open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮੰਗੋਲੀਆ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅੱਠ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਲੱਖਣ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਥੀਸਨ ਉੱਤਰ, ਨਮਕੀਨ ਮਾਰਸ਼ੀਆਂ, ਤਾਜ਼ੇ-ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਅਤੇ ਅਰਧ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੋਬੀ ਮਾਰੂਥਲ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਰੂਥਲ ਹੈ।
ਲਗਭਗ 90 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਜਾਂ ਚਰਾਗਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਸਮ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੁਸ਼ਕੀ ਵਾਲਾ ਘਾਹ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ. ਜੰਗਲੀ ਵਿਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ 139 ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ, 448 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ (331 ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਤੇ 119 ਨਿਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਸਮੇਤ), ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 76 ਕਿਸਮਾਂ, 22 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।    ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ 55 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੰਗਲ ਸਿਰਫ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਟੈਪ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, 36 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਨਸਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਧ ਰਹੀ ਫਸਲਾਂ ਪੂਰਬੀ ਸਟੈੱਪੀ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਭੂਗੋਲ
ਦੇਸ਼ ਤਿੱਬਤ, ਅਫਗਾਨੋ-ਤੁਰਕੀਸਤਾਨ, ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਚੀਨੀ-ਮੰਚੂਰੀਅਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।  ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਰਬੋਤਮ ਅਮੀਰੀ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਸਰਹੱਦੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।   ਵਸਨੀਕ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ 55 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਝਾੜੀ (ਬੂਟੇ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਰੇਨੇਜ ਪੈਟਰਨ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਪਾੜਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿਚ ਉੱਤਰਦੇ ਹੋਏ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਨ। ਖੰਗਾਈ ਪਰਬਤ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਾੜਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ੋਨ ਵਿਚ, ਧਾਰਾਵਾਂ ਬਿਨਾਂ ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਮਕ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿਚ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬਸੇਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਮਾਰੂਥਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਲੀਓਲਿਥਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਭੂਰੇ ਰਿੱਛ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ੇਰ, ਜ਼ੈਬਰਾ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਗੈਂਡੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ.
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਅਰਬ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਬਕੀਆ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਨੇਚਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1966 ਵਿੱਚ ਜੌਰਡਨ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਨਵਰ. 1978 ਵਿੱਚ, 11 ਅਰਬ ਓਰੀਕਸ ਨੂੰ ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਜੌਰਡਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸ਼ੌਮਰੀ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਨਾ ਸਿਰਫ ਓਰੀਕਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 200 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਜੌਰਡਨ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਓਰੈਕਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਰਡਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੁੱਲ 220 ਪੰਛੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਜੌਰਡਨ, ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 150 ਜਾਤੀਆਂ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ।
## ਭੂਗੋਲ
ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੌਰਡਨ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਂਡਲਕ ਹੈ. ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ 700 to 1,200 ਮੀ (2,300 to 3,900 ਫ਼ੁੱਟ) ਉੱਚਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉੱਚਾ, ਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਘੇਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੇਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਅਤੇ ਅਰਬ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਗਿੱਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮੌਸਮੀ ਧਾਰਾਵਾਂ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਾ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਸਦਾਬਹਾਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਪਹਾੜੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਜੌਰਡਨ ਰਿਫਟ ਵੈਲੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤ ਸਾਗਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਰਡਨ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫਲਸਤੀਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਮਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਰਡਨ ਘਾਟੀ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਜਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤ ਸਾਗਰ ਪਾਣੀ ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਅਤੇ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਹਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਫ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਗੁਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਖਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੌਦੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ. ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਸੀਮਾ ਮਹਾਨ ਰਿਫਟ ਘਾਟੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਏਸਕਾਰਪਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਏਕਾਬਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਲ ਦਾ ਉਹ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਹ

[thumb| 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ [ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਵਿਆਹ (ਐਲਬਰਟ ਆਂਕਰ, 1887) ]]
**ਸਿਵਲ ਵਿਆਹ** ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਆਹ, ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਹਰ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਟਰੈਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਈਰਾਨ, ਸੋਮਾਲੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ, ਸੁਡਾਨ, ਅਤੇ ਟੋਂਗਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਭ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਸੰਘ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ, ਵਿਆਹ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਉਮਰ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (1962) ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ (1979) ਜੋ ਵਿਆਹ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।

### ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 
### ਦੂਜੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 
## ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਵਿਆਹ 
right|thumb|400x400px|

### ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ 
### ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ 
### ਸਿਵਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਯੂਨੀਅਨਾਂ 
thumb|ਸਿਵਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਲੋਕ
, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਸਨ ਜੋ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਕੈਨੇਡਾ, ਕੋਲੰਬੀਆ, ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਡੈਨਮਾਰਕ, ਫਰਾਂਸ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਜਰਮਨੀ, ਆਈਲੈਂਡ, ਆਇਰਲੈਂਡ, ਲਕਸਮਬਰਗ, ਮਾਲਟਾ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਸਪੇਨ, ਸਵੀਡਨ, ਤਾਇਵਾਨ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆ ਦੋਵੇਂ ਸੰਘੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ (ਦੋਵੇਂ ਹਾਲੇ 2019 ਤਕ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਅਤੇ 2020 ਤੱਕ ਕੋਸਟਾ ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ), ਇੰਗਲੈਂਡ, ਵੇਲਜ਼, ਸਕਾਟਲੈਂਡ (ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਰਕ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ), ਮੈਨ ਟਾਪੂ, ਫਾਕਲੈਂਡ ਟਾਪੂ, ਜਰਸੀ, ਗਾਰਨਸੀ, ਐਲਡਰਨੀ, ਬਰਮੁਡਾ (ਜਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪੀਲਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ), ਪਿਟਕੇਰਨ ਟਾਪੂ, ਜਿਬਰਾਲਟਰ, ਅਕਰੋਟੀਰੀ ਅਤੇ ਧੇਕੇਲੀਆ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਅਸੈਂਸ਼ਨ ਆਈਲੈਂਡ, ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਦਾ ਕੁਨਹਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਉਰੂਗਵੇ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਕਈ ਰਾਜ - ਅਰਥਾਤ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ, ਬਾਜਾ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਕਮਪੇਚੇ, ਚਿਹੁਆਹੁਆ, ਕੋਹੁਇਲਾ, ਕੋਲੀਮਾ, ਜੈਲਿਸਕੋ, ਮਿਚੋਆਕਨ, ਮੋਰਲੋਸ, ਨਯਾਰਿਤ, ਕੁਇੰਟਾਨਾ ਰੂ, ਗੁਰੀਰੋ, ਕੁਏਟਰੋ ਅਤੇ ਪੂਏਬਲਾ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਅਰਮੀਨੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਨਾਗਰਿਕ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ - ਪਰੰਤੂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਸਰਹੱਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਸਮਲਿੰਗੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਕੇ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ) ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਸਹਿਵਾਸ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਕੁਵੈਤ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਕੁਵੈਤ ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ ਦਾ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਅਰਬ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਪਰ ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਗਲਫ਼ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਹੱਦ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। 2016 ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 4.2 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1.3 ਕਰੋੜ ਕੁਵੈਤੀ ਹਨ ਅਤੇ 2.9 ਕਰੋੜ ਪਰਵਾਸੀ ਹਨ। ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਪਰਵਾਸੀ ਹਨ।
## ਭੂਗੋਲ
ਕਠੋਰ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬਾਰਸ਼ ਨਾਲ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਉਗਣ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੰਗਲੀ ਪੌਦੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸੌ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ. ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਪੌਦੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਟੇ ਘਾਹ ਅਤੇ ਨਮਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਝਾੜੀਆਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਘੱਟ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸਪਾਈਨਿੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਉੱਗਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਕਸਰ ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬੀਜ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੌਦੇ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਪੌਦੇ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਸਲਾਨਾ ਪੌਦੀਆਂ, ਪੌਦੇ, ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੂਲ ਬਨਸਪਤੀ ਅਰਧ-ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਅਰਧ-ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਖਾੜੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ. ਤਾਰੀਖ ਦੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਤੇਜ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਖਾੜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਤੇ ਮੰਗਰੋਵ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘਾਹ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਫੌਨਾ
ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ 429 ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਵਸਨੀਕ ਹਨ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੈ। ਬੂਬੀਅਨ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਮੁਬਾਰਕ ਅਲ- ਕਬੀਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਮਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਯੂਰਸੀਆ ਤੋਂ ਅਫਰੀਕਾ ਜਾ ਰਹੇ ਵੈਲਲੈਂਡ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਤੁਰਕੀ ਤੋਂ ਇੰਡੀਆ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਦੂਸਰੇ ਪੰਛੀ ਸਾਰੇ ਸਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੈਬ-ਪਲੇਵਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਲੋਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ.
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 28 ਸੁੱਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖੇਤਰੀ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛੋਟੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਚੂਹੇ, ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਹੇਜ, ਅਫਰੀਕੀ ਜੰਗਲਾਤ, ਅਰਬ ਦੀ ਰੇਤ ਦੀ ਬਿੱਲੀ, ਕਰੈਕਲ, ਭਾਰਤੀ ਸਲੇਟੀ ਮੂੰਗੀ, ਧਾਰੀਦਾਰ ਹੀਨਾ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਗਿੱਦੜ, ਫੈਨਿਕ ਲੂੰਬੜੀ, ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਬੱਜਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਗਜ਼ਲ, ਗੋਇਟਰੇਡ ਗਜ਼ਲ, ਅਰਬਨ ਓਰਿਕਸ, ਡਰੌਮਡਰੀ ਅਤੇ ਬੈਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ. ਡੁਗੋਂਗ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਓਮੂਰਾ ਦੀ ਵ੍ਹੇਲ, ਬ੍ਰਾਇਡ ਵ੍ਹੇਲ, ਪਿਗਮੀ ਨੀਲੀ ਵ੍ਹੇਲ, ਹੰਪਬੈਕ ਵ੍ਹੇਲ, ਫਾਈਨਲੈਸ ਪੋਰਪੋਜ਼ਾਈ, ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਹੰਪਬੈਕਡ ਡੌਲਫਿਨ ਅਤੇ ਰਿਸੋ ਦਾ ਡੌਲਫਿਨ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕ

**ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕ** ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ **ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ**, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਤਾਈਵਾਨ, ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਅਤੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਰਵਾਸ ਤੋਂ 3000 ਤੋਂ 1500 ਈਪੂ ਤੋਂ **ਹਨ** ਜੋ **ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਵਿਸਥਾਰ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਖੋਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਮਾਲਾਗਾਸੀ, ਮਾਲੇ ਅਤੇ ਪੋਲੀਨੇਸੀਅਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਮਾਲ ਦੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1708 ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਓਰੀਐਂਟਲਿਸਟ ਐਡਰਿਅਨ ਰੇਲੈਂਡ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਪੋਲੀਨੀਸ਼ੀਆ ਤਕ “ਸਾਂਝੀ ਭਾਸ਼ਾ” ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੱਚ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਕੌਰਨੇਲਿਸ ਡੀ ਹਾਉਟਮੈਨ ਨੇ ਵੀ 1603 ਵਿੱਚ ਰੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਅਤੇ ਮਾਲੇਈ ਆਰਕੀਪੇਲਾਗੋ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ। 
[left|thumb| ਮਈਵੋ, [ਵਨੁਆਤੂ|ਵੈਨੂਆਟੂ ਦੇ ਆਗਾਜ਼ੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਕਿਆਟੂ ਨਕਾਬ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, *ਮੇਲੇਨੇਸ਼ੀਅਨ* (1891) ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਰਾਬਰਟ nbsp; ਕੋਡਰਿੰਗਟਨ ]]
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਫਿਲੋਲਾਜਿਸਟ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ ਹਰਵੀਸ ਵਾਈ ਪਾਂਡੋਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਈਡੀਆ ਡੈਲ 'ਯੂਨੀਵਰਸੋ (1778-1787) ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ, ਮਾਲਦੀਵਜ਼, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਸੁੰਡਾ ਆਈਲੈਂਡਜ਼, ਮੋਲੁਕਸ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਈਸਟਰ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਈ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ (ਮਾਲਦੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ) ਇਸ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ " *ਮਲਾਯੋ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ* " ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ *ਬੋਪ ਨੇ* 1841 ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਸੀ ( ਜਰਮਨ: *malayisch-polynesisch*)। ਸ਼ਬਦ "ਮਲਾਯੋ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ" ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 1842 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੇਮਜ਼ ਕੌਵਲਜ਼ ਪ੍ਰਚਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਸਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ। 
[thumb| ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ [ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ|ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ( ਬਲਾਸਟ, 1999) ]]
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਲਾਯੋ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਲੇਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਲੋਓ-ਪੋਲੀਸਨੀਅਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਉਘੜਵੇਂ ਸਰੀਰਕ ਭੇਦ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। ਐਪਰ, ਮਲਯੋ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਬੂਤ ਸਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਾਰਜ ਵਾਨ ਡੇਰ ਗੈਬਲੇਂਟਜ਼, ਰਾਬਰਟ ਹੈਨਰੀ ਕੋਡਰਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਹਰਬਰਟ ਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮੇਲਾਨੇਸ਼ੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ. ਕੋਡਰਿੰਗਟਨ ਨੇ ਮੇਲੇਨੇਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ, 1891 ਵਿੱਚ "ਮਲਾਓ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ" ਦੀ ਬਜਾਏ "ਓਸ਼ਨ" ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੇ ਨੇ ਅਪਣਾ ਲਿਆਸੀ ਜਿਸਨੇ "ਓਸ਼ੀਅਨ" ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮਲੇਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਆਰ.ਸੀ.ਐੱਸ.ਐੱਮ. ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਸੀ.ਪੀ.ਆਰ. ਹਸਪਤਾਲ, ਕੋਲਹਾਪੁਰ

**ਰਾਜਾਰਸ਼ੀ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਸੀ.ਪੀ.ਆਰ. ਹਸਪਤਾਲ ਕੋਲਹਾਪੁਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rajarshee Chhatrapati Shahu Maharaj Government Medical College and CPR Hospital Kolhapur**), ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਐਫੀਲੀਏਟ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ ਜੋ ਕੋਲਹਾਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਰ.ਸੀ.ਐਸ.ਐਮ. ਸਰਕਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਐਮ.ਯੂ.ਐਚ.ਐਸ.), ਨਾਸਿਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐਮ.ਸੀ.ਆਈ.), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ (ਆਰਸੀਐਸਐਮ ਸਰਕਾਰ) ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ) ਅੰਡਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 600 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਰਸਿੰਗ ਸਕੂਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਕੁੱਲ 665 ਬੈੱਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 18 ਵਾਰਡ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ 378 ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰਾਂ, 6050 ਨਰਸਿੰਗ ਸਟਾਫ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ 1566 ਪੈਰਾਮੇਡਿਕਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਇਹਨਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਯੋਮਨ ਸੇਵਾ ਲਗਭਗ ਮੁਫਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਰਨਵੀਰ, ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਲਜ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਲ੍ਹਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਰਤਨਾਗਿਰੀ, ਸਿੰਧੂਦੁਰਗ, ਸਤਾਰਾ ਅਤੇ ਸੰਗਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਸੀਪੀਆਰ ਹਸਪਤਾਲ 
ਹਸਪਤਾਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1875 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿੰਗ ਐਲਬਰਟ ਐਡਵਰਡ ਹਸਪਤਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 9 ਮਾਰਚ 1881 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਸਰ ਜੇਮਜ਼ ਫਰਗੂਸਨ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 1881 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਹੂ ਮਹਾਰਾਜ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ। 1946 ਵਿੱਚ ਕੋਲਾਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨੂੰਹ ਛਤਰਪਤੀ ਪ੍ਰਮਿਲਤਾਈ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਛਤਰਪਤੀ ਪ੍ਰਮਿਲਾਤਾਈ ਰਾਜੇ ਹਸਪਤਾਲ (ਸੀ.ਪੀ.ਆਰ.) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2000 ਵਿਚ, ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਰਾਜਾਰਸ਼ੀ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ।

**ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ**

ਡਾ. ਦਵੇਂਦਰ ਜਾਧਵ (ਆਰਥੋਪੈਡਿਕ, ਜੁਆਇੰਟ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਅਤੇ ਆਰਥਰੋਸਕੋਪਿਕ ਸਰਜਨ) ਅਤੇ ਡਾ.ਪਰੇਸ਼ ਪਵਾਰ (ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ) - ਆਈਫਾ ਸਟੇਟ ਲੇਵਲ ਕੁਇਜ਼ - ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਪੀਐਸਐਮ ਲਈ ਡਾ. ਜੈਲ ਮੇਹਤਾ ਟਰਾਫੀ ਜੇਤੂ।

ਡਾ.ਜਤਿੰਦਰ ਯਾਦਵ (ਐਮ ਡੀ ਮੈਡੀਸਨ, ਕੇ.ਈ.ਐਮ. ਹਸਪਤਾਲ)

ਡਾ.ਅਦਿੱਤਿਆ ਮੁਕਦਮ (ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ ਐਨਾਟੋਮੀ ਐਂਡ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ)

ਡਾ. ਸੰਕੇਤ ਮੰਡਲੀਕ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ- ਇੰਟਰਨਲ ਸ਼ੌਰਟ ਫਿਲਮ)

ਡਾ. ਵੈਭਵ ਬਾਗਲ (ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ- ਇੰਟਰਨ ਸ਼ੌਰਟ ਫਿਲਮ)

## ਹਵਾਲੇ
ਪਿੱਸੂ

**ਪਿੱਸੂ,** ਆਰਡਰ **ਸਾਈਫੋਨਾਪਟੇਰਾ,** ਛੋਟੇ ਨਾ-ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ 2500 ਸਪੀਸੀਆਂ ਦੇ ਕੀਟ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਹਰੀ ਪਰਜੀਵੀ ਹਨ ਜੋ ਥਣਧਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੇ ਪਲਦੇ ਹਨ। ਪਿੱਸੂ ਆਪਣੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨਾਂ ਦੇ ਲਹੂ, ਜਾਂ ਹੇਮਾਟੋਫੈਜੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਲਗ ਪਿੱਸੂ ਲਗਭਗ 3 ਮਿਮੀ (0.12 ਇੰਚ) ਤੱਕ ਲੰਮੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। &nbsp; ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਭੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚਪਟੇ ਜੋ ਜਾਂ ਤੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਫਰ ਜਾਂ ਖੰਭਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਕੇ ਪੰਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨੂੰ ਚੂਸਣ ਲਈ ਢਲ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਗਰਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਢਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੋਂ 50 ਗੁਣਾ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਕੁੱਦਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿਸੂਆਂ ਦਾ ਲਾਰਵਾ ਸੁੰਡ-ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਬਚੇ ਜੈਵਿਕ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਾਈਫੋਨਾਪਟੇਰਾ ਸਭ ਬਰਫ ਬਿੱਛੂਮੱਖੀਆਂ, ਜਾਂ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਬਰਫ ਪਿੱਸੂਆਂ, ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਰਿਡੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਐਂਡੋਪੈਟਰੀਗੋੋਟ ਕੀਟ ਆਰਡਰ ਮੇਕੋਪਟੇਰਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੰਛੀਆਂ ਸਣੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਿਸੂ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟੋਪੈਰਾਸਾਈਟਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕ੍ਰੈਟੀਸੀਅਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ। ਪਿੱਸੂਆਂ  ਦੀ ਹਰੇਕ ਸਪੀਸੀ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਇਸ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਹੈ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਪੀਸੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਆਂ ਘੱਟ ਫਰਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੱਸੂਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕੋ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਮੂਹ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ; ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਮਲਾਕੋਪਸੈਲਿਡੇ ਸਿਰਫ ਆਰਮਾਡਿਲੋਜ਼ ਤੇ, ਈਸਕਨੋਪਸੈਲਿਡੇ ਸਿਰਫ ਚਮਗਿਦੜਾਂ ਤੇ, ਅਤੇ ਚਿਮੈਰੋਪਸੈਲਿਡੇ ਸਿਰਫ ਸ਼ੂਕਣੀਆਂ ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਪੂਰਬੀ ਚੂਹਾ ਚਿੱਚੜ, ਜ਼ੇਨੋਪਸੈਲਾ ਚੀਓਪਿਸ, ਯੇਰਸੀਨੀਆ ਕੀਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਹੈ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਜੋ ਕਿ ਬੁਬੋਨਿਕ ਪਲੇਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗ ਕਾਲੇ ਚੂਹੇ ਵਰਗੇ ਚੂਹਿਆਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਪਿੱਸੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਜਸਟਿਨ ਦੀ ਪਲੇਗ, ਸੀ. 540 ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਡੈਥ, ਸੀ. 1350 ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਤਕੜੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪਿੱਸੂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਫਲੀ ਸਰਕਸਾਂ, ਜੌਨ ਡੌਨ ਦੀ ਇਰੋਟਿਕ *ਦ ਫਲੀ* ਵਰਗੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਡਸਟ ਮੁਸੋਰਗਸਕੀ ਦੁਆਰਾ,ਅਤੇ ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਰਗੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੱਸੂ
ਓਮਾਨ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਓਮਾਨ ਦੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪੌਦਾ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਹੈ. ਮੌਸਮ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਲਈ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜ, ਵਾਦੀਆਂ, ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ.
## ਭੂਗੋਲ
ਓਮਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਪਹਾੜੀ ਹੈ, ਅਲ ਹਜ਼ਾਰ ਪਰਬਤ ਤਕਰੀਬਨ 3,000 ਮੀ (10,000 ਫ਼ੁੱਟ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ . ਉਹ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਮਾਨ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੈਦਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੈਂਟਰਲ ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੇਬਲਲੈਂਡ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਦੇ ਰਬ ਅਲ ਖਲੀ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਰੇਖਾ ਬੰਜਰ ਹੈ। ਧੋਫ਼ਰ ਗਵਰਨੋਰੇਟ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿਚ, ਪਹਾੜ ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਬਲ ਸੰਮਨ ਅਤੇ ਜੈਬਲ ਕਮਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਦ ਬੋਸਵੇਲੀਆ ਸੈਕਰਾ ਹੈ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਰੱਖਤ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਦੱਖਣੀ ਓਮਾਨ, ਯਮਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਖੀਰਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਦੇ ਚੀਤੇ ਬਚੇ ਹਨ, ਦੱਖਣੀ ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੋਫ਼ਰ ਪਰਬਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਬਲ ਸਮਾਨ ਨੇਚਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੂਸਰੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰੀ ਹੋਈ ਹਾਈਨਾ, ਬਲਾੱਨਫੋਰਡ ਦਾ ਲੂੰਬੜੀ ਅਤੇ ਅਰਬਨ ਵਾਈਲਡਕੈਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਓਮਾਨ ਦੇ ਸੱਠ-ਚਾਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਸੱਪ ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਲੀਆਂ, ਚਮੜੀ, ਗੈੱਕੋ, ਅਗਾਮਾ ਅਤੇ ਗਿਰਗਿਟ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਜਾਂ ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਅਸਧਾਰਨ ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਵੀਪਰ, ਕਾਰਪੇਟ ਵਿਪਰ, ਪਫ ਐਡਰ ਅਤੇ ਕੋਬਰਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ. ਇੱਥੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹਨ ਓਮਾਨ ਗਾਰਾਰਾ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਸੰਭਾਲ
ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕਈ ਸੰਧੀਆਂ ਲਈ ਸੰਕੇਤਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਤਰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਜੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ. ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂ ਜਾਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜ਼ੋਰਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ

**ਜ਼ੋਰਾਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Zoram Medical College**) ਪਹਿਲਾਂ **ਮਿਜ਼ੋਰਮ** **ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਮਿਜੋਰਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 7 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਫਾਲਕੌਨ ਵਿਖੇ ਆਈਜ਼ੌਲ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 16 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਮਿਜੋਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਲਲਥਨਹੋਲਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ੈਡ.ਐਮ.ਸੀ. ਤੋਂ ਮਿਜੋਰਮ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|300x300px| ZMC ਦਾਖਲਾ
ਸਟੇਟ ਰੈਫਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਨਾਲ 1999 ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ 40 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜ ਰੈਫ਼ਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 300 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ 21 ਜੁਲਾਈ 2005 ਤੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ 50 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਿਜ਼ੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਵਿਚ ਅਸਲ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 10 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ 150 ਬਿਸਤਰੇ ਤਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੀਮਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਪਾਂਸਰਡ ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ 'ਮੌਜੂਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ / ਰੈਫ਼ਰਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਵੇਂ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ' ਜਿਸਦੀ ਲਾਗਤ 189 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਪੈਟਰਨ 90:10 ਹੈ। ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ 25 ਮਈ 2018 ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਮਿਜੋਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਲਲਥਨਹੋਲਾ ਨੇ 7 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਨਾਮ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਾਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਦਾਖਲੇ 
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਟੈਸਟ (ਨੀਟ) ਦੇ ਸਕੋਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ  ਦੁਆਰਾ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 100 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੋਟੇ ਲਈ 15% ਸੀਟਾਂ, ਐਨਆਰਆਈ ਕੋਟੇ ਲਈ 15% ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਕੋਟੇ ਲਈ 70% ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ।

## ਕੋਰਸ 
ਕਾਲਜ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਕੋਰਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੁਪਰੈਸਨ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਬੋਰਡ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੇਠ ਮਿਜੋਰਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

## ਵਿਭਾਗ 
# ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ
# ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ
# ਜੀਵ-ਰਸਾਇਣ
# ਫਾਰਮਾਸੋਲੋਜੀ
# ਪੈਥੋਲੋਜੀ
# ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ
# ਜਨਰਲ ਸਰਜਰੀ
# ਆਮ ਦਵਾਈ
# ਓਟੋ-ਰਾਇਨੋ-ਲੈਰੀੰਗੋਲੋਜੀ
# ਨੇਤਰ ਵਿਗਿਆਨ
# ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਅਤੇ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ
# ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦਵਾਈ
# ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਦਵਾਈ
# ਬਾਲ ਰੋਗ
# ਟੀ ਬੀ ਅਤੇ ਸਾਹ ਰੋਗ
# ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਿਨੇਰੋਲੋਜੀ

## ਟਿਕਾਣਾ 
thumb|300x300px| ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ੈਡਐਮਸੀ
ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਆਈਜ਼ੌਲ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਫਾਲਕੌਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਈਜ਼ੌਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 41 ਮਿੰਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਗਜਾਰਾ ਰਾਜਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ

**ਗਜਾਰ ਰਾਜਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Gajar Raja Medical College**) ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1946 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਜੀਵਾਜੀ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ ਨੇ 1 ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ 5 ਦਸੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐਸ ਕੋਰਸ ਲਈ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀਆਂ 150 ਸੀਟਾਂ, ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ 68 ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ 36 ਸੀਟਾਂ ਹਨ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
1942 ਵਿੱਚ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਚਤਰਪੁਰ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਸੰਜੇ ਰਾਏਕਵਾਰ ਜੇਏ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜਮਾਤਾ ਗਾਜਰ ਰਾਜਾ ਸਿੰਧੀਆ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਸੀ। ਰਾਜਮਾਤਾ ਸਿੰਧੀਆ (12 ਜਨਵਰੀ 1943) ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੀਵਾਜੀ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸਰਦਾਰ ਫਾਲਕੇ, ਡੀ ਕੇ ਜਾਦਾਵ ਅਤੇ ਡਾ. ਬੀ. ਸਹਾਇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ "ਗਜਰ ਰਾਜਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਟਰੱਸਟ" ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ. ਡਾ. ਸਹਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਬਾਅਦ 1945-46 ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ 1945 ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

21 ਨਵੰਬਰ 1945 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਇ ਲਾਰਡ ਵੇਵਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਵਾਲੀਅਰ ਫੇਰੀ ਮੌਕੇ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਭਾਰਤ ਦੇ 17 ਵੇਂ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ। ਜੇ.ਏ. ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਗਵਾਲੀਅਰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਲੈਕਚਰ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਡਿਸਸੈਕਸ਼ਨ ਹਾਲ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਲਈ 35 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੈਰਾਕੀ ਪੂਲ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਆਗਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 36 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਵਜੋਂ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੌ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਿੰਦੇ ਦੀ ਕੋਠੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਹੋਸਟਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਉਦਘਾਟਨ 
ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਗਵਾਲੀਅਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੀਵਾਜੀ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਲਜ ਨੂੰ 1946 ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿਖਲਾਈ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ, ਆਰ.ਐਸ. ਧਾਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਰੋਸਰਜਰੀ ਵਿੰਗ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਊਰੋ ਸਰਜਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਊਰੋਸਰਜਨਾ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਮੇਡਿਸਿਨ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜੇਏ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਯੂ. ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਨੀਟਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਵੀ ਲਗਾਈ ਸੀ। ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨੂੰ 1997 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਸਦੱਸਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਦੱਸਤਾ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚਤਰਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਇੱਕ ਓਪੀਡੀ ਭਾਗ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਧਵ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੇਡੀਓਲੌਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਐਮ ਪੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ BOLT (ਸਾਂਝਾਕਰਨ) ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ।

ਕਾਲਜ ਐਮ.ਡੀ.-ਪੈਥੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਐਮ.ਡੀ.-ਫਾਰਮਾਕੋਲੋਜੀ ਦੇ ਕੋਰਸ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਨੂਕਲੰਮਾ

**ਨੂਕਲੰਮਾ** (ਜਾਂ **ਨੂਕਾਮਬਿਕਾ**) ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਗ੍ਰਾਮਦੇਵਤਾ ਹੈ ਜੋਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਨੂਕਾਮਬਿਕਾ ਹੈ। ਐਪਲਰਾਜੂ ਨੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੇਵੀ ਕਾਕਟੰਬੀਕਾ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨੂਕਾਮਬੀਕਾ ਜਾਂ ਨੂਕਾਮਲਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। "ਕੋਟਥਾ ਅਮਾਵਸ",ਉਗਾੜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ, 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਦਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਦੇਵੀ 
ਸ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂਕਾਮਬਿਕਾ ਅੰਮਾਵਰੁ ਨੌ ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼੍ਰੀ ਅਨਘਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਕਾਕਾਟੀਆ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ੍ਰੀ ਕਕਤੰਬਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਥੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਦੀਪਰਾਧਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.।ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿਘਨ ਪਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੰਦਰ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਸ਼ਾਨ ਗਵਾ ਬੈਠਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *Bright beginning* (celebration of fete of Nookalamma with Telugu New Year), BusinessLine (The Hindu), 23 March 2004

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦੇਵੀਆਂ
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਨੂੰ ਸਤਾਰਾਂ ਮੇਗਾਡਾਈਵਰਸੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਜੈਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਗਰਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕੁਦਰਤ ਐਂਡ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ (ਆਈਯੂਸੀਐਨ) ਦੀ 2000 ਦੀ ਲਾਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ 52,177 ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ 418 ਕਿਸਮਾਂ ਹੈ। ਫਿਲੀਪਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਰਧੀਆਂ ਜੀਵ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਲਈ ਨਸਲਵਾਦ ਦੀ ਦਰ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
## ਪੰਛੀ
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 612 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 500 ਸਥਾਨਕ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ 52 ਦੁਰਲੱਭ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ. ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ 67 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਫਸ ਹੌਰਨਬਿੱਲ ਅਤੇ ਫਿਲਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਬਾਜ਼ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਛੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼, ਤਾਵੀ-ਤਾਵੀ ਦੀ ਨੀਲੀ-ਖੰਭ ਵਾਲੀ ਰੈਕੇਟ-ਪੂਛ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀ ਤੋਤਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਲੇਅਨ ਰੇਲ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਰੇਲ ਸਪੀਸੀਜ਼, ਸਿਰਫ ਬਾਬੂਯਾਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
## ਆਯਾਮੀਬੀਅਨ ਅਤੇ ਸਰੀਪਾਈ
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ 111 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋਭਾਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ, ਦੋਨੋਂ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਸਥਾਨਕ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਪਨ ਜੀਵ ਵੀ ਸਧਾਰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 114 ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ 14 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ। ਸਰੀਪਨ ਅਤੇ ਅਖਾਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ. ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ 50-60 ਸਧਾਰਨ ਪਲਾਟੀਮੇਨਟਿਸ ਡੱਡੂ ਦੀਆਂ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਜੀਵ ਸਮੂਹ ਹਨ।
ਸਧਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਗਰਮੱਛ ਮਗਰਮੱਛੀ ਮਨੋਡੋਰਨਸਿਸ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਮਗਰਮੱਛ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1982 ਵਿਚ, ਜੰਗਲੀ ਆਬਾਦੀ ਸਿਰਫ 500-1,000 ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ; 1995 ਤਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 100 ਮਗਰਮੱਛ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਲੂਜ਼ੋਨ ਦੇ ਸੀਅਰਾ ਮੈਡਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਖੋਜ ਇਸ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਝੇਤੂਨਬੀਬੀ

**ਝੇਤੂਨਬੀਬੀ** ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਓਲਾਦੇਵੀ (ਹੈਜ਼ਾ ਦੀ ਦੇਵੀ), ਅਜਗਾਬੀਬੀ, ਚਾਂਦਬੀਬੀ, ਬਹਾਦਬੀਬੀ, ਝੋਲਾਬੀਬੀ ਅਤੇ ਅਸਨਬੀਬੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦੇਵੀਆਂ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤਕ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 177 ਥਣਧਾਰੀ ਅਤੇ 660 ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਦੇਸ਼ ਦੇ ਫੌਨਾ ਦੀ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਚਨਾ ਇਸ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਥਾਈ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
## ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼
ਉੱਤਰੀ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੋਤੋਹਾਰ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਕਰਾਕੋਰਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਕੁਸ਼ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਅਲਪਾਈਨ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਸਬ-ਐਲਪਾਈਨ ਸਕ੍ਰੱਬ ਅਤੇ ਤਪਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਨਿਵਾਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਖੇਤਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਉਚਿਤ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ. ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ੰਫਾਈਦਾਰ ਅਤੇ ਰਗੜ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨਾਲ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਇਓਮ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਐਲਪਾਈਨ ਝਾੜੀ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਪੋਥੋਹਾਰ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੈਰਲ, ਯੂਰਸੀਅਨ ਲਿੰਕਸ, ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਗੋਰਲ, ਮਾਰਕੋ ਪੋਲੋ ਭੇਡ, ਮਾਰਮੋਟ (ਦਿਓਸਾਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਪੀਲੇ-ਗਲ਼ੇ ਮਾਰਟੇਨ ਅਤੇ ਚੁਕਰ ਪਾਰਟ੍ਰਿਜ ਦੀਆਂ ਪੰਛੀਆਂ, ਯੂਰਸੀਅਨ ਈਗਲ-ਆੱਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਮੋਨਾਲ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਸਨੋਕਾਕ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਟੋਡ ਅਤੇ ਮੂਰੀ ਹਿੱਲਜ਼ ਡੱਡੂ ਦੀਆਂ ਦੋਭਾਰਤੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿੰਧ ਨਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚਨਾਬ, ਰਾਵੀ, ਸਤਲੁਜ, ਜੇਹਲਮ, ਬਿਆਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪੂਰਬੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਿੰਧ ਨਦੀ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਧ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਲੁਵੀਅਲ ਲੈਂਡਫੌਰਮ (ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਾਂ, ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ, ਲੇਵੀਜ਼, ਮੀਂਡਰ ਅਤੇ ਬਲਦ-ਕਮਾਨ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਬਾਇਓਮਜ਼ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸਬਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਬਰੈਂਡਲਫ ਜੰਗਲਾਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੀ ਝਾੜੀਆਂ (ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਥੱਲ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਚੋਲਿਸਤਾਨ, ਨਾਰਾ ਅਤੇ ਥਰਪਾਰਕ) ਬਕ ਅਤੇ ਸਟਰੀਮ ਬਿਸਤਰੇ ਨਦੀ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਰਿਪੇਰੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਕਿੱਕਰ, ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਅਤੇ ਟਾਹਲੀ ਦੇ . ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਤਾਮਾਰਿਕ ਝਾੜੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ. ਮੌਨਸੂਨ ਮੌਸਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਭੂ-ਰੂਪ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਦਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਟੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਿੰਧ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਤੋਂ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਕੁ ਕਿਸਮਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹਨ
## ਹਵਾਲੇ
ਕਤਰ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਕਤਰ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬਸੇਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛੋਟੇ ਸਧਾਰਨ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰੀਪੁਣੇ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਰਲੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਗਠੀਏ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਲ-ਰਹਿਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੱਛੀ, ਝੀਂਗਾ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਸਿੱਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਤਝੜ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਟ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਆਰਾਮ ਸਥਾਨ ਬਣਦੇ ਹਨ. ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
## ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ
ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ 21 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਅਰਬਨ ਓਰਿਕਸ ਅਤੇ ਅਰਬ ਗਜ਼ਲ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਟੇਸਟਰੀਅਲ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਨਵਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਰਬ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਕਤਰ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ' ਰਿਮ 'ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।.
ਕਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਥਣਧਾਰੀ ਡੁੱਗਾਂਗ ਹੈ . ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡੱਗੋਂਗ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ. ਕਤਰਾਰੀ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡੁਗਾਂਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੂੰਬੜੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲੂੰਬੜੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ. ਸ਼ਹਿਦ ਬੈਜਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੇਟਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੋਲਡਨ ਜੈਕਲਸ, ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਰਾਸ ਅਬਰੂਕ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਲੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਬੈਟ ਅਤੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਲੰਬਾ ਕੰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਲਾ . ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੈ। ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਣਤਾ ਹੈ।
### ਪੰਛੀ
ਪਤਝੜ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹਨ ਨਿਗਲ, ਸਵਿਫਟ, ਮਾਰਟਿਨ, ਵਾਰਬਲ, ਰੈੱਡਸਟਾਰਟਸ, ਸ੍ਰਿਕਸ, ਵ੍ਹੀਟਰਸ, ਵਾਗਟੇਲਜ਼, ਹੈਰੀਅਰਜ਼ ਅਤੇ ਫਾਲਕਨ ( ਕੇਸਟ੍ਰਲ ਸਮੇਤ). ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਪੰਛੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵੇਡਰ ਅਤੇ ਗੌਲ, ਕੋਟ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਗ੍ਰੇਬ ਹਨ।
### ਫਲੋਰਾ
ਇਸ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਇਸਦੀ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ੈਗੋਫਿਲਮ ਕੈਟਾਰੈਂਸ ਅਤੇ ਲੀਸੀਅਮ ਸ਼ਾਵੀ ਵੀ ਇਸ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਯੂਨੀਅਨ

**ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਣਿਤ ਯੂਨੀਅਨ** (**ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਯੂਨੀਅਨ**) ( **ਆਈ.ਐੱਮ.ਯੂ.** ) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਕੌਂਸਲ (ਆਈਐਸਸੀ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਣਿਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਣਿਤ ਯੂਨੀਅਨ (ਆਈ.ਐੱਮ.ਯੂ.) ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ: ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ, ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈ.ਸੀ.ਐੱਮ.) ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਭਾਵਾਂ/ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਇਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੋਜ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ, ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁੱਧ, ਵਿਵਹਾਰਿਕ, ਜਾਂ ਵਿਦਿਅਕ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਹਿਲੂ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋਵੇ।

ਆਈਐਮਯੂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1920 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਸਤੰਬਰ 1932 ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 10 ਸਤੰਬਰ 1951 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿਚ, ਦਰਅਸਲ 1950 ਤੋਂ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਦਸ ਦੇਸ਼ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਸਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਮਾਰਚ 1952 ਵਿੱਚ ਰੋਮ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਨਵੇਂ ਆਈਐਮਯੂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਮਿਸ਼ਨ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1952 ਵਿੱਚ ਆਈਐਮਯੂ ਆਈਸੀਐਸਯੂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ੀਗਫੁਮੀ ਮੋਰੀ (2015–2018) ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਾਰਲੋਸ ਕੇਨਿਗ ਹਨ।

ਅਗਸਤ, 2010 ਵਿੱਚ, ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈਐਮਯੂ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ 16 ਵੀਂ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ, ਬਰਲਿਨ ਨੂੰ ਆਈਐਮਯੂ ਦੇ ਸਥਾਈ ਦਫਤਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1 ਜਨਵਰੀ, 2011 ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਤੇ ਗੋਟਰਫ੍ਰਾਈਡ ਵਿਲਹੈਲਮ ਲਿਬਨੀਜ਼ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਵੇਅਰਸਟਰਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਅਪਲਾਈਡ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਐਂਡ ਸਟੋਕਾਸਟਿਕਸ (ਡਬਲਯੂ.ਆਈ.ਏ.ਐੱਸ.), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿਚਲੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਣਿਤ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ  ਲਗਪਗ 120 ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਮੇਜਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਯੂਆਨ ਸ਼ਿਕਾਈ

**ਯੂਆਨ ਸ਼ਿਕਾਈ** ( ; 16 ਸਤੰਬਰ 1859 - 6 ਜੂਨ 1916) ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਚਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ । ਉਸਨੇ 'ਹੰਡਰਡ ਡੇਅਜ਼ ਰੀਫ਼ੋਰਮ' ਦੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ, ਵਿੱਤੀ, ਨਿਆਂਇਕ, ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1912 ਵਿਚ ਚਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਜੇ ਜ਼ੁਆਨਟੋਂਗ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਇਕ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ 1912 ਵਿਚ ਚੀਨ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।  

ਇਹ ਫੌਜ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਕੰਟਰੋਲ ਚੀਨ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਸਮੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਸੀ।  

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
16 ਸਤੰਬਰ 1859 ਨੂੰ ਯੂਆਨ ਦਾ ਜਨਮ ਯਾਇੰਗ (張營村) ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯੁਆਨ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਗਚੇਂਗ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿਚ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।  

ਯੁਆਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਯੁਆਨ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਕਨਫਿਉਸ਼ਿਅਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਅਮੀਰ ਸੀ।  ਜਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਾਇਡਿੰਗ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਸਾਮਰਾਜੀ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਵਿਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਹੁਈ ਆਰਮੀ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲੇ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1880 ਵਿਚ ਇਕ ਮਾਮੂਲੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਚਿੰਗ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇਣ ਦਾ ਇਕ ਆਮ ਢੰਗ ਸੀ।  ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਯੂਆਨ ਟੈਂਗਜ਼ੂ, ਸ਼ਾਂਡੋਂਗ ਗਏ ਅਤੇ ਚਿੰਗ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਿਚ ਇਕ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਯੁਆਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ 1876 ਵਿਚ ਯੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ 1878 ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੈ ਪੁੱਤਰ ਕੇਡਿੰਗ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਯੂਆਨ ਸ਼ਿਕਾਈ ਨੌ ਹੋਰ ਵਿਆਹ ਕਟੂਰਾਹ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੋਰਸ ਦੌਰਾਨ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। 

## ਚਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
left|thumb| ਯੂਆਨ ਸ਼ਿਕਾਈ ਸ਼ੈਂਡਾਂਗ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ
left|thumb| 1910 ਵਿਚ ਯੂਆਨ ਸ਼ਿਕਾਈ ਅਤੇ ਟੇ ਲੈਨ।
ਯੁਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸ ਨੇ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ ਚੀਨੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੇ ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨੀ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਮੂਲੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਉਸਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕਈ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜਿੰਗ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਚੀਨੀ ਹਾਰ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਸੀ। 

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1916
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1859
ਰੂਸ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਰੂਸ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਇਲਾਕਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 12 ਸਮਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਟੁੰਡਰਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਕਾਕੇਸਸ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਪ੍ਰੈਰੀ ਤਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਤਪਸ਼ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ 70% ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਰੂਸ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 22% ਜੰਗਲ  ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ 33% ਹਿੱਸਾ ਹੈ. 
ਰਸ਼ੀਅਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰੈੱਡ ਡੇਟਾ ਬੁੱਕ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 1996 ਤਕ ਇੱਥੇ 266 ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਅਤੇ 780 ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਸੀ।  ਕੁਝ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਸਾਇਬੇਰੀਅਨ ਸੀਡਰ ਪਾਈਨ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੂਰ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸੀਡਰ ਪਾਈਨ, ਕਾਕੇਸਸ ਵਿਚ ਜੰਗਲੀ ਛਾਤੀ .  ਰੂਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਥਣਧਾਰੀ ਭੂਰੇ ਰਿੱਛ, ਯੂਰਸੀਅਨ ਲਿੰਕਸ ਅਤੇ ਲਾਲ ਹਿਰਨ, ਅਮੂਰ ਟਾਈਗਰਸ, ਅਮੂਰ ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕਾਲੇ ਰਿੱਛ ਹਨ. ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 350 ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇੱਥੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 48 ਵਿਲੱਖਣ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ.  ਖਤਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਾਰਨੀਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਇਬੇਰੀਅਨ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 400 ਹੈ ਅਤੇ ਅਮੂਰ ਚੀਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 30 ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।
## ਭੂਗੋਲ
ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਫੰਡ ਫਾਰ ਨੇਚਰ ਦੁਆਰਾ ਰੂਸੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਨੂੰ 13 ਬਾਇਓਰਿਜੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, 2012 ਤੱਕ, 101 ਜ਼ੈਪੋਵੇਡਨੀਕਸ (ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ) 33.5 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ (82.7 ਮਿਲੀਅਨ ਏਕੜ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ 38 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ (ਲਾਗੂ ਜ਼ੋਨਿੰਗ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ 
ਰਸ਼ੀਅਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਜੰਗਲਾਤ 1993 ਜੰਗਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਸਿਧਾਂਤ ਜੰਗਲਾਤ ਦੀ ਸੰਘੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲਾਤ-ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ, ਜੰਗਲਾਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ, ਪ੍ਰਜਨਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ. ਜੰਗਲਾਤ ਫੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੰਘੀ ਜੰਗਲਾਤ ਸੇਵਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਜੰਗਲਾਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਗੇਮ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ 1982 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ੈਪੋਵੇਨਡਨੀਕਸ ਵਰਗੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਧਰਤੀ' ਤੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਰੂਸ ਦੀ ਰੈਡ ਬੁੱਕ (1984 ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ 250 ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ 500 ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮਈਪੀਐਨਆਰ) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੈਰ-ਖੇਡ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।    
## ਫਲੋਰਾ
ਟਾਇਗਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸਪਰੂਜ਼, ਫਾਈਰਸ, ਪਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਲਾਰਚ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।   ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਘਾਹ, ਮੌਸ, ਲੀਚੇਨ, ਉਗ ਅਤੇ ਮਸ਼ਰੂਮਜ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਸਟੈਪ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੋਲਗਾ ਡੈਲਟਾ ਵਿਚ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਲਾਬੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਐਲਿਸ ਟੈਂਪਰਲੇ

**ਐਲਿਸ ਟੈਂਪਰਲੇ** ਐਮਬੀਈ (ਜਨਮ 22 ਜੁਲਾਈ 1975) ਇੱਕ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਫੈਸ਼ਨ ਲੇਬਲ, ਟੈਂਪਰਲੇ ਲੰਡਨ 2000 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2006 ਵਿੱਚ, *ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ *ਅਮੈਰੀਕਨ ਵੋਗ* ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਐਲੀਸ ਟੈਂਪਰਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਾਈਡਰ ਫਾਰਮ 'ਤੇ, ਸਮਰਸੈਟ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਸੇਂਟ ਮਾਰਟਿਨਜ਼ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਤਤਕਾਲ ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ ਲਾਰਸ ਵੌਨ ਬੈਨੀਗਸੇਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਂਪਰਲੇ ਲੰਡਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਟੈਂਪਰਲੇ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟਿੰਗ ਹਿੱਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸ਼ੋਅ 2009 ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 2011 ਤੱਕ ਦਿਖਾਇਆ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਮੌਸਮਾਂ ਲਈ, 2009 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ, ਟੈਂਪਰਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਵਾਇਤੀ ਕੈਟਵਾਕ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।

ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਹੈ,ਇਹ ਐਲਿਸ ਟੈਂਪਰਲੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਟੈਂਪਰਲੇ ਕੋਲ ਪੰਜ ਇਕੱਲੇ ਇਕੱਲੇ ਬੁਟੀਕ ਹਨ, ਮੇਅਫਾਇਰ ਦੀ ਬਰੂਟਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਤੇ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਨਾਟਿੰਗ ਹਿੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੌਕੇ-ਪਹਿਨ ਬੁਟੀਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਇਕੱਲੇ ਸਟੋਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟੈਂਪਰਲੇ ਲੰਦਨ 37 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 300 ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਟੈਂਪਰਲੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇਵਿਲ ਟੈਂਪਰਲੇ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ। ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਮਈਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਟਰੈਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਾਰਸ ਵੌਨ ਬੈਨੀਗਸੇਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਟੈਂਪਰਲੇ ਲੰਡਨ ਐਸ.ਐਸ.09 ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸਤੰਬਰ, 2008 ਵਿੱਚ, ਟੈਂਪਰਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਫੌਕਸ ਲੰਡਨ ਟੈਂਪਰਲੇ ਵਨ ਬੇਨੀਗਸੇਨ ਮੈਕਿਵਿਕਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ 2012 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ ਏ ਟੀਕਾ

**ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ ਏ ਟੀਕਾ** ਅਜਿਹਾ ਇੱਕ ਟੀਕਾ ਹੈ ਜੋ ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ ਏ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਗਭਗ 95% ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 15 ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਕੇ ਦੋ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦੁਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਗੰਭੀਰ ਬੂਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਹਨ। 15% ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ 50% ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕੇ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਦਰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਜਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਢਲੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲੋੜਵੰਦ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 50 ਅਤੇ 100 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚਕਾਰ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਦਾਸ/ਦਾਸੀ ਸੰਬੰਧ

## ਹਵਾਲੇ
[thumb| ਫਰਾਂਸੀਓਸ-ਜੋਸਫ਼ ਨਵੇਜ ਦਾ 1820 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਚਿੱਤਰ *ਹਾਜਰਾ ਅਤੇ* ਇਸ਼ਮਾਈਲ। ਹਾਜਰਾ [ਅਬਰਾਹਮ|ਅਬਰਾਹਾਮ ਦੀ ਮਿਸਰੀ ਰਖੇਲ ਸੀ. ਇਸ਼ਮਾਏਲ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ]]
**ਦਾਸ/ਦਾਸੀ ਸੰਬੰਧ** **Concubinage** ਇੱਕ ਪਰਸਪਰ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਪਰ ਹਮਬਿਸਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਸਦਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ, ਇੱਕ ਜਣੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਣਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਨਾਹੀਆਂ (ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਰੋਮਨ ਸਿਪਾਹੀ), ਜਾਂ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਨਾ ਮਿਲਣਾ। ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਜਾਂ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਇੱਕ **ਦਾਸੀ (ਰਖੇਲ)** ਜਾਂ **ਦਾਸ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿਚ, ਦਾਸ ਪਤਨੀ ਦਾ ਹੇਠਲੇ ਰੁਤਬੇ ਦਾ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸਾਥੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਖੇਲ ਇੱਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਤਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬਿਨ-ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਇਸ ਰਵਾਇਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੋਣ ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਦਾਸ/ਦਾਸੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, (ਜਿਵੇਂ  ਇੱਕ ਰਖੇਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਜਟਿਲ ਸਵਾਲ ਹੈ)। ਦਾਸੀ  ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜੋ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ  ਪਤਨੀ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਿਨ-ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਸਵੈਇੱਛੁਕ (ਔਰਰਤ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ) ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਔਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਣਇੱਛਤ ਜਾਂ ਅਧੀਨ ਬਿਨ-ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਜਿਨਸੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਹੁੰਦੀ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਦੁਰਲਭ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਖੇਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਵਾਰਸ ਹੋਣ ਦੇ ਹੱਕ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਜਾਇਜ਼ ਵਾਰਸਾਂ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁੰਦੇ।

ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਹਿਵਾਸ ਵਧੇਰੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਖੇਲੀ (ਦਾਸ-ਦਾਸੀ ਸੰਬੰਧ) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਰਖੇਲੀ ਅਤੇ ਰਖੇਲ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਦੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਗੈਰ-ਵਿਆਹੁਤਾ ਸਾਹਿਵਾਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਵਿਆਹੁਤਾ ਘਰੇਲੂ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਵਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਜਾਂ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ, ਮਾਲਕਣ, ਮੰਗੇਤਰ, ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਰਤੋਂ-ਵਿਹਾਰ
ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ

ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ ਰਖਿਆਤਮਕ ਝਿੱਲੀਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨਿਨਜੀਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸੋਜਿਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਬਹਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰਪੀੜ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦਾ ਅਕੜਾਆ ਹਨ। ਹੋਰ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚੇਤੰਨਤਾ ਦਾ ਬਦਲਨਾ, ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਸਿਰਫ ਗੈਰ-ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਸੁਸਤੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਘੱਟ ਚੁੰਘਣਾ। ਜੇਕਰ ਧੱਫੜ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਕਾਰਨ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਮੈਨਿਜੋਕੋਕਲ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧੱਫੜ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

ਸੋਜਿਸ਼ ਕਿਸੇ ਵਾਇਰਸ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਸਦੀ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੈਨਿਜਾਈਟਿਸ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਰੋਗ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਲੰਬਰ ਪੰਕਚਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਆਦਾ ਸੋਜਿਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੈਕੋਰਟੀਕੋਸਟੀਰੋਇਡ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੋਲ਼ਾਪਣ, ਮਿਰਗੀ, ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ (ਹਾਈਡਰੋਂਸਿਫੈਲਸ) ਜਾਂ ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਰ, ਖਾਸ ਕਰ ਜੇਕਰ ਇਲਾਜ ਜਲਦੀ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ 303,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ - ਜੋ 1990 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 464,000 ਮੌਤਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ। ਉਚਿਤ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ 15% ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ μῆνιγξ (ਮੇਨਿਨਕ੍ਸ), ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ “ਝਿੱਲੀ” ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਪਿਛੇਤਰ -itis, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ "ਸੋਜਿਸ਼ਾਂ" ਹੈ, ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ

ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਹੈਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਰੂਥਲ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
## ਭੂਗੋਲ
ਸੀਰੀਆ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜਾਰਡਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਹੈ। ਟੌਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਤੱਟ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਤਕ ਚੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ 'ਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੈਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਲ ਭੰਡਾਰ, ਅਸਦ ਝੀਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ. ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਮਾਰੂਥਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜਬਲ ਅਲ-ਡ੍ਰੂਜ਼ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ। 
## ਫਲੋਰਾ
ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3,100 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਗਭਗ 112 ਜਿਮਨਾਸਪਰਮਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਨਸਪਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ ਚੌਹਾਂ, ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ.. ਬਰਫ਼ ਦੇ ਯੁੱਗਾਂ ਨੇ ਪਾਲੀਓਆਰਕਟਿਕ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਤੁਰਕੀ, ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਪ੍ਰਚਲਤ ਪੱਛਮੀ ਹਵਾਵਾਂ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਧੇਰੇ ਮੀਂਹ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਬਨਸਪਤੀ, ਪੂਰਬੀ ਪਾਸਿਓਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵੱਖਰਾ ਹੈ. ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਹਲਕੇ ਗਿੱਲੇ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਮ ਖੁਸ਼ਕ ਗਰਮੀਆਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਸ਼ੀਨਫਰ-ਸਕਲੇਰੋਫਿਲਸ-ਬ੍ਰਾਡਲੀਫ ਜੰਗਲਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਦਾਬਹਾਰ ਓਕ, ਅਲੇਪੋ ਪਾਈਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਨੀਫਾਇਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਜਿਥੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਲਈ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਕਲੋਰੋਫਾਈਲਸ ਸਕ੍ਰੱਬ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਕਿਸ ਝਾੜੀ ਅਤੇ ਗਲੈਰੀਅਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੇਗ. ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਜੰਗਲਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਘਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 3% ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਰ ਸੌ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਫਰਾਤ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਲੂਣ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਸਬਖਤ ਅਲ ਜੱਬਬੁਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੂਣ ਝੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਰਿਜ਼ਰਵ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਬਲਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਗੰਜੇ ਆਈਬਿਸ ਦੇ ਕੁਝ ਜੋੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਘੱਟ ਕੁਆਸਟ੍ਰਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਬਰਸਟਾਰਡ ਦੁਰਲੱਭ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਰੈਕ, ਡਾਲਮੇਟਿਅਨ ਪੈਲੀਕਨ, ਚਿੱਟੇ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਬਤਖ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਈਗਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ