open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ

**ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਜੀ** ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਈ ਗੌਤਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੋਹਿਆਲ ਛਿੱਬਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਪਰ ਜਦ ਭਾਈ ਗੌਤਮ ਦਾਸ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਬਣੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਜੀ ਵੀ ਬਖਸ਼ੀ। ਭਾਈ ਗੌਤਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕੀਤੀ , ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਿਆਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਖੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਵੀ ਸ਼ਸ਼ੋਬੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਦੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਗੌਤਮ ਦਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਜੀ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਬਣੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਈ ਸਾਥੀਆ ਸਮੇਤ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਜਰਨੈਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਰਨੈਲ ਬਣਾਇਆ। ਜਦੋਂ 27 ਸਤੰਬਰ, 1621 ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਘਿਰੜ ਅਤੇ ਕਰਮਚੰਦ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦਪੁਰੇ ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਰੁਹੇਲਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਨੇ ਵੀ ਬਹਾਦੁਰੀ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਲਮਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਅਪਣੇ ਕਈ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹਾਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਮੈਦਾਨ - ਏ - ਜੰਗ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਕੁੱਝ ਸਰੋਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋ 6 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ 3 ਅਕਤੂਬਰ, 1621 ਨੂੰ ਚੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਫਿਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਦੁਸ਼ਮਨ ਫੌਜਾ ਦਾ ਡੱਟਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਥੇ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ  ਲੇਕਿਨ ਕੁੱਝ ਸਰੋਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਜੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਕਰਿਆਲ਼ਾਂ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ:

* **ਭਾਈ ਦਰਗਾਹ ਮੱਲ ਜੀ**

ਭਾਈ ਦਰਗਾਹ ਮੱਲ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਆਪ ਜੀ ਸੱਤਵੇਂ, ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਨੋਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਰਹੇ ਅਤੇ ਭਾਈ ਦਰਗਾਹ ਮੱਲ ਜੀ ਦੇ ਦੌ ਪੁੱਤਰ: ਭਾਈ ਧਰਮ ਚੰਦ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਖਜਾਨਚੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾ ਦੀ ਅਨਮੋਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਸ਼ਸ਼ੋਬਿਤ ਹਨ।

* **ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਦਾਸ ਜੀ**

ਮੱਨੁਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ 3 ਸਿੱਖਾ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰੇ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।) ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਜੀ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੂੰ ਨਾਲ ਸਾੜ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ) ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਭਗਤ
ਅੰਜਾਰੀ

**ਅੰਜਾਰੀ** (  ) ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਸੀ। ਇਹ 1986 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸੰਗਠਨ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਸਮਾਨ ਲਿੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2011 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇਸਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅੰਜਾਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1986 ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਜਨਾ ਸੁਵਰਨਾਨੰਦ ਅਤੇ ਚੰਥਾਲਕ ਰਾਕਸਯੂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਸੁਵਰਨਾਨੰਦ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਅੰਜਾਰੀ ਆਯੋਜਕ 1990 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਨੈਟਵਰਕ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ, ਜਿਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਭਾਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ 1996 ਦੌਰਾਨ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਸੰਬੰਧੀ ਸਥਿਤੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ 
ਅੰਜਾਰੀ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਹੋਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੋਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅੰਜਨਾ ਸੁਵਰਨਾਨੰਦ ਨੇ ਥੌਮਸਨ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ "ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਧਾਰਨਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਦਾ ਜੋਖਮ" ਸੀ।

## ਅਰਥ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦੇ 
ਅੰਜਾਰੀ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਥਾਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ "ਰਾਕ-ਟੈਂਗ-ਪੇਟ" (ਹੇਟਰੋਸੈਕਸੁਅਲ) ਅਤੇ "ਰਾਕ-ਰੂਮ-ਪੇਟ" (ਸਮਲਿੰਗੀ) ਨਾਮਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। " ਕਾਟੋਏ " (ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਥਾਈ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਂਪ ਗੇਅ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਸਲ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ। "ਟੌਮ" (ਬੱਚ) ਜਾਂ "ਡੀ" (ਔਰਤ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਰਗੀਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਣ ਲਈ, ਅੰਜਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ "ਯਿੰਗ ਰਾਕ ਯਿੰਗ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ "ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ" ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਯਿੰਗ ਰਾਕ ਯਿੰਗ" ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਜਾਰੀ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਐਂਟੀ-ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ.ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਅੰਜਾਰੀ ਨੂੰ 1995 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਗੇਅ ਐਂਡ ਲੈਸਬੀਅਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਹੁਣ ਆਊਟਰਾਈਟ ਐਕਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ) ਤੋਂ ਫੇਲਿਪਾ ਡੀ ਸੂਜ਼ਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅੰਜਰੀ
* ਅੰਜਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ
* Fridae ਮੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕਲਾਮਾ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕਲਾਮਾ** ਚੁੰਗਥਾਂਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ  ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ  ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਆਏ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
1969 ਵਿੱਚ ਆਸਾਮ ਰਾਈਫਲਾਂ ਨੇ ਤਾਸਾ ਤਾਂਗੇ ਲੇਪਚਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਧਾਇਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਇਆ। ਹੁਣ ਬਾਬਾ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਾਬਾ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਾਬਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਡੇਰਾ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ ਭੁੱਲਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਸਾਮ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ  ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਐਲਫ੍ਰੇਡ ਡੀ ਗ੍ਰਾਜ਼ੀਆ

**ਅਲਫਰੇਡ ਡੀ ਗ੍ਰਾਜ਼ੀਆ** (29 ਦਸੰਬਰ, 1919 – 13 ਜੁਲਾਈ, 2014), ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਅਧਾਰਤ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਬਾਰੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਇਮੈਨੁਅਲ ਵੇਲੀਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਧ ਸਾਹਿਬ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਧ ਸਾਹਿਬ** ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕੰਧ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਬਰਾਤ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੂਲ ਚੰਦ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਹੁਰੇ) ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਹੀ ਰਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।

ਗੁਰੂ ਜੀ ਇੱਕ ਕੱਚੀ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੰਧ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਾਰਸ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਲਾੜੀ ਦਲ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲਾੜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨੀ ਹੋਈ ਕੰਧ ਤੋਂ ਲਟਕਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, " *ਮਾਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਕੰਧ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਡਿਗਦੀ ਇਹ ਕੰਧ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੇਗੀ, ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ*।" ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੰਧ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਬੂਤਰਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੱਗੇ, 3 x 5 x 1.5 ਫੁੱਟ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਪਲਾਸਟਰ ਵਾਲੀ ਚਿੱਕੜ ਦੀ ਕੰਧ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ, ਹੁਣ ਅਸਲ ਕੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ 
ਸੇਵਾ ਕਮੇਟੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਧ ਸਾਹਿਬ ਦੁਆਰਾ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ 17 ਦਸੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਗਲੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2 ਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਪੱਕੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ 10 ਮੀਟਰ ਵਰਗਾਕਾਰ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਰਗਾਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਬਣੇ ਕਮਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਠ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਚਮਕਦਾਰ ਟਾਇਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਲੇਟ ਵਾਲੀ ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਛੱਤਰੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤਮ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੀਰਦਾਰ ਛੱਤ ਉੱਪਰਲੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਕੇਂਦਰੀ ਗੁੰਬਦ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਨਿਆਂ 'ਤੇ ਚੌਰਸ ਗੁੰਬਦ  ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ ਵਰਾਂਡਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਕੰਧਾ ਤੇ ਚਿੱਤਰ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਗਲੀ ਦੇ ਪਾਰ, ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੇਵਾ ਕਮੇਟੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਧ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਸਭਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢਾਂ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਗਮ ਭਾਦੋਂ (ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ) ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅੱਧ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਮੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਭੀਤਰਕਨਿਕਾ ਮੈਂਗ੍ਰੋਵਜ਼

**ਭੀਤਰਕਨਿਕਾ ਮੈਂਗ੍ਰੋਵਜ਼** () ਓਡੀਸ਼ਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਵਾਰੀ ਬੇਲਾ ਵੈਟਲੈਂਡ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਬੈਤਰਣੀ ਨਦੀ ਦੇ ਡੈਲਟਾ ਵਿੱਚ ਜੋ 650 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਭੀਤਰਕਨਿਕਾ ਮੈਂਗ੍ਰੋਵਜ਼ 1952 ਤੱਕ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰੀ ਜੰਗਲ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰੀ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। 1975 ਵਿੱਚ, 672 ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਭੀਤਰਕਨਿਕਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੂਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 145 ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ, ਸਤੰਬਰ 1998 ਵਿੱਚ ਭੀਤਰਕਾਣਿਕਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਹਿਰਮਾਥਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੂਰੀ, ਜੋ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭੀਤਰਕਨਿਕਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਹੈ, ਸਤੰਬਰ 1997 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਹੀਰਮਾਥਾ ਬੀਚ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭੀਤਰਕਨਿਕਾ ਮੈਂਗਰੋਵਜ਼ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਰਾਮਸਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ 
thumb| ਭੀਤਰਕਨਿਕਾ ਮੈਂਗ੍ਰੋਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਗਰਮੱਛ
ਭੀਤਰਕਨਿਕਾ ਮੈਂਗ੍ਰੋਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 62 ਮੈਂਗ੍ਰੋਵ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਇਬਨ ਸੀਨਾ*, *ਬਰੂਗੁਏਰਾ*, *ਹੇਰੀਟੀਏਰਾ* ਅਤੇ *ਰਾਈਜ਼ੋਫੋਰਾ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੈਂਗਰੋਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਗਰਮੱਛ, ਕਿੰਗ ਕੋਬਰਾ, ਇੰਡੀਅਨ ਅਜਗਰ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਮਾਨੀਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਗਸਤ 2004 ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2006 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, 263 ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 147 ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ 99 ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇੱਕ ਹੇਰੋਨਰੀ ਲਗਭਗ  ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 2006 ਆਲ੍ਹਣੇ ਗਿਣੇ ਗਏ ਸਨ।

ਜੈਤੂਨ ਦੇ ਰਿਡਲੇ ਕੱਛੂ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰਮਾਥਾ ਬੀਚ 'ਤੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। 1976 ਅਤੇ 1996 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੀਜ਼ਨ ਔਸਤਨ 240,000 ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1982 ਤੱਕ ਹਰ ਸਾਲ 80,000 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਕੱਛੂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਡੇ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। 1983 ਤੋਂ, ਕੱਛੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਡੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

thumb|ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ
**ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 18 ਦਸੰਬਰ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਜੋ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਦੀ ਮੱਧਮ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਨਦੀਪ ਫਰਾਂਸ ,ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ 2010 ਆਈਸੀਸੀ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਸੀ।

18 ਜੁਲਾਈ 2012 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ-20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ 30 ਸੰਭਾਵਿਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ 15 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ 'ਚ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 18 ਜੂਨ 2016 ਨੂੰ ਹਰਾਰੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (T20I) ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

## ਘਰੇਲੂ ਕਰੀਅਰ 
ਮਨਦੀਪ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਅਤੇ ਜ਼ੋਨਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

ਆਈਪੀਐਲ ਦੇ 2012 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਮਨਦੀਪ ਨੇ 16 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 432 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਰਧ-ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ "ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਰ ਅਵਾਰਡ" ਦਾ ਜੇਤੂ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

ਉਹ 2015 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਫਾਰਮ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ 2015 ਦੌਰੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018 ਦੀ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ IPL 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ IPL 2021 ਲਈ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ 
ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਕੋਚ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 2016 ਵਿੱਚ ਜਗਦੀਪ ਜਸਵਾਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜਨਵਰੀ 2021 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਘਾਟ**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਗਣ ਘਾਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 650 ਮੀਟਰ (710 ਗਜ਼) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੂੜੀ (ਕੰਗਨ) ਸੁੱਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਿਵ ਦੱਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਘਾਟ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੇਟਵੇ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ

**ਮੰਦਾਕਿਨੀ** ਨਦੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਸੋਨਪ੍ਰਯਾਗ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 81 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (50 ਮੀਲ) ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੋਰਾਬਾਰੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਸੋਨਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਖੇ ਸੋਨਗੰਗਾ ਨਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਖੀਮਥ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਮੱਧਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੋਰਸ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਇਹ ਅਲਕਨੰਦਾ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ।

ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਅਤੇ ਮੱਧਮਹੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।   ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁੰਗਨਾਥ ਅਤੇ ਦੇਵਰੀਆ ਤਾਲ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਟ੍ਰੈਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।  ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਖੇਤਰ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਵਾਟਰ ਰਾਫਟਿੰਗ, ਹਾਈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰਧਾਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ, 25 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ&nbsp; ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੇ ਨਦੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ (ਤੁਲਨਾ ਲਈ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 10 ਹੈ&nbsp;ਮਿਲੀਅਨ)।   ਨਦੀ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਭੂਮੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਵਰਗੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ। ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਵਰਖਾ  ਹੈ।, ਜੋ ਮਾਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ (ਜੁਲਾਈ-ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 70% ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਕਸਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੜ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  2013 ਵਿੱਚ ਡੈਮਡ ਚੋਰਾਬਾੜੀ ਝੀਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰੀ ਬਾਰਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਤੀਬਰ ਪੈਚ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ, ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ।   ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲਛਟ ਦੀ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
thumb| ਚੋਰਾਬਾੜੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚਿੱਤਰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ
thumb| ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਫਲੈਸ਼ ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ
thumb| ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਮੰਦਾਕਿਨੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪੁਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਮਾਥੁਰ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ
* ਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਦਰਿਆ ਦੇਵੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ
ਫਰੀਹਾ ਰੋਇਸਿਨ

**ਫਰੀਹਾ ਰੋਇਸਿਨ** (ਜਨਮ 1990) ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਕੁਈਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਵੈ-ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਪੌਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਹਾਉ ਟੂ* *ਕੀਓ ਏ ਗੋਸਟ* ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਲਾਈਕ ਏ ਬਰਡ* ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰੋਇਸਿਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿਮਨ-ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਗੋਰੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਗੋਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਰੀਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡਾਈਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਈ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਰੋਇਸਿਨ ਦਾ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸਵੈ-ਹਾਨੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਰਹੀ ਅਤੇ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਰੋਇਸਿਨ 2010 ਤੋਂ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ *ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼*, *ਬੋਨ ਐਪੀਟਿਟ* ਅਤੇ ਦ ਹੈਅਰਪਿਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵੈ-ਸੰਭਾਲ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬੈਨ ਵਰਗੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

ਰੋਇਸਿਨ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਜਿਦੇਨਾ ਦੇ 2019 ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ "ਸੂਫੀ ਵੂਮਨ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਰੀਅਮ ਨਾਸਿਰ ਜ਼ਾਦੇਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਲੇਖਕ ਜ਼ੇਬਾ ਬਲੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 2012 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਪੌਪ ਕਲਚਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੋਡਕਾਸਟ *ਟੂ ਬ੍ਰਾਊਨ ਗਰਲਜ਼* ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਹਾਉ ਟੂ ਕੀਓਰ ਏ ਗੋਸਟ* 24 ਸਤੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਅਬਰਾਮਸ ਇਮੇਜ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ "ਉਸਦੇ  ਇੱਕ ਵਿਅੰਗਮਈ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੇ ਸਦਮੇ" ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ, ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਗੋਰਿਆਂ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰੋਇਸਿਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਲਾਇਕ ਏ ਬਰਡ* 15 ਸਤੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ ਅਣਜਾਣ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰੋਇਸਿਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
* 2019. How to Cure a Ghost. First edition, publication date 24 September 2019, Abrams Image. 
* 2020. Like a Bird. First edition, publication date 15 September 2020, Unnamed Press. ISBN&nbsp;9781951213091
* 2022. Who Is Wellness For?: An Examination of Wellness Culture and Who It Leaves Behind. First edition, publication date June 14 2022, Harper Wave. ISBN&nbsp;9780063077089

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੁਸਲਿਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਈਅਰ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਮਨਜੋਤ ਕਾਲੜਾ

**ਮਨਜੋਤ ਕਾਲੜਾ** (ਜਨਮ 15 ਜਨਵਰੀ 1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਡਰ-19 ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ, ਅਤੇ 2018 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਮੈਚ ਰਿਹਾ। 2018 ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਡੇਅਰਡੇਵਿਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 10 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ 2018-19 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਯੂਨਿਟ ਨੇ ਕਾਲੜਾ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਦੋਸ਼ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ, ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 1999 ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਮਰ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2020 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਾਰਨ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਮੁਅੱਤਲੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 7 ਮਾਰਚ 2021 ਨੂੰ 2020-21 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗਉ ਘਾਟ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾੜਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਘਈ ਘਾਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾੜਾ ਬਿਹਾਰ, ਪਟਨਾ ਦੇ ਆਲਮਗੰਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘਈਘਾਟ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਸਥਾਨ ਹੈ।  ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ "ਗੁਰੂ ਸਰਕਟ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਸਮੇਂ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਭਾਈ ਜੈਤਾਮਲ ਨਾਲ ਹੋਈ।  ਗੁਰੂ ਘਰ ਇੱਕ ਘਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭਗਤ ਜੈਤਾਮਲ ਦਾ ਘਰ ਸੀ। ਜੈਤਮਾਲ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜੋ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਘਰ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਥਾਨ  ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ 1509 ਈ. ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1666 ਈ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਦੁਆਰਾ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਨੂੰ "ਗਾਈ" (ਗਊ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੈਤਾਮਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਕਾਰਨ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਗੁਰਦੁਆਰਾ 'ਗਾਉ ਘਾਟ’ ਪੈ ਗਿਆ। 1980 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੌਰਸ ਹਾਲ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਸ਼ੋਕ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਥੰਮ ਸਾਹਿਬ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰੇਗਾ ਉਸ ਦੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਜਰੁਰ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਹੀ ਕਿੱਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਅਪਣਾ ਘੋੜਾ ਬੰਨਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਾਕੀ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੀ ਚੱਕੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

## ਸਥਾਨ 
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾੜਾ ਪਟਨਾ ਦੇ ਆਲਮਗੰਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘਈਘਾਟ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। 1980 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੌਰਸ ਹਾਲ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਸ਼ੋਕ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਮਹੀਪਾਲ ਲੋਮਰੋਰ

**ਮਹੀਪਾਲ ਲੋਮਰੋਰ** (ਜਨਮ 16 ਨਵੰਬਰ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੰਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਹੈ ਜੋ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮਹੀਪਾਲ ਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ 2016-17 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਡੈਬਿਊ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੂੰ 2016 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 30 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ 2016-17 ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਟਵੰਟੀ-20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟਵੰਟੀ20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 25 ਫਰਵਰੀ 2017 ਨੂੰ 2016-17 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਛੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 13 ਆਊਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਹਰੀ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ।

ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018 ਦੀ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2019-20 ਦਲੀਪ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਰੈੱਡ ਟੀਮ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੰਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਬੋਂਡਲਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ

thumb| ਸੈਂਚੂਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ
**ਬੋਂਡਲਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ** ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੋਂਡਾ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਾਰਕ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ : ਸਾਂਬਰ ਹਿਰਨ, ਭਾਰਤੀ ਬਾਈਸਨ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਜਾਇੰਟ ਸਕਵਾਇਰਲ, ਭਾਰਤੀ ਮੋਰ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਬੋਂਡਲਾ ਮਨੁੱਖੀ-ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਚੀਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ "ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ" ਰਿੱਛਾਂ ਅਤੇ ਕੋਬਰਾਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹਗਾਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਬੌਂਡਲਾ ਚਿੜੀਆਘਰ ਗੌੜ ਦੇ ਸਫਲ ਪ੍ਰਜਨਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੋਆ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਚਿੜੀਆਘਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਿੜੀਆਘਰ ਜਾਨਵਰਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ

## ਜਾਨਵਰ 
* ਭਾਰਤੀ ਸੂਰ
* ਮਗਰ ਮਗਰਮੱਛ
* ਗੁਲਾਬ-ਰਿੰਗਡ ਪੈਰਾਕੀਟ
* ਰਾਅ ਤੋਤਾ
* Plum-headed parakeet
* ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਿੱਤਰ
* ਭਾਰਤੀ ਕੋਬਰਾ
* ਰਸਲ ਦਾ ਵਾਈਪਰ
* ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ
* ਭਾਰਤੀ ਗੌਰ
* ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ
* ਸਾਂਬਰ ਹਿਰਨ
* ਸਪਾਟਡ ਹਿਰਨ
* ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ
* ਹਿਪੋਪੋਟੇਮਸ
* ਰੀਸਸ ਮਕਾਕ
* ਜੰਗਲ ਬਿੱਲੀ
* ਥੁੱਕਦਾ ਕੋਬਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* goatourism.gov.in 'ਤੇ ਬੋਂਡਲਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੂਰੀ
ਜਿਲ ਐਂਡਰਿਊ

**ਜਿਲ ਐਂਡਰਿਊ** ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ-ਸੇਂਟ. ਪੌਲਜ਼ 7 ਜੂਨ, 2018 ਤੋਂ ਓਂਟਾਰੀਓ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਐਨ.ਡੀ.ਪੀ.) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਐਂਡਰਿਊ ਨੇ ਹੰਬਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਕਰ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਰ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (ਬੀ.ਐੱਡ.), ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ, ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫੈਕਲਟੀ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਐਂਡਰਿਊ ਟੋਰਾਂਟੋ—ਸੇਂਟ. ਪੌਲਜ਼ 2018 ਦੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ (ਐਮ.ਪੀ.ਪੀ.) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਥੀ ਐਮ.ਪੀ.ਪੀ.ਜ਼ ਲੌਰਾ ਮੇ ਲਿੰਡੋ, ਫੈਜ਼ਲ ਹਸਨ, ਰੀਮਾ ਬਰਨਜ਼-ਮੈਕਗੌਨ ਅਤੇ ਕੇਵਿਨ ਯਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਓਂਟਾਰੀਓ ਐਨ.ਡੀ.ਪੀ. ਬਲੈਕ ਕਾਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਹ ਓਂਟਾਰੀਓ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਬਲੈਕ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ।

ਐਂਡਰਿਊ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਆਲੋਚਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਐਂਡਰਿਊ ਨੇ ਬਿੱਲ 61 ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ 1 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਨੂੰ ਈਟਿੰਗ ਡਿਸਆਰਡਰਜ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹਫ਼ਤੇ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਲ 61 ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਐਂਡਰਿਊ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਕੁਈਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ। ਐਂਡਰਿਊ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਾਥੀ ਆਇਸ਼ਾ ਫੇਅਰਕਲੋ, ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਦੀਆਂ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜੋ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਚਰਚ ਅਤੇ ਵੈਲੇਸਲੇ ਗੇਅ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ, ਗਲੇਡ ਡੇਅ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਐਂਡਰਿਊ ਨੇ ਬਾਡੀ ਕਾਨਫੀਡੈਂਸ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* ਸੰਸਦੀ ਇਤਿਹਾਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਈਅਰ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੋਤੀਗਾਓ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ

thumb
**ਕੋਤੀਗਾਓ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ** 1968 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੈਨਾਕੋਨਾ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਇਕ ਈਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕੇਂਦਰ, ਕਾਟੇਜ, ਪਖਾਨੇ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਖੇਤਰ, ਬਚਾਅ ਕੇਂਦਰ, ਕੰਟੀਨ, ਚਿਲਡਰਨ ਪਾਰਕ, ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜਰ ਦਫਤਰ ਹੈ।

ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਉੱਚੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ 30 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਨਮੀਦਾਰ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਅਰਧ-ਸਦਾਬਹਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਟਰੀਟੌਪ ਵਾਚਟਾਵਰ ਹੈ ਜੋ 25ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਹੈ, ਉੱਪਰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੋਰੀ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਜਾਨਵਰ ਪੀਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਰਾਬੁਰਜ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਵਿਚਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡਦੀ ਗਿਲਹਰੀ, ਪਤਲੀ ਲੋਰਿਸ, ਇੰਡੀਅਨ ਪੈਂਗੋਲਿਨ, ਮਾਊਸ ਡੀਅਰ, ਚਾਰ-ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਐਂਟੀਲੋਪ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਪਿਟ ਵਾਈਪਰ, ਹੰਪ-ਨੋਜ਼ਡ ਪਿਟ ਵਾਈਪਰ, ਸਫੈਦ-ਬੇਲੀ ਵਾਲਾ ਵੁੱਡਪੇਕਰ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਟ੍ਰੋਗਨ, ਮਖਮਲ-ਫੋਟੋ-ਟੈਚਰੋਨਟਿਡ ਹਾਰਟ- ਪੋਟੈਕਰ, ਮਖਮਲ, ਸਪੇਕਲਡ ਪਿਕੁਲੇਟ, ਮਲਯਾਨ ਬਿਟਰਨ, ਡਰੈਕੋ ਜਾਂ ਫਲਾਇੰਗ ਲਿਜ਼ਰਡ, ਗੋਲਡਨ-ਬੈਕ ਗਲਾਈਡਿੰਗ ਸੱਪ, ਅਤੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਟ੍ਰੀ ਟੌਡ । 500ਮੀਟਰ ਤੋਂ 5&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਠ ਕੁਦਰਤ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਲਿਪ ਅਤੇ ਕੁਨਬਿਲ ਸਮੇਤ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੂਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੈਲਾਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਘੁਨਾਥ ਰਾਓ

**ਰਘੁਨਾਥਰਾਓ ਭੱਟ** (ਅਰਥਾਤ ਰਾਘੋ ਬਲਾਲ ਜਾਂ ਰਾਘੋ ਭਰਾੜੀ) (18 ਅਗਸਤ 1734 - 11 ਦਸੰਬਰ 1783) 1773 ਤੋਂ 1774 ਤੱਕ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ 11ਵਾਂ ਪੇਸ਼ਵਾ ਸੀ। ਸੰਨ 1769 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਗਵਰਨ ਵੀ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਰਘੁਨਾਥਰਾਓ ਭੱਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਰਘੋਬਾ", "ਰਘੋਬਾ ਦਾਦਾ" ਅਤੇ "ਰਾਘੋ ਭਰਾਰੀ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਨਾ ਸਾਹਿਬ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ (ਪਹਿਲੇ) ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕਾਸ਼ੀਬਾਈ ਸੀ। ਰਘੁਨਾਥਰਾਓ ਦਾ ਜਨਮ ੮ ਦਸੰਬਰ ੧੭੩੪ ਨੂੰ ਸਤਾਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਹੂਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਚਪਨ ਸਤਾਰਾ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ, ਮਸਤਾਨੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਤਰੇਏ ਭਰਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦੁਰ ਪਹਿਲਾ ਸੀ।

## ਮਰਾਠਾ ਜਿੱਤਾਂ 
ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। 1753-1755 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਜਾਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਘੁਨਾਥਰਾਓ ਨੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਬਹਾਦੁਰ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਲਮਗੀਰ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਠਪੁਤਲੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਦੂਜੀ ਉੱਤਰੀ ਮੁਹਿੰਮ (1757-1758) 
1756 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਾਨਾ ਸਾਹਿਬ ਪੇਸ਼ਵਾ, ਰਾਗੂਨਾਥਰਾਓ, ਸਿਧੋਜਿਰਜੇ ਘਰਗੇ-ਦੇਸਾਈ-ਦੇਹਮੁਖ, ਮਲਹਾਰਰਾਓ ਹੋਲਕਰ ਅਤੇ ਦੱਤਾਜੀ ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੇ ਇੱਕ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮਰਾਠੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਫਗਾਨ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣਗੇ। ਨਾਨਾ ਸਾਹਿਬ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਕਮਾਨ ਰਾਗੂਨਾਥਰਾਓ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਲਹਾਰਰਾਓ ਹੋਲਕਰ ਨੂੰ ਰਾਗੂਨਾਥਰਾਓ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਮਲਹਾਰਰਾਓ ਹੋਲਕਰ ੧੭੫੬ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਦੌਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ੧੭੫੬ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਰਾਗੂਨਾਥਰਾਓ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

## ਰੀਜੈਂਸੀ 
1761 ਵਿੱਚ ਪਾਨੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਾ ਦੀ ਹਾਰ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨਾਨਾਸਾਹਿਬ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਤਰੇਏ ਭਰਾ (ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦੁਰ) ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਨਾਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਧਵਰਾਓ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵੇਲੇ ਮਾਧਵਰਾਓ ਨਾਬਾਲਗ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਰਘੁਨਾਥਰਾਓ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦਾ ਰੀਜੈਂਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਾਧਵਰਾਓ ਦੇ ਹੱਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਘੋਦੇਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਘੂਨਾਥਰਾਓ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1772 ਵਿੱਚ ਮਾਧਵਰਾਓ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਘੁਨਾਥਰਾਓ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਾਧਵਰਾਓ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਰਾਇਣਰਾਓ ਦਾ ਰੀਜੈਂਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਆਨੰਦੀਬਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਨਾਰਾਇਣਰਾਓ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 
ਰਘੁਨਾਥਰਾਓ ਬਾਜੀਰਾਓ ਆਪਣੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਰਦਾਰ ਸੰਤਾਜੀਰਾਓ ਵਾਬਲ ਦੇ ਘਰ ਕੋਪਰਗਾਓਂ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ੧੧ ਦਸੰਬਰ ੧੭੮੩ ਨੂੰ ਕੋਪਰਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਅਗਿਆਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਬਾਜੀ ਰਾਓ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਚਿਮਾਜੀ ਰਾਓ ਦੂਜੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਾਓ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਨੰਦੀ ਬਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਨਾਨਾ ਫੜਨਵੀਸ ਨੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਮਾਧਵ ਰਾਓ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਨਾ ਫਡਨਵੀਸ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੁਖੀ ਦੌਲਤ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ ਨੇ ਚਿਮਾਜੀ ਰਾਓ ਅਤੇ ਬਾਜੀ ਰਾਓ II ਨੂੰ ਕਠਪੁਤਲੀ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੇਸ਼ਵਾ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਸੌਰਵ ਜੈਨ

**ਸੌਰਵ ਜੈਨ** (ਜਨਮ 3 ਜੂਨ 2002 ਨੂੰ) **ਸੌਰਭ ਜੈਨ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਉਡਾਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੈਟਰੋਲ ਸਤਰਕ , ਨਯਨ - ਜੋ ਵੀਖੇ ਉਨਵੇਖਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੇਹਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜੈਨ ਦਾ ਜਨਮ 03 ਜੂਨ ਨੂੰ ਰਾਏਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੀ. ਰਾਇਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ

## ਕੈਰੀਅਰ 
### 2019-ਮੌਜੂਦਾ 
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਵਨਸ ਅਪੌਨ ਏ ਟਾਈਮ ਇਨ ਅੰਬਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
* ਅਮਾਨ ਵਜੋਂ ਉਡਾਰੀਆਂ
* ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਰੀਆ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੈਟਰੋਲ
* ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ
* ਨਯਨ - ਜੋ ਵੇਖੇ ਉਨਵੇਖਾ
* ਵਨਸ ਅਪੋਨ ਏ ਟਾਈਮ ਇਨ ਅੰਬਾਲਾ
* ਨਯਾ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ 
* ਛੋਟੀ ਜੇਠਾਣੀ

## ਹਵਾਲੇ 
S, Prerna (5 August 2021). "Udaariyan: Saurabh to give a final warning about Jasmine's intentions to Sandhu's!". JustShowBiz. Retrieved 20 July 2022.

"I got the role in 'Udaariyaan' when I had almost given up hope: Sourav Jain - Times of India". The Times of India. Retrieved 8 July 2022.

"SOURAV JAIN, THE TALENTED ACTOR WHO DEBUTED IN THE FILM 'ONCE UPON A TIME IN AMBALA'". www.hindustanmetro.com. 8 July 2022. Retrieved 20 July 2022.

"Sourav Jain has always been dedicated to his work, be it any role he has performed each role so perfectly. - The Filmy Beat". 7 July 2022. Retrieved 20 July 2022.

## ਹੋਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਕਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਕਾ ਸਾਹਿਬ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਨਰਾਇਣਗੜ੍ਹ ਨੇੜੇ ਟੋਕਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। 1688 ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਅਨੁੰਜ ਰਾਵਤ

**ਅਨੁੰਜ ਰਾਵਤ** (ਜਨਮ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੰਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਸਿਖਰ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਵਿਕਟ ਕੀਪਰ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 21 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ 2018-19 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 4 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਲਿਸਟ ਏ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

2020 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2020 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ

**ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ** ਇੱਕ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਘਟਨਾ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਉਲੰਘਣਾ, ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੀਗਰੈਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਦੇ ਸਬੂਤ ਪੂਰੇ ਜੈਵਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਕਈ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਰਮੀਅਨ-ਟ੍ਰਾਈਸਿਕ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਘਟਨਾ (250 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ) ਅਤੇ ਕ੍ਰੀਟੇਸੀਅਸ-ਪੈਲੀਓਜੀਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਘਟਨਾ (66 ਮਾ)। ਪਰਮੀਅਨ-ਟ੍ਰਾਈਸਿਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਘਟਨਾ, ਗਲੋਬਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ 250 ਮੀਟਰ (820 ਫੁੱਟ) ਡਿੱਗ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼

]]

ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 11,154,ਵਿਚੋਂ 159 (1.4%) ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, 226 (2%) ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, 461 (4.1%) ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, 800 (7.2%) ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ ਅਤੇ 1018 (9%) ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਸਹਿਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਨੁਪਾਤ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

1500 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 150 ਕਿਸਮਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਫ਼ਿਜੀ ਅਤੇ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੇਮਸ ਬੇਲੀ

**ਜੇਮਸ ਬੇਲੀ** ਟੋਰਾਂਟੋ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਏ ਸਟੋਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਬਾਲਰੂਮ ਕਲਚਰ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬੈਲੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਜ਼ਾਰੀ ਦੇ 2018 ਸਿੰਗਲ "ਗੋਟਾਸੌਲ" ਵਿੱਚ ਵੋਕਲ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਜੂਨੋ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਡਾਂਸ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਲਈ 2019 ਦੇ ਜੂਨੋ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ  ਉਹ "ਸ਼ੈਂਪੇਨ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਾਇਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਜੁਲਾਈ ਟਾਕ ਦੀ ਜੂਨੋ-ਵਿਜੇਤਾ ਐਲਬਮ ਪ੍ਰੈ ਫਾਰ ਇਟ, ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂ.ਐਸ. ਗਰਲਜ਼, ਜ਼ਕੀ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਤੇ ਬੈਜ ਏਪੋਕ ਐਨਸੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਗਾਇਕ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਏ ਸਟੋਰੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 22 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਗ੍ਰੇਟ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਇਮਰਸਿਵ" ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਨਾਲ ਐਲਬਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਸੰਗੀਤ, ਬਾਲਰੂਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ।

2022 ਵਿੱਚ ਬੈਲੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕਾਇਸ਼ਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਬਾਲਰੂਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਲੜੀ ਸੀ.ਬੀ.ਐਕਸ: ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਾਲਰੂਮ ਐਕਸਟਰਾਵੈਗਨਜ਼ਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਇਆ।

ਉਹ ਗੇਅ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਟੂਡੇ

**ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਟੂਡੇ**, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਰਾਜ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਛੇ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਸਥਾਨਾਂ, ਯਾਤਰਾਵਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਟੂਡੇ ਜਨਵਰੀ 1956 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖੇਤਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ।

ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਟੂਡੇ ਦਾ ਬੇਸ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ 38,000 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਦ ਓਕਲਾਹੋਮਾਨ ਅਤੇ ਤੁਲਸਾ ਵਰਲਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕੋ-ਇਕ ਰਾਜ-ਵਿਆਪੀ ਰਸਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਦਾਇਗੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਸਾਲਾ ਹੈ। ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਅੱਜ ਦੇ ਗਾਹਕ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 77 ਕਾਉਂਟੀਆਂ, ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿਊਜ਼ਸਟੈਂਡਾਂ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

*ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਟੂਡੇ* ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਦੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਪ੍ਰੋ ਚੈਪਟਰ ਤੋਂ "ਬੈਸਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਟੂਡੇ ਹੋਮਪੇਜ
* ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਟੂਡੇ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ

**ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ** **ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੀਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ 1942 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ ਸੀ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਕੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਬਣ ਗਿਆ। 1947 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੁੰਛ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਿਆ। 

## ਫੌਜੀ ਕਰੀਅਰ 
right|thumb|384x384px| ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਈਸੀ. ਪੁੰਛ ਲਿੰਕ-ਅੱਪ 1 ਨਵੰਬਰ 1948 - 26 ਨਵੰਬਰ 1948
ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਅਫ਼ਸਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ 1942 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਫੌਜੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚੋਂ  ਬਚ ਕੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਨੀਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਿਲਟਰੀ ਕਰਾਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 1948 ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਦਿੱਤਾ  ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁੰਛ ਦੀ ਨਵੰਬਰ 1947 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ  ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਘੇਰਾਬੰਦੀ 20 ਨਵੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਮਲੇ, ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਈਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਵਾਲ਼ੀ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਗੈਰੀਸਨ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਸਪਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਪੁੰਛ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਪੁੰਛ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੁੰਛ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ਼ ਖਤਮ ਹੋਈਆਂ। 1951 ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਮੰਝ ਜੀ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਮੰਝ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੁਲਤਾਨਵਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭਾਈ ਮੰਝ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਭਾਈ ਮੰਝ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਤੀਰਥਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਲਤਾਨੀਏ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਡਾਕੂ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਉਰਫ ਮਾਹਣਾ

**ਡਾਕੂ ਮਾਨ ਸਿੰਘ** ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲ ਵਿੱਚ (1815-16 ਦੇ ਲਾਗੇ ) ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਡਾਕੂ ਸੀ ਜਿਸਨੇ  ਲਹੌਰ  ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਡਾਕਿਆਂ ਦੀ ਅੱਤ ਕਰ ਛੱਡੀ ਸੀ । ਉਹ ਆਪਣੇ  60 ਕੁ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਨਾਲ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਉਸਦੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਏਨੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਸੀ ਕੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਪ੍ਰਚਲੱਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ , 'ਦਿਨੇ ਰਾਜ ਕਾਣੇ ਦਾ ਰਾਤੀਂ ਰਾਜ ਮਾਹਣੇ ਦਾ' । ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇ ।  ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਢੰਡੋਰਾ ਫੇਰਿਆ, ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਕੱਢਿਆ- ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਫੜ ਲਵੇ ਜਾ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਪਿੰਡ ਇਨਾਮ 'ਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਥੋੜੇ ਕੁ ਦਿਨਾਂ ਬਾਦ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਡਾਕੂ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਲੱਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ  ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮੈਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਫੜ ਲਵੇ ਜਾ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਵੇ ਮੈ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬੜਾ ਗੁੱਸਾ ਲੱਗਾ, ਇੱਕ ਡਾਕੂ ਦੀ ਏਨੀ ਹਿੰਮਤ । ਇੱਕ ਰਾਤ ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਨਣੀ, ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਤਾਕ ਵਿਚ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਕੋਈ ਕਾਰਾ ਕਰੇਗਾ ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ 12 ਕੁ ਘੋੜਸਵਾਰ ਜਵਾਨ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲਏ, ਲਾਹੌਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜੰਗਲ ਵਲ ਨਿੱਕਲ ਗਿਆ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਦ 60 ਕੁ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦਾ ਜਥਾ ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਚ ਨਜਰੀ ਪਿਆ । ਇਥੇ ਦੋਹਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਿੱਤ ਗਿਆ । ਮਾਂ ਸਿੰਘ ਡਾਕੂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦਾ ਸੁਹਿਰਦ ਅਤੇ ਜਾਂਬਾਜ਼ ਸਿਪਾਹੀ ਬਣ ਗਿਆ ।  

## ਹਵਾਲੇ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
https://www.facebook.com/watch/?v=310616064602432
ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਐਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਸਤਹੀ ਗਾਈਡ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:

**ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ** &#x2013; ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਸਾਪੇਖਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਦੋ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ( ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਨਾਲ)।  ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਪੁੰਜ-ਊਰਜਾ ਸਮਾਨਤਾ ਫਾਰਮੂਲੇ  (ਜਿਸ ਨੂੰ "ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮੀਕਰਨ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 1921 ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ "ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ", ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੇਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀਆਂ ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕਤਾ ਨੇ "ਆਈਨਸਟਾਈਨ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ " ਜੀਨਿਅਸ " ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ 
### ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ 
* ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ
* ਪੁੰਜ-ਊਰਜਾ ਸਮਾਨਤਾ (E=MC  )
* ਬ੍ਰਾਊਨੀਅਨ ਮੋਸ਼ਨ
* ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
* ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰ
* ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰ

### ਪਰਿਵਾਰ 
ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਪਰਿਵਾਰ

* ਪੌਲਿਨ ਕੋਚ (ਮਾਂ)
* ਹਰਮਨ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਪਿਤਾ)
* ਮਾਜਾ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਭੈਣ)
* ਮਿਲੀਵਾ ਮਾਰਿਕ (ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ)
* ਐਲਸਾ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ)
* ਲੀਜ਼ਰਲ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਧੀ)
* ਹੰਸ ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਪੁੱਤਰ)
* ਐਡਵਾਰਡ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਪੁੱਤਰ)
* ਬਰਨਹਾਰਡ ਸੀਜ਼ਰ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਪੋਤਾ)
* ਐਵਲਿਨ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਪੋਤੀ)
* ਥਾਮਸ ਮਾਰਟਿਨ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਪੜਪੋਤਾ)

## ਵਿਰਾਸਤ 
* ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਹਾਊਸ
* ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਬਲੈਕਬੋਰਡ
* ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਫਰਿੱਜ
* ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਦਿਮਾਗ
* ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ
* ਆਈਨਸਟਾਈਨੀਅਮ
* ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
* ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਪੇਪਰਜ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
* *ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਥਿਊਰੀ ਆਫ਼ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ* (1923 ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ)

### ਐਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 
* ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਆਰਕਾਈਵਜ਼

#### ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ

* ਐਨਸ ਮਿਰਾਬਿਲਿਸ ਪੇਪਰਜ਼ (1905)
* " ਬ੍ਰਾਊਨੀਅਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਜਾਂਚ " (1905)
* *ਸਾਪੇਖਤਾ: ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਥਿਊਰੀ* (1916)
* *ਸੰਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ* (1934)
* " ਸਮਾਜਵਾਦ ਕਿਉਂ? " (1949)
* ਰਸਲ-ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ (1955)

### ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਇਨਾਮ 
* ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਅਵਾਰਡ
* ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਮੈਡਲ
* ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਵਰਲਡ ਅਵਾਰਡ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ
* ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਇਨਾਮ (APS)
* ਲੇਜ਼ਰ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਬਾਰੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 
* ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਸੁਸਾਇਟੀ

## ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
* *ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ: ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਤੇ ਬਾਗੀ*
* *ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ: ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਬੋਹੇਮੀਅਨ*
* *ਮੈਂ ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਹਾਂ*

## ਐਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਬਾਰੇ ਫਿਲਮਾਂ 
* *ਆਈਨਸਟਾਈਨ* (2008)

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ
ਹਾਮਦ ਸਿੰਨੋ

**ਹਾਮਦ ਸਿੰਨੋ** (  ; ਜਨਮ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988) ਲੇਬਨਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਕਲਪਕ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਮਾਸ਼ਰੋ' ਲੀਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸਿੰਨੋ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ, ਲੇਬਨਾਨੀ ਪਿਤਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਾਰਡਨ ਤੋਂ ਸੀ, ਜੋ ਮੋਰੋਕੋ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ। 

ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਿੰਨੋ ਦਾ ਘਰ ਐਂਗਲੋਫੋਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ ਹਲਾਂਕਿ ਉਹ "ਅਰਬੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ", ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਰਬੀ ਸਿੱਖਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਸਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸਿੰਨੋ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਬੇਰੂਤ ਦੀ ਅਮੈਰੀਕਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਂਦਰੇ ਚੇਡਿਦ, ਓਮਾਇਆ ਮਲੇਬ ਅਤੇ ਹੈਗ ਪਾਪਾਜ਼ੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਓਪਨ ਜੈਮ ਸੈਸ਼ਨ ਕਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਮਸ਼ਰੋ' ਲੀਲਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਸਿੰਨੋ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਦੀ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਾਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਡਰੋਂ, ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਮਸ਼ਰੋ' ਲੀਲਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ *ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਕਵਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।

ਸਿੰਨੋ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਲੀਰੇਜ਼ਾ ਸ਼ੋਜਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ *ਹੈਮਦ ਸਿੰਨੋ ਐਂਡ ਅਨ ਡੇ ਸੇਸ ਫ੍ਰੇਰੇਸ* ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੰਨੋ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਦੇਵਤਾ, ਅਨੂਬਿਸ ਦੇ ਨਿੱਪਲ ਨੂੰ ਚੂੰਡੀ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਨੂਬਿਸ ਇੱਕ ਸਤਰੰਗੀ ਰੰਗ ਦਾ ਉਸਖ ਕਾਲਰ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਾਇਡ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਪੇਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ''ਗੈਬਰੀਏਲ ਡੀ'ਏਸਟ੍ਰੇਸ ਐਟ ਯੂਨੇ ਡੇ ਸੇਸ ਸੋਅਰਸ ਹੈ,'' ਜੋ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਹੈਨਰੀ IV ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਨੋ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਸੀ। ਸ਼ੋਜਿਆਨ ਨੇ ਕਾਇਰੋ ਵਿੱਚ 22 ਸਤੰਬਰ, 2017 ਦੇ ਮਾਸ਼ਰੋ' ਲੀਲਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਈਡ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਇਰੋ ਪ੍ਰਾਈਡ ਫਲੈਗ ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੁਸਲਿਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਕਲਾਕਾਰ
ਅਸ਼ਵਿਨ ਹੇਬਾਰ

**ਅਸ਼ਵਿਨ ਹੇਬਾਰ** (ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਸਟ-ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ 2018-19 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 299 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਂਧਰਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦੁਰ I (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਾਓ)

**ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦੁਰ** ਪਹਿਲਾ (1734 – 18 ਜਨਵਰੀ 1761) ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਾ ਦੇ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਜੀਰਾਓ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਮਸਤਾਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਮਸਤਾਨੀ, ਛਤਰਸਾਲ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਤਨੀ ਰੁਹਾਨੀ ਬਾਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ । ਬਾਜੀਰਾਓ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਰਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਉਪਨਯਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪੇਸ਼ਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰਾਠਾ ਕੁਲੀਨ ਅਤੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਮਸਤਾਨੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਸ਼ਾਸ਼ਨਕਾਲ 
ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦੁਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਾ ਅਤੇ ਕਾਲਪੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਉਹ ਰਘੂਨਾਥਰਾਓ, ਮਲਹਾਰਰਾਓ ਹੋਲਕਰ, ਦੱਤਾਜੀ ਸ਼ਿੰਦੇ, ਜਾਨਕੋਜੀ ਸ਼ਿੰਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ 1757-1758 ਵਿੱਚ ਦੁਰਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਗਿਆ ਅਤੇ 1758 ਵਿੱਚ ਅਟਕ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ, ਮੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਾਠਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

1761 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਨੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀਆਂ ਮਰਾਠਿਆਂ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਨੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਉਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਡੀਗ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਵੰਸ਼ਜ 
ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ (ਅਲੀ ਬਹਾਦੁਰ) (1758-1802), ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬਾਂਦਾ (ਵਰਤਮਾਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਰਾਠਾ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਸੀ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਰਾਠਾ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ, ਅਲੀ ਬਹਾਦੁਰ ਨੇ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਂਦਾ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਾਮਸਿੰਘ ਭੱਟ ਨੂੰ ਕਾਲਿੰਜਰ ਦਾ ਕੋਤਵਾਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੇਸ਼ਵਾ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਪ੍ਰਵੀਨ ਦੂਬੇ

**ਪ੍ਰਵੀਨ ਦੂਬੇ** (ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਲੈੱਗ ਬਰੇਕ ਗੁਗਲੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਨੇ 2016 ਦੀ ਆਈਪੀਐਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ₹35 ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2017 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਰਾਇਲ ਚੈਲੰਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਟੀਮ ਨੇ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ। 2020 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਜ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖਮੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਮਿਤ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।

ਉਸਨੇ 8 ਜਨਵਰੀ 2018 ਨੂੰ 2017-18 ਜ਼ੋਨਲ ਟੀ-20 ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 11 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ 2019-20 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 27 ਸਾਲਾ ਅਨਕੈਪਡ ਲੈੱਗ ਸਪਿਨਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਦੂਬੇ ਨੂੰ ਅਮਿਤ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਂਗਲੀ ਦੀ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਆਈਪੀਐਲ 2020 ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਨਗਰਹੋਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ

**ਨਾਗਰਾਹੋਲ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ** (ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ (ਨਾਗਰਹੋਲ) ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਕੋਡਾਗੂ ਜ਼ਿਲੇ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਸ ਪਾਰਕ ਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ 37ਵਾਂ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨੀਲਗਿਰੀ ਬਾਇਓਸਫੇਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਨੀਲਗਿਰੀ ਸਬ-ਕਲੱਸਟਰ 6,000 ਹੈ। ਪੂਰੇ ਨਾਗਰਹੋਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਸਮੇਤ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ।

ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਜੰਗਲ, ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜੀਆਂ, ਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝਰਨੇ, ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ, ਗੌਰ, ਭਾਰਤੀ ਹਾਥੀ, ਭਾਰਤੀ ਚੀਤਾ, ਚਿਤਲ ਅਤੇ ਸਾਂਬਰ ਹਿਰਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਇਹ ਪਾਰਕ ਬ੍ਰਹਮਗਿਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵੱਲ ਫੈਲਦੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲਹੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ 12°15'37.69"N ਅਤੇ ਲੰਬਕਾਰ 76°17'34.4"E ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਾਰਕ  ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਦੀਪੁਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਾਬਿਨੀ ਸਰੋਵਰ ਦੋ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਕ ਦੀ ਉਚਾਈ  ਤੱਕ ਹੈ । ਇਹ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ  ਹੈ  ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਤੋਂ220 ਤੋਂ&nbsp;km (137&nbsp;mi)ਹੈ।

### ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ 
ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ  ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮਨਤੀਰਥ ਨਦੀ, ਸਰਤੀ ਹੋਲ, ਨਗਰ ਹੋਲ, ਬਾਲੇ ਹਲਾ, ਕਬਿਨੀ ਨਦੀ, ਚਾਰ ਸਦੀਵੀ ਧਾਰਾਵਾਂ, 47 ਮੌਸਮੀ ਧਾਰਾਵਾਂ, ਚਾਰ ਛੋਟੀਆਂ ਸਦੀਵੀ ਝੀਲਾਂ, 41 ਨਕਲੀ ਟੈਂਕ, ਕਈ ਦਲਦਲ, ਤਰਕਾ ਡੈਮ ਅਤੇ ਕਾਬਿਨੀ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਬਨਸਪਤੀ 
thumb| ਨਾਗਰਹੋਲ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ
ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਨਮੀਦਾਰ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਗ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੀ ਲੱਕੜ *ਦਾਲਬਰਗੀਆ* *ਲੈਟੀਫੋਲੀਆ* ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੇਂਦਰੀ ਦੱਖਣ ਪਠਾਰ ਸੁੱਕੇ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਲਾ ਨੀਲ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੰਡੇਦਾਰ ਵਾਟਲ ਹਨ। ਯੂਜੀਨੀਆ ਜੀਨਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਉਪ-ਮੌਂਟੇਨ ਵੈਲੀ ਦਲਦਲ ਜੰਗਲ ਹਨ।

## ਜੀਵ 
thumb| ਨਾਗਹੋਲ, ਮੈਸੂਰ ਵਿਖੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਲੇਟੀ ਲੰਗੂਰ

## ਹਵਾਲੇ