ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪਟਨਾ

**ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪਟਨਾ** (ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ: **ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ**) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਹ 6 ਅਗਸਤ, 2008 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਆਈਆਈਟੀ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਆਈਆਈਟੀ ਪਟਨਾ ਦਾ ਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਬਿਹਟਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਪਟਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ 2015 ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਕੈਂਪਸ ਅਤੇ ਸਥਾਨ 
right|thumb| ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਬਿਹਟਾ ਕੈਂਪਸ
thumb|ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਨਵੀਂ ਕੈਂਪਸ ਬਿਲਡਿੰਗ
ਆਈਆਈਟੀ ਪਟਨਾ ਦਾ ਕੈਂਪਸ ਅਮਹਰਾ, ਬਿਹਟਾ ਵਿਖੇ 501 ਏਕੜ (203 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪਟਨਾ ਤੋਂ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ, ਬਿਹਟਾ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਆਈਆਈਟੀ ਪਟਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਸੈਸ਼ਨ (ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ) ਬਿਹਟਾ ਵਿਖੇ ਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਿਹਟਾ ਵਿਖੇ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ 25 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਸਥਾ  ਪਟਾਲੀਪੁੱਤਰ ਕਲੋਨੀ, ਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੀਨ ਸਰਕਾਰੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ।

### ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਇਮਾਰਤ 
ਇਹ ਕੈਂਪਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ, ਸਾਰੇ ਡੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਫਤਰ ਹਨ।

### ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ (ਬਲਾਕ 3) 
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ ਪਟਨਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਵੱਕਾਰੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰੋ. ਪੁਸ਼ਪਕ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਡਾ.ਜਿੰਸਨ ਮੈਥਿਊ, ਡਾ: ਅਰਿਜੀਤ ਮੰਡਾਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ। ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗ ਵੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਸਿਗਨਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਵੀਐਲਐਸਆਈ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਡ੍ਰਾਇਵ, ਪਾਵਰ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ ਆਈਈਐਲ, ਸਾਇੰਸ ਡਾਇਰੈਕਟ, ਸਪ੍ਰਿੰਜਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਔਨਲਾਈਨ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਮੈਟਲੈਬ ਅਤੇ ਗੇਮਜ਼ ਵਰਗੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਖੋਜ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਬੇਸਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਐਨਾਲਾਗ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਡਿਜੀਟਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਗਨਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਏਮਬੇਡਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਵੀਐਲਐਸਆਈ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਪਾਵਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ।

### ਸਾਇੰਸ ਬਲਾਕ 
ਸਾਇੰਸ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਲਈ ਕਲਾਸਰੂਮ, ਫੈਕਲਟੀ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਪਦਾਰਥਕ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਅਤੇ ਆਪਟਿਕਸ ਖੋਜ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਖੋਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਖੋਜ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਬਲਾਕ 
ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਬਲਾਕ 6 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਬਾਲਗ / ਕਬਾਇਲੀ / ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਬਾਲਗ / ਕਬਾਇਲੀ / ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।

### ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਬਲਾਕ 
thumb|ਬਲਾਕ 3 (ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ)
ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਲੈਬਾਰਟਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ. ਬੇਸਿਕ ਅਤੇ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਲੈਬ, ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਲੈਬ, ਸੀਏਡੀ / ਸੀਏਐਮ ਲੈਬ, ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਲੈਬ, ਫਲੂਇਡ ਮਕੈਨਿਕਸ ਲੈਬ, ਹੀਟ ਐਂਡ ਮਾਸ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਲੈਬ, ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲੈਬ, ਆਈ.ਸੀ. ਇੰਜਣ ਲੈਬ, ਮਟੀਰੀਅਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬ, ਮੈਟਰੋਲਾਜੀ ਅਤੇ ਮੈਟਲੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਲੈਬ, ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਲੈਬ ਅਤੇ ਪੋਲੀਮਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਲੈਬ।

* ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਕੰਪਿutingਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ 
* ਨੈਨੋ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ 
* ਮੇਕੈਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ 
* ਕੰਪਿ Computerਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ 
* ਕਮਿ Communਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਮਾਸਟਰ 
* ਮੈਟਲੋਰਜੀਕਲ ਅਤੇ ਮੈਟੀਰੀਅਲਜ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮਾਸਟਰ 
* ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ Engineeringਾਂਚੇ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ 
* VLSI ਅਤੇ ਏਮਬੇਡਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ 
* ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ

#### ਸਕੂਲ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 
* ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਧਾਤੂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ

#### ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸਕੂਲ 
* ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ 
* ਭੌਤਿਕੀ 
* ਗਣਿਤ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ 
* ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਭਾਰਤ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ