open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਤੈਮੂਰ

**ਤੈਮੂਰ**  (ਫ਼ਾਰਸੀ: تیمور;) (ਮੌਤ 18 ਫਰਵਰੀ 1405), ਜਿਸਨੂੰ ਤੈਮੁਰਲੇਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੁਰਕੋ-ਮੰਗੋਲ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੈਮੂਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਤੈਮੂਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਿਆ। ਇੱਕ ਅਜੇਤੂ ਕਮਾਂਡਰ, ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਫੌਜੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੇਰਹਿਮ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਤੈਮੂਰ ਨੂੰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਇਬਨ ਖਾਲਦੂਨ, ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਤੇ ਹਾਫ਼ਿਜ਼-ਇ ਅਬਰੂ ਵਰਗੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਨੇ ਤੈਮੂਰ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

1320 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸੋਕਸਿਆਨਾ (ਆਧੁਨਿਕ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਬਾਰਲਾਸ ਦੇ ਤੁਰਕੀਕ੍ਰਿਤ ਮੰਗੋਲ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਤੈਮੂਰ ਨੇ 1370 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਚਗਤਾਈ ਖਾਨਤੇ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਬੇਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ, ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੋਰਡ ਦੇ ਖਾਨਾਂ, ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੁਕਾਂ, ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੇਰ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਜਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਤੈਮੂਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਉਜ਼ਬੇਕ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਚਗਤਾਈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਗੋਲੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਲਿਖਿਆ।

ਤੈਮੂਰ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਸਟੈੱਪ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ 16ਵੀਂ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਇਸਲਾਮੀ ਬਾਰੂਦ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਲਈ ਮੰਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਤੈਮੂਰ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲ ਦੋਵਾਂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਵੰਸ਼ਜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਚੰਗੇਜ਼ ਖਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਪੂਰਵਜ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਖਾਨ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਚੰਗੇਜ਼ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੇਰਾਰਡ ਚੈਲੀਅਨਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗੇਜ਼ ਖਾਨ ਦੇ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ।

ਆਪਣੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ, ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਤਲਵਾਰ" ਕਿਹਾ। ਉਹ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਚਗਤਾਈ ਖਾਨਤੇ, ਇਲਖਾਨੇਤ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਹੋਰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਯੂਆਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਤੈਮੂਰ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸੰਮਲਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁ-ਜਾਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਡਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉਸਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੇ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਿਤੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਖਵਾਰਜ਼ਮ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਈ ਵਾਰ ਉੱਠਿਆ। ਤੈਮੂਰ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਤੈਮੂਰ ਸੁਲਤਾਨ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਲੂਗ ਬੇਗ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1411 ਤੋਂ 1449 ਤੱਕ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਾਬਰ (1483-1530) ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਜੀ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ

**ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ** ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ 1924 ਅਤੇ 1929 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਦੋ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਤੀਜਾ ਮਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਪਹਿਲਾ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ
ਪਹਿਲਾ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ 1924 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੇਠ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: 
:"ਸ਼ੁੱਧ ਅਚੇਤ ਕਾਰਜ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਮੌਖਿਕ, ਲਿਖਤੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੂਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਜ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਹਜਾਤਮਿਕਤਾ ਜਾਂ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤਰਕ ਦੀ ਕੋਈ ਛੇੜ ਛਾੜ ਨਾ ਹੋਵੇ।"

ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਹੀ ਮਹਿਦੂਦ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ। 
ਇਹ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਊਲ਼-ਜਲੂਲਵਾਦੀ ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਦਾਦਾ (ਲਹਿਰ) ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਅਨੁਸਾਰ ਹੇਠਲੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ: ਲੂਈ ਆਰਾਗੋਂ, ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ, ਪੌਲ ਏਲੂਆਰ, ਰੇਨੇ ਕਰੇਵੇਲ ਅਤੇਰੋਬੈਰ ਦੇਜ਼ਨੋ, ਯਾਕ ਬਾਰੋਂ, ਯਾਕ-ਆਂਦਰੇ ਬੋਆਫ਼ਾਰ, ਯਾਂ ਕਾਰੀਵ, ਅਤੇ ਜੌਰਜ ਮਾਲਕੀਨ.

## ਦੂਜਾ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ
1929 ਵਿੱਚ ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜਾ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ
1929 ਵਿੱਚ ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Andre ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ 
*ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ (1924) 
*
* cover, text
ਮਹਿਵਿਸ਼ ਹਯਾਤ

**ਮਹਿਵਿਸ਼ ਹਯਾਤ** (ਜਨਮ: ਜਨਵਰੀ 6, 1983) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਡਰਾਮੇ ਮੇਰੇ ਕ਼ਾਤਿਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲਦਾਰ, ਮਿਰਾਤ-ਉਲ-ਉਰੂਸ ਆਦਿ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਫਿਲਮ *ਇਨਸ਼ਾ ਅੱਲਾਹ* 2010 ਵੀ ਰੀਲਿਜ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

2012 ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ 'ਮੇਰੇ ਕਾਤਿਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲਦਾਰ' ਨੇ ਹਯਾਤ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ਿਫ਼ ਨਿਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਲੜੀ ਕਾਮੀ ਰਹਿ ਗਈ (2013) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਮੁਖੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਮੋਮੀਨਾ ਦੁਰੈਦ ਦੇ ਚਾਰ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮੇ-ਫਿਰ ਚੰਦ ਪੇ ਦਸਤਕ (2011), ਮਿਰਤ-ਉਲ-ਉਰੂਸ (2012), ਇਸ਼ਕ ਮੈਂ ਤੇਰੇ (2013), ਰੂ ਬਾਰੂ (2014) ਅਤੇ ਅੰਜੁਮ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਕਦੇ ਕਭੀ (2013)। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਿੱਖ ਨਦੀਮ ਬੇਗ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਰੋਮਾਂਸ ਦਿਲ ਲੱਗੀ (2016) ਹੈ।

ਹਯਾਤ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2019 ਵਿੱਚ ਤਮਘਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਹਯਾਤ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜਨਵਰੀ 1988 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਰੁਖਸਾਰ ਹਯਾਤ, 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ,ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਇੱਕ ਗਾਇਕ-ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਅਫਸ਼ੀਨ, ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਦਾਨਿਸ਼ ਹਯਾਤ, ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ ਅਤੇ, ਉਸਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਫੈਜ਼ਾ ਅਸ਼ਫਾਕ, ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੀ ਭਾਬੀ ਹੈ।

## ਡਰਾਮੇ
* *ਮਨਚਲੇ*
* *ਫਿਰ ਚਾਂਦ ਪੇ ਦਸਤਕ*
* *ਬਿਨ ਤੇਰੇ*
* *ਮਿਰਾਤ-ਉਲ-ਉਰੂਸ*
* *ਕਿਤਨੀ ਗਿਰਾਹੇਂ ਬਾਕੀ ਹੈਂ*
* *ਇਸ਼ਕ ਮੇਂ ਤੇਰੇ*
* *ਮੇਰੇ ਕ਼ਾਤਿਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲਦਾਰ*
* *ਕਭੀ ਕਭੀ*
* *ਕਮੀ ਰਹਿ ਗਈ*

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਨਦੀਮ ਅਸਲਮ

**ਨਦੀਮ ਅਸਲਮ** (ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1966, ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਨਦੀਮ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ੀਆ ਦੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਛੱਡਕੇ ਯੂ.ਕੇ. ਜਾਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵ-ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਸਨੇ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ
ਇਸਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ।

1993 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਸੀਜ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਰੇਨਬਰਡਜ਼* ਲਿਖਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੈਟੀ ਟਰੈਸਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਔਥਰਜ਼ ਕਲੱਬ ਫ਼ਰਸਟ ਨਾਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਕਿਤਾਬ ਸੂਚੀ
**ਸੀਜ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਰੇਨਬਰਡਜ਼* (1993)
**ਮੈਪਸ ਫ਼ਾਰ ਲੌਸਟ ਲਵਰਜ਼* (2004)
**ਦ ਵੇਸਟਡ ਵਿਜਿਲ* (2008)
**ਦ ਬਲਾਈਂਡ ਮੈਨਜ਼ ਗਾਰਡਨ* (2013)

## ਹਵਾਲੇ
ਕਰਿਸਟਨ ਸਟੀਵਰਟ

** ਕਰਿਸਟਨ ਜੇਮਸ ਸਟੀਵਰਟ ** (ਜਨਮ 9 ਅਪਰੈਲ 1990) ਅਮਰੀਕਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਸਾਗਾ ਵਿੱਚ ਬੈਲਾ ਸਵੈਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਟੀਵਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1999 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਪੈਨਿਕ ਰੂਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਂਵੇ ਕਿ ਸਪੀਕ, ਜ਼ਥੁਰਾ, ਇਨ ਟੂ ਦ ਵਾਇਲਡ, ਏਡਵੈਂਚਰਲੈੰਡ, ਦ ਰਨਅਵੇਜ਼, ਸਨੋਅ ਵਾਇਟ ਐਂਡ ਦ ਹੁੰਟਸਮੈਨ, ਓਨ ਦ ਰੋਡ, ਸਟਿੱਲ ਐਲਿਸ 
ਸਟੀਵਰਟ ਵੈਨਿਟੀ ਫੇਅਰ ਨੇ ਮੁਤਾਬਿਕ 2010 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਬਾਫਟਾ ਰਾਈਸਿੰਗ ਸਟਾਰ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਟੀਵਰਟ ਦਾ ਜਨਮ 1990 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜੋਨ ਸਟੀਵਰਟ ਸਟੇਜ ਮੈਨੇਜਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਡਉਸਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਫੌਕਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਸੀ, ਉਹ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਸੁਪਰਵਾਈਜਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਕੈਮਰੋਨ ਬੀ ਸਟੀਵਰਟ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਭਰਾ ਇਹਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸਟੀਵਰਟ ਨੇ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਲੋਕਲ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਨੈ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਰੁਝਾਨ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਟੀਵਰਟ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 
ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਤੇ ਸੈਟ ਤੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਦੇ ਆਪਣੇ ਸਹਿ ਕਲਾਕਾਰ ਰੋਬਰਟ ਪੀਟਰਸਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ ਸਟੀਵਰਟ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੋਬਰਟ ਪੀਟਰਸਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਕਬੂਲਿਆ ਜਦ ਯੂ ਐਸ ਵੀਕਲੀ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰੂਪਰਟ ਸੈਂਡਰਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਛ ਫੋਟੋਆਂ ਪਾਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਲਿੰਗੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ 'ਜੇਠੂਵਾਲੀਆ'

'''ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ 'ਜੇਠੂਵਾਲੀਆ'''' (1877-1960) ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। 'ਜੇਠੂਵਾਲੀਆ' ਦੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ 'ਮਨ-ਆਈਆਂ' 1941 ਈ:ਵਿੱਚ ਛਪੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ-ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਜਰੂਰ ਛੇੜੀ, ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ 60-65 ਵਰਿਆਂ ਦਾ ਬੁੱਢਾ ਨਰੋਆ ਕਾਵਿ-ਜੁੱਸਾ ਤੇ ਜੁਆਨ ਧੜਕਦੇ ਮਨੋ-ਭਾਵ ਲੈ ਕੇ ਕਾਵਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ| ਇਸ ਕਵੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਬੜਾ ਤੀਬਰ ਸੀ| ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਕੁੱਝ ਕੁ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਂਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ| ਕਹਿਣ ਦਾ ਢੰਗ ਨਵਾਂ,ਛੰਦ ਨਵੇਂ ਤੇ ਨਰੋਏ| ਕਵਿਤਾ ਪੜਦਿਆਂ ਪੜਦਿਆਂ ਕਵਿਤਾ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੋਹਦੀ ਹੋਈ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਜਾ ਟੁੰਬਦੀ ਨਾ ਰਿਵਾਇਤੀ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰਿਵਾਇਤੀ ਬਿਆਨ ਹੈ।

ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ 'ਹੁਸਨ ਤੇ ਪਿਆਰ','ਪਿਆਰ ਦੇ ਅੰਤਰ','ਪਿਆਰ','ਸਰਵ-ਪਿਆਰ' 'ਪਰੀਤਾਂ ਵਾਲੀ' ਆਦਿ| 'ਸਰਵ-ਪਿਆਰ' ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਨਾਂ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ:-
;ਪਿਆਰ ਬਿਨਾਂ ਰੂਹ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰਜਣਾ,
;ਹੁਣ ਜੇ ਨਹੀਂ,ਸੁਖ ਨਾ ਸਹੀ ਸਜਣਾ,
;ਕਦੇ ਤਾਂ ਸਮਝੇ ਪੈਣੀਆਂ,ਰੰਗਣਾਂ ਪਿਆਰ ਦਿਆਂ|

'ਮੇਰੀ ਲੋਚਾ' ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਕਿਸੇ ਧੁਰੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਭੁਖ ਨੰਗ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਮਕਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਉਸਰੇ ਸਮਾਜ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀਆਂ 'ਲੰਮੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ' ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੇ 'ਸੁਪਨੇ' ਲੈਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਹੁਸਨ ਤੇ ਪਿਆਰ' ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਝਗੜੇ ਨਿਪਟਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਸਾਥਣ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਵ-ਅਸਮਾਨੀਂ ਉਡਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਧੂਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਉਹ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਗਾਉਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਬੈਲਡ

of the ballad "The Twa Corbies"]]
**ਬੈਲਡ**  ਵਸਤੂ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਇੱਕ ਉਪਭੇਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚਲੀ ਬੀਰ ਕਥਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਮਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੂਲ
ਬੈਲਡ ਦਾ ਨਾਮ ਮੱਧਕਾਲੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਚ ਗਾਣੇ ਜਾਂ "ballares" (L: *ballare*, ਨੱਚਣਾ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਵਿ ਰੂਪ
ਸਜਲ ਅਲੀ

**ਸਜਲ ਅਲੀ** () ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਕਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਰ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
2009 ਦੇ ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਦੇ ਕਾਮੇਡੀ ਡਰਾਮਾ ਨਾਦਾਨੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਸਜਲ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਦਿੱਖ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। 2011 ARY ਡਿਜੀਟਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮੇ 'ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਕੀ ਮਾਲਕਿਨ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰੇਕਆਊਟ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ 'ਮੁਹੱਬਤ ਜਾਏ ਭਾੜ ਮੇਂ' (2012), ਰੋਮਾਂਸ ਸੀਤਾਮਗਰ (2012), ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਲਾਡਲੀ (2012), ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਮੇਡੀ 'ਕੁੱਦੂਸੀ ਸਾਹਬ ਕੀ ਬੇਵਾਹ'  (2013) ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ (2015) ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਫਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈ। ਟੀਨ ਡਰਾਮਾ 'ਨੰਨੀ' (2013), ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ 'ਸੰਨਾਟਾ' (2013), ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਡਰਾਮਾ 'ਚੁਪ ਰਹੋ' (2014) ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੋਮਾਂਸ 'ਖ਼ੁਦਾ ਦੇਖ ਰਹਾ ਹੈ' (2015) ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਜਲ ਨੇ ਟੈਲੀਫਿਲਮ ਬੇਹੱਦ (2013) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਡਰਾਮਾ 'ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿੰਨੀ ਹਸੀਨ ਹੇ' (2016) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਜਲ ਨੇ 2017 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਮੌਮ' ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਅਲੀ ਨੇ ਲੜੀ ਓ ਰੰਗਰੇਜ਼ਾ ਲਈ ਥੀਮ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਸੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ 2018 ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ 'ਆਂਗਨ' ਵਿੱਚ ਚੰਮੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
### ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* Biography of Sajal Ali
* Profile: Sajal Ali

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਜੌਨ ਬਨੀਅਨ

**ਜੌਨ ਬਨੀਅਨ** (28 ਨਵੰਬਰ 1628 - 31 ਅਗਸਤ 1688) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ *ਮਸੀਹੀ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ* ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 60 ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਈਆਂ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜੌਨ ਦਾ ਜਨਮ 1628 ਵਿੱਚ ਐਲਸਟੋ, ਬੈਡਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਬਨੀਅਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।

ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਭਾਂਡੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦਾਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਵਪਾਰੀ ਸੀ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਜੌਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਰਸਾ
ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ *ਮਸੀਹੀ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ* ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 4 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1692 ਤੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ 1 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛੱਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਹੌਲੈਂਡ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਅਡੀਸ਼ਨ ਛਪੇ।

## ਚੋਣਵੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ
* *ਮਿਸਟਰ ਬੈਡਮੈਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ* (The Life and Death of Mr Badman), 1680
* *ਮਸੀਹੀ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ* (The Pilgrim's Progress), 1678

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
* John Bunyan Museum Bedford
* Moot Hall Elstow, a Museum specialising in 17th century life and John Bunyan
* International John Bunyan Society 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਹਾਈਕਿੰਗ

]]

.]]

**ਹਾਈਕਿੰਗ** ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਿਰਤਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਕਿੰਗ ਤੇ ਤੁਰਨਾ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤਿਵਿਧੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਰਨਾ ਅਕਸਰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੈਦਲ ਸੈਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਕਿੰਗ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਰਗਰਮੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਈਕਿੰਗ ਜੰਗਲੀ, ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ, ਹਾਈਕਿੰਗ, ਤੇ ਪੈਦਲ ਤੁਰਨ ਨੂੰ ਤੁਰਨਾ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਹਾਈਕਿੰਗ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋ ਬਾਰੇ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ।

## ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਬਦ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਹਾਈਕਿੰਗ, ਸਧਾਰਨ ਚਲਣ ਦੇ ਬਜਾਏ ਕਰਾਸ-ਕੰਟਰੀ ਵਾਕਿੰਗ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਜਿੱਥੇ ਹਾਈਕਿੰਗ ਜੁੱਤੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਇਕ ਉਸ ਹਾਇਕ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਕਸਰ ਪਹਾੜੀ ਹਾਇਕ ਜਾਂ ਝੀਲ ਅਤੇ ਸਿਖਰ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੁਸ਼ਵਾਕਿੰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਝਾੜੀਆਂ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਔਖਾ ਰਸਦੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਝਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਡਾਰਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਸ਼ਵਹੈਕਿੰਗ ਦੇ ਚਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਦਰਖਤ-ਬੂਟੇ ਇਨ੍ਹੇ ਘਣ ਹਨ ਕਿ ਇੰਸਾਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਵਰੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਚਿਟ (ਝਾੜੀ ਕੱਟਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਲੋਕ ਪਗਡੰਡੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪਗਡੰਡੀ ਵਾਲੇ ਰਸਦੇ ਉੱਤੇ ਚਲਣ ਲਈ ਬੁਸ਼ਵਾਕਿੰਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕ ਟਰੈੰਪਿੰਗ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਰਾਤ ਭਰ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਹਾਈਕਿੰਗ ਦੇ ਲਈ), ਵਾਕਿੰਗ ਜਾਂ ਬੁਸ਼ਵਾਕਿੰਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਕਿੰਗ ਨੂੰ ਟਰੇਕਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਡਚ ਵੀ ਟਰੇਕਿੰਗ ਦਾ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੀ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨੋਕ ਵਲੋਂ ਦੂੱਜੇ ਨੋਕ ਤੱਕ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਹਾਈਕਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਟਰੇਕਿੰਗ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਥਰੂ-ਹਾਈਕਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦਿਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਅਪਲੇਚਿਅਨ ਟਰੇਲ (AT) ਜਾਂ ਵਰਮੋਂਟ ਵਿੱਚ ਲਾਂਗ ਟਰੇਲ (LT) ਉੱਤੇ ਲਾਂਗ ਟਰੇਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਾਈਕਿੰਗ ਪਗਡੰਡੀ ਹੈ।

## ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਲਣਾ 
ਹਾਈਕਿੰਗ ਇੱਕ ਮੌਲਕ ਆਉਟਡੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ . ਕਈ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਸਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰਫ ਹਾਈਕਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਹਾਈਕਿੰਗ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਛਾ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਹਾਈਕਰ ਇਸਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਕੇ (ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠਕੇ, ਵੇਖੋ ਘੁੜਸਵਾਰੀ) ਘੁੱਮਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਛਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਆਂ, ਇੰਜਨ ਦੇ ਰੌਲੇ, ਉੱਡਦੀ ਧੂਲ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਅੜਚਨ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦੀ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਜਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਭਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈਕਿੰਗ ਕਰਣ ਲਈ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਇਕ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਖਤਰ‌ੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ .

## ਇਤਿਹਾਸ
## ਹਵਾਲੇ
ਸਿਲਕ ਸਮਿਥਾ

ਵਿਜਿਯਾਲਕਸ਼ਮੀ(2 ਦਸੰਬਰ 1960-23 ਸਤੰਬਰ 1996) ਜਿਸਦਾ ਸਟੇਜ ਨਾਂ **ਸਿਲਕ ਸਮਿਥਾ** ਸੀ,ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ 1979 'ਚ ਤਾਮਿਲ ਵੰਦੀਚੱਕਰ ਫਿਲਮ ਲਈ *ਸਿਲਕ* ਦਾ ਰੋਲ ਮਿਲਿਆ। 1980 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਮੁਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਸਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ,ਤਾਮਿਲ,ਮਲਯਾਲਮ,ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 450 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 23 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਸਿਲਕ ਨੇ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੇਨੱਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਫਲੈਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ।
## ਜੀਵਨ
ਸਿਲਕ ਸਮਿਤਾ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੀਰੋਇਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਦਸੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਕੋਵੱਲੀ, ਏਲੂਰੂ (ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਾਸਮਮਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਮਾਲਲੂ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਐਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਤਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਲਕ ਸਮਿਤਾ ਦਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਗੀਤ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਲਿਕ ਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੌ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਿਲਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚਲੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਸਿਲਕ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਵਿਜਯਾਲਕਸ਼ਮੀ ਸੀ। ਸਿਲਕ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਲਕ ਸਮਿਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਚੌਥੀ ਕਲਾਸ ਤਕ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕੀ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੁਖੀ ਨਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਮਦਰਾਸ ਚਲੀ ਗਈ।
## ਫਿਲਮਾਂ
1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮੇਕਅੱਪ ਗਰਲ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀਆਂ ਤੇ ਅੰਤ ਉਹ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੀਰੋਈਨ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ।
## ਮੌਤ
ਸਿਰਫ਼ 37 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੇ 23 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਪੱਖੇ ਨਾਲ ਫੰਦਾ ਲਾ ਕੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਰਹੱਸ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996
ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ

**ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ** (, ; ਜਨਮ 6 ਮਈ 1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।

## ਮੁਡਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਬੰਗਾਲੀ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜਾਈ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਵਿਧਿਆਲਿਆ, ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਸੋਫੀਆ ਕਾਲਜ਼, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੀ।

ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਓਹ ਮੁੰਬਈ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੌਰ ਤੇ ਐਕਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਬ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਜੈਮਿਨੀ ਪਾਠਕ ਦੇ ਥਿਏਟਰ ਗ੍ਰੂੱਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਓਹ ਮੁੰਬਈ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੌਰ ਤੇ ਐਕਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਬ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਜੈਮਿਨੀ ਪਾਠਕ ਦੇ ਥਿਏਟਰ ਗ੍ਰੂੱਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸ਼ਾਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ, ਜੋ ਰੌਕ ਆਨ ਲਈ ਕਾਸਟਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸੁਝਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਡੇਬੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ (ਆਲੋਚਕ) ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਫਿਰ ਉਹ ‘ਡੀਡੋ ਦੇ ਲੇਟਸ ਡੂ ਦਿ ਥਿੰਗਸ’ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਸਿਧਾਰਥ ਸਿਕੰਦ ਨੇ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੇਵੀਕੋਲ ਵਪਾਰਕ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਗੋਸਵਾਮੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀਪਾ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਮਿਡਨਾਈਟਸ ਚਿਲਡਰਨ (2013) ਸੀ, ਜੋ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਦੇ ਬੁੱਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰ ਸੀ।
ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਵਾਰਾ: ਏ ਬਲੇਸਿੰਗ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਖਯੰਤਸੇ ਨੋਰਬੂ (ਦਿ ਕਪ ਐਂਡ ਟ੍ਰੈਵਲਰਜ਼ ਐਂਡ ਮੈਜਿਸ਼ਿਅਨਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਮਹਨੂਰ ਬਲੋਚ

**ਮਹਨੂਰ ਬਲੋਚ** ਕੈਨੇਡਾ ਮੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਮਹਨੂਰ ਬਲੋਚ ਨੇ 1980 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਆਪਣਾ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੇਆਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਚਰਚਿਤ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਆਰ ਸਨ। 1993 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਮਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਜੋ ਸੁਲਤਾਨਾ ਸਿੱਦਕੀ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਮਾਰਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ *ਦੂਸਰਾ ਆਸਮਾਨ* ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮੈਂ ਹੂੰ ਸ਼ਾਹਿਦ ਅਫਰੀਦੀ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਬਣੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸ਼ਾਹਿਦ ਅਫਰੀਦੀ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।
15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ *ਤਲਾਫ਼ੀ* ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਲਕਸ ਸਟਾਇਲ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਬਲੋਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਟੀਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। 1993 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ (ਪੀਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ) ਮਾਰਵੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸੁਲਤਾਨਾ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੁਸਰਾ ਆਸਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਬਿਦ ਅਲੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

2000 ਵਿੱਚ, ਮਹਿਨੂਰ ਬਲੋਚ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀਰੀਅਲ ਲਮਹੇ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ 'ਪਤਝੜ ਕੀ ਛਾਂ' ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੀਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਤਲਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2013 ਵਿੱਚ, ਬਲੋਚ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਟੋਰਨ ਵਿੱਚ ਮਰੀਅਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਮਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰੀ ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
### ਫਿਲਮਾਂ
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੋਚ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਅਸ਼ੋਕ ਖੇਮਕਾ

**ਅਸ਼ੋਕ ਖੇਮਕਾ** ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਏ.ਐਸ. ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਈਏਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ 40 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰੀ (ਹੁਣ ਤੱਕਪੰਜਾਹ ਵਾਰ) ਬਦਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਨੀਆਂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜਵਾਈ ਰਾਬਰਟ ਵਾਡਰਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਡੀਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ’ਤੇ ਉਹ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਫਰਨਾਮਾ

ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ **ਪੰਜਾਬੀ ਸਫਰਨਾਮਾ** ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਵਜੋ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸਗੋ ਇਹ ਦੂਜੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਅੰਗ ਹੁੰਦਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਫਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੂਪ ਪੱਛਮੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।

ਸਫਰਨਾਮਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਹੈ ਨਵ ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਸਫਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ ਬੜੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਸਫਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਬੀਜ ਰੂਪ ਪੁਰਾਤਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ ਸੀ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੁੰਗਰਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਫੁਲਤ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਇੱਕ ਸਦੀ ਹੋ ਨਿਬੜਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਫਰਨਾਮਾ ਦੇ ਉਦਭਵ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਫਰਨਾਮਾ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਇੱਕ ਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਰਸ਼ੀ "ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸੈਲ" ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਫਰਨਾਮਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਡਾ. ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ, ਡਾ. ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ, ਡਾ. ਰਛਪਾਲ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਫਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਫਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਪਲੱਬਧ ਕਾਲ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਫਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਚਾਰ ਪੜਾਅ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ - 
#ਪਹਿਲਾਂ ਪੜਾਅ (1900-1930) ਈ. 
#ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ (1931-1947) ਈ. 
#ਤੀਜਾ ਪੜਾਅ (1948-1975) ਈ. 
#ਚੌਥਾ ਪੜਾਅ (1976-2004)ਈ. 
## ਸਫਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ
**ਪਹਾੜ ਦਾ ਸਫਰ* (ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ)
**ਮੇਰਾ ਵਲਾਇਤੀ ਸਫਰਨਾਮਾ* (ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਕਮਲਾ ਅਕਾਲੀ) 
**ਆਪਣਾ ਦੇਸ* (ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਹਿਰਾਈ) 
**ਮੇਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ* (ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ) 
**ਮੇਰਾ ਰੂਸੀ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ* (ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਐਨਾ ਐਟਕਿੰਜ਼

**ਐਨਾ ਐਟਕਿੰਜ਼** (16 ਮਾਰਚ 1799 – 9 ਜੂਨ 1871) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੌਦਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗਰਾਫ਼ਰ ਸੀ। ਅਕਸਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੋਟੋਗਰਾਫ਼ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਪੁਸਤਕ ਛਾਪਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਫੋਟੋਗਰਾਫ਼ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਐਟਕਿੰਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1799 ਵਿੱਚ ਟੋਨਬਰਿ, ਕੈਂਟ, ਯੂ।ਕੇ। ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਐਨਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਲੱਖਣ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਖੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਿੱਪੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਲਮਾਰਕ ਦੀ ਪੁਸਤਕ *Genera of Shells* ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਸਮੇਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ। 1825 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਜੌਹਨ ਪਲੀ ਅਟਕਿੰਜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸੇਨਨਯੈਕਸ, ਕੈਂਟ ਦੇ ਐਟਕਿੰਜ ਪਰਿਵਾਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲਸਟੇਡ ਪਲੇਸ ਚਲੇ ਐਟਕਿੰਜ ਨੇ ਬੌਟਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ। ਇਹ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਕਾਰਡ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

## ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਅੰਟਾ ਐਟਕਿੰਜ ਨੇ ਟੈੱਲਬੋਟ ਤੋਂ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੋ ਖੋਜਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ:"ਫੋਟੋੋਜਨਿਕ ਡਰਾਇੰਗ" ਤਕਨੀਕ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਬਜੈਕਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਾਗਜ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਹੈ) ਅਤੇ ਕੈਲੋਟਾਈਪ। 1841 ਤਕ ਐਟਕਿੰਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੈਮਰੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਐਨਾ ਐਟਕਿੰਜ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਕੈਮਰੇ ਆਧਾਰਿਤ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਜੂਨ 1844 ਵਿਚ, ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਫਾਕਸ ਟੈੱਲਬੋਟ ਦੀ 'ਦਿ ਪੈਨਸਿਲ ਆਫ਼ ਨੇਚਰ' ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛੁੱਟੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਕਿਤਾਬ "ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਤਸਵੀਰ-ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਕਿਤਾਬ ਸੀ" ਜਾਂ "ਪਹਿਲੀ ਛਪਾਈ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਨ ਐਟਕੀਨਜ਼ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਐਲਗੀ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਤਿੰਨ ਖੰਡਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ: 1843 ਅਤੇ 1853 ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਆਨੋਟੈਪ ਇਪ੍ਰੈਂਸ਼ਨਸ।ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ 17 ਕਾਪੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।ਕਾਪੀਆਂ ਹੁਣ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੂਜੀਆਂ ਵਿੱਚ:
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਲੰਡਨ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਕਾਪੀ ਦੇ 429 ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਕੈਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਪਲੇਟ ਹਨ) ਆਨਲਾਈਨ ਉਸਨੇ 1843 ਅਤੇ 1853 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਜੇ.ਈ. ਗਰੇ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਇਹ ਵਾਲੀਅਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। 1 ਕੈਲਵਿੰਗਓਵ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਐਂਡ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਗਲਾਸਗੋ, ਸਕੌਟਲੈਂਡ। 2 ਮੇਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਆਰਟ, ਨਿਊਯਾਰਕ। 4 ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੰਡਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਕਲ 403 ਪੰਨਿਆਂ ਅਤੇ 389 ਪਲੇਟਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਇਕਮਾਤਰ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਪੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਟਕਿੰਜ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਕਿਤਾਬ ਸੂਚੀ
* *ਕਰਨਲ। ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨਪ੍ਰਸਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਥਾ।* (The Colonel। A story of fashionable life।) (1853)
* *Murder will out। A story of real life* (1859)

## ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
16 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਐਨਾ ਦੇ 216ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਉੱਤੇ ਗੂਗਲ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਖ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਨੀਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
*
*
*
ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ

**ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ** ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। *ਪਰਿੰਦਾ*, *1942: ਅ ਲਵ ਸਟੋਰੀ*, *ਏਕਲਵਿਆ: ਦ ਰਾਇਲ ਗਾਰਡ*, *ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ* ਫਿਲਮ ਲੜੀ (*ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ ਐਮਬੀਬੀਐਸ* ਅਤੇ *ਲਗੇ ਰਹੋ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ*), *3 ਈਡੀਅਟਸ* ਅਤੇ *ਪੀਕੇ* ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ ਫਿਲਮਸ ਦਾ ਬਾਨੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਮੇਰਾ ਰੂਸੀ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ

**ਮੇਰਾ ਰੂਸੀ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ** ਉੱਘੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹਨਾਂ 1964 ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੋਵੀਅਤ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 1965 ਵਿਚ 'ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਮਿਲਿਆ।

## ਕੁਝ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਬਾਰੇ
ਇਹ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਲੇਖਕ ਨੇ ਚੌਥੀ ਵਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰੂਸੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖਿਆ। ਇਹ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਜੋ ਕਿ ਨਵੰਬਰ, 1964 ਨੂੰ ਇਸਕਸ(ਇੰਡੋ-ਸੋਵੀਅਤ ਕਲਚਰਲ ਸੁਸਾਇਟੀ) ਦੇ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਾਹਨੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸਵਾਰਥ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਠਾ ਕੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਰਵੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਤਰੱਕੀ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਰੂਸ ਨੇ ਅਥਾਹ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਪਿੱਛੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵੱਡਮੁੱਲੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
2015 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ

**ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ 2015** ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਵਾਂਗ 2015 ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਆਰੰਭ 8 ਅਪਰੈਲ 2015 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
## ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨੀਲਾਮੀ
ਇਸ ਵਾਰ ਕੁਲ 123 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 6 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕੇਆਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਯੁਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਡੇਅਰਡੇਵਿਲਸ ਨੇ 16 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
## ਖੇਡਣ ਲਈ ਥਾਵਾਂ
12 ਥਾਵਾਂ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣਗੇ। ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਮੈਚ ਹੋਵੇਗਾ।

## ਅੰਕ ਤਾਲਿਕਾ
## ਅੰਕੜੇ
### ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਅੰਕੜੇ
### ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਅੰਕੜੇ
## ਮੈਚ ਸੂਚੀ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* Official website
* Set Max Live telecast of IPL 8 Opening ceremony 
* Tournament website on ESPN Cricinfo
* IPL Fantasy League 2015
* Live streaming

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਰਾਮਲਿੰਗ ਰਾਜੂ

**ਰਾਮਲਿੰਗ ਰਾਜੂ**, ਘੋਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਸਤਿਅਮ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 7000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਘੋਟਾਲੇ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਸਹਿਤ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸੀਬੀਆਈ ਸਹਿਤ ਕਈ ਜਾਂਚ ਏਜੇਂਸੀਆਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਦੇ ਇਸ ਸਤੋਂ ਵੱਡੇ ਘੋਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਮੁੱਖ ਆਰੋਪੀ ਰਾਮਲਿੰਗ ਰਾਜੂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਉੜੀਆ ਲਿਪੀ

**ਉੜੀਆ ਲਿਪੀ** ਦਾ ਵਿਉਤਪੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਿਪੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋ ਉੜਿਆ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਇਸ ਲਿਪੀ ਦੇ ਹਰਫ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਭ੍ਰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੀ ਇਹ ਤਾਮਿਲ ਹੈ। ਮਲਿਆਲਮ ਆਦਿ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਦਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀ ਹੈ। ਉੜਿਆ ਲਿਪੀ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਤੇ ਬੰਗਲਾ ਲਿਪੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹਨ।

## ਵਰਨਮਾਲਾ
### ਵਿਅੰਜਨ
### ਸਵਰ ਅੱਖਰ 
### ਸੰਖਿਆ ਸੂਚਕ 
## ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਭੇਦਸੂਜਕ
## ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਸੰਯੋਜਕ ਅੱਖਰ ਜਾਂ ਗੰਢ
## ਉੜਿਆ ਲਿਪੀ ਦਾ ਯੂਨੀਕੋਡ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜਿਆ ਲਿਪੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਲੈਸਬੀਅਨ

ਦੁਆਰਾ ਸਾਫੋ ਅਤੇ ਏਰੀਨਾ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਚਿੱਤਰ।]]

**ਲੈਸਬੀਅਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Lesbian) ਇੱਕ **ਸਮਲਿੰਗੀ ਔਰਤ** ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਸਬੀਅਨ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਜਾਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੈਸਬੀਅਨ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਲਈ "ਲੈਸਬੀਅਨ" ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ। ਸਮੁੱਚੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਸਖਤ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨੁਕਸਾਨ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਭਾਗੀਦਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੇ ਸੈਕਸੋਲੋਜਿਸਟਸ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਜੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਔਰਤ ਲਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ।

## ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸ਼ਬਦ *ਲੈਸਬੀਅਨ* ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਨਾਨੀ ਟਾਪੂ *ਲੈਸਬੋਸ* ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਇਸਵੀ ਪੂਰਵ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਾਇਰਾ ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ *ਲੈਸਬੀਅਨ* ਸ਼ਬਦ ਲੈਸਬੋਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਾਈਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

;ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਜਰਨਲ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (Original U.S. copyright is 2003.)
* 
* 

; ਆਡੀਓ
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Lesbian Archive at Glasgow Women's Library
* Bay Area Lesbian Archives
* June L. Mazer Lesbian Archives
* Lesbian Herstory Archives
* *Lesbian* at Curlie
* *Lesbian Media*
* *Lesbians Over Everything*
* Oral Herstorians Collection at Sinister Wisdom
* *Dyke, A Quarterly*, published 1975–1979 (online annotated archive, live website)
* Vintage Images, *Isle of Lesbos* (*Sappho.com*)
* *U.S. Homosexuality – Statistics & Facts*, Statista, 2017

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਸਬੀਅਨਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿੰਗਕ ਅਨੁਸਥਾਪਨ
ਕੇ ਕੇ ਮੇਨਨ

**ਕੇ ਕੇ ਮੇਨਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ੌਰਿਆ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਗੈਡੀਅਰ ਪ੍ਰਤਾਪ, ਗੁਲਾਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਕੇ ਬਨਾ, ਬਲੈਕ ਫ੍ਰਾਈਡੇ ਵਿੱਚ ਇੰਸਪੇਕਟਰ ਰਕੇਸ਼ ਮਰੀਆ, ਅਤੇ ਹੈਦਰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਖੁਰਮ ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਂਵਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮੇਨਨ ਦਾ ਜਾਦਾਤਰ ਬਚਪਨ ਅੰਬਰਨਾਥ ਤੇ ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਮੇਨਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆ ਹੀ ਕੇਰਲਾ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ ਸੀ।

ਮੇਨਨ ਨੇ ਸੇੰਟ ਜੋਸਫਸ ਬੋਆਏਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ 10ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਪੁਣੇ ਦੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਿਸ ਤੋਂ ਏਮ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ।,

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਆਰ. ਏਸ. ਸੀ. ਅਂਦੇਰ੍ਲੇਛ੍ਤ੍

**ਆਰ. ਏਸ. ਸੀ। ਅਂਦੇਰ੍ਲੇਛ੍ਤ੍**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੇਲਜਿਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਬਰੱਸਲਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਨਸਟੇਂਟ ਵੈਨਡੇਨ ਸਟਾਕ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬਰੱਸਲਸ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਬੈਲਜੀਅਨ ਪ੍ਰੋ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*ਆਰ. ਏਸ. ਸੀ। ਅਂਦੇਰ੍ਲੇਛ੍ਤ੍ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  /  /  / 
*ਆਰ. ਏਸ. ਸੀ। ਅਂਦੇਰ੍ਲੇਛ੍ਤ੍ UEFA.com ਉੱਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਜਪਾਨੀ ਕਾਂਜੀ ਰੈਡੀਕਲ ਦਾ ਟੇਬਲ

**ਕਾਂਜੀ ** ਲਿਪਾਂਕ, ਜਾਂ ਗਰਾਫੀਕਲ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਜਪਾਨੀ ਕਾਂਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚੀਨੀ ਰੈਡੀਕਲ ਦੇ 214 ਅਨੁਵਾਦ ਹਨ। ਕਾਂਗਕਸੀ ਵਾਰਵਾਰਤਾ 214 ਰੈਡੀਕਲ (ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ) ਦੇ ਜੁੱਟ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕੀ 47,035 ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਰੈਡੀਕਲ ਦਾ ਟੇਬਲ
## ਕਾਂਗਕਸੀ ਦੁਆਰਾ ਬੇਪਛਾਣੇ ਜਾਨ ਵਾਲੇ ਰੈਡੀਕਲ
## ਹੋਰ ਰੈਡੀਕਲ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਜੀ
ਕੋਨਸਟੇਂਟ ਵੈਨਡੇਨ ਸਟਾਕ ਸਟੇਡੀਅਮ

**ਕੋਨਸਟੇਂਟ ਵੈਨਡੇਨ ਸਟਾਕ ਸਟੇਡੀਅਮ**, ਇਸ ਨੂੰ ਬਰੱਸਲਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਆਰ. ਏਸ. ਸੀ. ਅਂਦੇਰ੍ਲੇਛ੍ਤ੍ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 28,063 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
	
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* ਸਟੇਡੀਅਮ ਗਾਈਡ ਆਰਟੀਕਲ
* ਸਟੇਡੀਅਮ ਡਾਟਾਬੇਸ ਆਰਟੀਕਲ
* ਕੋਨਸਟੇਂਟ ਵੈਨਡੇਨ ਸਟਾਕ ਸਟੇਡੀਅਮ – ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਜ਼ੇਨੋਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ

**ਜ਼ੀਨੋ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ** ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਹੈ।

ਜ਼ੇਨੋ ਦੇ ਬਚੇ ਮਿਲਦੇ ਨੌ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸਾਂ (ਅਰਸਤੂ ਦੀ * ਫਿਜ਼ਿਕਸ* ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੇ) ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਅਤੇ ਸਿੰਪਲੀਕਸ ਦਾ ਟੀਕਾ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਾਸਫੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ.

**ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ.**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੇਲਜਿਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰੁਗੇਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜਨ ਬ੍ਰੇਯ੍ਦੇਲ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬ੍ਰੁਗੇਸ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਬੈਲਜੀਅਨ ਪ੍ਰੋ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*   /  /  / 
* ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ. ਫੇਸਬੁਕ ਉੱਤੇ
* ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ.  ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਜਨ ਬ੍ਰੇਯ੍ਦੇਲ ਸਟੇਡੀਅਮ

**ਜਨ ਬ੍ਰੇਯ੍ਦੇਲ ਸਟੇਡੀਅਮ**, ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰੁਗੇਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ. ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 29,042 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
	
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ. ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਕ ਵੈਬਸਾਈਟ
* ਜਨ ਬ੍ਰੇਯ੍ਦੇਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਤਸਵੀਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਮਨ ਦਾ ਗ਼ੈਰਬਸਤੀਕਰਨ

**ਮਨ ਦਾ ਗ਼ੈਰਬਸਤੀਕਰਨ: ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿਆਸਤ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Decolonising the Mind: the Politics of Language in African Literature) ਕੀਨੀਆਈ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਨਗੂਗੀ ਵਾ ਥਿਉਂਗੋ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਨਗੂਗੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਸਲੇ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਤਬਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਨਗੂਗੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਪਾਠਕ ਵਰਗ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹੈ। ਨਗੂਗੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ।

## ਥੀਮ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ
### ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਨਗੂਗੀ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

### ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ
ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ: "ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੁੱਠੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ, ਇਤਿਹਾਸ, ਰੀਤੀਆਂ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਲੋਕਧਾਰਾ, ਕਲਾ, ਨ੍ਰਿਤ, ਸੰਗੀਤ, ਮੂਰਤੀ, ਏਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜਿਊਣ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਸਲਵਾਦ ਫਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਗੂਗੀ ਵਾ ਥਿਉਂਗੋ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ

**ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Dipannita Sharma) (ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1978) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰਮਾਡਲ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਉਹ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 1988 ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਫ਼ੋਟੋਜੇਨਿਕ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜਾਇਨਰਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਹਾਊਸਿਸ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਕਿਨ ਕੇਅਰ ਬ੍ਰੈਂਡਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਾਰਨੀਅਰ, ਨੀਵੀਆ ਅਤੇ ਡਿਟੋਲ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 16 ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ.

## ਨਿਜ਼ੀ ਜੀਵਨ
ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਓ ਆਈ ਐਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹੋਲੀ ਚਾਈਲਡ ਸਕੂਲ ਗੁਹਾਟੀ ਤੋਂ ਨੌਵੀੰ ਜਮਾਤ ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਕੀ ਦੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ'ਸ ਸਕੂਲ ਨਾਹਰਕਾਟਿਆ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ਼ ਫਾਰ ਵੁਮੈਨ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬਧ ਸਨ। ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ, ਦਿਲਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ।
ਅਤੇ ਅੱਜ ਕੱਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਿਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ, ਅਰੁਨਿਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਸਮ ਸੇ ਸੀਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਲਈ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰੁਨਿਮਾ ਨੇ ਰਾਣੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਰਾਜੀਵ ਖੰਡੇਲਵਾਲ

**ਰਾਜੀਵ ਖੰਡੇਲਵਾਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
### ਟੀਵੀ
* 1998 *ਬਨਫੂਲ* 
* 2002 *ਕਿਆ ਹਾਦਸਾ ਕਿਆ ਹਕੀਕਤ* as Raj Karmarkar 
* 2003–2005 *ਕਹੀਂ ਤੋ ਹੋਗਾ* as Sujal Garewal 
* 2005 *ਟਾਈਮ ਬੌਂਬ 9/11* as Field Officer Varun Awasthi
* 2006 *ਡੀਲ ਯਾ ਨੋ ਡੀਲ* as himself 
* 2006 *ਸੁਨ ਲੇਨਾ* as Sharim 
* 2006 *ਸੀਆਈਡੀ (ਭਾਰਤੀ ਡਰਾਮਾ)* as ACP Prithviraj 
* 2006–2007 *ਲੈਫਟ ਰਾਈਟ ਲੈਫਟ* as Captain Rajveer Singh Shekhawat 
* 2009 *ਸੱਚ ਕਾ ਸਾਮਨਾ (ਸੀਜਨ 1)*as himself 
* 2011-2012 *ਸੱਚ ਕਾ ਸਾਮਨਾ (ਸੀਜਨ 2)* as himself 
*2011 *ਸੁਪਰ ਕਾਰਸ* as himself 
* 2013 *My Endeavour* as himself
* 2014 "ਸਾਵਧਾਨ ਇੰਡੀਆ" India fights back as Detective samrat
* 2014 "ਪਿਆਰ ਦਾ ਦਰਦ ਹੈ ਮੀਠਾ ਹੈ ਪਿਆਰਾ ਪਿਆਰਾ" as Detective samrat
* 2014 *ਸ਼ਪਥ* as Detective Samrat
* 2015 *ਰਿਪੋਰਟਸ* as Kabir

### ਫਿਲਮਾਂ
* 2008 *ਆਮਿਰ (ਫਿਲਮ)* as Dr.Aamir Ali 
* 2011 *ਸ਼ੈਤਾਨ* as Inspector Arvind Mathur 
* 2011 *ਸਾਊਂਡਟਰੈਕ* as Raunak Kaul
* 2012 *ਵਿੱਲ ਯੂ ਮੈਰੀ ਮੀ?* as Rajveer 
* 2013 *ਟੇਬਲ ਨੰਬਰ 21* as Vivaan Agasthi 
* 2013 *ਇਸ਼ਕ ਐਕਚੁਅਲੀ* as Neil
* 2014 *ਸਮਰਾਟ ਐਂਡ ਕੋ* as Samrat Tilakdhari
* 2014 *ਡੈਥ ਆਫ ਅਮਰ* as Amar Anand

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਰਦ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਰਦ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ

a traditional dance of Tamil Nadu]]
]]
) performing]]
 state]]
) performing]]
 from northern India]]
]]
]]
﻿**ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ**; ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕਬੂਲ ਹਨ। 400 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਮੁਨੀ ਨਾਮੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ 'ਨਾਟ ਸ਼ਾਸਤਰ' ਨਾਮੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ﻿ ਨਾਚਾਂ ਬਾਰੇ ਤਰਤੀਬ ਵਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
## ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
* ਭਰਤਨਾਟਯਮ - ਤਾਮਿਲ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ
* ਕੱਥਕ - ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ
* ਕੂਚੀਪੁੜੀ - ਤੇਲਗੂ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ
* ਕਥਕਲੀ - ਮਲਿਆਲਮ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ
* ਮੋਹਨੀਅੱਟਮ -ਕੇਰਾਲਾ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ
* ਯਕਸ਼ਾ ਗਾਣਾ - ਕੰਨੜ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ
* ਮਨੀਪੁਰੀ - ਮਨੀ ਪੁਰ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ
* ਉੜੀਸੀ - ਉਡੀਸਾ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ
* ਸਤਰੀਏ - ਆਸਾਮ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕੀ ਨਾਚ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ
ਢੋਲਕੀ

**ਢੋਲਕੀ** ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਢੋਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ

ਦੋ ਛੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਢੋਲਕੀ
ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਖੜਕੇ,
ਨੀ ਮੇਲਾ ਛੜਿਆਂ ਦਾ 
ਦੇਖ ਚੁਬਾਰੇ ਚੜਕੇ, 
ਨੀ ਮੇਲਾ ਛੜਿਆਂ ਦਾ...

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਜ਼

## ਉਸਾਰੀ 
ਢੋਲਕੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਸਤਹ ਤਿੱਖੇ ਸੁਰਾਂ ਲਈ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸਤਹ ਨਿਚਲੇ ਸੁਰਾਂ ਲਈ ਮੱਝ ਦੀ ਚਮਡ਼ੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ  ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਨੀਵੀਂ ਪਿੱਚਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਸ ਅਤੇ ਤਿਗੁਣ ਵਜਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

ਇਹ ਖੋਲ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ਮ ਦੀ ਲੱਕੜ (ਡਾਲਬਰਜੀਆ ਸਿਸੂ) ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਸਤੇ ਢੋਲਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਕੜ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਬ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ, ਢੋਲਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
thumb|ਛੱਤੀਸਗਡ਼੍ਹ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਢੋਲਕਾ
ਬ੍ਰਿਕਸਟਨ

**ਬ੍ਰਿਕਸਟਨ**, ਲੈਬੇਨਥ ਦੇ ਲੰਡਨ ਬੋਰੋ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੱਖਣੀ ਲੰਡਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੰਡਨ ਯੋਜਨਾ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 35 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਨਾਖਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਕਸਟਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਟਰੀਟ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਪ੍ਰਚੂਨ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਨਸਲੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੱਖਣ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟਾਕਵੈੱਲ, ਕਲੈਪਹੈਮ, ਸਟਰੀਟਹੈਮ, ਕੈਂਪਬੈਲ, ਤੁਲਸੇ ਹਿਲ ਅਤੇ ਹੇਰਨੇ ਹਿਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੈਬੇਨਥ ਦੇ ਲੰਡਨ ਬੋਰੋ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜਗਦੀਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ

thumb|ਜਗਦੀਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ

**ਜਗਦੀਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕਾਂ
*ਚੋਂਕ ਢੋਲੀਆ 
*ਸਾਵੀ
*ਘੁੱਗੂ ਘੋੜੇ ਬੰਦੇ
*ਜਗਦੀਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ ਦੇ ਨਾਟਕ

## ਹਵਾਲੇ
### ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗਕਰਮੀ
ਬੀ.ਏ. ਪਾਸ

**ਬੀ.ਏ. ਪਾਸ** ਬਾਲੀਵੁਡ ਦੀ 2013 ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਜੈ ਬਹਿਲ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਭਰਤ ਸ਼ਾਹ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੈ ਪਾਤਰ ਸ਼ਿਲਪਾ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਸ਼ਾਦਾਬ ਕਮਾਲ, ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਦਿਬਿਏਂਦੁ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਮੋਹਨ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੀ 2009 ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਦ ਰੇਲਵੇ ਆਂਟੀ ਵਲੋਂ ਸੰਕਲਿਤ ਹੈ।

ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 12 ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਣਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਭਾਗ ਮਿਲਖਾ ਭਾਗ ਦੇ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਤਾਰੀਖ ਅੱਗੇ ਵਧਾਕੇ 2 ਅਗਸਤ 2013 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਪਲਾਟ
ਮੁਕੇਸ਼ (ਸ਼ਾਦਾਬ ਕਮਾਲ) ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਆ (ਗੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ) ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਾਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਕੇਸ਼ ਦਾ ਦਾ ਕੋਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਭਵਿਸ਼‍ਯ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਵੀ ਖਸ‍ਤਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੂਆ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਕੇਸ਼ ਦੀ ਭੂਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਚੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਣ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਰਿਕਾ (ਸ਼ਿਲਪਾ ਸ਼ੁਕਲਾ) ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭੂਆ ਦੀ ਦੋਸਤ ਹੈ ਮੁਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਹਾਨੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੋਨੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਾਰਿਕਾ ਦੇ ਘਰ ਮਿਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਿਕਾ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਅਮੀਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਕਸ ਸਬੰਧਾਂ ਵਲੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੁਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਹ ਜੀਵਨਚਰਿਆ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਉਸਨੂੰ ਪੈਸੇ ਕਮਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਿਕਾ ਦੀ ਸੱਸ (ਸ਼ਾਂਤੀਦੇਵੀ) ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਗੜਬੜ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਯਾਨੀ ਸਾਰਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ ਖੰਨਾ (ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ) ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਗਾਹ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਕਲਾਕਾਰ
* ਸ਼ਿਲਪਾ ਸ਼ੁਕਲਾ - ਸਾਰਿਕਾ
* ਸ਼ਾਦਾਬ ਕਮਾਲ - ਮੁਕੇਸ਼
* ਰਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ- ਖੰਨਾ
* ਦਿਬਿਏਂਦੁ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ - ਜੋਨੀ
* ਵਿਜੈ ਕੌਸ਼ਿਕ-
* ਅਨੁਲਾ ਨਾਵਲੇਕਰ - ਛੋਟੀ
* ਹੈਪੀ ਰਣਜੀਤ - ਪੀ ਐਚ ਡੀ
* ਅਮਿਤ ਸ਼ਰਮਾ- ਅਮਿਤ
* ਗੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ- ਭੂਆ 
* ਰਵੀਨਾ ਸਿੰਘ- ਸੋਨੂ
ਨਰਸੀ ਮਹਿਤਾ

**ਨਰਸੀ ਮਹਿਤਾ** (ਗੁਜਰਾਤੀ: નરસિંહ મહેતા) ਜਾਂ **ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ** ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਗਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਗਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਘ-ਮੀਰਾ-ਯੁੱਗ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਕਾਵਿਕਾਲ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਭਾਵਪ੍ਰਵਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਪਦਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਰਸੀ ਦਾ ਲੱਗਪਗ ਉਹੀ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਦਾਸ ਦਾ। "ਵੈਸ਼ਣਵ ਜਨ ਤੋ ਤੈਨੇ ਕਹੀਏ ਜੇ ਪੀੜ ਪਰਾਈ ਜਾਣੇ ਰੇ," ਸਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਜਨ ਨਰਸੀ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਨਰਸੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰਤੱਤ ਨੂੰ ਪਿਰੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਿਆਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਮਾਨਵੀਅਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨਰਸੀ ਦੀ ਇਸ ਸਾਊ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰਸਮੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਬਾਰੇ ਅਤਿਰਿਕਤ ਸਮਝ ਅਗਲੇ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਦਾ ਜਨਮ 1414 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 79 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਡਲਿਕਾ III ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ
ਅਤੀਕਾ ਓਧੋ

**ਅਤੀਕਾ ਓਧੋ** (; ਜਨਮ : 12 ਫ਼ਰਵਰੀ 1962) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੇਤਾ, ਅਦਾਕਾਰਾ, ਹੋਸਟ, ਮੇਕਅਪ ਆਰਟਿਸਟ ਅਤੇ ਹੇਅਰਸਟਾਇਲਿਸਟ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ *ਸਿਤਾਰਾ ਔਰ ਮੇਹਰੂਨੀਸਾ* ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਦਸ਼ਤ, ਨਿਜਾਤ, ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਈ ਸਾਲ ਕਾ ਅਤੇ ਹਮਸਫ਼ਰ ਵਰਗੇ ਡਰਾਮੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਹਮਸਫ਼ਰ ਵਿਚਲੇ ਸੱਸ ਦੇ ਖਲਨਾਇਕੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, 1968 ਵਿੱਚ ਜੈਕਬਾਬਾਦ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਦੀ ਪੋਤੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1989 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਕ-ਅਪ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਹੇਅਰ ਸਟਾਈਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਕਰਾਚੀ 'ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਗਿਆਪਨ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਮੇਕ-ਅਪ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ, ਸੀਤਾਰਾ ਅਤੇ ਮੇਹਰੂਨਿਸਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1995 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਜੋ ਡਰ ਗਿਆ ਵੋਹ ਮਰ ਗਿਆ" ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਭੂਮਿਕਾ "ਪਿਆਰ ਕੇ ਸਦਕੇ" ਵਿੱਚ ਮਨਸੁਰਾ ਦੀ ਹੈ।

## ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਜ 
2016 ਤੋਂ, ਉਹ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੌਕਤ ਖਾਨਮ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ, ਫੈਟਮੀਡ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ "ਹਮਾਰਾ ਮੁਲਕ, ਹਮਾਰੇ ਲੋਗ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਓਧੋ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਓਧੋ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਹਨ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੀ ਸਫਰ
### ਫਿਲਮਾਂ
**ਜੋ ਡਰ ਗਿਆ ਸੋ ਮਰ ਗਿਆ* (1995)
**ਮੰਮੀ* (1997)
**ਮੁਝੇ ਚਾਂਦ ਚਾਹੀਏ* (2000)
**ਅਭੀ ਤੋਹ ਮੈਂ ਜਵਾਨ ਹੂੰ* (2013)

### ਟੀਵੀ ਲੰਮੇ ਨਾਟਕ
**ਅਕਸ*: 1991 / PTV
**ਤਲਾਸ਼*: 1992 / PTV
**ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਈ ਸਾਲ ਕਾ*': 1996 / PTV
**Tu Laak Chalay Re Gorey* : 2001 / PTV
**ਅਬ ਯਹਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਏਗਾ*: 2002/ Indus Vision
**ਬੇਖ਼ਬਰੀ*: 2003 / Indus Vision
**ਮਰੀਅਮ*: 2004 / Indus Vision
**ਤੁਮ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ :2007 / Aaj TV
**ਚਲੋ ਫਿਰ ਸੇ ਜੀ ਲੇ*: 2008 / Ary Digital

### ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
**ਸਿਤਾਰਾ ਔਰ ਮੇਹਰੂਨੀਸਾ* (1992)
**ਦਸ਼ਤ* (1992)
**ਨਿਜਾਤ* (1993)
**ਤਲਾਸ਼* (1993)
**ਆਂਗਨ ਵਾੜੀ* (1994)
**ਜਨੂੰਨ* (2000)
**ਤੁਮ ਹੀ ਤੋ ਹੋ* (1999)
**ਆਨ* (2001)
**ਕਿਰਚਿਆਂ* (2002)
**ਚਾਹਤੇਂ* (2003)
**ਉਮਰਾਓ ਜਾਂ ਅਦਾ* (2003)
**ਹਰਜਾਈ* (2004)
**ਧੂਲ* (2006)
**ਕਰਿਸ਼ਮੇ* (2007)
**ਨਸਲ* (2003)
**ਅਤੀਕਾ ਓ* (2008)
**ਹਮ ਤੁਮ* (2010)
**ਸਾਂਸ* (2011)
**ਹਮਸਫ਼ਰ* (2011)
**ਯੇਹ ਦਿਲ* (2011)
**ਬੈੰਡ ਬਜੇਗਾ* (2012)
**ਸਿਸਕੀਆਂ* (2013)
**ਇਸ਼ਕ ਸਮੁੰਦਰ* (2013)
**ਆਰਜ਼ੂ ਜੀਨੇ ਕੀ ਤੋ ਨਹੀਂ (2013)
*''ਗਲਤੀ ਸੇ ਮਿਸਟੇਕ ਹੋ ਗਈ (2013)

## ਸੰਦਰਭ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 
* Odho Cosmetics 
* Odho Productions 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ

**ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ** ਬਾਕੀ ਨਾਗਰੀ ਲਿਖਾਈ ਸ਼ਾਖਾ ਵਾਂਗ ਅਬੂਗੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤੀ ਤੇ ਕੂਚ੍ਚੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਸਵਰ ਅੱਖਰ
## ਵਿਅੰਜਨ
## ਗੈਰ ਸਵਰ ਵਾਲੇ ਭੇਦਸੂਚਕ
## ਸੰਖਿਆ ਸੂਚਕ
## ਸੰਯੁਕਤ ਅੱਖਰ
## ਗੁਜਰਾਤੀ ਯੂਨੀਕੋਡ
ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਯੂਨੀਕੋਡ U+0A80 से U+0AFF ਤੱਕ ਹੈ।

Gujarati

## ਗੁਜਰਾਤੀ ਕੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ 
 Keyboard - available for MS Windows, Linux, Unix, Solaris.]]

## ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ.ਆਈ.ਆਈ.
ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ ਲਈ ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ.ਆਈ.ਆਈ. ((ISCII)।ndian Script Code for।nformation।nterchange)ਕੋਡ 57010 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ
ਟੈਂਡੀ ਨਿਊਟਨ

**ਟੈਂਡੀਵੇ** "**ਟੈਂਡੀ**" **ਨਿਊਟਨ** (; ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ 1972) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਦ ਪਰਸੂਟ ਆਫ਼ ਹੈਪੀਨੈੱਸ* ਵਿਚਲੇ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਿੰਡਾ, *ਮਿਸ਼ਨ: ਇਮਪਾਸੀਬਲ II* ਵਿੱਚ ਨੇਆ ਨੌਰਡੌਫ਼-ਹਾਲ ਅਤੇ * ਕ੍ਰੈਸ਼* ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਇਨਾਮ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰੀਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ BAFTA ਇਨਾਮ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇਈ ਸਿਹਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਿਆਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਨਿੱਕ ਨਿਊਟਨ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਵੱਡੀ ਹੋਈ।

ਕੁਝ ਜੀਵਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਜ਼ਾਮਬੀਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। Ndebele, ਜ਼ੂਲੂ, Xhosa ਜਾਂ ਸਵਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਟੈਂਡੀਵੇ () ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਮਹਿਬੂਬ/ਪਿਆਰਾ" ਅਤੇ "Thandie" ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉੱਚਾਰਨ  ਹੈ। ਟੈਂਡੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ੋਨਾ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਹ **ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ** ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇਖੋ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇਖੋ। ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਅੱਗੋਂ ਅਰਬੀ ਜਾਂ ਤੁਰਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਹੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੂਚੀ ਸਾਂਝੀ ਹੈ।

## A 
; Avatar (ਐਵਟਰ): ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ *ਅਵਤਾਰ* ਤੋਂ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੁਆਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ।

## B 
; Bandanna (ਬੰਡਾਨਾ): *ਬੰਨਣਾ* ਤੋਂ
; Bangle (ਬੈਂਗਲ): *ਬਾਂਗੜੀ* ਤੋਂ, ਕੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ
; Brahmin (ਬ੍ਰਾਹਮਣ): *ਬ੍ਰਾਹਮਣ* ਤੋਂ, ਹਿੰਦੂ ਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵਰਣ
; Bungalow (ਬੰਗਲੋ): *ਬੰਗਲਾ* ਤੋਂ, ਬੰਗਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਘਰ
;Bazaar (ਬਜ਼ਾਰ):*ਬਾਜ਼ਾਰ* ਤੋਂ
## C 
; Calico (ਕੇਲੀਕੋ): *ਕਲੀਕਟ* ਤੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ
; Cheetah (ਚੀਤਾਹ): *ਚੀਤਾ* ਤੋਂ, ਭਾਵ *ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ*
;  (ਚਿਟ): *ਚਿੱਠੀ* ਤੋਂ, ਇੱਕ ਨੋਟ
; Chutney (ਚਟਨੀ): *ਚਟਨੀ* ਤੋਂ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ *ਮਸਲਨਾ*
; Cot (ਕੌਟ): *ਖਾਟ* ਤੋਂ
; Cummerbund: *ਕਮਰਬੰਦ* ਤੋਂ - ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ
; : *ਖੁਸ਼ੀ* ਤੋਂ - ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਜਮ੍ਹਾਂਬੰਦੀ

ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲ ਐਕਟ 1887 ਅਨੁਸਾਰ ਆਮ ਮਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਬੰਦੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ
*(ੳ) ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ, ਮੁਜ਼ਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਲਗਾਨ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਪੈਦਾਦਾਰ ਉਗਰਾਹੁਣ ਲਈ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹੱਕਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਬਿਆਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਖ਼ਸਰਾ

**ਖ਼ਸਰਾ** ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਅਤੇ ਉਸਤੇ ਉਗਾਈ ਫਸਲ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਆਮਾਤੇਰਸ

,  or  ਜਪਾਨੀ ਮਿੱਥ ਚੱਕਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਂਤੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ। ਆਮਾਤੇਰਸ ਨਾਮ ਆਮਾਤੇਰੁ ਤੋਂ ਵਿਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ"। ਇੰਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਨਾਮ ਆਮਾਤੇਰਸ ਓਮਿਕਾਮੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮਹਾਨ ਅਗਸਤ ਭਗਵਾਨ ਜੋ ਕੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ"।
ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੋਜੀਕੀ ਤੇ ਨਿਹੋਨਸ਼ੋਕੀ, ਜੋ ਕੀ ਜਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਸੀ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਉਹ ਆਮਾਤੇਰਸ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ।

￼

**ਆਮਾਤੇਰਸ** ਤੇ **ਆਮਾਤੇਰਾਸੂ** ਦਾ ਵਰਣਨ ਜਾਪਾਨੀ ਐਨੀਮੇ *ਨਰੂਟੋ*  ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ **ਸਾਸਕੇ** ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਅਖਾਂ ਤੋਂ ਅਗ ਲਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ *ਬਲੈਕ ਫ਼ਲੇਮ* ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਏਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਤਦੋਂ ਤਕ ਬਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਏਹ ਸ਼ਕਤੀ **ਸਾਸਕੇ** ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਡੇ ਭਰਾ **ਇਤਾਚੀ** ਕੋਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਦੇਵੀ