open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਇੰਦਰ ਬੇਗੋ

**ਇੰਦਰ  ਬੇਗੋ**  ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ | ਬੇਗੋ  ਲਾਹੌਰ ਦੇ  ਇੱਕ  ਹਿੰਦੂ ਗੁਜਰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ  ਧੀ ਸੀ | ਬੇਗੋ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ  ਇੰਦਰ ਬਜਾਜ ਦੀ ਹੱਟੀ ਤੇ  ਫੁਲਕਾਰੀ ਕੱਡਣ ਲਈ ਪੱਟ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੇਗੋ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ  ਇੰਦਰ ਉਸ ਉੱਪਰ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਬੇਗੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਜਹੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੰਨੀਂ ਪਏ। ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਕਾਨ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਦਾਮਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਸੀ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਬੋਲ ਪੁਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਏਸ ਜਨੂੰਨੀ ਆਸ਼ਕ ਵਲ ਤੱਕ-ਤੱਕ ਮੁਸਕਰਾਂਦਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਟਿੱਚਰਾਂ ਪਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ⁠"ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਥਾਨ ਪਰਖਦੇ ਹੋ, ਬੇਗੋ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਖੇ ਸਹੀ ਮੈਂ ਇਹਦੇ ਵੇਖਦੇ-ਵੇਖਦੇ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ ਫੂਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ...!" ਨਫ਼ਾਖੋਰ ਬਾਣੀਆਂ ਸੱਚਮੁਚ ਹੀ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਵਿਓਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਸੀ। ⁠ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਪੇਂਡੂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਪਲ਼ੀਆਂ ਅੱਲੜ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਭਲਾ ਕਦੋਂ ਵਾਰ ਖਾਲੀ ਜਾਣ ਦੇਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਝਦ ਬੇਗੋ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਅਖਵਾ ਲਈ:

ਸੁਹਣੇ ਜਹੇ ਮੁਖ ਵਿਚੋਂ ਆਖਿਆ ਮਜਾਜ਼ ਨਾਲ਼

ਫੂਕੇ ਭਾਵੇਂ ਰੱਖੇ ਮੈਂ ਕੀ ਏਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ

ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਕਾਹਲਾ ਅੱਗ ਲਾਵੇ ਹੁਣੇ ਖੜੀਆਂ ਤੋਂ

ਆਖ ਕੇ ਤੇ ਮੈਂ ਕਾਹਨੂੰ ਮੁਖੜਾ ਥਕਾਉਣਾ

ਦੇਖਾਂਗੇ ਤਮਾਸ਼ਾ ਜੇ ਤਾਂ ਅੱਗ ਲਾਊ ਹੱਟੀ ਤਾਈਂ

ਇਹੋ ਜਹੇ ਲੁੱਚੇ ਨੇ ਕੀ ਇਸ਼ਕ ਕਮਾਉਣਾ,

ਕਰਦਾ ਮਖ਼ੌਲ ਘੰਟਾ ਹੋ ਗਿਆ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘਾ

ਚਲੋ ਭੈਣੋ ਚੱਲੋ ਕਾਹਨੂੰ ਮਗਜ਼ ਖਪਾਉਣਾ, ⁠(ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ)

ਬੇਗੋ ਦੇ ਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਤੇ ਹੀ ਇੰਦਰ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੇਗੋ ਵੀ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ-ਕਥਾਵਾਂ
ਇਸ਼ਿਤਾ ਅਰੁਣ

**ਇਸ਼ਿਤਾ ਅਰੁਣ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਲੇਖਕ, ਮਾਡਲ, ਵੀਜੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।  ਉਹ ਸਕੂਪ ( ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ), ਰਾਣਾ ਨਾਇਡੂ (ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ), ਗੁੱਡ ਬੈਡ ਗਰਲ (ਸੋਨੀਲਿਵ) ਅਤੇ ਦ ਮਰਚੈਂਟਸ ਆਫ਼ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਕਰੀਅਰ 
### ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰਾ 
ਇਸ਼ਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸਨੇਗੀਥੀਏ ਨਾਲ ਗੀਤਾ ਦਾਮੋਧਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।  2003 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਕਹਾਂ ਹੋ ਤੁਮ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਪ, ਰਾਣਾ ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਗੁੱਡ ਬੈਡ ਗਰਲ ਵਰਗੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  

ਉਹ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਥੀਏਟਰ ਨਾਟਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਗੂੰਜ, ਮੁੰਬਈ ਟਾਕੀਜ਼ ਅਤੇ ਮਰੀਚਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

### ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ 
2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਅ ਡਾਂਸਿੰਗ ਕਵੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  2010 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਇਮੇਜਿਨ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਦਿਲ ਜੀਤੇਗੀ ਦੇਸੀ ਗਰਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਰਨਰ ਅੱਪ ਵਜੋਂ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।

### ਬਤੌਰ ਲੇਖਕ 
ਉਸ ਨੇ ਗਾ ਰੇ ਮਾ ਪਲੇ  ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਲੇਖਿਕਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਧਾਕੜ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ, ਸੋ ਜਾ ਰੇ ਅਤੇ ਕੋਕ ਸਟੂਡਿਓ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਸਲੀਮ ਅਤੇ ਧਰੁਵ ਘਾਨੇਕਰ ਵਲੋਂ ਗਾਏ ਏ ਰੱਬ, I am Alive by ਆਤਿਫ਼ ਅਸਲਮ ਅਤੇ ਮਹਿਰ ਜੈਨ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਆਈ ਐਮ ਅਲਾਈਵ ਦੇ ਲਿਰਿਕਸ ਲਿਖੇ।

### ਬਤੌਰ ਨਿਰਮਾਤਾ 
ਉਸ ਨੇ ਗਾ ਰੇ ਮਾ ਨਾਟਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਥੀਏਟਰ ਨਾਟਕ 
### ਬਤੌਰ ਮਾਡਲ 
### ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸੰਗਤਪੁਰਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ)

**ਸੰਗਤਪੁਰਾ** ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਡਸਕਾ, ਫਲੇੜਾ, ਹਰਿਆਊ, ਖੋਖਰ, ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਗਿਦੜਿਆਣੀ ਇਸਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗਾਗਾ

**ਗਾਗਾ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।  

ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਹਿਰੇਗਾਗੇ ਤੋਂ 1 ਅਤੇ ਸੁਨਾਮ ਤੋ ਕਰੀਬ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਮਾਧਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। 

## ਸਰਵਜਨਿਕ ਸਥਾਨ 
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਚਾਇਤੀ ਘਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਟੜਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੋਹਣਾ ਜ਼ੈਨੀ

**ਸੋਹਣਾ ਜ਼ੈਨੀ** ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਛੂਹੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਹਸ਼ ਅਲੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਜਲਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਪਿਆਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ  ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੜਾ ਅਮੀਰ ਸੀ ਪਰ ਉਹਦੇ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਉਸ ਨੇ ਬੜੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁਖਾਂ ਵੀ ਸੁਖੀਆਂ।ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਦੁਆ ਕਬੂਲ ਹੋ ਗਈ।ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੋਹਣਾ ਜ਼ੈਨੀ ਸਭ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਜਦੋਂ ਸੋਹਣਾ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦਾ ਖੇਡਦਾ ਖੂਹ ਤੇ ਜਾ ਪੁੱਜਾ।ਇਕ ਦਿਨ ਸੋਹਣਾ ਹੀਆ ਕਰਕੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਿਆ। ਉਸ ਮਿੰਨਤਾਂ ਤਰਲੈ ਕਰਕੇ ਸਮਰਨਾਥ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੋਤੇ ਚਾਰਨ 'ਤੇ ਰੱਖ ਲਵੇ। ਸਮਰਨਾਥ ਬੜੇ ਨਰਮ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲ਼ਾ ਪੁਰਸ਼ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਉਹਦੇ ਮੁਰਝਾਏ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਤਰਸ ਆ ਗਿਆ। ਸੋਹਣੇ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਦੇ ਖੋਤੇ ਚਾਰਨ 'ਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਜਿਸਦਾ ਪਿਆਰ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਨੰਬਰਦਾਰ ਸਮਰਨਾਥ ਦਿ ਧੀ ਜੈਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਓਹਨਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰਲੇ ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਦੰਗ ਮਰਵਾਏ ਗਏ ਪਰ ਜੈਨੀ ਉਸਨੁ ਬਚਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਜੈਨੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ|

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ-ਕਥਾਵਾਂ
ਲਹਿਲ,ਪਟਿਆਲਾ

**ਲਹਿਲ**, ਹੁਣ ਪਟਿਆਲਾ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ (ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ) ਦੀ ਫੇਰੀ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਪਿੰਡ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਲੇਹਲ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਮਾਘ ਸੁਦੀ 5, ਸੰਮਤ 1728 ਬਿਕਰਮੀ 24 ਜਨਵਰੀ 1672 ਜਦੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਟਿਆਲਾ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕੀਮਾ ਮਲਕੀ

**ਕੀਮਾ ਮਲਕੀ** ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਵੀਛਰਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਛੰਦਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਹੈ ।

## ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀ 
ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਾ ਮਲਕੀ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨ ਤੇ ਚੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਲੋਕ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਛੰਦ-ਬੱਧ ਕਰ ਗਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਇਸ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਮਲਕੀ, ਸਿੰਧ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਮੁਗਲਾਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਨੰਬਰਦਾਰ ਮੁਬਾਰਕ ਅਲੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ।ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ ਬਾਦਸਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇਦਾਰ ਸੀ।

ਮਲਕੀ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਸਨ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਫਿਕਰਮੰਦ ਸੀ, ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਂਦੀ ਇਕ ਦਿਨ ਮੁਬਾਰਕ ਅਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਭਰਾ ਦਰੀਆ ਨੂੰ ਘਰ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਦਰੀਆ ਲਾਲਚੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਨੁੱਖੀ ਭਤੀਜੀ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਵਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅਕਬਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਜਦੋ ਇਹ ਤਜਵੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ ਤਾਂ ਮੁਬਾਰਕ ਅਲੀ ਨਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਕ ਬੁੱਢੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵਿਹਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।ਉਧਰ ਮਲਕੀ ਦੀ ਮਾਂ ਜੁਮਾਲੋ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਲਾਲੋ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪੁੱਤਰ ਕੀਮੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਜੋੜ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲੈਂ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੋਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਕੀਮੇ ਮਲਕੀ ਦੇ ਇਸ ਰਿਸਤੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਏ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕੀਮਾ ਮੁਕਲਾਵਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੁਗਲਾਣੇ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਪਰ ਮਲਕੀ ਦੇ ਚਾਚੇ ਦਰੀਆ ਨੇ ਫੌਜ ਦੇ ਕੁਝ ਬੰਦੇ ਲੈ ਕੇ ਕੀਮੇ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਅਤੇ ਮੁਬਾਰਕ ਅਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕੀਮੇ ਨੂੰ ਕੈਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਲੈ ਗਏ ।

ਮਲਕੀ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦਾ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਧਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਇਕ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ । ਰੱਬ ਦੀ ਮਿਹਰ ਇਸ ਟੋਲੇ ਨੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਜਮਨਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਅਲਖ ਜਗਾਈ, ਰਾਣੀ ਜਮਨਾ ਜੋ ਅਕਬਰ ਦੀ ਧੀ ਰਾਣੀ ਜਮਨਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪਤਾ ਲਗੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰਸ ਆਇਆ। ਦਰੀਏ ਦੀ ਇਸ ਕਰਤੂਤ ਤੇ ਜਮਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ। ਜਮਨਾ ਆਪਣੀ ਬੁੱਢੀ ਮਾਂ ਲਈ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਕਬਰ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪਤਾ ਸੀ ।ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਦਰੀਆ ਨੇ ਕੈਦੀ ਕੀਤੇ ਕੀਮੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਅਕਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਮਜਬੂਰਨ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਮਲਕੀ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੀ ਧੀ ਜਮਨਾ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਮਾਂ ਰਾਣੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰੀਤ ਰੂਹਾਂ ਕੀਮਾ ਅਤੇ ਮਲਕੀ ਪਿੰਡ ਗੜ੍ਹ ਮੁਗਲਾਣੇ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ ਜਿੱਥੇ ਸਗਨਾਂ ਦੇ ਕਰ ਵਿਹਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਸਨ ।    

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ-ਕਥਾਵਾਂ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

**ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ**  ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Faridkot Railway Station;** ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ: **FDK** ) ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ  ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ  ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ  ਸਟੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ  ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 204 ਮੀਟਰ (669 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ FDK ਕੋਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ, 5 ਫੁੱਟ 6 ਇੰਚ (1,676 ਮਿ.ਮੀ.) ਬਰਾਡ ਗੇਜ ਬਠਿੰਡਾ-ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਬਿਜਲੀਕਰਨ 
ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ ਦਾ ਬਿਜਲੀਕਰਨ, 87 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਬਠਿੰਡਾ-ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ, 2018 ਵਿੱਚ 223.93 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਜਲਦ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

## ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ 
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ  ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਟਰ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ
ਕਾਕਾ ਪਰਤਾਪੀ

**ਕਾਕਾ ਪਰਤਾਪੀ** ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਗਾਥਾ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲੋਪੋਂ ਵਿਖੇ ਵਾਪਰੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ, ਛੱਜੂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੋਕਲ ਚੰਦ ਆਦਿ ਕਿੱਸਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰਤਾਪੀ ਗੋਪਾਲੇ ਸੁਨਿਆਰ ਦੀ ਰੂਪਮਤੀ ਧੀ ਸੀ। 

## ਕਹਾਣੀ 
ਲੋਪੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਪਰੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਰਤਾਪੀ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਮੁਟਿਆਰ ਸੀ, ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਢੱਕੀ ਵਿੱਚ ਤੀਆਂ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਲੋਪੋਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਰੁਪਾਲੋਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਛੈਲ-ਛਬੀਲਾ ਗੱਭਰੂ, ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਕਾ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਨੀ ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਅਸਵਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦਾ ਖੇਡਦਾ ਢੱਕੀ ਵੱਲ ਆ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮੱਤੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਹ ਜਾ ਡੱਕਿਆ। ਹਾਸਿਆਂ ਤੇ ਮਖੌਲਾਂ ਦੀ ਛਹਿਬਰ ਲੱਗ ਗਈ। ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੇ ਕਾਕੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰਾ ਘੱਤ ਲਿਆ। ਸੁਨਿਆਰੀ ਪਰਤਾਪੀ ਦੇ ਹੁਸਨ ਨੇ ਕਾਕੇ ਨੂੰ ਚੁੰਧਿਆ ਦਿੱਤਾ। ਦਲੇਲ ਗੁੱਜਰ ਦੀ ਭੋਲੀ ਗੁਜਰੀ ਕਾਕੇ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਪਾਸੋਂ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਖਹਿੜਾ ਛੁਡਾਇਆ। ਕਾਕੇ ਨੇ ਪਰਤਾਪੀ ਬਾਰੇ ਭੋਲੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਲਈ। ਹਰ ਮੁਟਿਆਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀਰ ਸਮਝਦੀ ਕਾਕੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਕੌਣ ਜਾਣੇ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਜਵਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਸੁਲਘਦੀ ਪਈ ਸੀ:

(ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੰਝ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।)

*ਕੋਈ ਆਖੇ ਨੱਢੀ, ਨੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਸੀ*

*ਕੋਈ ਆਖੇ ਭੈਣੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਮਟਕਾ ਗਿਆ*

*ਕੋਈ ਆਖੇ ਮੈਨੂੰ ਨੀ ਬੁਲਾਵੇ ਨਾਲ਼ ਸੈਨਤਾਂ ਦੇ*

*ਵੱਟੀ ਜਾਂ ਘੂਰੀ ਤਾਂ ਤੜੱਕ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਗਿਆ।*

*ਕੋਈ ਆਖੇ ਟੇਢੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਝਾਕਦਾ ਸੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲ*

*ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਝਾਕੀ ਜਦੋਂ ਅੱਖ ਨੀ ਚੁਰਾ ਗਿਆ।*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ-ਕਥਾਵਾਂ
ਸਿਫ਼ਤ ਕੌਰ ਸਮਰਾ

**ਸਿਫ਼ਤ  ਕੌਰ ਸਮਰਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sift Kaur Samra;** ਜਨਮ 9 ਸਤੰਬਰ 2001) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ ਥ੍ਰੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 2022 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ ਥ੍ਰੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਦੌਰਾਨ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 2022 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ ਥ੍ਰੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਟੀਮ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸਿਫ਼ਤ  ਨੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਜੀ.ਜੀ.ਐਸ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਕੋਰਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ GNDU ਤੋਂ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸੇਖੋਂ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਟਗਨ ਸ਼ੂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ੈੱਲਿੰਗ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
2023: ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਸਿਫਟ ਨੇ 2.6 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸਿਓਨਾਈਡ ਮੈਕਿੰਟੋਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਸਮਰਾ ਨੇ ਕੁੱਲ 469.6 ਅੰਕ, ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਵਿੱਚ 154.6, ਪ੍ਰੋਨ ਵਿੱਚ 157.9 ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਐਲੀਮੀਨੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 157.1 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਕਿਓਨਗਿਊ ਝਾਂਗ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਉਸਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। 2022 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਸਨੇ 50m ਰਾਈਫਲ 3P ਵਿੱਚ ISSF ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ISSF ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼
ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ

**ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Sumer Singh;** 1847-1903) ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਬ੍ਰਜ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਭੱਲਾ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਵੰਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ *ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ*, ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਸਿਰਲੇਖ 
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ *ਮਹੰਤ* (ਹੁਣ ਜਥੇਦਾਰ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ) ਵੀ ਰਹੇ। ਉਹ 1882 ਤੋਂ 1903 ਤੱਕ ਤਖ਼ਤ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਹੰਤ ਰਹੇ ਉਸਨੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਟੀਕਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਟੀਕਾ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਕੰਮ 
ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਖ਼ਾਲਸਾ ਸ਼ਤਕ, ਗੁਰਪਦ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਚਾਸਿਕਾ, ਗੁਰਕੀਰਤ ਕਵਿਤਾਵਲੀ, ਗੁਰਚਰਿਤ ਦਰਪਣ, ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭਾਕਰ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਪੁਰਾਣ, ਮੱਕੇ ਮਦੀਨੇ ਦੀ ਗੋਸ਼ਟ, ਸੁਮੇਰ ਭੂਸ਼ਣ।

ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਵੀ, ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗੁਰਪਦ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (1881) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2000 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਡਾ. ਅੱਛਰ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵੈਲੇਰੀ ਰਿਟਰ (2010) ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿ:

''"ਸੁਮੇਰਸਿੰਘ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਵਧੇਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਇਤ ਅਤੇ ਰੀਤੀ -ਅਧਾਰਿਤ ਬਿਹਾਰੀ ਸਤਸਾਈ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੁੰਡਲੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਾਵਿਕ ਅਲੰਕਾਰ (ਆਲਮਕਾਰ) ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।, ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਦੋਹੇ (ਦੋਹੇ), ਅਤੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ' ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ। ਸ਼ਿਵਾਨੰਦਨ ਸਹਾਏ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਅਵਧੀ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਭਗਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਸ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿਚ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ।"*

: alt=Baba Sumer Singh Bhalla in Benares|thumb| ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਭੱਲਾ

## ਸਮਾਜਿਕ ਯੋਗਦਾਨ 
ਰਿਟਰ (2010) ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਿਤ ਬਾਹਰੀ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ,

: *"ਧਾਰਮਿਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਪਾਰਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸੁਮੇਰਸਿੰਘ ਨੇ ਜੋ ਵਿਆਪਕ ਨੈਟਵਰਕ ਚਲਾਇਆ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਮਹੰਤ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ, ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਤਰਲਤਾ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਪਾਰੀ ਵਰਗ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਾਹਿਬਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਾਇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ।"''

ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਪਟਨਾ-ਕਵੀ-ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਕਵੀ, ਅਯੋਧਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਿਖਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ 'ਸੁਮੇਰ ਹਰੀ' ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੋਂ ਉਪਨਾਮ, ਨਾਮ-ਦੇ-ਪਲੂਮ, ਹਰਿਆਉਧ ਲਿਆ।

ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਤੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸਮਝਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ ਉਪਾਧਿਆਏ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:

"*...ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ (ਸੁਮਰਸਿੰਘ) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਸਨ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।*"

ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਪਰ ਲਾਹੌਰ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

alt=Baba Sumer Singh Bhalla in Benares|thumb| ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਭੱਲਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1903
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1847
ਹੈਰੀਟੇਜ ਜੇਲ੍ਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

**ਹੈਰੀਟੇਜ ਜੇਲ੍ਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ** ਨੂੰ **ਜੇਲ੍ਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ **ਸੰਗਰੇਡੀ ਜ਼ਿਲਾ ਜੇਲ੍ਹ** 220 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਸੰਗਰੇਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜੇਲ੍ਹ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ 500 ਰੁਪਏ ($A9.90) ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਕੈਦੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜੂਨ 2016 ਵਿੱਚ, ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ  ਜੇਲ੍ਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਐਸਪੀ ਐਮ. ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਨੇ "ਫੀਲ ਦ ਜੇਲ੍ਹ" ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਆਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ 24 ਘੰਟੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪੀਡਬਲਯੂਡੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਜੇਲ੍ਹ੍ਹ 1796 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਲਾਰ ਜੰਗ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਕੇ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਗਬਾਨੀ, ਗਾਰਡਾਂ ਵੱਲੋਂ  ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਵਰਦੀ ਪਹਿਨਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜਲਦੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Telangana State Prison Department 
* Telangana State Tourism 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਮਮੀਰਾ

**ਮਮੀਰਾ** ਇਹ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੁਰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਪੇਰਿਆਂ ਦੁਵਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਪੇਰਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਸੱਪ ਦਵਾਰਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਆਪਣੀ ਬਿਰਮੀ ਵਿਚ ਛਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਨ ਸਪੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬਿਰਮੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਸੁਰਮਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਕਾਫੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਬੀਪੀ ਸਾਂਝਾ

**ਏਬੀਪੀ ਸਾਂਝਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਹੈ। ਇਹ 2014 ਵਿੱਚ ਏਬੀਪੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਨਿਊਜ਼ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੰਪਨੀ, ਮੀਡੀਆ ਕੰਟੈਂਟ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (MCCS) ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਬੀਪੀ ਸਮੂਹ
ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ (ਅਦਾਕਾਰਾ)

**ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ** ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਮੁਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਫਟਕੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ 40 ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਫਟਕੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ *ਆਦਿਪਾਪਮ* (1988) ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਫਟਕੋਰ ਨਗਨਤਾ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਲਿਆਲਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਨੇ ਤਾਮਿਲ, ਕੰਨੜ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 80 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨ 
ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਫਟਕੋਰ ਫ਼ਿਲਮ *ਜੰਗਲ ਬੁਆਏ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪੀ. ਚੰਦਰਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ *ਅਦੀਪਪਮ* (ਅਸਲ ਪਾਪ) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ 'ਤੇ ਬਣੀ ਇਸ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਫਟਕੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਵੀ ਨਗਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।  ਨਗਨਤਾ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਫਟਕੋਰ ਫਿਲਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ₹7.5 ਲੱਖ ਦੇ ਬਜਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ₹2.5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ।  ਆਦਿਪਾਪਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੀ-ਗਰੇਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੌਫਟ ਪੋਰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਆਈਆਂ।  ਪੀ. ਚੰਦਰਕੁਮਾਰ ਨੇ ਫਿਰ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ *ਕਲਪਨਾ ਹਾਊਸ*, *ਰਤੀਭਵਮ* ਵਰਗੀਆਂ ਛੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀਆਂ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਬੀਰਾਜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਨੀਥਾ ਅਸ਼ੋਕ

**ਨੀਥਾ ਅਸ਼ੋਕ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਤੁਲੂ ਫ਼ਿਲਮ *ਜਬਰਦਸਥ ਸ਼ੰਕਰਾ* (2019) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਨੀਥਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੰਨੜ *ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਕਰਾਂਤ ਰੋਨਾ* (2022) ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਨੀਥਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਉਡੁਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਟਾ ਪਿੰਡ ਨਾਮਕ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੋਟਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੰਡਾਪੁਰਾ ਕਸਬੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਿੱਲੀ, ਮੈਂਗਲੁਰੂ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਸ਼ੋਕ ਹੇਰਲੇ, ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਗੀਤਾ ਅਸ਼ੋਕ ਹੇਰਲੇ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਕੇ. ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਕਾਰੰਤ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਨੀਥਾ ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕੰਨੜ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਯਸ਼ੋਧੇ*, *ਨਾ ਨੀਨਾ ਬਿਦਾਲਾਰੇ*, ਅਤੇ *ਨੀਲਾਂਬਰੀ* ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਸੀਰੀਅਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੁਲੂ ਫ਼ਿਲਮ *ਜਬਰਦਸਥ ਸ਼ੰਕਰਾ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਰਜੁਨ ਕਪਿਕਾਡ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਦੇਵਦਾਸ ਕਪਿਕਾਡ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਲਰਸ ਕੰਨੜ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸੁਦੀਪ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ *ਵਿਕਰਾਂਤ ਰੋਨਾ* (2022) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਡਗਸਾਈ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ **ਡਗਸਾਈ ਜੇਲ੍ਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ** ਜਾਂ ਡਗਸਾਈ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ 1847 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, 54 ਛੋਟੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸਥਾਨਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਚਿਣਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ। ਅੰਡੇਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਲੂਲਰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਸੀ। ਇਹ  ਸਥਿਤ ਹੈ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ,  ਸੋਲਨ ਤੋਂ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੰਗ ਵੱਲੋਂ  ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ 54 ਅਧਿਕਤਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੈੱਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 16 ਸੈੱਲ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸੈੱਲ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹਵਾਦਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਸੈੱਲ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਬੋਰਡਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਡਗਸਾਈ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫੌਜੀ ਜੇਲ੍ਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਬਦਮਾਸ਼ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਦੋ ਦਿਨ ਕੈਦੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਇਰਿਸ਼ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਬਿਤਾਏ। ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਾਤਲ ਨੱਥੂਰਾਮ ਗੋਡਸੇ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਆਖਰੀ ਕੈਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 50 ਕੈਦੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਸੌਲੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਕਮਾਂਡਰ, ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਅਨੰਤ ਨਰਾਇਣਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਡਗਸਾਈ ਹਿੱਲਜ਼ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਆਨੰਦ ਸੇਠੀ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿੰਟੇਜ ਅਤੇ ਆਰਕਾਈਵਲ ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

## ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ 
ਦਗਸਾਈ ਜੇਲ੍ਹ 1849 ਵਿੱਚ 72,873 ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 54 ਅਧਿਕਤਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੈੱਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲੋਰ ਏਰੀਆ 8'x12' ਅਤੇ 20 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਛੱਤ ਹੈ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ 1847 ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖਰਚੇ ਦੇ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Dagshai_Old_Jail_Gate.jpg
ਤਸਵੀਰ:Dagshai_Jail_Museum_Corridor_view.jpg
ਤਸਵੀਰ:Darkest_Room_of_Dagshai_Jail_Museum.jpg
ਤਸਵੀਰ:Corridor_View_-_backside_of_Dagshai_Jail.jpg
ਤਸਵੀਰ:Garden_view_of_Dagshai_Jail_Museum.jpg
ਤਸਵੀਰ:Old_Roman_catholic_European_Cementary_(1845)_Dagshai.jpg
ਤਸਵੀਰ:Board_outside_-_Dagshai_Jail_Museum.jpg

## ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ, ਨੇੜਲੇ ਸਥਾਨ 
alt=Old Roman catholic European Cemetery Gate (1845) Dagshai|thumb| ਪੁਰਾਣਾ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਬਰਸਤਾਨ ਗੇਟ (1845) ਦਾਗਸ਼ਾਈ

* ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ।
* ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵੀਆਈਪੀ ਸੈੱਲ ਹੈ।
* ਸੈੱਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਬਾਹਰ, ਕੋਈ ਵੀ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 1865 ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਠੋਸ ਬੰਦੂਕ-ਧਾਤੂ ਫਾਇਰ ਹਾਈਡ੍ਰੈਂਟ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।alt=Fire hydrant (1865) Dagshai Jail Museum|thumb| ਫਾਇਰ ਹਾਈਡ੍ਰੈਂਟ (1865) ਡਗਸਾਈ ਜੇਲ੍ਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
* ਆਨੰਦ ਸੇਠੀ, ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦਾਗਸ਼ਾਈ ਦੇ ਵਸਨੀਕ, ਜਿਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੇਠੀ ਛਾਉਣੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (1941-42) ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸਨ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਣਾਓ।
* ਦਗਸਾਈ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਥਾਪਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨੇਪਾਲੀ ਗੋਰਖਿਆਂ ਵੱਲੋਂ  ਬਣਾਏ ਗਏ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1805 ਤੋਂ 1816 ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਨਾਸਰ ਦਾ ਕਿਲਾ ਦਗਸਾਈ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਆਹ ਐਕਟ, 1969

**ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਆਹ ਐਕਟ, 1969** ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਇੱਕ ਐਕਟ ਹੈ ਜੋ 31 ਅਗਸਤ 1969 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਹ ਐਕਟ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੰਪੰਨ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਉਦੇਸ਼ 
ਇਸ ਐਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। 

## ਨਿਆਇਕ ਸਮੀਖਿਆ 
### ਸੁਪ੍ਰੀਓ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤੀ ਸੰਘ 
ਯਾਚਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋ ਬਾਲਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 14, 15, 19 ਅਤੇ 21 ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਆਹ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਆਹ ਐਕਟ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ) ਨੋਟਿਸ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।  

ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਵੈਭਵ ਜੈਨ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਵਿਜੇ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਚਿਕਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।   6 ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ *ਸੁਪ੍ਰੀਓ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (2023)* ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। * * ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਵਾਹ ਐਕਟ 1954 ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਆਹ ਐਕਟ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।  

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ

**ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ *ਉਡਾਰੀਆ, ਬੇਕਾਬੂ* ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ *ਬਿੱਗ ਬੌਸ 17* ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ 
## ਮੀਡੀਆ ਚਿੱਤਰ 
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੋ ਵਾਰ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਕੁਏਅਰ ਬਿਲਬੋਰਡ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਹਨ, ਇੱਕ ਵਾਰ *ਉਡਾਰੀਆ, ਬੇਕਾਬੂ* ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ *ਬਿੱਗ ਬੌਸ 17* ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗੇਮਪਲੇ ਲਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਈਸ਼ਾ ਮਾਲਵੀਆ ਨਾਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 17 ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕਅੱਪ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਯਾਚਿਕਾ

**ਸਮੀਖਿਆ ਅਰਜ਼ੀ/ਯਾਚਿਕਾ** ਖ਼ਾਰਜ ਜਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਮੌਕਾ ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਅਰਜ਼ੀ/ਯਾਚਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ *ਰੂਪਾ ਅਸ਼ੋਕ ਹੁੱਰਾ ਬਨਾਮ ਅਸ਼ੋਕ ਹੁੱਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ (2002) ਦੇ* ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮੀਖਿਆ ਯਾਚਿਕਾ ਖ਼ਾਰਜ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਸੇ ਰਾਹਤ ਜਾਂ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।  ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਫੈਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪੁਨਰਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਉਸ ਮੰਤਵ ਲਈ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇੱਕ ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ (ਕਿਊਰੇਟਿਵ) ਅਰਜ਼ੀ  ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯਾਚਿਕਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਯਾਚਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਆਧਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੀਖਿਆ ਯਾਚਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਵਕਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਯਾਚਿਕਾ ਫ਼ਿਰ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਰਿਸ਼ਟ ਨਿਆਇਆਧੀਸ਼ਾਂ/ਜੱਜਾਂ ਅਤੇ, ਜੇਕਰ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੱਜ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਯਾਚਿਕਾ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮੀਖਿਆ ਅਰਜ਼ੀ  ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਕਿਊਰੇਟਿਵ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 137 ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਮੀਖਿਆ ਅਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮੀਖਿਆ ਅਰਜ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਹੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਮੂਲ ਅਨੁਛੇਦ 137 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ ਯਾਚਿਕਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਲੋੜਾਂ 
ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ:

# ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਆਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾ ਜੱਜ ਅਤੇ ਜੱਜ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
# ਯਾਚਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਆਧਾਰ ਸਮੀਖਿਆ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
# ਅਰੋਗਿਆਕਾਰੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਰੋਕਤ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਿਸ਼ਟ ਵਕੀਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
# ਯਾਚਿਕਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਰਿਸ਼ਟ ਜੱਜਾਂ ਅਤੇ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਬੈਂਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਬੈਂਚ ਦੇ ਜੱਜ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਯਾਚਿਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
# ਜੇਕਰ ਉਪਰੋਕਤ ਬੈਂਚ ਦੇ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਜੱਜ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਟੀਸ਼ਨ ਉਸੇ ਬੈਂਚ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
# ਜੇਕਰ ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਉਸ 'ਤੇ "ਅਨੁਕਰਣੀ ਜੁਰਮਾਨਾ" ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਮੀਖਿਆ ਯਾਚਿਕਾ

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੱਫੀ ਦਿਵਸ

**ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੱਫੀ ਦਿਨ** ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਹੈ ਜੋ ਜੱਫੀ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਿਨ ਜ਼ੈਬੋਰਨੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ 29 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 29 ਜਨਵਰੀ, 1986 ਨੂੰ ਕਲੀਓ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਛੁੱਟੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੱਫੀ ਦਿਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜ਼ੈਬੋਰਨੀ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੈ" ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਗਿੰਗ ਦਿਵਸ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ,

## ਹਵਾਲੇ
ਸੈਫ ਅਲ ਹਸ਼ਨ

**ਸੈਫ ਅਲ ਹਸ਼ਨ** ਇੱਕ ਕੁਵੈਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਕਾਦਸੀਆ ਨਾਲ ਏਐਫਸੀ ਕੱਪ 2014 ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਨਵੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨਾਸਿਰ ਅਲ-ਸ਼ਮਰਾਨੀ ਅਤੇ ਅਲੀ ਅਦਨਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਵੋਤਮ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖਿਡਾਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
### ਕਲੱਬ 
; ਅਲ-ਕਾਦੀਸਾ
* ਕੁਵੈਤੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (2): 2011–12, 2013–14
* ਕੁਵੈਤ ਅਮੀਰ ਕੱਪ (3): 2011–12, 2012–13, 2014–15
* ਕੁਵੈਤ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੱਪ (3): 2012–13, 2013–14, 2017–18
* ਕੁਵੈਤ ਸੁਪਰ ਕੱਪ (4): 2013, 2014, 2018, 2019
* ਏਐਫਸੀ ਕੱਪ (1): 2014

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੁੰਮਣ ਦਿਵਸ

**ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੁੰਮਣ ਦਿਵਸ** ਜਾਂ **ਵਿਸ਼ਵ ਚੁੰਮਣ ਦਿਵਸ** ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ 6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਾਰੀਖ, 14 ਫਰਵਰੀ, ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੁੰਮਣ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਛੁੱਟੀ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ ਹੈ। 6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਈਸਟਰਨ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੁੰਮਣ ਦਿਵਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਚੁੰਮਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਧਾਰਨ ਅਨੰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੁੰਮਣ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਰਸਮੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ.  

## ਹਵਾਲੇ
ਅੰਸ਼ੂ ਅੰਬਾਨੀ

**ਅੰਸ਼ੂ ਅੰਬਾਨੀ** ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 2002 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅੰਸ਼ੂ ਲੰਡਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਤੋਂ ਹੈ।

ਅੰਸ਼ੂ ਨੇ *ਰਾਘਵੇਂਦਰ* ਫ਼ਿਲਮਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਚਿਨ, ਜੋ ਕਿ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਵੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ 'ਇੰਨਸੀਪਰੇਸ਼ਨ ਕਾਊਚਰ' ਨਾਮਕ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਲੇਬਲ ਹੈ। ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਨਮਾਧੁਡੂ ਦੇ ਹਿੱਟ ਗੀਤ *ਗੁੰਡੇਲੋ ਇਮੁੰਡੋ* ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰਾ *ਜੈ* ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿਵਸ

thumb| ਗੁਲਾਬ
**ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿਵਸ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 8 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੀ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਜਾਂ ਲੜਕੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਪੋਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਹਫਤਾ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਹਫਤਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ 7 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਦਿਵਸ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
thumb|222x222px| ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ "ਜੋੜਾ" ਸਲੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੱਫੀ ਦਿਵਸ
* ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਡੇ

## ਹਵਾਲੇ
ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ

thumb|ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਜਾ ਰਸਲੂ ਦਾ ਚਿਤਰਣ
**ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ** ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ "***ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਸਾਹਸ"*** ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਜਾ ਸਲਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਭਗਤ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
;ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੰਸਕਰਣ:

* 
* 
* Steel, F. Annie Webster; Kipling, J. Lockwood. *Tales of the Punjab told by the people*. London: Macmillan, 1894. pp. 234-266.
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਲਕੋਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਦੀ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ

**ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਜਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਾਈਆਂ** ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਨੇ 1807 ਤੋਂ 1837 ਤੱਕ ਲੜਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਦੁਰਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਜਮਰੌਦ ਤੋਂ ਤਿੱਬਤ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 1837 ਵਿਚ ਖੈਬਰ ਦੱਰੇ 'ਤੇ ਜਮਰੌਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ
ਮਮਿਤਾ ਬੈਜੂ

**ਮਮਿਤਾ ਬੈਜੂ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ *ਸਰਵੋਪਰੀ ਪਾਲਕਰਨ* ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ *ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਜਾਵਾ* (2021) ਵਿੱਚ ਅਲਫੋਂਸਾ, *ਖੋ-ਖੋ* (2021) ਵਿੱਚ ਅੰਜੂ, *ਸੁਪਰ ਸ਼ਰਨਿਆ* (2022) ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਅਤੇ *ਪ੍ਰਣਯਾ ਵਿਲਾਸਮ* (2023) ਵਿੱਚ ਗੋਪਿਕਾ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਅ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਮਮਿਤਾ ਬੈਜੂ ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੋਟਾਯਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਿਡੰਗੂਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਡਾ. ਬੈਜੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਬੈਜੂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਿਧੁਨ ਬੈਜੂ ਹੈ।

ਮਮਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੈਰੀ ਮਾਉਂਟ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਕਟਾਚੀਰਾ ਅਤੇ ਐਨਐਸਐਸ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਕਿਡੰਗੂਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਚੀ ਦੇ ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਐਸਸੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
* *ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹੋਰ ਨੋਟ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।*

## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Mamitha Baiju at MSI 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਾਰਮਿਲਾ

**ਚਾਰਮਿਲਾ** (ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1974) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 38 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਚਾਰਮਿਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰ ਮਨੋਹਰਨ, ਜੋ ਐਸਬੀਆਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ, ਹੇਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੋਲੀ ਏਂਜਲਸ ਕਾਨਵੈਂਟ ਅਤੇ ਏਥੀਰਾਜ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਐਂਜਲੀਨਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸੱਤਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਨੋਕੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮ ਕਰੀਅਰ 
ਚਾਰਮਿਲਾ ਨੇ ਸਿਲਵਰ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ *ਓਇਲੱਟਮ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ *ਕਿਜ਼ਕਕੇ ਵਰੁਮ ਪੱਟੂ* ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਨੁਭਵੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਐਸ.ਐਸ.ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਦੁਆਰਾ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਸਿਬੀ ਮਲਾਇਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਧਨਮ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 

ਉਸ ਨੇ ਵਿਜੇ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ *ਜਿਲੂਨੂ ਓਰੂ ਸੰਧੀਪੂ ਦੀ* ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਚੈਨਲ 'ਤੇ *ਜੋੜੀ ਨੰਬਰ ਇੱਕ* ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਅੰਸ਼ਕ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ 
* *ਲਾਲ ਚਟਾਈ*
* *ਮੁਨ ਜੇਨਮ*
* *ਜੇਬੀ ਜੰਕਸ਼ਨ*
* *ਕਾਮੇਡੀ ਫੈਸਟੀਵਲ*
* *ਕਾਮੇਡੀ ਸੁਪਰ ਨਾਈਟ*
* *ਮੇਰੇ ਮਨਪਸੰਦ*
* *ਸਟਾਰ ਕਿਚਨ*
* *ਇਨਾਲਥੇ ਥਰਮ*
* *ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਰਸੋਈ*
* *ਰਾਣੀ ਮਹਾਰਾਣੀ*
* *ਮਨਮ ਤਿਰੰਬੁਥੇ*
* *ਆਨੰ ਆਨੰ ਮੂਨੰ ॥*
* *ACV - ਸ਼ੋਕੇਸ*
* *ਮਨੋਰੰਜਨ ਖ਼ਬਰਾਂ*
* *ਵੀਨਾ ਨਾਲ ਆਈਸਬ੍ਰੇਕ*
* *ਕਾਮੇਡੀ ਸਿਤਾਰੇ*
* *ਏਸ਼ੀਆਨੈੱਟ ਨਿਊਜ਼*
* *ਬਦਾਯੀ ਬੰਗਲਾਵੁ*
* *ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਸਮਾਂ*
* *ਨਿਸ਼੍ਕਲੰਗਥਾਯੁਦੇ ਚਰ੍ਮਿਲਾ*
* *ਗੱਲਬਾਤ ਖੋਲ੍ਹੋ*
* *ਸਟਾਰ ਚੈਟ*
* *ਜਿਲਨੁ ਓਰੁ ਸੰਧਿਪੁ ॥*
* *ਜੋੜੀ ਨੰਬਰ ਇਕ*

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ 
## ਐਲਬਮਾਂ 
* *ਫਾਤਿਮਾ ਬੀਵੀ* - ਮਲਿਆਲਮ
* *ਉਇਰ ਨਲ ਵਾਰੇ* - ਮਲਿਆਲਮ

## ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ 
* *ਏ ਜੇ ਜਵੈਲਰੀ* - ਮਲਿਆਲਮ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Charmila at MSI
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਿਰਮੰਡ

**ਨਿਰਮੰਡ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਿਰਮੰਡ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਨਿਰਮੰਡ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਘੱਟ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸੇਰਾਜ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਤਲੁਜ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰ ਤੋਂ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨਿਰਮਲ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 6ਵੀਂ ਅਤੇ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨਿਰਮਦ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਕਾਸ਼ੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੰਦਰਾਂ 
ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਅੰਬਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੂਲ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਇਕ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਦੀ ਛੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੰਦਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਕਸ਼ੀਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ ਜਾਂ ਡੇਕਾਨੀ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਲਿੰਗਮ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਾਮ ਪਿਆ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਆਪਣੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੀ ਉੱਕਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣ ਹਨ। ਨਿਰਮੰਦ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਸਥਾਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਹਾੜੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਗੈਬਲਡ ਸਲੇਟ ਦੀ ਛੱਤ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਹਰੀ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਲੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਵਿਹੜੇ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਇੱਕ ਦੋ-ਮੰਜ਼ਲਾ ਢਾਂਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਭੰਡਾਰ (ਭੰਡਾਰ) ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਣਮੁੱਲੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਮੰਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ. ਸ਼੍ਰੀਖੰਡ ਪੀਕ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ' ਭੀਮ -ਪਥਰਾ' ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਅਰਥ 'ਭੀਮ-ਪੱਥਰ' ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਚੱਟਾਨ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੀਮ ਨੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ। ਹੋਰ ਪਾਂਡਵ ਭਰਾ।

## ਪਹੁੰਚ 
ਇਹ ਪਿੰਡ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮਪੁਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੜਕ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਬੱਸਾਂ ਰਾਮਪੁਰ, ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਕੁੱਲੂ ਲਈ ਚਲਦੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

* ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: 147 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਰਾਮਪੁਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਕੁੱਲੂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: 180 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਮਨਾਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: 218 ਕਿਲੋਮੀਟਰ

## ਨਿਰਮੰਡ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ 
* ਅੰਬਿਕਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਦਰ
* ਦਖਨੀ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ
* ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਕੋਠੀ
* ਸਿਰਕੋਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ
* ਦੇਵ-ਧੰਕ ਮਹਾਦੇਵ
* ਸ਼੍ਰੀਖੰਡ ਪੀਕ
* ਬਾਗਾ ਸਰਹਾਨ
* ਰਾਮਪੁਰ ਹਾਈਡਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਕਾਸ਼ੀ
* ਸ਼੍ਰੀਖੰਡ ਮਹਾਦੇਵ ਯਾਤਰਾ 
* ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਬਲਾਕ
* ਬੋਧੀ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ: ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ-ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁੱਲੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਅਰਣਿਆ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਆਰਾ

**ਅਰਣਿਆ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਆਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਆਰਾ, ਭੋਜਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।

ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੰਦਿਰ, ਸਤਯੁਗ ਤੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਤੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ, 108 ਸ਼ਕਤੀਪੀਠਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿੱਧ ਪੀਠ ਵੀ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇਸ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਕਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਜਨਕਪੁਰ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ ਨਵੀਂ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਉਸਾਰੀ ਅਧੀਨ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ 
2005 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਮੰਦਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਧਨੁੱਸ਼ ਯੱਗ ਲਈ ਬਕਸਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਨਕਪੁਰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਰਣਿਆ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਆਦਿਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਨਭਦਰ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।

ਕਥਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਉਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੇਵਲ ਆਦਿਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜੰਗਲ ਸੀ। ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਜਲਾਵਤਨ ਦੌਰਾਨ ਆਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਦਿਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਂਡਵ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਂ ਅਰਣਿਆ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇੱਥੇ ਅਰਣਿਆ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਮਯੂਰਧਵਾਜ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਅੰਗ ਦਾ ਮਾਸ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਮੰਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਰੇ ਨਾਲ ਮਾਸ ਲਈ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ।

ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਛੋਟੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਸਾਲ 1953 ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੀਤਾ, ਭਰਤ, ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬਿਹਾਰ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਅਰਣਿਆ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ   
* ਅਰਣਿਆ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਅਰਜੁਨਾ (ਹਾਥੀ)

**ਅਰਜੁਨਾ** (ਜਨਮ 1959 - 4 ਦਸੰਬਰ 2023) ਇੱਕ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਥੀ ਸੀ ਜੋ, 2012 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ, ਮੈਸੂਰ ਦਾਸਰਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਹਾਉਦਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਵਾਹਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਂਡਵ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸੀ। ਅਰਜੁਨਾ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਰਜੁਨਾ ਦੀ 4 ਦਸੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਮੈਸੂਰ ਦਾਸਰਾ 
ਅਰਜੁਨਾ ਨੂੰ 1968 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਕਾਕਾਨਾਕੋਟ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੇੜਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਮੈਸੂਰ ਵਿਚ ਦਸਹਿਰਾ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਜਲੂਸ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿਚ ਨਿਯਮਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦ੍ਰੋਣਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਫਿਰ ਵਾਹਕ, ਦਾਸਰਾ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਰਜੁਨਾ ਨੂੰ 750 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹਾਉਦਾ ਦਾ ਵਾਹਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਚਾਮੁੰਡੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ *ਨਿਸ਼ਾਨ* ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ, ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਹਿੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭੀੜ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਉਦਾਹ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਖਰਕਾਰ, ਉਹ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ. ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਰੋਣ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ *ਨਿਸ਼ਾਨ* ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

1996 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨਾ ਅਤੇ ਬਹਾਦੁਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਾਸਰਾ ਹਾਥੀ, ਨੂੰ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਕਰਾਂਜੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਬਹਾਦੁਰ ਦਾ ਮਹੌਤ ਅੰਨਈਆ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਤਾੜਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬੁਰੇ ਸੁਭਾਅ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ "ਆਫ-ਡਿਊਟੀ" ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਸਰਾ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾਗਰਹੋਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੱਲੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ *ਨਿਸ਼ਾਨ* ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਉਹ 2011 ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਦੀ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਅਰਜੁਨਾ ਨੇ 2012 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਗੋਲਡਨ ਹਾਉਦਾ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਭਿਮੰਨਿਊ ਨੇ ਲਿਆ ਸੀ। ਅਰਜੁਨਾ ਦੀ ਮੌਤ 4 ਦਸੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਨਰ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕੈਪਚਰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੱਠ ਵਿੱਚ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with 'species' microformats
ਉਰਵੀ ਅਸ਼ਰ

**ਉਰਵੀ ਅਸ਼ਰ** (ਜਨਮ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1983, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਵਾਜ਼-ਡਬਿੰਗ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ, ਕੱਛੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ 1998 ਤੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਵਪਾਰਕ 
### ਐਨੀਮੇਟਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
## ਡਬਿੰਗ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕਿਆਂ, ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ ਡਬਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਮੰਨਾ ਭਾਟੀਆ, ਸ਼ਰੂਤੀ ਹਸਨ, ਕਾਜਲ ਅਗਰਵਾਲ ਅਤੇ ਹੰਸਿਕਾ ਮੋਟਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਿੰਦੀ-ਡਬਿੰਗ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਡਬਿੰਗ ਰੋਲ 
### ਲਾਈਵ ਐਕਸ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ 
### ਐਨੀਮੇਟਡ ਸੀਰੀਜ਼ 
### ਲਾਈਵ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
#### ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮ 
#### ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਡਬਿੰਗ (ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ)
* ਭਾਰਤੀ ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਅੰਧ ਭਾਸ਼ਾ

**ਅੰਧ ਭਾਸ਼ਾ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਅੰਧੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 100,000 ਅੰਧ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਮਰਾਠੀ-ਕੋਕਣੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਧ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਬਲਰਾਮ (ਹਾਥੀ)

**ਬਲਰਾਮ** ( – 7 ਮਈ 2023) ਮੈਸੂਰ ਦਾਸਰਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਾਥੀ ਸੀ ਅਤੇ 1999 ਅਤੇ 2011 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 13 ਵਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੋਲਡਨ ਹਾਉਦਾ ਉੱਤੇ ਦੇਵੀ ਚਾਮੁੰਡੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ।  ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ (ਲਗਭਗ 16) ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਬਲਰਾਮ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 750 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਦੇਵੀ ਚਾਮੁੰਡੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕੋਡਾਗੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਰਪੇਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੱਟੇਪੁਰਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ 1994 ਤੋਂ ਦਸਹਿਰਾ ਜਲੂਸ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੁੱਪ ਬਲਦ (ਹਾਥੀਆਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ), ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰ ਸਕੇ।

ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹਾਉਦਾ ਦੇ ਵਾਹਕ ਦ੍ਰੋਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਿਆ।

ਦ੍ਰੋਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਉਦਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਬਲਰਾਮ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਹਾਥੀ ਅਰਜੁਨਾ, ਇੱਕ 44 ਸਾਲਾਂ ਜਿਸਦਾ ਵਜ਼ਨ 5600 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹਾਉਦਾ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੌਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਰਜੁਨਾ ਹਾਥੀ ਬਹਾਦੁਰ ਅਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਅਨੰਨਿਆ ਨਾਲ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਹਾਥੀ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਦੁਆਰਾ ਘਬਰਾ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਰ ਅਨੰਨਿਆ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ ਅਰਜੁਨਾ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮੋਹਰ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਦਸਹਿਰੇ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਅਯੋਗ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਰਜੁਨਾ, ਦ੍ਰੋਣਾ ਵਾਂਗ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚਿੰਨਦਾ ਅੰਬਰੀ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹਾਵੜਾ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ 'ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਆਨੇ' ਜਾਂ ਲੀਡ ਹਾਥੀ ਵਜੋਂ ਜਲੂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਮਹਾਉਤ ਸਨੱਪਾ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਬਲਰਾਮ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸਹਿਰੇ ਦੌਰਾਨ ਸਵਾਰੀ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹੌਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਲਰਾਮ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਲਗਭਗ 4590 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਨਾਗਰਹੋਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ ਮੋਰਕਲ ਹਾਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਮਹਾਵਤ ਸਨੱਪਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਸਟਰ ਥਿਮਾ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਹੈ।

67 ਸਾਲਾ ਹਾਥੀ ਨਾਗਰਹੋਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਹੰਸੂਰ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਭੀਮਨਾਕੱਟੇ ਹਾਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਸੀ। ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜ ਗਈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਲਰਾਮ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਫੋੜੇ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਪਦਿਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 7 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *ਬਲਰਾਮ: ਏ ਰਾਇਲ ਐਲੀਫੈਂਟ*, ਟੇਡ ਐਂਡ ਬੈਸਟੀ ਲੇਵਿਨ, ਲੀ ਐਂਡ ਲੋ ਬੁਕਸ, 2009-08-01, .
* ਰੰਗੀਨ ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਖਬਰ ਲੇਖ
* ਮੈਸੋਰਸਮਾਚਾਰ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਲੇਖ
* *ਡੇਕਨ ਹੇਰਾਲਡ*
* ਉਦੈਵਾਨੀ
ਚੋਂਹਠ

**ਚੋਂਹਠ** ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਮਾਣਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਸਮਾਣਾ ਰੋਡ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਟਿਆਲੇ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 17 ਅਤੇ ਸਮਾਣੇ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵੋਟ ਤਕਰੀਬਨ 1200 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 6 ਡੇਰੇ ਵੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅੱਠਵੀਂ ਤੱਕ ਅਗੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਕੋਲ ਤਕਰੀਬਨ 300 ਕਿੱਲਾ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਸੋਂ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਿੰਡ ਖੇੜੀ ਫੱਤਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਚੋਂਹਠ ਖੇੜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਦਰ, ਖਜੁਰਾਹੋ

**ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਦਰ** ਇੱਕ ਨੌਵੀਂ ਜਾਂ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛਤਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ, ਮੰਦਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ, ਚੰਦੇਲਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਖਜੂਰਾਹੋ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੀ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਇਹ ਮੰਦਰ ਖਜੁਰਾਹੋ ਸਾਗਰ ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ *ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ* (ਪਵਨ ਅਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ  ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਉਪਾਸਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ *ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ* ਦੀਆਂ ਲਿੰਟਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਜੋ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਮੰਦਰ ਨੌਵੀਂ ਜਾਂ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਮਾਰਤ 
thumb| ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ *ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ*
ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਦਿਰ ਖਜੁਰਾਹੋ ਮੰਦਿਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਚੇ ਹੋਏ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੋ ਕਿ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਮੰਦਰ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਲਾਲਗੁਆਨ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਤੋਂ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਖਜੂਰਾਹੋ ਦੇ ਹੋਰ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਰਲ ਹੈ। *ਸ਼ਿਖਾਰਾ* (ਚੰਬਰ ਉੱਤੇ ਬੁਰਜ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ *ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ* ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਦਲਾਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ *ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ* ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ *ਸ਼ਿਖਰ* ਦਾ ਤਾਜ ਹੈ। ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, *ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ* ਸਲੀਬ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਨੁਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਵਰਗਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਦੇ 12 ਪਿਲਾਸਟਰਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਲੀਦਾਰ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਜਾਵਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਲਿੰਟਲ 'ਤੇ *ਤ੍ਰੀਮੁਰਤੀ* ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ