open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕੈਥਰੀਨ ਹਿਲਡਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ

**ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਕੈਥਰੀਨ ਹਿਲਡਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ** (27 ਅਕਤੂਬਰ 1871 – 8 ਨਵੰਬਰ 1942), ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਬੰਬਾ ਨੀ ਮੂਲਰ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ 1895 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਮਤਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਈ, ਪਰ ਐਮਲੀਨੇ ਪਿੰਕੁਰਸਟ ਦੀ ਸੁਪ੍ਰਰਾਗੈਟ (ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ) ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣੀ।

ਉਸਨੇ ਗਵਰਨਸੀ ਲੀਨਾ ਸ਼ਫੇਅਰ ਨਾਲ ਕਰੀਬੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਦੋਸਤੀ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 1904 ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1937 ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ।

ਜੂਨ 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਜੋੜ (ਸ਼ਫੇਅਰ ਨਾਲ) ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ
ਕੈਥਰੀਨ ਹਿਲਡਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਅਕਤੂਬਰ, 1871 ਨੂੰ ਇਲਵੇਡੇਨ ਹਾਲ, ਸੁਫਲੋਕ,ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਬੰਬਾ ਮੂਲਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੰਬਾ ਸੋਫ਼ੀਆ ਜਿੰਦਨ (1859–1957), ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੋਫੀਆ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ (1876–1948), ਤਿੰਨ ਭਰਾ – ਵਿਕਟਰ ਅਲਬਰਟ ਜੇ (1866–1918), ਫਰੈਡਰਿਕ ਵਿਕਟਰ (1868–1926), ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅਤੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਅਦਾ ਡੌਗਲਸ ਤੋਂ ਦੋ ਸੌਤੇਲੀਆਂ ਭੈਣਾਂ – ਅਦਾ ਪੌਲਿਨ (1887–?) ਤੇ ਇਰੇਨ (1880–1926) ਵੀ ਸਨ। ਸੋਫੀਆ ਉਸਦੀ ਭੈਣਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮਤਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੇਧੇਰੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੰਬਾ ਨੇ ਸੋਮਰਵਿੱਲ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਵਾਇਲਨ ਅਤੇ ਗਾਇਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਤੈਰਾਕੀ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁੰਦਰ ਸੀ; 1895 ਵਿੱਚ ਬਕਿੰਘਮ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਿਲਕ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਸੋਫ਼ੀਆ ਵਾਂਗੂ, ਕੈਥਰੀਨ ਵੀ ਇੱਕ ਮਤਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੀ। ਉਹ ਫਿਊਕੇਟ ਵੁਮੈਨ'ਜ਼ ਸਫ਼ਰੇਜ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਵੁਮੈਨ'ਜ਼ ਸਫ਼ਰੇਜ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ (NUWSS) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਉਹ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਮਤਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਸੀ।

## ਮੌਤ
ਕੈਥਰੀਨ ਹਿਲਡਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ 8 ਨਵੰਬਰ 1942 ਨੂੰ ਪੇਂਨ ਵਿੱਖੇ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸ਼ਾਮ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਸੋਫੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਕੋਲੇਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਦੇਖਣ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਸਨ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਜਦੋਂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸੋਫੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆ ਕੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੁੜਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਪਾਇਆ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਦੱਸਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
*
*
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਕਾਲੀਗੁਲਾ

**ਕਾਲੀਗੁਲਾ** (; ਲਾਤੀਨੀ: *Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus*; 31 ਅਗਸਤ 12 – 24 ਜਨਵਰੀ 41 ਈਸਵੀ) 37 ਈਸਵੀ  ਤੋਂ 41 ਈਸਵੀ ਤੱਕ  ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੋਮਨ ਜਰਨਲ ਜਰਮੇਨੀਕਸ ਅਤੇ ਅਗਸਤਸ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਅਗ੍ਰਿੱਪੀਨਾ ਵੱਡੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਲੀਗੁਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂਲੀਓ-ਕਲੌਡੀਅਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਾਲੀਗੁਲਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਜਰਮੇਨੀਕਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਅਤੇ ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ, ਟਾਈਬੀਰੀਅਸ, 14 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਗਸਤਸ ਦੇ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।   

ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ  ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਗਾਯੁਸ ਸੀਜ਼ਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਕਾਲੀਗੁਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਨੂੰ ਜਰਮੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਕਾਲੀਗੁਲਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਛੋਟੇ ਸਿਪਾਹੀ ਦਾ ਬੂਟ", ਕੈਲੀਗ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ। ਜਦੋਂ 19 ਈ. ਵਿੱਚ ਅੰਤਾਕੀਆ ਵਿੱਚ ਜਰਮੇਨੀਕਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਅਗ੍ਰਿੱਪੀਨਾ ਆਪਣੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਮ ਲੈ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਟਾਈਬੀਰੀਅਸ ਨਾਲ ਕੌੜੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਗਈ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਾਲੀਗੁਲਾ ਹੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਨਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਚ ਸਕਿਆ। ਕਾਲੀਗੁਲਾ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੇ 31 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕੈਪਰੀ ਦੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸਮਰਾਟ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਟਾਈਬੀਰੀਅਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਛੇ ਹੱਟ ਗਿਆ ਸੀ।  ਟਾਈਬੀਰੀਅਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਲੀਗੁਲਾ ਨੂੰ ਮਤਰੇਏ  ਦਾਦਾ ਜੀ ਕੋਲੋਂ 37 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਵਜੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਕਾਲੀਗੁਲਾ ਦੇ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕੁ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਨੇਕ ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰੋਤ ਉਸ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਕੇ ਸੁਆਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਖ਼ਰਚ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਅਵੈੜ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਗਲ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸੰਖੇਪ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੈਲੀਗੁਲਾ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬੇਰੋਕ ਨਿਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਉਸਾਰੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾਂ ਵੱਲ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਐਕੁਆਡਕਟਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: ਐਕੁਆ ਕਲੌਡੀਆ ਅਤੇ ਐਨੀਓ ਨੌਵਸ। ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੌਰੇਤਾਨੀਆ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ। 

41 ਈਸਵੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੀਗੂਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਅਨ ਗਾਰਡਾਂ, ਸੈਨੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਮੌਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੋਮਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ਕਰਤਿਆਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਲੀਗੂਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਦਿਨ, ਪ੍ਰੇਟੋਰੀਅਨਜ਼ ਨੇ ਕਾਲੀਗੂਲਾ ਦੇ ਚਾਚੇ, ਕਲੌਡੀਅਸ ਨੂੰ ਅਗਲਾ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੂਲੀਓ-ਕਲੌਡੀਅਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ 68 ਈ. ਵਿੱਚ ਨੀਰੋ ਦੇ ਪਤਨ ਤਕ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਕਾਲੀਗੂਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਮਰਦ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਜੂਲੀ ਸੀਜ਼ਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। 

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
### ਪਰਿਵਾਰ 
ਗਿਯੂਸ ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ (ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਗਸਤ 12 ਈ. ਨੂੰ ਐਂਟੀਅਮ (ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਜੀਓ ਅਤੇ ਨੈੱਟੂਨੂ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।) ਜਰਮੇਨੀਕਸ ਅਤੇ ਅਗ੍ਰਿੱਪੀਨਾ ਐਲਡਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਛੇ ਬਚੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸੀ।  ਗਾਯੁਸ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਨੀਰੋ ਅਤੇ ਡ੍ਰੂਸਸ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਛੋਟੀ ਅਗ੍ਰਿਪੀਨਾ, ਜੂਲੀਆ ਡਰੂਸੀਲਾ ਅਤੇ ਜੂਲੀਆ ਲਿਵਿਲਾ ਸਨ।  ਉਹ ਕਲੌਡੀਅਸ, ਜਰਮੇਨੀਕਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਵੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
### ਸੂਚਨਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂਲੀਓ-ਕਲੌਡੀਅਨ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਸੁਹਜ ਦੀਪ ਬਰਾੜ

**ਸੁਹਜ ਦੀਪ ਬਰਾੜ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਿਛੜਣ ਦੀ ਯਾਦ 'ਚ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ 28 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਹਲਕਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਲਗਾਅ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਛੜਣ ਦਾ ਸਦਮਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਬਰਾੜ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸਿਸਟਮੈਟਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾ

**ਸਿਸਟਮੈਟਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾ** (ਐਸ ਆਈ ਪੀ) ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ ਜੋ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡਾਂਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਕਮੁਸ਼ਤ ਰਕਮ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਰਕਮ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ, ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਜਾਂ ਤਿਮਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ..

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਐਸਆਈਪੀ (ਸਿਸਟਮੈਟਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾਵਾਂ) ਵਿੱਚ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਕਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਡੈਬਿਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੰਪਤੀ ਮੁੱਲ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਕਈ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

ਐਸ ਆਈ ਪੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਐਸ ਆਈ ਪੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਚਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਸ ਆਈ ਪੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (ਰੀਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ) ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਰਗਰਮ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਐਸਆਈਪੀ ਲਈ ਇੱਕ ਆਵਰਤੀ ਭੁਗਤਾਨ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਇਕੁਇਟੀ-ਲਿੰਕਡ ਬੱਚਤ ਸਕੀਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੈਕਸ ਲਾਭ ਦੀ ਵੀ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲਾਕਿੰਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਐਸ ਆਈ ਪੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਦੀਆ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣਵਿਆ ਟੈਕਸ ਲਾਭ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਇਕੁਇਟੀ-ਲਿੰਕਡ ਬੱਚਤ ਸਕੀਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕੁਛ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ – 
* ਆਦਿਤਿਆ ਬਿਰਲਾ ਸਨ ਲਾਈਫ ਟੈਕਸ ਰਿਲੀਫ 96-ਵਿਕਾਸ
* ਆਈਸੀਆਈਸੀਆਈ ਪ੍ਰੂਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਬੈਲੇਂਸਡ ਫੰਡ -ਗਰੋਥ
* ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਲੈਂਸਡ ਫੰਡ-ਵਿਕਾਸ
* ਮੀਰਾ ਐਸੇਟ ਐਮਰਿੰਗ ਬਲੂਚਿਪ ਫੰਡ ਨਿਯਮਿਤ-ਵਿਕਾਸ
* ਕੋਟਕ ਫੋਕਸ ਫੰਡ ਨਿਯਮਿਤ-ਵਿਕਾਸ
* ਐਸਬੀਆਈ ਬਲੂਚਿਪ ਫੰਡ-ਵਿਕਾਸ
* ਮੋਤੀਲਾਲ ਓਸਵਾਲ ਮਲਟੀਕੈਪ 35 ਫੰਡ ਰੈਗੂਲਰ-ਵਿਕਾਸ
* ਡੀ ਐਸ ਪੀ ਬਲੈਕਰੌਕ ਇਕੁਇਟੀ ਅਪੂਰਿਊਨਿਟੀਜ਼ ਫੰਡ-ਵਿਕਾਸ
* ਐਲ ਐਂਡ ਟੀ ਇੰਡੀਆ ਵੈਲਿਊ ਫੰਡ-ਵਿਕਾਸ
* ਐਲ ਐਂਡ ਟੀ ਟੈਕ ਫਾਇਬੈਂਟ ਫੰਡ-ਵਿਕਾਸ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਮਰਸ
ਕਿਰਕ ਕੈਮਰੂਨ

**ਕਿਰਕ ਥੌਮਸ ਕੈਮਰੂਨ** (ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ, 1970) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ *ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਜ਼* (1985–92) ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ ਸੀਵਰ ਦੇ ਰੋਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਈਕ ਫ਼ਾਦਰ ਲਾਈਕ ਸਨ (1987) ਅਤੇ ਲਿਸਟਨ ਟੂ ਮੀ (1989) ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਲੈਫ਼ਟ ਬੀਹਾਈਂਡ* ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਵਿੱਚ *ਕੈਮਰੂਨ ਬਕ ਵਿਲੀਅਮਜ਼* ਦਾ ਅਤੇ ਫ਼ਾਇਰਪਰੂਫ਼ (2008) ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ *ਕਾਲੇਬ ਹੋਲਟ* ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। 2014 ਦੀ ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਸੇਵਿੰਗ ਕ੍ਰਿਸਮਸ* ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਈ.ਐਮ.ਡੀ.ਬੀ. ਦੀਆਂ ਹੇਠਲੀਆਂ 100 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੈਮਰੂਨ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਈਸਾਈ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੇਅ ਕੰਫ਼ਰਟ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਚੈਲਸੀ ਨੋਬਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦ ਫ਼ਾਇਰਫ਼ਲਾਈ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੈਮਰੂਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਨੋਰਮਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਲੌਸ ਐਂਜਲੇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਰਬਰਾ ਅਤੇ ਰੌਬਰਟ ਕੈਮਰੂਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਹਨ, ਬਰਿੱਜੈਟ, ਮੈਲੀਸਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਕੈਂਡਿਸ ਕੈਮਰੂਨ ਬਲੂ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ *ਫ਼ੁੱਲ ਹਾਊਸ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। He went to school on the set of *Growing Pains*, as opposed to public school. ਉੇਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ ਸਨ।

## ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ 
ਕੈਮਰੂਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ 17-18 ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਰੀਬ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਜ਼ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਰੱਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਅਵਾਰਡ 
**ਯੰਗ ਆਰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ**
*1985 ਬੈਸਟ ਯੰਗ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ, *ਟੂ ਮੈਰੀਏਜਿਸ* (ਨਾਮਜ਼ਦ)
*1986 ਬੈਸਟ ਯੰਗ ਅਦਾਕਾਰ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਵਿੱਚ, *ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਜ਼* (ਜਿੱਤਿਆ)
*1987 ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, *ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਜ਼* (ਜਿੱਤਿਆ)
*1987 ਬੈਸਟ ਯੰਗ ਮਰਦ ਸੂਪਰਸਟਾਰ (ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ), *ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਜ਼* (ਜਿੱਤਿਆ)
*1989 ਬੈਸਟ ਯੰਗ ਅਦਾਕਾਰ (ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ), *ਲਿਸਨ ਟੂ ਮੀ* (ਨਾਮਜ਼ਦ)
'*ਸੈਟਰਨ ਅਵਾਰਡ
*1987 ਨੌਜਵਾਨ ਅਦਾਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, *ਲਾਈਕ ਫ਼ਾਦਰ, ਲਾਈਕ ਸਨ* (ਜਿੱਤਿਆ)
*'ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ
*1987 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ - ਲੜੀਵਾਰ ਜਾਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ, *ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਜ਼* (ਨਾਮਜ਼ਦ)
*1989 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ - ਲੜੀਵਾਰ ਜਾਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ, *ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਜ਼* (ਨਾਮਜ਼ਦ)
**ਪੀਪਲਜ਼ ਚੌਇਸ ਅਵਾਰਡ**
*1988 ਫ਼ੇਵਰਟ ਯੰਗ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ (ਜਿੱਤਿਆ)
*1989 ਫ਼ੇਵਰਟ ਯੰਗ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ (ਜਿੱਤਿਆ)
**ਨਿਕਲੋਡੀਅਨ ਕਿਡਸ ਚੌਇਸ ਅਵਾਰਡ**
*1990 ਫ਼ੇਵਰਟ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ, *ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਜ਼* (ਜਿੱਤਿਆ)

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ 
;Websites
* Official website
* The Way of the Master
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਬੋਬੀ ਰੋਬਸਨ

**ਸਰ ਰਾਬਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਰੋਬਸਨ** (18 ਫਰਵਰੀ, 1933 – 31 ਜੁਲਾਈ 2009) ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜ਼ਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਬਤੌਰ ਮੈਨੇਜ਼ਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰੋਬਸਨ ਦਾ ਬਤੌਰ ਪੇਸ਼ੇਵਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੋਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਲੱਬਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਰੋਬਸਨ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਖਿਡਾਰੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵੱਲੋਂ 20 ਵਾਰੀ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨੇਜ਼ਰ ਦੋਨੋਂ ਥਾਂ ਤੇ ਮਿਲੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਬਰਿਸਿੰਗਰ

**ਬਰਿਸਿੰਗਰ** ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਪਾਓਲੀਨੀ  ਦਾ *ਇਨਹੈਰਿਟੈਂਸ ਸਾਈਕਲ  *ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ 20 ਸਤੰਬਰ, 2008 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਪਓਲੀਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤੀ ਤ੍ਰਿਲੜੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਤੀਜੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਲੜੀ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੀ, ਇਸਲਈ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲੱਗਪੱਗ 1,500 ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਬਣ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਬਰਿਸਿੰਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਡੀਲਕਸ ਐਡੀਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਟਾਏ ਹੋਏ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਅਣਡਿੱਠ ਕਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ 13 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਬਰਿਸਿੰਗਰ ਦਾ ਫ਼ੋਕਸ ਏਰਗੋਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਜਗਰ ਸਫੀਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਏਰਗੋਨ ਆਖਰੀ ਬਚੇ ਡਰੈਗਨ ਰਾਈਡਰਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ, ਜੋ ਕਿ ਅਲਗਾਏਸੀਆ (ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਲੜੀ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ) ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਰਿਸਿੰਗਰ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ 'ਐਲਡੈਸਟ' ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਰੈਂਡਮ ਹਾਊਸ ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਬੁਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਛਾਪ, ਐਲਫ੍ਰੈਡ ਏ ਨੌਫ ਬੁੱਕਸ ਫਾਰ ਯੰਗ ਰੀਡਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵਿੱਕਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ 550,000 ਕਾਪੀਆਂ ਵਿੱਕੀਆਂ, ਜੋ ਰੈਂਡਮ ਹਾਊਸ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।  ਯੂਐਸਏ ਟੂਡੇ ਦੀਆਂ 150 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਕਰਕੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਓਲੀਨੀ ਦੀ ਪਾਤਰਾਂ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ।

## ਪਲਾਟ 
### ਸੈਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪਾਤਰ 
ਬਰਿਸਿੰਗਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ **ਐਲਡੈਸਟ** ਦੇ ਅੰਤਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ *ਇਨਹੈਰਿਟੈਂਸ ਸਾਈਕਲ* ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਾਗਾਏਸੀਆ ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਮਹਾਂਦੀਪ ਤੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਸੁਰਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ੀ ਸਮੂਹ ਜਿਸਨੂੰ ਵਾਰਡਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੱਤਾ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਏਲਫਾਂ, ਬੋਣਿਆਂ, ਅਤੇ ਊਰਗਾਲਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਲਤਨਤ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰਾਡਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵਧੇਰੇ ਹਨ। ਵਿਰਾਸਤੀ ਚੱਕਰ ਏਰਗਾਨ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅੱਲ੍ਹੜ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਜਗਰ ਸਫੀਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਏਰਗਾਨ ਕੁਝ ਕੁ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਡਰੈਗਨ ਰਾਈਡਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਲਗਾਏਸੀਆ ਤੇ ਰਾਜ ਚੱਲਦਾ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਗਲਬਾਤੋਰਿਕਸ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਈਡਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਗਭਗ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀਅ ਗਲਬਾਤੋਰਿਕਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਈਡਰ ਉੱਠੇਗਾ ਅਤੇ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੀ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਹੜੱਪ ਲਵੇਗਾ, ਇਸਲਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਏਰਗਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਜਗਰ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਏਰਗਾਨ ਅਤੇ ਸਫੀਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਭੱਜਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਰਡਨ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। 
### ਸੰਖੇਪ ਕਥਾਨਕ
ਏਰਗਾਨ, ਸਫੀਰਾ ਅਤੇ ਰੋਰਾਨ ਰਾ'ਜ਼ਾਕ ਦੇ ਘਰ ਹੈਲਗ੍ਰਿੰਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਏਰਗੋਨ ਦੇ ਚਾਚੇ, ਗੈਰੋ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਰੋਰਾਨ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਕੈਟਰੀਨਾ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾ'ਜ਼ਾਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਫੀਰਾ, ਰੋਰਾਨ ਅਤੇ ਕੈਟਰੀਨਾ ਵਾਰਡਨ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਏਰਗਾਨ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਰਾ'ਜ਼ਾਕ ਮਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਅਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਟਰੀਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸਲੋਆਨ ਨੂੰ ਢੁਕਵੀਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੈਲਗ੍ਰਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਸੀ। (ਏਰਗੋਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਜਕੋਤਕੀ ਵਿੱਚ ਸੀ)।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਜੀਨ ਵਾਇਲਡਰ

**ਜੈਰੋਮੀ ਸਿਲਬਰਮੈਨ** (11 ਜੂਨ, 1933 – 29 ਅਗਸਤ, 2016), ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਜੀਨ ਵਾਇਲਡਰ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਸੀ।

ਵਾਇਲਡਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਉੱਪਰ ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1961 ਵਿੱਚ *ਦ ਪਲੇ ਔਫ਼ ਦ ਵੀਕ* ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ 1967 ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਬੌਨੀ ਐਂਡ ਸਾਈਡਲ* ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਅਗਵਾਹ ਹੋਏ ਬੰਦੇ ਦਾ ਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਯਹੂਦੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸੀ। ਵਾਈਲਡਰ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ 8 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹਸਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
 
11 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਰੁਮਾਂਚਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਉਸਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਵਾਈਲਡਰ 13 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮੰਨ ਗਿਆ, ਵਾਈਲਡਰ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਿੱਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਮ ਜੀਨ ਵਾਈਲਡਰ ਚੁਣਿਆ।

## ਮੌਤ
ਵਾਈਲਡਰ ਦੀ ਮੌਤ 29 ਅਗਸਤ, 2016 ਨੂੰ 83 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘਰ ਸਟੈਮਫ਼ੋਰਡ, ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਵਿਖੇ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲੁਕੋਈ ਰੱਖੀ ਪਰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵਾਈਲਡਰ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਜੌਰਡਨ ਵਾਕਰ-ਪਰਲਮੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਜਵਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਈਲਡਰ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗੀਤ ਐਲਾ ਫ਼ਿਟਜ਼ਜੇਰਾਲਡ ਦਾ *ਓਵਰ ਦ ਰੇਨਬੋ* ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* The Gene Wilder Papers at the University of Iowa
* Gene Wilder  at Aveleyman

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ
ਹਾਲੇ-ਬੌਪ ਧੂਮਕੇਤੂ

**ਹਾਲੇ-ਬੌਪ ਧੂਮਕੇਤੂ** (ਉਪਚਾਰਿਕ ਨਾਮ **C/1995 O1**) ਪਿਛਲੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਸੀ। 
ਇਸਨੂੰ ਨੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲੇ-ਬੌਪ ਧੂਮਕੇਤੂ 23 ਜੁਲਾਈ 1995 ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਦੂਰੀ ਉੱਪਰ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘੇਗਾ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਣ ਤੋਂ ਸਟੀਕਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੀ ਚਮਕ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਹਾਲੇ ਅਤੇ ਬੌਪ ਦੇ ਕਿਆਸ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਇਹ ਧੂਮਕੇਤੂ ਪਰੀਹੀਲੀਅਨ ਤੋਂ 1 ਅਪਰੈਲ, 1997 ਨੂੰ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਇਸਨੂੰ 1997 ਦਾ ਮਹਾਨ ਧੂਮਕੇਤੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਧੂਮਕੇਤੂ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਹਾਲੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਹ ਧੂਮਕੇਤੂ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸਤਹਿ ਤੇ ਬਲਣ ਵਾਲੀ ਭਾਫ਼ ਸੂਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਜਿੰਨੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਇੰਨੀ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਪਥ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸਕੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸਦੀ ਪੂਛ ਤੇ ਉਲਕਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ।

## ਖੋਜ 
ਹਾਲੇ-ਬੌਪ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੋ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਐਲਨ ਹਾਲੇ ਅਤੇ ਥੌਮਸ ਬੌਪ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ 23 ਜੁਲਾਈ 1995 ਨੂੰ ਸੰਯੁੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਹਾਲੇ ਨੇ ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਘੰਟੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਿਆਂ ਉਹ ਲੱਭੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਹਾਲੇ-ਬੌਪ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦਾ ਐਪਰੈਂਟ ਮੈਗਨੀਟਿਊਡ 10.5 ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਗਲੋਬੂਲਰ ਕਲਸਟਰ ਐਮ70 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਐਮ70 ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪਦਾਰਥ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਖੋਜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਆਸਮਾਨ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪਦਾਰਥ ਪਿਛਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੇ ਸੈਂਟਰਲ ਬੀਊਰੋ ਔਫ਼ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮੀਕਲ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮਜ਼ ਨੂੰ ਈ-ਮੇਲ ਭੇਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਖਗੋਲੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਉੱਪਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਰਸਾਇਣਿਕ ਪਦਾਰਥ 
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਹਾਲੇ-ਬੌਪ ਧੂਮਕੇਤੂ ਉੱਪਰ ਕਾਰਬਨੀ ਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਜਿਹੜੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਆਰਗਨ ਗੈਸ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਪੂਛ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੱਬੇ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪੂਛ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ।

## ਯੂ.ਐਫ਼.ਓ. ਦੇ ਦਾਅਵੇ 
ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਚਕ ਸ਼੍ਰਾਮੇਕ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਘੱਟ ਚਮਕੀਲਾ, *ਸ਼ਨੀ ਵਰਗਾ* ਪਦਾਰਥ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਹਾਲੇ-ਬੌਪ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਰਟ ਬੈਲ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਵੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕੋਈ ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਨ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਤਾਰਾ ਹੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੈਵਨਜ਼ ਗੇਟ ਕਲਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* Newcott, William R. (December 1997). "The age of comets". *National Geographic*, p.&nbsp;100.

## ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ 
* Cometography.com: Comet Hale-Bopp
* NASA Hale-Bopp page 
* 
* Shadow and Substance.com: Static orbital diagram
* Comet Nucleus Animation 
* COMET PHOTO ALTERED, UH SCIENTIST SAYS - *Honolulu Advertiser* by Michael Hammerschlag

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੂਮਕੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਆਮ ਤਿਲੀਅਰ

**ਆਮ ਤਿਲੀਅਰ** (*Sturnus vulgaris*), ਯੂਰਪੀ ਸਟਾਰਲਿੰਗ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਈਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸਟਾਰਲਿੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਟਰਨੀਡਾਏ ਨਾਮ ਦੇ ਸਟਾਰਲਿੰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਪਗ 20 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (8 ਇੰਚ) ਲੰਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਲਿਸ਼ਕਦਾ ਕਾਲ਼ਾ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਬਿੰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੱਤਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਚੁੰਝ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲ਼ੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਪੂੰਝਾ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰੌਲੇ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਟੋਲੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਿਫ਼ਲ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਵਾਜ਼ ਸੰਗੀਤਮਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਗੀਤ ਵੰਨ ਸੁਵੰਨੇ। ਮਿਮਿਕਰੀ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਬੀਨੋਗੋਇਨ (ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਹਾਣੀਆਂ) ਅਤੇ ਪਲੀਨੀ ਦਿ ਐਡਲਰ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਆਮ ਤਿਲੀਅਰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪਾਰ ਤੱਕ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਪੇਰੂ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਫ਼ਾਕਲੈਂਡ ਟਾਪੂ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ , ਚਿਲੀ, ਉਰੂਗਵੇ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫਿਜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।  ਇਹ ਪੰਛੀ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਆਬਾਦੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲਾਇਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਆਮ ਤਿਲੀਅਰ ਕਿਸੇ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਨਕਲੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਦਾ ਜਿਹਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਚਮਕਦਾਰ, ਨੀਲੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਬੋਟ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਪੀਸੀ ਸਰਬਆਹਾਰੀ ਹੈ, ਰੀੜ੍ਹਹੀਣ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀ ਇਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਬਾਹਰੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਜੀਵੀਆਂ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। 

## ਟੈਕਸਾਨੋਮੀ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮੈਟਿਕਸ 
ਆਮ ਤਿਲੀਅਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਿਨਾਏਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਸਟਮ ਨਾਟੂਰੇ ਵਿੱਚ 1758 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦੋਨਾਮੀ ਨਾਮ ਦੇ ਹੇਠ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਟਰਨਸ ਅਤੇ ਵੁਲਗਾਰੀਸ ਕ੍ਰਮਵਾਰ "ਸਟਾਰਲਿੰਗ" ਅਤੇ "ਆਮ" ਲਈ ਲਾਤੀਨੀ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਦਾ staer, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ stare, ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਸਟਰਨਸ ਦੋਨੋਂ ਇੱਕ ਈਸਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਜੇ ਮਿਲੈਨੀਅਮ ਦੇ ਅਗਿਆਤ ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੂਲ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। "ਸਟਾਰਲਿੰਗ" ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਪੀਸੀ ਦੇ ਯੁਵਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸ਼ਬਦ ਸੀ, ਪਰ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ "ਦਰਸਾਉਣ" ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਔਨ ਲੱਗਿਆ ਸੀ।  ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ ਵਿਲੀਅਮ ਬਟਲਰ ਯੇਟਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ "ਦਿ ਸਟੇਅਰ'ਜ਼ ਨੈਸਟ ਬਾਈ ਮਾਈ ਵਿੰਡੋ" ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਔਰਿੰਥੋਲੌਜੀਕਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਤਰਜੀਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਾਮ ਕਾਮਨ ਸਟਾਰਲਿੰਗ ਹੈ।

### ਉੱਪ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ 
ਆਮ ਸਟਾਰਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਲੀਨਿਕਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਲਗ ਦੇ ਪੂੰਝੇ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਟੋਨ ਪੱਖੋਂ ਭਿੰਨ ਹਨ। ਭੂਗੋਲਿਕ ਰੇਂਜ ਅਨੁਸਾਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਰਹੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਇੰਟਰਗਰੇਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

SturnusPorphyronotusSmit.jpg|S. v. porphyronotus
Sturnus vulgaris, Donetsk 025.jpg|S. v. tauricus in Ukraine
Sturnus vulgaris faroensis.jpg|S. v. faroensis in the Faroe Islands
Colourful starling.jpeg|S. v. vulgaris in Northern Ireland

## Notes 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਨੈਨਸੀ ਕਾਰਟਰਾਈਟ

**ਨੈਨਸੀ ਕਾਰਟਰਾਈਟ** (ਜਨਮ 25 ਅਕਤੂਬਰ, 1957) ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰਿ, ਅਵਾਜ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਟ ਸਿਮਪਸਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਰੋਲ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ ਦਾ ਜਾਦੂ ਵਿਖੇਰਿਆ। ਕਾਰਟਰਾਈਦ ਦਾ ਜਨਮ ਡੇਟਨ ਓਹਾਇਓ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਨ 1978 ਵਿੱਚ ਅਵਾਜ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨਾਲ ਹਾਲੀਵੁਡ ਦਾ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਤੌਰ ਪੇਸ਼ੇਵਾਰ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਲੜੀਵਾਰ ਰਿਚੀ ਰਿਚ ਵਿੱਚ ਦਿਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ। ਸੰਨ 1987 ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
## ਸਨਮਾਨ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਕੈਂਟਰਬਰੀ

thumb|240x240px|ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ
**ਕੈਂਟਰਬਰੀ** (/ˈkæntərbri/ (]], /-bəri/, or /-bɛri/) ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕੈਂਟ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਸਟੌਰ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ। 

ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਦੇ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ, 7 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਲਟੇ ਸਮੇਂ ਕੈਂਟ ਦੇ ਪੈਗਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਹਵਾਰੀ ਰਹੇ, ਸੈਂਟ ਆਗਸਤੀਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਰਚ ਆਫ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਐਂਗਲੀਕਨ ਕਮਿਊਨੀਅਨ ਹੈ। ਟੌਮਸ ਬੈਕਟ ਦੀ 1170 ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੈਥੇਡਰਲ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ 1012 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਕੈਨਿਊਟ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਂਟ ਅਲਫੇਜ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਸੀ। ਬੈਕਟ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਜਿਓਫਰੀ ਚੌਸਰ ਦੀ 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ *ਦ ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਟੇਲਜ਼* ਲਈ ਫਰੇਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ: ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਤੇ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।  ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਲੀਓਲਿਥਿਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਲਟਿਕ ਕੈਂਟਿਆਸੀ ਦੀ ਅਤੇ ਕੈਂਟ ਦੇ ਰਾਜ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰੋਮਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਗਈ, ਸੇਂਟ ਆਗਸਤੀਨ ਦਾ ਐਬੇ ਦੇ ਖੰਡਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੋਰਮਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ, ਕਿੰਗਜ਼ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਮਾਰਲੋ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਕੈਂਟ ਕੈਂਟ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰ, ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਗਰਾਉਂਡ। ਕੈਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਚਰਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਰੀਏਟਿਵ ਆਰਟਸ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਗਰਨਾ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਕੈਂਪਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਦਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚੋਖੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ।  ਫਿਰ ਵੀ, ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਕੈਂਟਰਬਰੀ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 
## ਨਾਮ
## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਮੁਢਲਾ ਇਤਿਹਾਸ 
ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਖੇਤਰ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਵੱਸਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਅਰ ਪਾਲੀਓਲਿਥਿਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਕੁਹਾੜੇ, ਅਤੇ ਨਵ-ਪੱਥਰ ਜੁੱਗ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਜੁੱਗ ਦੇ ਬਰਤਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਨੂੰ ਕੈਂਟਿਆਸੀ ਦੇ ਸੇਲਟਿਕ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਅਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿਚ, ਰੋਮਨਾਂ ਨੇ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਡੂਵਰਵਨਮ ਕੰਟੈਂਕੋਰਮ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰੀ

ਕੋਟਾ ਦੀ ** ਰਾਜਮਾਤਾ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰੀ** (1 ਮਾਰਚ 1916 &ndash; 12 ਜਨਵਰੀ 2012) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜਨਮ 1916 ਨਿ ਹੋਇਆ (ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਸਰੋਤ 1913 ਅਤੇ 1915 ਵੱਲ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ)। 1930 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕੋਟਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਓ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਹ ਪਰਦਾ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰਾਠੌਰ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਤੱਕ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਘਿਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

## ਰਾਜਨੀਤੀ 
left|thumb|200x200px|ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਓ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ ਯੂਲ ਬ੍ਰਾਈਨਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ
ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਰਸਮੀ ਗਵਰਨਰ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁਮਾਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ 1966-71 ਤੋਂ ਖਾਨਪੁਰ (ਝਾਲਾਵਾੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਸਮੇਂ ਕੁਮਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ  ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।

## ਰਾਜਮਾਤਾ 
1991 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਓ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਮਾਰੀ ਰਾਜਮਾਤਾ (ਰਾਣੀ ਮਾਂ) ਬਣ ਗਈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਜਰਾਜ ਸਿੰਘ ਅਗਲਾ ਮਹਾਰਾਓ ਨਹੀਂ ਬਣ ਗਿਆ।ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਉਮੈਦ ਭਵਨ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਸੇ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।

## ਮੌਤ 
ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ 12 ਜਨਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਹੋਈ।ਉਸਨੂੰ 9 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿਕਾਸ ਪਰਿਸ਼ਦ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਕਿਡਨੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 12 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੈਲੇਸ ਉਮੈਦ ਭਵਨ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ 13 ਜਨਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
* BIKANER (Princely State)
* Rajmata Shiv Kumari of Kota dies at 96
* (birth year 1 March 1916)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਜੁਨੋ ਤੱਟ

**ਜੁਨੋ ਤੱਟ** ਫ੍ਰਾਂਸ ਦਾ ਤੱਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 6 ਜੂਨ, 1944 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਜਰਮਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜੇ 'ਚ ਲਏ ਪੰਜ ਤੱਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਟ ਬਰਤਾਨੀਵੀ ਗੋਲਡ ਤੱਟ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਕੋਰਸਿਉਲੇਜ਼ ਤੋਂ ਸੈਂਟ ਔਬਿਨ ਸੁਰਮਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੱਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਤੱਟ
ਡਿਸਲੇਕਸੀਆ

**ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ**, ਜੋ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਅਕਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਗਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਉਠਾਲਣ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ, ਸ਼ਬਦ ਲਿਖਣ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ, ਉੱਚੀ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸਮੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਜੋ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਇਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।  ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਇਸ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਐਲੇਕਸੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਨਾਰਮਲ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੋਵੇਂ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕੁਝ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਗਾੜ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਅਟੈਨਸ਼ਨ ਡੈਫੀਸਿਟ ਹਾਈਪਰ ਐਕਟੀਵਿਟੀ (ADHD) ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਕਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਿਅੰਕਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸੱਟ, ਸਟਰੋਕ, ਜਾਂ ਦਿਮਾਗੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ (ਡਿਮੈਂਸੀਆ) ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਾਲਗ਼ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ ਦੀਆਂ ਅਧਾਰ-ਗਤ ਕਾਰਜਵਿਧੀਆਂ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ ਦੀ ਪਰਖ ਮੈਮੋਰੀ, ਸਪੈਲਿੰਗ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ ਸੁਣਨ ਦੀਆਂ ਜਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਪੜ੍ਹਣ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਅਧਾਰਗਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਗਾਹ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੇ ਇਲਾਜ ਅਸਰਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।  ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ 3-7% ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ,  ਹਾਲਾਂਕਿ, 20% ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ ਅਕਸਰ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ ਨੂੰ ਸਿਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤਰੀਕਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੁਝ ਲਾਭ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ
ਬਿਜਲਈ-ਤੂਫ਼ਾਨ

ਇੱਕ **ਬਿਜਲਈ-ਤੂਫ਼ਾਨ**, ਜਿਸਨੂੰ *ਹਨੇਰੀ ਵਾਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ*, *ਹਨੇਰੀ-ਵਰਖਾ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੂਫ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਦਾ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗਰਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਿਜਲਈ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਹਨੇਰੀ ਵਰਖਾ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਜਲਈ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ, ਤੇਜ਼ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗੜ੍ਹੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਜਲਈ-ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਗੜ੍ਹੇ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਟੋਰਨੈਡੋ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਬਿਜਲਈ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਪਰਸੈੱਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੱਕਰਵਾਤਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਿਜਲਈ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘੇਰੀ ਗਈ ਟ੍ਰੋਪੋਸਫ਼ੀਅਰ ਦੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਦੇ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਵਹਾਅ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।

## ਨਾਮ
ਇਸਨੂੰ ਬਿਜਲਈ-ਹਨੇਰੀ (*electrical storm*), ਚਮਕਦਾਰ ਤੂਫ਼ਾਨ (*lightning storm*) ਆਦਿ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਬਿਜਲਈ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ
ਗਰਮ ਹਵਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗਰਮ ਹਵਾ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗਰਮ ਹਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਮੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਠੰਢੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਊਰਜਾ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਚਮਕ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਨ ਲਈ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

### ਮੁੱਢਲਾ ਪੜਾਅ (Cumulus stage)
ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਗਤੀਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 5×108 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਜਲ ਵਾਸ਼ਪ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਜਨ-ਧਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

### ਪੂਰਨ ਪੜਾਅ (Mature stage)
ਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਗਰਮ ਹਵਾ ਨਿਕਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਗਰਮ ਹਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਲਈ ਥਾਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੜਾਅ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਚਮਕ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ।

### ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ (Dissipating stage)
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਪਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਵਰਗੀਕਰਨ
# ਘੱਟ ਹਾਨੀ ਵਾਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ
# ਵਧੇਰੇ ਹਾਨੀ ਵਾਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
* Anatomy of a thunderstorm 
* Electronic Journal of Severe Storms Meteorology
* Air traffic control display  at an airport of aircraft avoiding thunderstorm

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਸਮ ਸਬੰਧੀ ਖ਼ਤਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਨੇਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਐਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਮੌਤ

thumb|ਯੂ. ਐੱਸ. ਆਰਮਡ ਬਲਾਂ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਸਟਾਰਸ ਐਂਡ ਸਟ੍ਰਿਪਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਨਾ, 2 ਮਈ 1945
ਅਡੌਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਨਾਜ਼ੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ 1933 ਤੋਂ 1945 ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ 1934 ਤੋਂ 1945 ਤੱਕ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਫਿਊਰਹਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ  30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1945 ਨੂੰ  ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੰਕਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਸੀ (ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਲਾਲ ਫੌਜ ਨੇ ਰਾਇਖਸਟਾਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਲ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰੇਖ ਚਾਂਸਲਰੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 700-750 ਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸੀ)। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸਾਇਨਾਈਡ ਚੱਟ ਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ  ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ। ਹਿਟਲਰ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰ ਵਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਬੰਕਰ ਦੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਬੂਹੇ ਦੁਆਰਾ ਉੱਪਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੈਟਰੋਲ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬੰਕਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰਾਇਖ ਚਾਂਸਲਰੀ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਤੀਲੀ ਲਾ ਕੇ ਜਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ 1970 ਤਕ ਕਰਮਵਾਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ,  ਜਿਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕਢਿਆ ਗਿਆ, ਦਾਹ-ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਆਹ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੱਤ ਹਨ; ਇੱਕ ਦਾਹਵੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ  ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੱਖ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਈਨਾਈਡ ਕੈਪਸੂਲ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲਾਈ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਜੋਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ  ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਮੇਲ ਦੇਣ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸਹੀ ਨਾ ਹੋਣਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।  ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਪੜੀ ਅਤੇ ਜਬਾੜੇ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।  2009 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਮੰਨਦੇ ਆਏ ਸੀ। ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਘੋਖ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖੋਪੜੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸੀ। ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਜਬਾੜੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 

thumb|287x287px|Soviet troop movements, 16 to 26 April 1945

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1945
ਡਰੌਥੀ ਪਾਰਕਰ

**ਡਰੌਥੀ ਪਾਰਕਰ** (22 ਅਗਸਤ, 1893 – 7 ਜੂਨ 1967) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਆਲੋਚਕ, ਅਤੇ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ-ਜਵਾਬੀ, ਹਾਸੇ ਠੱਠੇ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਮੀਨਗੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਇਕ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਨਾਖੁਸ਼ ਬਚਪਨ ਤੋਂ, ਪਾਰਕਰ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕਰ ਵਰਗੀਆਂ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਅਲਗੋਨਕਿਨ ਰਾਉਂਡ ਟੇਬਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਖੂਬ ਸ਼ੋਭਾ ਖੱਟੀ।ਇਕ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਨਾਖੁਸ਼ ਬਚਪਨ ਤੋਂ, ਪਾਰਕਰ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕਰ ਵਰਗੀਆਂ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਅਲਗੋਨਕਿਨ ਰਾਉਂਡ ਟੇਬਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਖੂਬ ਸ਼ੋਭਾ ਖੱਟੀ। ਸਰਕਲ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਕਰ ਹਾਲੀਵੁਡ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ-ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਚੋਖਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਬਲੈਕਲਿਸਟ ਵਿੱਚ  ਚੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਡੌਟ ਜਾਂ ਡੋਟੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਪਾਰਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਲਾਂਗ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ 732 ਓਸ਼ਨ ਐਵਨਿਊ ਵਿੱਚ ਯਾਕੋਬ ਹੈਨਰੀ ਅਤੇ ਐਲਜ਼ਾ ਐਨੀ ਰੌਥਚਾਈਲਡ (ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਸਟਨ) ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਡਰੌਥੀ ਰੌਥਚਾਈਲਡ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਬੀਦੀ ਕਾਟੇਜ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ` ਡੌਰਥੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਜਰਮਨ ਯਹੂਦੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ। ਪਾਰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ "ਮਾਈ ਹੋਮਟਾਊਨ" ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਲੇਬਰ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੈਨਹੈਟਨ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਨਿਊ ਯਾਰਕਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੁਲਾਈ 1898 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪਾਰਕਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਘੱਟ ਸੀ।  ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1900 ਵਿੱਚ ਐਲੀਨੋਰ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਲੇਵਿਸ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਪਾਰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੇ ਉਸਨੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਫਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ "ਮਾਤਾ", "ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ" ਜਾਂ "ਐਲੀਨੋਰ" ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ "ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰ" ਕਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਪਰ ਵੈਸਟ ਸਾਈਡ ਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵੈਸਟ 79 ਵੀਂ ਸਟਰੀਟ ਤੇ ਬਲੈੱਸਡ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟ ਦੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਹੈਲਨ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। (ਮੌਰਸੀਡਜ਼ ਡੀ ਐਕੋਸਟਾ ਉਸਦੀ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸੀ।) ਪਾਰਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਜ਼ਾਕ ਵਜੋਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਜੋ ਉਸ ਨੇ ਬੇਦਾਗ਼ ਕਨਸੈਪਸ਼ਨ ਦੀ "ਸਵੈਚਾਲਤ ਬਲਣ" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1903 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਪਾਰਕਰ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।  ਪਾਰਕਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੌਰਿਸਟਾਊਨ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਮਿਸ ਡੈਨਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਹ 1911 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਡਾਨਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1913 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਨੋ ਬਜਾਈ,  ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1967
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1893
ਯੁਫ਼ੋਰਬੀਆ ਟਿਥੀਮਾਲਿਓਡਦਸ

***ਯੁਫ਼ੋਰਬੀਆ ਟਿਥੀਮਾਲਿਓਡਦਸ***  (ਨਾਗਦੌਨ, ਨਾਗਦੌਣ, ਨਾਗਦਮਨੀ) ਇੱਕ ਸਦਾਬਹਾਰ ਰਸੀਲਾ ਦੁਧੀਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਝਾੜੀਨੁਮਾ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ *Pedilanthus tithymaloides *ਨਾਲ  ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ। ਪਰ *Pedilanthus* ਜਿਨਸ *ਯੁਫ਼ੋਰਬੀਆ *, ਵਿੱਚ ਰਲ਼ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ  ਇਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ (*ਯੁਫ਼ੋਰਬੀਆ ਟਿਥੀਮਾਲਿਓਡਦਸ *) ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ
ਭੋਜਨ ਨਾਲੀ

**ਇਸਾਫਗਸ** (ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) ਜਾਂ **ਇਸੋਫਗਸ** (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) (), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਭੋਜਨ ਨਾਲੀ**  (**ਫੂਡ ਪਾਈਪ)** ਜਾਂ **ਗਲਟ**, ਕੰਗਰੋੜਧਾਰੀਆਂ ਇੱਕ ਅੰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਭੋਜਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪੱਗ 25 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਮੀ ਇੱਕ ਭੀੜੀ ਨਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੂੰਹ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਲਕੋਸ਼ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੀਨੇ ਵਲੋਂ ਹੋ ਕੇ ਡਾਇਫਰਾਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਹਦੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿਸੇ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਗਲਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਏਪੀਗਲੋਟਿਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੋਫਗਸ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ οἰσοφάγος ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ "ਗਲਟ" ਹੈ। 

ਲਿਉਮੈਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਇਸੋਫਗਸ ਦੀ ਕੰਧ ਮੁਕੋਸਾ, ਸਬਮੁਕੋਸਾ (ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਟਿਸ਼ੂ), ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਰੇਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਜੋੜਨਯੋਗ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਪਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਤਹਿ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦੇ ਛੱਲਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਓਦਾਰ ਰਸਤਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਤਹਿ ਲੰਬਵਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨਾਲੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਏਪੀਗਲਾਟਿਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਿਗਲਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭੋਜਨ ਸਾਹ ਨਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਚਿਥਿਆ ਗਿਆ ਭੋਜਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚੀਂ ਭੋਜਨ ਨਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਕੇ ਉਦਰ ਤੱਕ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ  ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸੱਤ ਸੈਕੰਡ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਾਚਣ ਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਗੈਸਟਰਿਕ ਰੀਫਲਕਸ, ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਫੁੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਵੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਗੜ ਜਾਣ ਅਤੇ ਹਰਕਤ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਡਿਸ਼ਫਗੀਆ), ਨਿਗਲਣ ਸਮੇਂ ਦਰਦ (ਓਡੀਨੋਫਗੀਆ), ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।ਕਲੀਨੀਕਲ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੀਅਮ ਨਿਗਲਦੇ ਹੋਏ ਐਕਸ-ਰੇ, ਐਂਡੋਸਕੋਪੀ, ਅਤੇ ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। 

## ਬਣਤਰ 
ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  ਇਸ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਸਵਾਦ ਵਾਲੀਆਂ ਡੋਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੂੰਹ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੇਡੀਅਸਟੀਨਮ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਰਾਹੀਂ, ਡਾਇਫਰਾਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ, ਅਤੇ ਮਿਹਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਾਹ ਨਲੀ ਦੇ ਕਰੋਕੋਇਡ ਕਾਰਟੀਲੇਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਰਵਾਇਕਲ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਮਣਕੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਸਵੇਂ ਥੌਰਾਸਿਕ ਮਣਕੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਡਾਇਆਫਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਥੌਰਾਸਿਕ ਮਣਕੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮਿਹਦੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਪਗ 25 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (10 ਇੰਚ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵੱਖ ਲੋੜ ਮੂਜਬ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਈਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੀ ਇਸੋਫਗਲ ਸਫਿੰਕਟਰ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਥਾਈਰਾਇਡ ਧਮਨੀ ਤੋਂ ਖੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਥੋਰੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਥ੍ਰੋਰੇਸਕ ਐਰੋਟਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਬ੍ਰੌਨਕੀਅਲ ਧਮਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ  ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਇਸੋਫਗਲ ਸਫਿੰਕਟਰ ਨੂੰ ਖੱਬੀ ਗੈਸਟਰਿਕ ਧਮਨੀ ਅਤੇ ਖੱਬੀ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਫ੍ਰੇਨਿਕ ਧਮਨੀ ਤੋਂ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਕਾਸੀ ਵੀ ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦੇ ਕੋਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਅਜ਼ੀਗੋ ਅਤੇ ਹੇਮੀਆਜ਼ਿਗੋਸ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰੇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਖੱਬੀ ਗ੍ਰੈਸਟਿਕ ਨਾੜੀ ਵਿੱਚ ਡਰੇਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਖੱਬੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਿਕ ਨਾੜੀ, ਜੋ ਪੋਰਟਲ ਨਾੜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਵੇਨਾ ਕਵਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਗਿਰਦੀਆਂ ਹਨ।
alt=Diagram showing the four constrictions of the esophagus.|thumb|ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਤਿੰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁੰਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਰ ਅਤੇ ਧੌਣ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ

thumb|ਪੁਠੇ ਗੇੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਮ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ।  ਰੇਖਾਵਾਂ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੀਲੀਆਂ ਜਦੋਂ ਫੀਲਡ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੱਲ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਧੁਰਾ ਕੇਂਦਰਿਤ ਅਤੇ ਲੰਬਕਾਰੀ ਹੈ। ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਗੁੱਛੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।
**ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ**, ਨੂੰ ਜਿਓਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਟਰੀਮ, ਸੂਰਜੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਰਲ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੀ ਰੇਂਜ 25 ਤੋਂ 65 ਮਾਈਕ੍ਰੋਟੇਸਲਾਸ (0.25 ਤੋਂ 0.65 ਗੌਸ) ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਧੁਰੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪੱਗ 11 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੋਣ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਟੇਢਾ ਹੋਇਆ ਚੁੰਬਕੀ ਡਾਈਪੋਲ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਣ ਤੇ ਇੱਕ ਬਾਰ ਚੁੰਬਕ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਜਿਓਮੈਗਨੈਟਿਕ ਧਰੁਵ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਰਧਗੋਲੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਜਿਓਮੈਗਨੈਟਿਕ ਧਰੁਵ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕਨਵੈਕਸ਼ਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਇਸ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਓਡਾਇਨਮੋ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੋਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ ਅਕਸਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਧਰੁਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਾਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਦੂਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਿ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਲਈ ਆਮ ਕੰਪਾਸ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।ਪਰ, ਔਸਤਨ ਕਈ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬੇਕਾਇਦਾ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਉਲਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਅਚਾਨਕ ਸਥਾਨ ਬਦਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੀਓਮੈਗਨੈਟਿਕ ਧਰੁਵਾਂ ਦੇ ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਜੀਓਮੈਗਨੈਟਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਲਿਓਮੈਗਨੇਟਿਸਟਸ ਦੇ ਲਈ ਬੜੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਦੇ ਹਨ। ਪਲੇਟ ਟੇਕਟੋਨਿਕਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਫਰਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। 

ਮੈਗਨੈਟੋ ਖੇਤਰ ਆਇਨੋ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤਕ ਇਸਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਸੂਰਜੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਣ ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਓਜ਼ੋਨ ਪੱਟੀ ਸਹਿਤ ਉੱਪਰਲੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣ। 

## ਮਹੱਤਤਾ 
## ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ 
### ਵੇਰਵਾ 
#### ਤੀਬਰਤਾ 
#### ਝੁਕਾਓ 
#### ਡੈਕਲੀਨੇਸ਼ਨ 
### ਭੂਗੋਲਿਕ ਭੇਦ 

2015 ਲਈ ਵਰਲਡ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੱਤ।

File:World Magnetic Field 2015.pdf|ਤੀਬਰਤਾ
File:World Magnetic Inclination 2015.pdf|ਰੁਝਾਨ
File:World Magnetic Declination 2015.pdf|ਨਕਾਰਾਤਮਕ

### ਡਾਈਪੋਲਰ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 
thumb|ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਉੱਤਰ (ਐਨ.ਐਮ.) ਅਤੇ "ਸਹੀ" ਉੱਤਰ (ਐਨਜੀ) ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਿਵਰਤਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਕਿਰਨ ਜੱਸਲ

**ਕਿਰਨ ਜੱਸਲ** (ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1996) ਹੈ, ਇੱਕ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਜੇਤੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 2016 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਮਨੀਲਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ 30 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕਿਰਨ ਜੱਸਲ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1996 ਨੂੰ ਸੁਬਾਂਗ ਜਯਾ, ਸੇਲੰਗੋਰ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਕਿਰਨਮੀਤ ਕੌਰ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੱਸਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ 21 ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੂਬੇ ਸੇਲਾਂਗੋਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਬਾਂਗ ਜਯਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੱਸਲ ਚਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਵਕੀਲ ਰਣਜੀਤ ਕੌਰ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਸ਼ਵ 2015 ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਤ ਨੂੰ ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੱਸਲ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ, "ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ" ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗੀ। ਜੱਸਲ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਓਥੋਰਡੌਨਟਿਕ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ  ਸੁਪਨਾ  ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹੈ। ਕਿਰਨ ਦੀ ਭੈਣ ਰਣਮੀਤ ਵੀ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਡਾਕਟਰ ਹੈ।

ਜੱਸਲ ਭੈਣਾਂ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ (1994) ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਸੇਨ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ (1994) ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ 
#### ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 2016 
ਜੱਸਲ ਨੂੰ 30 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਗੋਲਡਨ ਹਾਰਸਜ਼ ਹੋਟਲ, ਸੇਰੀ ਕੇਮਬਾਂਗਨ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੈਲਸ ਵਿਖੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 2016 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਟਾਈਟਲਹੋਲਡਰ, ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 2015, ਵਨੇਸਾ ਤੇਵੀ ਨੇ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਖ਼ਿਤਾਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੂੰ "ਮਿਸ ਮਾਈ ਡੈਂਟਿਸਟ ਵਿਨਿੰਗ ਸਮਾਈਲ" ਸਬਸਿਡਰੀ ਟਾਈਟਲ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

#### ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 
Jਜੱਸਲ ਨੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵੈਨਜੂਏਲਾ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਮਿਸ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਰ 10 ਸਰਬੋਤਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਸਟਿਊਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਜੱਸਲ ਨੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵੈਨਜੂਏਲਾ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਮਿਸ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਰ 10 ਸਰਬੋਤਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਸਟਿਊਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਪੀਟਰੋਨਾਸ ਟਿਨ ਟੌਵਰਜ਼ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟਵਿਨ ਟਾਵਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਸਟਿਊਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਸਟੂਮ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਰਿਜ਼ਮਾਨ ਰੁਜੈਨੀ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਗਾਊਨ ਵੀ ਬਣਾਇਆ। 

### ਮਾਡਲਿੰਗ 
ਜੈਸਲ ਡੇਬਰਾ ਹੈਨਰੀ ਅਤੇ ਸੁਪਰਮਾਡਲ, ਅੰਬਰ ਚਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਈਫ ਹੇਅਰ ਫੈਸ਼ਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ 2016 ਲੌਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕਲਰ ਲਈ ਤੁਰੀ ਸੀ। 

## ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਕੰਮ 
ਸਲ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਏਡਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਲਈ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਔਰਤ ਮਾਡਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੇਲੰਗੋਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 ਉਮੀਦਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ
ਜੋਯਮੋਤੀ ਕੋਂਵਾਰੀ

**ਜੋਯਮੋਤੀ**, ਜਾਂ **ਜੋਯਮੋਤੀ ਕੋਂਵਰੀ** (), ਅਹੋਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗੜ੍ਹਾਪਾਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।ਗੜਾਪਾਣੀ ਦੇ ਬੇਟੇ ਰੂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜੋਯਸਾਗਰ ਟੈਂਕ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਵਾਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1935 ਵਿੱਚ, ਜਯੋਤੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਗਰਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਆਸਾਮੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਜੋਯਮੋਤੀ" ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੋਯਮੋਤੀ ਦੀ  ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਜੋਯਮੋਤੀ ਅਹੋਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗੜ੍ਹਾਪਾਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।ਰਾਜਾ ਸੁਲੀਫਾ (ਲੋਰਾ ਰੋਜਾ) ਦੇ ਅਧੀਨ 1679 ਤੋਂ 1681 ਤੱਕ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੌਰਾਨ ਲਾਲੂਕਸੋਲਾ ਬੋਰਫੁਕਾਨ ਨੇ ਭੜਕਾਇਆ, ਗੜ੍ਹਾਪਾਨੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ। ਅਗਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੱਤਰਾਸ (ਵੈਸ਼ਨਵ ਮਠ) ਵਿੱਖੇ ਅਤੇ ਅਹੋਮ ਰਾਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗੀ।ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਗੜ੍ਹਾਪਾਨੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਭਣ ਤੇ ਸੁਲਿਫ਼ਾ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਜੋਯਮੋਤੀ ਨੂੰ ਜੇਰੇਂਗਾ ਪਠਾਰ ਲੈ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 14 ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰੀਰਿਕ ਤਸੀਹੇ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 27 ਮਾਰਚ 1680 ਨੂੰ ਜੋਯਮਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਥਿਏਟਰ 
right|thumb|ਜੋਯਮੋਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ੋਟ (ਅਦਾਕਾਰਾ ਆਈਦਿਊ ਹੰਦੀਕ਼ੀ ਬਤੌਰ ਜੋਯਮੋਤੀ)
*ਜੋਯਮੋਤੀ* (1935 ਫ਼ਿਲਮ) ਪਹਿਲੀ ਅਸਾਮੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਜਯੋਤੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਨਿਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ। 2006 ਵਿੱਚ, ਮੰਜੂ ਬੋਰਾਹ ਨੇ ਇਸੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਅਸਾਮੀ ਲੇਖਕ ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥ ਬੇਜ਼ਬਾਰੁਆਹ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਪਰ ਇੱਕ "ਜੋਯਮੋਤੀ ਕੁਵੋਰੀ" ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਲਿੱਖਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* *Joymoti* at SPICE
* Joymoti Konwari: an epitome of ideal womanhood – Dr Kathita Hatibaruah

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਈਵਲਿਨ ਵੋ

**ਆਰਥਰ ਈਵਲਿਨ ਸੇਂਟ ਜੋਨ ਵੋ** (/ˈɑːrθər ˈiːvlɪn ˈsɪndʒən wɔː/; 28 ਅਕਤੂਬਰ 1903 – 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1966) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਨਾਵਲ, ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਲਿਖੇ।  ਉਸ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸਮੀਖਿਅਕ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਅੰਗ *ਡਿਕਲਾਈਨ ਐਂਡ ਫਾਲ* (1928) ਅਤੇ ਏ ਹੈਂਡਫੁਲ ਔਫ ਡਸਟ (1934), ਨਾਵਲ *ਬ੍ਰਾਇਡਸੈੱਡ ਰੀਵਿਜ਼ਿਟਡ* (1945) ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਕੜੀ *ਸੋਰਡ ਆਫ ਆਨਰ* (1952-61)। ਵੋ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਦ ਸਟਾਈਲਿਸਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੋ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਂਸਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਔਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਹਾਰਟਫੋਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਟਾਈਮ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੈਸ਼ਨਯੋਗ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਦੋਸਤ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਕਾਊਂਟੀ ਹਾਊਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੁਹਜ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੇ 1935 ਦੇ ਇਤਾਲਵੀ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਅਬੇਸੀਨਿਆ ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ (1939-1945) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਜ਼ਹਾਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਇਲ ਹਾਰਸ ਗਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਲੜੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਸਮਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਗਲਪ ਲੇਖਣੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਵੌ ਦੀ ਬੇਲਾਗਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਰਬਾਦੀ, ਜੋ 1950 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਗਲਪ ਲੇਖਣੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ। 

ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੋ ਨੇ 1930 ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਆਪਣਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਰੁਝਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਰਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵੈਟੀਕਨ ਕੌਂਸਲ (1962-65) ਦੇ ਕੀਤੇ ਬਦਲਾਵਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਮਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ, ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਝਟਕੇ, ਜੰਗ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਰਾਜ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਉਸਦੀ ਨਾਪਸੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਜਨਤਾ ਲਈ, ਵੋ ਨੇ ਬੇਰੁਖੀ ਦਾ ਮਖੌਟਾ ਪਹਿਨੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬੜੀ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਸੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। 1966 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਰਜਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ, ਬਰਾਈਡਸ਼ੀਡ ਰੀਵਿਜ਼ਿਟਡ (1981) ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।  

## ਗੈਲਰੀ

ਤਸਵੀਰ:Henry_Cockburn,_Lord_Cockburn.jpg|ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦਾ ਜੱਜ ਲਾਰਡ ਕਾਕਬਰਨ, ਵੋ ਦੇ ਲੱਕੜਦਾਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਤਸਵੀਰ:Lancing_College_Chapel.jpg|ਲਾਂਸਿੰਗ ਕਾਲਜ ਚੈਪਲ
ਤਸਵੀਰ:Hertford_college_Old_Quadrangle_under_the_snow.jpg|ਹੇਰਟਫੋਰਡ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ; ਪੁਆਰਾਨੀ ਚਾਰਕੋਣੀ
ਤਸਵੀਰ:Dante_Gabriel_Rossetti_001.jpg|Dante Gabriel Rossetti, the subject of Waugh's first full-length book (1927)
ਤਸਵੀਰ:069_Canonbury_Square.jpg|ਕੈਨਬਨਬਰੀ ਸਕੇਰ, ਜਿੱਥੇ ਵੋ ਅਤੇ ਈਵਲੀਨ ਗਾਰਡਨਰ ਆਪਣੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1966