open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ  ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਥਾਨ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1554 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੌਲਾ ਕਿੰਗਰਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਧਾਲੀਵਾਲ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਖਦੇਈ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਸਖੀ ਸਰਵਰ (ਸੁਲਤਾਨੀਆਂ) ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ (1574-1581) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਗੁਰਸਿੱਖ ਬਣ ਗਏ।ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਮਜੀਠਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਵਸ ਗਏ। ਪਰ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਵਾਨ ਸਨ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਕਾ ਚੱਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰੁਕੇ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਸਨੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ (ਸੇਵਾ) ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ (ਸਿਮਰਨ) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ  ਵਿਖੇ ਰੁਕ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮਸਾਲ ਵਿਚ ਆਏ ਸਨ। 1589 ਵਿੱਚ, ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ, ਮੌ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1605 ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਾਈ ਸ਼ਾਲੋ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ 1628 ਵਿੱਚ, 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ  ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਲਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਲ ਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 1799-1839 ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਕਾਲ ਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ   
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ

**ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ** ਲੰਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਗ ਸੀ ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਵਾਲਮੀਕ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਰਣ, ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵਾਟਿਕਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਗੀਚੇ ਦੇ ਘਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਖੁਦ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਸ਼ਪ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਦੋਦਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਉਂਗਲ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ।

ਸੀਤਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿਖੇ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰਾਵਣ ਦਾ ਖੁਦ ਅਤੇ ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਦ ਵਣ ਵੀ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ।

## ਵਰਤਮਾਨ ਟਿਕਾਣਾ 
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਨ ਹਕਗਲਾ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਏਲੀਆ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਜੋਰਟ ਸ਼ਹਿਰ ਨੁਵਾਰਾ ਏਲੀਆ (ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ)ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਹ ਬਗੀਚਾ ਹੈਕਗਲਾ ਰਾਕ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਪੋਕੁਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੈਕਗਲਾ ਰਾਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਬੰਜਰ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾਕੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਸੀਤਾ ਅੱਮਾਨ ਮੰਦਰ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਥਾਨ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਏਲੀਆ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੀਤਾ ਝਰਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸਾਈਟ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਵਿਚ ਵਰਣਿਤ ਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਾਹਲੀ ਸਾਹਿਬ(ਸੰਤੋਖਸਰ)

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਟਾਹਲੀ ਸਾਹਿਬ** ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੰਤੋਖਸਰ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਂਝ ਇਥੇ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸੰਤੋਖਸਰ ਹੈ।ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਾਹਲੀ ਸਾਹਿਬ(ਸੰਤੋਖਸਰ) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ. 

## ਇਤਿਹਾਸ 
1564 ਵਿਚ ਸੰਤੋਖਸਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਸਰੋਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਖੁਦਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਾਈ ਜੇਠਾ (ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਬਣੇ) ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ।ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤੋਖਸਰ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਯੋਗੀ, ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਮਿਲਿਆ।ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਯੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਥੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸੰਤਾਖਾ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸੰਤੋਖਸਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖਸਰ ਅੱਧਾ ਪੁੱਟਿਆ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਰੋਵਰਾਂ - ਸੰਤੋਖਸਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦਾ ਅਧੂਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਤੋਖਸਰ ਸੰਨ 1587-89 ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।

ਸੰਤੋਖਸਰ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਗੜਬੜ ਦੌਰਾਨ ਅਣਗੌਲੇ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1903 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੁੜ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਹਾਲਾਂਕਿ 1824 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਸਾਤ ਦੀਆਂ ਅਸਥਿਰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਹਿਰੀ ਫੀਡ ਚੈਨਲ, ਜਾਂ ਹੰਸਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ,ਪਰ ਇਹ ਚੈਨਲ ਗਾਦ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਟੈਂਕ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਕੂੜੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1919 ਵਿਚ ਭਾਈ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਕਾਰਸੇਵਾ (ਸਵੈਇੱਛਤ ਮੁਫ਼ਤ ਸੇਵਾ) ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੱਛਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਨਾਂ ਟਾਹਲੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ (Dalbergia sisoo) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਟੁੰਡ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਰੁੱਖ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਸੰਤੋਖਸਰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਹਾਲ ਵਾਲਾ, ਟਾਹਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਟੁੰਡ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹੋਏ ਕੰਧ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਹਾਸਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਲੁਤਫ਼ ਅਲੀ

**ਲੁਤਫ਼ ਅਲੀ** (1716–1794)  ਬਹਾਵਲਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅੱਜ ਦੇ ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1781 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਕਵਿਤਾ *ਸੈਫਲਨਾਮਾ* ਲਿਖੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਲੁਤਫ਼ ਅਲੀ ਬਹਾਵਲਪੁਰ (ਚਾਰ ਮੀਲ ਉੱਤਰਣ) ਦਾ ਜਨਮ 1715 ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵੀ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਘੀਯਾਸੁਦੀਨ ਹੈ। ਮੌਲਵੀ ਲੂਥ ਅਲੀ ਨੇ ਨਵਾਬ ਬਹਾਵਲ ਖਾਨ ਸਨਾਈ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਤੋਂ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੋਮਿਆਦ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਲਿਖਤਾਂ 
* ਕੁਦਸੀਨਾਮਾ
* ਕਸੀਦਾ ਮਖਦੂਮ ਜਹਾਂਨੀ, ਜਹਾਂ ਗਸਤ

## ਮੌਤ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ 1796 ਵਿਚ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* 
*   (requires registration).
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀ
ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ

**ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ** (13 ਅਪਰੈਲ 1925 &#x2013; 15 ਮਾਰਚ 2009) ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਭਜਨ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਬਰਕਤਰਾਏ ਮਲਿਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੰਸਰਾਜ ਬਹਿਲ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ ਨਾਮ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ *ਚਕੋਰੀ* (1949) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੀਤ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੋਲ ਲਿਖੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਜੱਗੂ* (1952), *ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਗਦ ਨਰਾਇਣ* (1955), *ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ* (1957), *ਸੀਆਈਡੀ 909* (1957), *ਤਕਦੀਰ* (1958) ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ।

ਉਹ 1961 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 7 ਸਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ *ਦਿਲ ਔਰ ਮੁਹੱਬਤ* (1967) ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ।

ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਯਾਦਗਰ (1970) ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ "ਏਕ ਤਾਰਾ ਬੋਲੇ" ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, *ਪਹਿਚਾਨ* (1970) ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ 500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ ਲਿਖੇ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਛਾਈ* (1950) - ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ
* *ਕੌੜੇ ਸ਼ਾਹ* (1953) - ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ
* *ਵਣਜਾਰਾ* (1954)-ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ
* *ਦੋਸਤ* (1954) 
* ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾੰ (1957) -ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 
* ਤਕਦੀਰ (1958) 
* ਏਕ ਅਰਮਾਨ ਮੇਰਾ- (1959) ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਗੀਤ (ਦਿਲ ਆਪ ਕਾ ਦੌਲਤਖਾਨਾ) ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੰਗੀਤ ਐਸ. ਡੀ. ਬਤਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ
* ਭੰਗੜਾ (1959) -ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਦੋ ਲੱਛੀਆਂ (1959) -ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* *ਗੁੱਡੀ* (1961) -ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਮੈਂ ਜੱਟੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ (1964) -ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਮਾਮਾ ਜੀ (1964) -ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* *ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ* 1967) -ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* *ਦਿਲ ਔਰ ਮੁਹੱਬਤ* (1968) 
* ਪਰਦੇਸਨ- (1969) ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* *ਯਾਦਗਾਰ* (1970) 
* ਜਾਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣ (1979) 

## ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 
ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ ਦੀ ਮੌਤ 15 ਮਾਰਚ 2009 ਨੂੰ ਜੁਹੂ, ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੋੜੀ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਦੇ ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਆਦਮੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਮਰੀਚੀ

**ਮਰੀਚੀ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:मरीचि 'ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਨ') ਜਾਂ ਮਾਰੀਚੀ ਜਾਂ ਮਰੀਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਖਿਆਲੀ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਨ। ਉਹ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਦਾਦਾ ਵੀ ਹੈ।

ਉਹ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ੨੪ ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪਰਾਜਾਪਤੀ 
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ, ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਇਸ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਨਸ ਪੁੱਤਰ (ਮਨ) ਤੋਂ ਦਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ (ਲੋਕ ਸ਼ਾਸਕ) ਅਤੇ ਨੌਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਮਰੀਚੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਾਨਸਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ :

* ਮਰੀਚੀ

* ਅਤਰੀ

* ਅੰਜੀਰਾਸਾ

* ਪੁਲਾਹਾ

* ਪੁਲਸਥੀਆ

* ਕਰਥੂ

* ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ

* ਭ੍ਰਿਗੂ

* ਨਾਰਦ

* ਪਰਚੇਸਥਸ

## ਜੀਵਨ 
ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੁਆਰਾ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ। ਫਿਰ ਮਾਰੀਚੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਾਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ (ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੈ)। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ।  ਉਹ ਪਰਾਜਾਪਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਾਰਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੌਰਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੀਰ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਧਰੁਵ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ
ਰਿਸ਼ੀ ਧਵਨ

**ਰਿਸ਼ੀ ਧਵਨ** (ਜਨਮ 19 ਫਰਵਰੀ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ |ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਲਿਸਟ ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਧਵਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੱਧਮ-ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਹੈ ਜੋ ਮੱਧ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਵਨ 2008 ਦੇ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਨੇ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਟੀਮ ਨੇ 2017 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ 55 ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੇ ਹੱਥੀਂ ਕੀਤੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 17 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 18 ਜੂਨ 2016 ਨੂੰ ਹਰਾਰੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਟਵੰਟੀ20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (T20I) ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 2018-19 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਅੱਠ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 519 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਧਵਨ ਨੇ 2021-22 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।ਧਵਨ ਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹਰਫ਼ਨਮੌਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅੱਠ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 23 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 76 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 458 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ 23 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 17 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਮਾਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਰਛਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰੁਦਆਰਾ ਬਰਛਾ ਸਾਹਿਬ ਭਾਰਤ ,ਅਸਾਮ ਦੇ ਨਗਰ ਧਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ |ਇਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ |

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਆਪਣੀ ਲੰਬੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਸਾਮ ਦੇ ਧਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੁਕੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਇੱਥੇ ਕਾਮਰੂਪ ਖੇਤਰ (ਅਸਾਮ) ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਕਾਲੇ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਖੁਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਾਦੂਗਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਜਾਦੂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੁਆਰਾ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਰੱਬ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਜਾਦੂ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਣੀ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਜਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਸਮਾਨ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਛੱਡ ਦੇਣ। ਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਰਛਾ ਉਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੱਠ ਨਾਲ ਇੱਕ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ,ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਤਲਾਅ ਪੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣੇ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਰਛਾ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਹਾਸਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੇਸੋਪੌਜ਼

**ਮੇਸੋਪੌਜ਼** ਮੈਸੋਫੀਅਰ ਅਤੇ ਥਰਮੋਸਫੀਅਰ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਸੂਰਜੀ ਤਾਪ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​​​ਰੇਡੀਏਟਿਵ ਕੂਲਿੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੇਸੋਸਫੀਅਰ -100 °C (-148 °F ਜਾਂ 173 K) ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਡਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੇਸੋਪੌਜ਼ ਦੀ ਉਚਾਈ ਲਗਭਗ 85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (53 ਮੀਲ) ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾਈ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਸੋਪੌਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਿੰਨੀਮਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਇੱਕ ਲਗਭਗ 85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (62 ਮੀਲ) 'ਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰਾਈਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਪ੍ਰਾਈਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ** (**ਪੀ.ਆਈ.ਐਫ.ਐਫ.**) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਹੈ, ਜੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਐੱਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਅਤੇ ਏਡਜ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ 2003 ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸੀ, ਪਰ 21 ਅਗਸਤ, 2004 ਨੂੰ ਮਨੀਲਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੇਵੇਰੀਨੋ ਪਲੈਨਾਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ./ਏਡਜ਼ ਨਾਲ ਲੜਨ, ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

"ਲੜਾਈ ਸਾਡੀ ਲੜਾਈ ਹੈ (ਦ ਫਾਈਟ ਇਜ਼ ਅਵਰ ਫਾਈਟ)" ਇਹ ਸੀ.ਸੀ.ਪੀ. ਡਰੀਮ ਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ (ਟੰਗਲਾਂਗ ਮੈਨੁਅਲ ਕੌਂਡ) ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ 2004 ਪ੍ਰਾਈਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਪੀ.ਆਈ.ਐਫ.ਐਫ.) ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਮੌਕੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ (ਸੀ.ਸੀ.ਪੀ.) ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫਰਨਾਂਡੋ ਜੋਸੇਫ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਨ।

ਜੋਸੇਫ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ "ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ, ਲੇਸਬੀਅਨ, ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਕਰਨ ਲਈ, [ਅਤੇ] ਉਹਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।" 

ਫੈਸਟੀਵਲ ਨੇ ਮੈਡੋਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ "ਜੂਡੀ" ਅਵਾਰਡ (ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ) ਅਤੇ ਸਰ ਇਆਨ ਮੈਕਕੇਲਨ ਨੂੰ "ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਂਡ ਡਿਸਟਿੰਕਸ਼ਨ" ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ

**ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, 1999 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, *ਨੋਬਲਮੈਨ ਐਂਡ ਕਿਨਸਮੈਨ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਸਿੱਖ ਫੈਮਿਲੀ* ਸੀ।

ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ *ਬਿਓਂਡ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ* 2007 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਾਰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਲੋਕ ਬਣਨ ਲਈ ਸਾਲਾਂਬੱਧੀ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 

ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ, ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ*: ਇਟਸ ਚੇਂਜਿੰਗ ਫੇਸ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਥਰੂ ਦ ਏਜਸ*  ਮਈ 2012 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਯੁੱਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਉਂ ਉਹ ਸਨਮਾਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਕਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਦੂਰ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
* *Noblemen and Kinsmen: History of a Sikh Family*, Munshiram Manoharlal Publisher,  (1997)
* *Beyond Identity, Singh Brothers*,  (2007)
* *Celebrity: its Changing Face in India Through the Ages*, AuthorHouse UK,  (2012)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਹਾਜੀ ਲੋਕ ਮੱਕੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ

**ਹਾਜੀ ਲੋਕ ਮੱਕੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ,** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ  ਸ਼ਿਵਚਰਨ ਜੱਗੀ 'ਕੁੱਸਾ' ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਰਚਨਾ 2008 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਚਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਉੱਤਮ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ,ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 224 ਪੰਨੇ ਹਨ।

## ਪਾਤਰ 
ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ,ਪ੍ਰੀਤੋ,ਨੀਟੂ, ਬੰਤ ਸਿੰਘ, ਦੇਵ, ਜੋਤ, ਬਚਿਤਰ ਸਿੰਘ, ਜੁਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ,ਜਾਗਰ ਸਿੰਘ, ਸੀਤਲ ਹਰਮਨ ਸਿੰਘ, ਬਲਰਾਜ ਬਰਾੜ, ਜਗਤਾ, ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਮੀਤੀ, ਦੀਪ, ਸੁਮਿਤ।

## ਪਲਾਟ 
ਹਾਜੀ ਲੋਕ ਮੱਕੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਨਾਵਲ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਥੇ ਪੱਕੇ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਲਈ ਅੱਜ ਕੱਲ ਕਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੇ ਅਸੂਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛਿਕੇ ਤੇ ਟੰਗ ਦੇ ਹਨ ਇਹ ਨਾਵਲ ਇਸ ਵਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੁਹਤ ਜਿਆਦਾਂ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਕਥਾਨਕ 
ਹਾਜੀ ਲੋਕ ਮੱਕੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਪਾਤਰਾਂ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਪਰਤਦਾ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛੇ ਪਰਤਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਝ ਉਹ ਵਧਿਆ ਭਵਿਖ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਹਰ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਗਿਆ ਤੇ ਅੱਗੇ ਕਿਵੇਂ ਮਾੜੇ ਏਜੰਟਾ ਦੇ ਹੱਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੈਸਾ ਤੇ ਵਕਤ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਖਰਾਬ ਕਰ ਬੈਠ ਦਾ ਹੈ ।ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਪ੍ਰੀਤੋ ਦੀ ਕੇ ਕਿੰਝ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਿੰਝ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚੱਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤੋ ਦਾ ਪਿਛਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱੜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰੰਨ ਮੁਰੀਦ ਭਰਾ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਘਰਵਾਲੇ ਹਥੋਂ  ਖੁਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਸਟਰੀਆ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੋ ਅੱਗੇ ਇੰਗਲੈੰਡ ਜਾਣ ਲਈ ਸਕੀਮਾ ਲਾਉਂਦਾ ਏਜੰਟਾ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਖਵਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਗਲੈੰਡ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਸੀ ਤਰਾਂ ਜੁਗਾੜੀ ਚਾਚੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੀਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੀਤੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਆ ਕੇ ਦੀਪ ਨਾਮਕ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੋਟੀ ਰਕਮ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਿਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦੀਪ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੀਪ ਦਾ ਪਟਵਾਰੀ ਪਿਉ ਹਰਦੇਵ ਦੇ ਘਰਦਿਆ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਹਰਦੇਵ ਦੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਵੀ ਗੁਜਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰਦੇਵ ਇਸ ਦੁਖ ਅਤੇ ਦੀਪ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕ ਉਸਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਇੰਡੀਆ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਲ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਛਤਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਹਲੇ ਪਿਆਰ ਪ੍ਰੀਤੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗਿਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਤਲ ਨਾਮਕ ਕੁੜੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਖੜ ਉਮਰ ਦੇ ਬੰਦੇ(ਬਰਾੜ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵੀ ਪੂਜ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਆਪਣੀ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੱਡਵਾ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਰਾੜ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਹੀ ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਜੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨੌਕਰਾਂ ਵਾਂਗੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਖੇਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੀਤਲ ਬਰਾੜ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਝੱਲ ਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣਾ ਮਾਨਸਿਕ ਸਤੁੰਲਨ ਖੋਹ ਬੈਠ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਰਾੜ ਵਾਪਿਸ ਇੰਡੀਆ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸ਼ੀਤਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨੇ।

ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਧਿਆ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕਿ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਜੱਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕਹਾਣੀ ਦਰਬਾਰ

ਕਹਾਣੀ ਦਰਬਾਰ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰ 1989 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸੰਸਕਰਨ 2012 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ. ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. 

ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ 24 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ. ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੱਖ- ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ. ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬੰਦ ਡਾ. ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ.

## ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ 
# ਕਿੱਸਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ    ---  ਅਜੀਤ ਕੌਰ 
# ਅਜੋਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ  --- ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ 
# ਫਰਜ ਕਰੋ --- ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ 
# ਇੱਕਵੀਂ ਸਦੀ --ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ 
# ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ---ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ 
# ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰ੍ਯਾ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੈ -- ਦੇਵ ਭਾਰਦਵਾਜ 
# ਸਕੂਨ --ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸਿਧੂ 
# ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ --ਜਸਬੀਰ ਭੁੱਲਰ 
# ਉੱਜੜੀ ਉੱਖੜੀ -- ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ 
# ਤੂੜੀ ਦਾ ਕੁੱਪ --ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ 
# ਹੁਣ ਮੁੜ ਨਹੀਂ --ਨਪਿੰਦਰ ਰਤਨ 
# ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ --ਮੁਖਤਾਰ ਗਿੱਲ 
# ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ --ਨਛੱਤਰ 
# ਦੂਜੀ ਮੌਤ --ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ 
# ਪਾਪਾ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਉ --ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੈਰੋਂ 
# ਚੌੰਕ ਵਿੱਚੋਂ ਦਿਸਦਾ ਸ਼ਹਿਰ -- ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ 
# ਧਰਮਯੁਧ ਜਾਰੀ ਹੈ --ਦਲਬੀਰ ਚੇਤਨ 
# ਧੂਆਂ ਇਕ ਧੁਨ ਦਾ --ਤਾਰਨ ਗੁਜਰਾਲ 
# ਰੋਂਗ ਨੰਬਰ --ਸ਼ਰਨ ਮੱਕੜ 
# ਸਿੰਮਦੇ ਘਾਓ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ -- ਮੋਹਨ ਲਾਲ 
# ਆਕਾਸ਼ ਘਰ ---ਵਸੰਤੀ
# ਫਾਲਤੂ ---ਮਨਮੋਹਨ ਸਰਲ    
# ਮੋਹ ਭੰਗ --ਉਸ਼ਾ ਮਹਾਜਨ 
# ਗੁਲਜ਼ਾਰ --ਜੋਗਿੰਦਰ ਪਾਲ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਕਾਲਾ ਕਾਰਬਨ

ਰਸਾਇਣਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, **ਬਲੈਕ ਕਾਰਬਨ** **(BC)** ਬਾਰੀਕ ਕਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ (ਏਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ PM ≤ 2.5 µm)। ਬਲੈਕ ਕਾਰਬਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲਿੰਕਡ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਕਾਰਬਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਵਿਕ ਇੰਧਨ, ਬਾਇਓਫਿਊਲ, ਅਤੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਬਲਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਜਨਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੂਟ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਣ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਕਾਰਬਨ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਗ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਨਵ-ਜਨਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਿੰਕ ਲਾਇਫ਼ ਕੁਈਰਫੈਸਟ

**ਪਿੰਕ ਲਾਇਫ਼ ਕੁਈਰਫੈਸਟ** ਜਾਂ **ਕੁਈਰ ਫੈਸਟ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਵਿਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੁਈਰ ਫੈਸਟ, ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਥੀਮ ਵਾਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਹੈ। 2013 ਤੱਕ ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਡੇਨਿਜ਼ਲੀ ਅਤੇ ਮੇਰਸਿਨ ਵਿੱਚ 2014 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਿੰਕ ਲਾਇਫ਼ ਕੁਈਰਫੈਸਟ 2011 ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਕ ਲਾਈਫ ਐਲਜੀਬੀਟੀਆਈ+ ਸੋਲੀਡੈਰਿਟੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 2013 ਤੱਕ ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2014 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਤਿਉਹਾਰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ, ਡੇਨਿਜ਼ਲੀ ਅਤੇ ਮੇਰਸਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਧੀ 
2017 ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਰਾ ਦੀ ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਐਲਜੀਬੀਟੀਆਈ+ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਕ ਲਾਇਫ਼ ਕੁਈਰਫੈਸਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿ "ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੂਹ ਇਹਨਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਕਰਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ"।

ਇਹ ਅੰਕਾਰਾ ਦੀ ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ ਦੁਆਰਾ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ

**ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ** (3 ਜਨਵਰੀ 1904&nbsp;– 10 ਮਈ 1984) ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ 19 ਦਸੰਬਰ 1937 ਤੋਂ 1948 ਤੱਕ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ 1952 ਤੋਂ 15 ਫਰਵਰੀ 1955 ਤੱਕ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ 19ਵੇਂ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ 1904 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਾਰਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਸਾਸਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮਥੁਰਾ ਦੇਵੀ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1909 ਅਤੇ 1918 ਦਰਮਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾਰਾ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਿਸ਼ਨਦੌਰ ਦੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਸਨੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 3 ਸਾਲ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈਆਂ।

1922 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਖਾਲਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। 1918 ਤੋਂ 1921 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ, ਨਾ-ਮਿਲਵਰਤਨ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਲੀਗ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਰ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ।

1923 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਾਰ ਸੇਵਾ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ") ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਐਸ.ਜੀ.ਪੀ.ਸੀ.) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਐਸ.ਜੀ.ਪੀ.ਸੀ. ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਝੰਗ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿਖੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਡੇਢ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੌਰਾਨ, ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਉਰਦੂ, ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਿੱਖ ਲਈਆਂ।

## ਕੰਮ 
* ਜਾਤ ਪਾਤ ਤੇ ਛੂਤ ਛਾਤ, 1933
* ਗੁਰਮਤਿ ਲੈਕਚਰ, 1944
* ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਲੈਕਚਰ ਦੋ ਭਾਗ, 1945
* ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ , 1945
* ਭਗਤ ਦਰਸ਼ਨ, 1945
* ਗੁਰਮਤਿ ਫਿਲਾਸਫੀ, 1946
* ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ , 1948
* ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ, 1947
* ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਘੱਲੂਘਾਰਾ, 1948
* ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ , 1951
* ਬਾਬਾ ਖੁਦਾ ਸਿੰਘ, 1962
* ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੌਰੰਗਾਬਾਦ, 1962
* ਤਖਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ, 1966
* ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ, 1967
* ਸ਼ਹੀਦ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ, 1968
* ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਮੱਤ ਦਰਪਨ, 1969
* ਗੁਰਬਾਣੀ ਐਸੇ ਜਗ ਮਹਿ ਚਾਨਣ, 1975
* ਕੂਕਾ ਗੁਰੂ ਡਮ, 1972
* ਮਹਾਬਲੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ, 1974
* ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ, 1975
* ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ, 1976
* ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰ , 1977

## ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ 
ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੀਤ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਉਦਘਾਟਨ 19 ਦਸੰਬਰ 1937 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ ਦੇ ਨਾਲ 1948 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1952 ਤੋਂ 15 ਫਰਵਰੀ 1955 ਤੱਕ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਮੱਤਭੇਦ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

## ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
1918 ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਸਨ।

## ਮੌਤ 
ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੱਸਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ
ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨਦੀ

ਇੱਕ **ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨਦੀ** **(AR)** ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਨਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤੰਗ ਗਲਿਆਰਾ ਜਾਂ ਤੰਤੂ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਮ ਹਨ **ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਪਲੂਮ**, **ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਕਨੈਕਸ਼ਨ**, **ਨਮੀ ਦਾ ਪਲੂਮ**, **ਵਾਟਰ ਵਾਸ਼ਪ ਸਰਜ**, ਅਤੇ **ਕਲਾਉਡ ਬੈਂਡ**।

ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਜਲ ਵਾਸ਼ਪ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਤੰਗ ਬੈਂਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਤਹ ਹਵਾ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਬਣਦੇ ਐਕਸਟ੍ਰੋਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਚੱਕਰਵਾਤਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੁਝ ਫਰੰਟਲ ਜ਼ੋਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੁਰੂਗਨ ਅਸ਼ਵਿਨ

**ਮੁਰੂਗਨ ਅਸ਼ਵਿਨ** (ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਘਰੇਲੂ ਕਰੀਅਰ 
ਅਸ਼ਵਿਨ ਨੇ 11 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ 2015-16 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ 2015-16 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

## ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ 
ਅਸ਼ਵਿਨ ਨੂੰ 2016 ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਪੁਣੇ ਸੁਪਰਜਾਇੰਟਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਮੂਲ ਕੀਮਤ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ INR 4.5 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, 2017 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਨੂੰ 2017 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਡੇਅਰਡੇਵਿਲਜ਼ ਟੀਮ ਨੇ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ।

ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਨੂੰ 2018 ਦੀ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 2019 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ।

ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਨੁਜ਼ਹਤ

**ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਨੁਜ਼ਹਤ** (    ( ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ) ) (ਜਨਮ 1960) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਖੋਜਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੂਏਜ, ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰ (ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ.ਏ.ਸੀ.) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।

### ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (ਐਨ.ਆਈ.ਐਮ.), ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 12ਵੇਂ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੋਰਸ (ਐਸ.ਐਮ.ਸੀ.) ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ।

### ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ.ਏ.ਸੀ. 
ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੂਏਜ, ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰ ਨਾਮਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 2005 ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਦਮਾਨ ਕਲੋਨੀ, ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸੂਚਨਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਨੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਚੌਧਰੀ ਪਰਵੇਜ਼ ਇਲਾਹੀ, ਸਾਬਕਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 01-ਕਦਾਫੀ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੋਡ, ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ.ਏ.ਸੀ. (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇਲਾਹੀ ਦੁਆਰਾ ਉਦਘਾਟਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2007 ਤੋਂ ਇਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੋਂ ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ.ਏ.ਸੀ. ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਨੇ ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ.ਏ.ਸੀ. ਦੀ ਛਤਰ ਛਾਇਆ ਹੇਠ ਐਫ.ਐਮ.-ਪੰਚਾਨਵੇ (FM-95) ਪੰਜਾਬ ਰੰਗ ਨਾਮ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਐਫਐਮ-ਰੇਡੀਓ ਚੈਨਲ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀਤਾ।

### ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰੇ 
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਲੈਕਚਰ ਅਤੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਬਹਿਰੀਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਭਾਰਤ, ਯੂ.ਕੇ., ਫਰਾਂਸ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਨਾਰਵੇ, ਸਵੀਡਨ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ - ਚੀਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਬੰਬੇ ਬਾਰ

ਬੰਬੇ ਬਾਰ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਲੇਖਕ ਵਿਵੇਕ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਨਿਤੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਵੇਕ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਬੰਬੇ  ਦੀਆਂ ਬਾਰ-ਬਲਾਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਰ੍ਹਾ 2021 ਹੈ। 

## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ 
ਵਿਵੇਕ ਅਗਰਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਆਟਮ ਆਰਟ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 15 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਜੋ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਮਹਾਰਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ 2015 ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਾਰਾਂ ਉੱਪਰ ਲਗਾਈਆਂ ਪਾਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਭਰੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਅੰਦਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ 
* ਬੰਬੇ ਬਾਰ
* ਅੰਨੀ ਸੁਰੰਗ 
* ਕਰੋੜੀ ਬਾਲਾ 
* ਭੱਝੀ ਦੇਹ 
* ਪਿਘਲਿਆ ਸ਼ੀਸ਼ਾ 
* ਮਦਹੋਸ਼ 
* ਬਗਾਬਤ 
* ਦੋਜ਼ਖ 
* ਬਿਜਲੀ
* ਬੇ ਨਿਸ਼ਾ 
* ਟੁੱਟਿਆ ਖ਼ੁਆਬ 
* ਦਮਿਤ ਦੇਹ 
* ਤੀਸਰੀ ਦੇਹ 
* ਕੁਝ ਕਰਜ਼ ਕਦੇ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਜੈਵਾਣ ਤੋਪ

ਜੈਵਣ ਤੋਪ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤੋਪ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੈਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। 1720 ਈ. ਵਿੱਚ ਜਦੋ ਤੋਪ ਇਹ ਬਣਾਈ ਗਈ ਤਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੋਪ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਜੈਵਣ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜਾ  (1699-1743) ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਜੈਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਮੇਰ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਤੋਪ ਨੂੰ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (220 lb) ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਚਾਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਗੋਲਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਲਗਭਗ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (22 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਗੋਲੇ ਨੇ ਚਾਕਸੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਝੀਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਤੋਪ ਹੁਣ ਜੈਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ, ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ 26°58′48.03″N 75°50′37.29″E ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਤਕਨੀਕੀ  ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਤੋਪ ਦੀ ਬੈਰਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 6.15 ਮੀਟਰ (20.2 ਫੁੱਟ) ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ 50 ਟਨ ਹੈ। ਬੈਰਲ ਦੇ ਬੋਰ ਦਾ ਵਿਆਸ 28 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (11 ਇੰਚ) ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਬੈਰਲ ਦੀ ਮੋਟਾਈ 21.6 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (8.5 ਇੰਚ) ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿਛੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਦੋ ਮੋਟੇ ਰਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕਰੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਅਧੂਰਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਜੈਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ। ਬੈਰਲ ਨੂੰ ਉੱਚਾ  ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ 776 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਲੰਬਾ (30.6 ਇੰਚ) ਉੱਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੇਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬੈਰਲ ਉੱਪਰ ਫੁੱਲਦਾਰ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਉੱਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੱਤਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਜੈਵਾਣ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਦੋ ਪਹੀਆ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹੀਏ 1.37 ਮੀਟਰ (4.5 ਫੁੱਟ) ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਗੱਡੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਦੋ ਹਟਾਉਣਯੋਗ ਵਾਧੂ ਪਹੀਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਨਾ ਦਾ ਅਕਾਰ 2.74 ਮੀਟਰ (9.0 ਫੁੱਟ) ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹੈ । ਇਹ ਪਹੀਆਂ 'ਤੇ ਮਾਊਂਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 360° ਮੋੜਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਰੋਲਰ ਪਿੰਨ ਬੇਅਰਿੰਗਾਂ 'ਤੇ ਦੋ ਬੈਕ ਵ੍ਹੀਲਜ਼ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਤੋਪ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਨ ਸ਼ੈੱਡ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲਗਭਗ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (220 ਪੌਂਡ) ਬਾਰੂਦ ਨੇ 50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (110 ਪੌਂਡ) ਵਜ਼ਨ ਵਾਲਾ ਗੋਲਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਰੇਂਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੈਵਾਣ ਤੋਪ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜਾ ਦੁਆਰਾ 1720 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਸਟ-ਫਾਇਰ ਵਜੋਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੱਯਦ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬੇਦਖਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਤਿਕਥਨੀ ਵਾਲਾ ਮਿੱਥ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਰੇਂਜ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (25 ਮੀਲ) ਸੀ, ਦੂਜੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 35, 22 ਅਤੇ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.8 ਮੀਲ) ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਹੀ ਸੀਮਾ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਣਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਸਥਾਨਕ ਯਾਤਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤੇ ਸਰੋਤ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਚਾਕਸੂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾ ਦਾਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਲਾ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੇਗਨ ਫੌਕਸ

**ਮੇਗਨ ਡੇਨੀਸ ਫੌਕਸ**  ( ਜਨਮ 16 ਮਈ 1986 ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਫੌਕਸ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫਿਲਮ ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ ਦ ਸਨ (2001) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੀਨ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਕਾਮੇਡੀ ਕਨਫੈਸ਼ਨਜ਼ ਆਫ ਏ ਟੀਨਏਜ ਡਰਾਮਾ ਕਵੀਨ (2004), ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ। ABC ਸਿਟਕਾਮ ਹੋਪ ਐਂਡ ਫੇਥ (2004-2006) ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ।

### ਫਿਲਮ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਵੀਡੀਓ ਖੇਡ 
### ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ 
## ਅਵਾਰਡ 
ਫੌਕਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਟੀਨ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਦੋ ਸਕ੍ਰੀਮ ਅਵਾਰਡਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਲਿੰਗੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ

ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇਗ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 

## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ 
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਿੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ 23 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 16 ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਗੁਰੁਬਾਣੀ ਦੀ ਮਹਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲੀ ਕਹਾਣੀ "ਭਾਵੇਂ ਲਾਂਭੇ ਕੇਸ ਕਰ" ਵਿਸ਼ਕਰਮਾ ਪ੍ਰਚਾਰਿਕ ਵਿੱਚ ਛਪੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ "ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ" "ਕੌਮੀ ਰਾਜਨੀਤੀ" ਵਿੱਚ ਛਪੀ।

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
# ਉਹ ਕੌਣ ਸਨ 
# ਪਾਪੀ ਕੇ ਮਾਰਨੇ ਕਉ 
# ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ 
# ਸੇਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਿਆਰੇ ਮੇਲ 
# ਵੈਰਾਗ 
# ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਕਰਾਮਾਤ 
# ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਆਈ 
# ਕੋਊ ਹਰਿ ਸਮਾਨਿ ਨਹੀਂ ਰਾਜਾ 
# ਭਾਵੇਂ ਲਾਂਭੇ ਕੇਸ ਕਰ 
# ਪੂਰਬ ਕਰਮ ਅੰਕੁਰ ਜਬ ਪ੍ਰਗਟੇ 
# ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਮੇਰੀ ਰਾਖਿ ਲਈ 
# ਜਾਹ ǃ ਜਾਹ ǃ ਜਾਹ ǃ
# ਰਹਿਤ ਅਵਰ ਕੁਛ ਅਮਰ ਕਮਾਵਤ 
# ਅਹਿਸਾਸ 
# ਕਹਿਬੇ ਕੋ ਸੋਭਾ ਨਹੀਂ 
# ਪਰਸੁ ਪਰਸਾ ਪਰਸਰਾਮ 
# ਮਾਂǃ ਮਾਂ 
# ਚੋਰ ਕੀ ਹਾਮਾ ਭਰੇ ਨਾ ਕੋਇ 
# ਮੰਦੇ ਕੰਮੀ ਨਾਨਕਾ 
# ਭੈ ਕਾਹੂ ਕਉ ਦੇਤ ਨਹਿ 
# ਜੱਟ ਜੱਟ ਦਾ 
# ਲੂਣ ਹਰਾਮੀ 
# ਜਵਾਬ(ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ)   

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਗੇਅਲਿਬ

**ਗੇਅਲਿਬ** ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਧੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੈਡੀਕਲ ਮੂਵਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ 2002 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਏ ਪਾਪੂਲਰ ਮੂਵਮੈਂਟ ਨਾਲ ਅਤੇ 2013 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਡੈਮੋਕਰੇਟਸ ਐਂਡ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਇਮੈਨੁਅਲ ਬਲੈਂਕ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੇਅਲਿਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਜੀਨ-ਪੀਅਰੇ ਰੈਫਰਿਨ, ਫਿਲਿਪ ਡੌਸਟ-ਬਲੇਜ਼ੀ, ਅਲੇਨ ਜੁਪੇ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਕੋਇਸ ਬੈਰੋਇਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2002 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਐਕਟ ਅਪ ਅਤੇ ਐਡਸ ਨੇ  ਯੂ.ਐਮ.ਪੀ.ਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਤਾਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੇਅਲਿਬ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂ.ਐਮ.ਪੀ. ਨੇ ਨਫ਼ਰਤ-ਅਪਰਾਧ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਬਣਾਉਣ, ਪੀ.ਏ.ਸੀ.ਐਸ. ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ, ਹੇਲਡ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਰਾਮਾ ਯਾਦੇ ਦੀ ਅਪੀਲ ਰਾਹੀਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਪਰਾਧੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਰੁਖ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਡੈਮੋਕਰੇਟਸ ਐਂਡ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟਸ (ਯੂ.ਡੀ.ਆਈ.) ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀਨ-ਲੁਈਸ ਬੋਰਲੂ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।

2018 ਵਿੱਚ ਗੇਅਲਿਬ ਨੇ ਯੂ.ਡੀ.ਆਈ. ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਲਏ ਅਤੇ ਰੈਡੀਕਲ ਮੂਵਮੈਂਟ (ਐਮ.ਆਰ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਐਮ.ਆਰ..ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੇਅਲਿਬ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਰੈਡੀਕਲ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਵਿੰਗ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ -ਸਬੰਧਤ ਬਰਾਬਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਲੌਗ
ਸਮਰਸੈੱਟ ਮਾਮ

**ਵਿਲੀਅਮ ਸਮਰਸੈਟ ਮਾਮ**   ( /m ɔː m /  ; 25 ਜਨਵਰੀ 1874 – 16 ਦਸੰਬਰ 1965) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ ਸੀ।

ਮਾਮ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਅਨਾਥ ਲੜਕੇ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਵਿਟਸਟੇਬਲ, ਕੈਂਟ, ਇੱਕ ਚਾਚਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਡਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਵਕੀਲ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਲੀਜ਼ਾ ਆਫ਼ ਲੈਂਬਥ* (1897) ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਮ ਨੇ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਦਵਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। 1915 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਮਨੁੱਖੀ ਬੰਧਨ ਦੇ* ਲਿਖਿਆ, ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੀਕਰੇਟ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ 1916 ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ 1917 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚ ਲਿਆ।

## ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਾਮ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਛੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਬਰਟ ਔਰਮੰਡ ਮਾਮ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸਨ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਫ੍ਰੈਂਚ ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਾਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਕੂਟਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿੱਟੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੌਬਰਟ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਲਾਅ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। ਮਾਮ ਉਸਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਯਾਦਾਂ ਦੇ 6 *ਸੰਮਿੰਗ ਅੱਪ*  ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਮਾਮ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਵਕੀਲ ਹੋਣਗੇ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਵਿਸਕਾਉਂਟ ਮਾਮ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਬਣ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਅਤੇ 1938 ਤੋਂ 1939 ਤੱਕ ਲਾਰਡ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ 
thumb| ਡਬਲਯੂ. ਸਮਰਸੈਟ ਮੌਗਮ
ਮਾਮ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ "ਨੀਵੇਂ" ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਸੀ। ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ: “ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਆਦਮੀ ਕਿਵੇਂ ਮਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਦਰਦ ਝੱਲਿਆ। ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਡਰ ਅਤੇ ਰਾਹਤ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1874
ਕਾਨ੍ਹਾ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ

**ਕਾਨਹਾ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਕਾਨ੍ਹਾ-ਕਿਸਲੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਕਾਨ੍ਹਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ 250 ਅਤੇ 300 ਦੇ ਦੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ, ਹਾਲੋਂ ਅਤੇ ਬੰਜਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  , ਕ੍ਰਮਵਾਰ. ਕਾਨਹਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ 1 ਜੂਨ 1955 ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1973 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ, ਇਹ ਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਮੰਡਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲਾਘਾਟ ਵਿੱਚ 940 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। 

1,067 ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਬਫਰ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਨਾਲਫੇਨ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਤੇ ਗੁਆਂਢੀ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਕਾਨਹਾ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੀਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਨੂੰ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ, ਭਾਰਤੀ ਚੀਤਾ, ਸੁਸਤ ਰਿੱਛ, ਬਾਰਸਿੰਘਾ ਅਤੇ ਢੋਲ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਾਸਕੌਟ, ਭੂਰਸਿੰਘ ਦ ਬਾਰਸਿੰਘਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

2022 ਵਿੱਚ, ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਨਕਸਲੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। 

## ਬਨਸਪਤੀ 
thumb| ਕਾਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ
ਕਾਨ੍ਹਾ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।- ਨੀਵਾਂ ਜੰਗਲ ਸਾਲ ( *ਸ਼ੋਰੀਆ ਰੋਬਸਟਾ* ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿਸ਼ਰਤ-ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘੁਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਭੂਮੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਨਮੀ ਵਾਲੇ, ਸੁੱਕੇ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ ਬਣੇ ਬਾਂਸ ( *ਡੈਂਡਰੋਕੈਲਮਸ ਸਟ੍ਰਿਕਟਸ* ) ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਭੂਤ ਦਾ ਰੁੱਖ ( *ਡੇਵਿਡੀਆ ਇਨਵੋਲੂਕ੍ਰੇਟਾ* ) ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵ 
ਕਾਨ੍ਹਾ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਬਾਘ, ਚੀਤੇ, ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ, ਸੁਸਤ ਰਿੱਛ, ਲੂੰਬੜੀ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਬਾਰਸਿੰਘਾ ( *ਸਰਵਸ ਡੂਵਸੇਲੀ ਬ੍ਰਾਂਡੇਰੀ* ) ਸਖ਼ਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਗੌੜ ( *ਬੌਸ ਗੌਰਸ* ) ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਹੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੰਸ

**ਕੰਸ** ( ਆਈਐਸਟੀ: ਕੰਸ) ਵਰਿਸ਼ਨੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਸੀ । ਮੁੱਢਲੇ ਸਰੋਤ [ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ] ਕਂਸ  ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪੁਰਾਣ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੁਰ (ਭੂਤ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। (ਹਰਿਵਾਮਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਸੁਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਨੂੰ ਭੋਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਨਾਂ **ਭੋਜਪਤੀ** ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਕਾਮਸਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

ਕੰਸ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਾ ਉਗ੍ਰਸੇਨਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰਾਂ, ਬਨਾਸੁਰ ਅਤੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ, ਕਾਮਸਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਚਾਨੂਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਤੇ, ਕਂਸ ਨੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਅਸਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

## ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਕੰਸ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਕਲਾਨੇਮੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੰਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦਵ ਸ਼ਾਸਕ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਮਸਾ ਉਗ੍ਰਸੇਨਾ ਦਾ ਜੈਵਿਕ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਗ੍ਰਸੇਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ (ਕੁਝ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾਵਤੀ ਦਾ ਨਾਮ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਲੌਕਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਡਰਾਮਿਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਗ੍ਰਸੇਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਮੌਤ 
ਸੱਤਵੇਂ ਬੱਚੇ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਹਿਣੀ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਵਾਸੂਦੇਵਾ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਠਵਾਂ ਬੱਚਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੰਸ  ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਸੂਦੇਵਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੰਦਾ ਅਤੇ ਯਾਸੋਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਗਊ ਪਾਲਕ ਜੋੜਾ (ਗਊ ਪਾਲਕ) ਸੀ, ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਸ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਂਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਅੱਠ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਗਰਾਸੇਨਾ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Why was Krsna’s Uncle Kamsa a Demon? The mystery of Kamsa’s birth revealed.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਰਾਜੇ
ਸਟੀਫਨ ਕਰੀ

ਵਾਰਡੇਲ ਸਟੀਫਨ ਕਰੀ II (ਜਨਮ 14 ਮਾਰਚ 1988) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਐਨਬੀਏ) ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਸਟੇਟ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਸਟੀਫਨ ਕਰੀ ਸਾਬਕਾ ਐਨਬੀਏ ਪਲੇਅਰ ਡੇਲ ਕਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਐਨਬੀਏ ਖਿਡਾਰੀ ਸੇਠ ਕਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਡੇਵਿਡਸਨ ਵਾਈਲਡਕੈਟਸ ਲਈ ਕਾਲਜ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਡੇਵਿਡਸਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਲਈ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਸਕੋਰਿੰਗ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਦੋ ਵਾਰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੋਫੋਮੋਰ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ- ਪੁਆਇੰਟਰ ਬਣਾਏ। ਕਰੀ ਨੂੰ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ 2009 ਦੇ NBA ਡਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਓਵਰਆਲ ਪਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
### ਐਨ.ਬੀ.ਏ 
* 4× ਐਨਬੀਏ ਚੈਂਪੀਅਨ : 2015, 2017, 2018, 2022
* ਐਨਬੀਏ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਐਮਵੀਪੀ : 2022
* 2× NBA ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਖਿਡਾਰੀ : 2015, 2016
* 8× ਐਨਬੀਏ ਆਲ-ਸਟਾਰ : 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2021, 2022
* ਐਨਬੀਏ ਆਲ-ਸਟਾਰ ਗੇਮ ਐਮਵੀਪੀ : 2022
* 8× ਆਲ-ਐਨਬੀਏ ਚੋਣ :
** 4× ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ: 2015, 2016, 2019, 2021
** 3× ਦੂਜੀ ਟੀਮ: 2014, 2017, 2022
** ਤੀਜੀ ਟੀਮ: 2018
* ਆਲ-ਰੂਕੀ ਫਸਟ ਟੀਮ : 2010
* 2× NBA ਸਕੋਰਿੰਗ ਲੀਡਰ : 2016, 2021
* 7× NBA ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟ ਫੀਲਡ ਗੋਲ ਲੀਡਰ : 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2021, 2022
* 4× NBA ਫ੍ਰੀ-ਥ੍ਰੋ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੀਡਰ : 2011, 2015, 2016, 2018
* ਐਨਬੀਏ ਨੇ ਲੀਡਰ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ: 2016
* 2× NBA ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟ ਮੁਕਾਬਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨ: 2015, 2021
* ਐਨਬੀਏ ਸਕਿੱਲ ਚੈਲੇਂਜ ਚੈਂਪੀਅਨ: 2011
* ਐਨਬੀਏ ਸਪੋਰਟਸਮੈਨਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ : 2011
* ਐਨਬੀਏ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਸਿਸਟ ਅਵਾਰਡ : 2014
* ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟਰ (402)  ਲਈ NBA ਨਿਯਮਤ ਸੀਜ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡ
* ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਪਲੇਆਫ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟਰਾਂ ਲਈ NBA ਰਿਕਾਰਡ (98 - ਕਲੇ ਥੌਮਸਨ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ) 
* ਇੱਕ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟਰਾਂ ਦਾ NBA ਫਾਈਨਲਸ ਰਿਕਾਰਡ (9)
* ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟਰ (157)  ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਯਮਤ ਸੀਜ਼ਨ ਗੇਮਾਂ ਲਈ NBA ਰਿਕਾਰਡ
* ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟਰ (90) ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਗਾਤਾਰ ਪਲੇਆਫ ਗੇਮਾਂ ਲਈ NBA ਰਿਕਾਰਡ
* ਓਵਰਟਾਈਮ ਪੀਰੀਅਡ (17) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ NBA ਰਿਕਾਰਡ
* ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰ
* ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਲੀਡਰ
* ਚੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਲੀਡਰ
* ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟ ਫੀਲਡ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ
* ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਪਲੇਆਫ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਗੂ
* ਪਲੇਆਫ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟ ਫੀਲਡ ਗੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਲੀਡਰ
* ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਪਲੇਆਫ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾ
* ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਪਲੇਆਫ ਵਿੱਚ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰ

### ਕਾਲਜ 
* 2× ਸੋਕੋਨ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ (2008–2009)
* ਸਹਿਮਤੀ ਪਹਿਲੀ-ਟੀਮ ਆਲ-ਅਮਰੀਕਨ ( 2009 )
* ਸਹਿਮਤੀ ਦੂਜੀ-ਟੀਮ ਆਲ-ਅਮਰੀਕਨ ( 2008 )
* 3× ਪਹਿਲੀ-ਟੀਮ ਆਲ- SoCon (2007–2009)
* 2× SoCon ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ( 2007, 2008 )
* 3× SoCon ਪਹਿਲੀ-ਟੀਮ ਆਲ-ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ (2007–2009)
* ਸੋਕੋਨ ਫਰੈਸ਼ਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ (2007)
* ਸੋਕੋਨ ਆਲ-ਫ੍ਰੈਸ਼ਮੈਨ ਟੀਮ (2007)

#### NCAA ਰਿਕਾਰਡ 
* NCAA ਡਿਵੀਜ਼ਨ I ਸਕੋਰਿੰਗ ਲੀਡਰ ( 2009 )
* ਸਿੰਗਲ-ਸੀਜ਼ਨ NCAA 3-ਪੁਆਇੰਟ ਫੀਲਡ ਗੋਲ (162, 2007-08 )
* ਸਿੰਗਲ-ਸੀਜ਼ਨ NCAA ਨਵੇਂ 3-ਪੁਆਇੰਟ ਫੀਲਡ ਗੋਲ (122, 2006-07 )

#### ਡੇਵਿਡਸਨ ਕਾਲਜ ਰਿਕਾਰਡ 
* ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਮੋਹਰੀ ਸਕੋਰਰ (2,635) 
* 3-ਪੁਆਇੰਟ ਫੀਲਡ-ਗੋਲ ਕੀਤੇ (414) ਵਿੱਚ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਲੀਡਰ 
* 30-ਪੁਆਇੰਟ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਲੀਡਰ (30) 
* 40-ਪੁਆਇੰਟ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਲੀਡਰ (6) 
* ਸਿੰਗਲ-ਸੀਜ਼ਨ ਚੋਰੀ (86, 2008-09 ) 
* ਸਿੰਗਲ-ਸੀਜ਼ਨ ਫਰੈਸ਼ਮੈਨ ਪੁਆਇੰਟ (730, 2006-07 ) 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਮੋਲਾਈ ਜੰਗਲ

**ਮੋਲਾਈ ਜੰਗਲ**, ਕੋਕੀਲਾਮੁਖ, ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਜੁਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਜਾਦਵ ਪੇਏਂਗ, ਭਾਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਰਕਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb| ਜਾਦਵ ਮੋਲਾਈ ਪਯੇਂਗ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਿਸਨੇ ਮੋਲਾਈ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਲਾਇਆ
ਮੋਲਾਈ ਜੰਗਲ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਦਵ ਪੇਏਂਗ, ਭਾਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਰਕਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 1983 ਵਿੱਚ ਗੋਲਾਘਾਟ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 200 ਹੈਕਟੇਅਰ (500 ਏਕੜ) ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੇਏਂਗ ਦੁਆਰਾ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਲਗਭਗ 1,360 ਏਕੜ / 550 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਪੇਏਂਗ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਜੁਲੀ ਟਾਪੂ ਦੀ ਇੱਕ ਰੇਤਲੀ ਪੱਟੀ 'ਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਆਖਰਕਾਰ ਇੱਕ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ ਬਣ ਗਿਆ।

ਮੋਲਾਈ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਾਘ, ਭਾਰਤੀ ਗੈਂਡੇ, 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਝਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਕੋਲ, ਅਰਜੁਨ (ਟਰਮੀਨਾਲੀਆ *ਅਰਜੁਨ* ), ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ( *ਲੈਗਰਸਟ੍ਰੋਮੀਆ* ਸਪੀਸੀਓਸਾ), ਰਾਇਲ ਪੋਇਨਸੀਆਨਾ ( *ਡੇਲੋਨਿਕਸ ਰੇਜੀਆ* ), ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ( *ਅਲਬੀਜ਼ੀਆ ਪ੍ਰੋਸੇਰਾ* ), ਮੋਜ ( *ਆਰਕੀਡੈਂਡਰਨ ਬਿਗੇਮਿਨਮ* ) ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ( *ਬੰਬੈਕਸ ਸੀਬਾ* ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਾਂਸ 300 ਹੈਕਟੇਅਰ (700 ਏਕੜ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਲਗਭਗ 100 ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਹਰ ਸਾਲ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ 10 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਮੀਡੀਆ 
ਮੋਲਾਈ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪੇਏਂਗ ਕਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੇ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ ਜੀਤੂ ਕਲੀਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਫਿਲਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ, *ਦ ਮੋਲਾਈ ਫੋਰੈਸਟ*, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜੀਤੂ ਕਲੀਤਾ, ਜੋ ਪੇਏਂਗ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਰਾਹੀਂ ਪੇਏਂਗ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੋਲਾਈ ਫੋਰੈਸਟ ਨੂੰ 2013 ਦੀ ਇੱਕ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ *ਫੋਰੈਸਟਿੰਗ ਲਾਈਫ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਆਰਤੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਡਗਲਸ ਮੈਕਮਾਸਟਰ ਦੀ 2013 ਦੀ ਫਿਲਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ *ਫੋਰੈਸਟ ਮੈਨ* ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ 2013 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਦੇ ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਈ ਕਿੱਕਸਟਾਰਟਰ ਮੁਹਿੰਮ ਉੱਤੇ 8,327 USD ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2014 ਕਾਨਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸੈਰਗਾਹ
ਕਾਜ਼ਾਨ ਹੇਰਾਲਡ

***ਕਾਜ਼ਾਨ ਹੇਰਾਲਡ*** (ਰੂਸ.: *Казанский Вестник*, Tat.: *Казан Мөхбире* ) ਰੂਸ ਦੇ ਤਾਤਾਰਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਕਾਜ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਖਬਾਰ ਹਾ। ਇਹ ਕਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਤਾਤਾਰਸਤਾਨ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੇਲਾਬੂਗਾ, ਨਿਜ਼ਨੇਕਮਸਕ ਅਤੇ ਨਬੇਰੇਜ਼ਨੀ ਚੇਲਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਮਈ 2010 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ,  ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਤਾਤਾਰਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਨਕ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਖੇਪਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਜ਼ਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਤਾਰਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। *ਕਾਜ਼ਾਨ ਹੇਰਾਲਡ* ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਟ ਸੰਸਕਰਣ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਵੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, *ਕਾਜ਼ਾਨ ਹੇਰਾਲਡ* ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਕਾਜ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸੀਆਡ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਤਾਤਾਰਸਤਾਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਯੂਥ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ

**ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਔਨਲਾਈਨ ਅਖਬਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ੇਖਰ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅਗਸਤ 2017 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪ੍ਰਿੰਟਲਾਈਨ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਾ. ਲਿਮਿਟੇਡ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ੇਖਰ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ,  16 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

**ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ** ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਉੱਦਮ *ਔਫ ਦ ਕਫ* ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਤਕ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ **ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ** ਦੇ YouTube ਅਤੇ Facebook ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*