open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕੌਟਲਿਆ ਪੰਡਿਤ

ਕੌਟਲਿਆ ਪੰਡਿਤ ( ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kautilya Pandit, ਹਿੰਦੀ: कौटिल्य पण्डित) ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕਰਨਾਲ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੋਹੰਡ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆਂ ਇਕ ਹੈਰਾਨੀ ਜਨਕ ਪ੍ਰਤੀਭਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 5 ਸਾਲ 10 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭੂਗੋਲ, ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ, ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਵਰਗੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ  ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ੳ ਅ ੲ ਸਿਖਦੇ ਹਨ ਉਸ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅਸਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਾਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਉਸਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਸਮਰੱਥਾ (ਇੰਟੈਲੀਜੈਨਸੀ ਕੋਸੈਂਟ) ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ ਨੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲੇ ਕੌਟਲਿਆ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੈੱਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪੱਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੁੰਛ

**ਪੂੰਛ **ਨਗਰ ਪੂੰਛ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਨਗਰ 
ਪਰਿਸ਼ਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਹਿਊਨ ਸਾਂਗ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਪੂੰਛ ਨਗਰ 33.77°N 74.1°E ਧੁਰੇ ਉਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 981 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪੂੰਛ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਘਾਟੀ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਵਿਚ ਚਾਰ ਤਹਿਸੀਲਾਂ - ਹਵੇਲੀ, ਮੇਂਢਰ, ਸੁਨਰਕੋਟ, ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਹਨ।  

## ਜਲਵਾਯੂ 
ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਜਲਵਾਯੂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਠੰਡਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਥੋੜੇ ਅਤੇ ਸੂਖਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਤਾਪਮਾਨ 31 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਸਾਲਾਨਾ ਅੌਸਤ 1087 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

## ਜਨ-ਸੰਖਿਆ 
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂੰਛ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 40,987 ਹੈ। ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 55% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 45% ਹੈ। ਇਥੇ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79% ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪੂੰਛ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਗਵਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਨੇ 329 ਈ.ਪੂ. ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਪੋਰਸ ੳੁਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਦੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦ੍ਰਵਭੀਸ਼ਣ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਛੇਵੀ ਸਦੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀ ਹਿਊਨ ਸਾਂਗ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਸੀ। 850 ਈ. ਦੇ  ਲਗਭਗ ਰਾਜਾ ਨਰ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।ਮਹਿਮੂਦ ਗਜਨਵੀ ਨੇ ਪੂੰਛ ਉੱਤੇ 1020 ਈ.ਵਿਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਥੇ ਰਾਜਾ ਤਿਰਲੋਚਨ ਪਾਲ ਨਾਲ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜਨਵੀ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। 

1596 ਈ. ਵਿਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸਮਰਾਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਸਿਰਾਜੂਦੀਨ ਨੂੰ ਇਥੇ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। 1819 ਤੋਂ 1850 ਈ. ਤੱਕ ਪੂੰਛ ਖਾਲਸਾ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂੰਛ ਜਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ

**ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ** ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਤਿ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਿਲਬੀਏਡਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਤਿ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਜੀਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰ ਜੀਅ- ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਬੱਫੇਈ, ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਲੌਂਗੀਫਾਈਲਸ, ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਡੀਬੁਆਵੇ ਅਤੇ ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਮੈਂਡਵੇਲਾਈ ਹਨ। 

ਇਹ ਜਾਤਿ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਤਿ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 2" ਤੋਂ 4" ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਤਿ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਤੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਈ.ਯੂ.ਸੀ.ਐਨ.ਐਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਜਾਤਿ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਲਬੀਏਡਾਈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ
ক (ਬੰਗਾਲੀ ਅੱਖਰ)

ਬੰਗਾਲੀ ਅੱਖਰ **ক** ਸਿੱਧਮ  ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਲੇਟਵੀਂ ਲਕੀਰ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਆਪਣੇ ਦੇਵਨਗਰੀ ਹਮਰੁਤਬਾ, क ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਰੇਖਕੀ ਹੈ। ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਅੰਜਨ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਨਹਿਤ ਸਵਰ /ɔ/ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ক ਦਾ ਲਿਪੀਆਂਤਰ ਬਹੁਤ ਵਾਰ "ਕਾ" ਦੀ ਥਾਂ "ਕੋ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ "ਓ" ਦਾ ਸਵਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਓਕਾਰ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, কো, ਨੂੰ /ko/ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਅੱਖਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੱਖਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਦਮਿਤਰੀ ਇਲਿਚ ਉਲੀਆਨੋਵ

**ਦਮਿਤਰੀ ਇਲਿਚ ਉਲੀਆਨੋਵ** () ( &ndash; 16 ਜੁਲਾਈ 1943) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਉਲੀਆਨੋਵ ਅਤੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ।

ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ.*ਰਾਬੋਚੀਏ ਸਿਊਜ* (ਵਰਕਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1897 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1874
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ
ਖਾਜਾ

**ਖਾਜਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਧ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਵਿਆਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਖਾਜਾ ਬਕਾਲਾਵਾ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ, ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨ
ਲੌਂਗ ਬੀਚ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ

**ਲੌਂਗ ਬੀਚ**, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਤੱਟ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਊਂਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 36ਵਾਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦਾ 7ਵਾਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 462.257 ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੋਂਗ ਬੀਚ ਗਰੇਟਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ (ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਬਾਅਦ) ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਪਰੀਤ ਕੌਰ

thumb|ਸਿੱਖ ਕੁਲੀਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (2008)
**ਸਪਰੀਤ ਕੌਰ, ਸਲੂਜਾ**, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਨਾਮ **ਸਪਰੀਤ ਕੌਰ**, (ਜਨਮ 7 ਮਈ 1976) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਕਾਰਕੁਨ, ਜੋ ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕੁਲੀਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੀ।  ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿਚ, ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ. ਸੀ. ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੇਵਾ ਸਮੇਂ ਤਕਰੀਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖ ਬਣੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੱਧ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ 1960 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਿੱਖ-ਅਧਾਰਿਤ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਬਰਿਜ਼ਵਾਟਰ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਕੈਂਪ ਲਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। 1998 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਟੈਮ  ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜਨੈਸ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Speech by Sapreet Kaur, 2014

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਐਡਵਰਡ ਲਿਵਿੰਗਸਟਨ

**ਐਡਵਰਡ ਲਿਵਿੰਗਸਟਨ** (28 ਮਈ 1764 – 23 ਮਈ 1836) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਹ 1825 ਦੇ ਲੂਸੀਆਨਾ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਡ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਕੋਡ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1764
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1836
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਵਿੰਗਸਟਨ ਪਰਿਵਾਰ
ਨਵਰੀਤ

**ਨਵਰੀਤ** ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ "ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਜੁਗਤ, ਜੰਤਰ ਜਾਂ ਤਰੀਕਾ" ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਰੀਤ ਨੂੰ ਚੰਗੇਰੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਜਾਂ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਵੀਆਂ ਮੰਗਾਂ, ਅਕਹਿ ਲੋੜਾਂ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਬਜ਼ਾਰੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਤਾਲੁਕ ਕਾਢ ਨਾਲ਼ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵਰੀਤ
ਗੇਨਾਡੀ ਏਰਮਾਕ

**ਗੇਨਾਡੀ ਏਰਮਾਕ**, ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਤੇ ਐਥਲ ਪਰਸੀ ਅੰਦਰੂਸ ਜੇਰਓਨਟੋਲੋਜੀ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

ਗੇਨਾਡੀ ਏਰਮਾਕ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 45 ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ "ਇਮਰਜਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ" ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕਈ ਸਾਲ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਤੇ ਕਿ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਖੋਜ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਤਰਥਲੀ ਮਚਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ (*ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ: ਮਹਾਨ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ*) ਲਿਖ ਸਕੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼

**ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਏ.ਐਸ** (ਚੈੱਕ: ***ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਸੈਜ਼ਕੇ ਐਰੋਲੀਨੀ, ਏ.ਐਸ***) ਚੈੱਕ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਕੱਲਾਵ ਹੈਵੇਲ ਪ੍ਰਾਗ ਰੁਜ਼ੀਨੇ, ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਦੂਜੀ ਹਵਾਈ-ਸੇਵਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜੈੱਟ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ (ਸਾਲ 1957 ਵਿੱਚ ਟੁ 104 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਜੈੱਟ ਦੇ ਰਾਸਤੇ 'ਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ (ਪ੍ਰਾਗ ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚਕਾਰ)। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਹਿਸ਼ੂਦਾ, ਚਾਟਰ ਅਤੇ ਕਾਰਗੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸਕਾਈ ਟੀਮ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਹ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫ਼੍ਰੀਕੁਐਂਟ ਫ਼ਲਾਇਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਓਕੇ ਪਲੱਸ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਚਲਾਉੰਦੀ ਹੈ।

ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਚੈੱਕ ਐਰੋਹੋਲਡਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਚੈੱਕ ਐਰੋਹੋਲਡਿੰਗ ਦੀ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ – ਪ੍ਰਾਗ ਏਅਰਪੋਰਟ – ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਗ/ਰੁਜ਼ੀਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਸੰਚਾਲਕ ਹੈ, ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਟੈਕਨੀਕਜ਼ – ਜੋ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 6 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਨੂੰ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਚੈਕਸਲੋਵੈਣਸੱਕ ਸਟੇਟਨੀ ਐਰੋਲਿਨੀ (ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕ ਸਟੇਟ ਏਅਰਲਾਈਨਸ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ। 23 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਟਿਸਲਾਵਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ। ਸੰਨ 1930 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਗ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਟਿਸਲਾਵਾ ਅਤੇ ਜ਼ੈਗਰੇਬ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਕੇਵਲ ਘਰੇਲੂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਸੰਨ 1939 ਵਿੱਚ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ, ਇਸ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਲ 1948 ਦੇ ਫ਼ਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਪੱਛਮ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਪਛੱਮ ਵੱਲੋਂ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਲਗਾਈ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੇੜਿਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਦੇ ਬਣੇ ਏਅਰਲਾਈਨਰਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਆਯੁਸ਼ਿਨ ਆਈ.ਆਈ-14 ਨੂੰ ਉੱਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਵਿਆ-14 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਸੰਸ ਤਹਿਤ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕੀਆ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਲ 1950 ਵਿੱਚ, ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਧੱਰ 'ਤੇ ਅਪਹਰਣ ਹੋਇਆ। ਤਿੰਨ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਨੀਚ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਅਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰਬੇਸ ਤੱਕ ਉਡਾ ਕੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪਛੱਮ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੀਤ ਜੰਗ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ। ਤਿੰਨ ਡਉਗਲੱਸ ਡਕੋਟਾ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ 24 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਉਤਰਣ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮੁਨੀਚ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਤਰੀਆਂ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ 08:20 ਵਜੇ ਬੁਰਨੋ, ਦੁਸਰੀ 08:40 ਵਜੇ ਮੋਰਾਵਸਕਾ ਓਸਟ੍ਰਾਵਾ ਅਤੇ ਤੀਜੀ 09:20 ਵਜੇ ਬ੍ਰਾਟਿਸਲਾਵਾ ਤੋਂ ਸੀ।

ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਲੋਕ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਅਣਇੱਛਤ ਯਾਤਰੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕਸਲੋੋਵਾਕੀਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ 'ਹਵਾਈ ਆਜ਼ਾਦੀ' ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ
ਲਾਸਲੋ ਬੀਰੋ

**ਲਾਸਲੋ ਜੋਜ਼ਫ਼ ਬੀਰੋ** (, ; ੨੯ ਸਤੰਬਰ ੧੮੯੯ – ੨੪ ਅਕਤੂਬਰ ੧੯੮੫) ਅਜੋਕੇ ਬਾਲਪੁਆਇੰਟ ਪੈੱਨ ਦਾ ਕਾਢਕਾਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*Brief biography of Bíró  by Budapest Pocket Guide

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1985
ਕੈਨੇਡਾ ਲਿੰਕਸ

**ਕੈਨੇਡਾ ਲਿੰਕਸ **(Lynx canadensis, ਲਿੰਕਸ ਕੈਨੈਡੈਨਸਿਜ਼) ਜਾਂ **ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਲਿੰਕਸ** ਉਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬਿੱਲੀ ਪਰਿਵਾਰ, ਫੀਲਡੇ, ਦੀ ਧਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਲਾਸਕਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਜੀਵ ਭੂਰੇ-ਸਿਲਵਰ ਰੰਗ ਦਾ, ਗੁੱਸੈਲ ਚਹਿਰਾ ਤੇ ਗੁੱਛੇਦਾਰ ਕੰਨ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਲਿੰਕਸ, ਮੱਧ-ਆਕਾਰੀ ਲਿੰਕਸ ਜਾਤਿ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ ਬਾਬਕੈਟ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਿੱਲੀ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਹੈ।

thumb| ਕੈਨੇਡਾ ਲਿੰਕਸ ਦੇ ਬੱਚੇ
right|thumb|ਕੈਨੇਡਾ ਲਿੰਕਸ
right|thumb|ਕੈਨੇਡਾ ਲਿੰਕਸ

## ਵਰਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
## ਸਰੀਰਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
## ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਉ
## ਵੰਡ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Species portrait Canada lynx;।UCN/SSC Cat Specialist Group 
* U.S. Fish & Wildlife "Species Profile" and lynx article index 
* Canada lynx research  at the University of Minnesota – Duluth
* What Drives the 10-year Cycle of Snowshoe Hares?
* Medicine Bow National Forest (A Habitat of the Canada Lynx)  - Biodiversity Conservation Alliance
* Forest Service Canada lynx research
ਐ ਦਿਲ ਹੈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ

***ਐ ਦਿਲ ਹੈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ*** (English: *Ae Dil Hai Mushkil*) 2016 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਜੌਹਰ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ, ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ, ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਫਿਲਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਾਸਟ 
* ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ (ਸਬਾ ਤਾਲਿਅਰ ਖਾਨ)
* ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ (ਅਯਾਨ)
* ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਅਲੀਜ਼ੇ)
* ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ
* ਲੀਜ਼ਾ ਹੇਡਨ
* ਫ਼ਵਾਦ ਖ਼ਾਨ (ਅਲੀ - ਖਾਸ ਝਲਕ)
* ਇਮਰਾਨ ਅੱਬਾਸ
* ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ (ਕੈਮਿਓ)

## ਗੀਤ ਸੂਚੀ 
ਫਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਚੱਕਰਬਰਤੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਲ ਅਮਿਤਾਭ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। 30 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਗੀਤ ਅੇਲਬਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

### ਗੀਤ ਸੂਚੀ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਰਤਨ ਨਾਥ ਧਰ ਸਰਸ਼ਾਰ

**ਰਤਨ ਨਾਥ ਧਰ ਸਰਸ਼ਾਰ** (1846 - 1903)  ਉਰਦੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸਨ।

ਪੰਡਤ ਰਤਨ ਨਾਥ ਸਰਸ਼ਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 1846 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਇਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਜੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਪ ਦਾ ਇੰਤਕਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਖੀ। 
## ਲਿਖਤਾਂ
**ਸੈਰ ਕੋਹਸਾਰ*
**ਜਾਮ ਸਰਸ਼ਾਰ*
**ਕਾਮਨੀ*
**ਖ਼ੁਦਾਈ ਫ਼ੌਜਦਾਰ*
**ਫ਼ਸਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ*
ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ *ਅਲਫ਼ ਲੀਲ੍ਹਾ ਕਾ ਫ਼ਸੀਹ ਓ ਬਲੀਗ਼* ਉਰਦੂ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਜ਼ਾਤ-ਏ-ਖ਼ੁਦ ਇਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1846
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1903
ਅਤਾ ਉੱਲ੍ਹਾ ਖਾਨ ਈਸਾ ਖ਼ੇਲਵੀ

**ਅੱਲ੍ਹਾ ਖਾਨ ਈਸਾ ਖ਼ੇਲਵੀ** (ਜਨਮ 19 ਅਗਸਤ 1951) ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲਾ (ਪਸ਼ਤੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਵੱਡਾ ਭਰਾ") ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਈਸਾ ਖ਼ੇਲ, ਮੀਆਂ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤਮਗ਼ਾ ਹੁਸਨ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਾਇਕੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ *ਚੰਨ ਕਿਥਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਈ ਰਾਤ ਓ* ਅੱਜ ਵੀ ਜ਼ੌਕ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਦਿਲ ਲੱਗੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਸਰਾਇਕੀ ਗੀਤ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਸ ਦਾ ਗੀਤ ਦਿਲ ਲਗਾਇਆ ਥਾ ਦਿਲ ਲੱਗੀ ਕੇ ਲੀਏ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਈਸਾ ਖ਼ੇਲਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਈਸਾ ਖ਼ੇਲ, ਮੀਆਂਵਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਅਤੁੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਨਿਆਜ਼ੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਿਆਜ਼ੀ ਇਕ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬੀਲਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਅਤੁੱਲਾਹ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਸੀ  ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਤੁੱਲਾਹ ਨੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਅਤੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਣੇ ਸਿਖਾਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਗਾਉਣਾ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੇ। ਅਤੁੱਲਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਅਤੱਲਾਹ 18 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਈਸਾ ਖ਼ੇਲਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੈਸੇਟ ਟੇਪਾਂ ਤੇ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵੰਡੀਆਂ। 1972 ਵਿਚ, ਏਸਾ ਖ਼ੇਲਵੀ ਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਈਸਾ ਖ਼ੇਲਵੀ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਨੀਲਮ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਤਾਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਈਸਾਖੇਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਈਸਾਖੇਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤਾਉੱਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹਨ।

## ਵਿਰਾਸਤ
ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਥੀ ਅਤੁੱੱਲਾ ਖਾਨ ਈਸਾ ਖ਼ੇਲਵੀ ਦੀਆਂ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸੁਰਾਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਗਾ ਰਹੇ, ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗਾਣੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਉਸੇ ਪਲ ਤੋਂ ਹੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1970 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਏਸਾ ਖ਼ੇਲਵੀ ਨੇ ਇਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਸਰਵ ਉੱਚ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਲੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗੀਤ ਸੈਲੂਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਮੁਗਲਈ ਪਰੌਂਠਾ

**ਮੁਗਲਈ ਪਰੌਂਠਾ** ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤਲੇ ਬਰੈਡ, ਅੰਡੇ, ਪਿਆਜ ਅਤੇ ਮਿਰਚ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੌਂਠਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁਗਲਈ ਪਰੌਂਠਾ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਢਾਕਾ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਮੁਗਲਈ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਨੇ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਿੱਤਾ।

## ਸਮੱਗਰੀ
ਮੁਗਲਈ ਪਰੌਂਠਾ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਟੀ ਹੋਈ ਹਰੀ ਮਿਰਚ, ਧਨੀਏ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਘਿਉ, ਅੰਡੇ, ਕਟੇ ਪਿਆਜ, ਅਤੇ ਆਟੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਦਾਲ

**ਦਾਲਾਂ ** ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸਾਰੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਦਲਹਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਆਂਚ ਤੇ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸਦੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬਹੁਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

## ਪ੍ਰੋਟੀਨ
ਦਾਲ਼ ਨੂੰ ਰੋਟੀ, ਚੌਲ਼ ਅਤੇ ਨਾਨ ਨਾਲ਼ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਲ਼ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਂਬਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੌਲ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ੋ 3.5 ਗੁਣਾ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਆਟੇ ਨਾਲੋ 2.5 ਗੁਣਾ ਜਿਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। .

 ਨਾਲ਼ ਪਰੋਸਿਆ ਗਿਆ *ਦਾਲ਼ ਤੜਕਾ*]]

]]

ਨੋਟ: ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ 55 ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਸਿੰਧ ਲੜੀ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ

thumb|left|ਸਿੰਧ ਲੜੀ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ

**ਸਿੰਧ ਲੜੀ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ **,ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: 
#ਵਿਤਸਤਾ
#ਚੰਦਰਭਾਗਾ
#ਈਰਾਵਤੀ
#ਵਿਆਸ 
#ਸਤਲੁਜ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਲੁਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। 
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜਿਹਲਮ, ਚਨਾਬ, ਰਾਵੀ, ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
## ਵੇਰਵਾ
ਸਿੰਧ (Indus) ਦਰਿਆ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਿਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਤੋਂ 62।5 ਮੀਲ ਉੱਤਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਕੇ, ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਹਲਮ, ਚਨਾਬ, ਰਾਵੀ, ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
ਦ ਫ਼ਲਾਈ (ਕਵਿਤਾ)

***ਦ ਫ਼ਲਾਈ*** , ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਵਿਲੀਅਮ ਬਲੇਕ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 1794 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਸੌਂਗਸ ਆਫ਼ ਐਕਸਪੀਰੀਐਂਸ* (Songs of Experience) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕਵਿਤਾ 
thumb|* ਦ ਫ਼ਲਾਈ* ਦਾ ਇਲੈਸਟ੍ਰੇਟਿਡ  ਵਰਜਨ *ਸੌਂਗਸ ਆਫ਼ ਇਨੋਸੈਂਸ ਐਂਡ ਐਕਸਪੀਰੀਐਂਸ*  ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲਾ ਲਈ ਯੇਲ ਸੈਂਟਰ  ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਕਾਪੀ F ਵਿਚੋਂ

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਪਾਠ:

Little Fly
Thy summer's play,
My thoughtless hand
Has brush'd away.

Am not I
A fly like thee?
Or art not thou
A man like me?

For I dance
And drink & sing;
Till some blind hand
Shall brush my wing.

If thought is life
And strength & breath;
And the want
Of thought is death;

Then am I
A happy fly,
If I live,
Or if I die.

ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ:

*ਐ ਨਿੱਕੀ ਮੱਖੀ*
*ਤੇਰੀ ਖੇਲ ਹੁਨਾਲੀ*
*ਮੇਰੇ ਅੱਲੜ੍ਹ ਹਥ ਨੇ*
*ਦੂਰ ਵਗਾਹ ਮਾਰੀ*

*ਕੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ*
*ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਮੱਖੀ?*
*ਜਾਂ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਕੀ*
*ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਬੰਦੀ?*

*ਕਿਓਂਕਿ ਮੈਂ ਨਚਾਂ*
*ਮੈਂ ਪੀਵਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਗਾਵਾਂ*
*ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਹਥ ਨਾਬੀਨਾ*
*ਲਾਹ ਨਾ ਦੇਵੇ ਖੰਭ ਮੇਰਾ*

*ਅਗਰ ਸੋਚ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ*
*ਜਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ*
*ਅਗਰ ਸੋਚ ਨਹੀਂ*
*ਤਾਂ ਮੌਤ ਹੈ*

*ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ*
*ਇੱਕ ਸੁਖੀ ਮੱਖੀ ਹਾਂ*
*ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਾਂ ਚਾਹੇ,
*ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੁਰਦਾ।''

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਲੀਅਮ ਬਲੇਕ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਈਕ

**ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਈਕ** ਅਜਿਹੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਟਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ ਜਿਸਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣਾ ਟੀਚਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕੋਲੇਟਰਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮਿਥ ਕੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਈਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਸਰਜੀਕਲ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਮਿਥੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਊਟਰਲ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਹੁੰਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ

**ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: *Société Radio-Canada*) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਰਾਊਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀ ਬੀ ਸੀ/ਰੇਡੀਓ ਕੈਨੇਡਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੀਬੀਸੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਸੀਬੀਸੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 2 ਨਵੰਬਰ 1936 ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ
ਉੱਦਮ

]]

**ਉੱਦਮ** ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਉਲੀਕਣ, ਠੇਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਧੰਦੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ, ਜੋ ਕੋਈ ਪੈਦਾਵਾਰ, ਅਮਲ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਦਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਿੱਤੇ
ਰਾਇਤਾ

**ਰਾਇਤਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਹੀਂ, ਕੱਚੀ ਸਬਜੀਆਂ, ਫ਼ਲ, ਬੂੰਦੀ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਕੇ ਸਲਾਦ ਦੇ ਵਾਂਗ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਰਾਇਤੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸਾਲੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੀ ਰਾਇਤੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਰੋਟੀ, ਚਟਨੀ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਧਨੀਆ, ਜੀਰਾ, ਪੁਦੀਨਾ, ਚਾਟ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਾਲੇ ਪਾਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸਵਾਦ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਰਾਇਤਾ ਦੀ ਕਿਸਮਾਂ
ਰਾਇਤੇ ਨੂੰ ਸਬਜੀ, ਦਾਲ ਜਾਂ ਫ਼ਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਤਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਦੇਕੇ ਤਰਾਂ-ਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਇਤੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  

### ਸਬਜੀ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
 served with *boondi raita*, from India.]]
*ਟਮਾਟਰ ਪਿਆਜ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਖੀਰੇ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਗਾਜਰ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਕੱਦੂ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਆਲੂ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਪੂਦਿਨੇ ਅਤੇ ਮੂੰਗਫਲੀ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਬੰਦ ਗੋਬਿ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਤਰਬੂਜ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਘੀਏ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਬੈਂਗਣ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਚਕੰਦਰ ਦਾ ਰਾਇਤਾ

### ਦਾਲ ਦੇ ਰਾਇਤੇ
*ਪੁੰਗਰੀ ਹਰੀ ਦਾਲ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਬੂੰਦੀ ਦਾ ਰਾਇਤਾ

### ਫ਼ਲ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਕੇਲੇ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਅੰਬ ਦਾ ਮੰਗੋ
*ਗੁਆਵਾ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਅੰਗੂਰ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਅਨਾਰ ਦਾ ਰਾਇਤਾ
*ਅਨਾਨਾਸ ਦਾ ਰਾਇਤਾ

## ਸਾਇਡ ਡਿਸ਼
*ਬਰਿਆਨੀ 
*ਪੁਲਾਓ
*ਸੀਖ ਕਬਾਬ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Pudina (mint) Raita

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਰੋਸ਼ਨਆਰਾ ਬਾਗ਼

thumb|ਰੋਸ਼ਨਆਰਾ ਮਕਬਰਾ ਬਾਰਾਦਰੀ
thumb|ਬਾਰਾਦਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੋਸ਼ਨਆਰਾ ਦੀ ਕਬਰ

**ਰੋਸ਼ਨਆਰਾ ਬਾਗ** ਇੱਕ ਮੁਗਲ-ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਗ ਹੈ,ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ, ਰੋਸ਼ਨਆਰਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲਾ ਨਗਰ ਘੜੀ ਟਾਵਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਬਾਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਛੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਈਟ ਹੈ।

ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੋਨੋ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦੇ ਲੈ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਮੰਡਪ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰੋਸ਼ਨਆਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ 1671 ਵਿਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਥੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਲੀਟ **ਰੋਸ਼ਨਆਰਾ ਕਲੱਬ**, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੇ 1922 ਵਿਚ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, 22 ਏਕੜ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫਲੱਡਲਾਈਟਾਂ ਵਾਲਾ ਮੈਦਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਕਲੱਬ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (ਬੀਸੀਸੀਆਈ) ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪਰਬੰਧਕ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬਾਡੀ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਲਾ ਲਾਲ ਬੰਗਲਾ, ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ (1759-1806), ਦੀ ਮਾਤਾ ਲਾਲ ਕੁੰਵਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਬੇਗਮ ਜਾਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਦਿੱਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ ਕੰਟਰੋਲਰ

**ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ ਕੰਟਰੋਲਰ** (**ਐਨ.ਆਈ.ਸੀ**, ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ ਕਾਰਡ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਡਾਪਟਰ, ਲੈਨ ਅਡਾਪਟਰ ਜਾ ਭੌਤਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ) ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
right|thumb|ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ ਕੰਟਰੋਲਰ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਲਗਾਤਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜੰਤਰ ਨਾਮਕਰਨ
* ਕਨਵਰਜਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਡਾਪਟਰ
* ਹੋਸਟ ਅਡਾਪਟਰ
* ਆਈਐਫਕੋਨਫਿਗ
* ਇੰਟਲ ਡਾਟਾ ਡਾਇਰੈਕਟ I/O 
* ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਇੰਟਰਫੇਸ ਕਾਰਡ 
* ਨਵਾਂ ਏਪੀਆਈ
* ਵਰਚੁਅਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ 
* ਬੇਤਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ ਕੰਟਰੋਲਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ 
* [Physical Network Interface](https://technet.microsoft.com/en-us/library/dd392944(v=ws.10).aspx), Microsoft
* Predictable Network Interface Names, Freedesktop.org
* Multi-queue network interfaces with SMP on Linux

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ
ਬਲਬਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ

'***ਬਲਬਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ** ਜਾਂ ਗਿਆਸੂ ਦੀਨ ਬਲਬਨ*' ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਹਿਰੌਲੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਇਹ ਮਕਬਰਾ 1287 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਇਸ ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਾਟ ਦੀ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ -ਇਸਲਾਮਿਕ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਗਿਆਸੂ ਦੀਨ ਬਲਬਨ (1200–1287) ਤੁਰਕ ਮੂਲ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਦਾਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1266 ਤੋਂ 1287 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।ਗਿਆਸੂ ਦੀਨ ਬਲਬਨ ਦੀ ਕਬਰ ਜਾਂ ਮਕਬਰਾ 20 ਵੀੰ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 
ਦੂਜੀ ਤਸਵੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਬਾਕੀ ਤਸਵੀਰਾਂ 28 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

File:Graveyard of Balban,Mehrauli Archaeological Park,New Delhi,India.jpg|ਬਲਬਨ ਦੀ ਕਬਰ ਮਹਿਰੌਲੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਪਾਰਕ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- 
File:Balban's tomb, Mehrauli.jpg|right|ਬਲਬਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ,ਮਹਿਰੌਲੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਪਾਰਕ,ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 
File:Ruins of tomb of Balban,Mehrauli Archaeological Park,New Delhi,India.jpg|ਬਲਬਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਦੇ ਖੰਡਰ
File:Ruins of the tomb of Balban,Mehrauli Archaeological Park,New Delhi,India.jpg|ਬਲਬਨ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਗਿਰਦ ਦੇਪੁਰਾਤਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Balban's tomb ਵਿਕੀਮੈਪੀਆ
* ਬਲਬਨ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ  

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਰੌਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਕਬਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਸ ਵੰਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1287 ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਦੇ ਰਾਜ

ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਦੀ 10 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਸੀਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ
ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਹ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਕਸਬਿਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।

## Cities
~ਬਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰ~
*ਚਿਲੀਲਾਬਾਂਬੇ
*ਸੋਲਵੇਜ਼ੀ

## ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ
*ਚਾਡਿਜ਼ਾ
*ਚਾਮਾ
*ਚੈਂਬਸ਼ੀ
*ਚਾਵੁਮਾ
*ਚੈਂਬੀ
*ਚਿਬੋਂਬੋ
*ਚੀਐਂਗੀ
*ਚੀਲੂਬੀ
*ਚਿੰਸਾਲੀ
*ਚਿੰਨਯਿੰਗੀ
*ਚਿਰੁੰਦੂ
*ਚਿਸਾਂਬਾ
*ਚੋਮਾ
*ਗਵੈਂਬੇ
*ਇਸੋਕਾ
*ਕਾਬੋਂਪੋ
*ਕਾਫੂ
*ਕਾਫੁਲਵੇ
*ਕਾਲਾਬੋ
*ਕਾਲੀਨ ਹਿੱਲ
*ਕਾਲੋਮੋ
*ਕਾਲੁਲੁਸ਼ੀ
*ਕਾਨਜੇਂਬੋ
*ਕਾਓਮਾ
*ਕਾਪੀਰੀ ਮਪੋਸ਼ੀ
*ਕਾਸੇਂਪਾ
*ਕਾਸ਼ੀਕੀਸ਼ੀ
*ਕਾਤਾਬਾ
*ਕਾਤੇਤੇ
*ਕਵਾਂਬਾ
*ਕਾਜ਼ੇਂਬੇ (ਮਵਾਂਸਾਬਾਂਬਵੇ)
*ਕਾਜ਼ੁੰਗੁਲਾ
*ਕੀਬਾਂਬੋਮੇਨੇ
*ਲੁਅੰਗਵਾ
*ਲੁਵਨਜਾਮਾ
*ਲੁਕੂਲ
*ਲੁੰਡਾਜ਼ੀ
*ਮਾਚਾ ਮਿਸ਼ਨ
*ਮਾਕੇਨੀ
*ਮਾਨਸਾ
*ਮਾਜ਼ਾਬੂਕਾ
*ਮਬਾਲਾ
*ਮਬਰੇਸ਼ੀ
*ਮਫੂਵੇ
*ਮਿਲੇਂਗੇ
*ਮਿਸਿਸੀ
*ਮਕੁਸ਼ੀ
*ਮੋਂਗੂ
*ਮਾਂਜ਼ੇ
*ਮਪਿਕਾ
*ਮਪੋਰੋਕੋਸੋ
*ਮਪੂਲੁੰਗੂ
*ਮੁੰਬਾ
*ਮੁਜਾਂਬੇ
*ਮਵਿਨੀਲੁੰਗਾ
*ਨਚੇਲੇਂਗੇ
*ਨਗੋਮਾ
*ਨਕਾਨਾ
*ਨਸੇਲੂਕਾ
*ਪੇਂਬਾ
*ਪੇਤਾਕੇ
*ਸਾਂਫੇਆ
*ਸੇਨਾਏਙ
*ਸੈਰੇਂਜੇ
*ਸੇਸ਼ੀਕੇ
*ਸ਼ਿਵਾ ਨਗਾਂਡੂ
*ਸਿਆਵੋਂਗਾ
*ਸਿਕਾਲੋਂਗੋ
*ਸਿਨਾਜਾਂਗਵੇ
*ਜ਼ਾਂਬੇਜ਼ੀ
*ਜ਼ਿੰਬਾ
ਦੇਵ ਖਰੌੜ

**ਦੇਵ ਖਰੌੜ **ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨਮੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਲਰਾਜ ਪੰਡਿਤ, ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ, ਸੈਮੂਅਲ ਜੌਨ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਟਕ ਖੇਡੇ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟੈਲੀ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2012 ਵਿਚ, ਉਹ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਫਿਲਮ *ਸਾਡਾ ਹੱਕ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਵ ਖਰੌੜ ਸਾਲ 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਫਿਲਮ *ਰੁਪਿੰਦਰ ਗਾਂਧੀ - ਦਿ ਗੈਂਗਸਟਰ ..?* ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਦੇ ਸੀਕਵਲ *ਰੁਪਿੰਦਰ ਗਾਂਧੀ 2 - ਦਿ ਰਾਬਿਨਹੁੱਡ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਗੈਂਗਸਟਰ ਤੋਂ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾ ਬਣੇ ਮਿੰਟੂ ਗੁਰੂਸਰੀਆ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਫਿਲਮ ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

### ਫਿਲਮਾਂ 
* *ਕਬੱਡੀ ਇੱਕ ਮੌਹੱਬਤ (2010)*
* *ਕੀਅ ਕਲੱਬ (2012) ਹਿੰਦੀ*
* *ਸਾਡਾ ਹੱਕ (2013)*
* ਓ. ਜੀ. ਜੇ. (ਰਲੀਜ ਅਧੀਨ)
* ਰੁਪਿੰਦਰ ਗਾਂਧੀ- ਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰ
* ਸਾਕ- ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ 
* ਦੂੱਲਾ 
* ਡੀ ਐਸ ਪੀ ਦੇਵ 
* ਜਖ਼ਮੀ
* ਡਾਕੂਆ ਦਾ ਮੁੰਡਾ
* ਕਾਕਾ ਜੀ

### ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ 
* *ਅੱਗ ਦੇ ਕਲੀਰੇ *
* *ਅਲ੍ਹਨਾ (ਚੈਨਲ ਪੰਜਾਬ, 7 ਸਮੁੰਦਰ)*
* *ਜੁਗਨੂੰ ਮਸਤ ਮਸਤ (ਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ)*
* *ਅਸਾ ਹੁਣ ਤੁਰ ਜਾਣਾ (ਚੈਨਲ ਪੰਜਾਬ, *TV Punjabi)
* ਜੂਨ 85 (ਡੀ ਡੀ ਪੰਜਾਬੀ/ ਜਲੰਧਰ)
* ਕੋਈ ਪੱਥਰ ਸੇ ਨਾ ਮਾਰੋ (ਡੀ.ਡੀ. ਕਸ਼ਮੀਰ)
* ਰੂਪ ਬਸੰਤ (ਡੀ ਡੀਕਸ਼ਮੀਰ)
* ਖਾਦਾ ਪੀਤਾ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ (ਚੈਨਲ ਪੰਜਾਬ,) 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜਾਓ ਯੋਜਨਾ

**ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜਾਓ ਯੋਜਨਾ** (ਹਿੰਦੀ: बेटी बचाओ, बेटी पढ़ाओ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Save girl child, educate girl child) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲੈਕੇ ਆਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾਂ 100 ਕਰੋੜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 0 ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 919 ਔਰਤਾਂ ਸੀ।
 

2014 ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲਿਕਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲਿੰਗਵਾਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ (BBBP) ਸਕੀਮ 22 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ 'ਘਟਦੇ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਚਿੱਤਰ' (CSR) ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 100 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਸੈਕਟਰ ਐਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ।
26 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ, ਓਲੰਪਿਕ 2016 ਦੀ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮਲਿਕ ਨੂੰ BBBP ਲਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹੈਸ਼ਟੈਗ #SelfieWithDaughter ਜੂਨ 2015 ਵਿਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੀਬੀਪੁਰ, ਜੀਂਦ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਸੁਨੀਲ ਜਾਗਲਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੰਦਿਨੀ ਨਾਲ ਸੈਲਫੀ ਲਈ ਅਤੇ 9 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ। ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਸਪੋਰਟ 
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ (BBBP) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਜਨਵਰੀ 2015 ਤੋਂ "ਸੇਵ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ" ਅਤੇ "ਟੂ ਐਜੂਕੇਟ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ" ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾ: ਰਾਜਿੰਦਰ ਫਡਕੇ ਬੀਬੀਬੀਪੀ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਨਵੀਨਰ ਹਨ।

ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ
ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ (1984 ਫ਼ਿਲਮ)

**ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ** (ਹਿੰਦੀ - सोहनी महिवाल, ਰੂਸੀ – Легенда о любви) 1984 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤ-ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਉਮੇਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਅਤੇ ਲਤੀਫ ਫੈਜ਼ੀਏਵ (ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ) ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਐੱਫ਼ ਸੀ ਮਹਿਰਾ ਹੈ। ਸਨੀ ਦਿਓਲ
ਅਤੇ ਪੂਨਮ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
## ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ 
* ਤਨੁਜਾ - ਤੁੱਲਾ ਦੀ ਪਤਨੀ
* ਸਨੀ ਦਿਓਲ
* ਪੂਨਮ ਢਿੱਲੋਂ - ਸੋਹਣੀ
* ਪ੍ਰਾਣ
* ਗੁਲਸ਼ਨ ਗ੍ਰੋਵਰ - ਨੂਰ
* ਰਾਕੇਸ਼ ਬੇਦੀ
* ਮੇਹਰ ਮਿੱਤਲ
* ਜ਼ੀਨਤ ਅਮਾਨ - ਜ਼ਰੀਨਾ
* ਸ਼ਮੀ ਕਪੂਰ - ਪੀਰ ਬਾਬਾ
* ਮਜ਼ਹਰ ਖ਼ਾਨ - ਰਸ਼ੀਦ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦ-ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਸੰਬੰਧ
ਐਕਸਵੀਏਰਾ ਹਾਲੈਂਡਰ

**ਐਕਸਵੀਏਰਾ ਹਾਲੈਂਡਰ** (ਜਨਮ, 15 ਜੂਨ, 1943) ਇੱਕ ਕਾਲ ਗਰਲ, ਦਲਾਲ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਹਾਲੈਂਡਰ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਪਛਾਣ ਇਸਦੇ ਸੰਸਮਰਣ "ਦ ਹੈਪੀ ਹੂਕਰ: ਮਾਈ ਆਨ ਸਟੋਰੀ" ਦੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਕਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਹਾਲੈਂਡਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸੁਰਾਬਾਇਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ "ਡੱਚ ਯਹੂਦੀ" ਹਕੀਮ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਤੇ ਜਰਮਨ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਜਪਾਨੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸਨ।

ਆਪਣੇ 20ਵਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਨੇ ਜੋਹਾਨਿਸਬਰਗ ਲਈ ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੀ ਸੌਤੇਲੀ ਭੈਣ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਜੋਹਾਨਿਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਲੈਂਡਰ, ਜਾਨ ਵੈਬਰ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕਰਵਾ ਲਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹਾਲੈਂਡਰ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਟੂਟੀ ਤਾਂ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੀ ਗਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ
1968 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਬਤੌਰ ਸਕੱਤਰ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰੀ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਨਹੈਟਨ ਵਿੱਖੇ ਕਾਲ ਗਰਲ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਤ ਦੇ 1,000 ਡਾਲਰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਕੋਠਾ ਖੋਲ ਲਿਆ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਖਰਲਾ ਵੇਸ਼ਵਾ-ਘਰ ਅਤੇ ਹਾਲੈਂਡਰ ਖ਼ੁਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਦਲਾਲ ਬਣ ਗਈ। 1971 ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਹਾਲੈਂਡਰ ਨੂੰ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।.

### ਲੇਖਕ
1971 ਵਿੱਚ, ਹਾਲੈਂਡਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਸਮਰਣ "ਦ ਹੈਪੀ ਹੂਕਰ: ਮਾਈ ਆਨ ਸਟੋਰੀ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਹਾਲੈਂਡਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤਾਰਪੂਰਵਕ ਦੱਸਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲੈਂਡਰ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਵਿੱਖੇ ਕਈ ਨਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੀ ਅਜੋਕੀ ਕਿਤਾਬ "ਚਾਈਲਡ ਨੋ ਮੋਰ" ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਖੋਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਹਾਰਦਿਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਹਾਲੈਂਡਰ ਪੇਂਟਹਾਊਸ (Penthouse) ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ "ਕਾਲ ਮੀ ਮੈਡਮ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇੱਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
1970ਵਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਾਲੈਂਡਰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਫਰੈਂਕ ਐਪਲਬੂਮ, ਇੱਕ ਕਨੇਡੀਅਨ ਪੂਰਵਕਾਲੀਨ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। 1997 ਵਿੱਚ ਹਾਲੈਂਡਰ ਨੇ ਡੱਚ ਕਵੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਲੰਬਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਵਰੀ 2007 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਡੱਚ ਆਦਮੀ, ਫਲਿਪ ਦੇ ਹਾਨ, ਨਾਲ ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਵਿੱਖੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ

**ਸ੍ਰੀ ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਹੈ।
## ਜਨਮ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ
ਸ੍ਰੀ ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜੂਨ 1954 ਨੂੰ ਚਹੈੜੂ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਸੋਨੀ ਰਾਮ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀ ਮਤੀ ਗੁਰਦੇਵ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਇਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਨਾਭਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚਹਿਲ ਆਣ ਵੱਸਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਜਟਾਧਾਰੀ ਸਾਧੂ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਫ਼ਕੀਰ’ ਆਖਕੇ ਸੱਦਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਫ਼ਕੀਰ ਦਾ ਇਹ ਰੁਤਬਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। 
## ਸਿੱਖਿਆ
ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੇ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
## ਗਾਇਕੀ
ਮਜ੍ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਾਲੀ ਸੁਣਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਰੁਹਾਨੀ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਉੱਘੇ ਲੋਕ-ਗਾਇਕ ਉਸਤਾਦ ਸੰਤ ਰਾਮ ਖੀਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਸਤਾਦ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਉਹ ਦੌਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਗਾਣਾ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਿਕ ਰੁਚੀਆਂ ਭਾਰੂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ ਨੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ।
## ਸਖ਼ਸ਼ੀਅਤ
ਆਪਣੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਸਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਸਦਕਾ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਟੇਜ ਦੇ ਧਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਸੇਟ ਕਲਚਰ ਤੋਂ ਹੱਟ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ-ਅਖਾੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ। 
## ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ ਦਾ ਦੌਰ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ‘ਸੁਚੇਤ ਬਾਲਾ’ ਅਤੇ ‘ਸਨੀਤਾ ਭੱਟੀ’ ਨਾਲ ਗਾ ਕੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦੋਗਾਣਾ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ। 
## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਏ ਹੋਏ ਬੇਹੱਦ ਮਕਬੂਲ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ‘ਆਹ ਚੱਕ ਛੱਲਾ’, ‘ਮੈਂ ਪੁੱਤ ਤਾਂ ਜੱਟ ਦਾ ਸੀ’, ਅਤੇ ‘ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਯਰਾਨੇ ਲਾਉਣ ਦੀ’ ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਪਿਠ ਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੱਜੋਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸੁਰੀਲੀ ਅਤੇ ਸੰਜ਼ੀਦਾ ਗਾਇਕੀ ਰਾਹੀਂ ਭਰਭੂਰ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿੱਘੀ ਸਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਮਿਲਣਸਾਰ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਜ਼ਜਬਾ ਬਹੁਤ ਭਾਰੂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਿਰ ਵੀ ਗਾਇਆ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਰੂਹ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ।

## ਮੌਤ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰ ਚਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਿਤੀ 27 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਉਹ ਅਚਨਚੇਤ  ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਸੱਜਣਾਂ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਗਏ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਪਾਏ ਨਿੱਗਰ ਯੋਗਦਾਨ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ
ਤੱਤਾਪਾਣੀ

**ਤੱਤਾਪਾਣੀ**, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖ਼ੈਬਰ-ਪਖਤੁਨਖ਼ਵਾ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ  34°11'00"N 73°27'50"E ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ੈਬਰ-ਪਖ਼ਤੁਨਖ਼ਵਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਛੇਨਾ ਜਲੇਬੀ

**ਛੇਨਾ ਜਲੇਬੀ** ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਖਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਜ-ਕੱਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਰਸਿੱਧ ਹੈ।

## ਸਮੱਗਰੀ
* ਪਨੀਰ
* ਦੁੱਧ
* ਆਟਾ
* ਬੈਕਿੰਗ ਪਾਉਡਰ
* ਇਲਾਇਚੀ ਪਾਉਡਰ
* ਖੰਡ
* ਪਾਣੀ
* ਤੇਲ
* ਕੇਸਰ

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
# ਪੈਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਪਾਕੇ ਚਾਸ਼ਨੀ ਬਣਾਓ ਜੱਦ ਤੱਕ ਉਹ ਉੱਬਲਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।
# ਹੁਣ ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਲਿਚੀ ਪੌਦੇ ਪਾ ਦੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਰਮ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਗੁੰਨ ਦੋ।
# ਹੁਣ ਬੇਕਿੰਗ ਪਾਉਡਰ ਨੂੰ ਪਾ ਦੋ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਮਿਲਾ ਦੋ।
# ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਗੋਲ ਕਰਕੇ 12 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਰੱਸੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਦੋ।
# ਹੁਣ ਇੱਕ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰ ਲੋ।
# ਹੁਣ ਰੋਲ ਕਿੱਤੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੇਏਲ ਵਿੱਚ ਆਕਾਰ ਦੇਕੇ ਇੰਨਾ ਨੂੰ ਤਲ ਦੋ।
# ਜੱਦ ਤੱਕ ਸੁਨਹਿਰੇ ਰੰਗ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲੋ।
# ਹੁਣ ਗਰਮ ਚਾਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਲੇਬੀ ਨੂੰ ਪਾ ਦੋ।
# ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਨੀਰ ਜਲੇਬੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਢੱਕ ਕੇ ਚਾਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
# ਹੁਣ ਆਂਚ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕੜਾਹੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦੋ ਅਤੇ ਤਦ ਤੱਕ ਪਕਾਓ ਜੱਦ ਤੱਕ ਕੀ ਇਹ ਉਬਲਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।
# ਪਨੀਰ ਜਲੇਬੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ।
# ਹੁਣ ਜਲੇਬੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਜਾਂ ਗਰਮ ਖਾਓ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਵੁਲਰ​ ਝੀਲ

**ਵੁਲਰ​ ਝੀਲ** ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਂਡੀਪੋਰਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਹਲਮ ਨਦੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਲਮ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਾਉਂਦੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਕੱਢ ਵੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ-ਸੁੰਗੇੜ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਕਾਰ 30 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਤੋਂ 260 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਯੋਸ਼ੀਨੋਰੀ ਓਸੁਮੀ

**ਯੋਸ਼ੀਨੋਰੀ ਓਸੁਮੀ** (; ਜਨਮ 9 ਫ਼ਰਵਰੀ, 1945), ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਸੈੱਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜੋ ਸਵੈਮਾਰ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਸਵੈਮਾਰ ਉਹ ਅਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸੈੱਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਓਸੁਮੀ ਟੋਕੀਓ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਫ਼ਰੰਟੀਅਰ ਸਾਇੰਸ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੈ। ੨੦੧੨ ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਮੁਢਲੇ ਵਿਗਿਆਨ ਪਿੱਛੇ ਕਿਓਟੋ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ੨੦੧੬ ਵਿੱਚ ਸਵੈਮਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਕਿਸੇ ਜਪਾਨੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਅਕਾਦਮੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ (Academic profile on a Japanese website)  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)
*Curriculum vitae on his homesite  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)
*An official press release announcing Ohsumi will receive the 2016 Nobel Prize in Physiology or Medicine
*Yoshinori Ohsumi of Japan Wins Nobel Prize for Study of ‘Self-Eating’ Cells

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਥੀਅਲ

**ਥੀਅਲ** (ਮੂਲ ਉਚਾਰਨ- **ਥੀਯਲ**) ਕੇਰਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਂਬਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਥੀਅਲ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਤਲ਼ੇ ਨਾਰੀਅਲ, ਧਨੀਏ ਦੇ ਬੀਜ, ਸੁੱਕੀ ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਮੇਥੀ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਲੇਪ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਹਲ਼ਦੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਗਰੇਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥੀਅਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਿਆਜ, ਕੌੜੀ ਤਰਬੂਜ, ਆਲੂ, ਬੈਂਗਣ, ਜ਼ੁਕਿਨੀ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਅੰਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਦ ਸਰਕਲ ਆਫ਼ ਰੀਜਨ (ਨਾਵਲ)

***ਦ ਸਰਕਲ ਆਫ਼ ਰੀਜਨ ***,  ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਮਿਤਾਵ ਘੋਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ 1986 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਸਰਕਲ ਆਫ਼ ਰੀਜਨ ਨੇ * ਵੱਕਾਰੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, Prix Medicis Étrangère 1990 ਵਿੱਚ ਜਿਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ

**ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ** ਦਾ ਅਰੰਭ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਹਿਤ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਪਰਵੇਸ਼ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਵਿ 'ਤੇ ਪਿਆ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ, ਨਿਬੰਧ, ਆਦਿ ਮਿਲੀਆਂ।
## ਅਰੰਭ
ਮੁਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਗਿਣੀਆਂ ਚੁਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਤ-ਚੀਤ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੰਮ ਸੁੰਦਰੀ,ਬਿਜੈ ਸਿੰਘ,ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਰਨਣਯੋਗ ਹਨ।

## ਵਿਕਾਸ
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਖੇਤਰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
### ਕਵਿਤਾ
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ,ਧਨੀਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ,ਪਰੋ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ, ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਵਾਦ, ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਗੁਰਮਤਿ ਰੱਹਸਵਾਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾ ਪੱਖ ਤੋਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਬੂਲਿਆ, ਉੱਥੇ ਛੰਦ ਮੁਕਤ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਅਦਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
1935 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਬਣ ਗਿਆl ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ,ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ,ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਮਾਜਵਾਦ,ਨਾਰੀਵਾਦ,ਮਜ਼ਦੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਕਾਰ ਬਣ ਗਏ।20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ, ਸੁਹਜਵਾਦ,ਨਕਸਲ ਜੁਝਾਰਵਾਦੀ ਝੁਕਾਅ ਅਧੀਨ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ,ਦਲਿਤ, ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵੰਨ-ਸਵੰਨਤਾ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ।ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ,ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇਕੀ,ਪਾਸ਼,ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ,ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ,ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਡਾ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਟਾਂਡਾ ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਉੱਘੇ ਹਸਤਾਖਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਈਐਲ ਏਐਲ

**ਈਐਲ ਏਐਲ** ਇਸਰਾਇਲ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ (ਟੇਸ: ਈਐਲਏਐਲ), ਈਐਲ ਏਐਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸਰਾਇਲ ਦੀ ਇੱਕ ਫਲੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ I ਇਸ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਉਡਾਣ ਜਨੇਵਾ ਤੋਂ ਟੇਲ ਏਵੀਵ ਸਤੰਬਰ 1948 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰਲਾਈਨ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨੇ ਬੈਨ ਗੂਰਿਅਨ ਏਅਰਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਬੇਸ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਤਹਿਸ਼ੁਦਾ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਇਸਰਾਇਲ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪ ਮਿਡਲ ਇਸਟ, ਅਮਰੀਕਾ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਸਟ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਤੱਕ ਕਾਰਗੋ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ I

ਈਐਲ ਏਐਲ ਦੇ ਅਸੂਲ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਉਡਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਕੋਸ਼ਰ ਦੀ ਹੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੂਇਸ਼ ਸਬੱਬਾਥ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਛੁਟੀਆਂ ਤੇ ਉਡਾਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ I ਈਐਲ ਏਐਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਇੱਕਲੋਤਿ ਵਪਾਰਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਜਹਾਜ ਵਿੱਚ ਮੀਸਾਇਲ ਡਿਫ਼ੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਲਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ), ਧੰਨਵਾਦ ਹੈ ਇਸਦੇ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ I ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸਨੂੰ ਹਾਇਜੈਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਤੇ ਆਤਂਕਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੋਇਆਂ ਸਨ ਪਰ ਈਐਲ ਏਐਲ ਉਡਾਣ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਹਾਇਜੈਕ ਹੋਇਆ ਹੈ I ਇਸਰਾਇਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਈਐਲ ਏਐਲ ਨੇ ਮਾਨਵੀ ਸੰਕਟਕਾਲੀਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ, ਦੁਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਸਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਏਅਰਲਿਫ਼ਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਇਆ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ (ਇੱਕ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ 1,122 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ) ਵਪਾਰਕ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਕੇ ਵਲੱਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਬਣਾਇਆ I ਇਹ ਸਾਲ 1991 ਦੀ ਘਟਨਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸੋਲੋਮੋਨ ਸਮੇਂ 14,500 ਯਹੂਦੀ ਰਿਫ਼ਿਊਜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਥੋਪਿਆ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ I

ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ, ਈਐਲ ਏਐਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬੋਇੰਗ ਜਹਾਜਾਂ ਦੇ 38 ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ, 4 ਲੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰਵਾਕੇ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 6,056 ਸਟਾਫ਼ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇਕੇ ਕੀਤਾ I ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਵੱਧਕੇ $2.4 ਅਰਬ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਘੱਟਾ $49.4 ਲੱਖ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ I ਇਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ $57 ਲੱਖ ਦਾ ਵੱਧਾ ਸੀ I

## ਇਤਿਹਾਸ
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਸਤੰਬਰ 1948, ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਚੈਮ ਵੇਜਮਾਨ ਨੇ ਜੇਨੇਵਾ,ਸਵੀਟਜਰ ਲੇਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਨ੍ਫ੍ਰੇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ. ਵੇਜਮਾਨ ਨੇ ਇਸਰਾਇਲੀ ਗੋਵਰਮੈਟ ਦੇ ਜਹਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸਰਾਇਲੀ ਰੋਕ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰਹ ਸਭੰਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ. ਵੇਜਮਾਨ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ C-54 ਫੌਜੀ ਆਵਾਜਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਵਲੀਅਨ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਜਹਾਜ਼ 'El Al / ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ "ਦਾ ਲੋਗੋ ਦੇ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਰਾਏਲ ਜਿਨੀਵਾ ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਾ-ਸਟਾਪ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਮੁਮਕਿਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਬਾਲਣ ਕੁੰਡ (ਫਿਉਲ ਟੇਂਕ) ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. 28 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਅਕਰੋਨ ਹਵਾਈ ਬੇਸ ਤੋ ਉੜਾਨ ਭਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇਹ ਇਸਰਾਏਲ ਵਾਪਿਸ ਆਇਆ ਸੀ. ਉੜਾਨ ਤੋ ਬਾਦ ਜਹਾਜ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋ ਵਾਸਤੇ ਸੇਨਾ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

ਇਸ ਤੋ ਬਾਦ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 15 ਨਵੰਬਰ 1948 ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਫਲੇਗ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਖੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ 1949 ਤੱਕ ਇਸ ਨੇ ਪਟੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਦੋ ਜਹਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ. ਇਸ ਤੋ ਬਾਦ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਅਮੇਰਿਕਾ ਏਅਰ ਲਾਇਜ ਤੋ ਦੋ ਡੀ.ਸੀ.-4s ਜਹਾਜ ਖਰੀਦ ਲਿਤੇ.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਭੜੀ ਮਾਨਸਾ

**ਭੜੀ ਮਾਨਸਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਨਾਂਅ ਉਤਪਤੀ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਧੂਰੀ-ਬਾਗੜੀਆਂ ਰੋਡ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਅਮਰਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਭੜੀ ਮਾਨਸਾ ਦੋਵਾਂ ਹਲਕਿਆਂ ਦਾ ਅਖ਼ੀਰਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਿੰਡ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਚੰਦਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਨਾਭਾ ’ਚ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਹੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਭੜੀ ਮਾਨਸ਼ਾਹੀਆਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

## ਪਿਛੋਕੜ
 ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ਅਤੇ ਵੋਟਰ 1200 ਦੇ ਲਗਪਗ ਹਨ।ੜੀ ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਧੂ, ਸੋਹੀ ਤੇ ਕਲਾਰ ਗੋਤਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੱੱਧੂ ਸੈਦੋ ਕਿਆ ਤੋਂ, ਸੋਹੀ ਬਾਗੜੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਤੇ ਕਲਾਰ ਕਲਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੱੱਲ ਗੋਤ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰੰਡ ਰਾਏਪੁਰ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 1952 ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਰਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਥ ਹੈ, ਜਿੱੱਥੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਾਸ਼ ਆਦਿ ਖੇਡ ਕੇ ਮਨ ਪਰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਜਗਰਾਤਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਦੇ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਭਗਤ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ। ਭੜੀ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਕਈ ਵਿਅਕਤੀ ਫ਼ੌਜ, ਪੁਲੀਸ, ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਆਦਿ ’ਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਹਾਰ- ਏ-ਦਾਨਿਸ਼

**ਬਹਾਰ- ਏ-ਦਾਨਿਸ਼ **,(ਸੁਖਨ ਦਾ ਝਰਨਾ ),ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇਨਾਇਤ ਉੱਲਾ ਕੰਬੋਹ ਜਾਂ ਇਨਾਇਤ ਉੱਲਾਕੰਬੋਜ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਬਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਗਾਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ 1061 ਏ .ਐਚ ./1651 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ।
  
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਅੰਸ਼ਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਲੈਗਜੈੰਡਰ ਡੋ (Alexander Dow) ਵੱਲੋਂ 1768 ਤੋਂ 1769 ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1799 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪੂਰਨ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਜੋਨਾਥਨ ਸਕਾਟ (Jonathan Scott) ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 19 ਵੀੰ ਸਦੀ ਵਿਚ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਲਿੱਥੋਗ੍ਰਾਫ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

## ਤਰਜ਼ਮਾ 
* *Bahar-Danush; or, garden of knowledge. An oriental romance. Translated from the Persic of Einaiut Oollah* by Jonathan Scott, 1799. Digital version at the Packard Humanities Institute

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ʿInāyat-Allāh Kanbū, Šayḫ d. 1082/1671

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:17 ਵੀੰ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1651 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਜਨੌੜੀ

**ਜਨੌੜੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੂੰਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਨਾਂਅ ਉਤਪਤੀ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਜਨੌੜੀ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ
ਇਸ ਪੁਰਾਤਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਡਡਵਾਲ ਗੋਤਰ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੀ ਵਸੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 6 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਕਰੀਬਨ 4 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ ਲਗਪਗ 5600 ਏਕੜ ਹੈ।ਜਨੌੜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾ ਜਨਕਪੁਰੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਠੋਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਹਰੇਕ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੰਦਿਰ ਹਨ। ਮੰਦਿਰ ਬਾਬਾ ਸਰਵਣ ਦਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟੇ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਦੂਰੋਂ-ਦੂਰੋਂ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਨੇੜਲੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਮੌਕੇ ਵੀ ਮੇਲਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤੱਖੀ ਗੋਤਰ ਜਠੇਰਿਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨੌੜੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਮੁਹੱਲੇ ’ਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਹਵੇਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੁਣ ਖਸਤਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾ, ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ 2 ਸਰਕਾਰੀ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੰਜਾਈ ਲਈ ਵੀ 2 ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਦਾ 66 ਕੇ.ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਨੌੜੀ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ-ਨਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਸੜਕਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੌਰਵ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੇ ਦੋਆਬਾ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਹੈ। ਸਹਿਕਾਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਭਾ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਡੈਮ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾਲਾਮਾਲ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਹਾਜ਼ ਹਵੇਲੀ

**ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਦੀ ਹਵੇਲੀ**,ਜੋ **ਜਹਾਜ ਹਵੇਲੀ ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ-ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਸਮੇਂ ਸੂਬਾ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨਵਾਬ ਵਜੀਰ ਖਾਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਸਨ।ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਅਨਿੰਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਬਾਬਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੇ ਉਹਨਾ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਥਾਂ ਖਰੀਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵੇਚਣੀ ਪਈ ਸੀ।

## ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ 
ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਧਰੋਹਰ ਹੁਣ ਲਗਪਗ ਖੰਡਰ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਿੱਖ ਵਿਗੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕਾਫੀ ਹਿੱਸਾ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।ਹੁਣ ਇਸ ਹਵੇਲੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁੜ ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਕੰਮ, ਚੂਨੇ ਦੀ ਚਿਨਾਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਧੀਮੀ ਚਾਲ ਤੇ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ 2017 ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। 
ਸ੍ਰੀ ਜੋਤੀ ਸਰੂਪ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਧਰਤੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਕੂਮਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ 

## ਇਮਾਰਤੀ ਬਣਤਰ 
ਇਹ ਹਵੇਲੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮੁਗਲ ਇਮਾਰਤਸਾਜੀ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਹੰਦੀ ਇੱਟਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।।ਇਹ ਹਵੇਲੀ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਹਵੇਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨਵਾਬ ਵਜੀਰ ਖਾਨ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਲਾਗੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੁਹਾਰੇ ਲੱਥੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਘਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
*ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼
*ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਗਿਰਦ ਦੇ ਮਕਬਰੇ
*ਰੋਜਾ ਸ਼ਰੀਫ

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

Brief description of history of Haveli Todar Mal 03.jpg|Brief description of history of Haveli Todar Mal,Fatehgarh Sahib district,Punjab,India
Haveli Todar Mal 02.jpg|Haveli Todar Mal,Fatehgarh Sahib district,Punjab,India
Ruins of Haveli Todar Mal 04.jpg|Ruins of Haveli Todar Mal,Fatehgarh Sahib district,Punjab,India
Well at Haveli Todar Mal 05.jpg|Well at Haveli Todar Mal,Fatehgarh Sahib district,Punjab,India

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*Todarmal Jahaj Haveli, slide show IGNCA

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਰੈਡੀਸਨ ਬਲੂ

ਰੈਡੀਸਨ ਬਲੂ (ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੈਡੀਸਨ ਐਸਏਐਸ) ਪੁਰਣ ਸੇਵਾ ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋਕਿ ਰੈਡੀਸਨ ਹੋਟਲਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ , ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਯੂਰੋਪ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਾਰਲਸਨ ਰੈਜ਼ਿਡਰ ਹੋਟਲ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ ਸਾਲ 2014 ਤੱਕ, ਰੈਡਿਸਨ ਬਲੂ 287 ਹੋਟਲਾਂ ਦੇ  68,270 ਕਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ 102 ਦੇ ਵਾਧੂ 23,489 ਕਮਰੇ ਵਿਕਾਸ ਅਧੀਨ ਸਨ। 

ਸਕੈਂਡੀਨੈਵਿਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸਿਸਟਮ (ਐਸਏਐਸ) ਰੈਜ਼ਿਡਰ ਹੋਟਲ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਰੈਡੀਸਨ ਐਸਏਐਸ ਹੋਟਲਾਂ ਲਈ ਲਾਇੰਸੈਂਸ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਐਸਏਐਸ ਦੇ ਪਾਟਨਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਮਗਰੋਂ, ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਰੈਡੀਸਨ ਐਸਏਐਸ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਐਸਏਐਸ ਬਲੂ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਨਵੇਂ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ I ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ, ਕਾਰਲਸਨ ਹੋਟਲਸ ਅਤੇ ਰੈਜ਼ਿਡਰ ਹੋਟਲ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਕੇ ਕਾਰਲਸਨ ਰੈਜ਼ਿਡਰ ਹੋਟਲ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਲ 1960 ਵਿੱਚ, ‘ਦਾ ਰੋਯਲ ਕੋਪੈਨਹੈਗਨ’ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਹੋਟਲ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ I ਇਸਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਰਨੇ ਜੈਕੋਬਸੇਨ ਫ਼ਾਰ ਐਸਏਐਸ ਇੰਨਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹੋਟਲਸ (ਐਸਆਇਐਚ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ – ਜੋਕਿ ਸਕੈਨਡੀਨੇਵੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਗਰੁੱਪ, ਐਸਏਐਸ ਦੇ ਹੋਟਲ ਡਿਵਿਜ਼ਨ ਹੈ I

ਰੈਡੀਸਨ ਐਸਏਐਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਾਲ 1994 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਐਸਏਐਸ ਇੰਨਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹੋਟਲਾਂ (ਐਸਆਇਐਚ) ਨੇ ਯੂਰੋਪ, ਮਿਡਲ ਇਸਟ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ (ਈਐਮਈਏ) ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਲਈ ਜੋਂਟ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਵਿੱਚ ਰੈਡੀਸਨ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ . ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ, ਰੈਡੀਸਨ ਐਸਏਐਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੋਂਵਾ ਹੋਟਲ ਖੋਲਿਆ I

ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ, ਰੈਜ਼ੀਡਰ ਨੇ  ਐਸਏਐਸ ਹਾਸਪੀਟੈਲਟੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ I ਰੈਡੀਸਨ ਐਸਏਐਸ ਨੇ ਉਸ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਈਐਮਈਏ ਭਰ ਦੇ 40 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਚ 150 ਪਰਾਪਰਟੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ. ਸਾਲ 2006 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਰੈਜ਼ੀਡਰ ਐਸਏਐਸ, ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲਕੇ ਰੈਜ਼ੀਡਰ ਹੋਟਲ ਗਰੁੱਪ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਸਟੋਕਹੋਮ ਸਟੋਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਬਲਿਕ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ I

ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ, ਰੈਜ਼ੀਡਰ ਹੋਟਲ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ 55 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 360 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਟਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ  I 

ਜਦੋਂ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰੈਜ਼ੀਡਰ ਦੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਵਾਇਸ ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਬ੍ਰਾਂਡ, ਗੋਰਡਨ ਮੈਕ੍ਕੇਨਨ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਣ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸਦੇ ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲੂ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਰੈਜ਼ੀਡਰ ਦੀ ਪਸੰਦ ਸੀ ਤਾਂਕਿ ਜਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਐਸਏਐਸ ‘ਬਲੂ ਬਾਕਸ’ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਅਲਗ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਸ਼ੋਧ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ I

“ਬਲੂ ਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਚਾਲੂ ਪਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਇਆ ਕੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੋਰ ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਪਹਲੀ ਪਸੰਦ ਸੀ. ਓਹਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,  ਇਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਇੱਕ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ.

20 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ, , ਮਾਲੀ ਦੇ ਬਾਮਾਕੋ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇ ਰੈਡੀਸਨ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਇਸਲਾਮਿਸਟ ਹਥਿਆਰਬੰਦਾਂ ਨੇ ਹੋਟਲ ਦੇ 170 ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਕਤੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਅਪ੍ਰੇਲ 2016 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੇਟੇ,ਗ੍ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਰੇਡੀਸਨ ਬਲੂ ਰਿਸੋਰਟ ਖੋਲਿਆ ਗਇਆ I

## ਹਵਾਲੇ:-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਥਾਵਾਂ