open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਲਾਸੇਨ

thumb|ਐਡੋਲਫ ਹੋਨੇਕ ਦੁਆਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਲਾਸੇਨ ਡਰਾਇੰਗ, 1859
**ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਲਾਸੇਨ** (22 ਅਕਤੂਬਰ 1800-8 ਮਈ 1876) ਨਾਰਵੇਈ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਓਰੀਐਂਟਲਿਸਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੌਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਬਰਗਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬਰਗਨ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਓਸਲੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਈਡਲਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਬੋਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਿੱਥੇ ਲਾਸਨ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਚੰਗਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਯੂਜੀਨ ਬਰਨੌਫ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ, ਐਸਾਈ ਸੁਰ ਲੇ ਪਾਲੀ (ਪੈਰਿਸ, 1826) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।[1]

ਬੌਨ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਅਰਬੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਸਦਾ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਅਰਬੀ ਨੋਟਿਸਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਸੀ (ਕਮੈਂਟਾਰੀਓ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕਾ ਹਿਸਟੋਰੀਆ ਡੀ ਪੈਂਟਾਪੋਟਾਮੀਆ ਇੰਡੀਕਾ, ਬੌਨ, 1827)। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟਡੋਜ਼ੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1830 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਸਾਧਾਰਨ ਅਤੇ 1840 ਵਿੱਚ ਆਮ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਸਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬੌਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1864 ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਲੈਕਚਰ ਦੇਣਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਬੋਨ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਲਟਰ ਫ੍ਰੀਡਹੌਫ ਵਿਖੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।[1]

## ਕੰਮ 
1829-1831 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿਲਹੈਲਮ ਵੌਨ ਸ਼ਲੇਗਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਿਤੋਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਐਨੋਟੇਟਡ ਐਡੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਆਉਣਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਸਨ ਨੇ ਵੌਨ ਸ਼ਲੇਗਲ ਨੂੰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ (1829-1838) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਕੈਨਟੋ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। 1832 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਵਭੂਤੀ ਦੇ ਨਾਟਕ, ਮਾਲਤੀਮਾਧਵ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਕਟ ਦਾ ਪਾਠ ਅਤੇ ਸਾਂਖਯ-ਕਾਰਿਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਐਡੀਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। 1837 ਵਿੱਚ ਜੈਦੇਵ ਦੇ ਮਨਮੋਹਕ ਗੀਤਾਤਮਕ ਨਾਟਕ, ਗੀਤਗੋਵਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਲੈਂਗੂਏ ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਾ ਦੇ ਉਸਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਉਸਦੇ ਐਂਥੋਲੋਜੀਆ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕਾ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ, ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲਿਖਤਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। 1846 ਵਿੱਚ ਲਾਸਨ ਨੇ ਸ਼ਲੇਗਲ ਦੇ ਪਾਠ ਅਤੇ "ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ" ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਸਕਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। [1]

ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੋਢੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ Beiträge zur Deutung der Eugubinischen Tafeln (1833) ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ Umbrian ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ Zeitschrift für die Kunde des Morgenlandes (7 ਖੰਡ, 1837–1850), ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਕਲਮ ਦੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੇਲੂਚੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹੂਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਸਕੈਚ, ਅਤੇ ਲਾਇਸੀਅਨ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।[1]
ਗਜਸਿੰਘਪੁਰ

**ਗਜਸਿੰਘਪੁਰ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ  ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 9995 ਹੈ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਜਸਿੰਘਪੁਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 9995 ਸੀ। ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 52% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 48% ਹਨ। ਗਜਸਿੰਘਪੁਰ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 59.5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ: ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 81% ਹੈ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰਤਾ 68% ਹੈ। ਗਜਸਿੰਘਪੁਰ ਵਿੱਚ, ਆਬਾਦੀ ਦਾ 10% 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਪਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਸਲਾਂ ਕਣਕ, ਕਪਾਹ, ਨਰਮਾ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿੱਗਾ 4 ਲੱਖ ਤੋਂ 9 ਲੱਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ

## ਆਵਾਜਾਈ 
ਦਿੱਲੀ ਸਰਾਏ ਰੋਹਿਲਾ ਬੀਕਾਨੇਰ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦਿੱਲੀ ਸਰਾਏ ਰੋਹਿਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਗਜਸਿੰਘਪੁਰ ਰਾਹੀਂ ਬੀਕਾਨੇਰ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਰੇਲ ਸੇਵਾ (ਟ੍ਰੇਨ ਨੰਬਰ 12455/56) ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਤੋਂ ਸੂਰਤਗੜ੍ਹ ਤੱਕ ਕੁਝ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਗਜਸਿੰਘਪੁਰ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸਤਪਤੀ

**ਸਤਪਤੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਾਲਘਰ ਦੇ ਪਾਲਘਰ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। &nbsp;ਸਤਪਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਕੋਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੁਹੰਮਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸੋਮਨਾਥ ਲੁੱਟ ਦੌਰਾਨ ਸੋਮਨਾਥ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੋਮਨਾਥ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਮਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪਨਾਹ ਲਈ।[1] ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ।

ਸਤਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੰਗੇਲੀ ਅਤੇ ਵੈਤੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ, ਪਾਲਘਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪਾਲਘਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਤੱਕ ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਰੇਲ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਪਾਲਘਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਟੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਬੱਸਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੁਆਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੇਲਵਾ ਬੀਚ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਤਪਤੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੰਮਾ ਬੀਚ ਹੈ।

ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ, ਭੰਡਾਰੀ, ਮਾਲੀ, ਕੋਲੀਆਂ (ਮੰਗੇਲਾ ਕੋਲੀਆਂ / ਵੈਤੀ), ਵਡਵਾਲ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ।

ਵਾਡਰੀ ਦਾ ਮਾਹੀਕਾਵਤੀ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਟੈਂਭੀ ਦਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਾ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਹੰਮਦ ਦੁਆਰਾ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦੌਰਾਨ। ਗਜ਼ਨਵੀ, ਸੋਮਨਾਥ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੋਮਨਾਥ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਮਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪਨਾਹ ਲਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ ਅਤੇ ਸਤਪਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਾਠਿਆਂ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੰਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕੋਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ) ਨੇ ਵਸਈ, ਕੇਲਵੇ, ਮਾਹਿਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਾਰਾਪੁਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
1857 ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ, ਕੇਲਵੇ, ਮਾਹਿਮ, ਤਾਰਾਪੁਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।[2]

ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਮ ਸਿਰਗਾਓਂ ਸੀ। 1720 ਵਿੱਚ, ਬਸੇਨ, ਕਲਿਆਣ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸੀ, ਅਤੇ 1737 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਠਾਣੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਲਸੇਟ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪਾਰਸਿਕਾ, ਟ੍ਰਾਂਗੀਪਾਰਾ, ਸਾਈਬਾਨਾ (ਮੌਜੂਦਾ - ਸੈਵਾਨ, ਟਾਂਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ), ਇਲਹਾ ਦਾਸ ਵਾਕਾਸ - (ਅਰਨਾਲਾ ਦਾ ਟਾਪੂ), ਮਨੋਰਾ (ਮਨੋਰ), ਸਬਾਜੋ (ਸਾਂਬਾਯੋ/ਸ਼ਾਬਾਜ਼ (ਬੇਲਾਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ) - ਮੌਜੂਦਾ ਬੇਲਾਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫੋਟੋ), ਸਾਂਤਾ ਕਰੂਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਚੌਲ (ਰੇਵਦੰਡਾ), ਕਰਾਂਜਾ, ਬਾਂਦਰਾ, ਵਰਸੋਵਾ, ਬਸੇਨ, ਮਾਹਿਮ, ਕੇਲਮੇ (ਕੇਲਵੇ ਫੋਟੋ1) -(ਕੇਲਵੇ/ਮਾਹਿਮ), ਸਿਰਗਾਓ (ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਿਰਗਾਓ), ਦਹਾਨੂ ਸਾਓ ਗੇਂਸ (ਸੰਜਨ), ਅਸੇਰੀਮ (ਅਸ਼ੇਰੀ/ਅਸ਼ੇਰੀਗੜ ਫੋਟੋ1), ਤਾਰਾਪੋਰ (ਤਾਰਾਪੁਰ) ਅਤੇ ਦਮਨ ਹੀ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਕੋਲ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।

ਨਵੰਬਰ 1738 ਵਿੱਚ, ਚਿਮਾਜੀ ਅੱਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਦਹਾਨੂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ 20 ਜਨਵਰੀ 1739 ਨੂੰ, ਮਾਹਿਮ ਨੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਹਿਮ ਦੇ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 13 ਫਰਵਰੀ 1739 ਨੂੰ ਕੋਇਲਮੇ - (ਕੇਲਵੇ/ਮਾਹਿਮ), ਸਿਰਗਾਓਂ (ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ), ਤਾਰਾਪੋਰ (ਮੌਜੂਦਾ ਤਾਰਾਪੁਰ), ਅਤੇ ਅਸੇਰੀਮ (ਅਸ਼ੇਰੀ/ਅਸ਼ੇਰੀਗੜ੍ਹ) ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ ਬੀਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬੀਚ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਨਾਰੀਅਲ, ਕਿਲ੍ਹੇ, ਜਲਵਾਯੂ, ਚੁੱਪ, ਸ਼ਾਂਤ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ।

**ਆਵਾਜਾਈ ਲਿੰਕ**

ਸ਼ੀਰਗਾਓਂ ਪਾਲਘਰ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਾਲਘਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਤਪਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਆਟੋ/ਟੈਂਪੋ (₹12 ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ) ਜਾਂ ਸਟੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ (ST) ਬੱਸ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ਿਰਗਾਓਂ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 12-15 ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।[1]

**ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਸਥਾਨ**

ਸਿਆਰਗਾਓਂ ਬੀਚ

ਸ਼ੀਰਗਾਓਂ ਕਿਲ੍ਹਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਟੀਨਾ ਬੈਂਕੀਜ਼ਰ

**ਟੀਨਾ ਰੇਨੀ ਜੋਨਸ ਬੈਂਕੀਜ਼ਰ** (ਜਨਮ 7 ਫਰਵਰੀ, 1963) ਇੱਕ ਅਟਾਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ 2003 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਟੈਕਸਾਸ ਦੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਟੇਟ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਜ਼ਨ ਵੈਡਿੰਗਟਨ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ 'ਤੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣੀ। ਬੈਂਕੀਜ਼ਰ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ ਰਿਕ ਪੈਰੀ ਦੀ ਮੁਡ਼ ਚੋਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਟੀਨਾ ਜੇ. ਬੈਂਕੀਜ਼ਰ ਦਾ ਬਾਇਓ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ

ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ

ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਧਾਰਤ ਉਦਯੋਗ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਗੰਗਾਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ [ਕੌਣ?] ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਮਾਟਿਲੀ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਇਹ 19 ਸਾਲਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1899 ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਕਾਲ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਹਿਰ ਬਣਾ ਕੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਸੀ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਖਮਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾ ਲਈ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਗੰਗਾ ਨਹਿਰ, ਜੋ ਕਿ 1921 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, 1927 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀਆਂ ਕੰਕਰੀਟ ਵਾਲੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਇਸਨੇ ਗੰਗਾਨਗਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ: ਮਾਰੂਥਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਰੇ ਭਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਗ ਨਹਿਰ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਣਕ, ਕਪਾਹ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਅਤੇ ਖੱਟੇ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੰਪਰ ਫਸਲਾਂ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੀ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

## ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ 
ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ, 9,395 ਕੰਮ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ, 7,218 ਪੁਰਸ਼ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ 2,177 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਜਨਗਣਨਾ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ, ਕਾਮੇ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਨੌਕਰੀ, ਸੇਵਾ, ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ 9395 ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ, 82.78% ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਲ ਕਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 17.22% ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2001 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ (ਸਰਦੁਲਸ਼ਹਿਰ) ਦੀ ਆਬਾਦੀ 22,326 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।[3] ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 53% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 47% ਸਨ। ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 62% ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 59.5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ: ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 69% ਸੀ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰਤਾ 53% ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਆਬਾਦੀ ਦਾ 14% 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ।[4]

ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 24,980 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 13,109 ਪੁਰਸ਼ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ 11,871 ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਜਨਗਣਨਾ ਭਾਰਤ 2011 ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ।

0-6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 3260 ਹੈ ਜੋ ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ (ਐਮ) ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 13.05% ਹੈ। ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਔਰਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 906 ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 928 ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 888 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 859 ਹੈ। ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 66.11% ਤੋਂ 74.30% ਵੱਧ ਹੈ। ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਸ਼ ਸਾਖਰਤਾ ਲਗਭਗ 82.40% ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 65.41% ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਮੰਨਤ-ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਨੇ ਕੀ

***ਮੰਨਤ-ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਨੇ ਕੀ*** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ  ਹੈ ਜੋ 6 ਜਨਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜੀਓ ਹੌਟਸਟਾਰ ਉੱਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਟ੍ਰੀਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ਾਇਰਵਰਕਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਕਤਾ ਧੌਂਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਇਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਦਨਾਨ ਖਾਨ ਹਨ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਕਹਾਣੀ 22 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੰਨਤ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਸਲੀ ਮਾਂ, ਸੋਨੀਆ, ਨੇ ਮਰੀਨ ਡਰਾਈਵ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਰਸੋਈ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਨਤ ਇੱਕ ਸ਼ੈੱਫ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਾਥੀ, ਵਿਕਰਾਂਤ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪਧਰੇ  ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਮੰਨਤ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ - ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੰਨਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸੋਨੀਆ ਤੋਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਤ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਮੰਨਤ ਅਤੇ ਵਿਕਰਾਂਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਨਤ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਕਰਾਂਤ ਮੰਨਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਮੰਨਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਟੋਰੇਗੀ ਸਗੋਂ ਵਿਕਰਾਂਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਟਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਮੰਨਤ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ?

## ਕਾਸਟ 
**ਮੁੱਖ**

* ਆਇਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਮੰਨਤ ਖੰਨਾ ਵਜੋਂ: ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਦੀ ਧੀ; ਸ਼ਰੂਤੀ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਅਤੇ ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਧੀ; ਮੱਲਿਕਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੌਤੇਲੀ ਭੈਣ (2025–ਮੌਜੂਦਾ)

* ਵਿਕਰਾਂਤ "ਅਮਨ" ਸਲੂਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਦਨਾਨ ਖਾਨ: ਨੀਤੂ ਅਤੇ ਰੌਨੀ ਦਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਪੁੱਤਰ (2025–ਮੌਜੂਦਾ)

* ਅਦਵਿਕ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਬਾਲ ਵਿਕਰਾਂਤ (2025) ਵਜੋਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਰਸ (ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲ) ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ
ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਕਿਲ੍ਹਾ** (*ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਕਿਲਾ*) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਭਿੰਗਰ ਨਾਲਾ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸੀ। 1803 ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਐਂਗਲੋ-ਮਰਾਠਾ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਆਰਮਰਡ ਕੋਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਹੈ।

## ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
1803 ਵਿੱਚ, ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਿੱਖ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਵੀ ਬੁਰਜ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਸੈਲੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਸੀ, ਕੋਈ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇੱਕ ਖਾਈ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਲਗਭਗ 18 ਫੁੱਟ (5.5 ਮੀਟਰ) ਚੌੜੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ 9 ਫੁੱਟ (2.7 ਮੀਟਰ) ਪਾਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਕਾਰਪ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 6 ਜਾਂ 7 ਫੁੱਟ (2.1 ਮੀਟਰ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲੰਬੇ ਕਾਨੇ ਉੱਗਦੇ ਸਨ। ਬਰਮ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਗਜ਼ ਚੌੜਾ ਸੀ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਕਾਲੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਪੱਥਰ ਦਾ ਸੀ; ਚੁਨਮ ਵਿੱਚ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਪੈਰਾਪੇਟ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫੀਲਡ-ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਤੰਬੂ ਦੇ ਖੰਭੇ ਜਿੰਨਾ ਉੱਚਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਬੁਰਜ ਸਾਰੇ ਲਗਭਗ 4+1⁄2 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਸਨ; ਉਹ ਗੋਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਬਾਰਬੇਟ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਤੋਪਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ; ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਗੀਆਂ ਸਨ, [ਸਪੈਲਿੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ] ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਚਾਰ। 1803 ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਪਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ 200 ਤੋਪਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। [2]
ਅਜਿੰਕਯਤਾਰਾ

**ਅਜਿੰਕਯਤਾਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ**, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਸਪਤਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਾਡ਼ੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿੰਕਯਾਤ੍ਰਾ ਪਹਾਡ਼ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਹਯਾਦਰੀ ਪਹਾਡ਼ ਵਿੱਚ ਸਤਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੱਤ ਪਹਾਡ਼ਾਂ ਵਿੰਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 3, 300 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਤਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  &#x5B;''''&#x5D;

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅਜਿੰਕਿਆਤਾਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਹਾਰਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਮਰਾਠਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਲ ਦੇਖੇ। 1673 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ, ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਦਿਲ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਅਜਿੰਕਿਆਤਾਰਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਮਨਾਜੀਰਾਓ ਸਾਬਲੇ ਪਾਟਿਲ ਸਨ। ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਮਨਾਜੀਰਾਓ ਸਾਬਲੇ ਪਾਟਿਲ, ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1700 ਈਸਵੀ ਅਤੇ 1706 ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। 1708 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਹੂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਅਜਿੰਕਿਆਤਾਰਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ 1818 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੱਕ ਮਰਾਠਿਆਂ ਕੋਲ ਰਿਹਾ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤਾਰਾਬਾਈ ਰਾਜੇ ਭੌਂਸਲੇ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਮੁਗਲਾਂ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਅਜਿੰਕਿਆਤਾਰਾ ਰੱਖਿਆ। ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਮਾਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ 
ਅਜਿੰਕਿਆਤਾਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ 4 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਰਜ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਕੋਨੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਉੱਚੇ ਬੁਟਰਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਛੋਟਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੈਂਕ ਹਨ। ਸੈਲਾਨੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਦੇਵੀ ਮੰਗਲਾਈ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਲ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਮਰਾਠਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਸਤਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਇਹ ਸਤਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਟਾਵਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੁਣੇ ਲਈ ਟੀਵੀ ਟਾਵਰ ਦਾ ਵੀ ਘਰ ਹੈ। ਅਜਿੰਕਿਆਤਾਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਈਕਿੰਗ, ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਰੋਹਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਆਸਾਨ ਹੈ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਮੋਟਰਯੋਗ ਸੜਕ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ 
ਅਜਿੰਕਿਆਤਾਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਤਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਦੀ ਡਰਾਈਵ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਦੀ ਡਰਾਈਵ ਦੇ ਨਾਲ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਤਾਰਾ ਰੋਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪੁਣੇ ਹੈ।

ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੈਲਾਨੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਰ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਮਹਿਲ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮੰਗਲਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਝੀਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਪ੍ਰਿਆ ਚੌਧਰੀ

**ਪ੍ਰਿਆ ਚੌਧਰੀ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਜੇਨ ਸ਼ਾਹ, ਪਾਲ ਹੈਗਿਸ ਅਤੇ ਜੋਨਾਥਨ ਮੇਜਰਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। *ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਰਿਪੋਰਟਰ* ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ 25 "ਪਾਵਰ ਵਕੀਲਾਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਟ੍ਰਬਲਸ਼ੂਟਰ" ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚੈਂਬਰਜ਼ ਐਂਡ ਪਾਰਟਨਰਜ਼ ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ "ਸੁਪਰ ਵਕੀਲ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਜਦੋਂ ਚੌਧਰੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਓਹੀਓ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਸਨ, ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਲੂਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦਾ ਵਕੀਲ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਨੌਰਥਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਜੂਰਿਸ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੀ-ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸੀਏਟਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੁਟੀਕ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਵ੍ਹਾਈਟ-ਕਾਲਰ ਅਪਰਾਧਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹੈਰਿਸ, ਸੇਂਟ ਲੌਰੇਂਟ ਅਤੇ ਚੌਧਰੀ ਵਿਖੇ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਚਲਾਈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੌਧਰੀ ਲਾਅ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।

2022 ਵਿੱਚ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, *ਦ ਰੀਅਲ ਹਾਊਸਵਾਈਵਜ਼ ਆਫ਼ ਸਾਲਟ ਲੇਕ ਸਿਟੀ* ਸਟਾਰ ਜੇਨ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2022 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਫੀਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ $124,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਸੀ।

2023 ਵਿੱਚ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨਿਆਂ ਸੁਧਾਰ ਵਕੀਲ ਐਡਮ ਫੌਸ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਜਿਊਰੀ ਨੇ ਫੌਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਗ੍ਰੇਸ ਜੱਬਾਰੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਜੋਨਾਥਨ ਮੇਜਰਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਜੱਬਾਰੀ ਨਾਲ ਜਿਰ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੱਜ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ ਮੇਜਰਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀਲ ਕੀਤੇ ਟੈਕਸਟ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਜੱਬਾਰੀ ਦੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਭਰੇ ਕੁਕਰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਊਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਾਰਡੋਜ਼ੋ ਲਾਅ ਸਕੂਲ, ਰਟਗਰਜ਼ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ, ਅਤੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਪਬਲਿਕ ਡਿਫੈਂਡਰ ਵਰਗੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਇਲ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਫੋਰਡਹੈਮ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਐਂਡਰਿਊ ਬੌਰਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਕਟ ਸੰਚਾਰ ਮਾਹਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਸਾਰਾਹ ਬੁਏਲ

**ਸਾਰਾਹ ਐਮ. ਬੁਏਲ** (ਜਨਮ 1953) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। 1994 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਲਿਬਰਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਮ ਲਾਉਡ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਬੈਟਰਡ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਹਾਰਵਰਡ ਵੂਮੈਨ ਇਨ ਪ੍ਰਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਚਿਲਡਰਨ ਐਂਡ ਫੈਮਿਲੀ ਰਾਈਟਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਬੁਏਲ ਟੈਂਪੇ, ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਵਿੱਚ ਸੈਂਡਰਾ ਡੇ ਓ'ਕੌਨਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਵਿਖੇ ਡਾਇਨ ਹੈਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਫੈਮਿਲੀ ਜਸਟਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੈਕਸਾਸ ਵੌਇਸਿਜ਼ ਅਗੇਂਸਟ ਵਾਇਲੈਂਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਜੋ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ, ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਰਵਾਈਵਰ ਸਪੋਰਟ ਨੈੱਟਵਰਕ (SSN) ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਮੂਹ, ਸੋਸਾਇਟੀ ਐਨਕੋਰਜਿੰਗ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਥਰੂ ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ (SEED) ਲਈ ਫੈਕਲਟੀ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਹੈ।

ਬੁਏਲ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਕਸਾਸ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਕਾਉਂਟੀ ਅਟਾਰਨੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਰਹੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਕੁਇੰਸੀ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੁਏਲ ਨੇ ਪੀੜਤ ਵਕੀਲ, ਰਾਜ ਨੀਤੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਅਤੇ ਪੈਰਾਲੀਗਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਹ 28 ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ 1992 ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ "ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਅਵਰ ਲਾਈਵਜ਼" ਸੁਣਾਈ। 1996 ਵਿੱਚ, NBC ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਹਾ।

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਵਕੀਲ
ਅਕਲੂਜ ਕਿਲ੍ਹਾ

ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਯਾਦਵ ਰਾਜਾ ਰਾਜਾ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੱਧ ਇਤਿਹਾਸ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ (ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਦਨਗਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਯੁਵਰਾਜ ਸੰਭਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ 26 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਰਬ ਖਾਨ ਨੇ ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਫਡ਼ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਬਹਾਮਣੀ, ਆਦਿਲਸ਼ਾਹੀ, ਮੁਗਲ ਅਤੇ ਮਰਾਠਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਬਹਾਦਰ ਖਾਨ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਣਮਸਤਖਾਨ ਕਾਤਲ ਬਣ ਗਿਆ। 1679 ਵਿੱਚ, ਦਿਲੇਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ 4 ਮਹੀਨੇ ਰਹੇ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ 14 ਦਸੰਬਰ 1688 ਤੋਂ 15 ਫਰਵਰੀ 1689 ਤੱਕ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਗਜ਼ਟੀਅਰ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਅਸਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ [ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ] ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਛਤਰਪਤੀ ਸੰਭਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਖੇ ਮੁਕਰਬਖਾਨ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੇ ਬਾਜੀਰਾਓ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ [ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ] ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਵਰਨਰ ਲਾਰਡ ਡੂਲਹੌਜ਼ੀ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਅਕਲੂਜ ਕਿਲ੍ਹਾ (ਮਰਾਠੀ: अकलूज किल्ला) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੋਲਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਸੋਲਾਪੁਰ ਤੋਂ 115 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੋਲਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਨਕਰਰਾਓ ਥੋਪਟੇ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਥੋਪਟੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਕਲੁਜ ਕਸਬੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਭਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ 26 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਮੁਕਰਬ ਖਾਨ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ [1]

## ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ 
ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਲਾਪੁਰ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪੁਣੇ 170 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (ਲਗਭਗ) 'ਤੇ ਹੈ।

## ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਸਥਾਨ 
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਫਾਈਬਰ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਕਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ।[2] ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲੇ ਗਏ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## See also 
* List of forts in Maharashtra
* List of forts in India
* Sambhaji Maharaj
* Marathi People
* List of Maratha dynasties and states
* Maratha War of Independence
* Maratha Army
* Maratha titles
* Military history of India
* Akluj

## References
ਡਾ਼ ਗੁਰਲਾਲ ਸਿੰਘ

**ਡਾ. ਗੁਰਲਾਲ ਸਿੰਘ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਅਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। 

ਉਸਨੇ ਪੁਖਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਉਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਬਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਾ ਕਰਵਾ ਸਕਿਆ। ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਗੁਰਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਮੀਖਿਆ-ਸੰਸਾਰ (ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ- ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਚਿੰਤਨ) ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛਪਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।   

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ
ਐਡਗਰ ਵਾਲੇਸ

**ਐਡਗਰ ਵਾਲੇਸ** (1875–1932) 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਜਾਸੂਸੀ ਗਲਪ, ਥ੍ਰਿਲਰ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਵਾਲੇਸ ਨੇ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਵਲ, 18 ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1,000 ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲੇਖ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਿਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿਁਤੀ।

ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੁਰਮ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਢੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰੀਤ ਦੇ ਉਲਟ ਸ਼ੌਕੀਆ ਜਾਸੂਸਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਨਾਇਕ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਵਾਲੇਸ ਨੇ  ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਇ ਇਕਹਿਰੇ ਅਜ਼ਾਦ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਲੜੀਵਾਰ ਪਾਤਰ ਬਣਾਏ ਵੀ, ਤਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਬਚਿਆ, ਤਾਂ ਕਿ ਹਰੇਕ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ, ਅਜ਼ਾਦ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੇਖਕ
ਅਨਵਰ ਸਾਗਰ

**ਅਨਵਰ ਸਾਗਰ** (ਜਨਮ 30 ਅਗਸਤ 1949-ਦੇਹਾਂਤ 3 ਜੂਨ 2020) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਕਈ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਜਿਵੇਂ "ਵਾਦਾ ਰਹਾ ਸਨਮ", "ਯੇ ਦੁਆ ਹੈ ਮੇਰੇ ਰਬ ਸੇ", "ਦਿਲ ਕਾ ਕਿਆ ਕਸੂਰ", "ਮੇਰਾ ਪਿਆ ਘਰ ਆਯਾ", "ਰਾਹੋਂ ਮੇਂ ਉਨਸੇ" ਆਦਿ ਲਿਖੇ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 86 ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 225 ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 1992 ਵਿੱਚ '*ਦਿਲ ਹੈ ਕੇ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ* "ਦੇ ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ 'ਖਿਲਾੜੀ' (1992) '*ਬਾਜੀਗਰ*' (1993) 'ਮੈਂ ਖਿਲਾੜੀ ਤੂ ਅਨਾੜੀ' (1994) '*ਯਾਰਾਨਾ*' (1995) ਆਦਿ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਨਵਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਫਿਲਮ 'ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਰੂਹ' (1982) ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਫਿਲਮ 'ਖਿਲਾੜੀ" ਵਿੱਚ ਅਲਕਾ ਯਾਗਨਿਕ ਅਤੇ ਅਭਿਜੀਤ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਗੀਤ' ਵਾਦਾ ਰਹਾ ਸਨਮ" ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ '*ਦਿਲ ਕਾ ਕਯਾ ਕਸੂਰ*' (1992) '*ਸਪਨੇ ਸਾਜਨ ਕੇ*' (1992 '*ਵਿਜੈਪਥ*' (1994) '*ਯਾਰਾਨਾ*' (1995) 'ਕਿਤਨੇ ਦੂਰ ਕਿਤਨੇ ਪਾਸ' (2002) ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਿੱਟ ਟਰੈਕ ਲਿਖੇ।

## ਮੌਤ 
70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕੋਕਿਲਾਬੇਨ ਧੀਰੂਭਾਈ ਅੰਬਾਨੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
• ਮੈਂ ਜੀਨਾ ਸੀਖ ਲੀਆ (1982)

• ਨਵਾਂ ਸਫਰ (1982)

• ਕਾਤਿਲ ਔਰ ਆਸ਼ਿਕ (1986

• ਖੂਨੀ ਮਹਿਲ (1987)

• ਮੇਰਾ ਲਹੂ (1987)

• ਜ਼ੁਲਮ ਕੋ ਜਲਾ ਦੂੰਗਾ (1988)

• ਹਿਸਾਬ ਖੂਨ ਕਾ (1989)

• ਇਲਾਕਾ (1989)

• ਲਸ਼ਕਰ (1989)

• ਅਪਮਾਨ ਕੀ ਆਗ (1990)

• ਹੁਕਮ (1990)

• ਕਿਸ਼ਨ ਕਨ੍ਹਈਆ (1990)

• ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਜੰਗ (1990)

• ਪਿਆਰ ਕਾ ਤੂਫਾਨ (1990)

• ਜੀਵਨ ਦਾਤਾ (1991)

• ਖਤਰਾ (1991)

• ਲਾਲ ਪਰੀ (1991)

• ਸ਼ਿਵ ਰਾਮ (1991)

• ਯੇ ਹੈ ਘਰ ਘਰ ਕੀ ਮਹਾਭਾਰਤ (1991)

• ਬਲਵਾਨ (1992)

• ਬੇਖੁਦੀ (1992)

• ਦਿਲ ਕਾ ਕੀ ਕਸੂਰ (1992)

• ਦੁਸ਼ਮਨ ਜ਼ਮਾਨਾ (1992)

• ਖਿਲਾੜੀ (1992)

• ਲੰਬੂ ਦਾਦਾ (1992)

• ਮੇਰੀ ਜਾਣੇਮਨ (1992)

ਸੁਪਨੇ ਸਾਜਨ ਕੇ (1992)

• ਜ਼ੁਲਮ ਕੀ ਪੁਕਾਰ (1992)

• ਆਦਮੀ (1993)

• ਦੀਵਾਨਾ ਦਿਲ (1993)

• ਫੂਲ ਔਰ ਅੰਗਾਰੇ (1993)

• ਪਿਆਰ ਹੀ ਪਿਆਰ (1993)

• ਜ਼ਖਮੋ ਕਾ ਹਿਸਾਬ (1993)

• ਆ ਗਏ ਲਗ ਜਾ (1994)

• ਆਗ ਔਰ ਚਿੰਗਾਰੀ (1994)

• ਆਸ਼ਿਕ (1994)

• ਅਮਾਨਤ (1994)

• ਚੀਤਾ (1994)

• ਜਨਤਾ ਕੀ ਅਦਾਲਤ (1994)

• ਜੁਆਰੀ (1994)

• ਲਕਸ਼ (1994)

• ਮੈਂ ਖਿਲਾੜੀ ਤੂੰ ਅਨਾੜੀ (1994)

• ਸਲਾਮੀ (1994)

• ਵਿਜੇਪਥ (1994)

• ਆਤੰਕ ਹੀ ਆਤੰਕ (1995)

• ਬਾਜ਼ੀ (1995)

• ਬਰਸਾਤ (1995)

• ਜੁਆਰੀ (1995)

• ਗੁੰਡਾ ਮਵਾਲੀ (1995)

• ਨਜ਼ਰ ਕੇ ਸਮਾਨ (1995)

• ਪਾਂਡਵ (1995)

• ਸਾਜਨ ਕੇ ਲਿਏ (1995)

• ਸੰਜੇ (1995)

• ਸੌਦਾ (1995)

• ਦ ਡੌਨ (1995)

• ਯਾਰਾਨਾ (1995)

• ਜ਼ਖਮੀ ਸਿਪਾਹੀ (1995)

• ਅਗਨੀ ਪ੍ਰੇਮ (1996)

• ਆਪਨੇ ਦਮ ਪਰ (1996)

• ਦੁਰਜਨ (1996)

• ਹਿੰਮਤਵਰ (1996)

• ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (1996)

• ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ (1997)

• ਜੱਜ ਮੁਜਰੀਮ (1997)

• ਨਿਰਨਾਇਕ (1997)

• ਦੀਵਾਨਾ ਹੂੰ ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ (1998)

• ਦੇਵਤਾ (1998)

• ਲਵ ਸਟੋਰੀ 98 (1998)

• ਬੇਨਾਮ (1999)

• ਗੰਗਾ ਕੀ ਕਸਮ (1999)

• ਸਰ ਅਣਖ ਪਰ (1999)

• ਆਜ ਕਾ ਨੰਨ੍ਹਾ ਫਰਿਸ਼ਤਾ (2000) 
ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ (2000)
 • ਅਹਿਸਾਸ (2001)
 • ਯੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਸਫਰ (2001)
 • ਕਿਤਨੇ ਦੂਰ ਕਿਤਨੇ ਪਾਸ (2002)
 • ਕਾਇਦਾ  (2002)
 • ਬਸਤੀ (2003)
 • ਚੋਰੋਂ ਕਾ ਚੋਰ (2003)
 • ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ (2005)
 • ਗਹਿਰੀ ਚਾਲ (2005)
 • ਮਸਤਾਨੀ (2005)
 • ਕਤਲ-ਏ-ਆਮ (2005)
 • ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ (2007)
 • ਕਿੱਸੇ ਪਿਆਰ ਕਰੂੰ (2009)
 • ਏਕ ਹੀ ਰਾਸਤਾ - ਦ ਪਾਵਰ (2010)
 [1]

*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਮੰਗਲਾ ਗੁਜਰੀ

ਮੰਗਲਾ ਗੁੱਜਰੀ (ਓਡੀਆਃ குத்தியார், ਰੋਮਨਃ ਮੰਗਲਾ ਗੁਜਾਰੀ) ਓਡੀਸੀ  ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਮੇਲ ਕਾਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੈ ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ  ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੋਮਲ ਰਿਸ਼ਭ,ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ, ਕੋਮਲ ਧੈਵਤ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਨਿਸ਼ਾਦ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰੂਣ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਗ ਹੈ।[5] ਰਾਗ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ *ਗੀਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼* ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ

## Structure 
ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਗ, ਮੰਗਲਾ ਗੁੱਜਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕਵੀ-ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ *ਅਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ* ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈਃ 

ਅਰੋਹਾਃ ਸ ਗ ਮ ਪੀ ਧ (ਕੋਮਲ) ਨੀ ਸੰ

ਅਵਰੋਹਾ: ਸੰ ਨੀ  ਧ (ਕੋਮਲ) ਪ ਮ ਗ ਰੇ(ਕੋਮਲ) ਗ(ਕੋਮਲ) ਰੇ(ਕੋਮਲ) ਸ 

 

## Compositions 
ਇਸ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਵਾਇਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨਃ 

* ਜੈਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਸਰਿਤਾ *ਕਮਲਾ*
* ਸਲਾਬੇਗਾ ਦੁਆਰਾ *ਕੇਨੇ ਘੇਨੀ ਜੌਚਾ ਜਗਨਨਾਥੰਕੂ*

## References
ਦੇਨਾਪਾਉਣਾ

**ਦੇਨਾਪਾਉਣਾ** (ਬੰਗਾਲੀ: **দেনাপাওনা**; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Denapaona**; ਅਰਥ: "ਦ ਮੈਟਰੀਮੋਨੀਅਲ ਡੀਲ" ਜਾਂ "ਡੈਬਿਟ ਐਂਡ ਕ੍ਰੈਡਿਟ") ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ 1891 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਨਿਰੂਪਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਦਾਜ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀਆਂ
ਨੀਨਾ ਐਪਲ

**ਨੀਨਾ ਐਸ. ਐਪਲ** (ਜਨਮ 17 ਫਰਵਰੀ, 1936) ਲੋਯੋਲਾ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਡੀਨ ਸੀ ਜੋ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਟੌਰਟਸ ਲਾਅ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਨੀਨਾ ਸ਼ਿਕ ਐਪਲ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਫਰਵਰੀ, 1936 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਲੀਓ ਅਤੇ ਨੋਰਾ (ਥੀਨ) ਸ਼ਿਕ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਯਹੂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਡਿਗਰੀ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਐਲਫ੍ਰੇਡ ਐਪਲ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਦੋਹਰੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰੂਥ ਬੈਡਰ ਗਿਨਸਬਰਗ ਵਾਂਗ ਉਸੇ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਾਲੋ ਆਲਟੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਪਾਲੋ ਆਲਟੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ, ਕੈਰਨ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਐਪਲ ਸਨ। 1973 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਯੋਲਾ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਡੀਨ ਚਾਰਲਸ ਆਰ. ਪਰਸੇਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਟੌਰਟਸ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ, ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਟੌਰਟਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ: ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ, ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। 1976 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਡੀਨ ਚਾਰਲਸ ਡਬਲਯੂ. ਮਰਡੌਕ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਡੀਨ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਡੀਨ ਵਜੋਂ ਸਫਲ ਹੋਈ। ਉਹ 1983 ਵਿੱਚ ਸਰਚ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪਸੰਦ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਯੋਲਾ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਦੀ ਡੀਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼-ਪ੍ਰਧਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜੇਸੁਇਟ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2004 ਤੱਕ ਡੀਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਡੀਨ ਐਮਰੀਟਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਡੀਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ (1992-93 ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ABA ਭਾਗ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ), ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੜਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਚਾਅ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਪਛੜੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਣ। ਉਹ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2018 ਨੂੰ ਡੀਨ ਐਮਰੀਟਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਵਕੀਲ
ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ: ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

**ਏ ਫਲਾਵਰਿੰਗ ਟ੍ਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **A Flowering Tree**) ਏ.ਕੇ. ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੁਆਰਾ 1997 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *"ਏ ਫਲਾਵਰਿੰਗ ਟ੍ਰੀ ਐਂਡ ਅਦਰ ਓਰਲ ਟੇਲਜ਼ ਫਰਾਮ ਇੰਡੀਆ"* ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਏ.ਕੇ. ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੁਆਰਾ ਕੰਨੜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਲੋਕ-ਕਥਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਔਰਤ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਾਂਗ, *"ਏ ਫਲਾਵਰਿੰਗ ਟ੍ਰੀ"* ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਪਹਿਲਾ, ਇੱਕ ਅਸੰਭਵ ਬਿਰਤਾਂਤ (ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ), ਅਤੇ ਦੂਜਾ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਡੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਣ।  ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਮਨਨੁਜਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇਹ ਔਰਤ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ..."

ਇਹ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਟੂਅਰਟ ਬਲੈਕਬਰਨ ਅਤੇ ਐਲਨ ਡੰਡੇਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਹੋਰ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਐਡਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਲੰਗ ਕਿਲ੍ਹਾ

ਅਲੰਗ ਕਿਲ੍ਹਾ (ਜਿਸਨੂੰ ਅਲੰਗ ਜਾਂ ਅਲੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਕਲਸੁਬਾਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਨਾਸਿਕ, (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਅਲੰਗ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਮਦਨਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਕੁਲੰਗ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਟ੍ਰੈਕ ਅਲੰਗ, ਮਦਨ ਅਤੇ ਕੁਲੰਗ (ਏਐਮਕੇ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਲੰਗ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, [1] "ਅਲੰਗ-ਮਦਨ-ਕੁਰਲੈਂਡ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਟ੍ਰੈਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਇਸਦੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ।" [2] ਇਹ ਰਸਤਾ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰੀ ਸਥਾਨਕ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਨਿਸ਼ਾਨਬੱਧ ਰਸਤਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, [3] ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਕਿਲ੍ਹਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪਠਾਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮੰਦਰ ਅਤੇ 11 ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੋਏ ਹਨ। ਦੋ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਲੋਕ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸੁਬਾਈ, ਔਂਧ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਪੱਟਾ ਅਤੇ ਬਿਤੰਗੜ ਹਨ; ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਰੀਹਰ, ਤ੍ਰਿਮਬਕਗੜ ਅਤੇ ਅੰਜਨੇਰੀ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰਗੜ, ਆਜੋਬਾਗੜ, ਖੁੱਟਾ ਅਤੇ ਰਤਨਗੜ ਹਨ।

ਇਸ ਟ੍ਰੈਕ ਦੀ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਪਹੁੰਚ 
ਅਲੰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅੰਬੇਵਾੜੀ ਪਿੰਡ ਰਾਹੀਂ ਹੈ — ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਸਾਰਾ ਜਾਂ ਇਗਤਪੁਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਜਾਂ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੋਟੀ ਤੋਂ ਅੰਬੇਵਾੜੀ ਤੱਕ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (20 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ 7:30 ਵਜੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਅੰਬੇਵਾੜੀ ਤੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਅਲੰਗ, ਮਦਨ ਅਤੇ ਕੁਲੰਗ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਬੱਸ ਅਲੰਗ ਅਤੇ ਮਦਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਅਲੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮਦਨ ਹੈ।[4]

ਅਲੰਗ ਕਿਲ੍ਹਾ ਘੋਟੀ-ਭੰਡਾਰਦਾਰਾ ਰਾਹੀਂ ਘਾਟਘਰ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ, 21⁄2 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਉਦਦਵਾੜੇ ਤੋਂ ਭੰਡਾਰਦਾਰਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੀਜੀ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਭੰਡਾਰਦਾਰਾ ਤੋਂ ਉਦਦਵਾੜੇ ਗਾਓਂ ਹੈ। ਇਹ ਪਠਾਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।[5]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਰਾਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾਟਕੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਗ ਬਣਾਏ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਗ
ਨੀਨਾ ਬਾਸੂ

**ਨੀਨਾ ਬਾਸੂ** ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਇਨਰ ਆਰਬਰ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਸਿੰਫਨੀ ਵੁੱਡਜ਼ ਵਿਖੇ ਮੈਰੀਵੈਦਰ ਪਾਰਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੀ ਵਸਨੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਵਰਡ ਕਾਉਂਟੀ ਦੀ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਬਾਸੂ ਨੇ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜੂਰੀਸ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਸੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਮੈਕਗੁਆਇਰ ਵੁੱਡਜ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ 
ਬਾਸੂ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੌਂਗ ਰੀਚ ਵਿਲੇਜ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2017 ਤੋਂ, ਬਾਸੂ ਨੇ ਲੌਂਗ ਰੀਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਵਰਡ ਕਾਉਂਟੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਖਰੀਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਸੂ ਨੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਉਂਟੀ ਅਤੇ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬਾਸੂ ਆਪਣੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਨਰ ਆਰਬਰ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਬਹੁ-ਮੰਤਵੀ ਪਡ਼ਾਅ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਅਖਾਡ਼ੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਣੀ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਔਰਤਾਂ, 2015 
* *ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਿਕਾਰਡ* ਵੀ. ਆਈ. ਪੀ. ਸੂਚੀ, 2019 
* *ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਿਕਾਰਡ* ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਸੀਈਓਜ਼ ਆਨਰੇਰੀ, 2022 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਵਕੀਲ
ਘਨਤਰਬਾ

ਘਨਤਰਬਾ (ਓਡੀਆਃ هندارب, ਰੋਮਨਃ هنتراباباب) ਓਡੀਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਮੇਲਾ ਭੈਰਬੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਗ ਕੋ*ਮਲ* ਰਿਸ਼ਭ , *ਕੋਮਲ* ਗੰਧਾਰ, ਕੋਮਲ ਧੈਵਤ ਅਤੇ *ਕੋਮਲ ਨਿਸ਼ਾਦ*  ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੀਰ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।[5] ਰਾਗ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ *ਗੀਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼* ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ 
ਘਨਤਰਬਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕਵੀ-ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਗ ਦੇ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਦਾਬ-ਬਕ੍ਰਾਸੰਪੂਰਨਾ ਜਾਂ ਹੈਕਸਾਟੋਨਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਵਰੋਹ (ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਉਤਪੰਨਾ) ਵਿੱਚ ਟੇਢਾ-ਹੈਪਟੈਟੋਨਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ *ਅਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ* ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈਃ

ਅਰੋਹ- ਸ ਰੇ ਗ ਮ ਧ ਨੀ ਸੰ

Abaroha: ਸੰ  ਨੀ ਧ ਪ ਧ ਮ ਗ ਰੇ ਸ

ਰਾਗ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ *ਮੱਧਯਮ*  ਅਤੇ ਧੈਵਤ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੈਰਿਲ(ਹਿੱਮਤ ਜਾਂ ਸਾਹਸ ਵਾਲਾਂ) ਮੂਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਰਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪ੍ਰਹਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਇਸ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਵਾਇਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨਃ

* ਕਹਾ ਸਾਹੀ ਕਹੀਂ ਦਰਦ, ਪੁਰਾਤਨ ਰਚਨਾ 
* ਕੀ ਦੇਬਗਾਨਾ ਕਰੂਚੀ ਮੁੰਨਾ ਪਾਨਾ ਹਨ ਬੈਸਨਾਬਾ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਗ
ਘੜੀ (ਕਹਾਣੀ)

**ਘੜੀ** (ਬੰਗਾਲੀ: ঘড়ি) (ਅਨੁਵਾਦ. ਘੜੀ) ਨਾਵਲਕਾਰ ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਾਇਆਪੋਠ (ਬੰਗਾਲੀ: ছায়াপথ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।), 1948 ਵਿੱਚ ਸਾਰਤ ਸਾਹਿਤ ਭਵਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਲਾਨਾ। ਇਹ ਘਣਦਾ ਲੜੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਦਾਸ ਉਰਫ਼ ਘਣਦਾ, ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ-ਗਲਪ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ *ਘਣਦਾ* ਲੜੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪਲਾਟ 
ਇਹ ਡਰਬੀ (ਮੈਚ) ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਲੱਬਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਫੁੱਟਬਾਲ) ਮੈਚ ਸੀ। ਚਾਰ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ, ਸ਼ਿਬੂ, ਗੌਰ, ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਅਤੇ ਸੁਧੀਰ, ਲੇਖਕ, ਜੋ ਕਿ 72 ਨੰਬਰ ਵਨਮਾਲੀ ਨਾਸਕਰ ਲੇਨ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੁਧੀਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘੜੀ ਗੌਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਮਾਂ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।" ਘਨਾਦਾ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਕਿ ਘੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਬੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਘਨਾਦਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਘੜੀ ਰੱਖਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਘਨਾਦਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਘੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿਲੀ ਸੀ।” “ਮਿਲੀ? ਕਿੰਨੇ, ਘਨਾਦਾ?” “ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ”, ਘਨਾਦਾ ਨੇ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਦੋ ਲੱਖ ਤਿਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ।”
ਸ਼ਿਬੂ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਗਈਆਂ, ਘਨਦਾ? ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਹੈ ਨਾ?"
"ਨਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ 125 ਡਿਗਰੀ ਰੇਖਾਂਸ਼ 35 ਡਿਗਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਹੁਣ ਅਚੱਲ ਹਨ।"

ਘਾਨਾਦਾ ਨੇ 17 ਸਤੰਬਰ 1937 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੁਨਾਮੀ ਅਤੇ ਚੱਕਰਵਾਤ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ। ਘਨਾਦਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਹਵਾਈ ਤੋਂ ਫਿਜੀ ਤੱਕ ਸਮੋਆ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰਦਾ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਨੇਵਿਲ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਤੋਂ ਦੋ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਸੇਵਾ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇਵਿਲ ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। "ਕੀ ਉਹ ਤੇਰੇ ਦੋਸਤ ਸਨ, ਘਨਾਦਾ?", ਸ਼ਿਬੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਘਨਾਡਾ ਨੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਰਹਿਣ ਦਿਓ।"
ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ, ਨੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਟਾਈਮਰ ਵਾਲੇ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜੋ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸਫੋਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘਾਨਾਦਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਖਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਤਬਾਹੀ ਟਲ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਸਟਬੈਂਗਲ ਕਲੱਬ ਬਨਾਮ ਮੋਹਨਬਾਗਨ ਕਲੱਬ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਖੁੰਝਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਅੱਖਰ 
* ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਦਾਸ ਉਰਫ ਘਣਦਾ
* ਗੌਰੰਗਾ ਉਰਫ ਗੌਰ
* ਸ਼ਿਬੂ
* ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ
* ਲੇਖਕ (ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੁਮਨਾਮ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੁਧੀਰ ਹੈ)
* ਸ਼੍ਰੀ ਓਕਾਮੋਟੋ, ਘੜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ
* ਸਮੋਆ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਸ਼੍ਰੀ ਲੇਮਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀਆਂ
ਛੜਬੜ

**ਛੜਬੜ** ਪਟਿਆਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬਨੂੜ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਘੱਗਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਨੂੜ ਤੋਂ ਨੌਂ ਕਿਲੇਮੀਟਰ ਦੂਰ ਵਸਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਰਾਗ

**ਰਾਗ**  ਰਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਨਾਟਕੀ  ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਖਮਾਜ ਥਾਟ ਦਾ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ(ਪੰਜ ਸੁਰ ਵਾਲਾਂ), ਅਵਰੋਹ ਵਿੱੱਚ ਹੈਕਸਾਟੋਨਿਕ (ਛੇ ਸੁਰ ਵਾਲਾ) ਰਾਗ  ਹੈ। ਰਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਗ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਵਿੰਚ ਸ਼ੁੱਧ ਗੰਧਾਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਨਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਰਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਥੋੜਾ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 
### ਭਾਸ਼ਾਃ ਹਿੰਦੀ 
### ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਾਮਿਲ 
### ਭਾਸ਼ਾਃ ਹਿੰਦੀ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਗਾਂ ਉੱਤੇ ਐੱਸ. ਆਰ. ਏ.
* ਰਾਗਾਂ ਅਤੇ ਥਾਟਾਂ ਬਾਰੇ ਐੱਸ. ਆਰ. ਏ.
* ਰਾਗਾਂ ਬਾਰੇ ਰਾਜਨ ਪਰੀਕਰ
* ਰਾਗ ਰਾਗਸ਼੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ
ਬੁਲੋ ਸੀ ਰਾਣੀ

**ਬੁਲੋ ਸੀ ਰਾਣੀ** (6 ਮਈ 1920-24 ਮਈ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ 1940 ਤੋਂ 1960 ਤੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1943-72 ਤੱਕ ਕੁਲ 71 ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਦਾਬਹਾਰ ਜਿਵੇਂ "ਹਮੇਂ ਤੋ ਲੂਟ ਲੀਆ ਮਿਲ ਕੇ ਹੁਸਨ ਵਾਲੋ ਨੇ" ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਬੁਲੋ ਸੀ ਰਾਣੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਬੰਬਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ 6 ਮਈ 1920 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਲੋ ਚੰਦੀਰਾਮ ਰਾਮਚੰਦਾਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਬੀ. ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1939 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਮੂਵੀਟੋਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਚਾਲੀਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਰਾਜਪੂਤਾਨੀ* (1946) ਅਤੇ *ਅੰਜੁਮਨ* (1948) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ  ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ -*ਜੋਗਨ* (1950), *ਵਫ਼ਾ* (1951) ਅਤੇ *ਬਿਲਵਾਮੰਗਲ* (1954) । ਬਿਲਵਾਮੰਗਲ ਉਹਨਾਂ  ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰਈਆ ਅਤੇ ਸੀ. ਐੱਚ. ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਲਾਸਿਕ ਗੀਤ ਸਨ। ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੀਤ, "ਹਮ ਇਸ਼ਕ ਕੇ ਮਾਰੋਂ ਕੋ" ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਰਈਆ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬੋਲ ਡੀ. ਐਨ. ਮਧੋਕ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕਿਸ਼ਨ, ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀ, ਓ. ਪੀ. ਨਈਅਰ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀਡ਼੍ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਬੁਲੋ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਇੰਨਾ ਸਰਗਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਰਚਨਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੀਤ ਹਿੱਟ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਹੁਮੇ ਤੋ ਲੂਟ ਲੀਆ" (ਅਲ ਹਿਲਾਲ, 1958) "ਮਾਂਗਨੇ ਸੇ ਜੋ ਮੌਤ ਮਿਲ ਜਾਤੀ" (ਸੁਨੇਹਰੇ ਕਦਮ, 1966) ।
 

## ਮੌਤ 
ਬੁਲੋ ਸੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਮੌਤ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।  ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।   ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਰਸੋਵਾ ਚਲੇ ਗਏ।ਉਹਨਾਂ  ਨੇ 23 ਮਈ 1993 ਨੂੰ 73 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਤਮਦਾਹ ਕਰ ਲਿਆ, 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਮਲ੍ਹੀਪੁਰ

ਮਲ੍ਹੀਪੁਰ ਪਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਦੋਰਾਹਾ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਪਾਇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ
ਫੈਮਲੀ ਲਾਈਫ (ਨਾਵਲ)

***ਫੈਮਲੀ ਲਾਈਫ*** ਅਖਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ 2014 ਦਾ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। 1978 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲਡ਼ਕੇ ਅਜੈ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਿਰਜੂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਾਵਲ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ 2015 ਫੋਲਿਓ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2016 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਬਲਿਨ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ
ਸਾਂਝ ਔਰ ਸਵੇਰਾ

ਸਾਂਝ ਔਰ ਸਵੇਰਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਃ ਡਸਕ ਐਂਡ ਡਾਨ) ਇੱਕ 1964 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੱਤ, ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸੇਵਾਂਤੀਲਾਲ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਪਲਾਟ/ਕਹਾਣੀ 
ਡਾ. ਸ਼ੰਕਰ ਚੌਧਰੀ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਮੰਜੂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਮਾਂ ਰੁਕਮੀਮੀ ਨਾਲ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਵਕੀਲ ਮਧੂਸੂਦਨ ਦੀ ਧੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਇਆ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਭੱਜ  ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਇੱਜਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਰਕਾਸ਼ ਗੌਰੀ (ਮੀਨਾਕੁਮਾਰੀ) ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੌਰੀ ਵਕੀਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ੜੇ ਅਹਿਸਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜਤ ਬਚਾਉਣ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਪਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਜਿਨਸੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ੜੇ ਟਾਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬਨਾਰਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਮਧੂਸੂਦਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਰਾਜ਼ ਖੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਗੂੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੰਕਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਗੌਰੀ  ਲਾਪਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਅਰਥ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਸੁਖਦ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ 
* ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਗੌਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਗੁਰੂ ਦੱਤ-ਡਾ. ਸ਼ੰਕਰ ਚੌਧਰੀ
* ਮਹਿਮੂਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਰਾਧਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਾ ਖੋਟੇ (ਸੁਭਾ ਖੋਟੇ) 
* ਮਨਮੋਹਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
* ਪਦਮਾਦੇਵੀ (ਪਦਮ ਦੇਵੀ) 
* ਜਗਦੇਵ
* ਹਰਿੰਦਰਨਾਥ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ-ਮਾਮਾ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਚਾਚੇ ਵਜੋਂ
* ਬ੍ਰਹਮ ਭਾਰਦਵਾਜ
* ਕਾਨੂ ਰਾਏ
* ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਰਸ਼ੀਦ ਖਾਨ
* ਪ੍ਰੀਤੀ ਬਾਲਾ
* ਮਨੋਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਨ ਪਾਲ-ਰਾਧਾ ਦੀ ਮਾਂ (ਰੂਬੀ ਪਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੰਚ) 
* ਜੇਬ ਰਹਿਮਾਨ ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ

## ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ 
*
* "ਅਜੂਹ ਨਾ ਆਏ ਬਾਲਾਮਵਾ": ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ, ਸੁਮਨ ਕਲਿਆਣਪੁਰ
* "ਚਾਂਦ ਕੰਵਲ ਮੇਰੇ ਚਾਂਦ ਕੰਵਲ": ਸੁਮਨ ਕਲਿਆਣਪੁਰ
* "ਮਨ ਮੋਹਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰੀ": ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
* "ਓ ਸਜਨਾ ਮੇਰੇ ਘਰ ਅੰਗਨਾ": ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
* "ਤਕਦੀਰ ਕਹਾਂ ਲੇ ਜਾਏਗੀ ਮਾਲੂਮ ਨਹੀਂ": ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ
* "ਯਹੀ ਹੈ ਵੋ ਸਾਂਝ ਔਰ ਸਵੇਰਾ": ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ, ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ
* "ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁੱਝਕੋ ਦਿਖਾ ਦੇ ਰਸਤਾ": ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1960 ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਰੀਟਾ ਬਰਨਵਾਲ

**ਰੀਟਾ ਬਰਨਵਾਲ** ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਲਈ ਸਾਬਕਾ ਸਹਾਇਕ ਊਰਜਾ ਸਕੱਤਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।  ਸੈਨੇਟ ਦੁਆਰਾ 20 ਜੂਨ, 2019 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, 11 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ, ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2021 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਸਤ 2016 ਵਿੱਚ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਇਡਾਹੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿਖੇ ਗੇਟਵੇ ਫਾਰ ਐਕਸੀਲਰੇਟਿਡ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਇਨ ਨਿਊਕਲੀਅਰ (GAIN) ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਸਟਿੰਗਹਾਊਸ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ AP300 SMR ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਬਰਨਵਾਲ ਕੋਲ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਮਟੀਰੀਅਲ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਮਰੀਕੀ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਰਨਵਾਲ ਬੈਚਟੇਲ ਬੈਟਿਸ, ਇੰਕ. ਵਿੱਚ ਮਟੀਰੀਅਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਵਲ ਰਿਐਕਟਰਾਂ ਲਈ ਉੱਨਤ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਾਲਣ ਸਮੱਗਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵੈਸਟਿੰਗਹਾਊਸ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਮਟੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਰਾਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ, ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

2008 ਤੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਅਮਰੀਕਨ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਸੋਸਾਇਟੀ (ANS) ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ANS ਮਟੀਰੀਅਲ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (MSTD) ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਨੌਰਥ ਹਿਲਜ਼ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਆਊਟਰੀਚ ਲਈ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ
ਅਧਿਐਨ

**ਅਧਿਐਨ** ਜਾਂ **ਪੜ੍ਹਾਈ** ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ:

## ਆਮ 
* ਸਿੱਖਿਆ
* ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
* ਪ੍ਰਯੋਗ
* ਨਿਰੀਖਣ ਅਧਿਐਨ
* ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ
* ਖੋਜ

## ਹੋਰ 
* ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
*
ਵਿਕਾਸ

**ਵਿਕਾਸ** ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:

## ਆਮ 
* ਵਾਧਾ
* ਪਰਿਪੱਕਤਾ
* ਵਿਸਤਾਰ
* ਫੈਲਾਅ
* ਨਿਰਮਾਣ
* ਪ੍ਰਗਤੀ
* ਸਫਲਤਾ

## ਵਿਅਕਤੀ 
* ਵਿਕਾਸ ਗੁਪਤਾ
* ਵਿਕਾਸ ਮਾਨਕਤਲਾ
* ਵਿਕਾਸ ਬਹਿਲ
* ਵਿਕਾਸ ਗੋਵੜਾ

## ਹੋਰ 
* ਵਿਕਾਸ
* ਵਿਕਾਸਵਾਦ (ਐਵੋਲੂਸ਼ਨ)

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
*
ਸਫਲਤਾ

**ਸਫਲਤਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Success**) ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ "ਅਸਫਲਤਾ" ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉਲਟ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਟੀਚੇ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਨਿਰੀਖਕ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਉਹੀ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਸਫਲਤਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਾਂ ਜ਼ੀਰੋ-ਸਮ ਗੇਮ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਜਾਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਇੱਕ ਅਸਫਲਤਾ, ਇੱਕ ਯੋਗ ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਸਥਿਤੀ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਜੋ ਵਪਾਰਕ ਅਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਬੰਬ ਵੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੰਥ-ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘਾਟ ਉਪ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਠੰਡਕ ਦਾ ਇੱਕ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਸਥਿਤੀ ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਜਾਂ ਗਲਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਪਦੰਡ, ਜਾਂ ਹਿਊਰਿਸਟਿਕਸ ਲੱਭਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਬੰਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਕਲਪ