ਸਾਰੇਗਾਮਾ

**ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਿਟੇਡ** ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਰਪੀ- ਸੰਜੀਵ ਗੋਇਨਕਾ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ NSE ਅਤੇ BSE 'ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ। ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮ ਯੋਡਲੀ ਫਿਲਮਜ਼ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕਾਰਵਾਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਰੀਟੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ (HMV) ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। 1985 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਰਪੀ-ਸੰਜੀਵ ਗੋਇਨਕਾ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਚਐਮਵੀ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ 2003 ਤੱਕ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਈਐਮਆਈ ਨਾਲ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸਮਝੌਤਾ ਉਸੇ ਸਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਐਮਆਈ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਲ ਵੰਡਿਆ ਤੇ ਵੇਚਿਆ। 

1901 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਕੰਪਨੀ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1931 ਤੋਂ EMI) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।   ਇਸਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ (ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਵਿੱਚ *ਦ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਐਂਡ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਲਿਮਟਿਡ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡ ਖੋਜੀ ਐਮਿਲ ਬਰਲਿਨਰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ, ਫਰੈੱਡ ਗੈਸਬਰਗ, "[ਇਸਦੇ] ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ" ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚੇ। 5 ਜਨਵਰੀ 1902 ਨੂੰ, ਗੌਹਰ ਜਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣ ਗਈ। 1907 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਦਮ ਦਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹੂਲਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ -  

ਕੰਪਨੀ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਯੂਡਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਾਸਿਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੋਡ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਆਡੀਓ ਪਲੇਅਰ ਕਾਰਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਰੇਗਾਮਾ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮੀ ਸੰਗੀਤ, ਗੈਰ-ਫਿਲਮੀ ਸੰਗੀਤ, ਕਾਰਨਾਟਿਕ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਗੌਹਰ ਜਾਨ ਦੁਆਰਾ 1902 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਅਤੇ 1931 ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ‘ਆਲਮ ਆਰਾ’ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਸੀ।

ਕਾਰਨਾਟਿਕ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਪੂਰਕ ਵੀ ਡਾਂਸ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Madhuban mein Radhika Nache .

ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕੋਲ 61 ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ 6000 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੀਵੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਸੰਗੀਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ  
[right|thumb|[ਗੌਹਰ ਜਾਨ, ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ (1902)]]
ਵੱਧਦੇ ਫੋਕਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਹਿੰਦੀ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਕੈਟਾਲਾਗ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਖਪਤ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡੋਮੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਓਵਰ-ਦੀ-ਟਾਪ (OTT) ਸੰਗੀਤ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਐਪਸ (Spotify, Gaana, Wynk, YouTube Music, Hungama, Resso, Apple Music, Tidal, Pandora, Napster, ਆਦਿ), ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪਲੇਟਫਾਰਮ (ਸਟਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਨੈੱਟਵਰਕ,) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਾਇਆਕਾਮ 18, ਇੰਡੀਆ ਟੀਵੀ, ਜ਼ੀ, ਸਨ ਟੀਵੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਆਦਿ), ਓਟੀਟੀ ਵੀਡੀਓ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ (ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ, ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਲੱਸ ਹੌਟਸਟਾਰ, ਜ਼ੀ 5, ਅਲਟ ਬਾਲਾਜੀ, ਸੋਨੀ ਲਿਵ, ਆਦਿ) ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ (ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਯੂਟਿਊਬ) , ਫੇਸਬੁੱਕ, ਜੋਸ਼, ਮੋਜ, ਟ੍ਰਿਲਰ)।

ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਾਰਾਗਾਮਾ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ 2, 102 ਨਾਟ ਆਊਟ, ਏਕ ਲੜਕੀ ਕੋ ਦੇਖਾ ਤੋ ਐਸਾ ਲਗਾ, ਟੋਟਲ ਧਮਾਲ ਅਤੇ ਪੰਗਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਨੇ ਬੇਲ ਬਾਟਮ, ਗੰਗੂਬਾਈ ਕਾਠੀਆਵਾੜ, ਕੁਰੂਪ, ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਣ-ਟਾਈਟਲ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਵਰਗੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਸੰਗੀਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕੋਲ 8000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੈਟਾਲਾਗ ਹੈ।

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ 11,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਗਾਇਕਾ ਐੱਮ.ਐੱਸ. ਸੁੱਬੁਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।

ਤੇਲਗੂ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਦੇ 8000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕ ਹਨ। ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕੋਲ ਸਦਾਬਹਾਰ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਫ਼ਿਲਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ 7000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਲਿਆਲਮ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕੋਲ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਫਿਲਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ 3000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਦੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ 26,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 7900 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ 1500 ਨਜ਼ਰੁਲ ਗੀਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕੋਲ 6000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਫਿਲਮੀ ਮਰਾਠੀ ਟਰੈਕ ਹਨ। ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੈਟਾਲਾਗ ਵਿੱਚ ਭੋਜਪੁਰੀ ਵਿੱਚ 920 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕੋਲ 2900 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਫਿਲਮੀ ਟਰੈਕ ਹਨ। ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕੋਲ ਓਡੀਆ ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਵਿੱਚ 1400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਫਿਲਮੀ ਦੋਵੇਂ ਟਰੈਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਕੋਲ 18,300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਕੈਟਾਲਾਗ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਭਗਤੀ ਟਰੈਕ, ਗੁਰਬਾਣੀ, ਇਸਲਾਮੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਭਗਤੀ ਟਰੈਕ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Official Website