ਮੀਨਾ ਕੇਸ਼ਵਰ ਕਮਲ

**ਮੀਨਾ ਕੇਸ਼ਵਰ ਕਮਾਲ** ( ਪਸ਼ਤੋ /    ; 27 ਫਰਵਰੀ 1956 – 4 ਫਰਵਰੀ 1987), ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਮੀਨਾ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਦਿ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ (RAWA) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ 1987 ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
thumb| ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (RAWA) ਦਾ ਲੋਗੋ
1977 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ (RAWA) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ "ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਚਿਤ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦੇਣਾ" ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸੌਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਮਲ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੰਚਿਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ। 1979 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮਰਥਨ ਜੁਟਾਉਣ ਲਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, *ਪਯਾਮ-ਏ-ਜ਼ਾਨ* (ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਵਤਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ।

1981 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ, ਮੀਨਾ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਲਹਿਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੰਡਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬੋਰਿਸ ਪੋਨਾਮਰੀਏਵ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੇ ਹਾਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਮੀਨਾ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਹਿਰਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਵੇਟਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ RAWA ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕਮਾਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁਲਬੁਦੀਨ ਹੇਕਮਤਯਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਦੁਆਰਾ 12 ਨਵੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੀਨਾ ਨੂੰ 3 ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ।

## ਕਤਲ 
ਕਮਾਲ ਦੀ 4 ਫਰਵਰੀ 1987 ਨੂੰ ਕਵੇਟਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਤਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨ ਖੁਫੀਆ ਸੇਵਾ ਖਾਦ, ਅਫ਼ਗਾਨ ਗੁਪਤ ਪੁਲਿਸ, ਜਾਂ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਗੁਲਬੁਦੀਨ ਹੇਕਮਤਯਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟ ਸਨ। ਮਈ 2002 ਵਿੱਚ, ਕਮਾਂਲ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
13 ਨਵੰਬਰ 2006 ਨੂੰ *ਟਾਈਮ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਵਿੱਚ, ਮੀਨਾ ਨੂੰ "60 ਏਸ਼ੀਅਨ ਹੀਰੋਜ਼" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਮੀਨਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਸਨ।

RAWA ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, “ਮੀਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਪਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ 12 ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦਾ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ, ਕੱਟੜਵਾਦ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਸਾਡੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਥੋਪੇ ਗਏ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਖਰਕਾਰ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਜਾਗ ਕੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੇਗੀ। ਮੀਨਾ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।”

ਮੀਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਹਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ:

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
* ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਸਲੂਕ

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* *ਮੀਨਾ - ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹੀਰੋਇਨ*, (2003) ਮੇਲੋਡੀ ਅਰਮਾਚਾਈਲਡ ਚਾਵਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕਿਤਾਬ .

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰਾਵਾ ਦੀ ਮੀਨਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ 
* ਮੀਨਾ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ (ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, 13 ਨਵੰਬਰ, 2006)
* ਹੋਰ ਫੋਟੋਆਂ 
* ਮੀਨਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਠ "ਮੈਂ ਕਦੇ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀਂ ਆਵਾਂਗਾ"
* ਮੀਨਾ ਦੀ ਉਪਰੋਕਤ ਕਵਿਤਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕੋਰੀਅਨ ਗਾਇਕ ਹੇ ਕਿਉੰਗ ਆਹਨ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ
* ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ &#x5B; '''' &#x5D;
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀ