open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਐਨੀ ਅਲੀ ਖਾਨ

**ਕੁਰਤੁਲੈਨ "ਐਨੀ" ਅਲੀ ਖਾਨ** ( ; 1980 &#x2013; 21 ਜੁਲਾਈ 2018) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਡਲ, ਫ੍ਰੀ-ਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ, *ਸੀਤਾ ਅੰਡਰ ਦ ਕ੍ਰੈਸੈਂਟ ਮੂਨ* 2019 ਵਿੱਚ ਸਾਈਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਸਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰੰਗਵਾਦ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤਿਆਚਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਿਲਾਪ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 21 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਐਮਟੀਵੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਐਮਟੀਵੀ ਵੀਡੀਓ *ਸਾਲੀ ਤੂ ਮਾਨੀ ਨਹੀਂ* ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੂਟ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੋਫੀਅਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੀ ਗਈ।

ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਡੇਲ ਮਹਾਰਿਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ *ਡਾਨ*, ਹੇਰਾਲਡ, *ਦਿ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ*, *ਦ ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ*, *ਦਿ ਕੈਰਾਵੈਨ*, *ਤਨਕੀਦ*, *ਰੋਡਜ਼ ਐਂਡ ਕਿੰਗਡਮ*, ਅਤੇ ਬਲੌਗ "ਚਪਾਤੀ ਰਹੱਸ" ਸਮੇਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਹੇਰਾਲਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸਦਾ ਲੇਖ "ਦਿ ਮਿਸਿੰਗ ਡਾਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਅਲੀ ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ, ਸ਼ੇਖ ਅੱਬਾਸ, ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਸੂਦ, ਇੱਕ ਮੁਹਾਜਿਰ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੱਜ ਗਏ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਰਾਚੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਚਲੀ ਗਈ।

ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਸਰ ਸਈਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੋਫੀਅਨ ਖਾਨ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਅਲੀ ਖਾਨ 2016 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ। ਉਹ 21 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਅਰਫਾ ਸਈਦਾ ਜ਼ੇਹਰਾ

**ਅਰਫਾ ਸਈਦਾ ਜ਼ੇਹਰਾ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫਿਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਾਨੋਆ ਵਿਖੇ ਹਵਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਜ਼ੇਹਰਾ ਫੋਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ। ਜ਼ੇਹਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਅਰਟੇਕਰ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ; ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫੋਰਮਾਂ 'ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਰਫਾ ਸਈਦਾ ਜ਼ੇਹਰਾ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਨੋਆ ਵਿਖੇ ਹਵਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ 1983 ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ *ਸਰ ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ, 1817-1898: ਮੈਨ ਵਿਦ ਏ ਮਿਸ਼ਨ*।

## ਵਿਦਵਾਨ ਕਰੀਅਰ 
1966 ਤੋਂ 1972 ਤੱਕ, ਜ਼ੇਹਰਾ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਉਹ 1972 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੀ ਅਤੇ 1984 ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2009 ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਫੋਰਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਬੌਧਿਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਫੋਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਸੀ।

## ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ 
ਜ਼ੇਹਰਾ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਰਤੋਂ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ "ਸਾਹਿਤਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ" ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਮਾਤਵਾਦ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜ਼ੇਹਰਾ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਔਰਤ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਕ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2025
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸੁਮਈਆ ਉਸਮਾਨੀ

**ਸੁਮਈਆ ਉਸਮਾਨੀ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭੋਜਨ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਮਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 2006 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਗਲਾਸਗੋ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਚਪਨ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਕਪਤਾਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ *ਮਾਈ ਟੈਮਰਿੰਡ ਕਿਚਨ* ਨਾਮਕ ਬਲੌਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 12 ਸਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ, *ਸਮਰਜ਼ ਅੰਡਰ ਦ ਟੈਮਰਿੰਡ ਟ੍ਰੀ: ਰੈਸਿਪੀਜ਼ ਐਂਡ ਮੈਮੋਰੀਜ਼ ਫਰਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ* (2016, ਫਰਾਂਸਿਸ ਲਿੰਕਨ ) ਨੂੰ *ਦ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ* ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀਆਂ "11 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵੀਆਂ ਕੁੱਕਬੁੱਕਸ 2016" ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ "ਸਪੈੱਲਬਾਈਡਿੰਗ" ਅਤੇ "ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਨੈਪਸ਼ਾਟ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਸੋਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕਿਤਾਬ *ਮਾਊਂਟੇਨ ਬੇਰੀਜ਼ ਐਂਡ ਡੈਜ਼ਰਟ ਸਪਾਈਸ: ਸਵੀਟ ਇੰਸਪੀਰੇਸ਼ਨ ਫਰੌਮ ਦ ਹੰਜ਼ਾ ਵੈਲੀ ਟੂ ਦ ਅਰਬੀਅਨ ਸਾਗਰ,* ਜੋਆਨਾ ਯੀ ਦੁਆਰਾ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ, *ਅੰਦਾਜ਼ਾ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਯਾਦਾਂ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਨੈਕਸਟ ਚੈਪਟਰ ਅਵਾਰਡ 2021 ਜਿੱਤਿਆ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣਾ ਹੈ।   ਉਹ ਗਲਾਸਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਵਰਣਨ ਉਹ "ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲੋਕਧਾਰਾ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰੇਡਡ ਬਿਰਤਾਂਤ" ਵਜੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੰਗ ਪੰਚਮੀ

**ਰੰਗ ਪੰਚਮੀ** (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਾ ਰੰਗ) ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਫਾਲਗੁਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਪੱਖ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਹੈ।

ਰੰਗ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਲੋਕ ਹੋਲੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਰੰਗਦਾਰ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਗੁਲਾਲ ਛਿੜਕਦੇ ਜਾਂ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਲੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਰੰਗ ਪੰਚਮੀ 'ਤੇ, ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਰੰਗਦਾਰ ਪਾਣੀ ਵੀ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ। "ਰੰਗ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਰੰਗ, ਅਤੇ "ਪੰਚਮੀ" ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਿਮਗਾ ਜਾਂ ਸ਼ਿਮਗੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਲੋਕ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਜਲੂਸ ਕੱਢਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਲੂਸ ਕਿਸੇ ਨੇੜਲੇ ਨਦੀ ਜਾਂ ਛੱਪੜ ਵਿਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਵਰਣਨ 
ਰੰਗ ਪੰਚਮੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੰਗ ਪੰਚਮੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ, ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।

ਰੰਗ-ਰੋਗਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਿੰਦੂ ਵੀ ਰੰਗ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸੇਧ ਲੈਣ ਲਈ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਹਿੰਦੂਆਂ
* ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਜ਼ੰਜਬੀਲ ਅਸੀਮ ਸ਼ਾਹ

**ਜ਼ੰਜਬੀਲ ਆਸਿਮ ਸ਼ਾਹ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੈਟਵਰਕ ਚੈਨਲਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਟੀਵੀ ਲੇਖਕ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਸ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸੇ ਚੈਨਲ ਲਈ 2012 ਵਿੱਚ *ਸੱਤ ਮਾਫੀ ਮੈਂ* ਲੜੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਦਲਾ-ਰੋਮਾਂਸ *ਮਰਾਸਿਮ* ਦੇ ਨਾਲ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਝੱਲਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਯੇ ਮੇਰਾ ਦੀਵਾਨਪਨ ਹੈ* ਵਰਗੇ ਸੀਰੀਅਲ ਲਿਖੇ, ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਜੋੜੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ *ਬਾਲਾ*, ਇੱਕ ਲੰਗੜੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। *ਬਾਲਾ* ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵੀ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਰਹੱਸ-ਥ੍ਰਿਲਰ *ਚੀਖ* ਅਤੇ ਟੀਨ-ਰੋਮਾਂਸ *ਪਿਆਰ ਕੇ ਸਦਕੇ* ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਏਆਰਵਾਈ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਏ-ਪਲੱਸ ਟੀਵੀ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ 'ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਕੰਮ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਰਵੀ ਸਿਰਮਦ

**ਮਾਰਵੀ ਸਿਰਮਦ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਾਰਵੀ ਸਿਰਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ 1970 ਨੂੰ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਭਵਲਪੁਰ ਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਚੌਧਰੀ ਅਨਵਰ ਉਲ ਹੱਕ, 2003 ਤੱਕ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਸਨ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।

ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਮਦ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ NGO ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  ਸਿਰਮਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਈਟਸ ਫਾਰ ਆਲ ਦੇ ਬੋਰਡ ਚੇਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੁਤਬਾ ਯਾਕੂਬ

**ਰੁਤਬਾ ਯਾਕੂਬ** ਇੱਕ ਸਾਊਦੀ ਮੂਲ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੇਸਕਾਫੇ ਬੇਸਮੈਂਟ  ਤੇ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ *ਪੈਪਸੀ ਬੈਟਲ ਆਫ਼ ਦ ਬੈਂਡਜ਼* ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਰੁਤਬਾ ਯਾਕੂਬ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। *ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ* ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦੋ ਬ੍ਰੇਕਆਊਟ ਐਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯਾਕੂਬ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਯਾਕੂਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਉਹ ਰਾਹ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਉਸ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ EP *Échapper* (ਫਰੈਂਚ ਫਾਰ ਏਸਕੇਪ) 'ਤੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਜੋਂ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਗਾਇਕ ਬਣੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਜੁਨੈਦ ਜਮਸ਼ੇਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਾਕੂਬ ਨੇ *ਪਬਲਿਕ ਰੇਡੀਓ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ* ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਦਮੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੀਟੀਵੀ ਹੋਮ ' ਤੇ *ਪੈਪਸੀ ਬੈਟਲ ਆਫ਼ ਦ ਬੈਂਡਜ਼* ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਰੂਟਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ, ਸਿੰਥ-ਪੌਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪੌਪ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਦੀਆਂ ਸੋਲੋ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਡੀ ਪੌਪ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ। ਯਾਕੂਬ ਰੈਪਰ ਮੋ ਨਵਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਬੈਂਡ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਜ਼ਡਮ ਸਲਾਦ ਨਾਮਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਯਾਕੂਬ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੂਟਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬੈਂਡ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਸੋਲੋ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਯਾਕੂਬ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮੀਸ਼ਾ ਸ਼ਫੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਗੀਤ 'ਤੇ ਗਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁੰਬਲ ਸ਼ਾਹਿਦ

**ਸੁੰਬਲ ਸ਼ਾਹਿਦ** (1954 – 6 ਮਈ 2021) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਗਾਇਕਾ, ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਅਹਿਮਦ ਬਸ਼ੀਰ (ਉਰਦੂ: احمد بشیر; 24 ਮਾਰਚ, 1923 – 25 ਦਸੰਬਰ, 2004) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ, ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਉਹ ਨਾਟਕਾਂ '''ਤੱਕੇ ਕੀ ਆਏਗੀ', ਬਾਰਾਤ*, *ਪਾਣੀ ਜੈਸਾ ਪਿਆਰਾ*, *ਦੇਖੋ ਚੰਦ ਆਇਆ*, *ਇਸ਼ਕਾਵੇ* ਅਤੇ *ਨੰਦ''  ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸੁੰਬਲ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਵੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨਾਟਕ ਐਤਰਾਫ਼, ਪਰਚਾਇਆਂ, ਹੈਪੀਲੀ ਮੈਰਿਡ, ਯੇ ਸ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤੀ, ਅਤੇ ਨਾਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਮਲਿਕਾ-ਏ-ਆਲੀਆ, ਤਕੇ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਾਰਾਤ, ਦਾਘ, ਫਲਟੂ ਲਰਕੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬੇਹਾਨ ਮੇਰੀ ਦੇਵਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਇਸ਼ਕਾਵੇ, ਪਾਣੀ ਜੈਸਾ ਪਿਆਰਾ, ਦੇਖੋ ਚੰਦ ਆਇਆ, ਏਕ ਔਰ ਸੀਤਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੰਦ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁੰਬਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਹਿਦ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਹਿਮਦ ਬਸ਼ੀਰ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ। ਸੁੰਬਲ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਨਾਸਿਰ ਦੀ 2019 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸੁੰਬਲ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਬੁਸ਼ਰਾ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾ ਅੱਬਾਸ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੀਲਮ ਇੱਕ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ।

## ਮੌਤ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 6 ਮਈ 2021 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਤਲਤ ਸਿੱਦੀਕੀ

**ਅਦੀਬਾ ਨਜ਼ੀਰ**, ਜਿਸਨੂੰ **ਤਲਤ ਸਿੱਦੀਕੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਵਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ *ਇਸ਼ਕ-ਏ-ਹਬੀਬ* (1965), *ਕੋਨ ਕਿਸ ਕਾ* (1966), *ਲੋਰੀ* (1966), *ਯਾਰ ਮਾਰ* (1967), *ਚਾਚਾ ਜੀ* (1967), *ਬੇਹਾਨ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। *ਭਾਈ* (1968), *ਲਾਡਲਾ* (1969), *ਅੰਦਾਲੀਬ* (1969), *ਉਮਰਾਓ ਜਾਨ ਅਦਾ* (1972), *ਬਾਗੀ ਤੈ ਫਿਰੰਗੀ* (1976)।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਅਦੀਬਾ ਨਜ਼ੀਰ ਦਾ ਜਨਮ 1939 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਲਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
1956 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ *ਦੋਰਾਹਾ*, *ਮੈਂ ਵੋ ਨਹੀਂ*, *ਜਾਨੀ ਦੁਸ਼ਮਨ*, *ਮੇਰਾ ਵੀਰ*, *ਇਕ ਸੀ ਮਾਂ* ਅਤੇ *ਪੰਛੀ ਤੈ ਪਰਦੇਸੀ* ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਤਲਤ ਨੇ ਪੀਟੀਵੀ 'ਤੇ *ਦੇਹਲੀਜ਼*, *ਕਹਾਂ ਹੈ ਮੰਜ਼ਿਲ*, *ਜ਼ਰਬ ਗੁਲਾਬ*, *ਹਿਸਾਰ*, *ਵਾਰਿਸ* ਅਤੇ *ਧੂੰਦ ਕੇ ਉਸ ਪਰ* ਸਮੇਤ ਕਈ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ ਬਸ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੋ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਰੀਜ਼ ਸੀ, ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ 'ਤੇ। 

## ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜ ਗਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਦੀ 9 ਮਈ, 2021 ਨੂੰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ 82 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕੈਨਾਲ ਵਿਊ ਸੋਸਾਇਟੀ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਰਥ ਯਾਤਰਾ (ਪੁਰੀ)

alt=Nandighosa Ratha during Covid-19|thumb|223x223px|ਕੋਵਿਡ-19 ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਨੰਦੀਘੋਸਾ ਰਥ
**ਪੁਰੀ ਦੀ** **ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਰਥ ਜਾਤਰਾ** (      ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਜਗਨਨਾਥ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਖੇਤਰ ਪੁਰੀ ਧਾਮ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵਰਣਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ, ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਕਪਿਲਾ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਦੇਵਤਾ ਜਗਨਨਾਥ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਯਾਈ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਦਾ ਬਾਲੀ, ਪੁਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਸੀ ਮਾਂ ਮੰਦਿਰ (ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ) ਰਾਹੀਂ ਗੁੰਡੀਚਾ ਮੰਦਿਰ ਲਈ ਜਗਨਨਾਥ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਵਜੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਲਾਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਆਸਾਧਾ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀਵਿਤੀਆ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉੜੀਆ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਸਾਧ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੈ।

## ਵਰਣਨ 
thumb|"ਬੜਾ ਡੰਡਾ" ਜਾਂ ਗ੍ਰੈਂਡ ਐਵੇਨਿਊ
ਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਰਥਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ: ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਦਾ ਰਥ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਸਾ (ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ) ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ (ਚੰਨ ਦੇ ਮੋਮ ਦਾ ਚੱਕਰ) ਦੇ ਦੂਜੇ (ਦਵਿਤੀਆ) ਦਿਨ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਰੀ ਵਿਖੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਓਡੀਆ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ) ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਿਰ, ਪੁਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਦਿਰ, ਜਗਨਨਾਥ, ਬਲਭੱਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤੇ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ- ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ (ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਤੋਂ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਰੱਥ 
ਜਗਨਨਾਥ, ਬਲਭੱਦਰ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਥ ਹਰ ਸਾਲ ਫਸੀ, ਧੌਸਾ ਆਦਿ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾਸਾਪੱਲਾ ਤੋਂ ਤਰਖਾਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸਦੇ ਲਈ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ। ਲੌਗਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਨਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਬੇੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਥ ਯਾਤਰਾ 
[thumb|[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਫੈਸਟੀਵਲ]]
ਇਸਕੋਨ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੁਆਰਾ 1968 ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਇੱਕ ਆਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਅਤੇ ਚੈਤੰਨਿਆ ਦੀ ਦਇਆ ਦੁਆਰਾ, ਏ.ਸੀ. ਭਗਤੀਵੇਦਾਂਤ ਸਵਾਮੀ ਪ੍ਰਭੂਪਾਦਾ ਨੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ 108 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮਾਸਕੋ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਹਿਊਸਟਨ , ਅਟਲਾਂਟਾ , ਲੰਡਨ, ਰੋਮ, ਜ਼ਿਊਰਿਖ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਮੁੰਬਈ, ਕਰਾਚੀ, ਬਰਲਿਨ, ਹਾਇਡਲਬਰਗ , ਕੋਲੋਨ , ਫਲੋਰੈਂਸ , ਰਾਕਲਾ , ਸਿਡਨੀ , ਪਰਥ , ਕੰਪਾਲਾ , ਨੈਰੋਬੀ , ਮੋਮਬਾਸਾ, ਕਿਸੁਮੂ, ਬੇਲੰਕਸੀ ਸਿਟੀ ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਅਲਚੇਵਸਕ, ਬਿਊਨਸ ਆਇਰਸ, ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਸਟਾਕਹੋਮ, ਬਾਥ, ਬੁਡਾਪੇਸਟ, ਆਕਲੈਂਡ, ਮੈਲਬੋਰਨ, ਮਾਂਟਰੀਅਲ, ਪੈਰਿਸ, ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ, ਐਮਸਟਰਡਮ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ , ਟੋਰਾਂਟੋ, ਵੈਨਕੂਵਰ, ਸੈਂਟਿਯਾਗੋ , ਲੁਟਮਾਲਾ , ਲੁਬਾਲਾ, ਲੁਬਾਲਾ, ਓਸਲੋ, ਝੋਂਗਸ਼ਾਨ, ਮਾਈਟਕੀਨਾ, ਬੈਂਕਾਕ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਮਰਾਈ ਵਿੱਚ ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪਦਯਾਤ੍ਰਾ
* ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਅਫਰਾ ਬੁਖਾਰੀ

**ਅਫਰਾ ਬੁਖਾਰੀ** (14 ਮਾਰਚ 1938 – 2 ਜਨਵਰੀ 2022) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਬੁਖਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1938 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1959 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। 1978 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲਿਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਨਾਵਲ, *ਪਹਿਚਾਨ* (ਤਰ: *ਪਛਾਣ* ) ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਯਾਦ, *ਸਾਡੀ ਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ* (tr: *Her Life* ) ਵੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਬੁਖਾਰੀ ਇੱਕ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਹਿੰਦੀ ਰਸਾਲੇ *ਹੰਸ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਨੇ ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ "ਬਾਗ਼ੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ। ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਆਸਿਫ਼ ਫਾਰੂਖੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਮਿਰ ਫ਼ਰਾਜ਼, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਫਾਤਿਮਾ ਅਲੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਬੁਖਾਰਾ ਦੀ ਮੌਤ 2 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਰਾਬੀ ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ

**ਰਾਬੀ ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ** ( ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਬਕਾ ਪੌਪ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ।
## ਕਰੀਅਰ 
ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2004 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਦਹਦੀ ਕੁਰੀ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਗੀਤ "ਮੁਝੇ ਇਸ਼ਕ ਹੈ", "ਜਾਦੂ" ਅਤੇ "ਕਿਸੀ ਕੇ ਹੋ ਕੇ ਰਹੋ" ਸਨ। ਉਸਦਾ ਸੰਗੀਤ "ਕਿਸੀ ਕੇ ਹੋ ਕੇ ਰਹੋ" ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ੋਏਬ ਮਨਸੂਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਯੂਐਸ ਨਿਊਜ਼ ਬਾਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਨਿਊਜ਼ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਲਿਖਣਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ *ਕਿੱਸਾ ਕੁਰਸੀ ਕਾ* ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਅਕਸਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਮੇਡੀ ਅਤੇ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੋਅ '''ਮਜ਼ਾਕ ਰਾਤ'' ' 'ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ, ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਨੇ ਮੀਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਗੁੱਜਰ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ *ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ* ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਐਲਾਨ 2017 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਦੀ ਖਬਰ ਹੈ।

ਖਾਦਿਮ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜ਼ਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ।

4 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਲੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਬੀ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਿਖਿਅਤ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜੇ. ਆਰਿਫ਼ ਤੋਂ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੋਰਟਰੇਟ ਪੇਂਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵਪਾਰਕ ਪੱਖ ਤੋਂ, ਉਹ ਅਨਾਥ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵੇਚਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ

**ਬੇਗਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ** (1 ਜਨਵਰੀ 1926 &#x2013; 27 ਜੂਨ 2021) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦਾ ਜਨਮ 1926 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਲੀਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਮੁਖਤਾਰ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀਆਂ। ਸਲੀਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀਸੀ ਲੰਡਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।

## ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਿਫੈਂਸ ਫੇਜ਼ 2, ਬਲਾਕ ਟੀ ਵਿੱਚ ਡਿਫੈਂਸ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਫੇਜ਼ 7 ਦੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਰਿਸ਼ੀ ਪੰਚਮੀ

**ਰਿਸ਼ੀ ਪੰਚਮੀ** ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ - ਕਸ਼ਯਪ, ਅਤਰੀ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ, ਗੌਤਮ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਜਮਦਗਨੀ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ । ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪੂਜਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ 
ਰਿਸ਼ੀ ਪੰਚਮੀ 'ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ, ਤਾਲਾਬਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਲ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਨਵਗ੍ਰਹਿ (ਨੌ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇਵਤੇ), ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ (ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ) ਅਤੇ ਅਰੁੰਦਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗਣੇਸ਼ ਤਿਉਹਾਰ
* ਰਿਸ਼ੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰਿਸ਼ੀ ਪੰਚਮੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਰਥਾਯਾਤ੍ਰਾ

**ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਰਥਯਾਤ੍ਰਾ** (    ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੱਥ ਤਿਉਹਾਰ ਜਾਂ ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ( *ਪੁਰੀ ਦੀ ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ* ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ, 1396 ਤੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੇਰਾਮਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਮਹੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਭਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਮਹੇਸ਼ ਗੁੰਡੀਚਾ ਬਾਰੀ (ਜਾਂ, ਮਾਸੀਰ ਬਾਰੀ) ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ, ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਰੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ (ਰੋਸ਼ੀ) ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਅਤੇ 8ਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
left|thumb|200x200px|ਮਹੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਿਰ
ਇਹ ਚੌਦਵੀਂ ਸਦੀ ਸੀ। ਦਰੁਬਾਨੰਦ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬੰਗਾਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪੁਰੀ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਨੂੰ ‘ਭੋਗ’ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ ਦਰੁਬਾਨੰਦ ਨੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, “ਦ੍ਰੁਬਾਨੰਦ, ਬੰਗਾਲ ਵਾਪਸ ਜਾਓ। ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮਿਲੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾਰੂ-ਬ੍ਰਹਮਾ (ਨਿੰਮ ਦਾ ਤਣਾ) ਭੇਜਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਣੇ ਨਾਲ ਬਲਰਾਮ, ਸੁਭਦਰਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ 'ਚ ਭੋਗ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਦਰੁਬਨਦਾ ਮਹੇਸ਼ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਧਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਬਰਸਾਤ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਾਰੂ-ਬ੍ਰਹਮਾ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤ੍ਰਿਏਕ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਚੈਤੰਨਿਆ ਪੁਰੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹੇਸ਼ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦਰੁਬਾਨੰਦ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਗੁਆ ਬੈਠਾ, ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਚੈਤੰਨਿਆ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ 'ਨਬਾ ਨੀਲਾਚਲ' ਭਾਵ 'ਨਵੀਂ ਪੁਰੀ' ਰੱਖਿਆ। *ਸਨਾਯਾਤਰਾ* ਦੇ ਦਿਨ, ਜਗਨਨਾਥ, ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਨਾਇਕਾ ਰਾਧਾਰਾਣੀ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਗਈ। ਬੰਕਿਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਤਸਵੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੇ ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਹਜ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੁਪਤਪਾਰਾ ਰਥਯਾਤ੍ਰਾ
* ਧਮਰਾਈ ਰਥਯਾਤ੍ਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਹੇਸ਼ 2022 ਦੀ ਰੱਥਯਾਤਰਾ - ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਆਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀਡੀਓ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Webarchive template wayback links
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼ਯਾਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ

ਸ਼ਯਾਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: शयनी एकादशी, ਰੋਮਨਾਈਜ਼ਡ: Sayani Ekādashi, lit. 'sleep ਦਾ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਦਿਨ'), ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ (ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ) ਦਾ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਚੰਦਰ ਦਿਨ (ਏਕਾਦਸ਼ੀ) ਹੈ। ਆਸਾਧ (ਜੂਨ - ਜੁਲਾਈ) ਦੀ। ਇਹ ਮੌਕੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਰੱਖਿਅਕ ਦੇਵਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮਹੱਤਵ 
ਇਸ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁੱਖਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੇ ਚਤੁਰਮਾਸਿਆ ਦੌਰਾਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ।

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ - ਦੁੱਧ ਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸਾਗਰ - ਸ਼ੀਸ਼ਾ ' ਤੇ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸੱਪ 'ਤੇ ਸੌਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ *ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ* ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ - ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ ਕਾਰਤਿਕਾ (ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ) ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦਾ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਦਿਨ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਨੂੰ *ਚਤੁਰਮਾਸਯ* (ਸ਼ਬਦ "ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ") ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਯਾਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਚਤੁਰਮਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ *ਚਤੁਰਮਾਸਯ ਵ੍ਰਤ (ਵਚਨ) ਦਾ* ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਭਵਿਸ਼ਯੋਤਰ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਯਾਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਰਜਣਹਾਰ-ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਮੰਡਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਧਰਮੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੋਕੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਵਰਖਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਆਖਰਕਾਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇਵਸ਼ਾਯਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ (ਵਚਨ) ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਪਿਆ।

## ਪੰਢਰਪੁਰ ਯਾਤਰਾ 
[thumb| ਪੰਢਰਪੁਰ ਵਿਖੇ [ਵਿਠੋਬਾ (ਵਿਠਲ) ਦੇਵਤਾ|ਵਿੱਠਲਾ ਦੀ ਮੂਰਤ।]]
ਇਸ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਾਤਰਾ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜਲੂਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਪੰਧਰਪੁਰ ਅਸਾਦੀ ਏਕਾਦਸੀ ਵਾਰੀ ਯਾਤਰਾ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੋਲਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੰਢਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਢਰਪੁਰ ਦੇਵਤਾ ਵਿਠਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਰੂਪ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ (ਲੱਖਾਂ) ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੰਢਰਪੁਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਕੀ (ਪਾਲਕੀ) ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅਲਾਂਦੀ ਤੋਂ, ਨਾਮਦੇਵ ਦੀ ਮੂਰਤ ਨਰਸੀ ਨਾਮਦੇਵ ਤੋਂ, ਤੁਕਾਰਾਮ ਦੀ ਦੇਹੂ ਤੋਂ, ਏਕਨਾਥ ਦੀ ਪੈਠਾਨ ਤੋਂ, ਨਿਵਰਤੀਨਾਥ ਦੀ ਤ੍ਰਿੰਬਕੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ, ਮੁਕਤਾਬਾਈ ਦੀ ਮੁਕਤਾਈਨਗਰ ਤੋਂ, ਸੋਪਨ ਦੀ ਸਾਸਵਾਦ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸੰਤ ਗਜਾਨਨ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ੈਗਾਓਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। . ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰਕਾਰੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਠਲਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੰਤ ਤੁਕਾਰਾਮ ਅਤੇ ਸੰਤ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਭੰਗ (ਭਜਨ ਉਚਾਰਨ) ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 

↑  ↑ 1 2 

== 1 2 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ==

* ਦੇਵਾ ਸ਼ਯਾਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ - https://www.thedivineindia.com/deva-shayani-ekadashi/6908 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਹਿਮਦ (ਲੇਖਕ)

thumb
**ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਹਿਮਦ** (11 ਨਵੰਬਰ 1914 ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ - 16 ਦਸੰਬਰ 1978 ਟੋਰਾਂਟੋ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਤੇ ਫੋਕਸ. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਨਵੰਬਰ 1914 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਓਸਮਾਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ (ਬੀ.ਏ., 1934) ਅਤੇ ਲੰਡਨ (ਬੀ.ਏ. ਆਨਰਜ਼, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ 1938) ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1938 ਤੋਂ 1941 ਤੱਕ, ਉਹ ਓਸਮਾਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਰਹੇ। 1941 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੁਰ-ਏ-ਸ਼ਾਹਵਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। 1946 ਤੋਂ 1948 ਤੱਕ, ਉਹ ਓਸਮਾਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੀਡਰ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 9 ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ, ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1957 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ, ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਓਰੀਐਂਟਲ ਐਂਡ ਅਫਰੀਕਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਰਦੂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। 1962 ਵਿੱਚ, ਉਹ 1968 ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। 16 ਦਸੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੰਮ
ਉਰਦੂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਹਿਮਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ, ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਕਈ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਟੀ. ਜੀ. ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ

**ਟੀ. ਜੀ. ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ** (**T. G. Kamala Devi;** ਜਨਮ ਨਾਮ: **ਥੋਟਾ ਗੋਵਿੰਦਮਾ** ; 29 ਦਸੰਬਰ 1930 &#x2013; 16 ਅਗਸਤ 2012), ਜਿਸਨੂੰ **ਕਮਲਾ ਚੰਦਰ ਬਾਬੂ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਝ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬਿਲੀਅਰਡਸ ਖਿਡਾਰਨ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਿਲੀਅਰਡਸ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 16 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਸੰਖੇਪ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਰਵੇਤੀਨਗਰਮ, ਚਿਤੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਜਨਮ ਨਾਮ ਥੋਟਾ ਗੋਵਿੰਦਮਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਟੀਜੀ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ "TG" ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1946 ਵਿੱਚ ਅਵੁੱਲਾ ਚੰਦਰ ਬਾਬੂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਵੁਲਾ ਜੈਚੰਦਰ ਸੀ।

## ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ 
### ਐਕਟਿੰਗ 
ਉਹ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਮਰਦ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਕਈ ਮੈਡਲ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਨੇਮਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 30 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

## ਗਾਇਕ 
ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲਗੂ-ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਪਥਲਾ ਭੈਰਵੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ 'ਇਤਿਹਾਸਮ ਵਿਨਾਰਾ' ਜਾਂ ਤਾਮਿਲ ਸੰਸਕਰਣ *ਇਥਿਕਸਮ ਕੈਟਾਰਾ* ਗਾਇਆ।

### ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ 
ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਦਮਿਨੀ, ਬੀ. ਸਰੋਜਾ ਦੇਵੀ, ਲਲਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਨਾਟਕ ਕਲਾ ਪ੍ਰਪੂਰਣ ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਿਰਲੇਖ 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਲੀਅਰਡਸ ਚੈਂਪੀਅਨ: 1991, 1995

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸਈਦਾ ਬਿਲਗਰਾਮੀ ਇਮਾਮ

**ਸਈਦਾ ਬਿਲਗਰਾਮੀ ਇਮਾਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Syeda Bilgrami Imam;** ਜਨਮ 9 ਨਵੰਬਰ 1941) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਐਨ.ਸੀ.ਐਮ), ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ *ਦ ਅਨਟੋਲਡ ਚਾਰਮੀਨਾਰ* ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ 
ਇਮਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਨਸ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਚੇਂਜ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਪੂਨੇ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ "ਇੰਦਰਾ ਸੁਪਰ ਅਚੀਵਰ ਅਵਾਰਡ" ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸਵਿਨੀ ਖਾਰਾ

thumb| ਸਵਿਨੀ ਨਿਮੇਸ਼ ਖਾਰਾ
**ਸਵਿਨੀ ਨਿਮੇਸ਼ ਖਾਰਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Swini Nimesh Khara**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਸੀ ਮੋਨਜੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਵਿਲੇ ਪਾਰਲੇ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਉਹ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ *ਬਾ ਬਹੂ ਔਰ ਬੇਬੀ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਚੈਤਾਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ *ਚੀਨੀ ਕਮ* ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਵੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ *ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ.* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
* 2005 - *ਪਰਿਨੀਤਾ*
* 2005 - ਆਇਸ਼ਾ ਵਜੋਂ *ਐਲਾਨ* ਵਿੱਚ (ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਧੀ)
* 2006 - *ਆਫਟਰ ਦਾ ਵੈਡਿੰਗ*
* 2006 - *ਸਿਆਸਤ* 
* 2006 - *ਚਿੰਗਾਰੀ*
* 2007 - ਸੈਕਸੀ ਵਜੋਂ *ਚੀਨੀ ਕਮ ਵਿੱਚ* 
* 2008 - *ਹਰੀ ਪੁਤਰ* ਵਿੱਚ ਟੁਕ ਟੁਕ ਵਜੋਂ
* 2010 - ਸਵਨੀ ਵਜੋਂ *ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ* 
* 2010 - *ਕਾਲੋ - ਸ਼ੋਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀ ਡੈਣ*
* 2012 - ਯੁਵਰਾਜ, ਚੀਤੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ *ਦਿੱਲੀ ਸਫਾਰੀ*
* 2016 - *ਐਮ ਐੱਸ ਧੋਨੀ: ਦਾ ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀ*

### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
* 2005-2010 - *ਬਾ ਬਹੂ ਔਰ ਬੇਬੀ* ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਚੈਤਾਲੀ ਠੱਕਰ
* 2007/2009 - ਮਿੰਨੀ ਵਜੋਂ *ਦਿਲ ਮਿਲ ਗਏ ਵਿੱਚ*  
* 2011 - ਸ਼ਵੇਤਾ ਵਜੋਂ *ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ ਵਿੱਚ* 
* 2015 - ਤਾਰਾ ਵਜੋਂ *ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖੱਟੀ ਮੀਠੀ ਵਿੱਚ* 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਦਰ (ਤਿਉਹਾਰ)

**ਸਦਰ** ( **సదర్** ) ਇੱਕ ਮੱਝਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨੀਵਲ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਯਾਦਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ *ਦੁਨਾਪੋਥੁਲਾ ਪਾਂਡੂਗਾ ( **దున్నపోతుల పండుగ** ) ( ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ)* ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
right|thumb|**ਸਲੈਂਡਰੀ ਨਿਆਮ ਚੌਧਰੀ ਮੱਲਈਆ ਯਾਦਵ (ਸਦਰ ਸੰਸਥਾਪਕ)**
ਮੱਝਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰਾਂ, ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਪਰੇਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਭੀੜ ਦੇ ਨਾਲ ਟੀਨ ਮਾਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਯਾਦਵ ਬੈਂਡ (ਦਾ ਦਾਨੀਕੀ) ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨੱਚਦੀ ਹੈ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ 'ਤੇ ਪਾਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਦਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਰਹੂਮ **ਸ੍ਰੀ ਸਲੰਦਰੀ ਨਿਆਮ ਚੌਧਰੀ ਮੱਲਈਆ ਯਾਦਵ** ਦੁਆਰਾ **1946** ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇੰਗੁਡਾ ਵਾਈਐਮਸੀਏ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੌਧਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਦਰਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, **ਨਾਰਾਇਣਗੁਡਾ ਵਾਈਐਮਸੀਏ ਸਦਰ** (ਰੇਡੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੀੜ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ *ਪੇਧਾ ਸਦਰ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। **ਨਾਰਾਇਣਗੁੜਾ ਵਾਈਐਮਸੀਏ ਸਦਰ ਨੂੰ** ਇਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ **ਸਵਰਗੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸਲੰਦਰੀ ਨਿਆਮ ਚੌਧਰੀ ਮੱਲਈਆ ਯਾਦਵ** ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ 1946 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹਰ ਸਾਲ ਨਿਰਵਿਘਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ ਸਦਰ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹਨ ਦੀਪਕ ਟਾਕੀਜ਼, ਸੈਦਾਬਾਦ, ਅਮੀਰਪੇਟ ਅਤੇ ਕੈਰਥਾਬਾਦ। ਸਦਰ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਉਪਰੋਕਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

## ਵਿਉਤਪਤੀ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮਿਤੀਆਂ 
### ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ 
*ਸਦਰ* ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ *ਮੁੱਖ ਮੰਡਲੀ* । ਨਾਰਾਇਣਗੁਡਾ ਵਾਈਐਮਸੀਏ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਡਲੀ ਹੈ।

## ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਝਲਕੀਆਂ 
**ਮੱਝਾਂ** ਪਰੇਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਪਸ਼ੂਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਝਾਂ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਕੱਦ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਈ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਦਾ ਔਲਾਦਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿੱਖ, ਉਮਰ, ਸਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ, ਪੂਛ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਦਰ ਬਾਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਟੀ. ਕਾਨਾਕਮ

**ਟੀ. ਕਾਨਾਕਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **T. Kanakam;** ਸੀ. 1927 – 21 ਜੁਲਾਈ 2015) 1940 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲਗੂ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਕਨਕਮ ਦਾ ਜਨਮ 1927 ਵਿੱਚ ਖੜਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਹ *ਪਲਨਾਤੀ ਯੁਧਮ* ਵਿੱਚ ਨਯਾਕੁਰਾਲੂ ਨਗਮਾ ਅਤੇ *ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰਮ* ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੀਸਾਪਤੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਮੂਰਤੀ, ਸ਼ਨਮੁਖੀ ਅੰਜਨੇਯਾ ਰਾਜੂ, ਕਲਿਆਣਮ ਰਘੁਰਾਮਈਆ, ਰੇਲੰਗੀ, ਮਾਧਵਪੇਦੀ ਸਤਿਅਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ *ਚੇਈ ਚੀਈ ਕਾਲੁਪੁਕੋਰਾ* ਅਤੇ *ਸ਼ਾਵੁਕਾਰੂ* ਵਿੱਚ *ਭਲੇ ਡੋਰਾਲਾਕੂ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ 2004 ਲਈ ਨੰਦਾਮੁਰੀ ਤਰਕਾ ਰਾਮਾਰਾਓ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕਨਕਮ ਦੀ ਮੌਤ 2015 ਵਿੱਚ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ

**ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ **, ਜਿਸਨੂੰ **ਸੰਕਟਹਾਰਾ ਚਤੁਰਥੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਹਰ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ (ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਪੜਾਅ ਜਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ) 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਚਤੁਰਥੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਾਰਕੀ ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਾਰਕੀ ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਸਾਰੇ ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵਜੋਂ 700 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵੇਰਵੇ 
ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਖ਼ਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ / ਸ਼ੁਭ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤ ਤੋੜਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਾਰਕੀ ਚਤੁਰਥੀ  (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਾਰਕ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਬਲਦੇ ਕੋਲੇ ਦੇ ਅੰਗਿਆਰਾਂ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮੰਗਲਵਾਰ (ਮੰਗਲਵਾਰ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ)। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਣੇਸ਼ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਚੰਦਰਮਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਸਾਕਤ ਚੌਥ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਹਲਦੀ ਦੇ ਪੇਸਟ ਤੋਂ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਹਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਲੜਕੇ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਰਵਤੀ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੀਵੇਗਾ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਪਹਿਲੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਵੱਛਾ ਪਹਿਲੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ "ਗਣੇਸ਼" ( *ਗਣ-ਈਸ਼ਾ* : ਗਣਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ) ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ, ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਤਾਰੀਖ਼ 
ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਹਿੰਦੂ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਖੇਤਰੀ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ 
ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਰਤ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੋਗਰਾ ਔਰਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ *ਅਰਗਿਆ* ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ *ਭੁੱਗਾ* (ਤਿਲ ਗੁੜ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ) ਅਤੇ ਮੂਲੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ

**ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ** ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਨਵਰਾਤਰੀhttp://www.drikpanchang.com/navratri/shakambari/shakambari-purnima-date-time.html ਦੀ 8 ਦਿਨਾਂ ਲੰਬੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਹੈ। "ਸ਼ਾਕੰਬਰੀ ਨਵਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਵਰਾਤਰੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"http://www.drikpanchang.com/navratri/shakambari/shakambari-purnima-date-time.html .

ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਮ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦਿਨ ਭਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨhttps://web.archive.org/web/20131005023300/http://astrobix.com/hinduism/?tag=importance-of-shakambari-purnima । ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ.http://www.dhyansanjivani.com/index.php?ukey=news&blog_id=153  ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਭਗਵਤੀ ਸ਼ਤਕਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪੰਚਕੋਸੀ ਸਿੱਧਪੀਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਤੀ ਸਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਾਤਰਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਜਯੰਤੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੈ। ਮਾਂ ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਭੁੱਖੇ ਮਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਮਿਲਿਆ। ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕਈ ਮੰਦਰ ਹਨ ਪਰ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਨੋਖੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੀਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਰਾਵਲੀ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਕਰਾਈ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਹਾਨਾਂ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਮਾਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੰਦਰ, ਮਾਤਾ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ। ਦੇਵੀ ਸੰਭਰ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਝੀਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਨਡੋਲ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਮਾਂ ਨਾਦੰਬਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਨਸ਼ੰਕਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਨਕਦੁਰਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਨਵਰਾਤਰੀ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਾ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
# ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ
# ਸ਼ਾਕਮ੍ਭਰੀ
# ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ
# ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
# ਧ੍ਯਾਨਸੰਜੀਵਨੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਟੀ. ਆਰ. ਓਮਾਨਾ

**ਟੀ ਆਰ ਓਮਾਨਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **T. R. Omana**) ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਟੀਆਰ ਓਮਾਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟੀ.ਆਰ ਗੋਪਾਲਾ ਪਿੱਲੈ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਪੀਕੇ ਮੀਨਾਕਸ਼ਿਆਮਾ, ਅਲਾਪੁਝਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਲਲਿਤਾ, ਪਦਮਜਾ, ਗੀਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖਾ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ (ਪ੍ਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਡਿਗਰੀ) ਤੱਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਕਾਲਜ, ਅਲਾਪੁਝਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਥਕਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਟੇਜ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਟੀ ਆਰ ਓਮਾਨਾ ਨੇ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਚੇਨਈ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 1950 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਨਲਥੰਕਾ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ 1954 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਪੁਤਰਧਰਮ* ਦੀ ਹੀਰੋਇਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1954 ਵਿੱਚ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ *ਵੇਲੁਥੰਬੀ ਦਲਵਾ* ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1968 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੀ. ਵੇਣੂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ *ਵਿਰੁਥਨ ਸ਼ੰਕੂ* ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ-ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਮੇਡੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਦਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਲਿਲੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਵਹੀਦਾ ਰਹਿਮਾਨ, ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼ੁਬਾ ਆਦਿ ਲਈ ਵੀ ਡਬਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ *ਨਦੀਗਰ ਸੰਗਮ ਨੇ* ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ *ਵੇਂਥੀਰੇਵਾਨੀ* ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਨਦੀਗਰ ਸੰਗਮ ਵੱਲੋਂ "ਵੇਂਤੀਰੇਵਾਣੀ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ
* ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟਸ (FACE ਦੁਬਈ) ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨ - "ਥ੍ਰੀਵੇਨੀ ਸੰਗਮ" 2013
* ਫਲਾਵਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਅਵਾਰਡ 2015- ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ (ਚੰਦਨਮਾਝਾ)
* ਏਸ਼ੀਆਨੇਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ 2016 - ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ (ਚੰਦਨਮਾਝਾ)
* ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਸ 2019 ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਟੀ. ਪੀ. ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ

thumb| ਟੀਪੀ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ, ਜਨਵਰੀ 1938
**ਤਿਰੂਵੈਯਾਰੂ ਪੰਚਪਕੇਸਾ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Thiruvaiyaru Panchapakesa Rajalakshmi;** 11 ਨਵੰਬਰ 1911 – 1964) ਜਿਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ 'ਸਿਨੇਮਾ ਰਾਣੀ TPR' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਗਾਇਕਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਹੀਰੋਇਨ, ਪਹਿਲੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲੇਖਕ, ਗਾਇਕਾ, ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।

ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਮਿਸ ਕਮਲਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਫਿਲਮ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਔਰਤ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਤਮਿਲ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਲਿਖਿਆ, ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ। ਮਿਸ ਕਮਲਾ ਫਿਲਮ ਟੀਪੀਆਰ ਦੇ ਨਾਵਲ- ਕਮਲਾਵੱਲੀ ਅੱਲਾਥੂ ਡਾਕਟਰ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਕੇ. ਬਲਾਚੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਨਾਵਲ ਕਿਤਾਬ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਹੀਰੋਇਨ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸੀਗਰ ਮਨਰਮ (ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਸੀ ਜੋ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ 1964 ਵਿੱਚ ਕਾਲੀਮਾਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਾ.ਐਮ.ਜੀ.ਆਰ. ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ।

ਟੀਪੀ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਹੈ। ਕਮਲਾ ਮੋਨੀ। ਟੀਪੀ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਫਿਲਮ ਮਿਸ ਕਮਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ- ਕਮਲਾ ਦੇ ਜਨਮ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਟੀ.ਪੀ.ਆਰ.ਜਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨੂੰਹ ਹਨ ਸੁਮਾ ਸੁਬਰਾਮਣੀਆ, ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਰਾਘਵਨ ਅਤੇ ਡਾ. ਹਰੀਸ਼ ਰਾਘਵਨ।

ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਮੱਲਿਕਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ। ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਬੱਚੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਪਾਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911
ਟੀ.ਆਰ. ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ

**ਤੰਜਾਵੁਰ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਰਾਜੇਈ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Thanjavur Radhakrishnan Rajayee;** 5 ਮਈ 1922- 20 ਸਤੰਬਰ 1999), ਉਸਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨਾਮ **TR ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ** ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਕਰਨਾਟਿਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ "ਡ੍ਰੀਮ ਗਰਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਜਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ " *ਕੁਮਾਰਾ ਕੁਲੋਥੁੰਗਨ"* ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ 1938-39 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਪਰ *ਕੱਚਾ ਦੇਵਯਾਨੀ* ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1941 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਟੀ ਆਰ ਰਾਜੇਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਟੀ ਆਰ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਡੀ.ਐਸ. ਮਾਰਕੋਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਮੰਧਾਰਾਵਤੀ ਵੀ 1941 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। *ਕੱਚਾ ਦੇਵਯਾਨੀ* (1941) ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ *ਕੱਚਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ* ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1944 ਵਿੱਚ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਐਮਕੇ ਤਿਆਗਰਾਜਾ ਭਗਵਥਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ-ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ *ਹਰੀਦਾਸ* ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗਲੈਮਰਸ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਤਿਆਗਰਾਜਾ ਭਗਵਥਰ, ਟੀ ਆਰ ਮਹਾਲਿੰਗਮ, ਕੇਆਰ ਰਾਮਾਸਾਮੀ, ਪੀਯੂ ਚਿਨੱਪਾ, ਐਮਜੀ ਰਾਮਾਚੰਦਰਨ ਅਤੇ ਸਿਵਾਜੀ ਗਣੇਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ "ਆਰ ਆਰ ਪਿਕਚਰਜ਼" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ (ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਟੀ ਆਰ ਰਮੰਨਾ ਨਾਲ) ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ *ਵਾਜਪਿਰੰਧਾਵਨ* (1953), *ਕੁੰਡੁਕਲੀ* (1954), *ਗੁਲ-ਏ-ਬਾਗਾਵਲੀ* (1955), *ਪਾਸਮ* (1962), *ਪੇਰੀਆ ਇਦਾਥੂ ਪੇਨ* ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। (1963), *ਪਨਾਮ ਪਦੈਥਾਵਨ* (1965) ਅਤੇ *ਪਾਰਕੁਮ ਪਾਵੈ* (1966)। ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ *ਵਨੰਬਦੀ* (1963) ਸੀ। 

## ਮੌਤ 
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 20 ਸਤੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਟੀ. ਐਸ. ਸਤਿਆਵਤੀ

**ਟੀ. ਐਸ. ਸਤਿਆਵਤੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **T. S. Sathyavathi;** ਜਨਮ 30 ਜੂਨ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਬੰਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸਤਿਆਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਜੂਨ 1954 ਨੂੰ ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਟੀਐਸ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਅੱਗੇ ਗਾਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੱਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਵਸੰਤ ਮਾਧਵੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨਾਟਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵੋਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਰ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੋਜ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਾ ਕਲਾਰਥਨਾ ਬੀਵੀਕੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗਮ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਾ ਕਲਾਰਥਨਾ ਕੇ ਵੈਂਕਟਾਰਮਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ।

;

ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕਰਨਾਟਕ ਗਣਕਲਾ ਪਰਿਸ਼ਤ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1985 ਵਿੱਚ ਸਾਰਕ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ; ਮਦਰਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਸੱਤਿਆਵਤੀ ਨੇ 2014 ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਲਈ VVS ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕਾਲਜ, ਬਸਵੇਸ਼ਵਰਨਗਰ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੱਕਾਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਕਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
* *ਕਰਨਾਟਕ ਕਲਾਸ਼੍ਰੀ*, ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ
* ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਵਾਰਡ, ਮਦਰਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ, ਚੇਨਈ
* ਅਸਥਾਨਾ ਵਿਦੁਸ਼ੀ ਅਵਨੀ ਸ਼ੰਕਰ ਮਠ, ਬੰਗਲੌਰ
* ਗਿਆਨਸਮੁਦ੍ਰ, ਮੁਦਰਾ, ਚੇਨਈ
* ਨਾਟਯਵੇਦ, ਮੱਲੀਗੇ ਕੰਨੜ ਸਮਾਘਾ, ਅਮਰੀਕਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ