ਵਿਕਾਸ ਦਿਵਿਆਕੀਰਤੀ

**ਵਿਕਾਸ ਦਿਵਯਕੀਰਤੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Vikas Divyakirti;** ਜਨਮ 26 ਦਸੰਬਰ 1973) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ, ਸਿੱਖਿਅਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੰਘ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਚਿੰਗ ਸੰਸਥਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਈ ਏ ਐਸ ਕੋਚਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਮੁਖੀ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਵਿਕਾਸ ਦਿਵਯਕਿਰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਦਸੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਭਿਵਾਨੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਲਵਾਸੀਆ ਵਿਦਿਆ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ (ਆਨਰਜ਼) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਬਦਲ ਲਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 1995 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਫੈਕਲਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿਵਯਕਿਰਤੀ ਨੇ ਪੰਨਾਲਾਲ ਗਿਰਧਰਲਾਲ ਦਯਾਨੰਦ ਐਂਗਲੋ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਗਰਸੇਨ ਕਾਲਜ, ਦੋਵੇਂ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ 384 ਦੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੈਂਕ (AIR) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ UPSC ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੈਕਟਰੀਏਟ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ਼ਨ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੁਖਰਜੀ ਨਗਰ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਈਏਐਸ ਕੋਚਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਮਨੋਜ ਸ਼ਰਮਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਜੋਸ਼ੀ।

ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਦਿਵਯਕਿਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 3.93 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਹਕ ਹਨ। 2023 ਵਿੱਚ, ਦਿਵਯਕਿਰਤੀ ਨੇ ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ *12ਵੀਂ ਫੇਲ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਦਿਵਯਕਿਰਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਤਰੁਣਾ ਵਰਮਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ  ਦਿਵਯਕਿਰਤੀ ਇੱਕ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਉਸਦਾ ਜਾਤੀ-ਨਿਰਪੱਖ ਉਪਨਾਮ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਚੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਗਿਆਨੀ ਹੈ।

## ਵਿਵਾਦ 
2022 ਵਿੱਚ, ਦਿਵਯਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਮਾਇਣ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ (ਰਾਮ) ਇਹ ਯੁੱਧ ਤੁਹਾਡੇ (ਸੀਤਾ) ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ ਲੜਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਤੇ ਦੁਆਰਾ ਚੱਟਿਆ ਗਿਆ ਘਿਓ ਖਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ, ਸੀਤਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋ।" ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਲੋਚਨਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਸਾਧਵੀ ਪ੍ਰਾਚੀ ਨੇ *X* 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਿੱਪ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੋਚਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਦਿਵਯਕਿਰਤੀ ਨੇ *ਦ ਲਾਲੈਂਟੌਪ* ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤੇ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੋ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਹੈ।

27 ਜੁਲਾਈ 2024 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਕੋਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੀ ਕੋਚਿੰਗ "ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਈਏਐਸ" ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  IMDb

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਅਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ