open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਗ੍ਰਹਿਲਕਸ਼ਮੀ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)

***ਗ੍ਰਹਿਲਕਸ਼ਮੀ*** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਮਾਥਰੂਭੂਮੀ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2013 ਤੱਕ, ਇਹ 826,000 ਕਾਪੀਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਯੋਗਤਾ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, IRS ਸਰਵੇਖਣ 2013 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ 
ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, *ਗ੍ਰਹਿਲਕਸ਼ਮੀ* ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1979 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ 2013 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋ-ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। *ਗ੍ਰਹਿਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ* ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਥਰੂਭੂਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਆਯੋਜਿਤ, ਏਜੰਡਾ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਫੈਲਾਉਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੜਕਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਫਤ ਹਨ। ਮੈਰਾਥਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2000 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਚੇਨੀਥਲਾ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਰਾਥਨ 30 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਤ 10:30 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 31 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮੈਰਾਥਨ ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ
ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਚੈਤਨਿਆ

**ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਚੈਤਨਿਆ** (ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਜ਼ ਦ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵਲੋਵਰ (2020) ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਬੇਬੀ (2023) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਚੈਤਨਿਆ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨਿਤੀਸ਼ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
### ਯੂਟਿਊਬ 
## ਇਨਾਮ 
* 10ਵੇਂ ਪਦਮਾਮੋਹਾਨਾ ਟੀਵੀ ਅਵਾਰਡ 2020 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਇਨਾਮ 2020–ਮਹਿਲਾ (YouTube)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡੀ'ਯੁਆਨ ਵੁੱਡਜ਼

'''ਡੀ'ਯੁਆਨ ਵੁੱਡਜ਼''' (ਜਨਮ 11 ਜੂਨ, 1984) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਾਈਡ ਰਿਸੀਵਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਕਸਨਵਿਲ ਜੇਗੁਆਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ 2007 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਡਰਾਫਟਡ ਫ੍ਰੀ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਸਟੇਟ ਵਿਖੇ ਕਾਲਜ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਿਆ।

ਵੁੱਡਜ਼ ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼ ਸੇਂਟਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਪਰ ਬਾਊਲ XLIV ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਸਾਬਕਾ ਐਨਐਫਐਲ ਵਾਈਡ ਰਿਸੀਵਰ ਰਸ਼ੌਨ ਵੁੱਡਜ਼ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਐਨਐਫ ਐਲ ਲਾਈਨਬੈਕਰ ਡੋਨੋਵਨ ਵੁੱਡਜ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਜੇਮਸ ਫਿਲਿਪਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਜੇਮਜ਼ ਫਿਲਿਪਸ** (26 ਸਤੰਬਰ 1849-31 ਜਨਵਰੀ 1905) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ ਸੀ ਜੋ 1871 ਤੋਂ 1888 ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਜੋ ਸਸੈਕਸ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। 73 ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 89 ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਨਾਲ 1,931 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1849
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1905
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਟਿੱਕਾ (ਭੋਜਨ)

**ਟਿੱਕਾ**  ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਜਾਂ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੇਬੀਲੋਨ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 'ਟਿੱਕਾ' ਸ਼ਬਦ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਿੱਕਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

## ਵ੍ਯੁਪਦੇਸ਼ 
*ਟਿੱਕਾ* ਇੱਕ ਚਘਾਤਈ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ-ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦ *ਮਸਾਲਾ*-ਖੁਦ ਅਰਬੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਆਏ ਸੰਯੁਕਤ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚਘਾਤਾਈ ਸ਼ਬਦ *ਟਿੱਕਾ* ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੁਰਕੀ ਸ਼ਬਦ *ਟਿੱਕੂ* ਦੀ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਟੁਕੜਾ" ਜਾਂ "ਚੰਕ"।

## ਮੂਲ 
ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਸਹੀ ਮੂਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ. ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਮੀਟ ਲਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਟਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 1700 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਬਾਬਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਿਊਨੀਫਾਰਮ ਗੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸੁਮੇਰੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਗ਼ਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਗਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ "ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਮਾਸ ਦੇ ਹੱਡੀ ਰਹਿਤ ਟੁਕੜੇ" ਨੂੰ *ਟਿੱਕਾ* ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਪਕਵਾਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਦੋਵੇਂ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਡਿਸ਼ ਨੂੰ " ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤੇ ਮੀਟ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਸ਼" ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਤਿਆਰੀ 
*ਟਿੱਕਾ* ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਦੇ ਹੱਡੀ ਰਹਿਤ ਟੁਕੜੇ ਜਾਂ ਪਨੀਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਵਿਕਲਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਟਿਕ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ 
### ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ 
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੇਲ ਸੈਂਡਵਿਚ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ ਟਿੱਕਾ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫਿਲਿੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 
ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ 670 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਨਾਲ। 17 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ, ਚਿਕਨ ਟਿੱਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੈਲਾਨੀ ਹਲਕੇ ਸੁਆਦ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਸਵੱਛਤਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

2018 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਪਕਵਾਨ ਪਰੋਸ ਦਿੱਤੇ।  ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਧੋਨੀ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚਿਕਨ ਟਿੱਕਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਸਟ੍ਰੇਟ ਡਰਾਈਵ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੈਕਿਊਮ ਪੈਕਜਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਟੋਰੇਜ ਦੌਰਾਨ ਰਸਾਇਣਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਦੀ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਿਡ ਸ਼ੈਲਫ-ਲਾਈਫ ਨੂੰ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
47 (ਗੀਤ)

"**47**" ਭਾਰਤੀ ਰੈਪਰ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਪਰ ਮਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਹ 10 ਅਕਤੂਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਕੈਟੇਲਿਸਟ ਰਿਕਾਰਡਸ, ਸਿਕਮੇਡ ਰਿਕਾਰਡਸ, ਅਤੇ ਗਿਫਟਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਸਿੰਗਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੀਤ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਟੈਫਨੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਐਲਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ 
ਗੀਤ ਦਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ ਉਸੇ ਦਿਨ ਮਿਸਟ ਦੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੂਨ 2021 ਤੱਕ, ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ 64 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
"47" ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 17 ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਸੰਗੀਤ NZ ਦੁਆਰਾ ਹੌਟ 40 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 23ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ, ਗੀਤ ਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰ 40 ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।

## ਚਾਰਟ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 47 (ਗੀਤ) ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ
* 47 (ਗੀਤ) ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਉੱਤੇ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ
ਮਦਰ ਟਰੂਡੀ

"**ਮਦਰ ਟਰੂਡੀ** " (ਜਰਮਨ: *Frau Trude*) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਪਰੀ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰਿਮ ਭਰਾ, ਕਹਾਣੀ ਨੰਬਰ 43, ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਡੈਣ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ, ਆਰਨੇ-ਥੌਮਸਨ ਟਾਈਪ 334 ਹੈ।

## ਪਲਾਟ 
ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇਗੀ ਅਤੇ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਫਰਾਉ ਟਰੂਡ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੁਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਘਬਰਾ ਕੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਰਾਉ ਟਰੂਡ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲੇ ਆਦਮੀ (ਇੱਕ ਕੋਲੀਅਰ, ਫਰਾਉ ਟਰੂਡ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ), ਇੱਕ ਹਰਾ ਆਦਮੀ (ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ), ਇੱਕ ਲਾਲ ਆਦਮੀ (ਇੱਕ ਕਸਾਈ), ਅਤੇ, ਆਪਣੀ ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਫਰਾਉ ਟਰੂਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਫਰਾਉ ਟਰੂਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਡੈਣ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਲੜਕੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਰਮਾਇਆ, ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬਲਾਕ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

## ਟਿੱਪਣੀ 
ਜਥਾ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਟ ਡੈਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬੱਚਾ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗ੍ਰਿਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਸ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਸਤਾਖਰ ਗ੍ਰਿਮ ਕਹਾਣੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *Frau Trude*, alt translation
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰੀ ਕਥਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰਿਮ ਦੀਆਂ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸਾਰਾਹ ਮੇਅਰ

**ਸਾਰਾਹ ਵਿਨਿਫ੍ਰੇਡ ਬੇਨਿਡਿਕਟ ਮੇਅਰ** (16 ਅਕਤੂਬਰ 1896 – 19 ਮਾਰਚ 1957) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਜੂਡੋਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੂਡੋ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਬੈਲਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਗ਼ੈਰ-ਜਾਪਾਨੀ ਔਰਤ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮੇਅਰ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1896 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਬੈਟਰਸੀ ਪਾਰਕ ਨੇੜੇ ਸਾਰਾਹ ਵਿਨਿਫ੍ਰੇਡ ਬੈਨੇਡਿਕਟ ਟੈਪਿੰਗ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਬੇਨੇਡਿਕਟ ਟੈਪਿੰਗ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਐਲਿਸ ਅਮੇਲੀਆ ਫਿਸ਼ਵਿਕ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ।

ਮੇਅਰ 1906 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 1914 ਤੱਕ ਉਹ ਹਾਰਲੇ ਗ੍ਰੈਨਵਿਲ-ਬਾਰਕਰ ਦੀ ਏ ਮਿਡਸਮਰ ਨਾਈਟਸ ਡ੍ਰੀਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਡਰਾਮੈਟਿਕ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ।

ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਅਰ ਨੇ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰਵਿਕ ਪਾਰਕਰ ਓਵਿੰਗਟਨ, ਇੱਕ ਆਰਏਐਫ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1951 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ਲਿਆ। ਉਹ 19 ਮਾਰਚ 1957 ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਨੀਡਵੁੱਡ, ਸਟੈਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਾਰਟਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1896
ਸੇਲਿਨਾ ਡੋਲਾਰੋ

thumb| ਸੇਲੀਨਾ ਡੋਲਾਰੋ
**ਸੇਲੀਨਾ ਸਿਮੰਸ ਬੇਲਾਸਕੋ ਡੋਲਾਰੋ** (20 ਅਗਸਤ 1849 – 23 ਜਨਵਰੀ 1889) ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਇਕਾ, ਅਦਾਕਾਰਾ, ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਓਪਰੇਟਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਈ ਓਪੇਰਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲਟੀ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਗਿਲਬਰਟ ਅਤੇ ਸੁਲੀਵਾਨ ਦੁਆਰਾ *ਜਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕੱਦਮੇ* ਦੇ ਅਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖੇ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਡੋਲਾਰੋ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਮਾਤਾ - ਪਿਤਾ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਸਿਮੰਸ, ਇੱਕ ਵਾਇਲਨਿਸਟ ਅਤੇ ਕੰਡਕਟਰ, ਅਤੇ ਜੂਲੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

39 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ 1889 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬੇਥ ਓਲਾਮ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1849
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1889
ਜੈਸੀ ਫਰੇਜ਼ਰ

**ਜੈਸੀ ਫਰੇਜ਼ਰ** ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ **ਜੈਸੀ ਰਾਈਡਰ** ਫਿਰ **ਜੈਸੀ ਪੋਲੌਕ** (1801 – 1 ਜੁਲਾਈ 1875) ਏਬਰਡੀਨ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰ, ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਈਡਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਟੂਰਿੰਗ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਏਬਰਡੀਨ (ਹੁਣ ਟਿਵੋਲੀ ਥੀਏਟਰ ) ਵਿੱਚ ਹਰ ਮੈਜੇਸਟੀ ਦੇ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਬੇਟ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੈਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਤਰੇਏ ਪੁੱਤਰ ਟੌਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। 1842 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1853 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਸਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਜੌਨ ਪੋਲੌਕ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1875
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1801
ਸੋਨੀਆ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ

thumb
**ਸੋਨੀਆ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ** (ਜਨਮ ਅਪ੍ਰੈਲ 1965) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। 27 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ, ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਲਈ ਸਾਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਨੂੰ "ਟਾਈਮ100", *ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ* ' 2018 ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਪਰਸਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਸੋਨੀਆ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੂੰ *ਸਟੇਜ 100* ਵਿੱਚ *ਸਟੇਜ* ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਫਰੀਡਮੈਨ, ਕਲੇਰ ਲੇਵੇਲਿਨ (née ਸਿਮਸ), ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਵਾਇਲਨਵਾਦਕ ਲਿਓਨਾਰਡ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ (ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਫਰੀਡਮੈਨ ਰੱਖ ਲਿਆ) ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰ ਥਾਮਸ ਬੀਚਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਇਲ ਫਿਲਹਾਰਮੋਨਿਕ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਰੂਸੀ-ਯਹੂਦੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਾਰੀਆ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1988 ਅਤੇ 1993 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (ਸਟੇਜ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਮੈਨੇਜਰ, ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ), ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਰਾਈਟਿੰਗ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1998 ਤੋਂ, ਫਰੀਡਮੈਨ ਨੇ ਅੰਬੈਸਡਰ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਸੋਨੀਆ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਓਲੀਵੀਅਰ, ਟੋਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

2014 ਓਲੀਵੀਅਰ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੀਆ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਤੇ ਬੈਸਟ ਨਿਊ ਪਲੇ ( *ਚਿਮੇਰਿਕਾ* ), ਬੈਸਟ ਨਿਊ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ *( ਦਿ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਮਾਰਮਨ* ), ਬੈਸਟ ਪਲੇ ਰੀਵਾਈਵਲ ( *ਭੂਤ* ) ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤ ਕੇ ਓਲੀਵੀਅਰ ਅਵਾਰਡਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ, ਫਰੀਡਮੈਨ ਨੇ ਤੀਜੇ ਸਾਲ (ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਕੇ) ਸਟੇਜ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਨੰਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਟੇਜ ਪਾਵਰ ਲਿਸਟ 'ਤੇ 1, ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਇਕੱਲੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਈ ਜੋ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਐਸ.ਐਫ.ਪੀ. ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ 2017 ਓਲੀਵੀਅਰ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ 31 ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਪੋਟਰ ਅਤੇ ਕਰਸਡ ਚਾਈਲਡ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ-ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ 11 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਓਲੀਵੀਅਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਮਜ਼ਦ ਨਵਾਂ ਨਾਟਕ। ਸ਼ੋਅ ਨੇ 9 ਓਲੀਵੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ - ਇੱਕ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ।

## ਸਨਮਾਨ 
ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 2016 ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਆਨਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2023 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਥੀਏਟਰ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਮਾਂਡਰ ਆਫ਼ ਦਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ/ਅਭਿਨੇਤਰੀ/ਗਾਇਕਾ ਮਾਰੀਆ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ, ਵਾਇਲਨ ਵਾਦਕ ਰਿਚਰਡ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਅਤੇ ਡਾ: ਸਾਰਾਹ ਬੀਚਮ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਹਿੰਗੋਟ ਯੁੱਧ

**ਹਿੰਗੋਟ ਜੰਗ** ਗੌਤਮਪੁਰਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ 59 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ&nbsp;ਇੰਦੌਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ 59 ਕਿ.ਮੀ. ਇਹ ਢੋਕ ਪਡਵਾ ( ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ) ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੱਗ ਦੇ ਗੋਲੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, 1680-1707 ਮੁਗਲ-ਮਰਾਠਾ ਯੁੱਧਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਗੌਤਮਪੁਰਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਤੁਰਾ ਫੌਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੂੰਜੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕਾਲੰਗੀ ਫੌਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਬਲਦੇ ਹਿੰਗੋਟਸ (ਬਾਰਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਖੋਖਲੇ ਫਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਪਟਾਕਾ) ਸੁੱਟ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਜੰਗ ਉਦੋਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ। 2014 ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਰਿਵਾਜ "ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ" ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਾਲ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਈ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਨ। 2017 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 36 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ, ਅਤੇ 2018 ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ 20 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਨਿਹਾਰਿਕਾ ਚੌਕਸੀ

**ਨਿਹਾਰਿਕਾ ਚੌਕਸੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ *ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿਆ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ* ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਬਿਰਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ *ਫਾਲਤੂ* ਵਿੱਚ ਫਾਲਤੂ ਸਿੰਘ ਮਿੱਤਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਵੀਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ *ਆਈਨਾ - ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਹਕੀਕਤ ਵੀ ਵੇਖੇ* ਵਿੱਚ ਸੁਨੈਨਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਨਿਹਾਰਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਠਾਕੁਰ ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਿੱਧਚਲ ਗੁਫਾਵਾਂ

**ਸਿੱਧਚਲ ਗੁਫਾਵਾਂ** ਜੈਨ ਗੁਫਾ ਸਮਾਰਕ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਰਵਸ਼ੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਜੈਨ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਹਨ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਬਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤਹਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਿਆ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁਗਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕੁਝ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਬਹਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਾਰੇ 24 ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜੈਨ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਗੋਪਾਚਲ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਜੈਨ ਸਮਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਲੀ ਕਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸਿੱਧਚਲ ਜੈਨ ਕੋਲੋਸੀ ਗੁਫਾ ਮੰਦਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ *ਆਦਰਸ਼ ਸਮਾਰਕ* ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਸਿੱਧਚਲ ਗੁਫਾ ਮੰਦਰ ਊਰਵਾਹੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਗਵਾਲੀਅਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
thumb| ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਦੀ ਮੂਰਤੀ

## ਵਰਣਨ 
ਸਿੱਧਚਲ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਜੈਨ ਕੋਲੋਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਟਾਨ ਕੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਮਾਰਕ ਹਨ। ਇਹ ਊਰਵਾਹੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਉਰਵਾਹੀ ਸੜਕ ਦੇ ਢਲਾਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਰਾਹਤਾਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 22 ਕੋਲੋਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ (ਅਦੀਨਾਥ) ਲਈ ਹਨ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

ਤਸਵੀਰ:7th_to_15th_century_Siddhachal_caves_Gopachal,_Jain_tirthankaras_in_Gwalior_fort,_1885_photo.jpg|alt=View of the caves below the fort in 1885|1885 ਕਿਲਾਰੇਦਾਰ ਦੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਤਸਵੀਰ:Jain_Temple_Fort_Gwalior_-_panoramio.jpg|alt=Jain Temple Fort Gwalior|ਜੈਨ ਮੰਦਿਰ ਕਿਰਲਾ ਗਵਾਲੀਅਰ
ਤਸਵੀਰ:Siddhachal_Caves_-_Devi.jpg|alt=Jain Goddess|ਜੈਨ ਦੇਵੀ
ਤਸਵੀਰ:Siddhachal_Caves_-_Panels.jpg|alt=Panel with Arihant|ਅਰਿਹੰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਨਲ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗਵਾਲੀਅਰ ਦਾ ਕਿਲਾ
* ਮੇਵਾੜ
* ਗੋਪਾਚਲ ਰਾਕ ਕੱਟੇ ਜੈਨ ਸਮਾਰਕ

## ਹਵਾਲੇ
ਅਧਿਆਤਮਾ ਨਿਕੇਤਨ

**ਅਧਿਆਤਮਾ ਨਿਕੇਤਨ** ਗਵਾਲੀਅਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ *ਆਸ਼ਰਮ* ਹੈ। ਇਹ ਗਵਾਲੀਅਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 7 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਰੋਡ 'ਤੇ ਵਿਨੈ ਨਗਰ ਸੈਕਟਰ-1 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਹਜ਼ੂਰ ਮਲਿਕ ਸਾਹਿਬ ਸੰਤ ਯੋਗੀ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਖਰੀਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸਵਾਮੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1961 ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਅਧਿਆਤਮਾ ਨਿਕੇਤਨ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ 2.5 ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਾ ਨਿਕੇਤਨ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸੰਤ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ 'ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਕੇਂਦਰ' ਨਾਮਕ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਤਸੰਗ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨ, ਭਜਨ, ਕੁੰਡਲਨੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਪਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ, ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ੂਰ ਮਲਿਕ ਸਾਹਬ ਦੀ ਸਮਾਧ ਹੈ। ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200-250 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਅਧਿਆਤਮਾ ਨਿਕੇਤਨ ਵਿਖੇ ਸਤਿਸੰਗ 
ਅਧਿਆਤਮਾ ਨਿਕੇਤਨ ਵਿਖੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੇਲਾ ਜਾਂ ਸਾਧਕ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਤਸੰਗ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਾ ਨਿਕੇਤਨ ਵਿੱਚ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਧੁਨ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੁਨ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਪ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰੀਬ 11.00 ਵਜੇ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੇਲੇ ਧਿਆਨ, ਭਜਨ (ਭਗਤੀ ਗੀਤ) ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਾਮ 7.00 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਵਾਲੀਅਰ
ਦ ਬਲੂ ਅੰਬਰੇਲਾ

***ਦ ਬਲੂ ਅੰਬਰੇਲਾ*** ਇੱਕ 1980 ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਰਸਕਿਨ ਬਾਂਡ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 2005 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਨੂੰ *ਅਮਰ ਚਿੱਤਰ ਕਥਾ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਾਮਿਕ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ, *ਦ ਬਲੂ ਅੰਬਰੇਲਾ – ਸਟੋਰੀਜ਼ ਬਾਇ ਰਸਕਿਨ ਬਾਂਡ*, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ, *ਐਂਗਰੀ ਰਿਵਰ* ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬੌਂਡ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਚਿਲਡਰਨ ਓਮਨੀਬਸ* ਵਿੱਚ ਛਪੀ।

## ਸੰਖੇਪ 
ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿੰਨਿਆ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੀਜੂ ਨਾਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਭਰੋਸਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ ਜੋ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਬਿਨਾਂ ਬਰਫ਼, ਚਾਹ, ਦਹੀਂ ਜਾਂ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੇਚਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਿੰਨਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੀਤੇ ਦੇ ਪੰਜੇ ਦੇ ਪੈਂਡੈਂਟ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕੁਝ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨੀਲੀ ਛੱਤਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਛੱਤਰੀ ਤੋਂ ਈਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਕੇ ਬਿੰਨਿਆ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਛੱਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ," ਪਰ ਬਿੰਨਿਆ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਛੱਤਰੀ ਦੀ ਈਰਖਾ ਜਨੂੰਨ ਵਿਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨਾਂ ਦੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਮ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਛੱਤਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਭਰੋਸਾ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਿੰਨਿਆ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਲੀ ਛੱਤਰੀ ਦਿਖਾਉਣਾ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਮ ਭਰੋਸਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਬਿੰਨਿਆ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਭਰੋਸਾ ਨੂੰ ਛੱਤਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਿੱਛ ਦੇ ਪੰਜੇ ਦਾ ਪੈਂਡੈਂਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਨੋਟ ਦੇ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਿਨਿਆ ਇਸਨੂੰ ਰਣ ਭਰੋਸਾ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਛੱਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਜਨੀ ਵਾਲੀਆ

**ਰਜਨੀ ਵਾਲੀਆ** (ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 1978) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਰੀ, ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਾਸੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਐਮ. ਏ ਹਿੰਦੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ 2006 ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਵਿਦਿਆ
ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਕਾਲਾ ਸੰਘਿਆਂ, ਕਾਲਜ ਸੰਤ ਹੀਰਾ ਦਾਸ ਕੰਨਿਆ ਮਹਾ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਕਾਲਾ ਸੰਘਿਆਂ ਅਤੇ ਐੱਮ ਏ ਤਿੰਨੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ
ਈਟੀਟੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ ਬੀ ਐਡ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ, ਨਿਰਪੱਖ ਕਲਮ, ਪੰਜ ਦਰਿਆ, ਪ੍ਰੀਤ ਲੜੀ, ਅਲਖ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਗ੍ਰਹਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਯੁੱਗ ਬੋਧ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਨੋਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। 5 ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਾਂਝਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਛਪ ਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। 9 ਸਾਂਝੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ, ਇੰਗਲਿਸ਼, ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਇਨਾਮ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਵੇਂ ਨੇਚਰਲ ਕੇ੍ਰ ਅਵਾਰਡ ਜਲੰਧਰ, ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਨ ਵਲੋਂ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਖੇ ਨਾਰੀ ਦਿਵਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਖੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੋਇਡਾ ਦੁਆਰਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਤੇ ਸਨਮਾਨ, ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਲ ਸੇ ਫੁਡੀ ਦੁਆਰਾ ਵਧੀਆ ਡਿਸ਼ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਕੁਕਿੰਗ ਸਨਮਾਨ, ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਦੀ ਜੱਜਮੈਂਟ, ਯੋਗਾ ਕਲਾਸ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਨ ਲਾਈਨ ਕਵੀ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ। ਸਿਰਜਣਾ ਕੇਂਦਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਟੁੱਟਣਾ ਵੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੁੰਦੈ" ਕਿਤਾਬ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹਿੰਦ ਦੀ "ਅਪਣਾ ਸੰਸਾਰ" ਕਿਤਾਬ ਲੋਕ ਅਰਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ
ਉਹ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਗ੍ਰੀਨ ਪੈਸ਼ਨ ਕਲੱਬ, ਖੂਨ ਦਾਨ ਸੰਸਥਾ ਅਨਹੱਦ ਵੈਲਫੇਅਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ, ਐਂਟੀ ਕਰੱਪਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਇਕਾਈ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਵੈੱਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਰਾਹੀਂ  ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ਼ ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਕਵਿਤਰੀ
ਗੋਪਾਚਲ ਜੈਨ ਸਮਾਰਕ

**ਗੋਪਾਚਲ ਜੈਨ ਸਮਾਰਕ**, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ *ਗੋਪਾਚਲ ਪਰਵਤ* ਜੈਨ ਸਮਾਰਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 7ਵੀਂ ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜੈਨ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮਾਸਨ ਆਸਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਯੋਤਸਰਗ ਆਸਣ ਵਿੱਚ, ਜੈਨ ਮੂਰਤੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖਾਸ ਨਗਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿਖੇ ਜੈਨ ਰੌਕ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਅਨੇਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਜੇਮਜ਼ ਬਰਗੇਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: "15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਤੋਮਾਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਜੈਨਾਂ  ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਕਾਬੂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜੈਨਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਲੜੀ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ।"

ਗੋਪਾਚਲ ਜੈਨ ਕੋਲੋਸੀ ਗੁਫਾ ਮੰਦਿਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੁਰਾਤਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ *ਆਦਰਸ਼ ਸਮਾਰਕ ਸਮਾਰਕ* ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
left|thumb| ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ 1901 ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ
ਗੋਪਾਚਲ ਜੈਨ ਸਮਾਰਕ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਗੋਪਾਚਲ ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਅਹੁਦਾ ਹੈ।
thumb|

## ਵਰਣਨ 
ਗੋਪਾਚਲ ਚੱਟਾਨ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਮਾਰਕ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠੇ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਧਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿੱਧਚਲ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਗੋਪਾਚਲ ਸਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬੈਠੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਿਸ਼ਭਾਨਾਥ (ਆਦਿਨਾਥ), ਨੇਮੀਨਾਥ, ਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਵੀਰ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

ਤਸਵੀਰ:Gopachal_-_Tirthankar_statues.jpg|alt=Jain Tirthankar statues, Ek Pathar ki Bavadi|ਜੈਨ ਤੀਰਥੰਕਰ ਮੂਰਤਿ, ਇਕ ਪਾਤਰ ਕੀ ਬਾਦੀ ॥
ਤਸਵੀਰ:Gopachal_-_Tirthankar_statue_(2).jpg|alt=Seated in lotus position|ਕਾਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ:Gopachal_-_Tirthankar_statue_(1).jpg|alt=Seated in kayotsarga position|ਕਯੋਤਸਰਗ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ
ਤਸਵੀਰ:Damaged_and_restored_Parshvanatha_sculpture_at_Ek_Pathar_ki_Bavadi_(Gopachal_Parvat),_Gwalior_Fort_India.jpg|alt=Parshvanatha|ਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ
ਤਸਵੀਰ:Jain_Tirthankar_statues_(15698552263).jpg|alt=Jain Tirthankar statues, Ek Pathar ki Bavadi
ਤਸਵੀਰ:Babur_visiting_the_Urvah_valley_in_Gwalior_1.jpg|alt=Babur visiting the Urvah valley in Gwalior, from an illustrated Baburnama, showing the carvings| 
ਤਸਵੀਰ:8th_or_9th_century_ruined_Teli_ka_Mandir_Gwalior_fort,_Madhya_Pradesh_01.jpg|alt=Jain statues in Teli ka Mandir compound, Lala Deen Dayal in 1882

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗਵਾਲੀਅਰ
* ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਵਾਲੀਅਰ
ਜਯਾਮਾਲਿਨੀ

**ਜਯਾਮਾਲਿਨੀ** (ਜਾਂ **ਜਯਾ ਮਾਲਿਨੀ**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਨੇ 19 ਜੁਲਾਈ 1994 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪਾਰਥੀਬਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ। 2005 ਵਿੱਚ, ਸਾਬਕਾ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਚੁੰਨਿਦਾ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਹਿੰਦੀ 
* *ਜੀਵਨ ਜਯੋਤੀ* (1976) ਬਤੌਰ ਸੁਧਾ
* *ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ* (1978) ਬਤੌਰ ਕਬਾਇਲੀ ਡਾਂਸਰ
* *ਲੋਕ ਪਰਲੋਕ* (1979)
* *ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ* (1988) ਬਤੌਰ ਨਾਚੀ
* *ਯੁਵਰਾਜ*  (1979) ਬਤੌਰ ਨਾਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਿੱਖ ਫੌਜ

**ਸਿੱਖ ਫੌਜ**, ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* ਅਕਾਲ ਸੈਨਾ, 1699 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
* ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ, 1699-1735
* ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ (ਸਿੱਖ ਫੌਜ), 1735-1799
* ਸਿੱਖ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ 1799-1849
ਅਯੰਕਾ ਬੋਸ

**ਅਯੰਕਾ ਬੋਸ** ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ *ਕਾਈਟਸ* ਲਈ ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡਸ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬੋਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮੇਰਠ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜੀਵ ਮੈਨਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ *ਕੰਦੂਕੋਨਡੇਨ ਕੰਦੂਕੋਨਡੇਨ* (2000) ਵਿੱਚ ਮੇਨਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਉਸਨੇ *ਦਿਲ ਚਾਹਤਾ ਹੈ* (2001), *ਕੰਨਥਿਲ ਮੁਥਾਮਿਟਲ* (2002), *ਕੋਈ...* ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਕੇ ਚੰਦਰਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। *ਮਿਲ ਗਿਆ* (2003), ਅਤੇ *ਲੜਕੇ* (2003)। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ *ਲਕਸ਼ਿਆ* (2004) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਹਾਇਕ ਕੈਮਰਾਮੈਨ, *ਬਲੈਕ* (2005) ਵਿੱਚ ਕੈਮਰਾ ਆਪਰੇਟਰ ਅਤੇ *ਯੁਵਾ* (2004) ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਪਹੇਲੀ* ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੀਵੀ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰੁਣ ਬਰੁਣ ਓ ਕਿਰਨਮਾਲਾ

***ਅਰੁਣ ਬਰੁਣ ਓ ਕਿਰਨਮਾਲਾ*** (ਜਿਸ ਨੂੰ: ***ਅਰੁਣ-ਬਰੁਣ-ਕਿਰਨਮਾਲਾ*** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ 1979 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ -ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਬਰੁਣ ਕਬਾਸੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਲਫਿਨ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਇਹ *ਕਿਰਨਮਾਲਾ* ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਕਸ਼ਨ ਰੰਜਨ ਮਿੱਤਰ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੇ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਠਾਕੁਰਮਾਰ ਝੂਲੀ* ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਅਰੁਣ, ਬਰੁਣ ਅਤੇ ਕਿਰਨਮਾਲਾ ਅਨਾਥ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਗਿਨੀ ਦਰਬਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੋਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਦੂਈ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਾਇਆ ਪੁਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਪੁਰੀ ਦੀ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੁਆਰਾ ਫਸੀਆਂ ਪਰੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਡੈਣ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰੀਆਂ ਫਿਰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਯੋਗਿਨੀ ਦਰਬਾਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਰਬ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨੇ ਇਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਪਰੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਕਹਾਣੀ ਅਰੁਣ, ਬਰੁਣ ਅਤੇ ਕਿਰਨਮਾਲਾ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਅਦਾਕਾਰ 
* ਤਰੁਨ ਕੁਮਾਰ
* ਦਿਲੀਪ ਰੇ
* ਮਾਸਟਰ ਪਾਰਥੋ
* ਮਾਸਟਰ ਸੁਪ੍ਰਤਿਮ
* ਤਪਤੀ ਮੰਨਾ
* ਗਿਆਨੇਸ਼ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ
* ਨਿਮੂ ਭੌਮਿਕ
* ਸੱਤਿਆ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ
* ਅਲਪਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ
* ਛਾਇਆ ਦੇਬੀ
* ਪਦਮਾ ਦੇਵੀ
* ਝੂਮੂਰ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕਿਰਨਮਾਲਾ (ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ)

**ਕਿਰਨਮਾਲਾ** (ਬੰਗਾਲੀ : কিরণমালা) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਲੇਖਕ ਦਕਸ਼ਨਰੰਜਨ ਮਿੱਤਰ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ***ਠਾਕੁਰਮਾਰ ਝੂਲੀ*** (   ਸੰਕਲਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।

ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਆਰਨੇ-ਥੌਮਸਨ-ਉਥਰ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਟੇਲ ਟਾਈਪ ਏਟੀਯੂ 707, " ਦ ਥ੍ਰੀ ਗੋਲਡਨ ਚਿਲਡਰਨ " ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਈਰਖਾਲੂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਅਨੁਵਾਦ 
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਬ੍ਰੈਡਲੇ ਬ੍ਰੈਡਲੇ-ਬਰਟ ਦੁਆਰਾ *ਕਿਰੁਨਮਾਲਾ, ਜਾਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ* ਵਜੋਂ , ਗੀਤਾ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੁਆਰਾ *ਕਿਰਨਮਾਲਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ* ; ਅਤੇ ਸਯੰਤਾਨੀ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ *ਕਿਰਨਮਾਲਾ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸੰਖੇਪ 
ਰਾਜਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘਰ ਦੇ ਕੋਲ ਰੁਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ: ਪਹਿਲੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਦੂਜੀ ਸ਼ਾਹੀ ਰਸੋਈਏ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਖੁਦ ਰਾਜੇ  ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਰਾਣੀ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਈਰਖਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ  ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਰਾਣੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਵਾਰ, ਰਾਣੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕ ਗੁੱਡੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਔਰਤ ਹੈ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਧੇ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਂਜ, ਹਰ ਵਾਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰੇਕ ਘੜੇ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੜਕਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅਰੁਣ ਅਤੇ ਬਰੁਣ (ਵਰੁਣ) ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿਰਨਮਾਲਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਤੂਫਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਫਕੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ "ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੁੱਖ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੱਤਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਛੱਤਰੀ ਲਈ ਭੇਜਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਜਾਲ" ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਕਿਰਨਮਾਲਾ ਦੇ ਦੁਖੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਾਅਵਤ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਅਨੁਕੂਲਤਾ 
1979 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਅਰੁਣ ਬਰੁਣ ਓ ਕਿਰਨਮਾਲਾ* ਵੀ ਇਸੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ
ਰੋਜ਼ੀ ਬੈਟੀ

**ਰੋਜ਼ਮੇਰੀ ਐਨੀ** " **ਰੋਜ਼ੀ** " **ਬੈਟੀ**  (ਜਨਮ 1962) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਬੇਟੇ ਲੂਕ ਬੈਟੀ ਦਾ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਗ੍ਰੇਗ ਐਂਡਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਈਅਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੈਟੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਕ ਰਵੱਈਏ, ਪਰਉਪਕਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2016 ਵਿੱਚ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੈਲਕਮ ਟਰਨਬੁੱਲ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਕੀਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ"।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਬੈਟੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਟਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਨਹੈਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਬੈਟੀ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਉਸਦੀ ਨਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬੈਟੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ: "ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਥਾਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਹਨ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਆਹੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਦੋ ਹੋਰ ਭਰਾ ਹਨ। ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ"

ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਕਲਰਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੈਨੀ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

right|thumb| ਬੈਟੀ ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਨਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਅਲਪਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ

**ਅਲਪਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ**, ਜਿਸਨੂੰ **ਅਲਪਨਾ ਬੋਸ ਗੋਸਵਾਮੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਗੋਸਵਾਮੀ ਹੁਗਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਾਂਡੇਲ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਿਲਵਰ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ *ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੁਦਾਮਾ* (1979) ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਰਾਮਮੋਹਨ ਮੰਚ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫ਼ਿਲਮ *ਸੂਰਜ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ *ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੁਦਾਮਾ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੰਗਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਗਈ।

## ਫ਼ਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 
### ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 
### ਭੋਜਪੁਰੀ ਫ਼ਿਲਮ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਆਦਿੱਤਿਆ ਗਾਧਵੀ

**ਆਦਿਤਿਆ ਗਾਧਵੀ** (ਜਨਮ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1994) ਇੱਕ ਪਿਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਾਰਟ-ਟੌਪਿੰਗ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਕੋਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟਰੈਕਾਂ ਵਿੱਚ *ਖਲਾਸੀ, ਰੰਗ ਮੋਰਲਾ*, ਗੁਜਰਾਤ ਟਾਇਟਨਸ ਦਾ ਗੀਤ *ਆਵਾ ਦੇ* ਹਨ।''''

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਗਾਧਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਯੋਗੇਸ਼ ਗਾਧਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ "ਈ-ਟੀਵੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਗੁਜਰਾਤ" ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਹ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸ਼ੋਅ "ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਗੁਜਰਾਤ" ਦਾ ਵਿਜੇਤਾ ਵੀ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ "ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਗੁਜਰਾਤ" ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਧਵੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਗਾਧਵੀ ਨੇ 26 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਝਾਂਕੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਪਰੇਡ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੁਬਈ, ਵਡੋਦਰਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਗਾਧਵੀ ਨੇ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ' ਲੇਕਰ ਹਮ ਦੀਵਾਨਾ ਦਿਲ ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਆਈਪੀਐਲ 2023 ਦੌਰਾਨ ਆਦਿਤਿਆ ਨੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਟਾਈਟਨਜ਼ ਦਾ ਗੀਤ ' *ਆਵਾ ਦੇ* ' ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਗੜਵੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਈਵ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਹੋਏ ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਉਹ ' ਸ਼ਰਤੋ ਲਾਗੂ ', ' ਹੇਲਾਰੋ ' ਅਤੇ ' ਲਵ ਨੀ ਭਵੈ' ਵਰਗੀਆਂ ਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ 'ਖ਼ਲਾਸੀ' ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗਾਇਕ ਆਦਿਤਿਆ ਗਾਧਵੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ। ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੀਤ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਰੀਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਆਦਿਤਿਆ ਗਾਧਵੀ ਨੇ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
# ਸਰਵੋਤਮ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਲੋਕ ਸਿੰਗਲ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਫਿਲਮ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ, ਹਰਿਆਣਾ

**ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਬਾਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 134202 ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਹੈ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 1356 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 7,278 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 3,888 ਪੁਰਸ਼ ਹਨ ਜਦਕਿ 3,390 ਔਰਤਾਂ ਹਨ।

ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਵਿੱਚ 0-6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 841 ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 11.56% ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਦਾ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 872 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 879 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਲਈ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 730 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਔਸਤ 834 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉੱਚੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਜੈਨੀ ਜੋਸਫ

**ਜੈਨੀ ਜੋਸੇਫ**  (7 ਮਈ 1932 - 8 ਜਨਵਰੀ 2018) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸੀ, ਜੋ "ਚੇਤਾਵਨੀ" ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜੈਨੀ ਜੋਸੇਫ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਮਈ 1932 ਨੂੰ ਸਾਊਥ ਹਿੱਲ, ਕਾਰਪੇਂਟਰ ਰੋਡ, ਐਜਬੈਸਟਨ, ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰੈਂਸ ਅਤੇ ਲੁਈਸ ਜੋਸੇਫ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਡੀਲਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਗੈਰ-ਨਿਯਕੀ ਯਹੂਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਬਕਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜੋਸਫ਼ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਡੇਵੋਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬਦਲਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਹਿਲਡਾ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ (1950) ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।  ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ *ਬੈੱਡਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਟਾਈਮਜ਼*, *ਆਕਸਫੋਰਡ ਮੇਲ* ਅਤੇ ਡਰੱਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ( ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ) ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, *ਦ ਅਨਲੁੱਕਡ-ਫੌਰ ਸੀਜ਼ਨ*, ਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਰੋਜ਼ ਇਨ ਦ ਆਫਟਰੂਨ* ਲਈ, ਜੇਐਮ ਡੈਂਟ, ਲੰਡਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਲਈ ਇੱਕ ਚੋਲਮੋਂਡੇਲੇ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

## "ਚੇਤਾਵਨੀ" 
ਜੋਸਫ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ, "ਚੇਤਾਵਨੀ" 1961 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1962 ਵਿੱਚ *ਦਿ ਲਿਸਨਰ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, "ਵਾਰਨਿੰਗ" ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ 1974 ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਰੋਜ਼ ਇਨ ਦਾ ਆਫਟਰੂਨ ਵਿੱਚ*, *ਦ ਆਕਸਫੋਰਡ ਬੁੱਕ ਆਫ ਟਵੈਂਟੀਐਥ ਸੈਂਚੁਰੀ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਰਸ* ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ *ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ* (1992) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੁਆਰਾ 1996 ਦੇ ਪੋਲ ਵਿੱਚ "ਚੇਤਾਵਨੀ" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਦੀ "ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕਵਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਈਨਾਂ "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਮਨੀ ਪਹਿਨਾਂਗੀ, ਇੱਕ ਲਾਲ ਟੋਪੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈ" ਰੈੱਡ ਹੈਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਨ।

## ਯਾਦਗਾਰ 
*ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਨੇ* ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਜੈਨੀ ਜੋਸਫ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਐਂਟਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬੇ

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਫੈਕਲਟੀ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਟੈਕਸਟ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੀਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਇਮਾਰਤ 
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਲਾਬੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਪੱਤਰ-ਪੱਤਰ ਰੀਡਿੰਗ ਹਾਲ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਪਲੱਗਿੰਗ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਧਿਐਨਾਂ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੁਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੀਡਿੰਗ ਹਾਲ 24×7 ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।

## ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ 
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁੱਕਬੈਂਕ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸਯੋਗ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ 450 ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੈਰੀਡੀਕਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਥੀਸਸ ਅਤੇ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ, ਮਿਆਰ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ, ਪੈਂਫਲੈਟ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 5 ਲੱਖ ਹਨ। ਇੱਥੇ 1000 ਸੀਡੀ ਅਤੇ 231 ਡੀਵੀਡੀ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਥਾ-ਵਿਆਪੀ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ 450 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ, 12,000 ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ 10 ਡਾਟਾਬੇਸ 24 x 7 ਤੱਕ ਵੈੱਬ-ਅਧਾਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਕਰਮਚਾਰੀ 
ਡਾ: ਮੰਜੂ ਨਾਇਕਾ ਮੌਜੂਦਾ ਚੀਫ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਹਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਾਲਾ

**ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆ** ਠਾਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਜੂਨ 1893 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਰਾਠੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਜੂਨ 1893 ਨੂੰ ਵਿਨਾਇਕ ਲਕਸ਼ਮਣ ਭਾਵੇ, ਇੱਕ 22 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਾਸਕਰ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਪਟਵਰਧਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਠਾਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਮਰਾਠੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ 40 ਗਾਹਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 172 ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 76 ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ 598 ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ। ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ, ਇਸਦੀ 120ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਓਸਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਆਡੀਓ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਮਾਰਤ 
ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਮਾਰਤ 1930 ਵਿੱਚ ਖਾਕਰ ਅਲੀ, ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1964 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਯਸ਼ਵੰਤਰਾਓ ਚਵਾਨ ਅਤੇ ਦੱਤੋ ਵਾਮਨ ਪੋਤਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ₹1,000 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਠਾਣੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੇ. ਐਨ. ਪੇਟਿਟ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

**ਜੇ.ਐਨ. ਪੇਟਿਟ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ** (ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਜੇਐਨ ਪੇਟਿਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ** ) ਫੋਰਟ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਦੱਸਤਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1898 ਵਿੱਚ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਪਾਰਸੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ।

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਗੌਥਿਕ ਇਮਾਰਤ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 2014-15 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਵਿਕਾਸ ਦਿਲਾਵਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਹਾਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਯੂਨੈਸਕੋ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਅਵਾਰਡਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਡਿਸਟਿੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੌਸੀ ਦੁਆਰਾ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ *ਸ਼ਾਹਨਾਮ* ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਕਾਪੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ 
ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇੱਕ ਟਾਇਰਡ ਸਿਸਟਮ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 2,000 ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਬੇਲਾਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਬੇਲਾਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹਾ** ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਜੰਜੀਰਾ ਦੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਰਬੋਤਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ ਘਟ ਗਈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ 1560-1570 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਖੋਹ ਲਿਆ, ਇਹ ਪਨਵੇਲ ਕ੍ਰੀਕ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1682 ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬੇਲਾਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

1733 ਵਿੱਚ, ਚਿਮਾਜੀ ਅੱਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਅਧੀਨਤਾ ਖੋਹ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨੇੜਲੇ ਅਮ੍ਰਿਤੈਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੇਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬੇਲਾਪੁਰ ਕਿਲਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ 23 ਜੂਨ 1817 ਤੱਕ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਚਾਰਲਸ ਗ੍ਰੇ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਵਰੀ 2018 ਤੱਕ ਦਿੱਤੇ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਮੁਰੰਮਤ ਜਾਂ ਬਹਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ
ਮਾਹਿਮ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਮਹਿਮ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ** (ਮਰਾਠੀ: ) ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਹਿਮ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਰਲੀ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਾਂਦਰਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਹਿਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਕਸਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅਣਗਹਿਲੀ, ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਟਾਵ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
1516 ਵਿੱਚ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਕਮਾਂਡਰ ਡੋਮ ਜੋਆਓ ਡੀ ਮੋਨੋਏ ਨੇ ਮਾਹਿਮ ਕ੍ਰੀਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਮਾਹਿਮ ਕਿਲੇ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। 1534 ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਮਹਿਮ ਦੇ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਖੋਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸ਼ਾਸਕ ਵਿਚਕਾਰ ਅਕਸਰ ਝੜਪਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ। 1661 ਵਿੱਚ, ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ ਮਾਹਿਮ ਟਾਪੂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਚਾਰਲਸ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦਾਜ ਵਜੋਂ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ 1684 ਵਿੱਚ ਸਰ ਥਾਮਸ ਗ੍ਰਾਂਥਮ ਦੁਆਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

ਤਸਵੀਰ:Castella_de_Aguada_4.jpg
ਤਸਵੀਰ:Mahim_Fort_6.jpg
ਤਸਵੀਰ:Mahim_Fort_7.jpg
ਤਸਵੀਰ:Mahim_Fort_9.jpg
ਤਸਵੀਰ:Mahim_Fort_10.jpg

## ਹਵਾਲੇ
ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਗੁਡਰਿਚ ਬੇਟਸ

**ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਗੁਡਰਿਚ ਬੇਟਸ** (29 ਜੁਲਾਈ, 1894 – 14 ਨਵੰਬਰ, 1961) ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਵੂਮੈਨ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਟਾਰਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਪ੍ਰੋ ਟੈਮ (ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਅਸਥਾਈ ਸਥਿਤੀ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਵੂਮੈਨ ਲਾਇਰਜ਼ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਅਨੀਤਾ ਗੁਡਰਿਚ ਬੋਇਡੋ ਦਾ ਜਨਮ 1894 ਵਿੱਚ ਸੋਨਸੋਨੇਟ, ਅਲ ਸਲਵਾਡੋਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਨੌਰਬਰਟੋ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ ਬੋਇਡੋ ਬਾਸੋਜ਼ਾਬਲ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾ ਮੀਡੋਰ ਗੁਡਰਿਚ ਬੋਇਡੋ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਟੈਕਸਾਸ ਤੋਂ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਡਾਕਟਰ ਸਨ; ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਵਰਕਰ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।

ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਗੁਡਰਿਚ ਨੇ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਓਰੇਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1917 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1918 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਸਾਊਥਵੈਸਟਰਨ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1926 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਬਾਰ ਪਾਸ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਲਾਤੀਨਾ ਵਕੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਰੋਤ ਬੇਟਸ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਲਾਇਸੰਸਸ਼ੁਦਾ ਲੈਟਿਨਾ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੇਟਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੈਕਸੀਕਨ ਅਮਰੀਕਨ ਜਾਂ ਲਾਤੀਨਾ ਵਜੋਂ ਸਵੈ-ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
thumb| *ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲ ਜਰਨਲ.* ਬੇਟਸ ਜਰਨਲ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। (1931; 1935-1936)

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਗੁਡਰਿਚ ਨੇ 1913 ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਰਨੈਸਟ ਸਦਰਲੈਂਡ ਬੇਟਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। 1919 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਰੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵਰਨਨ, ਉਸਨੇ 1919 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਡਰਾਮਾ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ, ਨੇਤਰਹੀਣ ਲੇਖਕ ਲੈਸਲੀ ਬਰਟਨ ਬਲੇਡਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 1923 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1959 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਇੱਕ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬੈਟਸ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਕਤਲ ਅਣਸੁਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1894
ਨੀਤਾ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ

**ਨੀਤਾ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 31 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੀਤਾ ਅੰਬਾਨੀ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਦੁਆਰਾ "ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ" ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਬਾਂਦਰਾ ਕੁਰਲਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਜਿਓ ਵਰਲਡ ਸੈਂਟਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਾਮ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫਿਰੋਜ਼ ਅੱਬਾਸ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ, ਨਾਟਕ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਥੀਏਟਰਿਕ ਅਨੁਭਵ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ: ਸਿਵਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਟੂ ਨੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਸੁਵਿਧਾ 
ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਂਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੀਏਟਰ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 2000-ਸੀਟ ਸਪੇਸ। ਇਹ "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਨਤ ਥੀਏਟਰ" ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ 8,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵੈਰੋਵਸਕੀ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਆਡੀਓ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੋਖਣ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

* ਸਟੂਡੀਓ ਥੀਏਟਰ, ਇੱਕ 250-ਸੀਟ ਸਪੇਸ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੂਰਬੀਨ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਂਦਲੀ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਈ ਟੈਂਸ਼ਨ ਵਾਇਰ ਗਰਿੱਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

* ਆਰਟ ਹਾਊਸ, ਇੱਕ ਚਾਰ ਮੰਜ਼ਲਾ ਸਮਰਪਿਤ ਕਲਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 16,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਫਲੋਰ ਸਪੇਸ ਹੈ।

* ਘਣ, ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ 125-ਸੀਟ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣਯੋਗ ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ।

## ਜਨਤਕ ਕਲਾ 
ਕੇਂਦਰ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਨਤਕ ਕਲਾ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

: *ਕਮਲ ਕੁੰਜ* - ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਦੇ ਨਾਲ, 56 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਪਿਚਵਾਈ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਹੈ।

: *ਕਲਾਉਡਸ* - ਯਾਯੋਈ ਕੁਸਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਸਟੇਨਲੈਸ ਸਟੀਲ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ 90-ਪੀਸ ਸੈੱਟ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

: *ਧਰਤੀ*- 'ਯੋਗਦਾਨ ਇਜ਼ ਗਰੋਥ' ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜਗਨਨਾਥ ਪਾਂਡਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕੰਮ

## ਹਵਾਲੇ
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਦਾਦਾਗਿਰੀ

***ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਦਾਦਾਗਿਰੀ*** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੁਇਜ਼ ਸ਼ੋਅ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ ' ਤੇ 4 ਸਤੰਬਰ 2021 ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 8 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਹੋਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ