ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ

**ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ (ਪੂਰਨਿਮਾ)** ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਕਸਿਤ ਜਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਕਰਮ ਯੋਗ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ, ਜੈਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਜਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ *ਅਸਾਧ* (ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ) ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ( *ਪੂਰਨਿਮਾ* ) ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਰਾਜਚੰਦਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਸ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੇਦ ਵਿਆਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ।

## ਪਾਲਨਾ 
ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਘਟਨਾ, *ਗੁਰੂ ਪੂਜਾ* ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਿਧਾਂਤ ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਦਿਨ ਨਾਲੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦਾਂ, *ਗੂ* ਅਤੇ *ਰੂ* ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। G *u ਦਾ* ਅਰਥ ਹੈ "ਹਨੇਰਾ" ਜਾਂ "ਅਗਿਆਨਤਾ", ਅਤੇ *ru* ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।" ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਹਨੇਰੇ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬੋਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਧ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਾਰਨਾਥ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਯੋਗ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਉਸ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ *ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ਯ* ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਸ ਦਿਨ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ *ਅਸਾਧ ਸੁਧਾ ਪਦਮੀ* ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਸੂਤਰ ਲਿਖਣਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਠ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ *ਵਿਆਸ ਪੂਰਨਿਮਾ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਲਈ ਆਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਉਸਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਆਪਕ ਪ੍ਰਤੀ ਧੰਨਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਤਪੱਸਵੀ ਅਤੇ ਭਟਕਦੇ *ਸੰਨਿਆਸੀ* ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ *ਪੂਜਾ* ਅਰਚਨਾ ਦੇ ਕੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, *ਚਤੁਰਮਾਸ* ਦੌਰਾਨ, ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕਾਂਤ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜੋ *ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ* ਵੀ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਿੰਦੂ ਕਥਾ 
ਇਹ ਉਹ ਦਿਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਦਵੈਪਯਨ ਵਿਆਸ &#x2013; ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਲੇਖਕ &#x2013; ਦਾ ਜਨਮ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਛੇਰੇ ਦੀ ਧੀ ਸੱਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ *ਵਿਆਸ ਪੂਰਨਿਮਾ* ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਵੈਦਿਕ ਭਜਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਵੈਦਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਚੇਲਿਆਂ &#x2013; ਪਾਈਲਾ, ਵੈਸਮਪਾਯਨ, ਜੈਮਿਨੀ ਅਤੇ ਸੁਮੰਤੂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਵਿਆਸ" (ਵਿਆਸ = ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨਾ, ਵੰਡਣਾ) ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਅਰਥਾਤ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਮਾ ਅਤੇ ਅਥਰਵ।

## ਬੋਧੀ ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 5 ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਬੋਧਗਯਾ ਤੋਂ ਸਾਰਨਾਥ ਗਏ। ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਾਥੀ, ਪੰਚਵਰਗਿਕਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰਨਾਥ ਦੇ ਸ਼ਿਪਟਨਾ ਚਲੇ ਗਏ।

ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੁੱਧ ਨੇ ਉਰੂਵਿਲਵਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਅਤੇ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੀਪਟਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ, ਆਪਣੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਸਾਬਕਾ ਸਾਥੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਮਝ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਸਾਰਨਾਥ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਬਿੰਬੀਸਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਲਈ ਟੋਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਸਾਬਕਾ ਸਾਥੀ ਲੱਭੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮਚਕ੍ਰਪ੍ਰਵਰਤਨ ਸੂਤਰ ਸਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੀ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਾਧ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਮੱਤਵਾਦੀ ਸੰਘ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁੱਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸਾਰਨਾਥ ਵਿਖੇ ਮੂਲਗੰਧਾਕੁਟੀ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਇਆ।

ਭਿਖਸ਼ੂ ਸੰਘ ਜਲਦੀ ਹੀ 60 ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਬੁੱਧ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ।

## ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ 
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ, ਟਰੀਨੋਕ ਗੁਹਾ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਨੇਪਾਲੀਆਂ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪਕਵਾਨ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਬਣੀ *ਟੋਪੀ* ਨਾਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੋਪੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਕਸਰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂਮ-ਧਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਵਧੀਆ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ 
ਆਪਣੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧੰਨਵਾਦ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਜੈਨ ਧਰਮ 
ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰੈਣੋਕ ਗੁਹਾ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਤ੍ਰੈਣੋਕ ਗੁਹਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ *ਚਤੁਰਮਾਸ* ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਨੇ *ਕੈਵਲਯ ਦੀ* ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੌਤਮ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਚੇਲਾ ( *ਗਣਧਾਰ* ) ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਤ੍ਰੇਣੋਕ ਗੁਹਾ ਬਣ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨਾੲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਿੳੁਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ