ਰੋਬੋਟ

thumb| ਐਕਸਪੋ 2005 ਵਿਖੇ ASIMO (2000)
thumb| ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਰਟੀਕੁਲੇਟਿਡ ਵੈਲਡਿੰਗ ਰੋਬੋਟ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰੋਬੋਟ ਹਨ।
[thumb| ਚਤੁਰਭੁਜ ਫੌਜੀ ਰੋਬੋਟ ਚੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਗਡੌਗ (ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ) ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸ ਹੈ, ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰੋਬੋਟ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਇੱਕ [ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ|MIT ਬਾਈਪੈਡਲ ਰੋਬੋਟ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ ]]
**ਰੋਬੋਟ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Robot**) ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਨ ਯੋਗ — ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਰੋਬੋਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਯੰਤਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੋਬੋਟ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੋਬੋਟ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਾਲੇ ਸੁਹਜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰੋਬੋਟ ਆਟੋਨੋਮਸ ਜਾਂ ਅਰਧ-ਆਟੋਨੋਮਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਂਡਾ ਦੇ *ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੈਪ ਇਨ ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਮੋਬਿਲਿਟੀ* (ASIMO) ਅਤੇ TOSY ਦੇ *TOSY ਪਿੰਗ ਪੋਂਗ ਪਲੇਇੰਗ ਰੋਬੋਟ* (TOPIO) ਵਰਗੇ ਹਿਊਮਨਾਇਡਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਰੋਬੋਟ, ਮੈਡੀਕਲ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਰੋਬੋਟ, ਮਰੀਜ਼ ਸਹਾਇਤਾ ਰੋਬੋਟ, ਕੁੱਤੇ ਥੈਰੇਪੀ ਰੋਬੋਟ, ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤੇ  ਰੋਬੋਟ, ਜਨਰਲ ਐਟੋਮਿਕਸ MQ-1 ਪ੍ਰੀਡੇਟਰ ਵਰਗੇ UAV ਡਰੋਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੂਖਮ ਨੈਨੋਰੋਬੋਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਜੀਵ ਦਿੱਖ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਰੋਬੋਟ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਜਾਂ ਸੋਚ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਟੋਨੋਮਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਘਰੇਲੂ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਅਤੇ ਆਟੋਨੋਮਸ ਕਾਰ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕਾਂ ਵਜੋਂ।

ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਰੋਬੋਟਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਨਿਰਮਾਣ, ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਸੰਵੇਦੀ ਫੀਡਬੈਕ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ। ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਖਤਰਨਾਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਂ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਦਿੱਖ, ਵਿਵਹਾਰ ਜਾਂ ਬੋਧ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੋਬੋਟ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਇਓ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਰੋਬੋਟਾਂ ਨੇ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ਾਖਾ ਵੀ ਬਣਾਈ ਹੈ: ਸਾਫਟ ਰੋਬੋਟਿਕਸ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਪਭੋਗਤਾ-ਸੰਰਚਿਤ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਟੋਮੈਟਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਨੀਮੈਟ੍ਰੋਨਿਕਸ, ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈਆਂ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਵਿਹਾਰਕ ਉਪਯੋਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਰਿਮੋਟ-ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਰਿਮੋਟ-ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਸਲਾਵਿਕ ਮੂਲ, *ਰੋਬੋਟ-* ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। "ਰੋਬੋਟ" ਸ਼ਬਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1920 ਦੇ ਚੈੱਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਟਕ *RUR* (Rossumovi *Univerzální Roboti* – ''Rossum's Universal Robots'') ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੈਰਲ ਦਾ ਭਰਾ ਜੋਸੇਫ Čapek ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਸਲ ਖੋਜੀ ਸੀ। 1948 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਗ੍ਰੇ ਵਾਲਟਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਆਟੋਨੋਮਸ ਰੋਬੋਟਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਟੀ. ਪਾਰਸਨ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਕ ਐਲ. ਸਟੂਲੇਨ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਿਊਮੇਰੀਕਲ ਕੰਟਰੋਲ (CNC) ਮਸ਼ੀਨ ਟੂਲਸ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ।

ਪਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ, ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮੇਬਲ ਰੋਬੋਟ 1954 ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਡੇਵੋਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੀਮੇਟ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 1961 ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਮੋਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਈਵਿੰਗ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਵੈਸਟ ਟ੍ਰੈਂਟਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਨਲੈਂਡ ਫਿਸ਼ਰ ਗਾਈਡ ਪਲਾਂਟ ਵਿਖੇ ਡਾਈ ਕਾਸਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੋਂ ਗਰਮ ਧਾਤ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰੋਬੋਟਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਹੈ ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਅਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਪੁਲਾੜ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਵਰਗੇ ਅਤਿਅੰਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੋਬੋਟਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਰੋਬੋਟਾਂ ਨੂੰ ਵਧਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੱਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫੌਜੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੋਬੋਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੈਤਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੋਬੋਟ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* [ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਫੀਲਡ ਰੋਬੋਟਿਕਸ](http://onlinelibrary.wiley.com/journal/10.1002/(ISSN)1556-4967)