ਕੇਦਾਰਾਗੌਲਾ ਰਾਗਮ

ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ (ਉਚਾਰਨ ਕੀਦਾਰਾਗੌਲਾ) ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗਮ ਹੈ (28ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਸਕੇਲ *ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ* ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸਕੇਲ), ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ **ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ** ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯਾ ਸਕੇਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅਰੋਹ ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸੁਰ (ਸੰਗੀਤਕ ਨੋਟਸ) ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ। ਇਹ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ *ਮੱਧਮਾਵਤੀ* ਅਤੇ *ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ* ਸਕੇਲ *ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ* ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੇਰ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ 

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ *ਸ਼ਡਜਮ* ਦੇ ਨਾਲ ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਪੈਮਾਨਾ, ਜੋ ਕਿ *ਮੱਧਮਾਵਤੀ* ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ *ਸ਼ਡਜਮ* ਦੇ ਨਾਲ ਉਤਰਦਾ ਪੈਮਾਨਾ, ਜੋ ਕਿ *ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ* ਸਕੇਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ
ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ ਇੱਕ ਅਸਮਰੂਪ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰਮ ਅਤੇ *ਧੈਵਤਮ* ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਔਡਵ-ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗਮ (ਜਾਂ ਓਡਵ ਰਾਗਮ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਸਕੇਲ) ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਬਣਤਰ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ) ਹਰਟਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ

* ਆਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ2 ਮ1 ਪ ਨੀ2 ਸੰ [a]  
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ2 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ2 ਸ [b]  

ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰ ਹਨ ਸ਼ਡਜਮ, ਚਤੁਰੂਸ਼ਰੁਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮਮ, ਪੰਚਮਮ ਅਤੇ ਕੈਸਿਕੀ ਨਿਸ਼ਧਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਚਤੁਰੂਸ਼ਰੂਤੀ ਧੈਵਤਮ* ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਗੰਧਰਮ ਅਵਰੋਹੀ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ, ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ ਰਾਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ *ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ* ਇਹ ਹਨ।

* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤਬੱਧ *ਤੁਲਸੀ ਬਿਲਵਾ ਮਲਿਕਾਡੀ*, *ਓ ਜਗਨਾਥ*, *ਕਰੁਣਾਜਲਾਧੀ* ਅਤੇ ਵੇਨੁਗਨਲੋਲੂਨੀ
* ਸ਼ਿਆਮਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਕੇਲਾ ਨੰਨੂ
* *ਨੀਲਕੰਥਮ*, ਨੀਲੋਤਪਾਲੰਬਿਕਾਈ ਅਤੇ ਅਭਯਾਮਬਿਕਾਇਆ ਐਨਯਮ ਨਜਾਨੇ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੁਆਰਾਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ
* ਪੁਚੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਯੰਗਰ ਦੁਆਰਾ *ਸਾਰਾਗੁਨਾ ਪਾਲੀਮਪਾ*ਪੂਚੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਯੰਗਰ
* ਮਨਾਚਨਲੂਰ ਗਿਰੀਧਰਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਵਜੋਂ ਹਰੀਨੀ ਦੁਆਰਾ ਥੰਧਨੀ ਕਰੱਟਈ
* ਐਮੀ ਗਵਲੀਨੇ ਮਾਨਸ ਗਿਆਨਾਨੰਦ ਤੀਰਥ (ਓਗਿਰਾਲਾ ਵੀਰਾ ਰਾਘਵ ਸਰਮਾ) ਦੁਆਰਾ
* ਪਾਪਨਾਸਾਮ ਸਿਵਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਕੂ ਸਾਡ਼ੀ ਇਵਵਾਰੇ
* ਕਲਿਆਣੀ ਵਰਦਰਾਜਨ ਦੁਆਰਾ ਗਾਨਕਲਾ ਵਿਦੁਨੀ
* *ਅੰਡਾ ਰਾਮ ਸੌਂਦਰੀਅਮ*-ਅਰੁਣਾਚਲ ਕਵੀ

## ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਕੁਮਾਰਮੰਗਲਮ ਵਿਦ ਦੁਆਰਾ ਜਯਾ ਜਯਾ ਗਜਮੁਖ ਲਾਵਨਿਆਸਾਰਾ। ਕੁਮਾਰਮੰਗਲਮ ਵਿਦ। ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਰਾਘਵਨ

## ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

### ਸਕੇਲ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ 
* *ਮੱਧਮਾਵਤੀ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਿਤੀ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨੋਟ ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ ਦੇ ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਸਕੇਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸ ਰੇ2 ਮ1 ਪ ਨੀ2 ਸੰ- ਸੰ ਨੀ2 ਪ ਮ1 ਰੇ2 ਸ ਹੈ। 
* ਯਧੁਕੁਲਾ ਕੰਭੋਜੀ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਸਿਕੀ ਨਿਸ਼ਧਮ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਚੀ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ *ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਧੈਵਤਮ* ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸ ਰੇ2 ਮ1 ਪ ਧ2 ਸੰ -ਸੰ ਨੀ2 ਧ2 ਨੀ2 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ2 ਸ ਹੈ। 

## ਨੋਟਸ 
## ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ 
ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ *ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ*  ਹਨ।

* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸੰਗੀਤਬੱਧ *ਤੁਲਸੀ ਬਿਲਵਾ ਮਲਿਕਾਡੀ*, ਰਘੂਨੰਦਨਾ, *ਧਰਮਥਮਾ*, *ਮਾ ਰਾਮਚੰਦਰਨੀਕੀ*, *ਰਾਮੂਨੀ ਮਾਰਵਾਕਾਵੇ*, *ਸਿੱਗੁਮਾਲੀ*, *ਵਨਜਾ ਨਯਨੁਦਾਨੀ*, ਲਾਲੀ ਲਾਲਈਆ ਲਾਲੀ, ਵਰਿਜਾ ਨਯਨਾ, *ਓ ਜਗੰਨਾਥਾ*, ਕਰੁਣਾਜਲਧੀ ਅਤੇ *ਵੇਣੂਗਨਾਲੋਲੂਨੀ*
* ਸ਼ਿਆਮਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ *ਪਰਾਕੇਲਾ ਨੰਨੂ*
* *ਨੀਲਕੰਥਮ ਭਜੇਹਮ*, ਨੀਲੋਤਪਾਲੰਬਿਕਾਈ ਨਮਸਤੇ, ਬਾਲੰਬਿਕਾਇਆਹਾ ਤਵਾ ਭਗਤੀਹੋਮ, *ਅਭਿਆਮਬਾ ਨਾਇਕ ਵਰ ਦਯਾਕਾ* ਅਤੇ ਅਭਿਆਮਬਿਕਾਇਆਹਾ ਅਨਮ ਨਜਾਨੇ ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੁਆਰਾ
* ਅੰਨਾਮਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ *ਕੋਲੂਵੁਡੀ ਭਗਤੀ, ਐਥਾਡੂ ਓ ਰਾਮੂਡੂ, ਆਦਰਮਾ ਪਦਾਰਮਾ, ਸੁਵੀ ਸੁਵੀ ਅਤੇ ਮਾਧਵਨਕੂ ਮੰਗਲਮ*
* ਊਤੁੱਕਾਡੂ ਵੈਂਕਟ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ *ਵਿਕਸ਼ੀਥੋਹਮ*
* ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲ ਦੁਆਰਾ *ਤਵਾਕਾ ਨਾਮਾਨੀ, ਦੇਵ ਮਾਮਾਈ ਅਤੇ ਜਲਜਨਭ ਮਾਮਾਵਾ*
* *ਸਾਰਾਗੁਨਾ ਪਾਲੀਮਪਾ*-ਪੂਚੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਯੰਗਰ
* ਮਨਾਚਨਲੂਰ ਗਿਰੀਧਰਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਵਜੋਂ ਹਰੀਨੀ ਦੁਆਰਾ ਥੰਧਨੀ ਕਰੱਟਈ
* ਐਮੀ ਗਵਲੀਨੇ ਮਾਨਸ ਗਿਆਨਾਨੰਦ ਤੀਰਥ (ਓਗਿਰਾਲਾ ਵੀਰਾ ਰਾਘਵ ਸਰਮਾ) ਦੁਆਰਾ
* ਪਾਪਾਨਸਮ ਸਿਵਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਕੂ ਸਾਡ਼ੀ ਇਵਵਾਰੇ, *ਸੰਗੀਤਾ ਤ੍ਰਿਮੁਰਥਿਗਲਾਈ* ਅਤੇ *ਆਨੰਦ ਨਟਾਮਿਡਮ ਪਦਨ*ਪਾਪਨਾਸਾਮ ਸਿਵਨ
* ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ ਸਿਵਨ ਦੁਆਰਾ ਨਟਨਮ ਸ਼ੇਯੂਮ ਪਦਨਾਰ
* ਕਲਿਆਣੀ ਵਰਦਰਾਜਨ ਦੁਆਰਾ ਗਾਨਕਲਾ ਵਿਦੁਨੀ
* *ਅੰਡਾ ਰਾਮ ਸੌਂਦਰੀਅਮ* ਅਤੇ ਵਿੱਟੂ ਵਿਦਦਾ ਸੀਥਈਆਈ ਅਰੁਣਾਚਲਾ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾਅਰੁਣਾਚਲ ਕਵੀ
* ਦੇਵ ਵਿਦਿਆਧਿਰਜਾ ਥੁਲਸੀਵਨਮ (ਆਰ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਨਾਇਰ) 
* ਕੁਮਾਰਮੰਗਲਮ ਵਿਦ ਦੁਆਰਾ ਜਯਾ ਜਯਾ ਗਜਮੁਖ ਲਾਵਨਿਆਸਾਰਾ। ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਰਾਘਵਨ
## ਹਵਾਲੇ 
 

* ਗਿਆਨਾਨੰਦ ਤੀਰਥ (ਓਗਿਰਾਲਾ ਵੀਰਾ ਰਾਘਵ ਸਰਮਾ) ਦੁਆਰਾ ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਗਣ ਸੁਧਾ ਕਿਤਾਬ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਗ