open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸ਼ੈਰੀ ਸ਼ੈਫਰਡ

**ਸ਼ੈਰੀ ਇਵੋਨ ਸ਼ੈਫਰਡ** (ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1967) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰਸਾਰਕ, ਪੋਡਕਾਸਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿੰਡੀਕੇਟਡ ਡੇਅ ਟਾਈਮ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ, ਸ਼ੈਰੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2007 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ, ਸ਼ੈਫਰਡ ਡੇਅ ਟਾਈਮ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਦ ਵਿਊ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਡੇਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 2009 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ 2019 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2022 ਤੱਕ ਡਿਸ਼ ਨੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਕਾਰਨ ਸੀਮਤ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਟਕੌਮਜ਼ ਦ *ਜੈਮੀ ਫੌਕਸ ਸ਼ੋਅ* (1999-2001), ਲੈੱਸ ਦ ਪਰਫੈਕਟ (2002-2006), ਸ਼ੈਰੀ (2009), ਟਰਾਇਲ ਐਂਡ ਏਰਰ <ID2, ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਇਗਲੈਸਿਯਸ (2019-2020) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸੰਨ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਪਰਮੀਸ਼ਨ ਸਲਿੱਪਸਃ ਐਵਰੀ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਗਾਈਡ ਟੂ ਗਿਵਿੰਗ ਹਰਸੈੱਲਫ ਏ ਬਰੇਕ "ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੰਨ 2012 ਵਿੱਚ, ਰਿਐਲਿਟੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਲਡ਼ੀ ਡਾਂਸਿੰਗ ਵਿਦ ਦ ਸਟਾਰਸ ਦੇ 14ਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ੈਫਰਡ ਦੀ ਐੱਨ. ਬੀ. ਸੀ. ਸਿਟਕਾਮ *30 ਰੌਕ* ਵਿੱਚ ਐਂਜੀ ਜੌਰਡਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਵਰਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਐੱਚ. ਬੀ. ਓ. ਮੈਕਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਦ ਸੈਕਸ ਲਾਈਵਜ਼ ਆਫ਼ ਕਾਲਜ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਵਰਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ ਬੈਸਟ ਐਵਰ ਟਰੀਵੀਆ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ੈਫਰਡ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਾਵਰਨ (1941-1991) ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਏ. ਸ਼ੈਫਰਡ (ਜਨਮ 1947) ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਯਹੋਵਾਹ ਦੇ ਗਵਾਹ ਬਣ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਸ਼ੈਰੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1991 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤਿੰਨਾਂ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬਣ ਗਏ।
[right|thumb|275x275px|ਵਿਊ ਦਾ ਪੈਨਲ (ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ [ਵੂਪੀ ਗੋਲਡਬਰਗ|ਹੂਪੀ ਗੋਲਡਬਰਗ, ਬਾਰਬਰਾ ਵਾਲਟਰਜ਼, ਜੋਏ ਬੇਹਰ, ਸ਼ੈਫਰਡ ਅਤੇ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਹੈਸਲਬੈਕ) 29 ਜੁਲਾਈ, 2010 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਦੇ ਹਨ।]]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਸਾਰਾਹ ਰਾਫਰਟੀ

**ਸਾਰਾਹ ਗ੍ਰੇ ਰਾਫਰਟੀ** (ਜਨਮ 6 ਦਸੰਬਰ, 1972) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਐਸਏ ਨੈਟਵਰਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਡਰਾਮਾ *ਸੂਟ* ਵਿੱਚ ਡੋਨਾ ਰੌਬਰਟਾ ਪਾਲਸਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਰੈਫਰਟੀ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ, ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਦੇ ਰਿਵਰਸਾਈਡ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਬੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਰਾਫਰਟੀ ਨੇ ਅੰਡੋਵਰ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਫਿਲਿਪਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਹੈਮਿਲਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਜੂਨੀਅਰ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਹੈਮਿਲਟਨ ਤੋਂ ਮੈਗਨਾ ਕਮ ਲਾਊਡ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੇਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸੀਅਰਾ ਕੈਟੋ

**ਸੀਅਰਾ ਲਿਨ ਕੈਟੋ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੋਡਕਾਸਟਰ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸੀਅਰਾ ਲਿਨ ਕੈਟੋ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਸਾਡੇਨਾ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਹੰਟਿੰਗਟਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਨਸੈਂਟ ਅਤੇ ਕੋਰਿਨ ਕੈਟੋ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀਡ਼੍ਹੀ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਉਂਟੀ ਦੇ ਲਾ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਕੈਟੋ ਨੇ ਲਾ ਕੈਨਾਡਾ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ, ਲਾ ਕੈਨਾਡ਼ਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਾਰਵਰਡ ਕਾਲਜ ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਕਾਮਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਟ ਲੈਂਪੂਨ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ 2013 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ *ਹਾਰਵਰਡ ਕ੍ਰਿਮਸਨ* ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਮੇਡੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[2]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੈਟੋ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੈਸਟ ਕੋਸਟ ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।

2021 ਵਿੱਚ, ਕੈਟੋ ਨੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਰਾਯਾ ਅਤੇ ਲਾਸਟ ਡ੍ਰੈਗਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਐਚ. ਬੀ. ਓ. ਮੈਕਸ ਉੱਤੇ ਮਿੰਡੀ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਦ ਸੈਕਸ ਲਾਈਵਜ਼ ਆਫ਼ ਕਾਲਜ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਵਰਤੀ ਪਾਤਰ ਇਵੈਂਜਲਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਕੈਟੋ 2022 ਵਿੱਚ *ਕੇਕ* ਆਨ ਐੱਫਐਕਸਐਕਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਬਾਲਗ ਐਨੀਮੇਟਡ ਲਡ਼ੀ ਬਣਾਏਗੀ।

ਕੈਟੋ ਨੇ 'ਟੇਕ ਮਾਈ ਵਾਈਫ' ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਹੈ 'ਡ੍ਰੌਪ ਦ ਮਾਈਕ ਅਰਥ ਟੂ ਨੇਡ' ਅਤੇ 'ਕਲੋਜ਼ ਐਨਫ' 'ਤੇ ਐੱਚ. ਬੀ. ਓ.' ਤੇ ਮੈਕਸ " ਦ ਵੈਡਿੰਗ ਕੋਚ " ਤੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ 'ਅਤੇ' *ਯੂਰੇਕਾ!* ਡਿਜ਼ਨੀ ਜੂਨੀਅਰ 'ਤੇ। ਉਹ ਵੋਂਗ ਫੂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੇਟਿੰਗ ਆਫਟਰ ਕਾਲਜ ਲਡ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨ ਜੰਕੀਜ਼ ਵੈੱਬ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦ ਰੋਸਟ ਆਫ਼ ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਦ ਬੀਸਟ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੈਮ ਕਲਾਰਕ ਨਾਲ ਸਕਲੈਰਕ + ਸਕੈਟੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਮੇਡੀ ਪੋਡਕਾਸਟ ਸਕੂਜ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਕੈਟੋਵ ਸੀਅਰਾ ਕੈਟੋਵ ਨਾਲ ਸਟੇ ਪੋਡਸਿਟਿਵ ਪੋਡਕਾਸਟ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕਾਮੇਡੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਕੈਟੋ ਇੱਕ ਫੁੱਲ-ਸਟੈਕ ਵੈੱਬ ਡਿਵੈਲਪਰ ਵਜੋਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਬਰੀਨ ਹਿਸਬਾਨੀ

**ਸਬਰੀਨ ਹਿਸਬਾਨੀ** (ਉਰਦੂ: سبرین حسبانی) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਫਲਾਈਟ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਤਨੀ ਗਿਰਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ, ਨਿਖਰ ਗੇ ਗੁਲਾਬ ਸਾਰੇ, ਸੱਤ ਮਾਫ਼ ਮੈਂ, ਸੰਝਾ, ਔਨ ਜ਼ਾਰਾ ਅਤੇ ਐਲਏਏ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਬਕਾ ਦੋ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ. ਉਸਨੂੰ ਲਾ ਲਈ ਤੀਜੇ ਹਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਔਨ ਜ਼ਾਰਾ ਲਈ 4ਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਬਰੀਨ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਸਤੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਆ ਬਲੋਚ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਨਮ ਬਲੋਚ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ ਅਤੇ ਸਬਰੀਨ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸਿੰਧੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਸਨਮ ਬਲੋਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੀ. ਆਈ. ਏ. ਲਈ ਇੱਕ ਫਲਾਈਟ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2005 ਵਿੱਚ ਪੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ *ਮਸੂਰੀ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲਾਂ, ਸਿਟਕੌਮ, ਟੈਲੀਫਿਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ 17ਵੇਂ ਪੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਕਰਾਚੀ ਸੈਂਟਰ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੌਲੀਨ ਚਾਲਮੇਟ

**ਪੌਲੀਨ ਹੋਪ ਚਾਲਮੇਟ** (ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ, 1992) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ-ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੁੱਜੂਡ ਅਪਾਟੋ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਦ ਕਿੰਗ ਆਫ ਸਟੇਟਨ ਟਾਪੂ (2020) ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 2021 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਐਚ. ਬੀ. ਓ. ਮੈਕਸ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕਾਮੇਡੀ ਲਡ਼ੀਵਾਰ ਦ ਸੈਕਸ ਲਾਈਵਜ਼ ਆਫ਼ ਕਾਲਜ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਚਾਲਮੇਟ 2019 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਗੰਮੀ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਸ ਨੇ ਡਾਰਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਵਟ ਡਜ਼ ਨਟ ਫਲੋਟ (2023) ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਚੈਲਮੇਟ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨਿਕੋਲ ਫਲੈਂਡਰ ਅਤੇ ਮਾਰਕ ਚੈਲਮੇਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੱਚੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਘੀ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਮੈਨਹੱਟਨ ਪਲਾਜ਼ਾ, ਹੇਲਜ਼ ਕਿਚਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਅਦਾਕਾਰ ਟਿਮੋਥੀ ਚਾਲਮੇਟ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਨਿਕੋਲ ਫਲੈਂਡਰ, ਤੀਜੀ ਪੀਡ਼੍ਹੀ ਦੀ ਨਿਊ ਯਾਰਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਧੀ ਰੂਸੀ ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਯਹੂਦੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ। ਫਲੈਂਡਰ ਦ ਕੋਰਕੋਰਨ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਬ੍ਰੋਕਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਡਾਂਸਰ ਫਲੈਂਡਰ ਨੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪਿਤਾ, ਮਾਰਕ ਚਾਲਮੇਟ, ਯੂਨੀਸੈਫ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਲੇ *ਪੈਰਿਸ* ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨਿ New ਯਾਰਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ। ਮਾਰਕ ਚਾਲਮੇਟ ਨੀਮਸ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਈਸਾਈ ਪਿਛੋਕਡ਼ ਦਾ ਹੈ।[5] ਚਾਲਮੇਟ ਦੀ ਦਾਦੀ, ਜੋ ਫਰਾਂਸ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਏਰਿਕ ਰੋਹਮਰ ਦੀ ਫਿਲਮ ਪੌਲੀਨ ਐਟ ਦ ਬੀਚ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਾਲਮੇਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਮੱਧ-ਵਰਗ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਹੌਟ-ਲੋਅਰ ਵਿੱਚ ਲੇ ਚੈਂਬੋਨ-ਸੁਰ-ਲਿਗਨਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੇ ਘਰ ਬਿਤਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫ੍ਰੈਂਚ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਫਰਾਂਸ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚਾਲਮੇਟ ਨੇ ਪਿਆਨੋ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਅਮੈਰੀਕਨ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਏ ਮਿਡਸਮਰ ਨਾਈਟਜ਼ ਡਰੀਮ ਦੇ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਮੌਗਿੰਸ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੇਲਾ ਹਾਈਟਾਵਰ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਚਾਲਮੇਟ ਨੇ 2010 ਤੱਕ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਅਮੈਰੀਕਨ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਇੱਕ ਬਾਈਕਿੰਗ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਨੱਚਣ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ, ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਬਾਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, 2014 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਚਾਲਮੇਟ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਈਸਿਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕੀਲ ਬਣਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੂਡੀਓ ਥੀਏਟਰ ਡੀ 'ਅਸਨੀਅਰਸ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਮੁਡ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ-ਅਧਾਰਤ ਏਜੰਟ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਮਹਿਨੂਰ

**ਮਹਿਨੂਰ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਟੇਜ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ, ਇਫਤਿਖਾਰ ਭੱਟੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਦੇ ਡਰਾਮਾ *ਮੌਸਮ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਅਲ-ਫਲਾਹ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤਮਸੀਲ ਥੀਏਟਰ, ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਥੀਏਟਰ, ਮਹਿਫਿਲ ਥੀਏਟਰ, ਅਲਹਾਮਰਾ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਥੀਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, *ਸ਼ੇਰ ਦਿਲ* (2012) *ਹੱਲਾ ਗੁੱਲਾ* (2015) ਜੀਓ ਸਰ ਉੱਠਾ ਕੇ (2017) ਅਤੇ ਜੂਨੂਨ-ਏ-ਇਸ਼ਕ (2019) ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ *ਮੌਸਮ*, ਮਮੀ, *ਅਫ਼ਸਾਰ ਬੇਕਰ-ਏ-ਖਾਸ* ਅਤੇ *ਹਮ ਸਬ ਉਮੀਦ ਸੇ ਹੈਂ*

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸੁਜ਼ੈਨ ਫਾਤਿਮਾ

**ਸੁਜ਼ੈਨ ਫਾਤਿਮਾ** (ਜਨਮ 16 ਨਵੰਬਰ 1986) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ *ਪਰਵਾਜ਼* ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਹ **ਮੇਰੀ ਮਾਂ** ਵਿੱਚ ਫਾਤਿਮਾ ਅਤੇ **ਬਹਿਨੇ ਐਸੀ ਭੀ ਹੋਤੀ ਹੈ** ਵਿੱਚੋਂ ਮੇਹਰੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਗੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਮਾਡਲਿੰਗ 
ਉਹ ਹੁਣ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸ਼ੂਟ ਕਰਨ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੁਜ਼ੈਨ ਨੇ ਹਾਲੇ ਰੈਂਪ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਓਲਪਰਸ, ਡੌਲੈਂਸ, ਮੋਬੀਲਿੰਕ ਜੈਜ਼, ਅਸਕਰੀ ਬੈਂਕ, ਨੌਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਅਲੀਸ਼ਬਾ ਯੂਸਫ਼

**ਅਲੀਸ਼ਬਾ ਯੂਸਫ਼** (ਜਨਮ 16 ਸਤੰਬਰ 1985) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵੀ. ਜੇ., ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਟੈਲੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ ਹੂਂ (2010) ਤਕਏ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਾਰਾਤ (2011) *ਮੇਰੇ ਦਰਦ ਕੋ ਜੋ ਜ਼ੁਬਾਨ ਮਿਲੀ* (2012) *ਐਨੀ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਾਰਾਤ* *ਸਰਗੋਸ਼ੀ* (2016) ਅਤੇ *ਤਨਹਾਈਆਂ ਨਈ ਸਿਲਸਿਲਾ* (2012) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਲੀਸ਼ਬਾ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਸਤੰਬਰ 1985 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ. ਜੇ. ਪਲਵਾਸ਼ਾ ਯੂਸਫ਼ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀਰਾ ਯੂਸਫ਼ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।

12 ਫਰਵਰੀ 2009 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਰੇਯਾਨ ਦੁਰਾਨੀ (ਜੋ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ *ਮਾਸਟਰਸ਼ੇਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ* ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਜੋਡ਼ੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇਲਿਆਨਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਯੂਸਫ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਏਏਜੀ ਵਿੱਚ ਵੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਯੂਸਫ਼ ਨੇ ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਸੀਰੀਅਲ *ਚੰਦ ਪੇ ਦਸਤਕ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ ਮੈਂ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ ਹੂਂ, ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ *ਏਕ ਨਜ਼ਰ ਮੇਰੀ ਤਰਫ*, ਤਕਏ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਾਰਾਤ, ਮੇਰੇ ਚਰਾਗਰ, ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਮੇਰੇ ਦਰਦ ਕੋ ਜੋ ਜੁਬਿਨ ਮਿਲੇ ਅਤੇ *ਐਨੀ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਾਰਾਤ* ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਏ. ਆਰ. ਵਾਈ. ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ *ਦੇਸੀ ਕੁਰੀਆਂ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪਲਵਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ

**ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਐੱਚ. ਯੂ. ਐੱਮ. ਟੀ. ਵੀ. ਦੇ ਡਰਾਮਾ ਜੁਗਨੋ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਹਿਦ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਯੁਮਨਾ ਜ਼ੈਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਰਮੀਨਾ ਰਾਣਾ ਖਾਨ ਅਤੇ ਅਦਨਾਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦੇ ਨਾਲ 'ਕਰਬ' ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਹਿਸਾਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਹੀਰਾ ਮਨੀ ਅਤੇ *ਪ੍ਰੀਤ ਨਾ ਕਰੀਓ ਕੋਈ* ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਕਰਬ 2015 ਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾ ਕਰੀਓ ਕੋਈ 2015 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2016 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਕਿਰਦਾਰ *ਮੇਰਾ ਦਰਦ ਨਾ ਜਾਣੇ ਕੋਈ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਾਬਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਮਿਸਟਰ ਸ਼ਮੀਮ ਦੇ ਦੋ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਓ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ *ਸਾਸ ਬਹੂ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। 10 ਫਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਮੇਰੀ ਹਰ ਨਜ਼ਰ ਤੇਰੀ ਮੁਨਤਜ਼ੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਕੀਲ ਹੈ, ਅੰਸਾਰੀ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ *ਲਗਾਓ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਦਨਾਨ ਜਾਫ਼ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਏ-ਪਲੱਸ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਨੋਮਾਨ ਏਜਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ 'ਡੰਪਖਤ-ਆਤਿਸ਼ ਏ ਇਸ਼ਕ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ *ਸਾਮੀ*, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅੰਸਾਰੀ ਦੀ 5 ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਫਲ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਐੱਚ. ਯੂ. ਐੱਮ. ਟੀ. ਵੀ. ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ 'ਬੈਸਟ ਫੀਮੇਲ ਐਕਟਰ ਇਨ ਏ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਰੋਲ' ਅਤੇ 'ਬੈਸਟ ਆਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕਪਲ' ਲਈ ਸੰਮੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੀਓ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੀ 'ਖਾਨੀ' ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਿਤਾਰਾ ਮੀਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਾਰ ਸੀ ਜਾਤੀ ਹੇ ਸਿਲਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮਰਦ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਸਾਦੀਆ ਦੀ ਰੀਡ਼੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ। ਇਹ ਕਾਸ਼ਿਫ ਨਿਸਾਰ ਅਤੇ ਐੱਚ. ਯੂ. ਐੱਮ. ਟੀ. ਵੀ. ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ ਸੀ। 

ਓ. ਟੀ. ਟੀ. ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਸੂਸੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਡੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥੀਏਟਰ ਪਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸ੍ਰੀ ਜ਼ਿਆ ਮੁਹੰਮਦਦੀਨ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਨਾਪਾ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਖਾਲਿਦ ਅਹਿਮਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਿਲਿਅਨ ਵਿਗਮੈਨ

**ਗਿਲਿਅਨ ਵਿਗਮੈਨ** (ਜਨਮ 28 ਜਨਵਰੀ, 1972) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਕਸ ਦੇ ਕਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਕ ਬਾਕਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਕੈਚ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਜ਼ *MADtv* ਦੀ ਇੱਕ ਆਵਰਤੀ ਕਾਸਟ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਵਿਗਮੈਨ ਨੇ ਏ. ਬੀ. ਸੀ. ਕਾਮੇਡੀ ਸੰਨਜ਼ ਐਂਡ ਡੌਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿਟਕੌਮ ਸਬਰਗੈਟਰੀ ਅਤੇ ਨਿਊ ਗਰਲ ਵਿੱਚ ਆਵਰਤੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। 2020 ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਸੀਰੀਜ਼ *ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੇਕ: ਲੋਅਰ ਡੈੱਕ* ਉੱਤੇ ਡਾ. ਟੀ 'ਆਨਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਵਿਗਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮੋਰਿਸਟਾਊਨ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ, [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਯਹੂਦੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਵਿਗਮੈਨ ਨੇ ਕੋਲਗੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਮੇਡੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ 'ਦ ਸੈਕੰਡ ਸਿਟੀ' ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀਤੀ। ਐਮ. ਏ. ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਦੀ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਗਮੈਨ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 20 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਐਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਦ ਸੈਕੰਡ ਸਿਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੂਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਐਮ. ਏ. ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਉੱਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੱਠਵੇ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ "ਦ ਰੀਅਲ ਬੈਚਲਰ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਕੈਚ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਯਮਤ ਆਵਰਤੀ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਿਰਫ ਦੂਜੀ ਕਾਸਟ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਡੈਨੀਅਲ ਗੈਥਰ, ਜੋ ਸੀਜ਼ਨ ਨੌ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੈਚ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਫ਼ਰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਵਿੱਗਮੈਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨੌਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫੀਚਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 2003 ਵਿੱਚ ਐੱਮ. ਏ. ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਦੀ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸੀਜ਼ਨ ਨੌ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, 2004 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈ ਲਵ ਦ '90, *ਸਕ੍ਰਬ*, ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਕਾਮੇਡੀ ਅਤੇ *ਕਾਮਿਡ* ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਏ. ਬੀ. ਸੀ. ਕਾਮੇਡੀ ਸੰਨਜ਼ ਐਂਡ ਡੌਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਜ਼ ਵਾਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੰਨਜ਼ ਐਂਡ ਡੌਟਰਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਗਮੈ*ਨਵੀਂ ਕੁਡ਼ੀ* ਹਿੱਟ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਮ, ਪਾਰਕਸ ਐਂਡ ਰੀਕ੍ਰੀਏਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਨਿਊ ਗਰਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਜਿਲ ਵਰਨਰ ਦੇ ਆਵਰਤੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਬਰਗੈਟਰੀ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰਦਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ *ਹੈਂਗਓਵਰ* ਸੀਰੀਜ਼, 40 ਸਾਲਾ ਵਰਜਿਨ, ਆਫਟਰ ਦ ਸਨਸੈੱਟ, *ਡ੍ਰੈਗਨਫਲਾਈ* ਅਤੇ ਲਵ 101 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਹ ਕਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈਨੇਸ, ਜੈਕ ਇਨ ਦ ਬਾਕਸ, ਚੇਜ਼, ਸਵਿਫਰ, ਸਪਲੈਂਡਾ, ਐਸ਼ੋਰੈਂਸ, [1) 1-800 ਸੰਪਰਕ, ਡਾਇਰੈਕਟ ਟੀਵੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਰੂਮਜ਼ ਟੂ ਗੋ, ਬੁਇਕ, ਰੀਅਲ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਮਿਲਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਅਨਮੋਲ ਬਲੋਚ

**ਅਨਮੋਲ ਬਲੋਚ**, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ।

ਉਹ ਹਮ ਟੀਵੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀਵਾਰ ਕੁਰਬਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਰੀਬਾ, ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਐਕ ਲਾਰਕੀ ਆਮ ਸੀ ਵਿੱਚ *ਅਨਮੋਲ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਟੀਵੀ 3 ਉੱਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਿਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀ ਸਾਰਾ ਸਾਜੀਦਾ ਵਿੱਚ ਸਾਜੀਦਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੰਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਬਲੋਚ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 1992 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### 2016 
ਬਲੋਚ ਨੇ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਏ-ਪਲੱਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਕੰ*ਕੰਬਖਤ ਤੰਨੋ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

### 2017 
ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਜੀਓ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਬੇਦਾਰਦੀ ਸਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।

ਉਹ ਟੀਵੀਵਨ ਦੀ *ਜਲਤੀ ਬਰੀਸ਼* ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

### 2018 
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀ '*ਕਭੀ ਬੈਂਡ ਕਭੀ ਬਾਜਾ*' ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ '*ਲੈਲਾ ਕਾ ਜਾਦੂ*' ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਐਕ ਲਾਰਕੀ ਆਮ ਸੀ* ਵਿੱਚ ਅਨਮੋਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

### 2019 
2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਸਿਮ ਅਜ਼ਹਰ ਅਤੇ ਹਾਨੀਆ ਆਮਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮ ਟੀਵੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫਿਲਮ *ਪਿਆਰ ਕਹਾਣੀ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਉਹ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀਵਾਰ *ਦੀਵਾਰ-ਏ-ਸ਼ਾਬ* ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਿਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀ *ਸਾਰਾ ਸਾਜੀਦਾ* ਵਿੱਚ ਸਾਜੀਦਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

### 2020 
2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਏ-ਪਲੱਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼  ਵਿੱਚ ਐਪੀਸੋਡ "ਬਦਨਾਮ ਮੁਹੱਬਤ" ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਸ ਨੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ *ਸਾਜ਼ਾ ਏ ਇਸ਼ਕ* ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਫ਼ਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਮਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਬਲੋਚ ਨੇ ਹਮ ਟੀ. ਵੀ. ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀਵਾਰ ਕੁਰਬਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਰੀਬਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

### 2021 
ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਏ. ਆਰ. ਵਾਈ. ਡਿਜੀਟਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀ 'ਖਵਾਬ ਨਗਰ ਕੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬਲੋਚ ਆਗਾਮੀ ਏ-ਪਲੱਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ *ਨੂਰ* ਵਿੱਚ ਉਸਾਮਾ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨਗੇ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਬਲੋਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲੋਚ ਅਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੌਨ ਐੱਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ, ਲੰਡਨ

ਜੈਕ ਲਿਪਚਿਟਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਜੌਹਨ ਐੱਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਦੀ 1965 ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮੂਰਤੀ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਸਟਰੀਟ 'ਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਹਾਊਸ ਦੀ ਲਾਬੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਲੇਬੋਨ ਰੋਡ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਸਥਾਨ ਤੋਂ, ਗ੍ਰੇਟ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਸਟ੍ਰੀਟ ਭੂਮੀਗਤ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, 2017 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੰਨਤੋੜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉੱਥੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਰਣਨ 
ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬੁੱਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 15 ਮਈ 1965 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਭਰਾ, ਰਾਬਰਟ ਐਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਕਾਲੇ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਦੇ ਇੱਕ ਚੌਖਟੇ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਤੰਭ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਸਤੰਭ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ' ਤੇ ਨੇਡ਼ੇ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ।

ਬੁੱਤ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਸਟ ਹੈ, ਪਰ ਲਿਪਚਿਟਸ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨੇਡੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੁੱਤ 11 ਨਵੰਬਰ 1965 ਨੂੰ ਮਿਲਟਰੀ ਪਾਰਕ, ਨੇਵਾਰਕ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਕੁਆਇਰ (ਸੂਰਤ, ਗੁਜਰਾਤ)

**ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਕੁਆਇਰ** ਜਾਂ **ਚੌਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਕੁਵਾਇਰ** ਸੂਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਦਾਲਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੌਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਕੁਆਇਰ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2013 ਵਿੱਚ, ਸੂਰਤ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਕੁਆਇਰ ਦਾ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੂਰਤ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ 
ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਕੁਆਇਰ ਦੇ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ।

### ਸੂਰਤ ਕਿਲ੍ਹਾ 
ਸੂਰਤ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੂਰਤ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜਾਂ ਸੂਰਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਵੰਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 
ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ 175 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ।

### ਜੇ. ਜੇ. ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ 
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਕੂਲ ਸੀ ਜੋ ਸੇਠ ਸੋਰਾਬਜੀ ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਜੀਜੀਭੋਏ ਦੁਆਰਾ ਦਾਨ ਤੋਂ 1827 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਕੂਲ ਨੂੰ "ਸੋਰਾਬਜੀ ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਜੀਜੀਭੋਏ ਹਾਈ ਸਕੂਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1939 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

### ਪੁਰਾਣੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਇਮਾਰਤ 
ਪੁਰਾਣਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਐਂਗਲੀਕਨ ਚਰਚ 
ਐਂਗਲੀਕਨ ਚਰਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀ. ਐੱਨ. ਆਈ. ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਚਰਚ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੂਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਚਰਚ ਹੈ। ਐਂਗਲੀਕਨ ਚਰਚ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1824 ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਛਮੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਚਰਚ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1820 ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਸਟੂਅਰਟ ਐਲਫਿਸਟਨ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਚਰਚ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ 10 ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਕਰਾਸ ਅਤੇ 300 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਬਾਈਬਲ ਹਨ।

### ਕਸ੍ਤੂਰਬਾ ਗਾਰਡਨ 
ਕਸਤਰੂਬਾ ਗਾਂਧੀ ਬਾਲ ਉੱਧਿਆ ਐਂਗਲੀਕਨ ਚਰਚ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਗ਼ ਹੈ।

### ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਗਾਰਡਨ (ਗਾਂਧੀ ਬਾਗ) 
ਅੱਜ ਗਾਂਧੀ ਬੁਆਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇਹ ਬਾਗ਼ ਸੂਰਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਣ 
ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਕੁਆਇਰ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ:

* ਸ਼ਨਿਵਾਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ
* ਵਿਰਾਸਤੀ ਪੈਦਲ ਮਾਰਗ
* ਮੁਗਲ ਸਰਾਏ

## ਹਵਾਲੇ
ਉਕਾਈ ਡੈਮ

ਤਾਪਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਬਣਿਆ **ਉਕਾਈ ਡੈਮ**, ਸਰਦਾਰ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵੱਲਭ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1972 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਡੈਮ ਸਿੰਚਾਈ, ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਹੈ। ਲਗਭਗ 62,255 km2 ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 52,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਭਾਖੜਾ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਈਟ ਸੂਰਤ ਤੋਂ 94 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਹ ਬੰਨ੍ਹ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ-ਕਮ-ਚਿਣਾਈ ਵਾਲਾ ਬੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੰਧ 4,927 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਿੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ 105.156 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਿਣਾਈ ਬੰਨ੍ਹ ਮੀਟਰ ਉੰਚਾ ਹੈ। ਡੈਮ ਦੀ ਖੱਬੀ ਕੰਢੇ ਵਾਲੀ ਨਹਿਰ 1,5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 ਦੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸੱਜੀ ਨਹਿਰ 2,275 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਬਡ਼ੌਦਾ ਦੇ ਗਾਇਕਵਾਡ਼ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਵਾਜਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਉਕਾਈ ਹਾਈਡ੍ਰੋ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ 
ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਹਾਈਡ੍ਰੋ ਟਰਬਾਈਨ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਥਾਪਿਤ ਸਮਰੱਥਾ 75 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਬੀ. ਐੱਚ. ਈ. ਐੱਲ. ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਕਾਈਆਂ 1 ਤੋਂ 4 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਹਨ: 8 ਜੁਲਾਈ 1974,13 ਦਸੰਬਰ 1974,22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1975 ਅਤੇ 4 ਮਾਰਚ 1976।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਰਦਾਰ ਸਰੋਵਰ ਡੈਮ
* ਤਾਪੀ ਉੱਤੇ ਵਾਇਰ-ਕਮ ਕੌਜ਼ਵੇ
* ਸੋਨਗਡ਼ ਕਿਲ੍ਹਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ

ਸੱਪ ਇਕ ਲੰਮਾ ਪਤਲਾ ਤੇ ਘਸਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ। ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਹ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਸੱਪ ਕਈ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ-ਬੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਪ ਇਕ ਜ਼ਹਿਰੀ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸੱਪ ਦਾ ਡਰ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਵੀ ਜ਼ਿਹਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸੱਪ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਪਰੋਂ ਉਤਰਨ ਵਾਲੀ ਪਤਲੀ ਤੇ ਮੁਲਾਇਮ ਕਾਗਜ਼ ਵਰਗੀ ਖਲੜੀ ਨੂੰ ਕੁੰਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਪ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਪੇਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਪੇਰੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀ ਦੰਦ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵਿਖਾ ਕੇ ਸਪੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਪੇਰਿਆਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਗੇਰੂਏ ਰੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਪੇਰਿਆਂ ਕੋਲ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੋਲ ਪਟਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਪੇਰਿਆਂ ਨੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉਪਰ ਇਕ ਸੋਟੀ ਰੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਪੇਰਿਆਂ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਪਟਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਖੱਦਰ ਦੇ ਬਣਾਏ ਗੇਰੂਏ ਰੰਗੇ ਤਕੜੀ ਦੇ ਪੱਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪੱਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖੀ ਸੋਟੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਲਮਕਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਬੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਪੇਰੇ ਬੀਨ ਵਜਾ ਕੇ ਗਲੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਨਾਨੀਆਂ ਵੀ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵੇਖਣ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਪੇਰਾ ਬੀਨ ਵਜਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਪ ਬੀਨ ’ਤੇ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਲਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਪ ਕਦੇ ਫਨ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਸਪੇਰਾ ਸੱਪ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਮੋਢੇ ਉਪਰ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਈ ਕਰਤਬ ਸਪੇਰੇ ਸੱਪ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਮਾਸ਼ਾ ਵਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਸਪੇਰਾ ਇਕ ਚਾਦਰ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਵਿਛਾ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਪੈਸੇ, ਦਾਣੇ, ਆਟਾ, ਗੁੜ ਆਦਿ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਪੈਸੇ, ਵਸਤਾਂ ਲਿਆ ਕੇ ਚਾਦਰ ਉਪਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਪੇਰਾ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਬੀਨ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਦੂਸਰੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਤਮਾਸ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਪੇਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਪ ਫੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਪੇਰਿਆਂ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸੂਰਤ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਸੂਰਤ ਕਿਲ੍ਹਾ**, ਜਾਂ ਸੂਰਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੂਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਿਮੂਦ-III ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਸਿਪਾਹੀ ਸਫੀ ਆਗਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੁਦਾਵੰਦ ਖਾਨ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਸਾਲ 1546 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। 1514 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਬਾਰਬੋਸਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਪਾਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੱਸਿਆ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਆਮਦਨੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਬੰਦਰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਬੋਸਾ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ 1512 ਵਿੱਚ ਸਾਡ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1530 ਵਿੱਚ, ਐਂਟੋਨੀਓ ਦਾ ਸਿਲਵੇਰੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜੀ ਵਾਰ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭਡ਼ਕਾਹਟ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ 300 ਘੋਡ਼ਿਆਂ ਅਤੇ 10,000 ਪੈਦਲ ਦੇ ਗਾਰਡਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਹਮਲੇ 'ਤੇ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਡ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ 1531 ਵਿੱਚ ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸਾਡ਼ ਦਿੱਤਾ। ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੀਜੇ, ਜੋ ਸੂਰਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਸਨ, ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਸਿਪਾਹੀ ਸਫੀ ਆਗਾ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੁਦਾਈ ਖਾਨ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੁਦਾਵੰਦ ਖਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਬਦਲਵੇਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।

## ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ 
ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਤਾਪੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਲਗਭਗ 1 ਏਕਡ਼ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਲਾਟ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਹਰੇਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 12.2m ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੋਲ ਟਾਵਰ ਹੈ, ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਟਾਵਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਉਚਾਈ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਂ ਦੀ ਮੋਟਾਈ 4 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਚਿਣਾਈ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਜੋਡ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਲੀਡ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਜੋਡ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਵਿੰਗ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੇਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਸਪਾਈਕਸ ਨਾਲ ਲੈਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸ਼ਟਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਸਜਾਵਟੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਇਲਾਜ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕਰਨਾ

ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਵੀ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ **ਕਵੀਸ਼ਰੀ** ਕਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕਿੱਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਕਵੀ/ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਕਿੱਸੇ ਲਿਖਦੇ ਸਨ। ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਜਾਂ ਆਪ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖਿਆਂ ਕਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਮੇਲਿਆਂ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਵਿਆਹਾਂ, ਮੰਗਣਿਆਂ, ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਇਕੱਠਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਧਾਰਮਿਕ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ, ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ, ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਪੂਤ ਯੋਧਿਆਂ, ਨਲ ਦਮਯੰਤੀ, ਕੌਲਾਂ, ਦਹੂਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਵੀਸ਼ਰ ਸਾਂਝੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਰੋਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕਵੀਸ਼ਰ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ ਤੇ ਵੱਧ ਤਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਗੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਸੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਜੱਥਾ ਮਿਲੇ ? ਸਾਡਾ ਇਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੁਣ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਐਸ਼ਲੇ ਹਾਲੀਡੇ

**ਐਸ਼ਲੇ ਹੋਲੀਡੇ ਟਾਵਰੇਸ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ 2010 ਦੀ ਏਬੀਸੀ ਫੈਮਿਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਹਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਕਲੋਏ ਡੇਲਗਾਡੋ ਅਤੇ 2012 ਦੇ ਨਿਕ ਐਟ ਨਾਈਟ ਸੀਰੀਅਲ ਡਰਾਮਾ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਹਾਈਟਸ 'ਤੇ ਮੇਲਿਸਾ ਸੈਂਡਰਸ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਤਵਾਰੇਸ ਨੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਊਂਟੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਡਿਪੌਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਤਵਾਰੇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1986 ਵਿੱਚ *ਮਿਆਮੀ ਵਾਈਸ* ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਐਸ਼ਲੇ ਨੇ *ਰੋਬੋਟ ਚਿਕਨ* 'ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ *ਕੇ. ਸੀ. ਅੰਡਰਕਵਰ*, ਅਤੇ ਦਿ ਪੀਪਲ ਬਨਾਮ ਓ. ਜੇ. ਸਿੰਪਸਨਃ ਅਮੈਰੀਕਨ ਕ੍ਰਾਈਮ ਸਟੋਰੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਸੰਨ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਦ ਮੈਨ ਹੂ ਸ਼ੂਕ ਦ ਹੈਂਡ ਆਫ ਵਿਸੇਂਟ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਿੱਠੇ ਪੜ੍ਹਨੇ

ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ **ਚਿੱਠਾ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿੱਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਸਾਰੀ ਮੀਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਵਿਹਲ ਈ ਵਿਹਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕੀ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ/ਸੱਥਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਜਾਂ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਪਾੜ੍ਹਾ ਚਿੱਠਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਚਿੱਠੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂਪ ਬਸੰਤ, ਪੂਰਨ ਭਗਤ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਲਾਸ, ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਆਦਿ ਅਤੇ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਹੀਰ-ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਚਿੱਠਾ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਭਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਹੁਣ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ/ਸੱਥਾਂ ਵਿਚ ਘੱਟ ਹੀ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਚਿੱਠੇ/ਕਿੱਸੇ ਪੜਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਇਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੁਣ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਬਾਹੋਵਾਲ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ

**ਬਾਹੋਵਾਲ** ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂਅ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਵਡੇਰੇ ਬਾਹੋ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਪਿਆ। ਜੋ ਜਾਤ ਦਾ ਜੱਟ ਸੀ ਤੇ ਗੋਤ ਵਜੋਂ ਬੈਂਸ। ਬਾਹੋਵਾਲ; ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਪਹਲਾਂ ਬਾਗਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਦਾ ਹਦਬਸਤ ਨੰ. 34 ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਮਾਲਕੀ 1692 ਏਕੜ ਹੈ, ਲੋਅਰ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਸਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ 19 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਾਹਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਮੈਲੀ ਵਾਲੇ ਚੌਅ ਕਿਨਾਰੇ ਘੁੱਗ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਇਥੋਂ 3 ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸੇ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਕਦੇ। ਬਾਹੋਵਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ, ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਜਾਂ ਆਰਜ਼ੀ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਘਣੇ ਅੰਬ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਕਾਰਨ ਬਾਗਾਂ ਵਾਲੀ  ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀ 623 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਥਾਨੇਸਰ (ਹਰਿਆਣਾ) ਵਿਖੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ ਦਾ ਮਹਮਾਨ ਸੀ। ਇਸੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਵੀ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡ-ਵਡੇਰੇ ਨੇ 400 ਈਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਪਾਕ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸਿਰੀ ਕੰਠ ਉਰਫ ਥਾਨੇਸਰ ਵਸਾਇਆ ਸੀ, ਨਾਂਅ ਸੀ ਉਸਦਾ ਬੈਂਸ ਬੰਸ ਪੁਸ਼ਭੂਪੀ।

ਬਾਹੋਵਾਲੀਏ ਬੈਂਸਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ-ਮਰਾਸੀ (ਪ੍ਰੋਹਿਤ) ਮੀਆਂ ਕੂੜਾਂ ਤੱਲ੍ਹਣ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੀ ਦਾਸੋ ਪੱਤੀ ਦੇ ਬਲੀ ਪੁਰਸ਼ ਬਾਹੋ ਬੈਂਸ, ਜਿਸ ਇਸ ਬਾਗਾਵਾਲੀ ਖਿੱਤੇ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸਕੇ-ਸੋਧਰਿਆ ਅਤੇ ਟੱਬਰ-ਟੀਰ੍ਹ ਸਮੇਤ ਪੱਕੀ ਰਿਹਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਖ ਇਵੇਂ ਤੁਰਦੀ ਹੈ: ਦਾਸੋ-ਵੀਰੋ-ਸੱਗਣ-ਉੱਦਰ-ਮੱਖਣ ਭੁਲਾ-'ਬਾਹੋ' (ਜਿਹੜਾ ਬਾਹੋਵਾਲ ਦਾ ਉਸਰੇਈਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ) ਮਹਿਮਦ-ਸਕਤਾ-ਦੁਰਗਾ-ਕਮਾਲ-ਫਤਿਹ-ਹੀਰਾ-ਭੂਪ ਸਿੰਘ-ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ-ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਗੈਰਾ (ਜਦ ਤੱਕ ਬਾਹੋਵਾਲ ਤਾਅ ਜਾਤਾਂ, ਕਿਰਤੀ-ਸ਼ਿਲਪੀ, ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ-ਪ੍ਰੌਹਿਤ ਵੀ ਆ ਵਸੇ ਸਨ)। ਬਾਹੋ ਕਰੀਬ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਨੇੜੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,ਕਿ; ਜਦ ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ ਨੇ ਲੌਅਰ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤਲੇ ਬਜਵਾੜੇ-ਜੈਜੋਂ ਤੱਕ ਮੱਲ ਮਾਰ ਲਈ ਤਾਂ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਖਿੱਤੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸ ਗਿਰਦ ਤੁਰਤ ਹੋਰ ਮੋਰਚੇ-ਗੜ੍ਹੀਆ ਉਸਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਗੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਲੇ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਬਾਹੋਵਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਿਲਾ ਸੀ, ਮਗਰੋਂ; ਜਿਥੇ ਵਸੇਂਦਿਆ ਨੂੰ ਕਿਲੇ ਵਾਲੇ ਸਰਦਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਕਿਲੇ ਵਾਲਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ, ਬਾਹੋਵਾਲ ਦੇ ਛੇ ਗ਼ਦਰੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਸਣੇ, ਇੱਕ ਗ਼ਦਰੀ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਉੱਘੇ  ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਨ: ਲਿਖਾਰੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਕੂਕਾ (ਨਾਮਧਾਰੀ ਲਹਿਰ), ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ, ਨਰੈਣ ਉਰਫ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ, ਜੀਤਾ ਉਰਫ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ (ਸਾਰੇ ਗ਼ਦਰ/ਕਿਰਤੀ ਪਾਰਟੀ), ਜ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ, ਬੰਤਾ ਸਿੰਘ (ਸਾਰੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ) ਤੇ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ, ਸੰਤਾ ਸਿੰਘ (ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ) ਅਤੇ ਚੌਧਰੀ ਰੁਲੀਆਂ ਰਾਮ, ਚੌ. ਸ਼ਰਨ ਦਾਸ, ਪੰਡਿਤ ਵਿਦਿਆ ਸਾਗਰ, ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਚੈਂਚਲ ਸਿੰਘ, ਮਈਆਂ ਸਿੰਘ, ਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਆਦਿ (ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ-ਮਜ਼ਦੂਰ ਫਰੰਟ ਤੇ ਕੌਮੀ ਲਹਿਰਾ)।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਲਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸਿਨੇਮਾ (ਬਾਈਸਕੋਪ)

ਲਕੜੀ ਦੀ ਬਣੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ-ਪ੍ਰਚਾਵੇ ਲਈ ਮੂਰਤਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਚਲਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸਿਨਮਾ (ਬਾਈਸਕੋਪ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਿਨਮੇ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਇਕ ਪਾਸੇ 4/5 ਗਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੋ ਕਿੱਲਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਕਿੱਲ ਉਪਰ ਮੂਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਰੀਲ ਲਪੇਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਕਿੱਲ ਨਾਲ ਰੀਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਘੁਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਕ ਮੂਰਤ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਦੂਸਰੀ ਮੂਰਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਈਸਕੋਪ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਮੂਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖੇਲ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬਾਈਸਕੋਪ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬਾਈਸਕੋਪ ਦਾ ਸਟੈਂਡ ਬਗਲ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟੱਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗਲੀ ਗਲੀ ਟੱਲ ਵਜਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਈਸਕੋਪ ਨੂੰ ਸਟੈਂਡ ਉਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਬਾਈਸਕੋਪ ਦੀਆਂ 4/5 ਗਲੀਆਂ ਅੱਗੇ 4/5 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮੂਰਤਾਂ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੂਰਤਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਹਰ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਬਾਈਸਕੋਪ ਦਾ ਖੇਲ। ਹੁਣ ਬਾਈਸਕੋਪ ਦੇ ਖੇਲ ਵਿਖਾਉਣ ਦੀ ਖੇਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਘਰ -ਘਰ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਹਨ। ਕਸਬਿਆਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿਨਮੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕੁੱਕੜ ਲੜਾਉਣੇ

ਕੁੱਕੜ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਛੀ ਹੈ।ਕੁੱਕੜ ਨੂੰ ਮੁਰਗਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਕੁੱਕੜ ਦੀ ਮਦੀਨ ਨੂੰ ਕੁੱਕੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਰਗੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਰਗੀ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਕੜ ਕੁੱਕੜੀ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਕੜ ਦਾ ਮਾਸ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਦਾ ਮਾਸ ਹੈ। ਮੁਰਗੀ ਦੇ ਨਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੁੱਕੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਕੁੱਕੜ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਂਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸੀ ਕੁੱਕੜ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਦੇਸੀ ਕੁੱਕੜ ਹੀ ਸਵੇਰੇ ਸਾਝਰੇ ਬਾਂਗ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਕੜ ਦੇ ਬਾਂਗ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਕੁੱਕੜ ਵੇਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਗ ਵੇਲਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਕੜ ਆਮ ਤੌਰ'ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਾਂਗ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਕੜੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੂਚਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਉਣਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇਕ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਕੜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਲੜਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਸੰਦੌੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਰਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਦੇਸੀ ਨਸਲ ਦੇ ਕੁੱਕੜ ਲੜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਲੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਬਦਾਮ, ਮਨੱਕਾਂ ਆਦਿ ਖਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਲੜਨ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੋਲ ਘੇਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਾਂ ਖੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਕੜ ਲੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੁੱਕੜ ਲੈ ਕੇ ਗੋਲ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਕੁੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਆਹਮਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਕੜ ਚੁੰਜਾਂ ਨਾਲ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਚੁੰਜਾਂ, ਕਲਗੀਆਂ, ਗਰਦਨਾਂ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਲੜਦੇ ਲਹੂ-ਲੁਹਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਿਹੜਾ ਕੁੱਕੜ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਗੋਲ ਘੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਨਢਾਲ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਕੁੱਕੜ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਗਰਦਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਪੈਸੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਾ ਕੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਵੇਰ ਤਾਂ ਇਕਵੰਜਾ-ਇਕਵੰਜਾ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸੀ ਕੁੱਕੜ/ਕੁੱਕੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਨਸਲ ਦੀਆਂ ਕੁੱਕੜੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਡੇ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਰੋਜ਼ੀਨਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਆਇਸ਼ਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ**, ਉਸਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨਾਮ ਰੋਜ਼ੀਨਾ (ਉਰਦੂ: روزینہ; ਜਨਮ 21 ਸਤੰਬਰ, 1950), ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਮਾਨ (1966), ਜੋਸ਼ (1966), ਅਹਿਸਾਨ (1967), ਇਸ਼ਾਰਾ (1968), ਤੁਮ ਹੀ ਹੋ ਮਹਿਬੂਬ ਮੇਰੇ (1969), ਖਾਮੋਸ਼ ਨਿਗਾਹੇਂ (1971), ਬਸ਼ੀਰਾ (1972), ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਔਰ ਦੁਨੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। (1972)। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਈਸ਼ਾਰਾ (1968) ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਰੋਜ਼ੀਨਾ ਮਾਡਲ/ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸਾਇਮਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ/ਨਿਰਮਾਤਾ ਫੈਜ਼ਲ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੀ ਮਾਸੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰੋਜ਼ਿਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ *ਆਈਵੀ ਸਿੰਥੀਆ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 21 ਸਤੰਬਰ, 1950 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਰਹੀਲਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੌਕ, ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ ਸਕੂਲ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੋਜ਼ਿਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1963 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ 'ਹਮੇਂ ਭੀ ਜੀਨੇ ਦੋ' ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਨਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ *ਇਸ਼ਕੇ ਹਬੀਬ* (1965) ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੋਸ਼ (1966) ਖਾਮੋਸ਼ ਨਿਗਾਹ (1971) ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਔਰ ਦੁਨੀਆ (1972) ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਹੀਰੋ ਵਹੀਦ ਮੁਰਾਦ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ "ਗਲੈਮਰਸ ਅਭਿਨੇਤਰੀ" ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 61 ਉਰਦੂ ਅਤੇ 32 ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੋਜ਼ਿਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਨੇਮਾ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਮਸ਼ਰਿਕ ਮੱਘਰਬ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 1985 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 
1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਰੋਜ਼ਿਨਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਨਿਰਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ 'ਲਿਪਟਨ' ਚਾਹ ਜਿੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰੋਜ਼ੀਨਾ ਨੇ ਸਾਊਂਡ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ, ਰਿਫ਼ਾਤ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਇਸ਼ਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
1985 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਬਟੇਰੇ ਲੜਾਉਣੇ

ਬਟੇਰਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਤਿੱਤਰ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।(ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਬਟੇਰਾ ਵੇਖੋ) ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬਟੇਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਰਾਉਣਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇਕ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬਟੇਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਜਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਟੇਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਟੇਰੇਬਾਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਟੇਰੇਬਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਬਟੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬਟੇਰੇ ਬਾਜ਼ ਫੇਰ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਬਟੇਰਾ ਕੱਢ ਕੇ ਲੜਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਬਟੇਰੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚੁੰਝਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਖੰਭ ਖਿਲਾਰਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਝਪਟਦੇ ਸਨ। ਬਟੇਰੇ ਬਾਜ਼ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਬਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਲੜਦੇ ਲੜਦੇ ਬਟੇਰੇ ਲਹੂ-ਲੁਹਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਦਾ ਬਟੇਰਾ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਗਿਆ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਟੇਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਬਹੁਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਟੇਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੁਣ ਘੱਟ ਹੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਨਕਲੀਏ

ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਭੰਡੀ ਕਰ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ **ਨਕਲੀਆ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ **ਭੰਡ** ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਨਕਲੀਏ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇਕ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਨਕਲੀਏ ਨਕਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਦੋ ਨਕਲੀਏ ਨਕਲਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਨਕਲੀਆ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਨਕਲੀਆ ਉਸ ਦਾ ਤੁਰਤ-ਫੁਰਤ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਸਵਾਲਾਂ ਜਵਾਬਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚ ਉਕਸੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਨਕਲੀਆ ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਪੁੱਠਾ-ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕ ਹੱਸ ਹੱਸ ਦੂਹਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਨਕਲੀਏ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਰਾਸੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਨਕਲੀਏ ਕੋਲ ਚਮੜੇ ਦਾ ਤਮਾਚਕਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਮਾਰਨ ਸਮੇਂ ਫੋਕਾ ਖੜਕਾ ਬਹੁਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਸੱਟ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਨਕਲੀਏ ਗਲਤ ਰਸਮੋ- ਰਿਵਾਜ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਰਾਜਿਆਂ, ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ, ਅਫਸਰਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਹਾਸਿਆਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਨਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਣੀਆਂ, ਵਿਆਹਾਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੁੰਡਨ ਆਦਿ 'ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਲ 1947 ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਨਕਲੀਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਮਰਾਸੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੀ ਨਕਲੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਕਲੀਏ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਦੇ ਨਕਲੀਏ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹਨ। ਨਕਲੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਬਾੜੀਆਂ ਕਲਾਂ

**ਬਾੜੀਆਂ ਕਲਾਂ** ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਹਦਬਸਤ ਨੰਬਰ 38 ਮਾਲਕੀ 790 ਏਕੜ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਿੰਡ ਜੋ ਵੱਸਦਾ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਾਹ-ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਵਸੇ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੀ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਗੁੱਠ 'ਤੇ ਹੈ ਪਰ ਭਲਿਆਂ-ਵੇਲੀਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ ਇਧਰਲੇ ਲੋਕ ਦੱਸਦੇ, 'ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਮਾਹਿਲਪੁਰ-ਬਾੜੀਆਂ ਕੋਲ ਪੈਂਦਾ।' ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਕੀ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਵਾਲੇ ਵੀ ਇਹੀ ਬੋਲਦੇ,'ਜੀ; ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਮਾਹਿਲਪੁਰ-ਬਾੜੀਆਂ ਖਿੱਤੇ 'ਚ ਹੈ।' ਭਾਵ; ਉਦੋਂ ਮਾਹਿਲਪੁਰ-ਬਾੜੀਆਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਸਨ, ਮਗਰੋਂ; ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੂਟੀ ਰਾਮ ਹਾਂਡਾ ਬਾੜੀਆਂ ਦਾ ਪੂਰਕ ਬਣ ਗਿਆ।

### ਇਤਿਹਾਸ 
ਮਾਹਿਲਪੁਰ; ਹੁਣ ਬੇਸ਼ੱਕ ਬਾੜੀਆਂ ਕਲਾਂ ਨਾਲੋ ਬਹੁਤ ਸਿਰ-ਕੱਢਵਾਂ ਹੈ,ਪਰ; ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲੀਂ ਤੂਤੀ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ਬਾੜੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲਦੀ ਸੀ,ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਹੀ ਬਣਿਆ ਸੀ।ਜਿਥੇ ਬਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੇ ਸਰਬਸ਼ਾਹ ਬੈਂਸਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੜੀ ਬਣਦੀ ਹੈ,ਉਥੇ;ਮਗਰੋਂ,ਮੁੱਢ-ਕਦੀਮੀ ਮਾਹਿਲਪੁ੍ਰਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੱਟੀਆਂ-ਭੱਠੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਾੜੀਆਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ, ਕਾਮਾ-ਸ਼ਿਲਪੀ ਅਤੇ ਮਹਾਜਨ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਆ ਵੱਸਣ ਨਾਲ, ਐਨਾ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਾਹਿਲਪੁਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੱਟੀਆਂ ਵੀ ਸੋਦੇ-ਪੱਤੇ ਲਈ ਬਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਬੁਣੇ-ਉਣੇ ਕੱਪੜੇ-ਲੱਤੇ ਉਪਰਲੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਧੁਮਾਲਾਂ ਪਾਣ ਲੱਗੇ। ਸੂਤੀ ਕੱਪੜਾ ਰੰਗਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੁਰਾਣੇ ਵਕਤੀ ਐਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਬਾੜੀਆਂ ਹੀ ਜੁਲਾਹਿਆਂ, ਰੰਗਰੇਜ਼ਾ ਅਤੇ ਮਹਾਜਨਾ ਦੇ ਕਰਮ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪਿੜ ਹੋਵੇ।ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲੀਲਾ ਅਤੇ ਹਟਵਾਣੀਆਂ ਨੇ ਬਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ਾਹੂਰੀ ਦਵਾਈ, ਮਗਰੋਂ ਬੂਟੀ ਰਾਮ ਹਾਂਡਾ ਨੇ।

ਹਾਂ; ਬਾੜੀਆਂ ਕਲਾਂ ਸਹੋਤੇ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਵਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ,ਇਸਦੀਆਂ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਬੱਖੀਆਂ 'ਚ ਵਸੇ-ਰਸੇ ਬਾੜੀਆਂ ਖੁਰਦ,ਬੁੜੋ ਬਾੜੀ ਅਤੇ ਭੂੰਨੋ ਬਾੜੀ ਵੀ। ਇਹ ਨਗਰ ਕਦੋਂ ਵਸਿਆ/ਪੱਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।ਮਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਪਰ;ਦੋ ਕੁ ਦਹਾਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸ. ਕਰਮ ਸਿੱਘ ਸਹੋਤਾ ਦੀ ਹਰਿਦਵਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੰਸਾਵਲੀ ਘੂਨੋ (ਪਹਿਲਾਂ ਸਖਸ਼, ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲ-ਪਲੱਕੜੇ ਪੂਰ ਨਾਲ ਇਥੇ ਆਇਆ ਸੀ)-ਉਧੋ-ਭੈਲੂ-ਬੇਗਾ-ਜੀਣਾਂ-ਜਸਪਾਲ-ਸ਼ਾਹ-ਬਹਾਦਰ-ਹੰਸਾ-ਘਨੇਈਆਂ-ਮੈਂਹਗਾ-ਗੁਲਾਬਾ-ਵੀਰਭਾਨ-ਰਾਮਦਿਆਲ-ਡਾਲਾ/ਨੱਥੂਆਂ-ਲਾਭ ਸਿੰਘ,ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਅਠਾਰਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘ (ਉਮਰ 80 ਵਰਸ) ਵਾਚਣ-ਗਿਣਨ ਮੁਤਬਿਕ,ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗੱਡਣ ਦਾ ਅਰਸਾ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਕੁ ਸਦੀਆਂ (18 x 25+80+ ਦੋ ਦਹਾਕੇ) ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਹੋਇਆਂ ਇਂਓ ਕਿ ਮਾਹਿਲਪੁਰੀਏ ਹੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ/ਲੋੜ ਤਹਿਤ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਗ-ਬਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬਾੜੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਸਹੋਤੇ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਬੈਠਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣੇ। ਪਰੰਤੂ; ਰਾਮ ਪਿਆਂਰਾ ਬੈਂਸ ਰਚਿਤ ਸੰਨ 1886 ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ,ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਲੰਡਨ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 'ਚ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ,ਇਸ ਦੇ ਕਾਫੀ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਾਹਦੀ ਭਰਦੀ ਹੈ।ਇੱਕ ਮਿੱਥ; ਜਿਹੜੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ, ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ (1542-1605), ਜਦ ਚੌਧਰੀ ਰਾਮ ਰਾਏ ਬੈਂਸ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦਾ ਆਹਲਾ ਜਗੀਰਦਾਰ ਸੀ, ਵੇਲੇ ਜੇਜੋਂ-ਲਸਾੜਾ ਦੇ ਜਸਵਾਲ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਨੇ ਜਦ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੇ ਨਾਸੀਂ ਧੂੰ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੈਜੋਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਬਾਹੀ ਪੁਬੋਵਾਲ-ਪੋਲੀਆਂ, ਬੀਤ, ਦੇ ਜੱਟ, ਬਸੀ ਕਲਾਂ ਦੇ ਪਠਾਣ ਅਤੇ ਬੜੇ ਪਿੰਡ (ਗੋਰਾਇਆਂ) ਦੇ ਸਹੋਤੇ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆਂ ਢਾਲ ਬਣੇ ਸਨ।

ਬੜੇ ਪਿੰਡੀਏ; ਉਦੋਂ ਬੜੇ ਮਾਰ-ਖੋਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।ਉਂਜ ਵੀ ਬੈਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਸਕੀਰੀਆਂ ਗੋਰਾਇਆ (ਮੰਝਕੀ) ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਹੀ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵੀ ਉਹ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ/ਸੱਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਸ਼ਾਇਦ; ਇਸੇ ਅਹਿਸਾਨ ਜਾਂ ਡਰ ਤਹਿਤ ਮਾਹਿਲਪੁਰੀਆਂ ਨੇ, ਜਿਧਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਗ-ਬਾੜੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਮੁਕਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਜੋਈ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।ਇਹਨਾਂ ਬਾੜਿਆਂ ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਗਰਾਂ ਬੜੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਧਰੇ ਇਸ ਰੈਣ-ਵਸੇਰੇ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਵਿਗੜਦਾ-ਸੰਵਰਦਾ ਬਾੜੀਆਂ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ 'ਕਲਾਂ' (ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ) ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਇਸਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਕੇ-ਸੋਧਰੇ ਤਿੰਨ ਪਿੰਡਾਂ 'ਬਾੜੀਆਂ ਖੁਰਦ (ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟਾ) ਅਤੇ ਬੂੜੋ ਬਾੜੀ ਤੇ ਭੂੰਨੋ ਬਾੜੀ' ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਬੂੜੇ ਅਤੇ ਭੂੰਨਾ ਸਹੋਤਾ ਨੇ ਬੰਨਿਆ ਸੀ, ਤੋਂ ਫੈਲਰਵਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਈ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਘਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਿਲੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਲਸਾ

ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਉਸ ਇਕੱਠ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੁੰਡੇ ਤੀਵੀਆਂ ਦਾ ਵੇਸ ਬਣਾ ਕੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, **ਜਲਸਾ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ 60/65 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲਸੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਨ- ਪ੍ਰਚਾਵੇ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਾਧਨ ਸੀ। ਜਲਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਡਲੀਆਂ ਆਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਲਸੇ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿਚ ਇਕ ਗੇੜਾ ਬੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਕਈ ਦਿਨ ਉਥੇ ਜਲਸਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਜਲਸਾ ਵੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਮੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਜਲਸੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

ਜਲਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਜਲਸੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਜਲਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਬੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਅਨਦਾੜੀਏ ਮੁੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਨਚਾਰ ਬਣਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਦਾਹੜੀ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਵੀ ਸੇਵ ਕਰ ਕੇ ਨਚਾਰ ਬਣਦੇ ਸਨ। ਨਚਾਰ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੁੜਤੀ, ਸਲਵਾਰ, ਘੱਗਰਾ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗੋਟੇ ਵਾਲੀ ਚੁੰਨੀ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕਜਲਾ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਦੰਦਾਸਾ ਮਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗੁੱਤ ਵਿਚ ਲੰਮਾ ਪਰਾਂਦਾ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਗਰੂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਬੰਦਾ ਢੋਲਕੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਬੰਦੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਮਸ਼ਾਲ ਫੜੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਵੇਰ ਮਸ਼ਾਲਚੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਗਭਰੂ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮਸ਼ਾਲਚੀ ਮਸ਼ਾਲ ਨਚਦੇ ਨਚਾਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਲਸਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮੱਲਾਂ ਦੇ ਘੋਲ

ਮੱਲਾਂ/ਭਲਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰ ਅਜ਼ਮਾਈ/ਲੜਾਈ ਨੂੰ **ਘੋਲ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਲਾਂ ਦੀ ਇਹ ਲੜਾਈ ਕੋਈ ਡਾਂਗ ਸੋਟੇ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਲਈ ਨਿਯਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੜਾਈ/ਘੋਲ ਲਈ ਇਕ ਸਾਲਸ ਨਿਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਰੈਫਰੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਘੋਲ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ, ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਛਿੰਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਘੋਲ ਇਕ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮੁੱਲ ਘੁਲਣ ਸਮੇਂ ਦੂਜੇ ਮੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਿੱਠ/ਦੋਵੇਂ ਮੋਢੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਘੋਲ ਸਮੇਂ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਇਕੱਲਾ ਜਾਂਘੀਆ ਹੀ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਰੀਰ ਉਪਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਤੇਲ ਮਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਘੋਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੰਨਗੀਆਂ ਹਨ। ਘੋਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮੱਲ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਹਾਰਨ ਵਾਲਾ ਪਿੱਛੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਗੇੜਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਦਰਸ਼ਕ ਮੱਲਾਂ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਸਾਰੀ ਮੀਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਵਿਹਲ ਬਹੁਤ ਸੀ। ਦੁੱਧ ਘਿਓ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗਭਰੂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਖਾਂਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਨ। ਚੰਗਾ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਚੋਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੌਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬੈਠਕਾਂ, ਡੰਡ ਬੈਠਕਾਂ, ਮੂੰਗਲੀਆਂ ਫੇਰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਘੋਲਾਂ ਲਈ ਅਖਾੜੇ ਪੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਜ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਦਾਅ ਸਿਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਘੋਲ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਘੋਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੇ ਪੀਪੇ ਤੇ ਬਦਾਮ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਇਕੱਲੇ ਘੋਲਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਵੀ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਘੋਲ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਘੋਲਾਂ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ। ਹੁਣ ਘੋਲ ਸਿਰਫ ਉਹ ਗਭਰੂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੋਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਿੱਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਘੱਟ ਹੀ ਘੋਲ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ, ਦੁਆਬੇ ਅਤੇ ਮਾਝੇ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਘੋਲ/ਛਿੰਜ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਰਿੱਛ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ

ਰਿੱਛ ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਪਰ ਲੰਮੇ-ਲੰਮੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੱਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਘਣ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਸਰਕਸ ਵਿਚ ਰਿਛ ਤੋਂ ਕਈ ਕਰਤਬ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਿੱਛ ਨੂੰ ਭਾਲੂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਦਾਰੀ ਲੋਕ ਰਿੱਛ ਨਾਲ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵਿਖਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਰਿੱਛ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਬੱਚੇ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਰਿੱਛ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਕੰਡਿਆਲਾ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਗਰੂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮਦਾਰੀ ਡੌਰੂ ਵਜਾ ਕੇ ਗਲੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਿੱਛ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਿੱਛ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਕੇ ਨਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਅਗਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਾਂਗ ਜੋੜ ਕੇ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਕਰਵਾ ਕੇ ਵਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤਮਾਸ਼ਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਮਦਾਰੀ ਇਕ ਚਾਦਰ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਵਿਛਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਪੈਸੇ, ਦਾਣੇ, ਆਟਾ, ਗੁੜ ਆਦਿ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਪੈਸੇ, ਆਟਾ, ਗੁੜ ਆਦਿ ਲਿਆ ਕੇ ਚਾਦਰ ਉਪਰ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਮਦਾਰੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਡੋਰੂ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਦੂਸਰੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਤਮਾਸ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਮਦਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਿੱਛ ਨਾਲ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਸਾਡਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇਹ ਸਾਧਨ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਰੇਡੀਓ ਯੁੱਗ

ਆਪਣੀ ਇਜਾਦ ਦੇ ਸੰਨ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1920 ਤੋਂ 1960 ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਤੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚੋਂ **ਰੇਡੀਓ** ਇਕ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਰੇਡੀਓ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕੋਠਿਆਂ ਉਪਰ ਬਾਂਸ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਏਰੀਅਲ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਹੀ ਰੇਡੀਓ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਰੇਡੀਓ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਰੇਡੀਓ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਜਾ ਕੇ ਰੇਡੀਓ ਸੁਣਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਚੰਗੀ ਹੋਈ। ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਬਹੁਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੇਡੀਓ ਆਮ ਲੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਇਸ ਡੀ ਜਗ੍ਹਾ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੇਡੀਓ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੰਨੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਬਾਂਦਰ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ

ਬਾਂਦਰ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਉਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਦਾਰੀ ਬਾਂਦਰ, ਬਾਂਦਰੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੇ ਨਾਚ ਤੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸਿਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਦਰੀ ਦੇ ਘੁੰਗਰੂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਦਰ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਮਦਾਰੀ ਡੌਰੂ ਵਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਦਾਰੀ ਕੋਲ ਇਕ ਸੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਂਦਰ, ਬਾਂਦਰੀ ਦੇ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਰੱਸੀ ਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰੱਸੀ ਮਦਾਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਦਾਰੀ ਡੌਰੂ ਵਜਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਬਾਂਦਰੀ ਨੂੰ ਵਹੁਟੀ ਬਣਾ ਕੇ ਸਹੁਰੀਂ ਤੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਬਾਂਦਰ, ਬਾਂਦਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਸੋਟੀ ਫੜਾ ਕੇ ਸਹੁਰੀ ਤੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਬਾਂਦਰ, ਬਾਂਦਰੀ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਨਾਚ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਮਦਾਰੀ ਇਕ ਚਾਦਰ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਵਿਛਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਪੈਸੇ, ਆਟਾ, ਗੁੜ, ਦਾਣੇ ਆਦਿ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ, ਆਟਾ, ਗੁੜ, ਦਾਣੇ ਆਦਿ ਲਿਆ ਕੇ ਚਾਦਰ ਉਪਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਬੱਚੇ ਬਾਂਦਰ, ਬਾਂਦਰੀ ਦੇ ਖਾਣ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਵਸਤ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਦਾਰੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਬਾਂਦਰ, ਬਾਂਦਰੀ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਂਦਰ ਨਾਲ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦਿਖਾ ਕੇ ਮਦਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਦਾਰੀ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ ਤੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਵੀ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬਾਂਦਰ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ- https://www.youtube.com/watch?v=4UEYBgDu3NE

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼