open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਫਤੇਹ ਸਾਗਰ ਝੀਲ

**ਫਤੇਹ ਸਾਗਰ ਝੀਲ** ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਦੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਉਦੈਪੁਰ ਅਤੇ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਫਤੇਹ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਪਿਛੋਲਾ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ 1680 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚਲੀਆਂ ਚਾਰ ਝੀਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪਿਛੋਲਾ ਝੀਲ (ਉਦੈਪਊ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ), ਉਦੈ ਸਾਗਰ ਝੀਲ (ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ)ਅਤੇ ਧੇਬਰ ਝੀਲ (ਇਸਨੂੰ ਜੈਸਮੰਦ ਝੀਲ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 52 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ) ਹਨ।

ਉਦੈਪੁਰ ਝੀਲ ਸਰੱਖਣ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਝੀਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣ, ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਸੋਂ ਵਿਚੋਂ 60% ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। 
 
## ਇਤਿਹਾਸ
## ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਬਣਤਰ
## ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸਲੇ
## ਵਨਸਪਤੀ
## ਜੀਵ-ਜੰਤੂ
## ਝੀਲ ਦੇ ਹੋਰ ਕੰਮ
## ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ
## ਤਿਉਹਾਰ
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਸਹੇਲੀਓਂ ਕੀ ਬਾੜੀ
* ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਉਦੈਪੁਰ
* ਸੁਖਾਦੀਆ ਸਰਕਲ
* ਲੇਕ ਪੈਲੇਸ
* ਜਗ ਮੰਦਿਰ
* ਜਗਦੀਸ਼ ਮੰਦਿਰ
* ਪਿਛੋਲਾ ਝੀਲ
* ਮਾਨਸੂਨ ਪੈਲੇਸ
* ਮੋਤੀ ਮਗਰੀ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਆਸਤੀ ਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਦੈਪੁਰ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
54

**54** 1ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 50 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*13 ਅਕਤੂਬਰ&ndash; ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਲੌਡੀਅਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਨੀਰੋ ਮੁਲਕ ਦਾ ਨਵਾਂ ਹਾਕਮ ਬਣਿਆ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਆਰੋਨ ਪੋਲ

**ਆਰੋਨ ਪੋਲ ਸਟੁਰਟੇਵਾ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਰੇਕਿੰਗ ਬੈਡ ਨਾਂ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਜੇਸੀ ਪਿੰਕਮੈਨ ਵੱਜੋਂ ਨਿਭਾਏ ਰੋਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਉਸਨੂੰ *ਕ੍ਰਿਟਿਕ ਚੋਇਸ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰ ਬੇਸਟ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਐਕਟਰ* ਅਤੇ ਐਮੀ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
*
* Aaron Paul discusses *Breaking Bad* at AMCtv.com 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਘਨਾਨੰਦ

**ਘਨਾਨੰਦ** ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਮਤ 1746 ਅਤੇ ਮੌਤ 1817 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਨੰਦ, ਆਨੰਦਘਨ ਅਤੇ ਘਨਾਨੰਦ ਇੱਕੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ। ਰਾਗ ਕਲਪਦ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਨਾਨੰਦ ਅਤੇ ਆਨੰਦਘਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਗ੍ਰੀਅਰਸਨ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਜੋਕੀ ਖੋਜ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਘਨਾਨੰਦ ਜਾਂ ਅਨਾਨੰਦ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਆਨੰਦਘਨ ਵੀ ਦੋ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਇੱਕ ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਜੈਨ ਮਾਰਗੀ। ਜੈਨ ਅਤੇ ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਆਨੰਦਘਨ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਨੰਦਘਨ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਆਨੰਦ ਗਾਉ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ। ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਬਿਤ, ਸ੍ਵਯਏ, ਮਾਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਪਦ ਆਦਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਾਸੀ ਆਨੰਦਘਨ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਛਾਪ ਆਨੰਦਘਨ ਅਤੇ ਘਨਾਨੰਦ ਦੋਵਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਂਝ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਨਾਨੰਦ ਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੈਨ ਅਨੰਦਘਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਹਨ ਅੰਨਾਨੰਦ ਜਾਂ ਆਨੰਦਘਨ।

## ਰਚਨਾ
ਘਨਾਨੰਦ ਦੀਆਂ 41 ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਮ ਹੰਸ- ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਜਿਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਰਾਇਣ, ਸਨਕਾਦਿ, ਨਿਮਬਾਦੀਤਯ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਮਾਸਾਚਾਰੀਆ, ਵਿਸ਼ਵਚਾਰੀਆ, ਪੁਰਸ਼ਤੋਚਾਰੀਆ, ਵਿਲਾਸ਼ਾਚਾਰੀਆ, ਸਵੇਰੂਪਚਾਰੀਆ, ਮਧਵਾਚਾਰੀਆ, ਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀਆ, ਸੁੰਦਰ ਭਟ, ਪਦਮ ਨਾਭ ਭਟ, ਸਵਰਨ ਭਟ, ਮਾਧਵ ਭਟ, ਸਿਆਮ ਭਟ, ਗੋਪਾਲ ਭਟ, ਗੋਪੀਨਾਥ ਭਟ, ਕੇਸ਼ਵ ਭਟ, ਮੰਗਲ ਭਟ, ਨਰਾਇਣ ਦੇਵ ਅਤੇ ਵਰਿੰਦਾਵਨ। ਘਨਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਹੋਰ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਦਿ ਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਘਨਾਨੰਦ ਦੀ "ਇਸ਼ਕ਼ਲਤਾ" ਨਾਮੀ ਰਚਨਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹੇ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਨ।

## ਨਮੂਨਾ ਰਚਨਾ

ਅਸਾਨੂੰ ਚੇਟਕ ਲਾਇ ਗਿਆ ਕੀ ਕਰਾਂ ਕੁਝ ਹੋ ਨਾ ਸੁਝਦਾ
ਸਾਵਲਾ ਸੋਹਨ ਮੋਹਨ ਗਭਰੂ ਇਹ ਬਲ ਆਇ ਗਿਆ।
ਚੰਗੜ ਪਈ ਬਲਾਇ ਬਿਰਹ ਦੀ ਕਿਥੇ ਹਾਇ ਗਿਆ।
ਮੁਰਲੀ ਤਾਨ ਸੁਨਾਇ ਆਨੰਦਘਨ ਬਾਣ ਚਲਾਇ ਗਿਆ। (ਪਰਜ ਕਲਿੰਗ੍ਰਾ - ਚਰਚਰੀ ਤਾਲ)

ਮੁਰਲੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਲੀਤਾ ਨੀ।
ਰਾਤ ਦਿਹਾੜੇ ਦਿਖਾਈ ਨ ਲਗਦਾ ਕੀ ਜਾਨਾ ਕਿਆ ਕੀਤਾ ਨੀ।
ਸਾਵਲੀ ਸੂਰਤ ਭਾਂਤੀ ਅੱਖੀ ਡਾਢਾ ਚੇਟਕ ਕੀਤਾ ਨੀ। 
ਅਨੰਦਘਨ ਬਲ ਹੋਯਾ ਪਪੀਹਾ ਇਸ਼ਕ਼- ਪਿਆਲਾ ਪੀਤਾ ਨੀ। (ਖੰਭਾਇਚੀ - ਇਸ਼ਕ਼ਲਤਾ)

## ਹਵਾਲੇ
ਯਾਮਾਬੇ ਨੋ ਆਕਾਹੀਤੋ

right|thumb|Kuniyoshi, ਯਾਮਾਬੇ ਨੋ ਆਕਾਹੀਤੋ
**ਯਾਮਾਬੇ ਨੋ ਆਕਾਹੀਤੋ** (山部 赤人 or 山邊 赤人) (fl. 724–736) ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਨਾਰਾ ਯੁਗ ਦੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ *ਮਾਨਿਯੋਸ਼ੂ* ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ 13 ਚੋਕਾ ਅਤੇ 37 ਤਾਨਕਾ  ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ 724 ਅਤੇ 736 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ੋਮੂ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਯਾਮਾਬੇ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕਾਮੀ (ਜਾਪਾਨੀ ਧਰਮ ਸ਼ਿੰਤੋ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਕੀਨੋਮੋਤੋ ਨੋ ਹਿਤੋਮਾਰੋ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਾਕਾ ਨੀਸ਼ੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ  ਜਾਪਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 2001 Waka - Akahito

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
1670

**1670** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1670 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 27 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash;ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਲਕ ਵਿਚੋਂ ਕਢਿਆ।
* 16 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਣਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਜੌੜੀ ਭਾਈ ਰਾਮਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। 
## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ

**ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ** ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ, ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਚੀਨ ਦੇ ਤੁਰਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 35 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਲਤਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 17 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੁੱਲ ਬੁਲਾਰੇ 20 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਅਨਾਤੋਲੀਆ ਅਤੇ ਬਾਲਕਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 40% ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
1555

**1555** 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1550 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*16 ਅਕਤੂਬਰ&ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਪ ਹਿਊ ਲੈਟੀਮਰ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਪ ਨਿਕੋਲਸ ਰਿਡਲੇ ਨੂੰ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਸੂਲੀ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਾੜਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਗਈ।
## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1793

**1793** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 19 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਲੂਈ ਚੌਧਵੇਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਗਈ।
* 16 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਮੁਲਕ ਦੀ ਰਾਣੀ ਮੇਰੀ ਐਂਟੋਇਨੈਟ ਨੂੰ ਗਿਲੋਟੀਨ 'ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਦਿਤੀ ਗਈ।
## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸਈਦ ਜਾਫ਼ਰੀ

**ਸਈਦ ਜਾਫ਼ਰੀ** (8 ਜਨਵਰੀ 1929 - 15 ਨਵੰਬਰ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

11095/11096 **ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ** ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ ਜੋਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੌੜ ਦੀ ਹੈ I ਇਹ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 11096 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 11095 ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਰੀਵਰਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ I ਦੇਵਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿੰਸਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਗੈਰ-ਹਿੰਸਕ I

## ਡੱਬੇ
11095/11096 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਇੱਕ ਏਸੀ ਫ਼ਰਸਟ ਕਲਾਸ, ਇੱਕ ਏਸੀ 2-ਟੀਯਰ, ਦੋ ਏਸੀ 3- ਟੀਯਰ, ਤਿੰਨ ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਜਨਰਲ ਬਿਨਾ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਹਨ I ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਯਾਨ ਦਾ ਡੱਬਾ ਵੀ ਹੈ I ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਆਪਣੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਦੀ ਗਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ I

## ਸੇਵਾ
11095 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 635 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 12 ਘੰਟੇ 20 ਮਿੰਟਾਂ (51.49 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ)ਵਿੱਚ ਤਯ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 11096 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 11 ਘੰਟੇ 55 ਮਿੰਟਾਂ(53.29 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ) ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ . ਟਰੇਨ ਦੀ ਔਸਤਨ ਰਫ਼ਤਾਰ 55 ਕਿਮੀ/ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਸਦੇ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਸਰਚਾਰਜ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ I

## ਜ਼ੋਰ
ਪੂਰਾ ਰੂਟ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ WCAM 2/2P ਇੰਜਣ ਦੁਆਰਾ ਕਲਿਆਣ ਸ਼ੈਡ ਤੋਂ ਖਿਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I

## ਟਾਇਮ ਟੇਬਲ
11096 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹਰ ਬੁਧਵਾਰ 19:50 ਵਜੇ IST ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 07:45 ਵਜੇ IST ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਹੈ I 11095 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ 16:25 ਵਜੇ IST ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 04:45 ਵਜੇ IST ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਹੈ I

## ਹਵਾਲੇ:
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਾਂ
ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼

thumb|230x230px|**ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼** ਦੇ ਫੈਲਾਵ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ (宋朝, ਸੋਂਗ ਚਾਓ, Song Dynasty) ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਸਣਕਾਲ ਸੰਨ ੯੬੦ ਈਸਵੀ ਤੋ ਸੰਨ ੧੨੭੯ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਹ ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਯੁਆਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਭਰਣ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ। ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਬੰਧੰਤ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਾਗਜ ਦੇ ਨੋਟ ਛਪੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਨੌਸੇਨਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੱਤਾਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰੂਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚੁੰਬਕ ਦੇ ਜਰੀਏ ਦਿਸ਼ਾ ਦੱਸੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ।

ਸੋਂਗ ਰਾਜਕਾਲ ਨੂੰ ਦੋ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਬਾਂਟਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਸੋਂਗ (北宋, Northern Song) ਰਾਜਕਾਲ ੯੬੦ - ੧੧੨੭ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਾਬੂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਿਆਨਜਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ (ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਾਈਫੇਂਗ ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ)। ਇਸਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਦਾ ਕਾਬੂ ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਛਿਨਕਰ ਜੁਰਚੇਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ (੧੧੧੫–੧੨੩੪) ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸੋਂਗ ਦਰਬਾਰ ਯਾਂਗਤਸੇ ਨਦੀ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਲਿਨਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਈ (ਜਿਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਝੋਊ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ)। ਇਸ ੧੧੨੭ ਵਲੋਂ ੧੨੭੯ ਤੱਕ ਦੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਸੋਂਗ ਕਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਨੂੰ ਹਾਰਨੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੋਂਗ ਸਾਮਰਾਜ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਚੀਨ ਦੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਬੂ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਮਰਾਜ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਲਈ ਬਾਰੂਦ ਦਾ ਖੋਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ੧੨੩੪ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾਂ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਂਗ ਸਾਮਰਾਜ ਵਲੋਂ ਭਿੜ ਗਿਆ। ਮੋਂਗਕੇ ਖ਼ਾਨ (ਮੰਗੋਲਾਂ ਦਾ ਚੌਥਾ ਖਾਗਾਨ, ਯਾਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜਾ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ਾਸਕ) ਸੋਂਗ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਲੋਂ ਲੜਦਾ ਤਾਂ ਰਿਹਾ ਲੇਕਿਨ ੧੨੫੯ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁਬਲਈ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ੧੨੭੯ ਵਿੱਚ ਸੋਂਗ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ੧੨੭੧ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ - ਤੁਸੀ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਸਲਈ ਉਸਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਜਿਨੂੰ ਯੁਆਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ੧੨੭੧ ਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਜਨਗਣਨਾਵਾਂਵਲੋਂ ਗਿਆਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਂਗ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਕਿ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ੫ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਜੋ ਉਹੀ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਮਾਨੋਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਸੋਂਗ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਕਿ ਫਸਲ ਫੈਲਣ ਵਲੋਂ ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੱਕ ਇਹ ਵਧਕੇ ੨੦ ਕਰੋੜ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਖੁੱਲੀ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵੀ ਪਨਪੀ। ਕੰਫਿਊਸ਼ਿਆਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦੋਨਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹਿਆਂ 
* ਜਿੰਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ (1115–1234) 
* ਯੁਆਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਲੋਭ

**ਲੋਭ** ਇਨਸਾਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਵਸਤੂਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਲਾਲਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉਸ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਲੋਭ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਭੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਭ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੋਰ, ਡਾਕੂ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਜ਼ਾਲਮ, ਕਪਟੀ ਧੋਖੇਬਾਜ, ਈਰਖਾਲੂ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਅਤੇ ਬੇਸਬਰਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਾਲਚੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਤਲਵ ਲਈ ਇਤਬਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਧੋਖਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਭੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਭ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੁਆਦ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

;ਪਾਪਾ ਬਾਝਹੁ ਹੋਵੈ ਨਾਹੀ ਮੁਇਆ ਸਾਥਿ ਨ ਜਾਈ। ... ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੰਗ 417

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ
*ਕਾਮ
*ਕ੍ਰੋਧ
*ਮੋਹ
*ਹੰਕਾਰ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਡੈਣਾ ਦੇ ਫੁਲ

**ਡੈਣਾ ਦੇ ਫੁਲ** ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ :witches flowers ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੁ ਇਹਨਾ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ
ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ

thumb|230x230px|923 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ( ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਲਿਆਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ) ਚੀਨ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਕਸ਼ਾ
**ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ** (五代十国, 五代十國, ਵੁਦਾਈ ਸ਼ੀਗੁਓ, Five Dynasties and Ten Kingdoms ) ਚੀਨ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 907 ਈਸਵੀ ਤੋਂ 979 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦੌਰ ਸੀ। ਇਹ ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਭਰਣ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ - ਦੇ - ਬਾਅਦ - ਇੱਕ ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਚੀਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਖਾਸਕਰ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ, 12 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਵਤੰਤਰ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ 10 ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਕਾਲ ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੰਚੂਰਿਆ - ਮੰਗੋਲਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਲਿਆਓ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਤਾ ਕਾਲ ਇਹ ਸਨ :
* ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਲਿਆਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ( 後梁, Later Liang Dynasty ), 907 - 923 ਈਸਵੀ 
* ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ( 後唐, Later Tang Dynasty ), 923 - 936 ਈਸਵੀ 
* ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ( 後晉, Later Jin Dynasty ), 936 - 947 ਈਸਵੀ 
* ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ( 後漢, Later Han Dyansty ), 947 - 951 ਈਸਵੀ ( ਜੇਕਰ ਉੱਤਰੀ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਲ 979 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ) 
* ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ( 後周, Later Zhou Dynasty ), 951 - 960 ਈਸਵੀ

## ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹਿਆਂ 
ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਨ : ਵੂ ( 907 - 978 ਈ ), ਮੀਨ ( 909 - 945 ਈ ), ਚੂ ( 907 - 951 ਈ ), ਦੱਖਣ ਹਾਨ ( 917 - 971 ਈ ), ਪੂਰਵਕਾਲੀਨ ਸ਼ੂ ( 907 - 925 ਈ ), ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਸ਼ੂ ( 934 - 965 ਈ ), ਜਿੰਗਨਾਨ ( 924 - 963 ਈ ), ਦੱਖਣੀ ਤਾਂਗ ( 937 - 975 ਈ ) ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਹਾਨ ( 951 - 979 ਈ )।

## ਵਿਵਰਨ 
ਤੰਗ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਨੇ ਜਿਏਦੂਸ਼ੀ ( 節度使, jiedushi ) ਨਾਮਕ ਖੇਤਰੀ ਫੌਜੀ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੁਆਂਗ ਚਾਓ ( 黃巢, Huang Chao ) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਨੇ ਤੰਗ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਆਜੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਸਾਮਰਾਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਮਜੋਰ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਲੱਗਭੱਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਜਾਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ੋਂ ਅਤੇ ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦਾ ਕਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਝਗੜੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇ। ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਥਿਰਤਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉੱਥੇ ਵੀ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ। ਸੰਨ 960 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਬੱਝਣੇ ਦੀ ਠਾਨੀ। ਇੱਕ - ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਰਾਜਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਜਮਾਇਆ ਅਤੇ ਸੰਨ 978 ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ
ਵਪਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

**ਵਪਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖੋਂ ਵੱਖਰੇ ਮੁਲਕਾਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀਆ ਅਤੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਦੇ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੋਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਵੇ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਵਧੇਰੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਲੋਕਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਪਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਵਹਾਰਕ ਜੋਖੀਆ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਿਚਾਰਕ ਇਸ ਸਮਝਦਾਰੀ ਤੇ ਸਹਿਣ ਸਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਸ਼ਾ, ਧਰਮ, ਭ੍ਰਿਸਟਾਚਾਰੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਰੋਜਗਾਰ ਵਪਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਡੋਰੀ (ਬਰਤਨ)

**ਪੰਡੋਰੀ** ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ :Grain storage container ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਡੋਰਾ ਜਾਂ ਭੜੋਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਨ
1696

**1696** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1690 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 20 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਗੁਲੇਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਦੀ ਮਦਦ।
## ਜਨਮ
* 17 ਨਵੰਬਰ&ndash; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ।
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1631

**1631** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1630 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*17 ਨਵੰਬਰ&ndash; ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬਹੁ-ਵਿਆਹ

ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪੌਲੀਗੈਮੀ ਦਾ ਸਮਾਨਅਰਥੀ ਹੈ। ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦਾ ਅਰਥ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਇਨਸਾਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣਾ। ਇੱਕ ਪਤੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਸ਼ਬਦ ਵਾਂਗ **ਬਹੁ-ਵਿਆਹ** ਸ਼ਬਦ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਰਾਜ ਇਸ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਰਤਾ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਸੰਭੋਗ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਹੈ।

## ਕਿਸਮਾ
ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ - ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ, ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ, ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਵਿਆਹ।
### ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ
ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਜੂਰ ਸ਼ੁਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜਿ਼ਆਦਾ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਦੇ। ਉਸ ਔਰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਤਨੀ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਨਜਾਇਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ
ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜਿ਼ਆਦਾ ਪਤੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਨਿਰਾਲੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਚ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ ਜਮੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਹਰੇਕ ਭਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏਗਾ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਵੇਗੀ।

### ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਵਿਆਹ
ਇਹ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਕਾਈ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਵਾਹਿਕ ਜੋੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆ ਦੀ ਪਿੱਤਰੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮੂਹਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
1.Diouf, Nafi (May 2, 2004). "polygamy hangs on in Africa" The Milwaukee Journal Sentinel.
2.Zeitzen, Miriam Koktvedgaard (2008) Polygamy: A Cross – Cultural Avelysis

Gaota
Tcddd
Tmota

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਪ੍ਰੇਮ ਰਤਨ ਧਨ ਪਾਇਓ

**ਪ੍ਰੇਮ ਰਤਨ ਧਨ ਪਾਇਓ** (ਹਿੰਦੀ: *प्रेम रतन धन पायो*) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੂਰਜ ਬਰਜਾਤੀਆ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ, ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ, ਨੀਲ ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ 12 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਮੌਕੇ ਰੀਲੀਜ਼ ਹੋਈ। 
## ਪਲਾਟ
ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਯੁਵਰਾਜ ਵਿਜਯ ਸਿੰਘ (ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ) ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮੈਥਿਲੀ (ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ) ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਪਰ ਮੈਥਿਲੀ ਉਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਵਿਜੇ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਅਜੇ (ਨੀਲ ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼) ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪ ਗੱਦੀ ਉੱਪਰ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਹਮਲਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਬਚ ਤਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਦਿਲਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮਗੜ੍ਹ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਜੇ ਦੀ ਜਗਾਹ ਗੱਦੀ ਉਪਰ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਥਲੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਜੇ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੈਥਲੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 
## ਕਾਸਟ
* ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ (ਯੁਵਰਾਜ ਵਿਜੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ)
* ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ (ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮੈਥਲੀ)
* ਨੀਲ ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ (ਯੁਵਰਾਜ ਅਜੇ)
* ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ (ਰਾਜਾ)
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ

ਸਭਿਆਚਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਝੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨਸਲੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਦਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਪਖ ਹੈ 
ਸਭਿਆਚਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਸਭਿਆਚਾਰੀ ਪ੍ਰਪਰਾ ਤੋ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋ ਬਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਤੇ ਕੇਦਰਿਤ ਹੁਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪਰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜਾਤ ਪਾਤ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇਖਣ ਨੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਪਰ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸਕਰਾਤਮਕ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਦਰਮਿਆਨੀ ਪਖ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਤੇ ਰਹਸਵਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਪੈਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਗਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭਿਆਚਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇੱਕ ਬਦੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੁਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਦੇਸ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਬਧ ਰਖਦਾ ਹੈ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਲ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰਖਦੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਨੂਨੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਟਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਨੂ ਇੱਕ ਵਿਭਿਨਤਾ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸੀਂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
# ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ 
 ਰਬਿਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ
# ਅਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਭਿਆਚਾਰ
ਹੋ ਮਨ ਜਹਾਂ

**ਹੋ ਮਨ ਜਹਾਂ **() 2016 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਸਿਮ ਰਜ਼ਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਰਾਸ਼ਨਾ ਅਬਦੀ, ਇਮਤਿਸਲ ਅੱਬਾਸੀ ਅਤੇ ਆਸਿਮ ਰਜ਼ਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ। ਇਸਦੇ ਸੰਵਾਦ ਯਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਆਸਿਮ ਰਜ਼ਾ ਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰਾ ਖ਼ਾਨ, ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਮੁਨੱਵਰ, ਆਦਿਲ ਹੁਸੈਨ, ਸੋਨੀਆ ਜੇਹਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੁਸ਼ਰਾ ਅੰਸਾਰੀ, ਅੰਸਾਰੀ, ਨਿਮਰਾ ਬੁਚਾ, ਅਰਸ਼ਦ ਮਹਮੂਦ, ਜਮਾਲ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਮੁਨੱਵਰ ਸਿੱਦਕੀ ਹਨ।

ਫ਼ਿਲਮ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ 1 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਏਆਰਯਾਈ ਫ਼ਿਲਮਸ ਵਲੋਂ ਰੀਲਿਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ 
* ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ
* ਆਦਿਲ ਹੁਸੈਨ
* ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਮੁਨੱਵਰ
* ਸੋਨੀਆ ਜੇਹਨ
* ਬੁਸ਼ਰਾ ਅੰਸਾਰੀ
* ਅਰਸ਼ਦ ਮਹਮੂਦ
* ਨਿਮਰਾ ਬੁਚਾ
* ਜਮਾਲ ਸ਼ਾਹ
* ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਅਕਬਰ
* ਫ਼ਵਾਦ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਅਲੀ ਖਾਨ (ਕੈਮਿਓ ਦਿੱਖ)
* ਹਾਮਜ਼ਾ ਅਲੀ ਅੱਬਾਸੀ (ਕੈਮਿਓ ਦਿੱਖ)

## ਪਲਾਟ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ ਅਰਹਾਨ (ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਮੁਨੱਵਰ), ਮਾਨੀਜ਼ਾ (ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ) ਅਤੇ ਨਾਦਿਰ (ਆਦਿਲ ਹੁਸੈਨ) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ।

## ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 

## ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ 

### ਗੀਤ 
## ਰੀਲਿਜ਼ 
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ 
* 2016 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ

**ਸਰਹਿੰਦ ਦਾੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ** 1710 ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਸ਼ਹਿਰ  ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਲੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
**ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਲੜਾਈ**:ਰਾਹੋਂ ਤੋਂ ਸਰਹਿੰਦ ਜਾ ਰਹੇ ਬਾਇਜ਼ੀਦ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਜਦ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਅਮੀਨਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ ਸਰਹਿੰਦ ਨੇੜੇ ਪੁੱਜ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਜੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹੋਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਤਕੜੇ ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਹ **12 ਅਕਤੂਬਰ**, 1710 ਦੇ ਦਿਨ ਸਰਹਿੰਦ ਕੋਲ ਪੁੱਜ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਥੋੜੀ ਜਹੀ ਹੀ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਸੀ। ਸੂਬੇਦਾਰ ਭਾਈ ਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ, 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, ਭਾਈ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਨੇ, ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ ਤੇ ਬਾਇਜ਼ੀਦ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ, ਯਾਕੂਬ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖ਼ੂਬ ਲੋਹਾ ਲਿਆ। ਪਰ ਥੋੜੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਸਲਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਿੱਖ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਾ ਟਿਕ ਸਕੇ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਸਿੱਖ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲ ਭਾਈ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਮਗਰੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟ ਕੇ ਸਰਹੰਦ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ ਪਰ ਸਿੱਖ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਮਗਰੋਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੇਰਾ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ ਖਰੜ ਵਲ ਭੱਜ ਗਏ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਮਾਣਾ ਦੀ ਲੜਾਈ
* ਸਢੌਰੇ ਦੀ ਲੜਾਈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ
ਰਾਜ ਬੀਬੀ

"'ਰਾਜ ਬੀਬੀ"'
**ਰਾਜ ਬੀਬੀ** ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ (1768 ਈ.) ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ, ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ, ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ, ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ, ਕਾਮ ਰੂਪ, ਕਾਮ ਲਟਾ, ਚੰਦਰ ਬਦਨ ਤੇ ਸੈਫਲ ਮਲੂਕ ਆਦਿ ਕਿੱਸੇ ਲਿਖੇ ਹਨ।ਰਾਜ ਬੀਬੀ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਵਾਰਤਾ ਹੋਵੇ ਇਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਕਵੀ ਨੇ ਦੋਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।
ਮੀਆਂ ਗੌਹਰ ਜੰਝੋਹਾ ਜੋ ਖਾਂਦਾ ਪੀਂਦਾ ਜੱਟ, ਭੂਈਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਰਾਜ ਬੀਬੀ ਦਾ ਨਾਮਦਾਰ ਨਾਂ ਦੇ ਘਾੜੂਆਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਪਰ ਨਿਰਪੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਾਚਿਆ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਵਾਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਵਾਂਗ ਇਸ਼ਕ ਮਜ਼ਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਅ ਸਕਿਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ਼ਕ ਹਕੀਕੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਹਿਮਦਯਾਰ ਨੇ ਕਿੱਸਾ ਤਮੀਮ ਅਨਸਾਰੀ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। 
## ਹਵਾਲੇ
1477

**1477** 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1470 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*18 ਨਵੰਬਰ&ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਛਾਪੇਖ਼ਾਨੇ (ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ) ਵਿੱਚ ਛਪੀ | ਇਹ ਫ਼੍ਰੈਂਚ ਲੇਖਕ ਅਰਲ ਰਿਵਰਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਡਿਕਟਸ ਐਂਡ ਸੇਇੰਗਜ਼ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰਜ਼' ਦਾ ਵਿਲੀਅਮ ਕੈਕਸਟਨ ਵਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜਮਾ ਸੀ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
15ਵੀਂ ਸਦੀ

**15ਵੀਂ ਸਦੀ** 1 ਜਨਵਰੀ 1401 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ 31 ਦਸੰਬਰ 1500 ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
1792

**1792** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 20 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ 'ਤੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 6 ਸੈਂਟ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 12 ਸੈਂਟ ਲਗਦੇ ਸਨ।
* 12 ਅਕਤੂਬਰ&ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਕੋਲੰਬਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪਹਿਲਾ ਬੁੱਤ ਬਾਲਟੀਮੋਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
* 13 ਅਕਤੂਬਰ&ndash; ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ। ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ 'ਐਗ਼ਜ਼ੈਕਟਿਵ ਮੈਨਸ਼ਨ' ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼

**ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼** (ਚੀਨੀ: 唐朝, ਤੰਗ ਚਓ) ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਸਣਕਾਲ ਸੰਨ 618 ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਸੰਨ 907 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਈ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਨਾਮ ਦਾ ਦੌਰ ਆਇਆ। ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਨੀਵ ਲਈ (李) ਨਾਮਕ ਪਰਵਾਰ ਨੇ ਰੱਖੀ ਜਿਨਹਾਂ ਨੇ ਸੂਈ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 15 ਸਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ 8 ਅਕਤੂਬਰ 690 ਤੋਂ 3 ਮਾਰਚ 705 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਝਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵੂ ਜੇਤੀਯਾਂ ਨੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।

ਤੰਗ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਸ਼ਿਆਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਆਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡਾ ਨਗਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਆਖਰੀ ਸੀਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ ਦੇ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਇੱਜਤ ਵਲੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਚੀਨੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਣ ਲਗਾ, ਲੇਕਿਨ ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਸੱਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 7ਵੀਂ ਅਤੇ 8ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੰਗ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5 ਕਰੋਡ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਪੰਜੀਕ੍ਰਿਤ ਸਨ। 9ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਨਗਣਨਾ ਪੂਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਪਾਏ ਲੇਕਿਨ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਬਾਦੀ ਵਧਕੇ 8 ਕਰੋਡ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਜੰਨਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਲੱਖਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੋਜਾਂ ਖੜੀ ਕਰ ਪਾਇਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਚਕਾਰ ਏਸ਼ਿਆ ਦੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਰਸਤੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਮੁਨਾਫੇ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਆਪਣੀ ਧਾਕ ਜਮਾਣ ਲੱਗੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਲਿਕ ਮੰਨਣ ਉੱਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੂਰ - ਦਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਰਿਆ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਵਿਅਤਨਾਮ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਤੰਗ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਣ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਜੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲਾਇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰੀ ਆਈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਕਵਿਆ ਦਾ ਸੋਨੇ-ਰੰਗਾ ਯੁੱਗ ਸੱਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀਆਂ - ਲਈ ਬਾਈ ਅਤੇ ਦੂ ਫੂ - ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ। ਹਾਨ ਗਾਨ, ਝਾਂਗ ਸ਼ੁਆਨ ਅਤੇ ਝਊ ਫੰਗ ਵਰਗੇ ਮੰਨੇ-ਪਰਮੰਨੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਤੰਗ ਜ਼ਮਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ - ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਿਖੇ ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਪੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫੈਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ। ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਆਈ।ਤੰਗ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਜਿਏਦੂਸ਼ੀ ਨਾਮ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸਾਮੰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਉੱਤੇ 9ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਤੰਗ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਦੇ ਆਜਾਦ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸੂਈ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਆਈਟੀਸੀ ਹੋਟਲ

**ਆਈਟੀਸੀ ਹੋਟਲ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 100 ਹੋਟਲਾਂ ਤੋ ਵੱਧ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਵੱਡੀ ਹੋਟਲ ਚੇਨ ਹੈ I ਇਸਦਾ ਹੋਟਲ ਡਵੀਜ਼ਨ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਆਈਟੀਸੀ ਗਰੀਨ ਸੈਂਟਰ ਗੁੜਗਾਂਵ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ I ਆਈਟੀਸੀ ਹੋਟਲਸ ਵੀ ਦ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਲੈਕਸ਼ਨ- ਜੋਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਵੂਡ ਹੋਟਲਸ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ,ਦਾ ਐਕਲੂਸਿਵ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਹੈ I ਇਹ ਆਈਟੀਸੀ ਲਿਮਿਟੇਡ(ਜੋਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਤੰਬਾਕੂ ਕੰਪਨੀ ਸੀ) ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ I ਆਈਟੀਸੀ ਹੋਟਲਸ ਹਾਸਪੀਟੈਲਟੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਲਕ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ I

## ਇਤਿਹਾਸ
ਆਈਟੀਸੀ ਲਿਮਿਟੇਡ ਹੋਟਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1975 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਖੋਲ ਕੇ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਹੋਟਲ ਚੋਲਾ ਰਖਿਆ ਗਿਆ I ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ, ਆਈਟੀਸੀ ਹੋਟਲਸ ਨੇ 75 ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ 100 ਹੋਟਲ ਖਰੀਦੇ ਅਤੇ ਚਲਾਏ I ਆਈਟੀਸੀ ਹੋਟਲਸ ਦੀ ਵੱਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇ I
ਆਈਟੀਸੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦਾ ਬੂਕਹਰਾ, ਪੇਸ਼ਾਵਰੀ, ਦਕ੍ਸ਼ਿਣ, ਦਮਪੁਖਤ ਅਤੇ ਕਬਾਬ ਤੇ ਕੁਕੜੀਆਂ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹਨ I ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਸੋਈਆਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦ ਤੇ ਰਸੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਆਈਟੀਸੀ ਹੋਟਲਸ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਕਲਾ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ I ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਉਜ਼ੀਅਮ ਵੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ I ਆਈਟੀਸੀ ਗਰੈਂਡ ਭਾਰਤ ਮਾਨੇਸਰ, ਗੁੜਗਾੰਵ ਸਥਿਤ ਹਾਲਹੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਟਲ ਹੈ I

## ਆਈਟੀਸੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ
* ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਹੋਟਲਸ
* ਸ਼ੇਰਾਟਨ ਹੋਟਲਸ
* ਫੌਰਚੂਨ ਹੋਟਲਸ, ਜਿਸਦੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 41 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 54 ਹੋਟਲ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 4,446 ਕਮਰੇ ਹਨ 
* ਵੈਲਕਮ ਹੈਰੀਟੇਜ਼ ਹੋਟਲਸ

## ਕਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸਾਲ 1975 ਤੋਂ ਲੈਕੇ, ਆਈਟੀਸੀ ਹੋਟਲਸ ਨੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਇੱਕਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਏ.ਜੀ.ਸੂਬ੍ਰਮਨਯਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖਣਾਂ, ਜਤਿਨ ਦਾਸ, ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ, ਐਮ.ਐਫ਼.ਹੁਸੈਨ, ਐਫ਼.ਐਨ.ਸਾਉਜ਼ਾ, ਜੇ.ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ, ਤਯੇਬ ਮੈਹਤਾ, ਐਲਜ਼ੋਲੀ ਐਲਾ ਮੈਨਨ, ਅਕਬਰ ਪੈਡਾਮਸੀ, ਏ.ਰਾਮਾਚੰਦਰਨ, ਸਤਿਸ਼ ਗੁਜਰਾਲ, ਮੀਰਾ ਮੁਖਰਜ਼ੀ, ਜੈਮੀਨੀ ਰੋਯ, ਬਿਕੱਸ਼ ਬਭਟਾਚਾਰਿਯਜੀ, ਸੰਜੇਯ ਬਭਟਾਚਾਰਿਯਜੀ, ਗੋਪੀ ਗੱਜਵਾਣੀ, ਬੀਰੇਨ ਦੇਯ, ਕਿਮ ਮਾਈਕਲ, ਜੀ.ਆਰ.ਸੰਤੋਸ਼ ਅਤੇ ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ I

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੋਟਲ ਚੇਨਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਚੇਨਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1975 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੰਪਨੀ
ਤਾਬੀ

-period clothing wearing tabi; note the red cloth thong between the big toe and other toes.]]
**ਤਾਬੀ** ਜਪਾਨੀ ਜੁਰਾਬਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗਿੱਟੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਖ ਵਿਭਾਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਜ਼ੋਰੀ, ਗੇਤਾ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ ਕੱਪੜੇ ਜਿਦਾਂ ਕਿ ਕਿਮੋਨੋ ਅਤੇ ਵਾਫ਼ੁਕੁ ਨਾਲ ਪਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਗੀਰੂ ਯੁੱਗ (feudal era) ਵਿੱਚ ਸਾਮੁਰਾਈ ਦੁਆਰਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀ ਤਾਬੀ ਟੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਦ ਅਕਸਰ ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਤਾਬੀ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਬੀ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ ਤੇ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਭਾਂਤੀ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਇੰਨਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਉਂਦੀਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੰਨਾ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਕਾ ਤਾਬੀ
ਕਿਸਾਨ, ਮਜਦੂਰ, ਰਿਕਸ਼ਾ-ਚਾਲਕ, ਮਾਲੀ ਆਦਿ ਇੱਕ ਅਲਗ ਕਿਸਮ ਦੀ ਤਾਬੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਜੀਕਾ-ਤਾਬੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਭਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿੱਚੇ ਰਬੜ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਬੀ ਜੁੱਤੀ ਵਰਗੀ ਦਿੱਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਵੀ ਅਲੱਗ ਕੱਢਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੁਝ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਬੀ ਨੂੰ ਸਟੀਲ-ਵਾਲੇ ਗੁੱਠੇ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਇਕੋ ਉਸਾਰੀ ਜੁੱਤੇ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਜੇ ਵੀ ਕਈ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਬੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਆਦਮਪੁਰ

**ਆਦਮਪੁਰ** ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਆਦਮਪੁਰ ਦੋਆਬਾ 'ਤੇ ਸਥਿਤ [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Adampur&params=31.43_N_75.72_E_ 31°26′N 75°43′E﻿ / ﻿31.43°N 75.72°E﻿ / 31.43; 75.72]. ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 233 ਮੀਟਰ (764 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ਤੇ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਆਦਮਪੁਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ-ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੈਕਲੋਡਗੰਜ ਹੈ। ਸਦਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਖ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਅਰਥਾਤ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਆਦਮਪੁਰ ਦਾ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖਾਦੀ ਮੰਡਲ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ  ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਆਦਮਪੁਰ ਦੋਆਬਾ ਵਿਖੇ ਆਦਮਪੁਰ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਬੇਸ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਏਅਰ-ਫੋਰਸ ਬੇਸ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਘਰੇਲੂ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਈ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਈਟ ਹੈ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਖਾਦੀ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ  ਉਦਘਾਟਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਆਦਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ  ਕੇ'ਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਨੰਬਰ 1 ਅਤੇ ਨੰਬਰ 2 (ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਸਬੰਧਤ), ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੇਂਟ ਐਂਟਨੀ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ (ICSE ਸਬੰਧਤ), ਈਐਮਐਮ ਏਏਆਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ (ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਸਬੰਧਤ) ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ, ਆਰ.ਐਸ. ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਅਸ਼ੋਕ ਬਲ ਫੁੱਲਵਾੜੀ ਸਕੂਲ, ਐਸ ਡੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਬੀਵੀਐਨ ਸਕੂਲ, ਗੁਲਮੋਹਰ ਅਕੈਡਮੀ, ਰੰਧਾਵਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਐਂਡ ਅਦਰਜ਼.123 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2001[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Adampur&action=edit &#x5B;update&#x5D;] ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਮਪੁਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 16.620 ਸੀ। ਪੁਰਸ਼ ਆਬਾਦੀ 52% ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ 48% ਸੀ।ਆਦਮਪੁਰ ਦਾ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 76%  ਹੈ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 59,5% ਤੋਂ ਵੱਧ  ਹੈ। ਆਬਾਦੀ ਦਾ 12% 6 ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਟੀਨੂੰ  ਆਦਮਪੁਰ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ।

ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਆਬਾਦੀ 47.30% ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਮੁਰਜਿਮ ਦਸੂਹੀ

**ਹਰਬੰਸ ਲਾਲ ਮੁਜਰਿਮ ਦਸੂਹੀ** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸੱਚੇ-ਸੁੱਚੇ ਸਪੂਤ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਫਰਵਰੀ 1909 ਨੂੰ ਦਸੂਹਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਬਣੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ‘ਇਨਸਾਨੀਅਤ’ ਦਾ ਲਾਹੌਰ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਹੋਇਆ। ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਦੂ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਜਲਸਿਆਂ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਟੁੰਬ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।

ਮੁਜਰਿਮ ਦਸੂਹੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਰਪਨ (1986) ਦਾ ਵਿਮੋਚਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ੍ਰੀ ਗੋਇਲ ਵੱਲੋਂ ਮੁਜਰਿਮ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਦਸੂਹਾ ਵੱਲੋਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। 16 ਜਨਵਰੀ 1985 ਨੂੰ ਊਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਾਇਰ ਇਸ ਫ਼ਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਮਨਸੂਖ ਕਰਨਾ

**ਮਨਸੂਖ ਕਰਨਾ** ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਚੀਜ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚਾਰਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ। ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਨਸੂਖ ਕਰਨ ਨੂੰ "ਮੁਅੱਤਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁਆਇਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਆਇਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਕਮਿਊਨਲ ਅਵਾਰਡ

**ਕਮਿਊਨਲ ਅਵਾਰਡ** ਬਰਾਤਨਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਮਸੇ ਮੈਕਡੋਨਾਲਡ ਦੁਆਰਾ 16 ਅਗਸਤ 1932 ਨੂੰ ਐਲਾਨਿਆ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਜਨਕ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਐਲਾਨ ਰਾਹੀਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ, ਸਿੱਖਾਂ, ਬੋਧੀਆਂ, ਭਾਰਤੀ ਈਸਾਈਆਂ, ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨਾਂ, ਯੂਰੋਪੀਅਨਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਬਲਕਿ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਨੀਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਾਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸੀਟਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਰਾਖਵੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਇਸ ਅਵਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ (ਅਧੀਨ) ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲ਼ੀ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 'ਜਾਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ' ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਕਲ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਔਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ 1935 ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੀ।

ਇਸ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ 51% ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ 30% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ 19% ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ ਇਸ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੀਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਇਸਲਈ ਇਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪੂਨੇ ਦੀ ਯੇਰਵਾੜਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਰਤ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸਨੂੰ 'ਪੂਨਾ ਪੈਕਟ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਰੱਖ ਲਈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਬਾਕੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਾਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1932 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ
ਇਮਰਾਨ ਅੱਬਾਸ

**ਇਮਰਾਨ ਅੱਬਾਸ **(ਪੂਰਾ ਨਾਂ: ਇਮਰਾਨ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ *ਮੇਰੀ ਜ਼ਾਤ ਜ਼ਰਾ-ਏ-ਬੇਨਿਸ਼ਾਨ *(2011), *ਖੁਦਾ ਔਰ ਮੁਹੱਬਤ* (2011), *ਮੇਰਾ ਨਸੀਬ* (2011), *ਪੀਆ ਕੇ ਘਰ ਜਾਨਾ ਹੈ* (2012), *ਦਿਲ-ਏ-ਮੁਜ਼ਤਰ* (2013), *ਸ਼ਾਦੀ ਔਰ ਤੁਮਸੇ?* (2013), *ਅਲਵਿਦਾ* (2015), ਅਤੇ *ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਯੂਸਫ਼ ਹੈ*(2015) ਹਨ। ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ) 2013 ਵਿੱਚ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ*ਅੰਜੁਮਨ* ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮੀ *ਕਰੀਚਰ 3D* ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਫੌਰ ਬੈਸਟ ਮੇਲ ਡੈਬਿਉਟ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਵੀ ਮਿਲੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਇਮਰਾਨ ਅੱਬਾਸ ਨੇ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅੱਬਾਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮਿਆਂ, ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਚਰਚਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
## ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸੁਥਰਾ ਸ਼ਾਹ

**ਸੁਥਰਾ ਸ਼ਾਹ**
ਸੁਥਰਾ ਸ਼ਾਹ ਇੱਕ ਹਾਸ ਰਸੀ ਕਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ। ਸੁਥਰਾ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੁਥਰੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਸੁਥਰੇ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ਕੀਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਜਨਮ
ਸੁਥਰੇ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਸੁਥਰਾ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ ਬਾਰਾਂ ਮੂਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਹੰਸ ਚੋਗ' ਵਿੱਚ ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਸੁਥਰੇ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੁਥਰੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦੰਦ ਸਨ। ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕੋਈ ਬਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਦਰਤੀ ਹੀ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤੀ ਨੇ ਕਤੂਰੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੁੱਤੀ ਨੇ ਸੁਥਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਲੰਘੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕੁੱਤੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਬੱਚਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਥਰੇ ਨੂੰ ਚੁਕਵਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ। ਆਪ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਰਵਾਇਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

## ਜੀਵਨ
ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਤੇ ਸੁਥਰਾ ਬੜਾ ਹਾਜ਼ਰ ਜਵਾਬ ਤੇ ਹਸਮੁੱਖ ਮਖੌਲੀਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੀ ਬੜੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਟਿੱਕਚਰਾਂ ਅਤੇ ਚੁਟਕਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਅੰਗ ਕੱਸਦਾ। ਸੁਥਰਾ ਸ਼ਾਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਰੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਗੱਲ ਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ। ਸੁਥਰਿਆਂ ਦੇ ਪੰਥ ਦਾ ਇਹ ਸੰਚਾਲਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਥਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਖਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ "ਗੁਰੂ ਪਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰੰਥ" ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

## ਰਚਨਾ
ਸੁਥਰੇ ਨੇ ਹਾਸ ਰਸ ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾਇਆ। ਸੁਥਰੇ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਲੋਕ, ਸ਼ਬਦ, ਰਾਮਕਲੀ, ਰਾਗ ਖਟ,
ਵਾਰ-ਰਾਗ ਮਾਰੂ ਪਾਉੜੀ ਆਦਿ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਦਰਜਗ ਹਨ।
ਸੁਥਰੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਰਚਨਾ ਪੌੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਥਰੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਉੱਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਹਾਸ-ਰਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਫ਼ਕੀਰਨਾ ਰੰਗ ਵੀ ਹੈ।
ਆਪ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਪਿੰਗਲ ਕਰੜਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਵ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮੌਲਿਕਤਾ ਅਤੇ ਖੁੱਲ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੈ।

## ਨਮੂਨਾ
1)
 "ਲੋਕ ਡਰਾਵਨ ਕਾਰਨੇ ਕੀ ਤੈਂ ਭਖ ਬਨਾਇਆ
 ਨਿਰ ਉੱਦਮ ਟੁਕੜਾ ਖਾਵਣਾ ਬਾਬਾ ਨਾਮ ਸਦਾਇਆ
 ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਚੜਨ ਸ਼ੀਰਨੀਅਂ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਵਧਦਾ ਜਾ,
 ਦੇ ਦੁਆਈ ਖੁੱਲੀਆਂ ਅਗਲੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਾ।"
2) 
 "ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੇ ਚਰਨ ਦਾ, ਇੱਕ ਕੀਟ ਕਹਾਵਾਂ,
 ਹਉਂ ਢਾਡੀ ਪਰਵਦਗਾਰ ਦਾ, ਤਿਸ ਦਾ ਜਸ ਗਾਵਾਂ,
 ਤੂੰ ਗੁਣੀ ਬਿਅੰਤ ਅਥਾਹ ਜੀ, ਕੀ ਆਖੁ ਸੁਣਾਵਾਂ,
 ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਈਂ, ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਭਾਵਾਂ।"
3) 
 "ਆਰ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਗੰਗਾ, ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇ ਤੂੰ,
 ਲਹਿਣਾ ਲੈਣਾ ਸੁਥਰਿਆ, ਨਾਸੀ ਦੇ ਕੇ ਧੂੰ।"
ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਭਾਸ਼ਾ

**ਆਬਖ਼ਾਜ਼**  ਇੱਕ ਉੱਤਰੀਪੱਛਮੀ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਬਖ਼ਾਜ਼ੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੇ 10 ਲੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਤੁਰਕੀ, ਜਾਰਜੀਆ, ਸੀਰੀਆ, ਜਾਰਡਨ ਆਦਿ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2010 ਦੀ ਰੂਸੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਦੇ 6,786 ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ।

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਵੰਡ
ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਬਖ਼ਾਜ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਮੁਹਾਜਰ ਡਾਈਸਪੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤੁਰਕੀ, ਸੀਰੀਆ, ਇਰਾਕ, ਜਾਰਡਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਧੁਨੀ ਵਿਉਂਤ 
ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਿਆਰੀ ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਵਿੱਚ 58 ਵਿਅੰਜਨ ਹਨ। 

## ਲਿਪੀ 
ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ 1862 ਵਿੱਚ ਸਿਰੀਲਿਕ ਲਿਪੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਲਿਪੀ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। 1909 ਵਿੱਚ ਇੱਕ 55 ਅੱਖਰੀ ਸਿਰੀਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ।

## ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ:
* ਆਬਜ਼ੀਵਾ - ਇਹ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਆਬਜ਼ੀਵਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਬਜ਼ੀਬ - ਇਹ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਬਜ਼ੀਬ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਸਾਦਜ਼ - ਇਹ ਅੱਜ ਕੱਲ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਜ਼ੀਪ ਅਤੇ ਖੋਸਤਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਾਹਿਤਕ ਆਬਖ਼ਾਜ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਆਬਜ਼ੀਵਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਰਜੀਆ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਬੰਜੀਓੱਪਾਂਗ

**ਬੰਜੀਓੱਪਾਂਗ** ਜਪਾਨੀ ਪੇਸਟਰੀ ਤਾਈਯਾਕੀ ਦੇ ਵਰਗੀ ਕੋਰੀਅਨ ਪੇਸਟਰੀ ਹੈ। ਬੰਜੀਓੱਪਾਂਗ ਨੂੰ ਵਾਫ਼ਲ ਆਇਰਨ (waffle iron) ਵਰਗੇ ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਟਣੇ (batter) ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦੇ ਬਣਾਵਟ ਵਰਗੇ ਸਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਉਸਤੇ ਲਾਲ ਬੀਨ ਪੇਸਟ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਤੇ ਉੱਤੋਂ ਹੋਰ ਕੁੱਟਣਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਚੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੋਰੀਅਨ ਵਿੱਚ ਬੰਜੀਓ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕਾਰਾਸਿਅਸ" ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਮੱਛੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਂਗ ਦਾ ਅਰਥ ਰੋਟੀ (bread) ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਪੇਸਟਰੀ ਦੇ ਮੱਛੀ - ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੀ ਵੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮੱਗਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੰਜੀਓੱਪਾਂਗ ਜਪਾਨ ਨੇ ਕੋਰੀਅਨ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ 1930 ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਿੱਤਾ ਸੀ। ਬੰਜੀਓੱਪਾਂਗ ਨੂੰ ਰੇੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਵਿਕਰੇਤਾ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। 2009 ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਬੰਜੀਓੱਪਾਂਗ ਖਰੀਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਬੰਜੀਓੱਪਾਂਗ ਆਕਾਰ ਦੇ ਵਾਫ਼ਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੀ ਆਇਸ ਕਰੀਮ ਤੇ ਅਜ਼ੁਕੀਬੀਨ ਜਾਂ ਚਾਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀ ਲਾਲ ਬੀਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਂਤੀ ਭਾਂਤੀ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ-

* ਗੁਖਵਾਪੰਗ- ਗੁਖਵਾਪੰਗ ਬੰਜੀਓੱਪਾਂਗ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੀ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਫੁੱਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 
*ਗਯੇਰਾਪਾਂਗ- ਇਹ ਅੰਡੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਕਾਰ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Image:600goodice2.jpg|The Binggrae company offers an ice cream novelty based on bungeoppang

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਰੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਨਾਸਿਕਤਾ

**ਨਾਸਿਕਤਾ** ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਥ-ਪੂਰਨ ਅਖੰਡੀ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਨਾਸਿਕਤਾ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਜੁੱਟਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਨਾਸਿਕਤਾ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਵੇਖੋ: 
*ਜ/ਜੰ -ਜਗ:ਜੰਗ
*ਹ/ਹੰ -ਹਸ:ਹੰਸ

'ਜਗ:ਜੰਗ'ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਜੁੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਦਾ ਜੋ ਫਰਕ ਹੈ ਓੁਸ਼ ਲਈ ਨਾਸਿਕੀ ਟਿੱਪੀ ਹੀ ਜੁਮੇਵਾਰ ਹੈ।'ਹਸ:ਹੰਸ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਟਿੱਪੀ ਅਰਥ-ਭੇਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਹੈ।

**ਨਾਸਿਕਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ**: ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਟਿੱਪੀ/ੰ/ ਅਤੇ ਬਿੰਦੀ/ਂ/ ਦੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਵਰਣਨ-ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਵਰ ਹੀ ਨਾਸਿਕਤਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਵਿਅੰਜਨ ਨਹੀਂ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਲੂਰੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਲੂਰੀ ਭਾਸ਼ਾ** ਪੱਛਮੀ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਚਾਰ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ; ਉੱਤਰੀ ਲੂਰੀ, ਲਾਕੀ, ਬਖਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਲੂਰੀ। ਇਹ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਕੀ, ਬਖਤਿਆਰੀ, ਫੇਲੀ ਅਤੇ ਲੂਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀ ਹਨ।
thumb|2010 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਲੂਰੀ-ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੱਧਲਈ ਫ਼ਾਰਸੀ(ਪਹਿਲਵੀ) ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਂਝ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰੇਵਾਂ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ 
* ਬਖਤਿਆਰੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ
* ਬਰੂਜਰਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ
* ਫ਼ਾਰਸ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
* ਲਾਕੀ ਭਾਸ਼ਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਜੈਅੰਤੀ ਮਾਜਰੀ ਡੈਮ

**ਜੈਅੰਤੀ ਮਾਜਰੀ ਡੈਮ**,ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਡੈਮ ਹੈ ਜੋ ਜੈਅੰਤੀ ਮਾਜਰੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਡੈਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਜੈਅੰਤੀ ਮਾਜਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਡੈਮ ਤੋਂ ਸ਼ੰਕੂ, ਫਿਰਜਪੁਰ ਬੰਗਰ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂਪੁਰ, ਗਰੀਬਦਾਸ ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡੈਮ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਪੰਛੀ ਆਓਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਡੈਮ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਠੇਕੇ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਓਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
## ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਇਸ ਡੈਮ ਦੇ ਸਹੀ ਰੱਖ ਰਖਾਓ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਣ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਰ ਜੰਮਣਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣਾ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਆਦਿ ਦਾ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਣਾ ਮੁੱਖ ਹਨ। 
 
## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

File:Jyanti Majri Dam, district Mohali, Punjab,India 04.JPG|ਜੈਅੰਤੀ ਮਾਜਰੀ ਡੈਮ,ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ 
File:Jyanti Majri Dam, district Mohali, Punjab,India 02.JPG| ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਡੈਮ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ 
File:Jyanti Majri Dam, district Mohali, Punjab,India 03.JPG| ਜੈਅੰਤੀ ਮਾਜਰੀ ਡੈਮ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਬਾਲਣ ਲਿਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੋਂ ਡੈਮ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ 
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੈਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੈਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਰੱਖਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਲਥਾਵਾਂ
ਲਕੁਮੀ ਯੋਸ਼ੀਮਾਟਸੁ

ਲਕੁਮੀ ਯੋਸ਼ੀਮਾਟਸੁ  (吉松 育美 ਯੋਸ਼ਿਮਟਸੁ ਲਕੁਮੀ?, ਜਨਮ 21 ਜੂਨ 1987) ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਦਤਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਕਿਨਾਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ 2012 ਦਾ ਤਾਜ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ 52 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਿਸੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਬਾਲੇ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹੋਵੇ.

ਯੋਸ਼ੀਮਾਟਸੁ ਨੇ ਸਟਾਕਰ-ਜੀਰੋ ਮੁਹਿੰਮ ਸੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਸਖਤ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਾਉਣਾ ਸੀ ਜੋ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੇਸ ਸੰਮਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਈ। ਯੋਸ਼ੀਮਟਸੁ ਦੀ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ***ਚੇਂਜ.ਓਆਰਜੀ*** ਲਿੰਕ (ਜਾਪਾਨ)ਰਾਹੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਟੀਚੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਜਪਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਜੁਰਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ। ਅਮੇਰਿਕਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪੱਖ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰੋਬਿਨ ਮੋਰਗਨ ਨਾਲ ਸੀਬੀਏਸ ਰੇਡੀਓ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਯੋਸ਼ੀਮਾਟਸੁ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਜੋ ਅਬੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈੰਬਰ ਕੋਨੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਪਾਨੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫੋਜਾ ਦੂਸਰੀ ਵਿਸਵ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੋਰ ਉੱਤੇ ਏਸਿਆਈ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਜਿਨਸੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਸੀ। ਯੋਸ਼ੀਮਾਟਸੁ ਨੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ਰੀਰਿਕ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ। ਜੋਸ਼ੀਮਾਟਸੁ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗਲੋਵਲ ਸਟੂਡੇਂਟ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਹੜਾ ਕੀ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਰਾਹੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਕੂਲਾਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜੋੜਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਆਧਾਰੇ ਦਾ ਮਕਸਦ ਨਿਸਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਧਾਰਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਰਾਹੀਂ ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮਾਨਤਾ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਪਾਸਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਟਕਰਾ ਸਮੇ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਤੋਂ ਸਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਸੀ। 

ਯੋਸ਼ੀਮਾਟਸੁ  ਨੇ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਟੋਕੀਓ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸੇਕਰੈੱਡ ਹਾਰਟ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
http://www.cosmopolitan.co.uk/reports/news/a29072/beauty-queen-ikumi-yoshimatsu-stalker/
http://news.yahoo.com/beauty-vs-japan-beasts-180000042--politics.html

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Official website 
* Ikumi Yoshimatsu's channel on YouTube
*  at the Internet Movie Database

 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੋਕ੍ਸਿਨ

**ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੋਕ੍ਸਿਨ** (ਬੀਟੀਐਕਸ) ਇੱਕ ਨੀਉਰੋ ਟਾਕਸਿਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੈ ਜੋਕਿ ਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਕੈਲੋਸਟਰੀਡੀਅਮ ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਂਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ I ਇਸਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ, ਕਾਸ੍ਮੇਟਿਕ੍ਸ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਇਸਦੀ ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ- ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਕਿਸਮ ਏ ਅਤੇ ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਕਿਸਮ ਬੀ I ਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਜੋ ਸੰਭਾਵੀ ਘਾਤਕ ਬੀਮਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਬੋਟੁਲੀਸਮ ਆਖਦੇ ਹਨ I ਬੋਟੁਲੀਨੀਅਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਜਾਨਲੇਵਾ ਟਾਕਸਿਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ (LD50) 1.3-2.1 ਐਨਜੀ/ਕੇਜੀ ਦੀ ਨਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 10-13 ਐਨਜੀ/ਕੇਜੀ ਜਦ ਸਾਹ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਇੰਸਾਨੀ ਔਸਤ ਜਾਨਲੇਵਾ ਖੁਰਾਕ ਹੈ I

ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੋਕ੍ਸਿਨ ਕਿਸਮ ਏ ਅਤੇ ਕਿਸਮ ਬੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਪੱਰ ਮੋਟਰ ਨਿਉਰੋਨ ਸਾਇਨਡਰੋਮ, ਫੋਕਲ ਹਾਇਪਰ ਹਾਇਡਰੋਸਿਸ ਬਲੈਫਰੋਸਪੈਸਮ, ਸਟੈ੍ਬਿਸਮਸ, ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੁਕਇਸਮ I ਇਹ ਕਾਸ੍ਮੇਟਿਕ੍ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੋਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਯੂਐਸ ਦੇ ਫੂਡ ਅਤੇ ਡਰਗਸ ਪ੍ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਡੱਬੇ ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਣ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਸ ਟਾਕਸਿਨ ਦੀ ਲੋਕਲ ਚੁਕਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਨਜੈਕਸ਼ਨ ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੌਟੂਲਿਸਮ ਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ I ਚੇਤਾਵਨੀ ਮੌਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਸੀ I ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਚ, ਇਸਦਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਬੌਟੋਕਸ ਨਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਤਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਬੌਟੋਕਸ ਐਲਰਗਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ I

## ਵਰਤੋਂ
### ਮੈਡੀਕਲ ਵਰਤੋਂ
ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਡਾਕਟਰੀ ਤਕਲੀਫਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਘੱਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ I ਇਹ ਸਪਾਸਮਸ ਅਤੇ ਡਾਇਸਟੋਨਿਆਂਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I

ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਨਾਲ ਜਿਹਨਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮੰਨਜ਼ੂਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਨ-

* ਸਰਵਾਇਕਲ ਡਾਇਸਟੋਨਿਆ (ਸਪਾਸਮੋਡਿਕ ਟੌਰਟੀਕੌਲਿਸ), ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦਾ ਨਿਉਰੋਮਸਕੂਲਰ ਡਿਸਓਡਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਨਾ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਝੱਟਕੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ I
* ਬਲੈਫਰੋਸਪਾਸਮ, ਬੇਕਾਬੂ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਿਕੁੜਣ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਝਟਕਾ I
* ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਖ ਅਗਜ਼ੀਲਰੀ ਹਾਇਪਰਹਾਇਡ੍ਰੋਸਿਸ, ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਸੀਨਾ ਆਉਦਾ ਹੈ I[
* ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ, ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪਰਭਾਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਉਚ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਨਾਲ ਘਟਨਾ I
* ਸਟੈ੍ਬਿਸਮਸ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਅਨੁਕੂਲਤਾ(ਹੈਟਰੋਟਰੌਫਿਆ, ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ “ਕ੍ਰੌਸਡ ਆਈਸ”) I

ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਕਿਸਮ ਏ ਦੀ ਹੋਰ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ-

* ਓਸਿਓਫਾਗਿਅਲ ਐਕਾਲਾਸਿਆ, ਮਾਂਸਪੇਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਘਨਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਸਿਓਫਾਗਿਅਲ ਸਪਹਿਨਟਰ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇ I
* ਬ੍ਰੁਕਸਿਮ, ਪੈਰਾਫੰਕਸ਼ਨਲ ਦੰਦ ਦਾ ਪੀਹਣਾ/ਜਬਾੜਾ ਨੂੰ ਭੀਚਣਾ, ਮੈਸਕੇਟਿੰਗ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਲਗਾਣ ਨਾਲ(ਜਿਵੇਂ- ਦ ਮੈਸੇਟਰ) I
* ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਫੋਕਲ ਨਿਉਰੋਪੈਥੀਆਂ: ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਬੀਟੀਐਕਸ-ਏ ਦਾ ਇੰਨਟ੍ਰਾਡਰਮਲ ਟੀਕਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਦਾਂ ਕਿ ਐਨਲਜੈਸਿਕ ਪ੍ਭਾਵ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਬਦਲਾਵ ਲਈ ਸਵਤੰਤਰ ਹੈI
* ਆਈਡਿਓਪੈਥਿਕ ਅਤੇ ਨਿਉਰੋਜੈਨਿਕ, ਡੈਸਟਰੁਸਰ ਓਵਰਐਕਟੀਵੀਟੀI
* ਵੈਜਾਨਲ ਮਾਸਂਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵੈਜਾਈਨਿਮਸ I
* ਸੱਟ ਚੋਟ ਕਾਰਨ ਹਿਲਜੁੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਸੈਂਟਰਲ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਬਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ- ਟ੍ਰਾਓਮਾ, ਸਟ੍ਰੋਕ, ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲਰੋਸਿਸ, ਪਾਰਕਿੰਨਸਨ ਬਿਮਾਰੀ, ਜਾਂ ਸੈਰੇਬਰਲ ਪੈਲਸੀ I
* ਫੌਕਲ ਡਿਸਟੌਨਿਆਸ ਅੰਗਾਂ, ਚਿਹਰੇ, ਜਬਾੜੇ, ਜਾਂ ਵੋਕਲ ਕੌਰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ I

## ਹਵਾਲੇ
ਉਪ ਅਵਤਾਰ

**ਉਪ ਅਵਤਾਰ**
'ਦਸਮ ਗ੍ੰਥ' ਦੇ ਉਪ ਅਵਤਾਰ ਪ੍ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਬ੍ਹਮਾ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ| ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬ੍ਹਮਾ ਅਵਤਾਰ ਕੁਝ ਕੁ ਛੋਟੀਆਂ ਕਥਾਵਾ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ| ਜਿਹਨਾ ਵਿੱਚ ਓਸਦੇ ਸੱਤ ਅਵਤਾਰਾ ਬਾਲਮੀਕੀ,ਕਸ਼ਪ,ਸੁਕ੍,ਬਿ੍ਹਸਪਤੀ,ਵਿਆਸ,ਛੇ ਸਾਸ਼ਤਰ-ਉਧਾਰਕ ਅਤੇ ਕਾਲੀਦਾਸ-ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਪਰ ਬ੍ਹਮਾ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਅਵਤਾਰਾ ਦਾ ਉਲੇਖ ਪੁਰਾਣ-ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ| ਹਾਂ 'ਮਹਾਭਾਰਤ'(ਸ਼ਾਂਤੀਪਰਵ-349) ਵਿੱਚ ਬ੍ਹਮਾ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਜਨਮ ਅਵੱਸ਼ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਜਨਮ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨਾਭੀ-ਕਮਲ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ| ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਸੱਤ ਜਨਮਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਵਿਚਾਰਧੀਨ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ|
 ਵਿਚਾਰਧੀਨ ਰਚਨਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ 'ਸੱਤ ਕਰਤਾਰ'(ਕਾਲ ਪੁਰਖ) ਦੀ ਮੰਨ ਕੇ ਬਾਕੀ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਓਸਦੇ ਅਧੀਨ ਦਸੇ ਹਨ| ਓਸਦੇ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਪਰਾਥਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ|
 ਕਈ ਇੰਦ੍ ਪਾਨ ਪਹਾਰ| ਕਈ ਬ੍ਹਮ ਵੇਦ ਉਚਾਰ|
 ਕਈ ਬੈਠ ਦੁਆਰ ਮਹੇਸ਼| ਕਈ ਮੋਮਨਾਗ ਅਸੇਸ |
 ਕਈ ਸੂਰ ਚੰਦ ਸਰੂਪ| ਕਈ ਇੰਦਰ ਕੀ ਸਮ ਭੂਪ|
 ਕਈ ਕੋਟ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਵਤਾਰ| ਕਈ ਰਾਮ ਬਾਰ ਬੁਹਾਰ|
 ਕਈ ਮਛ ਕਛ ਅਨੇਕ| ਅਵਲੋਕ ਦੁਆਰ ਬਿਸ਼ੇਖ |
 'ਚੌਬੀਸਵਤਾਰ' ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਹਮਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆਂ ਗਿਆ ਹੈ| ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਖ ਕਰਤੱਵ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ| ਕਥਾ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:-
 ਦਸਮ ਅਵਤਾਰ ਬਿਸ਼ਨ ਕੋ ਬ੍ਹਮਾ|
 ਧਰਯੋ ਜਗਤਿ ਭੀਤਰਿ ਸੁਭ ਭਰਮਾ|
 ਬ੍ਹਮ ਬਿਸਨ ਮਹਿ ਭੇਦ ਨ ਲਹੀਐ|
 ਸਾਸ਼ਤਰ ਸਿੰਮਿਤ੍ ਭੀਤਰ ਇਸ ਕਹੀਐ|
ਪਾਰਸਨਾਥ ਅਵਤਾਰ ਵੀ ਪੁਰਾਣ ਸਾਹਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰੁਦਰ ਦਾ ਮਾਨਯ ਅਵਤਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਵਸਤੂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਪੁਰਾਣ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬੱਧ ਹੈ| ਸਭੰਵ ਹੈ ਇਹ ਨਾਥ ਸਪ੍ਰ੍ਦਾਇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਖਿਆਨ ਅਥਵਾ ਜੈਨ-ਮੱਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਾਮਨਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਅਧਿਕਾਸ਼ ਵਿਵਰਣ ਕਾਲਪਿਨਕ ਪ੍ਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| 
 ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਦਸਮ-ਗਰੰਥ' ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਅਵਤਾਰ ਕਥਾਵਾ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰਵਾਦ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸਵੀਕਾਰ ਅਵੱਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਪੁਰਾਣਿਕ ਸੋਚ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਲਈ ਗਈ ਹੈ|ਬ੍ਹਮਾ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਵ-ਮੱਤਾ ਨ ਮੰਨ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਅਵਤਾਰ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅਵਤਾਰ ਖੁਦ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਕਾਲਪੁਰਖ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਇਆਂ ਅਵਤਰਿਤ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਪੁਨਰ-ਅਵਤਾਰ ਲੈਣ ਦਾ ਗਰਵ ਤੋੜਨ ਲਈ ਮੀਰ ਮਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ| ਇਹ ਅਵਤਾਰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਗੁਣ ਭਗਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਵੀ ਦਾ ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ|

## ਹਵਾਲੇ