ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਲੋਕ

**ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਰਬ** ਲੋਕ ਅਰਬ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਖੇਤਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਤੇ ਕੋਂਕਣ ਤੱਟ ਸਰਗਰਮ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਅਰਬ ਵਪਾਰੀ ਅਕਸਰ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਪਾਰੀ, ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਵਿਆਹ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ।

## ਭਾਈਚਾਰੇ 
ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਤੱਟੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਰਬ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਅਰਬ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਮਿਸ਼ਰਤ-ਜਾਤੀ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਅਤੇ ਮਲੱਪਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਈਸਾਈ ਅਰਬ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਈਸਾਈਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਈਸਾਈਆਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਅਰਬੀ ਹਨ ਅਤੇ ਡੀਐਨਏ ਨਤੀਜੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਹੈਪਲੋਗਰੁੱਪ ਜੀ-ਐਮ201 ਅਤੇ ਹੈਪਲੋਗਰੁੱਪ ਜੇ-ਐਮ304 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।

ਅਰਬਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਵੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਰਿਆਵ ਅਤੇ ਰਾਂਡੇਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ, ਚੌਸ਼ ਹਦਰਾਮੀ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਬ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੁਆਰਾ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੱਟਵਰਤੀ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ, ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਦੀ ਸਰਨੇਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੰਗਲੌਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਬਾਨੂ ਅਸਦ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਪਰਵਾਸ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇਹਨਾਂ ਆਬਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਅਸਫ਼ ਜਾਹੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਅਰਬ ਦੇ ਹਿਜਾਜ਼ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬਾਨੀ ਹਾਸ਼ਿਮ ਤੋਂ ਅਸੀਰ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਅਰਬ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਅਦਨਾਨੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਰਬ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਰੈਸ਼ੀ, ਅੰਸਾਰੀ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਸਾਹਬਾ ਦੇ ਹੋਰ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕੁਸ਼ਲ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ, ਹਦਰਾਮੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸੱਯਦ ਥੰਗਲ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵੱਸ ਗਏ।

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਆ ਸੱਯਦ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ੈਦੀ ਵਾਂਗ ਵਸਿਤ, ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁੰਨੀ ਸੱਯਦ ਵੀ ਸੂਫੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਰਬ ਮੂਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਰਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਸੁੰਨੀ ਸੱਯਦ ਇਮਾਮ ਹਸਨ ਜਾਂ ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਅਰਬ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਸੀਨੀ, ਹੁਸੈਨੀ, ਹਾਸ਼ਮੀ, ਨਕਵੀ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੋਨਾਂ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ " *ਨਜੀਬ ਅਲ-ਤਰਫਾਈਨ* " ਜਾਂ "ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਨੋਬਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਬਦੁਲ-ਕਾਦਿਰ ਗਿਲਾਨੀ ਅਤੇ ਮੋਇਨੂਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ *ਨਜੀਬ ਅਲ-ਤਰਫਾਈਨ* ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁੰਨੀ ਸ਼ੇਖ ਵੀ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਰਬ ਮੂਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਰੈਸ਼ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਮਰ - ਫਾਰੂਕੀ, ਅਬੂ ਬਕਰ - ਸਿੱਦੀਕੀ, ਉਸਮਾਨ - ਉਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਅਲਵੀ - ਅਲਾਵੀ, ਅਲਵੀ ਅਵਾਨ ਜਾਂ ਮੀਰ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਸ਼ੀਦੁਨ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਜੋ ਕੁਰੈਸ਼ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੋ ਅਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਰੈਸ਼ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਸਾਰੀ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਦੀਨਾ ਮੁਨਾਵਾਰਾ ਦੇ ਅੰਸਾਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਬੂ ਅਯੂਬ ਅਲ-ਅੰਸਾਰੀ ਵਰਗੇ ਇਸਲਾਮੀ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੇਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਜਾਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਯਾਸਥ ਅਤੇ ਰਾਜਪੂਤ ਤੋਂ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸਈਅਦ ਜਲਾਲੂਦੀਨ ਸੁਰਖ-ਪੋਸ਼ ਬੁਖਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੋਤੇ ਸਈਅਦ ਜਹਾਨੀਆ ਜਹਾਂਗਸ਼ਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਇਮਾਮ ਅਲੀ ਅਲ-ਹਾਦੀ (ਇਮਾਮ ਨਕੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ) ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਇਮਾਮਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਜਲਾਲੂਦੀਨ ਸੁਰਖ ਪੌਸ਼ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸੇ।

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਉਰਦੂ ਲਈ ਅਰਬੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਕਬੀਲਾ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਰੈਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀਨੀਅਰਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ-ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਸਬੰਧ
* ਭਾਰਤ-ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਸਬੰਧ
* ਅਰਬ ਡਾਇਸਪੋਰਾ
* ਅਦਨਾਨੀ ਅਰਬ
* ਚੌਸ਼ (ਭਾਰਤ)

## ਹਵਾਲੇ