open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਕਰ

**ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਕਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Surendranath Kar;** 5 ਮਾਰਚ 1892 – 2 ਅਗਸਤ 1970) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1892 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਕਾਰ ਨੇ ਕਲਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਨੰਦਲਾਲ ਬੋਸ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਕਲਾ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ। 1917 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਦਾ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਕਲਾ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।

ਕਰ, ਜੋ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀਆਂ।

ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਕਰ ਦੀ ਮੌਤ 1970 ਵਿੱਚ 78 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 
thumb| *ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ (ਸੰਥਾਲ ਜੋੜਾ)*, ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਕ੍ਰੋਮੋਲੀਥੋਗ੍ਰਾਫ, ਲਗਭਗ 1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ, 13.2 x 8.5 ਇੰਚ। , ਡੀਏਜੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
*  
*  
* *Bharat Shilpi Nandalal*, Volumes 1-4, (in Bengali) by Panchanan Mandal, Rarh Gobeshona Parshad, Santiniketan, 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892
ਇਸਮਾਈਲ ਸੁਲੇਮਾਨਜੀ ਖੱਤਰੀ

**ਇਸਮਾਈਲ ਸੁਲੇਮਾਨਜੀ ਖੱਤਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ismail Sulemanji Khatri;** 12 ਅਗਸਤ 1937 – 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 2014) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੀਗਰ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਘ ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ ਕਾਢ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈਂਡ ਬਲਾਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਾਗ ਆ ਕੇ ਬਲਾਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਲਗਭਗ 200-300 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬਲਾਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਜਾਲੀ ਪੈਟਰਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਬਲਾਕ ਬਣਾਏ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਰੰਗ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ। ਸਫਲਤਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬੈੱਡ ਸ਼ੀਟਾਂ, ਸਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ 'ਤੇ ਛਪਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
* 2013 ਦੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਲਈ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ
* 2010 ਦਾ ਸ਼ਿਲਪ ਗੁਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ।
* 1984 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ।
* ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ 1978
* ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਸੰਤਵਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ 1976

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਰਣਬੀਰ ਕਾਲੇਕਾ

thumb| ਰਣਬੀਰ ਕਾਲੇਕਾ 2012
**ਰਣਬੀਰ ਕਾਲੇਕਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ranbir Kaleka;** ਜਨਮ 1953) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਲਟੀ-ਮੀਡੀਆ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਅਕਸਰ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਫਿਲਮ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ ਕੈਨਵਸ ਨੂੰ ਵਧਦੀ ਐਨੀਮੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੈਲਰੀ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

2007 ਵਿੱਚ, ਡਾ. ਫੈਲੀਸੀਟਾਸ ਹੇਮੈਨ-ਜੇਲੀਨੇਕ, ਸੀਨੀਅਰ ਜੂਡੈਕਾ ਕਿਊਰੇਟਰ, ਸਪਰਟਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਨੇ ਰਣਬੀਰ ਕਾਲੇਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਬਨਾਸ਼ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਸਾਈਟ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੀਡੀਓ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ" ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੀਮੋ ਲੇਵੀ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੇਮੈਨ-ਜੇਲੀਨੇਕ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਆਉਸ਼ਵਿਟਜ਼ ਤੋਂ ਮੌਖਿਕ ਗਵਾਹੀ ਦਾ ਇੱਕ ਆਡੀਓ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

2002 ਵਿੱਚ ਰਣਬੀਰ ਕਾਲੇਕਾ ਨੇ ਕੁਨਸਥੈਲ, ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ, ਆਸਟਰੀਆ ਵਿਖੇ "ਕੈਪੀਟਲ ਐਂਡ ਕਰਮਾ: ਰਿਸੈਂਟ ਪੋਜੀਸ਼ਨਜ਼ ਇਨ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਟ" ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ।

ਰਣਬੀਰ ਕਾਲੇਕਾ ਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ 22ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2005 ਵਿੱਚ ਕਾਲੇਕਾ ਨੇ 51ਵੇਂ ਵੇਨਿਸ ਬਿਏਨੇਲ ਵਿੱਚ 'ਆਈਕੌਨ - ਇੰਡੀਆ ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ' ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਿਖਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੂਲੀ ਇਵਾਨਸ, ਗੋਰਡਨ ਨੌਕਸ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਨਾਗੀ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਕਿਉਰੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਗੌਰਵ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਰਾਜਿੰਦਰ ਪੁਰੀ

**ਰਜਿੰਦਰ ਪੁਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rajinder Puri**; 1934–2015), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ, ਅਨੁਭਵੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਹ *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼* ਅਤੇ *ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ* ਦੇ ਸਟਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਕਾਲਮ *ਆਉਟਲੁੱਕ* ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ।

ਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਸਤੰਬਰ 1934 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ, ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1956-57 ਵਿੱਚ *ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ* ਲਈ ਕਾਰਟੂਨ ਬਣਾਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੰਡਨ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ *ਦ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਅਤੇ *ਦ ਗਲਾਸਗੋ ਹੈਰਲਡ* (1958-59) ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਰਟੂਨ ਬਣਾਏ। ਉਹ 1959 ਤੋਂ 1967 ਤੱਕ *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼* ਲਈ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਬਣਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਇਸ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1972 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ, ਉਹ *ਸਟਿਰ ਵੀਕਲੀ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। 

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ, ਪੁਰੀ 1977 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈਆਂ ਕੁਝ ਪਾਰਟੀਆਂ: ਲੋਕ ਦਲ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ, ਪਰ 1988 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। 

ਪੁਰੀ ਦੀ ਮੌਤ 16 ਫਰਵਰੀ 2015 ਨੂੰ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਭਾਰਤ 1969: ਜ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸੰਕਟ* (1971)
* *ਭਾਰਤ, ਬਰਬਾਦ ਹੋਏ ਸਾਲ: 1969–1975* (ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 1975)
* *ਸਰਕਾਰ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ-- ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ!* (ਸਕੈਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, 1989)
* *ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ* (ਹਰ-ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 1992)
* ''ਬੁੱਲ'ਸ ਆਈ* (ਹੋਪ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 2004)
* *ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ: ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਦੇ ਇਤਹਾਸ, 2004–2008* (ਹਰ-ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 2008)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰਾਜਿੰਦਰ ਪੁਰੀ ਦੇ *ਆਉਟਲੁੱਕ'' ਕਾਲਮਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਲੇਖ
* ਓਪਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਖੇ ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਸਾਰਾਹ ਨਕਵੀ

**ਸਾਰਾਹ ਨਕਵੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sarah Naqvi;** ਜਨਮ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਕਾਲੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਐਮਸਟਰਡਮ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਡੀ ਅਟੇਲੀਅਰਜ਼ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਕਵੀ ਦੀ ਕਲਾ ਲਿੰਗ, ਲਿੰਗਕਤਾ, ਨਸਲ, ਧਰਮ, ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਕਲੰਕ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਨਕਵੀ ਦੀਆਂ ਕਢਾਈਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਲਾਰਕ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ *ਬਸ਼ੌਰ* (2018) ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਹੈਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਅਮੇ ਨੂ ਵਿਖੇ *ਸ਼ਰਮ ਓ ਹਯਾ* (2019) ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੋਲੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਉਪਨਗਰੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਲੇ, ਨਕਵੀ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ "ਦਿ ਫੈਨੋਮੈਨਲ ਐਸਐਚਈ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਕੁੰਜਾ ਬਿਹਾਰੀ ਮੇਹਰ

**ਕੁੰਜਾ ਬਿਹਾਰੀ ਮੇਹਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kunja Bihari Meher;** 1928 – 30 ਜੂਨ 2008) ਓਡੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਸਟਰ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਜੁਲਾਹਾ ਸੀ। ਬਾਰਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਬੁਣਾਈ ਦੀ *ਇੱਕਤ* ਪਰੰਪਰਾ (ਟਾਈ ਅਤੇ ਡਾਈ) ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸੰਬਲਪੁਰੀ ਸਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਬਲਪੁਰੀ ਹੈਂਡਲੂਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਹੱਥ-ਕਲਾ ਲਈ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੇਹਰ, ਵੀ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਜੁਲਾਹਾ ਹੈ। ਮੇਹਰ ਦੀ 30 ਜੂਨ 2008 ਨੂੰ ਬਾਰਾਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਮਲੀ (ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ)

**ਟੀ.ਆਰ. ਮਹਾਲਿੰਗਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **T. R. Mahalingam**), ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਮਲੀ** (Mali) ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸੀ। ਚੇਨਈ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਐਸ. ਮੁਥੀਆ ਦੇ ਦ ਹਿੰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਤਾਮਿਲ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸਨ। ਮੁਥੀਆ ਨੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲੀ ਨੇ ਵਿਕਟਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਟ੍ਰੋਕਾਂ ਨਾਲ ਓਨਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਿੰਨਾ ਇਸਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਪਾਦਕ ਕਲਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮਾਲੀ ਨੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਡਰਾਇੰਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ 'ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਾਮਿਲ ਪੱਤਰਿਕਾ, ਆਨੰਦ ਵਿਕਾਸਨ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ' ਫ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਵਿਕਟਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਮੈਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਕਾਰਟੂਨ ਵੀ ਬਣਾਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1935 ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੇ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜੌਏਫੁੱਲ ਇਨ ਮਦਰਾਸ' (ਰਸਾਲਾ ਲਗਭਗ 1935 ਜਾਂ 1936 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ) ਵਰਗੇ ਹਾਸ-ਰਸ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

*"ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਰਿਵਿਊ* " ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਲੇਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਲਗਭਗ 1947 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਕਵੀਰਾਜ

**ਕਵੀਰਾਜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kaviraj;** ਜਾਂ **ਰਾਜਕਵੀ**, **ਕਵੀਰਾਜਾ** ) ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਧਯੁਗੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਹੀ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉੱਘੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀਰਾਜਾ (ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ) ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੇ ਚਰਨਾਂ ਨੇ ਮੱਧਯੁਗੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਅਹੁਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ। ਕਵੀਰਾਜਾ ਸ਼ਿਆਮਲਦਾਸ, ਕਵੀਰਾਜਾ ਬੰਕੀਦਾਸ, ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਲੋਕ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਵੀ **ਕਵੀਰਾਜ** ਉਪਨਾਮ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਉਪਨਾਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਆਦਿ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਪਨਾਮ ਅਕਸਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਚਰਨ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਕਵੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸਨ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ 
* ਕਵੀਰਾਜਾ ਬਨਕਿਦਾਸ ਆਸ਼ੀਆ
* ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਾਸ ਕਵੀਰਾਜਾ
* ਕਵੀਰਾਜ ਸ਼ਿਆਮਲਦਾਸ
* ਕਵੀਰਾਜਾ ਮੁਰਾਰੀਦਨ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬਾਰਹਥ
* ਗੜਵੀ
* ਰਾਸ਼ਟਰਕਵੀ (ਸੰਦੇਹੀਕਰਨ)
* ਯੁਗ ਚਰਨ
* ਕਵੀ ਲੌਰੇਟ

* ਕਬੀਰਾਜ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਪਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਪਨਾਮ
ਖੀਰ (ਬੰਗਾਲੀ ਮਿਠਾਈ)

**ਖੀਰ** ਜਾਂ **ਮੇਓ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kheer**/**Meoa**; ਬੰਗਾਲੀ: ক্ষীর) ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਡਿਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਖੀਰ (ਪੇਸਮ) ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਲਵਾ ਹੈ। ਪਰ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਸਪੈਲਿੰਗ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਖੀਰ ਇੱਕ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਆ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਖੀਰ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਦੁੱਧ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਂ ਜਾਂ ਮੱਝ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਬਾਲਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਆਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੁੱਧ ਦੇ ਇਸ ਸੰਘਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਖੀਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਮਿਠਾਸ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸੁਆਦ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਬਾਲਣ ਦੌਰਾਨ ਖੰਡ, ਐਰੋਰੂਟ, ਜਾਂ ਸੂਜੀ (ਸੂਜੀ) ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਮਿਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖੀਰ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਸਕਰਣ, ਇਹਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਸੁਆਦ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 
ਖੀਰ (ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਦੁੱਧ) ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਾਂ ਜਾਂ ਮੱਝ ਦਾ ਦੁੱਧ ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਦੀ ਅਸਲ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਸਕੇ। ਇਹ ਖੀਰ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਧੇਰੇ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਵੱਖਰਾ ਸੁਆਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਖੰਡ, ਐਰੋਰੂਟ, ਸੂਜੀ ਨੂੰ ਉਬਾਲਣ ਵੇਲੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਿਲਾਵਟ ਰਹਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਸੁਆਦ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਖੋਆ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਉਬਾਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਲ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਚੌਥਾਈ ਜਾਂ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਖੋਆ ਖੀਰ ਨਾਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਠੋਰਤਾ ਸੁਆਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖੋਆ (ਦੁੱਧ ਦੇ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ) ਅਤੇ ਖੀਰ (ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ) ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।

## ਵਰਤੋਂ 
ਬੰਗਾਲ ਵਾਂਗ, ਖੀਰ ਮਠਿਆਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਹੈ। ਕਠੋਰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* **ਖੋਆ** - ਸਖ਼ਤ ਖੀਰ
* **ਖੀਰ** - ਅਰਧ-ਤਰਲ ਖੀਰ

ਖੋਏ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਝ ਬੰਗਾਲੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਨਸਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੀਰ ਨੂੰ ਰੋਸਮਲਈ ਵਾਂਗ ਮਠਿਆਈਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਛੀਨੇ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਗੋਲੇ ਖੀਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਕੁਝ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਿਠਾਈਆਂ 
* **ਖੀਰਕਦਮ** (ক্ষীরকদম) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੁਲਨਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਮੇਹਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਠਾਈ।
* **ਕਾਂਸਤ** (ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਾਈ)
* **ਖੀਰ ਏਰ ਬੋਰਫੀ** (ਦਾਰੇ ਬਰਫੀ) ਖੀਰ ਤੋਂ ਬਣੀ ਬਰਫੀ
* **ਪਤ ਖੀਰ** (পাতক্ষীর) ਦਾ ਆਰੰਭ ਬਿਕਰਮਪੁਰ ਤੋਂ ਹੋਇਆ

## ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਖੀਰ 
ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ **ਖੀਰ ਏਰ ਪੁਤੁਲ**, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ *ਖੀਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇੱਕ ਗੁੱਡੀ* । ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਚੁਅਲ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੀਰ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ **ਸ਼ਾਤੀ ਠਾਕੁਰ** (ਇੱਕ ਦੇਵੀ ) ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਹ ਗੁੱਡੀ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਉਸ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਖਾਣਾ
ਮਨੀਅਮ

**ਟੀਯੂ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **T.U. Subramaniam;** 1924-1968), ਜਿਸਨੂੰ **ਮਨੀਅਮ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਮਿਲ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਲਪ ਲਈ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਨੀਅਮ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਲਿੰਗਯਾਹ ਦੇ ਸਕੈਚ ਦੇਖ ਕੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਸਿੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਮਾਇਲਾਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਰਾਏ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚੇਨਈ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਲਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਕੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਲਕੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੀਅਮ ਕਲਕੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਪੱਲਵ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਵਲਾਂ ਸ਼ਿਵਗਾਮੀਅਨ ਸਪਥਮ ਅਤੇ ਚੋਲ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਕਲਾਸਿਕ ਪੋਨੀਯਿਨ ਸੇਲਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਕਲਾਸਿਕ ਲਈ ਮਨੀਅਮ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਮ ਅਤੇ ਸਿਆਹੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੌਚੇ ਅਤੇ ਵਾਟਰਕਲਰ ਤੱਕ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। 

ਮਨੀਅਮ ਦੇ ਤਮਿਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੀਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਆਸਣਾਂ ਦੇ ਉਸਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਨੇ ਪਦਮਾ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣੀਅਮ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨ੍ਰਿਤਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਣੀਅਮ ਨੇ ਅਜੰਤਾ, ਏਲੋਰਾ, ਹੰਪੀ, ਬਦਾਮੀ, ਮਾਮੱਲਾਪੁਰਮ ਅਤੇ ਤੰਜਾਵੁਰ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਕੈਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲਕੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਕਲਕੀ ਦੀ ਪਾਰਥੀਬਨ ਕਾਨਵੂ (1960) ਫਿਲਮਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਨੀਅਮ ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀਆਂ। 

ਮਨੀਅਮ ਦੀ ਮੌਤ 1968 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਟੀਐਸ ਲੋਗਾਨਾਥਨ, ਉਰਫ਼ ਮਨੀਅਮ ਸੇਲਵਾਨ (1950-) ਤਾਮਿਲ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। 

## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਕਲਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਦੁਆਰਾ *ਪੋਨੀਯਿਨ ਸੇਲਵਾਨ*, ਮਨੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। (ਵਿਕਟਨ ਦੁਆਰਾ ਮਨੀਅਮ ਦੇ ਅਸਲ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਨੀਅਮ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਾਈਟ
* ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨੀਅਮ ਗੈਲਰੀ
* ਮਨੀਅਮ ਸੇਲਵਨ ਦੁਆਰਾ ਤਮਿਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੀਅਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ
* ਕਲਕੀ ਦਾ ਮਨੀਅਮ ਸੇਲਵੇਨ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਨੀਅਮ ਬਾਰੇ ਔਨਲਾਈਨ ਇੰਟਰਵਿਊ
* ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਉਰਫ਼ ਲਖਾਨੀ ਦਾ PS1 ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਇੰਟਰਵਿਊ
ਗੋਵਿੰਦ ਕਨ੍ਹਾਈ

**ਗੋਵਿੰਦ ਕਨ੍ਹਾਈ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Govind Kanhai;** ਜਨਮ 7 ਜੁਲਾਈ 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਡਾ. ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਗਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
ਕਨਹਾਈ ਤੇਲ ਪੇਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਤਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਭਾਵ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਂਬੌਸਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਕਨਹਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਕਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ,, ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਨਹਿਰੂ ਸੈਂਟਰ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (ਲਗਭਗ US$300,000) ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਗੋਵਿੰਦ ਕਨ੍ਹਾਈ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਵੀ) ਭਾਰਤ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਜੋ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ *ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਕਨਹਾਈ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਮਾਰਗ ਦਾ* ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।

ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਨਹਾਈ ਨੂੰ ਵੀ 2004 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਨ੍ਹਾਈ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
* ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਨ੍ਹਈ
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਗੋਆ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਸ

**ਗੋਆ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਡੇਅ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Goa Liberation Day**) ਹਰ ਸਾਲ 19 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 1961 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਗੋਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੂਰਪੀ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
thumb| 2011 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਗੋਆ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੁਬਲੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ
451 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 19 ਦਸੰਬਰ 1961 ਨੂੰ ਗੋਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ, 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਨੇ ਗੋਆ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੋਆ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਗੋਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੋਆ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਦੋਂ ਕੋਈ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕਰਨ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵੱਲੋਂ ਗੋਆ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ 11 ਜੂਨ 1953 ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਕੂਟਨੀਤਕ ਮਿਸ਼ਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 1961 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ।

## ਪਾਲਣਾ 
ਗੋਆ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦਿਵਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਯੁਵਾ ਸੰਸਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਗੋਆ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਬਲਾਕ, ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਫੋਰਟ ਅਗੁਆਡਾ ਜੇਲ੍ਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ, ਮੋਪਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ' ਤੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ, ਡਾਬੋਲਿਮ- ਨਵੇਲਿਮ, ਮਾਰਗਾਓ ਵਿਖੇ ਗੈਸ-ਇੰਸੂਲੇਟਡ ਸਬਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੋਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਿਵਸ
* ਗੋਆ ਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ
* ਗੋਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਨੇਹਲ ਚੁਡਾਸਮਾ

**ਨੇਹਲ ਚੁਡਾਸਮਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nehal Chudasama;** ਜਨਮ 22 ਅਗਸਤ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ, ਫਿਟਨੈਸ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਧਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਐਮਸੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਮਿਸ ਦੀਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸ 2018 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

## ਤਗ਼ਮਾ 
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੋਟੀ ਦੇ 3 ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਦੀਵਾ - 2018 ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸ ਦੀਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸ 2018 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖਿਤਾਬਧਾਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਸ਼ਸ਼ੀਧਰ ਨੇ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ। ਉਸਨੇ 'ਮਿਸ ਬਾਡੀ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ' ਅਤੇ 'ਮਿਸ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ' ਉਪਸਿਰਲੇਖ ਵੀ ਜਿੱਤੇ। ਨੇਹਲ ਨੇ 17 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2018 ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕੀ। ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਿਸ ਦੀਵਾ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2018 ਦੀ ਜੇਤੂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ
ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2018

**ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2018** ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ 55ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ ਜੋ 19 ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਇਨਡੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਛਿੱਲਰ ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

## ਨਤੀਜੇ 
## ਪਿਛੋਕੜ 
ਚਾਰ ਜ਼ੋਨ/ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ - ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ। ਹਰੇਕ ਜ਼ੋਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:

* ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ - ਨੇਹਾ ਧੂਪੀਆ (ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2002)
* ਦੱਖਣੀ ਜ਼ੋਨ - ਰਕੁਲ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2011 - *ਤੀਜੀ ਰਨਰਅੱਪ* )
* ਪੂਰਬੀ ਜ਼ੋਨ - ਪੂਜਾ ਚੋਪੜਾ (ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਇੰਡੀਆ 2009)
* ਪੱਛਮੀ ਜ਼ੋਨ - ਪੂਜਾ ਹੇਗੜੇ (ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਇੰਡੀਆ 2010 - *ਦੂਜੀ ਰਨਰਅੱਪ* )

## ਜੱਜ 
* ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਛਿੱਲਰ - ਮਿਸ ਵਰਲਡ 2017
* ਕੇਐਲ ਰਾਹੁਲ - ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
* ਇਰਫਾਨ ਪਠਾਨ - ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
* ਕੁਨਾਲ ਕਪੂਰ - ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ
* ਮਲਾਇਕਾ ਅਰੋੜਾ - ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਮਾਡਲ, ਵੀਜੇ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ
* ਗੌਰਵ ਗੁਪਤਾ - ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
* ਫੇ ਡਿਸੂਜ਼ਾ - ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ
ਸੁਧੀਰ ਚੱਕਰਾਵਰਤੀ

**ਸੁਧੀਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sudhir Chakravarti;** 19 ਸਤੰਬਰ 1934 – 15 ਦਸੰਬਰ 2020) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਸੁਧੀਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਜਾਂ ਸੁਧੀਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1934 ਨੂੰ ਸ਼ਿਬਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਮਾਪ੍ਰਸਾਦ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀਨਾਪਾਣੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਨੌਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਬੰਬਾਰੀ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਾਵੜਾ ਦੇ ਸ਼ਿਬਪੁਰ ਤੋਂ ਦਿਗਨਗਰ, ਨਾਦੀਆ (ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜੱਦੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਸਨ) ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨਗਰ, ਨਾਦੀਆ ਆ ਗਿਆ। ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਧਰਮ, ਲਾਲਨ ਫਕੀਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 30 ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। ਉਹ 1958 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ, ਪਰ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ 2011 ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨਗਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗੈਸਟ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਧਿਐਨ ਸੰਸਥਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ, ਲੋਕ-ਧਰਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ 85 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਧਰੁਬਾਪਾਦਾ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 15 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ 
ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਾਲਨ ਫਕੀਰ ਤੱਕ, ਬਾਉਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮਾਡਲਰ, ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਤੱਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੋਜ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ' *ਧਰੁਵਪਦ* ' ਜਰਨਲ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਮ ਨੇ *ਕਰਤਾਭਜਾ*, *ਬਲਹਾਰੀ*, *ਸਾਹਿਬਧਾਨੀ* ਦੇ ਉਪ-ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਪੰਥ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕੰਮ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਹੰਟਰ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਦੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਬ੍ਰਤਿਆ ਲੋਕਾਇਤ ਲਾਲੋਂ' ਨੂੰ ਲਾਲਨ ਫਕੀਰ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਆਨੰਦ ਪੁਰਸ਼ਕਰ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਬਾਉਲ ਫਕੀਰ ਕਥਾ* ਲਈ
* 2004 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ।
* 2006 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਉੱਘੇ ਅਧਿਆਪਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, 
* ਨਰਸਿਮਹਾ ਦਾਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* ਟੈਗੋਰ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ *ਰਬਿੰਦਰਤਤਵਾਚਾਰੀਆ* ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਡਾ. ਸੁਕੁਮਾਰ ਸੇਨ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਅਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡਵਾਈਡ

**ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡਵਾਈਡ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Miss India Worldwide;** ਅਰਥ: ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ) ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੀਆ ਫੈਸਟੀਵਲ ਕਮੇਟੀ (IFC) ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸਰਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ 2000 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰੀਤਾ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡਵਾਈਡ 2000 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਤਾਜ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਚੌਥੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। 2012 ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਸੰਦੀਪ ਸੋਪਾਰਕਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸ਼ੋਅ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਮਾਹਰ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡਵਾਈਡ ਭਾਗੀਦਾਰ 
ਪਿਛਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪੱਲਵੀ ਸ਼ਾਰਦਾ (ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ 2010), ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ ਅਮੀਨ ਢਿੱਲੋਂ (ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡਵਾਈਡ ਕੈਨੇਡਾ 2010), ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਉੱਪੇਖਾ ਜੈਨ (ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡਵਾਈਡ ਕੈਨੇਡਾ 2008) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਟਾਈਟਲਹੋਲਡਰ 
## ਹਵਾਲੇ
ਮਿਸ ਡਿਵਾਈਨ ਬਿਊਟੀ

**ਮਿਸ ਡਿਵਾਈਨ ਬਿਊਟੀ** (ਅਰਥ: ਮਿਸ ਬ੍ਰਹਮ ਸੁੰਦਰਤਾ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ ਜੋ ਮੂਲ ਸੰਗਠਨ ਡਿਵਾਈਨ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਸ ਅਰਥ ਅਤੇ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਸ ਅਰਥ ਅਤੇ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹਨ।

ਮੌਜੂਦਾ ਮਿਸ ਡਿਵਾਈਨ ਬਿਊਟੀਜ਼ ਗੌਰੀ ਗੋਠੰਕਰ ( ਮਿਸ ਅਰਥ ਇੰਡੀਆ ) ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਸ਼ਿੰਦੇ (ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ) ਹਨ।

ਮਿਸ ਡਿਵਾਈਨ ਬਿਊਟੀ 2021 ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ "**ਬਿਊਟੀ ਵਿਦ ਏ ਰਿਸਪੌਂਸੀਬਿਲਿਟੀ**" ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੁੰਦਰਤਾ ਰਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਈ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਜੇਤੂ ਵੰਸ਼ਿਕਾ ਪਰਮਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ "ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੋ ਗ੍ਰੀਨ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਭਾਰਤ 2001 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਸ ਅਰਥ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2001 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ, ਮਿਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ *ਫੇਮਿਨਾ* ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਸ ਅਰਥ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਗਲਾਮਾਨੰਦ ਸੁਪਰਮਾਡਲ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗਲਾਮਾਨੰਦ ਗਰੁੱਪ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।

ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਈਵਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, 1960 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1988 ਤੱਕ।

1991 ਤੋਂ, ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ, ਅਤੇ ਦੋ ਪਹਿਲੇ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਖਿਤਾਬ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਸ਼ੋਨਾਲੀ ਨਾਗਰਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ 2003 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ 2014 ਵਿੱਚ ਝਟਾਲੇਕਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਸੀ।

ਡਿਵਾਈਨ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਅਰਥ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ। ਡਿਵਾਈਨ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਦੀਪਕ ਅਗਰਵਾਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਿਸ ਡਿਵਾਈਨ ਬਿਊਟੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 31 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਡ੍ਰੀਮਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਾਈਨਲ ਨੂੰ ਮਿਸ ਅਰਥ 2018 ਨਗੁਏਨ ਫੂਆਂਗ ਖਾਨ, ਮਿਸ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ 2018 ਕੈਰਨ ਗੈਲਮੈਨ ਅਤੇ ਮਿਸ ਅਰਥ ਵਾਟਰ 2018 ਵਾਲੇਰੀਆ ਅਯੋਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ।  2019 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਸ ਡਿਵਾਈਨ ਬਿਊਟੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਮਿਸ ਅਰਥ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।

ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ, ਡਿਵਾਈਨ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਡੈਲੀਗੇਟ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ (2023-2025) ਲਈ ਵੈਧ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਮਿਸ ਚੇਨਈ

**ਮਿਸ ਚੇਨਈ,** ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀ, ਜੋ 1999 ਅਤੇ 2009 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੂਲ ਸੰਗਠਨ VIBA ਦੇ ਅਧੀਨ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੇਤੂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਕਈ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮਿਸ ਚੇਨਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਮੂਹ VIBA ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਭੈਣਾਂ ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਸ਼ੋਬਾ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਟੀਨ ਸੁਪਰ ਮਾਡਲ 97" ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ 1999 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਚੇਨਈ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੇਤੂ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 1999 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੀਬਾ ਨੇ ਰਾਜਾ ਮੁਥੀਆ ਹਾਲ, ਮਦਰਾਸ ਰੇਸ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਚੇਟੀਨਾਡ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਿਸ ਚੇਨਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਚੇਨਈ ਮੈਨ" ਅਤੇ "ਮੌਮ ਐਂਡ ਆਈ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰੋਹ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।

2009 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ, ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ 750 ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਆਈਆਂ ਸਨ, 300 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 12 ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2009 ਦਾ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਟਾਰ ਵਿਜੇ 'ਤੇ 12 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2009 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਮਾਰੋਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

2010 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਿਸ ਸਾਊਥ ਇੰਡੀਆ, ਫੇਸ ਆਫ਼ ਚੇਨਈ, ਮਿਸ ਮਦਰਾਸ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮਿਸ ਚੇਨਈ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਮਿਸ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਮਾਡਲਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਪੇਟਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ 2003 ਵਿੱਚ ਅਪਰਨਾ ਪਿੱਲਈ, ਵਰਲਡ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 2003 ਵਿੱਚ ਮੇਧਾ ਰਘੂਨਾਥ ਅਤੇ ਮਿਸ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ 2004 ਵਿੱਚ ਨਿਰੂਪਮਾ ਨਟਰਾਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 2006 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇਤੂ ਮਿਸ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰੇਗੀ।

ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਜੇਤਾ ਅਤੇ ਉਪ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ (1999), ਮੇਧਾ ਰਘੂਨਾਥ (2000), ਦਿਵਿਆ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਨ (2001), ਸਰੂਤੀ ਹਰੀਹਰਾ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਨ (2002), ਅਪਰਨਾ ਪਿੱਲਈ (2002), ਬਿਦੁਸ਼ੀ ਦਸ਼ ਬਰਦੇ (0206) ਅਤੇ 0206 ) ਸਾਹਿਤ ਜਗਨਾਥਨ (2009)।

ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਮਤੀ ਚਾਰੀ (2000), ਰਾਮਿਆ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਨ (2004-05), ਵਸੁੰਧਰਾ ਕਸ਼ਯਪ (2005-06), ਵਰਸ਼ਾ ਅਸ਼ਵਤੀ (2005-06), ਐਨ ਅਲੈਕਸੀਆ ਅਨਰਾ (2007) ਅਤੇ ਚੰਦਨੀ ਤਮਿਲਰਾਸਨ (2007) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਖ਼ਿਤਾਬਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ

**ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Miss Grand India**) ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ ਜੋ 2023 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗਲਾਮਾਨੰਦ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਜੇਤੂ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ 2013 ਤੋਂ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਛੇ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। 2024 ਵਿੱਚ, ਰੇਚਲ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਾ ਤਾਜ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਭਾਰਤ 2013 ਤੋਂ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, 2013 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਥਰਵ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਕੋਲ ਸਨ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।

2015 ਵਿੱਚ, ਲਾਇਸੈਂਸ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2015 ਤੋਂ 2022 ਤੱਕ, ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2023 ਵਿੱਚ, ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਗਲਾਮਾਨੰਦ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਅਲੋਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਜੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਖਿਤਾਬ 2024 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਦੋਂ ਰੇਚਲ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ 25 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਰੇਚਲ ਗਲਾਮਾਨੰਦ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਚੌਥੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁੱਲ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸੀ।

ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ, ਅਕਾਂਕਸ਼ਾ ਠਾਕੁਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਟਾਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੇ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

; ਗੈਲਰੀ

ਤਸਵੀਰ:Rachel_Gupta_MGI24.png| ਰੇਚਲ ਗੁਪਤਾ  ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ 2024 
ਤਸਵੀਰ:Arshina_Sumbul.png| ਅਰਸ਼ੀਨਾ ਸੰਬੁਲ  ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ 2023 
ਤਸਵੀਰ:Praachi_Nagpal_2.png| ਪ੍ਰਾਚੀ ਨਾਗਪਾਲ  ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ 2022 
ਤਸਵੀਰ:Meenakshi_Chaudhary_at_Times_Now_NRI_of_the_year_award,_2018_(cropped).jpg| ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਚੌਧਰੀ  ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ 2018 
ਤਸਵੀਰ:Anukriti_Gusain_received_Mahatma_Gandhi_Award_(cropped).jpg| ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਗੁਸਾਈਂ  ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ 2017 
ਤਸਵੀਰ:Vartika_Singh_at_Miss_Diva_Universe_2020_Grand_Finale_(Close_up).jpg| ਵਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ  ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ 2015 
ਤਸਵੀਰ:Monica_Sharma.png| ਮੋਨਿਕਾ ਸ਼ਰਮਾ  ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ 2014 

## ਐਡੀਸ਼ਨ 
ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ 2023 ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਇੱਕਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਜੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਕੇਤਕੀ ਦੱਤਾ

**ਕੇਤਕੀ ਦੱਤਾ** ਬੰਗਾਲੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਸੀ। 

ਚਾਪਲ ਭਾਦੁਡ਼ੀ ਉਸ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਦੱਤਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਥੀਏਟਰ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* *Ketaki Dutta: in her own words and fragmentary pieces* – Samik Bandyopadhyay - 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2024

**ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2024** ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ 60ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, 16 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ 29 ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 30 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਪੂਰਾ ਸ਼ੋਅ 10 ਨਵੰਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ JioCinema OTT ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਲਈ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਨੰਦਿਨੀ ਗੁਪਤਾ, ਜੋ ਕਿ 2023 ਦੀ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਰਹੀ, ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਕਿਤਾ ਪੋਰਵਾਲ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2024 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ। ਨਿਕਿਤਾ ਹੁਣ 73ਵੇਂ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰੇਗੀ।

ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਰੇਖਾ ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਆਯੂਸ਼ੀ ਢੋਲਕੀਆ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਨਤੀਜੇ 
### ਜ਼ੋਨਲ ਖ਼ਿਤਾਬ ਧਾਰਕ 
ਮੁੱਖ ਤਾਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ੋਨਲ ਖਿਤਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

### ਉਪ-ਸਿਰਲੇਖ ਪੁਰਸਕਾਰ 
## ਫਾਰਮੈਟ 
2017 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜ-ਦਰ-ਰਾਜ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪੰਜ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ। ਹਰੇਕ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਆਡੀਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਦੇ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਜ਼ੋਨਲ ਤਾਜ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੇਟ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ 30 ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਫਿਨਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਗੇ।

### ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ 
27 ਜੁਲਾਈ, 2024 ਨੂੰ, ਪਹਿਲਾ ਜ਼ੋਨਲ ਆਡੀਸ਼ਨ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ ਬੇਨੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਮੰਦਿਰਾ ਵਿਰਕ ਅਤੇ ਸਾਮੰਤ ਚੌਹਾਨ, ਹੈਪੀਨੈੱਸ ਕੋਚ ਬਲੌਸਮ ਕੋਚਰ, ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਤੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੈੱਡ ਨਤਾਸ਼ਾ ਗਰੋਵਰ, ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ 2014 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਪੁਨੀਤ ਬੇਨੀਵਾਲ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਆਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 2023, ਤਾਨਿਆ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਡੀਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ 17 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਹੈਂਡਲ ਰਾਹੀਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 2024 ਦੇ ਜੇਤੂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨਲ ਆਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ੂਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਹੈਂਡਲ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਰੇ ਜ਼ੋਨਲ ਆਡੀਸ਼ਨ 11 ਅਗਸਤ, 2024 ਤੱਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 12 ਅਗਸਤ, 2024 ਨੂੰ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 5 ਸਟੇਟ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਟੇਟ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਫਿਰ 13 ਅਤੇ 14 ਅਗਸਤ, 2024 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਕਈ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਗੇ।

ਅੰਤਿਮ ਆਡੀਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਾਜ ਦੇ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ 17 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਅਤੇ 18 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਹੈਂਡਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਬੰਗਲੌਰ

**ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਬੰਗਲੌਰ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ੋਨਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਜੇਤੂਆਂ ਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ੋਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇਵੈਂਟ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਫਾਰਮੈਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2017 ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਰਾਜ-ਵਿਆਪੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਜੇਤੂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ:

## ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ:

## ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ 
## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 
## ਨੋਟਸ 
* 2013 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਬੰਗਲੌਰ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨੀ ਗਈ, ਸ਼ੋਬਿਤਾ ਧੂਲੀਪਾਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ।
* ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਬੰਗਲੌਰ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Articles.timesofindia.indiatimes.com
* Articles.timesofindia.indiatimes.com
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਮਿਸ ਕੇਰਲਾ 2019

**ਮਿਸ ਕੇਰਲ 2019** ਮਿਸ ਕੇਰਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ 20ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ। ਇਹ 12 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਕੋਚੀ ਦੇ ਲੇ ਮੇਰੀਡੀਅਨ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮਿਸ ਕੇਰਲਾ 2018, ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਾਈਂ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ੇਨ ਨਿਗਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਸੀ ਕਬੀਰ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ।

ਸੋਮਵਾਰ, 1 ਨਵੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ, ਮਿਸ ਕੇਰਲਾ 2019 ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਜੇਤੂ ਅੰਸੀ ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਉਪ ਜੇਤੂ, ਅੰਜਨਾ ਸ਼ਜਨ ਦੀ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਵਿਟੀਲਾ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਦੁਖਦਾਈ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਫਾਰਮੈਟ 
ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਮਿਸ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਰਾਜ ਭਰ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। "ਡਿਜੀਟਲ ਆਡੀਸ਼ਨ" ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਲੋਗੋ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਜੱਜਿੰਗ ਪੈਨਲ ਇਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਕਾਢ ਕੱਢਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਲ, ਮੇਕਅਪ ਅਤੇ ਸਟਾਈਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪੜਾਅ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਕੁੱਲ 100 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਸ ਕੇਰਲਾ ਟੌਪ 100 ਵਿੱਚੋਂ 22 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਨਤੀਜੇ 
## ਸਬ ਟਾਈਟਲ ਅਵਾਰਡ 
## ਜੱਜ 
* ਹਰੀਪ੍ਰਿਆ ਨੰਬੂਦਿਰੀ - ਕਥਕਲੀ (ਕਲਾਸੀਕਲ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ) ਕਲਾਕਾਰ
* ਨਿਖਿਲ ਪ੍ਰਸਾਦ - *ਕਰਿੱਕੂ* (ਮਲਿਆਲਮ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ
* ਪੈਰਿਸ ਲਕਸ਼ਮੀ - ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ
* ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਨਾਇਰ ਆਈਏਐਸ - ਕੋਝੀਕੋਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ
* ਰਾਜੀਵ ਨਾਇਰ — ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ
* ਰੋਹਿਣੀ ਦਿਨਾਕਰ - ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
* ਸੱਜਣਾ ਨਜਮ — ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰ
* ਸਪਨਾ ਚਾਵਲਾ

## ਮਿਸ ਕੇਰਲ 2019 ਅਤੇ ਉਪ ਜੇਤੂ ਦੀ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਦੁਖਦਾਈ ਮੌਤ 
ਸੋਮਵਾਰ, 1 ਨਵੰਬਰ, 2021 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਦਰਦਨਾਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਕੇਰਲਾ 2019 ਅੰਸੀ ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਅੰਜਨਾ ਸ਼ਜਾਨ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਹ ਘਾਤਕ ਹਾਦਸਾ ਕੋਚੀ ਦੇ ਵਿਟੀਲਾ-ਪਲਾਰਿਵੱਟਮ ਬਾਈਪਾਸ 'ਤੇ ਵਾਪਰਿਆ। ਉਹ ਜਿਸ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੰਟਰੋਲ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਵਾਂ ਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਇਹ ਘਟਨਾ ਚੱਕਾਰਪਰਾਂਬੂ ਦੇ ਹਾਲੀਡੇ ਇਨ ਹੋਟਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਪਰੀ। ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਦੋ ਹੋਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਪਲਰੀਵੱਟਮ ਦੇ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ (ਈਐਮਸੀ) ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਹੀ ਲੱਗੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਹੁਸੈਨ ਹੈਦਰੀ

**ਹੁਸੈਨ ਹੈਦਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Hussain Haidry**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਾਲਾ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ, "ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ" ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਗੁੜਗਾਓਂ, ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਸਿੰਗਲ, ਮੁੱਕਾਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਤੈਸ਼ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਹੁਸੈਨ ਹੈਦਰੀ ਇੱਕ ਦਾਊਦੀ ਬੋਹਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਵਿਦਿਆ ਵਿਹਾਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਸਿਖਾਈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਪੀਜੀਡੀਐਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕੋਮੂਨ, ਦ ਪੋਇਟਰੀ ਕਲੱਬ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਕੈਫੇਰਟੀ ਅਤੇ ਵਰਡਜ਼ ਟੇਲ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਵਰਗੇ ਸਪੋਕਨ ਵਰਡ ਪੋਇਟਰੀ ਫੋਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਦੋਂ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ' ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ NDTV ਦੇ ਸ਼ੋਅ 'ਦ ਬਕ ਸਟਾਪਸ ਹੇਅਰ' ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸੇ ਚੈਨਲ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਮ ਟਾਈਮ 'ਤੇ ਰਵੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।

ਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਸਿੰਗਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਦੋ ਗੀਤ ਲਿਖੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਗੁੜਗਾਓਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਦੋ ਗੀਤ ਲਿਖੇ, ਤਮਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਯਸ਼ ਚੋਰ, ਇੱਕਲੇ ਗੀਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਦੀ ਵਰੁਣ ਗਰੋਵਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਮੁੱਕਾਬਾਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਬੋਲ ਲਿਖੇ ਸਨ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 2017 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਦਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਗੀਤ ਲਿਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਤਾ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਗੀਤ, ਬਹੂਤ ਹੁਆ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਛਿਪਕਲੀ, ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੁਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।

ਉਸਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਚਾਚਾ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈਂ ਹਮਾਰੇ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਡਡਲਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਟੀਵੀਐਫ ਟ੍ਰਿਪਲਿੰਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਕੰਮ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੀਤ "ਇਸ਼ਕ ਕਾ ਹਾਫਿਜ਼"।

ਇੱਕ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਬਿਸਵਾ ਕਲਿਆਣ ਰਥ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼, ਲਾਖੋਂ ਮੇਂ ਏਕ (ਸੀਜ਼ਨ 2) ਲਈ ਕਹਾਣੀ, ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਸਹਿ-ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਡਾਕਟਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਚੌਬੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਅੰਕਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਯੰਤਰ ਨਾਮ ਦੀ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਕਈ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੱਧਯੰਤਰ ਨੂੰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਵਜੋਂ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਉਸਨੇ ਅਪਰਨਾ ਸੇਨ ਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ *"ਦਿ ਰੈਪਿਸਟ"* ਲਈ ਸੰਵਾਦ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਦਰਬਾਰ ਤਿਉਹਾਰ

ਦਰਬਾਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੱਗੀਤ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਾਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2005 ਵਿੱਚ ਲੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਤਬਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਦੀਪ ਵਿਰਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। *ਹਿੰਦੂ* ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਸ਼ਾਇਦ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

## ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* 2006 ਪੀਪਲ ਸੈਂਟਰਪੀਪੂਲ ਸੈਂਟਰ
* 2007 ਫੀਨਿਕਸ ਸਕੁਆਇਰ
* 2008 ਫੀਨਿਕਸ ਸਕੁਆਇਰਃ ਇਰਸ਼ਾਦ ਖਾਨ, ਸੰਜੇ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਨ, ਤਰੁਣ ਜਸਾਨੀ, ਸ਼ਸ਼ਵਤੀ ਮੰਡਲ, ਭੂਪਿੰਦਰ ਚੱਗਰ, ਕਵਿਰਾਜ ਧਡਿਆਲਾ 
* 2009 ਸਾਊਥ ਬੈਂਕ ਸੈਂਟਰਃ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਪੂਰਬਾਈਨ ਚੈਟਰਜੀ, ਤੇਜੇਂਦਰ ਮਜੂਮਦਾਰ, ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡ਼ੇ-ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ, ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰੇਸ਼, ਅਰੁਣਾ ਸਾਈਰਾਮ, ਹਰਮੀਤ ਵਿਰਦੀ, ਰੂਪਕ ਕੁਲਕਰਨੀ, ਵਸੀਫੁਦੀਨ ਡਾਗਰ, ਸੋਮਜੀਤ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਐਨਸੈਂਬਲ 
* 2010 ਕਿੰਗਜ਼ ਪਲੇਸ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਕੁਸ਼ਲ ਦਾਸ, ਰਾਜੇਸ਼ ਵੈਧਿਆ, ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ, ਵੀਨਾ ਸਹਿਸ੍ਰਬੁੱਧ ਅਤੇ ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਰੋਜ਼ਾਰੀਓ, ਜਯੋਤਸਨਾ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ 
* 2011 ਕਿੰਗਜ਼ ਪਲੇਸਃ ਉਲਹਾਸ ਕਾਸ਼ਾਲਕਰ, ਉਦੈ ਭਵਾਲਕਰ, ਰੂਪਾ ਪਨੇਸਰ, ਗੁਰਦੀਨ ਰਿਆਤ, ਤਰੰਗ ਐਨਸੈਂਬਲ, ਮਦਰਾਸ ਸਟਰਿੰਗ ਕੁਆਰਟੇਟ 
* 2012 ਸਾਊਥ ਬੈਂਕ ਸੈਂਟਰਃ ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨਾ, ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ, ਮੰਜੀਰੀ ਆਸਨਾਰੇ-ਕੇਲਕਰ, ਮੈਸੂਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਪ੍ਰਤੀਯੂਸ਼ ਬੈਨਰਜੀ, ਐਨ. ਰਵੀਕਿਰਨ 
* 2013 ਸਾਊਥ ਬੈਂਕ ਸੈਂਟਰਃ ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਕੁਲਕਰਨੀ-ਪਾਟਿਲ, ਦੇਬਾਸ਼ੀਸ਼ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਸੁਧਾ ਰਘੁਨਾਥਨ, ਅਨੁਪਮਾ ਭਾਗਵਤ, ਹਰਜਿੰਦਰਪਾਲ ਮਥਾਰੂ, ਜਯੰਤੀ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ 
* 2014 ਸਾਊਥ ਬੈਂਕ ਸੈਂਟਰਃ ਨੀਲਾਦ੍ਰੀ ਕੁਮਾਰ, ਦੇਬਾਸ਼ੀਸ਼ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਪ੍ਰਭਾ ਅਤ੍ਰੇ, ਜਯੋਤੀ ਹੇਗਡ਼ੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ 
* 2015 ਸਾਊਥ ਬੈਂਕ ਸੈਂਟਰਃ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਰੰਜਨੀ-ਗਾਇਤਰੀ, ਰੋਨੂ ਮਜੂਮਦਾਰ, ਮੀਤਾ ਨਾਗ, ਇਰਸ਼ਾਦ ਖਾਨ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਾਹਿਡ਼ੀ 
* 2016 ਸਾਊਥ ਬੈਂਕ ਸੈਂਟਰਃ ਰਾਜਨ ਅਤੇ ਸਾਜਨ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਸ਼ੁਭਾ ਮੁਦਗਲ, ਅਮਜਦ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਅਰੁਣਾ ਸਾਈਰਾਮ, ਜਯੰਤੀ ਕੁਮਾਰੇਸ਼, ਰਾਕੇਸ਼ ਚੌਰਸੀਆ, ਨੀਲਾਦ੍ਰੀ ਕੁਮਾਰ 
* 2017 ਸੈਡਲਰਜ਼ ਵੇਲਜ਼ ਥੀਏਟਰਃ ਅਕਰਮ ਖਾਨ, ਪੈਟਰੀ ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਪ੍ਰਵੀਨ ਗੋਡਖਿੰਡੀ, ਮੈਥਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਦੇਬਾਸਮੀਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਧੀਰੇਂਦਰ ਤਿਵਾਡ਼ੀ, ਇੰਦਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ, ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ, ਸਮਿਤ ਮਲਿਕ, ਅਰਸ਼ਦ ਖਾਨ, ਮਾਵਿਨ ਖੂ, ਸਾਹਨਾ ਬੈਨਰਜੀ, ਅਦਿਤੀ ਮੰਗਲਦਾਸ, ਸੁਰਦਰਸ਼ਨ ਚਨਾ, ਸੁਪ੍ਰੀਤ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ, ਕੈਵਲੀਆ ਕੁਮਾਰ ਗੁਰਵ, ਨਿਸ਼ਾਤ ਖਾਨ, ਸੀਤਾ ਪਟੇਲ 
* 2018 ਬਾਰਬੀਕਨ ਸੈਂਟਰਃ ਰੂਪਕ ਕੁਲਕਰਨੀ, ਮੀਤਾ ਪੰਡਿਤ, ਸੌਮਿਕ ਦੱਤਾ, ਮੱਲਦੀ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਵਸੀਫੁਦੀਨ ਡਾਗਰ, ਸੰਜੂ ਸਹਾਏ, ਜੀ. ਜੇ. ਆਰ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਲਾਲਗੁਡੀ ਵਿਜੈਲਕਸ਼ਮੀ, ਓਮਕਾਰ ਦਾਦਰਕਰ, ਸ਼ਾਹਿਦ ਪਰਵੇਜ਼, ਪਰਵੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ 
* 2019 ਬਾਰਬੀਕਨ ਸੈਂਟਰਃ ਪਰਿਮਲ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਗੁਰਦੀਨ ਰਾਇਤ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਕੋਂਵਰ, ਕਾਲਾ ਰਾਮਨਾਥ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੋਰਕਰ, ਪ੍ਰਸ਼ੇਖ ਬੋਰਕਰ, ਸੁਧਾ ਰਘੁਨਾਥਨ, ਗੁੰਡੇਚਾ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਸਾਬਿਰ ਖਾਨ, ਮੋਮੀਨ ਖਾਨ, ਮੰਜੀਰੀ ਆਸਨਾਰੇ-ਕੇਲਕਰ, ਜੇ. ਏ. ਜਯੰਤ, ਬੁੱਧੀਤਿਆ ਮੁਖਰਜੀ, ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਐਂਪਲਾਂਗ

***ਐਮਪਲਾਂਗ*** ਜਿਸਨੂੰ ***ਕੇਰੂਪੁਕ ਕੁਕੂ ਮੈਕਨ*** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਰਵਾਇਤੀ ਸੁਆਦੀ ਮੱਛੀ ਕਰੈਕਰ ਸਨੈਕ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਮਪਲਾਂਗ ਕਰੈਕਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਇਕਾਨ ਤੇਂਗਗਿਰੀ* ( ਵਾਹੂ ) ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਮੈਕਰੇਲ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਐਂਪਲਾਂਗ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਕਾਲੀਮੰਤਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਮਰਿੰਡਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਂਪਲਾਂਗ ਕਰੈਕਰ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।  ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਂਪਲਾਂਗ ਨੂੰ *ਇਕਾਨ ਪੀਪੀਹ* ਜਾਂ *ਇਕਾਨ ਬੇਲੀਡਾ* ( *ਚਿਤਲਾ ਲੋਪਿਸ* ) ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੱਛੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਐਂਪਲਾਂਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ *ਇਕਾਨ ਟੇਂਗਗਿਰੀ* ( ਵਾਹੂ ) ਜਾਂ *ਗੈਬਸ* ( ਧਾਰੀਦਾਰ ਸੱਪ ਦਾ ਸਿਰ ) ਨਾਲ ਲੈ ਲਈ। ਸਮਰਿੰਡਾ ਤੋਂ ਇਸ ਸੁਆਦੀ ਮੱਛੀ ਕਰੈਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਬੋਰਨੀਓ ਟਾਪੂ ਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਲਿਕਪਾਪਨ, ਬੰਜਾਰਮਾਸਿਨ, ਪੋਂਟੀਆਨਾਕ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਬਾਹ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ।
thumb| ਪਲੇਟ 'ਤੇ ਐਂਪਲਾਂਗ

## ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰ 
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮਰਿੰਡਾ, ਪੂਰਬੀ ਕਾਲੀਮੰਤਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਐਮਪਲਾਂਗ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਰਿੰਡਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਮਪਲਾਂਗ ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰ ਬਾਲਿਕਪਾਪਨ, ਪੱਛਮੀ ਕਾਲੀਮੰਤਨ ਵਿੱਚ ਪੋਂਟੀਆਨਾਕ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਾਲੀਮੰਤਨ ਵਿੱਚ ਬੰਜਰਮਾਸਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਗੁਆਂਢੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਐਮਪਲਾਂਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਬਾਹ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਵਾਉ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ।

## ਰੂਪ 
ਅੱਜ ਪੂਰਬੀ ਕਾਲੀਮੰਤਨ ਵਿੱਚ ਐਂਪਲਾਂਗ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਸਗੋਂ ਕੇਕੜੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਦੀ ਵਰਗੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨੈਕ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਅਸਲੀ ਐਮਪਲਾਂਗ ਕੁਕੂ ਮੈਕਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੇਮਪਲਾਂਗ
* ਕਰੁਪੁਕ ਉਦਾਂਗ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਅਗਵੀ-ਜਿਮ

***ਅਗਵੀ-ਜਜਿਮ***  ਇੱਕ ਕੋਰੀਆਈ *ਜਿੰਮ* ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਬਲੈਕਮਾਊਥ ਐਂਗਲਰ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਰੀਆਈ ਵਿੱਚ *ਅਗਵੀ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਬਰੇਸਡ ਸਪਾਈਸੀ ਐਂਗਲਰ" ਵਜੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਡਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਅਤੇ ਗਰਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗਰਮ ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ, ਦੋਏਂਜਾਂਗ, *ਗੰਜਾਂਗ* ( ਸੋਇਆ ਸਾਸ ), ਬਾਰੀਕ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਲਸਣ ਅਤੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਕੈਲੀਅਨ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਕੋਂਗਨਾਮੂਲ* (ਸੋਇਆਬੀਨ ਸਪਾਉਟ) ਅਤੇ *ਮਿਨਾਰੀ*  ਵੀ *ਅਗੁਜਿਮ ਨੂੰ* ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਸੁਆਦ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਆਦੀ ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੱਖਣੀ ਗਯੋਂਗਸਾਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਮਾਸਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਬਦਸੂਰਤ ਮੱਛੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ, ਮੱਛੀ ਨਹੀਂ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬਦਸੂਰਤ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਪਾਰਕ ਮੁੱਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭਤਾ ਵਧਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਇਹ ਨਵਾਂ ਮਿਲਿਆ ਸੁਆਦਲਾ ਪਕਵਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

*ਅਗੁਜਿਮ* ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਮਸਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਓਡੋਂਗ-ਡੋਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ। ਰਵਾਇਤੀ ਮਸਾਨ *ਅਗੁਜਿਮ* ਵਿੱਚ, *ਅਗਵੀ ਨੂੰ* 15 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਤਾਜ਼ੀ *ਅਗਵੀ ਦੀ* ਵਰਤੋਂ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

thumb| ਅਗੁਜਿਮ ਸਾਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ *ਬੋਕੇਉਮਬਾਪ*

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜੋਰਿਮ
* ਕੋਂਗਨਾਮੁਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਗੁਜਿਮ ਵਿਅੰਜਨ
*  ਆਰਜੀਐਮ ਵਿਖੇ ਅਗੁਜਿਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਡਰੈੱਸਡ ਹੈਰਿੰਗ

**ਡਰੈੱਸਡ ਹੈਰਿੰਗ** ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ **ਸ਼ੂਬਾ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਰਤਦਾਰ ਸਲਾਦ ਹੈ ਜੋ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਪੇਕਸਾਈਲਡ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਆਂਡੇ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ( ਆਲੂ, ਗਾਜਰ, ਚੁਕੰਦਰ ), ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਮੇਅਨੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਸੇਬ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਮੇਅਨੀਜ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਚੁਕੰਦਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਪਰਤ ਸਲਾਦ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਰਪੂਰ ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਡਰੈੱਸਡ ਹੈਰਿੰਗ ਸਲਾਦ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਆਂਡੇ (ਚਿੱਟਾ, ਜ਼ਰਦੀ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ) ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਡਰੈਸਡ ਹੈਰਿੰਗ ਸਲਾਦ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਲਾਰੂਸ, ਯੂਕਰੇਨ, ਰੂਸ, ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ( ਨੋਵੀ ਗੌਡ ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ "ਜ਼ਾਕੁਸਕਾ" ਵਜੋਂ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ *ਖੰਭਾਂ ਦੇ ਡੁਵੇਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪੋਲ. ਹੈਰਿੰਗ*  ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਸੈਲਮਨ

thumb| ਸੈਲਮਨ ਫਿਲਲੇਟਸ ਨੂੰ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਫੁਆਇਲ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਰੈਕ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
**ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਸੈਲਮਨ** ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਦਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸੈਲਮਨ ਨੂੰ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਫੁਆਇਲ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਚੱਕਰ ਲਈ ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਸੰਭਾਵੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੰਗਤ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਤਿਆਰੀ 
ਸਾਲਮਨ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਫੁਆਇਲ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਸ ਕੇ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਨਿਯਮਤ ਚੱਕਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗਰਮ ਸੁੱਕੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਸਾਲਮਨ ਨੂੰ ਭੁੰਨਿਆ, ਭੁੰਨਿਆ ਅਤੇ ਬੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਢੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣਾ ਗੰਧਹੀਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। *ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ*, MSNBC, BBC, *Vogue* ਅਤੇ CHOICE ਨੇ ਇਸ ਡਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ CBS ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਕਿਮ ਡਗਲਸ ਦੀ *"ਦ ਬਲੈਕ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਡਾਈਟ ਸੀਕਰੇਟਸ" ਕਿਤਾਬ* ਬਾਰੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਡਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੌਮ ਸਕਾਟ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਸੈਲਮਨ "ਸੰਪੂਰਨ" ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਡਿਸ਼ਵਾਸ਼ਰ ਸੈਲਮਨ ਲਈ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਡਿਲ ਸਾਸ ਵਿਅੰਜਨ
* ਮਾਰਚ 2008 ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਕਿਮ ਡਗਲਸ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ