ਨਦੀਮ ਖ਼ਾਨ (ਕਾਰਕੁਨ)

**ਨਦੀਮ ਖ਼ਾਨ** (ਜਨਮ **ਮੁਹੰਮਦ ਵਸੀਕ ਨਦੀਮ ਖ਼ਾਨ** ; 15 ਦਸੰਬਰ, 1977) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਘ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ UAH (ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਗੇਂਸਟ ਹੇਟ) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ, ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ 2018 ਦੀ ਕਾਸਗੰਜ ਹਿੰਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਤਿਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਵਸੀਮ ਖਾਨ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਸੀ।

## ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਗੇਂਸਟ ਹੇਟ 
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਗੇਂਸਟ ਹੇਟ (UAH) ਨਫ਼ਰਤ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਭੀੜ ਹਿੰਸਾ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਭਾਰਤ-ਅਧਾਰਤ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ; ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਧੱਕੇ ਗਏ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਫ਼ਰਤ ਅਪਰਾਧਾਂ ਅਤੇ ਭੀੜ ਲਿੰਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਾਰਕੁਨਾਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। UAH ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ, ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ (CAA) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਰਜਿਸਟਰ (NRC) ਸਮੇਤ ਵੰਡਪਾਊ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ, ਤੱਥ-ਖੋਜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਲਵਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਗੇਂਸਟ ਹੇਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦਮਨ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਨਜੀਬ ਲਹਿਰ ਲਈ ਨਿਆਂ 
ਜੇਐਨਯੂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਜੀਬ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੀਬੀਆਈ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅਤੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਨਜੀਬ ਦੀ ਮਾਂ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨਫੀਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਨਜੀਬ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨਜੀਬ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਸਤਖ਼ਤ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ (CAA) ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਖ਼ਾਨ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਿਆਪਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ (CAA) ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ NRC ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਸਾਮ ਦੇ 14 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਦੇ NRC ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਦੂਜੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ - ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੇ, ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 350 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਨਦੀਮ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਹਾਂਗੀਰਪੁਰੀ, ਹਿੰਮਤ ਨਗਰ, ਖਰਗੋਨ, ਰਾਂਚੀ, ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹਲਦਵਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਇਨਾਮ 
* ਪੀਪਲਜ਼ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਕਮੇਟੀ ਆਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ (ਪੀਵੀਸੀਐਚਆਰ) ਵੱਲੋਂ ਜਨਮਮਿਤਰ ਸਨਮਾਨ।
* ਮੁਸਲਿਮ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਲਹਿਰ (2019) ਦੁਆਰਾ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ਼ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜਿਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪੁਰਸਕਾਰ।
* ਪਲ ਪਲ ਨਿਊਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਪੀਪਲ ਅਵਾਰਡ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਨਦੀਮ ਖਾਨ ਫੇਸਬੁੱਕ ' ਤੇ
* ਨਦੀਮ ਖਾਨ ਟਵਿੱਟਰ ' ਤੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ