open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਅਵਾਜ਼ (ਸੰਸਥਾ)

**ਅਵਾਜ਼** ਜਨਵਰੀ 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਯੂਐਸ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਰ- ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਿਹੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ, *ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ "ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਨਲਾਈਨ ਐਕਟੀਵਿਸਟ ਨੈਟਵਰਕ" ਕਿਹਾ।

## ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ 
### ਸਮੂਹ 
Avaaz.org ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਰੇਸ ਪਬਲਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ "ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਸਨ, ਨਾਗਰਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ," ਅਤੇ MoveOn.org, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਵਿਸ ਇੰਪਲਾਈਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਭਾਈਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਵਿਅਕਤੀ 
ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕੇਨ ਪਟੇਲ, ਟੌਮ ਪ੍ਰਵਦਾ, ਸਾਬਕਾ ਵਰਜੀਨੀਆ ਕਾਂਗਰਸਮੈਨ ਟੌਮ ਪੇਰੀਏਲੋ, ਮੂਵਓਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਲੀ ਪੈਰੀਸਰ, ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਡੇਵਿਡ ਮੈਡਨ, ਜੇਰੇਮੀ ਹੇਮੈਨਸ (ਪਰਪਜ਼ ਡਾਟ ਕਾਮ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ) ਅਤੇ ਐਂਡਰੀਆ ਵੁੱਡਹਾਊਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ 
ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੀਈਓ ਕੈਨੇਡੀਅਨ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਿਕੇਨ ਪਟੇਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਓਲ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਪੀ.ਈ. ( ਰਾਜਨੀਤੀ, ਦਰਸ਼ਨ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੀਅਰਾ ਲਿਓਨ, ਲਾਈਬੇਰੀਆ, ਸੂਡਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਕਟ ਸਮੂਹ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬਾਗੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ (ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ), ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।" ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ MoveOn.org ਲਈ ਸਵੈਸੇਵੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਰਗਰਮੀ ਲਈ ਔਨਲਾਈਨ ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਿਆ।

## ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਔਨਲਾਈਨ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਮੁਹਿੰਮਾਂ 'ਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਫੋਕਸ ਆਲਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਕਲਿੱਕਵਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਲਕਮ ਗਲੈਡਵੈਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨ ਟੂਲ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੇ "ਨੇੜਲੇ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ" ਨੈਟਵਰਕ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।  ਫਰਵਰੀ 2012 ਵਿੱਚ ਅਵਾਜ਼ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਤੋਂ ਪਾਲ ਕੌਨਰੋਏ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ 13 ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ *ਨਿਊ ਰਿਪਬਲਿਕ* ਲੇਖ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਨਿਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਝੂਠੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਲੀਅਨ ਯਾਰਕ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। *ਡਿਫੈਂਸਰ ਡਾ ਨੇਚਰਜ਼ਾ* ' ਬਲੌਗ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਫਿਚਾ ਲਿੰਪਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿੱਲ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਲੈਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੁਈਸ ਨਾਸੀਫ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2008 ਵਿੱਚ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਮੰਤਰੀ ਜੌਹਨ ਬੇਅਰਡ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਰਬਪਤੀ ਜਾਰਜ ਸੋਰੋਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ "ਸ਼ੈਡੀ ਫੋਰਨ ਓਰਗਨਾਈਜੇਸ਼ਨ" ਦਾ ਲੇਬਲ ਦਿੱਤਾ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ, ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਏਜ਼ਰਾ ਲੇਵੈਂਟ, ਨੇ ਮੂਵਓਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਸਿੱਧੇ ਸਮਰਥਕ ਵਜੋਂ ਸੋਰੋਸ ਅਤੇ Avaaz.org ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਲਿੰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੋਰੋਸ ਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* AVAAZ ਹੋਮ ਪੇਜ
* '  
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਿਓਜ਼

**ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਿਓਜ਼** ਜਰਮਨ ਦਾ ਫੁਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁਟਬਾਲ ’ਚ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਖੇਡ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ’ਤੇ ਫੀਫਾ ਦੇ ਪੰਜ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਖੇਡਣ ਦਾ ਖੇਡ ਸਟਾਰ ਲੱਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਣ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਕਾਰਬਜਾਲ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਗੋਲਕੀਪਰ ਗਿਯਾਨਲੁਗੀ ਬੂਫੋਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਿਓਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਇਰਲੇਜੈਨ ’ਚ ਨੇੜੇ ਬਾਵਾਰੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਵਾਰੀਆ ਨੇੜਲੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਹਰਜ਼ੋਗੇਨੌਰਚ 'ਚ ਫੁਟਬਾਲ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੈਥਿਓਜ਼ ਲੋਥਾਰ ਨੇ ਬੁੰਦੇਸਲੀਗਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1979 ਤੋਂ 1984 ਤੱਕ ’ਚ ਬੋਰਸੀਆ ਮੌਂਚਗਲੈਡਬੈਖ ਵਲੋਂ ਖੇਡਣ ਸਦਕਾ ਕੀਤੀ। 
## ਖੇਡ ਜੀਵਨ
ਉਹ 1984 ਤੋਂ 1988 ਤੱਕ ਬਾਇਰਨ ਮਿਊਨਿਖ ਫੁਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਦੋ ਬਾਰ ਬੁੰਦੇਸਲੀਗਾ ਕਲੱਬ ਅਤੇ 1999-2000 ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਮੈਟਰੋ ਸਟਾਰ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਓਜ਼ ਨੇ ਸਪੇਨ-1982, ਮੈਕਸੀਕੋ-1986, ਇਟਲੀ-1990, ਅਮਰੀਕਾ-1994 ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ-1998 ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਫੀਫਾ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਅਤੇ ਇਟਲੀ-1980, ਫਰਾਂਸ-1984, ਜਰਮਨੀ-1988 ਅਤੇ 2000 ’ਚ ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ’ਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਚਾਰ ਯੂਰੋ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ’ਚ ਜਰਮਨ ਟੀਮ ਨੇ 1990 ’ਚ ਇਟਲੀ ’ਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੰਸਾਰ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ। ਪੰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਲੋਥਾਰ ਦੇ ਫੁਟਬਾਲਰ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ’ਚ ਫੀਫਾ ਕੱਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 25 ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। 

## ਸਨਮਾਨ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ-1990 ’ਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਫੁਟਬਾਲ ਸੰਘ ਵਲੋਂ ‘ਫੀਫਾ ਫੁਟਬਾਲ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ’ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫੀਫਾ ਵਲੋਂ 1991 ’ਚ ‘ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ। ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਿਓਜ਼ ਆਪਣੇ 20 ਸਾਲਾ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ’ਚ 150 ਮੈਚਾਂ ’ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੇਲੇ ਵਲੋਂ ਫੀਫਾ ਦੇ 100 ਮਹਾਨ ਪਲੇਅਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ’ਚ ਸਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
ਐਕਸ਼ਨ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ)

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, **ਐਕਸ਼ਨ** ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਤੋਂ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਗਤੀ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਣਿਤਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਤਰਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਪਾਥ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਕਰਿਤ ਰਸਤੇ (ਟ੍ਰੈਜੈਕਟਰੀ) ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਐਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਰਸਤਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਵੱਖਰੇ ਮੁੱਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਐਕਸ਼ਨ [ਊਰਜਾ]⋅ਟਾਈਮ ਜਾਂ [ਮੋਮੈਂਟਮ]⋅[ਲੰਬਾਈ], ਦੀਆਂ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ SI ਯੂਨਿਟ ਜੂਲ-ਸਕਿੰਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਸੋਮੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ 
For an annotated bibliography, see Edwin F. Taylor who lists, among other things, the following books
* *The Cambridge Handbook of Physics Formulas*, G. Woan, Cambridge University Press, 2010, .
* Cornelius Lanczos, The Variational Principles of Mechanics (Dover Publications, New York, 1986). . *The* reference most quoted by all those who explore this field.
* L. D. Landau and E. M. Lifshitz, Mechanics, Course of Theoretical Physics (Butterworth-Heinenann, 1976), 3rd ed., Vol. 1. . Begins with the principle of least action.
* Thomas A. Moore "Least-Action Principle" in Macmillan Encyclopedia of Physics (Simon & Schuster Macmillan, 1996), Volume 2, , , pages 840 – 842.
* Gerald Jay Sussman and Jack Wisdom, Structure and Interpretation of Classical Mechanics (MIT Press, 2001). Begins with the principle of least action, uses modern mathematical notation, and checks the clarity and consistency of procedures by programming them in computer language.
* Dare A. Wells, Lagrangian Dynamics, Schaum's Outline Series (McGraw-Hill, 1967) , A 350-page comprehensive "outline" of the subject.
* Robert Weinstock, Calculus of Variations, with Applications to Physics and Engineering (Dover Publications, 1974). . An oldie but goodie, with the formalism carefully defined before use in physics and engineering.
* Wolfgang Yourgrau and Stanley Mandelstam, Variational Principles in Dynamics and Quantum Theory (Dover Publications, 1979). A nice treatment that does not avoid the philosophical implications of the theory and lauds the Feynman treatment of quantum mechanics that reduces to the principle of least action in the limit of large mass.
* Edwin F. Taylor's page

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Principle of least action interactive Excellent interactive explanation/webpage

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਗ੍ਰਾਂਜੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਕੈਲਕੁਲਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ (ਮਕੈਨਿਕਸ)
ਵੇਵ ਇਕੁਏਸ਼ਨ

**ਤਰੰਗ ਸਮੀਕਰਨ ਜਾੰ ਵੇਵ ਇਕੁਏਸ਼ਨ** ਉਹਨਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਰੇਖਿਕ ਹਾਇਪ੍ਰਬੋਲਿਕ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਹੈ- ਜੋ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ- ਜਿਵੇਂ ਅਵਾਜ਼ ਤਰੰਗਾਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਤਰੰਗਾਂ। ਇਹ ਅਕਾਓਸਟਿਕਸ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕਸ, ਅਤੇ ਫਲੂਇਡ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
* M. F. Atiyah, R. Bott, L. Garding, "Lacunas for hyperbolic differential operators with constant coefficients I", *Acta Math.*, **124** (1970), 109–189. 
* M.F. Atiyah, R. Bott, and L. Garding, "Lacunas for hyperbolic differential operators with constant coefficients II", *Acta Math.*, **131** (1973), 145–206.
* R. Courant, D. Hilbert, *Methods of Mathematical Physics, vol II*. Interscience (Wiley) New York, 1962.
* L. Evans, "Partial Differential Equations". American Mathematical Society Providence, 1998.
* "Linear Wave Equations", *EqWorld: The World of Mathematical Equations.*
* "Nonlinear Wave Equations", *EqWorld: The World of Mathematical Equations.*
* William C. Lane, "MISN-0-201 The Wave Equation and Its Solutions", *Project PHYSNET*.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Nonlinear Wave Equations by Stephen Wolfram and Rob Knapp, Nonlinear Wave Equation Explorer by Wolfram Demonstrations Project.
* Mathematical aspects of wave equations are discussed on the Dispersive PDE Wiki .
* Graham W Griffiths and William E. Schiesser (2009). Linear and nonlinear waves. Scholarpedia, 4(7):4308. doi:10.4249/scholarpedia.4308

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਇਪ੍ਰਬੋਲਿਕ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਵ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਫੋਰਬਜ਼

**ਫੋਰਬਜ਼** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ, ਉਦਯੋਗ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਲ ਲੇਖ ਹਨ। ਫੋਰਬਸ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਸੰਚਾਰ, ਵਿਗਿਆਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ 900,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਫੋਰਬਜ਼ ਏਸ਼ੀਆ, ਫੋਰਬਜ਼ ਲਾਈਫ ਅਤੇ ਫੋਰਬਜ਼ ਵੁਮਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫੋਰਬਜ਼ ਦਾ ਚੀਨ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਭਾਰਤ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਇਜਰਾਇਲ, ਕੋਰੀਆ, ਪੋਲੈਂਡ, ਰੋਮਾਨੀਆ, ਰੂਮ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਾਪਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਧਨਾਢਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 89 ਵਿੱਚੋਂ 85 ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦਰਜ ਕਰਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਲੇ
ਫੋਰਬਜ਼ ਦੀ 100 ਸ਼ਕਤੀਸਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਦਾ ਲੋਗੋ]]
2004 ਤੋਂ ਫੋਰਬਜ਼ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਚ ਛਾਪਿਆ।
ਇਸ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਸੂਚੀ 'ਚ ਜਰਮਨ ਚਾਂਸਲਰ ਐਂਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰਕਲ ਸਾਲ 2006 ਤੋਂ ਇਸ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੋਟੀ ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## 2016 (10 ਚੋਟੀ ਦੀ ਸੂਚੀ) 
# ਐਂਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰਕਲ, ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਚਾਸਲਰ
# ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਤੇ ਫਸਟ ਲੇਡੀ
# ਜਨੇਤ ਯੈਲਨ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦੀ ਚੇਅਰ 
# ਮੈਲਿੰਡਾ ਗੇਟਸ, ਬਿਲ ਅਤੇ ਮੈਲਿੰਡਾ ਗੇਟਸ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਮੌਢੀ
# ਮੇਰੀ ਬਾਰਾ ਜਰਨਲ ਮੋਟਰਜ਼ ਦੀ ਸੀ.ਈ.ਓ
# ਕ੍ਰਿਸ਼ਟਨ ਲੈਗਾਰਡੇ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੰਦਰਾ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਮੈਨੇਜ਼ਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
#  ਸ਼ੈਰਲ ਸੈਂਡਬਰਗ, ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀ ਸੀਓਓ
# ਸੂਸਨ ਬੋਜਿਸਕੀ, ਯੂਟਿਊਬ ਦੀ ਸੀ.ਈ.ਓ
# ਮੇਗ ਵਿ੍ਹਵਮੈਨ ਹੇਵਲੈਟ ਪੈਕਾਰਡ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਦੀ ਸੀ.ਈ.ਓ
# ਏਨਾ ਪੈਟਰਿਸੀਆ ਬੋਟਿਨ ਬੰਕੋ ਸੈਂਟੈਂਡਰ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਚੇਅਰਮੈਨ

File:MerkelUnna2010.PNG|thumb|160px| ਐਂਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰਕਲ
File:Msc2011 dett-clinton 0298.jpg|thumb|160px| ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ
File:Janet Yellen official Federal Reserve portrait.jpg|thumb|160px| ਜਨੇਤ ਯੈਲਨ
File:Melinda Gates - World Economic Forum Annual Meeting 2011.jpg|thumb|160px| ਮੈਲਿੰਡਾ ਗੇਟਸ
File:Mary Barra 2014.jpg|thumb|160px| ਮੇਰੀ ਬਾਰਾ
File:Lagarde, Christine (official portrait 2011).jpg|thumb|160px| ਕ੍ਰਿਸ਼ਟਨ ਲੈਗਾਰਡ
File:Sheryl Sandberg 2013.jpg|thumb|160px| ਸ਼ੈਰਲ ਸੈਂਡਬਰਗ
File:Susan Wojcicki at TechCrunch Disrupt SF 2013 (cropped).jpg|thumb|160px| ਸੂਸਨ ਬੋਜਿਸਕੀ
File:Meg Whitman crop.jpg|thumb|160px| ਮੇਗ ਵਿ੍ਹਵਮੈਨ
File:Ana Patricia Botín 2015 (cropped).jpg|thumb|160px| ਏਨਾ ਪੈਟਰਿਸੀਆ ਬੋਟਿਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਰਬਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਤਲਵੰਡੀ

**ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਤਲਵੰਡੀ** (1929-20 ਸਤੰਬਰ 2014) ਦਾ ਜਨਮ 29 ਜੂਨ, 1929 ਚੱਕ ਨੰਬਰ 52, ਲਾਇਲਪੁਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਇੱਕ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਟਕਸਾਲੀ ਆਗੂ ਸਨ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1952 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਬਣੇ ਸਨ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ 17 ਸਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਰਹੇ। 7 ਮਾਰਚ, 1960 ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ। ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ 50 ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹੇ। 1965 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਖ਼ਤ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਲੋਹ-ਪੁਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਆਪ 1967, 1969 ਅਤੇ 1972 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ, ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਹੇ। 1972 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਉਪ -ਪ੍ਧਾਨ ਬਣੇ। 9 ਜੁਲਾਈ, 1975 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੋਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 18 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ ਕੱਟੀ। ਸੰਨ 1977 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲੁਧਿਆਣਾ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ) ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ। 13 ਅਪਰੈਲ, 1978 ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 13 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜਥੇਦਾਰ ਤਲਵੰਡੀ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 1978 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਸਰਬ-ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਲੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਿਸ 'ਚ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੋਧ ਨਾਲ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਥੇਦਾਰ ਤਲਵੰਡੀ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਰੋਸ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1984 ਵਿੱਚ ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਸਮੇਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਗੂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸਨ। ਅਗਸਤ 1985 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ 1987 ਵਿੱਚ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜਥੇਦਾਰ ਤਲਵੰਡੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1989 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ’ਤੇ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਬਚ ਗਏ। ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਆਪ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ ਕੰਮ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਈ.ਟੀ.ਸੀ. ਚੈਨਲ ’ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ।

ਆਪ ਬਹੁਤ ਪੱਕੇ ਅਸੂਲਾਂ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਟਕਸਾਲੀ ਆਗੂ 20 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੀਡਰ
ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ

**ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ** (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ), بی بی سی پنجابی (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ)) ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਬਰ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਇਹ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਸੇਵਾ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਬਾਰੇ
ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਸੋਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਜਿਹੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਵ 10 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ 11 ਵੀਂ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ
* ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਟਿਊਬ ਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਖ਼ਬਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ
ਟੂਵੂੰਬਾ

**ਟੂਵੂੰਬਾ** ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਬਾਗ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ ਤੋਂ ਕੋਈ 127 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਕੋਈ 1,57,700 ਹੈ। ਬਾਗ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਟੂਵੂੰਬਾ ਡਾਰਲਿੰਗ ਡਾਊਨਜ਼ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
1816 ਈ. ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਖੋਜੀ ਅਤੇ ਪੌਦਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਲਨ ਕਨਿੰਘਮ ਇਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। 1840 ਈ. ਦੇ ਅੰਤਰ ਤਕ ਡਰੇਟਨ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਬਣ ਗਿਆ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਾਂ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਟਨ ਨੂੰ ਹੀ ਟੂਵੂੰਬਾ ਦਾ ਬਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
## ਬਾਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150 ਮਨਮੋਹਕ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਕ ਹਨ। ਇਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ **ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਕਾਰਨੀਵਲ ਆਫ ਫਲਾਵਰਜ਼** ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰਬੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪੱਛਮੀ ਨਦੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਗਮ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗੋਵਰੀ ਨਦੀ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ।ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਚਾਰ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇਖਦੇ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 39.3 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਅਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 4.4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਸਹੁਲਤਾਂ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਮਹਾਨ ਵੰਡ ਕਤਾਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਨ। ਨਗਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਸਾਗਰ ਤਲ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸੌ ਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਖੇਡ ਰਗਵੀ ਪਰ ਫੁਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ, ਟੈਨਿਸ, ਸਾਫਟਬਾਲ, ਬੇਸਬਾਲ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਹੈਂਡਬਾਲ, ਹਾਕੀ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਬੈਲੀ ਹੈਂਡਰਸਨ ਹਸਪਤਾਲ, ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਵਿਨਸੈਂਟ ਹਸਪਤਾਲ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਪਿਕਨਿਕ ਪੁਆਇੰਟ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਵੇਰਾ ਪਾਵਲੋਵਾ

**ਵੇਰਾ ਅਨਾਤੋਲੀਏਵਨਾ ਪਾਵਲੋਵਾ** (; ਜਨਮ 1963, ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ *ਨਿਊ ਯਾਰਕਰ * ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
## ਜੀਵਨੀ 
ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਕਿਨਟਕੇ ਸੰਗੀਤ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ "ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ" ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਗੈਸਿਨਸ ਤੋਂ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਲਿਆਪਿਨ ਅਜਾਇਬਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ, ਚਰਚ ਦੀ ਭਜਨ ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲ ਗਾਇਆ।

ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਯੂਨੋਸਤ" (ਜਵਾਨੀ) ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਅਖ਼ਬਾਰ "ਸਿਵੋਦਨਿਆ" ("ਅੱਜ") ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ 72 ਕਵਿਤਾਵਾਂ (ਬੋਰੀਸ ਕੁਜ਼ਮਿੰਸਕੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਨਾਲ) ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਿਥੁਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ - ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਝੂਠ - ਵੇਰਾ ਪਾਵਲੋਵਾ.

ਪਾਵਲੋਵਾ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਅਪੋਲੋਨ ਗ੍ਰੇਗਰੀਏਵ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ 22 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਫਰਾਂਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਯੂਕਰੇਨ, ਆਜ਼ੇਰਬਾਈਜ਼ਾਨ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ, ਹਾਲੈਂਡ, ਯੂਐਸਏ, ਯੂਨਾਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਵਿਤਾ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ-ਬੋਲੀ ਫੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ "ਅੱਕ ਟੌਰਨ" ਦੀ ਜੂਰੀ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ।.

ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Interview in *Modern Poetry in Translation*
* Documentary by Red Palette Pictures
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਵੀ
ਜੈਕ ਇਨ ਦਿ ਬਾਕਸ

**ਜੈਕ ਇਨ ਦਿ ਬਾਕਸ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਲੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1951 ਵਿੱਚ ਰਾਬਰਟ ਓ. ਪੀਟਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਰੈਸਟਰਾਂ
ਗੈਨੋਡਰਮਾ

**ਗੈਨੋਡਰਮਾ** ਨੂੰ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਰੂਮ, ਕੁਕਰਮੁਤਾ, ਸੱਪ ਦੀ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਖੁੰਭ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਜੀਵਨੀ ਬੂਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਆਪਣੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰੋਗ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਸੈੱਲ ਦੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਰਾਬ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਟਾਕਸਿਨਜ਼ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗ ਨਿਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਸੋਮੇ
ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਲੀਆਂ ਬਨਸਪਤੀ ਦੀਆਂ ਤਹਿਆਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸੁੱਕੇ ਚੁੱਕੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ 15 -20 ਦਿਨ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਰਗੈਨਿਕ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ.ਲਿਮ-ਸਿਓ ਜਿਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਦੇ ਤੱਤ
ਦੋ ਸੌ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਛੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲਾਲ ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਕੌਕ ਗੈਨੋ, ਕੀਮਸ਼ਨੇ ਗੈਨੋ, ਬ੍ਰੇਨ ਗੈਨੋ, ਹਾਰਟ ਗੈਨੋ, ਲਿਵਰ ਗੈਨੋ ਅਤੇ ਰੂਈ ਗੈਨੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਗੈਨੋਡਰਮਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਤਕ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਕਟਿਵ ਤੱਤ ਲੱਭੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਚ' ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ।

*ਪਾਲੀਸੈਕਰਾਈਡਜ਼: ਰੋਗ ਨਿਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਰਾਬ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪੈਂਕਰੀਆਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟਿਸ਼ੂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਝਿੱਲੀ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਲਾਲ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
*ਆਰਗੈਨਿਕ ਜਰਮੇਨੀਅਮ: ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਿਕਦਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈੱਲਾਂ ਦੁਆਲ਼ੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
*ਅਡੀਨੋਸਾਈਨ: ਖ਼ੂਨ ਵਿਚਲੇ ਫੈਟ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੂਨ ਵਿਚਲੇ ਬਲੱਡ ਲਿਪਿਡ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਲਾਲ ਰਕਤ ਕਣਾਂ ਦੀ ਝਿੱਲੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਯੁਕਤ ਕਲੈਂਪ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਥਰੌਮਬੋਸਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੋਕਰਾਈਨ ਗਲੈਂਡ ਦੀੇ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਚਣ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਪੀ ਐੱਚ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
*ਟਰਾਈਟਪੀਨਾਇਡਸ: ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਚਣ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਂਟੀਜੀਨਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਐਲਰਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਸੀਨ ਫੈਟ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰਕ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
*ਗੈਨੋਡੈਰਿਕ ਅਸੈਂਸ: ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਵਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੂਜ਼ਨ ਫੇਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ

**ਸੂਜ਼ਨ ਔਗਸਟਾ ਫੇਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ** (17 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1813  31 ਦਸੰਬਰ, 1894) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਕੋਪਰਸਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਚੈਰੀਟੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਲੇਖਕ ਜੇਮਸ ਫੈਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੈਕਰੇਟਰੀ ਅਤੇ ਮੁਨਸ਼ੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਾਰਜ 
ਸੂਜ਼ਨ ਫੇਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ ਦਾ ਜਨਮ 1813 ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਸਡਲ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਨਾਵਲਕਾਰ ਯਾਕੂਬ ਫੋਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਜੈਨ ਔਗਸਟਾ ਡੇਲੈਨਸੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਦੂਜੀ ਬੱਚੀ ਸੀ।

1873 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਕੋਪਰਸਟਾਊਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਵਿਲੀਅਮ ਕੂਪਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਸਥਾ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਪੰਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਮ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; 1900 ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ, ਜੋ 1883 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਨੱਬੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਆਸ਼ਕੀਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਲੇਖਕ 
thumb|ਵਾਟਰਕਲਰ ਸੋਨ ਚਿੜੀ, ਸੂਜ਼ਨ ਫੇਨਿਮੋਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, *ਰੂਲਰ ਆਰ*, 1851 ਤੋਂ
ਕੂਪਰ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਡਾਇਰੀ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਰੂਲਰ ਆਰ (1850) ਇਸੇ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਮਨਾਮ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਪਰਸਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਓਸ਼ਸੀਗੋ ਹਾਲ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਦਾਦਾ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸਦੀ ਮੌਤ, 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੂਪਰਸਟੋਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਕਾਰਜ 
* Elinor Wyllys – A Tale, a novel (ed. by James Fenimore Cooper). 1845. London: ਰਿਚਰਡ Bentley. .
* Country Rambles in England; or, Journal of a Naturalist, written by John Leonard Knapp,  Notes and Additions by Susan Fenimore Cooper (1853)
* *Mt. Vernon: A Letter to the Children of America * (1859)
* *Female Suffrage: A Letter to the Christian Women of America* (1870)
* *Rhyme and Reason of Country Life* (1885)
* *Rural Hours*, a nature diary of Cooperstown, New York, 1850. New York City: George Palmer Putnam. .
* *Rural Hours *. Boston and New York City: Houghton, Mifflin, 1887, at A Celebration of Women Writers 
* *The Journal of a Naturalist*, English edition of *Rural Hours* (1855)
* *The Lumley Autograph* (1851, satirical essay)

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* List of novelists from the United States
* List of people from New York

## ਹਵਾਲੇ 
*  ਸੂਚਨਾ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਬਚ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਤੱਕ 1889 ਐਡੀਸ਼ਨ.
* ਦਾਨੀਏਲ ਪੈਟਰਸਨ: *ਸੂਜ਼ਨ Fenimore ਕੂਪਰ*. ਵਿਚ: ਦਾਨੀਏਲ ਪੈਟਰਸਨ (ਈ. ਡੀ.), ਰੋਜਰ ਥਾਮਸਨ (ਈ. ਡੀ.), J. ਸਕਾਟ Bryson (ਈ. ਡੀ.): *ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਅਮਰੀਕੀ ਕੁਦਰਤ ਲੇਖਕ: ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ*ਹੈ. Greenwood,2008, 9780313346804, ਪੀ.ਪੀ. 89-95

## ਸੂਚਨਾ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *ਸੂਜ਼ਨ Fenimore ਕੂਪਰ* ਸਫ਼ੇ ਤੱਕ ਯਾਕੂਬ Fenimore ਕੂਪਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* 
* 
* LibriVox
* ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੂਜ਼ਨ Fenimore ਕੂਪਰ 'ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਿ ਕਤਾਬ ਪੰਨਾ
* ਲੇਖ ਦੇ ਕੇ ਸੂਜ਼ਨ Fenimore ਕੂਪਰ 'ਤੇ Quotidiana.org

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1894
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ
ਮਾਰੀਨਾ ਤਸਵਾਤਾਏਵਾ

‎**‎ਮਾਰੀਨਾ ਇਵਾਨੋਵਨਾ ਤਸਵਾਤਾਏਵਾ‎** (; ‎31 ‎ਅਗਸਤ 1941) ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਕਵਿਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ‏ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਘਾ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਹੈ। ‎

## ਹਵਾਲੇ
ਮੈਰੀਅਨ ਲੇ ਕੈਪੇਲੇਨ

**ਮੈਰੀਅਨ ਲੇ ਕੈਪੇਲੇਨ** (1851-1923), ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਪਹਿਲੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮੈਰੀਅਨ ਲੇ ਕੈਪੇਲੇਨ ਦਾ ਜਨਮ 1851 ਨੂੰ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਗਰੈੱਨਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1872 ਵਿਚ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਐਡਾ, ਡਾਕਟਰ ਜੋਸੇ ਮਾਰੀਆ ਮੋਂਟੇਲੇਗਰੇ ਦੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ ਆਏ, ਇਕ ਸਲਵਾਡੋਰਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਰਫੇਲ ਜ਼ਾਲਿਵਿਵਰ ਲਈ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਐਲ ਸੈਲਵਾਡੋਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਏ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1886 ਤੱਕ ਸਾਨ ਜੋਸ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸਬਕ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਰੀਅਨ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ। ਐਡਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੌਰੋ ਫਰਨੇਡੇਜ਼ ਅਕੂਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਫਰਨਾਂਡੇਜ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ 1885 ਵਿੱਚ ਮਰੀਅਨ ਨੂੰ ਰਾਜ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ
ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕੋਲੀਜੀਓ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਡੀ ਸੇਨਰਾਈਟਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1851
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ
ਹੱਡੀ ਦੀ ਮਿੱਝ

**ਹੱਡੀ ਦੀ ਮਿੱਝ** ਜਾ ਬੋਨ ਮੈਰੋ, ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਰਮ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਮਿੱਝ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਖੂਨ ਦੇ ਲਾਲ ਸੈੱਲਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਸੈੱਲ, ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਤਿੰਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਹੈ ਮਿੱਝ ਜਾਂ ਬੋਨ ਮੈਰੋ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਵੀ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿੱਝ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ। ਪਲੇਟਲੈਟ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਵਧੀ ਹੋਈ ਤਿੱਲੀ, ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਆਦਿ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਵੌਰਿਕ ਕਿਲਾ

**ਵੌਰਿੱਕ ਕਿਲਾ** (/ˈwɒrɪk/ ***WORR**-ik*) ਇੱਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਿਲਾ ਹੈ ਜੋ 1068 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਵਿਜੇਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਇੱਕ ਮੂਲ ਭਵਨ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੌਰਿੱਕ, ਐਰਨ ਨਦੀ ਦੇ ਮੋੜ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵੌਰਿੱਕਸ਼ਾਯਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਊਂਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਮੂਲ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮੋਟ-ਅਤੇ-ਬਾਲੀ ਕਿਲੇ ਨੂੰ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੌ ਸਾਲਾ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁਖਰਾਹ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਲੇਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫੌਜੀ ਆਰਚੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਛਾਣਯੋਗ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਹ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ 1604 ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਪਹਿਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਰ ਫੁਲਕੇ ਗ੍ਰੀਵੈੱਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗ੍ਰੀਵਿਲ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਗ੍ਰੇਵਿਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ 1759 ਵਿੱਚ ਅਰਵਿਕ ਦੇ ਵਾਰਲ ਬਣੇ। 1978 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਟਾਸਾਡਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਸੀ। 2007 ਵਿਚ, ਟੂਸੋਡਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਮਿਰਿਲਨ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਵੌਰਿੱਕ ਕਾਸਲ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।

ਵੌਰਿੱਕ ਕਾਸਲ ਵੌਰਿੱਕ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ, ਐਵਨ ਦੇ ਨਦੀ ਦੇ ਮੋੜ ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਂਡਸਟੋਨ ਬਲੱਫ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਭਵਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਕਿਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਖੜਵੀਂ ਚੱਟਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਦੀ ਅਤੇ ਕਲਿਫ਼ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੱਖਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ 1068 ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕੋਵੈਂਟਰੀ ਦੇ ਐੱਬਟ ਦੇ ਚਾਰ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਭਵਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਿੰਗ ਹੈਨਰੀ ਪਹਿਲਾ ਵੌਰਿੱਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਲ, ਰੋਜ਼ਰ ਡੀ ਬੇਆਮੋਂਟ ਤੋਂ ਸ਼ੱਕੀ ਸੀ। ਅਰਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈਨਰੀ ਨੇ ਜੌਫਰੀ ਡੀ ਕਲਿੰਟਨ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਅਰਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਟਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕਨਿਲਵਰਥ - ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਆਕਾਰ, ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਲਾ, ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ – ਜੋ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (5 ਮੀਲ) ਹੈ। ਵੌਰਿੱਕ ਕਾਸਲ ਵੌਰਿੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1 ਮੀਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਐਮ40 ਜੰਕਸ਼ਨ 15 ਤੋਂ 3.2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2.0 ਮੀਲ) ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਮਿੰਘਮ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਪੂਰਵਜ 
ਐਂਗਲੋ-ਸੈਕਸਨ ਬੁਰਜ 914 ਵਿੱਚ ਸਾਈਟ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਕਿਲੇਬੰਦੀ ਲਈ ਅਲਫ਼ਰਡ ਮਹਾਨ ਦੀ ਧੀ ਏਥੇਲਫਲੇਡਾ ਨੇ ਉਕਸਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਬੁਰਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਡੈਨਸਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰਸੀਆ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਫੌਸ ਮਾਰਗ, ਅਤੇ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਐਵਾਰਨ ਦਰਿਆ ਦੀ ਕਰਾਸਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਗਲਬਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਭਵਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਲਈ ਮੌਟੇ ਨੂੰ ਹੁਣ "ਏਥੇਲਫਲੇਡਾ ਦੀ ਮਣ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੋਰਮਨ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਐਂਗਲੋ-ਸੈਕਸਨ ਮੂਲ ਦਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੌਰਿਕ
ਟੈਂਪਰਲ

**ਟੈਂਪੋਰਲ** ਸ਼ਬਦ ਟਾਈਮ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਦਾਰਥਕ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੇਖਤਾ ਵੱਲ, ਜਾਂ ਐਨਾਟੋਮੀ (ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ) ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਸਭੰਵ ਵਰਤੋਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।

## ਐਨਾਟੋਮੀ 
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਬੋਨ, ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਫੇਸ਼ੀਆ, ਟੈਂਪੋਰਾਲਿਸ ਮਸਲ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਲੋਬ, ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਮਸਲ, ਚਬਾਉਣ ਦੇ ਮਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਸਕੇਲਾਂ, ਰੈਪਟਾਈਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਉੱਤੇ
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਬੋਨ ਵੱਲ; ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਲੇਟ੍ਰਲ (ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਐਨਾਟੋਮੀਕਲ ਨਿਯਮ#ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਲੇਟ੍ਰਲ) ਲਈ ਇੱਕ *ਟੈਂਪੋਰਲ* ਬਦਲ
## ਮਨੋਰੰਜਨ 
* ਟੈਂਪੋਰਲ (ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ), ਇੱਕ 2008 ਫਰੀਵੇਅਰ ਪਲੇਟਫੌਰਮ ਅਤੇ ਪਜ਼ਲ ਗੇਮ
*ਟੈਂਪੋਰਲ (ਬੈਂਡ), ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਮੈਟਲ ਬੈਂਡ
*ਟੈਂਪੋਰਲ (ਲਵ ਸਪੀਰਲਜ਼ ਡਾਊਨਵਰਡਜ਼ ਐਲਬਮ), 2000
*ਟੈਂਪੋਰਲ (ਇਸਿਸ ਐਲਬਮ), 2012

## ਹੋਂਦ 
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਹਾਲਤ (ਮੌਤ-ਦਰ), ਦੇਖੋ ਮੌਤ

## ਗਰਾਮਰ 
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਕਲਾਉਜ਼, ਨਿਰਭਰ ਅਡਵਰਬੀਅਲ ਕਲਾਉਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, "ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ [ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਫੋਨ ਤੇ ਸੀ]"।

## ਫਿਲਾਸਫੀ 
* ਟੈਂਪੋਰੈਲਿਟੀ
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਵਾਸਤਵਿਕ ਇਕਾਈ, ਦੇਖੋ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ#ਵਾਈਟਹੈੱਡ ਦੀਆਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਇਕਾਈਆਂ
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਵਲਰਡਵਾਈਡ ਪਦਾਰਥਵਾਦ

## ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ 
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਐਂਙਜ਼ਾਇਟੀ, ਦੇਖੋ ਮੌਤ ਐਂਙਜ਼ਾਇਟੀ (ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ)

## ਧਰਮ 
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਸਜ਼ਾ, ਦੇਖੋ ਕਿਰਪਾ
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਵਾਸਤੇ, ਦੇਖੋ ਵਿੱਤੀ ਪਦਾਰਥਵਾਦ
*ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਪੋਪਾਂ ਦੀ ਟੈਂਪੋਰਲ ਪਾਵਰ (ਪੋਪ) 
* ਲੌਰਡਜ਼ ਟੈਂਪੋਰਲ, ਹਾਊਸ ਔਫ ਲੌਰਡਜ਼ ਦੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਮੈਂਬਰ
* ਟੈਂਪੋਰਲਿਟੀ (ਗਿਰਜਾਗਰ), ਚਰਚ ਦੀਆਂ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਪੁਜ਼ੈਸ਼ਨਾਂ

## ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੌਲੌਜੀ 
* ਟੈਂਪੋਰਲ ਡੈਟਾਬੇਸ, ਸਮੇਂ-ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਡੈਟਾਬੇਸ
*ਟੈਂਪੋਰਲ ਲੌਜਿਕ, ਵਕਤ ਬਾਰੇ ਤਰਕ ਲਈ ਰਸਮੀ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੈਰਾਇਟੀ
* ਪਰਿਕਲਪਿਤ ਸਮਾਂ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪੋਰਲ ਪੈਰਾਡੌਕਸ
* ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪੋਰਲ ਕਪਲਿੰਗ
## ਸਕਿਉਰਿਟੀ (ਅੱਗ) 
* ਕੋਡ-3 ਟੈਂਪੋਰਲ ਨਮੂਨਾ, ਫਾਇਰ ਅਲੱਰਮ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਉਪਕਰਨ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਅਲਪ-ਕਾਲਿਕ
* ਗੈਰ-ਸਥਿਰਤਾ
* ਟੈਂਪੋਰੇਰੀ (ਗੁੰਝਲਖੋਲ))
ਸੈਲੂਨ

**ਸੈਲੂਨ** ਖੁਬਸ਼ੁਰਤ ਜਾਂ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਹੈ ਇਸ ਚ' ਦੋਨੋਂ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਖੁਬਸੂ੍ਰਤੀ ਦਾ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਲਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ 'ਚ ਗਾਹਕਾ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਖੁਬਸ਼ੂਰਤੀ ਦਾ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਲਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਖੁਬਸ਼ੁਰਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸੈਲੂਨ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚਲਾਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਚ' ਦੁਲਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਜਾ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਗਾਹਕਾ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਟਾਈਲ, ਮੇਕਅਪ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਲਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਊਟੀਸ਼ਨ, ਹੇਅਰ ਕਟਿੰਗ, ਮੇਕਅਪ, ਸਕਿੰਨ ਆਦਿ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

File:Hair Salon Stations.jpg|thumb|ਸੈਲੂਨ
File:Facial mask.jpg|thumb|right|ਫੇਸ਼ੀਅਲ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਸ਼ਨ ਉਤਸਵ
ਗਯਾ ਸਿੰਘ

** ਗਯਾ ਸਿੰਘ ** (1943 - 7 ਅਕਤੂਬਰ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

ਕਾਮਰੇਡ ਗਯਾ ਸਿੰਘ 60ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਏਆਈਐਸਐਫ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਏਆਈਐਸਐਫ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਕੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਲਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਏਟਕ (ਏ ਆਈ ਟੀ ਯੂ ਸੀ) ਦਾ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਬਿਹਾਰ ਇਕਾਈ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਦੇ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ (8 ਜੁਲਾਈ 1992 ਤੋਂ 7 ਜੁਲਾਈ 1998 ਅਤੇ 8 ਜੁਲਾਈ1998 ਤੋਂ 7 ਜੁਲਾਈ 2004 ਤਕ)।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਨੇਹਾ ਰਾਠੀ

**ਨੇਹਾ ਰਾਠੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 10 ਸੀਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 35 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (112 ਲੇਬਲ) ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
* ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2008 (ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ) ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ
* 2013 ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Photo

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਚੇਰਾਮਨ ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ

**ਚੇਰਾਮਾਨ ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਥੀਸੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਿਠਲਾ, ਕੋਡੁੰਗਲੌਰ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਹੈ। ਇਹ  629 ਈ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ,   ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਮਸਜਿਦ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ  ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਮਲਿਕ ਦੀਨਾਰ ਨੇ  ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦੀ 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ  ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਾਰ ਦੀ  ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਇਥੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
left|thumb|300x300px|ਪੁਰਾਣੀ ਚੇਰਾਮਾਨ ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਅਰਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਾਲੇ ਸਰਗਰਮ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਰਬ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਿੰਕ ਸੀ।

ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਰਬੀ ਵਪਾਰੀ ਨਵੇਂ ਧਰਮ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਏ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ। ਮਸਜਿਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮਿਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ  ਚੇਰਾ ਰਾਜਾ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ, ਅਤੇ ਪਰਤਣ ਸਮੇਂ  ਧਫਾਰ, ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮਲਿਕ ਇਬਨ ਦੇਨਾਰ ਰਾਹੀਂ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਭੇਜੇ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਦੇ ਲਈ ਆਦਰਪੂਰਨ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਰਨਲ ਦੀ ਖੋਜ ਵੇਖੋ।

7 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਮਲਿਕ ਬਿਨ ਦੇਨਾਰ ਅਤੇ ਮਲਿਕ ਬਿਨ ਹਬੀਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦਲ ਥ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਚੇਰਾਮਨ ਪੇਰੂਮੱਲ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ  ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਕਾਦੂੰਗੱਲੂਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਵਜੋਂ ਦੀਵੇ ਲਈ ਤੇਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਮਸਜਿਦ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹਨ।  

ਅਪਰੈਲ 2016 ਵਿਚ, ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਚੇਰਾਮਨ ਜੂਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਲੇਟ ਕੀਤੀ ਮੂਰਤੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਲਮਾਨ ਬਾਨ ਅਬਦੁੱਲਾਜੀਜ਼ ਅਲ ਸੌਦ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ
ਨਵਤੇਜ ਸਰਨਾ

**ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ** (*Eng: Navtej Sarna*; ਜਨਮ 1957) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲਿਖਾਰੀ-ਕਮਨੁਇਸਟ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਦੂਤ (2008-2012) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਉਹਨਾ ਨੇ ਜਲੰਧਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਮੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜੋਸੇਫ ਅਕੈਡਮੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਕਲਾਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2002 ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਜੁਆਇੰਟ ਸਕੱਤਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਮੰਤਵ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਸਿਤੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ, ਤਿੰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾ ਨੇ ਮਾਸਕੋ, ਵਾਰਸਾ, ਥਿੰਫੂ, ਜਨੇਵਾ, ਤੇਹਰਾਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਉਹ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਬੁਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ 'ਵੀ ਵਰ ਨਾਟ ਲਵਰਜ਼ ਲਾਇਕ ਦੈਟ' 2003 ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ "ਦਾ ਏਕ੍ਸਾਇਲ', 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

## ਬਾਇਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* *Folk Tales of Poland*, Sterling Publications, 1991. 81-207-1072-X.
* ''We Weren't Lovers Like That*. Penguin, ਮਈ 2003. 0-14-302961-4.
* *The Book of Nanak*, Penguin, ਸਤੰਬਰ 2003. 0-670-04978-6.
* *The Exile*. Penguin, 2008. 978-0-670-08208-7.

### ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 
* *Journeys: Heroes, Pilgrims, Explores*, edited by Geeti Sen and Molly Kaushal. New Delhi, Penguin, 2004. 0-670-05796-7. *2. And the Baba went along the way, by Navtej Sarna*.
* *The Harper Collins Book of New Indian Fiction: Contemporary Writing in English*, edited by Khushwant Singh. New Delhi, Harper Collins, 2005, . 81-7223-584-4. *5. Madame Kitty by Navtej Sarna''.

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Biography - Official website 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages using infobox officeholder with ambassador from or minister from
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੰਗਟ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ

**ਲੰਗਟ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ **ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਵਿਚ ਇਕ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਇਹ 3 ਜੁਲਾਈ 1899 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਲੰਗਟ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭੀਮਰਾਓ ਅੰਬੇਦਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਐਲ ਐਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ  ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲਾਜੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹੈ।

10 ਦਸੰਬਰ 2014, NAAC ਨੇ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਏ ਗਰੇਡ ਦਿੱਤਾ।  ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਕਾਲਜ, ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ  ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਇਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੇ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1917 ਨੂੰ ਚੰਪਾਰਨ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਜੇ.ਬੀ. ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ ਅਤੇ ਐੱਚ. ਆਰ. ਮਲਕਾਨੀ ਸਹਿਤ ਇਥੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ ਅਤੇ  ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ। 

ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਉਪੇਂਦਰ ਕੁੰਵਰ ਹਨ। ਇਹ ਬੀ.ਆਰ.ਏ. ਬਿਹਾਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋ. ਮਹਿੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ, ਪ੍ਰੋ. ਸੁਖਨੰਦਨ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਪ੍ਰੋ. ਨੰਦ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਮਾ, ਪ੍ਰੋ. ਅਰੁਨ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ, ਪ੍ਰੋ. ਅਭੈ ਕੁਮਾਰ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ, ਪ੍ਰੋ. ਆਰ ਡੀ ਪਾਂਡੇ, ਪ੍ਰੋ. ਸੁਨੀਤੀ ਪਾਂਡੇ, ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਇਮਾਰਤ ਇੰਡੋ-ਸਾਰਸੈਨਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਬਾਲੀਓਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਮਾਡਲ ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਾਲਜ 1899 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1900 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ ਬਾਬੂ ਲੰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ. ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 1915 ਵਿਚ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1917 ਵਿਚ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1952 ਵਿਚ, ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਾਲੀ  ਬਿਹਾਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1979 ਵਿਚ ਬਿਹਾਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਭਾਗ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। 1984 ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟਰੀਮਾਂ ਦੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਧਿਐਨ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਹੋਏ।

ਵਧੀਆ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਦੇਸ਼ ਰਤਨ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਅਚਾਰੀਆ ਜੇ.ਬੀ. ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਵੀ ਰਾਮਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਨਕਰ, ਐੱਚ. ਆਰ. ਮਲਕਾਨੀ, ਐੱਚ. ਆਰ. ਘੋਸ਼ਾਲ, ਯੇਜੀ ਤਰਪੋਰਵਾਲਾ, ਐਫ. ਰਹਿਮਾਨ, ਡਬਲਯੂ. ਔਸਟਿਨ ਸਮਿਥ, ਆਰ ਪੀ ਖੋਸਲਾ, ਪ੍ਰੋ. ਦਮੋਦਰ ਠਾਕੁਰ, ਐਲ.ਪੀ. ਸਿੰਘ, ਡੀ ਐਨ ਚੌਧਰੀ, ਟੀ. ਸ਼ਰਮਾ, ਐਸ.ਪੀ. ਸਿੰਘ, ਬੀ.ਆਰ. ਸਿੰਘ, ਜਗਨਾਥ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਹਰਹਰਗੋਵਿੰਦ, ਪ੍ਰੋ. ਰਿਪੁਸੁਦਨ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ, ਪ੍ਰੋ. ਅਰੁਨ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ, ਡਾ. ਮੋਹਨਝਾ, ਪ੍ਰੋ. ਡੀ.ਐਨ.ਮੂਲਿਕ ਆਦਿ।

## ਪਤਾ 
ਲੰਗਟ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ, ਭੀਮਰਾਓ ਅੰਬੇਦਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਲਾਮਬਾਗ ਰੋਡ, ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ - 842001.

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਵਿਨੇਪਾਲ ਬੁੱਟਰ

**ਵਿਨੇਪਾਲ ਬੁੱਟਰ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ - ਗੀਤ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤ, ਮੁਆਫੀਨਾਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬੁੱਟਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਨਹਾਸ ਬੁੱਟਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬਲਦੇਵ ਕੌਰ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਮੇਨ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਐਲਬਮ ਖੂਬਸੂਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 4X4 ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

## ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਡੋਰਿਸ ਬੇਨਗਾਸ

**ਡੋਰਿਸ ਬੇਨਗਾਸ ਹਦਦ** (1951 – 29 ਜੁਲਾਈ 2016) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਕੀਲ ਸੀ ਜੋ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ 1970 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ 2002 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਗਠਜੋੜ, ਕਾਸਟਿਲਨ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ, ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਬੇਨੇਗਾਸ ਦਾ ਜਨਮ 1951 ਨੂੰ, ਕਾਰਾਕਸ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।  ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜੋਸੇ ਮਾਰੀਆ ਬੇਨੇਗਾ ਈਤੇਵਰੀਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਗ਼ੁਲਾਮਾ ਬਾਸਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਫ੍ਰੈਂਕੋ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬਾਅਦ 1939 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਯਹੂਦੀ ਔਰਤ ਡੌਰਸ ਹਦਦ ਸੀ ਜੋ ਲੇਬਨਾਨ ਤੋਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਆ ਗਈ ਸੀ।

ਬੇਨੇਗਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਵੈਲਡੋਲਡ ਵਿੱਚ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਇੱਕ ਵਾਰ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੇਨੇਗਾਸ ਨੇ ਵੈਲੈਡੌਲਿਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦਫਤਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਰਾਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਹਿੰਸਾ, ਗਰਭਪਾਤ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੇਸ ਲੜੇ।
ਇਸਨੇ ਕੋਲਜ਼ਾ ਤੇਲ ਨਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ - 1993 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਵੈਲਡੌਲਿਡ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੁਮੈਨ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਸਹਿ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਸੈਕਸੂਅਲ ਅਸਾਲਟ ਐਂਡ ਚਾਈਲਡ ਐਬਯੂਜ਼ ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਅਸਿਸਟੈਂਸ ਟੂ ਵਿਕਟਮਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਵੁੱਡ ਜਿਊਰੀਸ ਅਤੇ ਵਾਲਡੌਲਡ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 

## ਮੌਤ 
29 ਦਸੰਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਬੇਗੋਗੈਸ ਵਢਲੇਡੋਲਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਟ ਵਿਚਲੀ ਟਿਊਮਰ ਤੋਂ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਡੌਰਿਸ Benegas Haddad, Ainhoa Arozamena Ayala, Auñamendi ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆਹੈ। (ਸਪੇਨੀ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ
ਸੇਲਿਆ ਫ੍ਰਾਂਕਾ

**ਸੇਲਿਆ ਫ੍ਰਾਂਕਾ**, ਸੀਸੀ ਓਅੰਟ (25 ਜੂਨ 1921 - 1 9 ਫਰਵਰੀ 2007) ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਲੇਟ (1951) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ 24 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਸਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਹੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਫ੍ਰਾਂਕਾ ਦਾ ਜਨਮ, ਲੰਦਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੋਲਿਸ਼ ਯਹੂਦੀ ਪਰਵਾਸੀ ਸੀ। ਉਹ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗਿਲਹਾਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਡਾਂਸ ਦੀ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ
1941 ਵਿੱਚ, 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ, ਉਹ ਸੈਡਲਰਜ਼ ਵੈੱਲਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਬਲੇਰੀਨਾ ਸੀ। ਸੰਨ 1947 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਲਿਇਸਟ ਅਤੇ ਬੈਲੇ ਦੀ ਮਿਸਟਰੈਸ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕਰਨੀ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਬੈਲੇ ਬਣਾਏ - ਸੇਵ ਐਗਨੇਸ ਦੀ ਹੱਵਾਹ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਆਫ਼ ਸੈਲੋਮੀ - ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਬੈਲੇ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ੍ਰੈਂਕਾ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 1950 ਵਿੱਚ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਬੈਲੇਟੋਮੈਨਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਕਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ; ਉਸ ਨੇ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਈਟਾਨ ਦੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਫਾਈਲ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਮਨੇਡ ਸਮਾਰੋਹ ਕਰਵਾਏ, ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਤਮਕ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਮਾਨ ਪਰ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਨਵੀਂ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 12 ਨਵੰਬਰ 1951 ਨੂੰ ਉਦਘਾਟਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਬੈਟੀ ਓਲੀਫਾਂਟ ਨੇ 1959 ਵਿੱਚ "ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਲੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਕਨੇਡਾ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਡਾਂਸਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ।

1979 ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਕਾ ਮੈਰੀਲੀ ਹੋਜਗਿਨਸ ਅਤੇ ਜੋਇਸ ਸ਼ੀਟਜ਼ ਨੂੰ ਓਟਵਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਗਠਨ ਜੋ ਡਾਂਸ ਲਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਫ੍ਰਾਂਕਾ ਓਟਾਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ "ਦਿ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਾਂਸ" ਦੀ ਸਹਿ-ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਕਨੈਡਾ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਕਨੇਡਾ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ" ਦੇ "ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼" ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਸੀ।

ਫ੍ਰਾਂਕਾ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਆਫ਼ਨਬਚ ਇਨ ਦ ਅੰਡਰਵਰਲਡ" (1983) ਅਤੇ "ਦ ਨਟਕਰੈਕਰ" ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਓਕੀਫ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ 35ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਗਾਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਵਾਪਸ ਗਈ।

1967 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ "ਆੱਰਡਰ ਆਫ਼ ਕਨੇਡਾ" ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਪੇਨੀਅਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1994 ਵਿੱਚ, ਫ੍ਰਾਂਕਾ ਨੂੰ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਖ਼ਰਾਬ ਸਿਹਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 19 ਫਰਵਰੀ 2007 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਓਟਵਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 85 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹੋਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* ਨੂੰ Celia ਵੋਲੋਫ ਬੁਨਿਆਦ
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ
* Celia ਵੋਲੋਫ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ' ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਸੀਬੀਸੀ ਸ਼ਰਧਾਜਲੀ
* ਸ਼ਰਧਾਜਲੀ ਸੰਸਾਰ ' ਤੇ & ਮੇਲ
* Celia ਵੋਲੋਫ fonds, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਕੈਨੇਡਾ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ
ਰਿਚਰਡ ਥੈਲਰ

**ਰਿਚਰਡ ਐਚ ਥੈਲਰ** (/ˈθeɪlər/; ਜਨਮ 12 ਸਤੰਬਰ, 1945) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬੂਥ ਸਕੂਲ ਆਫ ਬਿਜਨਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਲਫ਼ ਅਤੇ ਡੋਰੋਥੀ ਕੈਲਰ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤਵਾਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਡੈਨੀਅਲ ਕਾਹਨੇਮੈਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਸਦਕਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਹਾਰਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2017 ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿਚ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਥੇਲਰ ਦੀ ਚੋਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਨੇ ਕਰਨ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ "ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁੱਲ ਉਸਾਰਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਨੁਭਵੀ ਲਭਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਥੇਲਰ ਦਾ ਜਨਮ ਈਸਟ ਔਰੇਂਜ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਰੋਸਲੀਨ (ਮੇਲਨੀਕੌਫ) ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਐਲਨ ਐਮ ਥੈਲਰ, ਇੱਕ ਐਕਚੂਰੀ। His family is Jewish. ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਯਹੂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਫਰਾਂਸ ਲੇਕਲਰਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਕ ਜੱਥਾ

**ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਕ ਜੱਥਾ**, 1970 ਦੇ ਅਖੀਰ&nbsp;ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ (ਮੌਤ 1983) ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਸੇਧ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨੋਰੰਗ ਸਿੰਘ (ਮੌਤ 1995) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਚ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜ ਕਲ ਮਹਿੰਦਰ&nbsp;ਸਿੰਘ&nbsp;ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ&nbsp;ਨਾਲ&nbsp;ਇਸ ਜਥੇ&nbsp;ਦਾ&nbsp;ਸਫਰ&nbsp;ਜਾਰੀ&nbsp;ਹੈ।

ਇਸ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ 25,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਚ ਸਮਾਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਹਨ। ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 100 ਕਮਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਹਣ ਧੌਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਨ।

ਗੁਰੂਦਵਾਰੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਬਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਾਈਚਾਰਕ ਇਕੱਠ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹਰ ਸੋਮਵਾਰ, ਬੁਧਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਾਠ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।&nbsp;

ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੰਪਟ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਹਰੇਕ ਤੁਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਟ ਦਾ ਜਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਏਹ ਪਾਠ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੁਰਦੁਆਰਾ
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਸੈਣੀ

thumb|ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਸੈਣੀ
**ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਸੈਣੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ (ਪਾਲੀਵੁੱਡ) ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਹੈਪੀ ਗੋ ਲੱਕੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਸੈਣੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਬਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲੈਕਮੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ 2012 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਲੰਟੀਅਰਿੰਗਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਲੈਕਮੇ ਫੈਸ਼ਨ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਿਵਾਨੀ ਨੇ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਚਕਰਸ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੱਲ ਅੰਕਰ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਥੀਏਟਰ ਕੀਤਾ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਬਾਇਕਿੰਗ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਸੈਣੀ ਨੇ "ਹੈਰੀ ਬਾਵੇਜਾ" ਦੇ ਵੇਨਰ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈਪੀ ਗੋ ਲੱਕੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕੀ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ (ਸਵਪਨ) ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨੀ ਨਾਟਕ ਫਿਲਮ "ਸਰਬਜੀਤ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਫਿਲਹਾਲ ਇੱਕ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, "5 ਵੇਡਿੰਗ" ਵਿੱਚ ਦੇਵਿਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਫਿਲਮ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਹੈਪੀ ਗੋ ਲੱਕੀ (2014)
* ਸਰਬਜੀਤ (2016)
* 5 ਵੇਡਿੰਗ (2017)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਾ

right|thumb|320x320px|ਮਟਰ **ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਾ** ਹਨ।
ਇਕ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਾ (ਇੰਗ: Annual Plant) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੌਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਵਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤੋਂ, ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਬਸੰਤਾਂ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪਤਝੜ ਦੁਆਰਾ ਪੱਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਰਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਪਤਝੜ ਦੌਰਾਨ ਉਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕੈਲੰਡਰ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਬਸੰਤ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੱਕਦੇ ਹਨ।

ਸਲਾਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬੀਜ-ਟੂ-ਬੀਜ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਤੇਲਬੀਜ਼ ਰਪਾ ਫਲੋਰੈਂਸ ਲੈਂਪਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪੁੰਗਰਨ ਤੋਂ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਰੂਥਲ ਸਲਾਨਾ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਥ੍ਰੋਪਾਈਟਟਸ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ-ਟੂ-ਬੀਜ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕੇਵਲ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਸਾਲ ਖੁਸ਼ਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬੀਜ ਬੀਜਦੇ ਹਨ।

## ਕਾਸ਼ਤ 
ਸਲਾਨਾ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਉੱਗਦੇ ਹਨ, ਸਾਲਾਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਾਲਤੂ ਅਨਾਜ। ਕੁੱਝ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਪੌਦੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਵਜੋਂ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਜਲਵਾਯੂ ਲਈ ਠੰਡੇ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਗਾਜਰ, ਸੈਲਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਸਲੇ ਅਸਲ ਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਪਣੀ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਫਸਲ ਵਜੋਂ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟਮਾਟਰ, ਮਿੱਠੇ ਆਲੂ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਮਿਰਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ, ਕਣਕ, ਚਾਵਲ, ਲੈਟਸ, ਮਟਰ, ਤਰਬੂਜ, ਬੀਨਜ਼, ਜ਼ਿੰਨੀਆ ਅਤੇ ਮੈਰੀਗੋਲ੍ਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਗਰਮੀ 
ਸਾਲ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਪੌਦੇ, ਫੁੱਲ, ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬਗੀਚੇ ਦਾ ਕਰੈਬਘਾਹ ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਘਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਸਰਦੀ 
ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਪਤਝੜ ਜਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਸਰਦੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਹਨ।

ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਪੌਦੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੂਜੇ ਪੌਦੇ ਡਾਰਮੇਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਸਾਲਾਨਾ ਬੀਜ ਬੀਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਉਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਰਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਤੇ ਬੀਜ ਪਤਝੜ ਜਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਦੇ ਹਨ।

ਵਿੰਟਰ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਢਕੇ ਦੁਆਰਾ ਠੰਡੇ ਰਾਤ ਤੋਂ ਆਸ਼ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਰਫ ਪਿਘਲਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਆਮ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਾਲਾਨਾ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਹੇਨਬੀਟ, ਡੈਨੇਟਿਟਲ, ਚਿਲਵੀਡ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਕੈਂਸ. ਡੈਂਡੇਲੀਅਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੀੜੇ ਕੀੜਿਆਂ ਜਾਂ ਫੰਗਲ ਰੋਗਾਂ (ਅੰਡਾਸ਼ਯ ਸਮੂਟ - ਮਾਈਕ੍ਰੋਬੋਟ੍ਰੀਮ ਸਪਾ) ਲਈ ਹੋਸਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫਸਲਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੰਪਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਵਪਾਰਕ ਖੇਤੀ ਲਈ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਅਣੂ ਜੈਨੇਟਿਕਸ 
2008 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦੋ ਜੀਨਾਂ ਦੀ ਨਾ-ਸਰਗਰਮਤਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅਰਬਿਆਪਸਿਸ ਥਾਲੀਆਨਾ ਵਿੱਚ SOC1 ਅਤੇ FUL ਜੈਨ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇਹ ਸਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਮਾਨਸਿਕ ਪੌਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੱਕੜ ਦਾ ਗਠਨ, ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ.।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਕੋਟ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ

**ਕੋਟ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ** ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਹੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ 1400 ਏਕੜ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਠਾਣੀ ਕਸਬਾ ਪੱਟੀ ਜੋ ਹੁਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਗੀਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੋਟ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਵਸਾਇਆ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਇੱਟ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਿੰਨ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਢੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਤੁੜਾਂ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਚੰਬੇ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਪਠਾਨ, ਖੱਤਰੀ, ਸੂਦ, ਜੱਟ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਲੋਕ ਨਾਇਕ
ਸਵਰਗੀ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਾਂਤ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਅਚਿੰਤ ਰਾਮ, ਪਹਿਲਵਾਨ ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਢੋਟੀ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਕਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਸੂਫੀ, ਮਾਸਟਰ ਅੱਛਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜਮਪਲ ਹਨ।
## ਸਹੁਲਤਾਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੀ ਦੇਹਾਤੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵੀ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਗਿਆਨ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲੀਮੈਟਰੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹਨ ਜਿਥੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ