open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਦੇਵੀ (ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਪਤਨੀ)

**ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇਵੀ** (ਪੂਰਾ ਨਾਮ: **ਵੇਦਿਸਾ-ਮਹਾਦੇਵੀ ਸਕਿਆਕੁਮਾਰੀ** ) ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੀਜੇ ਮੌਰੀਆ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ - ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਿੰਦਰ ਅਤੇ ਧੀ, ਸੰਘਮਿੱਤਰਾ - ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਚੀ ਸਤੂਪ ਲਈ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੂਲ 
ਸੀਲੋਨੀਜ਼ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਵੇਦੀਸਾਗਿਰੀ (ਅਜੋਕੇ ਵਿਦਿਸ਼ਾ ) ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨਾਮ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਜੈਨ ਵਿਖੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਸੀ। *ਮਹਾਬੋਧੀਵੰਸਾ* (ਇੱਕ ਸੀਲੋਨੀਜ਼ ਸਰੋਤ) ਉਸਨੂੰ ਵੇਦੀਸਾ-ਮਹਾਦੇਵੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਕਯਾਨੀ ਜਾਂ ਸ਼ਾਕਿਆਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਕਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦੁਦਾਭ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੇ ਡਰੋਂ *ਵੇਦੀਸਾ ਨਗਰਮ* ਵਿੱਚ ਆਵਾਸ ਕਰ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਬੁੱਧ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਾਕਯਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ।Devi (wife of Ashoka)

## ਵਿਆਹ 
ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਆਮ ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਦਿੱਤੇ- ਲੜਕਾ ਮਹਿੰਦਰ, ਜੋ ਲਗਭਗ 285 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਸੰਘਮਿੱਤਰਾ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਦੇਵੀ ਅਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਟਲੀਪੁਤਰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੌਰੀਆ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਧੀ ਰੱਖਣਾ ਅਣਉਚਿਤ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਲਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਸਾਂਧੀਮਿੱਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਲੱਭੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਲਈ ਉਸਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਸੀ।Devi (wife of Ashoka)

ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਦੀਸਾਗਿਰੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਂਚੀ ਅਤੇ ਭੀਲਸਾ ਦੇ ਸਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਸਾਂਚੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੁੰਦਰ ਗੁਆਂਢ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚੁਣਿਆ। ਵੇਦੀਸਾ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੋਧੀ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇਵੀ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਬਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾਤਮਕ ਰੂਪਾਂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਰੁਚੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।

* *ਅਸ਼ੋਕਾ*, ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰਸ਼ਿਤਾ ਭੱਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਹੈ
* *ਚੱਕਰਵਰਤੀਨ ਅਸ਼ੋਕਾ ਸਮਰਾਟ*, ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਜੋਲ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
ਦਾਦੂ

**ਦਾਦੂ** ਪਿੰਡ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਾਦੂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਦਾਦੂ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਹਰਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ। 
## ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਰਕਬਾ 
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 1913 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦਾਦੂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 3,604 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,871 ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,733 ਸੀ। ਦਾਦੂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 53.88% ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 60.24% ਮਰਦ ਅਤੇ 47.03% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ। ਦਾਦੂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 671 ਘਰ ਹਨ। ਦਾਦੂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 125201 ਹੈ। ਦਾਦੂ ਪਿੰਡ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਦਾਦੂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਕਸਬਾ ਹੈ।

**ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕੌਰ**, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲ 1917 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਨੇ ਮਾਰਚ 1942 ਤੋਂ 1945 ਤਕ ਆਈ.ਐਨ.ਏ.(ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੌਜ) ਵਿੱਚ ਲਾਂਸ ਨਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੱਟੀ। 

## ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 
ਦਾਦੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਨਾ ਸਨ 1949 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ 
ਦਾਦੂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਧਰਮਪੁਰਾ, ਕੇਵਲ, ਤਖਤਮੱਲ, ਤਿਲੋਕੇਵਾਲਾ, ਪੱਕਾ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਖਤਰਾਵਾਂ, ਤਾਰੂਆਣਾ ਅਤੇ ਕਮਾਲ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਕਸਬਾ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲੇਡੀ ਹੈਦਰੀ ਕਲੱਬ

[thumb| [ਐਲੀਨੌਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ|ਐਲੇਨੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ 1952 ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ]]
**ਲੇਡੀ ਹੈਦਰੀ ਕਲੱਬ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲੱਬ ਸੀ। ਇਹ ਬਸ਼ੀਰਬਾਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਓਲਡ ਗਾਂਧੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਲੱਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1929 ਵਿੱਚ ਲੇਡੀ ਅਮੀਨਾ ਹੈਦਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡ ਸਕਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਣ ਸਕਣ। ਕਲੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਲੇਡੀ ਅਮੀਨਾ ਹੈਦਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਰ ਅਕਬਰ ਹੈਦਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ, 1938-42 ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਲੀਨ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲੇਡੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1901 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ

1952 ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀਆਂ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹੋਈ। ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਐਲੀਨੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਸੀ।

## ਕਲੱਬ 
ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਜ਼ੈਨ ਯਾਰ ਜੰਗ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਦੇ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ( ਜ਼ੇਨਾਨਾ ) ਨੂੰ ਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਲੀਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਕਮਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਔਰਤਾਂ ਤੰਬੋਲਾ, ਤਾਸ਼ ਜਾਂ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਜਾਂ ਸੂਈ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਲੱਬ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਟੈਨਿਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਕਲੱਬ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਫੈਸ਼ਨਯੋਗ ਸਥਾਨ ਸੀ. ਕਲੱਬ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਚਲਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੀ।

## ਮੌਜੂਦ 
ਕਲੱਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਾਲਜ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਦੇ 120 ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।

## ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਮੈਂਬਰ 
* ਅਮੀਨਾ ਹੈਦਰੀ, ਸਰ ਅਕਬਰ ਹੈਦਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
* ਨੀਲਫਰ ਹਨੀਮਸੁਲਤਾਨ, ਇੱਕ ਓਟੋਮੈਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਮੀਰ ਉਸਮਾਨ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੋਅਜ਼ਮ ਜਾਹ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ
ਅਕਬਰ ਹੈਦਰੀ

**ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਕਬਰ ਨਜ਼ਰ ਅਲੀ ਹੈਦਰੀ**, *ਸਦਰ ਉਲ-ਮਹਾਮ*, ਪੀਸੀ (1869–1941) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 18 ਮਾਰਚ 1937 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 1941 ਤੱਕ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
right|thumb|263x263px
ਹੈਦਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ 1869 ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਬੋਹਰਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸੇਠ ਨਜ਼ਰ ਅਲੀ ਹੈਦਰੀ ਸਨ, ਜੋ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਹੈਦਰੀ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਆਡਿਟ ਅਤੇ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਅਜੰਤਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 1930 - ਜਨਵਰੀ 1931 ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲੀ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਜਨਵਰੀ 1936 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਪ੍ਰੀਵੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1941 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਹ ਤਾਇਬਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਮੀਨਾ ਹੈਦਰੀ ਰਾਹੀਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਲੇਹ ਅਕਬਰ ਹੈਦਰੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪੋਤਰੀ, ਹਬੀਬਾ ਹੈਦਰੀ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਮਾਰੀਓ ਮਿਰਾਂਡਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ

### ਸਨਮਾਨ 
ਹੈਦਰੀ ਨੂੰ 1928 ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਈਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਇਸਰਾਏ, ਲਾਰਡ ਇਰਵਿਨ ਦੁਆਰਾ 17 ਦਸੰਬਰ 1929 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਨਾਈਟਹੁੱਡ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਦਿਤੀ ਰਾਓ ਹੈਦਰੀ
* ਮਾਰੀਓ ਮਿਰਾਂਡਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1941
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1869
ਤਿਸ਼ਯਾਰਕਸ਼ਾ

thumb|ਤਿਸ਼ਯਾਰਕਸ਼ਾ
**ਤਿਸ਼ਯਾਰਕਸ਼ਾ** ਜਾਂ **ਤਿਸਰਾਖਾ** (ਸੀ. 3ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.ਪੂ.) ਤੀਜੇ ਮੌਰੀਆ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਆਖਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। *ਅਸ਼ੋਕਵਾਦਨ* ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਰਸ ਸੰਭਾਵੀ ਕੁਨਾਲ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਅਸ਼ੋਕ ਦੁਆਰਾ ਬੋਧੀ-ਰੁੱਖ ਵੱਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਈਰਖਾਲੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੰਡਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿਸ਼ਿਆਰਕਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੰਧਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਅਸਾਂਧੀਮਿਤਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨਪਸੰਦ ਦਾਸੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਲਕਣ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਡਾਂਸਰ ਬਣ ਕੇ ਪਾਟਲੀਪੁੱਤਰ ਗਈ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸਦੀ ਰਖੇਲ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ।

### ਕੁਨਾਲਾ 
ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਕੁਨਾਲ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਕੁਨਾਲਾ ਤਿਸ਼ੀਅਰਕਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮੰਨਦੀ ਸੀ। ਕੁਨਾਲਾ ਤੋਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿਸ਼ੀਅਰਕਸ਼ਾ ਇੰਨੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਣਾਲਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਸ਼ਯਰਕਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। .

## ਕਹਾਣੀ 
ਜਦੋਂ ਰਾਧਾਗੁਪਤ (ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੰਤਰੀ ( *ਮਹਾਮਾਤਿਆ* )) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਸਭਾ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਣਾਲਾ ਤਕਸ਼ਸ਼ਿਲਾ ( ਤਕਸ਼ਸ਼ਿਲਾ ) ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗੀ, ਤਾਂ ਤਿਸ਼ਯਰਕਸ਼ਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ। ਇਹ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੁਨਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ।

ਪਲਾਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ਸ਼ਿਲਾ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਤੋਂ ਦੋ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨੀ ਪਈ ਸੀ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤਿਸ਼ਿਆਰਕਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਚਿੱਠੀ ਦੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਸ਼ੋਕ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਅਰਥ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕੁਨਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਣਾਲਾ ਨੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਅਰਥ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਗਧ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।  ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਪਾਟਲੀਪੁਤਰ ਵਿਖੇ ਮਗਧ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਅਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਤੁਰੰਤ ਰਾਧਾਗੁਪਤ ਨੇ ਤਿਸ਼ਯਰਕਸ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖਬਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਸ਼ਿਆਰਕਸ਼ਾ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
ਹਰਪ੍ਰਸਾਦ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਾਵਲ "ਕੰਚਨਮਾਲਾ" ਵਿੱਚ ਤਿਸ਼ੀਅਰਕਸ਼ਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤਿਸ਼ਿਆਰਕਸ਼ਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸਮਰੇਸ਼ ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ "ਸਰਨਾਗਤ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੈਪਚਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਸ਼ੇਡਜ਼ ਨਾਲ ਜੋ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਇਸੇ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਮਿਤ ਮੈਤਰਾ ਨੇ 'ਧਰਮਸ਼ੋਕ' ਨਾਮਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਦਮਯੰਤੀ ਬੇਸ਼ਰਾ

**ਦਮਯੰਤੀ ਬੇਸ਼ਰਾ** ਇੱਕ ਸੰਤਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੋਜਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਤਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਥਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਤਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ *ਕਰਮ ਦਾਰ* ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1994 ਵਿੱਚ *ਜੀਵੀ ਝਰਨਾ* ਉਸਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
* **2009:** 2009 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
* **2020:** ਸੰਥਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਮਲਾ ਕੁਮਾਰੀ ਕਰੇਡੂਲਾ

**ਕਮਲਾ ਕੁਮਾਰੀ ਕਰੇਦੁਲਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਦਰਚਲਮ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 1989 ਵਿੱਚ ਭਦਰਚਲਮ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਐਮਪੀ) ਵਜੋਂ 9ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ 53 ਮੰਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕਾ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ 10ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਐਮਪੀ) ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1991 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜ ਕਲਿਆਣ, ਕਬਾਇਲੀ ਭਲਾਈ, ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਪੀ.ਵੀ. ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ. ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੀਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਆਦਿ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੀਸੀਸੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜੋ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਵਲ ਜੁਡੀਸ਼ਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਵਰਗੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਈਐਸ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈੱਡੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਹੋਸਟਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਉਥਾਨ ਲਈ ਯੌਮਨ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਨਾਮ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲੈਣਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ "ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ" ਕਹਾਵਤ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਰਗੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰ- ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਈਐਸ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈੱਡੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਈ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਤੇ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਦੇ ਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ-ਮੁਕਤ, ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਜੀਵਨ ਜੀ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ।

ਉਹ 28 ਮਾਰਚ 1990 ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨਰਸਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਰਸਵਤੀ (ਮੂਰਤੀ)

***ਸਰਸਵਤੀ*** ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੂਤਾਵਾਸ ਰੋ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ 
ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਈ ਬਾਲੀਨੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਮਲ 'ਤੇ ਖੜੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸਰਸਵਤੀ (29 ਸਤੰਬਰ, 2014), ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮਦਦ
ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ

thumb|ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ
**ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ** ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 7200 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ 11 ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਥਿਤ ਹੈ&nbsp;ਸ਼ਿਮਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਸ਼ਿਵ ਬਾਵੜੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਸੇਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ 1766 ਈਸਵੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਗਿਰੀ ਸੇਨ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਜੇ ਵੀ ਜੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

250 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਭੂਪੇਂਦਰ ਸੇਨ ਨੇ ਮੰਦਰ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਵੀ ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਟੈਂਪਲੇਟ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਬਲਬੀਰ ਸੇਨ ਨੇ ਦੇਵੀ ਤਾਰਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਾਰਾਵ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਮੰਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਠ ਕੀਮਤੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ, "ਅਸ਼ਟਧਾਤੂ" ਨਾਲ ਬਣੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਬਣਾਈ। ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਮਕ ਤੱਤ 'ਤੇ ਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਾਮ ਤਾਰਾ 
ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ' ਮਹਾਵਿਦਿਆ ' ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਸ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਊਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ‘ਤਾਰਾ’ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੂਲ ‘ਤ੍ਰ’ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਾਰ ਕਰਨਾ। ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਤਾਰਾ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਤਾਰਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 
ਟੈਂਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੜਕਾਂ ਹਨ।

## ਵਿਸ਼ਵਾਸ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਹਰ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਵਿਜ਼ਿਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 
ਮੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ 7 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 6:30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਭਗ 2 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਲਗਭਗ 12000 ਤੋਂ 15000 ਸ਼ਰਧਾਲੂ 'ਤੇ ਮੰਦਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਦਾਖਲਾ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਨੇੜਲੇ ਆਕਰਸ਼ਣ 
ਹੇਠਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ:

* ਅੰਨਾਡੇਲ
* ਦੋਰਜੇ ਡਰਾਕ ਮੱਠ / TDAC ਨਿੰਗਮਾਪਾ ਮੱਠ
* ਵਾਈਸ ਰੀਗਲ ਲਾਜ
* ਜਾਖੂ ਮੰਦਿਰ /ਜਾਖੂ ਪਹਾੜੀ
* ਕਾਲੀ ਬਾਰੀ ਮੰਦਿਰ
* ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਸੇਂਟਰ
* ਮਸੀਹ ਚਰਚ
* ਰਿਜ
* ਕਾਲਕਾ - ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ
* ਕੁਫਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ
ਕਵਿਤਾ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)

***ਕਵਿਤਾ*** ( ), *ਕੋਬਿਤਾ ਦਾ* ਸਪੈਲਿੰਗ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਾਵਿ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1930 ਤੋਂ 1961 ਤੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਕਵੀ ਬੁੱਧਦੇਵ ਬੋਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ *ਕਵਿਤਾ* ਦਾ ਘਰ ਸੀ। *ਕਵਿਤਾ* ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਅੰਕ ਮਾਰਚ 1961 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ

## *ਕਵਿਤਾ* ਦੇ ਯੋਗਦਾਨੀ 
* ਬੁੱਧਦੇਵ ਬੋਸ
* ਜੀਵਨਾਨੰਦ ਦਾਸ
* ਅਮਿਓ ਚੱਕਰਬੋਰੀ
* ਸਮਰ ਸੇਨ
* ਕਾਮਾਕਸ਼ੀਪ੍ਰਸਾਦ ਚਟੋਪਾਧਿਆ
* ਅਜੀਤ ਦੱਤਾ
* ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ
* ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ
* ਸੁਧਿੰਦਰਨਾਥ ਦੱਤਾ
* ਸ਼੍ਰੀਪਰਣਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੰਬਰ, 1960 
*ਕਵਿਤਾ* ਦਾ 100ਵਾਂ ਅੰਕ 1960 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਕਰਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 69 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਬੁੱਧਦੇਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਇਰਾਦਾ "ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ" ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੀ।

## *ਕਵਿਤਾ* ਦਾ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਐਡੀਸ਼ਨ, 1963 
ਬੁੱਧਦੇਵ ਬੋਸ ਨੇ 1953 ਵਿੱਚ *ਕਵਿਤਾ* ਦਾ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## *ਕਵਿਤਾ* ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
*ਕਵਿਤਾ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਬੋਧ (ਕਵਿਤਾ)

**"ਬੋਧ"** (    , ਕਲਿੰਟਨ ਬੀ. ਸੀਲੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ "ਸੈਂਸੇਸ਼ਨ" ਅਤੇ ਫਕਰੁਲ ਆਲਮ ਦੀ "ਐਨ ਓਵਰਵੇਲਮਿੰਗ ਸੈਂਸੇਸ਼ਨ" ) ਵਿੱਚ 1930 ਵਿੱਚ ਜੀਵਨਾਨੰਦ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੰਗਾਲੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ 1336 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ *ਪ੍ਰਗਤੀ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1936 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜੀਵਨਾਨੰਦ ਦਾਸ ਦੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ *ਧੂਸ਼ੋਰ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ (ਸਲੇਟੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ)* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਲਿੰਟਨ ਬੀ. ਸੀਲੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ" ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨਾਨੰਦ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਬੋਝ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ, ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਥੀ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਜਗਦਾਨੰਦ ਰਾਏ

**ਜਗਦਾਨੰਦ ਰਾਏ** (    ; 1869-1933) ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੇਖ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਲਈ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨਗਰ, ਨਾਦੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। ਉਹ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸਨੇ ਸਾਧਨਾ ਨਾਮਕ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਏ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਕੀ ਪਰਿਕਯ, ਵਿਜਨਾਚਾਰੀਆ ਜਗਦੀਸ ਬਾਸੁਰ ਅਬਿਸਕਰ, ਵੈਜਨਨਿਕੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਕੀ, ਗਿਆਨਸੋਪਨ, ਗ੍ਰਹਿਣਕਸ਼ਤਰ, ਪੋਕਮਾਕਡ (ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ 'ਤੇ), ਵਿਜਨੇਰ ਗਲਪਾ, ਗਚਪਾਲ, ਮਚ-ਬਯਾਂਗ-ਸਪ, ਸਬਦਾ

ਰਾਏ ਨੇ 1892 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਲਪਨਾ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, *ਸ਼ੁਕਰ ਭਰਮਨ* ( *ਵੀਨਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ* ) ਲਿਖੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਕੀ* (1914) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ੁੱਕਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰੇਨਸ 'ਤੇ ਪਰਦੇਸੀ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਹਿਊਮਨੋਇਡ ਏਲੀਅਨ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਰਗਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੰਘਣੀ ਕਾਲੇ ਫਰ, ਵੱਡੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਨਹੁੰ। ਇਹ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲ ਵਿਗਿਆਨ-ਕਥਾ ਐਚ.ਜੀ. ਵੇਲਜ਼ ਦੀ *ਦ ਵਰਲਡਜ਼* (1898) ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ
* ਚਾਰੂ ਚੰਦਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1869
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਬੰਕਿਮ ਪੁਰਸਕਾਰ

**ਬੰਕਿਮ ਪੁਰਸਕਾਰ** (   , ਬੰਕਿਮ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ) ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ 1975 ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਪੱਛਮਬੰਗਾ ਬੰਗਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1975 &#x2013; ਪ੍ਰਬੋਧ ਚੰਦਰ ਸੇਨ
* 1982 &#x2013; ਗੌਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਘੋਸ਼
* 1983 &#x2013; ਸੁਨੀਲ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ &#x2013; *ਸੇਈ ਸਮਯ* (ਨਾਵਲ, 2 ਭਾਗ। 
* 1984 &#x2013; ਸੁਸ਼ੀਲ ਜਾਨਾ
* 1985 &#x2013; ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਰਾਏ &#x2013; *ਆਕਾਸ਼ਰ ਨੀਚੇ ਮਾਨੁਸ਼* (ਨਾਵਲ)
* 1986 &#x2013; ਅਮੀਆ ਭੂਸ਼ਣ ਮਜੂਮਦਾਰ &#x2013; *ਰਾਜਨਗਰ* (ਨਾਵਲ)
* 1987 &#x2013; ਅਮਲੇਂਦੂ ਚੱਕਰਵਰਤੀ &#x2013; *ਜਬਜੀਬਾਨ* (ਨਾਵਲ)
* 1988 &#x2013; ਸਚਿੰਦਰਨਾਥ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ
* 1991 &#x2013; ਕਮਲ ਕੁਮਾਰ ਮਜੂਮਦਾਰ &#x2013; ਗਲਪਸਮਾਗਰਾ (ਪੂਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ) (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ)
* 1992 &#x2013; ਅਭਿਜੀਤ ਸੇਨ &#x2013; *ਰਾਹੂ ਚੰਦਲੇਰ ਹਰ* (ਨਾਵਲ)
* 1993 &#x2013; ਸ਼ੰਕਰ (ਮਣੀ ਸ਼ੰਕਰ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ) &#x2013; ਘਰੇ ਮੱਧੇ ਘਰ
* 1994 &#x2013; ਸੱਯਦ ਮੁਸਤਫਾ ਸਿਰਾਜ &#x2013; *ਅਲੀਕ ਮਾਨੁਸ਼* (ਨਾਵਲ)
* 1995 &#x2013; ਮੰਜੂਸ਼ ਦਾਸਗੁਪਤਾ,
* 1996 &#x2013; ਨਬਾਰੁਣ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ &#x2013; *ਹਰਬਰਟ* (ਨਾਵਲ) (ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)
* 1998 &#x2013; ਅਤਿਨ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ &#x2013; *ਦੁਈ ਭਾਰਤਬਰਸ਼ਾ* (ਨਾਵਲ)
* . . . . . . . &#x2013; ਬਾਣੀ ਬਾਸੁ
* 2000 &#x2013; ਨਰਾਇਣ ਸਾਨਿਆਲ &#x2013; *ਰੂਪਮੰਜਰੀ* (3 ਭਾਗ) (ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ)
* 2001 &#x2013; ਸਮੀਰ ਰਕਸ਼ਿਤ -ਦੁਖਰ ਅਖਯਾਨ (ਨਾਵਲ)]],
* 2001 &#x2013; ਅਮਰ ਮਿੱਤਰ &#x2013; *ਅਸ਼ਵਾਚਰਿਤ* (ਨਾਵਲ)
* 2002 &#x2013; ਚਿੱਟਾ ਘੋਸ਼ਾਲ &#x2013; *ਨਿਰਬਚਿਤਾ ਗਾਲਪੋ* ਵੋਲ। 2 (ਚੁਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ)
* 2002 &#x2013; ਤਪਨ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ &#x2013; *ਨਦੀ, ਮਤੀ, ਅਰਣਯ* (3 ਭਾਗ. )
* 2004 &#x2013; ਭਗੀਰਥ ਮਿਸ਼ਰਾ &#x2013; ਮ੍ਰਿਗਯਾ
* 2005 &#x2013; ਸਾਧਨ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ
* . . . . . . . &#x2013; ਨਬੇਂਦੂ ਘੋਸ਼ &#x2013; *ਚੰਦ ਦੇਖਿਲੋ* (ਨਾਵਲ)
* . . . . . . . &#x2013; ਸਵਪਨਮਯ ਚੱਕਰਵਰਤੀ &#x2013; *ਅਬੰਤੀਨਗਰ* (ਨਾਵਲ)
* 2006 &#x2013; ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਮੁਖਪਾਧਿਆਏ
* 2007 &#x2013; ਝਾਰੇਸ਼ਵਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ &#x2013; ਸੋਹੀਸ਼
* 2008 &#x2013; ਕਿੰਨਰ ਰਾਏ &#x2013; ਮ੍ਰਿਤਕੁਸ਼ੁਮ, ਨਲਿਨੀ ਬੇਰਾ
* 2010 &#x2013; ਅਫਸਰ ਅਹਿਮਦ &#x2013; ਹਾਇਰ ਭਿਖਾਰਿਣੀ ਓ ਸੁੰਦਰੀ ਰਾਮੋਨੀ ਕਿੱਸਾ
* 2010 &#x2013; ਅਨਿਲ ਘੋਰਾਈ &#x2013; *ਅਨੰਤ ਦ੍ਰਾਘਿਮਾ* ( ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ)
* 2011 &#x2013; ਰਬੀਸ਼ੰਕਰ ਬਲ &#x2013; *ਦੋਜ਼ਖਨਾਮਾ* (ਨਾਵਲ)
* 2012 &#x2013; ਕਮਲ ਚੱਕਰਵਰਤੀ
* 2014 &#x2013; ਰਾਮਨਾਥ ਰਾਏ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਰੂਪੋਸ਼ੀ ਬੰਗਲਾ

***ਰੂਪੋਸ਼ੀ ਬੰਗਲਾ*** (    , ਸੁੰਦਰ ਬੰਗਾਲ) ਮਹਾਨ ਆਧੁਨਿਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ ਜੀਵਨਾਨੰਦ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। 1934 ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ, ਬਹੱਤਰ ਸੌਨੇਟ - ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਵੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ-ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ - 1957 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ 1971 ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਟੋਟੇਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ। *ਰੂਪੋਸ਼ੀ ਬੰਗਲਾ ਵਿੱਚ,* ਦਾਸ ਅਸਲ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਸ਼ੂਕ* ਪੰਛੀ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ, ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਟੇਪਸਟਰੀ ਬੁਣਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬਾਰਿਸ਼ਾਲ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਜੀਵਨਾਨੰਦ ਦਾਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਨੇ 1957 ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਕਵਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
left|thumb| ਕਵੀ ਜੀਵਨਾਨੰਦ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ "ਰੂਪਸ਼ੀ ਬੰਗਲਾ" (ਬੰਗਾਲ, ਸੁੰਦਰ) ਦੇ ਸੋਨੇਟ ਵਾਲੇ ਖਰੜੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਨਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀਰਤਨ

**ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀਰਤਨ ਕਾਬਿਆ** (    ) ਜਾਂ **ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀਰਤਨ ਕਾਬਿਆ** ਬੋਰੂ ਚੰਡੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸਟੋਰਲ ਵੈਸ਼ਨਵ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਅਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰਿਆਪਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਇਤਾਂ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅੱਧ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਚੈਤਨਯ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
1909 ਵਿੱਚ, ਬਸੰਤ ਰੰਜਨ ਰਾਏ ਬਿਦਵਤਬੱਲਵ ਨੇ ਬਾਂਕੁਰਾ ਦੇ ਕਾਂਕਿਲਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਦੇਬੇਂਦਰਨਾਥ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਗੋਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲਫ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀਰਤਨ ਦੀ *ਪੁੰਥੀ* (ਖਰੜੇ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ *ਪੁੰਥੀ ਦੇ* ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਪੰਨਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਦੇ ਪੰਨੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ। *ਪੁੰਥੀ* ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਪਰਚੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੰਦਰਵਾ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਿਦਵਤਬੱਲਵ ਦੁਆਰਾ *ਪੁੰਥੀ*, ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਨਾਮਕਰਨ, 1916 ਵਿੱਚ ਵੰਗੀਆ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੂਲ 
ਬੋਰੂ ਚੰਡੀਦਾਸ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀਰਤਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਜੈਦੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਗੀਤਗੋਵਿੰਦਮ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਛੰਦ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਾਂਝ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਅਸਲ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀ ਸ਼ਬਦ ਜਿਵੇਂ বাটে বাটে, দেখতেলা, আই, পেলাইয়া ਆਦਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਅੱਖਰ 'ঝ' ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸਮੱਗਰੀ 
ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ 418 ਬੰਗਾਲੀ *ਪਦੇ* (ਛੰਦ) ਅਤੇ 133 (ਕੁੱਲ 161, 28 ਸਲੋਕ ਦੋ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਏ ਗਏ ਹਨ) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ *ਸਲੋਕ* ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ 418 ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 409 ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਜ ਨੂੰ 13 *ਖੰਡਾਂ* (ਭਾਗਾਂ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ, *ਜਨਮ* (ਜਨਮ), *ਤਮਵੁੱਲਾ* (ਪਾਈਪਰ ਦੀ ਸੁਪਾਰੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਿਆਰ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ), *ਦਾਨਾ* (ਕਰ-ਉਗਰਾਹੀ), *ਨੌਕਾ* (ਕਿਸ਼ਤੀ), *ਭਾਰਾ।* (ਬੋਝ), *ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ*, *ਯਮੁਨਾ*, *ਬਾਣਾ* (ਤੀਰ), *ਵਾਮਸ਼ੀ* (ਬਾਂਸਰੀ) ਅਤੇ *ਰਾਧਾ ਵਿਰਹਾ* (ਰਾਧਾ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ) (ਆਖਰੀ ਖੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ)। *ਯਮੁਨਾ ਖੰਡ* ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤਿੰਨ ਉਪ-ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਉਪ-ਭਾਗ *ਕਾਲੀਆ ਦਮਨਾ ਖੰਡਾ* (ਕਾਲੀਆ ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ, ਸੱਪ-ਭੂਤ ਭਾਗ) ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਉਪ-ਭਾਗ *ਹਰਾ ਖੰਡਾ* (ਗਲੇ ਦਾ ਖੰਡ) ਹੈ। ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਉਪ-ਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਾਧਾ ਦਾ *ਵਸਤਰਹਰਣ* (ਰਾਧਾ ਦੇ ਵਸਤਰ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ) ਹੈ। *ਭਾਰਾ ਖੰਡਾ* *ਚਤਰਾ ਖੰਡਾ* (ਛਤਰੀ ਭਾਗ) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਉਪ-ਭਾਗ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪਾਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਬਦਾਏ, ਦੂਤ ਨਾਟਕ ਦੇ ਕਥਾਨਕ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। *ਪੇਅਰ* ਅਤੇ *ਤ੍ਰਿਪਦੀ* ਮੀਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਸੰਵਾਦਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਨਾਟਕੀ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
 

## ਕਹਾਣੀ 
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੀਰਤਨ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਮੁਕ ਲੋਕ-ਗੀਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ *ਧਮਾਲੀ* ਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਰੂ ਚੰਡੀਦਾਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਲਿਕਤਾ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੱਧਕਾਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਰਾਧਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਬੰਗਾਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਪਚਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਨੋਟਸ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਕਾਜ਼ੀ ਅਬਦੁਲ ਵਦੂਦ

**ਕਾਜ਼ੀ ਅਬਦੁਲ ਵਦੂਦ** (26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1894 - 19 ਮਈ 1970) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਲੋਚਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਫਰੀਦਪੁਰ (ਮੌਜੂਦਾ) ਰਾਜਬਾੜੀ, ਪੰਗਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਮਨ-ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਜ਼ੀ ਸਈਦ ਹੋਸਨ (ਕਾਜ਼ੀ ਸਗੀਰੂਦੀਨ ਵੀ) ਸੀ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਜੀਵਨ 
1913 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਕਾਲਜੀਏਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਐੱਲ. ਏ. ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. 1919 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ.

## ਯੋਗਦਾਨ 
1926 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ *ਮੁਸਲਿਮ ਸਾਹਿਤ ਸਮਾਜ* ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ *ਬੁੱਧੀ ਮੁਕਤੀ* (ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਉੱਠਣ) ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਅਖਬਾਰ *ਸ਼ਿਖਾ* ਨੇ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਸੱਯਦ ਅਬਦੁਲ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਮੋਤਾਹਰ ਹੁਸੈਨ ਵੀ ਇਸ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਕਾਜ਼ੀ ਅਬਦੁਲ ਵਦੂਦ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ। 1920 ਵਿੱਚ ਉਹ ਢਾਕਾ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਕਾਲਜ (ਹੁਣ ਢਾਕਾ ਕਾਲਜ ) ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੋਸਟ ਲੱਭਣਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਧਿਆਪਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।

## ਵਿਆਹ 
1916 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ, ਜਮੀਲਾ ਖਾਤੂਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। 1954 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ

## ਲੇਖ 
* ਸਾਸਵੋਟੋ ਬੋਂਗੋ
* ਸੋਮਜ ਹੇ ਸਾਹਿਤੋ

## ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ 
* ਮੀਰ ਪੋਰੀਬਾਰ (ਕਹਾਣੀ), 1918
* ਨੋਡੀਬੋਕਸ਼ੇ (ਨਾਵਲ), ਅਗਿਆਤ ਮਿਤੀ
* ਰੋਬਿੰਦਰੋ ਕੱਬੋ ਪੱਥੋ (ਆਲੋਚਨਾ), ਬੰਗਾਲੀ 1334 ਈ
* ਟੋਰਨ (ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਲਘੂ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਕੋਲਕਾਤਾ, ਬੰਗਾਲੀ 1355 ਈ
* ਪੋਥ ਓ ਬਿਪੋਥ (ਡਰਾਮਾ) ਬੰਗਾਲੀ 1346
* ਨਜ਼ਰੂਲ ਪ੍ਰੋਥੀਵਾ (ਆਲੋਚਨਾ), 1949
* ਆਜ਼ਾਦ (ਨਾਵਲ), 1948
* ਰਚਨਾਤਮਕ ਬੰਗਾਲ (ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ), 1950
* ਪੋਬਿਟਰੋ ਕੁਰਾਨੇਰ ਪ੍ਰੋਥਮ ਭਾਗ (ਟੋਰਜੋਮਾ) ਬੰਗਾਲੀ 1337 ਐਡ.ਟੀ

## ਅਵਾਰਡ 
1970 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਸ਼ਿਸਿਰ ਕੁਮਾਰ ਐਵਾਰਡ" ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲਾ 
"ਮੈਂ ਆਦਮੀ ਲਈ ਗਰੀਬੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮਹਾਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹੈ."

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1894
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਆਨੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ

**ਆਨੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ** (  ਆਨੰਦਾ ਅਵਾਰਡ &#x27; ) ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ABP ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਪਤਾ ਅੰਨਦਾ ਸ਼ੰਕਰ ਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1958 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, *ਆਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਤਰਿਕਾ* ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਕੁਮਾਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਨ। *ਦੇਸ਼* ਦੀ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ 1984 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਿੰਨੋਂ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪਰਬਾਸ ਦੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਸੈਕਸ਼ਨ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ, ਪਰਬਾਸ ਬੁੱਕਸਟੋਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਡੇਟਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਮੋਇਰੰਗ ਸ਼ਾਈ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ

**ਮੋਇਰਾਂਗ ਸ਼ਾਈ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ** ਜਿਸ ਨੂੰ '''ਮੋਇਰੰਗ ਸ਼ਾਈ 'ਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਹੈ। ਇਵੈਂਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੀਤੇਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ " ਮੋਇਰਾਂਗ ਸ਼ਾਈ " ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿ ਮੋਇਰਾਂਗ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮੇਈਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ *ਖੰਬਾ ਥੋਬੀ ਡਾਂਸ* ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨੀਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ।

## ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ 
ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਹਰ ਸਾਲ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ।

### 2017 
1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ "ਰਿਪੇਰਟਰੀ ਫਾਰ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਆਫ਼ ਮਨੀਪੁਰ" ਦੁਆਰਾ ਮਾਡਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਕੀਸ਼ਮਥੋਂਗ ਵਿਖੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

### 2018 
21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਫਾਰਵਰਡ ਆਰਟਿਸਟਸ ਸੈਂਟਰ ਐਨ-ਕੈਂਪਡ (FACE) ਦੁਆਰਾ, ਆਕਸਫੋਰਟ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਟਾਕੀਲ, ਇੰਫਾਲ ਵੈਸਟ ਵਿਖੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

### 2022 
23 ਅਤੇ 24 ਦਸੰਬਰ 2022 ਨੂੰ, ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ "ਮੋਇਰਾਂਗ ਥੈਂਗਜਿੰਗ ਯੇਗੀਰੇਲ ਮਾਰੂਪ", "ਮੋਇਰਾਂਗ ਕਾਲਜ", "ਕੁੰਬੀ ਕਾਲਜ" ਅਤੇ "ਖੰਬਾ ਥੋਬੀ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਮੋਇਰਾਂਗ" ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ' ਮੋਇਰਾਂਗ ਦੇ ਆਈਐਨਏ ਸ਼ਹੀਦ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੌਰਾਨ, "ਲੋਈਕਾ ਲੋਇਕੁਮ" ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲਾ, III-VII ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮੀਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਕਈ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਜਨਿਕਾਂਤਾ ਦਾਸ

**ਸਜਨੀਕਾਂਤਾ ਦਾਸ** (25 ਅਗਸਤ 1900 – 11 ਫਰਵਰੀ 1962) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸ਼ਨਿਬਰੇਰ ਚਿਠੀ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸਾਜਨੀਕਾਂਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਧਮਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੇਤਲਬਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਿਨਾਜਪੁਰ ਦੇ ਦੀਨਾਜਪੁਰ ਜਿਲਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1918 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦਾਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਂਕੁਰਾ ਵੈਸਲੀਅਨ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ.

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਦਾਸ ਨੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਣਯੋਗ ਬੰਗਾਲੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸ਼ਨਿਬਰੇਰ ਚਿਠੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ *ਭਾਬਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ* ਲਿਆ। ਉਹ 11ਵੇਂ ਅੰਕ ਤੋਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਆਧਾਰਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਰਤਕ, ਵਿਅੰਗਮਈ ਹਮਲੇ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ *ਪ੍ਰਬਾਸੀ*, *ਦੈਨਿਕ ਬਾਸੁਮਤੀ* ਅਤੇ *ਬੰਗਾਸ਼੍ਰੀ* ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਾਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ, ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਉਸਾਰੂ ਆਲੋਚਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸੀ। ਦਾਸ ਲਗਾਤਾਰ ਦਸ ਸਾਲ ਬੰਗੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। ਉਸਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀਰੰਜਨ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਰੰਜਨ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਕੰਮ 
ਸਾਜਨਿਕਾਂਤਾ ਦਾਸ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਰਥਾਤ:

* *ਮੋਨੋਦਰਪਨ*
* *ਪਥ ਚਲਤੇ ਘਸਰ ਫੁਲ*
* *ਅਜੋਏ*
* *ਭਾਬ ਓ ਚੰਦੋ*
* *ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਤਰ ਇਤਿਹਾਸ*
* *ਬੰਗੋ ਰੰਗਭੂਮ*
* *ਪੰਚੀ ਵਿਸਾਖ*
* *ਮਧੁ ਓ ਫੁਲ*
* *ਅੰਗੁਸ਼੍ਠੋ*
* *ਵਿਲੀਅਮ ਕੈਰੀ*
* *ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ : ਜੀਵਨ ਹੇ ਸਾਹਿਤ*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵਿਤਾ

ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਬਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਇੱਕਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਐਂਗਲੋਸਫੀਅਰ, ਫ੍ਰੈਂਕੋਫੋਨੀ, ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਰਮਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪ) ਦੁਆਰਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੌਮ ਜਾਂ ਜਾਤੀ ਦਾ।

## ਸਮਕਾਲੀ 
### ਏਸ਼ੀਆ 
#### ਪੁਰਬ 
* ਅਰਬੀ ਕਵਿਤਾ
* ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
* ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ
* ਤੁਰਕੀ ਕਵਿਤਾ

#### ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ 
** ਪਸ਼ਤੋ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ
* ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕਵਿਤਾ
** ਪੁਥੀ
* ਭਾਰਤੀ ਕਵਿਤਾ
** ਅਸਾਮੀ ਕਵਿਤਾ
** ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾ
** ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵਿਤਾ
** ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ
** ਕੰਨੜ ਕਵਿਤਾ
** ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਵਿਤਾ
** ਮਲਿਆਲਮ ਕਵਿਤਾ
** ਮਰਾਠੀ ਕਵਿਤਾ
** ਮੀਤੀ ਕਵਿਤਾ ( ਮਨੀਪੁਰੀ ਕਵਿਤਾ )
** ਨੇਪਾਲੀ ਕਵਿਤਾ
** ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਵਿਤਾ
** ਸਿੰਧੀ ਕਵਿਤਾ
** ਤਾਮਿਲ ਕਵਿਤਾ
** ਤੇਲਗੂ ਕਵਿਤਾ
** ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ
** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਵਿਤਾ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵਿਤਾ
** ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ

#### ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ 
* ਚੀਨੀ ਕਵਿਤਾ
* ਜਾਪਾਨੀ ਕਵਿਤਾ
* ਕੋਰੀਆਈ ਕਵਿਤਾ
* ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਕਵਿਤਾ

#### ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ 
* ਜਾਵਨੀਜ਼ ਕਵਿਤਾ
* ਥਾਈ ਕਵਿਤਾ
* ਫਿਲੀਪੀਨੋ ਕਵਿਤਾ
* ਸਿੰਗਾਪੁਰੀ ਕਵਿਤਾ
* ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕਵਿਤਾ

### ਯੂਰਪ 
* ਅਲਬਾਨੀਅਨ ਕਵਿਤਾ
* ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਵਿਤਾ
** ਕਾਰਨੀਸ਼ ਕਵਿਤਾ
** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ
*** ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ
** ਮੈਂਕਸ ਕਵਿਤਾ
** ਸਕਾਟਿਸ਼ ਕਵਿਤਾ
** ਵੈਲਸ਼ ਕਵਿਤਾ
*** ਐਂਗਲੋ-ਵੈਲਸ਼ ਕਵਿਤਾ
* ਕੈਟਲਨ ਕਵਿਤਾ
* ਫਿਨਿਸ਼ ਕਵਿਤਾ
* ਫ੍ਰੈਂਚ ਕਵਿਤਾ
* ਜਰਮਨ ਕਵਿਤਾ
* ਆਈਸਲੈਂਡੀ ਕਵਿਤਾ
* ਆਇਰਿਸ਼ ਕਵਿਤਾ
* ਇਤਾਲਵੀ ਕਵਿਤਾ
* ਪੋਲਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾ
* ਰੋਮਾਨੀਅਨ ਕਵਿਤਾ
* ਰੂਸੀ ਕਵਿਤਾ
* ਬਲਗੇਰੀਅਨ ਕਵਿਤਾ
* ਸਰਬੀਆਈ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾ
* ਸਲੋਵਾਕ ਕਵਿਤਾ
* ਸਪੇਨੀ ਕਵਿਤਾ
* ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਵਿਤਾ

### ਅਮਰੀਕਾ 
* ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
* ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਵਿਤਾ
* ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵਿਤਾ
* ਮੈਕਸੀਕਨ ਕਵਿਤਾ
* ਪੇਰੂਵੀ ਕਵਿਤਾ
* ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
* ਪੋਰਟੋ ਰੀਕਨ ਕਵਿਤਾ

### ਅਫਰੀਕਾ 
* ਮਾਲਾਗਾਸੀ ਕਵਿਤਾ
* ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਵਿਤਾ
* ਸਵਾਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ

## ਇਤਿਹਾਸਕ 
* ਰਾਪਸੌਡ
* ਰਿਸ਼ੀ
* ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਵਿਤਾ
* ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾ
* ਬਾਰਡ
* ਸਕਲਡ
* ਜਰਮਨਿਕ ਕਵਿਤਾ
* ਪੁਰਾਣੀ ਨੋਰਸ ਕਵਿਤਾ
* ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
* ਇਬਰਾਨੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾ
* ਗ਼ਜ਼ਲ
* ਲਾਤੀਨੀ ਕਵਿਤਾ
ਮਜ਼ਹਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ

**ਮਜ਼ਹਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ** (    ; *ਮਜ਼ਹਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰੋਸ਼ਕਰ* ), ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਬੰਗਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ 2010 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕਵੀ, ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਜ਼ਹਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੇਤੂਆਂ 
* 2010 – ਅਬੁਲ ਹੁਸੈਨ 
* 2011 – ਸਈਅਦ ਸ਼ਮਸੁਲ ਹੱਕ 
* 2012 – ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਾਦਰੀ 
* 2013 – ਬੇਲਾਲ ਚੌਧਰੀ 
* 2014 – ਅਸਦ ਚੌਧਰੀ 
* 2016 – ਅਬੂਬਕਰ ਸਿੱਦੀਕ 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੰਗਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਮਾਨਿਨੀ ਮਿਸ਼ਰਾ

**ਮਨੀਨੀ ਡੀ (Maninee De)** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ *"ਸ਼ਸ਼ਸ਼ਸ਼ਅਅਅ. . ਕੋਈ ਹੈ"* ਵਿੱਚ ਕਾਤੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਸਟਾਰਡਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਰੀਅਲ, *ਜੱਸੀ ਜੈਸੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ* ਵਿੱਚ ਪਰੀ ਕਪਾਡੀਆ ਦੀ ਭੋਮ੍ਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ *ਸੀਆਈਡੀ* ਵਿੱਚ ਡਾ ਸੋਨਾਲੀ ਬਰਵੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ 'ਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੀਰੀਅਲ ਲਾਡੋ 2 ਵਿੱਚ ਸ਼ਗੁਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ਕੁਛ ਤੋ ਹੈ: ਨਾਗਿਨ ਏਕ ਨਏ ਰੰਗ ਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮਨੀਨੀ ਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਮਿਹਿਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ *ਸੰਜੀਵਨੀ* ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਖਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਨੀਨੀ ਡੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ *ਜੱਸੀ ਜੈਸੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ* ਵਿੱਚ ਖਲਨਾਇਕ ਮੱਲਿਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤ ਪਰੀ ਕਪਾਡੀਆ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕ ਕੇਸਰੀਆ ਬਾਲਮ ਆਵੋ ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

2006 ਵਿੱਚ, ਮਨੀਨੀ ਫਿਲਮ *ਕ੍ਰਿਸ਼* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ,  ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਦੋਸਤ ਵਜੋਂ।

2007 ਵਿੱਚ, ਉਹ *ਨਾਗਿਨ* ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।

2008 ਵਿੱਚ, ਮਨੀਨੀ ਫਿਲਮ *ਫੈਸ਼ਨ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਮਾਹਿਰ ਸ਼ੀਨਾ ਬਜਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

2009-2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਯੂਥ ਓਰੀਐਂਟਿਡ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸ਼ੋਅ ਕਯਾ ਮਸਤ ਹੈ ਲਾਈਫ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਮਾਂ, *ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਜੁਨੇਜਾ* ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦੀ।

ਉਹ ਸਟੂਡੈਂਟ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਗੀਤਾ, ਅਭਿਮਨਿਊ ( ਸਿਧਾਰਥ ਮਲਹੋਤਰਾ) ਦੀ ਮਾੜੀ ਆਂਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਸ਼ਸ਼ੀ-ਸੁਮੀਤ ਮਿੱਤਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੋਅ ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਦੇਰ ਤੋਂ ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਸ਼ੋਅ 'ਪਰਦੇਸ ਮੈਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ' ਵਿੱਚ ਸੀ

ਮਨੀਨੀ ਡੇ 1994 ਦੇ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਨੀਮਾਲਾ ਦੇਵੀ

**ਮਨੀਮਾਲਾ ਦੇਵੀ** (**Manimala Devi;** 19 ਜੂਨ 1931 – 16 ਜੂਨ 2016) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉੜੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਟਕ ਦੇ ਬਿਲੀਬਾਸੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਦੇ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਈ। 1945 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਟਕ ਦੇ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, *ਸ਼੍ਰੀ ਲੋਕਨਾਥ*, ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਮੂਅਲ ਸਾਹੂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।

## ਡਰਾਮੇ 
* ਚੰਡਾਲੁਨੀ
* ਜਾਨਕੀ
* ਚਸਾ ਝੀਆ
* ਕਾਲਾ ਪਹਾੜਾ
* ਮੁਕਤੀ ਕੋਨਾਰਕ
* ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਦੇਵ

## ਫਿਲਮਾਂ 
* ਅੰਧਾ ਦਿਗੰਤਾ, 1990
* ਕੀਚੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਕੀਚੀ ਅਨੁਭੂਤੀ, 1989
* ਨਿਸ਼ਿਧਾ ਸਵਪਨਾ, 1988
* ਕਲਾਂਟਾ ਅਪਰਾਨਹਾ, 1985
* ਮਾਇਆ ਮਿਰਗਾ, 1984
* ਨੀਰਬਾ ਝਾਡਾ, 1984
* ਕੀ ਕਹਾਰਾ, 1967
* ਭਾਈ ਭਉਜਾ, 1967
* ਕਾ, 1966
* ਮਲਜਾਨਹਾ, 1965
* ਅਭਿਨੇਤਰੀ, 1965
* ਜੀਵਨਸਾਥੀ, 1963
* ਲਕਸ਼ਮੀ, 1962 
* ਸ਼੍ਰੀ ਲੋਕਨਾਥ], 1960

## ਅਵਾਰਡ 
* ਕਬੀਸਮਰਾਤ ਉਪੇਂਦਰ ਭਾਣਜਾ ਪੁਰਸਕਾਰ: 2008
* ਜੈਦੇਵ ਅਵਾਰਡ: 2000
* ਗੁਰੂ ਕੇਲੁਚਰਣਾ ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਅਵਾਰਡ: 1999
* ਓਡੀਸ਼ਾ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ: 1987 (ਜੀਵਨ ਭਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ

thumb| ਵਿਪੂਲ ਕਲਿਆਣੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ
**ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਕੈਡਮੀ** (GLA), ਪਹਿਲਾਂ **ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਮੰਡਲ**, ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਅਧਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ, ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ, ਜਾਤ, ਧਰਮ, ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ"। ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।Gujarati Literary Academy

 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਰਸਾਲੇ 'ਓਪੀਨੀਅਨ' ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ. ਭਾਦਰ ਵਡਗਾਮਾ ਇਸ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਵੀ ਹੈ।

GLA ਅਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਰਨਲ *ਅਸ਼ਮਿਤਾ*, ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। GLA ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਉੱਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਕਰਸ਼ਨਦਾਸ ਸੋਨੇਰੀ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

GLA ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜੋਸ਼ੀ, ਦਰਸ਼ਕ, ਨਿਰੰਜਨ ਭਗਤ, ਰਘੁਵੀਰ ਚੌਧਰੀ, ਯਸ਼ਵੰਤ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਵਰਗੀ ਚਿਮਨਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯੂਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰੋਡਸ ਬੁਆਏਸਨ, ਕੀਥ ਵਾਜ਼ ਐਮਪੀ, ਲਾਰਡ ਦੇਸਾਈ, ਲਾਰਡ ਢੋਲਕੀਆ, ਲਾਰਡ ਪਾਰੇਖ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ ਹੈ।

ਸੁਸਾਇਟੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਪਿਛਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ 
* ਸਵਰਗੀ ਕਵੀ ਦਹਿਆਭਾਈ ਪਟੇਲ
* ਬਲਵੰਤ ਨਾਇਕ
* ਯੋਗੇਸ਼ ਪਟੇਲ
* ਪੋਪਟਲਾਲ ਜਰੀਵਾਲਾ
* ਵੱਲਭ ਨੱਢਾ
* ਭਾਦਰ ਵਡਗਾਮਾ
* ਅਨਿਲ ਕਾਗਲਵਾਲਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਮਨੀਸ਼ਾ ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ

**ਮਨੀਸ਼ਾ ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ** [ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Manisha Ashok Chaudhary;** मराठी: मनीषा अशोक चौधरी] ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ] ਦੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਪਾਲਘਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਂਕਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ।

## ਚੋਣ ਖੇਤਰ 
ਮਨੀਸ਼ਾ ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ (ਵਿਧਾਇਕ) ਦਹਿਸਰ (ਮੁੰਬਈ) ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਖੇਤਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ 
* ਦਾਹਾਨੂ ਮੇਅਰ (1998-2001)
* ਭਾਜਪਾ ਠਾਣੇ ਦਿਹਾਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਖੀ (2002-2005)
* ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) (2006-2009)
* ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਮੈਂਬਰ

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਐਮ.ਐਲ.ਏ.

* ਦਫ਼ਤਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ: 2014-2019
* 2019- ਹੁਣ ਤੱਕ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ

thumb| ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਇਮਾਰਤ
**ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ** (ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ) ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰੰਜੀਤਰਾਮ ਮਹਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਕਨਈਆਲਾਲ ਮੁਨਸ਼ੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ, ਆਸ਼ਰਮ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਗੋਵਰਧਨ ਭਵਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹਾਲ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ।

*ਪਰਬ* ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਮਾਸਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 10 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
thumb| ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਵੀ. ਪਾਠਕ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ
thumb| ਚਿਮਨਲਾਲ ਮੰਗਲਦਾਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾਕਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੇਲਕਰ

**ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੇਲਕਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Manisha Kelkar**) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ (ਹਿੰਦੀ) ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੇਲਕਰ ਐਂਕਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੇਲਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਰਾਮ ਕੇਲਕਰ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲਾ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਦੀ ਧੀ। ਮਨੀਸ਼ਾ ਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੇਲਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2007 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ *ਹਯਾਂਚਾ ਕਹੀ ਨੇਮ ਨਹੀਂ* ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੇਲਕਰ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ, ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ' ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੋਆਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਲ-ਔਰਤ ਫਾਰਮੂਲਾ LGB ਕਾਰ ਰੇਸਿੰਗ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਲਤਾ ਸੱਭਰਵਾਲ

'*ਲਤਾ ਸੱਭਰਵਾਲ ਸੇਠ *(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Lata Sabharwal Seth) '''''ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਿਵਾਹ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਕ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਲਤਾ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ' ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੈਂ ਪਿਆਰ ਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਭੂਮਿਕਾ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ੰਭਰਨਾਥ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
2009 ਵਿੱਚ, ਸੱਭਰਵਾਲ ਨੇ ਸ਼ੋਅ *ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ* ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੰਜੀਵ ਸੇਠ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੱਭਰਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1999 ਵਿੱਚ *ਗੀਤਾ ਰਹਸਯ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ *ਵਿਵਾਹ* ਉਸਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਆਰਜ਼ੂ ਹੈ ਤੂ*, *ਆਵਾਜ਼ - ਦਿਲ ਸੇ ਦਿਲ ਤੱਕ*, *ਜੰਨਤ*, *ਝੂਠ ਬੋਲੇ ਕਵਾ ਕਾਟੇ* ਅਤੇ *ਖੁਸ਼ੀਆਂ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਹਾਰਾ ਵਨ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ *ਵੋ ਰਹਿਨੇ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲੋਂ ਕੀ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ *ਸ਼ਾਕਾ ਲਾਕਾ ਬੂਮ ਬੂਮ* ਵਿੱਚ ਸੰਜੂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2007 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਸਹਾਰਾ ਵਨ ਦੇ *ਘਰ ਇੱਕ ਸਪਨਾ* ਵਿੱਚ ਸਿੰਥੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2008 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਮੇਜਿਨ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ *ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਰਛਾਂ ਹੂੰ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ *ਨਾਗਿਨ* ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਦੀ ਨੂੰਹ ਰਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

2009 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਲੀਡ, ਅਕਸ਼ਰਾ ਦੀ ਮਾਂ, ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰਨਾਥ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਲੀਡ, ਨਾਇਰਾ *ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ* ਦੀ ਨਾਨੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਆਨਸਕ੍ਰੀਨ ਮਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ *ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ*, ਸੰਜੀਵ ਸੇਠ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਨ-ਸਕਰੀਨ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਸੰਜੀਵ ਸੇਠ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ *ਨੱਚ ਬਲੀਏ 6* ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ *ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ* ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਪਿਨ-ਆਫ, *ਯੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੈਂ ਪਿਆਰ ਕੇ* ਵਿੱਚ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰਨਾਥ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ *ਇਸ਼ਕ ਮੇ ਮਰਜਾਵਾਂ* ਵਿੱਚ ਵਸੁੰਧਰਾ ਰਣਜੀਤਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਛੱਡਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮਨੀਸ਼ਾ ਗਾਂਗੁਲੀ

**ਮਨੀਸ਼ਾ ਗਾਂਗੁਲੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Manisha Ganguly;** ਜਨਮ 13 ਜਨਵਰੀ 1995) *ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ *ਬੀਬੀਸੀ* ਲਈ ਖੋਜੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਲੰਡਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਊਂਟਰਕਲਚਰ ਵੈਬਜ਼ੀਨ, *ਆਈਜ਼ੀਨ* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਘਾਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਦੰਗਾ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ 100,000 ਪਾਠਕ ਹੋਏ।

ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ, ਉਸਦੀਆਂ ਖੋਜੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੋਹਰੇ-ਟੈਪ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ-ਸਮਰਥਿਤ ਬਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ, ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਲੀਬੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ, ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਕਲੱਸਟਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਮਾਲ ਖਸ਼ੋਗੀ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਐਲ ਮੁੰਡੋ, ARTE, ਅਤੇ L'Orient Le Jour ਦੁਆਰਾ ਯੂਕਰੇਨ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ "ਫਿਊਚਰ ਆਫ਼ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਿਵ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ: ਦਿ ਏਜ ਆਫ਼ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ, ਏਆਈ ਅਤੇ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਓ.ਐਸ.ਆਈ.ਐਨ.ਟੀ.)" ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

### ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2020 ਜੌਰਜ ਵੇਡੇਨਫੀਲਡ ਸਪੈਸ਼ਲ ਪ੍ਰੀਸ ਫਾਰ ਕਰੇਜਸ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ *ਫੋਰਬਸ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਮੀਡੀਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ  ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2022 ਦੀ ਵਨ ਯੰਗ ਵਰਲਡ ਪੱਤਰਕਾਰ, 2021 ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਦੇਖਣ ਲਈ MHP 30, WeAreTechWomen's TechWomen100 2021, ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਜਾਂਚ ਸਮੇਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 2021, ਏਸ਼ੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡ 2020, ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਯੰਗ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਯੰਗ ਜਰਨਲਿਸਟ ਅਵਾਰਡ, ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡ, 2020 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਨੌਜਵਾਨ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਮਨੀਸ਼ਾ ਰਾਮਾਦਾਸ

**ਮਨੀਸ਼ਾ ਰਾਮਾਦਾਸ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Manisha Ramadass;** ਜਨਮ 27 ਜਨਵਰੀ 2005) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 22 ਅਗਸਤ 2022 ਨੂੰ SU5 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 1 ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ (ਪੱਧਰ 2) ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
### ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
*ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼*

*ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼*

BWF ਪੈਰਾ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਰਲਡ ਸਰਕਟ - ਗ੍ਰੇਡ 2, ਲੈਵਲ 1, 2 ਅਤੇ 3 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਨੂੰ 2022 ਤੋਂ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਿਸ਼ਵ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

*ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼*

*ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਾਘਿਆ

**ਵਾਘਿਆ** ( ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਟਾਈਗਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ) ਮਰਾਠਾ ਰਾਜਾ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਨਸਲ ਦਾ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਸੀ,    ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। 
ਤਸਵੀਰ:Raigad Sivaji's Waghya Samadhi 02.jpg|ਵਾਘਿਆ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ:RaigadFort8.jpg| ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਵਾਘਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ
ਤਸਵੀਰ:Samadhi of waghya dog of shivaji maharaj.jpg|ਵਾਘਿਆ ਦਾ ਬੁੱਤ
ਤਸਵੀਰ:Raigad Sivaji's Waghya Samadhi 01.JPG|ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਵਾਘਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਤਾਂ 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with 'species' microformats
ਈਸ਼ਾਲ

**ਈਸ਼ਾਲ** ਇੱਕ ਸਰੋਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਪੀਲਾ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।  ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਤਾਲ ( ਮੀਟਰ (ਸੰਗੀਤ) ) ਅਤੇ ਰਾਗ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲੋਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। 

ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਬੋਲ ਭਾਵੁਕ ਤੰਦਾਾਂ ਦੀ ਤਰਜਨਾਮੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮੈਪਿਲਾ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੈਪਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕਲਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਪਾਨਾ, ਕੋਲਕਾਲੀ, ਡਫਮੁੱਟੂ, ਆਦਿ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਾਲ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।  ਕੁਥੀਰਾਬਾਰਾਵੂ/ਕੁਥੀਰਾਥਲਮ ਭਾਵ 'ਘੋੜੇ ਦੀ ਤਾਲ' ਵਰਗੀਆਂ ਇਸ਼ਾਲਾਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਲੈਅਮਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।  

ਈਸ਼ਾਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਸਰੋਤ ਅਰਬੀ-ਮਲਿਆਲਮ ਵਿਚ ਲਿਖੀਆਂ ਮੈਪਿਲਾ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ  ਇਕੱਲੇ ਮੋਇਨਕੁਟੀ ਵੈਦਿਆਰ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਈਸ਼ਾਲ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਈਸ਼ਾਲ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਈਸ਼ਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਕਾਰਜ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹਨ।  

## ਮਸ਼ਹੂਰ ਈਸ਼ਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਕੋਂਬੂ, ਇਸਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
* ਥੌਂਗਲ
* ਬੰਬੂ
* ਅਕੰਥਰ/ਚੈਪੂ ਵਿਰੁਥਮ
* ਓਪਨਾ ਚਾਇਲ ਅਤੇ ਓਪਨਾ ਮੁਰੁੱਕਮ
* ਹਕਾਣਾ
* ਮਿਹਰਾਜ
* ਮੁਨਾਜਾਤ
* ਕਵੀ
* ਮਾਨਿਥਮ ਕਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਾਨਿਥਮ ਕਵਾਲਾ ਮੁਰੁੱਕਮ
* ਆਦਿ ਅੰਤਮ
* ਪੁਕਾਇਨਾਰ
* ਆਰੰਬਾ
* ਥਲੇਲਮ
* ਊਸ਼ਾ ਬਿਰੁਥਮ
* ਮੱਕਾਨਾਬੀ
* ਚੰਗੂ ਕਲੰਗੀ/ਚਟਾਮੇਟਮ
* ਮਰਿਅਮ ਕਿੰਨਾਰਮ
* ਕਲਿਥਾਲਮ
* ਅਕਾਬਲੀਪੂ
* ਓਂਡਨ
* ਕੇਤੀ ਇਮਾਮ
* ਵਿਰੁਥਮ
* ਵੀਰਾਸ਼ਾ
* ਪਰਮ ਐਨੀਕਾਥਿਲ 
* ਵੀਰ
* ਨੈਸ਼ਾਮਾਸ਼ਾ
* ਆਸ਼ਾਯੁਲ
* ਕੂਲਾਮਾਮਾਇਲ
* ਮਦਨਮਣੀ/ਵੀਰਵਿਰੁਥਮ
* ਕੁਥਿਰਾਬਰਾਵੁ

  

## ਹਵਾਲੇ
ਮਨੀਸ਼ਾ ਸਕਸੈਨਾ

**ਮਨੀਸ਼ਾ ਸਕਸੈਨਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Manisha Saxena**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਐਮਟੀਵੀ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ *ਐਮਟੀਵੀ ਲਵ ਸਕੂਲ* ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ *ਵਜਹ ਤੁਮ ਹੋ* (2016) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਪੀਆ ਕੀ* ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ SET ਇੰਡੀਆ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ *ਰਿਸ਼ਤਾ ਲਿਖਾਂਗੇ ਹਮ ਨਯਾ *' ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਮਨੀਸ਼ਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਪੂਨੇ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
2017 ਵਿੱਚ, ਸਕਸੈਨਾ ਨੇ SET ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ '''ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਪੀਆ ਕੀ'* ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ *ਰਿਸ਼ਤਾ ਲਿਖਾਂਗੇ ਹਮ ਨਯਾ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਈਸ਼ਾ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਹ *ਮੰਗਲਮ ਦੰਗਲਮ'' ਵਿੱਚ ਸਬ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਲਾਵਣਿਆ ਨੈਗੇਟਿਵ ਲੀਡ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸ. 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੰਬਾਵਤੀ (ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਇਰ ਦੀ ਥਾਂ) ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਹ *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਕਵਰ 'ਤੇ ਸੀ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ