open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ

**ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sahib Singh Bedi;** 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1756 - 17 ਜੁਲਾਈ 1834) ਦਸਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਮੌਤ 1773) ਅਤੇ ਸਰੂਪਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1756 ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ (ਅਜੋਕੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ) *ਚੇਤ* *ਸੁਦੀ* ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1770 ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ (ਅਜੋਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ) ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਊਨਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ।

### ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
thumb| ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਸੱਜੇ ਬੈਠੇ) ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਗ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੇ), ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ, ਮਿਤੀ 1838-39 ਈ.
thumb| ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ (ਸੂਰਜ ਸਿੰਘ, ਅਤਰ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ, ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ) ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਸਥਾਨ ਬਾਬਾ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ, ਕਣਕ ਮੰਡੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਮੂਰਤੀ
ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਦਾ ਸਿੱਖ *ਮਿਸਲਦਾਰਾਂ* (ਮੁਖੀਆਂ) ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਸੰਘ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝਗੜਿਆਂ, ਵਿਰੋਧੀ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝੇ ਏਕਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ 11 ਜਾਂ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1801 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ *ਤਿਲਕ* ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਦਾ ਲੇਪ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਬੇਦੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੇਦੀਆਂ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਿਅਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਧਰਮੀ ਮੀਨਾ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਬਾਗੀ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹੀਰ ਵਿਖੇ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ 17 ਜੁਲਾਈ 1834 ਨੂੰ ਊਨਾ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1834
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1756
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸੇਨਾਵਤੀ

**ਸੈਨਾਵਤੀ** (ਪੁਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਨਾਵਤੀ) ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ 72ਵੀਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 7ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ **ਸੈਨਾਗਰਾਨੀ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ *ਸ਼ਡਜਮ* ਨਾਲ *ਸੈਨਾਵਤੀ* ਸਕੇਲ
ਇਹ ਦੂਜੇ *ਚੱਕਰ ਨੇਤਰ* ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਨਾਮ *ਨੇਤਰ-ਪਾ* ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ ਹਨ -*ਸਾ ਰੇ ਗ ਮ ਪਾ ਧ ਨੀ* ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਦੀ ਬਣਤਰ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ-

(ਹੇਠਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ):

* ਅਰੋਹਣਃ  ਸ ਰੇ1 ਗ2 ਮ1 ਪ ਧ1 ਨੀ1 ਸੰ 
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ1 ਧ1 ਪ ਮ1 ਗ 2 ਰੇ1 ਸ  

ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਲਗਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਹਨ ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਸਧਾਰਨ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਧੈਵਤਮ ਅਤੇ *ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਸ਼ਾਦਮ* । ਕਿਓਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ (ਜਿਸਦੇ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ (ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਸੱਤੇ ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ *ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ ਗਾਵੰਭੋਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ* ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 43ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ।

## ਅਸਮਪੂਰਨਾ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ 
**ਸੈਨਾਗਰਾਨੀ (ਸੈਨਾਵਤੀ)** ਵੈਂਕਟਮਾਖਿਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਮੂਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 7ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ। ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ,ਪਰ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ (ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ *ਵਕਰ ਪ੍ਰਯੋਗਾ* (ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਗ-ਜ਼ੈਗ ਕ੍ਰਮ) ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।

* ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ1 ਗ2 ਰੇ1 ਮ1 ਗ2 ਮ1 ਪ ਨੀ1 ਧ1 ਸੰ [ਸੀ]
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ1 ਧ1 ਪ ਮ1 ਗ2 ਰੇ। ਸ [ਡੀ]

## ਜਨਿਆ ਰਾਗਮ 
*ਸੈਨਾਵਤੀ*  ਦੇ (ਉਤਪੰਨ ਸਕੇਲ) ਤੋਂ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਜਨਯ ਰਾਗਮ ਹਨ। *ਸੈਨਾਵਤੀ* ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
* ਡਾ. ਐੱਮ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ *ਜਲਮੇਲਾ ਰਘੂਪਥੇ* ਨੂੰ *ਸੈਨਾਵਤੀ* ਰਾਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੁਆਰਾ ਗਿਆਨੰਬਿਕੇ ਪਲਾਯਮ *ਸੈਨਾਗਰਾਨੀ* ਰਾਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸੈਨਾਵਤੀ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ *ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ* ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ 2 ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ, ਅਰਥਾਤ, ਲਤੰਗੀ ਅਤੇ ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। *ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ*, ਰਾਗ ਵਿੱਚ *ਸ਼ਾਦਜਮ* ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਨੁਸਾਰੀ ਨੋਟ ਆਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਕਦਮ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਸੂਰਯਾਕੰਤਮ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਵੇਖੋ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਗ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ, ਨਕੋਦਰ

**ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Guru Nanak National College;** **GNNC**) ਬਾਈਪਾਸ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1969 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋਆਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਕਾਲਜ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 500ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ.ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਾਬਕਾ ਸਪੀਕਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਸ.ਉਮਰਾਓ ਸਿੰਘ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ, ਸ.ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਪੰਜਾਬ, ਸ.ਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ.ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸਰਪੰਚ ਸਰਕਪੁਰ ਨਕੋਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸ.ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋ: ਆਰ.ਐੱਸ. ਸਹਿਗਲ, ਪ੍ਰੋ: ਡੀ.ਵੀ. ਗੁਪਤਾ, ਸਰੀਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋ: ਨਰਿੰਦਰ ਵਰਮਾ, ਪ੍ਰੋ: ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ (ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣੇ) ਪ੍ਰੋ: ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੰਕਰ ਇਤਿਹਾਸ, ਪ੍ਰੋ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੂਰ ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਪ੍ਰੋ: ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਪ੍ਰੋ. ਕਾਲੇ ਸੰਘਾ। ਗਣਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋ: ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ (ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਏ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ) ਪ੍ਰੋ: ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਕਾਲਜ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ) ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋ: ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ। ਡੀ.ਪੀ.ਆਈ ਸ੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ

## ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ 
* ਬੀ.ਏ
* ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਨਾਨ-ਮੈਡੀਕਲ)
* ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਮੈਡੀਕਲ)
* ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ)
* ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ)
* ਬੀ.ਸੀ.ਏ
* ਬੀ.ਕਾਮ. ਸੈਸ਼ਨ 2012-13 ਤੋਂ
* ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. (ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ) ਸੈਸ਼ਨ 2012-13 ਤੋਂ
* ਪੀ.ਜੀ.ਡੀ.ਸੀ.ਏ
* ITI ਕੋਰਸ
** ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ
** AC ਅਤੇ ਫਰਿੱਜ
** ਬੇਸਿਕ ਕੰਪਿਊਟਰ

## NCC, NSS ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲੱਬ 
* ਐਨ.ਸੀ.ਸੀ
* ਐਨ.ਐਸ.ਐਸ
* ਯੂਥ ਕਲੱਬ
* ਰੈੱਡ ਰਿਬਨ ਕਲੱਬ
* ਸਾਇੰਸ ਕਲੱਬ
* ਆਈਟੀ ਕਲੱਬ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ

***ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ*** (*ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:* ***Nanak Naam Jahaz Hai***) 1969 ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ, ਆਈ.ਐਸ. ਜੌਹਰ, ਨਿਸ਼ੀ, ਵੀਨਾ ਅਤੇ ਵਿਮੀ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਵਾਪਰੀ ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਪਲਾਟ 
ਫਿਲਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 1947 ਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਠੇਕੇਦਾਰ ਵਪਾਰੀ, ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ (ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ), ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਸੀਬਤ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਰਤਨ ਕੌਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਸੁੱਖਾ, ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਔਖੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

## ਕਾਸਟ 
## ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ 
ਐਸ. ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ ਨੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੀਤਕਾਰੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ (ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ) ਤੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ "ਰੇ ਮਨ ਐਸੋ ਕਰ" ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਲਈ 1970 ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

ਬੁੱਲ ਤੇਰੇ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ- ਆਸ਼ਾ ਭੌਂਸਲੇ, ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ, ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ ਦੇ ਬੋਲ

ਗੁਰਾਂ ਇਕ ਦੇਹ ਬੁਝਾਈ - ਮੰਨ ਦੇ

ਪ੍ਰਭ ਜੋ ਤੋਖੇ ਲਾਜ ਹਮਾਰੀ - ਆਸ਼ਾ ਭੌਂਸਲੇ, ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ

ਕਲ ਤਾਰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਇਆ -ਭਾਈ ਸਮੁੰਦ ਸਿੰਘ ਰਾਗੀ

ਦੇਹ ਸ਼ਿਵ ਬਰ ਮੋਹੇ - ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ

ਬਿਸਰ ਗਾਈ ਸਭ ਤਤ ਪਰਾਈ - ਮੰਨਾ ਦੇਇ

ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਹਾਲ - ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ

ਹਮ ਮੈਲੇ ਤੁਮ ਉਜਲ ਕਰਤੇ - ਮੰਨਾ ਦੇ

ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬ - ਆਸ਼ਾ ਭੌਂਸਲੇ

ਰੇ ਮਨ ਐਸੋ ਕਰ ਸੰਨਿਆਸਾ - ਆਸ਼ਾ ਭੌਸਲੇ

ਮਿਟੀ ਧੁੰਦ ਜਗ ਚਾਨਣ ਹੋਆ - ਭਾਈ ਸਮੁੰਦ ਸਿੰਘ ਰਾਗੀ

ਲਾਵਾਂ (ਹਰ ਚੌਥਰੀ ਲਾਂਵ) - ਸ. ਮਹਿੰਦਰ ਅਤੇ ਭੂਸ਼ਣ ਮਹਿਤਾ

ਹਾੜਾ ਨੀ ਹਾੜਾ ਹਨੇਰ ਪੈ ਗਿਆ - ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਬੇਗਮ ਦੇ ਬੋਲ ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ ਦੁਆਰਾ

## ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਰਿਲੀਜ਼ 
ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਫਿਲਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1969 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 500 ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ( ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਗੁਰਪੁਰਬ ) 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਡਿਜ਼ੀਟਲ-ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੰਸਕਰਣ 27 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੇਮਾਰੂ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਅਤੇ ਵੇਵ ਸਿਨੇਮਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਕਈ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਬ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਟੀਜ਼ਰ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਮੁੰਦਰ ਗੁਪਤ (ਕਵੀ)

**ਸਮੁੰਦਰ ਗੁਪਤਾ** (ਜਨਮ **ਅਬਦੁਲ ਮਨਾਨ** ; 23 ਜੂਨ, 1946 – 19 ਜੁਲਾਈ, 2008)  ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਗੁਪਤ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਕੱਟੜਵਾਦ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। 

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਗੁਪਤ ਜਨਮ ਵੇਲ਼ੇ ਅਬਦੁਲ ਮਨਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜੂਨ, 1946 ਨੂੰ ਸਿਰਾਜਗੰਜ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਹਸ਼ੀਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।   ਉਹ ਮੋਹਸਿਨ ਅਲੀ ਅਤੇ ਰੇਹਾਨਾ ਅਲੀ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਬੋਗਰਾ ਦੇ ਧੁਨਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਦੇ ਸਲੀਮੁੱਲਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੰਨਨ ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਗੁਪਤ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਕੁਲਦੀਪ ਕੁਲਾਰ

**ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kuldip Singh Kular;** ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ, 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾਈ ਸੰਸਦ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ 2003 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੀ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਲਿਬਰਲ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜੋ ਬ੍ਰਾਮਲੀਆ-ਗੋਰ-ਮਾਲਟਨ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਕੁਲਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ 1974 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਈਡਬਲਯੂਕੇ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਕੈਂਪਬੈਲਟਨ, ਨਿਊ ਬਰੰਸਵਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਲੀਫੈਕਸ, ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

1986 ਵਿੱਚ, ਕੁਲਾਰ ਨੇ ਬਰੈਂਪਟਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਮੈਡੀਸਨ ਕਲੀਨਿਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਨਾਰਦਰਨ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਐਂਡ ਡੈਂਟਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ।

## ਰਾਜਨੀਤੀ 
2003 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਲਾਰ ਬ੍ਰਾਮਲੀਆ-ਗੋਰ-ਮਾਲਟਨ-ਸਪਰਿੰਗਡੇਲ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਬਰਲ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦੌੜਿਆ। ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਕੁਲਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਤਾੜਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ 3,765 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਜੂਨ 2005 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੇਂਟ ਜੌਨਜ਼, ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਲਈ 43ਵੀਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਖੇਤਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਬਹੁ-ਪਾਰਟੀ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

2007 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਲਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਮਲੀਆ-ਗੋਰ-ਮਾਲਟਨ ਦੀ ਮੁੜ ਵੰਡੀ ਗਈ ਰਾਈਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ, ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਮ ਹੁੰਦਲ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 6,000 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।

ਜਨਵਰੀ, 2009 ਵਿੱਚ, ਕੁਲਾਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਉਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ, ਕੁਲਾਰ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ 'ਤੇ ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਛੱਡਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕੁਲਾਰ ਨੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜੂਨ 2010 ਵਿੱਚ, ਕੁਲਾਰ ਨੂੰ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਬੂਤਾਂ ਕਾਰਨ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਲਾਰ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸੰਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2011 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ 2,120 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ 2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜਿਆ, ਫਿਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।

ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੰਤਰੀ, ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਤਰੀ, ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਪੁਰਸਕਾਰ

**ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇੰਟਰਫੇਥ ਪ੍ਰਾਈਜ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Guru Nanak Interfaith Prize**) ਇੱਕ ਦੋ-ਸਾਲਾ, $50,000 ਦਾ ਇਨਾਮ ਹੈ ਜੋ "ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ" ਲਈ ਹੈ। ਇਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਫਸਟ੍ਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਦਾਰਨੀ ਕੁਲਜੀਤ ਕੌਰ ਬਿੰਦਰਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਹੈ, ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਬਿੰਦਰਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹੋਫਸਟਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਸਮੰਡ ਟੂਟੂ, ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ, ਚਾਰਲਸ ਸ਼ੂਮਰ, ਨੌਰਮ ਕੋਲਮੈਨ, ਡੇਵਿਡ ਰੋਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਈ ਮਾਰਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ 11 ਨਵੰਬਰ 2007 ਨੂੰ 14ਵੇਂ ਦਲਾਈਲਾਮਾ ਤੇਨਜਿਨ ਗਯਾਤਸੋ ਨੂੰ ਹਾਫਸਟ੍ਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ 75 ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਰ ਸ਼ਨੀਅਰ, ਜਗਦੀਸ਼ ਗਾਂਧੀ, ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ, ਪਾਲ ਐਫ ਨਿਟਰ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਕੌਫਮੈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟਫੋਰਡ ਸੈਮੀਨਰੀ ਅਤੇ ਮੋਲੋਏ ਕਾਲਜ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਈਸਾਈ/ਯਹੂਦੀ ਡਾਇਲਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ 
* 2008: ਤੇਨਜ਼ਿਨ ਗਿਆਤਸੋ, 14ਵਾਂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ
* 2010: ਰੱਬੀ ਆਰਥਰ ਸਨੀਅਰ
* 2012: ਈਬੂ ਪਟੇਲ
* 2014: ਭਾਈ ਸਾਬੀਬ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰੈਵਰ. ਡਾ. ਕੈਥਰੀਨ ਰੋਡਸ
* 2016: ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ Serve2Unite ਵਿਖੇ ਬਹੁਲਵਾਦ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
* 2018: ਅੰਤਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਝ ਲਈ ਟੈਨੇਨਬੌਮ ਸੈਂਟਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਹੋਫਸਟ੍ਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਰਾਏ ਭੋਏ ਭੱਟੀ

**ਰਾਏ ਭੋਏ ਭੱਟੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rai Bhoe Bhatti;** ਸੀ. 1380 - 1454 ਜਾਂ 1461) ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਤ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਏ-ਭੋਈ-ਦੀ-ਤਲਵੰਡੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ (ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਇੱਕ '''ਇਕਤਾਸ* [ਪ੍ਰਾਂਤ]) ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਰਾਏ ਰਾਣੇ ਭੱਟੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਭੱਟੀ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਲਜੀ (1295-1315) ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਆਏ ਸਨ। ਖਲਜੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਛਾਪਿਆਂ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ (ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ) ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜ ਜੈਸਲਮੇਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਖੂਨੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੱਟੀ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਟਲੀ (ਅਜੋਕੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 40 ਮੀਲ) ਨੇੜੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਲਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰਮ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲਗਭਗ 1,50,000 ਏਕੜ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਾਜਪੂਤ ਭੱਟੀ ਫੌਜ ਬਣਾਉਣਾ। ਕੁਝ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਰਾਏ ਅਦੇਲ ਭੱਟੀ (1265 - 1350) ਨੇ ਸੂਫੀਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਭੋਏ ਭੱਟੀ ਨੇ ਤਲਵੰਡੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਤੈਮੂਰ ਵਰਗੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ (ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ) ਦੇ ਕਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਜਾਂ *ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ'' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਏ ਭੋਏ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ।

ਭੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਭੱਟੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 1425 (ਬਾਰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ) ਜਾਂ 1430 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੁਲਾਰ ਭੱਟੀ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਕਮਲਾਮਬਿਕੇ

ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ (1776-1836) ਦੁਆਰਾ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ **ਕਮਲੰਬਾ ਨਵਵਰਨਾ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ** ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਰਨਾਟਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹਨ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਹਿੰਦੂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਦ੍ਵੈਤਵਾਦੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਤੰਤਰੀ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝਾਤ ਵੀ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੰਫਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਦੇਵੀ ਕਮਲਾਂਬਾ 
ਕਮਲੰਬਾ ਨਵਵਰਨਾ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇਵੀ ਕਮਲੰਬਾ(ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਤਿਰੂਵਰੂਰ ਵਿਖੇ ਤਿਆਗਰਾਜੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ) ਉੱਤੇ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ।ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱੱਚ ਬੈਠੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਯੋਗਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ।

## ਕਮਲੰਬਿਕੇ-ਧਿਆਨ ਕ੍ਰਿਤੀ 
ਇਹ ਗੀਤ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮੂਹ ਲਈ ਸੱਦਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ ਤੋੜੀ ਰਾਗਮ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰੂਪਕਾ ਥਾਲਮ 'ਚ  ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

### ਪੱਲਵੀ 
ਕਮਲੰਬਿਕੇ ਅਸ਼ਰਿਤਾ ਕਲਪਲਤਿਕਈ ਚਾਨਡਾਇਕ ਕਮਾਨੀ ਅਰੁਣ ਆਮ ਸੁਕੇ ਕਾਰਾਵਿਧਰਤ ਸ੍ਯੁਕੇ ਐਮ ਅਮਾਵਾ

### ਅਨੁਪਲਵੀ 
ਕਮਲ ਆਸਨ ਆਦਿ ਪੂਜਾ ਕਮਲਪਡ਼ੇ ਬਾਹੁਵਰਦੇ ਕਮਲ ਅਲਾਇਆ ਤੀਰ ਥਾ ਵੈ ਭਾਵੇ ਕਰੂਣ ਅਰਨਾਵ

### ਚਰਨਮ 
ਸਕਾਲਾ ਲੋਕ ਨਾਇਕ ਸੰਗੀਤ ਇਤਾ ਰਸਿਕੇ ਸੁਖਵਿਤਵਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁੰਦਰੀ ਗਾਟਾ ਮਯਿਕੇ ਵਿਕਾਸਬਰ ਮੁਕਤੀ ਦਾਨ ਨਿਪੁਨੇ ਘਹਾਰਨੇ ਵਿਆਦਾਦੀ ਭੂਤਾ ਕਿਰਾਨੇ ਵਿਨੋਦਾ ਕੈਰੇਨੇ ਅਰੁਨੇ

ਸਾਕਲੇ ਗੁਰੂਗੁਹਾ ਕਰਨੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵੰਤਾ ਕਰਨੇ ਅਕਾਤਥਾਪਦੀ ਵਰ੍ਨੇ ਅਖੰਡ ਇਕ ਰਸ ਪੁਰਨੇ

### ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *Guruguha.org*  guruguha. org/wiki/Kamalambike. htmlhttps://web.archive.org/web/20160304045424/http:// gurughuha. org/ਵਿਕੀ/ਕਮਲੰਬਿਕੇ. ਐਚਟੀਐਮਐਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ

## ਦੇਵੀ ਕਮਲੰਬਾ 
ਕਮਲੰਬਾ ਨਵਵਰਨਾ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤਿਰੂਵਰੂਰ ਵਿਖੇ ਤਿਆਗਰਾਜੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਦੇਵੀ ਕਮਲੰਬਾ ਉੱਤੇ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱੱਚ ਬੈਠੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਯੋਗਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ।
ਖ਼ਾਲਸਾਈ ਬੋਲੀ

**ਖ਼ਾਲਸਾਈ ਬੋਲੀ** (*Ḵẖālasā bōlī* ; ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ " ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦ"; ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਖ਼ਾਲਸਾ ਬੋਲੀ** ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਇੱਕ ਬਹਾਦਰੀ-ਅਧਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਅਕਲੀ-ਨਿਸ਼ਚੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੋਡੇਡ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਨੇ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਾਟੋਇਸ" ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਉੱਚ-ਭਾਵੀ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸੁਹੱਪਣ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ"।

## ਨਾਮ 
ਲੈਕਚਰ ਦੇ ਹੋਰ ਆਮ ਨਾਮ ਹਨ *ਗੜਗਜ* ਬੋਲੀ(ਗੜਗਜ ਬੋਲੇ; ਮਤਲਬ "ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਗਰਜਦੇ ਹਨ"), *ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਦੇ* ਬੋਲੀ ("ਨਿਹੰਗ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ"), *ਨਿਹੰਗ* ਬੋਲੀ ("ਨਿਹੰਗ ਬੋਲੇ"), ਅਤੇ *ਖਾਲਸਾ ਦੇ* ਬੋਲੀ ( "ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦ").

## ਉਦੇਸ਼ 
ਇਸ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਿੱਖ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ *ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਲੱਖਣ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚ-ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਮੌਖਿਕ ਕਾਰਜ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। 
"ਨਿਹੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਮ ਸਿੱਖ ਦੁਬਿਧਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਕਾਢ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਾਗੀਆਂ, ਢਾਡੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਅਤੀਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਕੌਮ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੇਖੋਂ (1997: 229) ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਗੁਣ ਟੀਚੇ ਦੀ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਰੂਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਬਦ: 'ਇੱਕ ਨਿਹੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਾਮ ਖਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਵੀ ਨਿਹੰਗਾਂ ਲਈ ਪਿਆਜ਼ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਕਰ ਹਨ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲੱਬ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।'
— ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ, ਲੁਈਸ ਈ. ਫੇਨੇਕ, ਸਿੱਖ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਹੈਂਡਬੁੱਕ (2014), ਪੰਨਾ 380

## ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰੋਤ 
ਖਾਲਸਾ ਬੋਲੇ "ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ" ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ
* ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ
* ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ
* ਸੰਤ ਭਾਸਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਹੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਊਜ਼ਨਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸਈਦ ਮਨਜ਼ੂਰੁਲ ਇਸਲਾਮ

**ਸਈਦ ਮਨਜ਼ੂਰੁਲ ਇਸਲਾਮ** (ਜਨਮ 18 ਜਨਵਰੀ 1951) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਆਲੋਚਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਮਾਈਕਲ ਮਧੂਸੂਦਨ ਦੱਤ, ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ, ਸੁਧਿੰਦਰਨਾਥ ਦੱਤਾ, ਸਮਰ ਸੇਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਮਸੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਸਮੇਤ ਲੇਖਕਾਂ ਬਾਰੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ  ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ 2005 ਦਾ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਪ੍ਰੇਮ ਓ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਰ ਗਾਲਪੋ* ਨੂੰ  ਪ੍ਰਥਮ ਆਲੋ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਸਾਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ PEN ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਨਜ਼ੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸਿਲਹਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਈਅਦ ਅਮੀਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਰਾਬਿਆ ਖਾਤੂਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਸਿਲਹਟ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਇਲਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਸਿਲਹਟ ਐਮਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਕਰਮਵਾਰ 1971 ਅਤੇ 1972 ਵਿੱਚ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਕੁਈਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਿੰਗਸਟਨ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। 1989 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਸਕਾਲਰ ਵਜੋਂ ਹੈਟੀਸਬਰਗ ਵਿਖੇ ਦੱਖਣੀ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸਮੈਸਟਰ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲਿਬਰਲ ਆਰਟਸ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਜਤਿਨ ਬਾਲਾ

**ਜਤਿਨ ਬਾਲਾ** ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1949 ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਦੇ ਪਰਹਿਆਲੀ, ਮਨੀਰਾਮਪੁਰ, ਜੇਸੋਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦਾ  "ਆਨ ਫਰਮ ਗਰਾਊਂਡ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਬਿਰਤਾਂਤ  2012 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ   "ਸਰਵਾਈਵਲ ਐਂਡ ਅਦਰ ਸਟੋਰੀਜ਼: ਬੰਗਲਾ ਦਲਿਤ ਫਿਕਸ਼ਨ ਇਨ ਟ੍ਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੂਹ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਬੰਗਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲ਼ੀ ਹੈ।

## ਲਿਖਤਾਂ 
### ਕਵਿਤਾ 
* *ਜੀਵਨੇਰ ਨਾਮ ਜੰਤਰਾ* (ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਰਦ ਹੈ)
* *ਮਿਨਤਿ ਕਿਅੁ ਰਾਖਨਿ* (ਕਿਸੇ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ)
* *ਅਮਰ ਸ਼ਬਦੈ ਸ਼ਨਿਤਾ ਅਸਤਰ* (ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ)
* *ਸ਼ਾਰਪਨਡ ਵੈਪਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਇਤ* (ਸਤਿਆ ਦੇਬਨਾਥ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)

### ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ 
* *ਨੇਪੋ ਨਿਧਾਨ ਪਰਬਾ* (ਨੇਪੋ ਸਲੇਨ ਐਪੀਸੋਡ)
* *ਗੋਂਡਿਰ ਬੰਧੇ ਭੰਗਨ* (ਸਰਕਲ ਦੇ ਬੈਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭੰਗ)
* *ਵੰਗਾ ਬੰਗਲਾਰ ਦੁਈ ਮੁਖ* (ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੋ ਚਿਹਰੇ)
* *ਸਮਾਜ ਚੇਤਨਰ ਗਾਲਪੋ*
* *ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ: ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦਲਿਤ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ( ਜੈਦੀਪ ਸਾਰੰਗੀ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)*

### ਨਾਵਲ 
* *ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜੀਵਨ ਕੋਠਾ* (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਜੀਵਨ)
* *ਸ਼ਿਕਾਰ ਛਿਨ੍ਹਾ ਜੀਵਨ* (ਜੜ੍ਹ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ) (ਆਤਮਜੀਵਨੀ)

### ਖੋਜ ਲੇਖ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਯੋਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੱਤਾ (ਲੇਖਕ)

alt=Color photograph of Dutta seated in a chair wearing glasses and a light green shirt.|right|thumb| 2017 ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੱਤਾ
**ਜਯੋਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੱਤਾ** ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਨਿੱਕੀ-ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 2016 ਵਿੱਚ ਏਕੁਸ਼ੇ ਪਦਕ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ 1960 ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਕੀਕਤਾਂ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਫਲਸਫੇ, ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਦੋਲਨ, ਮੁਕਤੀ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੀ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਦੱਤਾ ਚਿਟਾਗਾਂਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਡੀਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।  

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਦੱਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੂਰਬੀ ਬਾਸੂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਲਖ ਨਿਰੰਜਨ

**ਅਲਖ ਨਿਰੰਜਨ** (**Alakh Niranjan;** अलख निरंजन) ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਨਾਥ ਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸਵੈ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਅਲਖ* ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਜਿਹੜਾ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ (ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)" ਅਤੇ *ਨਿਰੰਜਨ ਦਾ* ਅਰਥ ਹੈ "ਸਪੌਟ ਫਰੀ" ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ।

ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ *ਅਲਖਸ਼ਯ* ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਉਹ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ"

## ਯੋਗ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਅਲਖ ਨਿਰੰਜਨ 
ਅਲਖ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ **ਏ-ਲਖਸ਼ਣਾ** ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (ਲਖਸ਼ਣਾ) ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਾਂ ਨਿਰਗੁਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸਵਤਾਸ਼ਵੇਤਾਰਾ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਉਪਜੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੋਗ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਯੋਗਾ, ਵੇਦਾਂਤਿਕ ਏਕਾਦਸ਼ਵਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸਤਿ-ਚਿਤ-ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। - ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ, ਕਿ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਲਈ ਨਾਅਰਾ ਜਾਂ ਉਤਸਾਹਿਤ ਪੁਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਤਸੀੇਂਦਰਨਾਥ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ *।* ''ਮਤਸੀੇਂਦਰ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਨਾਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਥ ਯੋਗ ਪੰਥ ਦੇ 'ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।* *ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਅਲਖ ਨਿਰੰਜਨ ਮੁਰਮੁ" ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੋਗਾ ਦੁਆਰਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।* *ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ* ਮਹਾਯੋਗੀ ਗੋਰਖਨਾਥ *, ਜਿਸ ਨੂੰ* ਗੋਰਕਸ਼ਨਾਥ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ *, ਜਿਸ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਨਾਥ ਯੋਗ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।* *ਇਹ ਗੋਰਖਨਾਥ ਅਤੇ ਮਤਸੀੇਂਦਰਨਾਥ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਯਾ ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ।''

ਗੋਰਖਨਾਥ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਠ ਯੋਗ ਅਤੇ ਤੰਤਰ ਪੰਥ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਾਥ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਰਖਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਅਲਖ ਨਿਰੰਜਨ' ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਨਾਨਕ ਨੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ।

* ਗੁਰੂ ਮਤਸੀੇਂਦਰਨਾਥ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ: *ਕੌਲਯੋਗਿਨੀ ਤੰਤਰ* ।
* ਗੁਰੂ ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ *ਗੋਰਖਸ਼ਾ ਸੰਹਿਤਾ*, *ਯੋਗ-ਬੀਜ* ਹਨ।
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਆਦੇਸ਼ ਆਦੇਸ਼ - ਜਦੋਂ ਵੀ ਯੋਗੀ ਜਾਂ ਨਾਥ-ਯੋਗੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ "ਆਦੇਸ਼-ਆਦੇਸ਼!" ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੋਰਕਸ਼ਨਾਥ ਮਹਾਯੋਗੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ:

: *ਆਤ੍ਮੇਤੁ ਪਰਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਜੀਵਾਤਮੇਤਿ ਵਿਕਾਰਣੇ*
: *ਤ੍ਰਯਾਣਾਮ੍ ਏਕ੍ਯ-ਸਮ੍ਸ਼ੁਤਿਰ੍ ਅਸਦੇਸ ਇਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਹ*

:: *ਸਾਡੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਤਮਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।*
:: *ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਇੱਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।*

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗੀ ਨੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸਧਾਰਨ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, "ਆਦੇਸ਼-ਆਦੇਸ਼!" ਇਹ ਇੱਕ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸੱਚ ਹੈ।

## ਫਿਲਮ ਅਨੁਕੂਲਨ 
ਅਲਖ ਨਿਰੰਜਨ ਨੂੰ 1940, 1950 ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਬਾਬੂਭਾਈ ਮਿਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਅਨਿਲ ਆਚਾਰੀਆ

**ਅਨਿਲ ਆਚਾਰੀਆ** ( ਬੰਗਾਲੀ : *Ônil ācāryô* ) ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। 1966 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਤਿਮਾਹੀ ਅਤੇ ਲਿਟਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਅਨੁਸਟੁਪ*ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ਼ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।  ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਸੇਰਾਮਪੁਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗੀ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸੰਚਾਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਲਿਟਰੇਚਰ ਆਰਟਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਲਚਰ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਲਈ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ  ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਡਿਜਿਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮਾਮਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲੇ ਦੇ ਆਯੋਜਕ, ਪਬਲਿਸ਼ਰ ਐਂਡ ਬੁੱਕਸੈਲਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਇਹ ਮੇਲਾ  ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ ਹੈ। ਉਹ 1996 ਅਤੇ 1998 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਗਿਲਡ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਫਿਲਾਸਫਰ ਜੈਕ ਦੇਰਿਦਾ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਲਿਟਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅੰਦੋਲਨ
* ਕੋਲਕਾਤਾ ਲਿਟਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਗਰਦੂਤ

**ਅਗਰਦੂਤ** (ਸ਼ਬਦੀ ਅਨੁਵਾਦ:ਮੋਢੀ)  ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸੀ ਜੋ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਘਟਨਾ ਸੀ। 1946 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਅਗਰਦੂਤ ਕੋਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਿਭੂਤੀ ਲਾਹਾ (ਕੈਮਰਾਮੈਨ, 1915-1997), ਜਤਿਨ ਦੱਤਾ (ਆਵਾਜ਼), ਸੈਲੇਨ ਘੋਸਾਲ (ਲੈਬ ਦਾ ਕੰਮ), ਨਿਤਾਈ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ) ਅਤੇ ਬਿਮਲ ਘੋਸ਼ (ਨਿਰਮਾਣ) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ 1980 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ। 

## ਚੋਣਵੀਂ ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਮੁਮਤਾਜ਼ੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ

ਮੌਲਾਨਾ **ਮੁਮਤਾਜ਼ੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ** (   ; 1889–1974) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਲਿਖਾਰੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੌਦੂਦ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੋਮਤਾਜ਼ੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 1889 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਨੋਆਖਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਨਿਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭੂਈਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਜਲੀਸ ਭੂਈਆਂ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਖ ਸਨ।  

ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਹਿਮਦ ਕਲਕੱਤਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1907 ਵਿਚ ਉਥੋਂ ਦੇ ਆਲੀਆ ਮਦਰੱਸੇ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਹ 1910 ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ-ਏ-ਸੁਆਮ ਅਤੇ 1913 ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ-ਏ-ਉਲਾ ਤੋਂ ਪਾਸ ਹੋਇਆ। 1916 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਦਰੱਸੇ ਤੋਂ ਹਦੀਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ *ਫ਼ਖ਼ਰ ਅਲ-ਮੁਹੱਦਦੀਨ* (ਹਦੀਸ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਹਦੀਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਇਸਹਾਕ ਬਰਦਵਾਨੀ ਅਤੇ ਨਜ਼ੀਰ ਹਸਨ ਦੇਵਬੰਦੀ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਤਫੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਬਰਦਵਾਨੀ, ਅਬਦੁਲ ਹੱਕ ਹੱਕਾਨੀ ਅਤੇ ਫਜ਼ਲ-ਏ-ਹੱਕ ਰਾਮਪੁਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਹਿਮਦ ਨੇ 1918 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤੀ 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਹਿਮਦ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, 1919 ਤੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਆਲੀਆ ਮਦਰੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਦੀਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਾਉਣ ਲੱਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ  ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1953 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਰੱਸਾ-ਏ-ਆਲੀਆ, ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮੀਮੁਲ ਅਹਿਸਾਨ ਬਰਕਤੀ ਹਨ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਬੇਗਮ ਅੰਬੀਆ ਖ਼ਾਤੂਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਚੌਥੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੌਦੂਦ ਅਹਿਮਦ ਨੇ 1988 ਤੋਂ 1989 ਤੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 

## ਮੌਤ 
ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਮੌਤ 1974 ਵਿੱਚ ਹੋਈ੧ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਨਫ਼ੀਸਾ ਅਬਦੁੱਲੇਵਾ

ਨਫ਼ੀਸਾ ਅਬਦੁੱਲੇਵਾ ਇੱਕ ਉਜ਼ਬੇਕ ਵਕੀਲ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਲੇਖਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਬਦੁੱਲੇਵਾ ਨੇ ਬਰੂਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਏ. (2019) ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਸਟੇਟ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ. ਡੀ. ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਏ ਅਤੇ ਬੀ. ਏ. ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਬਦੁੱਲੇਵਾ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਗਣਰਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਯੂ. ਐੱਨ. ਡੀ. ਪੀ., ਯੂ. ਐੰਨ. ਓ. ਡੀ. ਸੀ., ਏ. ਡੀ. ਬੀ., ਯੂਰੋਪੀ ਏਡ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ, ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਯੂ. ਕੇ. ਵਿੱਚ ਏ. ਆਈ. ਐੱਫ. ਸੀ. ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਹ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ ਅਬਦੁੱਲੇਵਾ ਲਾਅ ਫਰਮ ਲੇਕਸ ਮਾਰਕ ਐਡਵੋਕਾਟ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ, ਜੋ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਉਜ਼ਬੇਕ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਵਪਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਮੁਡ਼ ਬੀਮਾ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਿਖੇ ਹਨ।

ਅਬਦੁੱਲੇਵਾ ਨੇ ਡਾਰਮਨ (ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ) ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਲੀਡ ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਕ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਰਗਬੀ ਲਈ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਡਿਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਲਮੀਆ ਅੱਬਾਸ ਅਮਾਰਾ

**ਲਾਮੀਆ ਅੱਬਾਸ ਅਮਰਾ** (  ), ਕਈ ਵਾਰ **ਲਮੀਆ ਅੱਬਾਸ ਅਮਰਾ** ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ; 1929 – 18 ਜੂਨ 2021) ਇੱਕ ਇਰਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਮੋਢੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਸਤੀ ਸੀ।

## ਨਾਮ 
ਲਾਮੀਆ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੱਬਾਸ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਾਰਾ ਉਸਦੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। 

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1929 ਵਿੱਚ ਬਗ਼ਦਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਡੇਅਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰਾਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਬਾਯਾਨ ਬਾਰ ਮਨੂ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਉਸਦਾ ਦਾਦਾ ਸ਼ੇਖ ਅਮਾਰਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ ਜ਼ਹਰੂਨ ਅਮਾਰਾ (ਮੌਤ 1929) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਅਬਦੁਲ ਰਜ਼ਾਕ ਅਬਦੁਲ ਵਾਹਿਦ (1930–2015) ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਇਰ  ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਅਬੁਲ ਮਨਸੂਰ ਅਹਿਮਦ

**ਅਬੁਲ ਮਨਸੂਰ ਅਹਿਮਦ** ( ਬੰਗਾਲੀ: আবুল মনসুর আহমদ, ; ਜਨਮ **ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਫਰਾਜ਼ੀ**, 3 ਸਤੰਬਰ 1898 – 18 ਮਾਰਚ 1979) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਵਕੀਲ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਸੀ।

ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਰਕਰ ਵਜੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਹੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਕਿਸਾਨੀ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਕੀਲ, ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਿਮ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਰਕਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਮੁਸਲਿਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ *ਪ੍ਰਜਾ ਸਮਿਤੀ*  (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ *ਕ੍ਰਿਸ਼ਕ-ਪ੍ਰਜਾ ਸਮਿਤੀ* ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਸੰਸਥਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਿਆਸੀ ਭੁਜਾ *ਕ੍ਰਿਸ਼ਕ-ਪ੍ਰਜਾ ਪਾਰਟੀ (ਕੇਪੀਪੀ)* ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਮੈਮਨਸਿੰਘ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੇਪੀਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੱਥੇਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1937 ਦੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਪੀਪੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਏ ਕੇ ਫਜ਼ਲੁਲ ਹਕ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਅਹਿਮਦ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੇਪੀਪੀ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜਗੀਰੂ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵਿੱਚ  ਕੇਪੀਪੀ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ 
### ਨਾਵਲ 
* ਸੱਤਿਆ ਮਿਥਿਆ (1953)
* ਜੀਵਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲ (1955)
* ਆਬ-ਏ-ਹਯਾਤ (1968)

### ਵਿਅੰਗ 
* ਆਇਨਾ (1936-1937)
* ਫੂਡ ਕਾਨਫਰੰਸ (1944)
* ਗੁਲਿਵਰਰ ਸਫਰਨਾਮਾ
* ਅਸਮਾਨੀ ਪਰਦਾ

**ਆਸਾਨ ਕਿਤਾਬ**

* ਪਾਕ-ਬੰਗਾਲੀ ਕਲਚਰ (1966)
* ਸਾਡੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

## ਅਵਾਰਡ 
* ਬੰਗਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (1960)
* ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਅਵਾਰਡ (1979)
* ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898
ਇਕਰਾਮੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ

**ਇਕਰਾਮੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ** (1872 – 20 ਨਵੰਬਰ 1940) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸੰਥਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ  ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 1872 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਰੈਨਾ ਬਰਦਵਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਲੀਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਤਾਬੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਦਿਹਾਤੀ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। 1892 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਰਦਵਾਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ  ਅਤੇ 1894 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਰਦਵਾਨ ਰਾਜ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਫ ਏ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਹੁਗਲੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਪਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਹਿਮਦ ਨੇ 1896 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਵੇਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਪਾ ਕੇ  ਉਪ-ਡਿਪਟੀ ਕਲੈਕਟਰ ਬਣਿਆ। ਉਸਨੇ 1918 ਵਿੱਚ ਬੀਰਭੂਮ ਵਿੱਚ ਸੰਥਾਲ ਲੋਕਾਂ ਉੱਪਰ *ਜ਼ਮੀਂਦਾਰਾਂ* ਦੇ ਜਬਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਲਿਖੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਸੰਥਾਲਾਂ ਦੇ ਜਬਰ ਵੱਲ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਸੰਥਾਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਉਹ 1927 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ।

ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਮੁਸਲਿਮ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ 1914 ਵਿੱਚ *ਰੋਬਿੰਦਰੋ-ਪ੍ਰੋਤਿਭਾ* (ਜਾਂ *ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ* ) ਲਿਖੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਈਕਲ ਮਧੂਸੂਦਨ ਦੱਤ ਅਤੇ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਬਾਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਲਿਖੇ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਨਾਵਲ *ਕਾਂਚ ਓ ਮੋਨੀ* (1919) ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਸਾਓਗਤ* ਅਤੇ *ਮੁਹੰਮਦੀ*  ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਸਨ।  ਉਹ ਇੱਕ ਹਾਸਰਸਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ "ਭਿੱਖੁਕ" ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। 
## ਮੌਤ 
ਇਕਰਾਮੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਮੌਤ 20 ਨਵੰਬਰ 1940 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੀਰਭੂਮ, ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੈਥਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1872
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਉਮੀਦਾਖ਼ੁਨ ਜ਼ਕੀਰੋਵਾ

**ਉਮੀਦਾਖ਼ੁਨ ਅਹਿਮਦਜਾਨੋਵਾ ਜ਼ਕੀਰੋਵਾ** (ਜਨਮ 30 ਸਤੰਬਰ 1971) ਇੱਕ ਉਜ਼ਬੇਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। 2020 ਤੋਂ, ਜ਼ਕੀਰੋਵਾ ਅੰਦੀਜਾਨ ਹਲਕਾ ਨੰਬਰ  9 ਤੋਂ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਚੈਂਬਰ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਹੈ।  ਉਹ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜ਼ਕੀਰੋਵਾ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਸਤੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਅੰਦੀਜਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਅੰਦੀਜਾਨ ਸਟੇਟ ਪੈਡਾਗੋਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੂਏਜਜ਼ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਈ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਜ਼ਕੀਰੋਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1988 ਵਿੱਚ ਅੰਦੀਜਾਨ ਪੈਡਾਗੋਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੂਏਜਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ।  1994 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ, ਉਹ ਅੰਦੀਜਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨੰਬਰ 30 ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੀ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2004 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2015 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਅੰਦੀਜਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨੰਬਰ 4 ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਅੰਦੀਜਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨੰਬਰ 11 ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਕੀਰੋਵਾ ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਧੜੇ ਦੀ ਮੈਂਬਰ, ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜੱਦੀ ਉਜ਼ਬੇਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਕੀਰੋਵਾ ਰੂਸੀ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲ ਲੈਂਦੀ  ਹੈ।  ਉਹ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ। 

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਜ਼ਕੀਰੋਵਾ ਨੂੰ "ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 15 ਸਾਲ" ਅਤੇ "ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ 27 ਸਾਲ" ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਤੇ "ਜਨਤਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ" ਬੈਜ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਜੈਦੀਪ ਸਾਹਨੀ

**ਜੈਦੀਪ ਸਾਹਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Jaideep Sahni;** ਜਨਮ 1968) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਚੱਕ ਦੇ ਇੰਡੀਆ*,* ਖੋਸਲਾ ਕਾ ਘੋਸਲਾ, ਕੰਪਨੀ, ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ, ਰਾਕੇਟ ਸਿੰਘ: ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਿਖੇ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਵਾਦ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ *ਕੰਪਨੀ* (2002) ਲਈ ਬੈਸਟ ਸਟੋਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ *ਖੋਸਲਾ ਕਾ ਘੋਸਲਾ* (2006) ਲਈ ਬੈਸਟ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ *ਚੱਕ ਦੇ ਇੰਡੀਆ* ਲਈ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਆਈਫਾ ਅਵਾਰਡ 2008 ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜੈਦੀਪ ਸਾਹਨੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਬਿਦਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ NIIT ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਪਲਾਸ਼ ਸੇਨ ਨਾਲ ਜੈਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਗਾਂਧੀ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੇ ਜੰਗਲ (2000) ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਅਤੇ ਬੋਲ ਦੋਵੇਂ ਲਿਖੇ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਹਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ, *ਕੰਪਨੀ* (2002), ਨੂੰ ਗਿਆਰਾਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਸਾਹਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਦਿਬਾਕਰ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ *ਖੋਸਲਾ ਕਾ ਘੋਸਲਾ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਯਸ਼ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਦ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫਿਲਮ *ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ* ਲਈ ਇੱਕ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਸੀ।

ਫਿਰ ਉਸਨੇ 2007 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਚੱਕ ਦੇ!* *ਭਾਰਤ*, ਸ਼ਿਮਿਤ ਅਮੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਜੋ ਯਸ਼ਰਾਜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਵੀ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਾਰਾਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੀ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।  ਉਸਨੇ *ਆਜਾ ਨਚਲੇ* ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਨਿਲ ਮਹਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ 2007 ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। *ਰਾਕੇਟ ਸਿੰਘ: ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ*, ਸ਼ਿਮਿਤ ਅਮੀਨ ਦੀ ਤੀਜੀ ਫਿਲਮ, 2009 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
**ਲੇਖਕ**

* *ਜੰਗਲ* (2000)
* *ਕੰਪਨੀ* (2002)
* *ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ* (2005)
* *ਖੋਸਲਾ ਕਾ ਘੋਸਲਾ* (2006)
* *ਚੱਕ ਦੇ!* *ਇੰਡੀਆ*  (2007)
* *ਆਜਾ ਨਚਲੇ* (2007)
* *ਰਾਕੇਟ ਸਿੰਘ: ਸਾਲ ਦਾ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ* (2009)
* *ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ* (2013)

**ਗੀਤਕਾਰ**

* *ਜੰਗਲ* (2000)
* *ਨਾਚ* (2004)
* *ਬਲਫਮਾਸਟਰ!* (2005)
* *ਸਲਾਮ ਨਮਸਤੇ* (2005)
* *ਚੱਕ ਦੇ!ਇੰਡੀਆ* (2007)
* *ਆਜਾ ਨਚਲੇ* (2007)
* *ਜੌਨੀ ਗੱਦਾਰ* (2007)
* *ਰੋਡਸਾਈਡ ਰੋਮੀਓ* (2008)
* *ਰਬ ਨੇ ਬਨਾ ਦੀ ਜੋੜੀ* (2008)
* *ਦਿਲ ਬੋਲੇ ਹੜੱਪਾ!* (2009)
* *ਤੇਰੇ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ* (2010)
* *ਦਮ ਮਾਰੋ ਦਮ* (2011)
* *ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ* (2013)
* *ਬੇਫਿਕਰੇ* (2016)
* *ਹਿਚਕੀ* (2018)
* *ਅੰਧਾਧੁਨ* (2018)
* *83* (2021)
* *ਜਯੇਸ਼ਭਾਈ ਜੋਰਦਾਰ* (2022)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਸੂਰ ਦੀ ਜੰਗ

**ਕਸੂਰ ਦੀ ਲੜਾਈ** 1807 ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਅਫਗਾਨ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਕਸੂਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖ ਜਿੱਤ ਸੀ।

## ਲੜਾਈ 
ਕਸੂਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਸੂਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਾਹੌਰ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਕੰਡਾ ਸੀ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਵੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ 1807 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਦਲ ਦਾ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਸਿੱਖ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਨੇ ਕਮਾਲ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ *ਜਾਗੀਰ* ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 
ਕਸੂਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

## ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਲੜਾਈਆਂ 
ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ।

* ਚੁੰਬ ਦੀ ਲੜਾਈ
* ਫਿਲੋਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ
* ਚਵਿੰਡਾ ਦੀ ਲੜਾਈ
* ਇਚੋਗਿਲ ਬੰਦ ਦੀ ਲੜਾਈ
* ਪੁਲ ਕੰਜਰੀ ਦੀ ਲੜਾਈ
* ਆਸਲ ਉੱਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ
* ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ

## ਹਵਾਲੇ 
### ਸਰੋਤ 
* ਨਕਲੀ ਇਤਹਾਸ ਜੋ ਲਿਖਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਦੀ ਨਾ ਵਾਪ੍ਰਿਆ ਜੋ ਓਹਨਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਸਾਦੇ ਤੇ ਸਦਾ ਇਤਹਾਸ ਬਨਾ ਕੇ ਏਹਨਾ ਨੇ ਥੋਪ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਐਂਗਲੋ ਸਿੱਖ ਵਾਰ ਤੇ ਏਕ ਸੀ ਟੇ 3-4 ਜਗਾ ਤੇ ਕੀਵੇ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ ਇਕੋ ਵਾਰ ਉੱਤੋ ਸਾਲ 1848 ਜੇਡੀਓ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਾਰਾ ਪੰਜਾਬ 1845 ਚ ਆਪਨੇ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਚੁਕੇ ਸੀ ਤੇ ਓਹ 1848 ਚ ਕਿਹਨਾ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੇ। ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਗਲਤੀ: ਫੰਕਸ਼ਨ " ਹਵਾਲਾ 198.168.27.221 14:54, 13 ਦਸੰਬਰ 2024 (UTC)
* ਨਕਲੀ ਇਤਹਾਸ ਜੋ ਲਿਖਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਦੀ ਨਾ ਵਾਪ੍ਰਿਆ ਜੋ ਓਹਨਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਸਾਦੇ ਤੇ ਸਦਾ ਇਤਹਾਸ ਬਨਾ ਕੇ ਏਹਨਾ ਨੇ ਥੋਪ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਐਂਗਲੋ ਸਿੱਖ ਵਾਰ ਤੇ ਏਕ ਸੀ ਟੇ 3-4 ਜਗਾ ਤੇ ਕੀਵੇ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ ਇਕੋ ਵਾਰ ਉੱਤੋ ਸਾਲ 1848 ਜੇਡੀਓ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਾਰਾ ਪੰਜਾਬ 1845 ਚ ਆਪਨੇ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਚੁਕੇ ਸੀ ਤੇ ਓਹ 1848 ਚ ਕਿਹਨਾ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੇ। ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਅਸ਼ੁੱਧੀ: ਫੰਕਸ਼ਨ "citation198.168.27.221 14:54, 13 ਦਸੰਬਰ 2024 (UTC) `UNIQ--ref-00000000-QINU`"'
* ਸਿੰਘ, ਗੁਲਚਰਨ (ਅਕਤੂਬਰ 1976), "ਜਨਰਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ", ਦ ਸਿੱਖ ਰਿਵਿਊ, ਵੋਲ. 24, ਨੰ. 274, ਪੰਨਾ 36-54

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਨਾਟਕਪਰੀਆ

ਨਾਟਕਪ੍ਰਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ *ਥੀਏਟਰ (ਨਾਟਕ) ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ,*  ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਗ 72 ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸਕੇਲ ਵਿੱਚ 10ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਹੈ। ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 10ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਨੂੰ ਨਟਾਨਭਰਨਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ *ਸ਼ਡਜਮ* ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਟਕਪ੍ਰਿਆ ਸਕੇਲ
ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ-ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤੇ ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੂਜੇ *ਚੱਕਰ ਨੇਤਰ* ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਨਾਮ *ਨੇਤਰ-ਭੂ* ਹੈ। ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ ਹਨ-*ਸਾ ਰਾ ਗੀ ਮਾ ਪਾ ਧੀ ਨੀ* ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਬਣਤਰ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ):

* ਅਰੋਹਣਃ  ਸ ਰੇ1 ਗ2 ਮ1 ਪ ਧ2 ਨੀ2 ਸੰ [a] 
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ 2 ਪ ਮ1 ਗ2 ਰੇ1 ਸ [b]  

ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰ ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਸਧਾਰਨ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ, ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਧੈਵਤਮ ਅਤੇ *ਕੈਸੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ* ਹਨ। ਨਾਟਕਪ੍ਰਿਆ ਸ਼ਦਵਿਦਮਾਰਗਿਨੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 46ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ।

## ਅਸਮਪੂਰਨਾ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ 
ਨਟਾਭਰਨਮ ਵੈਂਕਟਮਾਖਿਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਮੂਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 10ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ।ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ,ਪਰ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ *ਵਕਰਾ* (ਜ਼ਿਗ-ਜ਼ੈਗ) ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ *ਸ਼ਾਡਵ-ਸੰਪੂਰਨਾ* ਰਾਗ ਹੈ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ 6 ਸੁਰ,ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ(ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ 7 ਸੁਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

* ਅਰੋਹਣਃ  ਸ ਗ2 ਮ1 ਪ ਨੀ 2 ਧ2 ਨੀ2 ਸੰ [c] 
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ2 ਨੀ 2 ਪ ਨੀ2 ਪ ਮ1 ਗ2 ਗ2 ਰੇ1 ਰੇ1 ਸ  

## ਜਨਿਆ ਰਾਗਮ 
*ਸਿੰਧੂ ਭੈਰਵੀ*  ਇਸ ਰਾਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈਂ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਜਨਯਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਲਈ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਹੇਠਾਂ ਇਸ ਰਾਗ ਲਈ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 
### ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਮਿਲ 
## ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਾਟਕਪ੍ਰਿਆ ਦੇ ਸੁਰ ਜਦੋਂ *ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ* ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ 3 ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੰਵੇਂ ਕਿ *ਵਾਚਾਸਪਤੀ*, *ਚਾਰੁਕੇਸੀ* ਅਤੇ *ਗੌਰੀਮਨੋਹਰੀ* ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਵਾਚਾਸਪਤੀ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਵੇਖੋ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ

## ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ 
ਇੱਥੇ ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੀ ਦਰਗਾਹ

**ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੀ ਦਰਗਾਹ** ਇੱਕ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸੂਫੀ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਪਟਨ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਇਸਲਾਮੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ - ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਫੋਕਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੇ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਤ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਬਚਾਅ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ *ਉਰਸ* ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ 20 ਲੱਖ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੂਬੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਕਪਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਤੁਰਕੀ ਵਸਨੀਕ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਪਟਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਆਪਣੀ ਮਸਜਿਦ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਨੇ ਇੱਕ *ਜਾਮਾ ਖ਼ਾਨਾ*, ਜਾਂ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ *ਅਜੋਧਨ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਤੌਵੀਧ*, ਜਾਂ ਲਿਖਤੀ ਅਸੀਸਾਂ ਅਤੇ ਤਾਵੀਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਇੱਕ *ਫੁਟੂਹ*, ਜਾਂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨਗੇ। 

13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿ ਮਹਾਨ ਸੂਫੀ ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੀ,  ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ 1265 ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਪਾਕਪਟਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਸੈਕੰਡਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਇੱਕ *ਵਿਲਾਇਤ*, ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਇੱਕ "ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖੇਤਰ" ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਪਟਨ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖੇਤਰ, ਜਾਂ *ਵਿਲਾਇਤ* ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ *ਵਿਲਾਇਤ ਨੇ* ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

thumb| 1928 ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਸ਼ਕਰਗੰਜ ਦੀ ਤਸਵੀਰ।
thumb| ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਸਜਿਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਉਰਸ ਦੀ ਰਸਮ 
ਬਾਬਾ ਫਰੀਦੁਦੀਨ ਗੰਜ ਸ਼ਕਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ 'ਤੇ 781ਵਾਂ ਸਲਾਨਾ 10 ਰੋਜ਼ਾ ਸਮਾਗਮ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਪਟਨ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਕਬਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀਵਾਦ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ

**ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ajaib Singh**), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ 'ਸੰਤ ਜੀ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਤ ਮਤਿ ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 11 ਸਤੰਬਰ, 1926 ਨੂੰ ਮਾਨਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਸਤਿਸੰਗਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਤ ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ - ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਖੋਜ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਬਿਸ਼ਨ ਦਾਸ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਤ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ੂਰ ਮਹਾਰਾਜ ਬਾਬਾ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਪਏ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਬਾ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ "ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮਿਲਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਆਦਮੀ" ਕਿਹਾ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਬਾ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸੰਤ ਜੀ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਣ (ਖੁਨੀ ਚੱਕ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ। ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ।

ਸੰਤ ਬਾਣੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ/ਉੱਤਰ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਤ ਜੀ 1982 ਵਿੱਚ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ *ਅਨੁਰਾਗ ਸਾਗਰ* ਜਾਂ *ਪਿਆਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ* । ਉਹ ਸਾਗਰ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਫੁਟਨੋਟਿੰਗ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ, ਇੱਕ ਅਣਪੜ੍ਹ ਕਿਸਾਨ, ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਚੇਲੇ, ਬਾਰ ਬਾਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ SKA, ਭਾਰਤ, ਫਰਵਰੀ 1997 ਵਿੱਚ ਸਤਿਸੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਤ ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੱਛਮੀ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਾਂਗਾ"।

ਸੰਤ ਜੀ ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ 18ਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਨ ਜੋ ਕਬੀਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਤ ਮਤਿ ਜਾਂ ਸੁਰਤ ਸ਼ਬਦ ਯੋਗਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

22 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਗਭਗ 33,000 ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਸੰਤ ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ 6 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* https://ajaib.com/sant-ajaib-singh-ji/
* http://www.ajaibbani.org/
* https://santbaniashram.org/
* https://www.elnaam.org/
*    
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸਰਤਾਜ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ

**ਸਰਤਾਜ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sartaj Singh Pannu**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਪੰਨੂ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੇਂਟ ਜੌਰਜ ਕਾਲਜ, ਮਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਨੂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ *ਸੋਚ ਲੋ* ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਬਾਇਓਪਿਕ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ ਬਣਾਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਐਸਜੀਪੀਸੀ) ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਿੱਪੀ ਗਿੱਲ ਅਭਿਨੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਟਾਈਗਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ, ਓਮ ਬਣਾਈ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਸੋਚ ਲੋ* (2010)
* *ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ* (2015)
* *ਟਾਈਗਰ* (2016) (ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ)
* *ਓਮ* (ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ