open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ

**ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਜੀ** ਜਵੱਦੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ।

ਬਾਬਾ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਜਮੈਤਗੜ੍ਹ ਭੱਲੇ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਰੋਪੜ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿਚ 1948 ਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਪੂ ਨਗੀਨਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਧੰਨ ਕੌਰ  ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੁਬਤਸੋਵ

**ਨਿਕੋਲਾਈ ਮਿਖੇਲੋਵਿਚ ਰੁਬਤਸੋਵ** (; 3 ਜਨਵਰੀ 1936 – 19 ਜਨਵਰੀ 1971) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਸੀ।

ਐਸਟਰੋਇਡ 4286 ਰੁਬਤਸੋਵ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸੇ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ
### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੁਬਸਤੋਵ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ 1936 ਨੂੰ ਆਰਖਾਂਗੇਲਸਕ ਓਬਲਾਸਤ, ਰੂਸੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਹ 5 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸਦੇ ਪੀਓ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਵੋਲੋਗਦਾ ਓਬਲਾਸਤ ਦੇ ਤੋਤਮਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿਕੋਲਸਕੋਏ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਤੀਮਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਹ 7 ਸਾਲ ਰਿਹਾ। ਉੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ, ਪੀਣ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* N. Rubtsov
* Nikolay Rubtsov's Poems 
* , song by Larisa Novoseltseva on poem by Rubtsov

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਵੀ
ਰਜ਼ਮਨਾਮਾ

ਵਿਖੇ ਰਜ਼ਮਨਾਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਫ਼ਾ।|border]]

**ਰਜ਼ਮਨਾਮਾ** () ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।

1574 ਵਿੱਚ ਅਕਬਰ ਨੇ ਫ਼ਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਵਿਖੇ ਮਕਤਬਖ਼ਾਨਾ (ਅਨੁਵਾਦਘਰ) ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਅਕਬਰ ਨੇ ਰਾਜਤਰੰਗਿਣੀ, ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਸਪਰਤੀ ਦਿੱਤੀ।

## ਪਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦ
ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ 1582 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ 1 ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 1584 ਤੋਂ 1586 ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਸਮੇਂ ਮੁਸ਼ਫ਼ੀਕ਼ ਨੇ ਤੱਸ੍ਵੀਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸੌਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਨਕ਼ਲ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਅਜਾਇਬਘਰ ਵਿਖੇ ਉਪਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਦੂਜਾ ਅਨੁਵਾਦ
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਨੁਵਾਦ 1598 ਤੋਂ 1599 ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀ ਤੁੱਲਨਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 161 ਚਿੱਤਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨਕ਼ਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਸੌਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ

**ਬਸੌਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ** ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ, ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਪੂਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜੀ ਗਈ। ਸਰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਬਸੌਲੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਚੰਦ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕੇ ਬਸੌਲੀ ਅਤੇ ਜਸਵਾਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਸਨ।
## ਨਤੀਜਾ
ਇਸ 'ਚ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਚੰਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾ ਸਮਝੋਤਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ। ਇਹ ਸੰਧੀ 1702 ਈ: ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਲੜਾਈ ਨਾ ਹੋਈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਸਰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ

**ਸਰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ** ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਮੁਗਲ ਸੈਨਾ ਵੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ੧੦੦ ਕੁ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਿੱਖ ਘੋੜਿਆ ਸਮੇਤ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਪਏ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਅਨਮੋਲ 
ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਇਸ ਭੱਜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ, ਦੋ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਵਿੱਛੜ ਗਏ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਧਾਨ ਚਿੜਾ

**ਧਾਨ ਚਿੜੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Indian grey hornbill) ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਆਮ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਖੰਭ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇ (ਸਲੇਟੀ) ਹੋਰਨਬਿਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਧਾਨ ਚਿੜੀ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕਦ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ  ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਲਗੀ ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

File:Indian Grey Hornbill I2 IMG 9029.jpg|ਇੱਕ ਮਾਦਾ ਬੱਚਾ
File:Indian Grey Hornbill (Ocyceros birostris) in Hyderabad W IMG 8900.jpg|ਇੱਕ ਮਾਦਾ
File:Indian Grey Hornbill.jpg| ਚੰਡੀਗੜ, ਭਾਰਤ
File:Indian GreyHornbill.JPG| ਮੋਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਵਿਲੀਅਮ ਕਾਰਲੋਸ ਵਿਲੀਅਮਜ਼

**ਵਿਲੀਅਮ ਕਾਰਲੋਸ ਵਿਲੀਅਮਜ਼** (17 ਸਤੰਬਰ 1883 – 4 ਮਾਰਚ 1963) ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਬਿੰਬਵਾਦ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਜੁੜਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ "ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ" ਤੋਂ ਜਨਰਲ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ 1906 ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਸੀ। ਕਵੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਵੈਦ ਵੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ
ਵਿਲੀਅਮ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਸਤੰਬਰ 1883 ਨੂੰ ਰਦਰਫ਼ੋਰਡ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਆਕੇ ਨਵਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਰ ਇਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਪੁਏਰਤੋ ਰੀਕੋ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਪੀਓ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਏਰਤੋ ਰੀਕਨ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇਸਨੇ 1897 ਤੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਰਦਰਫ਼ੋਰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
### ਰਚਨਾਵਾਂ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ
ਕਾਰਲ ਐਡਵਰਡ ਸੇਗਨ

**ਕਾਰਲ ਐਡਵਰਡ ਸੇਗਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Carl Edward Sagan**; 9 ਨਵੰਬਰ 1934 - 20 ਦਸੰਬਰ 1996) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਟੀ ਨਾਮਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸਬੰਧੀ ਅਨੇਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ 1980 ਦੇ ਬਹੁਦਰਸ਼ਿਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪਰੋਗਰਾਮ ਕਾਸਮਾਸ: ਏ ਪਰਸਨਲ ਵਾਏਜ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ: ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਯਾਤਰਾ) ਦੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤਕਰਤਾ ਵੀ ਸਨ। ਇਸਨੇ ਇਸ ਪਰੋਗਰਾਮ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਾਸਮਾਸ ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਗਨ ਨੇ 600 ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸ਼ੋਧਪਤਰ ਅਤੇ ਲੋਕਪਸੰਦ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਆਪਣੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਮਨੁੱਖਤਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਧਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996
ਹਰੀਅਲ

**ਹਰਿਅਲ** ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਆਮ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੂਬੇ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 310 ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਲਕੀਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 50 ਤੋਂ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿੱਠੀਆਂ, ਪੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਜਿਹੀਆਂ ਸੀਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੂਕਦੇ ਹੋਏ ਅਵਾਜ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। 
## ਹੁਲੀਆ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਪੀਲਾ, ਪਿੱਲਤਣ ਵਾਲਾ ਹਰਾ ਅਤੇ ਸਲੇਟੀ ਨੀਲਾ, ਕੱਦ-ਕਾਠ ਕਬੂਤਰ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਭਾਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭੂਸਲੇ-ਜਾਮਣੀ ਧੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਖੰਭਾਂ ਉੱਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਲੇਟੀ ਟੋਪੀ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਗੂੜ੍ਹੀ ਪੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਮੋਢਿਆਂ ਨੇੜੇ ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ ਸਲੇਟੀ ਪੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੂਛ ਦਾ ਰੰਗ ਹਰੀ ਭਾਹ ਵਾਲਾ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਬਹਾਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਮਾਰਚ-ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਰ, ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੂਛ ਦੇ ਖੰਭ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਮਾਦਾ ਅੱਗੇ ਘੁੰਮਣ-ਘੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ-ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਗੁਟਰ-ਗੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਸੰਘਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਸੀਆਂ ਤੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮਾਦਾ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਦੋਵੇਂ ਰਲ ਕੇ ਸੇਕ ਕੇ 18 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੰਗਲੇ ਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਕੱਢਡੇ ਹਨ ਜੋ 4 ਤੋਂ 5 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਉੱਡਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਆਪਣੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿੱਟਾ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਪਦਾਰਥ **ਪਿਜ਼ਨ ਮਿਲਕ** ਹੀ ਪਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

File:Yellow-footed Green Pigeon, Mohali, Punjab, India.jpg|ਹਰੀਅਲ,ਨੇਚਰ ਪਾਰਕ, ਮੁਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ 
File:Yellow footed green pigeon, Nature Park, Mohali, Punjab, India.JPG|ਹਰੀਅਲ,ਨੇਚਰ ਪਾਰਕ, ਮੁਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ

File:Yellow footed pigeon, Mohali Phase 8, Nature park, Punjab, India.jpg|ਹਰੀਅਲ, ਨੇਚਰ ਪਾਰਕ, ਮੁਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
File:Yellow footed green pegion.JPG|ਹਰੀਅਲ, ਪੰਜਾਬ ਭਵਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 
File:Yellow footed Pigeon.JPG|ਹਰੀਅਲ,ਪੰਜਾਬ ਭਵਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ,

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਚੰਦੋ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ

**ਚੰਦੋ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਧੜਾਕ ਕਲਾਂ

**ਧੜਾਕ ਕਲਾਂ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇਸਾਹਿਬਜਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਜੀਤਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਧੜਾਕ ਖੁਰਦ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਲੁਜ ਜਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਹੱਦਬਸਤ ਨੰਬਰ -56 ਹੈ ਤੇ ਸਰਹਿੰਦ-ਚੁੰਨੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਮਜਾਤ ਤੋਂ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਰਹਿੰਦ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਧੜਾਕ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕੇ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਕਰੀਬ ਅੱਧਾ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਅੱਗੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬਾਬਾ ਸਾਈਂ ਪੀਰ ਦੀ ਸਮਾਧ ਹੈ।  ਲੇਖਕ ਮਨਦੀਪ ਗਿੱਲ ਧੜਾਕ  ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਪਿੰਡ ਤਕਰੀਬਨ 500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਹੌਰ ਦੇ ਕੋਲ ਪੋਹੂ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਕਿਸ਼ਨ ਤੇ ਹਰੀ ਜੋ ਖਹਿਰਾ ਗੋਤ ਦੇ ਸਨ ਨੇ ਵਸਾਇਆ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿਸ਼ਨਗੜ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ ਤੋਂ ਬੜੀ ਧੜੇਬੰਦੀ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਧੜਾਕ’ ਪੈ ਗਿਆ।  

ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਰਾ ਹਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸਤੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਸ ਦੀ ‘ਸਤੀ’ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਖਹਿਰਾ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਦਿਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਵਾ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨੂਰਪੁਰ ਬੇਦੀ ਤੋਂ ਤੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਗਿੱਲਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਘਰ ਹਨ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਇਲਪੁਰ ਤੋਂ ਖਟੜਾ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਆਬਾਦ ਹੋਏ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੱਖੀ ਵਣਜਾਰੇ ਦਾ ਖੂਹ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜੱਟ, ਝਿਊਰ, ਮੋਚੀ, ਤਰਖਾਣ, ਹਰੀਜਨ, ਮਜ਼੍ਹਬੀ, ਬਾਜੀਗਰ ਆਦਿ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
https://punjabvillagehistory.com/%e0%a8%a7%e0%a9%9c%e0%a8%be%e0%a8%95-%e0%a8%95%e0%a8%b2%e0%a8%be%e0%a8%82-%e0%a8%aa%e0%a8%bf%e0%a9%b0%e0%a8%a1-%e0%a8%a6%e0%a8%be-%e0%a8%87%e0%a8%a4%e0%a8%bf%e0%a8%b9%e0%a8%be%e0%a8%b8-dharakh-villa/#more-3799

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
https://www.punjabi-kavita.com/Mandeep-Gill-Dharak.php
ਅਨਮੋਲ ਲਿਪੀ

**ਅਨਮੋਲ ਲਿਪੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Anmol Lipi) ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰੀ ਫ਼ੌਂਟ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਡਾ.ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਫ਼ੌਂਟ
ਫ਼ੋਰੈਂਸਿਕ ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ

ਇਹ ਘਟਣਾ ਸਥਲ ਦੀ ਜਾਂ ਉੱਥੇ ਮਿਲੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਇਸਤਿਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਇਸਤਿਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ: ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਲਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗੜਬੜੀ ਜਾਂ ਛੇੜਛਾੜ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਵਨ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਟਮਈ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਪਾਰ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ

ਇਸ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਦੀ ਜਾਤੀ, ਉਮਰ, ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਦੰਦਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨਸੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਦੋਸ਼ੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ

**ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ** (ਜਨਮ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1954) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਛਪਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਚੁਣੀਦਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਮਰੇਡ ਰਤਨ ਸਿੰੰਘ ਹਲਵਾਰਾ ਟ੍ਰਸਟ ਵੱਲੋਂ 'ਹਰਭਜਨ ਹਲਵਾਰਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਦਾਸਤਾਨ ਪੱਛੋਂ ਦੇ ਪੱਛਿਆਂ ਦੀ*
**ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰ*
**ਤੁਕ ਤਤਕਰਾ- ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ*
**ਰੰਗ ਦੁਨੀਆ ਦੇ* 
**ਅੱਜਨਾਮਾ* (ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ) 
**ਛੀਓੜੰਬਾ* (ਕਾਵਿ ਵਿਅੰਗ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਫੁੱਟਸਾਲ

**ਫੁੱਟਸਾਲ** () ਇੱਕ ਅੰਦਰਵਰਤੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸੇ ਖੇਡ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਟੀਮ ਵਿੱਚ 5 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਲ ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ "ਫੁਤੇਬਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਓ" (Futebol de salão) ਤੋਂ ਲਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫੁੱਟਬਾਲ"। ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡ 1930ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1940ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ।

ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਸਾਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਫੁੱਟਸਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ
ਲਾਇਸੰਸ

**ਲਸੰਸ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: license ਜਾਂ licence) ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਚਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਸੰਸ
ਗੁੱਡੀਆਂ ਪਟੋਲੇ

**ਗੁੱਡੀਆਂ ਪਟੋਲੇ** ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਬਾਲੜੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਤਬਕੇ ਦੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਵੱਲੋ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਬਾਰਬੀ ਡੌਲ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਮੁਟਿਆਰ ਨਾ ਹੋਈਆਂ ਬਾਲੜੀਆਂ ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਲੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਗੁੱਡਾ ਗੁੱਡੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਓਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵ ਉਹ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਵਡੇ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਹਰਸਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਸਲ ਪ੍ਰੋਢ ਪਾਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਾਜਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗੁੱਡਾ ਗੁੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਵਡਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਣ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗੁੱਡੇ ਗੁੱਡੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਰੀਤਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹ ਭੋਲੇ ਭਾਅ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਕਿਮ ਸ਼ਰਮਾ

**ਕਿਮ ਸ਼ਰਮਾ** (21 ਜਨਵਰੀ, 1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਲੀਵੁਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। 

## ਕੈਰੀਅਰ
ਕਿਮ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ, ਕਲਾਜ਼-ਅਪ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੁਣ ਲਈ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਸਨਸਿਲਕ, ਫ਼ੇਅਰ ਐਂਡ ਲਵਲੀ, ਪੇਪਸੀ, ਟਾਟਾ ਸਫ਼ਾਰੀ, ਪੋਂਡਸ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕਿਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਲੇ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਐਮਬੇਸਡਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ
ਬਰਸਾਤੀ ਪਪੀਹਾ

**ਬਰਸਾਤੀ ਪਪੀਹਾ**, (**Jacobin cuckoo**, **pied cuckoo**, or **pied crested cuckoo** *Clamator jacobinus*) ਇੱਕ ਕੋਇਲ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਰਸਾਤਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਆਓਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਪਰਵਾਸੀ ਪਪੀਹਾ ਕੀਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਹਾਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੈਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਥੋਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਬਰਸਾਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਨ ਕੁਦਰਤ ਮੀਂਹ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
https://sites.google.com/site/pushpinderjairup2/barasati-papiha-barsati-papiha-punjabi-tribune-august-08-2015 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸ਼ਾਹਕੋਟ, ਭਾਰਤ

**ਸ਼ਾਹਕੋਟ** (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: شاہ کوٹ) ੲਿੱਕ ਛੋਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ੲਿਹ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾੲੀਵੇ 71 'ਤੇ ਜਲੰਧਰ-ਮੋਗਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ੲਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਨਗਰ ਪੰਚਾੲਿਤ ਦੁਅਾਰਾ ਚਲਾੲਿਅਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ੲਿਸ ਤਹਿਸੀਲ ਹੇਠ ਤਕਰੀਬਨ 250 ਪਿਂਡ ਅਾੳੁਂਦੇ ਹਨ। 

## ਜਨਸੰਖਿਅਾ
2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਣਨਗਣਨਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਅਾ 25,449 ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 53 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਰਦ ਅਤੇ 47 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ** ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
1. ਇੰਟਰਨੇਟ ਵਰਤਨ ਦਾ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ। ਲਈ ਗੈਰ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਪਰ 99.99% ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਅਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ।  ਗੈਰ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੋਕ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।  ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰੋ।

2. ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਟੇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

3. ਪੇਂਡੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਟੂਲਸ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਾਧਨ. ooiiuu.com, iiuuyy.com.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ
ਜੌਨ ਦਿਆਲ

**ਜੌਨ ਦਿਆਲ** (ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਸੀਹੀ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮਸੀਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਬਧ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (NIC) ਦਾ ਮੈਂਬਰ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਸੀਹੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਚਰਚ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸੀਹੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ, ਸਿਆਸੀ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਖੜਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਕਾਰਟੂਨ ਨੈੱਟਵਰਕ

**ਕਾਰਟੂਨ ਨੈੱਟਵਰਕ** ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ
ਜੰਗਲੀ ਮੁਰਗਾ

, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ)]]
, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ,ਭਾਰਤ)]]
,(ਅੰਦਰਲਾ ਟਰੈਕ), ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ)]]

**ਜੰਗਲੀ ਮੁਰਗੇ** ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ, ਦਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਲਤੂ ਮੁਰਗੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਲੀ ਮੁਰਗੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਫੂਲਕੀਆਂ ਮਿਸਲ

**ਫੂਲਕੀਆਂ ਮਿਸਲ** ਦਾ ਮੌਢੀ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਾਂ (1627-1689) ਸੀ। ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ, ਜੀਂਦ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਫੂਲ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਮ ਫੂਲਕੀਆਂ ਮਿਸਲ ਪਿਆ। ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ, ਅਮਰ ਸਿੰਘ, ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ, ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ, ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਹਾਕਮ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਰਾਜ ਫੈਲਿਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਖੇ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ, ਜੀਂਦ ਵਿੱਖੇ ਭਾਗ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਵਿਖੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕੀਆਂ ਮਿਲਸ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ** (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: छत्तीसगढ़ी) ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਬੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1.75 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਦਰਾਵੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਅਸਰ ਹੈ।. ਇਸਨੂੰ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਲੋਕ "ਖਲਤਾਹੀ" ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਲਾਰੀਆ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਲਿਪੀ
ਬਾਕੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ

**ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ** ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਨਦੀਆਂ, ਦਰਿਆ, ਝੀਲ ਜਾਂ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਰੰਪਰਕ ਜਮੀਨੀ ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਅਨੁਕੂਲ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੇਤੇ ਭਾਸ਼ਾ

**ਮੇਤੇ**  ਜਾਂ **ਮਣੀਪੁਰੀ**  ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਬੇ ਮਣੀਪੁਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਤਰੀਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਖਤਰੇ ਅਧੀਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਲਿਪੀ
ਮੇਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਿਪੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜੋ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮਣੀਪੁਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਪਮਹੀਬਾ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਤੇ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਾਈ ਅਤੇ ਮਣੀਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਖਿਦਰਾਣਾ ਦੀ ਲੜਾਈ

**ਖਿਦਰਾਣਾ ਦੀ ਲੜਾਈ** ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਜਾਂ ਮਈ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਕਰ ਲੜੀ ਗਈ।
ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਜਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਜਿਹੜੇ ਸਿੱਖ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਰੁਸ ਕੇ ਬੇਦਾਵਾ ਦੇ ਗਏ ਸਨ ਉਹ ਵੀ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਪਰਾਲੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪੁੱਜ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਵੀ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2000 ਦੇ ਲਗਭਗ ਸੀ।

ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ 10000 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਲੇ ਕੇ ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਉਥੇ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਪੁੱਜਾ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਜਾਂ ਮਈ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਦਰਾਣਾ ਦੀ ਢਾਬ ਤੇ ਘਮਸਾਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਾਥੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦੁੱਤੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇ ਆਹੂ ਲਾਹੇ। ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਕਰ ਕੇ ਮੁਗਲਾਂ ਲਈ ਲੜਨਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਸਿੱਖ ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਦਾਵਾ ਦੇ ਗਏ ਸਨ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇਖ ਕੇ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਟੁੱਟੀ ਗੰਢੀ। ਇਹਨਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਮੁਕਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਕਤਸਰ ਪੈ ਗਿਆ।

ਇਹ ਲੜਾਈ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਾਦ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਜਾਂ ਮਈ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ “ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ “ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇਕ ਵਸੀਲਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ .
ਗਿਆਨੀ ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਲਵਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਨਿਨਟੈਂਡੋ

ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਿਜੀਟਲ ਬਿਜਲਈ ਉਪਕਰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਕਯੋਟੋ, ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਕੰਪਨੀ
ਭੰਜਣ (ਰਸਾਇਣਕ)

**ਭੰਜਣ** ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਅਣੂਆਂ ਜਾਂ ਯੋਗਿਕਾਂ ਨੂੰ ਛੋੋਟੇ ਅਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਅਣੂ ਜਾਂ ਯੋਗਿਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਡਿਕੇਨ (C10H22) ਨੂੰ ਈਥੀਨ (C2H4) ਅਤੇ ਆਕਟੇਨ (C8H18) ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
:C10H22 → C2H4 + C8H18
 →  + 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਾਸੂਮ ਉਲੰਘਣਾ

**ਮਾਸੂਮ ਉਲੰਘਣਾ** ਉਹ ਉਲੰਘਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰ ਕੇ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਬੇਕਸੂਰ ਉਲੰਘਣਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ *Innocent infringement* ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਸੂਮ ਉਲੰਘਣਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸੂਮ ਉਲੰਘਣਾ ਤੋਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਛੋਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ-
* ਉਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ Copyright ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ 
* ਉਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ Copyright ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੇ 
* ਉਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ Copyright ਬਾਰੇ ਉਤਪਾਦ ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾ ਹੋਵੇ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸੂਮ ਉਲੰਘਣਾ ਤੋਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਛੋਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਸਲ ਦੀ ਚਾਹਦਾਨੀ

**ਰਸਲ ਦੀ ਚਾਹਦਾਨੀ** ਜਾਂ **ਆਕਾਸ਼ੀ ਚਾਹਦਾਨੀ** ਬਰਟਰਾਂਡ ਰਸਲ (1872-1970) ਦੀ ਘੜੀ ਇੱਕ ਤਮਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਬੋਝ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਝੁਠਲਾਇਆ ਨਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।

ਰਸਲ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਮਸੀਲ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰੇ ਕਿ ਕੋਈ ਚਾਹ ਦੀ ਕੇਤਲੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਤਨੀ ਛੋਟੀ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਨਾਲ ਦੇਖੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਰੱਸਲ ਦੀ ਚਾਹ ਦੀ ਕੇਤਲੀ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਹੈ। 

## ਵੇਰਵਾ 
"ਕੀ ਰੱਬ ਹੈ?" 1952 ਵਿਚ 'ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪਰ ਕਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਾ ਕੀਤੇ, ਇਕ ਲੇਖ ਵਿਚ ਰਸਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ:

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਬਿਸ਼ਨੂਪਰੀਆ ਮਣੀਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਬਿਸ਼ਨੂਪਰੀਆ ਮਣੀਪੁਰੀ** () ਜਾਂ **ਬਿਸ਼ਨੂਪਰੀਆ** ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਤਰੀਪੁਰਾ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਰਮਾ ਦੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਥੋਂ ਦੀ ਲੋਕਤਕ ਝੀਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਲਿਪੀ
ਮੁੱਢਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬੰਗਾਲੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਬੂਗੀਦਾ ਲਿਪੀ ਹੈ।
* **ਸਵਰ ਮਾਤਰਾਵਾਂ**: 
* **ਹੋਰ ਮਾਤਰਾਵਾਂ**: 
* **ਆਜ਼ਾਦ ਸਵਰ**: 
* **ਵਿਅੰਜਨ**: 
* **ਅੰਕ**: 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਗੌਹਰ-ਏ-ਨਾਇਬ

**ਗੌਹਰ-ਏ-ਨਾਇਬ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ ਜੋ 2013 ਵਿੱਚ ਏ ਪਲੱਸ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਰਾ ਬੁਖਾਰੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਸੰਦੀਪ ਚੱਕਰਵਰਤੀ

**ਸੰਦੀਪ ਚੱਕਰਵਰਤੀ** (Sandeep Chakravorty) ਪੇਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਪਠਾਨ

**ਪਸ਼ਤੂਨ**, **ਪਖਤੂਨ** (ਪਸ਼ਤੋ:پښتانه, ਪਸ਼ਤਾਨਾ) ਜਾਂ **ਪਠਾਣ** (ਉਰਦੂ:پٹھان) ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁ ਕੁਸ਼ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੁ ਨਦੀ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਠਾਣ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਠਾਣ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ, ਪਸ਼ਤੂਨਵਾਲੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗਿਆਤ ਪਠਾਣ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਪਠਾਣ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਲੇਕਿਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਕਦਾ ਨਾਮਕ ਜਾਤੀ ਰਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਸੰਭਵ ਹੈ ਪਠਾਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਸਨ 1979 ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਨਗਣਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਈ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਏਥਨੋਲਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਠਾਣਦੀ ਜਨਸੰੱਖਾ 5 ਕਰੋੜ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਠਾਣ ਕਬੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੁਮਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪਗ 350 ਤੋਂ 400 ਪਠਾਣ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਉਪਕਬੀਲੇ ਹਨ। ਪਠਾਣ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਦੰਤਤਰਾਲ

was known for his 1⁄3-inch (8.5 mm) diastema.]]

**ਦੰਤਤਰਾਲ** ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਾਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ *Diastema* ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦੋ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਾਲ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੰਤਤਰਾਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਜਬਾੜੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ।
ਮਸੂੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਊਤਕਾਂ- ਲੇਬੀਅਲ ਫ੍ਰੈਨੂਲਮ (labial frenulum) ਵਿੱਚ ਸ਼ਲੈਮਸ਼ਿਕ ਲਗਾਵ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਰਾਟਿਨਾਇਜ੍ਡ (keratinized) ਘੱਟ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੰਦੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੰਤਤਰਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹਲਾਤਾਂ ਕਰ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਦੰਦ ਫੁੱਟਣ ਵੇਲੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜੀਭ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੰਤਤਰਾਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

## ਇਲਾਜ
ਇਹ ਹਲਾਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰ ਲਾ ਕੇ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਕਰ ਕੇ, ਦੰਦਾਂ ਵਿਚਲੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰ ਕੇ ਜਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸੰਰੇਖਣ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਿਲੀਕੇਟ

**ਸਿਲੀਕੇਟ** ਨਾਂ ਦਾ ਪੱਥਰ ਜੋ ਸਿਲੀਕੋਨ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਯੋਗਿਕ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਕੁਲ ਖਣਿਜਾਂ ਦਾ 92 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ SiO44− ਸਿਲੀਕੇਟ ਦਾ ਸੂਤਰ [SiO2+n]2n− ਹੈ। ਬੈਰੀਅਲ ਨਾਂ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਇੱਕ ਸਿਲੀਕੇਟ ਹੈ ਜੋ ਸਿਲੀਕੋਨ, ਆਕਸੀਜਨ, ਐਲਮੀਨੀਅਮ ਅਤੇ ਬੇਰਿਲੀਅਮ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡ, ਚੰਦ, ਉਲਕਾ, ਮਿੱਟੀ, ਸੀਮੇਂਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਣਿਜ਼ ਸਿਲੀਕੇਟ ਦੇ ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ।
*ਸਿਲੀਕੇਟ ਖਣਿਜ਼ - [SiO4]4−
*ਸੋਰੋਸਿਲੀਕੇਟ - [Si2O7]6−
*ਸਾਇਕਲੋਸਿਲੀਕੇੇਟ- [SinO3n]2n−
*ਇਕੋਸਿਲੀਕੇਟ - [SinO3n]2n−4nO11n]6n−
*ਫਿਲੋਸਿਲੀਕੇੇਟ- [Si2nO5n]2n−
*ਟੈਕਟੋਸਿਲੀਕੇਟ - [AlxSiyO2(x+y)]x−

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਾਰਕ ਜੇਨਕਿਨਸ (ਕਲਾਕਾਰ)

**ਮਾਰਕ ਜੇਨਕਿੰਸ** (ਜਨਮ 1970) ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਚਿੱਤਰਕਲਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜੇਨਕਿੰਸ ਸਟਰੀਟ ਆਰਟ ਦਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਸਟਰੀਟ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਲਾਕਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਖਾਸ ਕਰ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਬੜਾ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਨਕਿੰਸ ਜੁਆਂ ਮੁਨੋਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ

**ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ** ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਅੱਛੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ 'ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ' ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਬੁਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ 'ਅਪ੍ਰਾਕਿਰਤਿਕ' ਹੈ"।
## ਰੂਪ
ਇਹ ਕਿਸਮ ਦੇ ਤਰਕ ਦਾ ਆਮ ਰੂਪ ਹੈ:
: 
: 

: 
: 
## ਹਵਾਲੇ
ਟੀਲ (ਬੱਤਖ਼)

**ਟੀਲ **(lesser whistling duck), ਇੱਕ ਬੱਤਖ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉੱਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲਾਂ, ਛੰਭਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਲਾਗਲੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਤੇ ਬੈਠਾ ਵੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਆਹਲਣੇ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਿਰਛੀ ਟੀਲ ਭਾਵ ਬਿਰਛਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਟੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

File:Migratory Birds at Sukhna Lake,Chandigarh,India.JPG|ਸੁਖ਼ਨਾ ਝੀਲ ਚੰਡੀਗੜ੍,ਟੀਲ,ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ
File:Lesser whistling ducks,Sukhna Lake, Chandigarh, India.JPG|ਸੁਖ਼ਨਾ ਝੀਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
File:Lesser whistling ducks, in Chandigarh,India.JPG|ਧਨਾਸ ਝੀਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 
File:Lesser whistling ducks.JPG|ਧਨਾਸ ਝੀਲ ਚੰਡੀਗੜ੍
File:Lesser Whistling-ducks- Landing together I2 IMG 1067.jpg| ਕਲਕੱਤਾ 
File:Lesser Whistling Ducks Feeding.JPG|ਕਲਕੱਤਾ 
File:Lesser Whistling-ducks- Resting I IMG 5785.jpg|ਕਲਕੱਤਾ 
File:Image:Lesser Whistling Ducks and Eurasian Coot at Pananjadi Lake.jpg| ਪੰਜਾਦੀ ਝੀਲ 
File:Dendrocygna flight.jpg|ਉਡਾਨ ਵਿੱਚ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ (ਫ਼ਿਲਮ)

**ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ** (; ਗੁਰਮੁਖੀ&nbsp;*ਰਾਦੂਗਾ*), ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਵਾਂਦਾ ਵਸੀਲੀਵਸਕਾ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1944 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਨਾਜੀਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮੌਰਿਸ ਕਾਰਨਫੋਰਥ

**ਮੌਰਿਸ ਕੌਰਨਫੋਰਥ** ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਾਰਕਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਚਲਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ-ਮੂਲਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਲੁਡਵਿਗ ਵਿਟਗਨਸ਼ਟਾਈਨ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬੜੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਨਾਲਦੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੌਡਵਿਲ ਦੇ ਸੁਹਜ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।

## ਲਿਖਤਾਂ
* *Food and Farming for Victory*, Communist Party Pamphlet (1942)
* *Science Versus Idealism: An Examination of "Pure Empiricism" and Modern Logic* (1946)
* *Dialectical Materialism and Science* (1949)
* *In Defense of Philosophy - Against Positivism and Pragmatism* (1950)
* *Science for Peace and Socialism* (c.1950) ਜੇ. ਡੀ. ਬਰਨਾਲ ਨਾਲ
* *Dialectical Materialism* (1952) *Vol 1: Materialism & the Dialectical Method*, *Vol 2: Historical Materialism*, *Vol 3: Theory of Knowledge*, and later editions
* ''Readers' Guide to the Marxist Classics* (1952)
* *Rumanian Summer: A View of the Rumanian People's Republic* (1953) with Jack Lindsay
* *Philosophy for Socialists* (1959)
* *Marxism and the Linguistic Philosophy* (1965)
* *The Open Philosophy and the Open Society: A Reply to Dr. Karl Popper's Refutations of Marxism* (1968)
* *Communism and Human Values* (1972)
* *Rebels and Their Causes: Essays in honour of A. L. Morton* (1978) ਸੰਪਾਦਕ
* *Communism & Philosophy: Contemporary Dogmas and Revisions of Marxism'' (1980)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ
ਕਿਉਟੇਨਿਅਸ ਹਾਲਤ

**ਕਿਉਟੇਨਿਅਸ ਹਾਲਤ** ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚਿਕਿਤਸਕ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੰਨਟੈਗੁਮੈਂਟਰੀ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਰਗਨ ਤੰਤਰ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਲਗਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ, ਵਾਲ, ਨਹੁੰ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੰਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਬਾਹਰੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਨਾ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਇੰਨਟੈਗੁਮੈਂਟਰੀ ਤੰਤਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਆਪਕ ਰੋਗ ਦਾ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਡਰਮਾਟੋਸਿਸ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਨਪੈਥਾਲੋਜਿਕਲ ਅਵਸਥਾ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਲਾਤ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾਨੋਨਿਚਿਆ ਅਤੇ ਰੈਕੁਏਟ ਨਹੁੰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਦੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਦੌਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨੋਨਸੋਲੋਜਿਕਲ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਈਟੀਓਲੋਜ਼ੀਸ ਅਤੇ ਪੈਥੋਜੈਨੇਟਿਕਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇ ਗਏੇ I ਇਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਰਗੀਕਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਮੂਕੌਸ ਮੈਮਬਰੇਨ ਦੇ ਹਲਾਤ) ਮੋਰਫੀਲੋਜੀ (ਕਰੌਨਿਕ ਬਲਿਸਟਰਿੰਗ ਹਾਲਤ), ਈਟੀਓਲੋਜ਼ੀ (ਭੌਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ), ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ I

ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਚਮੜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕਠੀ ਕਰ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਚਮੜੀ ਦੇ ਜ਼ਖਮ, ਜਗਾਹ ਦੇ ਸਮੇਤ (ਜਿਵੇਂ ਬਾਹਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਲਤਾਂ), ਲਛਣ (ਪਰੁਰੀਟਸ, ਦਰਦ), ਮਿਆਦ (ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਦੀਰਘ), ਪ੍ਬੰਧ(ਇਕੱਲੇ, ਅਸਾਨ, ਗੋਲ, ਰੇਖਿਕ), ਮੌਫੀਲੋਜੀ (ਮੈਕਉਲਸ, ਪੈਪਊਲਸ, ਵੈਸਿਲਸ) ਅਤੇ ਰੰਗ (ਲਾਲ, ਨੀਲਾ, ਭੂਰਾ, ਕਾਲਾ, ਚੀੱਟਾ, ਪੀਲਾ)I ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਲਈ ਅਕਸਰ ਸਕੀਨਬਾਓਸਪੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਡਾਕਟਰੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਸੀ ਲੈਬੋਰੇਟ੍ਰੀ ਡਾਟਾ ਨਾਲ I

## ਕਿਉਟੇਨਿਅਸ ਹਾਲਤ ਕਿਥੇ ਵਾਪਰ ਦੇ ਹਨ
ਚਮੜੀ ਦਾ ਭਾਰ ਔਸਤ 4 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (8.8 lb) ਹੈ, 2 ਸਕੁਏਅਰ ਮੀਟਰ (22 sq ft) ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਖੱਰੀ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ: ਐਪੀਡਰਿਮਸ, ਡਰਮਸ ਅਤੇ ਸਭਕਿਉਟੇਨਿਅਸ ਟਿਸ਼ੂ I ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਵਾਲ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,ਉਸਨੂੰ ਪਿਲੋਸੇਬੈਕਿਅਸ ਯੂਨਿਟਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਹੇਅਰ ਫੋਲੀਕਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਿਬੈਕਿਅਸ ਗਲੈੰਡ, ਅਤੇ ਏਰੈਕਟੌਰ ਪੀਲੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ I ਐਮਬਰਿਓ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਐਪੀਡਰਿਮਸ, ਵਾਲ ਅਤੇ ਗ੍ੰਥੀਆਂ ਐਕਟੋਡਰਮ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ,ਜੋਕਿ ਮੈਸੋਡਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਡਰਮਿਸ ਅਤੇ ਸਬਸਕਿਉਟੈਨਿਅਸ ਟਿਸ਼ੂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ I

## ਐਪੀਡਰਿਮਸ
ਐਪੀਡਰਿਮਸ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਤਹੀ ਸਤਹ, ਇੱਕ ਸਕੁਆਮਾਓਸ ਐਪੀਥੈਲੀਅਮ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਟਾ੍ਟਾ ਨਾਲ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਕੌਰਨੀਅਮ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਲੁਸੀਡਮ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਗੇ੍ਨੂਲੌਸਮ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਸਪਾਈਨੌਸਮ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਬੈਸੇਲ I ਡਰਮਿਸ ਤੋਂ ਫੈਲਾ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਪਿਡਰਮਸ ਖੂਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਪਲਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ I ਐਪਿਡਰਮਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ – ਕੇਰਾਟੀਨੋਸਾਈਟਸ, ਮਿਲਾਣੋਸਾਈਟਸ, ਲੈਂਗਰਹੈਣਸ ਸੈੱਲ, ਅਤੇ ਮਰਕੈਲ ਸੈਲ I ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਰਾਟੀਨੋਸਾਈਟਸ ਪ੍ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹਨ,

## ਐਪੀਡਰਿਮਸ
ਚਮੜੀ ਦੇ ਸਭ ਸਤਹੀ ਪਰਤ ਹੈ ਜੋ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਪੀਡਰਿਮਸ ਦਾ 95 ਪਰਸ਼ੈਂਟ ਦਾ ਗਠਨ ਹੈ Iਇਸ ਵਿੱਚ squamous epitheiom sssਕਈ stata ਨਾਲ, statum lucidum, stratum granulosum, stratum spinosum ਅਤੇ stratum basale ਹੁਦੇ ਹਨ। ਇਹ diffusion derims ਦੇ diffusion ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਹੁਦੇ ਹਨ, ਕਿਉ ਕਿ ਐਪੀਡਰਿਮਸ ਬਿਨਾ ਖੂਨ ਦੀ ਸਿਧੀ ਸਪਲਾਈ ਤੋਂ ਹੁਦੇ ਹਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ

**ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ** ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪੂਨੇ ਦੇ ਯੇਰਾਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਵਨ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਆਗਾ ਖਾਨ ਦੂਸਰਾ ਨੇ 1892 ਵਿੱਚ ਪੂਨੇ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਨ 1940 ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਇਸ ਹੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਵੀ ਇਥੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।
## ਗੈਲਰੀ

File:Aga Khan Palace, Puna.jpg|ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦਾ ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੈਨ ਚਿੱਤਰ
File:Kasturba gandhi burial.JPG|ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੱਥਰ (ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ) ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇਸਾਈ ਦੇ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੱਥਰ ਦੇ ਕੋਲ।
File:AgaKhan Palace.jpg|ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਦੀ ਦੂਰੋਂ ਝਾਤ 
File:Gandhis ashes.jpg|ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ
File:Agah_khan_palace-front_view.JPG|ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਝਾਤ 
File:Agah_khan_palace_-side_view.JPG|ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਝਾਤ 
File:Aga_Khan_Palace_Pune_Preeti-Parashar_05.JPG|ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਪੂਰੀ ਝਾਤ 
File:Milestone of Gandhi's Life, at Aga Khan Palace, Pune, India.jpg|ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਵਿਖੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੀਲਪੱਥਰ
File:Aga khan palace pune-plaque.jpg|ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੱਟਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਤਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ
ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ

**ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ** ਕਹਾਣੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਅਹਿਸਨ ਰੰਧਾਵਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਸ਼ਾਹੀਨ ਮਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਪਲਾਟ
ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ "ਮੈਂ" ਪਾਤਰ (ਬਚਨ ਸਿੰਘ) ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੋਰੀ ਦੇ ਜ਼ਰਦ ਫੁੱਲ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਤੋਰੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਨਫਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਰਾ 'ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਤਨ ਸਿੰਘ' ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ 'ਚੰਦੋ' ਬਾਲੀਆ ਦੇ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਧੀ ਸੀ। ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਚੰਦੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਬਾਲੀਆ ਕੋਲ ਵਗਦੇ ਬਸੰਤਰ ਕੰਡੇ ਉੱਪਰ ਮਿਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਚੰਦੋ ਬਚਨ ਨੂੰ ਉਡੀਕਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਦਿਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਦੂਰ ਮੇਲਾ ਵੇਖਣ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਚਨ ਵਾਪਿਸ ਆ ਕੇ ਚੰਦੋ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਤਨ ਸਿੰਘ,ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦਾ। ਬਚਨ ਸਿੰਘ, ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਚਨ ਸਿੰਘ 'ਬਾਲੀਆ' ਦੀ ਚੰਦੋ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਓਹ ਘੋੜੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਤਨ ਸਿੰਘ,ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕੇ ਕੱਲ ਦਾ ਸੂਰਜ ਸਾਡੇ ਦੋਨਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਜਣਾ ਹੀ ਦੇਖੇਗਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਾਂ ਜਾਇਆ ਭਰਾ ਬੇਗਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਰਤਨ ਸਿੰਘ, ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਚਨੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਪੂ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਬਚਨਿਆ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਦਾ ਨੂਰ ਏ' ਰਤਨਾ ਦੂਜੀ ਦਾ।" ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਬਚ ਕੇ ਓਥੋਂ ਚੁਪ- ਚਪੀਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਓਹਨਾ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫ਼ੋਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨੋਕਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕੇ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਚੰਦੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਰਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦੋ ਦਾ ਰੰਗ ਤੋਰੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਤੋਰੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਲਫਾਈਡ

**ਸਲਫਾਈਡ** ਉਹ ਖਣਿਜ਼ ਪਦਾਰਥ ਹਨ ਜਿਹਨਾ ਵਿੱਚ ਗੰਧਕ ਦੇ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸਫਾਲੇਰਾਈਟ ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਸਲਫ਼ਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ

**ਜੈ ਹੇਮੰਤ** "**ਟਾਈਗਰ**" **ਸ਼ਰਾਫ** (ਜਨਮ 2 ਮਾਰਚ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਅਭਿਨੇਤਾ ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਆਇਸ਼ਾ ਦੱਤ ਦੇ ਬੇਟੇ, ਉਸਨੇ 2014 ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ-ਕਾਮੇਡੀ ਹੈਰੋਪੰਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵਾਂ ਐਡੀਕੇਟਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ. ਸ਼ਰਾਫ ਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਥ੍ਰਿਲਰ ਬਾਗੀ (2016) ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੀਕੁਅਲ ਬਾਗੀ 2 (2018) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲ ਸਨ.

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*
* ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਮਾਾਮਾ 'ਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ

**ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ**, 2015 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 20 ਸਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ 2007 ਵਾਲੇ ਅੰਤ੍ਰਿਮ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਾਰਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲਾਜ਼ਮੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ (ਮਿਸ਼ਨਰੀ)

**ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **William Carey**; 17 ਅਗਸਤ 1761 – 9 ਜੂਨ 1834) ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀ, ਬਾਪਤਿਸਮੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੋਲ੍ਹੀ। ਇਸਨੂੰ "ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੇਰਾਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ।

ਕੇਰੀ ਨੂੰ "ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ, ਐਨ ਇਨਕੁਆਰੀ ਇਨਟੂ ਦ ਓਬਲੀਗੇਸ਼ਨਜ਼ ਆਫ਼ ਈਥਨਜ਼ ਟੂ ਯੂਜ਼ ਮੀਨਜ਼ ਫਾਰ ਦ ਕੰਵਰਜ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਈਥਨਜ਼, ਨੇ ਬਾਪਤਿਸਮੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਕੈਰੀ ਦੀ "ਯੂਰਪ ਦੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ" ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।

ਇਸਨੇ ਬਾਈਬਲ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ, ਉਡੀਆ, ਅਸਾਮੀ, ਅਰਬੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੇਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਅਗਸਤ 1761 ਨੂੰ ਨੋਰਥੈਮਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪੌਲਰਸਪਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਲਈ ਸੀ। ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ, ਐਡਮੰਡ ਅਤੇ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕੈਰੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਪੌਲਰਸਪਰੀ ਦੇ ਪੈਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਊਰੀ ਐਂਡ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੁਣਾਈ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵਿਲੀਅਮ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ਼ ਕਲਰਕ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਕੂਲ ਮਾਸਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਤਸੁਕ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ।

14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੈਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਪਿਡਿੰਗਟਨ, ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰਡਵੇਨਰ ਕੋਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਮਾਸਟਰ, ਕਲਾਰਕ ਨਿਕੋਲਸ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਚਰਚਮੈਨ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਖਿਆਰਥੀ, ਜੌਨ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਡਿਸੈਂਟਰ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੁਆਰਾ ਕੈਰੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਚਰਚ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਹੈਕਲਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੌਂਗਰੇਗੇਸ਼ਨਲ ਚਰਚ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਡਿਸੈਂਟਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਿਕੋਲਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਥਾਮਸ ਜੋਨਸ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੁਲਾਹੇ, ਜਿਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ।

ਜਦੋਂ 1779 ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਲਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਕੈਰੀ ਸਥਾਨਕ ਮੋਚੀ, ਥਾਮਸ ਓਲਡ ਕੋਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ 1781 ਵਿੱਚ ਪਿਡਿੰਗਟਨ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜੌਨ ਦ ਬੈਪਟਿਸਟ ਦੇ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਓਲਡ ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਡੋਰਥੀ ਪਲੈਕੇਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਵਿਲੀਅਮ ਦੇ ਉਲਟ, ਡੋਰਥੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ; ਵਿਆਹ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਇੱਕ ਕੱਚਾ ਕਰਾਸ ਹੈ। ਵਿਲੀਅਮ ਅਤੇ ਡੋਰਥੀ ਕੇਰੀ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ; ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਪੀਟਰ, ਜਿਸ ਦੀ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਥਾਮਸ ਓਲਡ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੇਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ, ਇਤਾਲਵੀ, ਡੱਚ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਕਸਰ ਜੁੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

10 ਅਗਸਤ 1786 ਨੂੰ, ਕੇਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੈਪਟਿਸਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਚਰਚ ਦਾ ਪਾਦਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਮੋਚੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਕੇਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਮਰ ਮੂਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਚੀ ਕਿਹਾ। ਜੌਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਮਾਇਰਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਕੈਰੀ ਵਿਲੀਅਮ ਕੈਰੀ, ਦ ਸ਼ੂਮੇਕਰ, ਜੋ ਮਾਡਰਨ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਣਿਆ, ਰੱਖਿਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਯੂਐਸਏ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਬਣਿਆ ਸੈਂਟਰ  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਰੀ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੇਰੀ ਬਾਰੇ ਰਚਨਾਵਾਂ  ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ
ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਲੜੀ

**ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਲੜੀ** ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਤਾ ਸੂਚੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦੱਸੇ ਕਿ ਧਾਤਾਂ ਕਿਤਨੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਕ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਧਾਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਇਹ ਪਰਖ ਕੇ ਤਹਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਵੱਧ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਧਾਤਾਂ, ਘੱਟ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
: ਜਿਵੇਂ ਤਾਂਬਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕੇ ਇਹ ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਧਾਤਾਂ ਸੋਡੀਅਮ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਐਲਮੀਨੀਅਮ, ਜਿਸਤ, ਲੋਹਾ, ਟਿੰਨ, ਸਿੱਕਾ (ਧਾਤ), ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਪਲੈਟੀਨਮ ਧਾਤਾਂ ਘੱਟ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹਨ।

## ਸਾਰਣੀ
ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਧਾਤਾਂ ਦਾ ਕਰਮ
*ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
*ਧਨ ਆਇਨ ਬਨਣ ਲਈ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਛੱਡ ਦਿੱਦੇ ਹਨ।
*ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ
*ਆਪਣੀ ਖਣਿਜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਲਈ ਜਿਆਦਾ ਉਰਜਾ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਖ਼ੋਨਾ ਸਿਆਹ ਅਸਤ

***ਖ਼ੋਨਾ ਸਿਆਹ ਅਸਤ*** () ਫ਼ਰੂਗ਼ ਫ਼ਰੁਖ਼ਜ਼ਾਦ ਦੀ ਕੋਹੜੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਹੈ।
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Slant Magazine: The House is Black
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਭਾਨਗੜ੍ਹ

**ਭਾਨਗੜ੍ਹ**, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਅਲਵਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੰਡਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਿਸਕਾ ਟਾਈਗਰ ਰੀਜਰਵ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਦਾ ਕਿਲਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜੋ ਭੂਤ ਕਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਆਮੇਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਭਗਵੰਤ ਦਾਸ ਨੇ 1573 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਭਗਵੰਤ ਦਾਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਹਿੰਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਨਵਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮਾਨਸਿੰਘ ਦੇ ਭਰਾ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਮਾਧੋਸਿੰਘ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੇਟੇ ਸਨ - (1) ਸੁਜਾਣ ਸਿੰਹ (2) ਛਤਰ ਸਿੰਹ (3) ਤੇਜ ਸਿੰਹ। ਮਾਧੋ ਸਿੰਹ ਦੇ ਬਾਅਦ ਛਤਰਸਿੰਹ ਭਾਨਗੜ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹੋਇਆ। ਛਤਰਸਿੰਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਜਬਸਿੰਹ ਸਨ। ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਹੀ ਮਨਸਬਦਾਰ ਸਨ। ਅਜਬ ਸਿੰਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਅਜਬਗੜ ਬਸਾਇਆ ਸੀ। ਅਜਬ ਸਿੰਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਬਿਲ ਸਿੰਹ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਹ ਅਜਬਗੜ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਅਜਬਸਿੰਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀ ਸਿੰਹ ਭਾਨਗੜ ਵਿੱਚ ਰਹੇ (ਬਿ. ਸੰ.1722 ਮਾਘ ਵਦੀ ਭਾਨਗੜ ਦੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ)। ਮਾਧੋਸਿੰਹ ਦੇ ਦੋ ਵੰਸ਼ਜ (ਹਰੀਸਿੰਹ ਦੇ ਬੇਟੇ) ਔਰੰਗਜੇਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਨਗੜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਕਮਜੋਰ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਜੈ ਸਿੰਹ ਜੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਭਾਨਗੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਤਹੀ ਕਸ਼ਮਕੱਸ਼

**ਸਤਹੀ ਕਸ਼ਮਕੱਸ਼** ਇੱਕ ਖਿਚ ਹੈ ਜੋ ਸਤਹ ਉੱਪਰਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਚਮੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਤਹ ਉੱਪਰਲੇ ਕਣ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੇਠਲਿਆਂ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਤੁਪਕਿਆਂ ਦੀ ਸਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕੇ ਸਤਹੀ ਕਸ਼ਮਕੱਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਉਂ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਕਣ ਆਪਣੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਦੇ ਤਰਲ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਸਤਹ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਜਾਂਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਹੋਰ ਮਾਲੀਕਿਊਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਹਵਾ ਨਾਲੋਂ ਤਰਲ ਪਦਰਾਥਾਂ ਦੇ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
:ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਪਰ ਤਰੇਲ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਤੁਪਕੇ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕੇ ਸਤਹਿ ਕਸ਼ਮਕੱਸ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ।
:ਸਤਹੀ ਕਸ਼ਮਕੱਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸਤਹ ਇੱਕ ਲਚਕੀਲੀ ਜਾਂ ਖਿਚੀ ਹੋਈ ਚਮੜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਹਲਕੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਰਦਾ ਤੇ ਛੋਟੇ ਕੀੜੇ ਮਕੌੜੇ। ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਮੱਕੜੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਪਰ ਤੈਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕੇ ਉਹ ਏਨੀ ਭਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਚਕੀਲੀ ਚਮੜੀ ਵਰਗੀ ਸਤਹੀ ਕਸ਼ਮਕੱਸ਼ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕੇ।
## ਸਾਰਣੀ

Image:Dew 2.jpg|**A.** ਪਾਣੀ ਦਾ ਤੁਪਕਾ 
Image:Water drop animation enhanced small.gif|**B.** ਟੂਟੀ 'ਚੋ ਪਾਣੀ ਦਾ ਡਿਗਣਾ
File:WaterstriderEnWiki.jpg|**C.** ਮੱਕੜੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਪਰ ਤੈਰਦੀ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਕਕਰਾਲਾ ਖੁਰਦ

**ਕਕਰਾਲਾ ਖੁਰਦ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਰਾਲਾ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੋਡ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਡਾਕਖਾਨਾ ਕਕਰਾਲਾ ਕਲਾਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੱਬੀ ਮੈਨਾ

**ਡੱਬੀ ਮੈਨਾ** (pied myna) ਭਾਰਤੀ ਉੱਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਹੈ।

## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
 
File:Pied Myna, Mohali, Punjab, India.JPG|ਡੱਬੀ ਮੈਨਾ-ਜੋੜਾ,ਚੱਪੜ ਚਿੜੀ, ਮੋਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ
File:Pied myna, Chappad Chidi, Mohali, Punjab, India 01.JPG| ਡੱਬੀ ਮੈਨਾ,ਚੱਪੜ ਚਿੜੀ, ਮੋਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ
File:Pied myna, Chappad Chidi, Mohali, Punjab, India 02.JPG|ਨਵਜਾਤ ਡੱਬੀ ਮੈਨਾ ਜੋੜਾ,ਚੱਪੜ ਚਿੜੀ, ਮੋਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਯਰਵਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ

**ਯਰਵਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ** (Yerwada Central Jail), ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ India ਦੇ ਪੁਣੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਯਰਵਦਾ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਉੱਚ - ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਡੀਆਂ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 1930 ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ
ਵਿਸ਼ਵ ਯੋਗ ਸੰਸਥਾਨ (ਖੰਨਾ)

**ਵਿਸ਼ਵ ਯੋਗ ਸੰਸਥਾਨ (ਖੰਨਾ)** ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਲਈ ਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1997 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਜਗਸੀਰ ਜੀਦਾ

**ਜਗਸੀਰ ਜੀਦਾ** ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ, ਜੀਦਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲੀਆਂ, ਟੱਪੇ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 
## ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਜਗਸੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜੀਦਾ ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮਰਹੂਮ ਮੁਖਤਿਆਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ 1963 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਜਗਸੀਰ ਜੀਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਦੌਲਾ (ਮੁਕਤਸਰ) ਵਿਖੇ ਬਤੌਰ ਵੈਟਰਨਰੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ* 
**ਸੋਚਾਂ ਦਾ ਸਿਰਨਾਵਾਂ*
## ਐਲਬਮਾਂ
**ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹੋਕਾ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਡੂਓਲਿੰਗੋ

**ਡੂਓਲਿੰਗੋ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Duolingo) ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ 23 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਕੋਰਸ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਈਓਸ, ਐਂਡਰੋਆਇਡ ਅਤੇ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਫ਼ੋਨ 8.1 ਉੱਤੇ 1 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਡੂਓਲਿੰਗੋ ਨੂੰ ਕਾਰਨੇਜੀ ਮੈਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੂਈਸ ਵੋਨ ਆਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੇਵੇਰਿਨ ਹੈਕਰ ਨੇ ਪਿਟਸਬਰਗ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਆਂਤੋਨੀਓ ਨਾਵਾਸ, ਵਿਕੀ ਚਿਉਂਗ, ਮਾਰਸੇਲ ਯੂਕੇਰਮਾਨ, ਬਰੈਂਡਨ ਮੀਡਰ, ਹੈਕਤੋਰ ਵਿਲਾਫੁਏਰਤੇ, ਅਤੇ ਖੋਸੇ ਫੁਏਂਤੇਸ ਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੁਸ਼ਪਕਮਲ ਦਾਹਾਲ

**ਪੁਸ਼ਪ ਕਮਲ ਦਾਹਾਲ** (); ਜਨਮ **ਛਾਬੀਲਾਲ ਦਾਹਾਲ** 11 ਦਸੰਬਰ 1954, ਆਮ ਮਸ਼ਹੂਰ **ਪ੍ਰਚੰਡ** ( )) ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਓਵਾਦੀ) ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅੰਗ ਜਨਮੁਕਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਵੀ ਮੁਖੀ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ 13 ਫਰਵਰੀ 1996 ਤੋਂ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪਗ 17,000 ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਖੀਰ 2008 ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਪੀਐਨ (ਐਮ) ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਭਰੀ। ਅਗਸਤ 2008 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਚੰਡ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦ, ਲੈਨਿਨਵਾਦ ਅਤੇ ਮਾਓਵਾਦ ਦੇ ਮਿਲੇ ਜੁਲੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੰਡਵਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਣ ਲਗਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਸਟ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ** ਕਿਤਾਬ ਸ਼ਾਹੀਨ ਮਲਿਕ' ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਦਿਕਾ ਸ਼ਾਹੀਨ ਮਲਿਕ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ 'ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ' ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿੱਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਅਠਾਰਾਂ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆ ਹਨ।

## ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆ
*ਅਕਬਰ ਲਾਹੋਰੀ- ਬਾਤਾਂ ਗਰਕ, ਮੁੜਕੇ ਚੂਹਾ,ਪਾਲਾ,ਹਾਥੀ ਆਇਆ, ਗਿਰਝ, ਉੱਲੂ ਦੇ ਪੱਠੇ, (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ)
*ਸੱਯਦ ਅਕਲਮ ਅਲੀਮੀ- ਸਾਜਾਂ 
*ਰਸ਼ੀਦਾ ਸਲੀਮ ਸੀਮੀ - ਸਰਦਾਰਾਂ 
*ਨਵਾਜ਼ - ਇੱਕ ਸੀ ਤੇ ਇੱਕ ਸੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ 
*ਅਫਜ਼ਲ ਅਹਿਸਨ ਰੰਧਾਵਾ - ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ 
*ਅਹਿਮਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ- ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ
*ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਮਲਿਕ- ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਗੈਪ
*ਜਫ਼ਰ ਲਾਸ਼ਾਰੀ - ਕੰਵਾਰੀ ਮਾਂ
*ਮਕਸੂਦ ਸਾਕਿਬ - ਪਾਨ ਸਿਰੜ ਦੀ 
*ਅਹਿਸਨ ਵਾਘਾ- ਵਿਥਾਂ 
*ਸ਼ਾਹੀਨ ਮਲਿਕ- ਇਲਮੋਂ ਬਸ ਕਰੀ ਓ ਯਾਰ 
*ਸਲੀਮ ਖਾਂ ਗੰਮੀ - ਕੋਟ ਮੱਲ ਸਕੂਲ 
*ਨਿਗਾਰ ਜ਼ੱਰੀ ਸ਼ਾਹਿਦ- ਆਲ੍ਹਣਓ ਡਿੱਗਾ ਬੋਟ 
*ਜ਼ੁਬੇਰ ਰਾਣਾ- ਬੇਲਾ 
*ਸ਼ੋਕਤ ਅਲੀ ਕਮਰ - ਜੰਮਨ ਮਿੱਟੀ 
*ਕੰਵਲ ਮੁਸ਼ਤਾਕ- ਲਮ ਨਸ਼ਰਹ 
*ਬਸ਼ਾਰਤ ਅਲੀ ਸਯਦ- ਜਿਊਂਦੀ ਲਾਸ਼ 
*ਜ਼ਹੀਰ ਕੁੰਜਾਹੀ- ਨਿਥਾਵਾਂ, ਰਾਂਗ ਨੰਬਰ, ਹਾਜ਼ਾ ਮਿਨ ਫ਼ਜ਼ਿਲ ਰੱਬੀ, ਲਾਲ ਰੰਗ,ਠੱਪੇ(ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਅੰਤਰਕਾਲੀ ਧਾਤਾਂ

**ਅੰਤਰਕਾਲੀ ਧਾਤਾਂ** ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਤਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਘਲਣ ਦਰਜਾ ਕਾਫੀ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਾਰੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਰੀ ਭੌਂ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਲੋਹਾ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਕਰੋਮੀਅਮ ਤੇ ਤਾਂਬਾ ਅੰਤਰਕਾਲੀ ਧਾਤਾਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਚੋਣਵਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ

**ਚੋਣਵਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ** ਪੁਸਤਕ ਡਾ. ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਨਸੀਬ ਬਵੇਜਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਦਿਕਾ ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਨਸੀਬ ਬਵੇਜਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਨੌਂ ਲਘੂ ਨਾਟਕ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲੇ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਬਲਾਗ

**ਬਲਾਗ**(**ਬਲਾੱਗ**) ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ(ਸਥਾਨਾਂ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਾਇਰੀ ਵਾਂਗ ਤਰਤੀਬ ਵਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਬਲਾੱਗ (blog) ਵੈੱਬ ਲਾੱਗ (web log) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰੰਭਿਕ ਬਲਾੱਗਰ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਲਾੱਗ (We blog) ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਬਲਾਗ ਸ਼ਬਦ ਰਹਿ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੇ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ-ਕੱਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ(ਅੰਤਰਜਾਲ) ਉੱਤੇ ਵਰਡਪ੍ਰੈਸ, ਜਿਮਡੋ ਅਤੇ ਬਲਾੱਗਰ ਬਲਾੱਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਇਰੀ
ਸਵਰਗ ਮੰਦਿਰ (ਪੇਇਚਿੰਗ)

**ਸਵਰਗ ਮੰਦਿਰ (ਪੇਇਚਿੰਗ)** Temple of Heaven (simplified Chinese: 天坛; traditional Chinese: 天壇; pinyin: Tiāntán; Manchu: Abkai mukdehun) ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿੰਗ ਅਤੇ ਛਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮਰਾਟਾ ਚੰਗੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਗੋਲਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਗ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਵਰਗਾਕਾਰ ਹੈ। ਗੋਲਾਕਾਰ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਵਰਗਾਕਾਰ ਜਮੀਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮੈਕਸਮਿਲੀਅਨ ਰੋਬਸਪਾਏਰੀ

**ਮੈਕਸੀਮਿਲੀਅਨ ਫ਼ਰਾਂਸੂਆ ਮਾਰੀ ਇਸੀਦੋਰ ਦ ਰੌਬਸਪਾਇਰ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: Maximilien François Marie Isidore de Robespierre; 6 ਮਈ 1758-28 ਜੁਲਾਈ 1794) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਖੌਫ਼ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰੌਬਸਪਾਇਰ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਮਈ 1758 ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਰਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਲਾਦ ਸੀ।

11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਿਸ਼ਪ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਲੀਸੇ ਲੂਈ ਲ ਗਰੌਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉੱਥੇ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਕੇ ਵਕੀਲ ਬਣਕੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਇਸਨੂੰ 12 ਸਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ 600 ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੀਵਰ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 
* ਮਾਰਕਸਿਸਟ ਡਾਟ ਓਆਰਜੀ ਉੱਤੇ ਮੈਕਸੀਮਿਲੀਅਨ ਰੌਬਸਪਾਇਰ
* ਮੈਕਸੀਮਿਲੀਅਨ ਰੌਬਸਪਾਇਰ, 1758–1794

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ