open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸ੍ਰੁਜਨਿਕਾ

**ਸਰੁਜਨਿਕਾ** (IPA: //) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਓਡੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ' ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ 1988-89 ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ *ਬਿਗਯਾਨ ਤਰੰਗ* ਵਰਗੇ ਰਸਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 17 ਜਿਲਦਾਂ ਅਤੇ 105 ਅੰਕ ਹਨ।  ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1983 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਨਿਖਿਲ ਮੋਹਨ ਪਟਨਾਇਕ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਸ਼੍ਰੀ ਪਟਨਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ  ਅਤੇ 26 ਉੜੀਆ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ਾਂ, *ਬਿਗਯਾਨ ਤਰੰਗ* ਦੇ ਸਾਰੇ 105 ਅੰਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕੀਤਾ। ਸਰੁਜਨਿਕਾ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਰੁੜਕੇਲਾ ਪ੍ਰਗਤੀ ਉਤਕਲ ਸੰਘਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਓਪਨ ਐਕਸੈਸ ਟੂਓੜੀਆ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਓਪਨ ਐਕਸੈਸ ਰਿਪੋਜ਼ਟਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 561 ਡਿਜੀਟਲੀ ਸਕੈਨ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ।  12 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਸਰੁਜਨਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟ odiabibhaba.in ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ਡ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ, ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰ ਪੁਰਾਲੇਖ, ਹਵਾਲਾ ਸਮੱਗਰੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
thumb| ਸ੍ਰੁਜਨਿਕਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਖਿਲ ਮੋਹਨ ਪਟਨਾਇਕ, ਪੁਸ਼ਪਸ਼੍ਰੀ ਪਟਨਾਇਕ ਅਤੇ ਓਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਅਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਮੈਂਬਰ।
1983 ਵਿੱਚ, ਨਿਖਿਲ ਮੋਹਨ ਪਟਨਾਇਕ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਸ਼੍ਰੀ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਸਰੁਜਨਿਕਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਰੁਜਿਨਕਾ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਫਲਸਫਾ "ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖਣਾ" ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲੱਬਧ ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨ, ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਭਾਰਤ ਗਿਆਨ ਗਿਆਨ ਯਾਤਰਾ" ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਰਸਾਲਾ "ਬਿਗਯਾਨ ਤਰੰਗ" ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  2004 ਵਿੱਚ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਲੀਨਕਸ ਅਤੇ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਸੌਫਟਵੇਅਰ, ਅਤੇ ਉੜੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੂਜਨਿਕਾ ਵਿਖੇ "ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰੇਬਾਤੀ" ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਰੁੜਕੇਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਉਤਕਲ ਸੰਘ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਉੜੀਆ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰ-ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਟੂਲ ਬਨਾਉਣ ਅਤੇ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ "ਓਪਨ ਐਕਸੈਸ ਟੂ ਓੜੀਆ ਕਿਤਾਬਾਂ" ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੋਪਾਲ ਚੰਦਰ ਪ੍ਰਹਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਪੂਰਨਚੰਦਰ ਓੜੀਆ ਭਾਸ਼ਾਕੋਸ਼, ਸੱਤ-ਖੰਡਾਂ, 9,500-ਪੰਨਿਆਂ, ਚਾਰ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਕੋਸ਼  ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ  ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1850 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਚੌਦਾਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਰਨਾਂ ਅਤੇ 1850 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ 13,00,000 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ 1,300,000 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ,  1811 ਅਤੇ 1942 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉੜੀਆ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਖੰਡ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਓਡੀਆ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਧਨਾ"।  ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ 'ਤੇ **ਦਿ ਮੈਨ ਹੂ ਨਿਊ ਇਨਫਿਨਿਟੀ** ਦਾ ਉੜੀਆ ਰੂਪਾਂਤਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
https://odiabibhaba.in/en/compilations/srujanika-publications/

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾਕਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਸੰਗਤਪੁਰਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ

**ਸੰਗਤਪੁਰਾ** ਪਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸਮਰਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 44 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਮਰਾਲਾ ਤੋਂ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 58 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਸੰਗਤਪੁਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਸਰਵਰਪੁਰ (1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਘੁੰਗਰਾਲੀ (ਸਿੱਖਾਂ) (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਘਰਖਨਾ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਬੌਂਦਲ (4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ),ਮਲ ਮਾਜਰਾ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਮਾਣਕੀ (4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਸੰਗਤਪੁਰਾ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਸੰਗਤਪੁਰਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਮਰਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਤਹਿਸੀਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੰਨਾ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਕਾਰ ਗਾਮੀ ਸੰਗਤਪੁਰੀਆ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਤਪੁਰਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 141114 ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਸਮਰਾਲਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
https://ludhiana.nic.in

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਰਮੋਨਾ, ਗੋਆ

**ਕਾਰਮੋਨਾ** ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਲਸੇਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਬੀਚ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ

**ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ** ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ]]

ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੁਆਰਾ, ਲੋਕ ਗੈਰ-ਜਿਨਸੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੋਣਗੇ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤ ਸਥਾਨਕ (ਖਾਸ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ (ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ, ਜਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਥਾਨਾਂ/ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜਾਲ) ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਦੀ ਕਦਰ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨਿਰੀਖਣ (ਅਕਸਰ ਫੀਲਡਵਰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਲਈ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਖੋਜ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ), ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Official website of Human Relations Area Files (HRAF) based at Yale University
** A Basic Guide to Cross-Cultural Research from HRAF
ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ

**ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ** (26 ਫਰਵਰੀ 1944 – 15 ਅਕਤੂਬਰ 1992) ਜਾਂ "ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ" ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਖਾੜਕੂ ਸੀ ਜੋ 1985 ਦੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫਲਾਈਟ 182 ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 329 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।ਪਰਮਾਰ ਬੱਬਰ ਖਾਲਸਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (ਬੀ.ਕੇ.ਆਈ.) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵੀ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਬੱਬਰ ਖਾਲਸਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

1981 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ 2 ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1984 ਵਿਚ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਕੈਨੇਡਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। 1985 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਫਲਾਈਟ 182 ਉੱਤੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਮਾਰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1992 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 1985 ਦੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਕੇਸ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਪਰਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1944 ਨੂੰ ਪੰਜਾਹਟ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਈ 1970 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਵਾਸ ਕਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੀਹਵਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ

**ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ** (ਜਨਮ 19 ਜਨਵਰੀ 1949) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ *ਚੜਦੀਕਲਾ* ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। 1970 ਵਿੱਚ ਦਰਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਚੜਦੀਕਲਾ ਮਾਰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਇਹ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਅਖ਼ਬਾਰ 1977 ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ  ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਚੜਦੀਕਲਾ ਟਾਈਮ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ।   ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਉਸੀ ਸਾਲ, ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰੈਸ ਮਾਨਤਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਿਆ।  2023 ਵਿੱਚ, ਮੀਡੀਆ ਹਾਊਸ ਨਿਰਪਖ ਪੋਸਟ ਨੇ ਦਰਦੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਪੁਸੇਗਾਓਂ

**ਪੁਸੇਗਾਂਓਂ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਖਟਾਵ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਤਾਰਾ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 39 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਖਟਾਵ ਤੋਂ 19 ਕਿ.ਮੀ. ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ 248 ਕਿ ਮੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਪੁਸੇਗਾਓਂ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਮਰਾਠੀ ਹੈ। ਏਥੇ ਦਾ ਸੇਵਾਗਿਰੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਹਨ ਵਿਸਾਪੁਰ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਨੇਰ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਕਟਗੁਨ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ),ਭਾਂਡੇਵਾੜੀ (5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਪੁਸੇਗਾਂਵ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਪੁਸੇਗਾਂਵ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖਟਾਵ ਤਹਿਸੀਲ , ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਨ ਤਹਿਸੀਲ , ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫਲਟਨ ਤਹਿਸੀਲ , ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਤਾਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਸੇਗਾਓਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਤਾਰਾ, ਫਲਟਨ, ਮਹੌਲੀ, ਕਰਾੜ, ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।

## ਅਬਾਦੀ
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਸੇਗਾਓਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 9180 ਹੈ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2018 ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 48.5% ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79.9% ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 36.8% ਹੈ।
## ਗੈਲਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
https://www.satara.gov.in/en/

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਕੋਲੇਵਾੜੀ

**ਕੋਲੇਵਾੜੀ** ਪਿੰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਮਾਨ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੁਣੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਤਾਰਾ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 55 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਾਨ ਤੋਂ 21 ਕਿ.ਮੀ. ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ 259 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਪਥਰੀਲੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਲੇਵਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਪੰਧਰਵਾੜੀ (ਮਹਿਮਾਨਗੜ) (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਦਹਿਵੜੀ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਉਕੀਰਦੇ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਨਿਧਾਲ (4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਸਤਰੇਵਾੜੀ (ਮਾਲਾਵੜੀ) (5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਕੋਲੇਵਾੜੀ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਕੋਲੇਵਾੜੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਨ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੋਰੇਗਾਂਵ ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫਲਟਨ ਤਹਿਸੀਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਾਡੇਗਾਂਵ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਲਟਨ, ਮਾਹੁਲੀ, ਮਸਾਵੜ, ਸਤਾਰਾ,ਕੋਰੇਗਾਓ, ਕੋਲੇਵਾੜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ। 
## ਅਬਾਦੀ
ਕੋਲੇਵਾੜੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਕੋਲੇਵਾੜੀ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਮਰਾਠੀ ਹੈ। ਕੋਲੇਵਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1035 ਹੈ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 218 ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 50.6% ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 61.5% ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 27.4% ਹੈ।
## ਗੈਲਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
https://www.satara.gov.in/en/

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੇਰ ਤਲਾਬ

**ਨੇਰ ਤਲਾਬ** ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਾਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਖਟਾਵ ਦੇ ਨੇਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤਾਲਾਬ ਹੈ। ਜੋ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ,ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਵਾਸਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਏਥੋਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪੰਪਾਂ ਦੇ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਲਾਬ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਬੰਬੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗਰੁੱਪ ਵਲੋਂ ਡੀ 80 ਏ 12 ਵੱਡੀ ਭਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਜਬੂਤ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੂਨੇ ਦੀ GREEN THUMB ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਵੀ ਨੇਰ ਤਲਾਬ ਲਈ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੈਮ
ਖੇਮਕਰਨ ਸਰਾਇ

**ਖੇਮਕਰਨ ਸਰਾਇ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਅਰਵਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਰਥਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮਗਧ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ ਅਰਵਲ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੁਰਥਾ ਤੋਂ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ। ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਨਾ ਤੋਂ 74 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਪਿੰਜਰਾਵਾਂ (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਚਮਾਂਡੀਹ (4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਮਾਨਿਕਪੁਰ (5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਖਟਾਂਗੀ (9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਸੋਨਭਦਰਾ (9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਖੇਮਕਰਨ ਸਰਾਏ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਖੇਮਕਰਨ ਸਰਾਏ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੋਨਭੱਦਰ-ਬੰਸੀ-ਸੂਰਜਪੁਰ ਬਲਾਕ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰਤਨੀ ਫਰੀਦਪੁਰ ਬਲਾਕ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਾਪਰੀ ਬਲਾਕ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਟੇਕਰੀ ਬਲਾਕ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਤਿਓਹਾਰ
ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਲੀ, ਦੀਵਾਲੀ,"ਛੱਠ" ਪੂਜਾ, ਦੁਰਗਾਪੂਜਾ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਰਧਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਧੂਮ ਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਥੇ 15 ਅਗਸਤ, 26 ਜਨਵਰੀ, 2 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਆਬਾਦੀ 
ਖੇਮਕਰਨ ਸਰਾਇ ਦੀ ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ 2011 ਜਨਗਣਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 7237 ਹੈ।

## ਪੰਚਾਇਤ 
ਖੇਮਕਰਨ ਸਰਾਇ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਅੰਦਰ 5 ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਪਿੰਡ ਹਨ - ਕੁਰਥਾ, ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ, ਸਰਾਇਆ ਪਰ, ਨਾਨਸੂ ਵਿਘਹਾ, ਕੁਰਥਾ ਡੀਹ।

## ਹਵਾਲੇ
https://arwal.nic.in/

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਵਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵੀਰ ਰਾਜੇਂਦਰ ਰਿਸ਼ੀ

**ਵੀਰ ਰਾਜੇਂਦਰ ਰਿਸ਼ੀ** (4 ਜਨਵਰੀ 1917 –1 ਦਸੰਬਰ 2002 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਰੋਮਾਨੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।

ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1917 ਨੂੰ ਮਕਰਮਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਨਮ ਤੇ  ਇਹਨਾ ਦਾ ਨਾਂ  ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 

ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਫਿਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਰੋਮਾਨੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ''ਰੋਮਾ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ 'ਤੇ ਛਮਾਹੀ ਜਰਨਲ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।'' ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਮਾਨੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1 ਦਸੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ 85 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫੋਰਸ

**ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫੋਰਸ** ( **KLF** ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਖਾੜਕੂ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ। KLF ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਲੜਾਕੂ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਕਤਲਾਂ, ਅਗਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। KLF ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮਨੋਨੀਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
KLF 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਕਈ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ, ਕਈ ਵਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ)

**ਇੰਦਰ "ਗੋਗੀ" ਸਿੰਘ** (25 ਫਰਵਰੀ 1944 – 19 ਅਗਸਤ 2001) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1968 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਓਲਿੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।  

ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ "ਗੋਗੀ" ਸੀ। ਸਿੰਘ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਗਿਆਨਾ ਫ਼ਿਸੋਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਗਿਆਨਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ। ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾ, ਪੀਡਮੋਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਕੀ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਦੀ ਧੀ, ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਇਟਲੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। 

19 ਅਗਸਤ 2001 ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ
ਚਪੋਰਾ ਬੀਚ

**ਚਪੋਰਾ** ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਚਪੋਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਪੁਸਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਇਹ ਚਪੋਰਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਦਿਲਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲਾ। ਚਪੋਰਾ ਇੱਕ ਟਰਾਲਰ-ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਜੈਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਹੈ। ਚਪੋਰਾ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਸਤੇ ਯਾਤਰਾ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਚਪੋਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਣੇਸ਼ ਫਲਾਂ ਦਾ ਜੂਸ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਜੈਵਿਕ ਜੂਸ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਕਰਾਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚਰਚ, ਨੋਸਾ ਸੇਨਹੋਰਾ ਡੀ ਨੇਸੀਸੀਡੇਡ (ਆਵਰ ਲੇਡੀ ਆਫ਼ ਨੇਸੀਟੀਜ਼), ਆਦਿ ਹਨ; ਅਤੇ ਚਪੋਰਾ ਜੇਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੁਰਾਣਾ ਅਸਥਾਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਕੈਪੀਟਲ

**ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਕੈਪੀਟਲ**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ **ਕੈਪੀਟਲ ਬਿਲਡਿੰਗ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਧਾਨਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਚੈਂਬਰ ਹੈ, ਨਿੱਚਲਾ ਸਦਨ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿੱਲ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੈਪੀਟਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਗਲੀ-ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਚਾਰਾਂ ਚਤੁਰਭੁਜਾਂ ਲਈ ਮੂਲ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 

ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ 1800 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1814 ਦੇ ਬਰਨਿੰਗ ਆਫ਼ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਾਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ 1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਦੱਖਣੀ ਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੈਨੇਟ ਲਈ ਚੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਖੰਭਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁੰਬਦ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਠੀਕ ਬਾਅਦ 1866 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੈਪੀਟਲ ਇੱਕ ਨਿਓਕਲਾਸੀਕਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸਾ ਚਿੱਟਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੋਵੇਂ ਉਚਾਈ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਫਰੰਟਜ਼* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਫ ਪੂਰਬੀ ਮੋਰਚਾ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਗਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 
* Capitol Visitors Center
* United States Capitol Historical Society
* Architect of the Capitol
* *Capitol History Project *
* Temple of Liberty: Building the Capitol for a New Nation, Library of Congress
* U.S. Capitol Police 
* "Book Discussion on ''Freedom's Cap'', C-SPAN, March 20, 2012
* Committee for the Preservation of the National Capitol Records, 1949–1958 . Held by the Department of Drawings & Archives , Avery Architectural & Fine Arts Library, Columbia University.
ਨੇਰ, ਸਤਾਰਾ

**ਨੇਰ** ਪਿੰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਖਟਾਵ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਨੇਰ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਮਰਾਠੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਨੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਤਾਰਾ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਖਟਾਵ ਤੋਂ 22 ਕਿ.ਮੀ. ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ 244 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਨੇਰ ਪਿੰਡ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਨੇਰ ਤਲਾਬ ਹੈ। ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਜਿਥੋਂ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਮਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਈ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂਦੱਤ ਮੰਦਰ,ਨਾਗਨਾਥ ਮੰਦਰ 
ਨੇਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਪੁਸੇਗਾਓਂ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ),ਕਿਲੇ ਵਰਧਨਗੜ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਨਾਗਨਾਥਵਾੜੀ (4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਵਿਸਾਪੁਰ (4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਰਾਮੋਸ਼ੀਵਾੜੀ (5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਫਰਤੜਵਾੜੀ,4 (ਕਿ ਮੀ) ਨੇਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਨੇਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖਟਾਵ ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫਲਟਨ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਨ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਤਾਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਤਾਰਾ, ਫਲਟਨ,ਕੋਰੇਗਾਓ, ਮਹੌਲੀ, ਕਰਾੜ ਨੇਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।

## ਅਬਾਦੀ
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ  ਨੇਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1884 ਹੈ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 400 ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 49.8% ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 82.2% ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 40.0%

## ਹਵਾਲੇ
https://www.satara.gov.in/en/

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੇਰ

**ਨੇਰ** ਮੱਧ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 134 km (83 mi) ਲੰਬੀ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸਰੋਤ Łódź ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਨ। ਲੋਡਜ਼ਕੀ ਅਤੇ ਵਿਲਕੋਪੋਲਸਕੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਵਾਰਟਾ ਨਦੀ (ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਦੀ) ਦੀਆਂ ਸੱਜੇ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
* Lesiński A., Zanieczyszczenie Neru, [in:] *Na sieradzkich szlakach*, nr 1/1998, s. 5-7
* Witold Mańczak, *Praojczyzna Słowian*, Warszawa 1981, s. 18
* Ryszard Bonisławski. Rzeka Ner. *Z biegiem łódzkich rzek*, 2008. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
* Bieżanowski W., *Łódka i inne rzeki łódzkie*, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Łodzi, Łódź ZORA 2001
ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ

**ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ** (    ; 17 ਜੂਨ 1952 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਜਾਪਾਨੀ *ਐਨਕਾ* ਗਾਇਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਪਾਨ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਹ ਐਨਕਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲੱਗਾ। ਉਸਨੇ ਜਾਪਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ *ਕਿਨਯੋ 10 ਜੀ: ਉਵਾਸਾ ਨੋ ਚੈਨਲ* ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਜੇਵੀਸੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿੰਗਲ "ਓਮੋਕੇਜ ਨੋ ਹਿਟੋ" (Omokage no Hito, 面影の人)  ਨਾਲ ਇੱਕ *ਐਨਕਾ* ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਿੰਗਲ ਦੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿੱਕੀਆਂ.  ਵੀਜ਼ਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਪਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ
ਕੋਟਲੀ ਕਲਾਂ, ਨੋਸ਼ਹਿਰ

**ਕੋਟਲੀ ਕਲਾਂ** ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪੱਬੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਸ਼ਤੂਨ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਤਾਰ ਖੇਲ ਨਾਮਵਰ ਖੇਲ ਗੁਨਰ ਖੇਲ ਮੀਸ ਖੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ।ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਦੋਸਤਾਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹਨ।ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਗਲਗੀਬਾਗਾ ਬੀਚ

**ਗਲਗੀਬਾਗਾ ਬੀਚ** ਜਿਸ ਨੂੰ **ਗਲਗੀਬਾਗ ਬੀਚ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਦਾ ਇੱਕ ਬੀਚ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਘੱਟ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੈਨਾਕੋਨਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਲੋਲੇਮ ਬੀਚ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਗਲਗੀਬਾਗਾ ਬੀਚ ਨੂੰ ਓਲੀਵ ਰਿਡਲੇ ਕੱਛੂਆਂ ਲਈ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਬੀਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲੁਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਮਜੋਰਡਾ

**ਮਜੋਰਡਾ** ਸਲਸੇਟ, ਗੋਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਗਾਓ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ, ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਆਪਣੇ ਬੀਚਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। 

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2011 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਜੋਰਡਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,813 ਸੀ। ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 46% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 54% ਹਨ। ਮੇਜੋਰਡਾ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 93.23% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 88.70% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 93.78% ਹੈ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 92.77% ਹੈ। ਮੇਜੋਰਡਾ ਵਿੱਚ, 10.20% ਆਬਾਦੀ 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਹੈ। 

## ਲੈਂਡਮਾਰਕਸ 
ਮਜੋਰਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੈਰਿਸ਼ ਚਰਚ *ਮਾਏ ਡੀ ਦੇਊਸ* (ਮਦਰ ਆਫ਼ ਗੌਡ) ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਘਵੀਰ ਬੋਲੀ

**ਰਘਵੀਰ ਬੋਲੀ** (ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਿਸਟ ਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ *ਲਾਫਟਰ ਦਾ ਮਾਸਟਰ* ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਯਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸੀ* ਨਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰਘਵੀਰ ਬੋਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ 1987 ਨੂੰ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਰੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰਘਵੀਰ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਤੇ ਨਕਲਾਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਫਿਰ ਸਕੂਲ ਤੇ ਫਿਰ ਕਾਲਜ- ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਘਵੀਰ ਨੇ ਥੀਏਟਰ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ  ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗ਼ਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਭੰਗੜੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਉਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਰਘਵੀਰ ਨੂੰ ‘’ਬੋਲੀ’’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਖੱਲ਼ਸ ਮਿਲਿਆ ।
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪੀ ਟੀ ਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਚੱਲਦੇ ਹਾਸਰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ “ਲਾਫਟਰ ਦਾ ਮਾਸਟਰ 1“ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਰਨਰ ਅੱਪ ਰਿਹਾ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਰਘਵੀਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਬੀਨੂ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਕਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਰਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਸਾਲ ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਯਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸੀ* ਮਿਲੀ। ਰਘਵੀਰ ਅੱਜਕੱਲ ਚੰਡੀਗੜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।

## ਪੜਾਈ
ਰਘਵੀਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਐੱਸ ਡੀ ਸਕੂਲ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ ਬਾਰਵੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਚੇਰੀ ਪੜਾਈ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਕੱਥਕ ਡਾਂਸ , ਥੀਏਟਰ ਤੇ ਸੰਗੀਤ (ਪਰਫੋਰਮਿੰਗ ਆਰਟ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬੀ ਐੱਮ ਏ ਕੀਤੀ ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਰਘਵੀਰ ਨੇ ਕਾਲਜ- ਯੂਨੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਥੀਏਟਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਰੈਪਟਰੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰ ਲੱਗਭੱਗ 2-3 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ
ਰਘਵੀਰ ਬੋਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਯਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸੀ* ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ *ਮੰਜੇ ਬਿਸਤਰੇ*, *,ਯਾਰਾ ਵੇ*, *ਸ਼ਾਵਾ ਨੀ ਗਿਰਧਾਰੀ ਲਾਲ*, *ਗਲਵੱਕੜੀ* ਆਦਿ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ *ਜਿਲਾ ਸੰਗਰੂਰ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।

## ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਰਘਵੀਰ ਬੋਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ *ਫਾੜੀ-ਫਾੜੀ* ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਗੀਤ ਨੈਕਸਟ ਲੈਵਲ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਜ ਕਾਕੜਾ ਨੇ  ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੈਪਰ ਬੋਹੇਮੀਆ ਨਾਲ਼ ਉਸਦਾ ਅਗਲਾ ਗੀਤ *ਮੁੰਡੇ ਮਰ ਜਾਣਗੇ* ਆਇਆ। ਜਿਸਨੂੰ ਹੈਪੀ ਰਾਏਕੋਟੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

## ਟੀਵੀ ਪੋਗਰਾਮ
* 2011 - ਲਾਫਟਰ ਦਾ ਮਾਸਟਰ 1  - ( ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ  ਰਨਰ ਅੱਪ ) 
* 2012-13 - ਲਫਟਰ ਦਾ ਮਾਸਟਰ 2-3 (ਐਂਕਰ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰ) 
* 2013-14 ਲਾਫਟਰ ਦੇ ਹੀਰੋ - (ਅਦਾਕਾਰ-ਕਾਮੇਡੀਅਨ)

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਛੇਲੂਰਾਮ

**ਛੇਲੂਰਾਮ** ਵੀਸੀ (10 ਮਈ 1905 – 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1943) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ 6ਵੀਂ ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਰਾਈਫ਼ਲਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਹਵਾਲਦਾਰ ਮੇਜਰ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ| ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭਿਵਾਨੀ ਨੇੜੇ ਦੀਨੋਦ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਚੌਧਰੀ ਜਿਰਾਮ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਸੀ।

## ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਤ
19-20 ਅਪਰੈਲ 1943 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੇਬੇਲ ਗਾਰਸੀ, ਤੁਨੀਸ਼ੀਆ ਵਿਖੇ, 5ਵੀਂ ਇੰਡੀਅਨ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੀ ਇੱਕ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਮਸ਼ੀਨ-ਗਨ ਅਤੇ ਮੋਰਟਾਰ ਫ਼ਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਿਆਂ "जाट और मुसलमानों आगे बड़ो, धावा बोलो [ਜਾਟ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧੋ,ਧਾਵਾ ਬੋਲੋ]" ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਛੇਲੂਰਾਮ ਟੌਮੀ-ਗਨ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਮਸ਼ੀਨ-ਗੰਨ ਪੋਸਟ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕੰਪਨੀ ਕਮਾਂਡਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਹੱਥੋਂ-ਹੱਥ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਮਰਨ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ  ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

## ਵਿਰਾਸਤ
ਛੇਲੂਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਛੇਲੂਰਾਮ ਭਿਵਾਨੀ ਅਤੇ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ, ਮਾਣ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ "ਛੇਲੂ ਨੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਕਾ ਹੀਆ ਡੋਲਿਆ"।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ
ਮੋਬੋਰ

**ਮੋਬੋਰ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੋਆ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਓੱਕ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਬੀਚ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਮੰਡਰੇਮ

**ਮੰਡਰੇਮ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਰਨੇਮ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇੱਕ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਣਜੀ ਤੋਂ 21 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੈਲਾਨੀ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹਨ। 

## ਬਾਰੇ 
ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਬੀਚ ਹਨ: ਜੂਨਾਸ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵੇਮ।

ਪਿੰਡ ਦੇ 11 ਵਾਰਡ ਹਨ।

ਮੰਡਰੇਮ ਜਾਂ ਮੰਡਰੇ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਜਰੇ ਨਾਮ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂਡ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਿੱਚ "D" ਨੂੰ "J" ਵਜੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੰਡਰੇਮ ਬੀਚ 
ਮੰਡਰੇਮ ਬੀਚ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਫੈਦ ਰੇਤ ਵਾਲਾ ਬੀਚ ਹੈ। ਮੰਡਰੇਮ ਦਾ ਬੀਚ ਮੋਰਜਿਮ ਅਤੇ ਅਰਮਬੋਲ ਦੇ ਦੋਹੇਂ ਬੀਚਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਬੀਚ ਹੈ। ਮੰਡਰੇਮ ਬੀਚ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਈ ਟਾਇਡ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਮੈਂਡ੍ਰੇਮ ਕ੍ਰੀਕ ਜਾਂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਡਰੇਮ ਕ੍ਰੀਕ ਵਾਟਰਲਾਈਨ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਮੰਡਰੇਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਕੋਈ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਦੇ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੀਚ ਨੂੰ CRZ 2011 ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੱਛੂਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ 
ਮੰਡਰੇਮ  ਮੰਡਰੇਮ (ਗੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਦਾ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਉਘੇ ਵਸਨੀਕ 
* ਭਾਉ ਦਾਜੀ ਲਾਡ - ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ, ਚਿਕਿਤਸਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਾਰ। ਅਸਕਾ ਵਡੋ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ
* ਵਾਸੂਦੇਓਰਾਓ ਵੀ ਮਾਂਜਰੇਕਰ - ਸਰ ਜੇਜੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਡੀਨ
* ਜੈਕ ਡੀ ਸੂਜ਼ਾ - ਬੈਂਡ *ਜੈਕ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜੌਲੀ ਬੁਆਏਜ਼* ਦਾ ਵਾਇਲਨਵਾਦਕ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਅੰਧੇਰੀ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਕੋਇਰ ਮਾਸਟਰ ਬਣ ਗਏ
* ਮੈਨੂਅਲ ਡੀ ਸੂਜ਼ਾ - ਜੈਕ ਡੀ ਸੂਜ਼ਾ ਦਾ ਭਤੀਜਾ, ਉਸ ਕੋਲ ਕਲੈਰੀਨੇਟ, ਬੰਸਰੀ, ਸੈਕਸੋਫੋਨ ਅਤੇ ਵਾਇਲਨ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਦੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਖੇਡਿਆ।
* ਜੋਆਕਿਮ ਡੀ ਸੂਜ਼ਾ - ਮੈਨੂਅਲ ਡੀ ਸੂਜ਼ਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
* ਆਂਡਰੇ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਓ ਬ੍ਰਿਟੋ - ਟਰੰਪਟਰ ਜੋ ਜੈਕ ਡੀ ਸੂਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ
* ਅਨੁਰਾਗ ਮਹਾਮਲ – ਗੋਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਫੋਟੋਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਡਰੇਮ
* ਮੰਡਰੇਮ ਬੀਚ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖਾਲੜਾ

**ਖਾਲੜਾ** ਪਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 254 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇੰਡੋ ਪਾਕ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸਿਆ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸਹੀਦ ਭਾਈ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
**ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ** ਇੱਕੀ ਸਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ **KBC** ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੀਜਨ 15 ਦਾ **ਇੱਕ ਕਰੋੜ** ਰੁਪਏ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਖਾਲੜਾ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਖਾਲੜਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ

## ਗੈਲਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
https://tarntaran.nic.in/

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ

thumb|300x300px| ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ, ਗੋਆ ਵਿਖੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb|300x300px| 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਯਰਸਾ ਵਾਨ ਲੀਸਟਨਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰੌਬਰਟ ਨੌਕਸ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ
**ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ** ਪਣਜੀ, ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਅੱਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਓਸ਼ਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਗੋਆ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ *ਡੋਨਾ* ਪੌਲਾ ਅਮਰਾਲ ਐਂਟੋਨੀਆ ਡੀ ਸੂਟੋ ਮਾਯੋਰ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਫਨਾਪਟਨਮ ਦੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1744 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1756 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਿਡਾਲਗੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ *ਡੋਮ* ਐਂਟੋਨੀਓ ਕੈਟਾਨੋ ਡੀ ਮੇਨੇਜ਼ੇਸ ਸੂਟੋ ਮਾਇਰ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਕਾਬੋ ਰਾਜ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੈਰਨਜ਼ਲੇਮ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸੌਟੋ ਮਾਇਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੀ। 21 ਦਸੰਬਰ 1782 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ

ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ ਇੱਕ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਓਡਵੇਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

*ਪਲਾਸੀਓ ਡੋ ਕਾਬੋ* (ਮੌਜੂਦਾ ਗੋਆ ਰਾਜ ਭਵਨ ) ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੰਗ-ਕਬਰਾਂ ਦੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹੈ।

## ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ 
ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜੀਮ, ਮੀਰਾਮਾਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸੈਲਾਨੀ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ, ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ ਇੱਕ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਸਥਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਏਕ ਦੂਜੇ ਕੇ ਲੀਏ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਥੇ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੋਹਿਤ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਸਿੰਘਮ ਦਾ ਇੱਕ ਐਕਸ਼ਨ ਸੀਨ ਇੱਥੇ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ  ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਮੰਡੋਵੀ ਅਤੇ ਜ਼ੁਆਰੀ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੱਥਰੀਲਾ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ।

ਡੋਨਾ ਪੌਲਾ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਫੈਰੀ ਜੈੱਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੱਟਾਨਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਧੋਤੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। 1969 ਵਿੱਚ ਬੈਰੋਨੇਸ ਯਰਸੇ ਵੌਨ ਲੀਸਟਨਰ ਦੁਆਰਾ ਮੂਰਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਕਰਣ ਹਨ। ਗੋਆ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਬੋਰਡ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਨੂੰ "ਇਮੇਜ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ੋਕਾ ਦਾ ਪਹੀਆ ਮੱਧ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੁਮੇਲ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੇਤਾ ਪੰਡਿਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ 'ਵਾਕਿੰਗ ਇਨ ਗੋਆ' ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੈਰੋਨੇਸ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰਾਬਰਟ ਨੌਕਸ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
* 4. https://mitaroygoahotel.com/2010/04/17/dona-paula-beach-goa-sun-sand-and-sorrow

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਕੇ.ਐਸ. ਭਾਰਤ

**ਕੋਨਾ ਸ਼੍ਰੀਕਰ ਭਾਰਤ** (ਜਨਮ 3 ਅਕਤੂਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਲਈ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਤੀਹਰਾ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕੇਐਸ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ 3 ਅਕਤੂਬਰ 1993 ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇਵਲ ਡਾਕਯਾਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਕਾਰੀਗਰ ਕੋਨਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਓ ਅਤੇ ਮੰਗਾ ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਐਲੋਸੀਅਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਲੰਕਾਪੱਲੀ ਬੁਲਾਇਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀਕਾਮ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

ਭਰਤ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਨਡੇ ਮੈਚ ਲਈ ਬਾਲ ਲੜਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਉਸਨੇ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟ ਕੀਪਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਅੰਜਲੀ ਨੇਦੁਰੀ ਨਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਜ਼ਰੀਫਾ ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ

**ਜ਼ਰੀਫ਼ਾ ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ** ( Pashto  ظریفه غفاري , IPA: [zəriːfɑː ɣəfɑːriː] ; ਜਨਮ 1994)  ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਰਦਕ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਹੈ। ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੇਅਰ ਅਜ਼ਰਾ ਜਾਫ਼ਰੀ ਅਤੇ ਖਦੀਜਾ ਜ਼ਾਹਰਾ ਅਹਿਮਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਝ ਅਫ਼ਗਾਨ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ ਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਸੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹੱਤਿਆ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਚ ਗਈ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਜ਼ਰੀਫਾ ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1994 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨ ਫੌਜ ਦੇ ਕਰਨਲ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਕਮਾਂਡਰ ਅਬਦੁਲ ਵਾਸੀ ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਇਕ ਗੁਪਤ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ। ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਕਤੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਹਲੀਮਾ ਖਜ਼ਾਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਪਿਆ। ਸਕੂਲ 'ਤੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਆਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਬੰਬ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾਈ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ 5 ਨਵੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ ਜ਼ਾਇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਰਹੇ। ਉਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਪਰਤਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੇਅਰ ਬਣਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਸਟਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਰ (ਪੁਰਸ਼) ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਗੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸ਼ਰਫ ਗਨੀ ਦੁਆਰਾ ਜੁਲਾਈ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੇਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਮੇਅਰ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਰੋਤਾਂ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੇਅਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਬਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਬਾਅਦ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਦਕ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਉਹ ਲਗਭਗ ਅਸਥਿਰ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਰਹੀ।
left|thumb| ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ 2020 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ ਆਫ ਕਰੇਜ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ

## ਇਨਾਮ 
ਗ਼ਫ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੁਆਰਾ 2019 ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ 100 ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਰੀਫ਼ਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ 2020 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਸੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਮਰੀਅਮ ਦੁਰਾਨੀ
* ਫੌਜ਼ੀਆ ਕੂਫੀ
* ਸਲੀਮਾ ਮਜ਼ਾਰੀ
* ਅਜ਼ਰਾ ਜਾਫ਼ਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਮੀਰਾਮਾਰ, ਗੋਆ

**ਮੀਰਾਮਾਰ** ਗੋਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੰਜੀਮ ਦਾ ਬੀਚ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਣਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜੀਮ ਦੇ ਦੋ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕੈਰਨਜ਼ਲੇਮ ਬੀਚ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਲਾਨੀ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਬੀਚ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੀਰਾਮਾਰ ਬੀਚ 2014 ਲੁਸੋਫੋਨੀਆ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਬੀਚ ਵਾਲੀਬਾਲ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵੱਲੋਂ **ਪੋਰਟਾ ਡੀ ਗਾਸਪਰ ਡਾਇਸ** ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਮੀਰਾਮਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੰਡੋਵੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੈਂਪੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਵੀ.ਐਮ. ਸਲਗਾਂਵਕਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੰਦਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਲੱਬ ਗੈਸਪਰ ਡੇ ਡਾਇਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੈਫੇ ਨੇੜੇ ਹਨ।
thumb| ਮੀਰਾਮਾਰ ਬੀਚ

## ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ 
### ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 
ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਗੋਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਬੀਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਦੀ ਕਾਰ ਲੈਕੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

### ਪੰਜਿਮ ਤੋਂ 
ਇਹ ਪੰਜੀਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਬੀਚ ਤੱਕ ਬੱਸ ਜਾਂ ਕੈਬ ਦੁਆਰਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 12 ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੋਈ ਪੰਜੀਮ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਤੋਂ ਬਾਈਕ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਮੋਰਜਿਮ

thumb| ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਬੀਚ

**ਮੋਰਜਿਮ** ( **ਮੋਰਜੀ** ਵਰਣਮਾਲਾ **m** ਚੁੱਪ ਹੈ) ਪਰਨੇਮ, ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਗਣਨਾ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ; ਇਹ ਚਪੋਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਅਤੇ ਓਲੀਵ ਰਿਡਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ ਲਈ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡ ਨੂੰ "ਲਿਟਲ ਰੂਸ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬੀਚ 
thumb| ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਮੋਰਜਿਮ ਬੀਚ
ਮੋਰਜਿਮ ਬੀਚ ਓਲੀਵ ਰਿਡਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ ਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਹੈਚਿੰਗ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਇੱਕ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1972 ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚੀ I ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉੱਚਤਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਡੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੱਛੂਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਭਾਈਚਾਰਕ-ਅਧਾਰਤ ਸੰਭਾਲ ਯਤਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯਤਨ 1995 ਅਤੇ 1996 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੋਆ-ਅਧਾਰਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਡਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਛੇਰੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਗੋਆ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਕੱਛੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪਰਨੇਮ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਛੂ ਸੰਭਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਮੋਰਜਿਮ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਥਾਨਕ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਮੋਰਜਿਮ ਦੇ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਪੀਸ ਜਹਾਜ਼ *ਰੇਨਬੋ ਵਾਰੀਅਰ* 'ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਗੋਆ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਬੀਚ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਅਸਥਾਈ ਮੌਸਮੀ ਢਾਂਚਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਝੌਂਪੜੀਆਂ) ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਚ ਦੇ ਫਰਨੀਚਰ ਨੂੰ ਬੀਚ 'ਤੇ ਨਾ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਵੇ। 10 ਦਸੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ।

2011 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਕੱਛੂਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਰਜਿਮ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਅਗਲੇ ਕੈਲੰਗੂਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ, ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ, ਗੋਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੱਛੂਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਬੀਚ ਪਾਰਟੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਛੂਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਚਫਰੰਟ ਸ਼ੈਕਸ 'ਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਬੀਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਮੋਰਜਿਮ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵੇਮ ਦੇ ਬੀਚ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮੋਰਜਿਮ ਬੀਚ 
* ਮੋਰਜਿਮ ਬੀਚ ਦਾ ਰੂਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਬਰਾਕਜ਼ਈ

**ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਬਰਾਕਜ਼ਈ** ( Pashto شکريه بارکزۍ) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਸਲਿਮ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1970 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। "ਬਰਾਕਜ਼ਈ " ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਮ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਅਤੇ 1830 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਤਖਤਾਪਲਟ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਸ਼ਤੋ ਅਤੇ ਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜ਼ਾਹਿਰ ਖਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਨੇਟਰ ਸਨ।

ਬਾਰਕਜ਼ਈ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਅੱਧੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦਰਮਿਆਨ ਵਧਦੀ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਸਤੰਬਰ 1996 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਮੱਧ ਵਰਗ, ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

## ਪ੍ਰਚਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ 
ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਨੇ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖਬਾਰ *ਆਇਨਾ-ਏ-ਜ਼ਾਨ* (*ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ* ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਾਤ੍ਰ ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ 2003 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਣੇਪੇ ਦੌਰਾਨ ਮਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਨੁਪਾਤ (ਮਾਤ੍ਰ ਮੌਤ ਦਰ ਅਨੁਪਾਤ ) ਪ੍ਰਤੀ 100 000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 1900 ਸੀ। ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਬਾਲ ਵਿਆਹ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਅਜੇ ਵੀ ਆਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਹਨ।" ਉਹ ਵੱਡੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਬੁਰਕਾ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ, ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।"

ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਵਰਗੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸ਼ੋਅ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਲਈ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵੋਟਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ( ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼) ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 173 ਵਿੱਚੋਂ 156 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। 

## ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਵਰਲਡ ਪ੍ਰੈਸ ਰਿਵਿਊ (Worldpress.org) ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡੀਟਰ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਦਸੰਬਰ 2005 ਵਿੱਚ, ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ 4 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ *ਵੂਮੈਨਜ਼ ਆਵਰ* ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਵੂਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਫੁਟਨੋਟ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵਰਲਡਪ੍ਰੈਸ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ: ਭਾਸ਼ਣ, ਫੋਟੋਆਂ, ਇੰਟਰਵਿਊ
* *ਵੂਮੈਨਜ਼ ਆਵਰ* 'ਤੇ ਜੈਨੀ ਮਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਇੰਟਰਵਿਊ
* *ਅਸ਼ਰਕ ਅਲ-ਅਵਾਸਤ* ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਵਿਊ 
* ਕਾਦਰੀਆ ਯਜ਼ਦਾਨਪਰਸਤ ਅਫਗਾਨ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ
* ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਟਾਬੂਜ਼ ਨੂੰ ਤੋੜਨ 'ਤੇ - ਡਿਜੀਟਲ ਵਿਕਾਸ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਵਿਊ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਵਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)

**ਵਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ 2003) ਇੱਕ ਡੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ 2019 ਤੋਂ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ 2003 ਨੂੰ ਚੀਮਾ ਖੁਰਦ,ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਚੀਮਾ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ  ਨੇ ਅਮਸਤੇਲਵੀਨ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ  ਬਾਅਦ  ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੰਪਨੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ | ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਣ ਜਾਣ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਿੰਘ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਸ ਗਏ।

## ਖੇਡ ਜੀਵਨ 
ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਪੀਟਰ ਬੋਰੇਨ ਨੇ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ  VRA ਐਮਸਟਰਡਮ ਲਈ ਕਲੱਬ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ।ਉਸਨੇ ਬੋਰੇਨ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਉਨਿਆਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੋਚਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਨਿਆਲ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ।

ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੂੰ 2019–20 ਆਇਰਲੈਂਡ ਟ੍ਰਾਈ-ਨੈਸ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਟਵੰਟੀ20 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 19 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਲਈ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਟਵੰਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। 

ਉਸਨੇ 11 ਮਈ 2021 ਨੂੰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਵੁਲਵਜ਼ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਏ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਲਿਸਟ ਏ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੀ ਲਈ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਓਡੀਆਈ) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜੀ ਲਈ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਓਡੀਆਈ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 29 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਓਡੀਆਈ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਿਉਰਿਮ ਬੀਚ

thumb|300x300px| ਕਿਉਰਿਮ ਬੀਚ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
**ਕਿਉਰਿਮ ਬੀਚ,** ਗੋਆ ਦੇ ਕਿਉਰਿਮ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰੇਤੀਲਾ ਤੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉੱਤਰੀ ਬੀਚ ਹੈ। ਬੀਚ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਕੋਲ ਨਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਅਰਮਬੋਲ ਬੀਚ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਪੈਦਲ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਪਾਲੀਮ ਸਵੀਟ ਵਾਟਰ ਲੇਕ ਅਤੇ ਕਿਉਰਿਮ ਬੀਚ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਇਰਮ ਮਾਪੁਸਾ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਕਿਉਰਿਮ ਬੀਚ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਟਿਰਾਕੋਲ ਨਦੀ ਦੇ ਤੀਰਾਕੋਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਬਾਰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ "ਹੋਟਲ ਹਿੱਲ ਰੌਕ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਸ ਬਿਸਟਰੋ ਹੈ। ਟਿਰਾਕੋਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੱਟਾਨ 'ਤੇ ਫੋਰਟ ਟਿਰਾਕੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪਸੰਦ ਸੈਲਾਨੀ ਹੀ ਆਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਤੱਟ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
* ਪਰਨੇਮ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਮਸਤਾਨੇ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਮਸਤਾਨੇ*** 2023 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ -ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਮੀ ਚਾਹਲ, ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ਦੇ ਨਾਲ ਤਰਸੇਮ ਜੱਸੜ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਘੁੱਗੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫਿਲਮ 'ਮਸਤਾਨੇ' 80ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ 1739 ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜ ਅਚਾਨਕ ਸਿੱਧ ਦੇ ਪਾਰ ਭੱਜ ਗਈ।

## ਪਲਾਟ
ਫਿਲਮ ਦਾ ਪਲਾਟ 1739 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਜਦੋਂ, ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਅਜਿੱਤ ਫ਼ੌਜ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਨਾਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਹੋ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਸਿੱਖ ਬਾਗੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜ ਆਮ ਆਦਮੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿੱਖ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
## ਕਲਾਕਾਰ 
* ਤਰਸੇਮ ਜੱਸੜ - ਜ਼ਹੂਰ 
* ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਘੁੱਗੀ - ਕਲੰਦਰ
* ਸਿਮੀ ਚਾਹਲ - ਨੂਰ 
* ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ - ਬਸ਼ੀਰ
* ਹਨੀ ਮੱਟੂ - ਜ਼ੁਲਫੀ 
* ਬਨਿੰਦਰ ਬੰਨੀ - ਫੀਨਾ  
* ਅਵਤਾਰ ਗਿੱਲ - ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਬਹਾਦਰ
* ਰਾਹੁਲ ਦੇਵ - ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ
* ਅਰਿਫ ਜ਼ਕਰੀਆ - ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਅਰੁਣ ਕਮਲ

**ਅਰੁਣ ਕਮਲ** ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਕਾਵਿ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਮਲ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਰੁਣ ਕਮਲ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਹੈ।, ਉਸਨੇ ਅਰੁਣ ਕਮਲ ਨਾਮ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਫਰਵਰੀ 1954 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਨਸਰੀਗੰਜ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼ ਵਿਖੇ ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਮਾਹੌਲ ਠੀਕ ਹੈ

***ਮਾਹੌਲ ਠੀਕ ਹੈ*** 1999 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਜਸਪਾਲ ਭੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਿੰਕੁਰਿਮ

**ਸਿੰਕੁਰਿਮ** ਬਾਰਦੇਜ਼ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਬੀਚ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। 

## ਸਥਾਨਕ ਆਕਰਸ਼ਣ 
ਸਿੰਕੁਰਿਮ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਬੀਚ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਇਹ ਪਣਜੀ ਤੋਂ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ  ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੈਰਾਮਬੋਲਿਮ ਵਿਖੇ ਹੈ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦਾਬੋਲਿਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Sinquerim ਬਾਰੇ
* Sinquerim ਬੀਚ ਬਾਰੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੈਲੋਲਮ ਬੀਚ

**ਪੈਲੋਲਮ ਬੀਚ** ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਨਾਕੋਨਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਬੀਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵੰਬਰ ਅਤੇ ਮਾਰਚ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬੀਚ 'ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਈ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਪੈਲੋਲਮ ਬੀਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮੀਲ ਹੈ (ਲਗਭਗ 1.61ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਬੀਚ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੀਚ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਬੀਚ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਔਸਤ ਤੈਰਾਕਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬੀਚ 'ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਰੰਟ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। 

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਪੈਲੋਲਮ ਬੀਚ , ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਚੌਦੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 2.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਮਾਰਗੋ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 40 ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਦੇ ਹੋਰ ਗੁਆਂਢੀ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗੋਂਡਾ ਬੀਚ ਅਤੇ ਪਟਨੇਮ ਬੀਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਯਾਤਰਾ 
ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦਾਬੋਲਿਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਲਗਭਗ 67 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੈਨਾਕੋਨਾ ਵਿਖੇ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮਡਗੋਆ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 30 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੈਲੋਲਮ ਬੀਚ ਅਤੇ ਮਾਰਗੋ ਵਿੱਚ ਕਦੰਬਾ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਕੇਟੀਸੀ) ਬੱਸ ਡਿਪੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਕੇਟੀਸੀ ਡਿਪੂ ਕੈਨਾਕੋਨਾ ਦੇ ਵਿਚ ਹੈ।
right|thumb| ਪੈਲੋਲਮ ਵਿਖੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣਾ
right|thumb| ਜੈਸੇਕ ਟਾਇਲਕੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਲੋਲਮ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ

## ਦਰਜਾਬੰਦੀ 
* 2018 ਵਿੱਚ TripAdvisor ਦੁਆਰਾ Palolem ਬੀਚ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 20ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੀਚ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 
* ਇਸਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ TripAdvisor ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੀਚ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 

## ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਪੈਲੋਲਮ ਬੀਚ 'ਤੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਕਲਾਸਾਂ, ਡਾਲਫਿਨ-ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਟ੍ਰਿਪ, ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮਸਾਜ ਅਤੇ ਸਾਈਲੈਂਟ ਡਿਸਕੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
thumb| ਬੀਚ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb| ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਪੈਲੋਲਮ ਬੀਚ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਟਾਪੂ
thumb| ਪੈਲੋਲਮ ਬੀਚ ਦਾ ਸਿਰਾ
thumb| ਬੀਚ ਦੇ ਖੱਬੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਬੀਚਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 'Before Sunrise Before Sunset, Travelogue in Lounge, 30-05-2009, by Arjun Razdan
* 'Palolem.net Guide 
* Palolem Village 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ
ਦਿਵੇਆਗਰ

right|thumb|300x300px| ਦਿਵੇਆਗਰ  ਬੀਚ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼
right|thumb|300x300px| ਦਿਵੇਆਗਰ  ਗਣਪਤੀ ਮੰਦਿਰ
thumb
**ਦਿਵੇਆਗਰ**  (**ਡਿਵ ਅਗਰ**) ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਵਰਧਨ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 170 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਛਵਾਰਿਆਂ ਦੀ ਬਸਤੀ, ਇੱਕ ਬੀਚ, ਇੱਕ ਮੰਦਰ, ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਬੀਟਲ ਗਿਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਕਾਟੇਜ ਰੈਂਟਲ ਅਤੇ ਹੋਟਲ, ਅਤੇ ਛੇ ਪਿੰਡ (ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ): ਵੇਲਸ, ਮੁਸਲਮਾਨਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।, ਅਗਰ ਪੰਚਾਇਤਨ, ਦਿਵੇਆਗਰ , ਬੋਰਲੀ ਪੰਚਤਨ, ਅਤੇ ਕਾਰਲੇ। ਦੀਵੇਗਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੁਵਰਨਾ ਗਣੇਸ਼ ਮੰਦਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਤੀ 24.3.2012 ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਨਸਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਬੀਚ, ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਅਣਵਿਕਸਿਤ ਹੈ। ਬੀਚ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਧਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਦੀ ਬਸਤੀ, ਵੇਲਾਸ ਅਗਰ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੱਖਣ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਨਾਹਗਾਹ ਹੈ। ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਕਰੇਤਾ ਤਾਜ਼ੀ ਮੱਛੀ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਦਖੋਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੀਚ ਕੋਲਾਡ ਜਾਂ ਕਰਨਾਲਾ ਰਾਹੀਂ ਮੁੰਬਈ-ਗੋਆ ਹਾਈਵੇ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ।

ਬੀਚ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ( *ਕਾਸੁਰੀਨਾ* ) ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ। ਬੀਚ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਬੇਲੂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੰਘਣਾ ਢੱਕਣ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬੀਚ
ਸਿਰੀਦਾਓ

**ਸਿਰੀਦਾਓ**, ਜਾਂ **ਸਿਰੀਦਾਓ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੋਆ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਣਜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਸਵਾੜੀ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਆ ਰਾਜ ਦੇ ਤਾਲੁਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਿਰੀਦਾਓ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਂਦੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

## ਆਕਰਸ਼ਣ 
### ਨਾਜ਼ਰੈਥ ਚੈਪਲ ਦਾ ਯਿਸੂ 
ਸਿਰੀਦਾਓ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਚੈਪਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਲੇਡੀ ਫੇਸਟ (ਪੇਜੇਚਮ ਫੈਸਟ) ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹਰ ਸਾਲ ਈਸਟਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਯਿਸੂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇਣ ਲਈ ਚੈਪਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਪੌਲਿਸਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

### ਸਿਰੀਦਾਓ  ਬੀਚ 
ਬੀਚ ਵਿੱਚ ਮੋਟੀ ਰੇਤ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ, ਜ਼ੁਆਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਚ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਚ ਸ਼ੈੱਲ ਕੁਲੈਕਟਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਨਾਹਗਾਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸ਼ੈੱਲ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਣਜੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

### ਗੁਫਾਵਾਂ 
ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 100 ਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਲੱਭੀ ਹੈ।

### ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ 
* ਮੀ ਕਾਸਾ ਬਾਰ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ
* ਲੇਡਾ ਸੀਸ਼ੈਲਸ 

### ਹੋਟਲ 
* ਨੀਮਰਾਣਾ ਦਾ ਕੈਬਾਨਾ ਡੈਂਪੋ

### ਬੀਚ ਕੈਬਿਨ 
* ੪ਕੋਨੇ ਦੀ ਝੌਂਪੜੀ

## ਆਵਾਜਾਈ 
ਦੋ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਬੱਸਾਂ NH-17 ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਪਾਲੇਮ, ਸਿਰੀਦਾਓ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ 'ਤੇ ਉਤਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਸ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ।

## ਆਬਾਦੀ 
2011 ਵਿੱਚ, ਸਿਰੀਦਾਓ ਵਿੱਚ 2,417 ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ