open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ (ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਨ) ਐਕਟ

**ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ (ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਨ) ਐਕਟ, **ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ। 

## ਸੋਧਾਂ 
ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ (ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਨ) ਸੋਧ ਬਿੱਲ 2016, ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ 20 ਜੁਲਾਈ, 2016 ਨੂੰ ਪਾਸ ਹੋਇਆ। ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਮਦਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* http://labour.gov.in/sites/default/files/act_3.pdf
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਕੌਸ਼ਿਕੀ

'ਕੌਸ਼ਿਕੀ*** **(ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ)*' ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੁਬਸੂਰਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਉਹਨਾਂ ਚੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੂੰਖਾਰ ਸ਼ੇਰ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਸਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਅੱਠ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ ਘੜੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ 'ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਚੱਕਰ, ਘੋਟਣਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਸ਼ਤਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦਪੁਰਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਇਆ (ਮਾਰਕੰਦਿਆ ਪੁਰਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) 'ਚ ਦੇਵੀ ਅੰਬਿਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੈਂਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਥਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ 'ਤੇ ਜਵਾਲਾ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਇਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਚਾਮੁੰਡਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।

## ਜਨਮ 
ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦੀ ਜਨਮ ਗਾਥਾ ਮਾਤਸਿਆ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣ, ਦੋਵੇਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, 'ਚ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਤਸਿਆ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰੂਪਵਾਨ (ਗੌਰੀ) ਬਣਨ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਹੋ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੱਕੇ-ਰੰਗ ਦੀ ਦੇਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ 'ਚ ਉਭਰੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵਿੰਧਿਆ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਦੋ ਦੈਂਤ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਲਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ 'ਚ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ (ਭੂਤਾਂ) ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ।ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰਾਥਨਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ (ਕੋਸ਼ਾਵਾਂ) ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਦੇਵੀ ਅੰਬਿਕਾ ਉਭਰੀ, ਜਿਸਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗੀ ਜੋ ਲੜਾਈ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਾਅਦ 'ਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਏ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਚਾਮੁੰਡਾ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਧਰਤੀ (ਮਾਤਾ)

**ਧਰਤੀ** ਜਾਂ **ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ** (Sanskrit: पृथ्वी, *pṛthvī*, also पृथिवी, *pṛthivī*) "ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਂ" ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ 'ਚ ਨਾਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਦੇਵੀ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ 'ਚ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਭੂਮੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਦਯੂਸ ਪਿਤਾ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।

ਬਤੌਰ *ਪ੍ਰਿਥਵੀ* *ਮਾਤਾ* ("ਮਾਂ ਧਰਤੀ") ਉਹ ਦਯੂਸ ਪਿਤਾ ("ਪਿਤਾ ਆਕਾਸ਼") ਦੀ ਪੂਰਕ ਹੈ। *ਰਿਗਵੇਦ* ਵਿੱਚ*,* ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਵਜੋਂ ਬਤੌਰ ਦਯਵਪ੍ਰਿਥਵੀ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਗਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਬੂ ਪ੍ਰਤਿਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬੁੱਧ ਧਰਮ 'ਚ 
ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਾਲੀ ਕੈਨਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਭੂਮੀਸਪਾਰਸਾ ਜਾਂ "ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ" ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## *ਪ੍ਰਥਵੀ ਸੂਕਤਾ* 
*ਪ੍ਰਥਵੀ* *ਸੂਕਤਾ* (ਜਾਂ ਭੂਮੀ ਸੂਕਤਾ) ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਦਾ ਇੱਕ ਪਦ ਹੈ। (12.1).

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ 
right|thumb|302x302px|Indonesian depiction of Prithvi in ancient regal attire as Ibu Pertiwi at the Indonesian National Monument

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਵਾਸੂਧਾਰਾ
* ਫਰਾ ਮੇਅ ਥੋਰਾਨੀ

## ਹਵਾਲੇ 

* 
* 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* *Dictionary of Hindu Lore and Legend* ( ) by Anna Dallapiccola
* *Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions* ( ) by David Kinsley

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਪਾਇਸ ਐਡੀਸਨਮੀ

**ਪਾਇਸ ਐਡੀਸਨਮੀ** (27 ਫਰਵਰੀ 1972 - 10 ਮਾਰਚ 2019) ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਲੇਖਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਅੰਗ ਲੇਖਾਂ ਦੇ 2015 ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਨਾਇਜ ਨੈਨ ਡੇ ਕੈਰੀ ਲਾਸਟ ਦਾ* ਲੇਖਕ ਸੀ। ਐਡੀਸਨਮੀ ਦੀ 10 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਇਥੋਪੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਜ਼ ਫਲਾਇਟ 302 ਉਡਾਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਇਆ।

## ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਐਡੀਸਨਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸਾਨਲੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੋਗੀ ਰਾਜ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਯੱਗਬਾ ਪੂਰਬੀ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਇਲੋਰਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ, 1998 ਵਿੱਚ ਇਬਾਦਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ, ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਐਡੀਸਨਮੀ 1993 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਅਫਰੀਕਾ (ਆਈਐਫਆਰਏ) ਅਤੇ 1998 ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਾਊਥ ਅਫ਼ਰੀਕਾ (ਆਈਐਫਐਸ) ਦਾ ਫੈਲੋ ਸੀ.

2002 ਤੋਂ 2005 ਤੱਕ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਔਟਵਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਲੇਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਅਫਰੀਕਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ।

ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਐਡੀਸਨਮੀ *ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਟਾਈਮਜ਼* ਅਤੇ *ਸਹਾਰਾ ਰਿਪੋਰਟਰਾਂ* ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਕਸਰ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਈਜੀਰਿਆ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬੇਹੂਦੇਪਣ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਪਾਦਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ1 ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿਚ, ਕਾਨੋ ਦੇ ਅਮੀਰ ਲਮੀਡੋ ਸਨੂਸੀ ਦੇ ਵਲੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਕਾਲਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ' ਤੇ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਅਮੀਰ ਨੇ ਵੀ ਐਡੀਸਨਮੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ""ਅਫਰੀਕਾ ਉਹ ਫ਼ਾਰਵਰਡ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ TED ਟਾਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਐਡੀਸਨਮੀ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਅਦੀਸ਼ ਅਬਾਬਾ ਤੋਂ ਨੈਰੋਬੀ ਨੂੰ ਇਥੋਪੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਫਲਾਈਟ 302 ਨੂੰ ਉੜਾਨ ਭਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਫਰੀਕਨ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
2001 ਵਿੱਚ, ਐਡੀਸਨਮੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, *The Wayfarer and Other Poems*, ਨੇ ਨਾਇਜੀਰਿਆ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਪੋਇਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ''You're not a Country, Africa'' (ਪੈਨਗੁਇਨ ਬੁਕਸ, 2011), ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਨ ਲੇਖਣੀ ਲਈ ਉਦਘਾਟਨੀ ਪੇਂਗੁਇਨ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।

2017 ਵਿਚ, ਐਡੀਸਨਮੀ ਕਨੇਡਾ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਅਬਦੁਲ ਵਹਾਬ ਸੱਚਲ

**ਅਬਦੁਲ ਵਹਾਬ ਸੱਚਲ** 18ਵੀਂਂ-19ਵੀਂਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਸੱਚਲ ਸਰਮਸਤ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਵਣ

**ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਵਣ** ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਰਾਵਣ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੇ ਧਦਕੁਲੀ ਪਿੰਡ, ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੋਵਰਧਨ ਦਾਸ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ "ਧਦਕੁਲੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਚਮਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਲਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਦਲਿਤ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਭੀਮ ਆਰਮੀ 
ਉਸਨੇ, ਵਿਨੈ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 2014 ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਆਰਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਮੁਫਤ ਸਕੂਲ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਕੈਦ 
ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨਾਲ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕੈਦ ਰੱਖਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ
ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਆਰਾਮ

**ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਆਰਾਮ** 18ਵੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਲਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਰਾਮ' ਤਖੱਲਸ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਮਸਨਵੀ ਕਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। 
## ਰਚਨਾਵਾਂ
*ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ 
*ਕਿੱਸਾ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਕੁਲਬੁਰਛਾਂ

**ਕੁਲਬੁਰਛਾਂ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸਮਾਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ 
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 712 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਕੁਲਬੁਰਚਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 2,690 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ 1,456 ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,234 ਹੈ। ਕੁਲਬੁਰਛਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 47.36% ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 51.03% ਮਰਦ ਅਤੇ 43.03% ਔਰਤਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ-ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਲਬੁਰਛਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 542 ਘਰ ਹਨ। ਕੁਲਬੁਰਚਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 147201 ਹੈ।

ਜਨਗਣਨਾ 2011 ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਲਬੁਰਛਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਕੋਡ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਕੋਡ 036208 ਹੈ। ਕੁਲਬੁਰਛਾ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਮਾਣਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸਮਾਣਾ (ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦਫ਼ਤਰ) ਤੋਂ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ 39 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2009 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਲਬੁਰਛਾਂ ਪਿੰਡ ਕੁਲਬਰਛਾ ਦੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ।
# ਮਾਲਵਾ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ

## ਕੁਲਬੁਰਛਾਂ ਨੇੜੇਲੇ ਸਕੂਲ 
# ਡੇਵ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ
# ਮਾਲਵਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ
# ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

right|thumb|TNAU, ਕੋਇੰਬਟੂਰ
**ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (**TNAU**), ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 1868 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1906 ਵਿੱਚ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿਖੇ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

1920 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਟੀ.ਐਨ.ਏ.ਯੂ. ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।
1958 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰਸ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਡਿਗਰੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ 
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 13 ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, 40 ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ 27 ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 2007 ਤੋਂ ਈ-ਲਰਨਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਲੈਪਟਾਪ ਖਰੀਦਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੁਣ 32 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ 1200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।

### ਰੈਂਕਿੰਗ 
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 2018 ਦੇ QS ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਕਸ (BRICS) ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 105 ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐੱਫ.) ਨੇ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 40 ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 258 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 2018 ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਵਿਸ਼ਵ ਭੋਜਨ ਦਿਵਸ

thumb|2015 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭੋਜਨ ਦਿਵਸ ਲਈ ਵਰਲਡ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ।
**ਵਿਸ਼ਵ ਭੋਜਨ ਦਿਵਸ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **ਵਰਲਡ ਫੂਡ ਡੇ**), 16 ਅਕਤੂਬਰ 1945 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਫੂਡ ਐਂਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਔਰਗਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤਰੀਕ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੰਡ ਸਮੇਤ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਲੋਂ ਵਿਆਪਕ ਪਧਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2014 ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਭੋਜਨ ਦਿਵਸ ਦਾ ਥੀਮ ਫੈਮਲੀ ਫਾਰਮਿੰਗ: "ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ"; 2015 ਵਿੱਚ ਇਹ "ਸੋਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰ: ਪੇਂਡੂ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਤੋੜਨਾ" ਸੀ; 2016 ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਉੱਪਰ ਸੀ: "ਮੌਸਮ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਫੂਡ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।",

## ਮੂਲ 
ਵਿਸ਼ਵ ਭੋਜਨ ਦਿਵਸ (ਡਬਲਯੂ.ਐੱਫ.ਡੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਐਫ.ਈ.ਓ. ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ 20ਵੀਂ ਜਨਰਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 1979 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਵਫਦ, ਜੋ ਕਿ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਪਾਲ ਰੋਮੇਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਐਫ.ਏ.ਓ. ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ 20 ਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂ ਐੱਫ ਡੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਨ
ਤੌਕੀਰ ਚੁਗ਼ਤਾਈ

**ਤੌਕੀਰ ਚੁਗ਼ਤਾਈ** (Tauqeer chughtai) ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ, ਕਹਾਣੀਕਾ, ਕਵੀਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਦਾ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਬੂਟਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਟਕ, ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ 13 ਮਈ 1961 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇਫੈਡਰਲ ਉਰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਐਮਏ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਅਖ਼ੀਰਲਾ ਹੰਝੂ* (ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ)
**ਤੁਮਹਾਰਾ ਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਆਯਾ* (ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ)
**ਮਲਿਕਾ-ਏ-ਤਰੰਨੁਮ ਨੂਰ ਜਹਾਂ* (ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖੀ ਜੀਵਨੀ)
**ਵਲੂਹਣਾ* (ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ)।
*ਵਿਛੋੜਾ (ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ)
*ਰੋਸ਼ਨ ਖ਼ਯਾਲ ਲੋਗ (ਉਰਦੂ ਇੰਟਰਵਿਊ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਲਿੱਦੜਾਂ

**ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਲਿੱਦੜਾਂ** ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ।ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਹਲਕਾ ਸੁਨਾਮ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲਿੱਦੜਾਂ ’ਚ ਪਿਤਾ ਰਣ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤੂਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਲਿੱਦੜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਹਰਜੀਤ ਹਰਮਨ ਨੇ ਗਾਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ 5 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਚੇਲਾਮਮਾ

**ਚੇਲਾਮਮਾ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਰਨਾਟਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਚੇਲਾਮਮਾ ਇੱਕ ਬਿੱਛੂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਲਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲਰਮਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੇਲਾਮਮਾ ਦੇ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਿਛੂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਹੁੰਡੀ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਿਛਲੇ 1,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੋਹਫੇ ਜਾਂ ਕਾਨਿਕੇ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਦੰਤਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਵੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਪਿਛੇਤਰ "ਅਮਮਾ" ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਦੇਵੀਆਂ ਲਈ ਆਮ ਹੀ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Temples of Kolar

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ

**ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ** (ਜਨਮ 12 ਮਾਰਚ 1969) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ ਦਾ ਜਨਮ ਡਜਕੋਟ, ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ ਗੁੱਜਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। 1983 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਰਵਾਸ ਕਰਕੇ ਲਯਾਹ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਦੂਜੇ ਪਰਵਾਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 1947 ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਿੱਦਤ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਤਾਰਿਕ ਨੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ ਏ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਰਿਸਰਚ ਸਕਾਰਲਰ ਰਿਹਾ । ਗੌਰਮਿੰਟ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਕਾਲਜ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੇ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਗੜ੍ਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ  ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਬਚਾਊ ਤਹਿਰੀਕ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।

ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ ਨੇ ਅਦਬੀ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਤੇ ਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।  

2011 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸਰਾਈਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਤਹਿਰੀਕ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੀਹ ਵਿਚ "ਪੰਜਾਬ ਬਚਾਓ ਤਹਿਰੀਕ" ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ। ਇਹ ਤਹਿਰੀਕ ਯੂਸੁਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ ਦੀ ਪੀਲਪਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਸਮੇ ਬੜੇ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ਤੇ ਸੀ। "ਪੰਜਾਬ ਬਚਾਊ ਤਹਿਰੀਕ" ਦੇ ਬੈਨਰ ਥੱਲੇ ਵਾਲ਼ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਪੈਂਫ਼ਲਟ ਤੇ ਇਕੱਠ ਕੀਤੇ ਗਏ। 2016 ਵਿਚ ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ ਨੇ 1947 ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਯੂ-ਟੀਊਬ ਚੈਨਲ. "ਇਕ ਸੀ ਪੰਜਾਬ" ਰਾਹੀਂ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੇ। ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ ਆਜਕਲ ਲੀਹ ਦੇ ਕਸਬੇ ਫ਼ਤਿਹ ਪੁਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬ ,ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਆਲਾਤ ਪਾਰੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹਤਰਾਮ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ਼ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 
 
## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਰੱਤ ਰਲੇ ਪਾਣੀ*
**ਵੈਨਕੁਵਰ ਸੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਤਕ* (ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਅਨੁਵਾਦ)
**ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ ਕੱਲ੍ਹ ਔਰ ਆਜ* (ਇੱਕ ਰਲ਼ ਕੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਬੋਯਾਕੋਂਦਾ ਗੰਗਾਮਾ

**ਬੋਯਾਕੋਂਦਾ ਗੰਗਾਮਾ** ਨੂੰ **ਗੰਗਾਮਾ** **ਦੇਵੀ** (ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬੋਯਾਕੋਂਦਾ, ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਬੈਂਗਲੌਰ ਤੋਂ 150 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਬਾਇਲੀ ਬੋਯਾਸ ਅਤੇ ਯੈਲਿਕਸ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਵਾਬਾਂ ਦੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਨਿਯਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਗੋਲਕੌਂਡਾ ਨਵਾਬ ਨੇ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਲਈ ਹੋਰ ਫੌਜੀ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਬੋਇਆ ਆਦਿਵਾਸੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ.। ਦੇਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਉਤਰੀ, ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿੱਤ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੋਯਾਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹਨਾਂ ਭਗਤ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਥਾਨਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ *ਬੋਯਾਸ* ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
* Shakti: Listing of usage in Puranic literature

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ

ਦੇਵੀ **ਕਾਮਕਸ਼ੀ** ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਵਾਸ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਅੰਮਨ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਸ਼ਿਰੋਦਾ ਵਿਖੇ **ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ** **ਰਾਏੇਸ਼ਵਰ** ਮੰਦਰ ਹੈ।

ਦੇਵੀ ਕਾਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ - ਸ਼੍ਰੀ ਲਲਿਤਾ ਮਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰੀਸੁੰਦਰੀ - ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਉਹ ਕਾਂਚੀ 'ਚ ਸਰਬੋਤਮ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਸਾਲਾਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ੀਲਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉੱਕਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੰਦਿਰ 'ਚ ਵੀ ਮੇਰੁ ਸੈਲਗਰਾਮਾ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਂਚੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਈ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਸੰਗੀਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਆਦੀ ਸ਼ੰਕਰਚਾਰੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੁ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਦਸੰਨੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੇ ਭੂਰਿਵਰ ਉਪਭਾਗ ਲਈ, ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਈਸ਼ਟ ਕਾਮਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਆਦੀ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕਾਂਚੀ ਦੀ ਗਣਿਤ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਗ਼ਲਤ ਹੋਵੇ।

## ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰੀ 
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰੀ ( ਪਾਰਵਤੀ ) ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ "ਨਾਂ" ਨਾਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਵਰਣਿਤ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ, ਨੂੰ 1000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਨਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਲਲਿਤਾ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮਾ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ "ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ" ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸਦੀ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਹਨ।" ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ 'ਕਾ' 'ਮਾ' ਅਤੇ 'ਅਕਸ਼ੀ' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ 'ਅਕਸ਼ੀ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਅੱਖਾਂ ਹੈ।

## ਸ੍ਰੀ-ਕਾਮਦਚੀ-ਅਮਪਾਲ-ਮੰਦਰ, ਹੈਮ 
thumb|ਹਾਮ ਵਿੱਚ *ਸ੍ਰੀ-ਕਾਮਦਚੀ-ਅਮਪਾਲ-ਮੰਦਿਰ*
2002 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਹੈਮ ਵਿਖੇ *ਸ੍ਰੀ-ਕਾਮਦਚੀ-ਅਮਪਾਲ-ਮੰਦਿਰ* (ਸ੍ਰੀ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਅਮਪਾਲ ਮੰਦਰ) ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਅੰਮਨ ਮੰਦਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਕਮਲਾ ਪੁਜਾਰੀ

, 2019 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕਮਲਾ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।]]

**ਕਮਲਾ ਪੁਜਾਰੀ** ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਕੋਰਾਪੂਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਮਲਾ ਪਹਿਲੀ ਕਬਾਇਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਪੈਨਲ, ਥੋੜੇ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨੀਤੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉੜੀਸਾ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਕੋਰਾਪੁਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਬੋਇਪਰੀਗੁਡਾ ਨੇੜੇ ਜੈਪੁਰੀ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਤਰਾਪੁੱਟ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਔਰਤ ਕਮਲਾ ਪੁਜਾਰੀ ਸਥਾਨਕ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਦੇਸੀ ਕਿਸਮਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ। ਝੋਨੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਉਸ ਲਈ ਮਨਪ੍ਰਚਾਵਾ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤਾ, ਸਮੂਹਕ ਇਕੱਠ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਪਤਰਪੁੱਟ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦ ਨੂੰ ਵਰਤਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ, ਕਮਲਾ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ 100 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਝੋਨਾ, ਹਲਦੀ, ਤਿਲੀ, ਕਾਲਾ ਜੀਰਾ, ਮਹਾਂਕਾਂਤ, ਫੂਲਾ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀ
2002 ਵਿੱਚ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸ਼ਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (ਓ.ਯੂ.ਏ.ਟੀ.) ਦਾ ਨਾਮ ਕਮਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਇਕੂਵੇਟਰ ਆਫ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਕਿਸਾਨ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ “ਕ੍ਰੁਸੀ ਬਿਸਾਰਦਾ ਸਨਮਾਨ” ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਰਾਜ ਯੋਜਨਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕਬਾਇਲੀ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਣ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਰਾਜ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਗਤ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Meet Kamala Pujari, a tribal agricultural activist and now a member of Odisha planning board; India Times

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਡੇਰਾਵਾਦ

ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮ ਸਮਝ ਵਿੱਚ **ਡੇਰਾਵਾਦ** ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਤੀਰੇ ਅਪਣਾਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਕਰਮ ਹੋਏ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੇਰਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ। ਡੇਰੇ ਨਾਥ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਨਗਾਹਾਂ/ਦਰਗਾਹਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਹੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਦਾਸੀਆਂ, ਨਿਰਮਲਿਆਂ, ਸੁਥਰਿਆਂ, ਸੇਵਾ ਪੰਥੀਆਂ, ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੰਤਾਂ, ਗੁਲਾਬ ਦਾਸੀਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਡੇਰੇ ਬਣੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਕਈ ਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਉਦਗਮ 
ਡੇਰੇ ਖਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਬਿਸਾਤ (ਆਧਾਰ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਮਿਤ ਤੇ ਦਲਿਤ ਸ਼ੇ੍ਣੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਚਾਹੇ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਸਮਝ ਕੇ ਛੁਟਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਗ਼ਾਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਮਾਜਿਕ ਅਲਹਿਦਗੀ ਤੇ ਪਰਾਏਪਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੇਰਿਆਂ ਵੱਲ ਧੱਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਡੇਰੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਬਹਿਣ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ

**ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ** (ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ **NR** ਅਤੇ **उरे**) ਭਾਰਤ ਦੇ 18 ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ ਨੇੜੇ ਬੜੌਦਾ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
right|thumb|240x240px|1909 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ
ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨੂੰ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਨੂੰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਉੰਝ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 3 ਮਾਰਚ 1859 ਨੂੰ ਹੋਈ।

ਜੋਧਪੁਰ ਰੇਲਵੇ, ਬੀਕਾਨੇਰ ਰੇਲਵੇ, ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ, ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ Mughalsarai (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਡਿਵੀਜਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਕੇ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952, ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

'ਤੇ 3 ਮਾਰਚ 1859, Allahabad-ਕਾਨਪੁਰ, ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਡਿੱਗ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ.

ਵਿਚ 1864, ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਗੇਜ ਟਰੈਕ ਤੱਕ ਕਲਕੱਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ.

ਵਿਚ 1864, ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ Meerut ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। Meerut Cantt ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 1865 ਦੇ ਬਾਅਦ sepoy ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ 1857.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

* ਜੂਮਈ ਖਾਨ ਅਜ਼ਾਦ 
* ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ 
* ਸਵਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ 
* ਭੀਖਰੀ ਦਾਸ 
* ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਮਹਾਰਾਜ 
* ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨੰਦਨ ਪੰਤ 
* ਮੁਹੰਮਦ ਇਮਰਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹੀ 
* ਨਾਜ਼ਿਸ਼ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ 
* ਕੁੰਵਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਸਿੰਘ 
* ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ (ਲੇਖਕ) 
* ਮੋਹਸਿਨ ਜ਼ੈਦੀ

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Jumai Khan Azad.jpg|ਜੂਮਈ ਖਾਨ ਅਜ਼ਾਦ (1930-2013), ਗੌਬਰੀ ਪਿੰਡ, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਵਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਸੀ।
ਤਸਵੀਰ:Mohsin Zaidi (1935-2003), Urdu Poet, India.jpg|ਮੋਹਸਿਨ ਜ਼ੈਦੀ (1935 - 2003) ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ - ਇਸਲਾਮੀਆ ਸਕੂਲ (1940-1942); ਕੇ.ਪੀ ਹਿੰਦੂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (1943-1948); ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (1949-1950) ਤੋਂ ਸੀ।
ਵਿਨਤਾ

**ਵਿਨਤਾ** ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ 13 ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਸ਼ਪ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਅਰੁਣ ਅਤੇ ਗਰੁੜ (ਸੁਪਰਨਾ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

## ਵਿਨਤਾ ਅਤੇ ਕਦਰੂ 
ਕਦਰੂ ਵਿਨਤਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਸ਼ਪ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹਰੇਕ ਸੁੱਖ 'ਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਗਾਂ ਜਾਂ ਸੱਪ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੀਗ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਣ। ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਬੇਟਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਕੇਵਲ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਿਆ ਜਿਹੜੇ ਕਦਰੂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਉਚੇਰੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਕਸ਼ਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੰਗਲ 'ਚ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਕਦਰੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਦੋ ਅੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਜਾਰ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅੰਜ਼ਾਮਿਤ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਘਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕਦਰੂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਅੰਡਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੂਕੀ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕਾ ਸਨ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਹਨ। ਵਿਨਤਾ 'ਚ ਈਰਖਾ ਭਰ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅੰਡਿਆਂ 'ਚੋਂ ਹਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੇ ਸਨ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਅੱਧ ਬਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਸਰਾਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਦਰੂ ਦਾ ਨੌਕਰ ਬਣਕੇ ਰਹੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਦੂਜੇ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਰੂਣ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਖਰਕਾਰ, ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਗਰੁੜ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਡ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਕਦਰੂ

## ਹਵਾਲੇ
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਬਠਿੰਡਾ ਪੇਂਡੂ

## ਬਠਿੰਡਾ ਪੇੇਂਡੂ ਹਲਕਾ
ਬਠਿੰਡਾ ਪੇਂਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਆਪ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰੂਬੀ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ।
ਘਣੀਕੇ ਬੇਟ

**ਘਣੀਕੇ ਬੇਟ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਉਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਤੋਂ ਕਿਮੀ (।.8 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਤੋਂ 53 ਕਿਮੀ (33 ਮੀਲ) ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਨੁਮਾਇੰਦਾ, ਸਰਪੰਚ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। .

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
 ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 107 ਘਰ ਸਨ ਅਤੇ 582 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 304 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 278 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। 2011 ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਛਾਪੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਚੋਂ 11 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੈਰਸਪਾਟਾ 
* ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਡਮ ਲੈਮਬਰਟ

**ਐਡਮ ਮਿਚੇਲ ਲੈਮਬ੍ਰਟ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: **Adam Mitchel Lambert**; ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ, 1982) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। 2009 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 30 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ 50 ਲੱਖ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ ਵੇਚੇ ਹਨ।

2009 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਆਈਡਲ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ 'ਤੇ ਲੈਮਬਰਟ ਨੂੰ ਰਨਰ ਅਪ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, "*ਫਾਰ ਯੂਅਰ ਐਨਟਰਟੇਨਮੈਂਟ"* ਨੂੰ *ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ*, ਜੋ ਯੂ.ਐਸ.ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਤੇ ਨੰਬਰ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਨੇ "ਕਈਆਂ ਸਿੰਗਲਜ਼" ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਵਾਟਯਾ ਵਾਂਟ ਫਰਾਮ ਮੀ" ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ "ਬੇਸਟ ਮੈਨ ਪੋਪ ਵੋਕਲ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ" ਲਈ ਗ੍ਰੈਮੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।

2012 ਵਿੱਚ ਲੈਮਬਰਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡਿਓ ਐਲਬਮ, ਟ੍ਰੈੱਸਪਾਸਿੰਗ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਅਮਰੀਕੀ ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ ਉੱਪਰ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੇਅ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਲੈਂਮਬ੍ਰਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ "ਦ ਆਰਿਜ਼ਨਲ ਹਾਈ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਤੇ ਨੰਬਰ ਤਿੰਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਅਤੇ "ਗੋਸਟ ਟਾਊਨ" ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤਾ ਗਾਇਕੀ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਾਮਬਰਟ ਨੇ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਕੂਈਨ ਨਾਲ ਕੁਈਨ + ਐਡਮ ਲਾਬਰਬਰਟ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ 2011 ਤੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2014 ਤੋਂ 2018 ਤਕ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਫਲ ਟੂਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਫਾਰ ਯੂਅਰ ਐਨਟਰਟੇਨਮੈਂਟ* (2009) 
* *ਟ੍ਰੈੱਸਪਾਸਿੰਗ* (2012) 
* *ਓਰਿਜਨਲ ਹਾਈ* (2015)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਕਰਨ ਔਜਲਾ

**ਕਰਨ ਔਜਲਾ,** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਘੁਰਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਔਜਲਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ 50 ਸੇਂਟ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰੈਪਰ ਡਰੇਕ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਪਲਕ ਔਜਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਸ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਟੈਟੂ ਵੀ ਬਣਵਾਇਆ।  ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਟੈਟੂ ਵੀ ਉਸੇ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਹੈ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਬੈਕਦਾਫਕਅਪ* (2021)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦਾ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੈਪਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ

**ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ** (Educational psychology) ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਦਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਪਰਭਾਵੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ - ‘ਸਿੱਖਿਆ’ ਅਤੇ ‘ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ’। ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਮਤਲਬ ਹੈ - ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰਕ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ, ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ, ਕੋਰਸ, ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ।

ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾ-ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖ ਕੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗੇ ਮੈਡੀਸਿਨ ਅਤੇ ਨਿਉਰੋ-ਸਾਇੰਸ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਕੋਰਰਾਵਈ

**ਕੋਰਰਾਵਾਈ** (ਕੋਰਰਾਵਾਈ) ਜਾਂ ਕੋਰਰਾਵੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਾਮਿਲ ਮੰਦਰ 'ਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰੁਗਨ, ਜੰਗ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ, ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹਵਾਲੇ ਕੋਰਰਾਵਾਈ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿਆਕਰਨ ਟਾਲਕਾਪਿਅਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਗਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਰਰਾਵਈ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਕੋਰਰਾਵਈ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਾਢੀ ਅਤੇ ਜੰਗ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਾਮਿਲਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਖੇਤ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਕੋਰਰਾਵਈ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਕੋਰਰਾਵਈ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਮਿਲ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਵੀਪੱਲੀ *ਵੀਰਾ ਸੋਲੀਯਮ* ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਕਮਾਂਡਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਲੜਾਈ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਤਾਮਿਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੋਰਰਾਵਈ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ, ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਸਿਲਪਦਿਕਾਰਾਮ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰਰਾਵਾਈ ਦੁਰਗਾ ਨਾਲ ਵਿਲੀਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ, ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ (ਕਾਲੀਆਮਾਨ) ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਕੋਰਰਾਵਾਈ ਦਾ ਵਾਹਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* Mahalakshmi, R. (2009). "Caṇkam literature as a social prism: an interrogation". Chapter 3 (29–41) in Brajadulal Chattopadhyaya (editor). *A Social History of Early।ndia*. Pearson Education,।ndia.
* 
* Kersenboom-Story, Saskia C. (1987). *Nityasumaṅgalī: devadasi tradition in South।ndia*. Motilal Banarsidass.
* Kinsley, David R. (1988). *Hindu goddesses: visions of the divine feminine in the Hindu religious tradition*. Hermeneutics: Studies in the History of Religions **12**. University of California Press.
* Tiwari, Jagdish Narain (1985). *Goddess Cults in Ancient।ndia (with special reference to the first seven centuries A.D.)*. Sundeep Prakashan. [Adapted from his PhD thesis accepted by the Australian National University in 1971.]

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤ ਦੇਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ ਮਸਜਿਦ ਵਿਚ ਫਾਇਰਿੰਗ

**ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ ਮਸਜਿਦ ਗੋਲੀਬਾਰੀ** ਗੋਰੇ ਸੱਜੇ-ਵਿੰਗ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਲ ਨੂਰ ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਲਿਨਵੁਡ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸੈਂਟਰ, ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 15 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ 13:40 ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਤੇ (05:40 ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸਮੇਂ) ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 49 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 20 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੈਕਿੰਦਾ ਅਰਡਨ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

1943 ਦੇ ਫ਼ੈਦਰਸਟੋਨ ਦੇ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਕੈਂਪ ਦੇ ਘਲੂਘਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਹਮਲਾ ਹੈ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਰਾਉਰੀਮੂ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੈ।

## ਹਮਲੇ 
ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਸਜਿਦਾਂ ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ 49 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ। ਆਰੰਭਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਮਲਟੀਪਲ, ਇੱਕੋ ਵਕਤ ਹਮਲੇ" ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ "ਯੋਜਨਾਬੱਧ" ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।

### ਅਲ ਨੂਰ ਮਸਜਿਦ, ਰਿਕਾਰਟਨ 
ਇਕ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਨੇ 13:40 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਡੀਨਜ਼ ਐਵਨਿਊ, ਰਿਕਾਰਟਨ ਵਿਖੇ ਅਲ ਨੂਰ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਲ ਨੂਰ ਦੇ ਗਨਮੈਨ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਲਾਈਵ ਉੱਤੇ ਆਪਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 16 ਮਿੰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ 28 ਸਾਲਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਗੋਰਾ ਨਸਲਵਾਦੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੁਜਰਿਮ ਨੇ  ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਫੌਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਕੂਚ ਗੀਤ, ਜੋ "ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਜ਼" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਸਰਬੀਆ ਸਟ੍ਰੋਂਗ" ਦੋ ਗੀਤ ਚਲਾਏ। ਦੂਜਾ ਗੀਤ ਬੋਸਨੀਆਈ ਯੁੱਧ (1992-1995) ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਰਬਿਆਈ ਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਸਨੀਆ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ, ਰਾਡੋਵਾਨ ਕਰਾਡਜ਼ਿਕ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਮੀਮ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਹਮਲਾ  ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਲਾਈਵ-ਸਟ੍ਰੀਮ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮੁੰਡਿਓ, ਪਿਊਡਾਈਪਾਈ (PewDiePie) ਨੂੰ ਸਬਸਕਰਾਈਬ ਕਰਨਾ ਨਾ ਭੁੱਲਣਾ", ਇਹ ਪਿਊਡਾਈਪਾਈ ਬਨਾਮ ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਚੱਲਦੀ ਸਬਸਕਰਾਈਬ ਲੜਾਈ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਸੀ। ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵਲੋਂ "ਹੈਲੋ, ਬਰਦਰ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 

ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਨੇ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਮਿੰਟ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਅੰਧਾਧੁੰਦ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਾਰਿਆ। ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਦਾ  ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸਜਿਦ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਲੈਣ ਲਈ ਗਿਆ। ਪੀੜਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬਚ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਫੁੱਟਪਾਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਵੀਡੀਓ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਗਨਮੈਨ ਨੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਤੇ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ

ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸੌ ਲੋਕ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਭੱਜੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਡ੍ਰਾਈਵ ਵੇਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਆਂਢੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੂਟਰ ਨੇ ਫੌਜੀ ਸਲੀਕੇ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਆਂਢੀ ਨੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019 ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ
ਹਰਕੋਰ

**ਹਰਕੋਰ** ਲੋਹਾਨਾ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਰਾਣਾ ਜਸ਼ਰਾਜ ਨੂੰ ਲੋਹਾਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਸਰਾਜ, ਜੋ 1205 ਅਤੇ 1231 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੋਹਾਰ-ਗੜ੍ਹ (ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ 'ਚ ਲਾਹੌਰ) ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਦਾ ਜਦੋਂ ਮੰਡਪਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਗਾਵਾਂ, ਜੋ ਹਿੰਦੁਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਨਵਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਹ ਸੁਣਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਹਰਕੋਰ ਪੋਬਰੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਹਾਨਾ ਮਹਿਲਾ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਸਰਾਜ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰਕੋਰ ਵੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਹਾਨਾ ਅਤੇ ਭਾਨੂਸ਼ਲੀਆਂ ਕੁਲਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਰਾਣਾ ਵਾਛਰਾਜ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਅੰਮਾਵਰੂ

**ਅੰਮਾਵਰੂ** (  ), ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਡੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਰਚੇ ਸੀ। "ਅੰਮਾ" ਦਾ ਭਾਵ ਮਾਂ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

ਅੰਮਾਵਰੂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਧਰਮਸਥਲ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਦਕਸ਼ਿਨਾ ਕੰਨੜ ਵਿਖੇ ਧਰਮਸਥਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅਤੇ ਜੈਨ ਤੀਰਥੰਕਾ, ਚੰਦਰਾਪ੍ਰਭਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਲਾਨਾ, ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਅੰਮਾਵਰੂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਚੌਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੈਟਲ ਪੋਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੋਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਾੜੀ ਪਹਿਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ 
* *Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions* () by David Kinsley

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਹਿਰਾਸਤੀ ਮੌਤ

**ਹਿਰਾਸਤੀ ਮੌਤ** ਪੁਲੀਸ, ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪਦ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੈ। 21 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ, ਅਣਗਹਿਲੀ, ਨਸਲਵਾਦ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਮਾਰ-ਕੁੱਟ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਤਾਂ ਤੇ ਪਰਦਾਪੋਸ਼ੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੁਲੀਸ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨਿਹਾਇਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੁਲੀਸ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਆਪਾ-ਮਾਰੂ ਹੈ। ਹਿਰਾਸਤੀ ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਗ਼ਾਨਗੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਨਗਰ ਜਾਂ ਬਸਤੀ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਿੱਥੋਂ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁਲੀਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਪੁਲੀਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 
ਜਮਹੂਰੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲੀਸ ਤੋਂ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਬੰਦ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੁਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਬਾਰੀਸਾਬ

ਗਾਜੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਾਪਾਸਿਆ ਉਪ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਸਾਬ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ.

**ਬਾਰੀਸਾਬ ਯੂਨੀਅਨ** ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਾਪਾਸਿਆ ਉਪ ਨਗਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਾਰੀਸਾਬ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ. 
alt=গ্রাম|center|frame|ਬਾਰੀਸ਼ਾਬ ਪਿੰਡ
ਬਾਰੀਸਾਬ 
**ਬਾਰੀਸਾਬ** ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਪਾਸਿਯਾ ਉਪਾਜਲੀ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ.

= ਸਥਾਨ =
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਾਪੀਸੀਆ ਥਾਣਾ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ At ਐਚ. ਟੋਵਫਿਕ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਰੋਡ . ਉੱਤਰ ਉੱਤੇ ਕੁਟੂਨੀਆ ਬਾਰੀਸਾਬ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਗੀਸਪੁਰ, ਅਮਾਰੇਕੀ-ਅਮਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੱਖਣ 'ਚ ਚੌਕਰਰਕ, ਚੌਕਰਾਲਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਚਲਾਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ - ਗਗਤੀਆ ਚਲਾ ਅਬਦੁੱਲ ਕਰੀਮ ਸਾਹਿਬ ਰੋਡ ਬਾਰੀਸ਼ਾਬ ਪਿੰਡ ਤੋਂ

= ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਖੇਤਰ =

= ਫਰੇਮਵਰਕ =

= ਆਬਾਦੀ =

= ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ =
 Balayed = ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ?

= ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ =

* ਬਨਾਰ

= ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ =
ਸੜਕ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ A ਹਾਹੀਮ ਤੌਫੀਕ ਸ਼ਾਰਕ, ਜੋ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ.

## ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ 
= ਥਾਵਾਂ =

* ਗਜ਼ਰਰੀ ਗੋਰੇ 
* ਅਫਸਰ ਉਦਦਨ ਦੇ ਘਰ (ਤੌਫੀਕ)

= ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ =

* ਬਾਰੀਸਬਤ ਵੈਸਟ ਲਈ ਮਹਾਨ ਕੁਰਾਨਾ ਮਦਰੱਸਾ 
* ਅਲ-ਅਰਾਫਾਤ ਘਰਾਂ ਜਾਮੀ ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਚੌੱਕਰ ਚੱਢਾ ਅਰਾਫਾਤ ਹਾਊਸ ਈਦਗਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਈਦਗਾਹਾ ਆਧਾਰ ਹੈ.

= ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ =

* ਬਾਰੀਸਾਬ ਬਾਜ਼ਾਰ 
* ਬਾਰੀਸੈਬ ਵੈਸਟ ਪੈਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ

= ਹਵਾਲੇ =
বাংলাদেশ ਗਾਜੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਾਪਾਸਿਆ ਉਪ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਸਾਬ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ.
ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੇਵੀ

**ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੇਵੀ** (1893-1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ, ਜੋ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।

ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨੰਦਾਲਾਲ ਬੋਸ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਹੇਠ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1915 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਗੋਰਸ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਓਰੀਐਂਟਲ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇਤਾਲਵੀ " ਵੈੱਟ ਫਰੈਸਕੋ " ਢੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ. ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਗੋਰ ਨਾਚ-ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੇਵੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1893 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਨਿਲਨਾਥ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਠਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਨੰਦਿਨੀ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸੁਨੰਦਨ ਲਾਲਾ ਨੇ 'ਪੱਥ ਭਾਵਨਾ' ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕਰਨ ਗਿਆ। 2012 ਤੱਕ, ਉਹ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ
ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। 'ਨਿਰਬਾਨ' ਕਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ। ਸਮ੍ਰਿਤੀਚੀਨਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਬਿੰਦਰਨਾਥ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। 'ਨ੍ਰਿਤਿਆ' 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀਨੀਕੇਤਨ ਵਿਖੇ ਨਾਚ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। 'ਚਿੱਤਰਲੇਖਾ' ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1893
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ
ਬੀ ਪ੍ਰਭਾ

**ਬੀ ਪ੍ਰਭਾ** (1933-2001) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤਤਕਾਲ ਤਤਕਾਲ ਪਛਾਣਯੋਗ ਸ਼ੈਲੀ, ਤੇਲ ਚਿਤਰਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ. ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪੌਧਿਕ ਦਿਹਾਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭਰਪੂਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਕੈਨਵਸ ਇਕੋ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ. ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਗ੍ਰਿਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ.

ਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੀ ਸਨ. ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰਗਿਲ ਸਨ. ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ "ਯੰਗਬਜ਼ ਇੰਡੀਆ" ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: 

ਬੰਬਈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ. ਜੋ 1992 ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ.

ਪ੍ਰਭਾ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ "2 ਰੁਪਏ ਅਤੇ 11 ਪੈਸੇ" ਲੈ ਕੇ ਬੰਬਈ ਆਈ."  ਉਸਨੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਗਹਿਣੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ. ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਪਤੀ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਾ-ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ.  ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉੱਘੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੋਮੀ ਜੇ. ਭਾਭਾ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ. 

## ਕਰੀਅਰ 
ਜਦੋਂ ਬੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਉਭਰਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿੱਤਾ. ਉਸ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਮੇਨ੍ਯੂ ਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਬੁਕਿੰਗ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ. ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਕਲਾ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋ ਕਿ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਮ ਐਫ ਹੁਸੈਨ, ਵੀ.ਐਸ. ਗਾਏਟੋਂਡੇ, ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ.

ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ, ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦੀ ਸੀ. ਪਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ. ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਟਰ ਨਹੀਂ ਸਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਸੀ. ਉਸ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਕੰਮ ਆਧੁਨਿਕ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸੀ. ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਦਸਤਖਤ ਸ਼ੈਲੀ ਪਾਈ. http://www.theartstrust.com/Magazine_article.aspx?articleid=406 

ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਬੀ ਵਿੱਠਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸਾਲ 1956 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ. http://artist.christies.com/B-Prabha-40038-bio.aspx#loadProfileContent 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

**ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ** **(**ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **culture of the United States of America),** ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ (ਯੂਰੋਪੀਅਨ) ਦਾ ਮੂਲ ਅਤੇ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਥਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਰੀਕੀ, ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ, ਏਸ਼ੀਆਈ, ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਪਭਾਸ਼ਾ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਆਦਤਾਂ, ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ। ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਆਏ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਇਕ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਨਸਲਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੱਤ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਆਧੁਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ ਹਨ।

## ਮੂਲ, ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਫੈਲਾਓ 
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਦੇ ਯੂਰਪੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ। ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ (1700 250,000 ਵਿੱਚ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ) ਵਿੱਚ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਸਨ ਅਤੇ 3.9 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 47.9% ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1790 ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿਚ 60% ਗੋਰਿਆ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ (%, 3.5 ਵੈਲਸ਼, 8.5 ਸਕੌਚ ਆਇਰਿਸ਼, 4.3 ਸਕਾਟਸ, 4.7 ਸਾਉਂਡਰੀ ਆਇਰਿਸ਼, 7.2 ਜਰਮਨ, 2.7 ਡਚ, 1.7 ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ 2. ਸਵੀਡਿਸ਼), ਅਮਰੀਕੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਕੋਲਿਨ ਬੌਨਵਿਕ , 1991, ਪੀ. 254। ਇੰਗਲਿਸ਼ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜੋ ਅਮਰੀਕਨ ਚਰਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ। ਹਰੇਕ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿਚਲੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿਚ 30% ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿਚ, 85% ਤੱਕ ਸੀ, ਬੀਕਿੰਗ ਅਮਰੀਕਾ, ਜੋਨ ਬਟਲਰ, 2000, ਪੀਪੀ. 9-11।1720 ਤੋਂ 1775 ਤਕ ਵੱਡੀ ਗੈਰ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਰਮਨਜ਼ (100,000 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ), ਸਕੌਚ ਆਇਰਿਸ਼ (2,50,000) ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬਸਟਰੇਟ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ, ਦਾ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ ਕੋਲੋਨੀਅਲ ਐਂਡ ਰਿਵੋਲਯੂਸ਼ਨਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਐਡ. ਜੌਨ ਮੈਕ ਫੈਰਾਘਰ, 1990, ਪੀਪੀ 200-202। ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਿਸਮ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪ ਸਨ (1.6% ਆਬਾਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਕੈਥੋਲਿਕ ਲੋਕ ਸਨ)।

ਬਰਤਾਨਵੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸੀ। ਫਰਾਂਸ, ਸਪੇਨ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ, ਸਵੀਡਨ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ (ਉੱਤਰੀ ਮੈਰੀਆਨਾ ਆਈਲੈਂਡਸ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗੁਆਮ) ਨੇ ਹੁਣ ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਖੀਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਤਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਮ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਧਰਮ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਸਮੇਤ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।

## ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਨੇਮਾ ਉਦਯੋਗ, ਅਮਰੀਕੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗਲੋਬਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਮਾਡਲ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਅੰਤਰ ਜੁੜੇ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਝਾਨਾਂ (ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ) ਬਹੁਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ
ਭਾਰਤੀ ਦਿਆਲ

**ਭਾਰਤੀ ਦਿਆਲ** (ਜਨਮ ਦਸੰਬਰ 1961, ਉੱਤਰੀ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਦਰਭੰਗਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਸਤੀਪੁਰ ਵਿਖੇ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਜਿਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਾਰਤ ਮੱਧੂਬਨੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਦਿਆਲ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰੀ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਦਰਭੰਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਧੂਬਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਥਿਲਾ ਖੇਤਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਡਿਗਰੀ (ਐਮਐਸਸੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੰਮ 
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਤੋਂ ਮਧੂਬਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਸਿੱਖੀ। ਉਹ 1984 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਮਿਥਿਲਾ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਰਟ ਸਟੂਡੀਓ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ 
ਦਿਆਲ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1995 ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੇ ਮਧੂਬਨੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸ਼ੋਅ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੂਨ 2015 ਅਤੇ ਜੂਨ 2016 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੈਨਵਸ ਅਤੇ ਅਕ੍ਰੇਲਿਕ (ਤੇਜ਼ਾਬੀ) ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਸੈਕਰਡ ਆਰਟ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਿਆਲ ਦੇ ਸੱਤ ਮਧੂਬਨੀ ਚਿੱਤਰ, ਜੋ ਸਮਕਾਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹਨ ਜੋ ਕਿ *ਦ ਨਿਊ ਬਿਹਾਰ* ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕਵਰ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਜੋ "ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ" ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਹੈ ਜੋ "ਸਤਰੰਗੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ" ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਐਨ.ਕੇ. ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਿਕੋਲਸ ਸਟਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਧੂਬਨੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* AIFACS 
* ਮਿਲੇਨਿਅਮ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਰਿਟ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* 2006: ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
* 

; ਕਵਰ ਆਰਟ

*  
* 

## ਹਵਾਲੇ 

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
*

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼ੀਲਾ ਗੌੜਾ

**ਸ਼ੀਲਾ ਗੌੜਾ** (, ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਦਰਵਤੀ ਵਿੱਚ 1957 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ) ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੌੌੜਾ ਨੇ ਕੈੱਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਟ, ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ 1979 ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1982 ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ ਆਰਟ ਤੋਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗੌੜਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਲਾਂ, ਗਊ-ਗੋਬਰ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਕਮੱਕੁਮਾ ਪਾਊਡਰ (ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਰੇਸ਼ਮ) ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ 'ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਅਧਾਰਤ' ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਆ ਗ੍ਰਸਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਮਰਾ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੇਜੀ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਲਿਨੀ ਮਲਾਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਗ ਦੀ ਕਾਮ ਵਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਅਪੂਰਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2019 ਮਾਰੀਆ ਲਾਸਨਿਗ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। http://www.artnews.com/2019/03/12/sheela-gowda-maria-lassnig-prize/

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਗੌੜਾ ਨੇ ਛੋਟੇ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਗੌੜਾ ਦੀ ਆਰਟ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੇਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜੋ ਆਰ.ਐੱਸ.ਹਡਪਡ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹਾ ਕਾਲਜ ਸੀ. ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੇ.ਜੀ. ਸੁਬਰਾਮਨਿਯਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬੜੌਦਾ ਗਈ।

## ਕੰਮ 
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੇ ਸਿਆਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਿੱਚ ਗੌੜਾ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇਨੀਵਾ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਸੀ ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਹਿਊਗੋ ਬੌਸ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ. ਉਹ ਧੂਪ ਅਤੇ ਕਾਮਕੁਮਾ ਵਰਗੀ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਲੈਂਪੈੱਪਡ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ. 
* ਸੁਲੇਮਾਨ ਆਰ. ਗਗਨੇਹੈਮ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਅਮਰੀਕਾ

## ਸਰੋਤ 
* ਵੇਰੇਰੇਨ, ਇਲੀਸਬਤ ਸ਼ੀਲਾ ਗੌੜਾ ਇਨ ਰੈਵੋਲਟ. ਵਿਦਰੋਹੀ ਸ਼ੀਲਾ ਗੌੜਾ . ਕੋਨਾਸੈਂਸ ਡੇਸ ਆਰਟਸ, (724), 34. 6 ਮਾਰਚ 2014

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੱਗਨਹੈਮ ਗਲੋਬਲ ਆਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ "ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ" 
* ਫ੍ਰੀਈਜ਼ (12 ਮਾਰਚ 2009) 
* ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ (ਪਤਝੜ / ਵਿੰਟਰ 2009)  
* ਆਰਟਸ ਟਰੱਸਟ  
* ਗੈਲਰੀਸਕੇਈ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ.ਵੀ. 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957