open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸ਼ਾਵਨਾ ਪਾਂਡੇ

**ਡਾ. ਸ਼ਾਵਨਾ ਪਾਂਡੇ** ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਅਤੇ ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਉੜਾਨ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ਾਵਨਾ, ਕਨੇਡਾ ਦੀ "ਅਲਬਰਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਚਿਕਿਤਸਕ ਹੈ। ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਵਨਾ "ਤਕਵੋਨਦੋ ਖੇਡਾਂ" ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾ. ਸ਼ਾਵਨਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ, ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਬੁਲਾਰਾ ਵੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਡਾ. ਸ਼ਾਵਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ੇਰਵੁੱਡ ਪਾਰਕ, ਅਲਬੇਰਟਾ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸਤੀਸ਼ ਸਟੀਵ ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਇੰਦਰਾ ਪਾਂਡੇ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਸਨ। ਸ਼ਾਵਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੀਲ ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਲਬੇਰਟਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ।।

## ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ
ਸ਼ਵਾਨਾ ਪਾਂਡੇ ਸਿਲੀਕੋਨ ਵੈਲੀ ਵਿੱਖੇ ‘ਕੀਵੀਗਾਰਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ਼’ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।

## ਸਨਮਾਨ
*2012 ਵਿੱਚ, ‘ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵੁਮੈਨ’ਸ ਡੇ ਅਵਾਰਡ’ 
*2013 ਵਿੱਚ, ‘ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਸਤਰਾਥਕੋਨਾ ਅਵਾਰਡ’ ਅਤੇ ‘ਏਡਮੋਨਟਨ ਡੌਟਰ'ਸ ਡੇ ਅਵਾਰਡ’

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਰੇਨੂੰ ਖੰਨਾ ਚੋਪੜਾ

**ਡਾ. ਰੇਨੂੰ ਖੰਨਾ ਚੋਪੜਾ**(ਜਨਮ:24 ਸਤੰਬਰ 1949) ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋ ਇਕ ਹਨ। ਇਹ ਜਲ ਤਕਨੀਕੀ ਕੇਂਦਰ, ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚੋਂ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਖਿਆ ਲੇਡੀ ਲਰਵਿਨ ਸਕੂਲ, ਦਿੱਲੀ (1961-65), ਕਮਲਾ ਰਾਜਾ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ, ਗਵਾਲੀਅਰ (1965-68), ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ (1968-74) ਆਦਿ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬੀ.ਐਸਸੀ, ਐਮ.ਐਸਸੀ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚਡੀ ਆਦਿ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਮੀ ਭਾਬਾ ਫੈਲੋ, 1980-82; INSA-ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਮੁਦਰਾ ਫੈਲੋ, 1982-83; ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਟ, 1989-90; ਆਦਿ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਲੋ, ਆਈ.ਸੀ.ਆਰ (1995-2011) ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। 

## ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1949 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ ਲੇਡੀ ਇਰਵਿਨ ਸਕੂਲ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਰਾਜਾ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ., ਐਮ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਇੰਡੀਅਨ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਮੇਰਿਟਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ, ਵਾਟਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸੈਂਟਰ, ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਮੀ ਭਾਭਾ ਫੈਲੋ, ਇਨਸਾ-ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਫੈਲੋ, ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਟ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਲੋ, ਆਈਸੀਏਆਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਰਹੀ।

## ਯੋਗਦਾਨ 
ਉਸਨੇ ਰਿਸਰਚ ਗੇਟ 'ਤੇ 72 ਖੋਜ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। 

## ਖੋਜ ਖੇਤਰ 
* ਪੌਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ 

## ਸਨਮਾਨ 
ਐਨ.ਸੀ.ਈ.ਆਰ.ਟੀ. ਸਾਇੰਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (1965-74) ਆਈਐਨਐਸਏ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਪੁਰਸਕਾਰ (1978) ਆਰ.ਡੀ.ਅਸਾਨਾ ਬੰਦੋਬਸਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1980-83) ਆਰ.ਡੀ. ਅਸਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1983; ਆਈਸੀਏਆਰ ਮਹਿਲਾ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਪੁਰਸਕਾਰ (1995),  ਪਲੈਟੀਨਮ ਜੁਬਲੀ ਲੈਕਚਰ ਐਵਾਰਡ, (1998) (ਸੰਪਾਦਕ ਅਨੁਸਾਰੀ), ਜਰਨਲ ਆਫ ਬਾਇਓਸਾਇੰਸ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਈਐਨਐਸਆਰ ਪ੍ਰੀਸਦ ਮੈਂਬਰ (2009-2011) ਆਦਿ।

## Bibliography 
1. Khanna-Chopra, R. and Patil, R.V. (2002). Successful hybridization between drought cresistant wheat cultivar C306 and high yielding varieties by overcoming hybrid necrosis leads to exposition of hidden genetic variability. ICAR publication. 30 pp.
2. Training workshop manual (1995). Theory and methodology for physiological and molecular basis of stress resistance in crop plants edited by Dr. Renu Khan

Member Executive Council 1 Jan 2013 to 31 Dec 2015; Member Executive Council (Casual Vacancy) 16 Sep 2007 to 31 Dec 2008

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੰਦਿਨੀ ਹਰੀਨਾਥ

**ਨੰਦਿਨੀ ਹਰੀਨਾਥ** 2020 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਨਾਸਾ-ਇਸਰੋ ਸੈਟੇਲਾਈਟ- ਨਿਸਾਰ ਦੇ ਇਸਰੋ ਵੱਲੋਂ ਮਿਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਆਗੂ ਹਨ। ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਟੀਵੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕਥਾ ਮਨੋਰੰਜਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ, ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੇਕ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ। ਇਸਰੋ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀਹ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 14 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸਰੋ ਦੀ ਮੰਗਲਯਾਨ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ M.O.M (ਮਾਰਸ ਔਰਬਿਟਰ ਮਿਸ਼ਨ) ਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪ੍ਰ੍ਭੰਦਕ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਫਲ ਮੰਗਲ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਤੱਕ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਰ ਕੇਵਲ 40% ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬੜੇ ਹੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਨੰਦਿਨੀ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਪਹਿਲਾ ਐਕਸਪੋਜਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੜੀਵਾਰ ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੈਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਗਣਿਤ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੈਕ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਸੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਨੰਦਿਨੀ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ 20 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਤੇ ਮੰਗਲਯਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮੰਗਲ ਓਰਬਿਟਰ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਕਾਰਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
# A Mechanism for Observed Interannual Variabilities over the Equatorial Indian Ocean
# Resourcesat-1 mission planning, analysis and operations—Outline of key components

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਅਦਾ ਖਾਨ

**ਅਦਾ ਖਾਨ** ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। *ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ੀ, *ਅਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ* ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਮ੍ਰਿਤ, *ਪੀਆ ਬਸੰਤੀ ਰੇ'' ਵਿੱਚ ਪੀਆ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, *ਨਾਗਿਨ* ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ and *ਪਰਦੇਸ ਮੇਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ* ਅਹਾਨਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਮਈ 1989 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਪਰਵੀਨ ਖਾਨ ਦੀ ਮਾਰਚ 2013 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੋਨੀ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਪਾਲਮਪੁਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। 2010 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ "ਬਹਿਨੇ" ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੂੰ ਲਾਈਫ ਓਕੇ ਦੇ ਸ਼ੋਅ "ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ" ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਲਰਸ ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ੋਅ "ਨਾਗਿਨ" ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ "ਬਾਕਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ" ਅਤੇ "ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਬਚਾਓ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ "ਯੇ ਹੈ ਆਸ਼ਿਕੀ", "ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੈਟਰੋਲ", "ਕੋਡ ਰੈਡ" ਅਤੇ "ਸਾਵਧਾਨ ਇੰਡੀਆ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਪੀਸੋਡਿਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ।  ਉਹ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਵੈਲਕਮ 2 - ਬਾਜ਼ੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨਵਾਜ਼ੀ ਕੀ" ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਅਲੌਕਿਕ ਸੀਰੀਜ਼ "ਡਾਇਨ" ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ "ਵਿਸ਼ ਯਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ: ਸੀਤਾਰਾ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਲੌਕਿਕ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ 3 ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਕਲਰਜ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਈ।

ਮਈ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ੈਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ "ਨਾਗਿਨ 3" ਦੇ ਅੰਤਮ ਕੁਝ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
### ਮੁੱਖ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਟੀਨਾ ਦੱਤਾ

**ਟੀਨਾ ਦੱਤਾ** ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਉਤਰਨ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਬੁੰਦੇਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਤਰਨ ਨਾਟਕ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਛੇ ਸਾਲ (2008-2015) ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲਿਆ। 2010 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇੱਛਾ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਬੁੰਦੇਲਾ ਲਈ "ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਫ਼ਾਰ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰਸ" ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਜਦੋਂ ਟੀਨਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਨੇ, 1992 ਵਿੱਚ, ਸਿਸਟਰ ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਇਨ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਪਿਤਾ ਮਾਤਰ ਸੰਤਾਨ, ਦਸ ਨੰਬਰੀ, ਸਾਗਰਕੰਨਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ। ਟੀਨਾ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੋਪ "ਖੇਲਾ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ

**ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ** ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਲਈ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਮਨ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ
ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ

**ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਬਾਰਾਸ਼ਕੋਵਾ ** () ਫਿਉਦਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ ਬੁੱਧੂ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹੈਰੋਇਨ ਹੈ।

ਰਈਸ ਮੂਲ ਦੀ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਇੱਕ ਗਿਰੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਕਿਓਂ ਜੋ ਉਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਰਈਸ ਤੋਤਸਕੀ ਦੀ ਦਾਸੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਡਰਾਮਾ ਉਸ ਦੀ ਮੌਲਿਕ ਮਾਸੂਮੀਅਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਵਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਮਿਸ਼ਕਿਨ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਸ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚਕਾਰ ਵਿਰੋਧਤਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਸੁਧਰਨ ਵਾਲਾ ਨੈਤਿਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪ ਵੀ ਅਚੇਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾਈ ਬੈਠੀ ਹੈ।

##  ਨਾਵਲ ਲਈ ਪਾਤਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 
ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਨੇ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਥਿਤੀ ਮੱਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਪਿਆਰ ਤਿਕੋਣ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਪਾਤਰ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਮਿਸ਼ਕਿਨ, ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਅਤੇ ਪਾਰਫਿਓਨ ਰੋਗੋਜਿਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮਿਸ਼ਕਿਨ, ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਅਤੇ ਅਗਲਾਇਆ ਏਪਾਨਚਿਨ।

### ਪ੍ਰਿੰਸ ਮਿਸ਼ਕਿਨ, ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਅਤੇ ਰੋਗੋਜਿਨ 
ਪਹਿਲੇ ਤਿਕੋਣ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਰਦ ਪਾਤਰ  ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਵਾਦ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਾਂ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਮਿਖਾਇਲ ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਫਿਲੀਪੋਵਨਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੋ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦੋਸ਼ੀ 'ਗਿਰੀ ਹੋਈ ਔਰਤ' ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਅਵਾਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਮਿਸ਼ਕਿਨ, ਆਪ ਇੱਕ ਸਾਫ਼-ਦਿਲ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦੂਜੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਵਕਤ ਵੀ ਉਹ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਮਿਸ਼ਕਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਦੇ ਸੰਭਵ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਸਵੈ-ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਬਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੋਤਸਕੀ ਵਰਗੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੈ।  ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਗੋਜਿਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਗਿਰੀ ਹੋਈ' ਔਰਤ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।  ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰੋਗੋਜਿਨ ਆਪ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਦਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸਤਾਸਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਪਾਗਲ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਜਨੂੰਨ, ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਤਾਂਘ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰੂਸੀ ਲੋਕ
ਨਫੀਸਾ ਅਲੀ

**ਨਫੀਸਾ  ਅਲੀ** (ਬੰਗਾਲੀ: নাফিসা আলি) (ਜਨਮ 18 ਜਨਵਰੀ 1957) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਨਫੀਸਾ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਅਕਤੀ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਅਤੇ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਔਰਤ ਫਿਲੋਮੇਨਾ ਟੋਰੇਸਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਨਫੀਸਾ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਐਸ. ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਭੂਆ ਜ਼ੈਬ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਹਮੀਦੁੱਲਾ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੀ। ਨਫੀਸਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਬੀਰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਖ਼ਤਰ ਅਹਿਮਦ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਨਫੀਸਾ ਦੀ ਮਾਂ ਹੁਣ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ।

ਨਫੀਸਾ ਲਾ ਮਾਰਟੀਨੀਅਰ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਵਾਮੀ ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਏ ਗਏ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਮਝ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਚਿਨਮਯਾ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਪੋਲੋ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਐਵਾਰਡੀ, ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਕਰਨਲ ਆਰ.ਐਸ. ਸੋਢੀ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ: ਧੀਆਂ ਅਰਮਾਨਾ, ਪਿਯਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਅਜੀਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨਾ ਚੁਣਿਆ। 18 ਸਾਲ ਦੇ ਬ੍ਰੇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਨਫੀਸਾ ਅਲੀ ਨੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ 1972 ਤੋਂ 1974 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੈਰਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹੀ। 1976 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਲੀ 1979 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਜਿਮਖਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੌਕੀ ਵੀ ਸੀ।

### ਅਦਾਕਾਰੀ
ਉਸਨੇ ਕਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੂਨੂਨ (1978), ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਜਰ ਸਾਬ (1998), ਬੇਵਫਾ (2005), ਲਾਈਫ ਇਨ ਏ... ਮੈਟਰੋ (2007) ਅਤੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨਾਲ ਯਮਲਾ ਪਗਲਾ ਦੀਵਾਨਾ(2010) ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਮਾਮੂਟੀ ਨਾਲ ਬਿਗ ਬੀ (2007) ਨਾਮ ਦੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਡਜ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਐਕਸ਼ਨ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

### ਰਾਜਨੀਤੀ
ਨਫੀਸਾ ਅਲੀ 2004 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ। 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਨਵੰਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ 2022 ਗੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨਲ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਇੱਕ ਪੋਲੋ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਜੂਨੂੰਨ (1979)
* ਆਤੰਕ (1996)
* ਮੇਜਰ ਸਾਬ (1998)
* ਯੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਸਫ਼ਰ (2001)
* ਬੇਵਫਾ (2005)
* ਬਿਗ ਬੀ (2007) ਮੈਰੀ ਟੀਚਰ ਵਜੋਂ
* ਲਾਈਫ ਇਨ ਏ... ਮੈਟਰੋ (2008)
* ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ (2010)
* ਲਾਹੌਰ (2010)
* ਯਮਲਾ ਪਗਲਾ ਦੀਵਾਨਾ (2011)
* ਸਾਹਬ, ਬੀਵੀ ਔਰ ਗੈਂਗਸਟਰ 3 (2018) ਵਿਚ ਰਾਜਮਾਤਾ ਯਸ਼ੋਧਰਾ ਵਜੋਂ
* ਬਿਲਾਲ (2022) ਵਿਚ ਮੈਰੀ ਟੀਚ ਵਜੋਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਮੈਗੀ ਲੌਬਸਰ

**ਮਾਰੀਆ ਮਾਗਡਾਲੇਨਾ ਲੌਬਸਰ(14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1886 – 17 ਮਈ 1973)** ਮੈਗੀ ਲੌਬਸਰ (ਉਚਾਰਨ: /ˈਐਮæɡਮੈਨੂੰ/ /laʊਬੀˈʃæ/) ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ**।** ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਇਰਮਾ ਸਟੇਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟਾਅਵਾਦ  ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਲਈ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਪਹਾਸ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਮਿਸਾਲ ਦੇ  ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਾਰੀਆ ਮਾਗਡਾਲੇਨਾ ਲੌਬਸਰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਉਪਜ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਮਾਲਮਸਬਰੀ ਨੇੜੇ ਸਵਾਰਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ  ਸੀ,  ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗਰੜਦਸ ਪੇਟ੍ਰਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਲੌਬਸਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਯੋਆਨਾ ਕੈਥਰੀਨਾ ਲੌਬਸਰ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੀ। ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲੌਬਸਰ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਿਹਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।
left|thumb|(1909-1913) ਇੱਕ ਫੁੱਲਦਾਨ ਵਿੱਚ , ਤੇਲਚਿੱਤਰ, 520 x 420 mm, ਸਨਲਮ ਆਰਟ ਕੋਲੇਕਸ਼ਨ
ਰੌਕਲੈਂਡ ਦਾ ਫਾਰਮ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ  ਬਲੋਮਹੋਫ਼ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ  ਡਰਾਇੰਗ  ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ। ਇਹ 1901 ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੇਪ ਟਾਉਨ  ਨਾਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਬੀਟਰਈਸ ਹੇਜ਼ਲ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਐਡਵਰਡ ਰੋਵਰਥ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੇਟਿੰਗ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ।ਇਸਨੇ 6 ਜੂਨ 1919 ਨੂੰ ਬੈਲਜੀਅਮ' ਰਹਿਣ ਲੰਡਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਐਂਟਵਰਪ ਅਤੇ ਵਿਲਾ ਚੇਨਸ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1886
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973
ਛਾਛੀ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ

ਓਲੀਵੀਆ ਇਰੇਨੇ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ (ਜਨਮ 23 ਜਨਵਰੀ, 1996) ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛਾਛੀ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਗਰੁੱਪ ਆਈ.ਐੱਮ.ਮੀ. ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਡਾਂਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਛੇਵੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਰਹੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਹਿਲਡਨ ਦਾ ਜਨਮ ਓਲੀਵਿਆ ਇਰੇਨੇ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਵਜੋਂ 23 ਜਨਵਰੀ, 1996 ਨੂੰ ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਹਸਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਡਾਂਸ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬੈਲੇ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਹਿੱਪ ਹੌਪ ਡਾਂਸ ਗਰੁੱਪ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਮਾਰਵਲਸ ਮੋਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (ਫਿਲਿਪ ਚਬੀਬ, ਡੀ ਝਾਂਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਂਡਨ ਹੈਰਲ) ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐੱਮ.ਮੀ. ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ। ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਇਸ ਡਾਂਸ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਹਿੱਪ ਹੋਪ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਲੈਨਿਅਰ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ, ਜਿਥੇ ਹਿਪ ਹੋਪ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਨ੍ਰਿਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮਾਰਵਲਸ ਮੋਸ਼ਨ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦਵਾ ਦਿੱਤਾ।

2010 ਵਿੱਚ ਮਾਰਵਲਸ ਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਭੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰ ਫਿਲਿਪ "ਪੈਕਮੈਨ" ਚਬੀਬ, "ਮੂਨ" ਝਾਂਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਂਡਨ "747" ਹੈਰਲ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਮਲਾ, ਆਈ.ਐੱਮ.ਮੀ. ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਡੀਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਾਈਨਅਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਸਦੱਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ: ਓਲੀਵੀਆ "ਛਾਛੀ" ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ, ਐਮਿਲਿਓ "ਮਿਲੀ" ਡੋਸਲ ਅਤੇ ਜਾਨਾ "ਜਾਜਾ" ਵਾਕੋਓ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਡਾਂਸ ਕਰੂ ਬਣਿਆ। ਸੁਪਰਸਟਾਰਜ਼ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਆਈ.ਐੱਮ.ਮੀ. ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
2018 ਵਿੱਚ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਨੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਸਟੰਟ ਪਰਫਾਰਮਰ ਅਤੇ ਦੁੱਡਸਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਜੁਕਾ ਹਿਲਡਨ ਨਾਲ ਡੇਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2018 ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਅਲਟੀਮੇਟ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ ਸਨ। 29 ਮਈ 2019 ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਰਾਹੀਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 28 ਸਤੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਲੈਪਲੈਂਡ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। 25 ਨਵੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੋਫੀਆ ਰੋਜ਼ ਹੈ।ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਵਿਚ ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਤੋਂ ਹਥਾਰੀ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ 2020 ਵਿਚ, ਉਹ ਹੈਲਸਿੰਕੀ ਚਲੇ ਗਏ। 23 ਜਨਵਰੀ, 2021 ਨੂੰ ਗੋਨਜ਼ਾਲਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੇਜ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਆਈਬੇਰਿਯਾ

**ਆਈਬੇਰਿਯਾ** (/aɪbɪriːə/, eye-beer-ee-ə),ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਆਈਬੇਰਿਯਾ, ਲਾਨੀਆਸ ਐਰਿਆਸ ਡੇ ਐਸਪਾਨਾ, ਐਸ.ਏ. ਓਪੇਰਾਡੋਰਾ, ਸੋਸ਼ਿਆਡੇਡ ਯੂਨੀਪਰਸਨਲ, ਸਾਲ 1927 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸਪੇਨ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਲੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ I ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰਿਤ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਬੇਸਾਂ, ਮੈਡ੍ਰਿਡ-ਬਾਰਾਜੈਸ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਤੇ ਬਾਰਸਿਲੋਨਾ ਈਆਈ ਪ੍ਰਾਟ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ I ਆਈਬੇਰਿਯਾ, ਆਈਬੇਰਿਯਾ

ਖੇਤਰ ਨਾਲ (ਇੱਕ ਸਵਤੰਤਰ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰ ਨੋਸਟਰਮ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ) ਅਤੇ ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿਸਾ ਹੈ I ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਸਮੂਹ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ, ਏਅਰਪੋਰਟਾਂ ਤੇ ਪਰਬੰਧ, ਆਈਟੀ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਉਡਾਣ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੈਟਰਿੰਗ Iਆਈਬੇਰਿਯਾ ਗਰੁੱਪ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ 39 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 109 ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੂਜੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਡ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ, ਅੱਗੇ 90 ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ I ਇਸ ਸੁਮੇਲ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨਾਲ ਇਹ ਮਾਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ I ਦੋਹਾਂ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੌਦੇ ਨੂੰ 29 ਨਵੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ I ਇਸ ਨਵੀਂ ਸੁਮੇਲ ਕੀਤੀ ਕੰਪਨੀ, ਜੋਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਸਮੂਹ (ਆਈਏਜੀ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਗਈ, ਜਨਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਦੋਹੇ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਚਾਲਨ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੀ ਕਰਨਾ ਸੀ I

## ਇਤਿਹਾਸ
ਆਈਬੇਰਿਯਾ, ਕੰਪਨੀਆ ਇਰਿਆ ਡੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟਸ 28 ਜੂਨ 1927 ਨੂੰ, ਫ਼ਾਇਨੈਂਸਰ ਹੋਰੈਕਿਓ ਏਕੇਵੈਰਾਇਟਾ ਅਤੇ ਡੱਚ ਲਫ਼ਟ ਹਨਸਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, 1.1 ਲੱਖ ਪੇਸੇਟਾਸ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ Iਉਡਾਣਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ14 ਦਸੰਬਰ 1927 ਨੂੰ ਹੋਈ I ਸਾਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਸਪੈਨਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਬਾਰਸਿਲੋਨਾ ਵਿੱਚਕਾਰ ਪੋਸਟਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਪੋਨਸਰ ਕੀਤਾ I ਮੀਉਗਲ ਪ੍ਰਾਇਮੋ ਡੇ ਰਿਵੈਰਾ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰਾਨ, ਸਪੇਨ ਦੀ ਐਵਿਏਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਦੀ ਪੱਖ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੋਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 1928 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਲਈ ਰਾਜ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ I ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋ, ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਦਾ ਕੰਪਨੀਆ ਡੇ ਲਿਨਿਆਸ ਇਰਿਆਸ ਸਬਵੈਨਸਿਓਨਾਡਾਸ ਐਸ.ਏ. (ਸੀ.ਐਲ.ਏ.ਐਸ.ਐਸ.ਏ) ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਮੇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਤੇ ਸਵਤੰਤਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਹੋਣ ਤੇ 29 ਮੇਈ 1929 ਨੂੰ, ਇਹਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ I“ਆਈਬੇਰਿਯਾ” ਨਾਂ ਡਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਡੈਨਿਅਲ ਡੇ ਐਰਾਓਜ਼ ਵਾਇ ਐਰੇਜ਼ੂਲਾ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਰਜਿਸਟਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ I ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਂ “ਆਈਬੇਰਿਯਾ”ਰਜਿਸਟਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਸ ਵੱਲੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਯੋਜਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ Iਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ I 1930 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਜੰਕਰ ਜੂ 52 ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸਵਿਲ – ਲਾਰਾਚੇ- ਕੇਬੋ ਜੂਬੀ – ਲਾਸ ਪਾਲਮਾਸ, ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ- ਸਾਰਾਗੋਸਾ- ਬਰਗੋਸ- ਸੈਲਾਮਾਨਕਾ- ਸਵਿਲ- ਟੇਟੂਆਨ ਅਤੇ ਪਾਲਮਾ- ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ- ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਲਈ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ I

30 ਸਤੰਬਰ 1944 ਨੂੰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹਹ ਇੰਨਸਟੋ ਨੈਸਿਓਨਲ ਡੇ ਇਨਡਸਟ੍ਰੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ I ਸਾਲ 1946 ਵਿੱਚ, ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਦੁਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡਗਲਸ ਡੀਸੀ 4 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਬਿਉਨਸ ਏਅਰਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਲਿਤ, ਯੂਰੋਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚਕਾਰ ਉਡਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ I

## ਹਵਾਲੇ-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਗਾਂਧੀ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ

**ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਂਧੀ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ**, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਂਧੀ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1995 ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦੀ 125ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਅਵਾਰਡ ਹੈ ਜੋ ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਢੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਵਾਰਡ 1 ਕਰੋੜ  (10 ਮਿਲੀਅਨ) ਰੁਪੇ ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਕੌਮੀਅਤ, ਨਸਲ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਬਗੈਰ ਸਭ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲਾ ਹੈ।

## ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਗਾਂਧੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਨ ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਮਾਰੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ

thumb|ਮਾਰੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ 1940 ਵਿੱਚ,  ਤਸਵੀਰ ਕਾਰਲ ਵਨ ਵੇਕਤਨ ਦੁਆਰਾ
 **ਮਾਰੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ** (27 ਫਰਵਰੀ, 1897 – 8 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1993) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਟਰਾਲਟੋ ਅਤੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਵੀ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਐਲਨ ਬੀੱਥ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਉਸ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਅਮੀਰ, ਜੀਵੰਤ ਕੰਟਰਾਲਟੋ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।"  ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਸਦਾ ਗਾਇਨ ਕਿੱਤਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੁਹਰਾਓ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1925 ਅਤੇ 1965 ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਰਕੈਸਟ੍ਰਾ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਸੀ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੂਰਪੀਨ ਓਪੈਰਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉਸ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਰੱਖੀਆਂ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਐਕਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਗੀਤ-ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਨ ਨੂੰ ਹੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
**ਮਾਰੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ** ਦਾ ਜਨਮ 27 ਫਰਵਰੀ 1897  ਫਿਲਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜੋਹਨ ਬੇਰਕਲੇ ਐਂਡਰਸਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਐਨੀ ਡੇਲੀਆਹ ਰੁਕਰ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਫਿਲਡੇਲਫੀਆ ਦੇ ਕੇਂਦਰਸਥਲ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਕੌਲਾ ਵੇਚਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਐਂਡਰਸਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਵੀਰਜੀਨਿਆ ਸੇਮੀਨਰੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਦੇ ਆਓਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀਰਜੀਨਿਆ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਐਨੀ ਐਂਡਰਸਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿਲਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿਊਂਕੀ  ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਆਵੇਦਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਚਿੱਟੇ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ  ਕਰਕੇ ਕਮਾਉਂਦੀ ਸੀ। **ਮਾਰੀਅਨ** ਤਿੰਨ ਐਂਡਰਸਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਸਨ - ਅਲਾਇਸ (1899-1965) ਅਤੇ ਏਥੇਲ (1902-1990), ਉਹ ਵੀ ਗਾਇਕ ਹੀ ਬਣੀਆਂ। ਏਥੇਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜੇਮਸ ਡੀਪ੍ਰਿਸਟ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਵ. ਪੁੱਤਰ, ਜੇਮਸ ਐਂਡਰਸਨ ਡੀਪ੍ਰਿਸਟ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1897
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ
ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਅਲਿਲੁਯੇਵਾ

**ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਅਲਿਲੁਯੇਵਾ** ਜਾਂ **ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਏਲਿਲੁਯੇਵਾ ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Svetlana Iosifovna Alliluyeva;** ਜਨਮ ਤੋਂ: **Stalina** , ) (28 ਫਰਵਰੀ 1926 – 22 ਨਵੰਬਰ 2011) ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਗੂ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਸੰਤਾਨ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਤਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 4 ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। ਆਖਿਰੀ ਵਿਆਹ ਉਸਦਾ ਪੈਟਰਾਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਹ ਬਰਿਜੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਨੁਪਚਾਰਿਕ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਬਰਿਜੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਉਹਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਾਸਕੋ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 1967 ਵਿੱਚ ਬਰਿਜੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਉਸ ਦਾ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
[thumb|ਲਾਵਰੇਂਤੀ ਬੇਰੀਆ, [ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ (ਪਿੱਛੇ) ਅਤੇ ਸਵੇਤਲਾਨਾ (ਬਾਲ ਉਮਰ ਵਿਚ) ਨਾਲ]]
ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਹਿੰਦੂ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਰੇਗੀ। ਉਹ ਉਸਦੀ ਸੁਆਹ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਵਹਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਸੀ। ਹਾਂਲਾਂਕਿ ਕਈ
ਸੋਵੀਅਤ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਲੈਕਸੀ ਕੋਸੋਗਿਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ੋਖਿਮ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕੀ ਕੱਟੜ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨਾਲ ਜਲਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਜਿਦ ਉੱਪਰ ਅੜੀ ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਹ ਬਰਿਜੇਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਗਈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੁਕਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਮਿਲੀ।

ਜਦ ਉਹ ਉੱਤਰ ਪਰਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਪਰਤੀ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨਹਿਰੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਗਹਿਮਾਗਹਿਮੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸਲਈ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਮਹ੍ਤਵਪੂਰਣ ਖਬਰ ਨਾ ਬਣ ਸਕੀ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਸਵੇਰ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਰਗੀ ਖਬਰ ਆਈ। ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਣ ਮੰਗੀ ਹੈ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ। ਰੂਸ-ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਕਣਾ ਪਿਆ। ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਕੋਲਾਈ ਬੇਨੇਡਿਕਟੋਵ ਦੀ ਸੋਵਿਅਤ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਉਹ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਨੇ ਡਿਊਟੀ ਉੱਪਰ ਤੈਨਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮਜਬੂਰੀ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤ ਚੇਸਟਰ ਬਾਵਲਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਆਉਣਾ ਪਿਆ। ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਇਕ ਸੀਆਈੲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਮ ਦੀ ਇਕ ਉਡਾਨ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਦ ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਤਾਂ ਹੀ ਇਸ ਖਬਰ ਨੂੰ ਜੱਗ ਜਾਹਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਦੇ ਚਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋੲੇ ਸਨ। ਆਖਿਰੀ ਵਿਆਹ ਉਸਦਾ ਪੈਟਰਾਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1984 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਕੋਸਿਆ। ਪਰ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਬਦਲਦੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਮੋਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਰੂਸ ਮੁੜ ਨਾ ਪਰਤਣ ਦਾ ਅਹਿਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਛਾਈ ਰਹੀ ਪਰ ਆਖਿਰੀ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੇਫਕੂਫੀ ਭਰੇ ਫੈਂਸਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਆਖਿਰੀ ਸਾਲ ਤੰਗਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰੇ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣ ਬਦਲੇ 25 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਮਿਲੇ ਸਨ ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਹ ਪੈਸਾ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਦਾਨ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਆੲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ। ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਦੀ ਕੁੜੀ ਓਲਗਾ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੇਟੇ ਜੋਸੇਫ ਦੀ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਮੌਤ 
22 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ 85 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਗੂ
ਅਸਮਾ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼

**ਅਸਮਾ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼** (, ਜਨਮ 1 ਫਰਵਰੀ 1985) ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ 6 ਅਪਰੈਲ ਯੂਥ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮੋਨਾ ਐਲਟਾਹਾਵੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ 2011 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਈ ਗਈ ਇਸ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਲਾਗ ਪੋਸਟ ਲਈ ਸਰਹਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਮਿਸਰ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਇਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਫਰਵਰੀ 1985 ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਾਇਰੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ 6 ਅਪਰੈਲ ਯੂਥ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਅਹਿਮਦ ਮਾਹਿਰ 
* ਮਲਾਲਾ-ਏ-ਮੇਵਨਦ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੈਨੇਡੇਆਈ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ

ਕੰਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ੪,੩੦,੭੦੫ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਤੌਰ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਈਹ ਇਸ ਮੁਲਕ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 1.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਲਕ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਸੀਸੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੀਸਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਬਾਨ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਦੇ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਨੇ । 

## ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ
19 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਪੰਜਾਬੀ ਉਮੀਦਵਾਰ **ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ** ਦੇ **ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼** ਦੇ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਮਰਦ ਅਤੇ ਛੇ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:

ਚੁਣੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ 18 ਲਿਬਰਲ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਜਦਕਿ 2 ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਹਨ।

## ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਕੈਬੀਨੇਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
2015 ਨੂੰ ਐਲਾਨੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਕੈਬੀਨੇਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਿੱਖ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
# **ਹਰਜੀਤ ਸੱਜਣ** ਮੁਲਕ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਹਨ।
# **ਅਮਰਜੀਤ ਸੋਹੀ** ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੀਤੇ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਡਰਾਈਵਰ ਸੀ।
# **ਨਵਦੀਪ ਬੈਂਸ** ਕੈਬੀਨੇਟ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸਰਕਾਰੀ ਦਰਜਾ
ਕਈ ਕੈਨੇਡਾਈ ਅਦਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈ ਸੀ ਬੀ ਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:We Speak Punjabi) ਕਈ ਬੈਂਕਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਸਿਟੀ ਹਾਲਾਂ, ਕਰੇਡਿਟ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੈ। 1994 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਲੀਮ ਸ਼ੂਦਾ ਛੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਸੁਬਾਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਕਾਫ਼ਤ
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਬੇਹੱਦ ਮਕਬੂਲ ਹੈ। ਕੁਛ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਜਿਵੇਂ *ਸਨੀ ਵੀ* ਔਰ *ਰਾਜ ਘੁੰਮਣ* ਇਥੇ ਹੀ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ 2006 ਵਰਗੇ ਕਈ ਕਾਮਯਾਬ ਦੌਰੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ
ਲੀਲਾ ਪੂਨਾਵਾਲਾ

**ਲੀਲਾ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਪੂਨਾਵਾਲਾ **(ਜਨਮ 16 ਸਤੰਬਰ 1944) ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਲੀਲਾ ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਫ਼ੌਨਡੇਸ਼ਨ  ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਵਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਲਫਾ ਲਾਵਲ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਤੇਤਰਾਪਾਕ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰ ਪਰਸਨ ਹੈ। 
ਇਸਨੂੰ 1989  ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੌਥਾ ਵੱਡਾ ਅਵਾਰਡ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਮਾਨਿਤ ਕਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਪੋਲਰ ਸਟਾਰ ਨਾਲ  ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਪੋਲਰ ਸਟਾਰ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕਾਰਲ XVI ਗੁਸਤਾਫ਼, ਦੁਆਰਾ ਸੰਮਾਨਿਤ ਕਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਬਲਦੇਵ ਖੋਸਾ

**ਬਲਦੇਵ ਖੋਸਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮਗਰੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੀਟ 2014 ਦੀ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਲਕੇ 
ਬਲਦੇਵ ਖੋਸਾ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਵੇਰਸੋਵਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਪਾਰਟੀ 
ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 

## ਅਹੁਦੇ 
* ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ
* ਅਹੁਦੇ ਦੀਆਂ ਟਰਮਾਂ:1999-2004, 2004-2009 ਅਤੇ 2009-2014.

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ

**ਮੋਟੀ ਲਿਖਤ****ਰਾਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜਿਲੇ ਦੇ ਲਾਡੇਵਾਲਾ ਵੜੈਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੰਬੜਦਾਰ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁਤਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 1822 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

1831 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 1843 ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਲੈਹਣਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ। 1849 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਰਾਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ ਨੂੰ 7200 ਰੁਪਏ ਸਾਲਾਨਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਗਾ ਦਿਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਜ਼ੇਬਾ ਬਖ਼ਤਿਆਰ

**ਜ਼ੇਬਾ ਬਖ਼ਤਿਆਰ** (ਉਰਦੂ: زيبا بختيار‎) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ(ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ.) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਨਾਟਕ ਅਨਾਰਕਲੀ(1988) ਕੇ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਹੇਨਾ  ਰਾਹੀਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਨੇ ਅਦਨਾਨ ਸਾਮੀ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਸਮੇਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।     

## ਅਭਿਨੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਦੀ ਟੀ.ਵੀ.ਨਾਟਕ ਅਨਾਰਕਲੀ(1988) ਇੱਕ ਉਦਾਸ ਪਿਆਰ ਕਹਾਣੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਮਹੋਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ ਹੇਨਾ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ਉੱਪਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਣਧੀਰ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹੇਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ (1995) ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਰਗਮ ਲਈ ਨਿਗਾਰ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਰਣਧੀਰ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 1991 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਹੇਨਾ ਸਾਈਨ ਕੀਤੀ। ਹੇਨਾ ਨੇ ਜ਼ੇਬਾ ਨੂੰ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਨਾਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੁਹੱਬਤ ਕੀ ਆਰਜ਼ੂ (1994), ਸਟੰਟਮੈਨ (1994), ਜੈ ਵਿਕਰਾਂਤਾ (1995), ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ (1996) ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਹੇਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਸੈਯਦ ਨੂਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਸਰਗਮ (1995) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਫ ਸਾਹਿਬ (1996), ਕਾਇਦ (1996), ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ (2001) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਬੂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਮਿਸ਼ਨ 021 ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।
ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ੇਬਾ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਨਸਾਨ, ਲਗਾ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਦੇਖੋ ਮੁਹੱਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ 
ਜ਼ੇਬਾ ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਅਟਾਰਨੀ ਜਰਨਲ ਯਾਹਿਆ ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਦਾ ਨਿਕਾਹ ਅਦਨਾਨ ਸਾਮੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਪਰ 1997 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। 1989 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜਾਵੇਦ ਜਾਫਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਫਵਾਹਾਂ ਦੱਸ ਕੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਅਜ਼ਾਨ ਸਾਮੀ ਖਾਨ ਹੈ। ਜ਼ੇਬਾ ਨੇ ਫਿਰ 2008 ਵਿੱਚ ਸੋਹੇਲ ਖਾਨ ਲੇਘਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

ਜ਼ੇਬਾ ਦੀ ਮਾਤਾ ਟਰਾਂਸਲਵਨਿਆਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣੀ।

### ਸ਼ੂਗਰ 
ਜ਼ੇਬਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੋਰਮਾਂ 'ਤੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

### ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਜ 
ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਸਥਿਤ ਦੀਆ ਡਬਲਯੂ.ਐਫ.ਸੀ. ਦੀ ਚੇਅਰਵੁਮੈਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ

right|thumb|ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
**ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ, **ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਵਨ ਅਤੇ ਮੋਹਨਦਾਸ ਕੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ  ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਰਬੁਜਿਏ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਪੀਅਰ ਜੇਨਰੇ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਡਿਜ਼ਾਇਨ 
ਇਹ ਇੱਕ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਹਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਤਲਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਐਂਟਰੀ ਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੇ "ਸੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ," ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਇਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀ ਸਮਾਰਕ
ਗੜ੍ਹੀ ਬਖ਼ਸ਼ਾ

**ਗੜ੍ਹੀ ਬਖ਼ਸ਼ਾ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਭੋਗਪੁਰ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ

thumb
**ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ** (25 ਜੁਲਾਈ 1920 - 16 ਅਪ੍ਰੈਲ 1958) ਨੇ ਡੀਐਨਏ (ਡੀਆਕਸੀਰਾਇਬੋਨਿਉਕਲਿਕ ਐਸਿਡ), ਆਰਏਨਏ (ਰਾਇਬੋਨਿਉਕਲਿਕ ਐਸਿਡ), ਵਾਇਰਸ, ਕੋਲੇ ਦੀ ਅਣੂ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੋਲੇ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ' ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਡੀਐਨਏ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 

ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਨੇ ਨੌਰਲੈੰਡ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ, ਪੱਛਮੀ ਲੰਡਨ, ਸਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਬਣੇ ਲਿੰਡੋਸ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੰਤ ਪੌਲਸ ਦੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੈਵਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਨਿਊਨਮ ਕਾਲਜ, ਕੈੰਮਬ੍ਰਿਜ ਤੋਂ 1941 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਛਾਤਰਵ੍ਰਿਤੀ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈੰਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿਖੇ ਰੋਨਾਲਡ ਜੋਰਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲਾ ਉਪਯੋਗਤਾ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (BCURA) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1942 ਵਿਚ ਇਕ ਖੋਜ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਉਸਨੂੰ 1945 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਈ ਹੋਇਆ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕਰਨ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਐਕਸ-ਰੇ ਕ੍ਰਿਸਟੈਲੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਬਣੇ। 1951ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ, ਲੰਦਨ ਵਿਖੇ ਸ਼ੋਧ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਕਸ-ਰੇ ਦੇ ਵਿਵਰਤਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਡਬਲ ਹੀਲਿਕਸ ਡੀਐਨਏ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਸ਼ੋਧ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਹੋਈ। 1953 ਵਿੱਚ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹਿਕਰਮੀ  ਨਾਲ ਮੱਤਭੇਦ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬਿਰਬੇਕ ਕਾਲਜ ਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ੋਧ ਟੀਮ ਦੇ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1958 ਵਿੱਚ 37 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਕੈੰਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 
ਡੀਐਨਏ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਬਾਅਦ, ਫਰਾਕਲਿੰਨ ਨੇ ਬਿਰਬੇਕ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਅਣੂ ਬਣਤਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਦੱਸ ਹਾਰੂਨ Klug ਨੇ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 1982 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ.
ਫ਼ਰਹਾ ਨਾਜ਼ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਫ਼ਰਹਾ ਨਾਜ਼**, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਪਰ **ਫ਼ਰਹਾ** ਨਾਂ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, 1980ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਹਿਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ *ਈਮਾਨਦਾਰ* (1987), *ਹਮਾਰਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨ* (1987), *ਵੋਹ ਫ਼ਿਰ ਆਏਗੀ* (1988), *ਨਾਕ਼ਾਬ* (1989), *ਯਤੀਮ* (1989), *ਬਾਪ ਨੰਬਰੀ ਬੇਟਾ ਦਸ ਨੰਬਰੀ* (1990), *ਬੇਗੁਨਾਹ* (1991), *ਭਾਈ ਹੋ ਤੋ ਐਸਾ* (1995) ਅਤੇ *ਸੌਤੇਲਾ ਭਾਈ* (1996) ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ 1990 ਵਿੱਚ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲਈ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਕੁਝ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰਿਅਲ ਵੀ ਕੀਤੇ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਕਪੂਰ, ਸੰਜੇ ਦੱਤ, ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ, ਅਨੀਲ ਕਪੂਰ, ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ, ਮਿਥੁਨ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਆਦਿਤਿਆ ਪੰਚੋਲੀ ਅਤੇ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਮੁਢੱਲਾ ਜੀਵਨ
ਫ਼ਰਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਅਤੇ ਤੱਬੂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਫ਼ਰਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1985 ਤੋਂ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਫਾਸਲੇ* ਤੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਦੇ ਬੇਟੇ ਰੋਹਨ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। *ਫਾਸਲੇ*ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਰਹਾ ਨੂੰ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਮੰਤਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਪਾਲੀ ਖਾਨ*, ਕੇ.ਸੀ ਬੋਕਾਦਿਆ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਨਸੀਬ ਅਪਨਾ ਅਪਨਾ* ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਨ ਲਾਲ ਮੇਹਤਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਲਵ 86* ਲਈ ਆਫ਼ਰ ਮਿਲੇ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਫ਼ਰਹਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰ ਵਿੰਦੂ ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਕੋਲ ਫ਼ਤੇਹ ਰੰਧਾਵਾ ਬੇਟਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲਈ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਰਹਾ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਸੁਮਿਤ ਸੈਗਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
*2005 ਸ਼ਿਕਾਰ
*2004 ਹਲਚਲ
*2002 ਭਾਰਤ ਭਾਗਿਆ ਵਿਧਾਤਾ
*2000 ਭਾਈ ਨੰ.1
*1998 ਅਚਾਨਕ
*1997 ਲਹੂ ਕੇ ਦੋ ਰੰਗ
*1996 ਹੁਕਮਨਾਮਾ
*1996 ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਰਖਾਂ
*1996 ਮਾਹਿਰ
*1996 ਨਮਕ
*1996 ਸੌਤੇਲਾ ਭਾਈ
*1995 ਭਾਈ ਹੋ ਤੋ ਐਸਾ
*1995 ਤਾਕਤ 
*1995 ਫੌਜੀ
*1994 ਜਨਮ ਸੇ ਪਹਿਲੇ
*1994 ਚੌਰਾਹਾ
*1994 ਇਨਸਾਫ਼ ਅਪਨੇ ਲਹੂ ਸੇ
*1993 ਮੁਕ਼ਾਬਲਾ
*1993 ਜੀਵਨ ਕੀ ਸ਼ਤਰੰਜ
*1989 ਕਾਲਾ ਬਾਜ਼ਾਰ
*1989 ਮਜਬੂਰ
*1989 ਮੇਰੀ ਜ਼ਬਾਨ
*1989 ਨਕ਼ਾਬ
*1986 ਲਵ 86
*1986 ਨਸੀਬ ਅਪਨਾ ਅਪਨਾ
*1985 ਫਾਸਲੇ
*1984 ਨਸਬੰਦੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਮੀ ਐਡਮਜ਼

**ਐਮੀ ਲੂ ਐਡਮਜ਼** (ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ, 1974) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੋਣ ਕਰਨ ਐਮੀ ਨੂੰ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ *ਟਾਈਮ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਲੋਂ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ, ਪੰਜ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਛੇ BAFTA ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਐਡਮਜ਼ 1999 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਡ੍ਰੌਪ ਮਰੇ ਉਡਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਰੰਗਮਚ ਉੱਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।ਲਾਸ ਏੰਜਿਲਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮਹਿਮਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬੀ-ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ ਦੀ ਫਿਲਮ *ਕੈਚ ਮੀ ਇਫ ਯੂ ਕੈਨ*  ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਭੂਮਿਕਾ 2005 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਜੁਨੇਬੁਗ * ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਡਮਜ਼ ਨੇ ਡਿਜਨੀ ਦੀ 2007 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ ਇੰਚਾਂਟੇਡ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਫਲ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਿਸੇਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜਰ ਆਈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ। ਫਿਲਮ ਡਾਊਟ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਾ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਐਡਮਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਮੁਖ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਡਮਜ਼ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਸਨਸਾਈਨ ਕਲੀਨਿਗ ਵਿੱਚ ਬਲੰਟ ਅਤੇ ਏਲਨ ਏਕਰੀਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2009 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਨਾਇਟ ਆਫ ਦੀ ਮਿਓਜੀਅਮ: ਬੈਟਲ ਆਫ ਦੀ ਸਮਿਥਸੋਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਏਮੀਲੀਆ ਇਅਰਹਰਟ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਜੁਲੀ ਐਂਡ ਜੁਲਿਆ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜੁਲੀ ਦੀ ਭੂਮੀਕੀ ਵਿੱਚ ਨਜਰ ਆਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਤੱਕ ਐਡਮਜ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਅਵਿਨੇਤਾ ਡੈਰੇਨ ਲੈ ਗੇਲੋ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸੀ। 
ਡੈਰੇਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਕਾਤ 2001 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੈ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੋਗੀ ਸਰੋਜ ਪਾਲ

thumb
**ਗੋਗੀ ਸਰੋਜ ਪਾਲ** (ਜਨਮ 1945 ਵਿੱਚ ਨਿਓਲੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗੋਊਆਚੇ, ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਚਿੱਤਰ, ਮਿੱਟੀ, ਕੱਪਡ਼ੇ 'ਤੇ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦਰਸਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਲਖਨਊ ਦੇ ਆਰਟ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ, ਜਰਮਨੀ, ਫਰਾਂਸ, ਕਿਊਬਾ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਪਡ਼੍ਹੋ
* Mary-Ann Milford-Lutzker, *Five Artists from।ndia: Gogi Saroj Pal, Rekha Rodwittiya, Navjot, Anupam Sud, Rummana Hussain*, Woman's Art Journal, Vol. 23, No. 2 (Autumn, 2002 - Winter, 2003), pp.&nbsp;21–27 accessed at http://www.jstor.org/stable/1358704 Feb 22, 2007 - subscription only
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਉਸਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (ਵੇਦ ਨਾਇਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
*ਦਿੱਲੀ ਕਲਾ ਗੈਲਰੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਗੋਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ
*a photograph of the artist and two of her works
*that shows one of her paintings
**A bouquet of flowerscapes*, The Tribune, Feb 13, 2004

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਚੱਕ ਦੇਸ ਰਾਜ

**ਚੱਕ ਦੇਸ ਰਾਜ **ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ** **ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਿਲੌਰ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਡਾਕ ਘਰ ਬੜਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 5.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3.4 ਮੀਲ)  ਦੂਰ  ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲੌਰ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (12 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 36.7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (22.8 ਮੀਲ), ਅਤੇ  ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 127 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (79 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸਰਪੰਚ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫ਼ੂਨਮੀਲਾਇਓ ਰੈਨਸਮ ਕੁੱਟੀ

ਫ਼ੂਨਮੀਲਾਇਓ ਰੈਨਸਮ ਕੁੱਟੀ (ਉਚਾਰਨ: /ਫਾਰੇਨਹਾਇਟʊਐਨਐਮiːˈlaɪਜੰਮੂoʊ/ /ˈrænsਲਈm/-/ˈਕੇਯੂ.ti/) (25 ਅਕਤੂਬਰ 1900 ਆਬਿਓਕੁਟਾ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ - 13 ਅਪਰੈਲ 1978 ਲਾਗੋਸ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ), ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਿਆਸੀ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ  ਰਈਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਮਾਂ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ *ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪਾਇਲਟ* ਵੱਲੋਂ "ਲਿਸਾਬੀ ਦੀ ਸ਼ੇਰਨੀ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਏਗਬਾ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਹੁਦਰੀ ਆਬਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਓਬਾ ਆਦੇਮੋਲਾ ਦੂਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਦ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

## ਜੀਵਨ 
ਫਰਾਂਸਿਸ ਐਬੀਗੇਲ ਓਲੂਫਨਮਿਲਾਇਓ ਥੌਮਸ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1900, ਨੂੰ ਆਬਿਓਕੁਟਾ ਵਿਖੇ ਡੈਨੀਅਲ ਓਲੂਮੇਯੂਵਾ ਥੌਮਸ ਅਤੇ ਲੁਕਰੇਟੀਆ ਫਿਲੀਸ ਓਮੋਯੇਨੀ ਆਦਿਓਸੋਲੂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
* ਆਬਿਓਕੁਟਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਆਗੂ
* ਕੌਮਨਰਜ਼ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਗੂ
* ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਆਗੂ
* ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ
* ਲੈਨਿਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ

{{Infobox officeholder|name=ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ|constituency2=ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|predecessor2=ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਕਸ਼ਿਅਪ|successor2=ਹੁਣ|term2=2012 -ਹੁਣ |party=ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|constituency=ਦੀਨਾ ਨਗਰ|office=ਵਿਧਾਇਕ, ਪੰਜਾਬ|predecessor=ਰੂਪ ਰਾਣੀ|successor=ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਕਸ਼ਿਅਪ|term=2002 - 2007|spouse=ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ|residence=ਅਵਾਂਖਾ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|image=}

**ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ**, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ (ਵਿਧਾਇਕ) ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ ਜੈ ਮੁਨੀ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਨੂੰਹ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੀ ਕੈਪਟਨ ਵਜ਼ਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ 2002 ਵਿੱਚ ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 2012 ਵਿਚ, ਉਹ ਮੁੜ-ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ 42 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਲੋਂ ਸਤਲੁਜ-ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ (ਐਸ.ਵਾਈ.ਐਲ) ਦੇ ਪਾਣੀ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਗੈਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਸਤੀਫੇ ਦਿੱਤੇ ਸੀ।

## ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 
ਅਰੁਣਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਨਵੀਂ ਲਿੰਕ ਸੜਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਸ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੈਂਟੂਨ ਬ੍ਰਿਜਾਂ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਲੀਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।

## ਸਮਾਜਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ 
ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ/ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਯੋਗ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦੇ ਕੇਸ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਔਰਤਾਂ, ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2017-2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2012-2017
ਅਮੀਰਾ ਸ਼ਾਹ

**ਅਮੀਰਾ ਸ਼ਾਹ ** (ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1979) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਟ੍ਰੋਪੋਲਿਸ ਹੈਲਥਕੇਰ ਲਿਮਿਟਿਡ ਦੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਪਾਥੋਲੋਜੀ ਸੈਂਟਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਅਮੀਰਾ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੇਕਸਾਸ ਤੋਂ ਅਰਥਸ਼ਸਤਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮੈਟ੍ਰੋਪੋਲਿਸ ਹੈਲਥਕੇਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ  ਮਾਲਕ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ' ਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ  ਤੋਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਪਾਨ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ

**ਜਪਾਨ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ** ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਪਾਨ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ 2003 ਆਈ.ਡਬਲਿਊ.ਸੀ.ਸੀ. ਟਰਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਪਾਨੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਸਨ। ਪਰੰਤੂ ਜਪਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਇਹ ਮੈਚ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜ ਦੇ ਪੰਜ ਮੈਚ ਹੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਮੈਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਜਪਾਨ ਦੀ ਇਸ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਨੇ 104 ਵਾਧੂ ਦੌੜਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਹ ਟੀਮ 28 ਦੌੜਾਂ ਤੇ ਹੀ ਢੇਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਦੌੜਾਂ ਵਾਧੂ (ਐਕਸਟਰਾ) ਸਨ ਅਤੇ 8 ਦੌੜਾਂ ਟੀਮ ਨੇ ਬੱਲੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਆਈ.ਡਬਲਿਊ.ਸੀ.ਸੀ. ਟਰਾਫ਼ੀ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਪਰ ਇਹ ਟੀਮ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਈ।
## ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਇਤਿਹਾਸ
### ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
*2010: ਕਾਂਸੀ
*2014: ਕੁਆਰਟਰ-ਫ਼ਾਈਨਲ
## ਮੌਜੂਦਾ ਟੀਮ
*ਮਿਹੋ ਕੰਨੋ
*ਐਰਿਕਾ ਇਦਾ
*ਸ਼ਿਜੂਕਾ ਕੁਬੋਤਾ
*ਅਯਾਕੋ ਨਾਕਾਯਾਮਾ
*ਯੁਕਾ ਯੋਸ਼ੀਦਾ
*ਯੁਕੋ ਸਾਏਤੋ
*ਕੁਰੂਮੀ ਓਤਾ
*ਅਤਸੁਕੋ ਸੁਦਾ
*ਅਯਾਕੋ ਇਵਾਸਾਕੀ
*ਸ਼ਿਜੂਕਾ ਮਿਆਜੀ
*ਮਾਰੀਕੋ ਯਾਮਾਮੋਟੋ
*ਐਮਾ ਕੁਰੀਬਯਾਸ਼ੀ
*ਐਰੀਨਾ ਕੇਨਕੋ
*ਫੁਯੂਕੀ ਕਾਵਇ
*ਯੁਕੋ ਕੁਨਿਕੀ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਜਪਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਕ੍ਰਿਕਇੰਫ਼ੋ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਕ੍ਰਿਤੀ ਫੌਜਦਾਰ

**ਕ੍ਰਿਤੀ ਫੌਜਦਾਰ** ਦਾ ਬਚਪਨ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਿੰਡ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ ਜੋ ਕਿ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਦੀ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਹੈ। ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੋ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰ ਵਧੀਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੰਜਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਕੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਅੱਜਕਲ ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਸਨ ਵਿਖੇ ਮੌਜੂਦ ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ 2013 ਤੋਂ ਬਤੌਰ ਕੰਮਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਸਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮਾਸਟਰ ਕੰਟਰੋਲ ਸਹੂਲਤ (MCF) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤੇ ਭੂ-ਸਥਿਤ ਉਪਗ੍ਰਿਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ- ਇਨਸੈਟ (INSATs), ਜੀਸੈਟ (GSATs) ਅਤੇ ਆਈਆਰਐਨਐਸਐਸ (IRNSSs) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਭੂ-ਸਥਿਤ ਉਪਗ੍ਰਿਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ 36000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਗ੍ਰਿਹ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਸਮਕਾਲੀ ਚਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਸਥਿਰ ਜਾਪਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਕਾਰਣ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਬੜੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਗਲ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਮਾਸਟਰ ਕੰਟਰੋਲ ਸਹੂਲਤ ਟੀਮ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਪਗ੍ਰਿਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਨ ਦੇ ਗ੍ਰੁਤਵਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਅਗੁਲੇਰਾ

**ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਮਾਰੀਆ** ਅਗੁਲੇਰਾ (ਜਨਮ 18 ਦਸੰਬਰ, 1980) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਾਕ ਆਫ ਫੇਮ ਤੇ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਅਗੁਲੇਰਾ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ ਦੀ 2008 ਵਿੱਚ ਆਲ ਟਾਈਮ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 58 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਟਾਈਮ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 75 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਟੇਟਨ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਅਗੁਲੇਰਾ 1998 ਦੇ ਆਰਸੀਏ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਬੰਧੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਵੈ-ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, 1999 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਯੂਐਸ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਯੂਐਸ ਨੰਬਰ-ਸਿੰਗਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ: "ਜੀਨੀ ਇਨ ਏ ਬੋਟਲ", "ਵੈਟ ਏ ਗਰਲ ਵਾਂਟਸ", ਅਤੇ "ਕਮ ਆਨ ਓਵਰ ਬੇਬੀ" ਆਦਿ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮਕਾਲੀ ਟੀਨ ਪੌਪ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਗੁਲੇਰਾ ਨੇ ਸਟਰਿਪਡ (2002) ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲੀਡ ਸਿੰਗਲ 'ਡਿਰਟੀ' ਨਾਲ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ "ਬਿਉਟੀ" ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਮਿਉਨਟੀ ਲਈ ਐਂਥਮ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ

**ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ** (3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1903 – 29 ਅਕਤੂਬਰ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ।

ਡਾ॰ ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਲਪਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਏ ਰੱਖਣ ਦਾ ਜੋ ਉਪਕਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੈਨੀ ਨਜ਼ਰ ਇਹ ਸਮਝ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਹਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਰਦਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਬਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਸਤਸ਼ਿਲਪ ਜਗਤ ਉੱਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਾਵੀ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਾਰ ਆਉਂਦਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਹਸਤਸ਼ਿਲਪ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਲਪਾੰ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੌਖ ਅਤੇ ਸਹਜਤਾ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਿਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ

thumb|ਕਾਲਿਜ ਕੈਂਪਸ
**ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਲਿਜ** ਗਿਲ ਪਾਰਕ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿਹਲੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਲਿਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਨ 1956 ਵਿੱਚ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ ਟ੍ਰਸਟ [NSET] ਦੁਆਰਾ ਕਿਤੀ ਗਈ। NSET ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ) ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
thumb|ਕਾਲਿਜ ਦਾ ਨੀਹ ਪੱਥਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿਹਲੇ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਪਤੀ ਡਾਕਟਰ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ੍ ਪ੍ਰਸਾਦ ਜੀ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

## ਉਪਲੱਬਧ ਕੋਰਸ 
* **ਬੈਚਲਰ ਆਫ ਤਕਨਾਲੋਜੀ**
** ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਮਕੈਨਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
** ਪ੍ਰੋਡਕ੍ਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
ਕਾਲਮ-ਸੂਚੀ122
***ਮਾਸਟਰ ਆਫ ਤਕਨਾਲੋਜੀ**
** ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਉਦਯੋਗਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਪ੍ਰੋਡਕ੍ਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਪਾਵਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਸੰਸਥਾਗਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
** ਵਾਤਾਵਰਣ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
* **ਮਾਸਟਰ ਆਫ ਬਿਜ਼੍ਨਸ ਐਡ੍ਮਿਨਿਸ੍ਟ੍ਰੇਸ਼ਨ**
* **ਮਾਸਟਰ ਇਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪ੍ਲਕੈਸ਼ਨ੍ਜ਼**

## References 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵੈਬਸਾਈਟURLਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵੈਬਸਾਈਟURLਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵੈਬਸਾਈਟURLਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵੈਬਸਾਈਟURL
* GENCO ਐਲੂਮਨੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 
* ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ੍ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਰਿੰਗ ਕਾਲਜ
ਮਹਾਰਾਜਗੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਮਹਾਰਾਜਗੰਜ **ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੇਂਦਰ, ਮਹਾਰਾਜਗੰਜ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ-ਨੇਪਾਲ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ 'ਕਾਰਾਪਥ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ, ਗੋਰਖਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੱਖਣ, ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਸਿਧਾਰਥ ਨਗਰ ਜਾਂ ਸੰਤ ਕਬੀਰ ਨਗਰ  ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ।

= ਇਤਿਹਾਸ =

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਨਦੇਜ਼ਦਾ ਕਰੁੱਪਸਕਾਇਆ

**ਨਦੇਜ਼ਦਾ ਕਰੁੱਪਸਕਾਇਆ** ਦਾ ਜਨਮ (26 ਫਰਵਰੀ 1869 -27 ਫਰਵਰੀ 1939) ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

### ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
1903 ’ਚ ਕਰੁੱਪਸਕਾਇਆ ਰੂਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ ਅਤੇ 1905 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੈਕਟਰੀ ਬਣੀ। 1917 ਦੇ ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਦਿਆ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋਕ ਕੌਮੀਸਾਰ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਬਣੀ। ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬਾਲਗ ਸਿੱਖਿਆ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਐਜ਼ੂਕੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ 1920 ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਕੋਮਸੋਸੋਲ ਤੇ ਪਾਈਨੀਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਰਹੀ। 1924 ’ਚ ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ