ਨੂਰੁਦੀਨ ਫਰਾਹ

**ਨੂਰੁਦੀਨ ਫਰਾਹ** (    ,    ) (ਜਨਮ 24 ਨਵੰਬਰ 1945)  ਇੱਕ ਸੋਮਾਲੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, *ਫਰਾਮ ਏ ਕਰੂਕਡ ਰਿਬ*, 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀਆ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਸਵੀਡਨ, ਸੂਡਾਨ, ਭਾਰਤ, ਯੂਗਾਂਡਾ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

ਫਰਾਹ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸਮਕਾਲੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮਿਓ ਕੈਵਰ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਰਟ ਤੁਚੋਲਸਕੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਲੈਟਰੇ ਯੂਲਿਸਸ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ, ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਨਿਊਸਟੈਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਗਿਫਟਸ* ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੇ ਸੇਂਟ ਮਾਲੋ ਲਿਟਰੇਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਰਾਹ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਨੁਰੂਦੀਨ ਫਰਾਹ ਦਾ ਜਨਮ 1945 ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਸੋਮਾਲੀਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਡੋਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਸਨ ਫਰਾਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਲੀਲੀ ਮੌਖਿਕ ਕਵੀ ਸੀ। ਫਰਾਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੁੰਡਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਫਰਾਹ ਸੋਮਾਲੀਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਥੋਪੀਆ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਸੋਮਾਲੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾਫੋ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਅਮਹਾਰਿਕ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1963 ਵਿੱਚ, ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਗੰਭੀਰ ਸਰਹੱਦੀ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਮਾਲੀ ਗੈਲਬੀਡ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

1966 ਤੋਂ 1970 ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ, ਚਿੱਤਰਾ ਮੂਲੀਲ ਫਰਾਹ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤਲਾਕ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ) ਸੀ। ਫਰਾਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ, ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1974-75) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਐਸੈਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1975-76) ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1990 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਮੀਨਾ ਮਾਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।

ਫਰਾਹ ਦੀ ਭੈਣ ਬਸਰਾ ਫਰਾਹ ਹਸਨ, ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟ, ਕਾਬੁਲ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਫਰਾਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ, ਮਿਨੀਸੋਟਾ, ਅਤੇ ਕੇਪ ਟਾਊਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ 
left|thumb| ਮੰਟੂਆ, ਸਤੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਫੈਸਟੀਵਲੈਟਰਾਟੂਰਾ ਵਿਖੇ ਫਰਾਹ।
ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸੋਮਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਰਾਹ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ 17 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, *ਫਰੌਮ ਏ ਕਰੂਕਡ ਰਿਬ* (1970), ਨੇ ਇੱਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇਨਮੈਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕਸ (HEB) ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਫਰੀਕੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਨਾਵਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। *ਏ ਨੇਕਡ ਨੀਡਲ* (HEB, 1976) ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ, ਫਰਾਹ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਫਰਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਲਾਵਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ 22 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਸਵੀਡਨ, ਸੁਡਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

## ਚੁਨਿੰਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* 1974-76: ਯੂਨੈਸਕੋ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ
* 1980: ਇੰਗਲਿਸ਼-ਸਪੀਕਿੰਗ ਯੂਨੀਅਨ ਲਿਟਰੇਰੀ ਅਵਾਰਡ ( *ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਖੱਟੇ ਦੁੱਧ* ਲਈ)
* 1990: ਕੋਰਮਨ ਆਰਟਿਸਟਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ&#x5B; ''* &#x5D;
* 1991: ਕਰਟ ਤੁਚੋਲਸਕੀ ਇਨਾਮ, ਸਟਾਕਹੋਮ, ਸਵੀਡਨ 
* 1993: ਸਰਵੋਤਮ ਨਾਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ( *ਤੋਹਫ਼ੇ* ਲਈ) 
* 1998: ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨਿਊਸਟੈਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ 
* 1998: ਸੇਂਟ ਮਾਲੋ ਲਿਟਰੇਰੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਵਾਰਡ ( *ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ* ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ) 

## ਪੁਸਤਕ-ਸੂਚੀ 

### Novels 
* &#x2014; (1970). *From a Crooked Rib*. African Writers; 80. London: Heinemann Educational Books.
* &#x2014; (1976). *A Naked Needle*. African Writers; 184. London: Heinemann Educational.
* &#x2014; (2000). *Territoires*. Paris: Serpent à Plumes.
* &#x2014; (2003). *From a Crooked Rib*. Reprint. Introduction by Richard Dowden. London: Penguin.
* &#x2014; (2014). *Hiding in Plain Sight*. New York: Riverhead Books.&#x2014; (2015). *Hiding in Plain Sight*. 1st UK edition. London: Oneworld Publications.
* &#x2014; (2018). *North of Dawn*. Riverhead Books. ISBN&nbsp;.

; *Variations on the Theme of an African Dictatorship* trilogy

* &#x2014; (1979). *Sweet and Sour Milk*. London: Allison &amp;amp; Busby. Reprints: Heinemann (African Writers Series 226), 1980; Graywolf Press, 1992.
* &#x2014; (1981). *Sardines*. London: Allison & Busby. Reprints: Heinemann (African Writers Series 252), 1982; Graywolf Press, 1992.
* &#x2014; (1983). *Close Sesame*. London: Allison & Busby. Reprints: Graywolf Press, 1992.

; *Blood in the Sun* trilogy

* &#x2014; (1986). *Maps*. London: Pan. Reprints: Arcade, 1999.
* &#x2014; (1993). *Gifts*. London: Serif. Reprints: Arcade, 1999; Kwela Books, 2001.
* &#x2014; (1998). . New York: Arcade. ISBN&nbsp;9781559704274.

; *Past Imperfect* trilogy

* &#x2014; (2003). *Links*. Cape Town: Kwela Books. Reprints: Riverhead Books, 2004; Duckworth, 2005.
* &#x2014; (2007). . New York: Riverhead Books. ISBN&nbsp;9781594489242.
* &#x2014; (2011). *Crossbones*. New York: Riverhead Books. Reprints: Granta Books, 2012.

### Short fiction 
* &#x2014; (1965). *Why Die So Soon?*. Novella
* &#x2014; (22–29 December 2014). "The start of the affair". *The New Yorker*. **90** (41): 130–139.

### Plays 
* &#x2014; (1965). *A Dagger in Vacuum*.
* ̶̶̶̶̶̶̶̶̶̶̶̶̶̶̶̶-̶̶̶̶̶̶̶̶̶ -̶̶̶̶̶̶̶̶̶  The Offering. *Lotus* (Afro-Asian Writings) vol. 30, no. 4, 1976, pp.&nbsp;77–93.

### Non-fiction 
* &#x2014; (2000). *Yesterday, Tomorrow: Voices from the Somali Diaspora*. London: Cassell.
* &#x2014; (16 December 2013). "Nelson Mandela". The Talk of the Town. Postscript. *The New Yorker*. Vol.&nbsp;89, no.&nbsp;41. pp.&nbsp;26–27.
* &#x2014; (12 August 2017). "This Is What Hunger Looks Like — Again". Sunday Review. *The New York Times*.cite web:  CS1 maint: url-status (link)

### ਲੇਖ 
; ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਲੇਖ

* "Celebrating Differences: The 1998 Neustadt Lecture", *Emerging Perspectives on Nuruddin Farah*, edited by Derek Wright, Africa World Press, 2002, pp.&nbsp;15–24.
* "Childhood of My Schizophrenia", *The Times Literary Supplement*, 23–29 November 1990, p.&nbsp;1264.
* "A Country in Exile", *World Literature Today*, vol. 72, no. 4, 1998, pp.&nbsp;713–5. DOI: https://doi.org/10.2307/40154257.
* "The Creative Writer and the Politician". *The Classic*, vol. 3, no. 1, 1984, pp.&nbsp;27–30.
* "Do Fences Have Sides?", *The Commonwealth in Canada: Proceedings of the Second Triennial Conference of CACLALS, Part 2'', edited by Uma Parameswaran, Writers' Workshop, 1983, pp.&nbsp;174–82.
* "Do You Speak German?!", *Okike: An African Journal of New Writing*, vol. 22, 1982, pp.&nbsp;33–8.
* "Germany—And All That Jazz", *Okike: An African Journal of New Writing*, vol. 18, 1981, pp.&nbsp;8–12.
* "Ibsen, In Other Words", *Nordlit*, vol. 34, 2015, pp.&nbsp;15–22. DOI: https://doi.org/10.7557/13.3350.
* "In Praise of Exile", *Literature in Exile*, edited by John Glad, Duke University Press, 1990, pp.&nbsp;64–77.
* "Savaging the Soul of a Nation", *The Writer in Politics*, edited by William Glass and Lorin Cuoco. Southern Illinois University Press, 1996, pp.&nbsp;110–5.
* "Why I Write". *Emerging Perspectives on Nuruddin Farah*, edited by Derek Wright. Africa World Press, 2002

; ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੇਖ

* "Bastards of Empire", *Transition*, vol. 65, 1995, pp.&nbsp;26–35.
* "Centuries-long War for Somali Peninsula", *WardheerNews*, 12 April 2018.
* "Country Cousins", *London Review of Books*, 3 September 1998, pp.&nbsp;19–20.
* "False Accounting", *Granta*, vol. 49, 1994, pp.&nbsp;171–81.
* "My Life as a Diplomat", *The New York Times*. 26 May 2007.
* "Of Tamarind and Cosmopolitanism", *African Cities Reader*, edited by Ntone Edjabe and Edgar Pieterse. Chimurenga, 2010, pp.&nbsp;178–81.
* "People of a Half-Way House", *London Review of Books*, 21 March 1996, pp.&nbsp;19–20.
* "Praise the Marines? I Suppose So", *The New York Times*, 28 December 1992, pp.&nbsp;14–17.
* "The Family House". *Transition*, vol. 99, 2008, pp.&nbsp;6–15.
* "The Women of Kismayo", *The Times Literary Supplement*. 15 November 1996, p.&nbsp;18.
* "Which way to the Sea, Please?" *Horn of Africa*, vol. 1, no. 4, 1978, pp.&nbsp;31–6. Republished by WardheerNews, 4 March 2015.

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* Alden, Patricia, and Louis Tremain. *Nuruddin Farah*. Twayne's World Authors Series v. 876. New York: Twayne Publishers, 1999.
* Jaggi, Maya, "Bitter crumbs and sour milk - a nation betrayed" (profile of Nuruddin Farah), *The Guardian*, 18 April 1993. Accessed 27 June 2012.
* 
* Moolla, Fatima Fiona, "Individualism in the Novels of Nuruddin Farah", PhD. thesis, Department of English, University of Cape Town, August 2009.
* Moolla, F. Fiona, *Reading Nuruddin Farah: The Individual, the Novel & the Idea of Home*, James Currey, 2014.
* Wright, Derek. *The Novels of Nuruddin Farah*. Bayreuth African Studies Vol. 32, 2nd edition, Bayreuth: 2004.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Petri Liukkonen. "Nuruddin Farah". Books and Writers
* "Nuruddin Farah", Lettre Ulysses Award for the Art of Reportage, 2006.
* Geetha Ganga, "Somalia in the fiction of Nuruddin Farah", Afrikan Sarvi.
* "Nuruddin Farah: By the Book", *The New York Times*, 13 November 2014.
* "Novelist Nuruddin Farah: Facing A Blank Page Is 'Bravest Thing' A Writer Does" (interview), NPR, 25 October 2014.
* Brittany Vickers, "Somali Author Nuruddin Farah Speaks Truth to Power" (interview), *Ebony*, 14 January 2015.
* Lebohang Mojapelo, "'The majority of writers in Africa, of us, confine ourselves, rather than having great ambition'—An interview with Nuruddin Farah", *Johannesburg Review of Books*, 10 April 2020.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945