open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਚੁੰਨੀ ਕੋਟਲ

**ਚੁੰਨੀ ਕੋਟਲ**, ਲੋਧਾ ਸ਼ਾਬਰ ਕਬੀਲੇ, ਭਾਰਤੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਦੀ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਆਦੀਵਾਸੀ ਸੀ, ਜੋ 1985 ਵਿੱਚ, ਲੋਧਾ ਸ਼ਾਬਰ ਵਿਚੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।

ਉਸਦੀ ਮੌਤ 6 ਅਗਸਤ 1992 ਨੂੰ, ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਲੋਧਾ ਸ਼ਾਬਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਲੇਖਕ-ਕਾਰਕੁੰਨ ਮਹਾਸ਼ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਬਯਾਧਖੰਡਾ (1994) (ਦ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਦ ਹੰਟਰ, 2002) ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨ 
ਚੁੰਨੀ ਕੋਟਲ ਦਾ ਜਨਮ 1965 ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡ ਗੋਹਾਲਦੋਹੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਛਮੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਲੋਧਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਚੁੰਨੀ ਕੋਟਲ ਨੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਬੀਲੇ ਦੀ 'ਆਰੰਭਿਕ' ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ 1983 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਬਤੌਰ ਲੋਧਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ, ਝਾਰਗ੍ਰਾਮ ਆਈਟੀਡੀਪੀ ਆਫ਼ਿਸ ਵਿੱਖੇ, ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ, ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ। 

ਇਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਸਨੇ 1985 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਆਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਮੇਦਨੀਪੁਰ ਵਿਖੇ 'ਰਾਣੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਐਸ.ਸੀ. ਅਤੇ ਐਸ.ਟੀ. ਗਰਲਜ਼ ਹੋਸਟਲ' ਵਿਖੇ ਹੋਸਟਲ ਸੁਪਰਿਨਟੇਨਡੇਂਟ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਥੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬਤੌਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੱਦਿਆਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਸ ਕੋਰਸ (ਐਮ.ਐਸਸੀ.) ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ।ਇੱਥੇ ਉਸ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਾਸ ਗਰੇਡ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਗੋਤ, "ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਬੀਲੇ" ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੰਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਰਗੇ "ਉੱਚ ਭਾਸ਼ਣ" ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰਵ-ਨਿਯਮਿਤ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। 1991 ਵਿੱਚ, ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਜਾਂਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਬੀਲੇ ਤੋਂ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

## ਮੌਤ 
14 ਅਗਸਤ,1992 ਨੂੰ ਮੈਡੀਿਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਜਾਤੀਗਤ ਅਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਮੇਦਨੀਪੁਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੜਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰੇਲਵੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਮਨਮਥਾ ਸਾਵਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ 1981 ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚਿ 1990 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ; ਮਨਮਥਾ ਨੇ ਖੁਦ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਥੇ ਹੀ, 16 ਅਗਸਤ 1992 ਨੂੰ 27ੁ ਸਾਲ ਦੀੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦਖੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।

ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਪੱਛਮੀਾ ਬੰਗਾਲੱ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਮਾਨਵ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣੀ, ਜਿਥੇ ਭਾਸ਼ਣ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂਂ ਖਿੱਚੀ ਸਕੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਣ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਕੋਲਸ ਬੀ. ਡਾਰਕਸ ਅਤੇ ਐਮਟਰਡਮ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜਾਨ ਬ੍ਰੇਮੈਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Forgotten Tales  Review of Mahasweta Devi's *The Book of the Hunter* by Uma Mahadevan-Dasgupta in *The Hindu*. Retrieved on 23 March 2007.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਲਿਉਕ ਐਂਡਰਸਨ

**ਲਿਉਕ ਐਂਡਰਸਨ ** ਨੇ ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ, ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਕੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਿਉਕ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਹਾਊਸਮੇਟਸ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਲਿਉਕ ਸਕ੍ਰੇਸ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਲਝਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਕ ਨੂੰ ਲਿਉਕ ਏ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਿਉਕ ਐੱਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 7ਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਲੌਰੇਨ ਕੈਰੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਨਤਕ ਵੋਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

right|thumb|341x341px|ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ
right|thumb|352x352px|ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ (2015-16)
ਭਾਰਤ ਵਿਚਲੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵ, ਵਪਾਰਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ, ਫਲਾਇੰਗ ਸਕੂਲਾਂ, ਫੌਜੀ ਅੱਡੇ ਆਦਿ ਸਭ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਏ.ਏ.ਆਈ. ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੰਬਰ 2016 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਮੇਤ, UDAN-RCS ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਵਪਾਰਕ ਉਡਾਣ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ:

* 486 ਮੌਜ਼ੂਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਯੂ.ਡੀ.ਏ.ਐਨ.-ਆਰ.ਸੀ.ਐਸ. ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਜੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ,
* 406 ਗੈਰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਆਰਸੀਐਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ, 
* 18 Underserved RCS ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ (ਜਿਆਦਾਤਰ ਟਾਇਰ -2 ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰ), 
* 62 ਆਰਸੀਐਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗੈਰ-ਆਰਸੀਐਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਾਇਰ -2 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਜਾਂ ਕਸਟਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆਰਸੀਐਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੋਵੇਂ ਗੈਰ-ਆਰਸੀਐਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।
* 98 ਕੁੱਲ ਕੰਮਕਾਜ (60 ਸਿਵਲ ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੁਵੀਆਂ ਸਿਵਲੀਅਨ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੇਤ), ਯੂਡਾਨ-ਆਰਸੀਐਸ ਸਕੀਮ (2016) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਸਮੇਤ।
* 131 ਕੁੱਲ ਸੰਚਾਲਨ (106 ਡਿਜਾਇਨਡ ਨਾਗਰਿਕ ਫਲਾਇਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਡੁਇਅਲ ਸਿਵਲੀਅਨ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, 3 ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ), ਯੂਡੀਐਨ-ਆਰਸੀਐਸ ਫੇਜ਼ -1 (ਦਸੰਬਰ 2017) ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ।
* 29 ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ।

## ਸੂਚੀ 
### ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ 
### ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 
### ਝਾਰਖੰਡ
### ਪੰਜਾਬ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
ਬਾਰਬਰਾ ਐਮਸਬਰੀ

**ਬਾਰਬਰਾ ਐਮਸਬਰੀ**  (ਕਿਰਕਲੈਂਡ ਲੇਕ, ਉਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ 1948 ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਇਆ) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ, ਗਾਇਕ-ਗੀਤ ਲੇਖਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਸੈਕਸੁਅਲ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿੱਲ ਐਮਸਬਰੀ ਵਜੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਟੋਪ-40  ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਐਮਸਬਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫਿਲੈਨਥ੍ਰੋਪਿਸਟ ਜੋਨ ਕਾਲਮਰਸ ਦੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਾਥਣ ਰਹੀ।

## ਸੰਗੀਤ 
ਐਮੇਸਬਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਟ "ਵਰਜੀਨੀਆ (ਟਚ ਮੀ ਲਾਇਕ ਯੂ ਡੂ)" ਸੀ, ਜੋ ਕੈਸੈਬਲਾਂਕਾ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਲੇਬਲ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ (1974) ਟ੍ਰੈਕ ਸੀ। ਇਹ ਗੀਤ ਐਮਸਬਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

"ਕੇਨ ਯੂ ਫ਼ੀਲ ਇਟ" 1976 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਵੀ ਸੀ।ਐਮਸਬਰੀ ਦੇ "ਨਥਿੰਗ ਬਟ ਏ ਫੂਲ" ਨੈਟਲੀ ਕੋਲ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ "ਏ ਥਰਿਲਜ਼ ਏ ਥਰਿੱਲ" ਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ ਜੌਨ ਬਲਡਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਰੀਅਨ ਫੇਥਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਕਾਗਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਚ ਰਾਈਡਰ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

1976 ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ, ਐਮਸਬਰਟੀ ਨੇ ਜੇ.ਜੇ. ਦੁਆਰਾ "ਨੋ ਚਾਰਜ" ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਬੈਰੀ, ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਬਣ ਗਈ 1999 ਵਿੱਚ, "ਵਰਜੀਨੀਆ" ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ 100,000 ਸਪਿੰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਕਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2002 ਵਿੱਚ, ਜੇਮਜ਼ ਕਾਲਿਨਸ ਅਤੇ ਡੇਵ ਪਿਕਲ ਨੇ ਸਿੰਗਲ "ਡੂ ਯੂ ਮਾਇੰਡ ਇਫ ਵੀ ਟਾਕ ਅਬਾਉਟ ਬਿਲ?" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਐਮਸਬਰੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਕਲਾ 
1994 ਵਿਚ, ਐਮਸਬਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਜੋਨ ਚੈਲਮਰਜ਼ ਨੇ 24 ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ  ਇੱਕ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।  ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸਮੁੱਚੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 1995 ਤੋਂ 1998 ਤਕ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਨਾਲ। ਐਮਸਬਰੀ ਨੇ ਟੂਰ ਦੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* ''ਜਸ' ਏ ਟੇਸਟ ਓਫ ਦ ਕਿਡ *(1974 - ਐਲਬਮ)
* *ਕੈਨ ਯੂ ਫ਼ੀਲ ਇਟ'' (1976 - ਐਲਬਮ)
* "ਯੂ ਬਿਲੋਂਗ ਟੂ ਮੀ", b/w "ਹਰਲੋਅ" (1977 - ਸਿੰਗਲ, ਉਪਲੱਬਧ ਕਿਸੇ ਵੀ ' ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਜਾਰੀ ਐਲਬਮ)
* "ਵਰਜੀਨੀਆ (ਟਚ ਮੀ ਲਾਇਕ ਯੂ ਡੂ" (1974 - ਸਿੰਗਲ)
* "ਕੈਨ ਯੂ ਫ਼ੀਲ ਇਟ" (1976 - ਸਿੰਗਲ)
* "ਨਥਿੰਗ ਬਟ ਏ ਫੂਲ" - ਸੰਗੀਤਕਾਰ
* "ਨੋ ਚਾਰਜ" - ਨਿਰਮਾਤਾ
* "ਏ ਥ੍ਰਿਲਜ਼ ਏ ਥ੍ਰਿਲ" - ਸੰਗੀਤਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਰਲੈਨਡੋ

**ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਰਲੈਨਡੋ** (10 ਅਕਤੂਬਰ, 1983 &ndash; 20 ਜੁਲਾਈ, 2007) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਕਸੀਕਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਏਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਵਿਭਾਗ (ਆਈਸੀਈ) ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਈਸੀਈ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਰਲੈਨਡੋ ਦੀ ਮੌਤ,  ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ, ਏਡਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤਪੂਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। 

ਵਿਕਟੋਰੀਆ (ਜਨਮੋ ਵਿਕਟਰ) ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਜੇਂਡਰ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਰਦ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਐੱਚ.ਆਈ.ਵੀ ਦਾ ਕਰਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਕਟ੍ਰਮ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋ ਡੈਪਸੋਨ 'ਚ ਬਦਲ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ ਦਵਾਈਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਸਨ। ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਫਤ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ “ਏਸੀਮਪੋਟੋਮੈਟਿਕ” ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਮਈ 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸੈਨ ਪੇਡਰੋ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਰਲੈਨਡੋ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਬਾਥਰੂਮ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਤੌਲੀਏ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ 13 ਜੁਲਾਈ 2007 ਨੂੰ ਇਨਫਰਮਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮੋਕਸਿਸਿਲਿਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਉਲਟੀਆਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ।

ਅੱਸੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰੋਸ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ "ਹਸਪਤਾਲ" ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਨ ਪੇਡ੍ਰੋ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤ ਕਾਰਨ ਦੁਬਾਰਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਵਾਰ ਸੈਨ ਪੇਡ੍ਰੋ ਦੇ ਮੈਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਲਿਟਲ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਇੰਟੈਨਸਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। 20 ਜੁਲਾਈ 2007 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਤਾਇਰਾ ਹੰਟਰ

**ਤਾਇਰਾ ਹੰਟਰ** (1970 &ndash; 7 ਅਗਸਤ, 1995) ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ  ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਕਾਰ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕੇਅਰ ਨੇ ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨੋ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਨੇ ਤਾਇਰਾ ਦੀ ਪੈਂਟ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ' ਤੇ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੈਨਿਸ ਹੈ,  ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਡੀ.ਸੀ. ਜਨਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਈ.ਆਰ. ਸਟਾਫ ਨੇ ਡੈਂਟਲ ਅਤੇ ਅਪੂਰਨ ਦੇਖਭਾਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬ੍ਰਾਂਡਨ ਟੀਨਾ
* ਗੁਐੱਨ ਅਰਾਉਜੋ ਦਾ ਕਤਲ
* ਟ੍ਰਾਂਸਫੋਬੀਆ
* ਸੂਚੀ ਦੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ-ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇ
* ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਲੋਕ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Uses authors parameter
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਗੁਐੱਨ ਅਰਾਉਜੋ ਦਾ ਕਤਲ

**ਗੁਐੱਨ ਅੰਬਰ ਰੋਜ਼ ਅਰਾਉਜੋ** (24 ਫਰਵਰੀ, 1985 &ndash; 4 ਅਕਤੂਬਰ, 2002) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨੇਵਾਰਕ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਰ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਉਹ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੈ, ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।  ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡ-ਡਿਗਰੀ ਕਤਲ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਅਪਰਾਧ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ।  ਬਾਕੀ ਦੋ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਗੁਨਾਹ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਹੱਤਿਆਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਟਰਾਇਲ ਵਿਚ, ਇੱਕ "ਟ੍ਰਾਂਸ ਪੈਨਿਕ ਡਿਫੈਂਸ" - ਗੇ ਪੈਨਿਕ ਡਿਫੈਂਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ-ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮਕਾਲੀ ਖਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਂ ਦਰਸਾਇਆ।

## ਜੀਵਨੀ ਚਿੱਤਰ 
ਅਰਾਉਜੋ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਅਰਾਉਜੋ ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗੁਐੱਨ ਸਟੈਫਨੀ, ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਗੁਐੱਨ ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਐੱਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਵਧਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਅਰਾਉਜੋ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੁਐੱਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਕਾਰਨ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਦਲਵੇਂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਪਰ 2002-03 ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ

**ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ 2017 ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਹਨ। ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 16 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜਵੀਂ ਸਾਂਝ ਭਿਆਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

## ਪਲਾਟ 
ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ (ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਸੁਪਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ' ਤੇ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 

## ਕਲਾਕਾਰ 
* ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ /ਸੈਮ /ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
* ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਟਵਿੰਕਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
* ਪਵਨ ਮਲਹੋਤਰਾ  ਸੰਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
* ਰਾਣਾ ਰਣਬੀਰ
* ਕੈਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜੈਂਡਰਾ ਬੈਂਡੈਨ
* ਮੇਹਰਬਾਨ ਸਿੰਘ 
* ਨਵਨਿੰਦਰਾ ਬਹਿਲ 
* ਐਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰ ਬਰਾਸਾਰਡ
* ਸੁਰਵਿੰਦਰ ਵਿੱਕੀ
*Alekh Kumar Parida

## ਵਿਕਾਸ 
ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਜੱਟ ਅਤੇ ਜੂਲੀਅਟ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਸੁਪਰਮੈਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਦੇਖੀ।  ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਬਜਟ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਿਲਜੀਤ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਲਗਪਗ ਦੋ ਸਾਲ ਲਏ। ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੇ ਬਾਲਾਜੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਮਿਲੀ।  ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ ਅਦਾਕਾਰ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ, ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ 2 ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ 1984 ਅਤੇ ਡਿਸਕੋ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੰਜਵੀਂ ਸਾਂਝ ਹੈ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ। 17 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਬਾਲਾਜੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ੋ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਸਾਉਂਡਟਰੈਕ 
 **ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ** ਦੀ ਸਾਉਂਡਟਰੈਕ ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਬੋਲ ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ  ਵੀਤ ਬਲਜੀਤ ਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। .

## ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
### ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1100 ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਤੇ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਇਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਰਸ 3 (ਭਾਰਤ ਵਿਚ) ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਚੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2017 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਲੇਕ ਬਟਲਰ

**ਅਲੈਕ ਬਟਲਰ** (ਜਨਮ 1959) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮਸਾਜ਼ ਹੈ।

ਬਟਲਰ ਦਾ ਜਨਮ 1959 ਵਿੱਚ ਕਾਪ ਬ੍ਰੈਟਨ, ਨੋਵਾ ਸਕੋਟੀਆ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ 1999 ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਨਿਰਧਾਰਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮਰਦਾਨਾ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਆਤਮਾ ਟ੍ਰਾਂਸ ਮਰਦ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ ਨਿਰਧਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ **ਅਡਰੇ ਬਟਲਰ ਨਾਮ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। **

ਉਹ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਨਰ ਜਨਰਲ ਐਵਾਰਡ, ਇੰਗਲਿਸ਼ ਡਰਾਮਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਪਲੇ ਬਲੈਕ ਫ੍ਰਾਇਡੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ 519 ਚਰਚ ਸਟੈਂਟ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰ-ਇਨ-ਨਿਵਾਸ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੀ ਵੀਟਲ ਪੀਪਲ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਮਿਕਮਾਕ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਮੈਟਿਸ ਹੈ।

## ਨਾਟਕ 
* *ਸ਼ੇਕਡਾਉਨ*
* *ਕਾਰਡਲ ਪਿੰਨ*
* *ਰੇਡੀਕਲ ਪਰਵਰਸਨ: 2 ਡਾਇਕ*  ਪਲੇਜ਼(1990)
* *ਬਲੇਕ ਫ੍ਰਾਇਡੇ*(1990)
* *ਕਲੇਪੋਸਿਸ* (1990)
* *ਹਾਰਡਕੋਰ ਮੈਮਰੀਜ਼* (1993)
* *ਮੇਡੁਸਾ ਰਾਇਜੰਗ*(1996)
* *ਟ੍ਰਾਂਸ ਕੈਬ* (2005)

ਬੁੱਕ:
ਰੇਡੀਕਲ ਪਰਵਰਸਨ: 2 ਡਾਇਕ ਪਲੇਜ਼(1990) ਅਡਰੇ ਬਟਲਰ" ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ, 1991

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਣਾ ਸਫ਼ਵੀ

**ਰਾਣਾ ਸਫ਼ਵੀ** ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।  ਉਹ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਲਾਗ 'ਹਜ਼ਰਤ-ਏ-ਦਿੱਲੀ' ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਭੋਜਨ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਜੁਗਾਂ-ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਾਣਾ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਕ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ  ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 

## ਪੁਸਤਕਾਂ
**Dastan-e-Ghadar: The Tale of the Mutiny* (ਸਹਿ-ਲੇਖਕ)
**Where Stones Speak: Historical Trails in Mehrauli, the First City of Delhi*
**Tales from the Quran and Hadith* (City Plans)
*The Forgotten Cities of Delhi: Book Two in the Where Stones Speak trilogy

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਫ਼ਰਾਂਸੇ ਪਰੇਸੇਰਨ

**ਫ਼ਰਾਂਸੇ ਪਰੇਸੇਰਨ** () (2 ਜਾਂ 3 ਦਸੰਬਰ 1800 – 8 ਫਰਵਰੀ 1849) ਇੱਕ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸਲੋਵਨ ਕਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਰਅਸਲ ਸਾਰੇ ਸਲੋਵੇਨ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਲੋਵਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਉੱਚ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪਹਿਲਾ ਸਲੋਵਨ ਬੈਲਡ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸਲੋਵੇਨ ਮਹਾਂਕਾਵਿ। ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਲੋਵੇਨ ਲਿਟਰੇਰੀ ਕੈਨਨ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਖ਼ੁਸ਼ ਪਿਆਰ ਦੇ ਮੋਟਿਫ਼ ਇੱਕ ਦੁਖੀ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਮਾਤਭੂਮੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਕੀਤ੍ਵ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਲੋਵੇਨ ਭੂਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰੇਸੇਰਨ ਦੇ ਮੋਟਿਫ਼ਾਂਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, "ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਿਸਮਤ", ਨੂੰ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਥ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਪਰੇਸੇਰਨ ਨੂੰ ਸਲੋਵੇਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। 

ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਪਰੇਸੇਰਨ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੁਵਲੀਜਾਨਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਬੁਰਜ਼ਵਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਠੁਕਰਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖਦਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸਨੇ  ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵਿਤਾ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਲਈ, ਪੀੜਤ ਮਾਨਵਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਜੁਲੀਜਾ ਪ੍ਰਾਇਮਿਕ ਨਾਲ ਨਾਕਾਮ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। 

 ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸਲੋਵੀਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਹ ਕਾਰਨੀਓਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰਨੀਓਲਨ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਸਲੋਵੇਨ ਪਛਾਣ ਆਪਣਾ ਲਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਜਰਮਨ, ਇਤਾਲਵੀ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਹੰਗਰੀ, ਸਲੋਵਾਕ, ਪੋਲਿਸ਼, ਰੂਸੀ, ਯੂਕਰੇਨੀ, ਬੇਲਾਰੂਸੀ, ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਬਕਾ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਮੁਚੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। .

## ਸੂਚਨਾ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਐਂਥੋਨੀ ਹੌਪਕਿੰਸ

**ਸਰ ਫਿਲਿਪ ਐਂਥਨੀ ਹੌਪਕਿੰਸ **ਸੀ.ਬੀ.ਈ. (ਜਨਮ 31 ਦਸੰਬਰ 1937) ਇੱਕ ਵੇਲਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ, ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1957 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਵੈੱਲ ਕਾਲਜ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਡਰਾਮਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਡਰਾਮੇਟਿਕ ਆਰਟ ਦੀ ਰੋਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੌਰੈਂਸ ਓਲੀਵਾਈਅਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। 1968 ਵਿਚ, ਰਿਚਰਡ ਦੀ ਲਿਓਨਹਰੇਟ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੋਅ 'ਦ ਲਾਇਨ ਇਨ ਵਿੰਟਰ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬ੍ਰੇਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1970 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, ਰਿਚਰਡ ਐਟਨਬਰੋ, ਜੋ ਪੰਜ ਹੌਪਕਿੰਸ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨਗੇ, ਨੂੰ "ਉਸ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਭਿਨੇਤਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੀਵੰਤ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਪਕਿੰਸ ਨੂੰ "ਸਾਈਲੈੰਸ ਆਫ਼ ਲੈਮ੍ਬ੍ਸ" ਲਈ ਹੈਨਬਾਲ ਲੈਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਐਕਟਰ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਉਸਦੀ ਸੀਕੁਅਲ ਹੈਨਿਬਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਕਵਲ ਰੇਡ ਡਰੈਗਨ ਜਿੱਤਿਆ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਮੋਰਕ ਆਫ਼ ਜ਼ੋਰਰੋ, ਦ ਬਾਉਂਟੀ, ਮੀਟ ਜੋ ਜੋ ਬਲੈਕ, ਦ ਹਾਲੀਫ਼ੈਂਟ ਮੈਨ, ਮੈਜਿਕ, 84 ਚੇਵਰਿੰਗ ਕ੍ਰਾਸ ਰੋਡ, ਬ੍ਰਾਮ ਸਟੋਕਰਜ਼ ਡ੍ਰੈਕੁਲਾ, ਲਿਫਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਫਾਲ, ਥੋਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੇਕਵਲਜ਼, ਦ ਰਿਮੈਨਸ ਆਫ ਦਿ ਡੇ, ਅਮਿਸਟੈਡ, ਨਿਕਸਨ, ਦ ਵਰਲਡਜ਼ ਫਾਸਸਟੇਸ ਇੰਡੀਅਨ, ਇੰਸਿਸਟਿੰਕ ਐਂਡ ਫਰੈਕਟਚਰ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫਿਲਮ 'ਦ ਡ੍ਰੇਸਰ' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 2016 ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਲੋਚਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਐਚਬੀਓ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰ ਵੈਸਟਵੋਰਡ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੇ ਤਿੰਨ BAFTA ਪੁਰਸਕਾਰ, ਦੋ ਐਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਸੇਸੀਲ ਬੀ ਡੈਮਿਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 1993 ਵਿੱਚ, ਕਲਾ ਦੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੂਸਰੀ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਈਟਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਹੌਪਕਿਨ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਾਕ ਆਫ ਫੇਮ ਤੇ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਲਈ BAFTA ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਆਨਰਜ਼ 
thumb|400x400px|ਉੱਤਰੀ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਨੋਡੋਨੀਆ ਦੇ ਪਨੋਰਮਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੂੰ "ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਨੋਡੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗਹਿਣਾ ਜੋ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ।
ਐਂਥਨੀ ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ (ਸੀ.ਬੀ.ਈ.) ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਬਕਿੰਗਹੈਮ ਪੈਲੇਸ ਵਿਖੇ ਨਾਈਟ ਬੈਚਲਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ, ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀ. ਲਿਟ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਵੇਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਮਪੇਟਰ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1996 ਵਿਚ, ਪੋਰਟ ਟੈੱਲਬੋਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਮਲੀਬੂ ਵਿੱਚ ਹਾਪਕਿਨਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਨੇ  ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਦਨ ਪਰਤਿਆ। ਪਰ, ਉਸਨੇ 1990 ਦੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ, ਉਹ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੋਹਰੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ।"

ਹਾਪਕਿੰਸ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਆਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: 1966 ਤੋਂ 1972 ਤੱਕ ਪੀਟਰ੍ਰੋਨੇਲਾ ਬਾਰਕਰ ਨੂੰ; 1973 ਤੋਂ 2002 ਤਕ ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਲਿਨਟਨ ਨੂੰ; ਅਤੇ, 2003 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਟੈਲਾ ਅਰੋਰੇਵੇ ਨੂੰ। ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਹੱਵਾਹ 2012 ਤੇ, ਉਸਨੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਡੇਵਿਡਸ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ, ਪੈਰਾਮਬੋਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀ 10 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਅਬੀਗੈਲ ਹੌਪਕਿੰਸ (ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1968)।

ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿਚ, "ਦਿ ਡੈਜ਼ਰਟ ਸਨ" ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ, ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਪਰਜਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ "ਉੱਚ ਅੰਤ" ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਰੌਨ ਹਾਵਰਡ

**ਰੋਨਾਲਡ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਵਰਡ** (1 ਮਾਰਚ 1954 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਹੋਵਾਰਡ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਟਿੰਗ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਖੇਡਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ ਕਈ ਸਫ਼ਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੋਵਾਰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਲਈ ਸੀਟਕਾਮ ਐਂਡੀ ਗਰਿਫਿਥ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰਿਫ਼ ਐਂਡੀ ਟੇਲਰ (ਐਂਡੀ ਗਰੀਫਿਥ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡੀ) ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅੋਪੀ ਟੇਲਰ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਿਟਕਾਮ ਸੁਪਨਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸ਼ੋਰ ਰਿਚੀ ਕਨਿੰਘਮ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਫ਼ਿਲਮ "ਦਿ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਮੈਨ' (1962), ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਦ ਕੋਰਟਸ਼ਿਪ ਆਫ਼ ਐਡੀ'ਸ ਫ਼ਾਦਰ" (1963), ਉਮਰ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਅਮਰੀਕੀ ਗਰੈਫੀਟੀ" (1973), ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਦਿ ਸ਼ੂਟਟਿਸਟ" (1976), ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ "ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੈਫਟ ਆਟੋ" (1977), ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। 

1980 ਵਿੱਚ, ਹਾਰਡ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਦਿਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਵਿਗਿਆਨ-ਕਲਪਿਤ / ਫੈਨਟੈਕਸੀ ਫਿਲਮ "ਕਾਕੂਨ" (1985), ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਾਕੂਡਾਰਾਮਾ "ਅਪੋਲੋ 13" (1995) (ਉਸ ਨੇ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਗਿਲਡ ਆਫ਼ ਅਮੈਰਿਕਾ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਲਈ ਕਮਾਈ), ਜੀਵਨੀਕਲ ਨਾਟਕ ਅਮੇਰਿਕ ਮਨ (2001) (ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਬੈਸਟ ਪਿਕਚਰ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ), ਥ੍ਰਿਲਰ "ਦ ਡਾ ਵਿੰਸੀ ਕੋਡ" (2006), ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਟਕ "ਫਰੋਸਟ / ਨਿਕਸਨ" (2008) (ਬਿਹਤਰੀਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਤਸਵੀਰ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ) ਅਤੇ "ਸੋਲੋ : ਸਟਾਰ ਵਾਰਜ਼ ਸਟੋਰੀ" (2018)।

2002 ਵਿੱਚ, ਹਾਵਰਡ ਨੇ ਫੋਕਸ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਜ਼ "ਆਰੈਸਟੈਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ" ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਕਲਪਿਤ ਵਰਜਨ ਵੀ ਖੇਡੇ।

2003 ਵਿੱਚ, ਹੋਵਾਰਡ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਟਰੇਰਿਟੀ 12561 ਹੋਵਾਰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 2013 ਵਿਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੌਰਡੀਵ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਾਕ ਆਫ਼ ਫੇਮ 'ਤੇ ਦੋ ਸਟਾਰ ਹਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਹਾਵਰਡ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਦਸੰਬਰ 1954 ਵਿੱਚ ਡੰਕਨ, ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਜੀਨ ਸਪੀਗਲ ਹਾਵਰਡ (1927-2000), ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਂਸ ਹਾਵਰਡ (1928-137)) ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ। ਉਸ ਕੋਲ ਜਰਮਨ, ਇੰਗਲਿਸ਼, ਸਕੌਟਿਸ਼, ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਡਚ ਵੰਸ਼ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ "ਬੈੱਕਨਹੋਲਟਟ" ਉਪਦੇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ 1948 ਤੱਕ ਸਟੇਜ ਨਾਂ "ਹੋਵਰਡ" ਲਿਆ ਸੀ। ਰੋਂਸ ਹਾਵਰਡ ਰਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਕਲਿੰਟ ਹਾਵਰਡ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 1958 ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁਡ ਰਹਿਣ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਡੇਸੀਲੂ ਸਟੂਡਿਓਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਬਲਾਕ ਤੇ ਇੱਕ ਘਰ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਐਂਡੀ ਗਰਿੱਫਿਥ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਬੁਰਬਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। 

ਹਾਵਾਰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ Desilu ਸਟੂਡਿਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੌਨ ਬਰੂਸੂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ।  ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਸਿਨੇਮਾ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਆਰਟਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। 

ਹਾਵਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
thumb|ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਏਕਕਾ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਵਰਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਈਅਨ ਗ੍ਰੇਜ਼ਰ
ਜੂਨ 7, 1975 ਵਿਚ ਹੋਵਾਰਡ ਦੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਲੇਖਕ ਚੈਰਲ ਅਲੀ (ਬੀ. 1953) ਨਾਲ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਕੁੜੀਆਂ ਬ੍ਰਿਸ ਡੈਲਸ ਹਾਵਰਡ (ਬੀ. 1981), ਜੁੜਵੇਂ ਜੋਸੀਲੀਨ ਕਾਰਾਲੇਲ ਅਤੇ ਪੇਗੀ ਹਾਵਰਡ (ਬੀ. 1985), ਅਤੇ ਬੇਟੇ ਰੀਡ ਕਰੌਸ (ਬੀ. 1987)।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੰਤ ਨਿਰਮਲਾ

ਸੰਤ ਨਿਰਮਲਾ  14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵੀ ਸੀ. ਚੱਕਮੇਲਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਝੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੰਤ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਨਿਰਮਲਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਾਂਕਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਛੂਤ ਮਹਾਰਕ ਜਾਤੀ ਸੀ. ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਭਾਗਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਅਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ..

ਨਿਰਮਲੇ ਨੇ ਸੰਸਾਰਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਲਈ ਅਫਸੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਡਤਪੁਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ. ਉਸਨੇ ਕਦੀ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਬਾਂਕਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ.

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਕਾਂਬਲੇ

ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਕਾਂਬਲੇ  (1 ਮਾਰਚ 1923 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸਨ . ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਦਲਿਤ ਆਤਮਕਥਾ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ.

## ਜੀਵਨੀ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਮਰ 
 ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਜੀ ਕੰਗਲ 1 ਮਾਰਚ 1923 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਰ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ. ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮਹਦ ਸੀ ਜੋ ਸੋਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਉਹ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੀ. ਉਸ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ.

### ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਘਰਸ਼ 
ਭਾਰਤ ਵਿਚ, ਹੇਠਲੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਰਵਾਇਤੀ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: "ਸਿੱਖਿਆ ਚਾਹ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ." ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ. ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਬੁਰਾ, ਉਹ ਮਾਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ ਸਨ. ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ. ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇੱਕ ਅਛੂਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਉਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਉਸਦੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪਿਆ."

## ਕਿਤਾਬ 
ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਕਾਬਲੇ ਦੇ ਮਜਿਆ ਜੇਲਮਾਚੀ ਚਿਤਕਾਰਠ ਨੇ 1 9 86 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਪਰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਜੁਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਲਿਤ ਔਰਤ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਤਮਕਥਾ ਦਾ ਵਰਨਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ

## Videos 
## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਮਨੋਹਰ ਮੌਲੀ ਵਿਸਵਾਸ

**ਮਨੋਹਰ ਮੌਲੀ ਵਿਸਵਾਸ** ਮਨੋਹਰ ਬਿਸਵਾਸ ਦਾ ਸੂਡੋ-ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਦੁਭਾਸ਼ੀ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾ. ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਦਕਰ ਕੌਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ- 2009 ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਨੋਹਰ ਮੌਲੀ ਵਿਸਵਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪੂਰਬਾ ਬੰਗਾ (ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ: ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਅਨਵੰਡਿਆ ਬੰਗਾਲ) ਦੇ ਖੁਲਨ ਵਿਚ ਦੱਖਣ ਮਟੀਆਰਗਟੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਛੂਤ ਨਾਮਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿਉ-ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਡਾਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਦਾ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਇਸ ਦਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1968-1969 ਵਿਚ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਠਹਿਰਾਓ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦਲਿਤ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  

ਬਿਸਵਾਸ ਖ਼ੁਦ ਆਪ ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਮਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ਦਲਿਤ ਮਿਰਰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਕਾਜ਼ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਇੱਕ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨਿਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਤਮਕਥਾ, ਅਮਰ ਭੁਵਾਨੀ ਅਮੀ ਬੇਨੇਚ ਥਾਕੀ (2013) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅੰਗਨਾ ਦੱਤਾ ਅਤੇ ਜਯਦੀਪ ਸਾਰੰਗੀ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ Surviving in My World : Growing Up Dalit in Bengal (2015) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਵਾਦਤ ਆਤਮਕਥਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਟਰਵਿਊ:https://www.researchgate.net/publication/318144642_Growing_up_Dalit_in_Bengal_Conversation_with_Manohar_Mouli_Biswas

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
* ਓਰਾ ਅਮਾਰ ਕਬਿਤਾ (8 ਮਈ1985), ਦੀਪਾਲੀ ਬੁੱਕ ਹਾਊਸ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ
* ਤਰੇਰ ਕੰਨਾ: Titiksha (31 ਦਸੰਬਰ 1987), J/3 ਟੈਂਗਰਾ ਸਰਕਾਰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਸਟੇਟ; ਆਦਿਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਲਾ, ਕਲਕੱਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ 
* ਵਿਵਿਕਤੋ ਉਠਾਨੇ ਘਰ (ਜੂਨ 1991), J/3 ਟੈਂਗਰਾ ਸਰਕਾਰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਸਟੇਟ; ਆਦਿਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਲਾ, ਕਲਕੱਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ

### ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
**Surviving in My World Growing Up Dalit in Bengal* (ਸਹਿ ਲੇਖਕ )
**The Wheel Will Turn*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਮਿਤ ਬੌਧ

**ਸੁਮਿਤ ਬੌਧ** ਇਕ ਵਕੀਲ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਬੌਧ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਤੋਂ ਲਾਅ ਐਂਡ ਆਰਟ ਦੀ ਆਨਰਜ਼ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਜ਼ (ਐਲ ਐੱਲ ਐਮ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।   ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਯੂਸੀਏਲਏ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਜੁਰੀਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ (ਐਸ.ਜੇ.ਡੀ.) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

2017 ਤਕ, ਬੌਧ ਓ. ਪੀ. ਜਿੰਦਲ ਗਲੋਬਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਆਨ ਪਬਲਿਕ ਲਾਅ ਅਤੇ ਜੁਰਿਸਪਰੂਡੈਂਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ (2016) ਵਿੱਚ ਫੈਲੋ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਲਾਅ ਸਕੂਲ (2015) ਦਾ ਰੀਸਰਚ ਫੈਲੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (2014), ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਫੈਲੋ, ਅਤੇ ਯੂਸੀਐਲਏ ਸਕੂਲ ਆਫ ਲਾਅ ਵਿੱਚ (2014-14) ਫੈਲੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਕੇਅਰ ਇੰਡੀਆ, ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ, ਅਤੇ ਅਮਨ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬੌਧ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਲਿੰਗਕਤਾ, ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਫੋਬੀਏ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਬੰਧੀ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਧਾਰਾ 377 
ਬੁਧ ਇੱਕ  ਗੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਹੈ। ਬੌਧ ਭਾਰਤੀ ਪੀਨਲ ਕੋਡ ਦੀ ਦਫ਼ਾ 377 ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੱਗੇ ਸੰਗਠਨ, 'ਵੋਆਇਸਿਜ਼ ਅਗੇਨਸਟ 377' ਦੇ ਨੋਡਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਧਾਰਾ 377 ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲਿੰਗਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਵੋਆਇਸਿਜ਼ ਅਗੇਂਸਟ 377 ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ "ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, 'ਜਿਸ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

## ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 
ਬੌਧ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਵਿੱਚ "ਆਵਾਜ਼ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ" ਅਤੇ "ਫੋਟੋ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ."
ਅਤੇ "ਫੋਟੋ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤ  ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਜਗਨਨਾਥਨ

**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਜਗਨਨਾਥਨ** (ਜਨਮ 16 ਜੂਨ 1926)  ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਜਗਨਨਾਥਨ (1912 – 12 ਫਰਵਰੀ 2013), ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ, ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ; ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2008 ਲਈ ਰਾਈਟ ਲਾਈਵਲੀਹੁੱਡ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਚਾਰ ਹੋਰਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੇਗੀ। 

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਜਗਨਨਾਥਨ ਦਾ ਜਨਮ 1926 ਵਿੱਚ ਦੇਵੇਂਦਰ ਕੁਲਾ ਵੇਲਾਲਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੱਕਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਗਾਮਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੰਕਰਲਿੰਗ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1942 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ।

## ਬੇਜ਼ਮੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 
ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਲੋੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮੁੜ ਵੰਡ ਰਾਹੀਂ ਭੂਮੀ-ਰਹਿਤ ਪੇਂਡੂ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। 1950 ਅਤੇ 1952 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭੂਦਾਨ ਪਦਯਾਤਰਾ ਤੇ ਸੀ। ਇਹ ਪਦਯਾਤਰਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਬੇਜ਼ਮੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਮੱਲ ਨੇ ਮਦਰਾਸ (ਹੁਣ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਚੇਨਈ) ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਕ-ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ 1972 ਤੱਕ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਦੇ ਗਰਾਮਦਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ (ਅਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ) ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੁੜ ਵੰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸੰਕਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1953 ਅਤੇ 1967 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਭੂਦਾਂ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ 4 ਮਿਲੀਅਨ ਏਕੜ (16,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਜ਼ਮੀਨ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 1968 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਉਜਰਤ-ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਗਾਪਟਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਲਵੇਨਮਾਨੀ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ 42 ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  ਜੋੜੇ ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤੰਜਾਵਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਅਤੇ ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ LAFTI ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ

ਇੱਕ **ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ** ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਲੈਕਟਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੇਵਾ (ਆਈ ਏ ਐਸ) ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਲੀਆ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ੲਿਹ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਦਫਤਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਇਸ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵਾਰਨ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼ ਨੇ 1772 ਵਿਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਦੇ ਦਫਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿਕਾਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਕਾਸ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤ, ਆਯੁਰਵੈਦ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਲਾਈ, ਖੇਤੀ, ਭੂਮੀ ਸੰਭਾਲ, ਸਿੱਖਿਆ, ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਊਰਜਾ, ਉਦਯੋਗ, ਕਿਰਤ ਭਲਾਈ,  ਖੇਡ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ,  ਆਵਾਜਾਈ , ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ, ਸਿੰਚਾਈ, ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ, ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਨੀਤੀਅਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਅਮਲ ਕਰਵਾੳੁਣ ਲੲੀ ਅਾਪਣੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਆਮਦਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੱਖਣ ਦੇ "ਵਿਲੱਖਣ ਉਦੇਸ਼" ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ, ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਸਰਜਨ ਜਨਰਲ, ਮੰਡਲ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਹਰ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਤੱਕ, ਕੋਈ ਵੀ ਜੱਦੀ ਜਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦਫਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਕਿੱਤੇ
ਜੇ ਗੀਤਾ ਰੈਡੀ

**ਡਾ ਜੇਟੀ ਗੀਤਾ ਰੈਡੀ** (ਜਨਮ 1947) ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈਐਨਸੀ) ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। 2014 ਤੋਂ, ਉਹ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਮੇਡਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜ਼ਾਹਿਰਾਬਾਦ ਹਲਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।  

ਰੈਡੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਨਜੀਤੇ ਰੋਸੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਈਐਨਸੀ ਦੀ ਨੇਤਾ ਵੀ ਸੀ। 

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਗੀਤਾ ਰੈਡੀ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਐਮ.ਐਲ.ਏ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ।,  ਉਸਨੇ ਓਸਮਾਨਿਆ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਓਬਸਟੈਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਅਤੇ ਗਾਈਨਾਕੋਲੋਜਿਸਟਸ, ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ।  

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੈਡੀ ਇੱਕ ਗਾਈਨਾਕੋਲੋਜਿਸਟ, ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ 1971 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚ 1977 ਤੋਂ 1980 ਤਕ ਲੰਡਨ ਵਿਚ, ਅਤੇ 1980 ਤੋਂ 1982 ਤਕ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਪਰਤ ਆਈ ਸੀ.

### ਰਾਜਨੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਰੈਡੀ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। 1985 ਵਿਚ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਉੱਤੇ, ਇਹ ਜੋੜਾ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਗੀਤਾ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਸਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਦਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗਜਵੈਲ ਲਈ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੀ। ਉਸ ਨੇ 1999 ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਉਸ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।.

 2009 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ, ਰੈਡੀ ਨੂੰ ਜ਼ਹੀਰਾਬਾਦ ਹਲਕੇ ਵਿਚ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1957 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਹਰ ਚੋਣ ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੁਣੇ ਸਨ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਤੇ, ਬਦਲੇ ਗਏ ਇਸ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਫਰੀਦੁਦੀਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨਕ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੀਤਾ ਨੇ ਸੀਟ ਜਿੱਤ ਲਈ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦੇ ਸਨ ਕਿ ਫਰੀਦੁਦੀਨ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਇਸ ਵਾਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੰਡ ਦੇ ਕਰਨ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਸੀ।

ਰੈਡੀ ਮੈਰੀ ਚੇਨਾ ਰੇਡੀ, ਕੋਟਲਾ ਵਿਜਯਾ ਭਾਸਕਰ ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਵਾਈ ਐਸ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈਡੀ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਰੋਸੈਈਏ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਗੂ ਸੀ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜੇ. ਰੈਡੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਡਾ. ਰਾਮਚੰਦਰ ਰੈਡੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਗੀਤਾ ਮੱਲ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ, ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸੈਂਟਰ ਹਸਪਤਾਲ, ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ ਸਕੂਲ ਆਫ ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ ਕਾਲਜ ਆਫ ਨਰਸਿੰਗ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ। 

1980 ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਰੈਡੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਰਖਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਖੇਡਾਂ 
* ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ

## ਸੋਸ਼ਲ ਸਰਵਿਸ 
* ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 
* ਬ੍ਰਾਂਚ, ਲਾਈਫ ਟਰੱਸਟੀ, ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲ ਚਾਈਲਡ ਵੈੱਲਫੇਅਰ  
* ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ
* ਕੇਂਦਰੀ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ
* ਓਸਮਾਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੀਨੇਟ ਮੈਂਬਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੀ ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ

**ਬੀ ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ** (21 ਦਸੰਬਰ 1908 &ndash; 19 ਮਈ 1975) ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬੀ. ਮਨੀਚਾਮ, ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸੁਧਾ ਬਾਈ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਚਿੰਤਕ, ਕਾਨੂੰਨਦਾਨ, ਵੱਡਾ ਲੇਖਕ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਆਗੂ ਸੀ।  1937 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਪਰਭਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਵਿਧਾਇਕ ਸੀ। 

1956 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ "ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੈਡਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਮਾਈਨੌਰਟੀਜ਼" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਲਖਨਊ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 1968 ਵਿੱਚ ਬਹੁਜਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਨਾਅਰਾ "ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਹਮਾਰਾ" ਹੈ।"  ਉਸ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਲਬਰਗਾ ਵਿੱਚ 'ਭੀਮ ਸੈਨਾ' ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਰਬੰਦ ਵਿਦਵਾਨ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਵੋਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਦਸੰਬਰ 1908 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਜਾਤਪਾਤ ਦੀਆਂ ਮੰਦ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਭਾਲ ਲਈ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਅਜੰਤਾ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸਮਾਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਰ ਕਰ ਲਈ। ਉਹ ਉਰਦੂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਓਸਮਾਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਅਤੇ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡਿਪ੍ਰੈਸਿਡ ਕਲਾਸਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 1947 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਿਆ।.

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਗਰੈਜੂਏਟ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਯੂਐਨਓ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਵਫਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਪੀ ਆਰ ਵੈਂਕਟ ਸਵਾਮੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਾਡਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦਾ ਦਾਖਲਾ ਡਿਪਰੈਸ਼ਡ ਕਲਾਸ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿਨ ਹੈ।" ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਪਰੈਸਡ ਕਲਾਸ ਦਾ ਆਗੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੇ ਸ਼ੂਆਮ ਸੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਖੁਸਰੋ-ਏ-ਡੈਕਨ,ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਜਸ਼ੇਖ਼ਰ,ਵੀਟੀ ਸੰਪਾਦਕ ਦਲਿਤ ਵਾਇਸ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ, ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਭੀਮ ਸੇਨਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਚਾਰਲੀ ਜੇਨ ਐਂਡਰਸ

**ਚਾਰਲੀ ਜੇਨ ਐਂਡਰਸ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਪੋਪ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆਊਟਕਾਟਸ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ" ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹਨ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਈ ਲੇਂਬਡਾ ਲਿਟਰੇਰੀ ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ, ਸਮਰਾਟ ਨੋਰਟਨ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ 2011 ਨੋਵੇਲੇਟ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਨੇ 2012 ਦੇ ਹੁਗੋ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਨੇਬੁਲਾ ਅਤੇ ਥੀਓਡੋਰ ਸਟੁਗਰਨ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2016 ਦੇ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ "ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਨਾਵਲ" 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ 2016 ਨਾਵਲ' ਆਲ ਦਿ ਬਰਡਜ਼ ਇਨ ਦਿ ਸਕਾਈ 'ਸੂਚੀਬੱਧ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2017 ਦੇ ਨੇਬੁਲਾ ਐਵਾਰਡ ਫ਼ਾਰ ਬੇਸਟ ਨੋਵਲ, 2017 ਕ੍ਰਾਫੋਰਡ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ 2017 ਲੋਕਸ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰ ਬੈਸਟ ਫੈਨਟੇਸੀ  ਨੋਵਲ ਲਈ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਵਧੀਆ ਨਾਵਲ 2017 ਹੂਗੋ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਇਕ ਗੇਮਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਐਂਡਰਸ ਨੇ ਸੱਚ ਦੱਸਣ ਲਈ 1000 ਡਾਲਰ ਜਿੱਤਿਆ।

2007 ਵਿੱਚ, ਐਂਡਰਸ ਨੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬਾਇਸੈਕਸੁਅਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ "ਦ ਚੇਜ਼ਿੰਗ ਐਮੀ ਸੋਸ਼ਲ ਕਲੱਬ" ਦੀ ਨੀਤੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੀਪ੍ਰੈਰੇਟਿਵ ਟ੍ਰਾਂਜੈਂਡਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇਣ ਤੇ ਪਾਬੰਧੀ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।

ਐਂਡਰਸ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੈ। 2000 ਤੋਂ ਐਂਡਰਸ ਲੇਖਕ ਅਨੇਲੀ ਨਿਊਟਜ਼ ਦੀ ਪਾਟਨਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਹੋਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਐਂਡਰਸ ਨੂੰ ਸੈਨਸਰੀ ਐਂਟੀਗ੍ਰੇਸਨ ਡਿਸਓਰਡਰ ਹੈ।

ਐਂਡਰਸ ਸੇਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸਨਮਾਨ
ਐਂਡਰਸ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 2018 ਬੁੱਕਕਾਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਜੋਸਿਫ ਡਿਸੂਜ਼ਾ

**ਜੋਸਿਫ ਡਿਸੂਜ਼ਾ** ਦਲਿਤ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। 2012 ਨੂੰ, ਉਹ ਦਲਿਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ (ਡੀ ਐੱਫ ਐਨ) ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। 30 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਡ ਸ਼ੇਫਰਡ ਚਰਚ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮਾਡਰੇਟਰ ਬਿਸ਼ਪ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਯੂਸੁਫ਼ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਈਸਾਈ ਵਿਹੜੇ" ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬੀ ਐਸਸੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਥੀਓਲਾਜੀਕਲ ਸੈਮੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੇਰਾਮਪੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਫਿੱਲੀਏਟ ਇੰਜੀਲ ਆਫ਼ ਏਸ਼ੀਆ ਬਾਈਬਲ ਸੈਮੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਵਿਨਟੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।  ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਰੀਅਮ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਸੀ। ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮਿੱਤਰ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰਵਾ ਲਈ। 

ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਦੇ ਈਸਾਈਆਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਕਾਜ ਨੂੰ ਹਥ ਲੈਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਪਿਛੇ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਗ੍ਰਾਹਮ ਸਟੇਨਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਬੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਜਾਰਜ ਵਰਵਰ ਦੇ ਇਵੈਂਂਜਲਿਸਟ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਮੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸਦਾਇਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਕਰੀਬਨ 25,000 ਦਲਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ 107 ਦਲਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। 

1998 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਕੌਂਸਲ (ਏ.ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਏ ਆਈ ਸੀ ਸੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੰਟਰਡੀਨੋਮੀਨੇਸ਼ਨਲ ਈਸਾਈ ਗਠਜੋੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 

ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ (ਡੀਐੱਫਐਨ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ।
ਹੁਣ ਡੀਐਫਐਨ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ।
ਡੀਸੂਜ਼ਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤਲੇ ਅਤੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਡਿਸੂਜਾ ਨੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਜਰਮਨੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਯੁਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।ਬੀਬੀਸੀ, ਇੰਡੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਦੁਆਰਾ ਦਲਿਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਰੀਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।  ਡੀਸੂਜ਼ਾ ਦੀ ਧੀ ਬੇਰੀਲ ਦਲਿਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।

## ਦਲਿਤ ਹੱਕ 
ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਡੀਸੂਜ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਭਾਰਤ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ "ਭਾਰਤ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਮਾਜ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਰਾਜ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ"।ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਈਸਾਈ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਰਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਚਰਚ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੋਨੋਂ ਥਾਈਂ ਵਿਤਕਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"
ਪਰ "ਅਛੂਤਤਾ" ਦੇ ਕਲੰਕ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਦਲਿਤਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਜਾਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਰਾਬਰਟ ਵੁੱਡਰੋ ਵਿਲਸਨ

**ਰਾਬਰਟ ਵੁੱਡਰੋ ਵਿਲਸਨ** (ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ, 1936) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ, 1978 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਨੋ ਐਲਨ ਪੈਨਜਿਆਜ਼ ਨਾਲ 1964 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਪਿਛੋਕੜ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ (ਸੀ.ਐਮ.ਬੀ.) ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਹੋਲਡਮਲ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਵਿਖੇ ਨਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਐਂਟੀਨਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚ ਰੌਲੇ ਦੀ ਇਕ ਸਰੋਤ ਮਿਲ ਗਈ, ਜੋ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਭਾਵੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਂਟੀਨਾ ਤੇ ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਸਮੇਤ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸੀ.ਐੱਮ.ਬੀ. ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

## Notes 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਰ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ

ਦੀਵਾਨ ਬਹਾਦਰ **ਆਰ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ** (1860-1945), **ਰੇਟਮਲਾਈ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ** ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਾਰੇਯਰ ਐਕਟੀਵਿਸਟ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਰੇਯਰ ਆਈਕਨ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਰੇਟਮਲਾਈ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 1860 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਤਾਮਿਲ ਪੇਰਯਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਰੇਯਰੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ ਈਯੋਥੀ ਥਾਸ ਦਾ ਜਵਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਇਹ ਉਸੇ ਨੇ ਸੰਭਵ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚਾਰੰਦ ਗਾਂਧੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਸਤਖਤ "ਮੋ. ਕੇ. ਗਾਂਧੀ" ਕਰਨ।

ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੇ 1891 ਵਿੱਚ ਪਾਰੇਯਰ ਮਹਾਜਨ ਸਭਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ  ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਦਿ-ਦ੍ਰਵਿੜ ਮਹਾਜਨ ਸਭਾ ਬਣ ਗਈ।ਉਸਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 1893 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰੇਅਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ  ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਮਾਸਿਕ ਨੂੰ ਚਾਰ ਆਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੇ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ਪਰ, ਪਾਰੇਯਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੰਗਰਾਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1896 ਵਿੱਚ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਪਾਦਕ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ 100 ਰੁਪੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।.

## ਗੋਲ ਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ 
[right|thumb|200x200px|ਰੇਟਮਲਾਈ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ, ਗਾਂਧੀ ਮੰਡਪਮ [ਚੇਨਈ.]]
ਰੇਟਮਲਾਈ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ  ਦੋ  ਗੋਲ ਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ (1930 ਅਤੇ 1931) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਡਾ ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਦਕਰ  ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਰੇਯਾਰਾਂ  ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।  1932 ਵਿੱਚ, ਡਾ ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਦਕਰ, ਐੱਮ. ਸੀ। ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰੇਟਮਲਾਈ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਅਛੂਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੈਂਬਰੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ। 1936 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਸੂਚੀ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਯਾਦਗਾਰ 
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੇ ਰੇਟਮਲਾਈ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਟਿਕਟਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦੁੱਤਲਾਈ ਸਰੂਥੈਗਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਓਟੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪੇਰਾਯਾਰ ਨੇਤਾ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਉਰੀਮਾਈ ਕਲਾਮ ਹੈ। 6 ਜੁਲਾਈ 2011 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੈਲਲਿਤਾ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ 7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਗਾਂਧੀ ਮੰਡਪਮ, ਚੇਨਈ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਹਾਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੈਲੈਲਥਾ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ 7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪੇਰਾਯਾਰ ਲੀਡਰ ਰੇਟਮਲਾਈ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ (1859-19 45) ਦੀ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

## ਸੂਚਨਾ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ