open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਲਾਰਾ ਅਲਕੌਕ

**ਲਾਰਾ ਅਲਕੌਕ**ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਣਿਤ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਉਹ ਲੌਫਬਰੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਠਕ ਹੈ, ਲੌਫਬਰੋ ਵਿਖੇ ਗਣਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਐਲਕੌਕ ਨੇ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ ਸੇਲਡਨ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੌਨ ਬਲੇਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੀਚਿੰਗ ਮੈਡਲ ਐਲਕੌਕ ਇੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੀਚਿੰਗ ਫੈਲੋ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਲਕੌਕ ਨੇ ਵਾਰਵਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਵਾਰਵਿਕ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।  ''ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਣਿਤ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਖੋਜ: ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਬਾਰੇ  ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਰਕ'', ਐਡਰੀਅਨ ਸਿੰਪਸਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਖੋਜ 
ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਰਟਗਰਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਏਸੇਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਯੂਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਉਹ 2007 ਵਿੱਚ ਲੌਫਬਰੋ ਚਲੀ ਗਈ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਿਸਾਬਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਰਗਰੇਟ ਬਿੰਘਮ

**ਮਾਰਗਰੇਟ ਬਿੰਘਮ, ਲੂਕਨ ਦੀ ਕਾਉਂਟੇਸ** (1740 – 27 ਫਰਵਰੀ 1814) 1760 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚਾਰਲਸ ਬਿੰਘਮ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੂਕਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 16 ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਉਸਨੇ ਪੋਰਟਰੇਟ, ਸਟਿਲ ਲਾਈਫਸ ਅਤੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵੀ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ।

ਹੋਰੇਸ ਵਾਲਪੋਲ ਦੁਆਰਾ ਬਿੰਘਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਕਈ ਚਾਪਲੂਸੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ *ਕਿੱਸਿਆਂ* ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਜੋ ਲਗਭਗ ਉਹਨਾਂ ਮਾਸਟਰਾਂ [ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਨਕਲ ਕੀਤੀ] ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1814
ਜੀਨ ਐਡਮ

**ਜੀਨ ਐਡਮ** (ਜਾਂ **ਐਡਮਜ਼** ) (30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1704 – 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1765) ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਕਵੀ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਮ "ਦੇਅਰਜ਼ ਨਾਈ ਲੱਕ ਐਬੂਟ ਦ ਹੂਜ਼" ਹੈ। 1734 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ *ਮਿਸਲੇਨੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ*, ਪਰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਵਿਕਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਘਰੇਲੂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਸੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਟਾਊਨ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਗਰੀਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ 
ਗ੍ਰੀਨੌਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਐਡਮ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੇਖਕਵਾਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸੀ) ਹੈ "ਦੇਅਰਜ਼ ਨਾਈ ਲਕ ਅਬੂਟ ਦ ਹੂਜ਼", ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ। ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੌਬਰਟ ਬਰਨਜ਼ ਨੇ ਐਡਮ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1771 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਐਡਮ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਨ, ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਸਿਲਾਈ ਦੀ ਸੀਮਤ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਵੈਸਟ ਕਿਰਕ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਗ੍ਰੀਨੌਕ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਰ ਫਿਲਿਪ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂਸ *ਦ ਕਾਉਂਟੇਸ ਆਫ ਪੇਮਬਰੋਕਜ਼ ਆਰਕੇਡੀਆ* (1590) ਦੇ ਅੰਸ਼ ਪੜ੍ਹੇ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਜੌਨ ਮਿਲਟਨ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਕਲਾਸਿਕਸ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਹੋ ਗਈ।

## ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿਸਟਰ ਡਰਮੋਂਡ, ਜੋ ਕਿ ਕਸਟਮ ਅਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਲੈਕਟਰ ਸਨ, ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ *ਫੁਟਕਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ* ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਗਾਹਕੀ ਜੁਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਜੇਮਸ ਡੰਕਨ ਦੁਆਰਾ 1734 ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ [3] ਕਸਟਮ ਅਫਸਰ, ਵਪਾਰੀ, ਪਾਦਰੀਆਂ, ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਾਰਟਸਬਰਨ ਦਾ ਲਾਰਡ ਥਾਮਸ ਕ੍ਰਾਫਰਡ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ 150 ਗਾਹਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਉਸਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੈਚ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 80 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਸਨ। ਪਰ ਵਿਕਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਐਡਮ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬਚਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਪੀਆਂ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਵਿਕੀਆਂ।

ਐਡਮ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ, ਕਾਰਟਸਡਾਈਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। 1751 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਘਰੇਲੂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ। ਆਪਣੀ ਅਚਾਨਕ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ, ਐਡਮਜ਼ ਦੀ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1765 ਨੂੰ ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਘਰ, ਟਾਊਨ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਉਹ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1765
ਅਨਿੰਦਿਤਾ ਨਾਇਰ

**ਅਨਿੰਦਿਤਾ ਨਾਇਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Anindita Nayar**) ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1988, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ *ਅਮਿਤ ਸਾਹਨੀ ਕੀ ਲਿਸਟ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਅਨਿੰਦਿਤਾ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਦੇ ਨਾਲ "ਨੋ ਆਈਡੀਆ - ਗੇਟ ਆਈਡੀਆ" ਦੇ ਨਾਲ ਆਈਡੀਆ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਪਾਰਕ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ ਦੇ ਉਲਟ ਪੈਨਾਸੋਨਿਕ ਅਤੇ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਰਨੀਅਰ ਕਲਰ ਨੈਚੁਰਲਜ਼ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵੀ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਾਦਕਰ ਅਤੇ ਐਸਲ ਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ *3 AM* ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ, ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ *ਹਸਮੁਖ ਪਿਘਲ ਗਿਆ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਹ ਨਿਖਿਲ ਅਡਵਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ *POW - ਬੰਦੀ ਯੁੱਧ ਕੇ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਡਰਾਮਾ *ਹਾਤੂਫਿਮ* (ਹੋਮਲੈਂਡ) ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮਕਰਸਕ੍ਰਾਂਤੀ

**ਮਕਰਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ**, ਜਾਂ **ਮਕਰਵਿਲਕੂ**, ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 13-14 ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਅਯੱਪਨ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ (ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ), ਅਯੱਪਨ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮਕਰਵਿਲੱਕੂ ਦਿਨ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 13 ਜਾਂ 14 ਜਨਵਰੀ), ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਮੰਦਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ *ਤਿਰੂਵਬਰਨਮ* (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ) ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਕੇ, ਭੀੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ।

ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਇੱਕ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਕਰਨਾਕਸ਼ਤਰਮ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮ  ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਜ਼ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਤਾਰਾ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਦੀ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਇਕ ਤੀਬਰ ਚਿੱਟੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ( ਮਕਰਜੋਤਿ ) ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਹੈਲਨ ਐਡਮ

**ਹੈਲਨ ਐਡਮ** (2 ਦਸੰਬਰ, 1909 ਗਲਾਸਗੋ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ - 19 ਸਤੰਬਰ, 1993 ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਕਵੀ, ਕੋਲਾਜਿਸਟ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ ਜੋ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਬੀਟ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ 1960 ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਸਰ ਬੀਟ ਕਵੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਬੀਟ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

## ਜੀਵਨ 
ਆਦਮ ਇੱਕ ਅਗਾਊਂ ਕਵੀ ਸੀ; ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, *ਦ ਐਲਫਿਨ ਪੇਡਲਰ*, 1923 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਵੀ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੇਸਟੋਰਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਆਇਤ ਦੀ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ; ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਰ ਚਾਰਲਸ ਵਿਲੀਅਰਸ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਨੇ *ਐਲਫਿਨ ਪੇਡਲਰ* ਤੋਂ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਚੋਣਵਾਂ ਨੂੰ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਐਡਮ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਐਡਿਨਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1939 ਵਿਚ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਚਲੀ ਗਈ। ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਲਨ ਗਿੰਸਬਰਗ ਅਤੇ ਰੌਬਰਟ ਡੰਕਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਵੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਐਡਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਥੀਏਟਰ ਟੁਕੜਾ, 'ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋਜ਼ ਬਰਨਿੰਗ', ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਾਟਕ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਗੈਰੀ ਸਵਰਟਜ਼ਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। . *ਸਾਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ* ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਉਸਨੇ ਡੰਕਨ, ਜੇਸ, ਮੈਡਲਿਨ ਗਲੇਸਨ ਅਤੇ ਜੈਕ ਸਪਾਈਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬੀਟ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ "ਰਹੱਸਮਈ" ਬਣਾਇਆ, "ਜਾਦੂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਜੋ ਉਸਨੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਜੰਗਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਗਲਪਨ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਹੈਲਨ ਐਡਮ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਨੇ *ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਬਰਨਿੰਗ* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬਾਲਡ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜੋ 1963 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਅਲ ਕਾਰਮਾਈਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਕੋਰ ਅਤੇ ਜੇਸ ਦੁਆਰਾ ਡਰਾਇੰਗ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਸਿਲੈਕਟਡ ਪੋਇਮਜ਼ ਐਂਡ ਬੈਲਡਜ਼* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਡੋਨਾਲਡ ਐਲਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਦ ਨਿਊ ਅਮਰੀਕਨ ਪੋਇਟਰੀ 1945-1960 (1960) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਡਮ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ: "ਫਲੋਟਸਮ", ਇੱਕ 45 ਮਿੰਟ ਦੀ ਕਲਾ ਫਿਲਮ ਜੋ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਲਾਕਾਰ ਗੈਰੀ ਸਵਰਟਜ਼ਬਰਗ, ਰੋਨ ਮਾਨ ਦੁਆਰਾ *ਮੋਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ*, ਜਰਮਨ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰੋਜ਼ਾ ਵਾਨ ਪ੍ਰੌਨਹਾਈਮ ਦੁਆਰਾ *ਡੈਥ* ਐਂਡ *ਆਵਰ ਕੋਰਪਸ ਸਪੀਕ।* .

ਉਸ ਦੇ ਪੇਪਰ ਬਫੇਲੋ ਵਿਖੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਕੈਂਟ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1981 ਅਮਰੀਕਨ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909
ਰੋਸਮੇਰੀ ਥਾਮਸ

**ਰੋਸਮੇਰੀ ਥਾਮਸ** (16 ਫਰਵਰੀ, 1901 - 7 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1961) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਤੁਰੰਤ ਸਨ* ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਟਵੇਨ ਫਸਟ ਬੁੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਥਾਮਸ ਨੇ 1923 ਵਿੱਚ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 1950 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਲਾਰੈਂਸ ਡੁਰਲ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਈ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਪੈਂਸ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬਰੇਰਲੇ ਸਕੂਲ, ਬ੍ਰਾਇਨ ਮਾਵਰ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਲੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹਾਰਟਫੋਰਡ, ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਸਕੂਲ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣੀ ਸਿਖਾਈ।

2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ "ਦਿ ਐਲੀਫੈਂਟਸ ਪਾਸ ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ" ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਡੇਵਿਡ ਲੀਜ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਟੁਕੜੇ *ਏ ਟਾਈਮਲੇਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸ਼ਨ* ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿਮਫਨੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ 2011 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜੋ ਕਿ ਲੀਜ਼ਨਰ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਨਾਲ ਥਾਮਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ "ਗੀਤਕਾਰੀ, ਕਲਪਨਾਤਮਕ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੀ ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ"।

ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿਭਾਗ ਹਰ ਸਾਲ ਸਰਬੋਤਮ ਕਵਿਤਾ ਜਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਮੇਰੀ ਥਾਮਸ ਪੋਇਟਰੀ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901
ਐਨਾ ਮਾਰੀਆ ਬਿਗਾਟੀ

**ਐਨਾ ਮਾਰੀਆ ਬਿਗਾਟੀ** ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜੋ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਲਜਬਰੇ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੇਨੋਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸਰਕੇਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਕੋਆ, ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਲਜਬਰਾ ਸਿਸਟਮ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੋਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕੋਕਆ ਲਿਬ ਦੇ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਬਿਗਾਟੀ ਨੇ ਜੇਨੋਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1989 ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੌਰੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1995 ਵਿੱਚ ਟਿਊਰਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋ ਕੀਤੀ ਉਸਦਾ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ, ''ਅਸਪੇਟੀ ਕੰਬੀਨੇਟੋਰੀਸੀ ਈ ਕੰਪਿਊਟਜ਼ਿਓਨਾਲੀ ਡੇਲ'ਅਲਜਬਰਾ ਕਮਿਊਟੈਟਿਵ'', ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ ਰੋਬਿਆਨੋ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੇਨੋਆ ਵਿੱਚ ਰੋਬਿਆਨੋ ਨਾਲ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਕੇਟੋਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਾਵਲਾ ਰੋਵਨ

**ਪਾਵਲਾ ਰੋਵਨ** ਇੱਕ ਸਲੋਵੇਨੀਅਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 21 ਜਨਵਰੀ 1908 ਨੂੰ ਫ੍ਰੇਸਟਾਂਜ਼, ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 12 ਜੂਨ 1999 ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਟੋਪੋਲਸਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਕਈ ਵਾਰ **ਪਾਵਲੋ ਰੋਵਨ** ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਪਾਵਲਾ ਹਾਫਨਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਇਨਸਬਰਕ ਵਿੱਚ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੇ ਇਨਸਬਰਕ ਅਤੇ ਲਜੁਬਲਜਾਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਤੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੋਵਨ ਵੇਲੇਂਜੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਰਬਾਬ ਅਲ-ਕਾਜ਼ਿਮੀ

**ਰਬਾਬ ਅਲ-ਕਾਜ਼ਿਮੀ** ( , **ਰਬਾਬ ਅਲ-ਕਾਜ਼ਿਮੀ** ਵੀ ; 30 ਜੁਲਾਈ 1918 – 1998) ਇੱਕ ਇਰਾਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਡੈਂਟਲ ਸਰਜਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਰਬਾਬ ਅਲ-ਕਾਜ਼ਿਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਅਗਸਤ 1918 ਨੂੰ ਕਾਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਬਦ ਅਲ-ਮੁਹਸਿਨ ਅਲ-ਕਾਦਿਮੀ ਇਰਾਕੀ ਕਵੀ ਸਨ ਉਸਦੀ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਅਨ ਮਾਂ, ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1920 ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਲਿਖਤਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਨ ਕਿ ਮਿਸਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਲ-ਕਾਦਿਮੀ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕੰਮ 1969 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 1950 ਵਿੱਚ *ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਵਿਊ* ਵਿੱਚ 'ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ ਪੋਏਟਸਿਸ ਆਫ਼ ਇਰਾਕ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ:“ਮੇਰਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮੇਰਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੈ
ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਅਪਰਾਧ ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਜੂਲੀ ਬਰਗਨਰ

**ਜੂਲੀਆ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਬਰਗਨਰ** ਇੱਕ ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜੋ ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੋਜੀ, ਹੋਮੋਟੋਪੀ ਥਿਊਰੀ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਬਰਗਨਰ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਗੋਂਜ਼ਾਗਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 2005 ਵਿੱਚ ਨੋਟਰੇ ਡੈਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਦਾ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ, *ਹੋਮੋਟੋਪੀ ਥਿਊਰੀਜ਼ ਦੇ ਹੋਮੋਟੋਪੀ ਥਿਊਰੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮਾਡਲ*, ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਲੀਅਮ ਗੇਰਾਡ ਡਵਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਕੰਸਾਸ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਿਵਰਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 2016 ਵਿੱਚ ਉਥੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਵਰਜੀਨੀਆ ਚਲੀ ਗਈ

## ਮਾਨਤਾ 
2018 ਵਿੱਚ, ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਬਰਗਨਰ ਨੂੰ ਅਲਜਬਰਿਕ K -ਥਿਊਰੀ ਉੱਤੇ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਰੂਥ ਆਈ. ਮਿਚਲਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਵੀਸਨ

**ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਵੀਸਨ**,  (23 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1918 &#x2013; 31 ਜੁਲਾਈ, 2007) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਗ੍ਰਿਫਿਨ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। *ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ* ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਇਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।"

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਐਵੀਸਨ, ਇੱਕ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਧੀ, ਦਾ ਜਨਮ 1918 ਵਿੱਚ ਗਾਲਟ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ 1920 ਵਿੱਚ ਰੇਜੀਨਾ, ਸਸਕੈਚਵਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕੈਲਗਰੀ, ਅਲਬਰਟਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਐਨੋਰੈਕਸੀਆ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਵੀ ਸੀ; 1939 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੋਇਟਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ "ਗੈਟਿਨੋ" ਕਵਿਤਾ ਛਪੀ

## ਕਰੀਅਰ 
ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਵੀਸਨ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਾਈਲ ਕਲਰਕ, ਪਰੂਫ ਰੀਡਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ। ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਚਿਆ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਕੌਂਸਲ ਗ੍ਰਾਂਟ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

1956 ਵਿੱਚ ਐਵੀਸਨ ਨੂੰ ਗੁਗਨਹਾਈਮ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਗ੍ਰਾਂਟ ਮਿਲੀ;

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸਨਾ ਏਜਾਜ਼

**ਸਨਾ ਏਜਾਜ਼** ( Pashto   ) ਜਾਂ **ਸਨਾ ਇਜਾਜ਼**, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਸ਼ਤੂਨ ਤਹਾਫੁਜ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ (PTM) ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਕ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਸ਼ਤੂਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਰਮਾਣ, ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਕਾਲਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਅਵਾਮੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ (ਏਐਨਪੀ) ਦੇ ਯੂਥ ਵਿੰਗ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। 

## ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀ 
ਸਨਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਪੀਟੀਵੀ) ਵਿੱਚ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਹੋਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, PTM ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ 9 ਮਈ 2018 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2018 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਵਕਾਲਤ ਸੰਸਥਾ, ਸ਼ਿਰਕਤ ਗਾਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ। ਪੀਟੀਐਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਨਿਆਂ, ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਮੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਾਂਗੀ।"

9 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਅਰਮਾਨ ਲੋਨੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਰਸੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਰਾਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਐਮ ਦੇ ਜਨਤਕ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਸਨਾ ਏਜਾਜ਼, ਵਰਾਂਗਾ ਲੋਨੀ, ਅਰਫਾ ਸਿੱਦੀਕ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਪੀਟੀਐਮ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਈਟ. ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਣੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਖੋ 
* ਗੁਲਾਲਈ ਇਸਮਾਈਲ
* ਬੁਸ਼ਰਾ ਗੋਹਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰਾਬੀਆ ਮਹਿਮੂਦ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰੀ ਖੋਜਕਰਤਾ, *ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ*, 13 ਦਸੰਬਰ 2018 ਦਾ ਲੇਖ "ਸੁੰਗੜਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਾਲ", 13 ਦਸੰਬਰ 2018।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਰਗਰੇਟ ਸਮਿਥ (ਕਵੀ)

**ਮਾਰਗਰੇਟ ਡੀ. ਸਮਿਥ** (ਜਨਮ 1958) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਮਾਰਗਰੇਟ ਕੇਲਰਮੈਨ ਹੈ, ਜੋ 2011 ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।

ਸਮਿਥ (ਕੇਲਰਮੈਨ) ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਰਫੋਕ, ਵਰਜੀਨੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਰਗਰੇਟ ਡੀ. ਸਮਿਥ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਸਦੀਆਂ ਗਲਪ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਲਪਨਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ *ਬਾਰਨ ਸਵੈਲੋ* (2006), *ਦ ਸੀਡ ਇਨ ਮੀ* (2001), *ਮੇਡ ਵਿਦ ਲਵ* (1998), *ਏ ਹੋਲੀ ਸਟ੍ਰਗਲ: ਅਨਸਪੋਕਨ ਥਾਟਸ ਆਫ਼ ਹੌਪਕਿੰਸ* (1992) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।, 1994), *ਜਰਨਲ ਕੀਪਰ* (1992, 1993), ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਰੇਨੋਲਡਸਨ (1982) ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਿਤ *ਦਿ ਰੋਜ਼ ਐਂਡ ਦਾ ਪਰਲ* ।

ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਮਹਿਮਾਨ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹੈ: ਕਵੀ ਗੇਰਾਰਡ ਮੈਨਲੇ ਹਾਪਕਿਨਜ਼, ਬਾਲਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲਿਖਣਾ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਵਜੋਂ ਜਰਨਲ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟ । ਮਿਲੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੋਲਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਸੀਏਟਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਹਾਲੀਆ ਕਲਾ - ਕੈਨਵਸ 'ਤੇ ਐਬਸਟਰੈਕਟ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ - ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀਆਂ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਲੇਖਕ ਨਾਲ 2007 ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਜੈਫਰੀ ਓਵਰਸਟ੍ਰੀਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਕਿਹਾ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਮਾਰਗਰੇਟ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਉਸ ਨੂੰ ਈਸਾਈਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ [ਕੈਥਲੀਨ] ਨੋਰਿਸ, [ਐਨੀ] ਡਿਲਾਰਡ, [ਲੂਸੀ] ਸ਼ਾ, [ਫ੍ਰੈਡਰਿਕ] ਬੁਚਨਰ, [ਮੈਡੇਲੀਨ] ਲ'ਐਂਗਲ, [ਫਲੈਨਰੀ] ਓ'ਕੋਨਰ, [ਡੋਰੋਥੀ] ਸੇਅਰਜ਼, [ਸੀਐਸ] ਲੇਵਿਸ, ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ [ਜਾਰਜ] ਮੈਕਡੋਨਲਡ।"

ਓਵਰਸਟ੍ਰੀਟ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਦੋ ਲੇਖਕ "ਏ ਹੋਲੀ ਸਟ੍ਰਗਲ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ: ਸ਼ਾਅ ਅਤੇ ਐਲ'ਏਂਗਲ। 1991 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਅ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਖਰੜੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵਿੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਸਮਿਥ ਨੇ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਜਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਅ ਨੇ ਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਲਈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ. ਸ਼ਾਅ ਅਤੇ ਸਮਿਥ ਨੇ ਮੈਨਹਟਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੈਲੂਨ ਵਿੱਚ ਐਲ'ਏਂਗਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲ'ਏਂਗਲ ਨੇ ਖਰੜੇ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਲਿਖੀ: "ਮੈਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹਾਪਕਿਨਜ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਨੇ ਕਵੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ।" ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਵਿਜੇਤਾ, ਵਾਲਟਰ ਵੈਂਗਰਿਨ, ਨੇ ਲੇਖਕ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਮੁਖਬੰਧ ਲਿਖਿਆ: "ਧਿਆਨ ਦਿਓ!"

ਮਾਰਗਰੇਟ ਕੇਲਰਮੈਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਲੇਖਕ ਹਮਬੋਲਟ ਏਰੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਰੂਥ ਮਾਰਕਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਰਾਈਟਿੰਗ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ 2016 ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸਨ। ਵਜ਼ੀਫੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਖਰੜੇ, *ਐਨੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ*, ਮਿਡਲ-ਗ੍ਰੇਡ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਜਰਨਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਐਨੀ, ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਕੁੜੀ ਹੈ ਜੋ ਬੇਘਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਦੂਜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ। ਐਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੜਕ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਾਰਗਰੇਟ ਦਾ ਬਲੌਗ 
* ਮਾਰਗਰੇਟ ਦਾ ਲਿਖਤੀ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਕੰਮ 
* ਮਾਰਗਰੇਟ ਨਾਲ ਜੈਫਰੀ ਓਵਰਸਟ੍ਰੀਟ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਮਲਿਕਾ ਬੁਕਰ

**ਮਲਿਕਾ ਬੁਕਰ** (ਜਨਮ 1970) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ "ਮੌਜੂਦਾ ਬੋਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਢੀ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਥੀਏਟਰ, ਮੋਨੋਲੋਗ, ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਬੀਬੀਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਉਂਸਿਲ, ਵੈਲਕਮ ਟਰੱਸਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ, ਰਾਇਲ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਕੰਪਨੀ, ਆਰਵੋਨ, ਅਤੇ ਹੈਮਪਟਨ ਕੋਰਟ ਪੈਲੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਲਿਕਾ ਬੁਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ, ਯੂਕੇ,

ਬੁਕਰ ਨੇ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗੋਲਡਸਮਿਥਸ ਵਿਖੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਾਇਲ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਕਵੀ ਸੀ।

ਬੁਕਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ "ਨੌ ਰਾਤਾਂ", ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2016 ਦੀ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ *ਕਵਿਤਾ ਸਮੀਖਿਆ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ 2017 ਦੇ ਫਾਰਵਰਡ ਇਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਿੰਗਲ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਕੰਮ *ਬਿਟਰਸਵੀਟ: ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ ਬਲੈਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਪੋਇਟਰੀ* (1998), *ਦ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ* (2005), *ਟੇਨ ਨਿਊ ਪੋਏਟਸ* (2010), *ਆਊਟ ਆਫ ਬਾਉਂਡਸ, ਬਲੈਕ* ਸਮੇਤ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਹੈ। *ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਵੀਆਂ* (2012), ਅਤੇ *ਅਫਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਧੀਆਂ* (2019)।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਐਨੀ ਲੇ

**ਐਨੀ (ਨਾਰਮਨ) ਲੇ** (ਸੀ. 1599 - 1641) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ, ਅਧਿਆਪਕ, ਅਤੇ ਪੋਲੀਮਿਸਟ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਚਿੱਠੀਆਂ, ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਪਾਠ ਲਿਖੇ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਰੋਜਰ ਲੇ ਸੀ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰਡਿਚ, ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਲਿਓਨਾਰਡ ਚਰਚ ਦਾ ਕਿਊਰੇਟ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਜੋੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਕੂਲ ਸਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਐਨੀ ਲੇ ਨੇ ਰੋਜਰ ਲੇ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1599
ਜੇਨ ਵਿਜ਼ਮੈਨ

**ਜੇਨ ਹੋਲਟ** (née Wiseman; ਮਾਰਚ 1673 &#x2013; 1717 ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਟਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਮਜ਼ਦੂਰ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਔਰਤ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। 

ਵਿਜ਼ਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਲਬੋਰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਕਿਰਤੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨਾਟਕ, *ਐਂਟੀਓਕਸ ਦ ਗ੍ਰੇਟ, ਜਾਂ, ਦ ਫੈਟਲ ਰੀਲੈਪਸ*, ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਨਿਊ ਥੀਏਟਰ, ਲਿੰਕਨਜ਼ ਇਨ ਫੀਲਡਜ਼, ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1721 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ 1695 ਅਤੇ 1723 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚਾਲੀ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਦੋਸਤੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਸਾਨਾ ਸੇਂਟਲਿਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਸਤ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਰਜ ਫਾਰਕੁਹਾਰ, ਏਬਲ ਬੁਆਏਰ, ਨੇਡ ਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਟੌਮ ਬ੍ਰਾਊਨ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਮਿਸਿਜ਼ ਹੋਲਟ" ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਏ ਫੇਅਰੀ ਟੇਲ ਇੰਸਕ੍ਰਿਬਡ, ਮਾਨਯੋਗ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਨੂੰ।* *ਡਬਲਯੂ—, ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ*, 1717 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਵਾਈਜ਼ਮੈਨ ਨੇ *ਐਂਟੀਓਕਸ ਦ ਗ੍ਰੇਟ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੇਵਰਨ ਖਰੀਦਿਆ।

## ਈਟੈਕਟਸ 
* ਵਿਜ਼ਮੈਨ, ਜੇਨ. *ਐਂਟੀਓਕਸ ਮਹਾਨ, ਜਾਂ, ਘਾਤਕ ਰੀਲੈਪਸ* (1701)। ਆਰ.ਪੀ.ਟੀ. *ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਗਰਜ ਵਿੱਚ: ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਨੀ ਐਡ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਾਟਕ* । ਅਤੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ। ਕੇਂਡਲ. ਲੰਡਨ: ਮਿਥੁਏਨ, 1988, ਪੀ.ਪੀ.&nbsp;113-153. ( ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਰਕਾਈਵ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਫ਼ਤ)

## ਹਵਾਲੇ
ਐਲੀਸਨ ਕੈਲਡਰ

**ਐਲੀਸਨ ਕੈਲਡਰ** (ਜਨਮ 21 ਦਸੰਬਰ 1969) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਵੀ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਕੈਲਡਰ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਦਸੰਬਰ 1969 ਨੂੰ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਸਕੈਟੂਨ, ਸਸਕੈਚਵਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਸਕੈਚਵਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬੀ.ਏ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵੈਸਟਰਨ ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੀਟਰ ਵਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਸੀ।

2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਭਰਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਆਰਬੀਸੀ ਬ੍ਰੋਨਵੇਨ ਵੈਲਸ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ *ਹਿਸਟਰੀ, ਲਿਟਰੇਚਰ, ਐਂਡ ਦ ਰਾਈਟਿੰਗ ਆਫ਼ ਦ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰੈਰੀਜ਼* ਨਾਮਕ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਟ ਲੋਥਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਗੇਰਾਲਡ ਲੈਂਪਰਟ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਜੀਨੇਟ ਲਾਇਨਸ ਨਾਲ ਚੈਪਬੁੱਕ *ਗੋਸਟ ਵਰਕਸ: ਇਮਪ੍ਰੋਵਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨਜ਼ ਇਨ ਲੈਟਰਸ ਐਂਡ ਪੋਇਮਜ਼* ਵੀ ਸਹਿ-ਲਿਖੀ।

ਉਹ ਵਿਨੀਪੈਗ, ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਲੇਖਕ ਵਾਰੇਨ ਕੈਰੀਓ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ

**ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ** (ਜਨਮ ਨਾਮ: **ਲੀ**, 20 ਜੁਲਾਈ 1659 - 29 ਅਕਤੂਬਰ 1685) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਲਗਭਗ 45 ਟੁਕੜੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਜੀਵਨ 
ਐਨੀ ਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਜੁਲਾਈ 1659 ਨੂੰ ਡਿਚਲੇ ਪਾਰਕ, ਆਕਸਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਰ ਹੈਨਰੀ ਲੀ ਦੀ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਛੋਟੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਐਨੀ ਡੈਨਵਰਸ, ਸਰ ਜੌਹਨ ਡੈਨਵਰਸ ਦੀ ਧੀ, ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਰ ਗਈ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਐਲੇਨੋਰ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਐਡਰਬਰੀ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਸਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲਿਬਰਟਾਈਨ ਜੌਨ ਵਿਲਮੋਟ, ਰੋਚੈਸਟਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਲ, ਜੋ ਕਿ ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ ਦਾ ਚਾਚਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

16 ਸਤੰਬਰ 1673 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਥਾਮਸ ਵਾਰਟਨ (1648-1715) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 1678 ਅਤੇ 1680 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੈਰਿਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਕੜਵੱਲ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਫਿਲਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

## ਮੌਤ 
ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ ਦੀ ਮੌਤ 29 ਅਕਤੂਬਰ 1685 ਨੂੰ ਐਡਰਬਰੀ, ਆਕਸਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਐਲੀਨੋਰ ਦੇ ਘਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ। ਕਵੀ ਰੌਬਰਟ ਗੋਲਡ ਨੇ 1691 ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਐਲੀਨੋਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸੀ:

## ਹਵਾਲੇ
ਐਮਾ ਰੌਬਰਟਸ (ਲੇਖਕ)

**ਐਮਾ ਰੌਬਰਟਸ** (27 ਮਾਰਚ 1791 – 17 ਸਤੰਬਰ 1840), ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਮਿਸ ਐਮਾ ਰੌਬਰਟਸ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਜੇਰਡਨ ਉਸਨੂੰ "ਬੇਲਜ਼ ਲੈਟਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ" ਮੰਨਦਾ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਐਮਾ ਰੌਬਰਟਸ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਾਰਚ 1791 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਜਾਂ (ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ) ਲੀਡਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੇਥਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਕੈਪਟਨ ਵਿਲੀਅਮ ਰੌਬਰਟਸ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਐਲੀਜ਼ਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਵੈਲਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਿਲਟਰੀ ਸਬੰਧ ਸਨ: ਵਿਲੀਅਮ ਰੂਸੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦਾ ਤਨਖਾਹ ਮਾਸਟਰ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਜਨਰਲ ਥਾਮਸ ਰੌਬਰਟਸ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1794 ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੀ 111ਵੀਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਐਮਾ ਦਾ ਭਰਾ ਫੌਜ ਵਿਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਇਹ ਰੌਬਰਟਸ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਰੋਲੀਨ ਪੋਂਸਨਬੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੇਡੀ ਕੈਰੋਲੀਨ ਲੈਂਬ ; ਅੰਨਾ ਮਾਰੀਆ ਫੀਲਡਿੰਗ, ਜੋ ਐਸਸੀ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀਨਾ ਡੋਇਲ ਵ੍ਹੀਲਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਐਡਵਰਡ ਬੁੱਲਵਰ-ਲਿਟਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀਨਾ ਬੁਲਵਰ ਲਿਟਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਈ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਹਾਂਸ ਪਲੇਸ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਰੌਬਰਟਸ ਲੈਟੀਆ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ (ਲੈਂਡਨ) ਮੈਕਲੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰੂਮਮੇਟ ਸੀ, ਕਵੀ "LEL"  ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਯਾਦ ਲਿਖੀ ਸੀ।

ਐਮਾ ਰੌਬਰਟਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਮਕਾਲੀ ਜੇਨ ਰੌਬਰਟਸ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1840
ਫਰਮਾਨ ਫਤਿਹਪੁਰੀ

**ਫਰਮਾਨ ਫਤਿਹਪੁਰੀ** (ਉਰਦੂ: فرمان فتح پوری) (ਜਨਮ **ਸਈਅਦ ਦਿਲਦਾਰ ਅਲੀ** (ਉਰਦੂ: سید دلدار علی), 26 ਜਨਵਰੀ 1926 – 3 ਅਗਸਤ 2013) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਖੋਜਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਥਾਰਟੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲੇਖ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲਿਖੇ। ਉਸ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 

## ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਫਰਮਾਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਤੇ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਉੱਤੇ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਮੌਤ
3 ਅਗਸਤ 2013 (24 ਰਮਜ਼ਾਨ) ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ 4 ਅਗਸਤ 2013 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013
ਮੈਰੀ ਰੋਲਸ

**ਮੈਰੀ ਰੋਲਸ** ਨੀ **ਹਿਲੇਰੀ** ( **ਮਿਸਿਜ਼ ਹੈਨਰੀ ਰੋਲਸ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ;  13 ਸਤੰਬਰ 1775  - 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1835) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
13 ਸਤੰਬਰ 1775  ਨੂੰ ਵੈਸਟਮੋਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੈਨਾਹ (ਨੀ ਵਿਨ; 1738-1806) ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਹਿਲੇਰੀ (1703-1789) ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਿਚਰਡ (1768-1803) ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਵੇਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਲੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ (1771-1847)।

ਉਸਨੇ 16 ਜੁਲਾਈ 1810 ਨੂੰ ਹੈਨਰੀ ਰੋਲਸ (ਬੈਪਟ. 1782-1838) ਨਾਲ ਸੇਂਟ ਐਨੀਜ਼ ਚਰਚ, ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਿਖੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦਸੰਬਰ 1810 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, 1813 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਬਾਰਨਵੈਲ ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊ (1818), ਬਾਰਨਵੈੱਲ ਆਲ ਸੇਂਟਸ (1819), ਫਿਰ ਆਲ ਸੇਂਟਸ ਐਲਡਵਿਨਕਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੈਕਟਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਕਸਵਰਥ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜਸ਼ਾਇਰ (1813-1816) ਵਿੱਚ ਕਿਊਰੇਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। (1820 ਤੋਂ), ਸਾਰੇ ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹੀ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬਚੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ, ਮਾਰੀਆਨਾ ਹਿਲੇਰੀ (1811) ਅਤੇ ਮਾਰੀਆ ਗੁਲੀਲਮਾ (1813) ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ।

8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1835 ਨੂੰ ਐਲਡਵਿੰਕਲ ਰੈਕਟਰੀ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੈਚ* (1815)
* *ਮਾਸਕੋ.* *ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ* (1816)
* *ਲਾਰਡ ਬਾਇਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਵਿਕ ਸੰਬੋਧਨ* (1816)
* *ਪਿਆਰ ਦਾ ਘਰ, ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ* (1817)
* *ਉੱਤਰੀ ਦੇ ਦੰਤਕਥਾ, ਜਾਂ, ਸਾਮੰਤੀ ਕ੍ਰਿਸਮਸ; ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ* (1825)
* *ਚੁਆਇਸ ਚੋਣ, ਅਤੇ ਅਸਲੀ Effusions; ਜਾਂ, ਕਲਮ ਅਤੇ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ* (1828)

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1775
ਸਲਮਾ ਖਲੀਲ ਅਲੀਓ

**ਸਲਮਾ ਖਲੀਲ ਅਲੀਓ** (ਜਨਮ 22 ਜਨਵਰੀ 1982) ਇੱਕ ਚਾਡੀਅਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਕੈਰੀਕੇਟੂਰਿਸਟ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਅਲੀਓ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜਨਵਰੀ 1982 ਨੂੰ ਨਜਾਮੇਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਚਾਡ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਰੰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨੇਤਾ ਚਾਡ ਖਲੀਲ ਅਲੀਓ, ਨੂੰ ਹਿਸੇਨ ਹੈਬਰੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਅਲੀਓ ਨੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੇਰਾਡ ਲੈਕਲੇਅਰ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਲੀਓ ਸਕਾਰਾਤਮਕ - ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਚੈਡੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈਂਡੀਕਰਾਫਟ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇਸਾਬੇਲਾ ਕੈਲੀ

**ਇਸਾਬੇਲਾ ਕੈਲੀ**, ਨੀ **ਫੋਰਡੀਸ**, **ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਹੇਜਲੈਂਡ** (1759–1857) ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਐਨ ਰੈਡਕਲਿਫ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਫੋਰਡੀਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਹਾਈਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਕੇਰਨਬਰਗ ਕੈਸਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 4 ਮਈ 1759 ਨੂੰ ਵਿਲੀਅਮ ਫੋਰਡੀਸ, ਰਾਇਲ ਮਰੀਨ ਅਫਸਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰੀ, ਅਤੇ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ (ਨੀ ਫਰੇਜ਼ਰ) ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਮੀਰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਰੌਬਰਟ ਹਾਕ ਕੈਲੀ (1807 ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਖਰਚੀਲੀ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ। ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ, ਹੇਜਲੈਂਡ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

25 ਜੂਨ 1857 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੀ 20 ਚੈਪਲ ਸਟ੍ਰੀਟ (ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਲਗਰਾਵੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ) ਵਿਖੇ 98 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੇਨਸਲ ਗ੍ਰੀਨ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਰਾਹ ਡਿਕਸਨ

**ਸਾਰਾਹ ਡਿਕਸਨ** (28 ਸਤੰਬਰ 1671 – 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1765) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਾਇਦ ਰੋਚੈਸਟਰ, ਕੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਯੂਥ ਆਫ ਮਚ ਲੀਜ਼ਰ" ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਮਿਤੀ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ 1716 ਦੀ ਹੈ। ''ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਗਿਆਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ''  ਦੇ 500 ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕਾਰਟਰ ਅਤੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਪ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਮਾਰੀਆ ਕੋਵੈਂਟਰੀ, ਕਾਉਂਟੇਸ ਆਫ ਕੋਵੈਂਟਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੀਵਨ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ, ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਹੈਕਿੰਗਟਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਊਨਹੈਮ, ਕੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਡਿਕਸਨ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਭਤੀਜੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਐਲਿਜ਼ਾ ਬੈਂਸ (ਨੀ ਡੀ ਲੈਂਗਲ), ਉਸਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਡਿਕਸਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ। ਐਲੀਜ਼ਾ ਬੰਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਰੇਵ. ਜੌਹਨ ਬੈਂਸ (ਮੌਤ 1786), ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਨੇ ਡਿਕਸਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਿਕਸਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਛਾਪੇ ਗਏ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਦੇ ਚਾਂਸਲ ਫਲੋਰ 'ਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੱਥਰ ਉਸਨੂੰ ਜੇਮਸ ਡਿਕਸਨ, ਬੈਰਿਸਟਰ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ 1739 ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਇੱਕ ਧੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਜੌਨ ਅਤੇ ਐਲਿਜ਼ਾ ਬੈਂਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਇਤ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ "ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਸਵਰਗੀ"। ਕਿਸੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਮੌਤ 
ਸਾਰਾਹ ਡਿਕਸਨ ਦੀ ਮੌਤ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1765 ਨੂੰ 93 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸੇਂਟ ਔਸਟਿਨ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਹੈਕਿੰਗਟਨ, ਕੈਂਟ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1765
ਐਲਿਜ਼ਾ ਕੁੱਕ

**ਐਲਿਜ਼ਾ ਕੁੱਕ** (24 ਦਸੰਬਰ 1818) – 23 ਸਤੰਬਰ 1889) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ ਜੋ ਚਾਰਟਿਸਟ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸਵੈ-ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ "ਲੈਵਲਿੰਗ ਅੱਪ" ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਣਾਇਆ।

## ਬਚਪਨ 
ਏਲੀਜ਼ਾ ਕੁੱਕ ਲੰਡਨ ਰੋਡ, ਸਾਊਥਵਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰੇਜ਼ੀਅਰ (ਇੱਕ ਪਿੱਤਲ-ਵਰਕਰ) ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਾਰਸ਼ਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੇਂਟ ਲਿਓਨਾਰਡਜ਼ ਫੋਰੈਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਐਲਿਜ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਡੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੱਚਾ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਸੀ। ਸੰਡੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, *ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਡਿਸਪੈਚ* ਅਤੇ *ਨਵੇਂ ਮਾਸਿਕ*, ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ; ਦਰਅਸਲ, ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਆਈ ਐਮ ਫਲੋਟ" ਅਤੇ "ਸਟਾਰ ਆਫ਼ ਗਲੇਨਗਰੀ," ਉਸਦੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

## ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਕੁਸ਼ਮੈਨ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀ। ਕੁੱਕ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਮੈਨ ਕਈ ਵਾਰ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ "ਵਿਪਰੀਤ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਅੰਤਰ" ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਸੀ।

18 ਜੂਨ 1863 ਨੂੰ, ਐਲਿਜ਼ਾ ਕੁੱਕ ਨੂੰ £100 ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਸਿਵਲ ਲਿਸਟ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਵੀਕਲੀ ਡਿਸਪੈਚ* ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸਨੂੰ "ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਯੋਗ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਾਇਲਟੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। 1870 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੀਚ ਹਾਊਸ, 23 ਥਾਰਨਟਨ ਹਿੱਲ, ਵਿੰਬਲਡਨ, ਸਰੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ, ਮੈਰੀ ਏ. ਬਾਊਲਜ਼, ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਮੈਰੀ ਫਾਈਲ, ਭਤੀਜੇ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਪਾਇਲ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਰੀਏਟ, ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਮੈਰੀ ਅਤੇ ਜੇਨ।

2ਕੁੱਕ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਵਾਂ ਲਿਖਣ, ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 23 ਸਤੰਬਰ 1890 ਨੂੰ ਬੀਚ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਐਲਫ੍ਰੇਡ, ਅਜੇ ਵੀ ਬੀਚ ਹਾਊਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ ਚਰਚ, ਵਿੰਬਲਡਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1818
ਐਮਿਲੀ ਈਡਨ

**ਐਮਿਲੀ ਈਡਨ** (3 ਮਾਰਚ 1797 – 5 ਅਗਸਤ 1869) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਲਿਖਿਆ, ਅਤੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕ ਗਏ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਸ਼ੁਕੀਨ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧ 
ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਈਡਨ ਵਿਲੀਅਮ ਈਡਨ, ਪਹਿਲੇ ਬੈਰਨ ਆਕਲੈਂਡ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਐਲੀਨੋਰ ਇਲੀਅਟ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਥਨੀ ਈਡਨ ਦੀ ਮਹਾਨ-ਮਹਾਨ-ਮਾਸੀ ਸੀ।

ਤੀਹ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਫੈਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਜਾਰਜ ਈਡਨ, ਆਕਲੈਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਰਲ 1835 ਤੋਂ 1842 ਤੱਕ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਲਿਖੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੰਡ *ਅੱਪ ਦ ਕੰਟਰੀ: ਲੈਟਰਸ ਰਾਈਟਨ ਟੂ ਹਰ ਸਿਸਟਰ ਫਰਾਮ ਅਪਰ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ* (1867) ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਵਰਣਨ, ਸਥਾਨਕ ਰੰਗ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ 'ਤੇ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਈਡਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 1842 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਬਾਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਇੱਕ ਤਬਾਹੀ ਜਿਸ ਲਈ ਜਾਰਜ ਈਡਨ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* ਮਾਰੀਅਨ ਫੋਲਰ. *ਮੋਰ ਦੇ ਪੱਖੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ: ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ* । ਵਾਈਕਿੰਗ, 1987.ISBN&nbsp;0-670-80748-6 . ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਡਨ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ।
* ਜੌਨ ਪੇਮਬਲ, ਸੰਪਾਦਕ. *ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਫੇਨ* । ਐਲਨ ਸੂਟਨ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ, 1985.ISBN&nbsp;0-86299-240-0 . ਐਮਿਲੀ ਈਡਨ, ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਲਾਰਡ ਆਕਲੈਂਡ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮਿਸ ਫੇਨ ਦੁਆਰਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
* ਮੈਰੀ ਐਨ ਪ੍ਰਾਇਰ. *ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ: ਐਮਿਲੀ ਈਡਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ* । ਕੁਆਰਟੇਟ ਬੁੱਕਸ, 2012।ISBN&nbsp;9780704372177 ਐਮਿਲੀ ਈਡਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਐਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1836 ਤੋਂ 1842 ਤੱਕ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1797
ਜੇਨ ਵਾਈਲਡ

right|thumb| ਮਾਉਂਟ ਜੇਰੋਮ ਕਬਰਸਤਾਨ, ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਲੇਡੀ ਵਾਈਲਡ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ
**ਜੇਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕਾ ਐਗਨੇਸ, ਲੇਡੀ ਵਾਈਲਡ** (née **Elgee** ; 27 ਦਸੰਬਰ 1821 – 3 ਫਰਵਰੀ 1896) ਕਲਮ ਨਾਮ **ਸਪੇਰਾਂਜ਼ਾ** ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਕਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। ਲੇਡੀ ਵਾਈਲਡ ਨੂੰ ਆਇਰਿਸ਼ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਸਕਰ ਵਾਈਲਡ ਅਤੇ ਵਿਲੀ ਵਾਈਲਡ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜੇਨ ਚਾਰਲਸ ਐਲਗੀ (1783–1824) ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਚਡੀਕਨ ਜੌਹਨ ਐਲਗੀ, ਇੱਕ ਵੇਕਸਫੋਰਡ ਵਕੀਲ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਾਰਾਹ (ਨੀ ਕਿੰਗਸਬਰੀ, ਮੌਤ 1851) ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ 10 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੜਦਾਦਾ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਸੀ ਜੋ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸਫੋਰਡ ਆਇਆ ਸੀ; ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਐਲਜੀਜ਼ ਡਰਹਮ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ।

12 ਨਵੰਬਰ 1851 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਵਾਈਲਡ, ਇੱਕ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਸਰਜਨ (ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ: ਵਿਲੀਅਮ ਚਾਰਲਸ ਕਿੰਗਸਬਰੀ ਵਾਈਲਡ (26 ਸਤੰਬਰ 1852 – 13 ਮਾਰਚ 1899), ਆਸਕਰ ਫਿੰਗਲ ਓ'ਫਲਾਹਰਟੀ ਵਿਲਸ ਵਾਈਲਡ (16 ਅਕਤੂਬਰ 1854 - 30 ਨਵੰਬਰ 1900), ਅਤੇ ਆਈਸੋਲਾ ਫਰਾਂਸਿਸਕਾ ਐਮਿਲੀ ਵਾਈਲਡ (2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1857 - 23 ਫਰਵਰੀ 1867)। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਲੀਅਮ ਵਾਈਲਡ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਆਸਕਰ ਵਾਈਲਡ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਆਈਸੋਲਾ ਵਾਈਲਡ ਦੀ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੇਨ ਆਸਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਿਰਿਲ ਅਤੇ ਵਿਵਯਾਨ ਹਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵਿਲੀ ਦੀ ਧੀ ਡੋਰਥੀ ਵਾਈਲਡ ਦੀ ਦਾਦੀ ਸੀ।

ਜਦੋਂ 1876 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀਆ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਨ ਵਾਈਲਡ - ਹੁਣ ਲੇਡੀ ਵਾਈਲਡ, 1864 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਨਾਈਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ - 1879 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਵਿਲੀ ਅਤੇ ਆਸਕਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਿਖ ਕੇ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ, ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਚਾਰਮਸ, ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ' (1887) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਸਕਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਉਸਦੀ 'ਬੈਲਡ ਆਫ਼ ਰੀਡਿੰਗ ਗੌਲ' ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਦ ਬ੍ਰਦਰਜ਼' (1798 ਦੇ ਬਗਾਵਤ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮੇ ਅਤੇ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ) ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
right|thumb| ਜੇ ਮੋਰੋਸਿਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲੇਡੀ ਜੇਨ ਵਾਈਲਡ
thumb|180x180px| *ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ* ਦੀ ਲੰਡਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਕਾਪੀ।
thumb| ਲੇਡੀ ਜੇਨ ਫਰਾਂਸੇਸਕਾ ਵਾਈਲਡ 'ਸਪੇਰੇਂਜ਼ਾ' 1821-1896 ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ 1887-1896 ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1896
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1821
ਜੇਨ ਵੈਸਟ

**ਜੇਨ ਵੈਸਟ** (ਜਨਮ ਇਲਿਫ, 1758–1852), ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ **ਪ੍ਰੂਡੈਂਟੀਆ ਹੋਮਸਪਨ**। ਉਸਨੇ ਆਚਰਣ ਸਾਹਿਤ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਟ੍ਰੈਕਟ ਵੀ ਲਿਖੇ।

## ਜੀਵਨ 
ਜੇਨ ਵੈਸਟ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਜੇਨ ਅਤੇ ਜੌਨ ਇਲਿਫ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਡੇਸਬਰੋ ਚਲਾ ਗਿਆ। 1783 ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਥਾਮਸ ਵੈਸਟ (ਮੌਤ 1823), ਲਿਟਲ ਬਾਊਡਨ, ਲੈਸਟਰਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਯੋਮਨ ਕਿਸਾਨ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਥਾਮਸ (1783-1843), ਜੌਨ (1787-1841), ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ (1794-1821)। 1800 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡਰੋਮੋਰ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਥਾਮਸ ਪਰਸੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਉਸਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ 1810 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਬੰਧ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸਾਰਾਹ ਟ੍ਰਿਮਰ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਲਿਖੀ: ਟ੍ਰਿਮਰ, ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕਾਰਟਰ, ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਸਮਿਥ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੰਨਾ ਸੇਵਾਰਡ ।

## ਸਰੋਤ 
ਵੈਸਟ ਅੱਜ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜੇਨ ਆਸਟਨ ਦੀ *ਸੰਵੇਦਨਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ* (1811) ਲਈ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਪਾਠ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਵਲ *ਏ ਗੌਸਿਪਜ਼ ਸਟੋਰੀ* (1796), ਆਸਟਨ ਦੇ ਨਾਵਲ ਵਾਂਗ, ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਵੈਸਟ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਭੈਣ ਆਸਟਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਾਮ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਮਾਰੀਅਨ। ਨਾਵਲ ਦੇ ਵੈਲਨਕੋਰਟ ਕਲਾਸਿਕਸ 2015 ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੋਰ ਪਾਠਕ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਆਸਟਨ ਨੇ ਵੈਸਟ ਦੇ ਪਲਾਟ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਵੈਸਟ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਖਰੀ ਨਾਵਲ, ''ਰਿੰਗਰੋਵ ਵਿੱਚ ਆਸਟਨ ਦੇ ਗਲਪ 'ਤੇ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ; ਜਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ* (1827), ਆਸਟਨ ਦੀ *ਐਮਾ* (1816) ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। *ਰਿੰਗਰੋਵ* ਅਤੇ *ਐਮਾ* "ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ (ਐਮਾ, ਹੈਰੀਏਟ, ਸਮਿਥ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਰਿੱਤਰ ਕਿਸਮਾਂ (ਵਾਰਸ, ਸ਼ਾਸਕ, ਵਿਧਵਾ, ਕਿਸਾਨ)" ਤੋਂ "ਵਧੇਰੇ ਮਿੰਟ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ" ਤੱਕ ਦੇ ਤੱਤ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਨੋਟਸ 

## ਸਰੋਤ 
* ਗੇਲ ਬੇਲਿਸ, " ਵੈਸਟ, ਜੇਨ (1758-1852) ।" *ਆਕਸਫੋਰਡ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਆਫ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀ*, ਐਡ. HCG ਮੈਥਿਊ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਇਨ ਹੈਰੀਸਨ, ਆਕਸਫੋਰਡ: OUP, 2004. ਆਨਲਾਈਨ ਐਡ. ਲਾਰੈਂਸ ਗੋਲਡਮੈਨ. ਜਨਵਰੀ 2006। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ
* ਰੋਜਰ ਲੋਂਸਡੇਲ, ਐਡ. "ਜੇਨ ਵੈਸਟ (née Iliffe)", *ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀਆਂ*, ਨਿਊਯਾਰਕ: ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 1989, ਪੀ.ਪੀ.&nbsp;379-385
* ਡੇਵੋਨੀ ਲੂਜ਼ਰ, "ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟਤਾ: ਜੇਨ ਆਸਟਨ ਦੀ *ਐਮਾ* (1816) ਅਤੇ ਜੇਨ ਵੈਸਟ ਦੀ *ਰਿੰਗਰੋਵ* (1827)," *ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਵਿਚ ਲੇਖ'', ਵੋਲ. 26, ਨੰ. 1, (2019), ਪੀ.ਪੀ.&nbsp;41–54 
* 978-1943910151
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1852
ਐਨਾ ਮਾਰੀਆ ਪੋਰਟਰ

thumb| ਐਨਾ ਮਾਰੀਆ ਪੋਰਟਰ, *ਦਿ ਲੇਡੀਜ਼ ਪਾਕੇਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ* (1824) ਲਈ ਉੱਕਰੀ ਤੋਂ
**ਐਨਾ ਮਾਰੀਆ ਪੋਰਟਰ** (1778–1832) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਜੇਨ ਪੋਰਟਰ ਅਤੇ ਰੌਬਰਟ ਕੇਰ ਪੋਰਟਰ ਦੀ ਭੈਣ, ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ 17 ਦਸੰਬਰ 1778 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 25 ਦਸੰਬਰ 1778 ਨੂੰ ਸੈਲਿਸਬਰੀ ਵਿੱਚ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਡਰਹਮ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਵਿਲੀਅਮ ਪੋਰਟਰ (1735-1779) ਨੇ 23 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸਰਜਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਸੇਂਟ ਓਸਵਾਲਡ ਚਰਚ, ਡਰਹਮ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਐਡਿਨਬਰਗ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪੋਰਟਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਚੈਰਿਟੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਵਾਲਟਰ ਸਕਾਟ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।

ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ, ਅੰਨਾ ਮਾਰੀਆ ਨੂੰ ਮਾਰੀਆ (  ਉਚਾਰਨ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਾਰੀਆ, ਗੋਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਉਪਨਾਮ 'ਐਲ' ਐਲੇਗਰਾ' ਸੀ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਮਾਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, *ਆਰਟਲੇਸ ਟੇਲਸ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1790 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, *ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ* ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। *ਆਰਟਲੇਸ ਟੇਲਸ* ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1797 ਵਿੱਚ ਗੁਮਨਾਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਾਵਲ *ਵਾਲਸ਼ ਕੋਲਵਿਲ* ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਜੇਨ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਮਾਰੀਆ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। *ਹੰਗਰੀਅਨ ਬ੍ਰਦਰਜ਼* (1807), ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੋਮਾਂਸ ਸੈੱਟ, ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਈ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਮਾਰੀਆ ਨੇ 1814 ਵਿੱਚ ''ਫਿਸ਼ਿੰਗ, ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਤਰਸ ਦੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'' ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਤ ਗਲਪ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਉਸਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਓਪੇਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅੰਨਾ ਮਾਰੀਆ ਪੋਰਟਰ ਦੀ ਮੌਤ 21 ਜੂਨ 1832 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਡਾਕਟਰ ਵਿਲੀਅਮ ਓਗਿਲਵੀ ਪੋਰਟਰ, ਮੋਂਟਪੀਲੀਅਰ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਰਨਲ ਬੂਥ ਦੇ ਘਰ ਟਾਈਫਸ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਾਰੀਆ ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੌਲ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

### ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1780
ਫਰਾਂਸਿਸ ਏਲਨ ਵਾਟਕਿੰਸ ਹਾਰਪਰ

**ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਏਲਨ ਵਾਟਕਿੰਸ ਹਾਰਪਰ** (24 ਸਤੰਬਰ, 1825 – 22 ਫਰਵਰੀ, 1911) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖਾਤਮਾਵਾਦੀ, ਮਤਾਵਾਦੀ, ਕਵੀ, ਸੰਜਮ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਧਿਆਪਕ, ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰੇ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। 1845 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅਫਰੀਕਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਬਾਲਟਿਮੋਰ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਜਨਮੇ, ਹਾਰਪਰ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਕਰੀਅਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। 67 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਨਾਵਲ *ਆਇਓਲਾ ਲੇਰੋਏ* (1892) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।

1850 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੋਲੰਬਸ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਸੈਮੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜੋ ਏਐਮਈ ਚਰਚ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਕੂਲ ਹੈ। 1851 ਵਿੱਚ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਐਬੋਲੀਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਲਰਕ, ਵਿਲੀਅਮ ਸਟਿਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਗੁਲਾਮਾਂ ਨੂੰ ਭੂਮੀਗਤ ਰੇਲਮਾਰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਹਾਰਪਰ ਨੇ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸਾਹਿਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1853 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਐਂਟੀ-ਸਲੇਵਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਾਰਪਰ ਨੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਹਾਰਪਰ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਵੀ ਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਪੋਇਮਜ਼ ਆਨ ਮਿਸੈਲੇਨਿਅਸ ਸਬਜੈਕਟਸ* (1854) ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਲ ਲੌਰੈਂਸ ਡਨਬਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਫਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ "ਦੋ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ" 1859 ਵਿੱਚ *ਐਂਗਲੋ-ਅਫਰੀਕਨ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਹਾਰਪਰ ਨੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੇ। 1886 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਅਤੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਟੈਂਪਰੈਂਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕਲਰਡ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਬਣ ਗਈ। 1896 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਕਲਰਡ ਵੂਮੈਨ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਹਾਰਪਰ ਦੀ ਮੌਤ 22 ਫਰਵਰੀ, 1911 ਨੂੰ 85 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਨੌਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ।
thumb| ਫਰਾਂਸਿਸ ਏਲਨ ਵਾਟਕਿੰਸ ਹਾਰਪਰ, 1872
left|thumb| ਫਰਾਂਸਿਸ ਹਾਰਪਰ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 1900 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ
thumb| *ਆਇਓਲਾ ਲੇਰੋਏ ਜਾਂ ਸ਼ੈਡੋਜ਼ ਅਪਲਿਫਟਡ,* 1892 ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪੰਨਾ
thumb| ਫਰਾਂਸਿਸ ਏਲਨ ਵਾਟਕਿੰਸ ਹਾਰਪਰ, 1902
thumb| ਫਰਾਂਸਿਸ ਈਡਬਲਯੂ ਹਾਰਪਰ ਪੋਰਟਰੇਟ, 1893

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਜੈਕਲੀਨ ਬਿਸ਼ਪ

**ਜੈਕਲੀਨ ਬਿਸ਼ਪ** ਜਮਾਇਕਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (NYU) ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਿਬਰਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ NYU, ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਕਲਾ ਅਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਜਰਨਲ, *ਕੈਲਾਬਾਸ਼* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਅਤੇ *ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ* ਅਤੇ *ਜਮਾਇਕਾ ਆਬਜ਼ਰਵਰ* ਆਰਟਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਵੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਦ ਜਿਮਨਾਸਟ ਐਂਡ ਅਦਰ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ* ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਓਸੀਐਮ ਬੋਕਾਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਲਪਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਾਰਗਰੇਟ ਬੱਸਬੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ 2019 ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਨਿਊ ਡਾਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਅਫਰੀਕਾ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜੈਕਲੀਨ ਬਿਸ਼ਪ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੰਗਸਟਨ, ਜਮਾਇਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਬਿਸ਼ਪ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਬਿਸ਼ਪ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਗਈ, ਲੇਹਮੈਨ ਕਾਲਜ, ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਚੁਣੇ ਗਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
* *ਫੌਨਾ* (ਕਵਿਤਾ), ਪੀਪਲ ਟ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2006।
* *ਮਾਈ ਮਦਰ ਹੂ ਇਜ਼ ਮੀ: ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਜਮੈਕਨ ਵੂਮੈਨ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀਆਂ*, ਅਫਰੀਕਾ ਵਰਲਡ ਪ੍ਰੈਸ, 2006।ISBN&nbsp;978-1592213443
* *ਦਰਿਆ ਦਾ ਗੀਤ* (ਨਾਵਲ), ਪੀਪਲ ਟ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2007।ISBN&nbsp;9781845230388
* *ਲੇਖਕ ਜੋ ਪੇਂਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੇਂਟਰ ਜੋ ਲਿਖਦੇ ਹਨ: 3 ਤਿੰਨ ਜਮੈਕਨ ਕਲਾਕਾਰ*, ਪੀਪਲ ਟ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2007।ISBN&nbsp;978-1845230647
* *ਇਸਤਾਂਬੁਲ (ਕਵਿਤਾ), ਪੀਪਲ ਟ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2009 ਤੋਂ ਸਨੈਪਸ਼ਾਟ* ।ISBN&nbsp;978-1845231149
* *ਜਿਮਨਾਸਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਹੁਦਿਆਂ* (ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੇਖ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊਜ਼), ਪੀਪਲ ਟ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2015।ISBN&nbsp;9781845233150 ਹੈ
* *ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ: ਜਮੈਕਨ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊਜ਼*, ਪੀਪਲ ਟ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2021।ISBN&nbsp;9781845234768

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੈਰੀ ਵਾਰੇ (ਲੇਖਕ)

**ਮੈਰੀ ਵਾਰੇ** ( née, **ਹੈਰਿਸ** ; ਕਲਮ ਨਾਮ, **ਗਰਟਰੂਡ ਗਲੇਨ** ; 11 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1828 – ਮਈ 25, 1915) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ " ਦੱਖਣੀ ਭੂਮੀ " ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਨਿੱਜੀ ਵੰਡ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਮੈਰੀ ਹੈਰਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1828 ਨੂੰ ਮੋਨਰੋ ਕਾਉਂਟੀ, ਟੈਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ, ਹੈਰਿਸ, ਦੱਖਣੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਰਜ ਅਤੇ ਮਾਟਿਲਡਾ ਰੋਪਰ ਹੈਰਿਸ ਸਨ। ਉਹ ਮੈਡੀਸਨਵਿਲ, ਟੈਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਫਲ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਦੋ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ, ਭਰਾ, ਐਡਮੰਡ ਅਤੇ ਬਰੂਸ।

## ਕਰੀਅਰ 
1844 ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਟੈਨੇਸੀ ਤੋਂ ਸ਼ੈਲਬੀ ਕਾਉਂਟੀ, ਅਲਾਬਾਮਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਐਡਮੰਡ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਆਖਰਕਾਰ, ਮੈਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ "ਜਦੋਂ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਰੋਜ਼ੀ ਬੋਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ"। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਆਇਤਾਂ 1852 ਵਿੱਚ *ਮੋਬਾਈਲ ਐਡਵਰਟਾਈਜ਼ਰ* ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। 1857 ਵਿੱਚ, ਐਡਮੰਡ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆਨਾ, ਅਲਾਬਾਮਾ ਵਿੱਚ *ਸ਼ੈਲਬੀ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ* ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ *ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਟਾਫ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। .ਮੋਬਾਈਲ, ਅਲਾਬਾਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸੋਗ ਦੇ ਇੱਕ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਰੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਲਮ ਨਾਮ, "ਗਰਟਰੂਡ ਗਲੇਨ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੱਖਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਂਟੀਬੇਲਮ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ *ਦ ਸਾਊਥ* ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰੋਮਾਂਸ ਲਿਖੇ। ਉਹ *ਬੁਰਕੇਜ਼ ਵੀਕਲੀ* ( ਮੈਕਨ, ਜਾਰਜੀਆ ) ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
1863 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹੋਰੇਸ ਵੇਅਰ (ਜੁਲਾਈ 1890 ਦੀ ਮੌਤ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਲਿਨ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਲਾਬਾਮਾ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਬੀ, ਅਲਾਬਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਲਬੀ ਆਇਰਨ ਕੰਪਨੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। 1871 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕੋਲੰਬੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ 1883 ਵਿੱਚ, ਮੈਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਅਲਾਬਾਮਾ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।

ਜੁਲਾਈ, 1890 ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਭਤੀਜੀਆਂ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ, ਬਰੂਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਭਤੀਜੀ ਦੇ ਘਰ 25 ਮਈ 1915 ਨੂੰ ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1915
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1828