ਪੂਰਣਿਮਾ ਦੇਵੀ ਬਰਮਨ

**ਪੂਰਣਿਮਾ ਦੇਵੀ ਬਰਮਨ** ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਰਗੀਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਵੱਡੇ ਸਹਾਇਕ ਸਾਰਸ (*ਲੇਪਟੋਪਟਿਲੋਸ ਡੁਬੀਅਸ*) ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਭਾਲ਼ ਕਾਰਜ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਗੀਲਾ ਆਰਮੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸੰਭਾਲ ਪਹਿਲ ਹੈ। ਸੰਨ 2017 ਵਿੱਚ, ਬਰਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਵਿਟਲੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮਹਿਲਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਪੂਰਣਿਮਾ ਦੇਵੀ ਬਰਮਨ ਨੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੰਚ ਮਾਸਟਰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਖੋਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਅਸਾਮ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੰਭਾਲ਼ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨ ਲਈ 2019 ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ।ਬਰਮਨ ਨੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸੰਭਾਲ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ, ਆਰਨਿਆਕ ਵਿਖੇ ਅਵੀਫੌਨਾ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਰਨਿਆਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਹਾਇਕ ਸਾਰਸ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ। ਬਰਮਨ ਵੀ ਐਨ ਐਨ ਐਨ (ਵੂਮਨ ਇਨ ਨੇਚਰ ਨੈਟਵਰਕ) ਇੰਡੀਆ, ਅਤੇ ਆਈਯੂਸੀਐਨ ਸਾਰਸ, ਆਈਬਿਸ ਅਤੇ ਸਪੂਨ ਬਿੱਲ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਵੱਡਾ ਸਹਾਇਕ 
[thumb|[ਬਢੀਂਗ|ਵੱਡਾ ਸਹਾਇਕ]]
ਬਰਮਨ ਨੂੰ ਆਈ. ਯੂ. ਸੀ. ਐਨ. ਲਾਲ ਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਾਰਸ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਐਡਜੁਟੈਂਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 800-1,200 ਪਰਿਪੱਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਅਕਤੀ (ID1) ਅਸਾਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੰਛੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲ੍ਹਣੇ ਅਤੇ ਕੂਡ਼ੇ ਦੇ ਢੇਰ ਤੇ ਸਫਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਵੱਡੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਬਰਮਨ ਨੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਕਾਮਰੂਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾਦਰਾ, ਪਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗੀਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਸਹਾਇਕ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਹਾਇਕ ਆਲ੍ਹਣਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਲ੍ਹਣੇ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਰਮਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਪੰਛੀ ਦੀ ਦਿੱਖ, ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਬਦਬੂਦਾਰ ਆਲ੍ਹਣੇ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮਾਡ਼ੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸੀ। ਬਰਮਨ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਬਰਮਨ ਨੇ ਕਈ ਸੰਭਾਲ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ, ਗਲੀ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨਾਚਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੰਭਾਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਹੋਰ ਸਿੱਖਿਆ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਹਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਲਈ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਲਗਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਰਮਨ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਕਾਮਰੂਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।

## ਚੁਨਿੰਦਾ ਕੰਮ 
* ਬਰਮਨ, ਪੀ. ਡੀ., ਏ. ਕੇ. ਦਾਸ, ਬੀ. ਕੇ. ਦਸ, ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਾਸ। 2011. ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟਰ ਐਡਜੁਟੈਂਟ ਲਈ ਸੰਭਾਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ, ਸੀ. ਐੱਲ. ਪੀ. ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਈ. ਡੀ. 331509. ਅਰਨਿਆਕ 
* ਬਰਮਨ, ਪੀ. ਡੀ., ਐਮ. ਬਰਠਾਕੁਰ, ਏ. ਕੇ. ਦਾਸ, ਜੇ. ਦਾਸ। 2014. ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁਦਾਇਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਵਧੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਭਾਲ਼। ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ, CLP ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ID F03110012. ਅਰਨਿਆਕ 
* ਪੀ. ਡੀ. ਬਰਮਨ ਅਤੇ ਡੀ. ਕੇ. ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਡਾ. 2015. ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾਦਰਾ-ਪਸਰੀਆ-ਸਿੰਗੀਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟਰ ਐਡਜੁਟੈਂਟ, ਲੇਪਟੋਪਟਿਲੋਸ ਡੁਬੀਅਸ ਜਿਮੇਲਿਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਬਸਤੀ। ਚਿਡ਼ੀਆਘਰ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ. 30(11): 5–6.
* ਪੀ. ਡੀ., ਐਸ. ਅਲੀ, ਪੀ. ਦਿਓਰੀ, ਡੀ. ਕੇ. ਸ਼ਰਮਾ। 2015. ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਗ੍ਰੇਟਰ ਐਡਜੁਟੈਂਟ *ਲੇਪਟੋਪਟਿਲੋਸ ਡੁਬੀਅਸ* ਦਾ ਬਚਾਅ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਰਿਹਾਈ। ਚਿਡ਼ੀਆਘਰ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ. 30(9): 6–9.
* ਪੀ. ਡੀ. ਬਰਮਨ ਅਤੇ ਡੀ. ਕੇ. ਸ਼ਰਮਾ। 2017. ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਵੱਡੇ ਐਡਜੁਟੈਂਟ ਸਾਰਸ ਲੇਪਟੋਪਟੀਲੋਸ ਡੁਬੀਅਸ (ਜੀ. ਐਮ. ਐਲ.) ਦਾ ਵਿਵਹਾਰਕ ਈਥੋਗ੍ਰਾਮ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਜ਼ੂਲੋਜੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ 2(6): 272–281
* ਪੀ. ਡੀ. ਬਰਮਨ ਅਤੇ ਡੀ. ਕੇ. ਸ਼ਰਮਾ। 2020. ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਕੁਝ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਗ੍ਰੇਟਰ ਐਡਜੁਟੈਂਟ ਸਾਰਸ *ਲੇਪਟੋਟਿਲਸ ਡੁਬੀਓਸ* (ਜੇਮਲਿਨ) ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ। ਕੋਲਡ ਸਟ੍ਰੀਮ ਹਾਰਬਰ ਲੈਬਾਰਟਰੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਮਰੂਪ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ