open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਲਿਓਨਹਾਰਡ ਇਓਲਰ

**ਲਿਓਨਹਾਰਡ ਇਓਲਰ** ( ; , ;
15 April 170718 ਸਤੰਬਰ 1783) ਇੱਕ ਪਾਇਨੀਅਰਿੰਗ ਸਵਿਸ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਨਫਿਨਿਟਸੀਮਲ ਕਲਕੂਲਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫ ਥਿਊਰੀ ਜਿਹੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗਣਿਤ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਗਣਿਤੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ।

ਇਓਲਰ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਗਣਿਤਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਕਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਮੁਚੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਗਰ ਜੋੜ ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ 60 ਤੋਂ 80 ਜਿਲਦਾਂ ਬਣ ਜਾਣ।۔ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਲਗ ਉਮਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। 
## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
thumb|left|ਸਵਿੱਟਜ਼ਰ ਲੈਂਡ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ 10 ਫ਼ਰਾਂਕ ਦਾ ਨੋਟ

ਇਓਲਰ 15 ਅਪਰੈਲ 1707 ਨੂੰ ਸਵਿੱਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲ਼ ਇਓਲਰ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮਾਰਗ੍ਰੇਟ ਬਰੋਕਰ ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ। ਇਓਲਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਆਨਾ ਮਾਰੀਆ ਅਤੇ ਮਾਰੀਆ ਮੇਡਗਿਲਨ ਵੀ ਸਨ। ਇਓਲਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਫ਼ੌਰਨ ਬਾਦ ਇਹ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਰੀਹੀਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਓਲਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹਿੱਸਾ ਇੱਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ। ਪਾਲ਼ ਇਓਲਰ ਦੇ ਬਰਨੋਲੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੰਬੰਧ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਜੋਹਾਨ ਬਰਨੋਲੀ ਜੋ ਉਸ ਵਕਤ ਯੂਰਪ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਇਓਲਰ ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ। ਇਓਲਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਵਿਦਿਆ ਬਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ੀਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। 1723 ਵਿੱਚ ਇਓਲਰ ਨੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰੀਨੇ ਦੀਕਾਰਤ ਔਰ ਨਿਊਟਨਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਜ਼ਾਇਜ਼ੇ ਤੇ ਸੋਧ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਵਕਤ ਬਰਨੋਲੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਲਦ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਇਓਲਰ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸਾ ਜ਼ਹੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬਾਪ ਇਸਨੂੰ ਪਾਦਰੀ ਬਨਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਇਓਲਰ ਉਸ ਵਕਤ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੂਨਾਨੀ ਔਰ ਇਬਰਾਨੀ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਬਰਨੋਲੀ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਪ ਨੂੰ ਕਾਇਲ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਓਲਰ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਇੱਕ ਅਜ਼ੀਮ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਣਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਅਨਾਜ

**ਅਨਾਜ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:**cereal**) ਇੱਕ ਘਾਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੋਨੋਕੋਟ ਫ਼ਸਲਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣਯੋਗ ਦਾਣਿਆਂ ਲਈ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਣਕ, ਚਾਵਲ ਜੌਂ, ਓਟਸ, ਜਵਾਰ, ਬਾਜਰਾ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀਰੀਆਲ ਖੇਤੀ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੋਮਨ ਦੇਵੀ ਸਿਰਸ (Ceres) ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ।

ਅਨਾਜ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ, ਸਖ਼ਤ, ਸੁੱਕਾ ਬੀਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਜੁੜੇ ਹਲ ਜਾਂ ਫਲ ਦੀ ਪਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਅਨਾਜ ਦੀ ਫਸਲ ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਅੰਨ ਅਤੇ ਫਲੀਆਂ ਹਨ।
 
ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁੱਕੇ ਅਨਾਜ ਦੂਜੇ ਮੁੱਖ ਖਾਣਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਟਿਕਾਉ  ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਟਾਰਚ ਫਲ (ਪਲਾਨਟੇਨ, ਬਰੈੱਡ ਫਰੂਟ, ਅਤੇ) ਅਤੇ ਕੰਦ (ਮਿੱਠੇ ਆਲੂ, ਕਸਾਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ)। ਇਸ ਪਾਏਦਾਰੀ ਨੇ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤੀ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਰੇਲ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜ਼ਹਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਟੇ ਲਈ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂ ਤੇਲ ਲਈ ਦਬਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੱਕੀ, ਚੌਲ, ਸੋਇਆਬੀਨ, ਕਣਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ  ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਪਰ ਕੰਦ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।

### ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਅੰਨ
ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਅੰਨ, ਕੈਰੀਓਪਸਿਜ਼, ਘਾਹ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਉਹ ਕੈਰੀਓਪਸਿਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਅਮਰਾੰਥ ਨੂੰ "ਅਨਾਜ ਅਮਰਾੰਥ " ਵਜੋਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਰਾੰਥ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ "ਪੂਰੇ ਅਨਾਜ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਂਡੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀ-ਹਿਸਪੈਨਿਕ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਨਾਜ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਐਂਡੀਜ਼ (ਕਨੀਵਾ, ਕੀਵਿਚਾ, ਅਤੇ ਕੋਨੋਆ) ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਦਾਣੇ ਮੱਕੀ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਕਣਕ ਵਰਗੀਆਂ ਘਾਹਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੌੜੇ ਪੱਤੇਦਾਰ ਪੌਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

### ਅਨਾਜ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਣੇ ਛੋਟੇ, ਸਖਤ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲਾਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੰਦਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਨਾਜ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਸਥਾਈ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। 

### ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ
ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਅਨਾਜ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੋਖਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਜਕੜਿਆ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਨਾਜ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਢਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਨਾਜ ਦੀ ਧੂੜ ਦੇ ਬਾਰੀਕ ਕਣਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ, ਅਤੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨਾਜ
ਗਾਲੈਨ

**ਏਲੀਆਸ ਗਾਲੈਨ** ਜਾਂ **ਕਲੌਡੀਆਸ ਗਾਲੈਨ** (; ; AD 129 &ndash; /), better known as **Galen of Pergamon** (),﻿ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਬੀਬ, ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਸੀ।

ਉਹ ਪਰਗੀਮਮ * ਛੋਟੇ ਏਸ਼ੀਆ* ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਔਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੀ। ਸੋਲਾਂ ਬਰਸ ਕੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨਾ, ਕੌਰਨੱਥ ਅਤੇ ਸਿਕੰਦਰੀਆ ਗਿਆ। 158 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਕਰ ਪਰਗੀਮਮ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਤਬੀਬ ਮੁਕੱਰਰ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ 163 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਮਾਰਕਸ ਆਰੀਲੇਸ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਤਬੀਬ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਦ ਉਹ ਵਾਪਸ ਪਰਗੀਮਮ ਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੋਹਾਨਸ ਕੈਪਲਰ

**ਜੋਹਾਨਸ ਕੈਪਲਰ** (; 27 ਦਸੰਬਰ 1571 – 15 ਨਵੰਬਰ 1630) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ਵਿਦ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਾਇੰਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਖ਼ਸੀਅਤ ਸੀ।

ਕੈਪਲਰ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਦਸੰਬਰ 1571 ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸਟਟਗਾਰਟ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬਾਇਲ-ਡੇਰ-ਸਟਾਡਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਟਿਬਿੰਗੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1594 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਗਰੇਟਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਹ ਜਰਮਨ ਸਮਰਾਟ ਰੂਡਾਲਫ ਦੂਸਰਾ ਦੇ ਰਾਜ-ਗਣਿਤਸ਼ਾਸਤਰੀ ਟਾਇਕੋ ਬਰਾਏ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1601 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਰਾਏ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਰਾਜ-ਗਣਿਤਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਣਿਆ। ਇਸਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਹਿਸਾਬ ਬਾਰੇ 1609 ਵਿੱਚ ਦਾ ਮੋਟਿਬੁਸ ਸਟੇਲਾਏ ਮਾਰਟਿਸ ਅਤੇ 1619 ਵਿੱਚ ਦਾ ਹਾਰਮੋਨਿਸ ਮੁੰਡੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਧ-ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਗ੍ਰਹਿਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
* *Mysterium cosmographicum* (*ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੱਸ*) (1596)
* *Astronomia nova* (*ਨਵਾਂ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ*) (1609)
* *Epitome astronomiae Copernicanae* (*ਕੋਪਰਨਿਕਸ ਦੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ*) (1618-1621 ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ)
* *Harmonice Mundi* (*ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਸਦਭਾਵਨਾ*) (1619)
* *Mysterium cosmographicum* (*ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੱਸ*) ਦੂਜਾ ਅਡੀਸ਼ਨ (1621)
* *Tabulae Rudolphinae* (*ਰੁਡੋਲਫ਼ਾਈਨ ਸਾਰਣੀਆਂ*) (1627)
* *Somnium* (*ਸੁਪਨਾ*) (1634)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1571
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1630
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ

**ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ** ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
*ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ
*ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਧਨ ਊਰਜਾ, ਇੱਕ ਐਟਮ ਦੀ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਤੋੜਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਊਰਜਾ
*ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ (ਮੂਰਤੀ), ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਮੂਰ ਦੀ ਬਣਾਈ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ
*ਪਰਮਾਣੂ ਸਥਿਤਿਜ ਊਰਜਾ, ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਦੀ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਊਰਜਾ
ਏ.ਪੀ.ਯੂ

**ਏ.ਪੀ.ਯੂ**(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Accelerated Processing unit) ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ (Central Processing Unit) ਤੇ ਜੀ.ਪੀ.ਯੂ (Graphic Processing unit) ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵੱਧ ਪਾਵਰ ਵਾਲੀ ਰੈਮ ਚਾਹਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਪਾਵਰ (ਬਿਜਲੀ) ਮੰਗਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਤਰਾਂ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਸਿਰਫ਼ ਏ.ਏਮ.ਡੀ ਕੰਪਨੀ ਹੀ ਬਣਾਉਦੀ ਹੈ।(Amd A10-5800K) ਤੇ (Amd A10-7850K) ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
1885

**1885** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
## ਜਨਮ 
* 7 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਸਿੰਕਲੇਰ ਲਿਊਇਸ, ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਦਾ ਜਨਮ।
* 24 ਜੂਨ&ndash; ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
* 28 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ।

## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬਡਵਾਲੀ

**ਬਡਵਾਲੀ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਮੋਰਿੰਡਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦੇਵੀ ਨਗਰ

**ਦੇਵੀ ਨਗਰ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਨਗਰ ਪਿੰਡ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ

ਵਿੱਚ "ਮਿਟਿਜ਼" ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ **"ਕੈਟੇਨਮ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ"**, (2011)]]
**ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ** ਪਰਮਾਣੂ ਵਿਖੰਡਨ ਜਾਂ ਪਰਮਾਣੂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਪਰਮਾਣੂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1950ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ 27 ਜੂਨ 1954 ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਉਸਾਰੇ ਓਬਨਿੰਸਕ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਰਾਹੀਂ 5 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪਲਾਂਟ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1956 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 1957 ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਾਪਤ ਊਰਜਾ
2007 ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ 14% ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਆਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਪਲਾਂਟ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਖ਼ਤਰਾ
 ਜੇ ਇਸ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਨਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਘਰ ਇੱਕ ਕੋਲਾ-ਚਾਲਿਤ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਸਮੱਗਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
1838

**1838 83** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।

## ਘਟਨਾ 
* 6 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਸਮੂਏਲ ਮੋਰਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਅਲਫਰਡ ਵੈਲ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ **ਬਿਜਲਾਈ ਟੈਲੀਗਰਾਫ** ਦਾ ਸਫਲਤਾ ਪੂਰਵਕ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕੀਤਾ।
* 16 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਕੈਨਟੱਕੀ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹੇਠ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
* 26 ਜੂਨ &ndash;ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾਹ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅਹਿਦਨਾਮਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾਹ ਨੂੰ ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਤੋਂ ਰਾਜ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕਾਬਲ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਵੀ ਭੇਜੇਗਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ।
* 1 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਬਾਈਬਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਰੌਲਾ ਪਿਆ।

## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1700

**1700** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1700 ਦਾ ਦਹਾਕਾਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
## ਘਟਨਾ 
*26 ਜੂਨ&ndash;ਪੈਦੇ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
*12 ਅਕਤੂਬਰ&ndash; ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ 
*14 ਅਕਤੂਬਰ&ndash; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਸਾਲੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। 
* 1 ਜਨਵਰੀ&ndash; ਰੂਸ ਨੇ ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਅਪਣਾਇਆ |
## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਜੇਮਸ ਪ੍ਰਿਸਕੌਟ ਜੂਲ

**ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰਿਸਕੌਟ ਜੂਲ** ਐਫ਼ਆਰਐਸ (; (24 ਦਸੰਬਰ 1818 – 11 ਅਕਤੂਬਰ 1889) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਬੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਾਪ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਜੇਮਜ਼ ਜੂਲ ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੈਲਫੋਰਡ ਵਿੱਚ 24 ਦਸੰਬਰ 1818 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਠੀਕ ਮੇਚ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਜਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਗਿਆ ਰਿਹਾ। 1840 ਵਿੱਚ ਜੂਲ ਨੇ ਚਾਲਕ ਵਿੱਚ (ਬਿਜਲਈ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਵਿੱਚ) ਬਿਜਲਈ ਧਾਰਾ ਦੇ ਪਰਵਾਹ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵੱਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਜੂਲ ਦਾ ਨਿਯਮ ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜੂਲ ਨੇ ਥਰਮੋ ਡਾਇਨੇਮਿਕਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਪ ਦੇ ਜੰਤਰਿਕ ਤੁਲਾਂਕ ਦਾ ਮਾਨ ਪਤਾ ਕੀਤਾ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਧਰਮਗੜ / ਕਾਠਗੜ

**ਧਰਮਗੜ / ਕਾਠਗੜ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਗੌਸ

**ਜੋਹਾਨ ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਗੌਸ** (; , ; ) (30 ਅਪਰੈਲ 177723 ਫ਼ਰਵਰੀ 1855) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਅਲਜਬਰਾ, ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਭਿੰਨਤਾਸੂਚਕ ਜੁਮੈਟਰੀ, ਜੀਓਡੇਸੀ, ਜੀਓਫਿਜਿਕਸ, ਮਕੈਨਕੀ, ਇਲੈਕਟਰੋਸਟੈਟਿਕਸ, ਖਗੋਲ, ਮੈਟਰਿਕਸ ਥਿਊਰੀ, ਅਤੇ ਆਪਟਿਕਸ ਸਹਿਤ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। 
ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ *ਪ੍ਰਿੰਸੇਪਸ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕੋਰਮ* (ਲਾਤੀਨੀ, "ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ" ਜਾਂ "ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਦਾ ਮੋਹਰੀ") ਅਤੇ "ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿਸਾਬਦਾਨ," ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੌਸ ਦਾ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਆਸਾਧਾਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
]]
ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਗੌਸ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਅਪਰੈਲ 1777 ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਸਿਰਫ ਏਨਾ ਚੇਤਾ ਸੀ ਇੱਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

### ਬਚਪਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬਰੌਨਸ਼ਵੀਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰੌਨਸ਼ਵੀਗ-ਲੂਨਬਰਗ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੀਦਰਸ਼ਾਸੇਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਗਲਤ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਗੌਸ ਸਹੀ ਸੀ। ਗੌਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੁੱਝੇ ਰੱਖਣ ਲਈ 1 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 100 ਤੱਕ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਜੋੋੜ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਗੌਸ ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੌਰਨ ਹੀ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1 + 100 = 101, 2 + 99 = 101, 3 + 98 = 101, ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੱਕ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ੍ਹ 50 ਜੋੜੇ ਬਣਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ 50 × 101 = 5,050 ਕਰਕੇ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਮੀਕਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, 
\frac 1 2 * (n*(n+1))
ਇਸ ਵੈਬਸਾਈਟ this website ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੌਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਔਖਾ ਸੀ।

ਕਾਰਲ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਰਦੀਨਾਂਦ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਡਿਊਕ ਸੀ, ਨੇ ਗੌਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1792 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1795 ਤੱਕ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡਿਊਕ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਖਰਚ ਆਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਗੌਸ 1795 ਤੋਂ 1798 ਤੱਕ ਗੌਟਿੰਗਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਗਿਆ।

## ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ
ਜਦੋਂ ਗੌਸ 23 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ ਸੀਰਸ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ ਉਹ ਇਸਦੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੇ ਪਥ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਾ ਸਕਣ। ਗੌਸ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਲਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਅਸਾਨ ਕੀਤਾ।

ਪਿੱਛੋਂ ਗੌਸ ਖ਼ਾਲਸ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਝੁਕਾਅ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੰਮ 
ਗੌਸ ਨੇ ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ *Disquisitiones Arithmeticae* ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁਆਡਰਿਕ ਰੈਸੀਪਰੋਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੌਡੂਲਰ ਅਰਥਮੈਟਿਕ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੇਰਵੇ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਸੀ। ਗੌਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਡੂਲਰ ਅਰਥਮੈਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

## ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਸਫ਼ੇ 
* ਗੌਸ ਦਾ ਨਿਯਮ
* ਆਮ ਵੰਡ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1777
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1855
ਇੰਡਕਟਰ

**ਇੰਡਕਟਰ**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਆਇਲ ਜਾਂ ਰਿਐਕਟਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਉਦਾਸੀਨ ਦੋ-ਟਰਮੀਨਲ ਬਿਜਲੀ ਪਾਰਟ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਆਇਲ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੀ ਇੱਕ ਤਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਡਕਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਕੁਆਇਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਭਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀ ਪਦਾਰਥ
ਭਾਰਤੀ ਕਰੈਤ

**ਭਾਰਤੀ ਕਰੈਤ** (ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਾਂ: Bungarus caeruleus) ਕਰੈਤ ਜਿਨਸ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉੱਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੰਗਦੇ ਹਨ।

## ਹੁਲੀਆ
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਲੰਬਾਈ 3 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ 5 ਫੁੱਟ 9 ਇੰਚ ਤੱਕ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਪ
ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ

**ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ**(Market Place of Dead)ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇੱਕ ਡੇਰਾ ਹੈ । ਇਹ ਡੇਰਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ  ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਸੜਕ ਤੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਖਬੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜਦੀ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਤੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਤੋਂ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਤੇ ਗੁਰੂਮੁਖੀ ਵਿੱਚ "ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ" ਦਾ ਬੋਰਡ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣਿਆ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿਆਦਾ ਗਲ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਡੇਰੇ ਦੀ ਦਿੱਖ ਕਾਫੀ ਰਮਣੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖੂਬਸੂਰਤ ਫੁੱਲ- ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਵਗੈਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਡੇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ ਆਦਿ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।

### ਇਤਿਹਾਸ
**ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ** ਡੇਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ । ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਕੋਈ ਇਸਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਮਰਿਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਬਰ ਖੁਦ ਪੁੱਟਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਆਖਰੀ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਖੁਦ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੋਈ ਦੁਨਿਆਵੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆਵੀ ਸੰਪਤੀ ਨਹੀ ਰਖਦਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸਭ ਸੁਖ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਉਸਨੂੰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਸਤਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਟਾਟ ਦੀਆਂ ਨਕਾਰਾ ਹੋਈਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਦੋ ਕੋਣਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾੜ ਕੇ ਬਾਹਵਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਪਾੜ ਕੇ ਗਰਦਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਖਾਣ ਪੀਣ ਲਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ ਦੇ ਮੇਲੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਫਾਲਤੂ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਭੋਜਨ ਇੱਕਠਾ ਕਰਕੇ ਸੁਕਾਓਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । 
### ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ
ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਲੋਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਗੁਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਆਦਿ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਉਹ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਭਜਨ-ਬੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹਨ । 

### ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
*https://www.here.com/india/anandpur-sahib/religious-place/dera-moyan-di-mandi--356jx7ps-c872ed93fb7102fbc006f127a2d57362?x=ep&map=31.22542,76.51459,16,normal

*http://isithackday.com/geoplanet-explorer/index.php?woeid=91203072  
*http://beta.ajitjalandhar.com/news/20130227/17/58720.cms#58720
### ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੇਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼
ਗੋਹਰਪੁਰ

**ਗੋਹਰਪੁਰ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਗੋਹਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੇਰਨਾਨ ਕੋਰਤੇਸ

** ਹੇਰਨਾਨ ਕੋਰਤੇਸ ਦੇ ਮੋਨਰੋ ਈ ਪਿਜ਼ਾਰੋ]** (; 1485 – 2 ਦਸੰਬਰ 1547) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ *ਵਿਜੇਤਾ* ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਹੜੀ ਆਜ਼ਤੇਕ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ੁਰੂ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਸਤੀਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਆ ਗਏ। ਕੋਰਤੇਸ ਸਪੇਨੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆ ਦੀ ਉਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸਪੇਨੀ ਕੋਲੋਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਫੇਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਗੈਮੀਨੇਸ਼ਨ

ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੰਦ ਦੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ **ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਗੈਮੀਨੇਸ਼ਨ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
## ਕਾਰਨ
ਗੈਮੀਨੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਓਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋ ਦੰਦ ਇੱਕ ਦੰਦ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇੱਕ ਦੰਦ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਯੂਜ਼ਨ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਕਾਰਨ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
## ਇਲਾਜ
ਦੰਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਝਿਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਰਵਾਉਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਅਜਿਹੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਦੰਦ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਾਂ ਡਿੱਗਣ ਤਾਂ ਉਹ ਪੱਕੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਫੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ
ਧਿਆਨਪੁਰਾ

**ਧਿਆਨਪੁਰਾ ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਧਿਆਨਪੁਰਾ ਪਿੰਡ ਮੋਰਿੰਡਾ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੂਮਛੇੜੀ

**ਡੂਮਛੇੜੀ ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਰਿੰਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਤਨਗੜ੍ਹ

**ਰਤਨਗੜ੍ਹ ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਰਤਨਗੜ੍ਹ ਪਿੰਡ ਮੋਰਿੰਡਾ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ

**ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ** (physical chemistry ਜਾਂ physicochemistry) ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਰਾਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਚਲੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਭਿੰਨ‌ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਵਾਂਟ ਹਾਫ, ਵਿਲਹੈਲਮ ਆਸਟਵਾਲਡ ਅਤੇ ਆਰਿਨੀਅਸ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੇ ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ। ਸਥਿਰ ਅਨਪਾਤ ਅਤੇ ਗੁਣਿਤ ਅਨਪਾਤ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅਨਪਾਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਆਵੋਗਾਡਰੋ ਨਿਯਮ, ਗੇਲੁਸੈਕ ਨਿਯਮ ਆਦਿ ਨੇ ਪਰਮਾਣੂ ਅਤੇ ਅਣੂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਮਾਣੂ ਭਾਰ ਅਤੇ ਅਣੂ ਭਾਰ ਕੱਢਣ ਦੀਆਂ ਵਿਵਿਧ ਪੱਧਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗੈਸ ਸੰਬੰਧੀ ਬਾਯਲ ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਗਰਾਹਮ ਦੇ ਪਰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਘੋਲਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਪਰਾਸਰਣ ਦਾਬ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਕੇ ਸ਼ੱਕਰ ਦੇ ਅਣੂ ਉਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਖਾਲੀ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੇ ਸੂਖਮ। ਰਾਉਲਟ ਦਾ ਵਾਸ਼ਪਦਾਬ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੀਕਰਣ ਘੋਲਕਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਸੰਤ ਪੌਲ

**ਪੌਲ ਰਸੂਲ** (; c. 5&nbsp;– c. 67), originally known as **Saul of Tarsus** (; ),

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਾਈਅਤ
ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ

**ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ** ਜਾਂ ਥਰੋਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ(**Thermodynamics**) ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਊਰਜਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਣ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਦਾਬ ਵਰਗੇ ਸਥੂਲ ਚਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਪ, ਦਾਬ ਅਤੇ ਆਇਤਨ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ
ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਤਾਪ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਖੇਤਰ ਜਿਆਦਾ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਸਬੰਧੀ ਲੱਗਪਗ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ: ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਨਿਕਲ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਚੁੰਬਕੀ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਇੱਕ ਛੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੰਡਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੀਏ ਅਤੇ ਇਸ ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਕਰਾਕੇ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਛੜੀ ਦੀ ਲੰਮਾਈ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੰਤਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੰਜ ਹੀ ਜੇਕਰ ਨਾਇਟਰੋਜਨ ਅਤੇ ਹਾਇਡਰੋਜਨ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਛੱਡ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟਰੋਜਨ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਅਤੇ ਅਮੋਨੀਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨਪਾਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ। ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸ ਅਨਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਉਸ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਜੋ ਅਮੋਨੀਆ ਦੇ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਨੂੰ ਅਪਰਿਵਰਤਿਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਾਲਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਹੁਣ ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਫੈਲਿਆ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 
## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਤਾਪ ਗਤੀ ਗਿਆਨ,ਪਦਾਰਥ ਜਾਂ ਵਿਕੀਰਨ ਦੇ ਬਣੇ ਪਿੰਡਾਂ,ਦੇ ਗੁਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਐਨਟਰਾਪੀ ਤੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।।ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਯਾਂਤਰਿਕੀ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮਜ਼ਮੂੰਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਭੌਤਿਕ ਕਮਿਸਟਰੀ,ਕੀਮੀਆਈ ਯਾਂਤਰਿਕੀ ਤੇ ਕਲ ਸ਼ਕਤੀ ਯਾਂਤਰਿਕੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤੀਤ ਪਰੋਖਿਆਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਿਆਨ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਿਕੋਲਸ ਕਾਰਨਟ ਦੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਭਾਪ ਇੰਜਣ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ।
1854 ਵਿੱਚ ਅਂਗਰੇਜ਼ ਵਿਗਿਆਨੀ ਲੋਰਡ ਕੈਲਵਿਨ ਨੇ ਇੱਕ ਠੋਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ: 

## ਤਾਪ ਗਤੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
***ਤਾਪ ਗਤੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਿਫਰਵਾਂ ਸਿਧਾਂਤ**: ਜੇ ਦੋ ਜੁਜਬੰਦੀਆਂ ਕਿਸੇ ਤੀਸਰੀ ਨਾਲ ਤਪਸ਼ੀ ਸਮ ਤੋਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਪਸ਼ੀ ਸਮ ਤੋਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਤਪਸ਼ੀ ਪਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਦੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂਹ ਦਾ ਤਪਸ਼ੀ ਸਮ ਤੋਲ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।
***ਤਾਪ ਗਤੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿਧਾਂਤ**:ਇੱਕ ਬੰਦ ਤਪਸ਼ੀ ਪਰਣਾਲੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਚਾਈ ਤਾਪ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਫਰਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

***ਤਾਪ ਗਤੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਿਧਾਂਤ**: ਇੱਕ ਠੰਡੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਤੱਤੇ ਥਾਂ ਤੇ ਤਾਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਦੂਜਾ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਅਸਲੀਅਤ ਦਰਸਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਜੁਜਬੰਦੀ ਬਾਹਰਲੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ, ਦਬਾਅ ਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਧਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਐਨਟਰਾਪੀ ਇਸ ਅਮਲ ਦੀ ਹੋਈ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ।
***ਤਾਪ ਗਤੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਿਧਾਂਤ**:ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜੁਜਬੰਦੀ ਨਿਰਪੇਖ ਸਿਫਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅੱਪੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਐਨਟਰਾਪੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਘੱਟੋਘੱਟ ਮੁੱਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਨਿਰਪੇਖ ਸਿਫਰ ਮੁੱਲ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਹੱਦ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਅਮਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।,
ਨਿਰਪੇਖ 0 ਤਾਪਮਾਨ -273.15&nbsp;°C (degree celsius ਦਰਜਾ ਸੈਸੀਅਸ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਗਗਰੋਲੀ

**ਗਗਰੋਲੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗਨੇਸਪੁਰ

**ਗਨੇਸਪੁਰ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਗਨੇਸਪੁਰ ਪਿੰਡ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੰਗ ਹਾ

**ਚੰਗ ਹਾ** (1371–1433 ਜਾਂ 1435), ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੈਲਾਨੀ, ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਾਲਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਹਾਜੀ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਮਸੁੱਦੀਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1405 ਅਤੇ 1433 ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦੋਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਸੀ। 
## ਪਰਿਵਾਰ
ਚੰਗ ਹਾ ਕੁਨਯੰਗ, ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਨਾਮ **ਮਾ ਹਾ** ਸੀ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਾਈ ਸੀ।
ਚੰਗ ਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 
ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸੈਯਦ ਅਜਲੀ ਸ਼ਮਸੁੱਦੀਨ ਈਰਾਨੀ ਨਸਲ ਦੇ ਸਨ ਜੋ ਮੰਗੋਲ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੰਗ ਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

1405 ਅਤੇ 1433 ਦੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਮਿੰਗ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੁੰਦਰ ਤਟਾਂ ਤੇ ਭੇਜੀਆਂ। ਚੰਗ ਹਾ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਮਲੇ ਦਾ ਸਾਲਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੇਵਲ ਪਹਿਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ 317 ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 28000 ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਚੰਗ ਹਾ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਅਰਬ, ਬਰੁਨੇਈ, ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਭਾਰਤ, ਟਾਪੂ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਮਕਾਮੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਚੀਨੀ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਉਪਹਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਕਾਮੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਤਰ ਮੁਰਗ, ਜੈਬਰੇ, ਉੱਠ, ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਅਤੇ ਕਿਰਾਫੇ ਉਪਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਲੋਕ
ਹੈਸਵਲ

**ਹੈਸਵਲ** ਇੰਟਲ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਮਾਈਕਰੋਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 22&nbsp;nm ਤਕਨੋਲਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਲ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਪਿਊਟੈਕਸ ਟਾਇਪਡ 2013 ਵਿਖੇ 4 ਜੂਨ 2013 ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਈਕਰੋਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸੀਪੀਯੂਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਇੱਕ ਕੰਮ ਚਲਾਊ ਹੈਸਵਲ ਚਿੱਪ 2011 ਨੂੰ ਇੰਟਲ ਡਿਵੈਲਪਰ ਫੋਰਮ ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ
1745

**1745** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1740 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ 
*26 ਜੂਨ&ndash;ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਲਾਹੀ ਗਈ।
*1 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖੋਪਰੀ ਰੰਬੀ ਨਾਲ 25 ਜੂਨ, 1745 ਦੇ ਦਿਨ ਲਾਹੀ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।
*1 ਜੁਲਾਈ&ndash; (ਮੱਸਾ ਰੰਘੜ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ) ਭਾਈ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਮੀਰਾਂਕੋਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੂਨ 1745 ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲ

, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਡੈਂਟਰੀ ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲ ]]
 ਕੇਅਰਨਜ਼ ਨੇੜੇ,ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ]]

**ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲ** ਉਹਨਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਸਾਲਾਨਾ ਬਰਸਾਤ 250 ਤੋਂ 450 ਸਮ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਤਪਤਖੰਡੀ ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਸਮ ਸੀਤ-ਤਪਤ ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲ।

## ਹਵਾਲੇ
ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਵਾਵਰੋਲਾ

(2003) as seen from orbit during Expedition 7 of the International Space Station. The eye, eyewall, and surrounding rainbands, characteristics of tropical cyclones, are clearly visible in this view from space.]] 
**ਤਪਤਖੰਡੀ ਸਾਈਕਲੋਨ** ਤੇਜ਼ ਘੁੰਮਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਸਿਸਟਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦਬਾਓ ਵਾਲ ਕੇਂਦਰ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ, ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ ਵਾਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੋਰ ਦਾ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਇਸਨੂੰ ਹਰੀਕੇਨ ( ਜਾਂ ), ਟਾਈਫੂਨ , #ਤਪਤਖੰਡੀ ਤੂਫ਼ਾਨ,ਸਾਈਕਲੋਨਿਕ ਤੂਫ਼ਾਨ, ਤਪਤਖੰਡੀ ਸਾਈਕਲੋਨ#ਤਪਤਖੰਡੀ ਡਿਪਰੈੱਸਨ।ਤਪਤਖੰਡੀ ਡਿਪਰੈੱਸਨ,ਅਤੇ ਮਹਿਜ ਸਾਈਕਲੋਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੀਵ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ

**ਜੀਵ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ**, ਕਈ ਵਾਰ **ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ** ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਮੈਟਾਬੋਲਿਜਮ ਦੌਰਾਨ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਊਰਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚਨਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਤੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਜੀਵ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਜੀਵਨ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਐਨਾ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਬੌਟਨੀ ਤੋਂ ਮੈਡੀਸ਼ਨ ਤੱਕ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਖ਼ੂਨ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ

**ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ** ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸਮੁੱਚ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪ ਅਤੇ pH ਸਥਿਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਮੀਨੋ ਅਮਲ, ਇਲੈਕਟਰੋਲਾਈਟਸ, ਆਕਸੀਜਨ, ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ, ਹਾਰਮੋਨ, ਰਕਤ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਇਟਰੋਜਨ ਦੇ ਵਾਧੂ ਉਤਪਾਦ ਆਦਿ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਰਕਤ-ਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਹੀ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਵਾਹਿਕਾ ਤੰਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕ ਲਸੀਕਾ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਲਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ
ਟੈਲਨ ਕਸਪ

**ਟੈਲਨ ਕਸਪ** ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵਾਧੂ ਕਸਪ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਜ ਦੇ ਨਾਖੂਨ (ਟੈਲਨ) ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਗੋਲ ਬਣਤ, ਸਿੰਗੁਲਮ ਤੋਂ ਵਾਧਰੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
## ਕਾਰਨ
ਇਸ ਹਾਲਤ ਦਾ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਨੁਵਾੰਸ਼ਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਦੰਦ ਦੇ ਬਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਈ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਇਲਾਜ
ਵੱਡੇ ਟੈਲਨ ਕਸਪ, ਚਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੀਹ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਟੈਲਨ ਕਸਪ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲਪ ਹੌਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਲਈ ਅਤਿ- ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਦੰਦ ਖੂਨ ਅਤੇ ਤੰਤੂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਗੁਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਟ ਕੈਨਾਲ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ
ਇਨਫਲੂਐਨਜ਼ਾ

**ਇਨਫਲੂਐਨਜ਼ਾ**, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲੂ ਖੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਨਫਲੂਐਨਜ਼ਾ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਲਾਗ ਦਾ ਰੋਗ ਹੈ। ਲਛਣ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਉੱਚ ਬੁਖਾਰ, ਵਗਦਾ ਨੱਕ, ਗਲ਼ੇ ਦਾ ਦਰਦ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦਰਦ], ਸਿਰ ਦਰਦ, ਅਤੇ ਖੰਘਦਾ, ਥੱਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਇਹ ਲਛਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਹਫਤੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਖੰਗ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਚਿਆਣ ਅਤੇ ਉਲਟੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹਨ।<

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਲੀਨੋਵੋ

**ਲੀਨੋਵੋ ਗਰੁੱਪ ਲਿਮਟਿਡ** (Lenovo),ਬੀਜਿੰਗ, ਚੀਨ, ਮੋਰਿਸਵਿਲੇ, ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਮੋਬਾਇਲ,ਲੈਪਟਾਪ,ਕੰਪਿਊਟਰ ਪੈਰੀਫੈਰਿਲ,ਸਕੈਨਰ,ਟੀ.ਵੀ,ਟੈਬਲਟ,ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 1984 ਵਿੱਚ ਲਿੳੁ ਚੁਅਾਂਝੀ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਏਸਰ

**ਏਸਰ** ਇੱਕ ਬਹੁ ਕੌਮੀ ਤਾਈਵਾਨੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ
ਟੋਰਨੈਡੋ

on top, Alaska and Hawaii negligible, source NOAA Storm Prediction Center.]]

ਹਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ ਵਾਲੇ ਖੰਭੇ ਨੂੰ ਟੋਰਨੈਡੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਅਤੇ ਕਪਾਹੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ, ਸਾਈਕਲੋਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਾਵਰੋਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਈਕਲੋਨ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦਬਾਓ ਵਾਲੇ ਤੂਫਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
thumb

ਟੋਰਨੈਡੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸ਼ਕਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਤੰਗ ਭਾਗ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਿਰਾ ਗਰਦ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘੇਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ 110 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ (180 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ) ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ ਉੱਚਾਈ ਲਗਭਗ 250 ਫੁੱਟ (80 ਮੀ) ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਛਿਤਰਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਝ ਮੀਲਾਂ ਤੱ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚਰਮ ਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਟੋਰਨੈਡੋ 300 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ (480 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ) ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਵੇਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 3 ਕਿਮੀ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਮੀਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
1658

**1658** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰਕਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ

## ਘਟਨਾ 
*25 ਜੂਨ--ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲਤ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਐਲਾਨਿਆ।

## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਚਿਨ ਸ਼ੀ ਹੁਆਂਗ

**ਕਿਨ ਸ਼ੀ ਹੁਆਂਗ** (260–210 ), personal name **Ying Zheng**, ਕਿਨ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ (ਰਾ. 246–221 ) ਜਿਸਨੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ 221  ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਹਾਕਮਾਂ ਵਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਖਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਸਗੋਂ, 220 ਤੋਂ 210  ਤੱਕ ਕਿਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਰਾਟ ਵਜੋਂ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 260 ਈਪੂ
ਪੱਖਾ

ਪੱਖਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹਵਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਯੂ.ਐਸ.ਏ ਵਿੱਚ 1860 ਅਤੇ 1870 ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਏ ਸਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਜਲੀ
ਕੌਨਕ੍ਰੀਸੈਂਸ

**ਕੌਨਕ੍ਰੀਸੈਂਸ** ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਜੁੜਨਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਸ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰਲੀ ਪਰਤ (ਸੀਮੈਂਟਮ) ਜੁੜ ਜਾਵੇ।
## ਕਾਰਨ
ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਕਿਸੇ ਸੱਟ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਭੀੜੇ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
## ਇਲਾਜ
ਜੇ ਅਜਿਹੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਨੁਕਸ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਹਿਨ ਇੰਜਣ

.**E**–ਐਗਜੌਸਟ ਕੈਮਸ਼ਾਫਟ.**I**–ਇਨਲੈੱਟ ਕੈਮਸ਼ਾਫਟ.**P**–ਪਿਸਟਨ.**R**–ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਰਾਡ.**S**–ਸਪਾਰਕ ਪਲੱਗ.**V**–valves. red: exhaust, blue: intake.**W**–cooling water jacket.*gray structure*–engine block.]]
**
ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਹਿਨ ਇੰਜਣ** ਅਜਿਹਾ ਇੰਜਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਆਕਸੀਕਾਰਕ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਇੱਕ ਬੇਲਣ ਆਕਾਰ ਦਹਿਨ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੇ ਹਨ। ਦਹਨ ਦੀ ਇਸ ਕਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਹਵਾ ਹੀ ਆਕਸੀਕਾਰਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਬੰਦ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਦਹਿਨ ਚੈਂਬਰ (ਕੰਬਸ਼ਨ ਚੈਂਬਰ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦਹਿਨ ਦੀ ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਤਾਪਨਿਕਾਸੀ (exothermic reaction) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚ ਤਾਪ ਅਤੇ ਦਾਬ ਵਾਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸਾਂ ਦਹਿਨ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪਿਸਟਨ ਨੂੰ ਧੱਕਦੇ ਹੋਏ ਫੈਲਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਸਟਨ ਇੱਕ ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਰਾਡ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਕਰੈਂਕ ਸ਼ਾਫਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦੋਂ ਪਿਸਟਨ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਤਰਫ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਾਡ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਰੈਂਕ ਸ਼ਾਫਟ ਘੁਮਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਾਲਣ ਦੀ ਰਾਸਾਇਣਕ ਊਰਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਜੰਤਰਿਕ ਉਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਜਣ
ਬਰਫ਼ (ਵਰਖਾ)

ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਬਰਫ]]
ਹਿਮ ਕਰਿਸਟਲੀਏ ਜਲੀਏ ਬਰਫ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵਰਸ਼ਣ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਿਮ ਬਰਫ ਦੇ ਹੈ, 
**ਬਰਫ਼** ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਕਰਿਸਟਲੀ ਜਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਰੀਕ ਬਰਫੀਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਦਾਣੇਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿਮਕਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਖੁੱਲੀ ਅਤੇ ਰੂੰਈਦਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੋਲੀ ਨਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਓ ਪਾ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਨਾ ਜਾਵੇ। 
ਬਰਫ਼ ਦੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਅਤੇ ਅਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਰਫ਼ਪਾਰਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੋਲ ਗੋਲੀਆਂ ਜਾਂ ਗੇਂਦਾਂ ਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਔਲੇ ਜਾਂ ਗੜੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਬਰਫ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨੂੰ ਬਰਫਬਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਸਾਤ
ਜਨ-ਸੰਚਾਰ

**ਜਨ ਸੰਚਾਰ** (**mass media, ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ**) ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਮੀਡੀਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਡੀਓ, ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਗੀਤ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੀਡੀਆ ਇਲੇਕਟਰਾਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੰਚਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡਿਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰ, ਕਿਤਾਬ, ਛੋਟੀ ਪੁਸਤਕ ਜਾਂ ਕਾਮਿਕਸ ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਉਟਡੋਰ ਮੀਡਿਆ ਹੋਰਡਿੰਗ, ਸੰਕੇਤ, ਜਾਂ ਤਖਤੀਆਂ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਭਵਨਾਂ, ਖੇਲ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰਕਾਰੀ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ

**ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ** ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਲੋਕਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਾਨਤਾ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਜਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਆਦਿ। ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਅਧੀਨ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਸਹੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਭੇਦ ਭਾਵ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 12 ਤੋਂ 35 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
### ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ
ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 14, 15, 16, 17 ਅਤੇ 18 ਅਧੀਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਕੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ।

* ਅਨੁਛੇਦ 14 ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਕੀ ਰਾਜ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਅਨੁਛੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜੇਕਰ ਹਲਾਤ ਅਲੱਗ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਅਲੱਗ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
* ਅਨੁਛੇਦ-15 ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ, ਨਸਲ, ਜਾਤ, ਰੰਗ, ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਅਧਾਰਾਂ ਕਿਸੇ ਦੁਕਾਨ, ਹੋਟਲ, ਜਨਤਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਜਨਤਕ ਪਾਰਕ, ਖੂਹ, ਟੈਂਕ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਘਰਾਂ, ਸੜ੍ਹਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਅਨੁਛੇਦ-16 ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਹੁਦੇ ਸਬੰਧੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਜਾਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਬੰਧੀ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਧਰਮ, ਨਸਲ, ਜਾਤ, ਰੰਗ, ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਆਯੋਗ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਅਨੁਛੇਦ 17 ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਚਲਨ ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਛੇਦ ਦੁਆਰਾ ਕਨੂੰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਅਨੁਛੇਦ 18 ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ ਜਾਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਜਾਂ ਟਰਸਟ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮੰਨਜੂਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

### ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ
### ਸੋਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਧਿਕਾਰ
(Article 23-24)
*ਅਨੁਛੇਦ (23)-ਮਨੁੱਖੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵੰਗਾਰ ਉੱਤੇ ਰੋਕ।
*ਅਨੁਛੇਦ (24) -14 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੱਿਚਆਂ ਤੋਂ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮਜਦੂਰੀ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਰੋਕ

### ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ
### ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧ ਅਧਿਕਾਰ
### ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ
ਜੇਕਰ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਖੰਡਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਸੱਮਸਿਆ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਇਸ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਿੱਧਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
1839

**1839** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1830 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
## ਘਟਨਾ 
* 19 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਅਦਨ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
* 24 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
## ਜਨਮ 
* 3 ਮਾਰਚ&ndash; ਟਾਟਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਜਮਸ਼ੇਦ ਜੀ. ਐਨ. ਟਾਟਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
## ਮਰਨ 
* 27 ਜੂਨ &ndash;ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 28 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪਣਡੁੱਬੀ

underway]]

**ਪਣਡੁੱਬੀ** (**submarine**) ਇੱਕ ਵਾਟਰਕਰਾਫਟ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਇਹ ਸਬਮਰਸੀਬਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾਲੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਪਣਡੁੱਬੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ, ਜਹਾਜ਼ੀ ਅਮਲੇ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਆਟੋਨੋਮਸ ਪਾਣੀ ਥੱਲੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਂ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਦੇ ਦੂਰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਵਾਹਨ।ਦੂਰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਵਾਹਨਾਂ, ਆਟੋਨੋਮਸ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਵਾਹਨ। ਰੋਬੋਆਂ, ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਬੰਦ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਪਣਡੁੱਬੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਜਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤੈਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ।
## ਇਤਿਹਾਸ
*ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਾਸੀ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਲੀਅਮ ਬੌਰਨਨੇ ਸੰਨ 1578 ਵਿੱਚ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। 
*1620 ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਖੋਜੀ ਸੀ.ਵੀ. ਡਰੈਬਲ ਨੇ ਇੱਕ ਪਣਡੁੱਬੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲੱਕੜੀ, ਵਾਟਰਪਰੂਫ ਚਮੜੇ ਅਤੇ ਏਅਰ ਟਿਊਬ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਥੇਮਜ਼ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ 12 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਸਣੇ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਵਿਚਰਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
*1776 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਸੀ ਡੇਵਿਡ ਬੁਸ਼ਨੈੱਲ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਪਣਡੁੱਬੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੜਾਕੂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਹਿੱਤ ਇੱਕ ਕੱਛੂਕੰਮੇ ਜਿਹੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸੈਨਿਕ ਬੈਠ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਹੇਠ ਬੰਬ ਰੱਖਣ ਹਿੱਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।
*ਅਸਲ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੀ ਕਾਢ ਅਮਰੀਕੇ ਦੇ ਦੋ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਜੇ.ਪੀ. ਹਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਾਈਮਨ ਲੇਕ ਨੇ 1890 ਵਿੱਚ ਕੱਢੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਥਿਆਰ ਤਾਰਪੀਡੋ ਯੰਤਰ ਦੀ ਵੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਮੋਟਰਾਂ, ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਭਾਫ਼ ਇੰਜਣ ਆਦਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਣਡੁੱਬੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਜਲਈ ਵਾਹਨ
ਚੰਨ ਪਰਦੇਸੀ

***ਚੰਨ ਪਰਦੇਸੀ*** 1981 ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ﻿ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ *ਚਿਤ੍ਰਾਰਥ ਸਿੰਘ* ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਕੁਲਭੂਸ਼ਨ ਖਰਬੰਦਾ, ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ, ਰਮਾ ਵਿਜ, ਰਾਜ ਬੱਬਰ, ਅਤੇ ਓਮ ਪੁਰੀ ਨੇ ਨਿਭਾਏ ਹਨ। ਰਾਜ ਬੱਬਰ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਵੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।

## ਕਹਾਣੀ
ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸੂਖਮਤਾ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪਤੀ, ਪਤਨੀ,ਮਾਂ, ਧੀ, ਪਿਉ, ਪੁੱਤ, ਪ੍ਰੇਮੀ-ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਦੇ ਮਣਕਿਆਂ ’ਚ ਪਰੋਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਮੁਹੰੰਮਦ ਰਫੀ ਤੇ ਦਿਲਰਾਜ ਕੌਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀਆ ਗਿਆ ਹੈ। 
## ਕਿਰਦਾਰ
ਕੁਲਭੂਸ਼ਨ ਖਰਬੰਦਾ.... ਨੇਕ ਸਿੰਘ (ਨੇਕ)

ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ.... ਜਗੀਰਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

ਰਮਾ ਵਿਜ.... ਕੰਮੋਂ

ਓਮ ਪੁਰੀ.... ਤੁਲਸੀ

ਰਾਜ ਬੱਬਰ.... ਲਾਲੀ

ਸੁਨੀਤਾ ਧੀਰ.... ਚੰਨੀ

ਸੁਸ਼ਮਾ ਸੇਠ.... ਜੱਸੀ (ਜਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ)

ਰਜਨੀ ਸ਼ਰਮਾ.... ਨਿੱਮੋ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
*Excerpts

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1981 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
1894

**1894** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 4 ਮਾਰਚ &ndash; ਸ਼ੰਘਾਈ (ਚੀਨ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਨੇ 1000 ਈਮਾਰਤਾਂ ਲੂਹ ਦਿਤੀਆਂ।
* 27 ਜੂਨ &ndash;ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮਈ ਦਿਨ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਕੌਮੀ ਛੁੱਟੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।
* 30 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਡੇਨੀਅਲ ਐਮ. ਕੂਪਰ ਨੇ ਟਾਈਮ ਕਲਾਕ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਈ।
## ਜਨਮ 
* 22 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਐਂਡੀ ਵਿਟਫੀਲਡ

**ਐਂਡੀ ਵਿਟਫੀਲਡ** ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟਾਰਜ਼ ਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਸਪਾਰਟਾਕਸ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਫਿਯੂਜ਼ਨ

.]]

ਜਦੋਂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਦੰਦ ਅਭੇਦ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ **ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਫਿਯੂਜ਼ਨ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 
## ਕਾਰਨ
ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਘ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉੱਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਧੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੂਰੀ।
## ਇਲਾਜ
ਦੰਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਝਿਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਰਵਾਉਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਨੁਕਸ
ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਦਨਿਪਰੋ ਦਨਿਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ

**ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਦਨਿਪਰੋ ਦਨਿਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਦਨਿਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਦਨਿਪਰੋ-ਅਰੇਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਦਨਿਪਰੋ ਦਨਿਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਡ੍ਨਿਪ੍ਰੋ-ਅਰੇਨਾ

**ਡ੍ਨਿਪ੍ਰੋ-ਅਰੇਨਾ**, ਡ੍ਨਿਪ੍ਰੋਪੇਟ੍ਰੋਵਸਕ, ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਡ੍ਨਿਪ੍ਰੋ ਡ੍ਨਿਪ੍ਰੋਪੇਟ੍ਰੋਵਸਕ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 31,003 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਡ੍ਨਿਪ੍ਰੋ-ਅਰੇਨਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਮੋਲਸਕਾ

**ਮੋਲਸਕਾ** ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਰੀੜਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ 85,000 ਜਿੰਦਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 35,000 ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਖਤ ਖੋਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੱਵਲਨ ਦਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਮਮਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਘ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਪਛਾਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਲਗਪਗ 23% ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੁੱਝ ਮੋਲਸਕ ਤਾਜੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੇਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਈ ਵਿਭਾਜਨ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਂਦੇ ਅਤੇ ਦੋਪੱਖੀ ਸਮਮਿਤੀ ਕੁੱਝ ਵਿੱਚ ਖੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਸਿਰ, ਇੱਕ ਪਿਠ ਅੰਤੜੀ ਕੁੱਬ, ਰੀਂਗਣ, ਬੁਰੋਇੰਗ ਜਾਂ ਤੈਰਾਕੀ ਲਈ ਇੱਕ ਉਦਰ ਪੇਸ਼ੀ ਪੈਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਯੁਕਤ ਖੋਲ ਸਰਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਮਾਂਸਲ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ. ਇਹ ਆਂਤਰਿਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੋਲ ਘੱਟ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 9 ਜਾਂ 10 ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਲੁਪਤ ਹਨ. ਮੋਲਸਕ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਅਨ ਨੂੰ ਮਾਲਾਕੋਲੋਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਧਾਰਣਤਾ ਰਿਸਾਓ ਦੁਆਰਾ ਸਖਤ ਕਵਚ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਵਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਵਚ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਤਲਾ ਬਾਹਰੀ ਪੱਧਰ ਕੈਲਸੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਚਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਮੁਕਤਾ ਸੀਪ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੋਲਸਕ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਹੀ ਅੰਗ ਦਾ ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਲਈ ਦਿਲ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਪ੍ਰਜਣਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਮਲ ਤਿਆਗਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਆਰਕੀਆ

**ਆਰਕੀਆ** ( or ) ਇੱਕ ਸੈੱਲੀ ਸੂਖਮਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਡੋਮੇਨ ਜਾਂ ਕਿੰਗਡਮ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਖਮਜੀਵ ਪ੍ਰੋਕੀਰੀਓਟਸ ਹਨ, ਭਾਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲ ਨਿਊਕਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਝਿਲੀ-ਘਿਰੇ ਆਰਗਨੈੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਆਰਕੀਆ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਕੀਆਬੈਕਟੀਰੀਆ (ਆਰਕੀਆਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ) ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੁਣ ਵੇਲਾ ਵਿਹਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼

ਅਤੇ ਮੈਕੀ.]]

**ਗਰੇਟ ਰੀਫ ਬੈਰੀਅਰ** ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਸ਼ੈਲ-ਪਥਰਾਂ ਜਾਂ ਮੋਂਗਿਆਂ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੀਵਾਰ ਨੁਮਾ ਢਾਂਚਾ। ** ਗਰੇਟ ਰੀਫ ਬੈਰੀਅਰ** ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕੁਇਨਸਲੈਂਡ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਤਟੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੈਲ-ਪਥਰਾਂ ਜਾਂ ਮੋਂਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਜੋ 2900 ਸ਼ੈਲ-ਪੱਥਰਾਂ/ਮੋਂਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ 900 ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੀਪ-ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ 2300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ 344400 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਸਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਥਾਵਾਂ
ਅਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ

ਤ੍ਰੇਪਾਸੀ ਰਚਨਾ
**B:** ਸੀਜੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਦਾ ਰਵੇਦਾਰ ਸੰਰਚਨਾ

**C:** Fp2 
**D:** ਪੋਲੀਡਾਈਮੀਥਾਇਲ ਸਿਲੋਕਸੇਨ
**E:** ਗਰੁਬਸ ਦਾ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਲਈ ਰਾਬਰਟ ਐਚ ਗਰੁਬਸ ਨੇ 2005 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸਨਮਾਨ ਜਿੱਤਿਆ।
**F:** ਜ਼ਿਉਲਾਈਟ
**G:** ਕਾਪਰ ਐਸੀਟੇਟ]]
**ਅਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ** ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨਿਕ ਧਾਤਵੀਂ ਯੋਗਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਬਨਿਕ ਆਧਾਰਿਤ ਯੋਗਿਕਾਂ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕਾਰਬਨ-ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬੰਧਨ (C-H) ਵਾਲੇ ਯੋਗਿਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਯੋਗਿਕਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਦੋ ਵਿਸ਼ਿਆ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪ-ਵਿਸ਼ਾ ਕਾਰਬਨਿਕ ਧਾਤਵੀਂ ਯੋਗਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਰ ਖੇਤਰ 'ਚ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ, ਧਾਤਵੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਰੰਗ, ਸਰਫੈਕਟੈਂਟ, ਪਾਲਿਸ, ਦਵਾਈਆ, ਬਾਲਣ, ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਟੌਰੋਡੌਂਟਿਜ਼ਮ

**ਟੌਰੋਡੌਂਟਿਜ਼ਮ** ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਰੂਪਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਬਦਲਾਵ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਲਪ ਖਾਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਲਪ ਦੇ ਤਲੇ ਤੇ ਸ਼ਿਖਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਪਨ ਇਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 
ਟੌਰੋਡੌਂਟਿਜ਼ਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ “ਬਲਦ ਵਰਗਾ” ਦੰਦ। ਦੰਦ ਦੇ ਰੇਡੀਓਗ੍ਰਾਫ ਵਿੱਚ ਦੰਦ ਆਇਤਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਰ ਸ਼ੰਕੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਲਪ ਖਾਨਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਿਸ਼ਾਖਨ ਕੁਝ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 
## ਕਾਰਣ
* ਡਾਉਨ ਸਿੰਡਰੋਮ
* ਓਰਲ ਫ਼ੇਸ਼ਿਯਲ ਡਿਜਿਟਲ ਸਿੰਡਰੋਮ
* ਅਮੀਲੋਜੇਨੇਸਿਸ ਇੰਮਪਰਫ਼ੈਕਤਾ ਟਾਈਪ 4
## ਇਲਾਜ
ਦੰਦ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਚਮੜੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਨੁਕਸ
ਕੁੱਕੜ

thumb|ਕੁੱਕੜ ਕਲਗੀ
**ਕੁੱਕੜ** ਲਾਲ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਕੜ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਆਮ ਘਰੇਲੂ ਜਨੌਰ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ 24 ਅਰਬ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ, ਕੁੱਕੜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੀਟ ਅਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂਕਰਨ ਦੇ ਸਬੂਤ 8,000  ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 15ਵੀਂ ਸਦੀ  ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ "ਰੋਜ਼ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ" ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀਆ ਨਸਲਾਂ 
* **ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਮੁਰਗਾਨੀਆ**

ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਮੁਰਗਾਨੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮਾਸ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਮੁਰਗਾਨੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਣ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਸਲਾਂ ਦੀ ਮੁਰਗਾਨੀਆ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਪਾਰਕ ਮੁਰਗੀ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

* ਐਸਲ
* ਕੜਕਨਾਥ
* ਗ੍ਰਾਮਪ੍ਰਿਯਾ
* ਸਵਰਨਾਥ
* ਕਾਮਰੂਪ
* ਚਟਗਾਂਵ
* ਐੱਫ.ਐੱਫ.ਜੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਜ਼ਾਓ ਕਸ਼ੀ

**ਜ਼ਾਓ ਕਸ਼ੀ** (, 18 ਅਕਤੂਬਰ 1130 – 23 ਅਪਰੈਲ 1200) ਸੌਂਗ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਨਫ਼ਿਊਸੀਅਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਅਸੂਲ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਹਸਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨਵ-ਕਨਫ਼ਿਊਸੀਅਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਲੋਕ
ਛਪਾਈ

**ਛਪਾਈ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਕੜ ਦੇ ਠੱਪਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 220 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਬੀ ਸ਼ੰਗ ਨੇ ਹਿਲਣ ਵਾਲੀ ਛਪਾਈ ਦੀ ਕਾਢ ਕੀਤੀ। ਜੋਹਾਨਸ ਗੂਤਨਬਰਗ ਨੇ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਛਪਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ ਬਣਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਤਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼

**ਤਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼** ( 618–690 & 705–907), ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਸ ਬਦਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੇਇਜੀ ਬਹਾਲੀ

[thumb|220px|ਮੇਇਜੀ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ [ਸ਼ੋਗੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਕ-ਅਧਿਕਾਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਰਾਟ ਮੇਇਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ]]
thumb|220px|1870 ਜਪਾਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਵਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ
thumb|220px|ਇਤੋ ਹਿਰੋਬੁਮੀ ਮੇਇਜੀ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਸੀ
, ਨੂੰ *ਮੇਇਜੀ ਇਸ਼ਿਨ*, *ਨਵੀਨੀਕਰਨ*, *ਇਨਕਲਾਬ*, *ਸੁਧਾਰ*, ਜਾਂ *ਪੁਨਰਗਠਨ*, ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਲਸਲਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਇਜੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਤਹਿਤ 1868 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬਹਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਬਦਲਾ ਆਏ ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਪਾਨ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਆਰਥਕ, ਉਦਯੋਗਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲਗਾ। [ 1 ] ਇਸ ਕਰਾਂਤੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਏਦਾਂ ਕਾਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੇਇਜੀ ਕਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਕੇਵਲ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਗੁਨ (将軍) ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਵਾਲਾ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।

## ਘਟਨਾਕਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਧਾਤ ਵਿੱਦਿਆ

, author of *De re metallica*, an important early work on metal extraction]]

**ਧਾਤ ਵਿੱਦਿਆ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Metallurgy**) ਧਾਤੂ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਡੋਮੇਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧਾਤੂ ਤੱਤਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਧਾਤੀ ਯੋਗਿਕਾਂ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਯਾਨੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਾਤ ਵਿੱਦਿਆ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵੀ ਹੈ: ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਜੁਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਲਈ ਉਤਪਾਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਧਾਤ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਤ
ਹੁਸੈਨਪੁਰ ਮੇਹਰਬਾਨ ਅਲੀਵਾਲਾ

**ਹੁਸੈਨਪੁਰ ਮੇਹਰਬਾਨ ਅਲੀਵਾਲਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਭਮਰਾ

**ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਭੰਮਰਾ ** (10 ਦਸੰਬਰ 1995) ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ " ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਾਨ" (N.B.A.) ਵਿੱਚ 25 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਚੋਣ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵਕਾਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1995 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੱਲੋਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸ੍ਰੀ ਭੰਮਰਾ ਦਾ ਕੱਦ 7 ਫੁੱਟ 2 ਇੰਚ ਹੈ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਈ.ਐਮ.ਜੀ. ਅਕੈਡਮੀ (IMG Academy) ਅਤੇ ਰਿਲਾਇਂਸ ਦੇ ਵਜ਼ੀਫਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2014-15 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐਮ.ਜੀ. ਅਕੈਡਮੀ, ਵਲੋਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਗੇਮ ਔਸਤ 9.2 ਪੋਆਇੰਟਸ, 8.4 ਰਿਬੌਂਡ ਅਤੇ 2.2 ਬਲੌਕ ਬਣਾਏ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਭੰਮਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬੱਲੋਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ 2 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਆਟਾ ਚੱਕੀ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਧੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਭੰਮਰਾ ਦੇ ਕੱਦ ਦਾ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਾਧਾ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੇ ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਂਪ ਲਿਆ ਸੀ। 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੱਦ 6 ਫੂਟ 2 ਇੰਚ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉਤੇ ਘਰੇ ਇੱਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦਾ ਸਿਕੰਜਾ ਦਿਵਾਰ ਨਾਲ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸਤੇ ਉਹ ਖੇਡ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸਦੀ ਲਗਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ "ਲੁਧਿਆਣਾ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਅਕੈਡਮੀ" ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦਵਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ ਭੰਮਰਾ 2015 ਐਨ.ਬੀ.ਏ. ਡਰਾਫਟ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਹੋਰ ਵਜ਼ੀਫਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਵਕਾਰੀ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾ "ਐਨ.ਬੀ.ਏ. ਲਈ ਡਰਾਫਟ/ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੇ ਇਹ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ 2011 ਫ਼ੀਬਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ 2013 ਫ਼ੀਬਾ ਏਸ਼ੀਆ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*NBADraft.net profile
*SB Nation profile

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਵਰਾਹਾ

**ਵਰਾਹਾ** (, "ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ") ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ
ਐਂਡੋਕਰਾਈਨ ਪ੍ਰਬੰਧ

**ਐਂਡੋਕਰਾਈਨ ਸਿਸਟਮ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚਲੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰਕੂਲੇਟਰੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਭੇਜਣ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਰਮੋਨ ਚੋਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਐਂਡੋਕਰਾਈਨ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਨੀਅਲ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਪਿਟਿਊਟੈਰੀ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਪੈਨਕਰੀਆ, ਓਵਰੀਆਂ, ਅੰਡਗਰੰਥੀਆਂ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਪੈਰਾਥਾਇਰਾਇਡ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਹਾਈਪੋਥੈਲੇਮਸ, ਗੈਸਟਰੋਇੰਟੈਸਟੀਨਲ ਟਰੈਕਟ ਅਤੇ ਐਡਰੋਨਲ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਂਡੋਕਰਾਈਨ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਟੈਂਕ

tank, the primary tank used by the United States and a number of the other western allies during the Second World War.]]
**ਟੈਂਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Tank) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਵਚ ਵਾਲਾ, ਸਵੈਚਾਲਿਤ, ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਆਪ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਅਜਿਹਾ ਜੰਗੀ ਵਾਹਨ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਯੁੱਧਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਦੀ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟੈਂਕ ਦਾ ਖੋਜੀ *ਸਵਿੰਟਨ* ਸੀ। ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਦੋਨਾਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਢਲੇ ਕਾਰਜ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੂਨਿਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗੀ ਹਥਿਆਰ