ਸੋਨਾਝਰੀਆ ਮਿਨਜ਼

**ਸੋਨਾਝਰੀਆ ਮਿੰਜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sonajharia Minz**) ਇੱਕ ਅਕਾਦਮੀਸ਼ੀਅਨ ਹੈ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਸਿਡੋ ਕਾਨਹੂ ਮੁਰਮੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (SKMU) ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦੂਜੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਔਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ SKMU, ਦੁਮਕਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਸੰਸਥਾਨ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਦਸੰਬਰ 1962 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਸੋਨਾਝਰੀਆ ਓਰਾਓਂ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਗੁਮਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਹਨ। ਉਹ ਪੈਰਾਕਲੇਟਾ ਮਿੰਜ ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਡਾ. ਨਿਰਮਲ ਮਿੰਜ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਲਈ ਔਕੜਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਔਕੜਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਰਸ (PUC) ਜੋਤੀ ਨਿਵਾਸ ਕਾਲਜ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਸੀ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਐਮ.ਫਿਲ. ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (JNU), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ, ਮਿਨਜ਼ ਨੇ ਮਈ 1990 ਤੋਂ ਭੋਪਾਲ ਦੀ ਬਰਕਤੁੱਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਾਰਚ 1991 ਵਿੱਚ ਮਦੁਰਾਈ ਕਾਮਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਜਨਵਰੀ 1992 ਵਿੱਚ, ਮਿੰਜ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਂਡ ਸਿਸਟਮ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (JNU), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ।

ਮਿੰਜ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਂਡ ਸਿਸਟਮ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ, ਮਸ਼ੀਨ ਸਿਖਲਾਈ, ਸਾਫਟ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ (ਰਫ ਸੈੱਟ ਥਿਊਰੀ, ਗ੍ਰੈਨਿਊਲਰ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ), ਡੇਟਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਭੂ-ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਖੋਜਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਭਰੇ ਸਲੂਕ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਉਸਨੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਅਤੇ ਪਛੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਦਲਿਤ, ਆਦਿਵਾਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਅਸਮਰਥਤਾਵਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ, ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਸਮਾਨ ਅਵਸਰ ਦਫਤਰ (EOO), ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਲਿੰਗ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਮੇਟੀ (GSCASH) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਮਿਨਜ਼ ਨੇ JNU ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਰਡਨ, ਪ੍ਰੋਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਵੋਸਟ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ JNU ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੌਂਸਲ। ਮਿੰਜ 2009 - 2011 ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਂਡ ਸਿਸਟਮ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਡੀਨ ਸੀ। ਉਹ JNU ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸੰਘ (JNUTA) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਬਣੀ। 

27 ਮਈ 2020 ਨੂੰ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਪਾਲ, ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਮਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿਡੋ ਕਾਨਹੂ ਮੁਰਮੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਿਡੋ ਕਾਨਹੂ ਮੁਰਮੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦੁਮਕਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਤਾਲ ਕਲਚਰ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਕਬਾਇਲੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ 'ਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 2022 ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ/ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 

ਜੂਨ 2023 ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਸਿਡੋ ਕਾਨਹੂ ਮੁਰਮੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦੁਮਕਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਨਾਝਰੀਆ ਮਿੰਜ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸੰਸਥਾ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਂਡ ਸਿਸਟਮ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ