open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼

thumb|380x380px|ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ੋਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਖੇਤਰ
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਦੇ - ਕਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ  ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਆਪ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲ ਲਈ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਆ ਵਲੋਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆਂ। ਅਕਸਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨਵਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਕੁੱਝ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਲੜਾਈਆਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਹਾਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਹਾਰਨੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁੱਝ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਸਿੰਹਾਸਨ ਵਾਪਸ ਖੋਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੁਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। 

ਉਦਹਾਰਣ ਲਈ ਸੰਨ 1644 ਵਿੱਚ ਮਾਂਚੁ ਨਸਲ ਵਾਲੇ ਚਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾਂ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਚਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੰਨ 1636 ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਨ 1616 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਮ (ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼) ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਬੀਜਿੰਗ ਦੀ ਰਾਜਸੱਤਾ ਵਲੋਂ ਤਾਂ 1644 ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠਾ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ 1662 ਤੱਕ ਸਿੰਹਾਸਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਤਲਾਤੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

## ਰਾਜਵੰਸ਼ 
## ਸਮਾਂ ਦੀ ਰੇਖਾ 
ਇਹ ਸਮਾਂ ਰੇਖਾ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ੋਂ ਦੇ ਕਾਲ ਦਰਸ਼ਾਦੀ ਹੈ -

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚੀਨ ਦਾ ਇਤਹਾਸ 
* ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ
ਹੁਦੇਰਾ

thumb|ਹੁਦੇਰਾ

**ਹੁਦੇਰਾ ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜਿਲੇ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਠਹਿਰਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ

ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, **ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ** (ਜਾਂ ਗੈਰ-ਕਮਿਉਟੇਟਿਵ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਉੱਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ) ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਲਈ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਗਣਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗ (ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ) ਹੈ ਜੋ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਅਤੇ ਇੰਡੈਕਸ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰੂਪ ਇਹ ‘ਕਾਨੋਨੀਕਲ’ ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ:

:
[x^{\mu}, x^{\nu}]=i \theta^{\mu \nu} \,\!

ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ (ਧੁਰਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸੈੱਟ ਨਾਲ), ਇੱਕ ਧੁਰੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਧੁਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਣ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਨਾਪਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਅਨਸਰਟਨਟੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਿਤਾ ਸਬੰਧ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਪੈਮਾਨੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿਮਨ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਕਿੰਨੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ), ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਸਬੂਤ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਅਧਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ UV/IR ਮਿਸ਼ਰਣ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਉਰਜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨਿਮਨ-ਊਰਜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕਤਾ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਕਾਰਨ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ (ਸਥਿਰਤਾ) ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਸਾਪੇਖਿਤ ਸਥਿਰਤਾ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ) ਫੇਰ ਵੀ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਵਟਾਈ ਹੋਈ ਪੋਆਇਨਕੇਅਰ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਣਾਤਮਿਕ ਸ਼ਰਤ (ਕੈਜ਼ੁਅਲਟੀ ਕੰਡੀਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਥਿਊਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਹੇਠਾਂ ਪਰਮਾਣੁ ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਦੇ ਵਧਦੇ  ਹੋਏ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਸਾਇਨਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤੱਤਾਂ  ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦਾ ਨਾਮ, ਉਸਦਾ ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਆਵਰਤ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਪੀਰੀਅਡ, ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੁ ਦਰਬਿਅਮਾਨ (ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਸਮਸਥਾਨਿਕ ਦਾ) ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ।

## ਸੂਚੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਧਨੌਲਾ ਕਿਲਾ

**ਧਨੌਲਾ ਕਿਲਾ**,ਸੰਨ 1755 ‘ਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਸਮੇਰ ਨੇ ਕਸਬਾ ਧਨੌਲਾ ‘ਚ ਲਗਪਗ ਪੰਜ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ, ਇਮਾਤਰਸਾਜ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤਕ ਇਹ ਕਿਲਾ ਰਿਆਸਤ ਨਾਭਾ ਦਾ ਹੈੱਡ ਕੁਆਟਰ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮਰਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਵਿਚਲੀ ਖੂਹੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਕਾਫੀ ਸਿਫਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਭੇ ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਰਿਆਸਤਾਂ ਟੁੱਟਣ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਥਾਣੇ ਦਾ ਰੂਪ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਇਹ ਕਿਲਾ ਨਕਸਲਵਾੜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ‘ਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਿਲੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖਸਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਸਦੀਆਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਧਨੌਲਾ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਨਾਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਸੰਨ 1718 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਇਹ 1755 ਤੱਕ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ
ਸ਼ਵਿੰਗਰ ਮਾਡਲ

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, **ਸ਼ਵਿੰਗਰ ਮਾਡਲ**, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜੂਲੀਅਨ ਸ਼ਵਿੰਗਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਡੀਰਾਕ ਫਰਮੀਔਨ ਵਾਲੇ 2D (1 ਸਥਾਨਿਕ ਅਯਾਮ+ਵਕਤ) ਯੁਕਿਲਡਨ ਕੁਆਂਟਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਇੰਸਟੈਂਟੌਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਕਾਰਣ ਚੀਰਲ ਕੰਡੈੱਨਸੇਟ ਕਰਕੇ U(1) ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਸਮਰੂਪਤਾ ਟੁੱਟਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦ੍ਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਫੋਟੌਨ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਕਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਥਿਊਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਾ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਮਾਡਲ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦੀ ਕਨਫਾਈਨਮੈਂਟ (ਹੱਦਬੰਦੀ) ਪ੍ਰਦ੍ਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰੋਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਲਈ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਾ ਮਾਡਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੱਥ ਲਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤਰਕ ਕਿ ਕਿਉਂ ਇਹ ਇੰਝ ਹੈ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਅਯਾਮਾਂ ਅੰਦਰ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ, ਦੋ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਣਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਰੇਖਿਕ ਤੌਰ ਤੇ r ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ 4 ਅਯਾਮਾਂ (3 ਸਥਾਨਿਕ+1 ਟਾਈਮ) ਵਿੱਚ 1/r ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਾਈਨ-ਜੌਰਡਨ ਸਮੀਕਰਨ

ਸਾਈਨ-ਜੌਰਡਨ ਇਕੁਏਸ਼ਨ, 1+1 ਅਯਾਮਾਂ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਹਾਈਪਰਬੋਲਿਕ ਅੰਸ਼ਿਕ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੀ’ਅਲਬ੍ਰਟ ਓਪਰੇਟਰ ਅਤੇ ਅਗਿਆਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਈਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੌਲਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਐਡਮੰਡ ਬੂਰ (1862) ਦੁਆਰਾ 3-ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਕਰਵੇਚਰ -1 ਦੀਆਂ ਸਤਹਿਾਂ ਲਈ ਗੌੱਸ-ਕੋਡਾੱਜ਼ੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਿਰ ਨੈਗਟਿਵ ਕਰਵੇਚਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿਸਥਾਪਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੌਰਾਨ ਫ੍ਰੈਂਕਲ ਅਤੇ ਕੋਂਟੋਰੋਵਾ (1939) ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਜੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੀਕਰਨ ਨੇ 1970ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਣ ਸੌਲੀਟੌਨ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ।

## ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਮੁੱਢ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ
## ਸੌਲੀਟੌਨ ਹੱਲ
### 1-ਸੌਲੀਟੌਨ ਹੱਲ
### 2-ਸੌਲੀਟੌਨ ਹੱਲ
### 3-ਸੌਲੀਟੌਨ ਹੱਲ
## ਬਲਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੌਲੀਟੌਨ ਦੀ FDTD (1D) ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਵਟ
## ਸਬੰਧਤ ਸਮੀਕਰਨਾਂ
## ਕੁਆਂਟਮ ਵਰਜ਼ਨ
## ਸੀਮਤ ਘਣਫਲ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੱਧੀ ਰੇਖਾ ਉੱਤੇ
## ਸੁੱਪਰਸਮਿੱਟ੍ਰਿਕ ਸਾਈਨ-ਜੌਰਡਨ ਮਾਡਲ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਜੌਸਫਨ ਪ੍ਰਭਾਵ
* ਫਲੱਕਜ਼ੌਨ
* ਸ਼ੇਪ ਤਰੰਗਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* sine-Gordon equation at EqWorld: The World of Mathematical Equations.
* Sinh-Gordon Equation at EqWorld: The World of Mathematical Equations.
* sine-Gordon equation  at NEQwiki, the nonlinear equations encyclopedia.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੌਲੀਟੌਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿੱਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਰੇਖਾਗਣਿਤy
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤਿਹਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਹੱਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਡੀਓ ਕਲਿੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਥੋਪਫਿਲ ਗੋਤੀਰ

**ਥੋਪਫਿਲ ਗੋਤੀਰ** (30 ਅਗਸਤ 1811 – 23 ਅਕਤੂਬਰ 1872) ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਡਰਾਮਾਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਥੋਪਫਿਲ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ, ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਪਤਨਵਾਦ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ "ਕਲਾ ਸਿਰਫ ਕਲਾ ਲਈ "ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾਤਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਸਿਧਾ ਸਬੰਧ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੀ ਇਸ ਨੇ ਹੋਗੋ ਦੇ ਡਰਾਮਾ "ਹਰਨਾਨੀ "ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਨੇ ਗੋਤੀਰ ਨੂੰ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਲ ਮੋੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਆਲੋਚਕ ਬਣ ਗਿਆ ਫਿਰ ਇਸ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਸਪੇਨ,ਇਟਲੀ,ਅਲਜੀਰੀਆ,ਤਰਕੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਧਰਾਤਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਇਸ ਦੀ ਪਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਮਿਲੀ ਦੀ ਮਯੂਪਿਨ "(1835)ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ|ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਐਨਾਮਿਲਸ ਤੇ ਚੋਮਿਉਸ "(1872) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸਤ ਹੋਈ |ਇੰਗਲੇਡ ਦੇ ਪੀਟਰ ਅਤੇ ਵਾਇਲਡ ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰ੍ਵਾਬਤ ਹੋਏ |ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੀਵਤਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਸੀ ਇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਲਾ ਦਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ |ਇਸ ਦੀ 1872 ਵਿੱਚ ਮੋਤ ਹੋ ਗਈ।
## ਜੀਵਨ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ
ਹੈਂਡਬਾਲ

**ਹੈਂਡਬਾਲ** ਇੱਕ ਖੇਡ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ।ਇਕ ਟੀਮ ਵਿੱਚ 16 ਖਿਡਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ 7 ਖਿਡਾਰੀ ਹੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਲੰਬਈ 40 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਚੜਾਈੀ 20 ਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹੈਂਡਬਾਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
ਹੈਂਡਬਾਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1911 ਵਿੱਚ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਫ਼ਰੈਡਰਿਕ ਕਨੁਡਸੇਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।'ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਵਪਾਰਿਕ ਹੈਂਡਬਾਲ ਸੰਘ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1928 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹੈਂਡਬਾਲ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ 1972 (ਮਿਊਨਿਖ) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ 1976 (ਮਾਨਟਰੀਅਲ) ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
### ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ 
## ਖੇਡ ਦਾ ਢੰਗ 
* ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਗੇਂਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉਪਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
* ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੜ ਕੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
* ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਡ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਥ੍ਰੋ-ਇਨ ਦੂਜੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਜੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖੇਡ ਰਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਦਲਵਾਂ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਰੈਫਰੀ ਉਸ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਦੋ ਮਿੰਟ ਲਈ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੈਂਡਬਾਲ ਸੰਘ
* ਯੂਰਪੀਅਨ ਹੈਂਡਬਾਲ ਮਹਾਂਸੰਘ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਥਿਰਿੰਗ ਮਾਡਲ

**ਥਿਰਿੰਗ ਮਾਡਲ** ਇੱਕ ਇੰਨਬਿੰਨ ਹੱਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਹੈ ਜੋ (1+1) ਅਯਾਮਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਡੀਰਾਕ ਫੀਲਡ ਦੀਆਂ ਸਵੈ-ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਥਿਰਿੰਗ ਮਾਡਲ ਹੇਠਾਂ ਦਰਸਾਈ ਲਗਰਾਂਜੀਅਨ ਡੈੱਨਸਟੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,

:
\mathcal{L}= \overline{\psi}(i\partial\!\!\!/-m)\psi -\frac{g}{2}\left(\overline{\psi}\gamma^\mu\psi\right) \left(\overline{\psi}\gamma_\mu \psi\right)\ 
 
ਜਿੱਥੇ \psi=(\psi_+,\psi_-) ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, g ਕਪਲਿੰਗ ਸਥਿਰਾਂਕ ਹੈ, m ਪੁੰਜ ਹੈ, ਅਤੇ \gamma^\mu, \mu = 0,1 ਲਈ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ ਗਾਮਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਹਨ।

## ਪੁੰਜਹੀਣ ਮਾਮਲਾ
### ਇੰਨਬਿੰਨ ਹੱਲ
## ਪੁੰਜ ਵਾਲਾ ਥਿਰਿੰਗ ਮਾਡਲ ਜਾਂ MTM
### ਇੰਨਬਿੰਨ ਹੱਲ
## ਬੋਸਨਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਟੋਡਾ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ

ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਟੋਡਾ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ (ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮੋਰੀਕਾਜ਼ੂ ਟੋਡਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ) ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਲਗਰਾਂਜੀਅਨ ਤੋਂ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:

:\mathcal{L}=\frac{1}{2}\left[\left({\partial \phi \over \partial t},{\partial \phi \over \partial t}\right)-\left({\partial \phi \over \partial x}, {\partial \phi \over \partial x}\right)\right ]-{m^2 \over \beta^2}\sum_{i=1}^r n_i e^{\beta \alpha_i \cdot \phi}.

ਇੱਥੇ x ਅਤੇ t ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਹਨ,

(,), \mathfrak{h} ਉੱਤੇ ਕਾਕ-ਮੂਡੀ ਅਲਜਬਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ r-ਅਯਾਮੀ \mathfrak{h} ਕਾਰਟਨ ਅਲਜਬਰੇ ਦੀ ਕਿਲਿੰਗ ਕਿਸਮ ਹੈ,

&alpha;i, ਕਿਸੇ ਰੂਟ ਅਧਾਰ ਵਿੱਚ iਵਾਂ ਸਰਲ ਰੂਟ ਹੈ,

ni, ਕੋਜ਼ੀਟਰ ਨੰਬਰ ਹੈ,

m, ਪੁੰਜ (ਜਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਪੁੰਜ) ਹੈ, ਅਤੇ

β, ਕਪਲਿੰਗ ਸਥਿਰਾਂਕ ਹੈ।

ਫੇਰ ਇੱਕ **ਟੋਡਾ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ** ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ φ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਜੋ 2-ਅਯਾਮੀ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਂਦਾ (ਮੈਪਿੰਗ ਕਰਦਾ) ਹੈ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਇਲੁਰ-ਲਗਰਾਂਜੀਅਨ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕਾਕ-ਮੂਡੀ ਅਲਜਬਰਾ ਸੀਮਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਟੋਡਾ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਅੱਫਾਈਨ (ਸਮਾਂਤਰ ਸਬੰਧਾਂਤਮਿਕ) ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅੱਫਾਈਨ ਟੋਡਾ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ (ਮੇਲ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫੀਲਡ φ ਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ/ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਦ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਹਾਈਪਰਬੋਲਿਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹਾਈਪਰਬੋਲਿਕ ਟੋਡਾ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਟੋਡਾ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਇੰਟਗ੍ਰੇਬਲ ਮਾਡਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਸੌਲੀਟੌਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਉਦਾਹਰਨਾਂ
ਲੀਓਵਿੱਲੇ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ A1 ਕਾਰਟਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਸਿੰਨਸ਼ (sinh)-ਜੌਰਡਨ ਮਾਡਲ, ਸਰਵ ਸਧਾਰਨਕ੍ਰਿਤ ਕਾਰਟਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ

:\begin{pmatrix} 2&-2 \\ -2&2 \end{pmatrix}

ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੇਲ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ φ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ (ਕੰਪੋਨੈਂਟ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਦ β ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਅੱਫਾਈਨ ਟੋਡਾ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਹੈ। 
ਸਾਈਨ-ਜੌਰਡਨ ਮਾਡਲ ਇਸੇ ਕਾਰਟਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਵਾਲਾ ਮਾਡਲ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ β ਕਾਲਪਨਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਬਾਜੀਰਾਓ ਮਸਤਾਨੀ (ਫਿਲਮ)

**ਬਾਜੀਰਾਓ ਮਸਤਾਨੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਬੰਸਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਮਰਾਠਾ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ I ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਘਰਵਾਲੀ ਮਸਤਾਨੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਾਜੀਰਾਓ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਸਤਾਨੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘਰਵਾਲੀ ਕਾਸ਼ੀਬਾਈ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 18 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰੀਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਨੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵੈੱਸ-ਜ਼ੁਮੀਨੋ-ਵਿੱਟਨ ਮਾਡਲ

ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਅੰਦਰ, ਵੈੱਸ-ਜ਼ੁਮੀਨੋ-ਵਿੱਟਨ ਮਾਡਲ (WZW), ਜਿਸਨੂੰ ਵੈੱਸ-ਜ਼ੁਮੀਨੋ-ਨੋਵੀਕੋਵ-ਵਿੱਟਨ ਮਾਡਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਨਫਰਮਲ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਲ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਹੱਲ ਅੱਫਾਈਨ ਕਾਕ-ਮੂਡੀ ਅਲਜਬਰੇ ਰੁਾਹੀਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਜੂਲੀਅਸ ਵੈੱਸ, ਬਰੂਨੋ ਜ਼ੁਮੀਨੋ, ਸਰਗੇਇ ਨੋਵੀਕੋਵ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਵਿੱਟਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵੈੱਸ-ਜ਼ੁਮੀਨੋ ਮਾਡਲ

ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, **ਵੈੱਸ-ਜ਼ੁਮੀਨੋ ਮਾਡਲ** ਸੁਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚਾਰ-ਅਯਾਮੀ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗਿਆਤ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। 1974 ਵਿੱਚ, ਜੁਲੀਅਸ ਵੈੱਸ ਅਤੇ ਬਰੂਨੋ ਜ਼ੁਮੀਨੋ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਚੀਰਲ ਸੁੱਪਰਫੀਲਡ (ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸਕੇਲਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਪਿੱਨੌਰ ਫਰਮੀਔਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ) ਦੇ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਅਜੋਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਕਿਊਬਿਕ ਸੁੱਪਰਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਇੱਕ ਪੁਨਰ-ਮਾਨਕੀਕਰਨਯੋਗ ਥਿਊਰੀ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਫਲੈਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ \mathrm{diag}(-1,1,1,1) ਵਾਲੇ ਚਾਰ-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅੰਦਰ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁੰਜਹੀਣ ਵੈੱਸ-ਜ਼ੁਮੀਨੋ ਮਾਡਲ ਦਾ ਲਗਰਾਂਜੀਅਨ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,

::\mathcal{L}=-\frac{1}{2}(\partial S)^{2}-\frac{1}{2}(\partial P)^{2}-\frac{1}{2}\bar{\psi} \partial\!\!\!/ \psi

ਜਿਸ ਵਿੱਚ, 
S ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਹੈ,

P ਇੱਕ ਸੂਡੋਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਹੈ ਅਤੇ

\psi ਇੱਕ ਮਾਜੋਰਾਨਾ ਸਪਿੱਨੌਰ ਫੀਲਡ ਹੈ।

ਸੁੱਪਰਅਲਜਬਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਅਧੀਨ ਇਹ ਐਕਸ਼ਨ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੀ ਅਤਿਸੂਖਮ ਕਿਸਮ ਇਹ ਹੈ: 
 
::\delta_{\epsilon} S=\bar{\epsilon} \psi
::\delta_{\epsilon} P =\bar{\epsilon} \gamma_{5} \psi
::\delta_{\epsilon} \psi =\partial\!\!\!/ (S+P\gamma_{5})\epsilon 

ਜਿੱਥੇ \epsilon ਇੱਕ ਮਾਜੋਰਾਨਾ ਸਪਿੱਨੌਰ-ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ ਅਤੇ

\gamma_{5} ਚੀਰੈਲਿਟੀ ਓਪਰੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੁੱਪਰਸਮਰੂਪਤਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ (ਸੋਧੇ ਹੋਏ) ਸੈੱਟ ਅਧੀਨ ਸਥਿਰਤਾ (ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ) ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਜਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫੀਲਡਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪੁੰਜ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਕੁੱਝ ਅਲਜਬਰਿਕ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਧੀਨ ਕਪਲਿੰਗ ਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਰਕਮਾਂ ਜੋੜਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ ਕਿ S, P ਅਤੇ \psi ਫੀਲਡਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਰਲ ਸੁੱਪਰਫੀਲਡ ਵਾਸਤੇ ਸੁੱਪਰਪੁਟੈਸ਼ਲ ਤੋਂ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਪਰਸਮਿੱਟਰੀ
ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਖ਼ਾਨ

ਉਸਤਾਦ **ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਖਾਨ** (ਜਨਮ 19 ਅਗਸਤ 1908) ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ। ਖਿਆਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਧ੍ਰੁਪਦ, ਧਮਾਰ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਦਾ ਜਨਮ ਬਹਿਰਾਮ ਖਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਨਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਛੋਟੇ ਯੂਸਫ਼ ਖਾਨ ਹੀ ਉਸਦੇ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਬੜੇ ਯੂਸਫ਼ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵੱਡਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਂਦ ਖਾਨ, ਬਰਖੁਰਦਾਰ ਖਾਨ, ਮਹਤਾਬ ਖਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਗਵਾਲੀਅਰ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲੀ। ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਖੁਦ ਦਾ ਅੰਦਾਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ। 

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* ਆਈਟੀਸੀ ਅਵਾਰਡ (1994) 
* ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (2009)
* ਕਾਸ਼ੀ ਸਵਰ ਗੰਗਾ ਅਵਾਰਡ (2003)
* ਰਸ ਸਾਗਰ ਅਵਾਰਡ (2004)
* ਭੁਵਲਕਾ ਅਵਾਰਡ (2010) 
* ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ (2013) - ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਐਨਸੀਟੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
* ਆਈ. ਟੀ. ਸੀ. ਸੰਗੀਤ ਰਿਸਰਚ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ (1994) 
* ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2009) 
* ਕਾਸ਼ੀ ਸਵਰ ਗੰਗਾ ਪੁਰਸਕਾਰ (2003) 
* ਰਾਸ ਸਾਗਰ (ਸਿਰਲੇਖ) ਪੁਰਸਕਾਰ (2004) 
* ਭੁਵਾਲਕਾ ਅਵਾਰਡ (2010) 
* ਦਿੱਲੀ ਐੱਨ. ਸੀ. ਟੀ. ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ (2013) ।

ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਆਡੀਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2015 ਵਿੱਚ "ਬੰਗ ਬਿਭੂਸ਼ਣ" ਦੇ ਵੱਕਾਰੀ ਖਿਤਾਬ ਸਮੇਤ ਨਾਮਵਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਖਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣਾ
ਯਾਂਗ-ਮਿਲਜ਼ ਥਿਊਰੀ

ਯਾਂਗ-ਮਿਲਜ਼ ਥਿਊਰੀ ਇੱਕ ਗੇਜ ਥਿਊਰੀ ਹੈ ਜੋ SU(N) ਗਰੁੱਪ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਸੰਖੇਪ ਅਰਧ-ਸਰਲ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। 

ਯਾਂਗ-ਮਿਲਜ਼ ਥਿਊਰੀ ਇਹਨਾਂ ਗੈਰ-ਅਬੇਲੀਅਨ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮੁਡਲੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਮੰਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਬਲ (SU(3) ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ) ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰੋਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਬਲਾਂ (ਯਾਨਿ ਕਿ U(1) × SU(2)) ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ ਦੀ ਜੜ ਹੈ। ਇਸਤਰਾਂ ਇਹ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ, ਪ੍ਰਤਿ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਦਾ ਅਧਾਰ ਰਚਦੀ ਹੈ।  

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਵਰਣ
## ਗਣਿਤਿਕ ਸੰਖੇਪ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
## ਯਾਂਗ-ਮਿਲਜ਼ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
## ਪ੍ਰਸਾਰਕ
## ਬੀਟਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੇਲ
## ਅਣਸੁਲਝੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ

**ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਭਵਨਾਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ranveer Singh** **Bhavnani**; ਜਨਮ 6 ਜੁਲਾਈ 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ 2012 ਤੋਂ ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ 100 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 

ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਲੂਮਿੰਗਟਨ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਬੈਂਡ ਬਾਜਾ ਬਾਰਾਤ (2010) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਡੈਬਿਊ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਡਰਾਮਾ ਲੁਟੇਰਾ (2013) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਸ ਚੋਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ, ਗੋਲੀਓਂ ਕੀ ਰਾਸਲੀਲਾ ਰਾਮ-ਲੀਲਾ (2013), ਬਾਜੀਰਾਓ ਮਸਤਾਨੀ  (2015) ਅਤੇ ਪਦਮਾਵਤ (2018) ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਈ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਸਿੰਬਾ (2018) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਗੀਤਕ ਡਰਾਮਾ ਗਲੀ ਬੁਆਏ (2019) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਭਰਦੇ ਰੈਪਰ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਫਿਲਮ 83 (2021) ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਰਨ ਜੌਹਰ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਰੌਕੀ ਔਰ ਰਾਣੀ ਕੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ (2023) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦਿਲ ਧੜਕਨੇ ਦੋ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸਦੀ ਅਕਸਰ ਸਹਿ-ਕਲਾਕਾਰ ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ। ਪਰਦੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫੈਸ਼ਨ ਸੈਂਸ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਬੰਸਾਲੀ

**ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਬੰਸਾਲੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਬੰਸਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣਾ "ਲੀਲਾ" ਤਖ਼ਲਸ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਰੱਖਿਆ। ਲੀਲਾ ਬੰਸਾਲੀ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਐਸਐਲਬੀ ਫਿਲਮਸ ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਉਸ ਖੋਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਕਾਨਾਗਾਵਾ ਦੀ ਸੰਧੀ

**ਕਾਨਾਗਾਵਾ ਦੀ ਸੰਧੀ** ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਮਾਰਚ 1854 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਹ ਸੰਧੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਸੰਧੀ ਸੀ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਨਾਗਾਵਾ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਧਾਰਾਵਾਂ
*ਸ਼ੀਮੋਦਾ ਅਤੇ ਹਾਕੋਦੋਤੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲਾ, ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਲੈਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਗਈ।
*ਸ਼ੀਮੋਦਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਗਿਆ।
*ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਤੇ ਅਮਲੇ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਵੇਗਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ

thumb|ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਫਾਇਰ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ
**ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ** ( ) ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2010 census, ਅਨੁਸਾਰਟ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 22,423 ਸੀ। ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਆਪਣੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਡੇਟਰੋਇਟ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਾਈਲੈਂਡ ਪਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ।

20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੋਲਿਸ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਕੇਂਦਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸਿਟੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਨਾਮ 
ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਦਾ ਨਾਮ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ੌਜੀ ਜੀਨ ਫਰੈਂਕੋਇਸ ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ
ਜੋ ਡੇਟਰੋਇਟ ਵਿਖੇ ਫੋਰਟ ਸ਼ੇਲਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਪੋਲਿਸ਼ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ 1914 ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਡਾਡਜ਼ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਪਲਾਂਟ ਖੁੱਲਿਆ। ਪੋਲ ਲੋਕ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਨੁਪਾਤਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਈ ਵਾਰੀ ਡੇਟਰੋਇਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੋਲਿਸ਼ ਇਲਾਕੇ ਪੋਲਟਾਊਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  2010 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਰਵੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੈਮਟ੍ਰੈਮਕ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 14.5% ਪੋਲਿਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ; 1970 ਵਿੱਚ 90% ਪੋਲਿਸ਼ ਆਬਾਦੀ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯਮਨ), ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼), ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਯੂਰਪ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ) ਤੋਂ ਪਰਵਾਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ। 2010 ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਰਵੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ 41.1% ਸੀ।  ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਖੋਂ ਵੰਨਸਵੰਨਾ ਸਿਟੀ ਬਣ ਗਿਆ। (ਹੇਠ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅੰਕੜੇ ਦੇਖੋ)। ਆਬਾਦੀ 1950 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ 43.355, ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ 18.372 ਸੀ।

## Notes 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਵਿਧਵਾ ਮੱਕੜੀ

***ਲੈਟਰੋਡੇਕਟਸ ***(ਵਿਧਵਾ ਮੱਕੜੀ) ਮੱਕੜੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਥਿਰਡਿਲਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਜਿਣਸ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਵਿਧਵਾ ਮੱਕੜੀ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ 33 ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਮਾਦਾ ਲੈਟਰੋਡੇਕਟਸ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭੂਰੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਸੁਭਾਅ 
ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ sexual cannibalism ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਇਹ ਸੰਭੋਗ ਮਗਰੋਂ ਨਰ ਲੈਟਰੋਡੇਕਟਸ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਂ **ਵਿਧਵਾ ਮਕੜੀ** ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ 
right|thumb|200x200px|*L. hesperus* hair and markings
thumb|*L. hesperus* profile

### ਅਮੇਰਿਕਾਸ 
thumb|*L. hesperus* with egg sac
thumb|Ventral side of a *L. geometricus* displaying the hourglass marking
thumb|Dorsal side of a *L. geometricus* in Colorado, USA

### ਯੂਰੋਪ, ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ 
thumb|*L. tredecimguttatus* female

### ਉਪ-ਸਹਾਰਾਈ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ 
thumb|Male *L. elegans* from Japan

### ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ 
### ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਓਸੇਨੀਆ 
thumb|*Latrodectus hasseltii*

### ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਵਿੱਚ 
## ਡੰਗ 
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ 
* List of spiders associated with cutaneous reactions

## ਹਵਾਲੇ 
## ਸ੍ਰੋਤ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
 Media related to *Latrodectus* at Wikimedia Commons
 Data related to  at Wikispecies

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਟੈਕਿਓਨਿਕ ਫੀਲਡ

ਇੱਕ **ਟੈਕਿਓਨਿਕ ਫੀਲਡ**, ਜਾਂ ਸਰਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਕਿਓਨ, ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪੁੰਜ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਟੈਕਿਓਨ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਕਣ) ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਮਿੱਥ ਸੰਕਲਪ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪੁੰਜ ਵਾਲੀਆਂ ਫੀਲਡਾਂ ਨੇ ਅਜੋਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ- ਕਿਸੇ ਟੈਕਿਓਨਿਕ ਪੁੰਜ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਜਾਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ (ਕਾਰਣਾਤਮਿਕਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ)।

ਸ਼ਬਦ “ਟੈਕਿਓਨ” ਇੱਕ 1967 ਦੇ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਗੇਰਾਲਡ ਫੇਨਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਉਛਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪੁੰਜ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫੇਨਬਰਗ ਦਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫੀਲਡਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਫੇਨਬਰਗ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੇ ਸੁੱਪਰਕਲਿਊਮੀਨਲ ਸਪੀਡਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸਗੋਂ, ਕਾਲਪਨਿਕ ਪੁੰਜ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਜਿਸ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਫੀਲਡ ਨਿਕਾਸ ਟੈਕਿਓਨਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵਿਕਿਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਤੀਜਨ ਬਣਤਰ ਕੋਈ ਭੌਤਿਕੀ ਟੈਕਿਓਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਟੈਕਿਓਨ ਕੰਡੈੱਨਸੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਾਹਰਨ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੌਨ ਦੀ ਕੰਡੈੱਨਸੇਸ਼ਨ ਹੈ।

ਅਜੋਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਬੱਧ ਉਤੇਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟੈਕਿਓਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਾਨਬੱਧ ਉਤੇਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮੋਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਥਾਨਬੱਧ ਪਰਚਰਬੇਸ਼ਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਐਕਪੋਨੈਂਸ਼ੀਅਲ (ਘਾਤੀ) ਵਾਧੇ ਦਾ ਝਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਚਰਬੇਸ਼ਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲੀ ਲਾਈਟ ਕੋਨ ਅੰਦਰ ਹਰੇਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜੋਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਵਿਆਖਿਆ
### ਟੈਕਿਓਨਿਕ ਕੰਡੈੱਨਸੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
### ਇੱਕ ਟੈਕਿਓਨਿਕ ਫੀਲਡ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤ ਸੰਚਾਰ
## ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਮਹੱਤਤਾ
## ਕੰਡੈੱਨਸੇਸ਼ਨ
## ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਟੈਕਿਓਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੀ ਸੰਧੀ

**ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਸੰਧੀ** ਸੰਨ 1951 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸੰਧੀ ਹੋਈ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਨ।
## ਧਰਾਵਾਂ
*ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਸੀ।
*ਇਸ ਸੰਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸੰਧੀ ਮਗਰੋਂ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਨਾਵਾ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦੇਣਗੀਆਂ, ਪਰੰਤੁ ਅਮਰੀਕਾ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਜਾਪਾਨ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਵੇ।
*ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
*ਜਾਪਾਨ ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਰੱਖੇਗਾ।
*ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆ ਨਾਲ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਕੋਈ ਹਾਨੀ-ਪੂਰਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਹਨਾਂ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਪਾਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਹਰ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇਣਗੇ।
*ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਹੁਲਤ ਅਤੇ ਸਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਯੁਕਾਵਾ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ

ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, '*ਯੁਕਾਵਾ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ*, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੀਡੇਕੀ ਯੁਕਾਵਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਕਿਸਮ ਦੀ, ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ϕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੀਰਾਕ ਫੀਲਡ ψ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈ।

:V \approx g\bar\psi \phi \psi (ਸਕੇਲਰ) or g \bar \psi i\gamma^5 \phi \psi (ਸੂਡੋਸਕੇਲਰ)

**ਯੁਕਾਵਾ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ** ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਿਊਕਲੌਨਾਂ (ਜੋ ਫਰਮੀਔਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ) ਦਰਮਿਆਨ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਬਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਈਔਨਾਂ (ਜੋ ਸੂਡੋਸਕੇਲਰ ਮੀਜ਼ੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ) ਦੁਆਰਾ ਵਿਚੋਲਗਿਰੀ ਕਰਕੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। **ਯੁਕਾਵਾ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ** ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਅਤੇ ਪੁੰਜਹੀਣ ਕੁਆਰਕ ਅਤੇ ਲੈਪਟੌਨ ਫੀਲਡਾਂ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨ ਕਣਾਂ) ਦਰਮਿਆਨ ਮੇਲ (ਕਪਲਿੰਗ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਸਮਰੂਪਤਾ ਟੁੱਟਣ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਮੀਜ਼ੌਨ ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਦੇ ਵੈੱਕਮ ਉਮੀਦ ਮੁੱਲ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਪੁੰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

## ਐਕਸ਼ਨ
## ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ
## ਤੁਰੰਤ ਸਮਰੂਪਤਾ ਟੁੱਟਣਾ
## ਮਾਜੋਰਾਨਾ ਰੂਪ
## ਫੇਨਮੈਨ ਕਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ

[thumb|320x320px|ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ [ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਜੇਐਨਯੂ ਵਿੱਚ, 2012]]
320 px|thumb
**ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹੈ। 1974 ਤੋਂ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਜੂਨ 2006 ਤੋਂ ਮਈ 2011 ਤੱਕ ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਯੋਜਨਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ ਸਤੰਬਰ 1945 ਨੂੰ  ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਜਟਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਡੈਲੀ ਕਾਲਜ, ਇੰਦੌਰ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਮੈਰਿਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਆਨਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1966 ਵਿੱਚ ਰੋਡਸ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ Balliol ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ Nuffield ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ B.Phil D.Phil ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਟਨਾਇਕ 1969 ਵਿੱਚ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਲੇਅਰ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1974 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ  ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ  ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤਕ ਉੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਹ CESP ਵਿਖੇ  ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਖਾਮੋਏ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਚੇਅਰ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਸੀ।

ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇ  macroeconomics ਅਤੇ  political economy ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ *Time, Inflation and Growth* (1988), *Economics and Egalitarianism* (1990), *Whatever Happened to Imperialism and Other Essays* (1995), *Accumulation and Stability Under Capitalism* (1997), *The Retreat to Unfreedom* (2003), *The Value of Money* (2008) ਅਤੇ *Re-envisioning Socialism* (2011). ਉਹ *Social Scientist ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। * ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਖੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਾਹਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਹਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਊਸ਼ਾ ਪਟਨਾਇਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਸੈਂਟਰ (CESP) ਤੋਂ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ।

ਜੂਨ 2006 ਤੋਂ ਮਈ 2011 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਯੋਜਨਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਪਟਨਾਇਕ ਗਲੋਬਲ ਵਿੱਤੀ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਸੁਧਾਰ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਮੈਂਬਰੀ ਉੱਚ-ਸ਼ਕਤੀ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਯੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਈਲਿਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ, ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਬੈਲਜੀਅਨ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ Francois Houtart ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਲਈ ਏਕੂਆਡੋਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਪਾਇਡਰੋ Paez ਸਨ।

## ਵਿਚਾਰ 
ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ, ਨਵਉਦਾਰਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ, ਹਿੰਦੂਤਵ ਦਾ ਕੱਟੜ ਆਲੋਚਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਿਸਟ-ਲੈਨਿਨਿਸਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਘੋਰ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹੱਲ ਰਾਜ ਦੇ ਜਮਾਤੀ  ਝੁਕਾਅ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Home page at JNU
* 
* Video of Joseph Stiglitz and Prabhat Patnaik discussing "An Emergent India: Prospects and Problems" 13 Feb 2007 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ

**ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ**, ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਬ-ਸੈੱਟ ਅੰਦਰ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਤਹਿ ਅੰਦਤ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਸਤਹਿ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰੇਕ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਅਕਸਰ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਪੇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤਰਲ ਦੀ ਸਪੀਡ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਮਾਡਲ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਮਾਡਲ, ਜਿਵੇਂ ਚੁੰਬਕੀ ਜਾਂ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਬਲ, ਜੋ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਹੋਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ (ਬਹੁਪਰਤਾਂ) ਉੱਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਖਮ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਪੇਸਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਤਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ, ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਦੇ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਪਰਸ਼ ਵੈਕਟਰ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਪ੍ਰਤਿ ਟੈਨਜੈਂਟ ਬੰਡਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ, ਟੈਂਸਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਦੇ ਸਬ-ਸੈੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਿਯਮ ਤੇ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਉੱਤੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤਹਿ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਉਦਾਹਰਨਾਂ
ਗਰੇਂਡੀਅੰਟ ਫੀਲਡ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਉੱਤੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ
ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਅਤੇ ਇੰਟਗ੍ਰਲ ਕੈਲਕੁਲਸ ਦੇ ਤੱਤ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਬਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦਾ ਲਾਈਨ ਇੰਟਗ੍ਰਲ ਕਿਸੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸੇ ਬਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਅਖਿਆ ਅਧੀਨ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਤੇ ਕੈਲਕੁਲਸ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਥਿਊਰਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦ੍ਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਕਟਰਾਂ ਫੀਲਡਾਂ ਨੂੰ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਵੇਗ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ-ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਭੌਤਿਕੀ ਸਹਿਜ ਗਿਆਨ ਡਾਇਵਰਜੰਸ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜੋ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਘਣਫਲ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਦਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਕਰਲ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜੋ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ)।

## n-ਅਯਾਮੀ ਤੇ n-ਟੁੱਪਲ
ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਵਿੱਚ, n-ਅਯਾਮੀ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਡੋਮੇਨ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ-ਮੁੱਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਡੋਮੇਨ ਦੇ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ n-ਟੁਪਲ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਸਿਸਟਮ ਤੱਕ ਲੰਘਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਦੇ ਖੁੱਲੇ ਸਬ-ਸੈੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਤਿਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸਬ-ਸੈੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਸਤਹਿ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਸਪਰਸ਼ ਤੀਰ (ਇੱਕ ਟੇਨਜੈਂਟ ਵੈਕਟਰ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਟੈਂਸਰ ਫੀਲਡ

**ਟੈਂਸਰ ਫੀਲਡ** ਗਣਿਤ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗਣਿਤਿਕ ਸਪੇਸ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਜਾਂ ਮੈਨੀਫੋਲਡ) ਦੇ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੈਂਸਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਣਿਤਿਕ ਬਣਤਰਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਂਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਅਸਲ ਟੈਂਸਰ ਫੀਲਡਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ **ਰੀਮਾੱਨ ਕਰਵੇਚਰ ਟੈਂਸਰ** ਹੈ।

## ਉਪਯੋਗ
ਟੈਂਸਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ), ਅਲਜਬਰਿਕ ਰੇਖਾਗਣਿਤ, ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ, ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਉਪਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਟੈਂਸਰ ਕਿਸੇ ਸਕੇਲਰ (ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਨੰਬਰ ਜੋ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੰਬਾਈ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ (ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਤੀਰ) ਦਾ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨਕਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਇੱਕ ਟੈਂਸਰ ਫੀਲਡ ਕਿਸੇ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਜਾਂ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦਾ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨਕਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਪੇਸ ਦੇ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਜਾਂ ਵੈਕਟਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਜਾਣਪਛਾਣ
ਰੇਖਾ-ਗਣਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ,ਟੈਂਸਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ), ਅਲਜਬਰਿਕ ਰੇਖਾਗਣਿਤ, ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ, ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਉਪਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ)

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਭੌਤਿਕੀ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਮਝ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ “ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ” ਸਮਝ ਤੱਕ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਰਚਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤੋਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਰਚਣ ਵਾਸਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨਕਰਨ ਹੈ। ਫੀਲਡ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਦੀ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਫੀਲਫ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਾਂਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਫੋਟੌਨਾਂ ਵੱਲ ਫੀਲਡ ਕੁਆਂਟਾ (ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਲਾਈਟ ਕੁਆਂਟਾ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੰਡੈੱਨਸਡ ਪਦਾਰਥ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਔਪਟਿਕਸ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੈ।

## ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤਰੀਕੇ
### ਕਾਨੋਨੀਕਲ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
### ਕੋਵੇਰੀਅੰਟ ਕਾਨੋਨੀਕਲ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
### ਡੋਫੌਰਮੇਸ਼ਨ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
### ਜੀਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
### ਲੂਪ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
### ਪਾਥ ਇੰਟਗ੍ਰਲ ਕੁਆਂਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
### ਸ਼ਵਿੰਗਰ ਦਾ ਬਦਲਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਪਹਿਲੀ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
* ਫੇਨਮੈਨ ਪਾਥ ਇੰਟਗ੍ਰਲ
* ਫੋਟੌਨ ਪੋਲਰਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
* ਕੁਆਂਟਮ ਹਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵ
* ਕੁਆਂਟਮ ਸੰਖਿਆ

## ਹਵਾਲੇ 
* Abraham, R. & Marsden (1985): *Foundations of Mechanics*, ed. Addison–Wesley, ISBN 0-8053-0102-X.
* M. Peskin, D. Schroeder, *An Introduction to Quantum Field Theory* (Westview Press, 1995) ISBN 0-201-50397-2
* Weinberg, Steven, *The Quantum Theory of Fields* (3 volumes)
* G. Giachetta, L. Mangiarotti, G. Sardanashvily, *Geometric and Algebraic Topological Methods in Quantum Mechanics* (World Scientific, 2005) ISBN 981-256-129-3

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤਿਕ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਰੋਜ਼ੇ

**ਰੋਜ਼ੇ** (rosé) ਵਾਈਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲ ਵਾਈਨ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਫਿੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵਾਈਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੇ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਈਨ
1546

**1546** 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1540 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*14 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਪੁਲਾਡ ਵਿਗਿਆਨੀ ਟਾਇਚੋ ਬਰਾਹੇ ਦਾ ਜਨਮ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਜਾਪਾਨ

**ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਜਾਪਾਨ** ਸੰਨ 1882 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੇਈਜੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਬੈਂਕ ਦਾ ਸਥਾਪਨਾ ਮਗਰੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਉਂਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਬੈਂਕ
ਸ਼ਰਦ ਜੋਸ਼ੀ

**ਸ਼ਰਦ ਅਨੰਤਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ** (3 ਸਤੰਬਰ 1935 - 12 ਦਸੰਬਰ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਵਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਪਕਸ਼ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ (ਕਿਸਾਨ 'ਸੰਗਠਨ') ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।  ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ 5 ਜੁਲਾਈ 2004 ਤੋਂ 4 ਜੁਲਾਈ 2010 ਤਕ 5 ਸਾਲ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। 9 ਜਨਵਰੀ  2010 ਨੂੰ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਈ 33% ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਿੱਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਸੰਸਦ ਸੀ।

ਸ਼ਰਦ ਜੋਸ਼ੀ ਮੋਹਰੀ ਗਲੋਬਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਫੋਰਮ (WAF), ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।  ਉਹ  ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਬਾਨੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਯੂਨੀਅਨ ਹੈ।"

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸ਼ਰਦ ਜੋਸ਼ੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਸਤਾਰਾ ਵਿਖੇ 3 ਸਤੰਬਰ 1935 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਨੰਤ ਨਾਰਾਇਣ (1905-70) ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਬਾਈ ਜੋਸ਼ੀ (1910-92) ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1957 ਵਿਚ, ਸਾਈਡਨਹਮ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ, ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨਫਰਮੈਟਿਕਸ (ਲੁਸਾਨੇ, 1974); ਅਵਾਰਡ: ਬੈਕਿੰਗ ਲਈ ਸੀ ਈ ਰੰਡਲੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ (1955), ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਸੇਤਜੀ ਡਾਡੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਪੂਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 1957–58; I.P.S ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਸੇਵਾ (ਕਲਾਸ I) 1958-68; I.P.S ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਸੇਵਾ (ਕਲਾਸ I) 1958-68; ਚੀਫ਼ ਇਨਫਰਮੈਟਿਕਸ ਸਰਵਿਸ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਊਰੋ, UPU, ਬਰਨ, ਸਵਿਟਜਰਲੈਡ, 1968-77।(ਉਸਨੇ ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ)।

## ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀ 
ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਨਤਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ। ਉਹ  ਕਿਸਾਨ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ (KCC) ਦਾ ਵੀ ਬਾਨੀ ਆਗੂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 14 ਰਾਜਾਂ  – ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੜੀਸਾ, ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ, ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਬਿਜਲੀ ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਡੰਪਿੰਗ ਵਿਰੁੱਧ, ਦਿਹਾਤੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼, ਗੰਨਾ, ਤੰਬਾਕੂ, ਦੁੱਧ, ਝੋਨੇ, ਕਪਾਹ ਦੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਭਾਅ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਗੁਜਰਾਤ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਆਦਿ  ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 

ਉਹ    ਆਦਿ ਲਈ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਵੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਘਾਦੀ (SMA) 
ਸ਼ਰਦ ਜੋਸ਼ੀ ਦਿਹਾਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੰਗਠਨ ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਘਾਦੀ ਦਾ ਵੀ ਬਾਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਹੱਕ ਦੇ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਮੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ। 

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ 
* Organisation of Peasants: Thought and Practice
* Bharat Speaks Out (1982)
* Bharat Eyeview (1986)
* The Women's Question (1986),
* Answering Before God (1994)

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟਿਕੈਤ
* ਰਾਜੂ ਸ਼ੇਟੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਟੀਨਾ ਮੋਦੋੱਤੀ

**ਟੀਨਾ ਮੋਦੋੱਤੀ** ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ : Tina Modotti  ( 16 ਅਗਸਤ (ਜਾਂ 17) 1896- 5 ਜਨਵਰੀ 1942 )  (ਕੋਮਿੰਟਰਨ ) ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ  ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਮਾਡਲ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।

## ਗੇਲਰੀ

File:Edward Weston tinamodottimi1921.jpg|Modotti by Weston in 1921
File:Tina Modotti with her arms raised - Edward Weston restoration.jpg| Tina Modotti with arms raised - Edward Weston, c. 1921
File:Jane Reece Have Drowned My Glory in a Shallow Cup (Tina Modotti) 1919.jpg|Tina Modotti by Jane Reece c. 1919

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1896
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਬੇਲੂਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਰ ਸੁੰਦਰਰਾਜਾ ਆਇੰਗਰ

**ਬੇਲੂਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਰ ਸੁੰਦਰਰਾਜਾ ਆਇੰਗਰ** (14 ਦਸੰਬਰ 1918 – 20 ਅਗਸਤ 2014), ਜਾਂ **ਬੀ.ਕੇ.ਐੱਸ. ਆਇੰਗਰ**, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਗਾ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਯੋਗਾ ਸਟਾਈਲ "ਆਇੰਗਰ ਯੋਗਾ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਯੋਗਾ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ; ਯੋਗਾ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਪਤੰਜਲੀ ਦੇ ਯੋਗਸੂਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ। ਇਹ ਤਿਰੂਮਲਾਈ ਕਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਾਰੀਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਯੋਗਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ

**ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ** ਜਾਂ **ਤੀਜੀ ਸੂਚੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਅਨਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ 52 ਮਸਲੇ ਹਨ। ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨਕ ਭਾਗ ਤਿੰਨ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ- ਸੰਘ ਸੂਚੀ, ਰਾਜ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
ਗੂਗਲ ਹੈਂਗਆਊਟਜ਼

**ਗੂਗਲ ਹੈਂਗਆਊਟਜ਼** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Google Hangouts) ਗੂਗਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂਗਲ ਉਤਪਾਦ
1654

**1654** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1650 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*15 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਰੀਕਾਰਡ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਟਸਕਨੀ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਰੀਕਾਰਡ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1852

**1852** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1850 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
## ਜਨਮ
*15 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਫ਼੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈਨਰੀ ਬੈਕੇਰਲ ਦਾ ਜਨਮ।
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਕਟਾਈ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਿੱਖੇ ਧਾਰਦਾਰ ਔਜਾਰ ਨਾਲ਼ ਦੋ ਤੋਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵੱਧ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਟਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਂਚੀ, ਚਾਕੂ, ਦਾਤਰੀ ਅਤੇ ਆਰੀ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਟਾਈ
15 ਦਸੰਬਰ

**15 ਦਸੰਬਰ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 349ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 350ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 16 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 1 ਪੋਹ ਬਣਦਾ ਹੈ।

## ਵਾਕਿਆ
* 1654 &ndash; ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਟਸਕਨੀ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਇਆ ਸੀ।
* 1871 &ndash; ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਲੇ ਬੁੱਚੜ ਮਾਰਨ ਬਦਲੇ 4 ਨਾਮਧਾਰੀ ਸਿੰਘਾਂ ਬੀਹਲਾ ਸਿੰਘ, ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਪਟਵਾਰੀ, ਲਹਿਣਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਫਤਿਹ ਸਿਘ ਭਾਟੜਾ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਅਤੇ 3 ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ।
* 1877 &ndash; ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਫ਼ੋਨੋ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ।
* 1924 &ndash; ਜਥੇਦਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫ਼ੇਰੂਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੌਦਵਾਂ ਜਥਾ ਜੈਤੋ ਨੂੰ ਚੱਲਿਆ।
* 1950 &ndash; ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਸਿੱਖ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਬੁਲਾ ਲਈ।
* 1961 &ndash; ਨਾਜ਼ੀ ਅਫ਼ਸਰ ਐਡੋਲਫ਼ ਆਇਚਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ।
* 1964 &ndash; ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ।
* 1983 &ndash; ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਚਲੇ ਗਏ।

## ਜਨਮ
]]
* 1852 &ndash; ਫ਼੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈਨਰੀ ਬੈਕੇਰਲ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1859 &ndash; ਰੂਸੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਏਸਪੇਰਾਨਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਖੋਜੀ ਲੁਦਵਿਕ ਜ਼ਾਮੇਨਹੋਫ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1860 &ndash; ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਨੀਅਲ ਰੀਬਰਗ ਫਿਨਸਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1908 &ndash; ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਤ, ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਵਾਮੀ ਰੰਗਾਨਾਥਨੰਦਾ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1913 &ndash; ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਮਿਊਰੀਅਲ ਰੂਕਾਇਜ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1916 &ndash; ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਮੌਰਾਈਸ ਵਿਕਕਿਨਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1923 &ndash; ਅਮਰੀਕਾ-ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫ੍ਰੀਮੈਨ ਡਾਈਸਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1924 &ndash; ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇਕ ਚੰਦ ਸੈਣੀ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1934 &ndash; ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸਿਰੀ ਰਾਮ ਅਰਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1956 &ndash; ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਜਸਵਿੰਦਰ (ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ) ਦਾ ਜਨਮ।
* 1965 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਸ਼ਟ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1976 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਾਈਚੁੰਗ ਭੂਟੀਆ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1988 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਖਿਡਾਰਣ ਗੀਤਾ ਫੋਗਟ ਦਾ ਜਨਮ।

## ਦਿਹਾਂਤ
]]
]]
* 1950 &ndash; ਭਾਰਤ ਦਾ ਲੋਹ ਪੁਰਸ਼ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1966 &ndash; ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ, ਐਨੀਮੇਟਰ, ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 2011 &ndash; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਬਹਿਸਬਾਜ਼, ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਰਿਸਟੋਫਰ ਹਿਚਨਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਸਾਲਟ (2010 ਫ਼ਿਲਮ)

**ਸਾਲਟ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Salt) 2010 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਐਂਜਲੀਨਾ ਜੋਲੀ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2010 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪ੍ਰੋ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲੀਗ

**ਪ੍ਰੋ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲੀਗ** (ਪ੍ਰੋਃ ਕੁਃ ਲੀਃ ਜਾਂ ਪੀ.ਕੇ.ਐਲ.) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਰਤਿਕਏ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੋਸਪੋਰਟੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਂਡਰੇਸ਼ਨ ਵਲੋਂ 10-27 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਲੀਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆ ਛੇ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ 66 ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ। 

ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦੀ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਯੂ.ਐਸ.ਏ. (ਸੰਯੁਃ ਰਾਃ ਅਮਃ) ਦੀ ਅਡੀਲਿਨ ਗ੍ਰੇ  ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁਲਿੱਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਇਹ ਲੀਗ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਦਮ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਇਸ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਛੇ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਹਰ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ(ਆਈਕਨ) ਅਤੇ ਅੱਠ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ। ਟੀਮ ਦੇ ਕੁੱਲ ਅੱਠ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 5 ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਅਤੇ 4 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ। ਹਰ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮਰਦ ਅਤੇ 4 ਔਰਤ ਵਰਗ  ਦੇ ਖਿਡਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ 4 ਖਿਡਾਰੀ ਹੀ ਇੱਕ ਟਾਈ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਸਨ।

### ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਾਰਿਅਰਜ਼ 
ਲੋਟਸ ਗਰੀਨਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਉੱਤੇ ₹ 1,72,30,000 ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆ ਖੇਡਾਂ
ਧਰੁਵੀ ਭਾਲੂ

**ਧਰੁਵੀ ਭਾਲੂ** (* *) ਇੱਕ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭਾਲੂ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਆਰਕਟਿਕ ਘੇਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜਲ-ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਥਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਭਾਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਕੋਡਿਅਕ ਭਾਲੂ (*Ursus arctos middendorffi*) ਦੇ ਆਕਾਰ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਲੂ (adult male) ਦਾ ਭਾਰ 350-700 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਇੱਕ ਸੋਅ (adult female) ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਧੇ ਭਾਰ ਦੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਭੂਰਾ ਭਾਲੂ ਦੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਭੂਗੌਲਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਹੇਟ ਸਟੋਰੀ 3

**ਹੇਟ ਸਟੋਰੀ 3** 2015 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਟੀ-ਸੀਰੀਸ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਗਰੋਵਰ, ਸ਼ਰਮਨ ਜੋਸ਼ੀ, ਜ਼ਰੀਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਡੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਹ ਹਨ। ਇਹ 4 ਦਿਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰੀਲਿਜ਼ ਹੋਈ।

## ਪਲਾਟ 
ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ ਆਦਿਤਿਆ ਦੀਵਾਨ (ਸ਼ਰਮਨ ਜੋਸ਼ੀ) ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਆ ਦੀਵਾਨ (ਜ਼ਰੀਨ ਖਾਨ) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਰਮ ਦੀਵਾਨ (ਆਦਿਤਿਆ ਦੇ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਜੋ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਸੌਰਵ ਸਿੰਘਾਨੀਆ (ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਗਰੋਵਰ) ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰ ਗਿਫਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਚ ਦਾ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਦਿਤਿਆ ਵਪਾਰ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਤ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੌਣ ਲਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਆਦਿਤਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਦ ਕਰਡਾ ਹੈ। ਸੌਰਵ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥਣ ਕਾਇਆ (ਡੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਹ) ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਆਦਿਤਿਆ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਆ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੌਰਵ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੌਰਵ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਆਦਿਤਿਆ ਨੂੰ ਜੇਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ 
* ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਗਰੋਵਰ as Saurav Singhania / Karan Singhania (Real Name)
* ਸ਼ਰਮਨ ਜੋਸ਼ੀ as Aditya Diwan
* ਜ਼ਰੀਨ ਖਾਨ as Siya Diwan
* ਡੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਹ as Kaya Sharma
* Priyanshu Chatterjee as Vikram Diwan (Cameo)
* Puja Gupta in a special song 'Neendein Khul Jaati Hain'
* Sanjay Gandhi
* Prithvi Zutshi as Wadhwani

## ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 
 launch of the film.]]

### ਕਾਸਟਿੰਗ 
## ਸੰਗੀਤ 
## ਆਲੋਚਨਾ 
## ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ 
* Hate Story (film series)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸੰਜੀਵ ਸਹੋਤਾ

**ਸੰਜੀਵ ਸਹੋਤਾ** (ਜਨਮ 1981) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, *Ours are the Streets*, ਜਨਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ, *The Year of the Runaways*,  2015 ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਸਹੋਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 1981 ਵਿੱਚ ਡਰਬੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਚੈਸਟਰਫੀਲਡ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਕੇ 1966 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ ਆਏ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਸਹੋਤਾ ਨੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਗਣਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਜਨਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਅਵੀਵਾ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।.

ਸਹੋਤਾ ਨੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਦਾ ਮਿਡਨਾਈਟਸ ਚਿਲਡਰਨ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ GCSE ਪੱਧਰ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਦੋਂ, ਕੋਰਸ ਲਈ ਨਾਵਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ:ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮੈਕਬੈਥ ਕੀਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਵ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਪਾਠ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਲੇ, She Stoops to Conquer ਕੀਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਯੇਵਗੇਨੀ ਯੇਵਤੂਸ਼ੇਂਕੋ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਪਰ ਕੋਈ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਸਹੋਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ,* ਆਵਰ ਆਰ ਦ ਸਟ੍ਰੀਟਸ*, ਪਿਕਾਡੋਰ ਦੁਆਰਾ ਜਨਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਮਾਂ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਤਲੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵੇਲੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਾਵਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ 2015 ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Sunjeev Sahota ਪਿਕਾਡੋਰ ਵਿਖੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੁਰਗਾ

*ਸੁਨਹਿਰੀ ਕੁੱਕੜ *«**Сказка о золотом петушке**» — ਮਹਾਨ ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ 1834 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਕਾਵਿ ਕਹਾਣੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ Biblioteka dlya chteniya (ਜਿਲਦ IX, ਪੋਥੀ 16) ਚ 1835 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਥਾਨਕ 
ਕਿਤੇ, ਇੱਕ ਨੌ-ਤੀਆ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦਸ-ਤੀਆ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਜ਼ਾਰ ਦਾਦੋਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੜਾ ਬੇਬਾਕ ਅਤੇ ਖ਼ੂੰਖਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਨੇੜਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਲੜਿਆ - ਪਰ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਤੋਂ ਆਰਾਮ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਨੇੜਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਬੁਢੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਰੱਖਣੀ ਪੈ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੇ ਬਥੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ - ਜੇ ਉਹ ਦੱਖਣ ਵਲੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ, ਫ਼ੌਜ ਪੂਰਬ ਵਲੋਂ ਆ ਜਾਂਦੀ। ਜੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੰਗਲੀ ਘੁਸਪੈਠੀਏ ਸਮੁੰਦਰ ਵਲੋਂ ਆ ਜਾਂਦੇ। ਜ਼ਾਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਵੇ; ਉਹ ਫੁੱਟ ਫੁੱਟ ਰੋਇਆ। ਜੀਣਾ ਅਸਹਿ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿਆਣੇ, ਅਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ।

ਸਿਆਣਾ, ਦਾਦੋਨ ਦੇ ਤਖਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੁਰਗਾ ਕੱਢ ਲਿਆ। "ਇਹ ਪੰਛੀ ਲਵੋ," ਉਸ,ਨੇ ਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅਤੇ ਅੱਤ ਉੱਚੇ ਕਲਸ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਦੇਵੋ। ਮੇਰਾ ਮੁਰਗਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇਗਾ -ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਕਲਸ ਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠਾ ਰਹੇਗਾ, ਪਰ ਜੇ ਅਚਾਨਕ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੁਰਗਾ ਆਪਣੀ ਧੌਣ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਖੰਭ ਫੈਲਾਏਗਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਬਾਂਗ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਲਏਗਾ ਜਿਧਰ ਤੋਂ ਖਤਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਦਾਦੋਨ ਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿਆਣੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੁਰਗੇ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਦਾਦੋਨ ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਮਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੁਰਗੇ ਨੇ ਬਾਂਗ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਦਾਦੋਨ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਟੁਕੜੀ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਠ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਕੁੱਕੜ ਨੇ ਫਿਰ ਰੌਲਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਦਾਦੋਨ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਫੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੁਕੜੀ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਫੇਰ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਕੁੱਕੜ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਬੋਲਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਦਾਦੋਨ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਆਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਤੰਬੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸਾਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਦੋਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੰਬੂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਮਾਹਨਕਾ ਰਾਣੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਮੌਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦਾਦੋਨ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਲੈ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਬੁਢਾ ਸਿਆਣਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਅਦਾ ਯਾਦ ਕਰਵਾਕੇ ਰਾਣੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਣੀ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਸਿਆਣੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੜੀ ਨਾ ਛਡੀ ਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕੁੱਕੜ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਦਾਦੋਨ ਦੇ ਤਾਜ ਵਿੱਚ ਠੁੰਗਾਂ ਮਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਗਿਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਲੋਪ ਹੋ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

## ਕਥਾਨਕ ਸਰੋਤ
thumb|ਜ਼ਾਰ ਦਾਦੋਨ ਸ਼ੇਮਾਲਖਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, (ਇਵਾਨ ਬਿਲੀਬਿਨ ਦਾ ਸਿਰਜਿਆ ਚਿੱਤਰ, 1907)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ