open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਬੰਦੂਕ

**ਬੰਦੂਕ** ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।

ਬੰਦੂਕ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਅਤੇ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਛਛ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਆਧੁਨਿਕ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 1000 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਬਾਂਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਰਛਿਆਂ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਥਿਆਰ
ਕਸਤੂਰੀ

**ਕਸਤੂਰੀ** ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਦੁਰਗੰਧ ਬੜੀ ਤੀਖਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਨਰ ਕਸਤੂਰੀ ਮਿਰਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ/ਗੁਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਰੰਥੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਇਤਰ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਰਾਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਪਸ਼ੁ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੁਸਕਸ (मुस्कस्) ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅੰਡਕੋਸ਼। ਇਹ ਲੱਗਪਗ ਸਮਾਨ ਦੁਰਗੰਧ ਵਾਲੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਿਧ ਅਨੇਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖ ਰਾਸਾਇਣਕ ਸੰਰਚਨਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰੀ ਹਿਰਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਗਰੰਥੀ ਰਸ, ਸਮਾਨ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਬਨਾਉਟੀ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ** ਵਿਸ਼ਵ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਮਰਦਾ ਦਾ ਗ੍ਰੇਕੋ-ਰੋਮਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 1904, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਇਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 1951 ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਇਲ ਮੁਕਾਬਲੇ 1987 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ।

## ਮੁਕਾਬਲੇ
### ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਇਲ 
### ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰੇਕੋ-ਰੋਮਨ
### ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਇਲ
### ਇਕੱਠਾ
## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਜੇਤੂ
## ਜਿਆਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ
ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।
;Men's freestyle

;ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰੋਕੋ-ਰੋਮਨ

;ਔਤਰਾਂ ਦਾ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਇਲ

## ਹਵਾਲੇ
* FILA Database 
* japan-wrestling.jp Freestyle , Greco-Roman  and Women 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
2013 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ

**2013 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ** ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਤੀਸਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਲਾਂ ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਿਤੀ 1 ਤੋਂ 14 ਦਸੰਬਰ 2013 ਤੱਕ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ 30 ਨਵੰਬਰ, 2013 ਨੂੰ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
## ਪ੍ਰਬੰਧਕ
ਇਸ ਖੇਡ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 20 ਕਰੋੜ ਦਾ ਬਜ਼ਟ ਮੰਜੂਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਟੀਮਾ
14 ਦਿਨ ਦੇ ਇਸ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ 11 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ 8 ਦੇਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।

### ਮਰਦ ਦੀ ਖੇਡਾਂ
* 
* 
* 
* 
* 
* DNP
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
DNPਖੇਡੀ ਨਹੀਂ

## ਸਥਾਨ
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
* ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬਠਿੰਡਾ
* ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ
* ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸਟੇਡੀਅਮ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
* ਲਾਜਵੰਤੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
* ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਲੰਧਰ
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਲੁਧਿਆਣਾ
*ਨਹਿਰੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸਟੇਡੀਅਮ ਮਾਨਸਾ
* ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਪਟਿਆਲਾ
* ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
* ਵਾਰ ਹੀਰੋ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸੰਗਰੂਰ
* ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਡੋਡਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ
*ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਤਰਨ ਤਾਰਨ

## ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਲੀਬੁਡ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ, ਗਿਪੀ ਗਰੇਵਾਲ, ਸ਼ੈਰੀ ਮਾਨ ਅਤੇ ਮਿਸ ਪੂਜਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ। ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੀਆ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਸਨ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਮਾਸਟਰ ਸਲੀਮ, ਲਖਵਿੰਦਰ ਵਡਾਲੀ, ਰੋਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿਸ਼, ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ ਬੀਰ ਖਾਲਸਾ ਗਤਕਾ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।
## ਸਮਾਂ ਸਾਰਣੀ
ਸਾਰੇ ਮੈਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਮ ਹੋਏ।

### ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ਼
#### ਪੂਲ A
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### ਪੂਲ B
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### ਨਾਕ ਆਉਟ ਸਟੇਜ਼
#### ਸੈਮੀਫਾਨਲ 
----

#### ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ
### ਫਾਨਲ ਮੈਚ
## ਔਰਤਾਂ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ਸਮਾਂ ਸਰਣੀ
ਸਾਰੇ ਮੈਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਏ।

### ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ਼
#### ਪੂਲ A
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

#### Pool B
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

### ਨਾਕ ਆਉਟ ਸਟੇਜ਼
#### ਸੈਮੀਫਾਨਲ 
----

#### ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ
#### ਫਾਨਲ ਮੈਚ
## ਡੋਪਿੰਗ
ਇਸ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰੇਕ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਡੋਪਿੰਗ ਟੈਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪਵੇਗਾ।

## ਗੀਤ
14 ਨਵੰਬਰ, 2013 ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੁਰ ਕਲਾਕਾਰ ਦਿਲਬਾਗ ਬਰਾੜ ਦਾ ਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਲਈ ਆਪਣਾ ਗੀਤ ਰਲੀਜ ਕੀਤਾ।

## ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ
;ਟੀਵੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬੱਡੀ
ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਲੇਮਾਨ

**ਸੁਲੇਮਾਨ I** (; ; 6 ਨਵੰਬਰ 1494 - 7 ਸਤੰਬਰ 1566), ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਲੇਮਾਨ** ਜਾਂ **ਕਾਨੂੰਨੀ** ਦੇ ਨਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਸਮਾਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ 10ਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਲਈ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਇਹ 1520 ਤੋਂ ਆਪਣੀ 1566 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਸਮਾਨੀ ਸਲਤਨਤ
ਸੰਚਾਰ

**ਸੰਚਾਰ** ਸਾਂਝੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ "ਸੰਚਾਰ"(सञ्चारः) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਜੋੜਨਾ", "ਦਖਲ" ਜਾਂ "ਮਿਲਾਪ"। ਸੰਚਾਰ ਇੱਕ *ਸੂਚਨਾ ਭੇਜਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ* ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:-

* ਚਿਨ੍ਹ ਭਾਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ 
* ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ
* ਕਾਮਕਾਜੀ ਭਾਸ਼ਾ
* ਸੰਕੇਤਿਕ ਭਾਸ਼ਾ
* ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਭਾਸ਼ਾ 
* ਅਸ਼ਾਦਿਕ ਭਾਸ਼ਾ

## ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ 
ਸੰਚਾਰ ਨੇ ਮਨੁਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿਕਾਸ ਉਪਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਲ ਕਰਿਏ ਤਾ ਇਹਨੁੰ ਅਸੀਂ ਮੁਖ ਰਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਗਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਹਾਂ-
* ਸ਼ਾਬਦਿਕ - ਮੌਖਿਕ,ਲਿਖਿਤ
* ਅਸ਼ਾਬਦਿਕ - ਸ਼੍ਰਵ ਵਿਧੀ,ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਧੀ 

ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਇੱਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰਕ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ *ਕਦੋ* ਤੇ *ਕੀ* ਕਹਿਣਾ ਹੈ।ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਰਤਾ ਸੰਚਾਰ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਨਿਯਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ -:
           
* SENDER - MESSAGE - SIGNALS - RECEIVER - FEEDBACK

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸਲਾਦੀਨ

**ਸਲਾਹ ਉਦ-ਦੀਨ ਯੂਸੁਫ਼ ਇਬਨ ਆਯੁਬ** (ਕੁਰਦਿਸ਼: سەلاحەدینی ئەییووبی/Selahedînê Eyûbî; ) (1137/1138 – 4 ਮਾਰਚ 1193), ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ **ਸਲਾਦੀਨ** ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਸੀਰਿਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਅਯੁਬਿਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤਾ। ਕੁਰਦਿਸ਼ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੀ ਮੂਲ ਉਤਪਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਯੂਰਪੀ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਮ (ਇਲਾਕਾ) ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਿਸਰ,ਸੀਰਿਆ,ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ,ਹਿਜਾਜ਼,ਯਮਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ।

ਸਲਾਦੀਨ ਦੇ ਪਿਤਾ *ਨੂਰ ਉਦ-ਦੀਨ*, ਜੋ ਜ਼ੇਨਗਿਦ ਰਾਜਵੰਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਇਸਨੂੰ 1163 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਨੂੰ ਸਲਤਨਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਸੇਨਾ ਕਾਰਣ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਲ-ਅਦੀਦ,ਜੋ ਅੰਤਿਮ ਖਲੀਫ਼ਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਸਲਾਦੀਨ ਮਿਸਰ ਦੇ *ਫਾਤੀਮਿਦ ਸਰਕਾਰ* ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਉੱਚਾ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ 1169 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਚਾਚਾ ਸ਼ਿਰਕੋਹ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ *ਅਲ-ਅਦੀਦ* ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਖ਼ਿਲਾਫਤ ਅਤੇ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਾਧੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਵਜ਼ੀਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ *ਫਾਤੀਮਿਦ* ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1171 ਵਿੱਚ *ਅਲ-ਅਦੀਦ* ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਮੂੜ ਬਗਦਾਦ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਇਲਾਕੇ,ਯਮਨ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਨੂਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਦੀ ਮੌਤ (1174) ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਨੇ ਦਮਸ਼ਕ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਬੇਨਤੀ ਉੱਪਰ ਸੀਰਿਆ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਇਬਨ ਖ਼ਲਦੂਨ

thumb|225x225px
**ਇਬਨ ਖ਼ਲਦੂਨ** ( ਪੂਰਾ ਨਾਂ, , ; 27 ਮਈ, 1332 ਈਸਵੀ– 19 ਮਾਰਚ, 1406 ਈਸਵੀ) ਬਰਬਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ,

## ਹਵਾਲੇ
ਹਵਾ

thumb
**ਹਵਾ** ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਵਹਾਅ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਪਰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਦੇ ਬਹਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਚੱਲਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਵਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੀ ਥਾਂ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਹਵਾ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਮਾਪਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਰੇ ਜਾਨਣਾ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਾਪਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜੰਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾ ਪੂਰਬ,ਪੱਛਮ,ਉੱਤਰ,ਦੱਖਣ ਹੁੰਦਿਆ ਹਨ,ਉਸ ਨੂੰ *ਦੀਕਸੂਚਕ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
* ਦਰਖਤਾਂ ਉੱਪਰ
* ਜਾਨਵਰਾਂ ਉੱਪਰ
* ਮਨੁਖੀ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2013

** ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2013** ਜੋ ਹੰਗਰੀ ਵਿਖੇ 16 ਤੋਂ 22 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*Official website

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਚੌਕਲੇਟ

**ਚੌਕਲੇਟ** (ਉੱਚਾਰਨ: ) ਇੱਕ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਕੋਕੋਆ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੀਸੋਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੋਕੋਆ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਗਭਗ 3000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। 1900  ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੋਕਾਇਆ(ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ) ਵਿੱਚ ਚੌਕਲੇਟ ਦੇ ਸ਼ਰਬਤ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਆਜ਼ਤੇਕ ਲੋਕ ਵੀ ਚੌਕਲੇਟ ਦਾ ਸ਼ਰਬਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।

## ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ "ਚੌਕਲੇਟ"(chocolate) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਤਤਸਮ ਰੂਪ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਨਾਵਾਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ "ਸ਼ੋਕੋਲਾਚ"(chocolātl) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕੌੜਾ ਪਾਣੀ"। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਵਿਲੀਅਮ ਬਰਾਈਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੋਕੋਲਾਚ ਸ਼ਬਦ ਮੈਕਸੀਕਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਸਾਂਤਾਮਾਰੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਯੂਕਾਤੇਕ ਮਾਇਆ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ *ਸ਼ੋਕੋਲ* (chokol) ਭਾਵ "ਗਰਮ" ਅਤੇ ਨਾਵਾਚ ਦੇ ਸ਼ਬਦ *ਆਚ* ਭਾਵ "ਪਾਣੀ" ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸੋਫੀ ਡੀ. ਕੋ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਡੀ. ਕੋ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ।
## ਕਹਾਣੀ
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਕਲੇਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਧੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਇਲਾਇਚੀ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਦਿਨ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਖਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਸੁਆਦ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਦੁੱਧ ਦੇ ਚਾਕਲੇਟ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਣ ਲੱਗਾ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਖਰਬੂਜ਼ੇ ਨਾਰੰਗੀ ਅਤੇ ਅੰਬ ਦੇ ਚਾਕਲੇਟ ਬਣਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਚਾਕਲੇਟ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਖਰੋਟਾਂ ਨੂੰ ਖੰਡ ਦੀ ਚਾਸ਼ਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਾਕਲੇਟ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਸੁਆਦ ਸੀ। 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਚਾਕਲੇਟ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਲੱਗਾ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਕਲੇਟ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਕਲੇਟ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਚੁਕੰਦਰ, ਨਾਰੰਗੀ, ਅਨਾਨਾਸ, ਮੱਕੀ ਦਾ ਆਟਾ ਵੀ ਚਾਕਲੇਟ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਕਲੇਟਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਗਈ ਸੀ। 
## ਲਾਭ
ਚੌਕਲੇਟ ਕੈਸਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ ਜੇਕਰ ਥੋੜੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਧੀ ਜਾਵੇ |ਕਾਲੀ ਚੌਕਲੇਟ ਵਾਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਠੀਕ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ | ਕਾਲੀ ਚੌਕਲੇਟ ਮਨ ਦੇ ਤਨਾਓ ਨੂੰ ਘਟ ਕਰਦੀ ਹੈ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਕਲੇਟ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2012

'''ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2012 ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੀ।

## ਤਗਾਮ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*Results Book
*Official website
ਯੂਰੀ ਗਗਾਰਿਨ

**ਯੂਰੀ ਅਲੇਕਸੀਵਿਚ ਗਗਾਰਿਨ** (; 9 ਮਾਰਚ 1934 – 27 ਮਾਰਚ 1968) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸੋਵੀਅਤ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਕਾਸਮੋਨਾਟ ਸੀ। ਉਹ 12 ਅਪਰੈਲ 1961 ਨੂੰ ਵੋਸਤੋਕ 1 ਨਾਂ ਦੇ ਸਪੇਸਕਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ 108 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ 
## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
### ਬਚਪਨ
ਯੂਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਗਜ਼ਾਸਤਕ (ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ 1968 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗਗਾਰਿਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ) ਨੇੜੇ ਕੁਲਸ਼ੀਨੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।

### ਮੌਤ
27 ਮਾਰਚ 1968 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਯੂਰੀ ਗਗਾਰਿਨ ਦੀ ਕੇਵਲ 34 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

File:1976 4569.jpg|
File:Stamp of Azerbaijan 595.jpg|
File:RR5514-0005R 10 рублей биметалл 2001 40 лет полета Гагарина реверс.png|
File:RR5714-0010R.png|

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1968
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2011

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ** ਜੋ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਤੰਬੋਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2010

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2010** ਜੋ ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਸਕੋ ਵਿਖੇ 6 ਤੋਂ 12 ਸਤੰਬਰ, 2010 ਨੂੰ ਹੋਈਆ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*Official website 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸਤੀ
ਰੈਪੋ ਦਰ

**ਰੈਪੋ ਰੇਟ** ਜਾਂ **ਰੈਪੋ ਦਰ** ਉਜ ਵਿਆਜ ਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਹੋਰਨਾ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਨਗਦੀ ਦੀ ਫ਼ੌਰੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਲਈ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਕਮੀ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਧਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ, ਵਾਹਨਾ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਧੰਦੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਰਜ਼ਾ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਰਹਿਣ, ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਰਲੇ-ਮਿਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਨਰਮੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਅੱਜ ਨੀਤੀਗਤ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਜ਼ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਤੀਗਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕ ਵਾਧਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ

**ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਘਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਕਾਨੇਰ ਤੋਂ 144 ਮੀਲ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਲਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪੁਰਾਨਾ ਨਾਮ ਭਟਨੇਰ ਸੀ। ਭਟਨੇਰ, ਭੱਟੀਨਗਰ ਦਾ ਵਿਗਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਭੱਟੀ ਅਤੇ ਭੱਟੀਆਂ ਦਾ ਨਗਰ ਹੈ।
thumb|ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਘਰ, ਹਨੁਮਾਨਗੜ੍ਹ

## ਭੂਗੋਲ
ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਰਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧੂੜ-ਭਰੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਈ-ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਲੂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਸਿਆਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਠੰਢੀ ਉੱਤਰੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡੰਫਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ੪੫ ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਰਾ ਸਿਫ਼ਰ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕਾ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁੱਕਿਆ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿੰਜਾਈ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।

## ਵੇਖਣਜੋਗ ਥਾਂਵਾਂ
*1 ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ - ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ,ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਮੱਸੇ ਰੰਘੜ ਦਾ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕਰ ਕੇ ਬੁੱਢਾ ਜੋਹੜ ਪਰਤਦੇ ਵੇਲੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੁਕ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
*2 ਭਟਨੇਰ - ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਟਾਊਨ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਲਾ।
*3 ਸਿੱਲਾਮਾਤਾ ਮੰਦਰ - ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸ਼ਿਲਾ ਦਾ ਪੱਥਰ ਘੱਘਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਗ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ।
*4 ਭਦਰਕਾਲੀ ਮੰਦਰ - ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਘੱਘਰ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਣਿਆ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ।

## ਹਨੁਮਾਨਗੜ੍ਹ ਖੇਤਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ)
*ਹਨੁਮਾਨਗੜ੍ਹ ਖੇਤਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2009

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2009** ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਤੀ 21 ਤੋਂ 27 ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਬਾਹਰੀ ਲੜੀਆ
*Official website 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1904

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ** ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 23 ਮਈ 1904 ਨੂੰ ਵਿਆਨਾ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਉਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਠੀਕ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਦ ਹੋਏ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 26 ਪਹਿਲਵਾਨਾ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰੇਕੋ-ਰੋਮਨ
## ਹਵਾਲੇ
*FILA Database 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2008

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2008** ਜੋ ਜਪਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟੋਕੀਓ ਵਿਖੇ 11 ਤੋਂ 13 ਅਕਤੂਬਰ, 2008 ਨੂੰ ਹੋਈਆ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*Official website 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਰਾੜ ਲੰਡੇ

**ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਰਾੜ ਲੰਡੇ**  ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ।  

ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਰਾੜ ਪਿੰਡ ਲੰਡੇ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਰਾੜ ਮੋਗੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਅਸਰ ਸੀ 

## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਮੌਸਮ* (1967) 
**ਰੇਤ ਦੀ ਪੌੜੀ*
**ਅਕੀਲਾ ਸੋਚਦੀ ਹੈ*
**ਪੀਨਾਜ਼* (ਨਾਵਲ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ

thumb|ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ 2024 ਵਿੱਚ।
thumb|2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਢਾਹਾਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਰਘਬੀਰ ਸਿਰਜਣਾ।
thumb|ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ 2024 ਵਿੱਚ।
**ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ** (ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1939) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ, ਸੰਪਾਦਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ 1965 ਤੋਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤਿਮਾਹੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ਸਿਰਜਣਾ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੈ। *ਸਿਰਜਣਾ* ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਪਰਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਿਰਜਣਾ ਤਖੱਲਸ ਵਾਂਗ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ 2009 ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਇਨਾਮ ਡਾਕਟਰ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਮਈ 2010 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਇਸਦਾ ਜਨਮ 1939 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ 30 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਲੋਂ ਸੰਪਾਦਿਤ *ਸਿਰਜਣਾ* ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਪਿਰਤਾਂ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। 

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
* ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ 
* ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਵਾਰਡ 

## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਯਥਾਰਥੀ* (ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ)
**ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਰਵੇਖਣ* (ਸੰਪਾਦਨ)
**ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ: ਰੂਪ ਰੁਝਾਨ* 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ
ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫ਼ੀਕ

thumb|ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫੀਕ
**ਫ਼ੌਜ਼ੀਆ ਰਫ਼ੀਕ** ਸਰ੍ਹੀ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁ-ਵਿਧਾਵੀ ਲੇਖਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਕੀਨਾ (ਨਾਵਲ) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿਤਾਬਚੇ *ਪੈਸ਼ਨ ਫਰੂਟ/ ਤਾਂਘ ਦੇ ਫਲ* ਲਈ *ਵਿਨ* ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲੋਂ ਡਿਸਟਿੰਗਿਉਸ਼ਡ ਪੋਇਟ ਐਂਡ ਨਾਵਲਿਸਟ ਦੇ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ

## ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫ਼ੀਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬ਼ੀ ਲੇਖਕਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ਼ੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਫੌਜੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਗੀਰਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਜ਼ੋਹਰਾ ਬੇਗਮ ਹੈ। 1972 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼, ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ 1975 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਏਰੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਐਮਏ ਕੀਤੀ। ਫੌਜੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਛਪਦੇ ਮਾਸਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਧਾਨਕ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਿਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ। ਫੌਜੀਆ 1986 ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸਰੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ 
ਿੲਹ ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫੀਕ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈ

ਇਹ ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫੀਕ ਬਾਰੇ ਿੲਕ ਪੇਜ ਹੈ

## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਸਕੀਨਾ (ਨਾਵਲ)*
**ਪੈਸ਼ਨ ਫਰੂਟ/ ਤਾਂਘ ਦੇ ਫਲ*

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2007

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2007** ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਕੂ ਵਿਖੇ 17 ਤੋਂ 23 ਸਤੰਬਰ, 2007 ਨੂੰ ਹੋਈਆ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*Official website 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2006

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2006** 'ਚ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆ।
## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*Official website 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਰਾਮਸਰ, ਮਾਜ਼ਨਦਰਾਨ

**ਰਾਮਸਰ** (; ਸਾਬਕਾ, **ਸਖ਼ਤ ਸਰ**) ਇਰਾਨ ਦੇ ਮਾਜ਼ਨਦਰਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿਚਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। 2006 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ 9,421 ਪਰਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 31,659 ਸੀ।

ਰਾਮਸਰ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤਸਰ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਜੱਦੀ ਲੋਕ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਇਰਾਨੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਗਿਲਾਕੀ ਨਾਮਲ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਰਾਮਸਰ ਦਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ 
* ਰਾਮਸਰ ਦੀ ਕਿਰਨ-ਸਰਗਰਮੀ
* Photos of Ramsar (Permission to use and copy these photos is hereby granted provided the above copyright notice appears in all the copies and modified versions of photos.)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਜ਼ਨਦਰਾਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
1952 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1952** ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਹ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਤੋਂ 13 ਅਪਰੈਲ 1949 ਤਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। 20 ਅਗਸਤ 1948 ਨੂੰ ਅੱਠ ਰਿਆਸਤਾਂ ਪਟਿਆਲਾ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਨਾਭਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਕਲਸੀਆਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੈਪਸੂ ਸਟੇਟ ਬਣਾਈ ਗਈ। 13 ਅਪਰੈਲ 1949 ਤੋਂ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਤਕ ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। ਦੁਬਾਰਾ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਤੋਂ 20 ਅਗਸਤ 1951 ਤਕ ਡਾ. ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। 20 ਜੂਨ 1951 ਤੋਂ 17 ਅਪਰੈਲ 1952 ਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਰਿਹਾ।ਇਸ ਸਮੇਂ 1951-52 ਵਿੱਚਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੰਗ ਰੱਖੀ।
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 1952 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਕੁਲ 126 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 98 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 13 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਬਾਕੀ 15 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ। 17 ਅਪਰੈਲ 1952 ਨੂੰ ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਪੈਪਸੂ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਜੋ ਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ। 4 ਮਾਰਚ 1953 ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਦੀ ਚੋਣ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 5 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਨਤੀਜੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਕੌਫ਼ੀ

**ਕੌਫ਼ੀ** ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ *ਕਾੜ੍ਹਾ * ਹੈ ਜੋ ਕੌਫ਼ੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਕੌਫ਼ੀ ਬੀਜ ਨੂੰ ਭੂਨ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੌਫ਼ੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਾਹੀ ਲਗਭਗ 70 ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ,ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ,ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਵਾਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੌਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੈਫ਼ੀਨ ਨਾਂ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਉੱਪਰ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਿਜ਼ਾਬ ਅਤੇ ਉਤੇਜਿਤ ਔਸ਼ਧੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕੌਫ਼ੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ, ਜਿਥੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਯਮਨ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਠ ਕੌਫ਼ੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਿੰਗ ਅਤੇ ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਕੌਫ਼ੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਥਾਨਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਇਹਨਾਂ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਮੇਨੇਲਿਕ ਦੂਜਾ ਦੇ ਰਾਜ ਤੱਕ ਇਥੋਪਿਆ ਚਰਚ ਨੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਖ਼ਪਤ ਵਜੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ। 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਪੀਣ ਪਦਾਰਥ ਉੱਤੇ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੰਦਸ਼ ਲਗਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੀ ਬਾਗ਼ੀ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।

ਕੌਫ਼ੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗੀ ਨਿਰਯਾਤ ਹੈ: ਜਿਸਦਾ ਸਾਲ 2004 ਵਿੱਚ 12 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਾਹੀ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ, 2005 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖੇਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿਚੋਂ ਸਤਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
* ਚਾਹ
* ਮੇਟ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਫੀ
1957 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1957** ਸ. ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਦੀਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 1957 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ। ਸ. ਕੈਰੋਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਹੋਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਇੱਕ ਧੜੇ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਲ ਕੇ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ। ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ, ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਰਹੱਦੀ ਤੇ ਹੁਕਮ ਸਿੰਘ ਸੂਬਾ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਕਾਲੀ 40 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਆਸ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਸਨ ਪਰ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 22 ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 3 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 23 ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਹਾਰ ਗਏ। ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ 154 ਵਿੱਚੋਂ 120 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ 19 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ, ਜਨਸੰਘ ਦੇ 9 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ, ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ.ਦੇ 6 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ, ਪੀ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਦੇ 1 ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਤੇ 13 ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲਕੀਤੀ।

## ਨਤੀਜੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
1962 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1962** ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਕੁਲ 154 ਸੀਟਾਂ ’ਚੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 90 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂਕਿ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ 19 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਕਮਿਊੂਨਿਸਟ, ਰਿਪਬਲਿਕਨ, ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ, ਜਨਸੰਘੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ 45 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ 21 ਜੂਨ 1964 ਤਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। 1962 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਫੁੱਟ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਸੰਤ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੱਖਰਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਣਾ ਕੇ ਭਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 21 ਜੂਨ 1964 ਤੋਂ 6 ਜੁਲਾਈ 1964 ਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ। 6 ਜੁਲਾਈ 1964 ਨੂੰ ਕਾਮਰੇਡ ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਹ 5 ਜੁਲਾਈ 1966 ਤਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 9 ਮਾਰਚ 1966 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਰੀਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਪਾਸ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਬਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਅੰਬਾਲਾ, ਕਰਨਾਲ, ਸਿਰਸਾ, ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਇਲਾਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 104 ਸੀ। ਇੱਕ ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਬਣੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫਿਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਹ 8 ਮਾਰਚ 1967 ਤਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ।

## ਨਤੀਜੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
1967 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1967** ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਕੁਲ 104 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 48 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 26 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਜਨ ਸੰਘ ਨੇ 9, ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਨੇ 5, ਸੀ.ਪੀ.ਐੱਮ. ਨੇ 3, ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਪੀ.ਨੇ 3, ਪੀ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਨੇ ਇੱਕ ਅਤੇ 9 ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਕਮਿਊੂਨਿਸਟਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਅਤੇ ਸੀ.ਪੀ.ਐਮ.ਆਜ਼ਾਦ ਤੇ ਜਨਸੰਘ ਦੇਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਬਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਬਣੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ। 22 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ 25 ਨਵੰਬਰ 1967 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ 23 ਅਗਸਤ 1968 ਤਕ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। 23 ਅਗਸਤ 1968 ਤੋਂ 7 ਫਰਵਰੀ 1969 ਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ।

## ਨਤੀਜੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੋਸੋਵ

**ਨਿਕੋਲਾਈ ਨਿਕੋਲਾਏਵਿੱਚ ਨੋਸੋਵ** (, ; , ਕੀਏਵ – 26 ਜੁਲਾਈ 1976, ਮਾਸਕੋ) ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਜਿਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਸਰਸੀ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਨਾਵਲ, ਅਤੇ ਨਜਾਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਸੀ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿੱਕੜੀ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਨੋਸੋਵ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਗਾਉਣ ਦਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ-ਵਾਜੇ ਦਾ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਚੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ਤਰੰਜ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ, ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਰੇਡੀਓ – ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਕੂਲ ਦੀ ਹੱਥਲਿਖਿਤ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਲਈ ਵੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
## ਕੈਰੀਅਰ 
1927 ਤੋਂ 1929 ਤੱਕ ਉਹ ਕਲਾ ਦਾ ਕੀਏਵ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗਰਾਫੀ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। 1932 ਤੋਂ 1951 ਤੱਕ ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੋਸੋਵ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਕਾਰਟੂਨ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਕਈ ਵਿਦਿਅਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 1943 ਵਿੱਚ ‘ਲਾਲ ਸਿਤਾਰਾ’ ਪਦਕ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਨੋਸੋਵ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1938 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੋਸੋਵ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਛੱਪੀ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਘੜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: “ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲਿਖਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਛਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸਾਹਿਤ ਦਾ, ਸਗੋਂ ਅਨੇਕ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” 
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
1972 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1972** ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 66 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 24 ਸੀਟਾਂ, ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਨੇ 10, ਸੀ.ਪੀ.ਐੱਮ. ਨੇ 2 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜਦਕਿ 3 ਆਜ਼ਾਦ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ। 17 ਮਾਰਚ 1972 ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ 30 ਅਪਰੈਲ 1977 ਤਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। 30 ਅਪਰੈਲ 1977 ਤੋਂ 19 ਜੂਨ 1977 ਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ।
## ਨਤੀਜੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
1977 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1977** ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 104 ਤੋਂ ਵੱਧਕੇ 117 ਹੋ ਗਈ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 58, ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 25, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 17, ਸੀ.ਪੀ. ਈ. ਨੇ 8, ਸੀ.ਪੀ.ਐੱਮ. ਨੇ 7 ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਹਮਾਇਤੀ 2 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਕੋਲ ਸਪਸ਼ਟ ਬਹੁਮਤ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣਾਲਿਆ ਅਤੇ 20 ਜੂਨ 1977 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਅਪਰੈਲ 1978 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵਿਗੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। 17 ਫਰਵਰੀ 1980 ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ 7 ਜੂਨ 1980 ਤਕ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ।

## ਨਤੀਜੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
1969 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1969** ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ 1969 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ। ਕੁਲ 104 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 43, ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ.ਤੇ ਸੀ.ਪੀ.ਐੱਮ. ਨੇ 5, ਜਨ ਸੰਘ ਨੇ 8, ਸੋਸ਼ਲਿਸਟਾਂ ਨੇ 2, ਪੀ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਨੇ 1, ਸੁਤੰਤਰਪਾਰਟੀ ਨੇ 1, ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਸਮੇਤ 4 ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ 2 ਅਕਾਲੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 17 ਫਰਵਰੀ 1969 ਨੂੰ ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੁਬਾਰਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ। 26 ਮਾਰਚ 1970 ਤਕ ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਤੇ 14 ਜੂਨ 1971 ਤਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। 14 ਜੂਨ 1971 ਤੋਂ 16 ਮਾਰਚ 1972 ਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਰਿਆਸਤੀ (ਸਟੇਟ ਵਜ਼ੀਰ) ਨੇ ਅਕਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ 'ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ' ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਬੋਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਇਸ ਨੋਟਿਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਅਕਾਲੀ ਐਮ.ਐਲ.ਏ. ਵੀ ਵਜ਼ੀਰੀਆਂ ਵੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸਨ ਹਾਲਾਂਕਿ 25 ਵਜ਼ੀਰ ਤੇ 2 ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸੈਕਟਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੈਰੋਂ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਸਕੀਮ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੈਰੋਂ ਦਾ ਧੜਾ ਵੀ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਐਮ.ਐਲ.ਏ., ਵਜ਼ਾਰਤ ਛੋਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰ ਰਿਆਸਤੀ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਿਆਸਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 11-12 ਐਮ.ਐਲ.ਏਜ਼. ਸਨ। ਰਿਆਸਤੀ, ਕਾਂਗਰਸ, ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ੀ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਜ਼ਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ 12 ਜੂਨ, 1971 ਨੂੰ ਰਿਆਸਤੀ ਨੇ ਵਜ਼ਾਰਤ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ। ਇਸੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋੜਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰ ਦਿਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਾਸਾ ਪਲਟਣ ਦਾ ਫਿਰ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਨ ਕਿ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋੜ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ 13 ਜੂਨ, 1971 ਨੂੰ ਬਾਦਲ, ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋੜ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋੜਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਮੰਨ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਅਕਾਲੀ ਵਜ਼ਾਰਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰੀ ਰਾਜ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਨਤੀਜੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
ਖ਼ਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ

**﻿ਡਾਕਟਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ** (ਜਨਮ 15 ਜਨਵਰੀ 1948) ਦਿੱਲੀ ਉਰਦੂ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੈ।ਉਹ ਉਰਦੂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਉਸਤਾਦ, ਖ਼ੁਸ਼ ਫ਼ਿਕਰ ਸ਼ਾਇਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਵੀ ਹੈ।
## ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਜਨਮ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਦੀਸ਼ਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਖ਼ਾਂ (ਉਬੈਦ ਮੀਆਂ) ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਲੀਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਐਮਏ (ਉਰਦੂ) ਅਤੇ ਬੀ ਐੱਡ ਸਫ਼ੀਨਾ ਕਾਲਜ ਭੋਪਾਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੀ ਐੱਚ ਡੀ ਜਾਮਾ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। 
## ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯਾਤਰਾ
ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ਗਤ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਕੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦੇ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਰਿਹਾ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਸਮੁੰਦਰ ਆਸ਼ਨਾ (ਗਜ਼ਲਾਂ) - 1982
* ਮਾਹੌਲ ਕੇ ਜ਼ਰੀਏ ਤਾਲੀਮ (ਤਰਜਮਾ) - 1994
* ਉਰਦੂ ਸਫ਼ਰਨਾਮੋਂ ਕਾ ਤਨਕੀਦੀ ਮੁਤਾਲਾ - 1995
* ਅਦਬ ਕੀ ਤਾਬੀਰ (ਮਜ਼ਾਮੀਨ) - 1999
* ਗੋਰੀ (ਨਾਵਲ ਤਰਜਮਾ) - 2000ਈ
* ਸ਼ਿਅਰ ਚਰਗ਼ (ਸ਼ਿਅਰੀ ਮਜਮੂਆ, ਉਰਦੂ ਔਰ ਹਿੰਦੀ) - 2001
* ਕਾਲੇ ਕੰਵਲ (ਕਹਾਣੀਆਂ, ਤਰਜਮਾ) - 2002
* ਸ਼ਗੁਫ਼ਤਗੀ ਦਿਲ ਕੀ (ਖ਼ਾਕੇ ਇਨਸ਼ਾਈਏ) 2003
* ਤਾਪਸੀ (ਨਾਵਲ ਤਰਜਮਾ) - 2004
* ਉਰਦੂ ਮੈਂ ਤਨਜ਼ ਵ ਮਜ਼ਾਹ ਕੀ ਰਵਾਇਤ (ਤਰਤੀਬ) - 2005
* ਕਸਾਈ ਬਾੜਾ (ਕਹਾਣੀਆਂ, ਤਰਜਮਾ) - 2006
* ਸ਼ਾਹ ਮੁਬਾਰਕ ਆਬਰੂ (ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ਼) - 2007

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਛੱਲਾ (ਗਹਿਣਾ )

**ਛੱਲਾ** ਤਾਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਊਂਂਗਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗੋਲ ਘੇਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਲੋਹੇ ਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਬੋਲੀਂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। 

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ 
ਕਵਿਤਾ

ਛੱਲਾ ਓਏ,
ਛੱਲਾ ਮੇਰੀ ਚੀਚੀ ਦਾ,
ਰਾਂਝਾ ਓਏ,
ਰਾਂਝਾ ਫੁੱਲ ਬਗੀਚੀ ਦਾ,
ਰਾਂਝਾ ਓਏ ..........,

ਛੱਲਾ ਓਏ,
ਛੱਲਾ ਗੋਲ ਘੇਰੇ ਦਾ,
ਰਾਂਝਾ ਓਏ,
ਰਾਂਝਾ ਮੋਰ ਬਨੇਰੇ ਦਾ,
ਰਾਂਝਾ ਓਏ ..........,

ਛੱਲਾ ਓਏ,
ਛੱਲਾ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦਾ,
ਰਾਂਝਾ ਓਏ,
ਰਾਂਝਾ ਪੁੱਤ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ, 
ਰਾਂਝਾ ਓਏ .........

ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਛੱਲੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱੱਤਵ ਹੈ | ਛੱਲੇ ਵਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਾਰੇ ਗੀਤ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹਨ | ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂਂ ਛੱਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ | ਪ੍ਰੇੇੇਮਿਕਾ ਤੋੋਂ ਮੁੰਦਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ-

ਛੱਲਾ ਲੈਜਾ ਸੋਹਣੀਏਂ ਨੀ, ਮੈੈਨੂੰ ਦੇਜਾ ਮੁੁੰਦਰੀ |

ਦਿਲਦਾਰ ਮਹਿਰਮਾਂ ਵੇ, ਸੰਗ ਲਗਦੀ ਬੜੀ |

ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ-

ਛੱਲਾ ਨੌ-2 ਖੇਵੇ,

ਪੁੱੱਤਰ ਮਿੱਠੜੇ ਮੇਵੇੇ,

ਹੋ ਅੱਲ੍ਹਾ ਸਭ ਨੂੰ ਦੇਵੇ,

ਬੇ ਗੱਲ ਸੁਣ ਛੱਲਿਆ....

ਕਾਵਾਂ--ਬੇ ਮਾਵਾਂ ਠੰੰਡੀਆਂ ਛਾਵਾਂ |

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਹਿਣੇ
ਨੇਚਰ (ਰਸਾਲਾ)

**ਨੇਚਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Nature) ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਰਸਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 4 ਨਵੰਬਰ 1869 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅੰਤਰਵਿਸ਼ੇਗਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਤਰਕਾਵਾਂ ਅਤਿ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨੇਚਰ ਉਹਨਾਂ ਗਿਣੀਆਂ-ਚੁਣੀਆਂ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਰਸਾਲੇ ਹਨ - ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੀਡਿੰਗਸ ਆਫ ਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸੇਸ (Proceedings of the National Academy of Sciences) ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਮੂਲ ਖੋਜ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸੋਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਂਚ - ਸੰਬੰਧੀ ਮੂਲ ਲੇਖ ਜਾਂ ਪੱਤਰ ਨੇਚਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਠਕਗਣ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਪਰ ਆਮ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੰਸ਼ ਅਤੇ ਉਪ-ਲਿਖਾਈ ਸੌਖ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਅੰਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕੀ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਆਮ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲੇਖ ਅਤੇ ਸਮਾਚਾਰ, ਤਾਜ਼ਾ ਖਬਰਾਂ ਸਹਿਤ ਵਿਗਿਆਨ - ਨਿਧੀਕਰਣ, ਵਪਾਰ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਵਾਧਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਲੇਖ ਛਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਸੰਬੰਧੀ ਲੇਖਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਭਾਗ ਹਨ। ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਬਾਕੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਖੋਜ ਸੰਬੰਧੀ ਲੇਖ ਛਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਕਾਫ਼ੀ ਡੂੰਘੇ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਅਨੇਕ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸਾਰੰਸ਼ ਹੀ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਪੂਰਕ ਸਾਮਗਰੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪਤਾਹਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਉੱਠਣ ਦਾ ਵੇਲਾ

thumbnail|right|ਉੱਠਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਦਾ ਪੋਸਟਰ
1981 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫਿਲਮ 'ਉੱਠਣ ਦਾ ਵੇਲਾ (A Time To Rise)' ਆਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ ਅਤੇ ਜਿੰਮ ਮੁਨਰੋ ਵਲੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 40 ਮਿੰਟ ਲੰਮੀ ਇਸ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਲੋਂ ਯੂਨੀਅਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜਦੋਜਹਿਦ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਏ ਅਵਾਸੀ ਸਨ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ, ਸਖਤ ਕੰਮ ਲਈ ਮਿਲਦੀਆਂ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹਾਂ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫਾਰਮ ਵਰਕਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਸੰਤ ਰਾਮ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ, 'ਉੱਠ ਕਿਰਤਿਆ ਉੱਠ ਵੇ, ਉੱਠਣ ਦਾ ਵੇਲਾ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਕ ਰਿਵਊਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪਟਵਰਧਨ "ਵਿਸ਼ਵ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਕ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ ਸੰਨ 1981 ਵਿੱਚ ਲਾਪਿਟਿਕ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਡੋਵ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸੰਨ 1982 ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਕੈਸਲ ਯੂ ਕੇ ਵਿਖੇ ਟਾਇਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ
A Time To Rise

South and South-East Asia Documentary Film Programme

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਯਾਨਰ
ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਡੈਨਮੋ ਕੀਵ

**ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਡੈਨਮੋ ਕੀਵ**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਓਲੰਪਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਡੈਨਮੋ ਕੀਵ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਅੰਤੋਨੀਨ ਡਵੋਜ਼ਾਕ

**ਅੰਤੋਨੀਨ ਲਿਓਪੋਲਡ ਡਵੋਜ਼ਾਕ** (  or  ; ; 8 ਸਤੰਬਰ 18411 ਮਈ 1904) ਇੱਕ ਚੈੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ।

ਆਸਟਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਬੋਹੀਮੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਡਵੋਜ਼ਾਕ ਨੇ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੇਆਰ ਵਿਖਾਇਆ ਸੀ। 
6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਇਲਨ ਦਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰਬੀਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਉਸਨੇ 1872 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ 1873 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਖਾਸ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਿ ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 31 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
### ਬਚਪਨ
ਡਵੋਜ਼ਾਕ ਦਾ ਜਨਮ ਆਸਟਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ, ਹੁਣ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਬੋਹੀਮੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰਾਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨੇਲਾਹੋਜ਼ਵੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਿਕ ਡਵੋਜ਼ਾਕ (1814–1894) ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅੰਨਾ, ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਜ਼ੀਨਕੋਵਾ (1820–1882) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਿਕ ਇੱਕ ਸਰਾਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, zither ਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੁਚੜ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੈੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1841
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1904
ਕਵਾਮੇ ਇੰਕਰੂਮਾ

**ਕਵਾਮੇ ਇੰਕਰੂਮਾ** ਪ੍ਰਿਵੀਂ ਕੌਂਸਲ (21 ਸਤੰਬਰ 1909 – 27 ਅਪਰੈਲ 1972) 1951 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਘਾਨਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸੀ। 1957 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਘਾਨਾ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੰਕਰੂਮਾ ਘਾਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲ਼ੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਸਰਬ-ਅਫ਼ਰੀਕਾਵਾਦ ਨਾਮਕ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਅਫਰੀਕੀ ਏਕਤਾ ਜਥੇਬੰਦੀ (ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਆਫ ਅਫਰੀਕਨ ਯੂਨਿਟੀ) ਦੇ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਅਤੇ 1963 ਦਾ ਲੈਨਿਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਾਨਾ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਗੂ
ਰੂਬੈੱਨ ਗਾਲੇਗੋ

**ਰੂਬੈੱਨ ਡੇਵਿਡ ਗੋਨਸਾਲਿਸ ਗਾਯੇਗੋ** (ਜਨਮ 20 ਸਤੰਬਰ 1968) ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ *ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟਾ* (ਰੂਸੀ: Белое на чёрном) ਨਾਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਕਰਕੇ ਜਗਤ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ
ਰੂਬੈੱਨ ਗਾਯੇਗੋ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਸਤੰਬਰ 1968 ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਰੁਬੇਨ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਮਾਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਵੈਨੇਜ਼ੁਐਲਾ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕਨੌਮਿਕਸ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਲੋਲਾਜੀ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਮਾਂ ਔਰੋਰਾ ਗਾਲੇਗੋ ਸਪੇਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦੇ।  ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਲਗਦੀ ਵਾਹ ਜਤਨ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਔਰੋਰਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬੜਾ ਸਰਮਿੰਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਰੁਬੇਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨੇ ਭਿਜਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਯਤੀਮਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਲਦਾ ਰਿਹਾ।

15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰੂਬੈੱਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਨੋਵੋਚੇਰਕਾਸਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ ਦੀ ਉੱਚ ਮਿਡਲ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਵਹਾਰ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਇੱਥੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਕੋਸ਼ਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਓੜਕ 2001 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਗ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂ-ਪੁੱਤ ਦੀ ਮਿਲਣੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੂਬੈੱਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸਿਆ।  ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਬੱਚੇ ਵੀ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਦਿਨ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਆਪਬੀਤੀ “ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟਾ” ਨਾਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ। ਰੂਬੈੱਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਹੀ ਇਸਦਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਸੂਰਬੀਰ ਤੱਕ (ਫ਼ਰੌਮ ਵਿਕਟਿਮ ਟੂ ਹੀਰੋ) - ਜਨਵਰੀ 2006 ਵਿੱਚ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਰੀਵਿਊ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
* ਰੂਬੈੱਨ ਗਾਯੇਗੋ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
* ਰੂਬੈੱਨ ਗਾਯੇਗੋ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (ਰੂਸੀ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੋਕ
ਜਵਾਰ ਭਾਟਾ

**ਜਵਾਰ** ਜਾਂ **ਜਵਾਰ ਭਾਟਾ** ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਦਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚੰਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੁਰੂਤਾ ਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੇੜ ਦੇ ਰਲ਼ਵੇਂ ਸਿੱਟਿਆਂ ਸਦਕਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ ਜਵਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ [ਅੱਧ-ਦਿਹਾੜੀ] ਜਵਾਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਥਾਂਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੀਵਾਂ ਜਵਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨੂੰ ਦਿਹਾੜੀ ਜਵਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੋ ਉੱਘੜ-ਦੁਘੜ ਜਵਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਲ਼ਵੇਂ ਜਵਾਰ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* NOAA ਜਵਾਰ ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਉੱਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਡੈਟਾ
* ਜਵਾਰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਅਤੀਤ 
* ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮਹਿਕਮਾ, ਟੈਕਸਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 
* ਯੂਕੇ ਕੌਮੀ ਜਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸਤਹੀ ਸਹੂਲਤ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਯੂਕੇ, ਦੱਖਣੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕਾ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਮੁੰਦਰੋਂ-ਪਾਰ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਜਵਾਰਾਂ ਦਾ ਵੇਲਾ 
* ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਪਰਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਾਸਤੇ ਜਵਾਰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ
* ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿਖੇ ਜਵਾਰ ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ
ਬਾਘੀ

**ਬਾਘੀ** ਜਾਂ **ਬਾਘਾ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਚ ਹੈ। ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਬਾਘੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸਨੂੰ ਬਾਘੀਆਂ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਦੁੱਧ

**ਦੁੱਧ** ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਥਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਫ਼ੈਦ ਰੰਗ ਦਾ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ।ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੂਲ ਖ਼ੁਰਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਮਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਰੋਗਨਾਸ਼ਕ ਅੰਸ਼ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਬੰਧੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲਈ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਅਦ ਚੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਨੇ 26 ਕਰੋੜ ਡੇਅਰੀ ਗਾਵਾਂ ਤੋਂ 73 ਕਰੋੜ ਟਨ ਦੁੱਧ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁੱਕਾ ਦੁੱਧ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੋਢੀ ਹੈ।
thumb|ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾ ਰਹੀ ਮਾਂ
thumb|ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘ ਰਿਹਾ ਗਾਂ ਦਾ ਵੱਛਾ

## ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ 
ਦੁੱਧ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ "ਦੁਗ੍ਧ"(दुग्ध) ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਚੋਇਆ ਹੋਇਆ ਪਦਾਰਥ"।

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਡਾ. ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪਦਾਰਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਉੱਤੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀਆਂ 7 ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 1 ਨਦੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1 ਦਹੀਂ ਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2005

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2005** ਜੋ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*FILA Database 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
2015 ਬੱਲਭਗੜ੍ਹ ਦੰਗੇ

**2015 ਬੱਲਭਗੜ੍ਹ ਫ਼ਸਾਦ** ਉਸ ਘਟਨਾ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੂ ਭੀੜ ਨੇ ਅਟਾਲੀ ਪਿੰਡ, ਬੱਲਭਗੜ੍ਹ ਦੇ 400 ਮੁਸਲਿਮ ਪਿੰਡਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
## ਪਿੱਠਭੂਮੀ 
ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇੱਕ 30 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਿਦ ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਦੀ ਹੈ। ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਨੇ ਜਾਰੀ ਰਖੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ।
## ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਘਟਨਾ
2000 ਹਿੰਦੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਭੀੜ ਨੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਮਸਜਿਦ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭੱਜ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ
1980 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1980** ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 63 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 37 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਤੇ ਦੂਸਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ 17 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। 6 ਜੂਨ 1980 ਨੂੰ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਤਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਇਸ ਉੱਪਰੰਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ 29 ਸਤੰਬਰ 1985 ਤਕ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ।

## ਨਤੀਜੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2003

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2003** ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ।
## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
* Freestyle website 
* Greco-Roman website 
*FILA Database 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2002

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2002** ਤਿਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਇਰਾਨ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*World Female Championship 
*FILA Database 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2001

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2001** ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
* FILA Database 
* Greco-Roman website(  2009-10-01)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1998

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1998** ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ, ਸਵੀਡਨ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਹਨ ਵਿਖੇ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਹੋਈਆਂ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## ਟੀਮ ਰੈਂਕ
## ਹਵਾਲੇ
*FILA Database 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1997

**ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1997** ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਰੂਸ, ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਖੇ ਹੋਏ।
## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
## Team ranking
## ਹਵਾਲੇ
*FILA Database 
*Complete results from Women's World Wrestling Championships 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਰਾਜ (ਰਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧ)

**ਰਾਜ** ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਸਿਆਸੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰਬ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਰਾਜ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਹਿਮਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਰਾਜ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤਕ ਝਗੜਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੈਫਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਜੇ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਹੀ ਸਮਝਾਂਗੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਤੱਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਮੈਕਸ ਵੈਬਰ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ, *ਰਾਜ ਇੱਕ ਜਰੂਰੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਪੂਰਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।* ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਆਮ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨਿਕ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿਸਟਮ, ਮਿਲਟਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ

**ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ** ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ 54 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਘ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਮੋਰਾਕੋ ਹੀ ਐਸਾ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਘ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 26 ਮਈ 2001 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤ ਫ਼ੈਸਲੇ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਜਾਂ ਛਿਮਾਹੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
## ਮੁਅੱਤਲ ਮੈਂਬਰ
*&nbsp;– ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ 25 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ

## ਅਬਜ਼ਰਬਰ ਮੈਂਬਰ
* – 18ਵੇਂ ਸਮੇਲਨ ਜੋ ਕਿ 2 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਆਦਿਸ ਆਬਬਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਤੀ ਨੂੰ ਹੱਕ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
* – 14 ਨਵੰਬਰ 2013 ਤੋਂ ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਹੱਕ ਹੈ।
* – 2012 ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਅਬਜ਼ਰਬਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
* – 21ਵੇਂ ਸਮੇਲਿਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਬਜ਼ਰਬਰ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
* – 2012 ਤੋਂ ਅਬਜ਼ਰਬਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
* – ਇਸ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ 2005 ਤੋਂ ਅਬਜ਼ਰਬਰ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।
## ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ
*– ਇਹ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੇ 12 ਨਵੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਵੱਲੋਂ 1982 ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸ੍ਵੈ-ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਲੋਕ-ਮੱਤ ਕਰਾਏ ਸਾਹਰਾਵੀ ਅਰਬ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਘ ਦਾ ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਤਰਫ਼ਾ ਇਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
## ਉਦੇਸ਼
*ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਇਕਮੁੱਠਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ।
*ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ, ਖੇਤਰੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ।
*ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਏਕੀਕਰਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ।
*ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਆਮ ਅਹੁਦਿਆ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ।
*ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ
*ਮਹਾਦੀਪ ਦਾ ਅਮਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ।
*ਜਮਹੂਰੀ ਅਸੂਲ, ਅਦਾਰੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ।
*ਅਫਰੀਕੀ ਸੰਘ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਟਿਕਾਊ, ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ।
*ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੋਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਉਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ।
*ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਖੇਤਰੀ ਆਰਥਿਕ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ।
*ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ।
*ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਭਾਈਵਾਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
## ਹੋਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
*ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਫੈਸਲੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
*ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਕਮੇਟੀ, ਜੋ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ।
*ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਸਮਾਜ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
*ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਰਾਈਟਸ 'ਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਮਿਸ਼ਨ।

## ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ
ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ

**ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ** (, ਜਨਮ 10 ਜੁਲਾਈ 1983) ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਅਸਗ਼ਰ ਫ਼ਰਹਾਦੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਬਾਊਟ ਐਲੀ(About Elly) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਰਲਿਨ ਵਿਖੇ ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜੁਲਾਈ 1983 ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ, ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹਿਜ਼ਾਦ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ ਅਤੇ ਫ਼ਹੀਮਾ ਰਹੀਮਨੀਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਫਰਹਾਨੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ। ਇਸਨੇ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪੀਆਨੋ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉੱਘੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾਰੀਯੂਸ਼ ਮਹਿਰਜੂਈ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਦਿ ਪੀਅਰ ਟ੍ਰੀ’ (1998) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਿਰਕੱਢ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਣਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਰਿਡਲੇ ਸਕੌਟ ਦੀ ‘ਪੱਛਮੀ’ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਬੌਡੀ ਆਫ ਲਾਈਜ਼’ ਵਿੱਚ ਲੀਓਨਾਰਡੋ ਡੀਕੈਪਰੀਓ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁਲਕ ਇਰਾਨ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਇਸੇ ਲਈ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਨੇ ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਦਿ ਸੌਂਗ ਆਫ ਸਕੌਰਪੀਅਨਜ਼’ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਰਫਾਨ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਵਹੀਦਾ ਰਹਿਮਾਨ ਜਿਹੇ ਮੰਝੇ ਹੋਏ ਕਲਾਕਾਰ ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਦਰੋਹੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਇਸ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੇ ਡੇਢ ਮਹੀਨਾ ਜੈਸਲਮੇਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗੋਆ ਪੁੱਜੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਇਰਾਨ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ। ਗੋਲਸ਼ੀਫਤੇਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਾਰਤੀ, ਪਰ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਨਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਬਾਗੀਆਨਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਓਲੰਪਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ

**ਓਲੰਪਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ**, ਕੀਵ, ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਡੈਨਮੋ ਕੀਵ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ,

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਓਲੰਪਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਅਜ਼ਤੇਕ

ਅਜ਼ਤੇਕ) 14ਵੀਂ ਤੋਂ 16ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਤਨਤ ਸੀ।  ਅਜ਼ਤੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟੇਨੋਚਤਿਲਨ ਸੀ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਗਏ। ਅਜ਼ਤੇਕ ਲੋਕ ਨਾਹੁਆਟਲ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਅਜ਼ਤੇਕ ਲੋਕਾਨ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਗ ਸੀ ਮਾਨਵ ਬਲੀ ਤੇ ਮਿਥਕ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਭਿਅਤਾ