open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਆਈਐਨਐਸ ਖੁਖਰੀ (ਪੀ49)

'*ਆਈਐਨਐਸ *ਖੁਖਰੀ'''*  ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕਾਰਵੇਟਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜਹਾਜ਼ ਸੀ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ *ਆਈਐਨਐਸ ਖੁਖਰੀ* ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚਿਆ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਸੀ।

*ਖੁਖਰੀ'' 27 ਸਤੰਬਰ 1985 ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਗਨ ਡੌਕ ਲਿਮਿਟੇਡ ਵਿਖੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, 3 ਦਸੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 23 ਅਗਸਤ 1989 ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

2022 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਈਐਨਐਸ ਖੁਕਰੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ, ਦੀਵ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 26 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ, ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੀਵ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸੇਵਾ ਇਤਿਹਾਸ 
23 ਦਸੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ 32 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਾਸ ਦੇ ਲੀਡ ਸ਼ਿਪ *ਖੁਖਰੀ ਨੂੰ* ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ, ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਕਮਾਂਡ 28 ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ 6,44,897 ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੀਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਤੋਂ 30 ਗੁਣਾ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਜਹਾਜ਼
ਵੁਸ਼ੂ (ਖੇਡ)

**ਵੁਸ਼ੂ** (武術), ਜਾਂ **ਕੁੰਗ ਫੂ**, ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਚੀਨੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਓਲਿਨ ਕੁੰਗ ਫੂ, ਤਾਈ ਚੀ, ਅਤੇ ਵੁਡਾਂਗ ਕੁਆਨ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਚੀਨੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1949 ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ 1928 ਵਿੱਚ ਨਾਨਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਲ ਗੁਓਸ਼ੂ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਵੁਸ਼ੂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੁਸ਼ੂ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (IWUF) ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵੁਸ਼ੂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵੁਸ਼ੂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਯੁਵਾ ਖੇਡਾਂ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਲੜਾਈ ਖੇਡਾਂ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਬਹੁ-ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮਾਗਮ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਨੋਟ
* *Mastering WUSHU *, Jiang Bangjun and Emilio Alpanseque, 
* *Fundamentals of High Performance Wushu: Taolu Jumps and Spins*, Raymond Wu, 
* *Kung Fu Elements *, Liang, Shou-Yu and Wu, Wen-Ching, 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Wushu.in – Martial arts community online
* International Wushu Federation&nbsp;– Official website

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੁਸ਼ੂ (ਖੇਡ)
ਪੈਗੀ ਕਾਰਟਰਾਈਟ

**ਪੈਗੀ ਕਾਰਟਰਾਈਟ** (ਨਵੰਬਰ 14, 1912 – 12 ਜੂਨ, 2001) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ *ਅਵਰ ਗੈਂਗ* ਕਾਮੇਡੀ ਲੜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਹ 1922 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਚਾਰ ਛੋਟੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ (ਅਤੇ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਲੜੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਐਂਟਰੀ, ਸਾਡਾ ਗੈਂਗ)। ਕਾਰਟਰਾਈਟ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਆਵਰ ਗੈਂਗ ਸ਼ਾਰਟਸ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ 10 ਸਤੰਬਰ, 1922 ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; 8 ਅਕਤੂਬਰ 1922 ਨੂੰ *ਫਾਇਰ ਫਾਈਟਰਜ਼* ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ; *ਯੰਗ ਸ਼ੇਰਲੌਕਸ* ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 26 ਨਵੰਬਰ, 1922 ਨੂੰ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 3 ਦਸੰਬਰ, 1922 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 
* http://theluckycorner.com/rps/001.html
* Peggy Cartwright in 2000

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912
ਵਿਲੀਅਮ ਡੀ ਲੋਂਗਚੈਂਪ

**ਵਿਲੀਅਮ ਡੀ ਲੋਂਗਚੈਂਪ** (ਮੌਤ 1197) ਇੱਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਲਾਰਡ ਚਾਂਸਲਰ, ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ, ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਏਲੀ ਦਾ ਬਿਸ਼ਪ ਸੀ। ਨੌਰਮੈਂਡੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸ਼ਾਹੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਰਿਣੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮਕਾਲੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਲੌਂਗਚੈਂਪ ਦੇ ਪਿਤਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ, ਉਸਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਈਟ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ। ਲੌਂਗਚੈਂਪ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਨਰੀ II ਦੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਪੁੱਤਰ ਜਿਓਫਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੈਨਰੀ ਦੇ ਵਾਰਸ ਰਿਚਰਡ I ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਿਚਰਡ 1189 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਲੌਂਗਚੈਂਪ ਨੇ ਚਾਂਸਲਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ £3,000 ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਏਲੀ ਦੇ ਸੀ, ਜਾਂ ਬਿਸ਼ਪਰੀਕ, ਅਤੇ ਪੋਪ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲੌਂਗਚੈਂਪ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ 'ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਰਿਚਰਡ ਤੀਜੇ ਯੁੱਧ 'ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਰਿਚਰਡ ਦੇ ਭਰਾ, ਜੌਨ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਆਖਰਕਾਰ ਲੋਂਗਚੈਂਪ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੌਂਗਚੈਂਪ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਲੌਂਗਚੈਂਪ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਰਿਚਰਡ ਨੂੰ ਕ੍ਰੂਸੇਡ ਤੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ VI, ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਦੁਆਰਾ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਲੌਂਗਚੈਂਪ ਨੇ ਰਿਚਰਡ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਚਰਡ ਦੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੌਂਗਚੈਂਪ ਨੇ ਚਾਂਸਲਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਰਿਚਰਡ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 1197 ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਪ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਂਗਚੈਂਪ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ। .

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1197
ਵੇਸਲੇ ਰਗਲਸ

**ਵੇਸਲੇ ਰਗਲਸ** (ਜੂਨ 11, 1889 &ndash; ਜਨਵਰੀ 8, 1972) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
2009 ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ 20ਵੀਂ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੋਣ

31 ਮਾਰਚ, 2009 ਨੂੰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਨੇ ਆਪਣੇ 20ਵੇਂ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੋਣ ਕਰਵਾਈ। ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ, ਕਰਸਟਨ ਗਿਲੀਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ, ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਓਬਾਮਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ-ਪਾਰਟੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਕਾਟ ਮਰਫੀ, ਇੱਕ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਅਤੇ ਜਿਮ ਟੇਡਿਸਕੋ, ਇੱਕ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟੇਟ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਨੇਤਾ ਸਨ। ਇੱਕ ਲਿਬਰਟੇਰੀਅਨ ਉਮੀਦਵਾਰ, ਐਰਿਕ ਸੁੰਡਵਾਲ, ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੈਲਟ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

20ਵਾਂ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਟੇਡਿਸਕੋ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਰਵਰੀ 2009 ਤੱਕ ਇਸ ਦੌੜ ਨੂੰ ਟਾਸ-ਅੱਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਬਾਮਾ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਦਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਪੀਕਰ ਨਿਊਟ ਗਿੰਗਰਿਚ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਨੇਤਾ ਜੌਹਨ ਬੋਹੇਨਰ, ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਨਿਊ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਯਾਰਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਾਰਜ ਪਟਾਕੀ। ਡੈਮੋਕਰੇਟਸ ਨੇ ਮਰਫੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੈਨੇਟਰ ਗਿਲਿਬ੍ਰੈਂਡ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋ ਬਿਡੇਨ, ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਬਾਮਾ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਬਾਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਯੋਜਨਾ 'ਤੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਟੇਡਿਸਕੋ ਨੇ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਰੁਖ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਰਫੀ ਨੇ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੇਡਿਸਕੋ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਟੇਡਿਸਕੋ ਨੇ ਮਰਫੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਏਆਈਜੀ ਬੋਨਸ ਸਕੈਂਡਲ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਟੇਡੀਸਕੋ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਰਫੀ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਰਫੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਟੈਡੀਸਕੋ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਨਿਵਾਸ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਦੌੜ ਇੰਨੀ ਨੇੜੇ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰ 77,225 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਸਨ। ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਬੈਲਟ ਨੇ ਚੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ; ਬੈਲਟ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੇਡਿਸਕੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸੀ, 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਮਰਫੀ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਅਤੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਮਰਫੀ ਨੂੰ 401-ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਟੇਡਿਸਕੋ ਨੇ ਦੌੜ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਮਰਫੀ ਨੂੰ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਈ ਗਈ। ਨਵੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਚੋਣ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਪੈਕੇਜ ਲਈ ਮਰਫੀ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ
ਕ੍ਰਿਕਟ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼

**ਕ੍ਰਿਕਟ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼** (**CWI**) ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਹੈ (ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ) ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਡ ਸੰਘ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1996 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ (ਡਬਲਯੂ.ਆਈ.ਸੀ.ਬੀ.) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਬੋਰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ। ਪੁਨਰਗਠਨ ਅਭਿਆਸ ਜੋ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੇਗਾ। ਇਹ ਰੀਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

CWI 1926 ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ (ICC) ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਸਟ ਟੂਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਚਾਰ ਦਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸੁਪਰ50 ਘਰੇਲੂ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ (ਲਿਸਟ ਏ) ਮੁਕਾਬਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। CWI ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਟੀ-20 ਫਾਰਮੈਟ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਸਟੈਨਫੋਰਡ 20/20 ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸਰ ਐਲਨ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ 20/20 ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਟਵੰਟੀ20 ਨਾਮਕ ਆਪਣੀ ਟਵੰਟੀ20 ਲੀਗ ਬਣਾਈ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਟਵੰਟੀ20 ਲੀਗ ਬਣਾਈ।

CWI ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਛੇ ਖੇਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਗੈਰ-ਮੈਂਬਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੋਰਡ ਹਨ ਜੋ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਹਵਾਲੇ
* Michael Manley, *A History of West Indies Cricket*, 1988 (revised edition by Donna Symmonds, London, Andre Deutsch, 2002 ())
* Hilary Beckles et al., *A Spirit of Dominance: Cricket and Nationalism in the West Indies : Essays in Honour of Viv Richards on the 21st Anniversary of His Test Début*, Canoe Press, 1998 ()
* Cricket West Indies - http://www.thehindu.com/sport/cricket/West-Indies-Cricket-Board-renamed-rebrands-itself/article17041097.ece

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਜੂਡੋ ਖਿਡਾਰੀ)

**ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਕੌਰ** (ਜਨਮ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1984) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗਲਾਸਗੋ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2014 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ +78 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜਕਾਰਤਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ +78 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ
ਸੰਗੀਤਾ ਮਹਿਤਾ

**ਸੰਗੀਤਾ ਮਹਿਤਾ** (ਜਨਮ 9 ਸਤੰਬਰ 1966) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜੁਡੋ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1992 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੈਵੀਵੇਟ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ
ਪੂਹ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

[thumb|280x280px| ਪੂਹ ਟਾਊਨ, [ਕਿੰਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਕਿਨੌਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ।]]
thumb| ਸਾਕ੍ਯ ਮੁਨਿ ਬੁਦ੍ਧਿ ਪੂਹ ਗਮ੍ਪਾ ॥
thumb| ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲੱਕੜ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ - ਪੂਹ ਗੋਮਪਾ
 
**ਪੂਹ** , ਜਾਂ **ਪੂ,** ਜਿਸ ਨੂੰ **ਸਪੂਹਵਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਉੱਚਾਈ 2,662 ਮੀਟਰ ਜਾਂ 8,736&nbsp;ft), ਕਿਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 

ਪੂਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 22 ਦੇ ਨਾਲ ਪੋਵਾਰੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ  58 ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤ, ਖੜਮਾਨੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ, ਅੰਗੂਰੀ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਬਦਾਮ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੂਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਏ.ਐਚ. ਫ੍ਰੈਂਕੇ ਜੁਲਾਈ, 1910 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਪੂਹ  ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਪਿੰਡ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਜਿੱਥੇ ਭਾਸ਼ਾ "ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੱਬਤੀ" ਸੀ।

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਲੋਟਸਬਾ-ਬਾਈ-ਲਹਾ-ਖਾਂਗ, ਸ਼ਾਕਿਆਮੁਨੀ ਜਾਂ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ (ਜਾਂ *ਲੋਤਸਾਬਾ* ), ਰਿਨਚੇਨ ਜ਼ਾਂਗਪੋ (958-1055) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਛੱਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਥੰਮ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਿੰਚੇਨ ਜ਼ਾਂਗਪੋ (10ਵੀਂ ਤੋਂ 11ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਮਾੜੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪੂਹ  ਰਵ-ਬੋਧੀ ਦੇਵਤਾ, ਦਬਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪੂਹ   ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਵਾਸ ਜਾਂ ਵੇਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਕੰਨੂਮ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਮੰਦਰ ਹੈ)। ਉਸਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਇੱਕ ਖੰਭਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਕ ਪੂਹ  ਛ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਲੰਬੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* Francke, AH (1914, 1926). *ਭਾਰਤੀ ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨਤਾਵਾਂ* ਦੋ ਖੰਡ। ਕਲਕੱਤਾ। 1972 ਰੀਪ੍ਰਿੰਟ: ਐਸ. ਚੰਦ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ।
* ਹਾਂਡਾ, ਓਸੀ (1987)। *ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਮੱਠ* ਇੰਡਸ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪੂਹ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਧੁਰੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿਲ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
ਟੋਂਬੀ ਦੇਵੀ

**ਖੁਮੁਜਮ ਟੋਂਬੀ ਦੇਵੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ 2008 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 48 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੀ ਅਨਾ ਹਾਰਮੀਗੋ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* 2008 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ
ਸੁਨੀਥ ਠਾਕੁਰ

**ਸੁਨੀਥ ਠਾਕੁਰ** (ਜਨਮ 10 ਸਤੰਬਰ 1970) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਜੁਡੋਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1996 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਫ ਲਾਈਟਵੇਟ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਠਾਕੁਰ ਨੇ 1995 ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਡੋ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ

ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋਕਾ, ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1992 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ 1996 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੂਡੋ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ
ਸਿੱਧਬਾੜੀ

thumb| ਰੱਕੜ, ਅੱਪਰ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਤੋਂ ਧੌਲਾਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb| ਰੱਕੜ, ਅੱਪਰ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਤੋਂ ਧੌਲਾਧਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼
**ਸਿੱਧਬਾੜੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਕਸਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਧੌਲਾਧਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਦੀ *ਸਮਾਧੀ* (ਅੰਤਿਮ ਆਰਾਮ ਸਥਾਨ) ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਬਾਬਾ ਸਿੱਧ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੀ *ਧੂਣੀ* ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੜਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁਝਾਈ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ *ਵਿਭੂਤੀ* (ਸੁਆਹ) ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਬਾਬਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2000 ਤੋਂ, ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਨੂੰ ਕਰਮਾਪਾ ( ਓਗੇਨ ਟ੍ਰਿਨਲੇ ਦੋਰਜੇ ) ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਗਿਊਟੋ ਮੱਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੰਤਰ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਸਥਾਨ ਹੈ।

## ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 
ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਕਸਬਾ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਕਾਰਨ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। 

* ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਚਿਨਮਯਾ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਸੰਦੀਪਨੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਚਿਨਮਯਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪੂਜਯ ਗੁਰੂਦੇਵ ਸਵਾਮੀ ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਦੀ ਸਮਾਧੀ (ਆਰਾਮ ਸਥਾਨ) ਹੈ।
* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਕਪਿਲਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਹੱਸਮਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧ ਬਾਬਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਪਿਆ।
* ਸਿਧਬਾੜੀ ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਨੇਤਾ 17ਵੇਂ ਕਰਮਾਪਾ ( ਓਗਯੇਨ ਟ੍ਰਿਨਲੇ ਦੋਰਜੇ ) ਦਾ ਗਿਊਟੋ ਮੱਠ  ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਹੈ।  ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਮੈਕਲਿਓਡ ਗੰਜ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 14ਵੇਂ ਦਲਾਈਲਾਮਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
* ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨਾਮ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਐਲਸਬੈਥ ਬੁਸ਼ਮੈਨ ਅਤੇ ਐਲਫ੍ਰੇਡ ਡਬਲਯੂ. ਹੈਲੇਟ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹੈ।
* ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੀਦੀ ਠੇਕੇਦਾਰ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਕੰਮ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਡੋਬ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਣੇ ਕਈ ਘਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
* ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ : ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਇੱਥੇ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਉੱਪਰੀ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰੱਕੜ ਅਤੇ ਸੋਕਨੀ ਦਾ ਕੋਟ ਦੇ ਪਿੰਡ ਗੱਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੋਮਸਟੇ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
* ਮਾਨੁਨੀ ਨਾਲਾ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਨਿਆਰਾ ਵਿਖੇ ਅਗੰਜਾਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਖਨਿਆਰਾ,2 ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।&nbsp;ਸਿੱਧੂਬਾੜੀ ਤੋ ਕਿ.ਮੀ.
* ਨਿਸ਼ਠਾ - ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕੇਂਦਰ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮੈਕਲੋਡ ਗੰਜ
* ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ
* ਧਰਮਕੋਟ
* ਧਨੋਤੁ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Chinmaya Mission Delhi  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿਲ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਦ ਸਟ੍ਰੇਟ ਰੋਡ

thumb|355x355px| ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਨਿਊਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੇਟ ਰੋਡ 1914 ਦਾ ਵਿਗਿਆਪਨ
***ਦ ਸਟ੍ਰੇਟ ਰੋਡ*** ਇੱਕ 1914 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਰਾਮਾ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਲਾਈਡ ਫਿਚ ਦੇ ਨਾਟਕ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਐਲਨ ਡਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਲੇਡਿਸ ਹੈਨਸਨ, ਵਿਲੀਅਮ ਰਸਲ, ਇਵਾ ਸ਼ੇਪਾਰਡ, ਆਰਥਰ ਹੂਪਸ ਅਤੇ ਲੋਰੇਨ ਹੁਲਿੰਗ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ 12 ਨਵੰਬਰ, 1914 ਨੂੰ ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  

## ਕਾਸਟ 
* ਗਲੇਡਿਸ ਹੈਨਸਨ ਮੈਰੀ 'ਮੋਲ' ਓ'ਹਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਬਿਲ ਹੱਬਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਰਸਲ
* ਇਵਾ ਸ਼ੇਪਾਰਡ ਆਲਸੀ ਲਿਜ਼ ਵਜੋਂ
* ਡਗਲਸ ਆਇਨਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਰਥਰ ਹੂਪਸ
* ਰੂਥ ਥਾਮਸਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਰੇਨ ਹੁਲਿੰਗ

* ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਪੈਕਾਰਡ ਕੈਂਪਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1914 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦ ਥੰਡਰਿੰਗ ਹਰਡ (1925 ਫ਼ਿਲਮ)

***ਥੰਡਰਿੰਗ ਹਰਡ*** ਇੱਕ 1925 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਚੁੱਪ ਪੱਛਮੀ ਫਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਗੁਆਚ ਗਈ ਹੈ ।   ਇਹ ਵਿਲੀਅਮ ਕੇ. ਹਾਵਰਡ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਕ ਹੋਲਟ, ਲੋਇਸ ਵਿਲਸਨ, ਨੂਹ ਬੇਰੀ, ਸੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਰੇਮੰਡ ਹੈਟਨ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ੈਨ ਗ੍ਰੇ ਦੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ 1925 ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਅਤੇ ਲੂਸੀਅਨ ਹਬਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।   ਇਹ ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਲਈ ਜੈਸੀ ਲਾਸਕੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲਫ ਜ਼ੁਕੋਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਜ਼ੈਨ ਗ੍ਰੇ ਵੈਸਟਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1925 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਹਰੀਪੁਰ ਗੁਲੇਰ

[thumb|200x200px| [ਪ੍ਰਿਥੁ|ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, *ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ* ਦੀ ਸਚਿੱਤਰ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ, ਸੀਏ 1740, ਨੈਨਸੁਖ ਪਰਿਵਾਰ, ਗੁਲੇਰ।]]
**ਹਰੀਪੁਰ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਹੈ। ਹਰੀਪੁਰ ਗੁਲੇਰ ਗੁਲੇਰ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜੁੜਵੇਂ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਦੀ ਦੋ ਕਸਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗੇ ਪੌਂਗ ਵੈਟਲੈਂਡ, ਇੱਕ ਰਾਮਸਰ ਵੈਟਲਲੈਂਡ ਸਾਈਟ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਲਦਲ ਅਤੇ ਸਿੰਜਾਈ ਵਾਲੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਹਰੀਪੁਰ ਕਸਬੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗੁਲੇਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਤੰਗ ਗੇਜ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਪਠਾਨਕੋਟ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਜੋਗਿੰਦਰਨਗਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਘੋਖਣਗੇ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਲੇਰ ਰਿਆਸਤ 1405, ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 1813 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗੁਲੇਰ ਰਾਜ ਕਾਂਗੜਾ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੇ ਪੰਘੂੜੇ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਗੁਲੇਰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਾਂਗੜਾ ਕਲਾਮ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਮੁਗਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁਝ ਹਿੰਦੂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗੜਾ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਗੁਲੇਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਹੈ। ਗੁਲੇਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਲੇਟ 'ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਦੇ ਰੰਗ ਸਨ.

ਹਰੀਪੁਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਹਰੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਖੰਡਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਂਗੜਾ (ਨਗਰਕੋਟ) ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਦੂਜਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮੰਦਿਰ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰਹਿਮੋ-ਕਰਮ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਖਰਾਬ ਸੜਕ ਵਾਂਗ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਹਰੀਪੁਰ 32.0°N 76.16°E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 551 ਮੀਟਰ (1811 ਫੁੱਟ) ਹੈ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 3000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿਲ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਉਰਮਿਲਾ ਪਵਾਰ

**ਉਰਮਿਲਾ ਪਵਾਰ** (ਜਨਮ 1945) ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।

## ਜੀਵਨ 
ਉਰਮਿਲਾ ਦਾ ਜਨਮ 1945 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਲੇਬਰ ਵੈਲਫੇਅਰ (department of labor welfare for the government of Maharashtra) ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੜੋਗ

**ਬੜੋਗ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੋਲਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੋਲਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟ ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ ' ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੜੋਗ  ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 60 ਕਿ.ਮੀ ਹੈ। ਬੈਰੋਗ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਥਲੈਟਿਕ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਫਿਟਨੈਸ ਕੈਂਪ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਬੜੌਗ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨੈਰੋ ਗੇਜ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀ ਬੜੌਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਫਲੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਟਾਪ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਖਿਡੌਣਾ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਰੁਕਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮੇਮਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਬੈਰੋਗ ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 1560 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਤਾਪਮਾਨ 23 °C ਤੋਂ 10 °C ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ 15 °C ਅਤੇ 5 °Cਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ. ਗਰਮੀਆਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਭੂਗੋਲ 
[left|thumb| [ਕਾਲਕਾ–ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ|ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ - ਬੜੋਗ ]]

ਬੜੋਗ  ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ 30°53′24″N 77°4′55″E ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸ਼ਿਮਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੜੋਗ  ਤੋਂ ਹੋਰ 65 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। 2003 ਤੱਕ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 22 ਬੜੌਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਸੀ। 6 ਦਸੰਬਰ 2003 ਨੂੰ, ਹਾਈਵੇਅ ਦੇ ਨਵੇਂ ਭਾਗ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕੁਮਾਰਹੱਟੀ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਸੋਲਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੜੋਗ  ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕੁਮਾਰਹੱਟੀ ਤੋਂ ਬੜੌਗ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਝੁਕਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਆਰਥਿਕਤਾ 
ਬੜੌਗ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਟਲ ਕੋਰਇਨਸ ਅਤੇ ਪਾਈਨਵੁੱਡ ਨਾਮਕ ਹਿਮਾਚਲ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਟਲ ਬੜੋਗ  ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਰੋਗ ਨੇੜਲੇ ਲਾਰੈਂਸ ਸਕੂਲ, ਸਨਾਵਰ ਵੱਲੋਂ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। 1975 ਤੱਕ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ।

## ਬੜੋਗ  ਸੁਰੰਗ 
ਬੜੋਗ  ਸੁਰੰਗ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਰੂਟ 'ਤੇ 103 ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1143.61 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਬਾਰੋਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੈ। 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਲਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 2.5 ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵੇਲੇ ਇਸਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਤ ਨੇ ਆਤਮ ਹਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। 

## ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿਚ 
right|thumb| ਬਾਰੋਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਖਿਡੌਣਾ ਰੇਲਗੱਡੀ.
ਬੜੋਗ  ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ *ਮਾਈਕਲ ਪਾਲਿਨ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ* ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਜ਼ਨ 3 ਐਪੀਸੋਡ 1 ਵਿੱਚ CNN ਉੱਤੇ, *ਐਂਥਨੀ ਬੋਰਡੇਨ ਦੇ "ਪੰਜਾਬ, ਇੰਡੀਆ":* ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਐਂਥਨੀ ਬੋਰਡੇਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਅਣਜਾਣ ਹਿੱਸੇ, ਜੋ ਕਿ ਐਤਵਾਰ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ , ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿਲ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਰਿਉਮ ਨੋਬਲ

**ਰਿਉਮ ਨੋਬਲ** (Rheum nobile) ਪੌਦਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਰ੍ਹਮਾਂ ਤੱਕ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਗਗਨਚੁੰਬੀ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ 4,800 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੇ ਚਰਾਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਾ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੜੀ ਬੂਟੀ ਆਪਣੇ ਕੋਮਲ ਤਣੇ ਦੁਆਲ਼ੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪੱਤੇ ਉਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਵਾਂਗੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੀਤ ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪਾਰ ਵੈਗਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਸੇ ਓਪਰੀ ਦੁਨਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਅੰਦਰ, ਪੌਦੇ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲੁਭਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਛੋਟੀਆਂ ਉੱਲੀਮਾਰ ਗੰਨਾ ਉੱਡਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਂਡੇ ਦੇਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬੂਟੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦਵਾ-ਦਾਰੂਆਂ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਨਾਬਾਰੀਸ ਪੱਤੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਕੰਵਲ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਮੇਲ ਬੇਗਾ
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦਾ
ਆਈ ਐਨ ਐਸ ਵਾਗਲੀ (ਐਸ42)

**ਆਈ ਐਨ ਐਸ ਵਾਗਲੀ (ਐਸ42)** ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵੇਲਾ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਡੀਜ਼ਲ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਣਡੁੱਬੀ ਸੀ, ਜੋ 1974 ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਸ਼ਿਪ *ਵੇਲਾ* ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। 36 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, INS *ਵਾਗਲੀ ਨੂੰ* 9 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਜਹਾਜ਼
2014 ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ

**2014 ਲਮਰ ਹੰਟ ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ** 16 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਚੈਸਟਰ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੀਪੀਐਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਫੁਟਬਾਲ ਦਾ ਮੈਚ ਸੀ। ਮੈਚ ਨੇ 2014 ਦੇ ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਕੱਪ ਦੇ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਸੌਕਰ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਫੁਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ 101ਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਸੀ। ਸੀਏਟਲ ਸਾਉਂਡਰਜ਼ ਐਫਸੀ ਨੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮੈਚ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। 15,256 ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ 1-1 ਤੇ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਉਂਡਰਜ਼ ਨੇ ਮੈਚ ਨੂੰ 3-1 ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਸੀ।

ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਅਤੇ ਸੀਏਟਲ ਦੋਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁਟਬਾਲ, ਮੇਜਰ ਲੀਗ ਸੌਕਰ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ&nbsp;(MLS), ਅਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਈਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਉਂਡਰਸ ਇੱਕ ਸਮਰਥਕ ਸ਼ੀਲਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮਤ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੰਨੀ ਮਾੜੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਚ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੇਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਨੇ ਹੈਰਿਸਬਰਗ ਸਿਟੀ ਆਈਲੈਂਡਰਜ਼, ਨਿਊਯਾਰਕ ਕੌਸਮੌਸ, ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਫਸੀ ਡੱਲਾਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਪੱਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੀਏਟਲ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ PSA ਏਲੀਟ, ਸੈਨ ਜੋਸ ਅਰਥਕੁਏਕਸ, ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਟਿੰਬਰਜ਼, ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਫਾਇਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਦੋਵਾਂ ਕੋਚਾਂ ਨੇ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਉਂਡਰਜ਼ ਫਾਰਵਰਡ ਕੇਨੀ ਕੂਪਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੌਰੀਸ ਐਡੂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਹਾਫ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹਤ ਦਿਵਾਈ, ਪਰ ਸਾਉਂਡਰਜ਼ ਨੇ ਚੈਡ ਬੈਰੇਟ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਾਫ ਦੀ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਚ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਚ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਕਲਿੰਟ ਡੈਂਪਸੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੀਏਟਲ ਲਈ ਲੀਡ ਲੈ ਲਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਓਬਾਫੇਮੀ ਮਾਰਟਿਨਸ ਨੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਸੀਏਟਲ ਦੀ ਜਿੱਤ 'ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਗਾਈ ਸੀ। ਸੀਏਟਲ ਨੇ $250,000 ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਕਮਾਇਆ, ਨਾਲ ਹੀ 2015-16 CONCACAF ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਬਰਥ ਵੀ ਕਮਾਈ। ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਉਪ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ $60,000 ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਸੰਤ ਸੋਯਾਰਾਬਾਈ

**ਸੋਯਾਰਾਬਾਈ** 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰ ਜਾਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਤ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਚੋਖਾਮੇਲਾ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ।

ਸੋਯਾਰਾਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਖਾਲੀ ਆਇਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਪਰ ਲਗਭਗ 62 ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਅਭੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਚੋਖਾਮੇਲਾ ਦੀ ਮਹਾਰੀ, ਰੱਬ 'ਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਇਤਾਂ ਉਸ ਸਾਧਾਰਨ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਚੜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਰੱਬ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੋਯਾਰਾਬਾਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ "ਸਰੀਰ ਹੀ ਅਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਪਲੀਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਸਾਫ, ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੈ ਪਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਅਛੂਤ ਹੈ।"

ਸੋਯਾਰਾਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪੰਢਰਪੁਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਫਾੱਲ (2022 ਫ਼ਿਲਮ)

***ਫਾੱਲ*** 2022 ਦੀ ਸਰਵਾਈਵਲ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸਕਾਟ ਮਾਨ ਅਤੇ ਜੋਨਾਥਨ ਫਰੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਗ੍ਰੇਸ ਕੈਰੋਲੀਨ ਕਰੀ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਗਾਰਡਨਰ, ਮੇਸਨ ਗੁਡਿੰਗ ਅਤੇ ਜੈਫਰੀ ਡੀਨ ਮੋਰਗਨ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ  ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਟਾਵਰ, ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਫਸੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।

ਇਹ 12 ਅਗਸਤ, 2022 ਨੂੰ ਲਾਇਨਜ਼ਗੇਟ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ $3 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬਜਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ $21 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ,  ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਸਸਪੈਂਸ, ਮਾਹੌਲ, ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਵਿਹਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ, ਮਾਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਰੀ ਅਤੇ ਗਾਰਡਨਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ ਅਤੇ ਪੇਸਿੰਗ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।
## ਕਹਾਣੀ
ਪੱਕੇ ਦੋਸਤ ਬੇਕੀ ਅਤੇ ਹੰਟਰ ਬੇਕੀ ਦੇ ਪਤੀ ਡੈਨ ਨਾਲ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਦੀ ਪਕੜ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਬੇਕੀ ਨੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੇਮਜ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਡੈਨ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਡੈਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੰਟਰ ਨੇ ਬੇਕੀ ਨੂੰ 2,000 ਫੁੱਚ (610 ਮੀ) ਉੱਚੇ ਟੀ ਬੀ-67 ਟੀਵੀ ਟਾਵਰ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਗਲੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੰਟਰ ਬੇਕੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਡੈਨ ਦੀ ਰਾਖ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਰੀ ਹੋਈ ਬੇਕੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਡੈਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਹੰਟਰ ਅਤੇ ਬੇਕੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਾਵਰ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੰਡਿਤ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਬੇਕੀ ਡੈਨ ਦੀ ਰਾਖ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਉਤਰਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੌੜੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਬਰਕਰਾਰ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਕਈ ਸੌ ਫੁੱਟ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਫੁੱਟ ਉੱਪਰ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਬੈਕਪੈਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਵਾਡਕਾਪਟਰ ਡਰੋਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਸੀ ਦੀ ਤੋਂ ਦੁਰ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2022 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕਰਮਾ (ਨਾਵਲ)

***ਕਰਮਾ*** ਇੱਕ 2014 ਦਾ  ਕਰਨਮ ਪਵਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸਮਕਾਲੀ ਕੰਨੜ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਰਗੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਨੇ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿਚਲੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਸਮੇਤ ਹਰੇਕ ਪਾਤਰ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਉਤਪਤੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ-ਰੇਖਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਿੰਦੂ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵੇਰਵੇ ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਨਿਰੋਲ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵੱਲੋਂ ਭਰਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਨਾਵਲ ਤੀਜੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਕੰਨੜ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

## ਪਾਤਰ 
* ਸੁਰੇਂਦਰ
* ਨੇਹਾ ਜੀਵੰਤੀ
* ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਭੱਟ
* ਨਰਹਰੀ
* ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਗੋਲਪ ਮਾ

**ਗੋਲਪ ਮਾ** (ਬੰਗਾਲੀ: গোলাপ মা) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਗੋਲਪ ਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੰਜੀਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ "ਦੁਖੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ, ਉਦਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਰਡਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲਪ ਮਾਂ (ਅਨੁਵਾਦ: ਮਾਂ ਗੋਲਪ) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਗੋਲਪ ਮਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਬਾਗਬਾਜ਼ਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਇਦ 1840 ਵਿੱਚ, ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ। ਚੰਡੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਪਥੁਰੀਆਘਾਟਾ ਵਿੱਚ ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੌਰਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗਿਨ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਗੁਆਂਢੀ ਸੀ।

## ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਉਹ 1885 ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਈ। ਇੱਕ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ 28 ਜੁਲਾਈ 1885 ਨੂੰ ਗੋਲਪ ਮਾ ਦੇ ਘਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੰਜੀਲ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਗੋਲਪ ਮਾ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸਾਰਦਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਗੋਲਪ ਨੇ ਜਪਮ (ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣ) ਦੁਆਰਾ ਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ"। ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਦਾ ਪਰ ਸਾਦਗੀ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।

21 ਜੁਲਾਈ 1920 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਲਪ ਮਾ, ਯੋਗਿਨ ਮਾ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ ਸਰਦਾਨੰਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਧਾਰ ਬਣ ਗਏ। 19 ਦਸੰਬਰ 1924 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ 
* *They Lived with God*, by Swami Chetanananda, published by Vedanta Society of St. Louis

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1924
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1864
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ
ਸੀ ਪ੍ਰੇਅਰ

***ਸੀ ਪ੍ਰੇਅਰ*** ਅਫਗਾਨ-ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਖ਼ਾਲਿਦ ਹੁਸੈਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਐਲਨ ਕੁਰਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਿਤ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2017 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਭਾਸੀ ਅਸਲੀਅਤ ਅਨੁਭਵ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਡੈਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਾਟਰ ਕਲਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕਥਾਨਕ 
ਕਿਤਾਬ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਹੋਮਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਪਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ 
*ਕਿਰਕਸ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ* ਨੇ *ਸਮੁੰਦਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ* ਨੂੰ "ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਚਲਦੀ" ਅਤੇ "ਉਸ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਭਾਰਨਾ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਆਬਾਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।" *ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਨੇ* ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ "ਭੈੜੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ
ਨਾਰਕੰਡਾ

**ਨਾਰਕੰਡਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਮਾਰਸੈਨ ਉਪਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ-ਤਿੱਬਤ ਰੋਡ ( NH 5 ) 'ਤੇ 2708 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਇੱਕ Fir (*Abies Pindrow*) ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 60 ਹੈ&nbsp;ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰੇਂਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੀਇੰਗ ਰਿਜੋਰਟ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਮਲਾ ਨੂੰ ਕੁਮਾਰਸੈਨ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਕੋਟਗੜ੍ਹ -ਥਾਨੇਧਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੇਬ ਪੱਟੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਤਿਆਨੰਦ ਸਟੋਕਸ ਨੇ ਸੇਬ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਨਾਰਕੰਡਾ31.27°N 77.45°E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 2708 ਮੀਟਰ (8599 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਾਟੂ ਚੋਟੀ ਨਾਰਕੰਡਾਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਕੁਮਾਰਸੈਨ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਰਕੰਡਾਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਰਕੰਡਾਕੁਮਾਰਸੈਨ ਉਪਮੰਡਲ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਟਗੜ੍ਹ ਨਾਰਕੰਡਾਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਬ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਆਨੰਦ ਸਟੋਕਸ ਨੇ ਸੇਬ ਨੂੰ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਅੱਜ ਸੇਬ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਰਾਹੀਂ 3,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੀ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੇਬ ਉਤਪਾਦਕ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਸਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਚੈਰੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਅਧੀਨ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਕਾਰਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਹਨ। ਮਿਸਟਰ ਸਟੋਕਸ ਦਾ ਪੋਤਾ ਵਧੀਆ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਸੇਬ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਫਲੋਰਾ 
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤਪਸ਼ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕੋਨੀਫਰ, ਓਕ, ਮੈਪਲ, ਪੋਪੁਲਸ, ਐਸਕੁਲਸ, ਕੋਰਿਲਸ, ਹੋਲੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* **ਕੋਨੀਫਰ** : ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਨੀਫਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਅਬੀਜ਼ ਪਿਂਡਰੋ, ਸੇਡਰਸ ਡਿਓਡਾਰਾ, ਕ੍ਰਿਪਟੋਮੇਰੀਆ ਜਾਪੋਨਿਕਾ, ਪਾਈਸੀਆ ਸਮਿਥਿਆਨਾ, ਪਿਨਸ ਵਾਲੀਚਿਆਨਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸਸ ਕੰਟੋਰਟਾ ।
* **ਓਕ** : ਕਿਊਰਕਸ ਸੇਮੇਕਾਰਪੀਫੋਲੀਆ ਅਤੇ ਕਿਊਰਕਸ ਫਲੋਰੀਬੰਡਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ।
* **ਮੈਪਲ** : ਏਸਰ ਸੀਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਏਸਰ ਐਕੂਮੀਨੇਟਮ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ।
* **ਪੋਪਲਰ** : ਪੋਪੁਲਸ ਸਿਲਿਆਟਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ।
* **Aesculus:** Aesculus indica ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
* **ਹੇਜ਼ਲਨਟ** : ਕੋਰੀਲਸ ਜੈਕਮੋਂਟੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ।
* **ਹੋਲੀ** : ਆਈਲੈਕਸ ਡਿਪਾਇਰੇਨਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ।

thumb| ਅੱਜ ਨਾਰਕੰਡਾਨਗਰ
thumb| 1886 ਵਿੱਚ ਨਾਰਕੰਡਾਵਿਖੇ ਡਾਕ ਬੰਗਲਾ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰੀਓ ਪਰਗਿਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Official State Tourism website
* Every thing about Narkanda 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿਲ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਇਮਰਾਨ ਅਸ਼ਰਫ

**ਇਮਰਾਨ ਅਸ਼ਰਫ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Imran Ashraf Awan;** ਜਨਮ 11 ਸਤੰਬਰ 1989) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ ਹੈ।

ਅਸ਼ਰਫ਼ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਦਿਲ ਲਗੀ* (2016), *ਅਲਫ਼ ਅੱਲ੍ਹਾ ਔਰ ਇਨਸਾਨ* (2017-2018) ਅਤੇ *ਰਕਸ-ਏ-ਬਿਸਮਿਲ* (2020-2021) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ *ਰਾਂਝਾ ਰਾਂਝਾ ਕਰਦੀ* (2018-2019) ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਭੋਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਇਮਰਾਨ ਅਸ਼ਰਫ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਸਤੰਬਰ 1989 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਅੱਬਾਸ ਅਸ਼ਰਫ ਅਵਾਨ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ।

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਰਨ ਇਮਰਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਰੋਹਮ ਅਸ਼ਰਫ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 
1999 ਵਿੱਚ "ਟੋਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬੂਟਾ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ *ਵਫਾ ਕੈਸੀ ਕਹਾਂ ਕਾ ਇਸ਼ਕ* ਨਾਲ ਬਾਲਗ ਵਜੋਂ ਆਪਨੇ ਕਰਿਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2010 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਚਲੇ ਗਏ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ *ਅਲਫ ਅੱਲ੍ਹਾ ਔਰ ਇਨਸਾਨ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 6ਵੇਂ ਹਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ *ਤਬੀਰ* ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ 7ਵੇਂ ਹਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਲੇਖਕ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਕਾਸ਼ਿਫ਼ ਨਿਸਾਰ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ *ਰਾਂਝਾ ਰਾਂਝਾ ਕਰਦੀ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਭੋਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ - ਦਰਸ਼ਕ ਦੀ ਪਸੰਦ ਲਈ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

### ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ 
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਤਬੀਰ* ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਮੁਸ਼ਕ* ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

### ਮੇਜ਼ਬਾਨ 
2023 ਵਿੱਚ, ਅਸ਼ਰਫ਼ ਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ *ਮਜ਼ਾਕ ਰਾਤ* ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ 
### ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਾਂ 
### ਫਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ 
## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਲਿਖਤ ਵਰਤੇ ਹਨ
ਸਰਲਾ ਬੇਦੀ

**ਸਰਲਾ ਬੇਦੀ**, ਕਪਿਲਾ, (4 ਅਪ੍ਰੈਲ 192515 ਨਵੰਬਰ 2013), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਜਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿੰਨ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।

## ਜੀਵਨ 
ਬੇਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਪਿਲਾ ਸਾਹਨੇਵਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਕੀਨੀਆ ਚਲੀ ਗਈ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀ. ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ "ਵੱਖਰੀ ਕਾਲੋਨੀ" ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾ ਸਨ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਬਿਮਾਰ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਨੈਰੋਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵੀ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ 'ਤੇ ਬਹਿਸਾਂ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1946 ਵਿੱਚ ਗੋਬਿੰਦ ਬੇਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ, ਬੇਟੇ ਨੀਲਮ, ਦੀਪਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਿਨ ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਸ਼ੀਤਲ, ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ 2008 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਬੇਦੀ 1972 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਕੈਨੇਡਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ 1875 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹਿੰਦੂ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਸੀ; ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ।

1976 ਵਿੱਚ, ਸਰਲਾ ਇੱਕ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹਿੰਦੂ ਪੁਜਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਅਗਨੀ ਬਲੀਦਾਨ, ਬਪਤਿਸਮੇ, ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇੱਕ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇਮਾਰਤ 1996 ਵਿੱਚ ਮਾਰਖਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੈਦਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

15 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਮਾਹਰੰਗ ਬਲੋਚ

**ਮਾਹਰੰਗ ਬਲੋਚ,** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬਲੋਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਲੋਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਹਰਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਨਿਆਇਕ ਕਤਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਕਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੋਚ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਗਤੀ ਏਰੋਸਪੇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

thumb| SU-30MKI ਇੰਡੀਆ
**ਪ੍ਰਗਤੀ ਏਰੋਸਪੇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ** ("**ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਐਰੋਨਾਟਿਕਸ ਲਿਮਿਟੇਡ ਪ੍ਰਗਤੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ**" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਸਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2001 ਵਿੱਚ, ਐਚਏਐਲ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਐਚਏਐਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਏਅਰ-ਕ੍ਰਾਫਟ ਦੇ ਮਾਡਲ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਮਾਡਲ ਪਾਇਲਨਜ਼ 'ਤੇ ਮਾਊਂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਮਿਗ-21 ਦਾ ਪਾਇਲਟ ਹੈਲਮੇਟ ਅਤੇ 1963 ਦਾ ਫਲਾਈਟ ਸੂਟ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹਾਈਲਾਈਟਸ 
ਏਰੋਸਪੇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੂੰ ਦੋ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਐਚਏਐਲ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਪਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਭਾਗ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਖੋਈ ਸੁ-30, ਮਿੱਗ 21, ਅਤੇ ਮਿਗ-27 । 
thumb| ਮਿਗ-21

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਰੋਸਪੇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਕਰੁਨਾਮਾਈ

ਹਵਾਲਾ "ਪਿਆਰ ਕੇਵਲ ਸਵੈ-ਬੋਧ ਹੈ."  

**ਅੰਮਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕਰੁਨਾਮਾਂਈ** (ਜਨਮ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1958) ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਕਰੁਣਾਮਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਅੰਮਾ ਕਰੁਨਾਮਾਈ ਦਾ ਜਨਮ 1958 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਰੁਨਾਮਾਈ ਦੀ ਮਾਂ ਭਗਵਾਨ ਰਮਣ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੀ। ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਰਮਨਾ ਨੇ ਕਰੁਨਾਮਾਂਈ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ "ਥਾਈ" ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ ਜੋ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ। ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਕਰੁਨਾਮਾਈ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਬਿਤਾਇਆ।

## ਅਵਤਾਰ 
ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਮਾ ਕਰੁਨਾਮਾਈ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਵਤਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੈ-ਬੋਧ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅੰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਅੰਮਾ ਦੀ ਮੂਲ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਮਾਂ" ਹੈ।

## ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ 
### ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
ਅੰਮਾ ਕਰੁਨਾਮਾਈ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਏ। ਇਹ ਮੁਫਤ ਵਿਦਿਅਕ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਇੱਕ ਮੁਫਤ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੋਬਾਈਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਲੀਨਿਕ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਫਤ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
ਇਲੀਨੋਇਸ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਯੂਐਸ ਕਾਂਗਰਸਮੈਨ ਡੈਨੀ ਡੇਵਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅੰਮਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕਰੁਨਾਮਾਂਈ ਨੂੰ ਗੋਲਡਨ ਈਗਲ ਅਵਾਰਡ 2012, ਭਗਵਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਸਵਰੀ ਦੇਵੀ, SMVA ਟਰੱਸਟ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੀਦਵੀਪਾ ਮਹਾਸਥਾਨਮ, ਨੇਲੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਆਪਣੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
ਕਰੁਨਾਮਾਂਈ ਦਾ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੇਮਿਨੀ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* ਆਖਰੀ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਘਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਮਾਈ ਮਹਿਰਬਾਨ

**ਮਾਈ ਮਹਿਰਬਾਨ** (1140 ਈ.) ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਔਰਤ ਸੰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਅ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੇਖ ਹਸਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਾਹ ਗਰਦੇਜ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ।

## ਮਾਈ ਮਹਿਰਬਾਨ ਦੀ ਕਬਰ 
thumb| ਮਾਈ ਮਹਿਰਬਾਨ ਦੀ ਕਬਰ
ਇਹ ਘੰਟਾ ਘਰ (ਮੁਲਤਾਨ) ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਅਬਦਾਲੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਚਿਲਡਰਨ ਕੰਪਲੈਕਸ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੌਕ ਫਵਾਰਾ ਮੁਲਤਾਨ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਢਾਂਚਾ (ਸ਼ਾਇਦ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜੀਵਤ ਢਾਂਚਾ) ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਮਿਤੀ 1140 ਈਸਵੀ ਮੰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਔਰਤ ਸ਼ਾਹ ਯੂਸਫ਼ ਗਰਦੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ 1136 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਏਐਨ ਖਾਨ, 176; ਨਜ਼ੀਰ, ਪੀ.&nbsp;64; ਹੱਕ, 130-168; ਵਸਤੀ, 437

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਾਈ ਮਹਾਰਬਾਨ  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ
ਨਾਗਰ ਕਿਲ੍ਹਾ

thumb| ਨਾਗਰ ਕਿਲ੍ਹਾ
**ਨਾਗਰ ਕਿਲ੍ਹਾ** ਇੱਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਲੂ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੁੱਲੂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਿੱਧ ਸਿੰਘਵੱਲੋਂ  1460 ਈਸਵੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਐਚ.ਪੀ.ਟੀ.ਡੀ.ਸੀ.)ਵੱਲੋਂ  1978 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ ਵਜੋਂ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਇਹ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਟ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਸਿੱਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਾਣਾ ਭੌਂਸਲ ਦੇ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਮਹਿਲ (ਗਰਧਕ) ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਗੈਲਰੀ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨਾਗਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁੱਲੂ
ਕੁਰੂਰੰਮਾ

**ਕੁਰੂਰੰਮਾ** (1570 &#x2013; 1640 ਈ.) ਗੁਰੂਵਾਯੂਰੱਪਨ (ਗੁਰੂਵਾਯੂਰ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੀ। "ਗੌਰੀ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸੰਤ ਵਿਲਵਾਮੰਗਲਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਰੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਰੂਰੰਮਾ ਲਿਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੁਰੂਰ ਇਲਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਔਰਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬੇਔਲਾਦ ਵਿਧਵਾ ਸੀ, ਕੁਰੂਰੰਮਾ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਰਤਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਗੁਰੂਵਾਯੂਰ ਮੰਦਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰੂਰੰਮਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1570
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1640
ਸੂਰਿਆ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)

**ਸੂਰਿਆ** ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੂਰਜੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਮ ਵੀ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ
* ਸੂਰਿਆ (ਜਨਮ 1975), ਭਾਰਤੀ ਤਾਮਿਲ ਅਦਾਕਾਰ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਸੂਰਜ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)
ਬ੍ਰਹਮਾਗਿਆਨ ਮਾ

**ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਗਿਆਨ ਮਾਂ** (21 ਫਰਵਰੀ 1880 – 5 ਨਵੰਬਰ 1934) ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਵੈਤੀ ਸੰਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੈਰ-ਦੋਹਰੀ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਮਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸਵੈ-ਜਾਂਚ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨ 
ਬ੍ਰਹਮਾਗਿਆਨ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਭਯਾ ਚਰਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਾਦੰਬਨੀ ਦੇਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਮਿਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਦੇ ਟਿਪੇਰਾਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਬਿਤਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਪੁਟੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1912 ਵਿੱਚ ਅੰਤਮ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1934 ਵਿੱਚ ਦੇਵਘਰ, ਬਿਹਾਰ (ਹੁਣ ਝਾਰਖੰਡ) ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਆਤਮਕਥਾ 
ਬ੍ਰਹਮਾਗਿਆਨ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:

: ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਸੀ—(1) ਮਨੁੱਖ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? (2) ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਅਸਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਅਜਿਹੇ ਖਿਆਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਰ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ (3) ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਜਾਂ ਆਤਮਾ ਕੀ ਹੈ-ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਬੋਧ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ।

## ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ 
ਕੁਝ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ:

* ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੀ ਅਸਲੀਅਤ ਹੈ - ਬਾਕੀ ਸਭ ਅਸਥਾਈ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ 'ਚ ਹੀ ਅਸਲ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
* *ਧਰਮ* ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਜਤਨ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਇੱਕ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਅਤੇ ਮੂਲ ਵੱਲ ਪਰਤਣਾ *ਧਰਮ* ਹੈ।
* ਜਿਨਸੀ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਗੋਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਕੁਝ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਹ ਇੱਛਾ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਵਰ ਓਨਾ ਹੀ ਪਤਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
* ਮਰਦ ਜਿਨਸੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਘੋਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੰਦਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਡੂੰਘਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝੁਕਾਅ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨਸੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਅਨੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਹੀ ਸਮਝ ਹੈ**।**
* ਮੌਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਤਿਆਗ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਚਾਹਵਾਨ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।
* ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੋਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
*The Life and Teaching of Sri Brahmajna Ma*, Swami Prabudhananda, Sadhu Arunachala (Major A W Chadwick), ed. (Deoghar: D N Sen, Santi Asram, Bela Bagan, 1961)
(Google Books)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Reference in Linda Johnsen's *Daughters of the Goddess*
* reference to Swami Satyananda's meeting Brahmajna Ma (Note 10)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1934
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1880
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਸੰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਔਰਤ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ
ਮੁਅਤਜ਼ ਅਜ਼ਾਏਜ਼ਾ

**ਮੁਅਤਜ਼ ਹਿਲਾਲ ਅਜ਼ਾਏਜ਼ਾ** (; ਜਨਮ  )  ਗ਼ਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਫੋਟੋ ਜਰਨਲਿਸਟ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਜ਼ਾਏਜ਼ਾ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ  ਗ਼ਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਦੀਰ ਅਲ-ਬਲਹ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਇਸਨੇ ਗ਼ਜ਼ਾ ਦੀ ਅਲ-ਅਜ਼ਹਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਮੰਜੂ ਭਾਸ਼ਿਨੀ

**ਮੰਜੂ ਭਾਸ਼ਿਨੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨੜ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ETV ਕੰਨੜ ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਸਿਟਕਾਮ *ਸਿਲੀ ਲਾਲੀ* ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕੀ ਲਲਿਤਾਂਬਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਨੇ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ *ਭੂਮੀ ਗੀਤਾ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਾਈਮ ਲਾਈਟ ਐਕਟਿੰਗ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ, *ਸਿਲੀ ਲਾਲੀ* ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
right|thumb|300x300px| ਮੰਜੂ ਭਾਸ਼ਿਨੀ (ਸਿਖਰਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ), ਸੁਧਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਕਵਰ ਦੇ ਫਰਵਰੀ 1998 ਅੰਕ ਵਿੱਚ

### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ