open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸੁਬਾਂਨਾ

***ਸੁਬਾਂਨਾ*** ਮਾਸਤੀ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਆਇੰਗਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਾਇਲਨਵਾਦਕ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਬਿਲਡੂੰਗਸਰੋਮਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਹਿੰਦੀ, ਤਾਮਿਲ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸੁਬਾਂਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਤ ਵਿਦਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੁਬਾਂਨਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਪਸੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸੁਬਾਂਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਮੈਮਰੀਜ਼ ਆਫ ਰੇਨ

***ਮੈਮਰੀਜ਼ ਆਫ ਰੇਨ***  ਸੁਨੇਤਰਾ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1992 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ
ਦ ਲਾਸਟ ਬਰਡਨ

***ਦ ਲਾਸਟ ਬਰਡਨ*** ਉਪਮੰਨਿਊ ਚੈਟਰਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੇ ਹੋਇਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹਰਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਤੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਥਾ ਸੀ।

ਲੇਖਕ ਥੋੜੀ ਸਖ਼ਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਅਸਲ ਝਗੜਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ, ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਲੜੀਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਾਵਲ ਜਾਮੁਨ, ਇੱਕ ਕੰਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੁੱਢੇ ਪਿਤਾ, ਸ਼ਿਆਮਾਨੰਦ, ਉਸਦੀ ਮਰ ਰਹੀ ਮਾਂ, ਉਰਮਿਲਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਉਰਮਿਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਆਲੋਚਨਾ 
ਅੰਜੁਮ ਹਸਨ ਨੇ *ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ* ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* www.complete-review

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਵਤਨ ਔਰ ਦੇਸ਼

***ਵਤਨ ਔਰ ਦੇਸ਼*** ਲੇਖਕ ਯਸ਼ਪਾਲ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਝੂਠਾ ਸੱਚ' ਦੀਆਂ ਦੋ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1958 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਜਮਾਤੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਿਓ ਟਾਲਸਟਾਏ ਦੇ *ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ* ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਅਨੁਕੂਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਟੂਨ ਬੂਮ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ

**ਟੂਨ ਬੂਮ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਇੰਕ.** ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਸਟੋਰੀਬੋਰਡਿੰਗ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਆ। 1994 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ 'ਤੇ ਮਾਂਟਰੀਅਲ, ਕਿਊਬੈਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਟੂਨ ਬੂਮ ਫਿਲਮ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਵੈੱਬ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਗੇਮਾਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ, ਸਿਖਲਾਈ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸਟੋਰੀਬੋਰਡਿੰਗ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਆ। ਇਹਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਐਕਵਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਟੂਨ ਬੂਮ ਸੌਫਟਵੇਅਰ 130 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ, 'ਤੇ ਇਹਨੂੰ 2005 'ਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਇਆ ਸੀ, ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ।
## ਹਵਾਲੇ
ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਜਸਰਾਜ

**ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਜਸਰਾਜ** ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ 2012 ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰੀ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬੀਐਫਏ ਅਤੇ ਨਿਊ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਮਐਫਏ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਟੈਕਸਾਸ-ਆਸਟਿਨ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਉਹ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸਟਾਊਨ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਰਕ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ 2015-16 ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਨ ਸ਼ਾਰਟ ਫਿਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 2017 ਸਟਾਰਸ ਐਟ ਨਾਈਟ ਉਭਰਦੇ ਲੇਖਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਦਾ ਕੰਮ *Scroll.in ,* *ਇੰਟਰਨੈਜ਼ੋਨਲ, ਅੱਡਾ ਸਟੋਰੀਜ਼,* *ਅਤੇ* *ਗ੍ਰਾਂਟਾ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੁਖਸਾਨਾ ਖਾਨ

**ਰੁਖਸਾਨਾ ਖਾਨ** (ਉਰਦੂ: رخسانہ خان; ਜਨਮ 1962) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਾਲ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1962 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਆਵਾਸ ਕਰ ਗਈ ਅਤੇ ਡੁੰਡਾਸ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਸੇਨੇਕਾ ਕਾਲਜ ਆਫ ਅਪਲਾਈਡ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜੀਵ-ਰਸਾਇਣਕ ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ  ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਖਾਨ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਐਡਮਜ਼ ਵਰਲਡ* ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖ ਕੇ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ *ਮੈਸੇਜ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ* ਅਤੇ *ਕਹਾਣੀ* ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।  ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਉਸਦੀਆਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਬੁੱਕ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਐਂਡ ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਰਸ, ਦ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ, CANSCAIP ਅਤੇ ਸਟੋਰੀਟੇਲਿੰਗ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਖਾਨ "ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੋਪਨਹੇਗਨ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ 2008 IBBY (ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੋਰਡ) ਵਿਸ਼ਵ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ "ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਨਾਮ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ: ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਨਾਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

## ਅਵਾਰਡ 
* *ਬਿਗ ਰੈੱਡ ਲਾਲੀਪੌਪ* ਨੇ ਤਸਵੀਰ ਬੁੱਕ ਟੈਕਸਟ ਲਈ 2011 ਗੋਲਡਨ ਪਤੰਗ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
* *ਬਿਗ ਰੈੱਡ ਲਾਲੀਪੌਪ* ਨੇ 2011 ਦਾ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਜ਼ੋਲੋਟੋ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
* *ਵਾਂਟਿੰਗ ਮੋਰ* ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰੀਡਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
### ਤਸਵੀਰ ਕਿਤਾਬਾਂ 
* *ਕਿੰਗ ਫਾਰ ਏ ਡੇ* (2014)
* *ਬਿੱਗ ਰੇਡ ਲਾਲੀਪੌਪ* (2010)
* *ਸਿੱਲੀ ਚਿਕਨ* (2005)
* ਰੂਲਰ ਆਫ਼ ਦ ਕੋਰਟਯਾਰਡ (2003)
* ਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਦ ਸਕੀਏਸ(2001)
* *ਦ ਰੋਜ਼ਜ਼ ਇਨ ਮਾਈ ਕਾਰਪੇਟਸ* (1998)
* *ਬੇਡਟਾਇਮ ਬਾ-ਆ-ਲਕ* (1998)

### ਨਾਵਲ 
* *ਵਾਂਟਿੰਗ ਮੋਰ* (2009)
* *ਡਾਹਲਿੰਗ, ਇਫ ਯੂ ਲਵ ਮੀ ਵੂਡ ਯੂ ਪਲੀਜ਼, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਮੁਸਕਰਾਓ* (1999)

### ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਅ ਨਯੂ ਲਾਈਫ (2009)
* *ਮੇਨੀ ਵਿੰਡੋਜ਼* ਏਲੀਸਾ ਕਾਰਬੋਨ ਅਤੇ ਉਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸਵਾਮੀ (2008) ਨਾਲ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹਨ।
* *ਮੁਸਲਿਮ ਚਾਈਲਡ* (1999)

## ਹਵਾਲੇ 

### ਇੰਟਰਵਿਊ 
* ਕੌਫਲਨ, ਮਾਰਜੋਰੀ।  "ਰੁਖਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ."  Paper Tigers.org, ਇੱਕ ਪੈਸੀਫਿਕ ਰਿਮ ਵਾਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ।  ਦਸੰਬਰ 2009। 
* ਬਲੇਵਿਸ, ਮਾਰਕ.  "ਰੁਖਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ."  *ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ* । 29 ਸਤੰਬਰ 2009 
* ਬੌਲਨ, ਐਮੀ.  "ਨਸਲਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੇਖਕ: ਰੁਖਸਾਨਾ ਖਾਨ।"  *ਬੌਲਨ ਦਾ ਬਲੌਗ।*  *ਸਕੂਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਜਰਨਲ*  . 2 ਸਤੰਬਰ 2009। 
* ਸਿੱਦੀਕੀ, ਤਬੱਸੁਮ।  "ਰੁਖਸਾਨਾ ਖਾਨ: ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ।"  *Quill ਅਤੇ Quire.*  ਸਤੰਬਰ 2008। 
* ਜੇਨਕਿਨਸਨ, ਡੇਵ.  "ਰੁਖਸਾਨਾ ਖਾਨ।"  *ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮੀਖਿਆ।*  *CM ਮੈਗਜ਼ੀਨ.* 24 ਸਤੰਬਰ 1999 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Blog 
* Rukhsana Khan at Library of Congress Authorities, with 9 catalogue records
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਨਸੀਰ ਉਦ ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਤੀਜਾ

**ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ** ਸੁਲਤਾਨ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਤੁਗਲਕ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਜਦੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਅਬੂ ਬਕਰ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਤੁਗਲਕ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਿਆ, ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੱਦੀ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਅਬੂ ਬਕਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਗਸਤ 1390 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਖਤ ਲਈ ਅਬੂ ਬਕਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਅਬੂ ਬਕਰ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 1390 ਤੋਂ 1394 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਾਇਆ। ਅਬੂ ਬਕਰ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰਠ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 20 ਜਨਵਰੀ 1394 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼
ਨੀਰਜਾ ਮਾਧਵ

[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Neerja_Madhav_receives_Nari_Shakti_Puraskar.jpg/220px-Neerja_Madhav_receives_Nari_Shakti_Puraskar.jpg|alt=Woman is handed award by Indian President|thumb| ਨੀਰਜਾ ਮਾਧਵ ਨੂੰ [ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ]]
**ਨੀਰਜਾ ਮਾਧਵ** ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਮਾਧਵ ਨੂੰ 2021 ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਾਧਵ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ *ਯਮਦੀਪ* (2002), *ਗੇਸ਼ੇ* ਜੰਪਾ (2006) ਅਤੇ *ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ 5-ਅਵਰਨਾ ਫੀਮੇਲ ਕਾਂਸਟੇਬਲ* (2010) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਨਾਵਲ *ਯਮਦੀਪ* ਤੀਜੇ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। *ਗੇਸ਼ੇ ਜੰਪਾ* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਾਇਰ ਤਿੱਬਤੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ 2022 ਵਿੱਚ 2021 ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਉਲਕਾ (ਨਾਵਲ)

***ਉਲਕਾ***  1959 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਿਹਾਰ ਰੰਜਨ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ *ਉਲਕਾ* ਦੇ ਕਥਾਨਕ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

## ਸਾਰ 
ਕਹਾਣੀ ਇਕ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਆਦਮੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜੁੜਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਰੂਪਾਂਤਰ 
* *ਥਾਈ ਕਰੂਲੂ* (1962)
* *ਮੇਰੀ ਸੂਰਤ ਤੇਰੀ ਆਂਖੇ* (1963) 
* *ਥਾਇਨ ਕਰੁਣਾਈ* (1965)
* *ਦੇਵਾ ਮਗਨ* (1969) 
* *ਰਕਤਾ ਸੰਬੰਧਮ* (1984)
* *ਥਾਈ ਮਮਥੇ* (1985)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
30 ਈਅਰਸ ਫਰਾਮ ਹੇਅਰ

***30 ਈਅਰਸ ਫਰਾਮ ਹੇਅਰ*** ਐੱਚਆਈਵੀ ਅਤੇ ਏਡਜ਼ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 'ਤੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਾਰੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਬਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕੇਬਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜੋਸ਼ ਰੋਜ਼ੇਨਜ਼ਵੇਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ 25 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

2012 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੁਆਰਾ *30 ਈਅਰਸ ਫਰਾਮ ਹੇਅਰ* ਨੂੰ ਡੇਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਆਧਾਰ 
*30 ਈਅਰਸ ਫਰਾਮ ਹੇਅਰ* ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਏਡਜ਼ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਇਹ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗੈਰ-ਵਿਤਕਰੇ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਨੇ ਗੁਆਚੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਉਮੀਦ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਕਾਰਕੁੰਨ, ਡਾਕਟਰੀ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਨ, ਏਡਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਪਾਤਰ 
### ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ 
* ਟੈਰੇਂਸ ਮੈਕਨਲੀ
* ਲੈਰੀ ਕ੍ਰੈਮਰ
* ਮਾਰਜੋਰੀ ਹਿੱਲ
* ਫ੍ਰੈਂਕ ਸਪਿਨੇਲੀ
* ਜੈਰੀ ਮਿਸ਼ੇਲ
* ਲੈਰੀ ਫਲਿੱਕ
* ਡੈਮੇਟਰੇ ਡਾਸਕਲਾਕਿਸ, ਐਮ.ਡੀ
* ਐਂਥਨੀ ਡੋਨੋਵਨ
* ਡੇਵਿਡ ਡਰੇਕ
* ਰੀਗਨ ਹੋਫਮੈਨ
* ਜੌਨ ਨੋਏਬਲ
* ਡੈਨੀ ਲੋਗਨ
* ਲੈਰੀ ਮਾਸ, ਐਮ.ਡੀ
* ਡਵੋਰਾਹ ਸਟੋਹਲ
* ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਥਰ
* ਸੀਨ ਸਟ੍ਰਬ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2011 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ (ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼)

thumb|ਕੋਟਲਾ ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮਕਬਰਾ।
**ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ** (ਜਨਮ **ਮੁਬਾਰਕ ਖਾਨ**) (ਸ਼ਾਸਨ 1421 - 1434) ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ।

## ਵੰਸ਼ 
ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਖੋਖਰ ਸਰਦਾਰ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਉਹ 1421 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਖਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ। ਮੁਬਾਰਕ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਮੁਈਜ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਰਾਜਕੀ ਨਾਮ ਲਿਆ। ਸੱਯਦ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੋਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਤਰ (ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਛਤਰ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੇਰਾਤ ਦੀ ਤਿਮੁਰਿਦ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਗਰਾਮ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਤਿਮੂਰੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਪਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਰਦਾਰ ਜਸਰਤ ਖੋਖਰ, ਜਿਸਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 1431 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਗਈ। 1432 ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਰਤ ਖੋਖਰ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਇਲਾਕਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਮਹਾਨ ਜਿੱਤ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ 1434 ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼
ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਗੁਪਤਾ

**ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਗੁਪਤਾ** (ਬੰਗਾਲੀ: ঈশ্বরচন্দ্র গুপ্ত; 6 ਮਾਰਚ 1812 – 23 ਜਨਵਰੀ 1859) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੰਚਰਾਪਾੜਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਵੈਦਿਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਦੇ ਘਰ ਪਾਲਿਆ ਸੀ। ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਚਪਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ *ਕੋਬੀਵਾਲਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ *ਕੋਬੀਵਾਲਾ* ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਸਭਿਅਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਕਾਮੁਕ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਝੜਪਾਂ ਆਮ ਸਨ। ਪਰ ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1859
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਨਸੀਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ

thumb|Falus of Dar al-Mulk Dehli
**ਸੁਲਤਾਨ ਨਸੀਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ**, ਤੁਗਲਕ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ।  ਉਹ ਫਤਹਿ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਿਮੂਦ ਦੂਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਮੇਵਾਤ ਤੋਂ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੱਦੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੋਆਬਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਪਾਣੀਪਤ, ਸੋਨੀਪਤ, ਰੋਹਤਕ ਅਤੇ ਝੱਜਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨਾਸਿਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ (ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸਿਰੀ) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼
ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ (ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼)

**ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ** (ਸ਼ਾਸ਼ਨ 1434-1445) ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ। ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਲਮ ਸ਼ਾਹ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਸੀ, ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਧੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਬਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਦੀ ਗਾਰਡਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ।

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼
ਬਹਿਲੋਲ ਲੋਧੀ

**ਬਹਿਲੋਲ ਖਾਨ ਲੋਧੀ** (ਜਨਮ 12 ਜੁਲਾਈ 1489) ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਧੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਲੋਧੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਨੇ ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਹਿਲੋਲ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1451 ਨੂੰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਬਹਿਲੋਲ ਦਾ ਦਾਦਾ ਮਲਿਕ ਬਹਿਰਾਮ ਖਾਨ ਲੋਧੀ, ਲੋਧੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬੀਲਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਮਲਿਕ ਮਰਦਾਨ ਦੌਲਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਬਹਿਰਾਮ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਮਲਿਕ ਸੁਲਤਾਨ ਸ਼ਾਹ ਲੋਧੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੱਲੂ ਇਕਬਾਲ ਖਾਨ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਖਾਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1419 ਵਿਚ ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਲਿਕ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮਲਿਕ ਕਾਲਾ ਖਾਨ ਲੋਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਹਿਲੋਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਲਿਕ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਬਹਿਲੋਲ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਨਸਲ ਦੇ ਘੋੜੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ। ਅਦਾਇਗੀ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਗਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਦੇ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਲਿਕ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਾਰਜ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਉਸਦੇ ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ। ਬਹਿਲੋਲ 20,000 ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖਾਨ-ਏ-ਖਾਨਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਬਹਿਲੋਲ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਚਿਰਾਗ-ਏ-ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਬਹਿਲੋਲ ਲੋਧੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਵਜੋਂ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਚਿਰਾਗ ਦਿੱਲੀ' ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਧੀ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਸ਼ ਗੁੰਬਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਬਰ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ।

## ਵਿਆਹ 
ਬਹਿਲੋਲ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ:

* ਸ਼ਮਸ ਖਾਤੂਨ, ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸੁਲਤਾਨ ਮਲਿਕ ਸ਼ਾਹ ਲੋਧੀ ਦੀ ਧੀ;
* ਬੀਬੀ ਅੰਬਾ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੁਨਿਆਰੇ ਦੀ ਧੀ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼
ਕੀਪ ਨੋਟ ਸਾਈਲੈਂਟ

***ਕੀਪ ਨੋਟ ਸਾਈਲੈਂਟ*** ( ) ਇੱਕ 2004 ਦੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਲੈਸਬੀਅਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇਲੀਲ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਇਲੀਲ ਨੇ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਤੇਲ-ਅਵੀਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਯਹੂਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ 2004

*

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2004 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਰਸ਼ਮੀ ਨਰਜ਼ਰੀ

**ਰਸ਼ਮੀ ਨਰਜ਼ਰੀ** ਅਸਾਮੀ ਮੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਹਿਜ਼ ਸ਼ੇਅਰ ਆਫ਼ ਸਕਾਈ* (2012) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਰਫ਼ਾ ਖ਼ਾਨਮ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ

**ਆਰਫ਼ਾ ਖ਼ਾਨਮ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ** (ਜਨਮ 1 ਨਵੰਬਰ 1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ *ਦ ਵਾਇਰ* ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ 2014 ਦੀਆਂ ਅਫਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਰੈੱਡ ਇੰਕ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਆਰਫ਼ਾ ਖ਼ਾਨਮ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਨਵੰਬਰ 1980 ਨੂੰ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੇਰਠ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।&nbsp;

ਅਰਫਾ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2017 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਟੀਵੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ*ਦ ਵਾਇਰ* ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ 2014 ਦੀਆਂ ਅਫਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।

## ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ 
2020 ਵਿੱਚ, ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2019 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚੋਂ 42 ਸੈਕਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਿੱਪ ਕੱਟੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਮੇਟੀ ਟੂ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਤੇ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਬੁੱਲੀ ਬਾਈ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਔਨਲਾਈਨ ਬਦਸਲੂਕੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਖੌਲੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਨਾਮ 
* ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰਸਟੈਂਡਿੰਗ ਵੂਮੈਨ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨ, 2019
* ਸਾਹਿਤ ਸਨਮਾਨ
* ਰੈੱਡ ਇੰਕ ਅਵਾਰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਚਿੱਤਰ: ਅਰਫਾ ਖ਼ਾਨਮ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ, ਸਬਰੰਗ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ, 2 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼ੰਖਾ ਘੋਸ਼

**ਸ਼ੰਖਾ ਘੋਸ਼** (ਜਨਮ ਚਿਤਪ੍ਰਿਯਾ ਘੋਸ਼; 5 ਫਰਵਰੀ 1932 – 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਤਤਕਾਲੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਚਾਂਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜੱਦੀ ਘਰ ਬਾਰੀਸਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਨਰੀਪਾਰਾ ਉਪਜ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਪਬਨਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰਦੀ ਉਪਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ

**ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ** () (ਸ਼ਾਸਨ: 1394 – ਫਰਵਰੀ 1413), **ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ** **ਸ਼ਾਹ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਜੰਗ 
ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸੁਲਤਾਨ ਨਸੀਰ ਉਦ ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਤੀਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 31 ਅਗਸਤ 1390 ਤੋਂ 20 ਜਨਵਰੀ 1394 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਲਾ-ਉਦ-ਦੀਨ ਸਿਕੰਦਰ ਸ਼ਾਹ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 8 ਮਾਰਚ 1394 ਨੂੰ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਉਸਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਸਰਤ ਖਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜੋ 1394 ਤੋਂ 1397 ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
thumb|ਆਈ.ਓ. ਇਸਲਾਮੀ 137 f.284v ਤੈਮੂਰ ਦੀ ਅਮਲੂ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ, ਸ਼ਰਾਫ਼ ਅਲ-ਦੀਨ ਦੁਆਰਾ 'ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ' ਤੋਂ, 1533

### ਤੈਮੂਰ ਦਾ ਹਮਲਾ 
1398 ਵਿੱਚ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਚਗਤਾਈ ਸ਼ਾਸਕ ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਿੜ ਗਏ। ਤੈਮੂਰ ਆਖਰਕਾਰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ 200 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੁਰਕੋ-ਅਫਗਾਨ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਮਲੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

### ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ 
ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਫਰਵਰੀ 1413 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੁਲਤਾਨ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ। ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਖੁਦ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼
ਗੇਅ ਡੇਜ਼ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਗੇਅ ਡੇਜ਼*** ( ) ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਉਭਾਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ 2009 ਦੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਾਲ ਉਚੋਵਸਕੀ, ਈਟਨ ਫੌਕਸ, ਐਲੀਓਟ, ਅਮਾਲੀਆ ਜ਼ੀਵ, ਅਮਿਤ ਕਾਮਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੁਰਲੱਭ ਪੁਰਾਲੇਖ, ਪ੍ਰਾਈਡ ਇਵੈਂਟਸ, ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਫੁਟੇਜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
1985 ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੇਅ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। 1998 ਤੱਕ 3,000 ਹੋ ਗਏ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਯਾਰ ਕੇਦਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰ, *ਦ ਪਿੰਕ ਟਾਈਮਜ਼* (הזמן הוורוד) ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਾਲੇਖ ਸਮੱਗਰੀ, ਨਿੱਜੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਡਾਇਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਅਤੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਜੂਨ 2009 ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, 2009 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 60ਵੇਂ ਬਰਲਿਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇਅ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2010 ਵਿੱਚ ਪੈਨੋਰਮਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਜੁਲਾਈ 2009 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਚੈਨਲ ਯੇਸ ਡੌਕੂ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ੇਟ ਵਪਾਰਕ ਟੀ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* *Gay Days * at the Athens International Lesbian & Gay Film Festival
* *Gay Days * at the Torino GLBT Film Festival

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2009 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ

**ਭਾਰਤ ਦਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ** ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੰਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਫ਼ਤਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ 75 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1947 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ 7 ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 1950 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਟੇਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਖਾਲੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ 1967 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਰਿਹਾ। ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ਵੰਤਰਾਓ ਚਵਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰੇਕ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਦੇਵੀ ਲਾਲ ਇਕੋ-ਇਕ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕੋ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਹੁਦਾ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਤਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਹੁਦਾ 23 ਮਈ 2004 ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ।.

## ਸੂਚੀ 
## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
* ਭਾਰਤ ਦਾ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
* ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਡ੍ਰੀਮਸਪੀਕਰ

***ਡ੍ਰੀਮਸਪੀਕਰ*** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੇਖਕ ਐਨੀ ਕੈਮਰਨ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਕੈਮ ਹਬਰਟ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1978 ਵਿੱਚ ਕਲਾਰਕ, ਇਰਵਿਨ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਇੱਕ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਲੜਕੇ ਪੀਟਰ ਬੈਕਸਟਰ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਰਾਧੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੋਸਟਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਫੋਸਟਰ ਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰ ਪਏ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆਈ। ਉਹ ਰੇਲਗੱਡੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਸਟ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਗਿਬਸਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

1976 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਲਾਉਡ ਜੁਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸੀਬੀਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲੜੀ *ਫਾਰ ਦ ਰਿਕਾਰਡ* ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਆਨ ਟਰੇਸੀ ਨੇ ਪੀਟਰ ਬੈਕਸਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸੱਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਫ਼ੀਚਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ, ਗੈਰ-ਫ਼ੀਚਰ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ, ਗੈਰ-ਫ਼ੀਚਰ ਅਦਾਕਾਰ (ਕਲੂਟੇਸੀ), ਗੈਰ-ਫ਼ੀਚਰ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ (ਹੁਬਰਟ), ਗੈਰ-ਫ਼ੀਚਰ ਸੰਗੀਤਕ ਸਕੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਦੇਵਪ੍ਰਿਯਾ ਰਾਏ

**ਦੇਵਪ੍ਰਿਆ ਰਾਏ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, *ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਦੋਸਤ, ਇੰਦਰਾ* ਅਤੇ *ਦ ਹੀਟ ਐਂਡ ਡਸਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।* ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਐਚ ਐਸ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭਰਤ ਦੇ ਨਾਟਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਹਿ-ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੈਰਿਸ VIII ਦੇ ਪ੍ਰੋ ਕਾਟੀਆ ਲੈਗਰੇਟ ਸਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਦ ਵੇਗ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਹੈਂਡਬੁੱਕ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਨਾਵਲ ਜੋ ਹਾਰਪਰਕੋਲਿਨਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਚ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ* ਬੈਸਟ ਸੇਲਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਸੀ *ਵੇਟ ਲੌਸ ਕਲੱਬ: ਨੈਨਸੀ ਹਾਊਸਿੰਗ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਦੇ ਉਤਸੁਕ ਪ੍ਰਯੋਗ*, ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ ਰੂਪਾ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਜੀਬ ਨਾਵਲ।

ਉਸਦੀ 2015 ਦੀ ਕਿਤਾਬ, *ਦ ਹੀਟ ਐਂਡ ਡਸਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ*  (ਪਤੀ ਸੌਰਵ ਝਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਗਈ) "ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੰਗ ਬਜਟ 'ਤੇ" ਸਥਾਨਕ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼-ਏਸੀ ਨੀਲਸਨ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 1 ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। *ਹੀਟ ਐਂਡ ਡਸਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ* ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।

*ਦ ਹੀਟ ਐਂਡ ਡਸਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ* ਦੇ ਸੀਕਵਲ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਜ਼ਰ, ਜਿਸਨੂੰ *ਮੈਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।* *ਔਰਤ।* *ਰੋਡ।* , ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ *ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2017 ਵਿੱਚ, ਰਾਏ ਨੇ ਕਲਾਕਾਰ ਪ੍ਰਿਆ ਕੁਰਿਆਨ ਨਾਲ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ, *ਇੰਦਰਾ* ਦੀ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ - ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਇੰਦਰਾ ਥਾਪਾ (ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ) ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਿਤਾਬ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਅਧਿਆਪਕ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਲਈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ, ਵੈਸਟਲੈਂਡ ਦੇ ਛਾਪ, ਕੰਟੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਕਾਲਪਨਿਕ ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਜੀਵਨੀ ਦੇ ਅਧਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।

ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਵਲ, *ਦ ਰੋਮਾਂਟਿਕਸ ਆਫ਼ ਕਾਲਜ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦਾ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ *ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਫਰਾਮ ਕਾਲਜ* ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਵੈਸਟਲੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਸਟ੍ਰੀਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਪੱਤਰ, ਇਹ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਕਲਕੱਤਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਦੋਜ਼ ਡੇਜ਼ (ਨਾਵਲ)

***ਦੋਜ਼ ਡੇਜ਼*** ( ) ਸੁਨੀਲ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਦੇਸ਼* ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।

ਕਹਾਣੀ ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ, ਸੁਧਾਰਕ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਬੀਨਕੁਮਾਰ (ਕਾਲੀਪ੍ਰਸੰਨ ਸਿੰਘਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪਾਤਰ) ਮਾਈਕਲ ਮਧੂਸੂਦਨ ਦੱਤ, ਕਵੀ; ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਦੇਬੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ; ਹਰੀਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ; ਕੇਸ਼ਬ ਚੰਦਰ ਸੇਨ, ਬ੍ਰਾਹਮੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ; ਡੇਵਿਡ ਹੇਅਰ ਅਤੇ ਜੌਨ ਬੈਥੂਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ; ਦੀਨਬੰਧੂ ਮਿੱਤਰਾ, ਨਾਟਕਕਾਰ; ਰਾਧਾਨਾਥ ਸਿਕਦਾਰ, ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ; ਭੂਦੇਵ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਆਦਿ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।

*ਯੁਗਾਂਤਰ*, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਜੋ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਡੀਡੀ ਨੈਸ਼ਨਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, *ਸੇਈ ਸੋਮੋਏ* 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਉਮਾ ਰੰਦੇਰੀਆ ਦੁਆਰਾ *ਨਵ ਯੁਗਨੂ ਪਰੋਧ* (2002) ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ
ਭਰਤਚੰਦਰ ਰੇ

**ਭਰਤਚੰਦਰ ਰੇ ਗੁਣਾਕੋਰ** (ਬੰਗਾਲੀ: ভারতচন্দ্র রায় গুণাকর; ​​1712–1760) 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਕਤ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ, *ਅੰਨਦਾਮੰਗਲ/ਅੰਨਦਾ ਮੰਗਲ* ਜਾਂ *ਅੰਨਪੂਰਨਮੰਗਲ* ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਸ ਭਰਤਚੰਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਦੀਆ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਚੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਣਾਕੋਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ **ਰੇ ਗੁਣਾਕੋਰ ਭਰਤਚੰਦਰ** ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਭਰਤਚੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਨਰੇਂਦਰਨਾਰਾਇਣ ਰੇਅ ਅਤੇ ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਪੇਨਰੋ-ਭੂਰਸ਼ੁਤ ਪਿੰਡ (ਅਜੋਕੇ ਹਾਵੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਵੜਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਮਟਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬਰਧਮਾਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਕੀਰਤੀ ਚੰਦਰ ਰੇਅ ਦੀ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਬਿਸ਼ਨੂਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕੀਤਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖੋਹ ਲਈ। ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਨਰੇਂਦਰਨਾਰਾਇਣ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਰਤਚੰਦਰ ਨੂੰ ਨੌਆਪਾਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਤਾਜਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 14 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੇ ਨਰੋਤਮ ਆਚਾਰੀਆ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ੈਡੋ ਫਰਾਮ ਲੱਦਾਖ

***ਸ਼ੈਡੋ ਫਰਾਮ ਲੱਦਾਖ***  ਭਬਾਨੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1966 ਵਿੱਚ ਕਰਾਊਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਚੀਨ-ਭਾਰਤੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਸੇ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ 1967 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਾਨੀ

**ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਾਨੀ** (31 ਅਕਤੂਬਰ 1926 - 4 ਦਸੰਬਰ 2020) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ ਜੋ ਫਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਫਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਦਾ ਪਿਤਾ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1926 ਨੂੰ ਮੋਗਾ, ਪੰਜਾਬ (ਉਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋ ਗਏ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਰਡਨੈਂਸ ਫੈਕਟਰੀਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।  1952 ਵਿੱਚ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਜਾ ਕੇ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਟਿਕਸ ਵਿੱਚ 1955 ਵਿੱਚ ਪੀ ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।

ਡਾ. ਕਪਾਨੀ ਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਮਰੀਕਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ 'ਫਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸਨ।
## ਖੋਜਾਂ
ਡਾ. ਕਾਪਾਨੀ ਦੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ-ਆਪਟਿਕਸ ਸੰਚਾਰ, ਲੇਜ਼ਰ, ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ, ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਟੈਂਟ ਸਨ।

### ਮਾਨਵਸੇਵਾ ਅਤੇ ਕਲਾ 
ਇੱਕ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਕਪਾਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ ਅਤੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਾਨੀ ਸੀ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅਕਾਦਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। 1998 ਵਿੱਚ, ਕਪਾਨੀ ਨੇ  ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਚੇਅਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। 1999 ਵਿੱਚ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨੇ $500,000 ਦੇ ਉਸਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਲਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕਲਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦੀਆਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਕਲਾ-ਕਿਰਤਾਂਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।। 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਦੀ ਚੇਅਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਦੁਬਾਰਾ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ UC ਸਾਂਤਾ ਕਰੂਜ਼ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਕਪਾਨੀ ਐਂਡੋਵਡ ਚੇਅਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਨਲੋ ਪਾਰਕ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੇਨਲੋ ਸਕੂਲ ਦੇ ਟਰੱਸਟੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਇੱਕ ਕਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਕਪਾਨੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਰਚ 1999 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ "ਆਰਟਸ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਕਿੰਗਡਮਜ਼" ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਲੋਨ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀਆਂ।. ਉਥੋਂ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਯੋਜਕ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ) ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮਈ 2000 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਰਾਇਲ ਓਨਟਾਰੀਓ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ। ਸਿੱਖ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ 25ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਪਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਯੂਸੀ ਬਰਕਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ "ਸਪਲੇਂਡਰਸ ਆਫ਼ ਦਾ ਪੰਜਾਬ: ਸਿੱਖ ਆਰਟ ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਚਰ ਇਨ 1992" ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਗਈ। ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਕਪਾਨੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ 1972 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਐਕਸਪਲੋਰੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਮੋਂਟੇਰੀ, ਪਾਲੋ ਆਲਟੋ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਲਾਈ ਗਈ।

## ਅਵਾਰਡ
# ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ)
# ਯੂਸੀ ਸਾਂਤਾ ਕਰੂਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਿਏਟ ਲਕਸ ਅਵਾਰਡ
# ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਸਨਮਾਨ
# 1998 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸਏ ਪੈਨ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਮਰੀਕਨ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਤੋਂ "ਦ ਐਕਸੀਲੈਂਸ 2000 ਅਵਾਰਡ"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਕੁੱਕੋਲਡ (ਨਾਵਲ)

***ਕੁੱਕੋਲਡ*** ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਕਿਰਨ ਨਾਗਰਕਰ ਦਾ 1997 ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮੇਵਾੜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਭੋਜ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰ ਮਹਾਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮੀਰਾਬਾਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਜ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਸਾਰ 
ਨਾਵਲ ਮਹਾਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮੀਰਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਆਲੋਚਨਾ 
*ਕੁੱਕੋਲਡ* ਨੂੰ ਨਾਗਰਕਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਸ ਅਵਾਰਡ (ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ) ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਪੁਸਤਕ ਦੀ "ਅਥਾਹ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰਵਾਇਤੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ" ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਕਰੰਦ ਆਰ. ਪਰਾਂਜਪੇ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ। ਗੋਰ ਵਿਡਾਲ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਿਤਾਬ, *ਰਾਇਲ ਹਾਈਨੈਸ* ਦੇ ਥਾਮਸ ਮਾਨ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਮੁਰਾਸਾਕੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਆਹ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਟੌਮ (2002 ਫ਼ਿਲਮ)

***ਟੌਮ*** ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਮਾਈਕ ਹੂਲਬੂਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭੂਮੀਗਤ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਟੌਮ ਚੋਮੋਂਟ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 2002 ਟੋਰਾਂਟੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ 2002 ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਦਸਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2002 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ

**ਮਥੁਰਾਮ ਭੂਥਾਲਿੰਗਮ** (ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ** ) ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ 1915 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹਿੱਸਾ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਆਈਸੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੁਬਰਾਮਣਿਆ ਭੂਥਲਿੰਗਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨੇ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨੇ ਬਾਲਗ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿੱਤਾ ਨਾਮ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਚਿੱਟੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਲਿਖਤੀ ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਜੋ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੇਆਰਏ ਨਰਸਈਆ ਦੁਆਰਾ ਲੈਟਰਡ *ਡਾਇਲਾਗ* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲ ਲੇਖਕ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਲਾਉਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ

**ਮੁਹੰਮਦ ਅਲਾਉਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ** (ਜਨਵਰੀ 1938 – 3 ਫਰਵਰੀ 2017) ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਸੂਫੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ।.

ਉਹ ਏਆਰਵਾਈ ਕਿਊ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਨੂਰ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਮਦਰੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ: ਮੀਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹੀਉਦੀਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਅਤੇ ਨੇਰੀਅਨ ਸ਼ਰੀਫ ਵਿੱਚ ਮੋਹੀਉਦੀਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ। ਉਹ 2012 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਸੱਤ ਵਾਰ 500 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।.

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਲਾਉਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਗੁਲਾਮ ਮੋਹੀ-ਉਦ-ਦੀਨ ਗਜ਼ਨਵੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਰੋ ਵਿੱਚ ਜਾਮੀਆ ਹੱਕਾਇਕ ਅਲ ਉਲੂਮ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਕਤ ਸ਼ਰੀਫ ਅਤੇ ਜਲਾਲਾਇਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਸਦਾ ਜਨੂੰਨ ਉਸਨੂੰ ਜਾਮੀਆ ਨਈਮੀਆ ਲਾਹੌਰ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਨਈਮੀ ਤੋਂ ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਜ਼ੀਰਾਬਾਦ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਬਦੁਲ ਗ਼ੁਫ਼ਰ ਹਜ਼ਾਰਾਵੀ ਨਾਲ ਦੌਰਾ ਏ ਕੁਰਆਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਹਦੀਸ ਮੁਬਾਰਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਅਹਿਮਦ ਚਿਸ਼ਤੀ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਸਰਦਾਰ ਅਹਿਮਦ ਚਿਸ਼ਤੀ ਨੇ ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਸਤਾਰ-ਏ-ਫ਼ਜ਼ਿਲਤ ਪਹਿਨਾਈ।.

## ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਅਲਾਉਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ, 2012 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ ਇਨੋਸੈਂਸ ਆਫ ਮੁਸਲਿਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਉਮਾਹ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪੈਗੰਬਰ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਣ। ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁਸਲਿਮ ਉਮਾਹ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।.
ਸ਼ਨੀਵਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਦਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। "ਸਮਾਜਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ ਈਵੈਂਟ" ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।.

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
10 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ, ਅਲਾਉਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਸੰਸਥਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪੀਸ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (INSPAD) ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।.

ਅਲਾਉਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦਾ ਨਾਮ 500 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਾਰ ਆਇਆ (ਤੀਜੇ ਸੰਸਕਰਨ ਤੋਂ 9ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਤੱਕ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਯੂਕੇ ਤੋਂ "ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।.

ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਕਸ਼ਨ "ਦ ਓਬਿਚੁਅਰੀਜ਼" ਵਿੱਚ 9ਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ (2018) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।.

## ਮੌਤ 
ਅਲਾਉਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦਾ 3 ਫਰਵਰੀ 2017 ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 79 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।.

## ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ 
ਉਸਦੇ ਲਈ ਦੋ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਆਸਟਿਨ ਪਾਰਕ ਦੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨੇਰੀਅਨ ਸ਼ਰੀਫ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੇ ਆਸਟਿਨ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂਰ ਉਲ ਅਰਫੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਜਨਾਜ਼ੇ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇਰੀਅਨ ਸ਼ਰੀਫ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਲਤਾਨ ਉਲ ਅਰਫੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।.

ਅਲਾਉਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਏ ਆਲੀਆ ਨੇਰੀਅਨ ਸ਼ਰੀਫ, ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਕੰਵਲ ਜ਼ਿਆਈ

**ਕੰਵਲ ਜ਼ਿਆਈ** (ਜਨਮ **ਹਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੱਤਾ**) (15 ਮਾਰਚ 1927 – 27 ਅਕਤੂਬਰ 2011) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਜ਼ਿਆਈ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਮਾਰਚ 1927 ਨੂੰ ਕੰਜਰੂਰ ਦੱਤਨ, ਸਿਆਲਕੋਟ, (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਗਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਤੋਂ *ਦੂਨ ਰਤਨ* ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ *ਉਰਦੂ ਫਾਜ਼ਿਲ* ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ *ਬਜ਼ਮ-ਏ-ਜਿਗਰ* ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੁੱਕ ਆਫ ਰਾਚੇਲ

**ਬੁੱਕ ਆਫ ਰਾਚੇਲ** ਏਸਥਰ ਡੇਵਿਡ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਗਲਪ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਕਥਾਨਕ 
ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਬੇਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਰਾਚੇਲ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਯਹੂਦੀ ਵਿਧਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਰਸੋਈ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਭੂ-ਮਾਫੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
ਆਪਣੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਲਈ ਲਿਖਿਆ "ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰ ਕੇ ਨਰਾਇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ [ਅਤੇ] ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਕਾਬੁਲੀਵਾਲਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।"

ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਯਾਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਆਰਟਸ ਫੈਕਲਟੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀਪਥਾ ਅਚਾਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ "...ਕਿਤਾਬ ਵਧੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਮਿਊਨਿਟੀ [ਬੇਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ] ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਧੱਕੇ ਅਤੇ ਖਿੱਚ, ਆਰਥਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

## ਅਵਾਰਡ 
* ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2010।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ
ਸਕਾਲਰ ਐਕਸਟਰਾਆਰਡੀਨਰੀ

***ਸਕਾਲਰ ਐਕਸਟਰਾਆਰਡੀਨਰੀ*** 1974 ਵਿੱਚ ਚੈਟੋ ਐਂਡ ਵਿੰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮੈਕਸ ਮੂਲਰ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਨੀਰਦ ਸੀ. ਚੌਧਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁਲਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਚੌਧਰੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਨਾਲ ਮੂਲਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ 1975 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ
ਲੇਡੀਬੁਏਜ਼ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਲੇਡੀਬੁਏਜ਼*** 1992 ਦੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕਾਥੋਏ, ਜਾਂ ਥਾਈ ਮਰਦ-ਤੋਂ-ਔਰਤ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੱਟਯਾ ਦੇ ਗਲੈਮਰਸ ਕੈਬਰੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਜੇਰੇਮੀ ਮੈਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਡੀਊਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਚੈਨਲ 4 ਲਈ ਹਾਰਕੋਰਟ ਟੀ.ਵੀ. ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਜੇਰੇਮੀ ਮੈਰੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
* ਥਾਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ (ਹੇਠਾਂ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਫਰੈਸ਼ ਵਾਟਰ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਫਰੈਸ਼ ਵਾਟਰ*** ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਡੇਵਿਡ ਕਾਲੀਨੌਸਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਐਂਟੋਨੀਓ ਲੈਨਰਟ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੇਅ ਸਰਫਰ ਜੋ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੋਰਾਂਟੋ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਫ ਦ ਗ੍ਰੇਟਸ ਸਰਫ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰਫਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪੰਨ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਓਨਟਾਰੀਓ ਝੀਲ ਦੀਆਂ ਉਠਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਸਰਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 5 ਜੁਲਾਈ, 2021 ਨੂੰ ਕ੍ਰੇਵ 'ਤੇ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਰੇਣੁਕਾ ਰੇ

**ਰੇਣੁਕਾ ਰੇ** (1904–1997) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੋ ਸੁਧਾਰਕ, ਨਿਬਾਰਨ ਚੰਦਰ ਮੁਖਰਜੀ, ਅਤੇ ਸਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਮੁਖਰਜੀ, ਇੱਕ ਆਈਸੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਚਾਰੁਲਤਾ ਮੁਖਰਜੀ, ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1988 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲੰਡਨ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਤੇਂਦਰ ਨਾਥ ਰੇ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

1943 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1946-47 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਬਰਤੋ ਮੁਖਰਜੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੁਖਰਜੀ (ਨੀ' ਪੰਡਿਤ) ਵਿਜੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੰਡਿਤ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਾ ਮੁਖਰਜੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਬ ਚੰਦਰ ਸੇਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਵਾਇਲੇਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੀਤਾ ਸੇਨ ਦੀ ਧੀ ਗੀਤੀ ਸੇਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ IIC, ਤਿਮਾਹੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ-ਇੰਚੀਫ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਅਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
ਉਹ ਕਿਤਾਬ *ਮਾਈ ਰੀਮਿਨਿਸੈਂਸੀਜ਼: ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਡਿਊਰਿੰਗ ਦਿ ਗਾਂਧੀਅਨ ਏਰਾ ਐਂਡ ਆਫਟਰ* ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਪੰਧ

ਪੰਧ ਨਾਵਲ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਹ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਅਹਿਸਨ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਕਿਰਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਨਾਂ ਮੁਹੰਮਦ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਸੀ।

ਪੰਧ ਦੇ ਪਾਤਰ ਅਲੀ, ਤਾਜ , ਅਹਿਮਦ, ਆਲੀਆ, ਤਾਜ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਭੈਣ, ਅਲੀ ਦੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤ ਆਦਿ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
*ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਅਹਿਸਨ ਰੰਧਾਵਾ*
ਅਨੁਰੂਪਾ ਦੇਬੀ

**ਅਨੁਰੂਪਾ ਦੇਬੀ** (9 ਸਤੰਬਰ 1882 – 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1958) ( **ਅਨੁਰੂਪਾ ਦੇਵੀ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਵੀ ਸੀ। ਦੇਬੀ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਨੁਰੂਪਾ ਦੇਬੀ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਸਤੰਬਰ 1882 ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਮੁਕੁੰਦਾ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਧੋਰਾਸੁੰਦਰੀ ਦੇਬੀ ਦੇ ਘਰ ਸ਼ਿਆਮਬਾਜ਼ਾਰ, ਕਲਕੱਤਾ (ਹੁਣ, ਕੋਲਕਾਤਾ) ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਭੂਦੇਬ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ, ਨਾਗੇਂਦਰਨਾਥ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਮਸ਼ਹੂਰ *ਬੰਗੀਆ ਨਾਟਿਆਸ਼ਾਲਾ* ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸਰੂਪਾ ਦੇਵੀ (1879-1922) ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਉਪਨਾਮ, *ਇੰਦਰਾ ਦੇਵੀ* ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਸੀ।

ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਖਰਨਾਥ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ, ਚਿਨਸੁਰਾ , ਹੁਗਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸਰੀਰਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਅਨੁਰੂਪਾ ਦੇਬੀ ਨੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਸਤਰ 'ਤੇ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸੁਰੂਪਾ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਸ਼ੀਦਾਸੀ *ਮਹਾਭਾਰਤ* ਅਤੇ *ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸੀ ਰਾਮਾਇਣ* ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ *ਮਹਾਭਾਰਤ* ਅਤੇ *ਰਾਮਾਇਣ* ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣਦੇ ਸਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅਨੁਰੂਪਾ ਦੇਬੀ ਨੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ *ਰਾਮਾਇਣ-ਮਹਾਭਾਰਤ* ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਉਮਰ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।"

ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਭੂਦੇਬ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਮੁਕੁੰਦ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਬੰਗਾਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ *ਕੁੰਤਲਿਨ ਪੁਰਸ਼ਕਰ ਗ੍ਰੰਥਮਾਲਾ* ਵਿੱਚ *ਰਾਣੀ ਦੇਵੀ* ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।

## ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਵਾਗਤ 
2013 ਵਿੱਚ, ਸਵਪਨਾ ਦੱਤਾ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਲਈ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, ਅਨੁਰੂਪਾ ਨੇ "ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ," ਅਤੇ "ਉਸਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲ ਸਫਲ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।"
* 1919: ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਰਤ ਧਰਮ ਮਹਾਮੰਡਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ' ''ਧਰਮ ਚੰਦਰਿਕਾ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
 Bengali Wikisource has original text related to this article: লেখক:অনুরূপা দেবী

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1882
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ

ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਗ਼ੁਲਾਮ ਖ਼ਾਨਦਾਨ (1206–1290) 
## ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ (1290–1320) 
## ਬਿਨਾਂ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ (1320) 
## ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼ (1320–1414) 
## ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼ (1414–1451) 
## ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼ (1451–1526) 
## ਸਰੋਤ 
* Dynastic Chart , https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V02_404.gif  The Imperial Gazetteer of India, v. 2, *p.&nbsp;368.*
* 
* Lodī dynasty - Encyclopædia Britannica
* City List – Delhi Sultanate Rulers, First to Last
* The Delhi Sultanate : How Many Lists of Dynasties and Rulers Delhi Sultanate? 

## ਹੋਰ 
* Sen, Sailendra (2013). A Textbook of Medieval Indian History. Primus Books. ISBN 978-9-38060-734-4.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
__FORCETOC__
ਸ਼ੇਸ਼ ਨਮਸਕਾਰ

**ਸ਼ੇਸ਼ ਨਮਸਕਾਰ** ਇੱਕ 1971ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਤੋਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
*ਸ਼ੇਸ਼ ਨਮਸਕਾਰ*, ਜਿਸਦਾ ਉਪਸਿਰਲੇਖ *ਸ਼੍ਰੀਚਰਣੇਸ਼ੁ ਮੇਕ* (ਟੂ ਮਾਈ ਮਦਰ) ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਡੇਅਜ਼ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ 1971 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਇਹ ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਵਕਤਾ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਕਬਾਲੀਆ ਸਵੈ-ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਅਰਥ ਲਈ ਉਸਦੀ ਖੋਜ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਪਾਤਰ 
ਨਾਵਲ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਾਤਰ:

* ਕਥਾਵਾਚਕ
* ਪ੍ਰਣਬ – ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਅਸਫ਼ਲ ਨਾਟਕਕਾਰ
* ਤਨੁ – ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਦੀ ਮਾਂ
* ਸੁਧੀਰਮਾ (ਲਿਟ. ਸੁਧੀਰ ਅੰਕਲ) – ਤਨੂ ਦਾ ਦੋਸਤ
* ਰਜਨੀ – ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਅੰਨ੍ਹੀ ਕੁੜੀ

## ਸਾਰ 
ਕਿਉਂਕਿ ਲੇਖਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, *ਸ਼ੇਸ਼ ਨਮਸਕਾਰ* ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਥਾਨਕ ਜਾਂ ਨਿਰੰਤਰ ਕਹਾਣੀ-ਕਥਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਨਾਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਤਨੂ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੱਠੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਬੇਅੰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਹਰ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਅੰਤ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਖੋਜ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਫਲੈਸ਼ਬੈਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੱਖਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਪਾਤਰ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
*ਸ਼ੇਸ਼ ਨਮਸਕਾਰ* ਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਕੇਤਕੀ ਦੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ 2013 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ, ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ *ਸ਼ੇਸ਼ ਨਮਸਕਾਰ* ਦੀ "ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਮਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ" ਅਤੇ "ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ" ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਆਲੋਚਕ ਅਮਲੇਂਦੂ ਬੋਸ ਨੇ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ "ਮਾਣਯੋਗ" ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Shesh Namaskar at the Internet Archive (Bengali)
* Shesh Namaskar at the Internet Archive (Hindi translation)
* Shesh Namaskar at Google Books

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ