open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਾਈਆਂ

**ਮਾਈਆਂ** ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਕ ਰਸਮ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਬਹੁਤ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਦੁਧ ਘਿਉ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਦੇ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਇਹੀ, ਖਾਸਕਰ ਦੁਧ ਘਿਉ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਪੰਜੀਰੀ, ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਕਹਿਲ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਧਰਨ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਘਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੇਤਦਾਰ ਪੰਜੀਰੀ ਰਲਾ ਕੇ ਮੁੰਡੇ/ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਪੰਜੀਰੀ ਨੂੰ ਮਾਈਆਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਈਆਂ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਭੇਜਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਭੂਆ / ਮਾਸੀਆਂ ਭੇਜਦੀਆਂ ਸਨ। ਘਰ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੰਜੀਰੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨੀਅਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਾਈਏਂ ਪਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।”

ਇਸ ਪੰਜੀਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਈਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਟਣਾ ਮਲਣ ਦੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਈਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੁੰਡੇ/ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦਿਨ ਨਿਯਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਘਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੁੰਡੇ/ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਜੋ ਪੰਜੀਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਪੰਜੀਰੀ ਨੂੰ ਮਾਈਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜੀਰੀ ਘਿਉ, ਆਟਾ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਸ਼ੱਕਰ ਦੀ ਥਾਂ ਖੰਡ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੁੰਡੇ/ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਧਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁੰਡੇ/ਕੁੜੀ ਨੂੰ “**ਮਾਈਏ** ਪਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਿਯਤ ਦਿਨ ਨੂੰ “ਸਾਹਾ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਈਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਮੰਤਵ ਮੁੰਡੇ/ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਘਿਉ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਵਸਤਾਂ ਹੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਮਿਲਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਮਾਈਆਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਈਆਂ ਵਿਚ ਆਟੇ ਦਾ ਥਾਲ, ਘਿਉ ਦੀ ਕੌਲੀ ਤੇ ਗੁੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਮੀਹਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਈ ਚਲਾਈ ਹੀ ਚਲਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੁੰਡੇ/ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਾਲੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਾਈਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਜੋਗਾ ਆਟਾ, ਘਿਉ ਤੇ ਗੁੜ ਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬਰਾਤਾਂ ਲਈ ਗੁੜ ਦਾ ਕੜਾਹ ਹੀ ਮਠਿਆਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਉਂਦੇ ਨਾਲ ਰੁਪੈ ਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਾਈਆਂ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਕਦ ਰੁਪੈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਾਈਆਂ ਦੇਣ ਦੀ ਇਹ ਰਸਮ ਲੱਗਪਗ ਖ਼ਤਮ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

## ਮਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਲੋਕ ਗੀਤ
 
ਸੱਚ ਦੱਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਾਡ ਲਡਿੱਕਿਆ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਦੇ?
ਦਾਦੀ ਸੌ ਪੁੱਤੀ, ਬਾਬਾ ਸੌ ਧਰਮੀ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹਦੇ ਨੀ ਭੈਣੋ।
ਸੱਚ ਦੱਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਾਡ ਲਡਿੱਕਿਆ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਦੇ?
ਮਾਂ ਸੌ ਪੁੱਤੀਂ, ਪਿਉ ਸੌ ਧਰਮੀ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹਦੇ ਨੀ ਭੈਣੋ।
ਸੱਚ ਦੱਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਾਡ ਲਡਿੱਕਿਆ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਦੇ?
ਚਾਚੀ ਸੌ ਪੁੱਤੀ, ਚਾਚਾ ਸੌ ਧਰਮੀ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹਦੇ ਨੀ ਭੈਣੋ।
ਸੱਚ ਦੱਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਾਡ ਲਡਿੱਕਿਆ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਦੇ?
ਤਾਈ ਸੌ ਪੁੱਤੀ, ਤਾਇਆ ਸੌ ਧਰਮੀ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹਦੇ ਨੀ ਭੈਣੋ।
ਸੱਚ ਦੱਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਾਡ ਲਡਿੱਕਿਆ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਦੇ?
ਭਰਜਾਈ ਸੌ ਪੁੱਤੀ, ਵੀਰਾ ਸੌ ਧਰਮੀ,
ਪਹਿਲਾ ਮਾਈਆਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹਦੇ ਨੀ ਭੈਣੋ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (ਰਾਜਕੋਟ)

ਰਾਜਕੋਟ ਵਿੱਚ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (ਜਿਹੜਾ ਮੋਹਨਦਾਸ ਰਾਹੁਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਾ ਹੈ। 
## ਇਤਿਹਾਸ 
## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* Mohandas Karamchand Gandhi
* The Rajkumar College
* Rajkot

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ
ਮਿਰਰ ਨਿਊਕਲੀ

**ਮਿਰਰ ਨਿਊਕਲੀ** ਉਹ ਨਿਊਕਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੋਨ (Z1) ਦੂਸਰੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਦੇ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ (N2) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੋਨ (Z2) ਪਿਹਲੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਦੇ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ (N1) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, Z1 = N2 ਅਤੇ Z2 = N1।

## ਮਿਰਰ ਨਿਊਕਲੀ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਉਧਾਰਨਾਂ
* 3ਹਾਈਡਰੋਜਨ and 3He: *Jπ* = +1/2
* 14ਕਾਰਬਨ and 14O: *Jπ* = +0
* 15ਨਾਈਟਰੋਜਨ and 15O: *Jπ* = −1/2
* 24ਸੋਡੀਅਮ and 24Al: *Jπ* = +4
* 24mਸੋਡੀਅਮ and 24mAl: *Jπ* = +1

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਕਾਮ

thumb| ਜੇਮਜ਼ ਐਬਟ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪਿਆਰ-ਮਤਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਜੋੜੇ ਦੀ ਡਰਾਇੰਗ, ਲਗਭਗ 1826-1867
**ਕਾਮ** ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਚੋਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਸਨਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।  ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੱਖ ਤੋਂ ਹਰ ਸਮੇਂ *ਕਾਮ* ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਭਾਵ 
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਜਿਨਸੀ ਸੁਭਾਅ ਦੀਆਂ ਹਨ।  ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿਨਸੀ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਸਧਾਰਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ , ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁਰਾਈ ਅਤੇ ਅਨੈਤਿਕ ਦੋਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   ਕਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਵਿਵਹਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ *ਕਾਮ* ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਟਿੱਪਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ: 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਣਸੂਤਰੀ ਵੰਡ

ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ]]

**ਗੁਣਸੂਤਰੀ ਵੰਡ** ਸੈੱਲ ਚੱਕਰ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੈੱਲ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਵਿਚਲੇ ਗੁਣਸੂਤਰ ਗੁਣਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਇਕਰੂਪ ਜੁੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਜੁੱਟ ਕੋਲ਼ ਆਪਣਾ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਬੱਫੇਈ

**ਤਿੰਨ-ਧਾਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਲਾਸ ਕੈਟਫਿਸ਼** (ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਬੱਫੇਈ - pareutropius buffei) ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 3.2" ਜਾਂ 8 ਸੈਂ.ਮੀ. ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਨਿਗਰ, ਬੈਨਿਨ, ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਗੁਈਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੁਭਾਅ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਮੱਛੀ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਅਕੁਏਰੀਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 5-6 ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰ ਨਿਵਾਸੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਟਫਿਸ਼
ਰਾਇਲ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਥੀਏਟਰ

**ਰਾਇਲ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਥੀਏਟਰ** ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਹੈ ਜੋ ਟੋਰੰਟੋ, ਉਂਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿਮਕੋ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1907 ਵਿਚ ਬਣਿਆ, 1,497-ਸੀਟਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਇਲ ਅਲੈਕਸ ਉੱਤਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਥੀਏਟਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥੀਏਟਰ
ਪੁੱਟੂ

**ਪੁੱਟੂ** ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਾਮ ਸ਼ੁਗਰ, ਚਿੱਟੇ ਚੋਲੇ ਦੀ ਕੜੀ ਜਾਂ ਕੇਲੇ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਟਕਲ ਪੁੱਟੂ ਨੂੰ ਘੀ, ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਪਾਯਾ ਅਤੇ ਮਟਨ ਕੜੀ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
# ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਘੰਟੇ ਪਿਓ ਕੇ ਰੱਖੋ.
# ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਕੱਡ ਕੇ ਇੰਨਾ ਦਾ ਪਾਉਡਰ ਬਣਾ ਦੋ.
# ਹੁਣ ਇੱਕ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 3-4 ਮਿੰਟ ਲਈ ਗਰਮ ਕਰੋ ਪ੍ਰ ਇਸਨੂੰ ਭੁੰਨੋ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਥੰਡੋ ਕਰ ਲੋ.
# ਹੁਣ ਇੱਕ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਾਕੇ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਦੋ ਅਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਮਿਲਾਓ.
# ਹੁਣ ਪੁੱਟੂ ਮੇਕਰ ਵਿੱਚ 2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਪਾਕੇ ਗਰਮ ਕਰੋ.
# ਹੁਣ ਕੱਦੂਕਡ ਕਿੱਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਤ ਪਾਕੇ ਪੁੱਟੂ ਪਾਉਡਰ ਨੂੰ ਪਾ ਦੋ.
# ਹੁਣ 10 ਮਿੰਟ ਇਸਨੂੰ ਭਾਪ ਵਿੱਚ ਪਕਾਓ.
# ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਕੜੀ ਨਾਲ ਖਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲ ਪਕਵਾਨ
ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਮੈਂਡਵਾਲੇਈ

**ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਮੈਂਡਵਾਲੇਈ** (Pareutropius mandevillei) ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 2" ਜਾਂ 5.8 ਸੈਂ.ਮੀ. ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛੀ ਸਟੈਨਲੀ ਪੂਲ, ਕਾਂਗੋ ਗਣਤੰਤਰ ਅਤੇ ਜ਼ਾਈਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਟਫਿਸ਼
ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਗੀਤਾ

***ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਗੀਤਾ*** (ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ: अष्टावक्रगीता; IAST: aṣṭāvakragītā) ਅਦ੍ਵਿਤ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੰਥ ਹੈ। 
ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ? ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ? ਇਹ ਤਿੰਨ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਦੇ ਖੋਜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਨੂੰ ਇਹ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਗੀਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ।. ਇਹ ਸੂਤਰ ਆਤਮਗਿਆਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਸਰਲ ਕਥਨ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਰਸਤਾ। ਇਹ ਸੂਤਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ, ਗਿਆਨੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਸੂਤਰ ਹਨ। ਆਪੇ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਜਾਨਣਾ ਹੈ — ਗਿਆਨਦਰਸ਼ੀ ਹੋਣਾ, ਬਸ। ਕੋਈ ਪਖੰਡ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ, ਯਾਤਨਾ ਨਹੀਂ, ਜਤਨ ਨਹੀਂ, ਬਸ ਹੋ ਜਾਣਾ ਉਹੀ ਜੋ ਹੋਣਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਮਤ ਮਤਾਂਤਰ ਦਾ ਕੋਈ ਝਮੇਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਪੰਡਤਾਊਪਣੇ ਅਤੇ ਪੋਂਗਾਪੰਥੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤਗੀਤਾ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਬਰਹਮਸੂਤਰ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਗੀਤਾ ਅਮੁੱਲ ਗਰੰਥ ਹੈ। ਭਗਵਤਗੀਤਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਇਸਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਧਿਐਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਬੋਧੀਸੱਤਵ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਰੰਥ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ, ਤਪੱਸਿਆ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਹਾਕਾਵਿ
ਮਗ਼ਜ਼

**ਮਗ਼ਜ਼** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਭੁੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਸੂਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਬਣੇ ਪਕਵਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਦੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮਗ਼ਜ਼ ਮਸਾਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੂਖਮਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਗ਼ਜ਼ ਭੁਨਾ ਬੜਾ ਪਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬੱਕਰੀ ਜਾਂ ਭੇਡ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ, ਬਦਾਮ ਅਤੇ ਪਿਸਤਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
2016 ਉਰੀ ਹਮਲਾ

**2016 ਉਰੀ ਹਮਲਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉਰੀ ਸੈੱਕਟਰ ਵਿੱਚ ਐੱਲਓਸੀ ਕੋਲ਼ ਸਥਿਤ ਫੌਜੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ 17 ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਫੌਜੀ ਬਲਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਹੈ।

ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਨਿਹੱਥੇ ਅਤੇ ਸੋਂਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਤਾਬੜਤੋੜ ਫਾਈਰਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜਿਰਗਾ

, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਜਿਰਗਾ]]

**ਜਿਰਗਾ** (ਪਸ਼ਤੋ:جرګہ) ਪਸ਼ਤੋ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਜਾਂ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਖਤੌਰ 'ਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਜਾਤੀ ਗਰੁੱਪ ਵਰਗੇ ਬਲੋਚ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਰਗਾ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਸਰਦਾਰ (ਪਸ਼ਤੋ:د قبیلو مشران) ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਮਸਲੇ ਤੇ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਰਗਾ ਦਾ ਰਵਾਜ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫਾਟਾ ਅਤੇ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਵਾਜ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਉੱਤੇ ਫਾਟਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਖਤੂਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਨੱਤੀਆਂ

**ਨੱਤੀਆਂ** ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਨਾ ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮੱਦ, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੰਗੜੇ ਦੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਰਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਇਕ ਗਹਿਣੇ ਨੂੰ ਨੱਤੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨੱਤੀਆਂ ਇਕ ਛੋਟਾ ਗਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ-ਕੋਈ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸ਼ੁਕੀਨ ਗੱਭਰੂ ਹੀ ਨੱਤੀਆਂ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਨੱਤੀਆਂ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਕੰਨ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਚੌੜੀ ਪੱਤੀ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਭਰੂ ਨੱਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।

## ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ

ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਨਿਆਰੇ ਕੋਲੋ ਨੱਤੀਆਂ ਕਰਾਉਨੀਆਂ,
ਮੈਨੂੰ ਕਰਵਾ ਦੇ ਗੁੱਟ ਮੁੰਡਿਆਂ,
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜਾਣਗੇ ਮੁਲਾਜੇ ਟੁੱਟ ਮੁੰਡਿਆਂ,
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ..........,

ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਨਿਆਰੇ ਕੋਲੋ ਨੱਤੀਆਂ ਕਰਾਉਨੀਆਂ,
ਮੈਨੂੰ ਕਰਵਾ ਦੇ ਛੱਲਾ ਮੁੰਡਿਆਂ,
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰੋਵੇਂਗਾ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਕੱਲਾ ਮੁੰਡਿਆਂ,
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ..........,

ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਨਿਆਰੇ ਕੋਲੋ ਨੱਤੀਆਂ ਕਰਾਉਨੀਆਂ,
ਮੈਨੂੰ ਕਰਵਾ ਦੇ ਛੱਲੇ ਮੁੰਡਿਆਂ,
ਭਾਵੇਂ ਲਾ ਬੱਠਲਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਮੁੰਡਿਆਂ,
ਭਾਵੇਂ ਲਾ .........,

ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਨਿਆਰੇ ਕੋਲੋ ਨੱਤੀਆਂ ਕਰਾਉਨੀਆਂ,
ਮੈਨੂੰ ਕਰਵਾ ਦੇ ਸੱਗੀ ਮੁੰਡਿਆਂ,
ਵੇ ਤੇਰੇ ਮਗਰ ਫਿਰੁੱਗੀ ਭੱਜੀ ਮੁੰਡਿਆਂ,
ਵੇ ਤੇਰੇ .........,

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਹਿਣੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਹਿਣੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਨਸਵਾਰ

**ਨਸਵਾਰ** ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਪਾਊਡਰ-ਨੁਮਾ ਗਹਿਰੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹਲਕੀ ਨਸ਼ੀਲੀ ਚੀਜ ਹੈ। ਨਸਵਾਰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਆਪਣੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਸਵਾਰ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਪੀਸ ਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਚੂਨਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਸਵਾਰ ਖੋਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਡੱਬੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨਸਵਾਰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣਗੇ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਸਵਾਰ ਖੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਜੋ ਚੀਜ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ ਦੇਹ ਹੈ ਉਹ ਨਸਵਾਰ ਖੋਰਾਂ ਦੇ ਜਗ੍ਹਾ ਜਗ੍ਹਾ ਥੁੱਕਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਤੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਆਦਾ ਨਸਵਾਰ ਖੋਰਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੂਬਾ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜੇਚੇ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੜਚ ਦੀ ਆਵਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਥੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਨਸਵਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਭਾਰਤ, ਈਰਾਨ, ਤਾਜਕਸਤਾਨ, ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕਿਰਗੀਜ਼ਜ਼ਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸਵਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਵਾਇਆ ਸੀ।

ਲੇਖਕ ਨਸਵਾਰ ਅਤੇ ਜਰਦੇ ਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ 

ਨਸਵਾਰ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿੱਛ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਨਸ਼ਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਖਤੂਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ (ਕਲਾਕਾਰ)

**ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ** (5 ਮਈ 1931 - 18 ਸਤੰਬਰ  2016) ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੁੱਤਘਾੜਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਤਨ ਐਵਾਰਡ, ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1931 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਏਕੋਟ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਲੱਖਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਰਖੀ ਅਤੇ ਦਾਦਰੀ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 148 ਬੀ (ਬਠਿੰਡਾ-ਨਾਰਨੌਲ) ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ ਸੂਬੇ ਦਾ 22ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 184 ਪਿੰਡ ਹਨ। ਇਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਦੂਰੀ 105 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦਾਦਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਾਦਰੀ ਪਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਕੋਲਹਾਪੁਰੀ

**ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਕੋਲਹਾਪੁਰੀ** ਕੋਲਹਾਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਬਜੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸਲੇ ਦੀ ਗਰੇਵੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸਨੂੰ ਰੋਟੀ ਜਾਂ ਬੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਚਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਗੁਰਬਚਨ

**ਗੁਰਬਚਨ** ਜਾਂ **ਡਾ ਗੁਰਬਚਨ** ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਨਾਮਵਰ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ, ਟਿਪਣੀਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰਚੇ *ਫ਼ਿਲਹਾਲ* ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰਬਚਨ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਐਮਏ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਇਹ ਵੀ ਨੇ ਸਿਕੰਦਰ*
**ਏਨ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਜਲਦੀ ਮਰ ਜਾਣਾ* (2003)
**ਮਹਾਂਯਾਤਰਾ* (2015,।SBN 9789384402617)
*ਉਧੇੜ-ਬੁਨਤ (2018)
*ਕੈਫੇ ਸਾਰਤਰ (2018)
*ਉਨ੍ਹਾਂ ਿਦਨਾਂ ਿਵੱਚ (2019)
*ਿਸੰਕਦਰਨਾਮਾ (2018)
*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਝਬਾਲ ਕਲਾਂ

**ਝਬਾਲ ਕਲਾਂ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੋਂ 13 ਕਿਮੀ ਪੱਛਮ ਵਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਸੜਕਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਰਸ਼ਾ ਛੀਨਾ

**ਹਰਸ਼ਾ ਛੀਨਾ** ਅਜਨਾਲਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਰੋਡ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿਥ ਤੇ, ਮਾਂਝੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੱਤੀਆਂ ਉੱਚਾ ਕਿਲਾ, ਵਿਚਲਾ ਕਿਲਾ, ਸੁਬਾਜਪੁਰ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੱਤੀਆਂ ਕੁਕੜਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਰਨਾਲੀ ਹੋਰ ਬਣ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਪੰਚਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ 5 ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦੋਦਾ

*ਦੋਦਾ (ਭਲਾਈਆਣਾ) ਦੋਦਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 
*ਦੋਦਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ)
ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ

ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਬਰਤਾਨਵੀ ਬਸਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਜੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਤੰਬਰ 1939 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਨੇ 25 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਫੌਜੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਭੇਜੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਧੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਲੜੀ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਦੇਸੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੂੰ ਧਨਰਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੀ ਸਿਆਸਤ
ਲਾਲ ਚੌਲ

**ਲਾਲ ਚੌਲ** ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਰੰਗ 'ਲਾਲ ਰੰਗ' ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਛਿਲਕਾ ਤਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਰੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭੂਰੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਤੱਤ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਕਿਸਮਾਂ
ਲਾਲ ਚੌਲ ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂਕਿ,
* ਓਰਯਜ਼ਾ ਲੋੰਗੀਸਤਾ ਮਿਨਾਤਾ
* ਓਰਯਜ਼ਾ ਪੰਕਟਾਟਾ
* ਵੀਡੀ ਚੌਲ
* ਰਕਥਾਸਹਾਲੀ
* ਲਾਲ ਕਾਰਗੋ ਚੌਲ
* ਭੂਟਾਨੀ ਲਾਲ ਚੌਲ
* ਕੈਮਾਰਗ ਲਾਲ ਚੌਲ
* ਮੱਤਾ ਚੌਲ

## ਵਿਅੰਜਨ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਇਸ ਤੋਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ,
* ਲਾਲ ਚੌਲ
* ਸੇਕੀਹਨ

## ਹਵਾਲਾ
ਨਰਕ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ

ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਖਾਲ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਦੇਰਵੇਜੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਟੋਏ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੋਈ ਗੈਸ 1971 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਭੂ-ਗਰਭ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਥੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੰਧਕ (ਸਲਫਰ​) ਦੀ ਦੁਰਗੰਧ ਮੀਲਾਂ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਅੱਗ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਝ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੋਏ ਦਾ ਵਿਆਸ 69 ਮੀਟਰ (226 ਫੁੱਟ) ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ 30 ਮੀਟਰ (98 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਇਹ ਟੋਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਖਿੱਚ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 50,000 ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੇ ਸਾਈਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
## ਭੂਗੋਲ 
ਇਹ ਗੈਸ ਖੇਤਰ ਕਾਰਾਕੁਮ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਸ਼ਗਾਬਾਤ ਤੋਂ ਲੱਗਪਗ 260 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭੂਮੀਗਤ ਗੈਸ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੇਰਵੇਜੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ 69 ਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਲਪਟਾਂ ਛੱਡਦੇ ਅਤੇ ਖੌਲਦੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੇ ਟੋਏ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਨਰਕ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਇਤਿਹਾਸ
1971 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਭਾਗ ਸੀ ਇਥੇ ਦੇਰਵੇਜੇ ਪਿੰਡ ਕੋਲ ਤੇਲ ਦੀ ਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਭੂ-ਗਰਭ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਵੱਡੀ ਡਰਿੱਲਿੰਗ ਰਿੱਗ ਰਾਹੀਂ ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਕੰਮ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਚਲਦਾ, ਉਸ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤਰੇੜਾਂ ਪੈਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਲਾਇਆ ਕੈਂਪ ਅਤੇ ਡਰਿੱਲਿੰਗ ਰਿੱਗ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਧਸਣ ਲੱਗੀ। ਇੰਜ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਟੋਆ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਥੇਨ ਗੈਸ ਨਿਕਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਗੈਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। It was estimated that the gas would burn out within a few weeks, but it has instead continued to burn for more than four decades. ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਅੱਗ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਝ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੇਰਗੇਈ ਯੇਸੇਨਿਨ

**ਸੇਰਗੇਈ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿਚ ਯੇਸੇਨਿਨ** (; ਕਈ ਵਾਰ ਹਿੱਜੇ **ਏਸੇਨਿਨ**; ;  – 28 ਦਸੰਬਰ 1925) ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਰੂਸੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਰਗੇਈ ਯੇਸੇਨਿਨ ਕੋਂਸਤਾਂਤੀਨੋਵੋ, ਰਿਆਯਾਨ ਗਵਰਨੇਟ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ - ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨਿਕਿਤਿਚ ਯੇਸੇਨਿਨ (1873-1931), ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਤਾਤੀਆਨਾ ਫੇਦਰੋਵਨਾ ਤਿਤੋਵ (1875-1955) ਸੀ। ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਸਨ: ਕੈਥਰੀਨ (1905-1977), ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ (1911-1981)।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤਾ ਬਚਪਨ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ, ਨਾਨੀ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਅਸਲ ਉਸਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਵੀ
ਗਰਾਫੀਕਲ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ

ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, **ਗਰਾਫੀਕਲ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ**, ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਪਭੋਗੀ ਗਰਾਫੀਕਲ ਆਈਕਨ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਦਿੱਖ ਸੂਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਜੰਤਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਰਾਫੀਕਲ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਾਫੀਕਲ ਤੱਤ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗਰਾਫੀਕਲ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ, ਐਮਪੀ3 ਪਲੇਅਰ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਉਦਾਹਰਨਾਂ 

File:KDE Plasma Workspaces 4.8.png|ਕੇਡੀਈ ਪਲਾਸਮਾ 
File:Ubuntu 13.04 Desktop.png|ਯੂਨਿਟੀ
File:XFCE-4.10-Desktop.png|ਐਕਸਫਸੀ
File:E17 bw screenshot.png|ਇਨਲਾਇਟਮੈਂਟ
File:Sugar-home-view-0.82.jpg|ਸੂਗਰ
File:X-Window-System.png|ਐਕਸ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਸਿਸਟਮ
File:Wayland demo 2.png|ਵੇਲੈੰਡ 
File:Dwm-shot.png|ਟਿਲਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਮੈਨਜਰ 

## ਗੈਲਰੀ

File:Xerox Alto.jpg|ਜੀਯੂਆਈ ਵਰਤਣ ਵਾਲਾ ਪਿਹਲਾ ਯੰਤਰ
File:Bash screenshot.png|ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸੀਐਲਆਈ 
File:Macintosh 128k transparency.png| ਪਿਹਲਾ ਮੈਕਨੀਤੋਸ਼ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਰਾਫੀਕਲ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਗਿਰਦ ਦੇ ਮਕਬਰੇ

**ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਗਿਰਦ ਦੇ ਮਕਬਰੇ**,ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਾਲਾਣੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ।ਇਹ ਖੇਤਰ ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਦੇ ਸਰਹਿੰਦ ਸੂਬੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਜਦ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਸਰਹੰਦ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ  ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਇਸਲਾਮ ਨਾਂ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਜੀਂਦੇ ਨੀਹਾਂ ਵਿਚ ਚਿਣਵਾ ਦਿੱਤੇ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਇਸਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਸਰਹੰਦ ਸ਼ਹਿਰ ਤਹਿਸ ਨਹਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇ ਬਚ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਕਬਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਤਾਦ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਉਸਤਾਦ ਸਈਅਦ ਖਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਮੁਗ਼ਲ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸ਼ਗਿਰਦ ਖ਼ਵਾਜਾ ਖਾਨ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਗਿਰਦ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਮਕਬਰਾ ਵੀ ਇਸਤੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੀ ਉਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਰੋਜ਼ਾ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਯਾਦਗਾਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਢਾਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹਨ।ਕੁਝ ਸਮੇ ਪਹਿਲਾ ਤੱਕ ਇਹਨਾ ਮਕਬਰਿਆਂ ਵਿਚ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਹੁਣ ਨਹੀ ਹਨ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 
ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਗਿਰਦ ਦੇ ਮਕਬਰਿਆਂ ਦੀਆਂ 17 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼

Front and left side view of tomb of Shagird, vill Talania,Sirhind Fatehgarh Sahib, Punjab.jpg|ਉਸਤਾਦ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Tomb of Ustad vill Talania Sirhind 02.jpg|ਉਸਤਾਦ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦਾ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼-
File:Enterance and left side view of tomb of Shagird, vill Talania,Sirhind Fatehgarh Sahib, Punjab, India.jpg|ਸ਼ਗਿਰਦ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Tomb of Shagird, vill Talania,Sirhind, Punjab,India.jpg|ਸ਼ਗਿਰਦ ਦੇ ਮਕਬਰਾ
   

## ਹਵਾਲੇ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
ਸਰਹੰਦ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿਚ ਲੇਖ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਮੁੰਡਾ ਪਿੰਡ

**ਮੁੰਡਾ ਪਿੰਡ** ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਡੇ 'ਤੇ ਵਸਿਆ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ,ਤਹਿਸੀਲ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ, ਬਲਾਕ ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। 2001 ਭਾਰਤ ਮਰਦਸ਼ਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4,526 ਹੈ।ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 1,671 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਮੁੰਡਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 782 ਘਰ ਹਨ। ਡਾਕਖਾਨੇ ਦਾ ਡਾਕ ਤਤਕਰਾ ਨੰਬਰ 143407 ਹੈ।

### ਆਵਾਜਾਈ 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਬੱਸ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਆਉਣ-ਜਾਣ ਲਈ ਮੁੰਡੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਸਵੇਰੇ 6.30 ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਮੀ 4.30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲਗਭਗ 52,ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ 27,ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ 10, ਹਰੀਕੇ ਪੱਤਣ 23,ਜਲੰਧਰ 66,ਚੰਡੀਗੜ 223, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ 450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ।
### ਖੇਡਾਂ 
ਪਿੰਡ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਤੇ ਜਿੰਮ ਹੈ। ਫੁੱਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਖਾਸ ਖੇਡਾਂ ਹਨ। ਲਗਭਗ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ
* ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ
* ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ
* ਅਜਨਾਲਾ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ
* ਅਵਤਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ
* ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ
* ਕੁਲਦੀਪ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ

### ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ
* ਸਰਕਾਰੀ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ
* ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ
* ਬਾਬਾ ਅਮਰ ਦਾਸ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ
*ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਜਾਮਾਰਾਏ
* ਲੋਟਸ ਵੈਲੀ ਸਕੂਲ ਤੁੜ
* ਸ਼ਾਹ ਹਰਬੰਸ ਸਕੂਲ ਰਾਣੀ ਵਲਾਹ

### ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ
* ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਛੀਨਾ
* ਬਾਬਾ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
* ਬਾਬਾ ਮਸੱਦੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
* ਭਾਈ ਬਹਾਦਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
* ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ

**ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ** ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਸਬਾ ਹੈ। ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੈ।ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਇਹ ਕਸਬਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ ਸੀ। ਇਸ ਕਸਬੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਜਦੋਂ ਸਰਹਾਲੀ ਤੋਂ ਇਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਮਾਈ ਨੇ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਪਦਾਰਥ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉਦੋਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਚੋਲ੍ਹਾ’ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਉਪਰੰਤ ਕਸਬੇ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਤਕ ਜਾ ਪੁੱਜੀ।
ਇਥੇ ਵਿਸਾਖੀ ’ਤੇ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ’ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜਸੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਵੀ ਬੀਤੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਸਬਾ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸੁਭਾਏਮਾਨ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕਸਬੇ ’ਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹੇ। ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਇਥੇ ਰਹੇ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲੋਕਲ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਸਬੇ ’ਚ ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਹੋਰ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ
ਕਜਾਨ

**ਕਾਜਾਨ** (; ) ਰੂਸ ਦੇ ਤਾਤਾਰਸਤਾਨ ਗਣਤੰਤਰ ਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ 1,143,535 ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਰੂਸ ਦੀ ਖੇਡ ਰਾਜਧਾਨੀ" ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹੀ ਹਵਾਲਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ

**ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ** ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ, ਅਜੋਕੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ *ਨਾਟ-ਸ਼ਾਸਤਰ* ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪੂਜਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਭਜਨਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਚਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਗੀਤ
ਨੂਰੀ ਕਿੱਲੀਗਿਲ

**ਨੂਰੀ ਕਿੱਲੀਗਿਲ**, ਜਾਂ **ਨੂਰੀ ਪਾਸ਼ਾ** (1889-1949) ਉਸਮਾਨੀ  ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਸੀ। ਉਹ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ  ਦੌਰਾਨ  ਉਸਮਾਨੀ ਜੰਗ ਮੰਤਰੀ, ਅਨਵਰ ਪਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਮੁਖ ਨੀਮ ਫੌਜੀ ਤੁਰਕਸਤਾਨ ਲਸ਼ਕਰ  ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ  ਮਦਦ ਕੀਤੀ। 

## ਫੌਜੀ ਕੈਰੀਅਰ 
### ਲੀਬੀਆ 
### ਕਾਕੇਸ਼ਸ 
## ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
## ਗੈਲਰੀ 

File:Enver Pasha Babası Ahmet Bey Kardeshi Nuri Killigil.jpg|Enver, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ Ahmet ਅਤੇ Nuri

## ਸਰੋਤ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1949
ਵਿਨਦਾਲੁ

**ਵਿਨਦਾਲੁ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਗੋਆ ਅਤੇ ਕੋਂਕਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
# ਇੱਕ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਭੁੰਨ ਲਉ ਅਤੇ ਲੂਣ ਅਤੇ ਮਿਰਚ ਪਾ ਦਿਉ। ਜਦ ਤੱਕ ਚਿਕਨ ਭੂਰਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਪਕਾਉ।
# ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ, ਲਸਣ ਪਾ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪਕਾਉ।
# ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ, ਜੀਰਾ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਬੀਜ, ਪੁਦੀਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿਉ।
# ਹੁਣ ਢੱਕ ਦਿਉ ਤੇ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਨਰਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪਕਾਉ। 45 ਮਿੰਟ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਮਿੰਟ ਇਸਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪਕਾਓ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੜੀ
ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਡੀਬੁਆਵੇ

**ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਡੀਬੁਆਵੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: ***Pareutropius debauwi***) ਸ਼ਿਲਬੀਏਡਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਮ ਨਾਂਅ **ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਲਾਸ ਕੈਟਫਿਸ਼** ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਤੰਤਰ, ਕਾਂਗੋ ਗਣਤੰਤਰ, ਕਾਂਗੋ ਦਾ ਜਮਹੂਰੀ ਗਣਤੰਤਰ ਤੇ ਗਾਬੋਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਹੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਲੁਪਤ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਸ ਮੱਛੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤਕਰੀਬਨ 10 ਸੈਂ.ਮੀ. ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛੀ ਕਈ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੋ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਪੈਰਿਊਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਡੀਬੁਆਵੇ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਡੋਰਸਲ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਕੁੱਲ ਡੋਰਸਲ ਨਰਮ ਕਿਰਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸੱਤ ਤੋਂ ਅੱਠ ਬ੍ਰਾਂਚੀਓਸਟੇਗਲ ਕਿਰਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂਡੀਬੂਲਰ ਬਾਰਬਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਮਿਡ-ਲੈਟਰਲ ਬੈਂਡ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਛ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦੇ ਲੋਬਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਗੂੜ੍ਹੇ ਧੱਬੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਬੈਂਡ ਪੁਛ ਦੇ ਖੰਭਾਂ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਦਾ ਦੇ ਖੰਭ ਦਾ ਅਧਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਲਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਪਾਲਤੂ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਟਫਿਸ਼
ਪੇੜਾ

**ਪੇੜਾ** ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਖੋਆ, ਚੀਨੀ, ਇਲਾਇਚੀ, ਪਿਸਤਾ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਰੰਗ ਚਿੱਟੇ ਤੋਂ ਸੁਨਹਿਰੇ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੇੜਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਆਟੇ ਦੀ ਲੋਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਾਮ ਪੇਧਾ, ਪੇਂਦਾ ਅਤੇ ਪੇਰਾ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇਹ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਠਾਕੁਰ ਰਾਮ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 1850 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪੇੜੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਠਾਈਆਂ
ਤਾਰਿਕ ਹਮੀਦ ਕਾਰਾ

**ਤਾਰਿਕ ਹਮੀਦ ਕਾਰਾ ** (ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1955) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ  (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ), ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ 16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੀਪਲਜ਼ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣ 2014 ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਗੇੜਾ

ਆਪਣੇ ਧੁਰੇ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ]]

**ਗੇੜਾ** ਜਾਂ **ਗੇੜ** ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗੇੜੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ (ਜਾਂ ਬਿੰਦੂ) ਦੁਆਲ਼ੇ ਚੱਕਰਦਾਰ ਚਾਲ਼ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਤਿੰਨ-ਪਸਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਖ਼ਿਆਲੀ ਲਕੀਰ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਗੇੜੇ ਦਾ ਧੁਰਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਧੁਰਾ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੇ ਬਿੰਦੂ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਣ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਣਾ, ਨੂੰ ਪੰਧੀ ਗੇੜਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਗੇੜਿਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ cut-the-knot.org ਵਿਖੇ
* ਕੋਈ ਤਿਕੋਣ ਕਦੋਂ ਸਮਭੁਜੀ ਹੁੰਦੀ ਐ cut-the-knot.org ਵਿਖੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇੜਾ
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਤਰੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨ

**ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ** ਜਾਂ **ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਤਰੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨ** ਹੂਘ ਐਵਰੈੱਟ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਪੀ ਐੱਚ ਡੀ ਥੀਸਿਸ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਔਫ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ” ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਪੇਖਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿਆਖਿਆ ਜਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਕਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਧਾਰਨਾ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਕੇਮਜ਼ ਹਾਰਟਲੇ ਅਤੇ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਂਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿੱਗ-ਬੈਂਗ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਵੀਲਰ-ਡਿਵਿੱਟ ਸਮੀਕਰਨ ਪ੍ਰਤਿ ਖਾਸ ਹੱਲ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਐਵਰੈੱਟ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:

ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ, ਹੋਂਦ ਦੀ ਸੰਪੂਰਣਤਾ ਦੀ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਜਾਂ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ “ਮੁਢਲੀ ਭੌਤਿਕੀ ਸੱਤਾ” ਜਾਂ "ਬੁਨਿਆਦੀ ਇਕਾਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਵਕਤ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤਮਿਕ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

## ਅਲੋਚਨਾ
ਰੇਅ ਸਟ੍ਰੀਟ੍ਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:

ਹੂਘ ਐਵਰੈੱਟ ਦਾ ਜਵਾਬ:

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਹਾਰਟਲੇ-ਹਾਕਿੰਗ ਅਵਸਥਾ
* ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਕੱਟ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਨਾਪ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

**ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ** ਜਿਹਦਾ ਨਾਂ ਚੌਥੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ੧੧ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਅਜਨਾਲ਼ਾ ਰੋੜ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਸਮੁੱਚੇ ਟਰਮੀਨਲ ਦੀ ਸਮਾਈ ਪੁਰਾਣੇ ਟਰਮੀਨਲ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ੧੧ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ੭ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਹਨ।

## External links
ਕੈਥੋੜ ਰੇਅ ਟਿਊਬ

right|thumb|250x250px|ਰੰਗੀਨ ਸੀਆਰਟੀ ਦਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਆਰੇਖ : 
**1.**&nbsp;ਤਿੰਨ ਇਲੇਕਟਰਾਨ ਬੰਦੂਕ  (ਇਲੇਕਟਰਾਨ ਗਨ)   ( ਲਾਲ, ਹਰਾ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਫਾਸਫਰ ਬਿੰਦੀ ਹੇਤੁ) 
**2.**ਇਲੇਕਟਰਾਨ ਕਿਰਨ
**3.**&nbsp;ਕੇਂਦਰਨ ਕੁੰਡਲੀ
**4.**&nbsp;ਕੋਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਿਆਂ
**5.**&nbsp;ਏਨੋਡ
**6.**&nbsp;ਚਿੱਤਰ  ਦੇ ਬੇਲੌੜਾ ਲਾਲ,  ਹਰੇ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਛਿਪਾਉਣ ਅਤੇ  ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵੇਕਲਾ ਕਰਣ ਲਈ 
**7.**&nbsp;&#xA5E;&#xA3E;&#xA38;&#xA2B;&#xA30;&#x20;&#xA2A;&#xA30;&#xA24;&#x20;&#xA35;&#xA3F;&#xA71;&#xA1A;&#x20;&#xA32;&#xA3E;&#xA32;&#x2C;&#x20;&#xA39;&#xA30;&#xA3E;&#x20;&#xA05;&#xA24;&#xA47;&#x20;&#xA28;&#xA40;&#xA32;&#xA3E;&#x20;&#xA16;&#xA47;&#xA24;&#xA30;
**8.**&nbsp;&#xA2B;&#xA3E;&#xA38;&#xA2B;&#xA30;&#x20;&#xA28;&#xA3E;&#xA32;&#x20;&#xA30;&#xA70;&#xA17;&#xA40;&#x20;&#xA39;&#xA4B;&#xA08;&#x20;&#xA38;&#xA15;&#xA4D;&#xA30;&#xA40;&#xA28;&#x20;&#xA26;&#xA3E;&#x20;&#xA05;&#xA70;&#xA26;&#xA30;&#xA32;&#xA3E;&#x20;&#xA39;&#xA3F;&#xA71;&#xA38;&#xA3E;&nbsp;

**ਕੈਥੋੜ ਰੇਅ ਟਿਊਬ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Cathode Ray Tube, ਸੀ .ਆਰ .ਟੀ .) ਇੱਕ ਵੈਕਿਉਮ ਟਿਊਬ  ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਲੇਕਟਰਾਨ ਬੰਦੂਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਦੀ ਹੈ।   

## ਗੈਲਰੀ

File:Braun cathode ray tube.jpg
File:Egun.jpg
File:SinclairFTV1frontPCB6.jpg
File:Crt14.jpg

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ 
* Electromagnetic Deflection in a Cathode Ray Tube, Part 1  Interactive tutorial from the National High Magnetic Field Laboratory
* Electromagnetic Deflection in a Cathode Ray Tube, Part 2  Interactive tutorial from the National High Magnetic Field Laboratory
* The Cathode Ray Tube site
* PCTechGuide: Cathode Ray Tubes 
* CRTs at the Virtual Valve Museum 
* Samuel M. Goldwasser TV and Monitor CRT (Picture Tube) Information

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਥੋੜ ਰੇਅ ਟਿਊਬ
ਜੈਰੀ ਸਾਈਨਫੈਲਡ

'*ਜੈਰੋਂਮ ਐਲਨ *ਜੈਰੀ* ਸਾਇਨਫੈਲਡ*' (ਜਨਮ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1954) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਮੇਡੀਅਨ, ਅਦਾਕਾਰ, ਡਰੈਕਟਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।

ਸਾਇਨਫੈਲਡ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਅਰਧ ਕਾਲਪਨਿਕ ਵਰਜਨ ਵੱਜੋਂ ਸਾਈਨਫੈਲਡ ਨਾਂ ਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਲੈਰੀ ਡੇਵਿਡ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਆਖਰੀ ਦੋ ਸੀਜਨਾਂ ਲਈ ਡੇਵਿਡ ਅਤੇ ਜੈਰੀ ਦੋਵੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਨਾਮਾਗਾਸ਼ੀ

**ਨਾਮਾਗਾਸ਼ੀ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਵਾਗਾਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਜਪਾਨੀ ਚਾਹ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਮਾਗਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ ਦੀ ਜੈਲੀ, ਜਾਂ ਮਿੱਠਾ ਬੀਨ ਪੇਸਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਜਿਂਵੇ ਕੀ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫ਼ਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਕੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਮੌਸਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮਾਗਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਾਗਾਸ਼ੀ ਦੀ ਤਰਾਂ ਜਿਆਦਾ ਨਮੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ
ਵਿਸਾਰਨਈ

**ਵਿਸਾਰਨਈ** (ਤਾਮਿਲ: விசாரணை) 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਔਸਕਰ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਂਟਰੀ ਵਜੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਤਾਮਿਲ ਸ਼ਬਦ ‘ਵਿਸਾਰਨਈ’ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਮ. ਚੰਦਰਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਵਲ ‘ਲੌਕ ਅੱਪ’ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਸ ਕ੍ਰਾਈਮ-ਰੋਮਾਂਚ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਦਾਕਾਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਧਨੁਸ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੇਤਰੀਮਾਰਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮਾਂ
ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ

**ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ **ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਵਰੂਪ ਉਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਹਿਤ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ 'ਸ਼ਰੂਤੀ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾਜੀ ਨੇ ਵਿਰਾਟਪੁਰਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵੇਦਧੁਨੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ। ਵੇਦ ਦੇ ਅਸਲ ਮੰਤਰ ਭਾਗ ਨੂੰ 'ਸੰਹਿਤਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਲੱਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ-ਆਰੀਆ ਜਾਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਉੱਤਮ ਸੋਮਾ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਵੀ ਇਸਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਮਹੱਤਵ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

ਰਚਣਹਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਸ਼ਬਦ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ (ਸਾਹਿੰਤਾ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਜਾਂ ਟਿੱਪਣੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਤਰਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਇਹ ਹਨ
* ਸੰਹਿਤ (ਮੰਤਰ ਭਾਗ)
* ਉਪਨਿਸ਼ਦ (ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ-ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਵਭਾਵ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਗਿਆਨਪੂਰਵਕ ਵਰਣਨ) 
* ਬ੍ਰਹਮਣ-ਗ੍ਰੰਥ (ਗੱਦ ਵਿੱਚ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦੀ ਵਿਵੇਚਨਾ)
* ਆਰਯਣਕ (ਕਰਮਕਾਂਡ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ)
ਜਦ ਅਸੀਂ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ **ਸੰਹਿਤਾ **ਭਾਗ ਦਾ ਹੀ ਅਰਥ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਨਿਸ਼ਦ (ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਿਵੇਚਨਾ), ਬ੍ਰਹਾਮਣ-ਗ੍ਰੰਥ, ਆਦਿ ਮੰਤਰ ਭਾਗ(ਸੰਹਿਤਾ) ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਗ੍ਰੰਥ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਵੇਦ ਹਨ- ਰਿਗਵੇਦ, ਸਾਮਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਅਥਰਵ ਵੇਦ।

## ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਮਾਂ 
ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹੈ ਕਿ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਦੋਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕਾਲ 1200 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਤੋਂ 600 ਈਸਵੀ ਪੂੂਰਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ 
ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ-

1.ਸੰਹਿਤ 2. ਬ੍ਰਹਮਣ ਅਤੇ ਆਰਯਣਕ 3. ਉਪਨਿਸ਼ਦ 4. ਵੇਦਾਂਗ 5. ਸੂਤਰ-ਸਾਹਿਤ

### ਸੰਹਿਤਾ 
#### ਰਿਗਵੇਦ 
#### ਯਜੁਰਵੇਦ 
####  ਸਾਮਵੇਦ 
####  ਅਥਰਵ ਵੇਦ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Vaidik Samhitas and Brahmins - a short introduction
* Index of Vedic Literature  (महर्षि वेद प्रतिष्ठान द्वारा हजारों ग्रन्थ, देवनागरी में उपलब्ध)
* हड़प्पा साहित्य और वैदिक साहित्य (गूगल पुस्तक ; लेखक - भगवान सिंह)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਜਨਮਦਿਨ

**ਜਨਮਦਿਨ** ਉਹ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਜਾਂ ਅਦਾਰਾ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਮਦਿਨ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਹਫ਼ੇ, ਜਸ਼ਨ ਜਾਂ ਰੀਤੀ-ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ਼।

ਕਈ ਧਰਮ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸਮਸ, ਗੁਰਪੁਰਬ)।

ਜਨਮ*ਦਿਨ* ਅਤੇ ਜਨਮ*ਮਿਤੀ* ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਜਨਮਦਿਨ, 29 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਰੇਕ ਵਰ੍ਹੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ 22 ਸਤੰਬਰ) ਪਰ ਜਨਮਮਿਤੀ ਉਹ ਇੱਕ ਤਰੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ 11 ਮਈ, 1988)।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮਦਿਨ
ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਲੌਂਗੀਫਾਈਲਸ

**ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਲੌਂਗੀਫਾਈਲਸ** ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਲਬੀਏਡਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੱਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ 10.2 ਸੈਂ.ਮੀ. ਹੈ। 

ਇਹ ਮੱਛੀ ਮਾਲਾਵੀ, ਮੋਜ਼ਾਬੀਕਿਊ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰੁਵੂਮਾ ਨਦੀ ਸਹਿਤ ਚਿਉਤਾ ਤੇ ਚਿਲਵਾ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 

ਇਹ ਮੱਛੀ ਸਿਲਵਰ ਜਿਹੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਸਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕਾਲੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਟਫਿਸ਼
ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ

**ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ** (ਉਰਦੂ: شیش محل;) ਤੋਂ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
 covered in thousands of tiny mirrors.]]

*ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ (ਲਾਹੌਰ), ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ 1631-32 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ 
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਆਗਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ 1631-32 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ 
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਅਮੇਰ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਲਖਨਊ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਮੇਹਰਾਨਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਇੰਦੌਰ, ਕੱਚ ਕਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਸੇਠ ਹੁਕਮਚੰਦ ਦੀ ਹਵੇਲੀ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਰੋਹਤਾਸ ਫੋਰਟ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਪਟਿਆਲਾ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਤਾਜ ਮਹਿਲ, ਭੋਪਾਲ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਪੰਜਾਬ
* *ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ*, 1950 ਫਿਲਮ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਮੂਵੀ ਸੈੱਟ *ਮੁਗਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ*, 1960 ਲਈ ਬਣਾਇਆ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਮੂਵੀ ਸੈੱਟ *ਪ੍ਰੇਮ ਰਤਨ ਧੰਨ ਪਾਇਓ*, 2015 ਲਈ ਬਣਾਇਆ
ਮਾਦੋਰੂਬਾਗਨ

***ਮਾਦੋਰੂਬਾਗਨ*** (*One Part Woman*) ਪੇਰੁਮਾਲ ਮੁਰੁਗਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਂਗੂ ਅੰਚਲ ਵਿਚ ਇਕ ਬੇਔਲਾਦ ਕਿਸਾਨ ਜੋੜੇ ਪੋਨਾ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਪਤੀ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਔਲਾਦ ਦੀ ਤੀਬਰ ਤਾਂਘ ਹੈ। ਔਲਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਜੋ ਤਾਅਨੇ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਝਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਲੇਖਕ ਨੇ "ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।" 

ਇਹ ਨਾਵਲ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ. *One Part Woman* ਇਸਦਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਤਿਰੁਚੇਂਗੋੜੂ ਸਥਿਤ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਮੇਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਜੋ 14 ਦਿਨ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਲੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਇਸ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਦੇਵਤੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੇਔਲਾਦ ਔਰਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕਰਕੇਕੇ ਔਲਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਐਸੀ ਔਲਾਦ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਵਾਦ ਵਿਵਾਦ 
ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਵਲ, *ਮਾਦੋਰੂਬਾਗਨ* 2010 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪੇਂਗੂਇਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ *ਵਨ ਪਾਰਟ ਵੂਮੈਨ* ਨਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਛਪਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਉਪਰ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਅਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤ ਸ਼ੁਰੂ ਗਈ। ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਫਿਰਕੂ ਕਤਾਰਬੰਦੀ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮਾਕਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੇਨਈ ਤੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮੁਰੂਗਨ ਉਪਰ ਕਿਤਾਬ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਪੇਰੂਮਲ ਨੇ 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਉਪਰ ਲਿਖਿਆ, "'ਲੇਖਕ ਪੇਰੂਮਲ ਮੁਰੂਗਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਰੱਬ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੁੜ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਪੀ. ਮੁਰੂਮਲ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ।"
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਨਾਵਲ
ਕਪਿਆਲ

**ਕਪਿਆਲ** ਸੰਗਰੂਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਬਾਰਤ (ਗਣਿਤ)

ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ **ਇਬਾਰਤ** ਜਾਂ **ਗਣਿਤਕ ਇਬਾਰਤ,** ਸੰਦਰਭ ਅਧਾਰਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਚਿੰਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਮਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਣਿਤਕ ਚਿੰਨ, ਨੰਬਰ (ਸਥਿਰ), ਵੇਰੀਏਬਲ, ਓਪਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨ, ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ, ਗਰੁੱਪਬੰਦੀ, ਅਤੇ ਲਾਜ਼ੀਕਲ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂ ਤੈਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਮਿਸਾਲਾਂ 
ਇਬਾਰਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਰਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ:
:: 

::  (ਲੀਨੀਅਰ ਪੌਲੀਨੌਮੀਅਲ)

::  (ਦੋਘਾਤੀਪੌਲੀਨੌਮੀਅਲ)

::  (ਰੈਸ਼ਨਲ ਇਬਾਰਤ)
ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: 
:: 

## ਰੂਪ 
ਗਣਿਤਕ ਇਬਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਕਗਣਿਤਕ ਇਬਾਰਤਾਂ, ਪੌਲੀਨੌਮੀਅਲ, ਅਲਜਬਰੇ ਦੀਆਂ ਇਬਾਰਤਾਂ, ਬੰਦ-ਰੂਪ ਇਬਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਐਨਾਲਿਟੀਕਲ ਇਬਾਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੇਠ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਇੱਕਰੂਪਤਾਵਾਂ  ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਸਿੰਟੈਕਸ ਬਨਾਮ ਸੀਮਾਂਟਿਕਸ 
### ਸਿੰਟੈਕਸ 
ਇਬਾਰਤ ਇੱਕ ਸਿੰਟੈਕਸ ਵਾਲਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ।

### ਸੀਮਾਂਟਿਕਸ 
ਸੀਮਾਂਟਿਕਸ ਮਤਲਬ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਸਮੀ ਸੀਮਾਂਟਿਕਸ ਇਬਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

### ਰਸਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੈਮਡਾ ਕਲਕੂਲਸ 
ਰਸਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਚੰਗੀ-ਬਣਾਈਆਂ ਇਬਾਰਤਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਰਸਮੀਕਰਨ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

1930 ਵਿੱਚ ਆਲੋਂਜੋ ਚਰਚ ਅਤੇ ਸਟੀਫਨ ਕਲੀਨ ਨੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਲੰਕਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਇਬਾਰਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਮਡਾ ਇਬਾਰਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਣਿਤਕ ਤਰਕ ਅਤੇ ਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸਿਸਟਮ, ਲੈਮਡਾ ਕਲਕੂਲਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੋ ਲੈਮਡਾ ਇਬਾਰਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਾਂਕਤਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਅੰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਇਬਾਰਤਾਂ ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਢੁਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਕਗਣਿਤਕ ਓਪਰੇਸ਼ਨ, ਲਾਗਰਿਦਮ ਅਤੇ ਘਾਤ ਵਰਤ ਕੇ  ਪੂਰਨ ਅੰਕਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। (ਰਿਚਰਡਸਨ ਥਿਊਰਮ).

## ਵੇਰੀਏਬਲ 
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ  ਗਣਿਤਕ ਇਬਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਰੀਏਬਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਰੀਏਬਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਕਤ ਵੇਰੀਏਬਲ ਜਾਂ ਇੱਕ ਬੰਦੀ ਵੇਰੀਏਬਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
:: 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
## ਟਿਪਣੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਬੁਰਜ ਦੁਨਾ

**ਬੁਰਜ ਦੁਨਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 373 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ 1482 ਹੈ।ਇਸ ਵਿਚੋਂ 763 ਮਰਦ ਅਤੇ 719 ਔਰਤਾਂ ਸਨ।ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 399 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਈਦ-ਉਲ-ਜ਼ੁਹਾ

**ਬਕਰੀਦ** ਜਾਂ **ਈਦ-ਉਲ-ਜ਼ੁਹਾ** ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਈਦ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਨੂੰ ਈਦ ਉਲ-ਫ਼ਿਤਰ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਈਦ-ਉਲ-ਜ਼ੁਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਮਜਾਨ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅੰਤ ਦੇ ਲੱਗਪਗ 70 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮੀ ਲੋਕ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹਜਰਤ ਇਸਮਾਇਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦਿਨ ਖੁਦਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਖੁਦਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਬੱਕਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਉਰਦੂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਬਕਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵੱਡਾ ਜਾਨਵਰ ਜੋ ਜਿਬਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਤੋਂ ਵਿਗੜਕੇ ਅੱਜ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਕਰ-ਈਦ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਈਦ-ਏ-ਕੁਰਬਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ। ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਕਰਬ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਮਤਲਬ ਇਸ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਰਬਾਨੀ ਉਸ ਪਸ਼ੁ ਦੇ ਜਿਬਹ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ 10, 11, 12 ਜਾਂ 13 ਜਿਲਹਿੱਜ (ਹਜ ਦਾ ਮਹੀਨਾ) ਨੂੰ ਖੁਦਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਬਾਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਬਾਈਬਲ ਅਤੇ ਕੁਰਆਨ-ਏ-ਪਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੌਜ਼-ਏ-ਕੌਸਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਲਈ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਰ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰੰਗੂਵਾਲ

**ਰੰਗੂਵਾਲ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪੱਖੋਵਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 269 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ 1264 ਹੈ।ਪਿੰਡ ਰੰਗੂਵਾਲ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 26 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗੱਡਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਹਾੜ੍ਹ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ 1891 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤਰੀਕ 1834 ਈਸਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 3200 ਬਿੱਘੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 200 ਬਿੱਘੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ’ਚ ਲਿਆਂਦੇ ਸੋਢੀਆਂ, ਕਿਸਾਨੀ ਕੰਮ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮੀਆਂ, ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਡੇਰਾ ਉਸ ਥਾਂ ਬਣਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਜੜ੍ਹਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਡੇਰਾ ਉਦਾਸੀ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ‘ਕਬਜ਼ੇ’ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ 1901 ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। 1914 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਮਸਤੂਆਣੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਇਮਾਰਤ ਉਸਾਰੀ ਗਈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਸੋਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਛੋਟੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ 1962 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਇਮਾਰਤ ਉਸਾਰੀ ਗਈ। ਭਾਵੇਂ ਖੰਗੂੜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਰੇਵਾਲ, ਚਾਹਲ, ਖਹਿਰਾ ਤੇ ਦਿਓਲ ਗੋਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸਵਾਂ-ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਦੇ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਚਾਇਤ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੀ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਚੌਗਾਵਾਂ

**ਚੌਗਾਵਾਂ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਚੌਗਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਚੌਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਅਜਨਾਲਾ, ਰਾਣੀਆਂ ਬਾਰਡਰ ਅਤੇ ਭਿੰਡੀ ਸੈਦਾਂ ਨੂੰ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਹੈ।
## ਨਾਂਅ ਉਤਪਤੀ
ਚੌਗਾਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਕਦੇ ਲੋਪੋਕੇ, ਭੁੱਲਰ, ਕੋਹਾਲੀ ਤੇ ਕੋਹਾਲਾ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਚੌਕ (ਚੌਰਾਹਾ) ਚੌਗਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਸੱਦਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।

## ਪਿਛੋਕੜ
ਚੌਗਾਵਾਂ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਅਧੀਨ 113 ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਸਿਰਫ ੨੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵੱਸੋਂ 148134 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੀਬ 27 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਸੋਂ ਅਨੁਸੂਚਤ ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਮਨ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੀ ਹੈ।ਜਿਆਦਾ ਵੱਸੋਂ ਖੇਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੇ ਕੋਈ ਉਦਯੋਗ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਸਥਾਪਨਾ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕੰਨਿਆ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅੱਛਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਭਰਾ ਤਾਰੂ ਤੇ ਧਰਮੂ ਆਪਣੇ ਮਾਲ-ਡੰਗਰ ਸਮੇਤ ਅਟਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਇਧਰ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਤ ਲੱਗ ਗਈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਥੇਹ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਗੱਡੂਾ ਲੈ ਜਾਊ, ਥੇਹ ਉਸ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਥੇਹ ’ਤੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੇ ਕੋਹ ਕੁ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਛੱਪੜਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀ ਝਿੜੀ ’ਤੇ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗੱਡੀ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਨੇ ਚੌਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਭਰਾ ਨੇ ਕੋਹਾਲਾ ਪਿੰਡ ਵਸਾਇਆ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਭੁੱਲਰ, ਸੌੜੀਆਂ, ਭੀਲੋਵਾਲ, ਸਾਰੰਗੜਾਂ, ਕੋਹਾਲੀ ਆਦਿ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਵਸ ਗਏ। ਹੁਣ ਚੌਗਾਵਾਂ ਬਲਾਕ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ।

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਲਾਕ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ, ਬੀਡੀਪੀਓ ਦਫ਼ਤਰ, ਸੀਡੀਪੀਓ ਦਫ਼ਤਰ, ਪਾਵਰਕੌਮ ਦਫ਼ਤਰ, ਪਨਸਪ ਦਫ਼ਤਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ, ਡਾਕਘਰ, ਸਾਂਝ ਕੇਂਦਰ, ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ, ਜਲ ਘਰ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹਾਲ, ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰ, ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ ਆਦਿ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਚੌਗਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਚਿਨਸੁਕੋ

**ਚਿਨਸੁਕੋ** ਜਪਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਿਕ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਓਕੀਨਾਵਾ ਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਤੋਫੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਲਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਬਿਸਕੁਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਆਟੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰਟਬਰੈਡ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚਿਨਸੁਕੋ ਓਕੀਨਾਵਾ ਵਿੱਚ 400 ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਿਠਾਈ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਉਬਲੀ ਚੀਨੀ, ਸੂਰ ਦਾ ਫ਼ੈਟ ਅਤੇ ਆਟੇ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰ੍ਯੁਕੁ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਿਨਸੁਕੋ ਇੱਕ ਇੱਕਲੀ ਮਿਠਾਈ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਚਿਨਸੁਕੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪਰਸਿੱਧ ਤੋਫ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਹਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਹਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਠਾਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ
ਅਵਿਅਲ

**ਅਵਿਅਲ** ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਉਡੁਪੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਬਜੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਗਾੜੀ ਸਬਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੜੀ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਵਾਦ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਦ੍ਯਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇਰਲ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

## ਸਮੱਗਰੀ
* 5-6 ਫਾੜੀ ਕੱਚਾ ਅੰਬ
* 3/4 ਕੱਪ ਐਸ਼ ਗੋਰਦ 
* 1 ਕੱਪ ਖੀਰਾ
* 1 ਡਰਮਸਟੀਕ
* 6-7 ਬੀਨ
* 1 ਆਲੂ
* 1 ਕੱਚਾ ਪਲਾਨਟੇਨ
* 100 ਗ੍ਰਾਮ ਹਾਥੀ ਪੈਰ ਦੀ ਯਾਮ 
* 2 ਚਮਚ ਦਹੀਂ
* 2 ਚਮਚ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ 
* ਕੜੀ ਪੱਤੇ
* ਹਰੀ ਮਿਰਚ
* ਜੀਰਾ
* ਕੱਦੂਕੱਸ ਨਾਰੀਅਲ

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
* ਖੀਰਾ, ਪਲਾਨਟੇਨ, ਐਸ਼ ਗੋਰਬਾਕੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਪਕਾਕੇ ਲੂਣ ਪਾ ਦੋ।
* ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਟੀ ਸਬਜੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਬ ਪਾਕੇ ਹਲਦੀ ਪਾ ਦੋ. ਅਤੇ ਕੂਕਰ ਵਿੱਚ ਸਬਜੀਆਂ ਦੇ ਨਰਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪਕਾਓ।
* ਹੁਣ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪੇਸਟ ਪਾਕੇ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪਕਾਓ. ਆਂਚ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਲੋ।
* ਹੁਣ ਦਹੀਂ ਮਿਲਾ ਦੋ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਹਿਲਾਓ।
* ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੜੀ ਪੱਤਾ ਪਾਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸਜਾਓ।
* ਇਹ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਖਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਭਾਈ ਭੀਮ ਨੇ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿੱਤੀ ਸੀ। ਕਿੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਰਾਟ ਰਸੋਈਆ ਬਣਕੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਆਂਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਰੀ ਸਬਜੀਆਂ ਕੱਟ ਕੇ ਉਬਾਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੱਦੂਕੱਸ ਕਿੱਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਨੂੰ ਅਵਿਅਲ ਆਖਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Tirunelveli Style Avial 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਅਲਫਾ ਕਣ

**ਅਲਫਾ ਕਣ**, ਉਹ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰੋਟਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਨਿਊਟਰੋਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇੱਕ ਕਣ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਿਲੀਅਮ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਲਫਾ ਡਿਕੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਹੋਰ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦ ਹੈ। ਅਲਫਾ ਕਣ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਗਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ α ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਲਫਾ ਕਣ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕੁੱਝ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- α ਜਾ ਫਿਰ α2+ ਕਿਓਂਕਿ ਉਹ ਹਿਲੀਅਮ ਨਿਊਕਲਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਦੇ ਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-  ਜਾ ਫਿਰ  ਜੋ ਕਿ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਲੀਅਮ ਉੱਤੇ +2 ਚਾਰਜ ਹੈ (ਇਸਦੇ ਦੋ ਅਲੈਕਟਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ)। ਜੇ ਇਹ ਆਇਨ ਕੋਈ ਅਲੈਕਟਰਾਨਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਲਫਾ ਕਣ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਅਗਾਂਹ ਪੜੋ 
* *

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੀਲੀਅਮ
ਕਾਲ਼ਾ ਬਾਗ਼

**ਕਾਲ਼ਾ ਬਾਗ਼** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kalabagh) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਤੇ ਕਸਬਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਲਹਿੰਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਈਸਾ ਖ਼ੇਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਲ਼ਾ ਬਾਗ਼ ਡੈਮ ਦਾ ਪ੍ਰ੍ਸਤਾਵਿਤ ਥਾਂ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਕੋਹ ਨਮਕ ਪਰਬਤ ਤੇ ਸੁਰਖ਼ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਇਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਬਹਾਉ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੀ ਵੇਖਣਯੋਗ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ

***ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ***  2016 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਜਗਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਐਮੀ ਵਿਰਕ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ 30 ਸਿਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

## ਕਾਸਟ 
* ਐਮੀ ਵਿਰਕ (ਨਿੱਕਾ)
* ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ
* ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ 
* ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ (ਨਿੱਕੇ ਦੀ ਮਾਂ)
* ਸੋਨੀਆ ਕੌਰ
* ਗੁਰਮੀਤ ਸਾਜਨ
* ਕਿਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਮਾ
* ਪਰਮਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਬਰਨਾਲਾ
*ਨਿਸ਼ਾ ਬਾਨੋ (ਸ਼ਾਂਤੀ)

## ਗੀਤ ਸੂਚੀ 
## ਟ੍ਰੇਲਰ 
ਫਿਲਮ ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਰ 8 ਸਿਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਪਰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Movie Review & Trailer 
* Facebook Page

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਐਲਨ ਮਬਾਂਸਕੂ

**ਐਲਨ ਮਬਾਂਸਕੂ** ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ:Alain Mabanckou (ਜਨਮ 24 ਫਰਵਰੀ 1966) ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ,ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਐਲਨ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੇ ਪਰ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਕਾੰਗੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।ਐਲਨ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰ੍ਮੁਖ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੀ ਐਨ ਅੰਨਾਦੁਰੈ

**ਕੂੰਜੀਵਰਮ ਨਟਰਾਜਨ ਅੰਨਾਦੁਰਾਈ** () (15 ਸਤੰਬਰ 1909 – 3 ਫਰਵਰੀ 1969)
ਆਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਂ ਅੰਨਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰਾ ਕੜਾਗਮ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਅੰਨਾ ਦਾ ਤਾਮਿਲ,ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ।. ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਸੋਨੀ ਲਵਾਉ ਤਾਂਸੀ

**ਸੋਨੀ ਲਵਾਉ ਤਾਂਸੀ** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Sony Lab'ou Tansi (5 ਜੁਲਾਈ 1947 - 14 ਜੂਨ 1995), ਕਾਂਗੋ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਿੱਕੀ-ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਿਰਫ 47 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਾਂਸੀ ਇੱਕ ਸਭ ਵੱਡਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995
ਛਿਨਗਰੀ ਮਲਾਈ ਕੜੀ

**ਛਿਨਗਰੀ ਮਲਾਈ ਕੜੀ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰੋਨ ਮਲਾਈ ਕੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਪ੍ਰੋਨ, ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਸਮੱਗਰੀ
* ਪ੍ਰੋਨ
* ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਦੁੱਧ
* ਹਰੀ ਮਿਰਚ
* ਪਿਆਜ
* ਲਸਣ ਦਾ ਪੇਸਟ
* ਅਦਰੱਕ ਦਾ ਪੇਸਟ
* ਹਲਦੀ
* ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
# ਪ੍ਰੋਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ੈਲ ਨੂੰ ਕੱਡ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਵਾਈਨ ਵਿੱਚ ਪਿਓ ਕੇ ਰੱਖੋ।
# ਪ੍ਰੋਨ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲ ਲੋ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ, ਅਦਰੱਕ, ਲਸਣ, ਲੂਣ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਾ ਦੋ।
# ਕੁਝ ਦੇਰ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ

thumb|ਇੱਕ ਆਮ ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ ਜੰਤਰ
thumb|ਇੱਕ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
**ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ** ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੰਪਾਸ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾ ਚੁੰਬਕੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਜੰਤਰ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭਗ 206 ਈਃ ਪੂਃ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  .

## ਚੁੰਬਕੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ 
thumb|ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਜੰਤਰ

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਹਿਲਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਾਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਚੁੰਬਕੀ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਫਿਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੋਂਗ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾ ਲੱਭਣ ਲਈ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸੂਈਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਬਕੀ ਲੋਹੇ ਉੱਪਰ ਘਸਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
## ਸਬੰਧਿਤ ਚਿੱਠੇ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਚੁੰਬਕੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਠੀਕ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਹੱਥਲੀ ਪੁਸਤਕ 
* ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ  ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉੱਚ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਯੋਜਨਾ
* ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ: ਰੁਚਾਤਮਕ ਸਬਕ (ਇੰਟ੍ਰੈਕਟਿਵ ਟੁਟੋਰੀਅਲ)  ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉੱਚ ਚੁੰਬਕੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ
* ਪਾਲ ਜੇ.ਗੈਨਜ਼, ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਤਕਨੀਕ ਸਫ਼ੇ: ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ 
* 25 ਅਗਸਤ 1882 ਨੂੰ ਸਾਊਥੈਮਪਟਨ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਫੋਰਾਇਰ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ।
* Arrick Robots. Robotics.com Example implementation for digital solid-state compass. *ARobot Digital Compass App Note *
* How a tilt sensor works . David Pheifer
* The Gear Junkie  – review of two orienteering thumb compasses
* The good compass video  – A video about important abilities a compass should have (narration in German)
* COMPASSIPEDIA, the great virtual Compass Museum gives comprehensive information about all sorts of compasses and how to use them.
* Geography fieldwork

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੁੰਬਕੀ ਯੰਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਖੋਜਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 420

**ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 420** ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਬੇਈਮਾਨੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਤ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਧਾਰਾ ਅਧੀਨ ਵੱਧ ਤੋ ਵੱਧ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਲੋਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੌ ਬੀਸ ਜਾਂ, ਚਾਰ ਸੌ ਬੀਹ ਦੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਜੋਂ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਫਰਾਡੀ ਦੇ ਤੌਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਸ੍ਰੀ ਚਾਰ ਸੌ ਬੀਸ* ਅਤੇ *ਚਾਚੀ ਚਾਰ ਸੌ ਬੀਸ* ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ (ਕਿਤਾਬ)

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇਹ ਕਿਤਾਬਚਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁਲਤ ਕਰਣ ਵੱਲ ਡਾਕਟਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੋਰ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ|