open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਾਸਤੀ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਇੰਗਾਰ

**ਮਾਸਤੀ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਇੰਗਾਰ** (6 ਜੂਨ 1891 – 6 ਜੂਨ 1986) ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਨੜ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚ ਚੌਥਾ ਸੀ।   ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਾਸਤੀ ਕੰਨੜਦਾ ਆਸਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮਾਸਤੀ, ਕੰਨੜ ਦਾ ਖਜਾਨਾ"। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਉਸਨੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਲਵਾੜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਰਾਜੇ ਵੇਡਯਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਸੇਵਾਸਕਤਾ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਾਸਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 1891 ਵਿਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕੋਲਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੋਂਗੇਨੱਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ  ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ  ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਮਾਸਤੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1914 ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ  ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੰਡੀਅਨ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮੈਸੂਰ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 26 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 1 943 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਹ ਹੱਕਦਾਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਕ ਜੂਨੀਅਰ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਟੁਕੜੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ  ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।
Masti_Venkatesh_Iyengar.png|right|thumb|518x518px|ਮਾਸਤੀ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਇੰਗਾਰ
Senate House, Madras - Tucks Oileete (1911).jpg|thumb|ਸੈਨੇਟ ਘਰ, ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
 
## ਦਿਹਾਂਤ
ਮਾਸਤੀ ਜੀ ਦੀ 95 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।  ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
 ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਬਸਵੰਜਗੁਡੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ *ਰੰਗਨ ਮਦੁਵੇ* ਨੂੰ 1910 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਕੰਮ ਮਾਤੂਗਾਰਾ ਰਮੰਨਾ (1985) ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੇਲਾਵੁ ਸਨਾ ਕਾਟੇਗੁਲਾ (ਕੁਝ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ) ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਦੀ   ਪਹਿਲੀ ਮਹਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਸੀ। ਮਾਸਤੀ ਨੇ ਕਈ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਸੁਹਜਾਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਥੀਮਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ  ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤੇ। ਉਹ 1944 ਤੋਂ 1965 ਤੱਕ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਜੀਵਾਣਾ (ਜੀਵਨ) ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। 

ਉਸਨੇ ਸੱਤਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਰੱਜ ਕੇ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ 123 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 17 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 1983 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਚਿਕਵੀਰ ਰਾਜੇਂਦਰ ਲਈ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਡਾਗੂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ।  
### ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
#### ਮਹਾਂਕਾਵਿ
**ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਪੱਟਾਭਿਸ਼ੇਕ*  (ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ) 

#### ਨਾਵਲ
* *ਚਿੱਕਵੀਰ ਰਾਜੇਂਦਰਾ* (ਕੋਡਾਗੂ ਦੇ ਅੰਤਮ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਾਵਲ।) 
*  ਚੇੰਨਬਸਵਨਾਇਕਾ (ਸ਼ਿਮੋਗਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਮ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਾਵਲ।) 
*  ਸ਼ੇਸ਼ੰਮਾ
*  ਸੁਬੰਨਾ

#### ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
*  ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
*  100 ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ

#### ਨਾਟਕ
*  ਕਾਕਨਕੋਟੇ
*  ਮੰਜੁਲੇ
*  ਸ਼ੇਸ਼ੰਮਾ
*  ਯਸ਼ੋਧਰਾ
*  ਸੁਬੰਨਾ
*  ਸੁਬੰਨਾ
*  ਭੱਟਰਾ ਮਗਲੂ
*  ਸ਼ਾਂਤੁ

#### ਆਤਮਕਥਾ
*  ਭਾਵਾ

#### ਹੋਰ
*  ਤਾਲਿਕੋਟੀ
*  ਯਸ਼ੋਧਰਾ
*  ਕੰਨਡਦ ਸੇਵਾ 
*  ਅਰੁਨ 
*  ਤਾਵਰੇ
*  ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਓ ਐਨ ਵੀ ਕੁਰੁਪ

**ਓੱਟਪਲੱਕਲ ਨੀਲਕੰਠਨ ਵੇਲੁ ਕੁਰੁਪ** (27 ਮਈ, 1931 – 13 ਫਰਵਰੀ 2016),ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਓ ਐਨ ਵੀ ਕੁਰੁਪ** ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ** **ਜਾਂ ਬਸ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ** ਓ ਐਨ ਵੀ** ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਕੇਰਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2007 ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 2007 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤ੍ਰਿਵਿੰਦਰਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਓ. ਐੱਨ. ਵੀ. ਆਪਣੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਝੁਕਾਅ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਏ ਆਈ ਐੱਸ ਐੱਫ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨੇਤਾ ਸੀ।   ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤੇ 13 ਫਰਵਰੀ 2016.

## ਜੀਵਨੀ 
ਓ.ਐੱਨ.ਵੀ. ਕੁਰੁਪ ਦਾ ਜਨਮ ਓ. ਐੱਨ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੁਰੁਪ ਅਤੇ ਕੇ. ਲਕਸ਼ਮੀਕੁਟੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ 27 ਮਈ 1931 ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਦੇ ਚਵਾਰ ਵਿਖੇ ਕੋੱਲਮ (ਕੁਇਲੋਨ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨ ਚਾਵਰਾ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਐਸ ਐਮ ਕਾਲਜ, ਕੋੱਲਮ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਸ਼ਹਿਰ (ਤ੍ਰਿਵਿੰਦਰਮ) ਚਲੇ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਹ ਤਰਾਵਨਕੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਹੁਣ ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 

ਓ.ਐੱਨ.ਵੀ. ਮਹਾਰਾਜਸ ਕਾਲਜ - ਏਰਨਾਕੂਲਮ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ - ਤ੍ਰਿਵਿੰਦਰਮ, ਆਰਟ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ - ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ, ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਨਨ ਕਾਲਜ - ਥਾਲਾਸਰੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ - ਤ੍ਰਿਵਿੰਦਰਮ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕੈਲੀਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਲੈ ਲਈ।

ਸਾਲ 2007 ਲਈ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਨਮਾਨਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਮਲਿਆਲਵੀ ਕਵੀ ਸੀ।  ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ, ਟਰਸਟ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਰੁਪ ਨੇ ਇੱਕ "ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਢ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ"।

ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਲ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੇ ਵਜ਼ਹੂਤਾਕੌਡ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੀਵਨ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਅਥਾਰਟੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਡਾ. ਮਾਯਾਦੇਵੀ ਅਸਟੇਰ ਮੈਡੀਸਿਟੀ, ਕੋਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਨੀਕਾਲੋਜਿਸਟ ਹੈ। ਮਲਿਆਲਮ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਪਰਨਾ ਰਾਜੀਵ ਉਸਦੀ ਪੋਤਰੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations lacking titles
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations having bare URLs
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸਤਿਆ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ

**ਸੱਤਿਆ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ** (ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1930) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਿਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ  ਵਿਦਵਾਨ, ਲੇਖਕ, ਵਿਆਕਰਨਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿ, ਤਿੰਨ ਖੰਡ-ਕਾਵਿ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ-ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਤਰ-ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਪੰਜ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਲਿਖਤਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ: ਰਾਮਕ੍ਰਿਤੀਮਹਕਾਵਿਯਮ, ਬ੍ਰਹਤਰਰਮ ਭਰਤਮ, ਸ੍ਰੀਬੋਧੀਸਤਵਚਾਰਿਤਮ, ਵੈਦਿਕਾ ਵਿਯਾਕਰਨ, ਸਰਮਨੀਆਦੇਸਾਹ ਸੂਤਰਮ ਵਿਭਤੀ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ "ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਖਜਾਨਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ"। 

ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਆਰਟ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਡੀਨ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪੰਡਤ ਮਨਮੋਹਨ ਨਾਥ ਦਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (1970-1995) ਸੀ।  

ਆਪਣੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ 1968 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕੰਮ, *ਸ੍ਰੀਗੁਰੂਗੋਵਿੰਦਸਿੰਘਚਰਿਤਮ*,  ਲਈ ਮਿਲਿਆ। 2006 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ (2009 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੈਰੋਕਾਰ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਹਾਂ ਚੱਕਰੀ ਸਰਿੰਦਹੋਰਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿਓ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਚਾਰੂ ਦੇਵਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਾਰਾਨਸੀ ਚਲੇ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਝਾਅ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਵਰਮਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਿਆ। 

ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਏ.ਆਨਰਜ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਅਗਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਆਰਟਸ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਡੀਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਤਿਵਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੁਰੀ, ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਕ ਦੇ ਚੁਲਾਲੋਂਗੋਰਨ ਅਤੇ ਸਿਲਪਾਕੌਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉੱਤਰਪੂਰਬੀ ਬੌਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨੋਂਗਹਾਈ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਟੂਬੀਨਜਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਟੂਬੀਨਜਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਰਮਨੀ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਉਵੈਨ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਡਮੰਟਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਹਾਂ ਚਕਰੀ ਸਿਰੀਨਧੋਰਨ [1977-1979] ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ।  

ਸਤਿਆ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਵਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਥਾਈ ਵਰਜ਼ਨ ਅਰਥਾਤ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ-ਕਿਰਤੀ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਰਾਇਲ ਥਾਈ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾਉਣਾ। ਇਸਦਾ ਮੁਖਬੰਧ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ, ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਯੋਗਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦਾ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਸੰਸਕਰਨ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਾਈ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Satya Vrat Shastri, personal web site
* University of Delhi Department of Sanskrit home page

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸੁਭਾਸ਼ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ

**ਸੁਭਾਸ਼ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ** ([link=ਤਸਵੀਰ:Subhash_mu.ogg|11x11px|[ਤਸਵੀਰ:Loudspeaker.svg|link=ਤਸਵੀਰ:Subhash_mu.ogg|11x11px|ਇਸ ਅਵਾਜ਼ ਬਾਰੇ&nbsp;*Shubhash Mukhopaddhae*&#x20;(ਮਦਦ·ਜਾਣੋ)]]; 12 ਫਰਵਰੀ 1919 – 8 ਜੁਲਾਈ 2003) 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ "ਪੋਡਾਟਿਕ ਕੋਬੀ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਲੇਖਕ/ਆਲੋਚਕ ਅਨਜਾਣ ਬਾਸੂ ਨੇ 'ਐਜ਼ ਡੇ ਇਜ਼ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੀਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਵੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਨ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਜਨਮ 1919 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1941 ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸੁੱਕੰਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਵਾਂਗ, ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਇ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਕਾਜ਼ ਲਈ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਘੁਲਾਟੀਏ ਵਜੋਂ ਸਿਧਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ।  

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਗੀਤਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਲ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2003 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 84 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।  

## ਅਵਾਰਡ 
ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ: 1964 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (ਜੋਟੋ ਦੁਰੇਈ ਜੈ ਲਈ) ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
### ਨਮੂਨਾ ਕੰਮ 
* '''*ਫੂਲ ਫੁਟਕ ਨਾ ਫੁਟਕ, ਆਜ ਬਸੰਤੋ  *ਵਿੱਚੋਂ '*
ਅਨੁਵਾਦ ਪੰਜਾਬੀ:

## ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤਾਂ 
* ਪਦਾਤਿਕ (ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ)
* *ਚਿਰਕੁਟ *
* *ਅਗਨੀਕੋਣ*
* *ਫੂਲ ਫੁਟੁਕ* (ਫੁੱਲ ਖਿੜਨ)
* *ਜਾਤੋ ਦੂਰੇਈ ਜਾਈ* (ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ)
* ਏਹ ਭਾਈ 
* *ਕਾਲ ਮਧੂਮਾਸ਼ (*ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ*)*
* *ਛੇਲੇ ਗੈਛੇ ਵਨੇ* (ਪੁੱਤਰ ਜਲਾਵਤਨ ਚਲਾ ਗਿਆ)
* *ਬੰਗਲੀਰ ਇਤਿਹਾਸ਼* (ਬੰਗਾਲਿਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
* *ਦੇਸ਼ ਬਿਦੇਸ਼ੇਰ ਰੂਪੋਕਥਾ '' (ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ)

## ਮਾਨਤਾ 
* ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1964
* ਐਫ਼ਰੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੋਟਸ ਇਨਾਮ, 1977
* ਕੁਮਾਰਨ ਅਸਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1982
* ਮਿਰਜ਼ਾ ਤੁਰਸੁਨਜ਼ਾਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਯੂਐਸਐਸਆਰ), 1982
* ਅਨੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1991
* ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ, 1991.

## ਵਿਰਾਸਤ 
* 2010 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਵੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਕਵੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
* 2009 ਵਿੱਚ ਸਿਆਲਦਾਹ-ਐਨਜੇਪੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦਾ ਨਾਂ "ਪਦਾਤਿਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ" ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕਵੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* The poet recites from his own poems for the Library of Congress Literary Recordings Project
* BBC obituary dated 8 July 2003

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਰਾਉਤਰਾਏ

**ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਰਾਉਤਰਾਏ ** (13 ਮਈ 1916 – 21 ਅਗਸਤ 2004) ਇੱਕ ਉੜੀਆ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।  ਉਸ ਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਚੀ ਰਾਉਤਰਾ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਾਉਤਰਾਏ 13 ਮਈ 1916 ਨੂੰ ਖੁਰਦਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁਰਜਾਂਗ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਗੋਲਾਪੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

ਰਾਉਤਰਾਏ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। 

21 ਅਗਸਤ 2004 ਨੂੰ ਉਹ ਕਟਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ 
ਆਧੁਨਿਕ ਉੜੀਆ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਹ ਕਥਾ-ਸ਼ਿਲਪੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ-ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਹਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ-ਸ਼ਿਲਪੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ-ਚਿੰਤਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਰਾਇਡ ਅਤੇ ਯੁੰਗ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਉੜਿਆ ਸਾਹਿਤ - ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਇਆ।1935 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਸ ਦਾ ਨਾਵਲ 'ਚਿਤਰਗਰੀਵ' ਅ-ਨਾਵਲ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਨਕਵੀ ਸਚੀ ਰਾਉਤਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪਾਤਰ ਜਨਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਿਹਨਤੀ, ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਅਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜੋ ਸਮਕਾਲੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਰੂਪਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖਾ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਇੱਕ ਨਿਘਰੀ ਹੋਈ ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਵਿਰੂੱਧ ਮਨੁੱਖੀ-ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਦਰੋਹੀ ਘੋਸ਼ਣਾ-ਪੱਤਰ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਉਸਨੇ 1932 ਵਿੱਚ "ਪਥੇਆ" (ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1943 ਵਿਚ, ਰਾਉਤਰਾਏ ਉੜੀਆ ਪਾਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬਾਜੀ ਰਾਉਤ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਮਲਾਹ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੁਲਸ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਟੁੱਟੀ ਜਿਹੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਨੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਉਤਰਾਏ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਕਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਚੋਣਵੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ। ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਿਤਰਣ ਵਾਲੀ ਪੱਲਿਸ਼ਰੀ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਨਾਇਕ ਵਾਂਗ ਬੜੀ ਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਬਰਬਾਦੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 'ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਵੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। .

ਰਾਉਤਰਾਏ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਥੀਮ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਕੁਝ ਕੁ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। 

"ਛੋਟਾ ਮੋੜਾ ਗਾਨ ਟੀ" ਰਾਉਤਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। 

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ 1962 ਵਿਚ.
* ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 1963 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਈ, *Kabita-1962*.
* ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ 1965 ਵਿਚ
* ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ 1986 ਵਿਚ।

ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ) - 1988
"ਮਹਾਕਬੀ" ਸਨਮਾਨ -1986 - ਰੁੜਕੇਲਾ, 1988 - ਕਟਕ
ਪ੍ਰਧਾਨ - ਨਿਖਿਲ ਭਾਰਤ ਕਬਿਤਾ ਸੰਮੇਲਨ -ਕੋਲਕਾਤਾ (1968),ਰੁੜਕੇਲਾ(1988)
ਸਾਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ - 1997

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਉੜੀਆ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਚਿਤਰਾ ਨਾਇਕ

**ਚਿਤਰਾ ਜਯੰਤ ਨਾਇਕ** (1918–2010) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ, ਲੇਖਿਕਾ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਚੇਅਰਪਰਸਨ) ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਭਾਰਤ) ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਖਰਤਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 1986 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਵਾਰਡ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਚਿਤਰਾ ਨਾਇਕ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੁਲਾਈ, 1918 ਨੂੰ ਪੂਨੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ, ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਰਟਸ ਆਨਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀ (ਪੀਐਚਡੀ) ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿਖੇ ਪੋਸਟ ਡਾਕਟਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਮੌਤ 
ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਈਵ ਨੂੰ 92 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੂਨੇ ਵਿੱਖੇ ਹੋਈ, ਉਸਦੀ ਭਤੀਜੀ ਅਰੁਣਾ ਗਿਰੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* 
* 
* 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਖਰਤਾ ਮਿਸ਼ਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਤਨਖਾਹਨਾਮਾ

1.ਤਨਖਾਹ ਨਾਮਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨੋਤਰੀ ਹੈ।
2.ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਨਾਮਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਚਿੱਠੀ।
3.ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
4.ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸੋਰਠ, ਦੋਹਰਾ, ਚੋਪਈ ਤਿੰਨ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੁੱਲ 62 ਛੰਦ ਹਨ।
5.ਅਰਦਾਸ ਸਮੇਂ ਜਿਹੜਾ ਦੋਹਰਾ ਅੰਤਿਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇਸੇ ਵਿਚੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 **ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ ਖਾਲਸਾ ਆਕੀ ਰਹੇ ਨਾ ਕੋਇ
 ਖਵਾਰ ਹੋਇ ਸਭ ਮਿਲੇਗੇ ਬਚੇ ਸਰਨ ਜੋ ਹੋਇ॥62॥**
6. ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
7.ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧੇ ਹੋਏ ਹਨ।
8.ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਰਹਿਤ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
9.ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਦੇ ਕੀ ਲੱਛਣ ਹਨ।
10.ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦਾ ਸਰੂਪ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
11.ਤਨਖਾਹ ਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ-
1.ਨਾਮ ਦਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਬਿਨ ਰੋਟੀ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣੀ
2.ਕੰਘਾ ਦੋਨੋਂ ਵਕਤ ਕਰਨਾ।
3.ਪੱਗ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੀ ਬੰਨ੍ਹਣੀ।
4.ਦਾਤਣ ਕੁਰਲਾ ਰੋਜ ਕਰਨਾ।
12.ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ 44 ਤੋਂ 54 ਵਿੱਚ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਹਊਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਿਕਾਰ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਹੰਕਾਰ ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖਣਾ।
ਪਰਾਏ ਮਰਦ ਜਾਂ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ।
ਐਟਲਸ (ਮਿਥਿਹਾਸ)

ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿਚ, **ਐਟਲਸ** (/ ætləs /; ਯੂਨਾਨੀ: Ἄτλας) ਇੱਕ ਟਾਇਟਨ ਨੇ ਟਾਇਟਨੋਮਾਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ (ਆਧੁਨਿਕ ਮੋਰੋਕੋ, ਅਲਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ) ਵਿੱਚ ਐਟਲਸ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣੇ ਗਏ। ਐਟਲਸ ਟਿਟਨ ਆਈਪੈਟਸ ਅਤੇ ਓਸੀਆਈਡ ਏਸ਼ੀਆ ਜਾਂ ਕਲਾਈਮੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧੀਆਂ, ਹੇਸਪਰਾਈਡਜ਼, ਹਾਇਡੇਸ, ਪਲੈਅਡੇਜ਼ ਅਤੇ ਓਫਗਜ਼ੀ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਿੰਫ ਕੈਲੀਪੋਸ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਕਵੀ ਹੇਸਿਓਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਟਲਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।

ਰਾਬਰਟ ਗਰੇਵਜ਼ ਦੀ ਗ੍ਰੀਕ ਮਿਥਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਲਸਜੀਅਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇਵੀ ਇਰੀਨੀਨੋਮ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਐਟਲਸ ਅਤੇ ਫੋਬੀ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਹਾਇਗਨਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਏਥਰ ਅਤੇ ਗੈਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਐਟਲਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

"ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਸਾਗਰ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਐਟਲਸ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ", ਜਦਕਿ "ਅਟਲਾਂਟਿਸ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਐਟਲਸ ਦਾ ਟਾਪੂ"।

## Notes 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵਤੇ
ਚੈਸਲਾ ਮਿਲੋਸ

**ਚੈਸਲਾ ਮਿਲੋਸ **([30 ਜੂਨ 1911 – 14 ਅਗਸਤ 2004) ਇੱਕ ਪੋਲੈਂਡੀ ਕਵੀ, ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾ 'ਦ ਵਰਲਡ' ਬੀਹ "ਨੇਵ" ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਪੋਲਿਸ਼ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਅਟੈਚੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ 1951 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਗ਼ੈਰਗਲਪੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦ ਕੈਪਟਿਵ ਮਾਈਂਡ' (1953) ਸਟਾਲਿਨਵਾਦ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ ਬਣ ਗਈ। 1961 ਤੋਂ 1998 ਤਕ ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਸਲਾਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਿਹਾ। 1970 ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂ.ਐਸ. ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। 1978 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨਿਊਸਟੈੱਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1999 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿਊਟਰਬੌਗ ਫੈਲੋ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੌਲਾਦੀ ਪਰਦੇ ਦੇ ਗਿਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬਰਕਲੇ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਕੋਵ, ਪੋਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਵੰਡ ਕੇ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। 

##  ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ 
### ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਚੈਸਲਾ ਮਿਲੋਸ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਜੂਨ, 1911 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਲਿਥੂਨੀਆ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲਿਥੂਨੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰਾਂ, ਸਮੋਗਿਟੀਆ ਅਤੇ ਆਕਟੀਤੀਜਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਿਥੁਆਨੀਆਈ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਮਿਲੋਸ (ਮੌ. 1959), ਅਤੇ ਸੀਰੋਕ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ (ਸਜਮੋਨ ਸੀਰੋਕ ਦੀ ਪੋਤਰੀ), ਵਿਰੋਨਕਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਆਨਟ (1887-1945) ਦਾ ਪੁੱਤਰ  ਮਿਲੋਸ ਪੋਲਿਸ਼, ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ, ਰੂਸੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਰਵਾਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਆਂਡਰਜ਼ੇਜ ਮਿਲੋਸ (1917-2002), ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਤੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਉਪਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ-ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਬਾਰੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ।  
[thumb|200x200px|Czesław Miłosz *(right)* with brother Andrzej Miłosz at [ਪੈੱਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ|PEN Club World Congress, Warsaw, May 1999]]

### ਸਟਾਲਿਨਵਾਦ 
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਨਵੇਂ ਗਠਨ ਦ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਅਟੈਚੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ. ਸੀ. ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਕੁਝ ਐਮੀਗਰੇ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।  

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਸਨੁ ਸੈਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1951 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਨਾਹ ਲੈ ਲੈ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੱਸਿਆ - ਉਥੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਲਈ ਬੌਧਿਕ ਹਮਦਰਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ। ਐਲਬਰਟ ਕਾਮੂ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਾਬਲੋ ਨੈਰੂਦਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਭੱਜ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ" ਕਿਹਾ।  ਮੈਕਕਾਰਥੀਵਾਦ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਮੰਗਣ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ

**ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ** (; 11 ਮਈ 1916 – 17 ਜਨਵਰੀ 2002) ਜੈਨਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ '36 ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ।  

ਉਸ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਘਣੀ ਗਦ ਲਈ "ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਜੋ ਸੰਜਮੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

## ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ 11 ਮਈ 1916 ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਏ ਕਰੂਨੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਦਰੋਨ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਇਰੀਆ ਫਲੇਵੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਗਿਰਜੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਨੌਂ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਕੈਮੀਲੋ ਕ੍ਰਿਸਾਂਤੋ ਸੇਲਾ ਯ ਫਰਨਾਂਡੇਜ਼, ਗੈਲੀਅਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਕੈਮੀਲਾ ਏਮਾਨੁਏਲਾ ਟ੍ਰਲੋਕ ਯ ਬਟੋਰਿਨੀ, ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਗੈਲੀਸ਼ੀਅਨ ਪਰ ਉਸਦੇ ਵਡਾਰੂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਤਾਲੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਚ-ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਏਨਾ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ।"

1921 ਤੋਂ 1925 ਤਕ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਗੋ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੋਂ ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੀ ਕਿ ਸੇਲਾ ਇੱਕ ਪਾਇਰਿਸਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ। 1931 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਟੀ. ਬੀ. ਦੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗੁਆਡਰਰਾਮਾ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ, ਪਾਬੇਜੋਨ ਦਿ ਰਿਪੋਸੋ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਹਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ। ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਖੋਸੇ ਓਰਤੇਗਾ ਯ ਗੈਸੈ ਅਤੇ ਐਂਟੋਨੀ ਡੀ ਸਲੀਇਸ ਯ ਰਿਬਾਦੇਨੇਇਰਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਿਹਾ। 

1936 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੇਲਾ 20 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਝੁਕਾਅ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਗ਼ੀ ਜ਼ੋਨ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਲੌਗਰੋਈਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਰਿਹਾ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
1939 ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੇਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦੁਚਿੱਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਬਿਊਰੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਲਾ ਫ਼ੈਮਲਿਆ ਡੀ ਪਾਸਕੂਅਲ ਦੁਆਰਚ (ਪਾਸਕੂਅਲ ਦੁਆਰਚ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ) ਬਣਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਖ਼ਰਕਾਰ 1942 ਵਿੱਚ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੈਸਕਿਯੂਅਲ ਡੁਆਰਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੈਧਤਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਤਲਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਲਬੇਰ ਕਾਮੂ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਅਜਨਬੀ' ਵਿੱਚ ਮੈਫ਼ਸੌ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਪੇਨੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਸੀ। 
thumb|ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ (ਸੱਜੇ) 1988 ਵਿੱਚ.

## ਵਿਰਾਸਤ 
right|thumb|250x250px|Cela's arms as 1st Marquis of।ria Flavia (1996)
26 ਮਈ 1957 ਨੂੰ ਸੇਲਾ ਨੂੰ ਰੋਇਲ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਊ ਸੀਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕੋਰਤੇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਸੈਨੇਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1978 ਦੇ ਸਪੇਨੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। 1987 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਅਸਤੁਰੀਆ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।  

ਉਸ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ "ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਘਣੀ ਗਦ ਲਈ" ਸਾਹਿਤ ਦਾ  ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਜੋ ਸੰਜਮੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਨੀਨਾ ਨਾਇਕ

**ਨੀਨਾ ਪੀ. ਨਾਇਕ** (ਜਨਮ 24 ਨਵੰਬਰ1953) ਇੱਕ ਦਕਸ਼ਿਨਾ ਕੰਨੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ, ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨੀਤੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 'ਜੁਵੀਨਾਇਲ ਜਸਟਿਸ ਐਕਟ' ਅਤੇ 'ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧ ਵਿਰੁੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ' ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਨੀਨਾ ਨਾਇਕ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੁਹਾਰਤ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਕਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ ਹਨ

* ਪ੍ਰਧਾਨ (ਚੇਅਰਪਰਸਨ), ਚਾਇਲਡ ਵੈਲਫੇਅਰ ਕਮੇਟੀ, ਬੈਂਗਲੋਰ
* ਪ੍ਰਧਾਨ (ਚੇਅਰਪਰਸਨ), ਕਰਨਾਟਕ ਸਟੇਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਚਾਇਲਡ ਰਾਇਟਸ, ਤਿੰਨ ਟਰਮਸ ਲਈ
* ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ
* ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਤਹਿਤ 11ਵੇਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਪਲਾਨ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਬ-ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਨੀਨਾ ਨਾਇਕ ਨੇ 2 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Nina Nayak at TEDx

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੁਈਸ ਦੇ ਕੈਮੋਈ

**ਲੂਈਸ ਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੈਮੋਈ** (; (ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ *ਕੈਮੋਇੰਨਜ਼* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ; ਸ਼ਾ. 1524 ਜਾਂ 1525 &ndash; 10 ਜੂਨ 1580), ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਸਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੂੰ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ, ਵੌਂਡੈਲ, ਹੋਮਰ, ਵਰਜਿਲ ਅਤੇ ਦਾਂਤੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 
ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਰੋਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ *ਦ ਲੂਸ਼ੀਆਡਸ* ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ “ਦ ਪਾਰਨਾਸਮ ਔਫ਼ ਲੁਈਸ ਦੇ ਕੈਮੀਓ"  (The Parnasum of Luís de Camões) ਉਸਦੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ “ਦ ਲੂਸ਼ੀਆਡਸ” ਦਾ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਨੂੰ “ਕੈਮੋਈ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ” ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ
ਕੈਮੋਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1524 ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੁਈਸ ਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੈਮੋਈ ਸਿਮਾਓ ਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੈਮੋਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਐਨਾ ਦੇ ਸਾ ਦੇ ਮੈਸੀਡੋ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਿਸਬਨ, ਕੋਇਮਬ੍ਰਾ ਜਾਂ ਅਲੈਨਕੁਏਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਜਨਮ ਥਾਵਾਂ ਵੱਜੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਤਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੌਂਸਟੈਨਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਬੁੱਤ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 

ਕੈਮੋਈ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਗੈਲੀਸ਼ੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੇਵਸ ਦਾ ਉੱਤਰ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ *ਸਿਮਾਓ ਵਾਜ਼* ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਉਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ।

ਕੈਮੋਈ ਨੇ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਤੀ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਜੀਸਟਸ ਅਤੇ ਡੌਮੀਨੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਹ ਕੋਇਮਬ੍ਰਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ, *ਬੈਂਟੋ ਦੇ ਕੈਮੋਈ* ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਉੱਚ-ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅਤੇ ਕੋਇਮਬ੍ਰਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਸਬੰਧ ਸਨ।

ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ, ਰੋਮਨ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਮੁੱਖ ਕੰਮ 
* *ਦ ਲੂਸ਼ੀਆਡਸ*
:ਇਹ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਸਕੋ ਡੀ ਗਾਮਾ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।

* *ਦ ਪਾਰਨਾਸਮ ਔਫ਼ ਲੁਈਸ ਵਾਜ਼* (ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ)

## ਵਿਰਸਾ 
ਅੱਜ ਮਕਾਊ ਵਿੱਚ ਕੈਮੋਈ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਿਜ਼ੇਓ ਲੁਈਸ ਦੇ ਕੈਮੋਈ (Museu Luís de Camões) ਹੈ।

## ਗ੍ਰੰਥਸੂਚੀ 
### ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 
*A biography about Camões is *Life of Camões*, by John Adamson, published by Longman in 1820.
* *Luis de Camões: Epic and Lyric*, ed. Keith Bosley (1990)
* *Camoens: His Life and his Lusiads*, 1881
* The Place of Camoens in Literature / Nabuco, Joaquim., 1908
* Luis de Camões / Bell, Aubrey F. G., 1923
* Camoens, Central Figure of Portuguese Lit. / Goldberg, Isaac., 1924
* From Virgil to Milton / Bowra, C. M., 1945
* Camoens and the Epic of the Lusiads / Hart, Henry Hersch., 1962
* The Lusiads of Luiz de Camões / Bacon, Leonard., 1966
* The Presence of Camões / Monteiro, George., 1996
* The Lusiads / White, Landeg., 2002

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1520
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1580
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਥੀਓਡੋਆ ਮਮਸੇਨ

**ਥੀਓਡੋਆ ਮਮਸੇਨ** (30 ਨਵੰਬਰ 1817 &ndash; 1 ਨਵੰਬਰ 1903) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਕਾਨੂੰਨਦਾਨ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਲਾਸਕੀਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਰੋਮਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਕਾਲੀ ਖੋਜ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਲਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਹੈ। 1902 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪਰੂਸ਼ੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ 18 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ "ਉਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ 'ਰੋਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ' ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੀਵੰਤ ਮਾਸਟਰ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ।  ਉਹ ਪਰੂਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਸੰਸਦਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵੀ ਸੀ। ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਰਮਨ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਰ ਪਿਆ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਮਮਸੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜਰਮਨ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ 1817 ਵਿੱਚ ਡਚੀ ਔਫ ਸ਼ਕਲੇਸਵਿਗ ਵਿੱਚ ਗਾਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੇ ਉਦੋਂ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਲਸਟਾਈਨ ਵਿੱਚ ਬੈਡ ਓਲਨੇਸਲੋ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਲੂਥਰਨ ਧਰਮ ਸੇਵਕ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਐਲਟੋਨਾ ਵਿਖੇ ਜਿਮਨੇਸੀਅਮ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1837 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗੌਟਿੰਗਨ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕੀਅਲ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। 

ਮਮਸੇਨ ਨੇ 1838 ਤੋਂ 1843 ਤੱਕ ਕੀਅਲ ਵਿਖੇ ਜੁਰਿਸਪਰੂਡੈਂਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਰੋਮਨ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਥੀਓਡੋਰ ਸਟੋਰਮ ਦੇ ਰੂਮਮੇਟ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਬਣਿਆ। ਮਮਸੇਨ ਦੇ ਭਰਾ ਟਿਚੋ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਲਿਡੇਰਬਚ ਡੇਰੇਅਰ ਫਰੂੰਡੇ) ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਡੈਨਿਸ਼ ਗ੍ਰਾਂਟ ਸਦਕਾ, ਮਮਸੇਨ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸਾਂਭੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰੋਮਨ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1848 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਉਦੋਕੇ-ਡੈਨਿਸ਼ ਰੇਂਡਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਕਲੇਸਵਿਗ-ਹੋਲਸਟਿਨ ਦੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਡੈਨਿਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸੇ ਸਾਲ ਲੀਪਜੀਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ। 1851 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨਵੇਂ ਸੈਕਸੀਨੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮਮਸੇਨ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਪਰ, ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੁਰੀਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਜਲਾਵਤਨ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ। 1854 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰੇਸਲਾਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੇ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੈਕਬ ਬਰਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਮਮਸੇਨ 1857 ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਆਰਕਿਆਲੋਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। 

## ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ 
thumb|Theodor Mommsen 1863 ਵਿਚ
ਮਮਸੇਨ ਨੇ 1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਿਖਤੀ ਕੰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਐਪੀਗਰਾਫੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੁਰਾਣਿਆ ਪਦਾਰਥਕ ਚੀਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਰੋਮ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਕੰਮ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕਾਰਪੁਸ ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨਮ ਲਾਤੀਨਾਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਮਨ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ।
thumb|Theodor Mommsen ਵਿੱਚ 1881

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1817
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1903
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਜੇ ਐਮ ਜੀ ਲੇ ਕਲੇਜ਼ੀਓ

**ਜ਼ਿਆਂ ਮੇਰੀ ਗੁਸਤਾਵ ਲੇ ਕਲੇਜ਼ੀਓ** (; ਜਨਮ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇ ਐੱਮ. ਜੀ. ਲੇ ਕਲੇਜ਼ੀਓ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਕਲੇਜ਼ੀਓ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਲੇ ਪ੍ਰੋਸੇ-ਵਰਲਲ ਲਈ 1963 ਦਾ ਪ੍ਰਿਕਸ ਰਿਨਾਉਦੋਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ-ਭਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਲਈ 2008 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਨਵੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਕਾਵਿਕ ਸਾਹਸ-ਕਦਮੀ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਸੀ ਵਿਸਮਾਦ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਗ਼ਾਲਿਬ ਸੱਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਖੋਜੀ" ਵਜੋਂ ਵਡਿਆਇਆ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਲੀ ਕਲੇਜ਼ੀਓ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਰਿਵੇਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਈਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਾਰੀਸ਼ੀਅਸ ਟਾਪੂ (ਜਿਸ ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨਸਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਨ ਸੀ) ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਦੋਨੋਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੱਟ ਤੇ ਮੋਰਬੀਹਨ ਤੋਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਪੂਰਵਜ ਫ਼੍ਰਾਂਸੋਈ ਅਲੇਕਸੀ ਲੇ ਕਲੇਜ਼ੀਓ 1798 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧੀ ਨਾਲ ਮੌਰੀਸ਼ੀਸ ਵਿੱਚ ਆ ਵਸਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬਸਤੀ ਸੀ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲੇ ਕਲੇਜ਼ੀਓ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ ਮੌਰੀਸ਼ੀਸੀਆਈ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।   ਉਸ ਕੋਲ ਦੋਹਰੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਮੌਰੀਸ਼ੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ (1968 ਵਿੱਚ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ) ਅਤੇ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ "ਨਿਕੀ ਪਿਤਾਭੂਮੀ" ਕਿਹਾ।

ਲੇ ਕਲੇਜ਼ੀਓ ਦਾ ਜਨਮ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਇਸ ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ 1948 ਤੱਕ ਨਾਇਸ ਦੇ ਲਾਗੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ, ਰਾਕੇਬਿਲਿਏਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ 1991 ਦਾ ਨਾਵਲ ਓਨਿਤਸ਼ਾ ਅੰਸ਼ਿਕ ਆਤਮਕਥਾ ਹੈ। 2004 ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਯਾਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। 

1958 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1959 ਤਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਇਸ ਦੇ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਡੀ'ਟਿਊਡਜ਼ ਲਿਟਰਰੇਅਰਜ਼ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰ ਗਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ। 1964 ਵਿੱਚ ਲੇ ਕਲੇਜ਼ੀਓ ਨੇ ਪ੍ਰੋਵੇਂਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੈਨਰੀ ਮਿਕੌਕਸ ਤੇ ਇੱਕ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਬਿਓਰਨਸਟਰਨ ਬਿਓਰਨਸਨ

**ਬਿਓਰਨਸਟਰਨ ਬਿਓਰਨਸਨ** (; 8 ਦਸੰਬਰ, 1832 – 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1910) ਇੱਕ ਨਾਰਵੇਈ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1903 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ "ਉਸ ਦੀ ਨੇਕ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਵਿਤਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਲੋਂ ਅੱਡਰੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਹੈ, ਨੂੰ  ਇੱਕ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ"  ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਨਾਰਵੇਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਬਣ ਗਿਆ।  ਬਿਓਰਨਸਨ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਨਾਰਵੇਈ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਹਨ, ਹੈਨਰਿਕ ਇਬਸਨ, ਜੋਨਾਸ ਲਾਈ, ਅਤੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕੀਅਲੈਂਡ। ਬਿਓਰਨਸਨ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ, "ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ" ("Ja, vi elsker dette landet") ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ।

## ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
left|thumb|Bjørgan farmyard in Kvikne. Drawing by Gerhard Munthe
ਬਿਓਰਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਟੋਂਡਹੈਮ ਤੋਂ ਕੋਈ 60 ਮੀਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਉਸਤਰਦਲੇਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਇਕਾਂਤ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ, ਕਿਵਿਕਨ ਵਿੱਚ ਬਿਓਰਗਨ ਦੇ ਫਾਰਮਸਟੈਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1837 ਵਿੱਚ, ਬਿਓਰਸਨ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪੇਡਰ ਬਿਓਰਸਨ, ਜੋ ਕੇਵਿਕਨ ਦਾ ਪਾਦਰੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਰੋਮਸਡਾਲ ਵਿੱਚ ਮੋਲਦੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨੈਸੈੱਟ ਦੇ ਗਿਰਜੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਹੱਪਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿਓਰਸਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। 

ਗੁਆਂਢੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਲਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੀਅਰਸਨ ਨੂੰ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲਟਬਰਗ ਲਾਤੀਨੀ ਸਕੂਲ (ਹੈਲਟਬਰਜ ਸਟੂਡੈਂਟਫੈਬਰਿਕ) ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਹੀ ਸਕੂਲ ਸੀ ਜਿਥੇ ਇਬਸਨ, ਜੋਨਾਸ ਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਨਯੇ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਬਿਓਰਨਸਨ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ (ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ)। ਉਸ ਨੇ 1852 ਵਿੱਚ ਓਸਲੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤੀ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਚੱਲ ਪਿਆ। .

## ਅਗੇਤੀ ਪੈਦਾਵਾਰ 
1857 ਵਿੱਚ ਬਿਓਰਨਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿਸਾਨ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਿਨੋਵ ਸੋਲਬਾਕੇਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1858 ਵਿੱਚ 'ਆਰਨ', 1860 ਵਿੱਚ ਐਨ ਗਲੈਡ ਗਟ (ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਨ ਮੁੰਡਾ) ਅਤੇ 1868 ਵਿੱਚ ਫਿਸਕਰੇਨਟੇਨ (ਮਾਛੀ ਕੁੜੀਆਂ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਮੂਨੇ ਹਨ। 

ਬਿਓਰਨਸਨ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ "ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਗਾਥਾ ਸਿਰਜਣ ਲਈ" ਉਤਾਵਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਦ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਇਕਾਂਗੀ ਸੀ ਜੋ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬੀਤਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੀ ਮੇਲਮ ਸਲੇਗਾਨ (ਲੜਾਈਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ), ਜੋ 1855 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1857 ਵਿੱਚ ਮੰਚ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਯੇਨਜ਼ ਇੰਮਾਨੂਏਲ ਬੈਗੇਸਨ ਅਤੇ ਐਡਮ ਗੋਟਲੌਬ ਓਐਲਨਸਚਲਾਗਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੇਲੇਮ ਸਲਾਗੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1858 ਵਿੱਚ ਹਲਤੇ-ਹੁਲਦਾ (ਲੰਗੜਾ ਹੁਲਡਾ) ਅਤੇ 1861 ਵਿੱਚ ਕੋਂਗ ਸਵੇਰੇ (ਰਾਜਾ ਸਵੇਰੇ) ਨਾਟਕ ਆਏ। ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਸਿਗੂਰਦ ਸਲੇਮੈ (ਭੈੜਾ ਸਿਗੂਰਦ) ਦੀ ਕਾਵਿਕ ਤਿਕੜੀ ਸੀ, ਜੋ 1862 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। 

## "ਕੌਮੀ ਕਵੀ" 
thumb|Bjørnstjerne Bjørnson ਅਤੇ Karoline Bjørnson ' ਤੇ Aulestad

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1832
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਰੁਡੋਲਫ਼ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ ਯੂਕੇਨ

**ਰੁਡੋਲਫ਼ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ ਯੂਕੇਨ** (; 5 ਜਨਵਰੀ 1846 – 15 ਸਤੰਬਰ 1926)  ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ  1908 ਵਿੱਚ "ਸੱਚ ਲਈ ਉਸਦੀ ਸੁਹਿਰਦ ਖੋਜ, ਉਸ ਦੀ ਵਿੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੇਂਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ  ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੇਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਜੀਵਨ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ,"  ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਯੂਕੇਨ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ 1846 ਨੂੰ ਔਰਿਚ, ਉਦੋਂ ਹਾਨੋਵਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿਚ (ਹੁਣ ਲੋਅਰ ਸੈਕਸਨੀ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਐਮੋ ਬੇਕਰ ਯੂਕੇਨ(1792-1851) ਦੀ ਮੌਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਇਦਾ ਮਾਰੀਆ (1814-1872, ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ  ਗਿਟਰਮਨ) ਨੇ ਪਾਲਿਆ।  ਉਸ ਨੇ ਔਰਿਚ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਫਿਲਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਫਿਲਾਸਫ਼ਰ ਲੂਡਵਿਗ ਵਿਲਹੈਲਮ ਮੈਕਸਿਮਲੀਅਨ ਰੀਊਟਰ (1803-1881) ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੌਟਿੰਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1863-66), ਜਿੱਥੇ ਹਰਮਨ ਲੌਸੇ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।  ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਫਰੀਡ੍ਰਿਕ ਐਡੋਲਫ ਟਰੈਂਡੇਲਿਨਬਰਗ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨੈਤਿਕ ਵਤੀਰੇ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਈਕੈਨ ਨੇ1866 ਵਿਚ ਗੌਟਿੰਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ 'ਦੇ ਅਰਿਸਟੋਲੀਸ ਦਿਸੇਂਡੀ ਰਤੀਓਲੇ (De Aristotelis dicendi ratione) ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਇਕ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਪੱਖ ਵੱਲ ਸੀ। 1871 ਵਿਚ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੁਸੂਮ, ਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਵਿਚ ਇਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬਾਸਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਗੋਟਿੰਗਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਗੁਸਤਾਵ ਟੀਚਮੂਲਰ ਦੀ ਥਾਂ ਪੁਰ ਕੀਤੀ ।  ਉਹ 1874 ਤਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੇਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਉਸੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਜਾ ਲੱਗਿਆ। ਉਹ 1920 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ  ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਯੁਕੇਨ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਐਕਸਚੇਂਜ  ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਧਾ ਸਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ 1913 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੀਮ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਯੁਕੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੋਰਨਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਤਰਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਕਾਜਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿੜ ਲਾਈਨ ਫੜੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜ  ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
thumb|ਔਰਿਚ ਵਿਚ ਰੂਡੋਲਫ ਯੁਕੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ, ਓਸਟਰਸਟਰੱਸ ( 27 ਸਤੰਬਰ 2015)

## ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਉਸ ਨੇ 1882 ਵਿਚ ਆਇਰੀਨ ਪਾਸੋ (1863-1941) ਨਾਲ ਵਿਆਹਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।  ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਟਰ ਯੁਕੇਨ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਓਰਡੋਲਿਬਰਲ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਰਨੋਲਡ ਯੁਕੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕੈਮਿਸਟ/ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।

ਰੁਡੋਲਫ਼ ਯੂਕੇਨ ਦੀ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੇਨਾ ਵਿਖੇ 15 ਸਤੰਬਰ 1926 ਨੂੰ  ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1846
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਪਲੈਂਕ ਲੰਬਾਈ

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, **ਪਲੈਂਕ ਲੰਬਾਈ**, ਜੋ  ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜੋ  ਮੀਟਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੈਕਸ ਪਲੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਲੈਂਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅੰਦਰਲੀ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਯੂਨਿਟ ਹੈ। ਪਲੈਂਕ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਪੁਲਾੜ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ, ਪਲੈਂਕ ਸਥਿਰਾਂਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਸਥਿਰਾਂਕ।
ਫ਼ਰਾਹ ਨਕ਼ਵੀ

**ਫ਼ਰਾਹ ਨਕ਼ਵੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਲਿੰਗ ਬਰਾਬਰਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਕਾਰਜ 
*ਵੇਵਜ਼ ਇਨ ਦ ਹਿੰਟਰਲੈਂਡ: ਦ ਜਰਨੀ ਆਫ਼ ਏ ਨਿਊਜ਼ਪੇਪਰ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ  *2009. 978-81-89884-56-7

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Outlook Magazine
* http://www.tribuneindia.com/2010/20100307/spectrum/book5.htm
* http://nac.nic.in/members/naqvi.htm 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ

ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ **ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ** ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਕਰਲ ਇੱਕ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ *ਸਕੇਲਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ* ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਿਹੀ 
ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਇੱਕ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ **v** ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਇੱਕ *ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ* ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ **A** ਇੰਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 
: \mathbf{v} = \nabla \times \mathbf{A}. 
ਹੋਵੇ।

## ਨਤੀਜੇ 
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ **v** ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ **A** ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਾਨਤਾ 
:\nabla \cdot (\nabla \times \mathbf{A}) = 0 ਤੋਂ (ਕਰਲ ਦੀ ਡਾਇਵਰਜੰਸ ਜ਼ੀਰੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
:\nabla \cdot \mathbf{v} = \nabla \cdot (\nabla \times \mathbf{A}) = 0,
ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ **v** ਜਰੁਰ ਹੀ ਇੱਕ ਸੌਲੀਨੋਆਇਡਲ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

## ਥਿਊਰਮ 
ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ
:\mathbf{v}: \mathbb R^3 \to \mathbb R^3
ਇੱਕ ਸੌਲੀਨੋਆਇਡਲ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੋਵੇ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਹੋਵੇ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ **v**(**x**) ਇੰਨੀ ਕੁ ਜਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਘਟੇ ਜਿੰਨਾ ||**x**||→∞ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ ਕਿ

: \mathbf{A} (\mathbf{x}) = \frac{1}{4 \pi} \int_{\mathbb R^3} \frac{ \nabla_y \times \mathbf{v} (\mathbf{y})}{\left\|\mathbf{x} -\mathbf{y} \right\|} \, d^3\mathbf{y}. 
ਫੇਰ, **A**, **v** ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ,
:\nabla \times \mathbf{A} =\mathbf{v}. 
ਇਸ ਥਿਊਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਵ-ਸਧਾਰੀਕਰਨ ਹੈਲਹੋਲਟਜ਼ ਡੀਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫੁਰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸੌਲੀਨੋਆਇਡਲ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜਫਲ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਰ-ਨਿਰਾਲਾਪਣ 
ਕਿਸੇ ਸੌਲੀਨੋਆਇਡਲ ਫੀਲਡ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਨਿਰਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ **A**, **v** ਲਈ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

: \mathbf{A} + \nabla m 
ਜਿੱਥੇ *m* ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਸਕੇਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਦੀ ਕਰਲ ਜੀਰੋ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਗੈਰ-ਨਿਰਾਲਾਪਣ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਗੇਜ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗੇਜ ਦੇ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਵੈਕਟਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਥਿਊਰਮ
* ਚੁੰਬਕੀ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ
* ਸੌਲੀਨੋਆਇਡ
* ਬੰਦ ਅਤੇ ਸਹੀ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਕਿਸਮਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
* *Fundamentals of Engineering Electromagnetics* by David K. Cheng, Addison-Wesley, 1993.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ
ਵਰਨਰ ਫ਼ਾਨ ਹਾਈਡੇਨਸਟੈਮ

**ਕਾਰਲ ਗੁਸਤਾਫ਼ ਵਰਨਰ  ਫ਼ਾਨ ਹਾਈਡਨਸਟੈਮ** (6 ਜੁਲਾਈ 1859 – 20 ਮਈ 1940)1916 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਹ 1912 ਤੋਂ ਸਰਬਿਆਈ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੱਦ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਬਿਆਈ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੇ ਭੌਤਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਹ 6 ਜੁਲਾਈ 1859 ਨੂੰ ਓਲਸ਼ਾਮਾਰ, ਓਰੇਬਰੋ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਟਾਕਹੌਮ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਛੇਤੀ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਯੂਰਪ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।  ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਵਾਲਫਾਰਟ ਓਚ ਵਾਨਡਰਿੰਗਸਰ (ਪਿਲਗ੍ਰਿਮੇਜ: ਵਾਂਡਰ ਈਅਰਜ਼, 1888) ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੇ ਉਸਦਾ ਤੁਰੰਤ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਦੇ ਉਸਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਰਬਿਆਈ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗ਼ਾਲਿਬ ਸੀ। .

ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਲੰਬੀ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਕਵਿਤਾ ਹਾਂਸ ਅਲੀਏਨਸ (1892) ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਿਕਟਰ ("ਕਵਿਤਾਵਾਂ", 1895) ਅਤੇ ਕਾਰੋਲਿਨੇਰਨਾ (ਚਾਰਲਸ ਮੈਂਨ, 2 ਭਾਗ., 1897-1898), ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਕਿੰਗ ਚਾਰਲਸ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਤਿਓ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਰੋਲਿਨੇਰਨਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਮਰੀਕੀ-ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਅਨ ਰਿਵਿਊ (ਨਿਊਯਾਰਕ), ਮਈ 1914, ਨਵੰਬਰ 1915, ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 1916 ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫ਼ੋਕੁੰਗਾ ਟ੍ਰੈਡੈਟ (ਫ਼ੋਕੁੰਗ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, 1905-07) ਦੇ ਦੋ ਖੰਡ, ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਐਪਿਕ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਨ।  ਫ਼ੋਕੁੰਗਾ ਟ੍ਰੈਡੈਟ (ਫ਼ੋਕੁੰਗ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, 1905-07) ਦੇ ਦੋ ਖੰਡ, ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਐਪਿਕ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਨ।

1910 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਲਤਾਰੀ "ਡਿਗਰੇਡੇਸ਼ਨ" ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਛਿੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਅਗਸਤ ਸਟ੍ਰੇਂਡਬਰਗ ਅਤੇ ਹਾਈਡਨਸਟੈਮ ਸਨ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲਿਡਫੋਰਸ ਅਤੇ ਬੁਕ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਹਾਈਡਨਸਟੈਮਦਾ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਇੱਕ ਪੈਂਫਲਟ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਟ੍ਰੇਂਡਬਰਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੇਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ: "Proletärfilosofiens upplösning och fall" ("ਪ੍ਰੋਲੇਤਾਰੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਵਿਘਟਨ ਅਤੇ ਪਤਨ ")।

ਹਾਈਡਨਸਟੈਮ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਨਯਾ ਦਿਕਤਰ', ਜੋ 1915 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕਾਂਤ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਵੱਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਠਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। 

ਉਹ 20 ਮਈ 1940 ਨੂੰ ਉਹ ਓਵਰਾਲਿਡ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
thumb|ਵਰਨਰ ਫ਼ਾਨ ਹਾਈਡੇਨਸਟੈਮ 1915 ਵਿੱਚ

* *Från Col di Tenda till Blocksberg *, ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ (1888)
* *Vallfart och vandringsår* (1888)
* *Renässans* (1889)
* *Endymion* (1889, ਨਾਵਲ)
* *Hans Alienus *(1892)
* *Dikter* (1895)
* *Karolinerna (*ਚਾਰਲਸ ਦੇ ਆਦਮੀ*, 1897–98, ਨਾਵਲ)*
* *Sankt Göran och draken *(1900)
* *Klassizität und Germanismus* (ਜਰਮਨ, ਵਿਆਨਾ 1901 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ)
* *Heliga Birgittas pilgrimsfärd* (*ਸੇਂਟ ਬ੍ਰਿਗੇਟਸ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ*, 1901)
* *Ett folk * (1902)
* *Skogen susar *(*ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਕਾਨਾਫੂਸੀਆਂ*, 1904)
* *Folkungaträdet *(*ਫ਼ੋਕੁੰਗ ਦਾ ਦਰੱਖਤ*, 2 ਜਿਲਦਾਂ, 1905–1907)
* *Svenskarna och deras hövdingar* (1910, ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਸ਼ਣ)
* *Nya Dikter* (1915).

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* List of Swedish language writers
* List of Swedish language poets
* Oscar Levertin

## ਸੂਚਨਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1859
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਬਿਰਲਾ

**ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਬਿਰਲਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਾਨਿਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾਹਰ ਬਿਰਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਅਦਿੱਤਿਆ ਬਿਰਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਸੰਭਾਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਫੰਡ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਵਿਕਾਸ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ, ਸੀਐਸਆਰ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਦਕਾ, ਤੀਜੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਵਾਰਡ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨ 
ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1948 ਨੂੰ, ਮਦੁਰਈ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਰਾਜ, ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਧਾਕਿਸ਼ਨ ਫੋਮ੍ਰਾ, ਨੇ ਇੱਕ ਡੀਲਰਸ਼ਿਪ ਏਜੰਸੀ "ਬਰਮਾ ਸ਼ੈਲ" ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇਵੀ ਫੋਮਰਾ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿਣੀ ਸੀ।ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਾਰਵਾੜੀ ਵੈਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਜਾਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। 

ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਸੈਂਟ ਜੋਸਫ਼'ਸ ਕੋਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ, ਮਦੁਰਈ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 

ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੌਂਸਲਾਫਜ਼ਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦਸਵੀਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਲੋਰੇਟੋ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ 
### ਅਦਿੱਤਿਆ ਬਿਰਲਾ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵਜ਼ ਐਂਡ ਰੂਰਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ABCCIR) 
*ਅਦਿੱਤਿਆ ਬਿਰਲਾ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵਜ਼ ਐਂਡ ਰੂਰਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ*  ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਚੇਅਰਪਰਸਨ) ਦੇ ਨਾਤੇ, ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ 1.6 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਕਾਰਜ, ਵਿਕਾਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਦਿਤਿਆ ਬਿਰਲਾ ਗਰੁੱਪ, ਸੀਐਸਆਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ 400 ਮਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਵਿੱਦਿਅਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਖਰਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਸਿੱਖਿਆ, ਰੁਜਗਾਰ, ਪੀਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਰਤੀਕਰਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸਨ। 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ

### ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ 
ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਬਿਲਰਾ, ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਵਜੋਂ, 2006 ਵਿੱਚ, ਪੂਨੇ ਵਿੱਖੇ US$ 30 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨਾਲ ਅਦਿੱਤਿਆ ਬਿਰਲਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਵਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 325 ਸੈਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ 18 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਰਲਾ ਸੈਂਟਰ ਵਲੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫੰਡ ਅਦਿੱਤਿਆ ਬਿਰਲਾ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ &nbsp;– 2010
* ਵੁਮੈਨ ਅਚੀਵਰ'ਸ ਅਵਾਰਡ&nbsp;– ਅਰਚਨਾ ਟ੍ਰਸਟ, ਮੁੰਬਈ&nbsp;– 2001–02
* ਕੋਰਪ੍ਰੇਟ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ&nbsp;– ਦ ਇਕਨੋਮਿਕ ਟਾਇਮਸ &nbsp;– 2001–02
* ਸੇਵਾ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਅਵਾਰਡ&nbsp;– ਰੋਟਾਰਿੰਸ ਇਨ ਐਕਸ਼ਨ &nbsp;– 2003
* ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਆੜ ਬੰਬਈ ਅਵਾਰਡ&nbsp;– ਰੋਟਰੀ ਕਲੱਬ ਆਫ਼ ਬੰਬਈ&nbsp;– 2003
* ਦ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਵਾਰਡ&nbsp;– ਰੋਟਰੀ ਕਲੱਬ ਆਫ਼ ਮੁਲੁੰਦ&nbsp;– 2004
* ਵੁਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਡਿਕੇਡ ਅਵਾਰਡ&nbsp;– ਅਸੋਚਮ'ਸ ਲੇਡੀਜ਼ ਲੀਗ &nbsp;– 2004

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* Kumar Mangalam Birla

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Financial Times Write up on Rajashree Birla
* Birla family history on Money Control
* Profile on BAIF Development Research Foundation
* on YouTube&nbsp;– 1
* on YouTube&nbsp;– 2
* Address at the Rotary Convention&nbsp;– video

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਵੇਤਾ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ

**ਸ਼ਵੇਤਾ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ** (ਜਨਮ 7 ਜੁਲਾਈ 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਓਰਿਜਨਲ ਲੜੀ ਕਿਆ ਮਸਤ ਹੈ ਲਾਈਫ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਜ਼ੇਨਿਆ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸ਼ਵੇਤਾ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜੁਲਾਈ 1985 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਵੇਤਾ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਸਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜ਼ੇਨਿਆ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਰੋਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਟਾਟਾ ਸਕਾਈ, ਵੋਡਾਫੋਨ ਅਤੇ ਮਕਡੋਨਾਲਡ ਦੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫੈਮਿਨਾ ਲਈ ਫੋਟੋ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਆ ਕੂਲ ਹੈਂ ਹਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪਿਜ਼ੀਅਨ ਟ੍ਰੇਲਰ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ *ਆਲ ਮਾਈ ਟੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼* ਨਾਮ ਦੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਚਲਾਈ।

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਕਾਲ ਅਕੈਡਮੀ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਛੰਨਾ

**ਅਕਾਲ ਅਕੈਡਮੀ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਛੰਨਾ** ਸਮਾਣਾ ਨੇੜੇ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ 1996 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਬੜੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।