ਬੀਨਾ ਕਾਕ

**ਬੀਨਾ ਕਾਕ** (ਜਨਮ 15 ਫਰਵਰੀ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਕਾਕ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਡਾਕਟਰ ਡਾ. ਐਮ ਆਰ ਭਸੀਨ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਮਾਂਦਰੂ ਨਾਂ ਬੀਨਾ ਭਸੀਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਡਾ. ਬੀ.ਬੀ. ਭਸੀਨ, ਯੂ ਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ, ਬੀ.ਬੀ. ਭਸੀਨ, ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. ਅਫਸਰ, ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਕਰਨਲ ਇੰਦਰ ਭੂਸ਼ਨ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ 2004 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਕੁਸਮ ਸੂਰੀ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਭਸੀਨ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਜਕਰਤਾ, ਹਨ।

ਕਾਕ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ, ਉਦੈਪੁਰ ਤੋਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਡੋਦਰਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਇਆਜੀ ਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਕਾਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਜੋਧਪੁਰ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋਧਪੁਰ ਅਤੇ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜਗੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ 300 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਿਆਹ ਸੀ ਜੋ ਬੀਨਾ ਦੇ ਭਰਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਾਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ, ਭਾਰਤ ਕਾਕ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ, ਰਾਣੀ, ਰਾਜਸਥਾਨ (ਪਾਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ; ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ 1800 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹਿਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ। ਭਾਰਤ ਕਾਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੀਨਾ ਕਾਕ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। 1985 ਵਿੱਚ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ 'ਨਵਾਂ ਖੂਨ' ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ 'ਚ ਮਿਹਨਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਯਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੀਨਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ, ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਰਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਦਾ ਹਥ੍ਦੇਥ ਵੀ ਵਟਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਬਣਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸੂਬਾ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਪੂਨੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਮੂਲਚੰਦ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ।

## ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਾਕ, ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। 2003 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਕ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵੱਲ ਰੁੱਖ ਕੀਤਾ। 2005 'ਚ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਮੈਨੇ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਕਿਆ' ਲਈ ਬੀਨਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਲਮਾਨ ਦਾ ਭਰਾ ਸੋਹਿਲ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੇਵਿਡ ਧਵਨ ਸੀ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਕਾਕ ਨੇ ਨਾਇਕ ਸਮੀਰ ਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਰੋਲ ਸੀ। 2008 ਵਿਚ, ਉਹ ਫਿਰ *ਗਾਡ ਤੁਸੀ ਗ੍ਰੇਟ ਹੋ* ਵਿੱਚ ਖਾਨ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖੀ*,* ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੋਹਿਲ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ *ਨਨਹੇ ਜੈਸਲਮੇਰ,* *ਦੁਲਹਾ ਮਿਲ ਗਿਆ* ਅਤੇ *ਸਲਾਮ-ਏ-ਇਸ਼ਕ: ਏ ਟ੍ਰਿਬਊਟ ਟੂ ਲਵ ਅਤੇ ਜਾਨੀਸਰ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਬੀਨਾ ਕਾਕ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਕਾਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੁੱਤਰ, ਅੰਕੁਰ ਕਾਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਝੁੰਝਨੂੰਵਾਲਾ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹਨ। ਅੰਕੁਰ, ਜੋ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ੈੱਫ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿਕਾਸ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਿਲਾਨ ਰਾਏ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕਾਕ ਦੀ ਧੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਝੁੰਝਨੂੰਵਾਲ, ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਕਈ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ "ਜਸਟ ਚਿਲ" (ਮੈਨੇ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਕੀਆ?), "ਤੁਝੇ ਅਕਸਾ ਬੀਚ" (*ਗੌਡ ਤੁਸੀ ਗ੍ਰੇਟ ਹੋ*), "ਲਵ ਮੀ ਲਵ ਮੀ" (ਵਾਂਟਿਡ), "ਕਰੈਕਟਰ ਢੀਲਾ" (*ਰੈਡੀ*) ਅਤੇ "ਧਿੰਕਾ ਚੀਕਾ" (*ਰੈਡੀ*), ਅਤੇ "ਉਮੀਦ" (ਡੇਂਜਰਸ ਈਸ਼ਕ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 29 ਮਈ, 2010 ਨੂੰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਪਿਨਿੰਗ ਅਤੇ ਵੇਵਿੰਗ ਮਿੱਲਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਮਾਰਵਾੜੀ ਵਪਾਰਕ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਜੂ ਝੁੰਝਨੂੰਵਾਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿਚ, ਇਸ ਜੋੜੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

## ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਕਰਤਾ 
ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਬੀਨਾ ਨੇ ਉਮੰਗ ਦੀ  ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਉਮੰਗ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਸਮਾਜ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਅਸਮਰਥਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ, ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਮੰਗ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ, ਔਟਿਜ਼ਮ, ਮਾਨਸਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਲਟੀਪਲ ਅਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ 
ਇੱਕ ਸੁਚੇਤ ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ, ਬੀਨਾ ਕਾਕ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁੰਭਾਲਗੜ੍ਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਰਣਥਮਬੌਰ ਅਤੇ ਸਰਿਸਕਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਕੰਦਰਾ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਬਾਘ ਬਚਾਅ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਬੀਨਾ ਕਾਕ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਰਣਥਮਬੌਰ ਦੇ ਖਾਮੋਸ਼ ਰਖਵਾਲੇ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Rajasthan Government - Council of Ministers
* https://archive.today/20130217233020/http://indiatoday.intoday.in/index.php?issueid=79&id=20030&option=com_content&task=view&sectionid=66
* Affidavit
* Rajasthan Assembly election 2008 result
* Interview
* Interview
* Umang
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ