open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਗਰਟੀ ਬਰਾਊਨ

**ਗਰਟੀ ਬਰਾਊਨ ਮੂਰ** (ਜਨਮ **ਗਿਲਬਰਟਾ ਗਰਟਰੂਡ ਚੇਵਾਲੀਅਰ**, 23 ਅਗਸਤ, 1878-24 ਫਰਵਰੀ, 1934) ਇੱਕ ਵੌਡੇਵਿਲ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਬਰਾਊਨ 1898 ਦੀ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਸਮਥਿੰਗ ਗੁੱਡ-ਨੀਗਰੋ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ 2018 ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
1900 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸੰਘੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਟੀ ਬਰਾਊਨ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਦਾ ਜਨਮ 1878 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸੋਗ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਨੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੌਡੇਵਿਲ ਅਤੇ ਮਿਨਸਟਰਲ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਸੇਂਟ ਸਟਲ (1870-1932) ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਸਟਲ, ਬਰਾਊਨ ਅਤੇ ਜੌਨ ਅਤੇ ਮੌਡ ਬਰੂਸਟਰ ਨੇ "ਦ ਰਾਗ-ਟਾਈਮ ਫੋਰ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕੇਕਵਾਕ ਡਾਂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ।[4] 1899 ਵਿੱਚ, ਸਟਲ ਅਤੇ ਬਰਾਊਨ ਨੂੰ ਵੌਡੇਵਿਲ ਵਿੱਚ "ਟੂ ਰੀਅਲ ਰੈਗਟਾਈਮ ਕੂਨਜ਼" ਵਜੋਂ ਬਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਲਗਭਗ 1906 ਤੋਂ 1915 ਤੱਕ, ਗਰਟੀ ਬਰਾਊਨ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਪੇਕਿਨ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸਟਾਕ ਪਲੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 1915 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਕੌਫੀ ਐਂਡ ਗਰਲਜ਼ ਆਫ਼ ਆਲ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ" ਵਰਗੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਬਰਾਊਨ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 1915 ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਟਿਮ ਮੂਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕਰੀਅਰ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੱ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਟਿਮ ਅਤੇ ਗਰਟੀ ਮੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਲਡ, ਜੋਡ਼ੇ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਹਵਾਈ ਟਾਪੂਆਂ, ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵੌਡੇਵਿਲ ਸਰਕਟਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ "ਅਸਧਾਰਨ ਚੁਸਤ" ਜੋਡ਼ੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1920 ਤੋਂ 1924 ਤੱਕ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਟਾਕ ਕੰਪਨੀ, ਦ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਫੋਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਡੁਡਲੀ ਅਤੇ ਵਾਡੇਵਿਲ ਸਰਕਟਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਸੰਨ 1923 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁੰਮ ਚੁੱਪ ਫ਼ਿਲਮ 'ਹਿਜ ਗ੍ਰੇਟ ਚਾਂਸ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸਟਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਮ ਮੂਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਰਟੀ, 1925 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ ਕਾਮੇਡੀ ਲੱਕੀ ਸਾਂਬੋ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੌਡਵੇ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 1925 ਤੋਂ 1927 ਤੱਕ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਐਡਵਰਡ ਈ. ਡੇਲੀ ਦੇ ਹਿੱਟ ਸ਼ੋਅ, ਰਰੀਨ ਟੂ ਗੋ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਬਰਲੇਸਕ ਵ੍ਹੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਸੰਨ 1927 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦ *ਸਾਊਥਲੈਂਡ ਰੈਵੀਊ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸੰਨ 1928 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ, ਬ੍ਰੋਂਜ਼ ਬੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ 1928 ਦੇ ਲਿਊ ਲੇਸਲੀ ਦੇ ਬਲੈਕਬਰਡਜ਼ ਦੇ ਸਟਾਰ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਵਜੋਂ ਮੰਗਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਰਟੀ ਸਿਰਫ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਂ ਮੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1934 ਵਿੱਚ ਹਾਰਲੇਮ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਨਮੂਨੀਆ ਕਾਰਨ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1934
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1878
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸੋਨੀਆ ਨਾਸਰੀ ਕੋਲ

**ਸੋਨੀਆ ਨੈਸਰੀ ਕੋਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sonia Nassery Cole;** ਜਨਮ 1965) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ-ਜਨਮ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸੋਨੀਆ ਨਸਰੀ ਕੋਲ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਬੁਲ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ 1979 ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਈ।

ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੋਨਾਲਡ ਰੀਗਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੌਂ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਮਦਦ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। 

## ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕੰਮ 
ਕੋਲ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਰਲਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ, ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਕੋਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਗਾਇਕਾ ਨੈਟਲੀ ਕੋਲ ਨਾਲ ਵੀ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਫਗਾਨ ਵਰਲਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਹੈਨਰੀ ਕਿਸਿੰਗਰ, ਮੋਨਾਕੋ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਲਬਰਟ, ਐਨੇ ਹੇਚੇ ਅਤੇ ਸੂਜ਼ਨ ਸਾਰੈਂਡਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ।

## ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੋਲ ਨੇ 1994 ਤੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ *ਦ ਬ੍ਰੈੱਡ ਵਿਨਰ ਦਾ* ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ *ਦ ਬਲੈਕ ਟਿਊਲਿਪ ਨੂੰ* 83ਵੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਂਟਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਬੋਸਟਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਬੇਵਰਲੀ ਹਿਲਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਅਤੇ ਸੈਲੇਂਟੋ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ "ਸਰਬੋਤਮ ਤਸਵੀਰ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।

ਇਹ ਫਿਲਮ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 23 ਸਤੰਬਰ, 2010 ਨੂੰ ਅਰਿਆਨਾ ਸਿਨੇਮਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਟੋ ਬੇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਸਨੈਗਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਆਬਜ਼ਰਵਰ, NBC, ਅਤੇ ABC ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ ਮਿਲੀ।

ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ *ਆਈ ਐਮ ਯੂ* (2019) ਤਿੰਨ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਹੈ।

## ਲੇਖਕ 
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੇਨ ਸੈਂਟਰ ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਫ੍ਰੀਡਮ ਟੂ ਰਾਈਟ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਕੋਲ ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, "ਕੀ ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ?" ਹੈ

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਬੇਵਰਲੀ ਹਿਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਐਚ. ਕੋਲ ਤੋਂ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।

ਉਹ 4 ਦਸੰਬਰ, 2006 ਨੂੰ "ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਮਾਨਤਾ" ਪੁਰਸਕਾਰ, "ਅਫ਼ਗਾਨ ਅਮਰੀਕਨ ਸਿਸਟਰਹੁੱਡ ਅਵਾਰਡ" ਅਤੇ 7 ਜੂਨ, 2012 ਨੂੰ "ਯੂਐਨ ਵੂਮੈਨ ਟੂਗੈਦਰ ਅਵਾਰਡ" ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਕੋਲ ਜੋਡੀ ਸੋਲੋਮਨ ਸਪੀਕਰਸ ਬਿਊਰੋ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰਜੁਮੰਦ ਸ਼ਾਹੀਨ

**ਅਰਜੁਮੰਦ ਸ਼ਾਹੀਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Arjuman Shaheen;** ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1953 ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ) ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੀਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਹੀਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਅਰਜੁਮੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1953 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ ਜ਼ੈਦੀ, ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਜ਼ੈਦੀ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟਰ ਯਾਸਮੀਨ ਵਸਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਾਹੀਨ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸਥਾਨਕ ਖਬਰਾਂ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ ਰੀਡਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਖੇਡ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਵੀ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ *ਪੀਟੀਵੀ ਖਬਰਨਾਮਾ* ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖ਼ਬਰਾਂ ਬਾਰੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ ਜੋ 1978 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਿਲਾਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਹੀਨ ਨੇ *ਖਬਰਨਾਮਾ* ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਰੀਡਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 

1982 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ *ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟਰ* ਲਈ *ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ* ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਤਮਘਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ *ਮੌਸਮ ਕੀ ਬਾਰਿਸ਼* ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ *ਬੀ ਮੌਸਮ ਕੀ ਬਾਰਿਸ਼* ਲਿਖੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਹੀਨ ਨੇ ਮਜ਼ਾਹਿਰ ਜ਼ੈਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਅਜ਼ਰਾ ਅਸਗਰ ਇੱਕ ਨਵੀਨ ਲੇਖਕ ਹੈ। 

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਨਿਊਜ਼ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ 
## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਨਾਸਿਰ ਖਾਨ ਅਫਰੀਦੀ

**ਨਾਸਿਰ ਖਾਨ ਅਫਰੀਦੀ** (ਉਰਦੂ: ناصر خان آفریدی) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਹਾਜੀ ਮੋਮੀਨ ਖਾਨ ਅਫਰੀਦੀ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਐਨਏ-46 (ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ-11)  ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 4,135 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

2014 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੋਣ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਚੋਣ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੁਨਖ਼ਵਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਸ਼ਰਫ ਅੱਬਾਸੀ

**ਅਸ਼ਰਫ਼ ਅੱਬਾਸੀ** (ਉਰਦੂ: اشرف عباسی;  ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਜ਼ੁਲਫ਼ਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਅਤੇ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। ਉਹ 1962 ਤੋਂ 1965 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਪੀਪੀਪੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅੱਬਾਸੀ ਨੇ 1940 ਵਿੱਚ ਡੀ. ਜੇ. ਕਾਲਜ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਡਾਓ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਐਮ. ਬੀ. ਬੀ. ਐਸ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅੱਬਾਸੀ ਨੇ ਲਰਕਾਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਲੀਨਿਕ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲਰਕਾਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 4 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਲੀਦ, ਲਰਕਾਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਫਦਰ ਅਲੀ ਅੱਬਾਸੀ, ਜੋ ਪੀਪੀਪੀ ਸੈਨੇਟਰ ਬਣੇ, ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਅੱਵਾਸੀ (ਸਾਬਕਾ ਐਮਪੀਏ ਸਿੰਧ ਅਸੈਂਬਲੀ) ਅਤੇ ਅਖ਼ਤਰ ਅਲੀ ਅੱਬੀਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅੱਬਾਸੀ 1962 ਤੋਂ 1965 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪੀਪੀਪੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਬਣੀ, 1973 ਤੋਂ 1977 ਅਤੇ ਫਿਰ 1988 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਲਰਕਾਨਾ ਕੈਂਪਸ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਮਸ਼ੋਰੋ, ਸਿੰਡੀਕੇਟਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ 1996 ਵਿੱਚ ਮਦਰਜ਼ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਅੱਬਾਸੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ 'ਜੈਕੇ ਹਲਾਨ ਹੈਕਲਿਯੂਨ' ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਲਿਖੀ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
* *ਜੈਕੇ ਹਲਾਨ ਹਾਇਕਲਿਯੂਨ* ("ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਇਕੱਲੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ") 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਮਰੀਅਮ ਗਨੀ

**ਮਰੀਅਮ ਗਨੀ** (ਪਸ਼ਤੋ/ਦਾਰੀ مریم غنی) (ਜਨਮ 1978) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ-ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਰੀਅਮ ਗਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 1978 ਵਿੱਚ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਅਫਗਾਨ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨੀ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਸ਼ਰਫ ਗਨੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਰੁਲਾ ਸਾਡੇ, ਇੱਕ ਲੇਬਨਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ। ਗ਼ਨੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2002 ਤੱਕ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੇ ਉਪਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਗਨੀ ਨੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਮੈਨਹੱਟਨ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਗਨੀ ਇੱਕ ਆਈਬੀਮ ਨਿਵਾਸੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੈਨਿੰਗਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
2004 ਤੋਂ, ਗਨੀ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਚਿਤਰਾ ਗਣੇਸ਼ ਨਾਲ "ਇੰਡੈਕਸ ਆਫ਼ ਦ ਡਿਸਅਪੀਅਰਡ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਲਟੀ-ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 9/11 ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ, 'ਤੁਸੀਂ ਅਲੋਪ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋ? "*ਤੁਸੀਂ ਅਲੋਪ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?*, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ  ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਟ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਰੇਡੀਓ ਕਲਿੱਪਾਂ ਦੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਟ੍ਰਾਂਸਮੀਡੀਅਲ ਬਰਲਿਨ (2003) ਲਿਵਰਪੂਲ (2004) ਈ. ਐਮ. ਏ. ਪੀ. ਸਿਓਲ (2005) ਟੇਟ ਮਾਡਰਨ ਲੰਡਨ (2007) ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ (2008) ਬੀਜਿੰਗ (2009) ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਜਾਹ (2009) ਵਿਖੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਇੰਡੈਕਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਈਕ ਵਾਟਰ ਫਰੌਮ ਏ ਸਟੋਨ ਇੱਕ 2013 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗਨੀ ਨੂੰ ਸਟਾਵੈਂਜਰ, ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਹੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਸੀ ਜਾਂ ਫਰਗੂਸਨ, ਮਿਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ 2014 ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2014 ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਦ ਟ੍ਰੈਸਪਾਸਰਜ਼, ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਨੀ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਲਾ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਨੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਖਾਡ਼ੀ ਲੇਬਰ ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਲਿਖਦੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕਾਲਤ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਫਗਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ 1978 ਅਤੇ 1991 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁਡ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਰਕਾਈਵਿਸਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਰੇਡੀਓ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕੋਲ "ਵਿਆਪਕ ਧਿਆਨ ਦੇ ਯੋਗ ਆਡੀਓਵਿਜ਼ੁਅਲ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਮੀਰ ਪੁਰਾਲੇਖ ਹੈ". ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।

ਗਨੀ ਦੀ ਫੀਚਰ-ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਵਾਟ ਵੀ ਲੈਫਟ ਅਨਫਿਨਿਸ਼ਡ' 1978 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਬਣੀਆਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਅਫਗਾਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਹੈ। *ਆਰਟ ਫੋਰਮ* ਨਾਲ 2021 ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਗਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਵਾਟ ਵੀ ਲੈਫਟ ਅਨਫਿਨਿਸ਼ਡ' ਨੂੰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਸਥਿਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਦੌਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ, ਅਧੂਰੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਧੂਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕਰ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਤੱਕ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਹਮੀਦਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ

**ਹਮੀਦਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਆਲੀ ਬੋਗਰਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਲੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਬੋਗਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1962 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਨਿਰਵਿਰੋਧ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਲੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਬੋਗਰਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਲੇਬਨਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਆਲੀਆ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਮੀਦਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸੀ।

### ਮੌਤ 
ਬੇਗਮ ਹਮੀਦਾ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਰਹੱਸਮਈ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੇਗਮ ਡੌਲੀ ਆਜ਼ਾਦ

**ਕਮਰ ਜਹਾਂ ਸੇਕੰਦਰਾ ਬੇਗਮ**, **ਬੇਗਮ ਡੌਲੀ ਆਜ਼ਾਦ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਬੋਗਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਢਾਕਾ ਨਵਾਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਖਵਾਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 19 ਨਿਊ ਐਸਕਾਟਨ ਰੋਡ, ਰਮਨਾ ਥਾਣਾ, ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਾਦ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1949 ਵਿੱਚ, ਆਜ਼ਾਦ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੁਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਸਮਿਤੀ ਬਣ ਗਈ) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 1968 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ 5ਵੀਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਹ 1965 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਚੌਥੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। ਸੰਨ 1966 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਚੀਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 'ਯੂਨਿਟੀ ਇਜ਼ ਸਟ੍ਰੈਂਥ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੇਰਾਜੁਦੀਨ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅਲ-ਬਦਰ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994
ਕੁੰਤਲਾ ਘੋਸ਼ ਦਸਤੀਦਾਰ

**ਕੁੰਤਲਾ ਘੋਸ਼ ਦਸਤੀਦਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kuntala Ghosh Dastidar;** 23 ਜੂਨ 1962) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1981 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੀਫਾ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 1981 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਲਿਕ, ਮਿਨਾਤੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਜੂਡੀ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਹਨ। ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਚਿੰਗ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਰੈਫਰੀ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਰੈੱਡ ਲਾਈਟ ਖੇਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਚ ਕਰਨ ਲਈ 'ਬੰਧੂ ਕਲੈਕਟਿਵ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕੁੰਤਲਾ ਦਾ ਘਰ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਪਾਰਕ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਸੁਜੀਤ ਘੋਸ਼ ਦਸਤੀਦਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਵਾਨ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ 'ਦੁਰਗਾ' ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਮਿਲੀ ਪਰ ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੂਨ 1975 ਵਿੱਚ, ਪੀ.ਕੇ. ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਰਤੀ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁੰਤਲਾ ਉਸ 150 ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ 16-ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦਿਨ ਨਿਕਲੀ। ਕੁੰਤਲਾ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੇਡਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
* ਉਹ 1979 ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 1981 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ।
* ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੱਤਾ ਦੇ ਨਾਲ 1981 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਲ ਸਟਾਰਜ਼ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 
* ਉਸਨੇ 1994-95, 1998-99 ਅਤੇ 2000-02 ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਬੰਗਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਇੰਸ੍ਟਾਗ੍ਰਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਸੁਜਾਤਾ ਕਰ

**ਸੁਜਾਤਾ ਕਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sujata Kar;** ਜਨਮ 13 ਮਈ 1980)  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੋਚ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਭੂਮੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਵੂਮੈਨ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਿਆ।  ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕਾਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਜਾਦਵਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਫਰਵਰੀ 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ TSV Crailsheim ਦੁਆਰਾ ਜਰਮਨ ਬੁੰਡੇਸਲੀਗਾ ਦੂਜੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ।  ਉਸਨੇ ਅਲਪਨਾ ਸੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਸਹੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

2001 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਕਲੱਬ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਮਹਿਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਜਿੱਤੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
### ਖਿਡਾਰੀ 
**ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ**

* ਕਲਕੱਤਾ ਮਹਿਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ : 2001 

### ਮੈਨੇਜਰ 
**ਤਾਲਤਲਾ ਦੀਪਤੀ ਸੰਘਾ**

* ਕਲਕੱਤਾ ਮਹਿਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ : 2017 

**ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ**

* ਕਲਕੱਤਾ ਮਹਿਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ : 2022–23 

**ਸ਼੍ਰੀਭੂਮੀ**

* ਕਲਕੱਤਾ ਮਹਿਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ : 2023-24

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* AIFF ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਮਿਸ਼ੇਲ ਕਾਸਟਾਨਾ

**ਮਿਸ਼ੇਲ ਮਾਰਗਰੇਟ ਕਾਸਟਨਹਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Michel Margaret Castanha;** ਜਨਮ 23 ਦਸੰਬਰ 1992) ਗੋਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਫੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕਾਸਟਨਹਾ ਕਰਟੋਰਿਮ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਡੀਲਾਈਨ ਕਲੱਬ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਾਸਟਨਹਾ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-17 ਨੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ, ਕਾਸਟਨਹਾ ਨੇ 2016 ਅਤੇ 2017 ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਰਸ਼ ਸੌਕਰ ਲਈ ਖੇਡੀ। ਕਾਸਟਨਹਾ ਨੇ IWL ਵਿੱਚ ਗੋਕੁਲਮ ਕੇਰਲਾ FC ਨਾਲ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨ ਬਿਤਾਏ ਹਨ ਅਤੇ 2019 ਅਤੇ 2022 ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੇਥੂ ਐਫਸੀ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡੀ ਜੋ 2021 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ।

ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ AFC ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਸੈਫ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 2022 AFC ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਕੋਵਿਡ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹਟ ਗਈ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਏਐਫਸੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਰਾਉਂਡ II ਜੋ ਕਿ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਲਈ 30 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਇੰਡੀਆ ਕੈਂਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
**ਭਾਰਤ**

* ਸੈਫ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ : 2019
* ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ: 2019

**ਗੋਕੁਲਮ ਕੇਰਲਾ**

* ਇੰਡੀਅਨ ਵੂਮੈਨ ਲੀਗ : 2019-20, 2022-23

**ਸੇਠੁ**

* ਇੰਡੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ ਦੀ ਉਪ ਜੇਤੂ: 2021–22

**ਪੰਜਿਮ ਫੁਟਬਾਲਰਸ**

* ਗੋਆ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ : 2017

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੁਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਮਿਸ਼ੇਲ ਕਾਸਟਨਹਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਅਸਤਮ ਓਰਾਓਨ

**ਅਸਤਮ ਓਰਾਓਂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Astam Oraon;** ਜਨਮ 5 ਫਰਵਰੀ 2005) ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸ਼ਾ ਐਫਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਫੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੀਫਾ ਅੰਡਰ -17 ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਡਰ-17 ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਅਸਤਮ ਓੜਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਅਸਤਮ ਓਰਾਓਂ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਗੁਮਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬਿਸ਼ੂਨਪੁਰ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਨਾਰੀ ਗੋਰਾਟੋਲੀ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀਰਾਲਾਲ ਓਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਟਾਈਲਾਂ ਵਾਲੀ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੀਂਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਸ਼ੀਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੇਂਟ ਕੋਲੰਬਸ ਕਾਲਜੀਏਟ ਸਕੂਲ, ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਟੈਚਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਯੋਜਨਾ (SPKSY) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਜੋ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਚ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਵੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਰੁਕਣਾ ਪਿਆ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਖੇਡ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਰਲਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੋਚ ਸੋਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਡੀਆ ਕੈਂਪ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-17 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
**ਉੜੀਸਾ**

* ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ : 2023–24 

**ਕਿੱਕਸਟਾਰਟ**

* ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ ਉਪ ਜੇਤੂ: 2022–23  

**ਲਾਰਡਜ਼ ਐੱਫ.ਏ**

* ਕੇਰਲ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ : 2022-23

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਮੂਸਾ

**ਜੈਨੀਫਰ ਮੂਸਾ** (11 ਨਵੰਬਰ 1917-12 ਜਨਵਰੀ 2008) ਆਇਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਰਸ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਮੂਸਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਣੀ" ਅਤੇ "ਮਮੀ ਜੈਨੀਫ਼ਰ" ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਮੂਸਾ ਦਾ ਜਨਮ **ਬ੍ਰਿਜੇਟ ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਵ੍ਰੇਨ** ਵਜੋਂ ਟਾਰਮਨਜ਼, ਕਾਊਂਟੀ ਕੈਰੀ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1917 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਲਈ ਆਇਰਲੈਂਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 1939 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕੁਨ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁਹੰਮਦ ਈਸਾ ਦੇ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁਹੱਮਦ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਕਾਜ਼ੀ ਮੂਸਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕਲਾਤ ਦੇ ਖਾਨ (ਵਰਤਮਾਨ ਕਲਾਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਦਾ ਸੀ। ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਮੂਸਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਕਾਜ਼ੀ ਮੂਸਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਜਹਾਨ ਜ਼ੇਬਾ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਜੋਡ਼ਾ 1948 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਮੂਸਾ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, "ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸੀ&#x2D; ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਮੈਂ ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ. ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਬਣ ਗਿਆ... ਮੈਂ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ. ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਥੇ ਸੀ।

1956 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਕਾਜ਼ੀ ਮੂਸਾ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਮੂਸਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਿਸ਼ਿਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਖਾਨ ਅਬਦੁਲ ਵਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 1970 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1970 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਦ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦੀ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਨਾਲ ਝਡ਼ਪ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਮੂਸਾ ਨੇ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ 'ਇੱਕ ਚਲਾਕ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਆਦਮੀ' ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲੱਗਿਆ।

## ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮ 
ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਰਫ ਜਹਾਂਗੀਰ ਕਾਜ਼ੀ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਹੈ।

ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਮੂਸਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਮਮੀ ਜੈਨੀਫ਼ਰ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਇਸ ਬੇਹੱਦ ਗਰੀਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 'ਪਿਸ਼ਿਨ ਮਹਿਲਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, "ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੀ ਮਾਡ਼ੀ ਉਰਦੂ ਨਾਲ ਵੀ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਾਰੇ ਜਿੰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁਣ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ।"

ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਮੂਸਾ 12 ਜਨਵਰੀ 2008 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 60 ਸਾਲ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ

**ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sitara Achakzai;** ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ **ਅਚਕਸਾਈ** ) (1956/1957 – 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਫਗਾਨ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। "ਅਚਕਜ਼ਈ" ਦੁਰਾਨੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪ-ਕਬੀਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਹਰੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਮੌਤ 
ਮਲਾਲਈ ਕੱਕੜ ਅਤੇ ਸਫੀਆ ਅਮਾਜਾਨ ਵਾਂਗ, ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। 52 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਨੂੰ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਾਈਕਲ ਜੀਨ, ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ, ਨੇ ਕਿਹਾ:

## ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ: 
*"ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਔਰਤ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ... [ਮੈਂ] ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ; ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਲੜਿਆ।"* (ਅਜਮਲ ਮਾਈਵੰਦ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਚਕਜ਼ਈ ਦੇ ਭਤੀਜੇ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਚਕਜ਼ਈ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਨੋਟਿਸ 
* ਅਚਕਜ਼ਈ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਨੋਟਿਸ 
* ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ 'ਤੇ ਸੀਬੀਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ
* ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ
* ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ 'ਤੇ *ਗਲੋਬ ਅਤੇ ਮੇਲ* ਰਿਪੋਰਟ
* ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ 'ਤੇ *ਸਟਾਰ ਦੀ* ਰਿਪੋਰਟ
* *ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ* : "ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ, ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦ"
* ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ  ਵਿੱਚ ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਕਜ਼ਈ ਦੇ ਲਾਈਵ ਬਾਰੇ
* *ਸਿਡਨੀ ਮਾਰਨਿੰਗ ਹੇਰਾਲਡ* ਵਿੱਚ ਹੈਲਨ ਇਰਵਿੰਗ ਦੁਆਰਾ "ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਣ ਦਿਓ"
ਮਾਲੀਹਾ ਜ਼ੁਲਫਾਕਾਰ

**ਮਾਲੀਹਾ ਜ਼ੁਲਫਾਕਰ** (ਜਨਮ 1961) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ 2006 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਜ਼ੁਲਫਾਕਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 1961 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰੌਨਸ਼ਵੀਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵੈਸਟਰਨ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਸਿਨਸਿਨਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੈਡਰਬੋਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੀ. ਏ., ਐਮ. ਏ. ਅਤੇ ਪੀਐਚ. ਡੀ. ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਜ਼ੁਲਫਾਕਰ ਨੇ 1979 ਤੱਕ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪਡ਼ਾਇਆ। ਸੋਵੀਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਖੇਪ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਅਮੈਰੀਕਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟਸ ਇਨ ਦ ਯੂ. ਐੱਸ. ਏ. ਐਂਡ ਜਰਮਨੀ 1998 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ੁਲਫਾਕਾਰ ਨੇ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ 2002 ਦੇ ਲੋਯਾ ਜਿਰਗਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਜੋ ਉਸ ਨੇ 2010 ਤੱਕ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਦੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਨਸੀਮ ਜਹਾਂ

**ਨਸੀਮ ਜਹਾਂ** (ਜਨਮ: **ਨਸੀਮ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼**, ਵਿਆਹੁਤਾ ਨਾਮਃ **ਨਸੀਮ ਅਕਬਰ ਖਾਨ**) ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜਨਰਲ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਣਜਾਣ ਸੀ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਨਸੀਮ ਜਹਾਂ ਬਾਗਬਾਨਪੁਰਾ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਮੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਜਹਾਂਆਰਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਨਸੀਮ ਜਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਬਾਗਬਾਨਪੁਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਜਹਾਂਆਰਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਦੋਵੇਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ੇਫੀ ਵੀ ਸਨ।ਬੇਗਮ ਜਹਾਂਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪਰਦਾ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵਜੋਂ ਗੋਲ ਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਨਸੀਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਮੁਮਤਾਜ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਉਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਨਸੀਮ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਮੀਆਂ ਇਫਤਿਖਾਰੂਦੀਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸਰਦਾਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਖਾਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨਾਲ 12 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਇਫਤਿਖਾਰੂਦੀਨ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਗੁਪਤ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਨਸੀਮ ਨੇਡ਼ਿਓਂ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਅਨਵਰ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, ਕਬਾਇਲੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਖਵਾਜਾ ਅਬਦੁਰ ਰਹੀਮ, ਸਰਦਾਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ ਕਿ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਬੂਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਗਵਾਹ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ (ਮੁਮਤਾਜ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼) ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੂੰ ਨੇਤਾ ਬਣਨ ਲਈ "ਸਪਾਂਸਰ" ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਜ਼ਰੀ ਸਰਫਰਾਜ

**ਬੇਗਮ ਜ਼ਰੀ ਸਰਫ਼ਰਾਜ਼** (28 ਜੁਲਾਈ 1923-27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2008) ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ (ਹੁਣ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਜ਼ਰੀ ਸਰਫ਼ਰਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੁਲਾਈ 1923 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਹੁਣ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ) ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਰਫ਼ਰਾਜ਼ ਖਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਹ 3 ਬਚੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਮੀਰ ਅਫਜ਼ਲ ਖਾਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਜੋ ਕਿ ਐਨਡਬਲਯੂਪੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੈਨੇਟਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਰਾ ਸ੍ਰੀ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਸਰਫ਼ਰਜ਼ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਪਾਰੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੰਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਰਦਾਨ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਲਗਭਗ 1943 ਤੋਂ 1944 ਤੱਕ, ਬੇਗਮ ਜ਼ਰੀ ਸਰਫ਼ਰਾਜ਼ ਨੇ ਮਰਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਜ਼ ਅਤੇ ਡਿਸਟਿਲਰੀ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਉੱਦਮੀ ਉੱਦਮ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 1945 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

1947 ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਨੇਤਾ ਬਣੀ ਰਹੀ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ।

## ਬਾਅਦ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹੱਕ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 1985 ਵਿੱਚ 15 ਮੈਂਬਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਦ ਸਟੇਟਸ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੁਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏ. ਪੀ. ਡਬਲਿਊ. ਏ.) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੈੱਡ ਕ੍ਰਿਸੈਂਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਵਿਕਰ ਉਨ ਨਿਸਾ ਨੂਨ, ਡਾ. ਅੱਤਿਆ ਇਨਾਇਤੁੱਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ।

ਜ਼ਰੀ ਸਰਫ਼ਰਾਜ਼ ਦੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਵਿੱਚ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਲੈਲੂਮਾ ਅਹਿਮਦੀ

**ਲੈਲਾ ਅਹਿਮਦੀ** (ਫ਼ਾਰਸੀ: ليلما احمدي, ਜਨਮ 1964) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਫਗਾਨ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1964 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਪੰਜਸ਼ੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਟੈਕਨੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ, ਫਿਰ 2002 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।1981 ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਪ੍ਰਸਾਰਕ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਯਾ ਜਿਰਗਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੀਡੀਆ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ "ਸ਼ਾਇਸਤਾ" ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਵਹੀਦਾ ਅਮੀਰੀ

**ਵਹੀਦਾ ਅਮੀਰੀ** ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ 100 ਵੂਮੈਨ 2021 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਅਮੀਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਬੁਲ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਸ਼ੀਰ ਭੱਜ ਗਏ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਮੀਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਅਮੀਰੀ 15 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ 11 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਸੱਤਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰ ਕਾਬੁਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮੀਰੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਲਈ ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਉਲਟ। ਕਾਬੁਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਅਮੀਰੀ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮੀਰੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ "ਏ ਰੂਮ ਆਫ਼ ਵਨਜ਼ ਓਨ" ਪਡ਼੍ਹਿਆ। ਅਮੀਰੀ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਚੀ ਸਬਜ਼ੀ, ਇਲਾਇਚੀ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਅਫਗਾਨ ਹਰੀ ਚਾਹ ਬਾਰੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਐਕਟਿਵਵਾਦ 
ਤਾਲਿਬਾਨ 15 ਅਗਸਤ 2021 ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਅਮੀਰੀ ਕੰਮ ਤੇ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ "ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਲਡ਼ਨ ਦੀ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਲਹਿਰ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਥੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਡ਼ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਅਮੀਰੀ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਕਈ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮੀਰੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 18 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਬੋਲਣਾ ਪਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ। ਅਮੀਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਕਾਰਨ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਦੋਂ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਫਗਾਨ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਟੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਮੀਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕਰਨ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।[2] ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਛੱਡਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫਰੈਸ਼ਟਾ ਕਰੀਮ

**ਫਰੈਸ਼ਤਾ ਕਰੀਮ** (ਜਨਮ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਾਬੁਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ *ਚਾਰਮਾਗਜ਼* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਰੀਮ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ 1992 ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਕ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਕਰੀਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਸੋਮਰਵਿਲੇ ਕਾਲਜ) ਤੋਂ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਰੀਮ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਕਾਬੁਲ ਅਧਾਰਤ ਐਨਜੀਓ, *ਚਾਰਮਾਗਜ਼* ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਗਠਨ ਅਣਵਰਤੀਆਂ ਜਨਤਕ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਚੇ ਪਡ਼੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਲਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।

ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਰੀਮ ਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 17 ਨਵੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ, ਕਰੀਮ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾਃ "ਸਾਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ... ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।

2023 ਤੱਕ, ਕਰੀਮ ਨੇ ਮਲਾਲਾ ਫੰਡ ਲਈ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2023 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਮੀਡੀਆ ਐਕਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
2019 ਵਿੱਚ, ਕਰੀਮ ਨੂੰ ਮੈਕਸ-ਹਰਮਨ-ਪ੍ਰੀਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫੋਰਬਸ 30 ਅੰਡਰ 30 ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਖਾਰੋਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ (ਉਸ ਸਾਲ ਦਸ ਹੋਰ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਲੈਕਸੀ ਨਵਲਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਹਾਂਆਰਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼

ਬੇਗਮ **ਜਹਾਂਆਰਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼** (ਜਾਂ ਜਹਾਨ ਆਰਾ ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼, 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1896&#x2D; ਨਵੰਬਰ 1979) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ੇਫੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਈਨ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਜਹਾਂਆਰਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਬਾਗਬਾਨਪੁਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰੈਨ ਮੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੰਨ 1918 ਵਿੱਚ, ਜਹਾਂਆਰਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਵੁਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। 1935 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾਈ ਮਹਿਲਾ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1930 ਦੀ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਤੇ ਰਾਧਾਬਾਈ ਸੁੱਬਾਰਾਇਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸਨ-ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਲਈ ਅਸਫਲ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ।

ਸੰਨ 1937 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਮੈਡੀਕਲ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1938 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਉਪ-ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। 1942 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੇ ਲੀਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਪਰੀਸ਼ਦ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ 1946 ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਸਾਲ ਉਹ ਐਮ. ਏ. ਇਸਪਹਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਅਵੱਗਿਆ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਵੁਮੈਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਅਨ ਮੁਸਲਿਮ ਵੁਮੈਂਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੀ।

## ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 
ਜਹਾਂਆਰਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ 27 ਨਵੰਬਰ 1979 ਨੂੰ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨਃ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਸੀਨੀਅਰ, ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਮਆਈਟੀ) ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਨਸੀਮ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ (ਨਸੀਮ ਜਹਾਂ) ਜੋ ਜਨਰਲ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੁਮਤਾਜ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜੀ, ਜੋ 1948 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜਹਾਂਆਰਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਸਹਾਇਤਾ' ਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1896
ਲੈਲਾ ਹੈਦਰੀ

**ਲੈਲਾ ਹੈਦਰੀ** (ਜਨਮ 1978) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ ਮਦਰ ਕੈਂਪ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਸ਼ਾ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੇਂਦਰ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਬੁਲ ਕੈਫੇ ਤਾਜ ਬੇਗਮ ਦੀ ਵੀ ਮਾਲਕ ਹੈ ਜੋ ਮਦਰ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਜ ਬੇਗਮ ਉੱਤੇ ਅਕਸਰ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋਡ਼ਦਾ ਹੈ ਕੈਫੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਖਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੈਦਰੀ 2018 ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਲੈਲਾ ਐਟ ਦ ਬ੍ਰਿਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2021 ਦੀ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਹੈਦਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1978 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਵੇਟਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੰਚ ਇਰਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਬਾਲ ਲਾਡ਼ੀ, ਹੈਦਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜੋਡ਼ੇ ਦੇ ਕੁੱਲ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਕਲਾਸਾਂ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਹੈਦਰੀ ਨੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਹੈਦਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਰਹੇ।

### ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ 
ਹੈਦਰੀ 2009 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਦਰ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹੈਦਰੀ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੈਦਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਰ ਦਾ ਸਕਾਰਫ਼ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਦੀ, ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਉੱਦਮੀ ਹੈ।

ਹੈਦਰੀ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖਤਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

2019 ਵਿੱਚ, ਹੈਦਰੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਓਸਲੋ ਫਰੀਡਮ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਪੀਕਰ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ 2021 ਦੀ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਜ਼ਾਰਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਲਵਾਸ਼ਾ ਹਸਨ

thumb|ਜੁਲਾਈ 2022 ਵਿੱਚ ਪਲਵਾਸ਼ਾ ਹਸਨ
**ਪਲਵਾਸ਼ਾ ਹਸਨ** (ਦਾਰੀ/ਪਸ਼ਤੋਃ پلوشاہ حسن, ਜਨਮ 1969) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਔਰਤ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਾਬੁਲ ਸਥਿਤ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਅਫਗਾਨ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਿਅਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ।

ਪਲਵਾਸ਼ਾ ਹਸਨ 2003 ਦੇ ਲੋਯਾ ਜਿਰਗਾ ਵਿੱਚ 100 ਮਹਿਲਾ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਨਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2004 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਜਨਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ, ਪਲਵਾਸ਼ਾ ਹਸਨ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਨ 2022 ਵਿੱਚ ਹਸਨ ਯੂ. ਐੱਸ. ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਵ੍ ਪੀਸ ਦੇ ਜੈਨਿੰਗਜ਼ ਰੈਂਡੋਲਫ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਫੈਲੋ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇਸ਼ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ "ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਫਾਰ ਰਾਈਟਸ ਐਂਡ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ" ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
[thumb|2022 ਵਿੱਚ "ਯੂ. ਐੱਸ. ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ" ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ। ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇਃ ਹਸਨ, ਅਸਿਲਾ ਵਰਦਕ, [Naheed Sarabi|ਨਾਹਿਦ ਸਾਰਾਬੀ ਅਤੇ ਰੀਨਾ ਅਮੀਰੀ]]
ਪਲਵਾਸ਼ਾ ਹਸਨ 2005 ਦੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ 1,000 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ 11 ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ 2021 ਦੇ ਸਖਾਰੋਵ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ, ਜੇਤੂ ਅਲੈਕਸੀ ਨਵਲਨੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।

ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਹਿਲੇਰੀ ਰੋਧਾਮ ਕਲਿੰਟਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹੁਮਿਰਾ ਸਾਕਿਬ

**ਹੁਮਿਰਾ ਸਾਕਿਬ** (ਜਨਮ 1980) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਨੇਗਾਹ-ਏ-ਜ਼ਾਨ* (ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ) ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਮਹਿਲਾ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੱਟਡ਼ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤਿਅੰਤ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਕਿਬ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸਾਕਿਬ ਦਾ ਜਨਮ 1980 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸਹਾਇਕ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਤਰੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜਾਂ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਉਲੇਮਾ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਹੁਕਮ, "ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਫਤਵੇ" ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਦੋਂ 1920 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰਾਣੀ ਸੁਰਈਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪਰਦਾ ਦੇ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕਵਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ "ਮਰਦ" ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਉੱਤੇ 'ਔਰਤ "ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ" ਕੱਟਡ਼ਪੰਥੀ "ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾਵਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕੋ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਫੋਨ 'ਤੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ 10 ਸਾਲਾ ਧੀ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹਾਇਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਵਾਂਗੇ... ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘਰ ਰਹੋ, ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਚਲਾਉਣਾ ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਫਿੱਟ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ"। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਡਰੋਂ, ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ।

ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਸਾਕਿਬ ਆਪਣਾ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਾਬੁਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਮੁਦਰਾ ਲਏ। ਉਹ ਹੁਣ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਯੋਗ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ "ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ" ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਸਰੀਨ ਹੁਸੈਨੀ

**ਨਸਰੀਨ ਹੁਸੈਨੀ** ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ-ਜੰਮਪਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੀ ਵਕੀਲ, ਵੈਟਰਨਰੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਹ 100 ਬੀਬੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਨਸਰੀਨ ਹੁਸੈਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੈਟਰਨਰੀ ਮੈਡੀਸਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।

2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਡ਼੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਤਕਰੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੰਚ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਕੈਨੇਡਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗੇਲਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 2018 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਇਮਿਊਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਉਸ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਇਮਤਿਹਾਨ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੀਫ ਕੈਟਲ ਦੀ ਲਚਕੀਲਾਪਣ (2020)

2021 ਵਿੱਚ, ਹੁਸੈਨੀ ਬਰੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਸੀ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬੁਕੀਜ਼ ਯੂਥ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ, ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਅਫਗਾਨੀ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਰਾਯਾ ਦਲੀਲ

**ਸੁਰਾਯਾ ਦਲੀਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suraya Dalil;** ਜਨਮ 1970) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 2010 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਦਲਿਲ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰਵਰੀ 1970 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਰਘੋਨਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫਿਰ ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ ਚਲਾ ਗਿਆ।

2004 ਵਿੱਚ, ਦਲਿਲ ਨੂੰ ਹਾਰਵਰਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਦਲਿਲ ਨੇ 1992 ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਜਿਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੇਡੇਕਿਨਸ ਸੈਨਸ ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ  ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸ਼ਰਫ਼ ਗਨੀ ਨੇ ਦਲਿਲ ਨੂੰ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ। 

2017 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦਲਿਲ ਨੂੰ ਐਂਟੀ-ਪਰਸੋਨਲ ਮਾਈਨ ਬੈਨ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ( ਓਟਾਵਾ ਸੰਧੀ ) ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਐਂਟੀ-ਪਰਸੋਨਲ ਮਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਉਤਪਾਦਨ, ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ 2018 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ