ਗੋਪਰਾਜੂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਰਾਓ

**ਗੋਪਾਰਾਜੂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਰਾਓ** (15 ਨਵੰਬਰ 1902-26 ਜੁਲਾਈ 1975), ਜੋ ਕਿ ਗੋਰਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਨਾਸਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖਾਂ, ਭਾਸ਼ਣਾਂ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਗੋਰਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਜੀ. ਲਵਨਮ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਚੇਨੂਪਤੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਜੀ. ਸਮਾਰਮ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ।[1]

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ 
ਗੋਰਾ ਨੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭੂਤ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।

ਗੋਰਾ ਹਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ "ਕੌਸਮੋਪੋਲੀਟਨ ਡਿਨਰ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਗੋਰਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹਰੀਜਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕਰਵਾਏ। ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਨੇ ਕਹੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਛੂਤ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।

ਸੰਨ 1933 ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਕਾਕੀਨਾਡਾ ਦੇ ਪੀ. ਆਰ. ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1939 ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮਛਲੀਪੱਟਨਮ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ 
1940 ਵਿੱਚ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਮੁਦੁਨੂਰ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1942 ਵਿੱਚ ਗੋਰਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ 18 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਰੋਆਇਵੈਲਰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।

ਗੋਰਾ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਈ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬ ਐਨ ਐਥੀਸਟ ਵਿਦ ਗਾਂਧੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰਹੀਣਤਾ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਗੋਰਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ,

ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਗੋਰਾ ਦੇ ਅਛੂਤ ਸੁਧਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੋਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਸਕਗੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਵੇ। ਅਲਾਬਾਮਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਟਸਕਗੀ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ-ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਕਰ ਟੀ. ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਟਸਕਗੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸੰਨ 1952 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਰਹਿਤ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ। 1967 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਲੜੀਆਂ।

### ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਸਤਿਕ ਸੰਮੇਲਨ 
ਗੋਰਾ ਨੇ 1970 ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਸਤਿਕ, ਮੈਡਲੀਨ ਮਰੇ ਓ 'ਹੈਅਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸੀ। 5 ਅਕਤੂਬਰ 1970 ਨੂੰ, ਓ 'ਹੈਅਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਗੋਰਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਸੰਨ 1970 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗੋਰਾ ਆਪਣੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ ਤਾਂ ਉਹ ਓ 'ਹੇਅਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਸਤਿਕ ਸੰਮੇਲਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੋਰਾ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਓ 'ਹੇਅਰ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਸਤਿਕ ਕਾਨਫਰੰਸ 1972 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਰਾ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ *ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਾਸਤਿਕਤਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[1]

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਗੋਰਾ ਦੇ ਨੌਂ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਗੋਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਮਨੋਰਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਰਜੁਨ ਰਾਓ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ 1949 ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਆਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਸੇਵਾਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਲਾਵਨਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਗੁਰਰਾਮ ਜਸ਼ੂਵਾ ਦੀ ਧੀ ਹੇਮਲਤਾ ਨਾਲ 1960 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਲਵਨਮ, ਧੀ ਮੈਤਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜੈਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਸਤਿਕ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਮੈਥਰੀ ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਜਯਮ ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਜੀ. ਸਮਰਾਮ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।

ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਚੇਨੂਪਤੀ ਵਿਦਿਆ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ 1980 ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ 
ਗੋਰਾ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਰਹਿਤ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।

ਗੋਰਾ ਇੱਕ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਵੋਦਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਘਾਤਕ ਦਰਸ਼ਨ' ਮੰਨਿਆ।

ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਛਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਕਰਮ, ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਇਹ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀਜਨਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਗੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਅਛੂਤ ਹੈ।[1]

## ਮੌਤ 
ਗੋਰਾ ਦੀ ਮੌਤ 26 ਜੁਲਾਈ 1975 ਨੂੰ ਵਿਜੈਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, 1976 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਸਵਤੀ ਗੋਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, 19 ਅਗਸਤ 2006 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਸੰਨ 2002 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ, ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਨੇ ਗੋਰਾ ਦੀ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਰਸਵਤੀ ਗੋਰਾ
* ਲਵਨਮ ਗੋਰਾ
* ਅਬਰਾਹਮ ਕੋਵੂਰ
* ਪੇਰੀਆਰ ਈ. ਵੀ. ਰਾਮਾਸਾਮੀ

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* *ਨਾਸਤਿਕਤਾ-ਕੋਈ ਰੱਬ ਨਹੀਂ ਹੈ* (1941) 
* *ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ* (1951, ਤੀਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ 1971) 
* *ਪਾਰਟੀ ਰਹਿਤ ਲੋਕਤੰਤਰ* (1961, ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ 1983) 
* *ਅਸੀਂ ਨਾਸਤਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ* (1975) 
* *ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਾਸਤਿਕਤਾ* (1972, ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ 1978) 
* *ਨਾਸਤਿਕਤਾ-ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ* (1980) 
* *ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ* (1980) 
* *ਮੈਂ ਸਿੱਖਦਾ ਹਾਂ* (1980) 
* ਲੋਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ (1981) 
* ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ (1987) 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* (ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅੰਸ਼) 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* AtheistCentre.in ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* PositiveAtheism.org ਇੱਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜੋ *ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਾਸਤਿਕਤਾ* ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ
* PositiveAtheism.org ਉੱਤੇ ਗੋਰਾ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ
* ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਸਤਿਕ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਦੂ-ਟੂਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ