open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸਾਗਰ ਗੁਪਤਾ

**ਸਾਗਰ ਗੁਪਤਾ** (ਜਨਮ 4 ਮਾਰਚ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਲੇਖਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇਵਨਿੰਗ ਸ਼ੈਡੋਜ਼ ਦਾ 'ਸ਼ੁਰਮਈ ਸ਼ਾਮ' ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਾ ਮੁਦਗਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ 68 ਪੇਜਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਣੇ ਦੇ ਬੋਲ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।

ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਰੰਗਾਇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਲਾਰਿਸ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸਹਿਭਾਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਿੰਕ ਮਿਰਰ, ਯੂਅਰ ਇਮੋਸ਼ਨਲੀ, ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਫ੍ਰੀ, ਇਵਿਨੰਗ ਸ਼ੈਡੋਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਸ਼ੀਸ਼ ਮੁੰਬਈ ਕੁਈਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਟੀਮ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਸਾਗਰ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਗੋਲਡਨ ਹਾਥੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚਿਲਡਰਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਦੋ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਚਿਲਡਰਨ ਫ਼ਿਲਮ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨਾਲ ਜੂਨੀਅਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਫ਼ਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਲੇਖਕ 
* 1999 ਰਿਸ਼ਤੇ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)
* 1999 ਗੁੱਬਰੇ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)
* 1999 ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)
* 1999 ਕਾਗਰ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)
* 2004 ਪਿਆਰ ਕੀ ਕਸ਼ਤੀ ਮੇਂ (ਟੀ ਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)
* 2006 ਦ ਪਿੰਕ ਮਿਰਰ (ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ)
* 2007 ਯੂਅਰ ਇਮੋਸ਼ਨਲੀ (ਫ਼ੀਚਰ)
* 2007 68 ਪੇਜਸ (ਫ਼ੀਚਰ)
* 2014 ਪਰਪਲ ਸਕਾਈ (ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ੀਚਰ)
* 2014 ਆ ਮਸਕੁਰਾ (ਵਿਦਿਅਕ ਫ਼ਿਲਮ)
* 2015 ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਫ੍ਰੀ (ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ੀਚਰ)
* 2018 ਇਵਨਿੰਗ ਸ਼ੈਡੋਜ਼ (ਫ਼ੀਚਰ)

## ਅਵਾਰਡ 
ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਗਰ ਗੁਪਤਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੋਵੇਂ ਅਨੇਕਾਂ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:

* ਕੀਯੂਫਲਿਕਸ ਫਿਲਡੇਲਫੀਆ 2016, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. ਵਿੱਚ ਬਾਰਬਰਾ ਗਿੱਟਿੰਗਜ਼ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਅਵਾਰਡ (ਫ਼ਿਲਮ 'ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਫ੍ਰੀ' ਲਈ)
* ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ("ਗੁਲਾਬੀ ਆਈਨਾ " ਲਈ) ਫਾਇਰ ਆਈਲੈਂਡ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2004 ਵਿਖੇ ਸਰਵਉੱਤਮ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਜੂਰੀ ਐਵਾਰਡ
* ਬੇਸਟ ਫ਼ਿਲਮ ਆਫ ਦ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਵਾਰਡ, ਕਵਾਸ਼ਨ ਡੀ ਜਾਨਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ- 2003, ਲਿੱਲੀ, ਫਰਾਂਸ ਵਿਖੇ (ਫ਼ਿਲਮ "ਗੁਲਾਬੀ ਆਇਨਾ" ਲਈ)
* ਬੈਸਟ ਕਾਮੇਡੀ ਐਪੀਸੋਡ, 1999 ਲਈ ਰੇਪਾ ਐਵਾਰਡ ("ਪੀਆ ਕਾ ਘਰ" - ਗੁੱਬਰੇ, ਜ਼ੀ ਟੀ ਵੀ ਲਈ)
* ਬੈਸਟ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮ, 2000 ਲਈ ਰਾਪਾ ਅਵਾਰਡ ("ਖਮੋਸ਼ੀਆਂ" ਲਈ - ਰਿਸ਼ਤੇ, ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ.)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਹਾਨਾਮੀ

thumb|260x260px| *ਹਿਮਾਜੀ* ਕੈਸਲ, 2005 ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਨਾਮੀ ਪਿਕਨਿਕਾਂ
thumb|293x293px| ਓਸਾਕਾ ਕੈਸਲ
 ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਦਾ ਜਪਾਨੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤਿਓਹਾਰ ਹੈ; ਫੁੱਲ (ਹਾਨਾ) ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਚੈਰੀ (ਸਕੂਰਾ) ਜਾਂ ਘੱਟ ਅਕਸਰ, ਆਲੂ ਬੁਖ਼ਾਰਾ (ਉਮ) ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਈ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਓਕੀਨਾਵਾ ਟਾਪੂ ਤੇ ਸਕੂਰਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਹਨ।   ਹਰ ਸਾਲ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਏਜੰਸੀ ਖੇੜੇ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਨਾਮੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਲੋਕ ਇਸਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਖੇੜਾ ਹਫਤਾ ਜਾਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ। 

ਅਜੋਕੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ *ਹਾਨਾਮੀ*  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿਨੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਸਕੂਰਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ  ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਨੋ-ਜਾਪਾਨੀ ਸ਼ਬਦ   ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਵਾਲ਼ੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ *ਹਾਨਾਮੀ ਯੋਜ਼ਾਕੂਰਾ*    ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੇਨੋ ਪਾਰਕ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਲੈਂਪ*ਯੋਜਾਕੁਰਾ*  ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਓਕੀਨਾਵਾ ਟਾਪੂ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਅਨੰਦ ਲਈ ਸਜਾਵਟੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲਾਲਟਣਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਲਟਕਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਟਰੋਬੂ ਟਾਊਨ ਨੇੜੇ ਯਾਏ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ, ਜਾਂ ਨਕਿਜੀਨ ਕੈਸਲ ਵਿਖੇ। 

*ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਹਨਾਮੀ ਦਾ* ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਰਾ ਦੀ ਥਾਂ ਆਲੂ ਬੁਖ਼ਾਰੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਨ (梅*ume*) ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ *ਹਾਨਾਮੀ ਬੁੱ* ਢੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਸ਼ਨ ਇਹ ਸਕੂਰਾ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।  ਸਕੂਰਾ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਭੀੜ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।  

## ਇਤਿਹਾਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Japanese language text
2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ

**2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ** **,** ਜਿਸ ਨੂੰ **ਆਈਪੀਐਲ 14** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, **ਵੀਵੋ** **ਆਈਪੀਐਲ 2021** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (ਆਈਪੀਐਲ) ਦਾ ਚੌਦਵਾਂ ਸੀਜ਼ਨ ਹੈ। ਆਈਪੀਐਲ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੀ-20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਹੈ। 2021 ਦਾ ਆਈਪੀਐਲ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 30 ਮਈ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖੇਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਵਾਰ ਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 2019 ਅਤੇ 2020 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਨੇ 17 ਫਰਵਰੀ 2021 ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਲੋਗੋ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

## ਸਥਾਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ESPNcricinfo 'ਤੇ ਲੜੀ ਦਾ ਹੋਮਪੇਜ
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂੁਨੀਅਨ (ਏਕਤਾ) - ਡਕੌਂਦਾ

ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਡਕੌਂਦਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੁੂਨੀਅਨ ਸਿੱਧੁੂਪੁਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 2007 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੁੂਨੀਅਨ ਏਕਤਾ (ਪੰਜਾਬ) ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਣਾਈ। ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਡਕੌਂਦਾ (ਪਟਿਆਲਾ) ਇਸ ਦੇ ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਬੁਰਜ ਗਿੱਲ (ਬਠਿੰਡਾ) ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਮਰਹੂਮ ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਡਕੌਂਦਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੁੂਨੀਅਨ ਏਕਤਾ ਪੰਜਾਬ (ਡਕੌਂਦਾ) ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਹੁਣ ਬੀਕੇਯੂ ਡਕੌਂਦਾ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਬੁਰਜ ਗਿੱਲ ਹਨ।ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿੱਪ ਛੋਟੀ ਕਿਸਾਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਜਰਬਾ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੱਕ ਅਲੀ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਕੁਰਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਪਿੰਡ ਬੀਰੋਕੇ ਖੁਰਦ (ਮਾਨਸਾ) ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵੱਲੋਂ ਕੁਰਕੀਆਂ ਨਿਲਾਮੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿੱਢੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਘੋਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਹੀਦ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਬੁਰਜ ਗਿੱਲ ਉਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ 50 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪੁਲੀਸ ਤਸ਼ੱਦਦ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ 
* ਕਿਸਾਨਾਂ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸਾਰਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
*60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੌਥਾ ਦਰਜਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
*ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਮਿਥਣ ਵੇਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਠੇਕਾ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 45,000 ਰੁਪਏ, ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਲੇਬਰ ਨੂੰ ਹੁਨਰਮੰਦ ਲੇਬਰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਲਾਗਤਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ। 
*ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ 2020 ਸਮੇਤ ਬਿਜਲੀ ਸੋਧ ਬਿੱਲ 2020 ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਬੰਧੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਸਮਝ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਪੂਰੀ ਖੇਤੀ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਅਤੇ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਹਥਿਆ ਕੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਖੇਤੀ ਫਾਰਮ ਉਸਾਰਨ ਦੇ ਸੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਵਰੰਟ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣੇ ਦੀਆਂਂ ਕਿਸਾਨ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ
ਐਮ. ਚਿੰਨਾਸਵਾਮੀ ਸਟੇਡੀਅਮ

**ਐਮ. ਚਿੰਨਾਸਵਾਮੀ ਸਟੇਡੀਅਮ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਖੂਬਸੂਰਤ ਕਬਨ ਪਾਰਕ, ਕਵੀਨਜ਼ ਰੋਡ, ਕਬਨ ਅਤੇ ਅਪਟਾਊਨ ਐਮਜੀ ਰੋਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਹ ਪੰਜ ਦਹਾਕੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬੰਗਲੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 40,000 ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ (ਵਨਡੇ), ਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ (ਟੀ -20 ਆਈ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਇਥੇ  ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਟੇਡੀਅਮ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਟੇਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਕੇਐਸਸੀਏ) ਨੂੰ 100 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Royal challengers bangalore.JPG|2010 ਚੈਂਪੀਅਨਸ ਲੀਗ ਟਵੰਟੀ20 ਸਮੇਂ ਸਟੇਡੀਅਮ
File:Chinnaswamystadium.jpg|ਬੰਗਲੌਰ ਟੈਸਟ, 10 ਅਕਤੂਬਰ 2004
File:Test Match Cricket India Vs. Pakistan.jpg|ਇੰਡੀਆ vs ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਸਟ ਮੈਚ, 2007

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਚਿੰਨਾਸਵਾਮੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਲੇਆਉਟ + ਆਈਪੀਐਲ 2010 ਅਪਡੇਟਸ
* ਐਮ ਚਿੰਨਾਸਵਾਮੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ
* ਕ੍ਰਿਕਿਨਫੋ 'ਤੇ ਵੇਰਵਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਪ੍ਰਬਲ ਗੁਰੂੰਗ

thumb
**ਪ੍ਰਬਲ ਗੁਰੂੰਗ** (  ) (ਜਨਮ ਸਿੰਗਾਪੁਰ 1979 ਵਿਚ ਹੋਇਆ) ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਨੇਪਾਲੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਗੁਰੂੰਗ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1979 ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਾਠਮਾਂਡੂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਬਲ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਉ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ- ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਦੁਰਗਾ ਰਾਣਾ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬੁਟੀਕ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਰਾਣਾ ਗੁਰੂੰਗ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਕੁਮੁਦੀਨੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਾ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਹੈ। 

## ਕਰੀਅਰ 
1999 ਵਿਚ ਗੁਰੂੰਗ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਪਾਰਸਨਸ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਚ ਡੋਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਕ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਿੰਥੀਆ ਰੌਲੀ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬਿਲ ਬਲਾਸ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਬਲ ਗੁਰੂੰਗ ਫਰਵਰੀ 2009 ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਆਰਟ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਾਲ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੈਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮਿਸ਼ੇਲ ਓਬਾਮਾ ਅਤੇ ਡੱਚਸ ਆਫ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ, ਕੇਟ ਮਿਡਲਟਨ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੂਪਰ-ਹੇਵਿਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਵਾਰਡ (2012) ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸੀ.ਐੱਫ.ਡੀ.ਏ. ਸਵਰੋਵਸਕੀ ਐਵਾਰਡ ਫਾਰ ਵਿਮੈਨਸਵੇਅਰ (2011), ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਕੇਂਦਰ (2015) ਤੋਂ ਡਰਾਇੰਗ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣਾ ਅਤੇ ਲੇਨ ਬ੍ਰਾਇਨਟ (2017), ਟਾਰਗੇਟ (2013), ਅਤੇ ਮੈਕ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ (2014) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
2010 ਵਿਚ ਉਹ ਈਕੋ ਡੋਮਨੀ ਫੈਸ਼ਨ ਫੰਡ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 2010 ਦੇ ਸੀ.ਐੱਫ.ਡੀ.ਏ. / ਸਵਰੋਵਸਕੀ ਵਿਮੈਨਸਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2010-2012 ਲਈ ਸੀ.ਐੱਫ.ਡੀ.ਏ. ਫੈਸ਼ਨ ਇਨਕੁਬੇਟਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੈਸ਼ਨ ਸੰਪਾਦਕਾਂ, ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ, ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂੰਗ 2010 ਸੀ.ਐਫ.ਡੀ.ਏ. / ਵੋਗ ਫੈਸ਼ਨ ਫੰਡ ਲਈ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਠਮੰਡੂ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਹਿੰਦੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਡੇਮਰੀ

**ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਡੇਮਰੀ** ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਗੇਅ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2021 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਜੋਨਾਕੀ ਪੁਰੂਆ* (ਫਾਇਰਫਲਾਈਸ) ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜੂਰੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੁਈਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਡੇਮਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਾਮ ਦੇ ਗੋਰਸਵਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੇਅ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਾਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਅੰਵੇਸ਼ ਸਾਹੂ

**ਅੰਵੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਾਹੂ** (ਜਨਮ  4 ਜੁਲਾਈ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ, ਬਲੌਗਰ, ਲੇਖਕ, ਮਾਡਲ, ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੇੱਡਐਕਸ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਮਿਸਟਰ ਗੇਅ ਵਰਲਡ ਇੰਡੀਆ 2016 ਦਾ ਤਾਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਜੇਤੂ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਲਟਾ , ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਮਿਸਟਰ ਗੇਅ ਵਰਲਡ 2016 ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੋਟੀ ਦੇ 12 ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਹਮਦਰਦੀਸ਼ੀਲ ਸਰਗਰਮੀ ਲਈ ਟ੍ਰਾਏ ਪੈਰੀ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਈ.ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ  ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਿਫਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਰਾਹੀ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

**ਰਾਹੀ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ** ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ **ਆਰ ਐਮ ਸਿੰਘ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਉਸਦੇ ਬਣਾਏ ਚਿੱਤਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਚ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਰਾਹੀ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਭੜੌਲੀ ਕਲਾਂ, (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਠਾਨਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਆਰੰਭਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਠਾਨਕੋਟ ਦਾਖ਼ਲ ਗਿਆ।  ਉਹ 7 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਤੇਲ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ਼ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਉਸਨੇ ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਵਾਲ਼ੀ ਖ਼ਾਲੀ ਪੇਟੀ ਦੇ ਪਲਾਈਵੁੱਡ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਤੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਕੈਨਵਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਇਆ। 1983 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰੇਟਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ (ਚਿੱਤਰਕਾਰ) ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।  ਆਰ ਐਮ ਸਿੰਘ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਭਰ ਅਗਵਾਈ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਪਠਾਨਕੋਟ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਕਲਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾਕਾਰੀ ਲਈ ਬਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਉਸਨੇ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਦੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਚਿੱਤਰ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ। ਕਲਾ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ  ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ ਨਾਲ਼ ਆਇਆ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 

## ਕੰਮ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ 
ਆਰ ਐਮ ਸਿੰਘ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੈਂਡਸਕੇਪਪੇਂਟ ਕਰਨਾ ਉਸ ਲਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਪਰ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਪਕੜ ਨੂੰ ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਹ ਪੋਰਟਰੇਟ ਚਿੱਤਰਣ ਦੀ ਵਿਧਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਵਸੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੋਰਟਰੇਟ ਮਾਤਰ 'ਕਿਸੇ' ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਉਹੀ 'ਹੋਣਾ' ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

## ਪੋਰਟਰੇਟ 
1994 ਵਿਚ, ਆਰ ਐਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਵਾਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੰਗੀ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਚਿਤਰਣ ਲਈ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਕਲਾ ਭਵਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ 40 ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। 

ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਰਕਬਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ , ਪੰਜਾਬ ਵਿਖੇ, ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ  ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 36 ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਚਿਤਰੀਆਂ। ਉਸਨੇ   "ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ" ਵੀ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਹੈ। 

ਆਰ ਐਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਪਾਟਿਲ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਚਿਤਰੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਗੈਲਰੀ ਵਿਚ ਸਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।  ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2012 ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਤਿਬਾ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਪਾਟਿਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਾਜੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਦੋਵੇਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ (ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਵਾਸ) ਵਿਖੇ ਸਜਾਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ

**ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਥਾਨਕ ਬਾਡੀ ਚੋਣਾਂ ਇਕਪਾਸੜ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਵਾਉਣ ਸਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 356 ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ 
**ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ**
* ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ
* ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
* ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
* ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ
* ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ)

**ਰਾਜ ਪਾਰਟੀਆਂ**
* ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ
* ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ

**ਰਜਿਸਟਰਡ ਅਣਪਛਾਤੀ ਪਾਰਟੀਆਂ**
* ਲੋਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ
* ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਸੰਯੁਕਤ)

## ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 
## ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 
**ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ**

**ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ**

* ^ - ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜੀ
* ~ - ਪਾਰਟੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ
* - ਹਰਾ ਰੰਗ ਬਾਕਸ ਪਾਰਟੀ / ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ

ਅਗਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022 ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੋਣਾਂ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (1947–ਵਰਤਮਾਨ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਜੈਮੀ ਮਾਰਗੋਲੀਨ

**ਜੈਮੀ ਮਾਰਗੋਲੀਨ** (ਜਨਮ ਦਸੰਬਰ 10, 2001) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲਵਾਯੂ ਨਿਆਂ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਅਵਰ ਦੇ ਸਹਿ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਗੋਲੀਨ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਆਉਟਲੈਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੀ.ਐਨ.ਐਨ. ਅਤੇ ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

ਮਾਰਗੋਲੀਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ
2017 ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਗੋਲੀਨ ਨੇ ਨਾਦੀਆ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਯੁਵਾ ਜਲਵਾਯੂ ਕਿਰਿਆ ਸੰਗਠਨ ਜੀਰੋ ਆਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸਹਿ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਮਾਰਗੋਲੀਨ ਨੇ ਜ਼ੀਰੋ ਆਵਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਿੱਚ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਮਾਰੀਆ ਅਤੇ 2017 ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਨਿਜੀ ਤਜ਼ੁਰਬੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਹਫਪੋਸਟ, ਟੀਨ ਇੰਕ ਅਤੇ ਸੀ.ਐਨ.ਐਨ. ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਹੈ। ਉਹ 2018 ਦੀ ਟੀਨ ਵੋਗ ਦੀ 21 ਅੰਡਰ 21 ਕਲਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 2018 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਪਲਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ '25 ਵਿਮਨ ਚੈੰਜਿੰਗ ਦ ਵਰਲਡ' ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਰਗੋਲੀਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਸਟੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 

ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿਚ ਮਾਰਗੋਲੀਨ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਜੈ ਗਾਰਡ ਗੈਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਪਾਲ ਜੈ ਇੰਸਲੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕਦਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ "ਗਲੋਬਲ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼" ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਆਪਣਾ ਕੇਸ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ।  ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੁਆਲੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਚਿੰਤਤ ਸਨ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਸਬੀਅਨ ਲੇਖਕ
ਆਰ. ਰਾਜ ਰਾਓ

**ਰਾਮਚੰਦਰਪੁਰਾ ਰਾਜ ਰਾਓ** (ਜਨਮ 1955) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੇਅ-ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ 2003 ਦਾ ਨਾਵਲ *ਦ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ*  ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇਅ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰਾਓ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਤ ਕਿਉਬਿਕ-ਇੰਡੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਆਰ.ਰਾਜ ਰਾਓ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਬੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਵਾਰਵਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਲਈ ਨਹਿਰੂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲਾਈਡ ਸ਼ੋਅ (ਕਵਿਤਾਵਾਂ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਵਿਉ ਵਿੱਚ ਦਸ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 'ਇਮੇਜ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਇਨ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਨਾਵਲ ਇਨ ਇੰਗਲਿਸ਼' (1960-1980) ਨੂੰ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਓ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਸਮਲਿੰਗੀ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਆਵਰਤੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਰਾਓ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹਾਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਸਮਲਿੰਗੀ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਰੀ ਗਲਪ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਤੀਜਾ ਹਨ।" ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਿਵੇਂ 'ਦ ਡਾਂਸ ਆਫ਼ ਦ ਪੀਕੌਕ' ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਪੀਆਂ ਹਨ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
* *ਸਲਾਇਡਸ਼ੋ* ( ਪੀਪਲ ਟ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ, 1992), ਕਵਿਤਾਵਾਂ
* *ਇਮੇਜ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਇਨ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਨਾਵਲ ਇਨ ਇੰਗਲਿਸ਼ (1960–1985)* (ਸਾਉਥ ਏਸ਼ੀਆ ਬੁਕਸ, 1993), ਸੁਧਾਕਰ ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ
* *ਨਸੀਮ ਇਜ਼ੇਕਿਲ : ਦ ਅਥਰਾਇਜ਼ਡ ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀ*  (ਵਾਈਕਿੰਗ, 2000)
* ਵਨ ਡੇ ਆਈ ਲੋਕਡ ਮਾਈ ਫਲੈਟ ਇਨ ਸੋਲ ਸਿਟੀ ( ਹਾਰਪਰ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ, 2001), ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
* *ਦ ਵਿਜ਼ੈਸਟ ਫੂਲ ਆਨ ਅਰਥ ਐਂਡ ਅਦਰ ਪਲੇਅ* (ਦ ਬ੍ਰਾਉਨ ਕ੍ਰਿਟਿਕ, ਕੋਲਕਾਤਾ )
* *ਦ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ* ( ਪੇਂਗੁਇਨ, 2003), ਨਾਵਲ
* *ਵਿਸ਼ਲਿੰਗ ਇਨ ਦ ਡਾਰਕ*: ਇਕਵਿਨ ਕੁਈਅਰ ਇੰਟਰਵਿsਜ਼ (ਸੇਜ, 2009), ਦਿਬਯਜਯੋਤੀ ਸਰਮਾ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ
* *ਹੋਸਟਲ ਰੂਮ 131* (2010), ਨਾਵਲ
* ''ਲੇਡੀ ਲੋਲੀਤਾ'ਜ ਲਵਰ* ( ਹਾਰਪਰ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ, 2015), ਨਾਵਲ
* *ਟੇਨ ਇੰਡੀਅਨ ਆਥਰ ਇਨ ਇੰਟਰਵਿਉ*, ਸੰਪਾਦਕ
* *ਮੈਡਮ, ਗਿਵ ਮੀ ਮਾਈ ਸੈਕਸ'' (ਬਲੂਮਸਬੇਰੀ ਇੰਡੀਆ, 2019), ਨਾਵਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਇੰਟਰਵਿਉ, 28 ਅਗਸਤ, 2010, ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਬੁਜ਼
* ਆਰ. ਰਾਜ ਰਾਓ ਪੇਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ ਵਿਖੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਟੇਡੀਅਮ

**ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਸਟੇਡੀਅਮ**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਮੋਤੇਰਾ ਸਟੇਡੀਅਮ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ ਜੋ **ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਸਪੋਰਟਸ ਐਨਕਲੇਵ**  ਅੰਦਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2020 ਤੱਕ, ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 132,000 ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਸਮੁੱਚਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਟੈਸਟ, ਵਨਡੇ ਅਤੇ ਟੀ -20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।

ਸਟੇਡੀਅਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1983 ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਵੀਨੀਕਰਣ 2006 ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਸਟੇਡੀਅਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2020 ਤੱਕ 800 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਦੋਬਾਰਾ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ 1987, 1996 ਅਤੇ 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਪਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ। 2020 ਤਕ, ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ 12 ਟੈਸਟ, 23 ਵਨਡੇ ਅਤੇ 1 ਟੀ -20 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਹਨ। 

24 ਫਰਵਰੀ 2021 ਨੂੰ, ਸਟੇਡੀਅਮ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਇਸ ਨੇ 24 ਫਰਵਰੀ 2021 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੁਲਾਬੀ ਗੇਂਦ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਗੈਲਰੀ

File:SP Stadium.JPG|GMDC ਪਵੇਲੀਅਨ (ਪੁਰਾਣਾ ਢਾਂਚਾ)
File:SP STADIUM1.JPG|30 ਗਜ਼ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਅਡਾਨੀ ਪਵੇਲੀਅਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ (ਪੁਰਾਣ ਢਾਂਚਾ)
File:Sardar Patel Stadium.JPG|GMDC ਪਵੇਲੀਅਨ ਤੋਂ ਅਡਾਨੀ ਪਵੇਲੀਅਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ (former structure)
File:Iron Bull Motera Stadium.jpg|ਸਟੇਡੀਅਮ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਬਣਿਆ ਲੋਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਨ੍ਹ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਲੂਸੀ ਪਿੰਸਨ

**ਲੂਸੀ ਪਿੰਸਨ** ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਰੀਕਲੈਮ ਫਾਈਨੈਂਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ 2020 ਗੋਲਡਮੈਨ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਇਨਾਮ ਦੇ 6 ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ 16 ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਬਨ-ਊਰਜਾ ਅਧਾਰਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯਕੀਨ ਦਿੱਤਾ। 

## ਜੀਵਨੀ
ਲੂਸੀ ਪਿੰਨਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 1985 ਵਿੱਚ ਨੈਨਟੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 2013 ਵਿਚ ਉਹ 'ਫ੍ਰੈਂਡਸ ਆਫ਼ ਦ ਅਰਥ' ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। 2020 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਰੀਲੇਮ ਫਾਈਨਾਂਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ
ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ

**ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ** (ਜਨਮ 15 ਅਪਰੈਲ 1958) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਨਾਮੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।    *ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਖੋਜ ਗੜ੍ਹ*, ਕਸੂਰ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ।  ਉਹ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ  ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਖੋਜਕਰਤਾ ਹੈ।  

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਸਰਹੱਦ ਕੇ ਖਾਨ ਵਡੇਰੇ ਔਰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ*
**ਲਲਿਆਣੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ*
**ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ* 
**ਉੱਜੜੇ ਦਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ*

## ਹਵਾਲੇ 
 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇਸਰਾ ਹਿਰਸੀ

[thumb|2018 ਵਿੱਚ [ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਹਿਰਸੀ]]

**ਇਸਰਾ ਹਿਰਸੀ** (ਜਨਮ 22 ਫਰਵਰੀ, 2003) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਯੂ.ਐਸ. ਯੂਥ ਕਲਾਈਮੇਟ ਸਟਰਾਈਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2020 ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਫਾਰਚਿਊਨ'ਜ 40 ਅੰਡਰ 40 ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ 
ਹਿਰਸੀ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ, ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਯੂ.ਐਸ. ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਇਲਹਾਨ ਓਮਾਰ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਅਬਦਿਸਲਾਂ ਹਿਰਸੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਾਲ ਵਿਚ ਜਮਰ ਕਲਾਰਕ ਲਈ ਇਨਸਾਫ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਲੱਬ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਵਾਯੂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ। 

ਹਿਰਸੀ ਨੇ 15 ਮਾਰਚ ਅਤੇ 3 ਮਈ, 2019 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਹੜਤਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ। ਦੀ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਨੌਜਵਾਨ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਹ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਹਿ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਵਰ ਯੂਥ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਹਿਰਸੀ ਨੂੰ ਵਾਇਸ ਆਫ ਫਿਊਚਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਲੇਖ 
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ
ਹਾਦੀ

**ਹਾਦੀ** (   ਹਿਬਰੂ: הֲדִ) ਇੱਕ ਅਰਬੀ / ਹਿਬਰੂ / ਫ਼ਾਰਸੀ / ਤੁਰਕੀ / ਉਰਦੂ ਮਰਦਾਨਾ ਨਾਮ ਹੈ।

ਹਾਦੀ ਅਰਬੀ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਵਿਅੰਜਨੀ ਮੂਲ  ਤੋਂ ਆਇਆ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਹਿਦਾਇਆਤੁਨ () ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।  

ਅਲ-ਹਦੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ 99 ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ *ਰਹਿਬਰ*।

ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿਬਰੂ]] ਵਿੱਚ ਹਾਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਹੂਦੀ ਨਰ /ਮਦੀਨ ਉਪਨਾਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਹਿਬਰੂ ਸ਼ਬਦ ਹਦਾਸ (הֲדַסָה) ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ
ਆਨੰਦ ਮਾਧਵਨ

**ਆਨੰਦ ਮਾਧਵਨ** ਇੱਕ ਹੈ ਭਾਰਤੀ - ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਾਇਨ ਓਗਲਿਵੀ ਪ੍ਰਾਇਜ਼ 2013 ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਅਵਾਰਡ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵਨ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ 2002 ਵਿੱਚ ਕਨੈਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਕੂਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੰਬਰ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਇਆ।

*ਦ ਸਟ੍ਰਾਈਕ*, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਤਾਮਿਲ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਜਿਨਸੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਾਰੇ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, 2006 ਵਿੱਚ ਟੀਐਸਆਰ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 2009 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਫੀ* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 377 ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ 2015 ਦੇ ਡੇਨੇ ਓਗੀਲਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਜਿਊਰੀ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਲੈਕਸ ਲੈਸਲੀ ਨੂੰ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਜੇਤਾ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਕੰਮ 
* *ਦ ਸਟਰਾਇਕ* (2006)

## ਹਵਾਲੇ 
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਅਖ਼ਤਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇਹਲਵੀ

**ਮੁਹੰਮਦ ਅਯੂਬ ਅੰਸਾਰੀ** ਉਰਫ਼ **ਅਖ਼ਤਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇਹਲਵੀ** (ਜਨਮ ਅਕਤੂਬਰ, 1909 - ਮੌਤ: 5 ਅਕਤੂਬਰ, 1988 ) ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਲਾ  
ਅਖਤਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 1909 ਨੂੰ ਬਦਾਯੂੰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।    ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਅਯੂਬ ਅੰਸਾਰੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਹਲਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਹ ਐਂਗਲੋ-ਅਰਬੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। 1924 ਵਿਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨਜ਼, ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 1930 ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. (ਆਨਰਜ਼) ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1931 ਵਿਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਲਦ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਿੱਜੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਵਾਪਸ ਦਿੱਲੀ ਪਰਤ ਆਇਆ। 1932 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਗਈ। 1933 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਬੀਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1934 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਲੱਗ ਗਿਆ। 1950 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਉਥੇ ਰਿਹਾ। 1928 ਵਿੱਚ ਅਖਤਰ ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਗਲਪ, ਅਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਗੱਦ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਗ਼ਮਾ ਰੂਹ 1932 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ  *ਅੰਧੀ ਦੁਨੀਆ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ*, *ਨਾਜ਼ੋ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ*, *ਆਬਗੀਨੇ*, *ਅਫ਼ਾਦੀ ਅਦਬ*, *ਖ਼ੂਨੀ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ*, *ਖ਼ੋ ਨਾਬ*, *ਖ਼ੰਦਾ ਸਹਿਰ*, *ਰੂਹ-ਏ-ਅਸਰ*, *ਲੌ ਇਕ ਕਿੱਸਾ ਸੁਣੋ*, *ਯੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ*, *ਗ਼ਜ਼ਲ ਔਰ ਦਰਸ-ਏ-ਗ਼ਜ਼ਲ*, *ਹਾਲੀ ਔਰ ਨਯਾ ਤਨਕੀਦੀ ਸ਼ਊਰ*, *ਟੇਢੀ ਜ਼ਮੀਨ*, *ਸਰਵਰ ਜਾਂ*, *ਮੁਤਾਲਾ ਔਰ ਤਨਕੀਦ*, *ਸ਼ਾਲਾ ਬਾ ਜਾਮ*, *ਗ਼ਜ਼ਲ ਕੀ ਤਨਕੀਦ* ਔਰ *ਦਿਲੀ ਕਾ ਰੋੜਾ* ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ *ਇਕ ਕਦਮ ਔਰ ਸਹੀ* ਅਤੇ *ਉਰਦੂ ਅਫ਼ਸਾਨਾ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਔਰ ਤਸ਼ਕੀਲੀ ਮਿਸਾਇਲ* ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ। 

## ਲਿਖਤਾਂ 
* ਨਗ਼ਮਾ ਰੂਹ (1932 )
* ਅੰਧੀ ਦੁਨੀਆ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ (1939, ਅਫ਼ਸਾਨੇ )
* ਨਾਜ਼ੋ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ (1940, ਅਫ਼ਸਾਨੇ )
* ਆਬਗੀਨੇ (1940, ਕਤਆਤ)
* ਅਫ਼ਾਦੀ ਅਦਬ (1941, ਆਲੋਚਨਾ)
* ਖ਼ੂਨੀ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ (1943, ਅਫ਼ਸਾਨੇ )
* ਖ਼ੋ ਨਾਬ (1943, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ)
* ਖ਼ੰਦਾ ਸਹਿਰ (1944, ਨਜ਼ਮੇਂ)
* ਰੂਹ-ਏ- ਅਸਰ (1945, ਕਤਆਤ, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਨਜ਼ਮੇਂ)
* ਲੌ ਇਕ ਕਿੱਸਾ ਸੁਣੋ (1952, ਅਫ਼ਸਾਨੇ )
* ਯੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਔਰ ਦੂਸਰੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ (1958, ਅਫ਼ਸਾਨੇ )
* ਗ਼ਜ਼ਲ ਔਰ ਦਰਸ-ਏ-ਗ਼ਜ਼ਲ (1959, ਆਲੋਚਨਾ)
* ਹਾਲੀ ਔਰ ਨਯਾ ਤਨਕੀਦੀ ਸ਼ਊਰ (1962, ਆਲੋਚਨਾ)
* ਟੀੜ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ (1963, ਕਤਆਤ)
* ਸਰਵਰ-ਏ- ਜਾਂ (1963, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ)
* ਮੁਤਾਲਾ ਔਰ ਤਨਕੀਦ (1965, ਆਲੋਚਨਾ)
* ਸ਼ਾਲਾ ਬਾ ਜਾਮ (1968, ਕਤਆਤ)
* ਗ਼ਜ਼ਲ ਕੀ ਸਰ ਗੁਜ਼ਸ਼ਤ (1975, ਆਲੋਚਨਾ)
* ਦਿੱਲੀ ਕਾ ਰੋੜਾ (1977, ਸਵੈਜੀਵਨੀ)

## ਮੌਤ 
ਅਖਤਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੀ 5 ਅਕਤੂਬਰ, 1988 ਨੂੰ ਅਲੀਗੜ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।   

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909
ਅਯਖਾ ਮੇਲਿਥਾਫਾ

**ਅਯਖਾ ਮੇਲਿਥਾਫਾ** (ਜਨਮ 2001/2002 ) ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੇਲਿਥਾਫਾ ਏਰਸਟ ਰੀਵਰ, ਵੇਸਟਰਨ ਕੇਪ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਖੈਯਲਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।

## ਜਲਵਾਯੂ ਸਰਗਰਮੀ 
ਮੇਲਿਥਾਫਾ 16 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗ੍ਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਿਲੇਸੀਓਰ, ਕਾਰਲ ਸਮਿੱਥ, ਅਤੇ ਕੈਟਰੀਨਾ ਲੋਰੇਨਜ਼ੋ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਢੁਕਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਮੇਲਿਥਾਫਾ ਨੇ 2030 ਤਕ ਯੂਲਏਡ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 90 ਵਿਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਇਕ ਸੰਗਠਨ ਹਿਆ, ਜੋ 2030 ਤਕ ਕਾਰਬਨ ਵਿਚ 90% ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰੂਬੀ ਸੈਮਪਸਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕੀ ਮੌਸਮ ਅਲਾਇੰਸ ਯੂਥ ਸਪੋਕਸਟੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲਵਾਯੂ ਕਿਰਿਆ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਅਫਰੀਕੀ ਜਲਵਾਯੂ ਗੱਠਜੋੜ ਲਈ ਭਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੇਲਿਥਾਫਾ ਜਲਵਾਯੂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ:“ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ” --- ਅਯਖਾ ਮੇਲਿਥਾਫਾ

## ਹਵਾਲੇ 
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੈਥ ਡੋਹਰਟੀ

**ਬੈਥ ਡੋਹਰਟੀ** (ਜਨਮ 10 ਜੂਨ 2003) ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਗ੍ਰੇਟਾ ਥੰਬਰਗ ਦੀ ਸਾਥੀ ਡੋਹਰਟੀ ਸਕੂਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕਜ਼ ਫਾਰ ਕਲਾਈਮੇਟ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਫ੍ਰਾਈਡੇਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ, ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।
thumb| 24 ਮਈ 2019 ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਡੋਹਰਟੀ।

## ਜਲਵਾਯੂ ਸਰਗਰਮੀ 
6 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ, ਸੱਦੇ ਗਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਓਰੀਐਚਟਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀਆਂ ਛੇ ਮੰਗਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।  ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਡੋਹਰਟੀ ਕਈ ਹੋਰ ਯੁਵਾਵਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 'ਦ ਲੇਟ ਲੇਟ ਸ਼ੋਅ' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਲਈ 15 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਕੂਲ ਹੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਡਬਲਿਨ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ 11,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰੀ ਰਿਚਰਡ ਬਰੂਟਨ 'ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। 

ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ 2020 ਮੌਸਮ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਬਾਰੇ ਥੀਜਰਨਲ.ਜੀ ਲਈ ਕੁਝ ਟੁਕੜੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਜਲਵਾਯੂ ਯੋਜਨਾ ਉੱਤੇ ਡਬਲਿਨ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿਚ, ਡੋਹਰਟੀ 'ਲਾਉਡ ਐਂਡ ਕਲੀਅਰ'! 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮੌਸਮ ਨੀਤੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਲਈ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਐਮ.ਈ.ਪੀ. ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਸਦ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿਖੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ 24 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਹੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ।

ਮਈ 2019 ਵਿਚ ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਈ.ਡੀ.ਈ.ਏ. (ਆਈਡਿਆ) ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ 21 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਵੱਡੀ ਸਕੂਲ ਹੜਤਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਹੜਤਾਲਾਂ ਅਤੇ 4 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਆਇਰਿਸ਼ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਕਟ ਦੇ ਐਲਾਨ ਲਈ ਰੈਲੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ, ਡੋਹੇਰਟੀ ਨੇ 13 ਹੋਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਸਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਡੋਹਰਟੀ, ਦਿਲੇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਬਾਰੇ ਆਰਟੀਈ ਯੂਥ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ 157 ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ 'ਤੇ ਟਾਇਰਡ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ' ਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਯੂਥ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ 10 ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਐਲਾਨਣ' ਤੇ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।  ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਤਿਜਾਨੀ ਮੁਹੰਮਦ-ਬਾਂਡੇ ਨੂੰ, ਹੋਰ ਨੌਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਐਲਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਡੌਹਰਟੀ ਨੇ ਵੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਯੂਥ ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ ਵੀ, ਡੌਹਰਟੀ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਹੜਤਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, 29 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਡਬਲਿਨ ਹੜਤਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੋਹਰਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਥਸਨ ਜੂਨੀਅਰ ਬਹਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ,   ਅਤੇ ਉਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਥ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਥ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੁਲਤਵੀ 92 ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰੇਗੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2003
ਟੇਸਾ ਖਾਨ

**ਟੇਸਾ ਖਾਨ** ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਖਾਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਮੁਨਾਫਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਟੇਸਾ ਖਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਕਾਲਤ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ 2015 ਵਿਚ ਹੇਗ ਵਿਖੇ ਇਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ-ਗੈਸ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਖਾਨ ਸਾਲ 2016 ਵਿਚ ਅਰਜੇਂਡਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ।

ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰਜੈਂਡਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜਲਵਾਯੂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਲਾਈਮੇਟ ਲਿਟੀਗੇਸ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਰਗਰਮ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿਚ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵੀ. ਅਰਜੇਂਡਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਕੇਸ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੋਲਾ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਅਰਬ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੇ "ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਜਲਵਾਯੂ ਮੁਕੱਦਮਾ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਅਗਸਤ 2020 ਵਿਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਕੇਸ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਕੱਟਣ ਲਈ ਇਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸ ਨਿਕਾਸ ਵਿਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।

ਟੇਸਾ ਖਾਨ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। *ਟਾਈਮ* ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ 2019 ਦੀਆਂ 15 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੌਸਮ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲ
ਮੀਕਾਇਲਾ ਲੋਚ

**ਮੀਕਾਇਲਾ ਲੋਚ** (ਜਨਮ 1998) ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਐਡਿਨਬਰਗ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਜਲਵਾਯੂ ਨਿਆਂ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਪ੍ਰਾਇਜ਼ : ਯੂਕੇ'ਜ ਹੀਰੋ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਲੋਚ ਐਡਿਨਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ  ਜਿਹੜੀ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਫੌਲੋਅਰਜ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਲਵਾਯੂ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਮਿਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਨਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਕਟ ਦੇ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਜੋ ਬੇਕਰ ਦੇ ਨਾਲ , ਲੋਚ ਵਾਈ.ਕੇ.ਈ.ਐਸ. ਪੋਡਕਾਸਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਤਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਲੋਚ ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਸਰੀ, ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਐਕਸ.ਆਰ. ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਲੋਚ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਬਗਾਵਤ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਤਾਲਾਬੰਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲੋਚ ਜਲਵਾਯੂ ਕੈਂਪ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਨਾਲ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਲੋਚ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ:*“ਮੈਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਪਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਜ਼ੀਰੋ-ਵੇਸਟ ਹਾਂ, ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਕੁਝ ਵੀ ਕਰੋ* *ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ”*  ਲੋਚ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨਿਆਂ, ਨਸਲੀ ਨਿਆਂ, ਟਿਕਾਉ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਪੋਡਕਾਸਟਾਂ 'ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਂਡਰੇਆ ਫੌਕਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੋਡਕਾਸਟ, ਅਤੇ ਲੈਲਾ ਸਾਦ ਦਾ ਗੁੱਡ ਅੰਨਸਟਰ ਪੋਡਕਾਸਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਲੋਚ ਜ਼ੁਰੀਕ ਦੀ ਯੂਥ ਅਗੇਂਸਟ ਕਾਰਬਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ ਲੋਚ ਨੇ ਜੋ ਬੇਕਰ ਨਾਲ ਵਾਈ.ਕੇ.ਈ.ਐਸ. ਪੋਡਕਾਸਟ ਬਣਾਇਆ।

ਉਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਲੋਚ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਵੂਮਨ ਆਵਰ ਪਾਵਰ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ
ਚਿਆਰਾ ਸਾਚੀ

**ਚਿਆਰਾ ਸਾਚੀ** (ਜਨਮ 2002) ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਰਜਨਟੀਨੀ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਚਿਆਰਾ ਸਾਚੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਦੇ ਹੈਡੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਲ ਪਲੋਮਰ ਵਿੱਚ ਐਲਮੀਨਾ ਪਾਜ਼ ਡੀ ਗੈਲੋ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਸਲੋ ਫੂਡ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਉ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਚੀ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਖਾਣ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਉਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਬਦਲਾਵ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ 
ਚਿਆਰਾ ਸਾਚੀ ਇਤਿਹਾਸਕ "ਚਿਲਡਰਨ ਵ ਕਲਾਈਮੇਟ ਕਰਾਈਸਿਸ" ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਟਾ ਥੂਨਬਰਗ ਅਤੇ 16 ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।   ਇਹ ਇਕ ਪਹਿਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਆਪਣੀ ਅਸਮਰਥਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਪਟੀਸ਼ਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਅਧੀਨ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੀ।

ਸਾਚੀ ਨੇ ਸਲੋ ਫੂਡ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਚ ਇਕ ਮਿਲੀਟੈਂਟ ਕਾਰਕੁੰਨ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਕ ਗਲੋਬਲ ਸਮੂਹ ਜੋ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ, ਸਾਫ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟੇਰਾ ਮੈਡਰੇ ਸੈਲੋਨ ਡੇਲ ਗੁਸਟੋ ਅਤੇ ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਭੋਜਨ ਵਾਲੀ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਲਾ ਕੋਮਿਨੀਡਾਡ ਕੋਕੀਨਾ ਸੋਬੇਰਾਨਾ ਡੀ ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਖਾਣੇ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ:ਮੈਂ ਸਲੋ ਫੂਡ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ. . . ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰਾਂ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਫਿਕਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਚਾਰਜ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀਆਂ, ਉਹ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ 'ਤੇ ਪਰੋਸ ਵੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਸਾਚੀ ਸਮੂਹਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਮਾਇਤੀ ਵੀ ਹੈ:ਹਰ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਜਨਤਾ ਤੋਂ, ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ. . . ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਲਾਮਬੰਦੀ ਕਰਨ, ਸਮੂਹਕ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।"ਗਿਵ ਅਸ ਬੈਕ ਅਵਰ ਫਿਊਚਰ" ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਸਾਚੀ ਇੱਕ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਮੌਸਮ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ
ਫ਼ਰਹਤ ਅਹਿਸਾਸ

**ਫ਼ਰਹਤ ਅਹਿਸਾਸ** (ਜਨਮ 1952) ਉਰਦੂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਰਦੂ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਰੇਖਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਫ਼ਰਹਤਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਹੈ ਅਤੇ 1952 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹਰਾਇਚ ਵਿਖੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇੱਕ ਖੋਜ ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। *ਉਹ ਸੂਫੀਜ਼ਮ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਸਟੀਸਿਜਮ*  ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਕੋਆਰਡੀਟਰ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਕਸ਼ਕਾ ਖਾਂਚਾ ਦੈਰ ਮੇਂ ਬੈਠਾ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਅਰਚਨਾ ਸੋਰੇਂਗ

**ਅਰਚਨਾ ਸੋਰੇਂਗ** ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਹਾਬੰਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖਾਰੀਆ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੁੰਦਰਗੜ੍ਹ, ਉੜੀਸਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਗੰਗਪੁਰ ਵਿਚ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਮ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੋਰੇਂਗ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਯੂਥ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੱਕਤਰ-ਜਨਰਲ- ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਯੁਵਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸੱਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਸੋਰੇਂਗ ਖਾਦੀਆ ਕਬੀਲੇ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਜਗੰਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਥ ਮੂਵਮੈਂਟ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਹ ਟਿਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਦੀਵਾਸੀ ਯੁਵਾ ਚੇਤਨਾ ਮੰਚ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਏ.ਆਈ.ਸੀ.ਯੂ.ਐੱਫ .) ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਕਬੀਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਨਵੀਨਰ ਵੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਉਹ ਵਸੁੰਧਰਾ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿਖੇ ਬਤੌਰ ਰਿਸਰਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਵਸੁੰਧਰਾ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਕਬਾਇਲੀ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ

**ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ** (**محمد حمید شاہد**) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਧਾਰਤ ਉਰਦੂ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਥਾ- ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹਨ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦਾ ਜਨਮ 1957 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡੀ ਘੇਬ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਅਟਕ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਜੋ ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਹਾਫਿਜ਼ ਗ਼ੁਲਾਮ ਨਬੀ 1947 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਚੱਕੀ ਛੱਡ ਕੇ ਪਿੰਡੀ  ਘੇਬ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ।  

## ਵਿਦਿਅਕ ਸਿਲਸਿਲਾ 
ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪਿੰਡੀ ਘੇਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਯਦ ਜ਼ਮੀਰ ਜਾਫਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਇੱਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 

## ਸਾਹਿਤ 
ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੋਈ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਕਿਸ਼ਤ-ਏ-ਨੌ" ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਦੀ  ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗਲਪ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। “ਬੰਦ ਆਂਖੋਂ ਸੇ ਪਰੇ” ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਰਦੂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿਚ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ, "ਜਨਮ ਜਹੰਨਮ" ਅਤੇ "ਮਾਰਗਜ਼ਾਰ" ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅੱਸੀ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦੇ ਨਾਵਲ " ਮਿੱਟੀ ਆਦਮ ਖਾਤੀ ਹੈ" ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਆਂ "ਸਵਰਗ ਮੇਂ ਸੂਰ", "ਮਰਗਜ਼ਾਰ" ਅਤੇ "ਬਰਫ ਕਾ ਘੋਂਸਲਾ" ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਆਲੋਚਨਾ 
ਮੁਹੰਮਦ ਹਾਮਿਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਇਕ ਐਸੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਿਨਫਾਂ, ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕੁਠਾਲੀ  ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਪਰਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਤੰਗ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਕੈਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ, ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਕਲਾਤਮਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਖੁੱਲਾਪਣ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਅੱਜ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। 

## ਲਿਖਤਾਂ 
ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ

### ਗਲਪ 
* ਬੰਦ ਆਂਖੋਂ ਸੇ ਪਰੇ
* ਜਨਮ ਜਹੰਨਮ
* ਮਰਗ ਜ਼ਾਰ
* ਪਾਰੋ 
* ਮੁਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕੇ ਪਚਾਸ ਅਫ਼ਸਾਨੇ 

### ਨਾਵਲ 
*ਮਿੱਟੀ ਆਦਮ ਖਾਤੀ ਹੈ

### ਆਲੋਚਨਾ 
* ਅਦਬੀ ਤਨਾਜ਼ਾਤ
* ਇਸ਼ਫਾਕ ਅਹਿਮਦ : ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਨ
* ਉਰਦੂ ਅਫ਼ਸਾਨਾ: ਸੂਰਤ ਵ ਮਾਅਨੀ

### ਹੋਰ 
* ਪੈਕਰ ਜਮੀਲ
* ਲਮਹੋਂ ਕਾ ਲਮਸ

The touch of moment *

* ਸਮੁੰਦਰ ਔਰ ਸਮੁੰਦਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* محمد حمید شاہد http://www.hameedshahid.com 
* دُکھ کیسے مرتا ہے http://www.hameedshahid.com/dukh.htm 
* سورگ میں سور http://www.alqamarlibrary.com/adab/afsane/swarg
* آٹھوں گانٹھ کمیت http://www.hameedshahid.com/authoonganthkamait.htm 
* مَرگ زار http://www.hameedshahid.com/margzaar.htm 
* گانٹھ http://www.alqamarlibrary.com/adab/afsane/ganth
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਨੰਦ ਕਿਸ਼ੋਰ ਵਿਕਰਮ

**ਨੰਦ ਕਿਸ਼ੋਰ ਵਿਕਰਮ** (17 ਸਤੰਬਰ 1929 - 27 ਅਗਸਤ 2019 ) ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 2013 ਵਿਚ 17 ਵਾਂ ਆਲਮੀ ਫਰੂ-ਏ-ਉਰਦੂ ਅਦਾਬ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਨੰਦ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਸਤੰਬਰ 1929 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ)ਦੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਹਰਿਆਣਾ) ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਿਆ। 

ਅੰਬਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। 1949 ਵਿਚ, ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਕੌਮੀ ਅਖਬਾਰ* ਅਤੇ *ਅੰਮ੍ਰਿਤ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਇਰਤਿਕਾ* ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਰਸਾਲਾ *ਨਈ ਕਹਾਣੀ*  ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਕਰਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ *ਨਿਰਾਲਾ* ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। 1961 ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਵਲ *ਯਾਂਦੋਂ ਕਾ ਖੰਡਰ*ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਉਰਦੂ ਰੂਪ 1981 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ
### ਉਰਦੂ ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਆਧਾ ਸਚ* (2007)
**ਆਵਾਰਾਗਰਦ* (1998)
**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ* (2014)
**ਕੁਛ ਦੇਖੇ ਕੁਛ ਸੁਨੇ* (2013)
**ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਆਜ਼ਾਦ* (1982)
**ਮੁਨਤਖਾਬ ਅਫ਼ਸਾਨੇ 1993* (1994)
**ਮੁਨਤਖਾਬ ਅਫ਼ਸਾਨੇ 1998* (1999)
**ਮੁਸਾਵਰ ਤਾਜਕੀਰ* (2012)
**ਉਨੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਏ* (2001)
**ਯਾਦਾਂ ਖੰਡਰ* (1998)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫੂਲ

**ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫੂਲ** ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਕਸਬਾ ਫੂਲ ਦਾ ਵਾਸੀ ਹੈ। ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨੀ ਮੰਗਾਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਲੜੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪਾਸ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫੂਲ ਨੇ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਸ਼ੇ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਮਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰ ਪਏ। 1978 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1983 ਤੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤ ਸਭਾ ਲਈ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਹਿਤ 1984 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 2004 ’ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ)
ਹੇਲੇਨਾ ਗੁਆਲਿੰਗਾ

**ਸੁਮਕ ਹੇਲੇਨਾ ਸਿਰੇਨ ਗੁਆਲਿੰਗਾ** (ਜਨਮ 27 ਫਰਵਰੀ, 2002) ਇੱਕ ਮੂਲਨਿਵਾਸੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਹੇਲੇਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਆਲਿੰਗਾ 27 ਫਰਵਰੀ, 2002 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਪਸਤਾਜ਼ਾ, ਇਕੂਏਟਰ ਦੇ ਕਿਚਵਾ ਸਰਾਯਕੁ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਨੋਮੀ ਗੁਆਲਿੰਗਾ ਇਕ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੀ ਕਿਚਵਾ ਮਹਿਲਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨਾਨੀ ਕ੍ਰਿਸਟਿਨਾ ਗੁਆਲਿੰਗਾ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਐਂਡਰਸ ਸਰਨ ਹਨ ਜੋ ਤੁਰਕੁ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਫਿਨਿਸ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ।

ਗੁਆਲਿੰਗਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਕਾਜ਼ਾ, ਇਕੂਏਟਰ ਦੇ ਸਰਾਯਕੂ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਪਾਰਗਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੁ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਜਿਥੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਹ ਕੈਥੇਡਰਲ ਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਿਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਮਾਰੂਥਲਕਰਨ, ਸਿੱਧੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਬਰਫ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਣਯੋਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਆਲਿੰਗਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਪਣੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੁਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਘਾਟ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ 24 ਜਨਵਰੀ, 2020 ਨੂੰ ਹੋਰ 150 ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ "ਪਲੂਟਰਸ ਆਊਟ " ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Polluters ਆਉਟ,
ਕੈਟਰੀਨਾ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ

**ਕੈਟਰੀਨਾ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ** (ਜਨਮ  2006/2007 ) ਸਲਵਾਡੋਰ, ਬਹੀਆ ਦੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। 23 ਸਤੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ 15 ਹੋਰ ਬੱਚਿਆ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਿਲੇਸੀਓਰ, ਅਯਖਾ ਮੇਲਿਥਾਫਾ, ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਸਮਿਥ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ,  ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ  ਦੀ ਘਾਟ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਖ਼ਾਸਕਰ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਦੇਸ਼ ਅਰਥਾਤ ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਆਪਣੇ ਪੈਰਿਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਿਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨਕਿੰਗਡਮ, ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਚੈਪਟਰ ਲਈ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਧਾਰਤ 14 ਸਾਲਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਸਮੀਰ ਯਾਸੀਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਯੂਥ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦਾ ਬਾਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਰਨਾਰਡ ਮਾਰਟਿਨ

**ਬਰਨਾਰਡ ਮਾਰਟਿਨ** ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਛੇਰਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 1999 ਵਿਚ ਗੋਲਡਮੈਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮਾਰਟਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਪੈਟੀ ਹਾਰਬਰ, ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਵਿਚ ਇਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮਛੇਰੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕੋਡ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

## ਕੋਡ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਪਾਬੰਧੀ 
ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕੌਂਡ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਨਿਊਫਾਉਂਡਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿਉਣ ਢੰਗ ਸੀ, ਪਰ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਪਾਰਕ ਓਵਰ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ ਸਖਤ ਗਿਰਾਵਟ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਬਾਦੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਮਾਰਟਿਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਹੋਰ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਕੈਚਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੁਕ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਕੋਡ ਕੋਟਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਟੀ ਹਾਰਬਰ / ਮੈਡੋਕਸ ਕੋਵ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਜ਼ੋਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ 1983 ਵਿਚ ਸਥਾਨਕ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਕ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 

1992 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਕੋਡ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਵਪਾਰਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ 'ਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਈਆਂ ਨੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ 1994 ਵਿਚ ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਮਦਨੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਕੋਡ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਿਊਫਾਉਂਡਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਮਾਰਟਿਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਸੰਬੰਧੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਕੰਮ ਅਤੇ ਇਨਾਮ 
ਮੋਰਚੇਰੀਅਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਕੋਡ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਦੁਰਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਲਾਸਕਾ, ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਏਰੀਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੇ ਸਬਕ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਕੋਡ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਧੇ ਵਾਲੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵੀ ਕੱਢੀਆਂ। ਉਸਨੂੰ ਕਲੇਓਕੋਟ ਸਾਉਂਡ ਦੇ ਨੇੜੇ 1993 ਵਿੱਚ ਕਲੀਅਰ ਕਟਿੰਗ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਸਨੇ ਕਮਿਉਨਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਈਕੋਸਿਸਟਮਜ਼ (ਰੀਵਰਿਟੀਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਮਿਉਨਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਈਕੋਸਿਸਟਮਜ਼) (ਫੋਰਸ) ਲਈ ਸੰਗਠਿਤ ਫਿਸ਼ਰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੋਡ ਸਟਾਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੈਂਟੀਨੇਲ ਸਰਵੇ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੀ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਨਿfਫਾਉਂਡਲੈਂਡ ਅਤੇ ਲੈਬਰਾਡੋਰ ਓਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਕਾਕਸ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਡ੍ਰੈਗ ਜਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ।

ਮਾਰਟਿਨ 1999 ਵਿਚ ਗੋਲਡਨ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੀਡਾ ਕਲੱਬ ਆਫ਼ ਕਨੇਡਾ ਦੁਆਰਾ ਕੋਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਅਤੇ ਟਰੈਵਲਿੰਗ ਵਰਗੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਵਪਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ, ਸੀਏਰਾ ਕਲੱਬ ਆਫ਼ ਕਨੇਡਾ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਹੋਏ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ, ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਕੋਡ ਮੱਛੀ ਫੜੋ
* ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਵਿਚ ਕੋਡ ਫਿਸ਼ਿੰਗ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ