open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਤਿੰਗੜ

ਸਣ ਦੀ ਰੱਸੀ ਦੀ 7/8 ਕੁ ਫੁੱਟ ਵਰਗਾਕਾਰ ਜਾਂ ਲੰਬਾਈ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿਚ ਘੱਟ ਆਕਾਰ ਦੀ ਛੇਕਦਾਰ ਬਣੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪੱਠੇ ਢੋਣ ਵਿਚ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤ ਨੂੰ ਤਿੰਗੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਕੰਨਿਆਂ ਨਾਲ 2/3 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਮੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਤਿੰਗੜ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿਚ ਤਿੰਗੜ ਕਾਫੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤਿੰਗੜ ਤਿੰਗੜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਆਦਾ ਊਠ ਉਪਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪੱਠੇ ਜਿਵੇਂ ਚਰੀ, ਬਾਜਰਾ,  ਚਾਰਾ, ਪਸੀਨ, ਖੱਬਲ, ਕੱਖ ਕਾਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਗੜ ਤਿੰਗੜੀ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਤਿੰਗੜ/ਤਿੰਗੜੀ ਵਿਚ ਬੰਨਿਆ ਪੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਊਠ ਦੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚਾਰਾ, ਪਸੀਨ, ਖੱਬਲ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਰ ਕੱਖ ਕੰਡੇ ਨੂੰ ਤਿੰਗੜ ਤਿਗੜੀ ਵਿਚ ਬੰਨ ਕੇ ਸਿਰ ਉਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।

ਖੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੁਗੀ ਕਪਾਹ ਤੇ ਨਰਮੇ ਨੂੰ ਪੰਡਾਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਪੰਡਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤਿੰਗੜ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਉਣ ਦੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਲਟਕਾ ਕੇ ਘਰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਬੜੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਤਿੰਗੜਾ ਨੂੰ ਪਿੜ ਵਿੱਚ ਕੱਢੀ ਪਈ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਿਚ ਉੱਡਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੂੜੀ ਉਪਰ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਲੜਾਈ ਸਮੇਂ ਫੌਜੀ ਟਰੱਕਾ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੜੇ ਤਿੰਗੜਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
thumb|
ਤਿੰਗੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਢੇਰੇ ਨਾਲ ਸਣ ਦੀ ਰੱਸੀ ਵੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਵੱਟੀ ਰੱਸੀ ਦੇ ਲੱਛੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬਣੇ ਲੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਥਾਪੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਟਕੇ ਸਾਰੀ ਮੈਲ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਥਾਪੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਭਿਉਂਤੀ ਰੱਸੀ ਕੁੱਟਣ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਚਿਪਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਪੀ ਹੋਈ ਗਿੱਲੀ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਫੇਰ ਵੱਟ ਚਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵੱਟ ਚੜ੍ਹੀ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਸੂਤਾ ਫੇਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਇਸ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਧੁੱਪੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਦੋ ਬੰਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਵੱਟ ਚਾੜੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤੀਸਰਾ ਬੰਦਾ ਦੋਵਾਂ ਬੰਦਿਆਂ  ਵੱਲੋਂ ਵੱਟ ਚਾੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ ਮੇਲਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਤਿੰਗੜ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਜਿੰਨੇ ਇੰਚ ਦੇ ਛੇਕਦਾਰ ਡੱਬੇ ਬਣਾਉਣ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਗੜ ਬੁਣ ਕੇ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਤਿੰਗੜ ਦੇ ਚਾਰੇ ਕੋਨਿਆਂ ਤੇ 2/3 ਕੁ ਫੁੱਟ ਜਾਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਫੇਰ ਤਿੰਗੜ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਦੇ ਦੋ ਕੋਨਿਆਂ ਤੇ ਰੱਸੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ 120 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਮੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੁੱਲੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੀਲਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੁੱਲੀਆਂ, ਰੀਲਾਂ ਨਾਲ ਪੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਗੜ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਗੜ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਤਿਲੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਡੋਈ

**ਡੋਈ** ਲੱਕੜ ਦੀ ਡੂੰਘ ਪਾ ਕੇ ਬਣਾਈ ਕੜਛੀ ਨੂੰ ਡੋਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਡੋਈ ਰਸੋਈ ਦੀ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਡੋਈ ਨੂੰ ਦਾਲ ਸਬਜ਼ੀ ਤੇ ਸਾਗ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਵਰਤਾਉਣ ਸਮੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਖੀਰ ਬੜਾਹ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਵਰਤਾਉਣ ਸਮੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੇ ਵਰਤਾਉਣ ਲਈ ਡੋਈ ਹੀ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੋਂ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸੀ, ਜੰਗਲਾਂ, ਝੁੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਘਰ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਵਸਤਾ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਹੀ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਤਰਖਾਣ ਹੀ ਡੋਈ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ 60 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਡੋਈ ਸਾਡੀ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਲਗਪਗ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਰਤਨ ਨਾਨ-ਸਟਿਕ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੋਰ

thumbਪੋਰ ਉਸ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਲ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਬੀਜ ਨੂੰ ਕੇਰ ਕੇ ਫਸਲ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੋਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 3 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀ ਦੂਢ ਕੁ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਵਾਲੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਪਾਈਪ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਈਪ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਉਪਰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਚਦਰ ਦਾ ਤੇਲ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀਫ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਰਗਾ ਬੜਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਕੇ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਸਮੇਂ ਪੋਰ ਦੇ ਕੀਫ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਲ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਲ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਮੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਲਿਪ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਜਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਲੱਕ ਨਾਲ ਬੀਜ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਹਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਪੋਰ ਰਾਹੀਂ ਬੀਜ ਕੇਰੀ/ਪਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਿਜਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜੇਕਰ ਪੋਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਮੂੰਹ ਅੱਗੇ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਘਾਹ ਫੂਸ ਫਸ ਕੇ ਬੀਜ ਕਿਰਨ ਤੋਂ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਰ ਮੋਖਿਆ ਜਾਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਹੁਣ ਸਾਰੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਫਸਲ ਪੋਰ ਦੀ ਥਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਖਾਦ ਤੇ ਬੀਜ ਵਾਲੀ ਡਰਿਲ ਨਾਲ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਘਾਣੀ

**ਘਾਣੀ** ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੀ ਘਾਣੀ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਘਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਛੱਤਾਂ ਦੀ ਲਿਪਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਘਾਣੀ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਘਾਣੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਘਾਣੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਲੀ ਚਿਉਂਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੀ ਤੂੜੀ ਮਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੜੀ ਮਿਲਾਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਗੁਲਾਈ ਵਿਚ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਤੇ ਸਾਈਡਾਂ 'ਤੇ ਵੱਟਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿਛੋਂ ਜਦ ਪਾਏ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਕ ਬੰਦਾ ਇਸ ਵਿਚ ਵੜ ਕੇ ਕਹੀ ਨਾਲ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਕੇ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਲਤਾੜ ਕੇ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਇਕ ਇਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਫੇਰ ਘਾਣੀ ਵਿਚ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਕਹੀ ਨਾਲ ਵੱਢਿਆ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਲਤਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਘਾਣੀ ਮਲਾਈ ਵਰਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਕੋਠਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਨੂੰ ਲਿੱਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਲਗਪਗ ਸਾਰੇ ਘਰ ਪੱਕੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਉਪਰ ਵੀ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਘਰ ਕੱਚੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿੱਪਣ ਲਈ ਘਾਣੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਰਸ ਕੱਢਣ ਲਈ ਘੁਲਾੜੀ ਵਿਚ ਇਕ ਬੰਦਾ ਗੰਨੇ ਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਨਿਕਲ ਕੇ ਘੁਲਾੜੀ ਦੇ ਪਰਨਾਲੇ ਹੇਠ ਰੱਖੇ ਪੀਪੇ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਘਾਣੀ ਦੀ ਮਿਕਦਾਰ ਜੋਗੇ ਰਸ ਦੇ ਪੀਪੇ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰੇ ਪੀਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹਿਣੀ ਉਪਰ ਰੱਖੇ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਪਾਈ ਰਸ ਦੀ ਘਾਣੀ ਨੂੰ ਵਹਿਣੀ ਹੇਠ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਸੇਕ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਘਾਣੀ ਸੇਕ ਨਾਲ ਪੱਕ ਕੇ ਗੁੜ ਬਣਨ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਪੱਕੀ ਰਸ ਦੀ ਘਾਣੀ ਨੂੰ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਗੰਡ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਠੰਢੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖੁਰਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਡਣੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੰਡ ਕੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁੜ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕਰ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਰਸ ਦੀ ਘਾਣੀ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਵਸਤ ਗੁੜ/ਸ਼ੱਕਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮਖੇਰਨਾ

**ਮਖੇਰਨਾ** ਘੋੜੇ, ਘੋੜੀਆਂ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਇਕ ਝਾਲਰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੱਖੀਆਂ ਘੋੜੇ-ਘੋੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੀਆਂ, ਉਸ ਝਾਲਰ ਨੂੰ ਮਖੇਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਮਖੇਰਨਾ ਨੂੰ **ਮਖਾਲਨਾ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਖੀ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਛੋਟਾ  ਜਿਹਾ ਕੀੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਡਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਉਣ ਭਾਦੋਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੱਖੀਆਂ ਤਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਮੱਖੀਆਂ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਖੇਰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੋੜੇ-ਘੋੜੀਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਯੱਕੇ ਨੂੰ ਜੋ ਘੋੜੇ-ਘੋੜੀਆਂ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਮਖੇਰਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਜਦ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਡੇ ਅਤੇ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਮਖੋਰਨਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਮਖਰਨਾ ਚਮੜੇ ਦਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੂਤ ਦਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚਮੜੇ ਦਾ ਮਖੋਰਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 12 ਕੁ ਇੰਚ ਲੰਮੀ ਤੇ 12 ਕੁ ਇੰਚ ਹੀ ਚੌੜੀ ਚਮੜੇ ਦੀ ਇਕ ਟੁਕੜੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਟੁਕੜੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ 6-7 ਇੰਚ  ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਪਤਲੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਠੋਸ ਚਮੜੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਦੋਵੇਂ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਹੀ ਲੰਮੀਆਂ ਵਧਰੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਧਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਖੇਰਨੇ ਨੂੰ ਘੋੜੇ-ਘੋੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਸੂਤ  ਦਾ ਮਖੇਰਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸੂਤ ਦੀ ਮੰਜੇ ਬੁਣਨ ਵਾਲੇ ਸੂਤ ਜਿੰਨੀ ਮੋਟੀ ਰੱਸੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਲੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਮਖੇਰਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਨਾ ਘੋੜੇ-ਘੋੜੀਆਂ ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਨਾ ਯੱਕੇ ਰਹੇ ਹਨ ਨਾ ਹੁਣ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮਖੇਰਨ ਵੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਂ, ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਘੋੜਾ ਰੈਜਮੈਂਟਾਂ ਤੇ ਘੜਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਘੋੜੀਆਂ ਦੇ ਮਖੇਰਨੇ ਜ਼ਰੂਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਐਡ ਬੇਅਰਡ

**ਫਿਲਿਪ ਐਡਵਰਡ "ਐਡ" ਬੇਅਰਡ** (ਜਨਮ 17ਮਈ, 1958) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਲਾਹ ਹੈ। ਉਹ 1995 ਅਮਰੀਕਾ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਕੋਚ ਸੀ ਅਤੇ 2007 ਅਮਰੀਕਾ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਅਲਿੰਗੀ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਲਈ ਹੈਲਮਮੈਨ ਸੀ।

ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਅਰਡ ਨੇ ਹੋਰ ਡੰਗੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਟੀਮਿਸਟ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਲਗਾਈ। ਉਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਲੇਜ਼ਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਜੇ/24 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
## ਕੋਚਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ 
ਬੇਅਰਡ 1995 ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਕੱਪ ਲਈ ਟੀਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੈਚ ਰੇਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਯੂਐਸ ਦਾ ਸਾਲ ਦਾ ਯਾਚਸਮੈਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੱਪ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੂਈ ਵਿਟਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ *ਯੰਗ ਅਮਰੀਕਾ* ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਉਦੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯਾਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਡੁੱਬ ਗਈ।

## ਰੇਸਿੰਗ ਹਾਈਲਾਈਟਸ 
ਬੇਅਰਡ ਨੇ 1997-98 (*ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ* ਕਵਾਰਨਰ ਲਈ) ਅਤੇ 2001-02 (*ਡਜੂਸ ਡ੍ਰੈਗਨਜ਼* ਲਈ) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਰਾਊਂਡ ਰੇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਓਪਨ ਵਾਟਰ ਰੇਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2007 ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਕੱਪ ਲਈ ਅਲਿੰਗੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਬਕਾ ਟੀਮ, ਟੀਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 5-2 ਨਾਲ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੇਲਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਲ ਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਮਲਾਹ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਬੇਅਰਡ ਇਸ ਸਮੇਂ TP 52 ਅਤੇ RC 44 ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਟਾਂ 'ਤੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਮੈਚ ਰੇਸਰ ਅਤੇ ਫਲੀਟ ਰੇਸਿੰਗ ਹੈਲਮਸਮੈਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੇਅਰਡ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਨਾ ਟਨੀਕਲਿਫ, ਸੈਲੀ ਬਾਰਕੋ ਅਤੇ ਕੇਵਿਨ ਮਹਾਨੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ-ਯੂ ਦੇ ਟੈਕਟੀਕਲ ਅਤੇ ਸਪੀਡ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹਿਦਾਇਤੀ ਕਿਤਾਬ (*ਲੇਜ਼ਰ ਰੇਸਿੰਗ*) ਅਤੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਣਨੀਤਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਬੇਅਰਡ ਨੇ ਈਐਸਪੀਐਨ, ਆਊਟਡੋਰ ਲਾਈਫ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਵਰਸਸ, ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨਾਲ ਸੈਲਬੋਟ ਰੇਸਿੰਗ ਬਾਰੇ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬੇਅਰਡ ਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੇਲਿੰਗ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 2021 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੱਪ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਘੜਵੰਜੀ

ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਰੇ ਘੜੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਬਣੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ ਲੱਤਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਘੜਵੰਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਘੜੌਜੀ/ਘੜੈਚੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਘੜਵੰਜੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਤਿੰਨ ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀਆਂ 2 ਕੁ ਇੰਚ ਚਪਟੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ  ਲੰਮੀਆਂ ਚਪਟੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਟੋਟੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਟੋਟਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੂਲਾ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਜੋਗੀ ਥਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਰੱਖ ਕੇ ਚਾਰ ਚਾਰ ਸੱਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਇਕ ਸੱਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਾਇਆ . ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਸੱਲਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰੇ 1. 5 ਫੁੱਟ ਟੋਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੂਲਾਂ ਫਿੱਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੜੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਕ ਚੁਗਾਠ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਚਾਰ  2.5 ਫੁੱਟ ਲੰਮੀਆਂ ਹੋਰ ਲੱਕੜਾਂ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਵਿਚ ਚੂਲਾ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੂਲਾਂ ਪਾਈਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਤਿਰਵਾ ਕਰ ਕੇ ਬਣੀ ਚੁਗਾਠ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੱਢੇ ਸੱਲਾਂ ਵਿਚ ਫਿੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜਵੰਜੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਘੜਵੰਜੀ ਤਿੰਨ ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਵੀ ਤੇ ਇਕ ਘੜੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਖੂਹੀਆਂ, ਖੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਡੋਲਾਂ, ਬੋਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਕੇ ਘੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਘਰੀਂ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਘੜਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪਾਣੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਘੜਵੰਜੀਆਂ ਦੀ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪਾਣੀ ਵੱਡੀਆਂ ਢੋਲੀਆਂ, ਬਾਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿਚ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਘੜਵੰਜੀਆਂ  ਹਨ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਗਰਧਨ

ਹਲਟ ਦੇ ਬੜੇ ਚੱਕਲੇ ਦੇ ਧੁਰੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਪਾਈ ਲੰਮੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਦੇ ਬਲਦ ਹਲਟ ਨੂੰ ਗੋੜਦੇ ਹਨ, ਗਰਧਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਗਾਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਘੁਲਾੜੀ ਵੀ ਗਰਧਨ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਰਾਸ਼ ਵੀ ਗਰਧਨ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਹਲੂ ਵੀ ਗਰਧਨ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਖਰਾਸ ਤੇ ਕੋਹਲੂ ਦੀ ਗਰਧਨ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹਲਟ ਤੇ ਘੁਲਾੜੀ ਦੀ ਗਰਧਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਾ ਹਲਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਾ ਖਰਾਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਾ ਕੋਹਲੂ ਰਹੇ ਹਨ।ਘੁਲਾੜੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੁਆਬੇ, ਮਾਝੇ ਅਤੇ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਚਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੰਜਣ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਗਰਧਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਕਰੇਗੀ । 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਹੰਬੜ

ਹਲਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗਰਧਨ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਹਲਟਾ ਵਿਚ ਉਹ ਗਰਧਨ ਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਗਰਧਨ ਦਾ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦੁਸਾਂਗੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਧਨ ਦੇ ਇਸ ਦੁਸਾਂਗੜ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਹੰਬੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੰਬੜ ਦੇ ਸਿਰ ਉਪਰ ਇਕ ਡੰਡਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਡਾਟੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੰਬੜ ਨੂੰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਣ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਹੱਕਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਹੰਬੜ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਹੱਕਦਾ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੰਬੜ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਝੂਟੇ ਦੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਹਲਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਾ ਸਾਦਾ ਗਰਧਨਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੰਬੜ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਧਨਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕੇਰਾ

ਸਿਆੜ ਵਿਚ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੀਜ ਕੇਰ ਕੇ ਕੀਤੀ ਫਸਲ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਕੇਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਕੇਰੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਖੇਤੀ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸੂਝ ਬਹੁਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸੀ ਹਲਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਲਈ ਹਾਲੀ ਅੱਗੇ ਹਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲੀ ਦੇ ਮਗਰ ਇਕ ਬੰਦਾ ਕੱਢੇ ਸਿਆੜਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੀਜ ਕੇਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੀਜ ਕੇਰਨ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਬੀਜ ਕੱਪੜੇ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਲੱਕ ਦੁਆਲੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰਾ ਕੇਰ ਕੇ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।  ਬੀਜ ਕੇਰਨ ਤੋ ਪਿੱਛੋ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਸੁਹਾਗਾ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਪਿੰਜਣੀਆਂ

ਗੱਡੇ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਨੂੰ ਧੁਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੀਰਾਂ ਵਿਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਲੰਮੀ ਮੋਟੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਗੁਲਾਈ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਪਿੰਜਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਗੱਡੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਹੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੱਲ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਵਿਚਾਲੇ ਗੋਲ ਗਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਗੱਡੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਵਿਚ ਚੂਲਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੂਲਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬਰੀਕ ਜਿਹੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੂਲਾਂ ਪਾਏ ਤੀਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਫਿੱਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਪਹੀਆਂ ਦਾ ਧੁਰਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕੀਲੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਕੀਲੀਆਂ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੰਮੇ ਲੋਟ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਸਾਰੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਜਣੀ ਦੇ ਸੱਲਾਂ ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਪੱਤੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੂਲਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪੱਤੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਹੈ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਗੱਡੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਕਿੱਥੋਂ ਰਹਿਣੀਆਂ ਹਨ ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਘੋੜੀ

**ਘੋੜੀ** ਦਾ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* ਘੋੜੀ (ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਜਾਨਵਰ)
* ਘੋੜੀ (ਦਰੀਆਂ/ਪੱਟੀ/ਪੋਖਲੀ ਬੁਣਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੰਦ)
* ਘੋੜੀ (ਸੇਵੀਆਂ ਵੱਟਣ ਵਾਲਾ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਸੰਦ)
* ਘੋੜੀ ਚੜਨਾ (ਵਿਆਹ ਹੋਣਾ)
* ਘੋੜੀਆਂ ਗਾਉਣਾ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ)
* ਘੋੜੀ (ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉੱਚੇ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪੌੜੀ)
ਮੇੜਾ

**ਮੇੜਾ**

ਖੇਤ ਦੀ ਵਾਹੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਖੇਤ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਡਲੇ, ਰੋੜੇ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੋਰਨ ਲਈ, ਭੰਨਣ ਲਈ, ਤੋੜਨ ਲਈ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਬਣੇ ਇਕ ਰੋਲਰ ਜਿਹੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਨੂੰ ਮੇੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੇੜਾ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਗੋਲ ਸੁਹਾਗਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇੜੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕ 5/6 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀ ਗੇਲੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਗੇਲੀ ਦੇ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ, ਸਾਰੀ ਗੇਲੀ ਉਪਰ, ਹਰ 5/6 ਕੁ ਇੰਚ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ 3/4 ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਮੋਟਾਈ ਵਾਲੇ ਡੰਡੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਡੰਡੇ ਹੀ ਡਲਿਆਂ, ਰੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੰਨਦੇ, ਤੋੜਦੇ ਸਨ।

ਗੇਲੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਮੱਥਿਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਇਕ ਪਤਲਾ ਜਿਹਾ ਧੁਰਾ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਧੁਰਿਆਂ ਵਿਚ 4 ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੀ, 4 ਕੁ ਇੰਚ ਮੋਟੀ ਤੇ 3 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਲੱਗੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ 7 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਏਸ ਹੱਲ ਨੂੰ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਗਲ ਪਾਈ ਪੰਜਾਲੀ ਦੇ ਨਾੜਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋੜ੍ਹਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਮੋੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਸੀ। ਮੇੜ੍ਹੀ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਡਲੇ, ਰੋੜੇ, ਮੇੜ੍ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਟੁੱਟਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਮੇੜਾ ਸਾਡੀ ਖੇੜੀ ਵਿਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

**ਹਵਾਲਾ**
ਲਾਸ

ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਫਸਲ ਦੀ ਸਿੰਜਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੋਹ/ਚਰਸ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਮੋਟੇ ਲੰਮੇ ਰੱਸੇ ਨੂੰ ਲਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਲਾਸ ਸਣ/ਸੁਣਕੱਕੜੇ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲਾਸ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਜ ਤੇ ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਖੂਹ ਦੇ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਾਹੁਣ ਸਮੇਂ ਮਹਿਲ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਜਿਸ ਕਹੇ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਕਹੇ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਸ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਲਾਂਗਾ ਜਦ ਗੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿੜਾਂ ਵਿਚ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਲਾਂਗੇ ਉਪਰ ਵੀ ਲਾਂਗੇ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲਾਸ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਤੂੜੀ ਦੀਆਂ ਪੰਡਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਗੱਡੇ ਉਪਰ ਲੱਦ ਕੇ ਘਰ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਡਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪੰਡਾਂ ਉਪਰ ਦੀ ਲਾਸ ਬੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬੰਨਿਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਨਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਟੜੀਆਂ ਦੁਆਲਿਓਂ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੁਆਲਿਓ ਸਰਕੜਾ/ਸਲਵਾੜ ਵੱਢਕੇ ਜਦ ਘਰੀਂ  ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ,ਉਸ ਪਰ ਵੀ ਲਾਸ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਤੀਆਂ ਸਮੇਂ ਪਿੱਪਲ, ਬਰੋਟੇ ਅਤੇ ਨਿੰਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉਪਰ ਪੀਂਘ ਵੀ ਲਾਸ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਰੱਸਾ-ਕਸ਼ੀ ਦੀ ਖੇਡ ਵੀ ਲਾਸ ਨਾ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਨਾ ਕੋਹ/ਚਰਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾ ਖੂਹ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਲਾਂਗਾ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਹੁਣ ਪੀਘਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਲਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰਾਲੀ ਨਾਲ ਤੂੜੀ ਦੀਆਂ ਪੰਡਾਂ ਢੋਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਟਰਾਲੀ ਨੂੰ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਟਣ ਸਮੇਂ ਲਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਲਾਸ ਰੱਸਾ-ਕਸੀ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲਾਸ ਸੁਣਕੁੱਕੜੇ ਸਣ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲਾਸ ਉਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਬਣਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਰੱਸਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਲਾਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸਬੰਧੀ ਰੱਸਾ ਵੇਖ। ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਹੁਣ ਲਾਸ ਘਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਲਾਸ ਹੁਣ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਖਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਬੂੜੀਏ

ਹਲਟ ਦੇ ਚਕਲੇ ਤੋਂ ਚਵੱਕਲੀ ਵਿਚ ਜੋ 2-3 ਕੁ ਇੰਚ ਲੰਮੇ 1-2 ਕੁ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਛੋਟੇ ਗੁੱਲੇ/ਪੁਰਜੇ 2 ਕੁ ਇੰਚ ਦੀ ਦੂਰੀ ਰੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਲਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੂੜੀਏ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।ਬੂੜੀਏ ਹਲਟ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ  ਪੁਰਜਾ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਚਕਲੇ ਤੇ ਚਵੱਕਲੀ ਦੇ ਬੂੜੀਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਹੀ ਹਲਟ ਦੀ ਲੱਠ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਲੱਠ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਬੈੜ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ। ਬੈੜ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਬੈੜ ਉਪਰ ਪਾਈ ਟਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਲ੍ਹ ਚੱਲ ਕੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਟਿੰਡਾ ਲਿਆਕੇ ਪਾੜਛੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਉਲੱਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਮਾਲ ਬੈੜ ਦੇ ਉਪਰੋਂ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੀ ਬੂੜੀਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ। ਹੁਣ ਨਾ ਖੂਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾ ਹਲਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਬੂੜੀਏ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਭਾਲਣੇ ਪਿਆ ਕਰਨਗੇ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਝਲਾਰ

ਨੀਵੇਂ ਥਾਂ ਵਗਦੀ ਕੱਸੀ ਦਾ ਜਾਂ ਨਹਿਰੀ ਖਾਲੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜਦ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਦੇ ਖਾਲੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਸੁੱਟ ਕੇ ਫਸਲ ਦੀ ਸੇੰਜੀ  ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਡੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਹਲਟ ਨੂੰ ਝਲਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ `ਤੇ ਕੱਸੀ/ਖਾਲੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਰ ਖੇਤ ਨੂੰ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕੁਝ ਖੇਤ ਉੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਕੱਸੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਚੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣਲਈ  ਝਲਾਰ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ | ਝਲਾਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਇੰਨ-ਬਿੰਨ ਹਲਟ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਫਰਕ ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਝਲਾਰ ਦਾ ਬੇੜ ਖੂਹ ਦੇ ਬੇੜ ਨਾਲੋਂ ਗੁਲਾਈ ਵਿਚ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਬੈੜ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਖੂਹ ਦੇ ਬੈੜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਟਿੰਡਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਲ੍ਹ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਟਿੰਡਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਤਾਂ 5/6 ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੋਂ ਹੀ ਚੱਕਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਜਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਟਿੱਬੇ ਹੀ ਚੁੱਕ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਖੇਤ ਪੱਧਰ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਝਲਾਰ ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਮਿਲੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਵੱਜ੍ਰਯਾਨ

ਅਤੇ ਘੰਟੀ (ਘੰਟਾ), ਜੋ ਕਿ ਵਜਰਯਾਨ ਦੇ ਕਲਾਸਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ]]
**ਵਜਰਾਯਾਨ** ("ਥੰਡਰਬੋਲਟ ਵਹੀਕਲ", "ਡਾਇਮੰਡ ਵਹੀਕਲ", ਜਾਂ "ਅਵਿਨਾਸ਼ਯੋਗ ਵਾਹਨ" )ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੰਤਰਾਯਨਾ, ਗੁਹੀਆਮੰਤ੍ਰਯਨਾ, ਤੰਤਰਯਨਾ, ਗੁਪਤ ਮੰਤਰ, ਤਾਂਤਰਿਕ ਬੁੱਧ ਧਰਮ, ਅਤੇ ਸੋਟੇਰਿਕ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੰਤਰ ਅਤੇ "ਗੁਪਤ ਮੰਤਰ" ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ, ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ।

ਵਜਰਾਯਨ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਧਾਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਬੋਧੀ ਤੰਤਰ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ, ਧਰਨੀਆਂ, ਮੁਦਰਾਵਾਂ, ਮੰਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਜਰਾਯਨਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਵਜਰਾਯਨਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਬੁੱਧ ਸ਼ਕਯਮੁਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਸਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੋਧੀਸਤਵ ਵਜਰਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪਦਮਸੰਭਵ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੋਧੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਂਤਰਿਕ ਯੁੱਗ (ਲਗਭਗ 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਦਾ ਹੈ।

## ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ 
ਵਜਰਯਾਨ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਅਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਜਰਾਯਨ ਵਿੱਚ, ਚਿੰਨ੍ਹ, ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਬਹੁ-ਵਚਨ ਹਨ, ਜੋ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮੈਕਰੋਕੋਜ਼ਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਭੈਕਾਰਗੁਪਤ ਦੇ ਨਿਸਪੰਨਾਯੋਗੀ ਤੋਂ "ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਦਰ" (ਯਥਾ ਬਹਯਾਮ ਤਥਾ 'ਧਯਤਮ ਇਤੀ) ਵਾਕਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਓਟਾ

ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਜੋ ਚੁੱਲਾ ਚੁਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਹੈ, ਉਸ ਚੁੱਲੇ ਚੁਰ ਦੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਪਾਸੇ ਜੋ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਕੱਚੀ ਕੰਧ ਉਸਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਓਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਏਰੀਏ ਵਿਚ ਓਟੇ  ਨੂ ਕੰਧੋਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਘਰ ਦੀ ਕੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਓਟੇ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਓਹਲਾ, ਪੜਦਾ। ਓਟੇ ਦੇ ਪੜਦੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਕੁੜੀਆਂ, ਬਹੂਆਂ, ਕੁੜੀਆਂ ਰੋਟੀ ਟੁਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਓਟੇ ਦੀ ਕੰਧ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਵਿਚ ਮੋਰੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਓਟੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਘਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਓਟਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਆਪ ਹੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ । ਓਟਾ ਕਾਲੀ ਚਿਉਕਣੀ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣੀ ਘਾਣੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਓਟੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਕੁ ਇੰਚ ਤੱਕ ਮੋਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਓਟੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਠੋਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਤੇ ਚੁਰ  ਬਣਾਉਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕੰਧਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਓਨੀ ਕੁ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿੰਨੀ ਖੜੀ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਜਦ ਉਹ ਉਸਾਰੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਉਪਰ ਅਗਲੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮੋਰੀਆਂ ਹਵਾ ਆਉਣ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ ਓਟਿਆਂ ਦੀ ਤਿੰਨ/ਚਾਰ ਕੁ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਫੇਰ ਕੰਧਾਂ ਉੱਪਰ ਬਗ਼ੈਰ ਤੂੜੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਫੇਰੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਓਟੇ ਉਪਰ ਪਾਂਡੂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਰੋਲਾ ਫੇਰ ਕੇ ਚਮਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰੋਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਟੇ ਉਪਰ ਕਈ ਸ਼ੁਕੀਨ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਵੇਲ੍ਹ ਬੂਟੇ, ਚਿੜੀਆਂ ਜਨੌਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੂਰਤਾਂ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਹੁਣ ਬਹੁਤੇ ਘਰ ਪੱਕੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਰਸੋਈਆਂ ਵੀ ਪੱਕੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਓਟੇ ਬਣੇ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਪੱਕੇ ਬਣ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੇ ਬਣੇ ਓਟੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਮਾਨਸਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਮੁਕਤਸਰ ਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਕੁਝ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਲੈਥਲ ਲੈਸਬੀਅਨ

**ਲੈਥਲ ਲੈਸਬੀਅਨ** ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 2008 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਲਘੂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਲੈਥਲ ਲੇਸਬੀਅਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਾਰਕੁਨ ਅਨਤ ਨੀਰ ਅਤੇ ਡਾਨਾ ਜ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਿਓਰ ਐਲੀਫੈਂਟ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਵੈਂਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜ਼ੀਵ ਅਤੇ ਨੀਰ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਲੈਸਬੀਅਨ-ਥੀਮ ਵਾਲੀ ਸੁਤੰਤਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਸਫਲ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੋਵਾਂ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਪਦੀ ਸੀ।

ਲੈਥਲ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਘੂ ਅਤੇ ਪੂਰੀ-ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਲਾਈਨ-ਅੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੇਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਰ ਸਾਲ ਲੇਥਲ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦਾ ਇੱਕ ਥੀਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਮੋ ਆਨਲਾਈਨ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਉਹਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਸਿਨੇਮਾਥੇਕ ਇਸਦਾ ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

2018 ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੈਥਲ ਲੇਸਬੀਅਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ, ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ "ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸਥਿਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਕਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ

ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਕੁਰਮਾ ਅਵਤਾਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਸੂਕੀ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਦੌਰਾਨ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਮੰਥਨ ਦੌਰਾਨ, 1870 ਈ.]]
 ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ  ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ 'ਤੇ ਕਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ( ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਾਗਰ) ਲਗਭਗ 1870]]
ਹਿੰਦੂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, **ਦੁੱਧ ਦਾ ਮਹਾਂਸਾਗਰ** ਸੱਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਾਉਂਚਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਅਮਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁਦਰ ਮੰਥਨ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਤਿਰੂਪਾਰਕਦਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਦੇ ਉੱਪਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

## ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ 
"ਦੁੱਧ ਦਾ ਮਹਾਂਸਾਗਰ" ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਸੀਆਰੋਦਾ  "ਦੁੱਧ" ਅਤੇ -ਉਦਾ, ਸਗਾਰਾ "ਪਾਣੀ, ਸਮੁੰਦਰ" ਜਾਂ ਅਬਦੀ "ਮਹਾਂਸਾਗਰ" ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹਿੰਦਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਖੀਰ ਸਾਗਰ, ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਪੀਰਕਾਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਾ ਕਦਾਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* The story of the churning as told in the epic *Mahabharata*, here in the online English translation by Kisari Mohan Ganguli at sacred-texts.com.
* The story of the churning as told in the epic *Ramayana*, here in the online English verse translation by Ralph T. H. Griffith at sacred-texts.com.
* The story of the churning as told in the Vishnu Purana, here in the online English translation by Horace Hayman Wilson at sacred-texts.com.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਗਰ
ਜ਼ਿੰਦੀਕ

**ਜ਼ਿੰਦੀਕ** ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਕਾਰ *ਰਹਿਮਾਨ ਅੱਬਾਸ* ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਨਾਵਲਕਾਰ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚੌਥੇ ਨਾਵਲ *ਰੋਹਜ਼ਿਨ* ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ (ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜ਼ਿੰਦੀਕ ਨਵੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਅਰਸ਼ੀਆ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ () ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀਵਾਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰੇਗੀ। ਨਾਵਲ ਖੋਜ ਗ੍ਰਾਂਟ 'ਕਰਾਸਿੰਗ ਬਾਰਡਰਜ਼' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਬਰਟ ਬੋਸ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲਿਟਰੇਰੀਸ਼ੇਸ ਕੋਲੋਕਿਅਮ, ਬਰਲਿਨ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਲ.ਸੀ.ਬੀ. ਅਤੇ ਟੀ.ਓ.ਆਈ. ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਪਲਾਟ 
ਇਹ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਭਵਿੱਖ, ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਕ ਜਿਨਸੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਡਿਸਟੋਪੀਅਨ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖਜਾਤੀ ਦੇ ਅਤੀਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।  

## ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
ਆਲੋਚਕ ਡਾ: ਸ਼ਾਹਿਦ ਇਕਬਾਲ ਕਾਮਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ "ਜ਼ਿੰਦੀਕ ਸਨਾਉੱਲਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫੌਜ ਵਿਚ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣਨ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਡਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਫੈਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਟੈਕਸਲਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦੀ ਤਾਂ ਇਹ ਖੇਤਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਏਕਤਾ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਯੁੱਧ ਦਾ ਡਰ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਅਤੇ ਇਹੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਤੇ ਛਾਪਦਾ ਹੈ।"  

ਜ਼ਿੰਦੀਕ ਨਵੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਅਰਸ਼ੀਆ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ( )। ਇਹ ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਅਕਸ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਬਾਰਕਲੇ

**ਫਰਾਂਸਿਸ ਬਾਰਕਲੇ** ਕੈਪਟਨ ਚਾਰਲਸ ਵਿਲੀਅਮ ਬਾਰਕਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਔਰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਰਾਂਸਿਸ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਧੋਖੇ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਫਰਾਂਸਿਸ **ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ** ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਜੀਨ ਬਰੇ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਡੇ ਫਰੇਸੀਨੇਟ, ਲੁਈਸ ਡੀ ਫਰੇਸੀਨੇਟ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਇੱਕ ਸਟੋਵਾਵੇ ਵਜੋਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਵਿੰਦਰ ਬਾਂਸਲ

**ਰਵਿੰਦਰ ਬਾਂਸਲ** (ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1949), ਕਲੇਰੈਂਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਪਾਇਲਟ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੰਗਲ ਇੰਜਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਬਾਂਸਲ ਦਾ ਜਨਮ 1949 ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਡਾ. ਚਤਰ ਮੁਨੀ ਬਾਂਸਲ, ਕਸੌਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡਾਕਟਰ ਸਨ।  SD ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅੰਬਾਲਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਸੌਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1974 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਜਾਰਜੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਏਅਰਸੈਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਪਸਟੇਟ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ 1993 ਦੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਦਾ ਸਾਲ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਬਾਂਸਲ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਲਈ 2009 ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਬਫੇਲੋ ਵਿੱਚ ਵਾਲਟਰ ਪੀ. ਕੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਵਿਲੀਅਮ ਡੈਂਪੀਅਰ

**ਵਿਲੀਅਮ ਡੈਂਪੀਅਰ** (5 ਸਤੰਬਰ 1651 ਨੂੰ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ; ਮਾਰਚ 1715 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਖੋਜੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ, ਨੇਵੀਗੇਟਰ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤਵਾਦੀ ਸੀ ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਿਆ। ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਰੀਕ੍ਰਮ ਉਸਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਡਰੇਕ (16ਵੀਂ ਸਦੀ) ਅਤੇ ਜੇਮਸ ਕੁੱਕ (18ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਉਸਨੇ ਪੂਰਵ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਪਾਈਰੇਟਿਕ ਡੇਰਿੰਗ-ਡੂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਯੁੱਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ"। ਉਸਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੌਦਿਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਭੋਜਨਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ; ਐਵੋਕਾਡੋ, ਬਾਰਬਿਕਯੂ, ਅਤੇ ਚੋਪਸਟਿਕਸ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣਾ। ਐਵੋਕਾਡੋਜ਼ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਗੁਆਕਾਮੋਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈੱਡਫਰੂਟ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਤਾਲੂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਲੇਮਿੰਗੋ ਅਤੇ ਮੈਨਟੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੋਜਨਾਂ ਦੇ ਸਵਾਦ ਦੇ ਅਕਸਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਏ ਸਨ।

ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਏ ਨਿਊ ਵੋਏਜ ਰਾਊਂਡ ਦ ਵਰਲਡ* ਨਾਲ ਐਡਮਿਰਲਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡੈਮਪੀਅਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਲਈ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੱਛਮੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਬਾਅਦ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸੇਲਕਿਰਕ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਡੈਨੀਅਲ ਡਿਫੋ ਦੇ *ਰੌਬਿਨਸਨ ਕਰੂਸੋ* ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਡੈਮਪੀਅਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਮਸ ਕੁੱਕ, ਹੋਰੈਸ਼ੀਓ ਨੈਲਸਨ, ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ, ਅਤੇ ਅਲਫਰੇਡ ਰਸਲ ਵੈਲੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ੇਸ਼

**ਸ਼ੇਸ਼** (ਸੇਸ) ਨੂੰ **ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : शेषनाग) ਜਾਂ **ਆਦੀਸ਼ੇਸ਼** ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੋਂਦ ਹੈ । ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਣ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੂੰਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ  ਅਨੰਤ ਸ਼ੇਸ਼, "ਅੰਤਹੀਣ-ਸ਼ੇਸ਼ਾ", ਅਤੇ ਅਦੀਸ਼ੇਸ਼, "ਪਹਿਲਾ ਸ਼ੇਸ਼ਾ" ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਰਾਇਣ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸ਼ੇਸ਼ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਦੀਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪਾਂ ਜਾਂ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਤਰਿਆ ਸੀ: ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਰਾਮ ਦਾ ਭਰਾ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਵਪਾਰ ਯੁਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਰਾ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਮਹਾਂਭਾਰਤ (ਆਦਿ ਪਰਵ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਕਾਦਰੂ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵ ਹੈ।

## ਰੂਪ 
 resting on Adhishesha, with his consort Lakshmi massaging his feet]]

ਅਦੀਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਿਸਤਰੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਲੇਟਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸੱਤ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਇਕ ਮਿਲੀਅਨ-ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ; ਕਈ ਵਾਰ ਹਰੇਕ ਸਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਜਾਵਟੀ ਤਾਜ ਪਹਿਨਦੇ ਹੋਏ।

## ਅਵਤਾਰ 
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਦੀਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ੪ ਅਵਤਾਰ ਲਏ ਸਨ। ਸਤਿ ਯੁਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿੰਘਾਸਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਿਆ ਸੀ।

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸੇਸ਼ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਰਾਮ ਦੇ ਭਰਾ  ਲਛਮਣ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਲਛਮਣ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ।

ਦਵਪਾਰ ਯੁਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ananta supports the world (from mahAbhArata)
* The Glories of Lord Ananta (from Śrimad Bhagavatam)
* Ananta Sesha - The Legendary Serpent
* Maha-Vishnu & Ananta Sesha
* Image of ancient Vishnu and Sesha in deity form

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸ
ਸਮਰਾਟ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ

**ਸਮਰਾਟ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ** 2022 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਚੰਦਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ *ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਰਾਸੋ* 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਹਮਨਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਛਿੱਲਰ ਨੇ ਸੰਯੋਗਿਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਦੱਤ, ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ, ਮਾਨਵ ਵਿੱਜ, ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਤੰਵਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੋਸ਼ਨ ਪੋਸਟਰ ਯਸ਼ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ 9 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੀਵਾਲੀ 2020 ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ  ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 15 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ YRF ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ *ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ,* ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ *ਸਮਰਾਟ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ* ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਫਿਲਮ 3 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ 2D ਅਤੇ IMAX ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ
ਗੇਅ ਬੰਬੇ

**ਗੇਅ ਬੰਬੇ** (**ਜੀ.ਬੀ.** ਦਾ ਸੰਖੇਪ) ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1998 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੇਅ ਬੰਬੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1998 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2000 ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਗੇਅ ਬੰਬੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਪਿਕਨਿਕ, ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਫ਼ਿਲਮ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ, ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ, ਕੁਕਿੰਗ, ਸਪੀਡ-ਡੇਟਿੰਗ ਬ੍ਰੰਚ, ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ, ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ, ਇਕੱਠਾਂ ਅਤੇ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ./ਏਡਜ਼ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਗੇਅ ਬੰਬਈ ਦੁਆਰਾ ਕੁਈਰ ਮੀਡੀਆ ਕੁਲੈਕਟਿਵ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸ਼ੋਅ, ਗੇਅ ਬੰਬੇ ਟੇਲੈਂਟ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ ਗੇਅ ਬੰਬੇ ਨੇ ਡੋਮਿਨਿਕ ਡਿਸੂਜ਼ਾ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਏਡਜ਼ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ, ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਿਖਾ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
ਪਰਮੀਸ਼ ਸ਼ਾਹਾਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ *ਗੇਅ ਬੰਬੇ: ਗਲੋਬਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਲਵ ਐਂਡ (ਬੀ)ਲੋਂਗਿੰਗ ਇਨ ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ ਇੰਡੀਆ* (2008), ਉਹਨਾਂ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਗੇਅ ਬੰਬੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੰਟ (ਅਖ਼ਬਾਰ) ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਇਤਿਹਾਸ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸੱਭਿਆਚਾਰ
* ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
19. ਗਾਂਗੁਲੀ, ਦਿਬਯੇਂਦੁ: (18 ਦਸੰਬਰ 2015) ਐਚਆਰ ਮੁਖੀਆਂ ਲਈ, ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਵੀਂ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਫਰੰਟੀਅਰ ਹੈ, ਦ ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ http://epaperbeta.timesofindia.com/Article.aspx?eid=31817&articlexml=For-HR-Chiefs-LGBT-is-the-New-Diversity-18122015008015 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* The 2015 Gay Bombay Art Meet – A Photo Essay
* Out and Proud at *Firstpost*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਅਭਿਮਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਅਭਿਮਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਸੈਲੂਲੋਇਡ** ਰੇਨਬੋਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਲੰਬੋ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸ਼ਵ ਹੈ। ਇਹ 2006 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੌਤਾ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। 2018 ਦਾ ਫੈਸਟੀਵਲ 18 ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਅਭਿਮਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਲੂਲੋਇਡ ਰੇਨਬੋਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੌਤਾ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਹੈ। ਅਭਿਮਾਨੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਪੇਸ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਇਵੈਂਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਐਂਡ ਪ੍ਰਾਉਡ, ਯਾਂਗੋਨ, ਮਿਆਂਮਾਰ
* ਬੰਗਲੌਰ ਕਵੀਅਰ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਭਾਰਤ
* ਚੇਨਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੁਈਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਭਾਰਤ
* ਕਸ਼ਿਸ਼ ਮੁੰਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੁਈਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਭਾਰਤ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਪੇਜ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
ਲੰਡਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਲੰਡਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ** ਲੰਡਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸ਼ਵ ਹੈ, ਜੋ ਲੈਸਬੀਅਨ -ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੈਸਬੀਅਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਰੀਲਿੰਗ ਸਪਿੰਸਟਰਜ਼ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ 1991 ਤੋਂ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
ਸ਼ੰਮੀ (ਨਰਗਿਸ ਰਬਾਦੀ)

**ਨਰਗਿਸ ਰਬਾਦੀ** (24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1929 - 6 ਮਾਰਚ 2018), ਆਪਣੇ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ ਸ਼ੰਮੀ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ । ਇਹ ਦੋ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ੰਮੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣੀ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ 1949-1969 ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1980-2002 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰਬਾਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 1929 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਅਗਿਆਰੀ (ਪਾਰਸੀ ਅਗਨੀ ਮੰਦਰ) ਵਿੱਚ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਪਾਰਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਰਬਾਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਮਨੀ ਰਬਾਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸੀ ਅਤੇ 1967 ਅਤੇ 1994 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰੈੱਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ੰਮੀ ਚਾਣਚੱਕ ਹੀ ਫਿਲਮਾਂ ਚ ਆਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ੇਖ ਮੁਖਤਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮੁਖਤਾਰ ਦੂਜੀ ਲੀਡ ਲਈ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੇਗਮ ਪਾਰਾ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਲੀਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ ਮੁਖਤਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ। ਮੁਖਤਾਰ ਆਪਣੇ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਾਰਸੀ ਸੀ। ਸ਼ੰਮੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਚਿੰਤਤ ਸ਼ੇਖ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਲੱਭਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੁਕਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਖ ਮੁਖਤਾਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟੈਸਟ ਲਈ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਤਾਰਾ ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ "ਸ਼ੰਮੀ" ਕਰ ਦੇਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨਰਗਿਸ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਸਿਕ ਤਨਖਾਹ 500 ਰੁਪਏ ਸੀ।ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ 18 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 1949 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, ਉਸਤਾਦ ਪੇਡਰੋ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਤਾਦ ਪੇਡਰੋ ਨੇ ਬੇਗਮ ਪਾਰਾ ਅਤੇ ਮੁਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਖ ਮੁਖਤਾਰ ਨੂੰ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬੇਗਮ ਪਾਰਾ-ਸ਼ੇਖ ਮੁਖਤਾਰ ਨਾਲ ਬਣੀ 1949 ਵਿੱਚ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ ਸੀ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ
ਅਰਜਨ ਢਿੱਲੋਂ

**ਅਰਜਨ ਢਿੱਲੋਂ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ, ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ, ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ, ਗੁਰਨਾਮ ਭੁੱਲਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਰਜਨ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਗਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਅਰਜਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਲਾਕਾਰੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਸਰ ਮੂਵੀ ਲਈ "ਇਸ਼ਕ ਜਾ ਹੋ ਗਿਆ" ਗੀਤ ਗਾਕੇ ਕੀਤੀ ।

ਅਰਜਨ ਨੇ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ ਲਈ "ਸੂਟ" ਗੀਤ ਲਿਖ ਕੇ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਅਰਜਨ ਦੇ ਲਿਖੇ ਕਈ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਟੌਹਰ", "ਰਾਣੀ ਹਾਰ" ਅਤੇ "ਲਹਿੰਗਾ" ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ । 2018 ਵਿੱਚ ਅਰਜਨ ਨੇ ਅਫ਼ਸਰ ਮੂਵੀ ਲਈ 4 ਗੀਤ ਲਿਖੇ, ਜੋ ਕਿ ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ, ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ, ਗੁਰਨਾਮ ਭੁੱਲਰ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਸਨ । ਉਸਨੇ ਅਫ਼ਸਰ ਮੂਵੀ ਵਿੱਚ "ਇਸ਼ਕ ਜਾ ਹੋ ਗਿਆ" ਗੀਤ ਗਾਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ।ਹਰਜਿੰਦਰ ਖੋਸੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਰਜਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ "ਸ਼ੇਰਾ ਸਾਂਭ ਲੈ" ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗੀਤ "ਬਾਈ ਬਾਈ" ਨੇ ਅਰਜਨ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿੱਤੀ । ਅਰਜਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਈ.ਪੀ. "ਦ ਫਿਊਚਰ" ਨਵੰਬਰ 2020 ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ "ਅਵਾਰਾ" ਨਵੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਅਰਜਨ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇੱਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਿਟ ਐਲਬਮ ਏ ਫਾਰ ਅਰਜਨ, ਜਲਵਾ, ਸਰੂਰ, ਚੋਬਰ ਤੇ ਮੈਨੀਫੈਸਟ (ਲੀਕ ਹੋਈ ਐਲਬਮ) ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਵਾਸੁਕੀ

**ਵਾਸੁਕੀ** ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਨਾਗਮਨੀ (ਸੱਪ ਦਾ ਗਹਿਣਾ) ਨਾਂ ਦਾ ਰਤਨ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਪਰਬਤ ਅਦੀਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਨਾਗਾ ਮਨਸਾ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਵਾਸੂਕੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੱਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਦੁਆਲੇ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਮਹਾਨ ਡ੍ਰੈਗਨ ਕਿੰਗਜ਼" ((八大龍王 pinyin: Bādà lóngwáng; Japanese: Hachidai Ryūō), ਨੰਦਾ (ਨਾਗਾਰਾਜਾ), ਉਪਾਨੰਦ, ਸਾਗਰਾ (ਸ਼ਕਰਾ), ਤਕਸ਼ਕਾ, ਬਲਵਾਨ, ਅਨਾਵਤਪਤਾ, ਅਤੇ ਉਤਪਾਲਾ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮੰਡਾਰਾ ਪਰਬਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।]]

## ਨਰਮਾਥਾ ਦੀ ਨਾਗਮਣੀ 
ਵੁਸੁਕੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਗਹਿਣੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਨਿਆ।

ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਦਰਾ ਪਰਬਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮੰਥਨ ਦੀ ਰੱਸੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤ ਸਕਣ। ਵਾਸੁਕੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਵੰਸ਼ਜ 
ਵਾਸਕਾ/ਵਸੁਕਾ ਮੰਦਰ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਮਨਾਰਸਾਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸਾਖਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੁਕੇ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਨੇ ਵਾਸੂਕੀ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸਨੂੰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਨਾਗ ਸੱਪ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਖੰਡਵਾ ਜੰਗਲ (ਆਧੁਨਿਕ ਦਿੱਲੀ) ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਲਈ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਕਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ 
* ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ
* ਅਸੁਰ

## ਪੁਸਤਕ-ਸੂਚੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਜੀਵ
ਵਾਇਲੇਟ ਕੋਰਡਰੀ

**ਵਾਇਲੇਟ ਕੋਰਡਰੀ** (ਵਿਵਾਹਿਤ ਨਾਮ **ਹਿੰਦਮਾਰਸ਼** ; 10 ਜਨਵਰੀ 1900 – 30 ਦਸੰਬਰ 1983)

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਕੋਰਡਰੀ ਦੇ ਘਰ ਕੋਰਡਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ (ਲੂਸੀ)ਲੇਸਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਐਵਲਿਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਕਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਮੋਟਰਿੰਗ 
ਕੋਰਡਰੀ ਨੂੰ ਡੋਵਰ ਵਿਖੇ ਰਾਇਲ ਨੇਵਲ ਵਲੰਟੀਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ (RNVR) ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਨੋਏਲ ਮੈਕਲਿਨ ਲਈ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1915 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਆਰਟਿਲਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਨੇਵਲ ਵਲੰਟੀਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਲੂਸੀ ਨਾਲ ਮੈਕਲਿਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।

1920 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੋਏਲ ਮੈਕਲਿਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਸਿਲਵਰ ਹਾਕ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਾਊਥ ਹਾਰਟਿੰਗ ਪਹਾੜੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਕੋਰਡਰੀ ਨੇ ਦੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਰੇਸਿੰਗ ਕਲੱਬ ਹੈਂਡੀਕੈਪ ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਰਿਕ-ਕੈਂਪਬੈਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਨੋਏਲ ਮੈਕਲਿਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਮਈ 1921 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਕਾਰ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ  ਔਸਤ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਜਿੱਤੀ।

1925 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰੇਸਿੰਗ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਕੇ, ਨੋਏਲ ਮੈਕਲਿਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਨਵੀਂ ਇਨਵਿਕਟਾ ਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਬਰੁਕਲੈਂਡਜ਼ ਵਿਖੇ ਵੈਸਟ ਕੈਂਟ ਮੋਟਰ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2.7 ਲੀਟਰ ਇਨਵਿਕਟਾ ਵਿੱਚ ਅੱਧਾ ਮੀਲ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਜਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ 'ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ।

1926 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਆਟੋਡਰੋਮੋ ਨਾਜ਼ੀਓਨਲੇ ਮੋਨਜ਼ਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ 19.6 ਸਹਿ-ਡਰਾਈਵ ਕੀਤਾ।&nbsp;hp ਇਨਵਿਕਟਾ   । ਜੁਲਾਈ 1926 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਔਸਤਨ   ) ਲਈ ਆਟੋਡ੍ਰੋਮ ਡੇ ਲਿਨਾਸ-ਮੋਂਟਲੇਰੀ, ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ, ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਦੀਵਾਰ ਟਰਾਫੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 1927 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 'ਰਾਊਂਡ ਦ ਵਰਲਡ' ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਾਇਲੇਟ ਕੋਰਡਰੀਜ਼ ਇਨਵਿਕਟਾ ਦਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਥ ਵੀਡੀਓ
* ਤੇਜੇਰਾ, ਪੀ. (2018)। *ਰੀਨਾਸ ਡੇ ਲਾ ਕੈਰੇਟੇਰਾ* ਮੈਡ੍ਰਿਡ: ਐਡੀਸੀਓਨੇਸ ਕੈਸੀਓਪੀਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900
ਪੈਲੇ ਹੁਲਡ

**ਪੈਲੇ ਹਲਡ** (2 ਅਗਸਤ 1912 &#x2013; 26 ਨਵੰਬਰ 2010) ਇੱਕ ਡੈਨਿਸ਼ ਬੁਆਏ ਸਕਾਊਟ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ 1933 ਤੋਂ 2000 ਦਰਮਿਆਨ 40 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੇਲਰਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1928 ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰਗੇ ਨੂੰ ਟਿੰਟੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## 44 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 
ਡੈਨਿਸ਼ ਅਖਬਾਰ *ਪੋਲੀਟਿਕੇਨ* ਨੇ ਜੂਲੇਸ ਵਰਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲੜਕਿਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ। ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਥ ਦੇ 46 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਕਈ ਸੌ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਹੁਲਡ ਉਸ ਸਮੇਂ 15 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਡੀਲਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੋਲਡ 1 ਮਾਰਚ 1928 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ, ਅਰਥਾਤ (ਡੈਨਮਾਰਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ): ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਕੈਨੇਡਾ, ਜਾਪਾਨ, ਕੋਰੀਆ, ਚੀਨ (ਮੰਚੂਰੀਆ), ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ, ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ। 44 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਭੀੜ ਦੇ ਤਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਵੀਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ (ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੈਡਨ-ਪਾਵੇਲ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ) ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ (ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜੂਲਸ ਵਰਨ ਦੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਗੁਲਦਸਤਾ ਰੱਖਿਆ) ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਯਾਤਰਾ (ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੀ ਸਕਾਊਟ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ) ਕੀਤੀ।

## ਚੁਣੀ ਗਈ ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਕਵੀਟੇਨ ਓਗ ਲਿਲੇਮੋਰ ਅਤੇ ਫਾਰਆਰਸ਼ੁਮਰ* (1961)
* *ਡੇਰ ਬ੍ਰੇਂਡਰ ਐਨ ਆਈਲਡ* (1962)
* *ਕੈਂਪੇਨ ਓਮ ਨੈਸਬੀਗਾਰਡ* (1964)
* *ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਸਕੂਲ* (1964)
* *ਟਾਇਨ* (1964)
* *ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ ਭਰਾ* (1968)
* *ਮਿਗ ਓਗ ਮਿਨ ਲਿਲੇਬਰੋਰ ਓਗ ਸਟੋਰਸਮੁਗਲਰਨ* (1968)
* *ਓਲਸਨ-ਬੈਂਡੇਨ ਸੇਰ ਰੋਡਟ* (1976)

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
* *ਜੋਰਡਨ ਰੰਡਟ i 44 ਡੇਜ* (1929)
* *Så vidt jeg erindrer* (1992)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912
ਮੈਡਸਟੋਨ (ਲੋਕਧਾਰਾ)

**ਮੈਡਸਟੋਨ** (ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ) ਮੁੱਢਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ  ਮੇਡਪੱਥਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿਕਿਤਸਕ ਪਦਾਰਥ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਵਿੱਚ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ "ਜ਼ਹਿਰ" ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਰੇਬੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਮੇਰਿਕਾਨਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਸਬਜ਼ੀ ਦਾ ਪਦਾਰਥ ਜਾਂ ਪੱਥਰ" ਦੱਸਿਆ। 1958 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ "ਮੈਡਸਟੋਨ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ 130 ਮਾਮਲਿਆਂ" ਅਤੇ "ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ।

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰ ਵਾਲਟਰ ਸਕਾਟ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਮੈਡਪੱਥਰ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਤਵੀਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਸਬੰਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰੂਸੇਡਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਲੀ ਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, "... ਪਰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸੋਲਡਨ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਨਾਗਮਣੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲਾਜ
ਕੁਈਰ ਸਿਟੀ ਸਿਨੇਮਾ

**ਕੁਈਰ ਸਿਟੀ ਸਿਨੇਮਾ** ਰੇਜੀਨਾ, ਸਸਕੈਚਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸ਼ਵ ਹੈ, ਜੋ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੈਰੀ ਵਾਰੋ ਦੁਆਰਾ 1996 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਉਤਸ਼ਵ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਪਰਫਾਰਮੇਟੋਰੀਅਮ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। 

ਰੇਜੀਨਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਭਰ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਇੱਕ ਟੂਰਿੰਗ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਫ਼ਿਲਮ ਮਿਨੀਫੈਸਟੀਵਲ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ, ਯੈਲੋਨਾਈਫ, ਸਸਕੈਟੂਨ, ਵਿਨੀਪੈਗ, ਥੰਡਰ ਬੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਟੂਰਿੰਗ ਮਿਨੀਫੈਸਟੀਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2001 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2000 ਵਿੱਚ ਇਵੈਂਟ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਸਸਕੈਚਵਨ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਕੁਝ ਸਮੱਗਰੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਈਸਾਈ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਿਲ ਵੌਟਕੋਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਰੋਧੀ ਲਾਬੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਿਉਹਾਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2001 ਦੇ ਟੂਰਿੰਗ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਸਕੈਟੂਨ ਦੇ ਐਮ.ਪੀ. ਜਿਮ ਪੈਨਕੀਵ ਦੁਆਰਾ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
ਜ਼ਿਕੀ ਸ਼ੇਕਡ

thumb|312x312px| ਜ਼ੀਕੀ ਸ਼ੇਕਡ, ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਪਤਾਨ, ਜੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ।
**ਜ਼ਿਕੀ ਸ਼ੇਕਡ** (   ; ਜਨਮ 1955) ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਪਤਾਨ, ਸੇਲਿੰਗ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ, ਅਤੇ ਈਲਾਟ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸੇਲਿੰਗ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।

2010-2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਟ, "ਲੋਰੇਨ-ਡੀ" 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਪਤਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ। 

ਯਾਟ "ਲੋਰੇਨ-ਡੀ" ਈਲਾਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆਈਲਾਟ ਆਈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ, ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ, ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ, ਅਦਨ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੈਲਾਪਾਗੋਸ ਟਾਪੂ, ਈਸਟਰ ਆਈਲੈਂਡ, ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਟਾਪੂ, ਅਤੇ ਵੈਨੂਆਟੂ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਇਸਰਾਈਲ, ਰੂਸ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਯਾਤਰਾ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955