ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਰਾਓ

**ਸੁਭੇਂਦਰ ਰਾਓ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀ ਸੈਂਟਰ, ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ, ਬ੍ਰੌਡਵੇ, ਸਿਡਨੀ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਟਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਥੀਏਟਰ ਡੇ ਲਾ ਵਿਲੇ, ਡੋਵਰ ਲੇਨ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਯੋਗ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਰਾਓ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਨਵੰਬਰ 1964 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਐੱਨ. ਆਰ. ਰਾਮਾ ਰਾਓ (ਜੋ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਤਾਰ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕੀਆਂ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਨਾਗਰਤਨਾ, ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਨਾ ਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਸਾਧਨਾ ਜੈਰਾਮ ਵੀ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਮੁਦੇਨਹੱਲੀ ਵਿਖੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਓ ਨੇ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਬਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਸੰਨ 1984 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਸੱਚੀ ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ ਆਤਮ-ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਸ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਮਿਲੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀ  ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

### ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ 
ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਏਕਲ  ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਅਤੇ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। 1983 ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 'ਉਦੈ ਉਤਸਵ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਸੰਨ 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਆਰਕੈਸਟਰਾ 'ਲਾਈਵ ਇਨ ਕ੍ਰੇਮਲਿਨ' ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇੱਕ ਸੀਡੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1989 ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂ. ਕੇ. ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਘਣਸ਼ਿਆਮ' ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਫਰਵਰੀ 1985 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1985 ਅਤੇ 1995 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1987 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਲੋ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਨੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੌਡਵੇਅ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ. ਸੀ. ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਐੱਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ, ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਕਰ ਆਰਟਸ ਸੈਂਟਰ, ਡੇਸ ਮੋਇਨੇਸ ਆਰਟਸ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਉਈ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਐਡਿਨਬਰਗ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਡੇ ਲਾ ਵਿਲੇ, ਗਰਨਸੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂਓਐਮਏਡੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਟਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਨੇ ਡੋਵਰ ਲੇਨ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ. ਟੀ. ਸੀ. ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ, ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਹਰਬਲਭ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਸਭਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰਲਾਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਗੁਨੀਦਾਸ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਪੈਕਟ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਵਸੰਤਹੱਬਾ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਰੋਸਟਰ ਉੱਤੇ 'ਗ੍ਰੇਡ ਏ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ (ਆਈ. ਸੀ. ਸੀ. ਆਰ.) ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ 'ਲੈਕਚਰ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ' ਕਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਕੁਝ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਬੌਡੀ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ, ਲੇਵਿਸ ਅਤੇ ਕਲਾਰਕ ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ, ਵਿਨੋਨਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਨੇਬਰਾਸਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਨਵੰਬਰ 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ "ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਯੂਥ ਆਈਕਨ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਰਾਓ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਰਾਓ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਟਰੱਸਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ "ਦਿੱਲੀ ਰਤਨ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਹਿਯੋਗ 
ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਪਾ ਪਲੇਅਰ ਗਾਓ ਹਾਂਗ, ਜੈਜ਼ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਗੁਯੇਨ ਲੇ, ਜੈਜ਼ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਫਰੈਡੀ ਬ੍ਰਾਇੰਟ, ਗਾਇਕ ਰਿਓਕੋ ਮੋਰਿਆਮਾ, ਜੈਜ਼ ਬਾਂਸੁਰੀਵਾਦਕ ਜੇਮਜ਼ ਨਿਊਟਨ, ਟਾਰ ਪਲੇਅਰ ਸਿਆਵਾਸ ਬੋਰਹਾਨੀ ਅਤੇ ਕਾਮਾਂਚਾ ਪਲੇਅਰ ਸਮੀਰ ਹਬੀਬੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਸੈਲਿਸਟ ਸਸਕੀਆ ਰਾਓ-ਡੀ ਹਾਸ ਨਾਲ ਵੀ ਕਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
* ਅਗਸਤ 2008 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਐੱਨ. ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਨੇ ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ 61ਵੇਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ। *ਇਸ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐੱਮਐੱਸਐੱਨ ਇੰਡੀਆ ਉੱਤੇ 90,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਟ ਮਿਲੇ।*
* "ਫਰੌਮ ਟੈਂਪਲ ਟੂ ਥੀਏਟਰ" ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ ਅਧਾਰਤ ਰਾਗਮਾਲਾ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ।
* ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਡਾ. ਸੋਨਲ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 'ਵੈੱਨ ਗੌਡਜ਼ ਮੀਟ' ਲਈ ਸਸਕਿਆ ਰਾਓ-ਡੀ ਹਾਸ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
* ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਫਾਦਰ ਵਿਸੇਂਟ ਫੇਰਰ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਲਈ ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਨੇ *ਸਪੇਨ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ* ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ।  
* "ਯਾਤਰਾ" ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਯਾਤਰਾ" ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2008 ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਰਾਗਮਾਲਾ ਡਾਂਸ, ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ, ਯੂਐਸ ਲਈ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮੂਰਤ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜਨਮ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੋਧੂਲੀ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
* "ਦ ਰੈੱਡ ਫਲਾਵਰ" (2011) ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਸੰਵਾਦ ਹੈ ਜੋ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਐਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਰਮਿਆਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਾਰੇ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਤੀਮਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਬੁਣਾਈ ਦੁਆਰਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ।
* "ਵੇਸਾਲ" (2011) ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਦਰਮਿਆਨ ਈਰਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਸਿਆਵਾਸ਼ ਬੋਰਹਾਨੀ ਨਾਲ ਤਾਰ, ਸਮੀਰ ਹਬੀਬੀ ਕੇਮਾਂਚੇ ਅਤੇ ਫੱਖਰੁਦੀਨ ਗਫਾਰੀ ਨਾਲ ਟੰਬਕ, ਡੂਫ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਪਡ਼ਚੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ।
* "ਯੂਨਿਟੀ ਆਫ਼ ਫੇਥ" ਇਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕੰਮ ਹੈ। ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿਛੋਕਡ਼ ਤੋਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੋਜੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
 * ਫੁਲਫਿਲਮੈਂਟ-ਰਾਗ ਲਲਿਤ ਅਤੇ ਰਾਗ ਮਾਰੂ ਬਿਹਾਗ ਦੀ ਸੋਲੋ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ। 

 * ਰਾਗ ਮਾਰਵਾ—ਇੰਡੀਆ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਆਰਕਾਈਵਜ਼, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ 

   ਕੀਤਾ ਗਿਆ
 * ਜਰਨੀ ਟੂਗੇਦਰ—ਸਰੋਦ ਵਾਦਕ ਪਾਰਥੋ ਸਾਰਥੀ—ਰਾਗ ਪਟਦੀਪ ਅਤੇ ਰਾਗ ਚਾਰੂਕੇਸੀ ਨਾਲ

   ਦੋਗਾਣਾ। 

 * ਕ੍ਰਿਏਟਿੰਗ ਵੇਵਜ਼—ਸਸਕੀਆ ਰਾਓ-ਡੀ ਹਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜੀ, ਰਾਈਮ ਰਿਕਾਰਡਸ,ਕੈਨਸਸ

   ਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ

 * ਏਨਸ਼ਿਏਂਟ ਵੀਵਜ਼-ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੇਵ—ਸਰੋਦ ਵਾਦਕ, ਪਾਰਥੋ ਸਾਰਥੀ—ਰਾਗ ਚਾਰੁਕੌਂਸ ਅਤੇ ਰਾਗ

   ਮਾਂਜ ਖਮਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜੀ

 * ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ—1983 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ

   ਨਾਲ ਰਾਗ ਤਿਲਕ ਸ਼ਿਆਮ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] 

 * ਫਲਾਇੰਗ ਡਰੈਗਨ—ਪੀਪਾ ਉਸਤਾਦ, ਗਾਓ ਹੋਂਗ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। [ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ

## ਅਧਿਆਪਕ 
ਰਾਓ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ 'ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਪਰੰਪਰਾ' ਅਧੀਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਸਿਖਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਚੀਬੱਧ ਗੁਰੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਲਗਾਤਾਰ 6-8 ਸਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਹਰ ਸਾਲ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਸਾਲ ਭਰ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਰਾਓ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ 
ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਰਾਓ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ "ਸੰਗੀਤ ਹਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ!" ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚਃ' Music For All: a Globalized Music Education to Empower Youth '। ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਬਸਤੀ ਦੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਆਊਟਰੀਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਰਾਓ ਨੇ 3 ਫਰਵਰੀ 2001 ਨੂੰ ਸਸਕੀਆ ਰਾਓ-ਡੀ ਹਾਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਈਸ਼ਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਿਆਨੋ ਅਤੇ ਸਿਤਾਰ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਰਾਓ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਾਈਟ 
* ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਰਾਓ ਲਿੰਕਡਇਨ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
* ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਰਾਓ ਫੇਸਬੁੱਕ
* ਸ਼ੁਭੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਸਕੀਆ ਰਾਓ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, www.music4all.org, ਘੱਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ ਪਹਿਲ ਹੈ।
* ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ SpICMACAY ਚੈਪਟਰ  8 January 2014 at the Wayback Machine
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ