open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਧਨਸਿਰੀ ਨਦੀ

**ਧਨਸਿਰੀ** ਅਸਾਮ ਦੇ ਗੋਲਾਘਾਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਚਮੁਕੇਦੀਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਦੀਮਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੀ *ਲਾਈਸਾਂਗ ਚੋਟੀ* ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੱਖਣ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ  ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ  ਹੈ।

ਕਾਰਬੀ ਐਂਗਲੋਂਗ ਅਤੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਧਨਸਿਰੀ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੰਟਾੰਕੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਇੰਟਾੰਕੀ ਜੰਗਲ ਵਰਗੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੱਕੜ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਕਪਿਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧਨਸਿਰੀ ਨਦੀ ਨੇ ਸਿਰੇ ਦੇ ਕਟੌਤੀ ਦੁਆਰਾ ਮਿਕੀਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਪਠਾਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਭਰੇ ਦਲਦਲੀ ਖੇਤਰ ਹਨ,, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਲਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਮੱਛੀਆਂ 
2011-12 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਆਰਡਰਾਂ, 13 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ 24 ਨਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 34 ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਸਾਈਪ੍ਰੀਨਿਫਾਰਮਸ ਦੀਆਂ ਸਤਾਰਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਲੂਰੀਫੋਰਮਜ਼ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।  ਦੀਮਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਧਨਸਿਰੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ, ਅਰਧ ਪ੍ਰਵਾਹ, ਪਹਾੜੀ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਇੰਡੀਆ

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਜ਼ ਇੰਡੀਆ**, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 9,000 ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿੰਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ 1000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੂੰ 28 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ 2014 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (RRRLF), ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਬਜਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਏਜੰਸੀ ਹੋਵੇਗੀ।

## ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ 
ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਾਰਜ ਲਈ ਚਾਰ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਇਹ:

* ਮੌਜੂਦਾ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ, ਕਾਲਜ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ, ਸਕੂਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦਾ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸ਼੍ਰੀ ਬੀ.ਐਸ. ਬਾਸਵਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ।
* ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਏ.ਆਰ.ਡੀ. ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕੀਤੀ।
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਰਚੁਅਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਅਤੇ ਆਈਸੀਟੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ, ਡਾ. ਐਚ.ਕੇ. ਕੌਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ।
* ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਗਣਨਾ, ਸਮਗਰੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੂਚਨਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਡਾ. ਸੁਬਬੀਆ ਅਰੁਣਾਚਲਮ ਨੇ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸਰਵੇਖਣ

**ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਸਰਵੇਖਣ** ( **ANSI** ) ਇੱਕ ਉੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਲਈ ਫੀਲਡ ਡੇਟਾ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੌਤਿਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ- ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੋਕਸ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1945 ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। 

1916 ਵਿੱਚ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਗ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੰਸਥਾ ਜੂਓਲੋਜੀਕਲ ਸਰਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਬਣ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 1945 ਵਿੱਚ, ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਸਥਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸਰਵੇਖਣ (AnSI), ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਬਿਰਜਾ ਸੰਕਰ ਗੁਹਾ ਅਤੇ ਵੇਰੀਅਰ ਐਲਵਿਨ, ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ( ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ), ਸ਼ਿਲਾਂਗ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਉਦੈਪੁਰ, ਨਾਗਪੁਰ (AnSI ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਨਾਲ), ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ (1960 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ
ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ

***ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ*** 2022 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਈ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿੜ੍ਹੀ ਅਦਵੈਤ ਚੰਦਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਰਿਕ ਰੋਥ ਅਤੇ ਅਤੁਲ ਕੁਲਕਰਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਾਇਆਕੌਮ 18 ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਇਹ 1994 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ *ਫੋਰੈਸਟ ਗੰਪ* ਦਾ ਰੀਮੇਕ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ, ਨਾਗਾ ਚੈਤੰਨਿਆ, ਮੋਨਾ ਸਿੰਘ ਅਯੇ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਹਨ।

*ਫੋਰੈਸਟ ਗੰਪ* ਦੇ ਅਨੁਕੂਲਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਲਕਰਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਸਾਲ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸ ਸਾਲ ਰੀਮੇਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਨੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ-ਅਧਾਰਿਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਧਿਕਾ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 2018 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖਰੀਦੇ ਅਤੇ 14 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿਲਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਗੀਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਅਮਿਤਾਭ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। 

*ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ* ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 2020-2022 ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰੀਕਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਲਈ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਰਿਲੀਜ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। 11 ਅਗਸਤ 2022 ਨੂੰ ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਅਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀ। ਆਪਣੇ ₹180 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਜਟ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਫਿਲਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ₹90 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਬੰਬ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਸਮੀਖਿਆ 
ਸਮੀਖਿਆ ਐਗਰੀਗੇਟਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਰੋਟਨ ਟੋਮੈਟੋਜ਼ 'ਤੇ, 6.8/10 ਦੀ ਔਸਤ ਰੇਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ, 32 ਅਲੋਚਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 63% ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹਨ। ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ "ਇਹ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਸਰੋਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਰਿਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ ਵੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਬਿਆਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2022 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਐਨਸੀ ਕਨਗਵੱਲੀ

**ਐਨਸੀ ਕਨਗਵੱਲੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਸਨ । ਉਹ 1991 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਥੀਕੁਲਮ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਅੰਨਾ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਲਾਥੀਲੁਲਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ 1991-1996
ਹੇਮੰਤ ਮਹਾਪਾਤਰਾ

**ਹੇਮੰਤ ਮਹਾਪਾਤਰਾ** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡੀ ਗਈ 2011 ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਨਵੀਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਐਲਨ ਗਿੰਸਬਰਗ ਪੋਇਟਰੀ ਅਵਾਰਡ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਕਲੈਟਿਕਾ, ਬ੍ਰਿੰਕਲਿਟ, ਏਸ਼ੀਆ ਰਾਈਟਸ ਅਤੇ ਪੈਟਰਸਨ ਲਿਟਰੇਰੀ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਦੂਜੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਏਪ੍ਰੋਲ ਅਵਾਰਡ  ਅਤੇ ਹਾਰਪਰਕੋਲਿਨਜ਼ ਪੋਇਟਰੀ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਦਾ ਵੀ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਹ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਣਜੀਤ ਹੋਸਕੋਟ

**ਰਣਜੀਤ ਹੋਸਕੋਟ** (ਜਨਮ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਕਿਊਰੇਟਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਰਣਜੀਤ ਹੋਸਕੋਟ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬੰਬੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਡੇਵਿਡ ਪੇਂਟਰ (ਕਲਾਕਾਰ)

**ਡੇਵਿਡ ਸ਼ਿਲਿੰਗਫੋਰਡ ਪੇਂਟਰ**, ਆਰ.ਏ., ਓ.ਬੀ.ਈ. (5 ਮਾਰਚ 1900 – 7 ਜੂਨ 1975), ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।  ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਢੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਕਲਾ ਰੂਪ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੈਂਡੀ ਦੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਚੈਪਲ ਅਤੇ ਐਸ. ਥਾਮਸ ਕਾਲਜ, ਮਾਉਂਟ ਲਵੀਨੀਆ ਵਿਖੇ, ਚੈਪਲ ਆਫ਼ ਦੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫੀਗਰੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਉਸਦੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਫਿਲਾਟੇਲਿਕ ਬਿਊਰੋ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਚੈਪਲ ਦੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਸਟੈਂਪਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਮਨਾਈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਡੇਵਿਡ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਆਰਥਰ ਸਟੀਫਨ ਪੇਂਟਰ, ਦਾ ਜਨਮ ਆਕਸਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਬਾਈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਕਈ ਬਰੂਅਰੀਆਂ ਸਨ। ਆਰਥਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਅਰਨੋਲਿਸ ਵੀਰਾਸੂਰੀਆ  ਦੀ ਭੈਣ ਅਨਾਗੀ ਵੀਰਾਸੂਰੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਸਾਲਵੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇੰਡੀਆ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ 1904 ਵਿੱਚ ਸੀਲੋਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨੁਵਾਰਾ ਏਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੇਨਟਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬ੍ਰੀਕਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਡੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਗਵਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਕਲਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਪੇਂਟਰ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਕੇ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਆਰਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900
ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ

**ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ** (ਪੰਜਾਬੀ: ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ *)* ਇੱਕ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗੀ ਕਲਾ ਹੈ ਜੋ "ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ" ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਲੜਾਈ ਦੀ ਕਲਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਬੀਲੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਏ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਲਾ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪਿਤਾਮਾ ਹੈ।

ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪੰਜ-ਪੜਾਅ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਫਲੈਂਕ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ, ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ। ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਲੜਾਈ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਡੰਡੇ, ਲਾਠੀਆਂ, ਬਰਛੇ, ਖੰਜਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਹੱਥੇ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ 
ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਇੱਕ ਸੂਖਮ ਕਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਲੜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਲਚਕਤਾ ਜਾਂ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਹੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਪੂਤ ਸਾਮਰਾਜ
ਰੋਜ਼ਬੇਰੀ ਕਾਉਂਟੀ, ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ

alt=Rosebury_County_Queensland_4|337x337px|ਰੋਜ਼ਬਰੀ_ਕਾਉਂਟੀ_ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ_4
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Birdsville_DSC02999_SA_%2838297669892%29.jpg/220px-Birdsville_DSC02999_SA_%2838297669892%29.jpg|right|thumb| ਰੋਜ਼ਬੇਰੀ ਕਾਉਂਟੀ ਦਾ ਲੈਂਡਸਕੇਪ
**ਰੋਜ਼ਬੇਰੀ ਦੀ ਕਾਉਂਟੀ** ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਉਂਟੀ (ਇੱਕ ਕੈਡਸਟ੍ਰਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ) ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਲੈਂਡਜ਼ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਾਉਂਟੀ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਪੈਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਾਉਂਟੀ ਆਫ਼ ਰੋਜ਼ਬੇਰੀ ਵੋਂਗਕਾਂਗੂਰੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ 1870 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਰਡਸਵਿਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ। ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੀਟ ਬੇਡੌਰੀ, ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1953 ਤੱਕ ਬਰਡਸਵਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਬਰਡਸਵਿਲੇ ਵਿਖੇ ਕੋਰਟਹਾਊਸ ਅਜੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਾਉਂਟੀ ਮਾਰਚ 1901 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਦੋਂ ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੇ *ਲੈਂਡ ਐਕਟ 1897* ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ

**ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ** ਗੋਆ ਦੀ ਉੱਘੀ ਲੇਖਿਕਾ, ਕਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਿਕਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ **ਤਰੇਜ਼ਾ ਦਾ ਪੀਏਦਾਦ ਦ ਬਾਤੀਸ਼ਤਾ ਅਲਮਈਦਾ** (ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ: Teresa da Piedade de Baptista Almeida) ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਗੋਆ ਵਿੱਚ 
ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਣਜੀ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਿਤੋਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜਮੀਨਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਜਿੜ੍ਹੇ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ਼ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਈਸਾਈਅਤ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ *ਭੱਟਕਰ* ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਕਮਾਉਂਣ ਲਈ *ਮੰਡਕਰ* ਦੀ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੈਥੋਲਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਗੁਆ ਲਏ ਜਦੋਂ ਗੋਆ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਮਿਲਿਤ ਹੋਣ ਤੇ *ਮੰਡਕਰ* ਦੀ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹਾਸਲ ਹੋਏ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ ਜਾਤ ਦੇ ਪਤਨ ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ।

ਗੋਆ ਦੇ ਅਧਿਕਤਰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਂਗ, ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਂਕਣੀ ਨਾਲ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਲਮ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਗੋਆ 'ਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰਾਜ ਦੇ ਵੇਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਮ ਸੀ। ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਈ ਅਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ - ਡਿਆਰੀਊ ਦਾ ਨੋਈਤ (Diário da Noite) ਅਤੇ ਉ ਏਰਾਲਡੂ (O Heraldo)।

### ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ 
ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ 1957 ਵਿੱਚ ਲਿਸਬਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਿਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਲੇਖਿਕਾ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰਾਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਵੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ਚੁਣਿਆ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਮ ਜੋ ਉਸਦੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵੱਲੋਂ ਰਚਿਤ ਮੋਨਸਾਉਂ (Monção) ਵਰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਗਈ ਸਰਜ਼ਮੀਨ-ਏ-ਗੋਆ ਬਾਰੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨੀ ਹਿੰਦੂ ਦਿੱਖ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਲੇਖਿਕਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਸੁਰੀਆ ਨਾਮਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਮੋਨਸਾਉਂ ਨਾਮਕ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ 1963 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਭਾਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕੇਂਦਰ

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/Indian-heritage-centre-singapore.jpg/220px-Indian-heritage-centre-singapore.jpg|alt=Indian Heritage Centre, Singapore|thumb| ਇੰਡੀਅਨ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸੈਂਟਰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਇਆ।
**ਭਾਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕੇਂਦਰ** (    ) ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਲਿਟਲ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਿਸਿੰਕਟ ਵਿੱਚ ਕੈਂਪਬੈਲ ਲੇਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ 7 ਮਈ 2015 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਕਾਬ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਉਲੀ (ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੌੜੀਆਂ) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਘੁਮੱਕੜ ਸ਼ਾਸਤਰ

**ਘੁੰਮਣ ਸ਼ਾਸਤਰ** ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਹੁਲ ਸੰਕ੍ਰਿਤਯਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੇ ਤਿੱਬਤ, ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ, ਰੂਸ, ਯੂਰਪ, ਸੋਵੀਅਤ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਲਿਖਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਚੁਰਨੀ ਨਦੀ

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/River_Churni_-_Halalpur_Krishnapur_-_Nadia_2016-01-17_8762.JPG/220px-River_Churni_-_Halalpur_Krishnapur_-_Nadia_2016-01-17_8762.JPG|thumb| ਹਲਾਲਪੁਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਪੁਰ, ਨਦੀਆ ਵਿਖੇ ਚੁਰਨੀ ਨਦੀ।
**ਚੁਰਨੀ ਨਦੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਸ਼ਟੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੁਨਸ਼ੀਗੰਜ ਵਿਖੇ ਪਦਮਾ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਸਟਰੀਬਿਊਟਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਥਭੰਗਾ ਨਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਜਬਾਹਿ ਹੈ। ਮਠਬੰਗਾ ਨਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਝਦੀਆ ਨੇੜੇ ਦੋ ਨਦੀਆਂ, ਇਛਾਮਤੀ ਅਤੇ ਚੁਰਨੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। 

## ਕੋਰਸ 
ਚੁਰਨੀ ਸ਼ਿਬਨਿਵਾਸ, ਹੰਸਖਲੀ, ਬੀਰਨਗਰ, ਅਰਨਘਾਟਾ ਅਤੇ ਰਾਨਾਘਾਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚੱਕਦਾਹਾ ਨੇੜੇ ਸ਼ਿਵਪੁਰ, ਨਦੀ ਵਿਖੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।  ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ  ਹੈ। ਨਦੀ ਦਾ ਮੂਲ 23.40 ਉੱਤਰ, 88.70 ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੰਗਮ 23.13 ਉੱਤਰ  ਤੇ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
*ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਕਰੰਟ ਰਿਸਰਚ ਦੇ* ਇੱਕ ਲੇਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਦੀ ਇੱਕ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ (ਰਾਜਾ) ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਟੀ ਗਈ, ਨਕਲੀ ਨਹਿਰ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਜਲੰਗੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਡਿਸਟਰੀਬਿਊਟਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹਿਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਡਾਇਵਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਈਆਂ। ਤਲਛਟ ਆਖਰਕਾਰ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ *ਅੰਜਨਾ*  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਅੰਜਨਾ ਨੇ ਚੁਰਨੀ ਬਣਾਈ। ਚੁਰਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਮ *ਕਾਟਾ ਕਾਲ* ਜਾਂ "ਖੋਦੀ ਨਦੀ" ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਨਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂ, ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਲੇਡੀਫੈਸਟ

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Ladyfest_2007_stall.jpg/220px-Ladyfest_2007_stall.jpg|thumb| ਇੱਕ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਾਈਨ/ਸੀਡੀ ਸਟਾਲ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Asamblea_de_fundaci%C3%B3n_5.jpg/220px-Asamblea_de_fundaci%C3%B3n_5.jpg|thumb| ਇੱਕ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Ladyfest_craft_fair.jpg/220px-Ladyfest_craft_fair.jpg|thumb| ਇੱਕ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਾਫਟ ਮੇਲਾ
**ਲੇਡੀਫੈਸਟ** ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ-ਆਧਾਰਿਤ, ਨਾ-ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੈਂਡਾਂ, ਸੰਗੀਤਕ ਸਮੂਹਾਂ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ, ਬੋਲੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਲੈਕਚਰ, ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਹਿਲਾ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਅਗਸਤ 2000 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪੀਆ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸਾਰਾਹ ਡੌਗਰ, ਸਲੇਟਰ- ਕਿੰਨੀ ਅਤੇ ਟੇਰੇਸਾ ਕਾਰਮੋਡੀ ਸਨ। ਗੌਸਿਪ, ਬੈਂਗਸ, ਦ ਨੀਡ, ਦ ਰੋਨਡੇਲਸ, ਬ੍ਰੈਟਮੋਬਾਈਲ, ਸੱਲੰਬਰ ਪਾਰਟੀ, ਅਤੇ ਨੇਕੋ ਕੇਸ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੇਡੀਫੈਸਟਾਂ ਨੇ ਡੀ ਇੰਟ੍ਰੋਨਸ, ਹੇਲੁਵਾ, ਪਲੈਨੇਟ ਕੰਕਰੀਟ, ਈ.ਡੀ.ਐਚ., ਸੈਨਸ ਗੇਨੇ, ਸਿੰਥ ਚੈਰੀਜ਼, ਹੇਰਸਟੀ ਨੈਆਰਟਸ, ਕੈਂਡੀ ਅਤੇ ਕੋਕੋ ਲਿਪਸਟਿਕ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ।

ਪਹਿਲੇ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਇਵੈਂਟ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਲਬੂਕਰਕ, ਐਮਸਟਰਡਮ, ਅਟਲਾਂਟਾ, ਬੇਲਫਾਸਟ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਬੇਲਿੰਗਹਮ, ਬਰਲਿਨ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਬਾਰਡੋ, ਬ੍ਰਾਈਟਨ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ, ਬਰੁਕਲਿਨ, ਬੁਡਾਪੇਸਟ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ, ਕੋਲੰਬਸ, ਕੋਰਕਬਸਕਾ, ਚਿਕਨਗੌਸ, ਕਾਰਡਿਫ, ਡੀਜੋਨ, ਡਬਲਿਨ, ਗਲਾਸਗੋ, ਗ੍ਰੇਨੋਬਲ, ਕੈਸਲ, ਲੈਂਸਿੰਗ, ਐਮ.ਆਈ., ਲੀਡਜ਼, ਲੰਡਨ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਮੈਲਬੌਰਨ, ਮਿਆਮੀ, ਓਰਲੈਂਡੋ, ਓਟਾਵਾ, ਆਕਸਫੋਰਡ, ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ, ਕੈਲਸੀਫੀਆ, ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸੀਟੋਨ ਰਿਵਰ, ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸੀਡੋਰਨੀਆ ਡਿਏਗੋ, ਸੇਵੀਲਾ, ਸ਼ੈਫੀਲਡ, ਟੈਲਿਨ, ਟੈਕਸਾਸ, ਟੋਰਾਂਟੋ, ਟੂਲੂਜ਼, ਟ੍ਰੈਵਰਸ ਸਿਟੀ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ ਸੀ, ਵੈਲਿੰਗਟਨ, ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਸ਼ੰਘਾਈ, ਚੀਨ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਨਵਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਮਾਈ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਸਲ ਘਟਨਾ ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਰਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2010 ਲੰਡਨ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਨੂੰ "ਦਸਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ" ਸਮਾਗਮ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ "ਡੀ.ਵਾਏ.ਆਈ. ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਜਸ਼ਨ" ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।

ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ, ਬਹਿਸਾਂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਰੀਨਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ, ਤਰਖਾਣ, ਸਟਾਪ-ਮੋਸ਼ਨ, ਪਲੰਬਿੰਗ-ਸਬਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰੋਚਟਿੰਗ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਨੇ ਸਪਿਨ ਆਫ ਈਵੈਂਟਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਲ.ਏ.ਡੀ. ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਵਾਏ.ਫੈਸਟ, ਮੈਲਬੌਰਨ ਵਿੱਚ ਗਰਲ ਫੈਸਟ ਅਤੇ ਸਾਂਤਾ ਐਨਾ, ਸੀ.ਏ. ਵਿੱਚ ਗਰਲ ਮੇਲਾ ਆਦਿ। 

## ਸੰਕਲਨ ਐਲਬਮਾਂ 
* *ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਯੂਕੇ 2001*
* *ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਯੂਕੇ 2003*
* *ਲੇਡੀਫੈਸਟ ਈਸਟ 2001*

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Website for the first Ladyfest, with information on subsequent festivals - *Note: website currently out-of-date, does not list festivals later than 2006*
ਮਨੋਰੰਜਨ ਯਾਤਰਾ

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/2008-09-02_Two_RVs_for_sale_by_owner_%28cropped%29.jpg/300px-2008-09-02_Two_RVs_for_sale_by_owner_%28cropped%29.jpg|thumb|300x300px| ਮਨੋਰੰਜਕ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ
**ਮਨੋਰੰਜਨ ਯਾਤਰਾ** ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ( ਰੇਲਵੇ ਸੈਰ -ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰੋ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼ ਟ੍ਰੇਲਰਾਂ, ਯਾਤਰਾ ਟ੍ਰੇਲਰ,

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ
* ਬੋਟਿੰਗ
* ਕੈਂਪਰਵਨ
* ਡੇ-ਟ੍ਰਿਪਰ
* ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਢੰਗ
* ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ
* ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Media related to Recreational travel at Wikimedia Commons
* How To Revive Body & Mind With Travel
ਚੱਪਾ ਕੁ ਪੂਰਬ

ਚੱਪਾ ਕੁ ਪੂਰਬ ਵਿਜੇ ਵਿਵੇਕ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਗ਼ਜ਼ਲ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ । ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 1999 ਵਿੱਚ ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 2013 ਵਿਚ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਹਨ -

## ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ
1.

ਬਿਗਾਨੇ ਰਾਹ ਨੇ ਤੇ ਵੀਰਾਨ ਜੂਹਾਂ

ਭਟਕਦੀ ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਨੂੰ ਵਰਜਿਆ ਕਰ ।  

ਡੇਰਾ ਹਾਂ ਜਿਸਮ ਤੋਂ ਰੂਹ ਤੀਕ ਤੇਰਾ

ਕਦੀ ਤਾਂ ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ ਝਿੜਕਿਆ ਕਰ ।

ਇਹ ਅਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਹੋ ਗਏ

ਬਦਨ ਤਾਂ ਕੀ ਲਹੂ ਤਕ ਸੀਤ ਹੋ ਗਏ,

ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਗੇ ਤੇਰੀ ਪੀੜ ਬੰਦੇ,

ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਕੋਲ ਬਹਿ ਕੇ ਰੋ ਲਿਆ ਕਰ ।

ਇਹ ਤੇਰਾ ਹਾਣ ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਇਹੋ ਨੇਂ

ਹਵਾ, ਧੁੱਪ, ਰੌਸ਼ਨੀ, ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਇਹੋ ਨੇ,

ਸਿਮਟ ਜਾਵਣ ਤਾਂ ਫਿਰ ਖਿੜਦੇ ਨਹੀਂ ਇਹ,

ਕਦੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨਾ ਸਿਮਟਣ ਦਿਆ ਕਰ।

ਕਿਸੇ ਨੀਲੇ ਗਗਨ ’ਤੇ ਨੀਝ ਵੀ ਹੈ,

ਉਡਾਰੀ ਦੀ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਰੀਝ ਵੀ ਹੈ,

ਅਜੇ ਪਰਵਾਜ਼ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਪਰਾਂ ਵਿਚ,

ਅਜੇ ਉੱਡਣ ਲਈ ਨਾ ਆਖਿਆ ਕਰ।

ਬੁਝੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੁਣ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹਟਾ ਲੈ,

ਕਿਤੇ ਚੱਪਾ ਕੁ ਥਾਂ ਪੂਰਬ ਬਚਾ ਲੈ ,

ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਧੁਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੀ ਬਣ ਗਈ,

ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਨਾ ਏਨਾ ਸੋਚਿਆ ਕਰ।

2.

ਘਟਾਵਾਂ ਰੋਂਦੀਆਂ, ਹਉਕੇ ਹਵਾਵਾਂ ਭਰਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਬਹਾਰਾਂ ਸੜ ਗਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਮਾਤਮ ਕਰਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਰਿਹਾ ਮੌਸਮ ਅਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹਰ ਪਲ,

ਕਿ ਛਾਵਾਂ ਸੜਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਤੇ ਧੁੱਪਾਂ ਠਰਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਅਸੀਂ ਥਲ ਵਿਚ ਗਏ ਤਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਬਿਰਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਪਾਈ,

ਨਦੀ ਤਕ ਜੇ ਗਏ ਤਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖਿਆ ਪਾਣੀ ਜਦੋਂ ਤੁਰਦਾ, 

ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮੁਰਗਾਬੀਆਂ ਸਰਵਰ ਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਧੁਆਂਖੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ, ਕੁਝ ਰੁੱਖ ਸੁੱਕੇ, ਕੁਝ ਕੁ ਪੰਤ ਪੀਲੇ ,

ਬਦਲ ਕੇ ਭੇਸ ਇਉਂ ਜੰਗਲ 'ਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।

3.

ਮੌਸਮ ਦੀ ਚੀਕ ਸੁਣ ਜ਼ਰਾ ਪੌਣਾਂ ਦਾ ਰੁਦਨ ਦੇਖ।

ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਹੈ ਬਲਦੀ ਪਈ ਕਿੱਦਾਂ ਦੀ ਅਗਨ ਦੇਖ।

ਹਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦਾ ਹਰ ਬੋਲ ਹੁਣ ਪੱਥਰ ਹੀ ਹੋ ਗਿਐ,

ਤਿੜ ਤਿੜ ਕਿਵੇਂ ਨੇ ਤਿੜਕਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਬਦਨ ਦੇਖ।

ਸੀਨੇ 'ਚ ਤਿੱਖੀ ਚੀਸ ਪਰ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਮੁਸਕਣੀ,

ਅੰਦਰ ਦਾ ਮਾਤਮ ਤਕ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਦੇਖ।

ਅਜ਼ਲਾਂ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜੂਝਦਾ,

ਐ ਜ਼ਿੰਦਗੀ! ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਕ ਦੀ ਲਗਨ ਦੇਖ।

ਹਰਫ਼ਾਂ ਦੇ ਇਹ ਹਰਨੋਟੜੇ ਕੁਝ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਦੌੜ ਲੈਣ,

ਏਨਾ ਨਾ ਕੱਸ ਤੂੰ ਬਹਿਰ ਨੂੰ, ਏਦਾਂ ਨਾ ਵਜ਼ਨ ਦੇਖ।

4.

ਇਹ ਕਾਲਾ ਦੌਰ ਕੁਝ ਜਲਵੇ ਵਿਖਾ ਗਿਆ ਮੈਨੂੰ।

ਕਿ ਚੱਕਰ ਮੌਤ ਦਾ ਜੀਣਾ ਸਿਖਾ ਗਿਆ ਮੈਨੂੰ ।

ਤੇਰਾ ਵਾਅਦਾ ਸੀ ਨਿਰਾ ਕੱਚ ਦੀ ਚੂੜੀ ਵਰਗਾ,

ਜਦੋਂ ਟੁੱਟਿਆ ਬਹੁਤ ਟੁਕੜੇ ਬਣਾ ਗਿਆ ਮੈਨੂੰ ।

ਜਾਂ ਡਿੱਠਾ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦਾ ਦਿਲ ਬੜਾ ਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ,

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਫੇਰ ਕਾਹਤੋਂ ਰੋਣ ਆ ਗਿਆ ਮੈਨੂੰ।

ਕੋਈ ਜਦ ਆਠਰੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਉਚੇੜ ਗਿਆ,

ਤਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਾਂਗਰਾਂ ਪੂਰਾ ਦੁਖਾ ਗਿਆ ਮੈਨੂੰ !

ਉਹ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਸੀ, ਹਾਲਾਤ ਸਨ ਕਿ ਦਿਲ ਦਾ ਜਨੂੰਨ,

ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਾਇਰ ਬਣਾ ਗਿਆ ਮੈਨੂੰ?

5.

ਕਦੀ ਵੀ ਦੋਸਤਾ ਮਿੱਟੀ ਨਾ ਸਮਝਦਾ ਮੈਨੂੰ।

ਬਦਨ ਦੀ ਕੰਧ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜੇ ਪਰਖਦਾ ਮੈਨੂੰ ।

ਨਾ ਮੈਂ ਨਸੀਬ ਹੀ ਬਣਿਆ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾ ਹੀ ਖ਼ਿਆਲ,

ਨਾ ਕੋਈ ਮੰਗਦਾ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਸੋਚਦਾ ਮੈਨੂੰ ।

ਲਿਪਟ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਰੋਇਆ ਤੇ ਤੁਰ ਗਿਆ ਤੂੰ ਤਾਂ,

ਬਿਰਖ ਉਹ ਅੱਜ ਤਕ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਸਿਸਕਦਾ ਮੈਨੂੰ ।

ਉਹ ਇਕ ਦਰਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਵੇਗ ਸੀ ਉਸਦਾ ਪਾਣੀ,

ਖਲੋਂਦਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਥੇ ਉਡੀਕਦਾ ਮੈਨੂੰ ।

ਅਜੇ ਮੈਂ ਵਕਤ ਨੂੰ ਵੇਂਹਦਾ ਹਾਂ ਲੰਘਦਾ ਹਰ ਪਲ,

ਕਿਸੇ ਪਲ ਵਕਤ ਵੀ ਵੇਖੇਗਾ ਬੀਤਦਾ ਮੈਨੂੰ ।

ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਹਿ ਤਕ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੈ ,

ਜਦ ਮੇਰਾ ਅਕਸ ਹੈ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ’ਚੋਂ ਵੇਖਦਾ ਮੈਨੂੰ ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਤਲਾ ਨਦੀ

**ਮਤਲਾ ਨਦੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ 24 ਪਰਗਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਬਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੁਹਾਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਤਲਾ ਨਦੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਪੁਰੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੋ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਕੁਲਤਾਲੀ-ਗਰਨਬੋਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੁੰਦਰਬਨ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਬਸੰਤੀ, ਪਠਾਨਖਾਲੀ, ਸੂਰਜਬੇਰੀਆ, ਮਸਜਿਦਬਾਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਦਿਆਧਾਰੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮਤਲਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਲੇਟਰਲ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੈਲਾਡੋਨਾ ਨਦੀ, ਕੁਲਤਲਾ ਨਦੀ, ਪਿਆਲੀ -ਨਬੀਪੁਕੁਰ ਨਦੀ, ਬੈਨਚਾਪੀ ਖਾਲ, ਕੈਕਲਮਾਰੀ ਨਦੀ, ਸੁਈਆ ਨਦੀ, ਦੁਲੀਭਾਸਾਨੀ ਗੈਂਗ, ਅਤੇ ਗੋਖਲਤਾਲੀ ਗੈਂਗ, ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਰਕ ਹਨ। ਇਹ ਗੋਸਾਬਾ ਅਤੇ ਰਾਇਮੰਗਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਇਸ ਪੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਦੀਆਂ ਹਨ- ਰੂਪਖਾਲੀ ਨਦੀ, ਪਠਾਨਖਲੀ ਨਦੀ, ਪੀਰਖਾਲੀ ਨਦੀ, ਗਾਜ਼ੀਖਾਲੀ ਖਲ, ਪੰਚਮੁਖੀ ਨਦੀ, ਮਯਾਨਦੀ ਖਲ, ਮਯਾਦੀਪ ਨਦੀ, ਭੰਗਾਦੁਨੀ ਨਦੀ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ, ਕਲਗਾਚੀਆ ਨਦੀ, ਰਾਏਮੰਗਲ ਨਦੀ, ਝਿੱਲਾ ਨਦੀ, ਗੋਨਾ ਨਦੀ, ਅਤੇ ਹਰੀਨਭੰਗਾ ਨਦੀ।

1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਤਲਾ ਉੱਤੇ ਪੋਰਟ ਕੈਨਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅਧੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Bridge_on_matla.jpg/220px-Bridge_on_matla.jpg|thumb| ਕੈਨਿੰਗ ਤੋਂ ਝਰਖਾਲੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਮਤਲਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਪੁਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼ੇਮ (ਨਾਵਲ)

ਸ਼ੇਮ ਨਾਵਲ ਮਿਡਨਾਈਟਸ ਚਿਲਡਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। 1983 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਇਹ ਨਾਵਲ ਉਸਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਦੂਈ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ (ਇਸਕੰਦਰ ਹੜੱਪਾ) ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹੱਕ (ਜਨਰਲ ਰਜ਼ਾ ਹੈਦਰ) ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਾਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਸੂਫੀਆ ਜ਼ੀਨੋਬੀਆ ਅਤੇ ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਲਲਿਤ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੇ **ਸ਼ਰਮ** ਨਾਮ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਪਾਤਰ 
**ਸ਼ਕੀਲ ਪਰਿਵਾਰ**

* **ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ ਸ਼ਕੀਲ** - ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੁੰਨੀ, ਮੁੰਨੀ ਅਤੇ ਬੰਟੀ ਸ਼ਕੀਲ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਹੈ।
* **ਚੁੰਨੀ, ਮੁੰਨੀ ਅਤੇ ਬੰਟੀ ਸ਼ਕੀਲ** - ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਜੋ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
* **ਬਾਬਰ ਸ਼ਕੀਲ** - ਚੁੰਨੀ, ਮੁੰਨੀ ਅਤੇ ਬੰਟੀ ਸ਼ਕੀਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਬੱਚਾ।

## ਕਥਾਨਕ 
ਨਾਵਲ ਦਾ ਪਲਾਟ 'ਕਿਊ' ਸਥਾਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਵੇਟਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਕਿਉ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ (ਚੁੰਨੀ, ਮੁੰਨੀ ਅਤੇ ਬੰਟੀ ਸ਼ਕੀਲ) ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ ਸ਼ਕੀਲ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਮਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਮਾਂ ਕੌਣ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਜਣੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਝਗੜੇ ਦੌਰਾਨ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਰਤੀਪਣ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਮੋਹਨ ਦੀ ਕਲਾ ਵੀ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਉਮਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ 'ਕਿਊ' ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨੇੜਲੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ (ਐਡੁਆਰਡੋ ਰੌਡਰਿਗਜ਼) ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਮਰ ਇਸਕੰਦਰ ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਰਜ਼ਾ ਹੈਦਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।

## ਇਨਾਮ 
* ਫ੍ਰੈਂਚ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਪ੍ਰਿਕਸ ਡੂ ਮੇਲੀਰ ਲਿਵਰੇ ਟ੍ਰੇਂਜਰ (ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਿਤਾਬ ਲਈ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ 
* 1983 ਦੇ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
* ਈਰਾਨ ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਇੱਕ ਜਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਨੁਵਾਦ ਲਈ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਤਾਰਿਕ ਅਲੀ ਨਾਲ 'ਸ਼ੇਮ' 'ਤੇ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਰਕਾਈਵ ਦੀ ਚਿਲਡਰਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

**ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ** ਇੰਟਰਨੈਟ ਆਰਕਾਈਵ 'ਤੇ ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ਡ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ "ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਾਹਿਤ" ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਯਿੱਦੀ ਬੁੱਕ ਸੈਂਟਰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚਿਲਡਰਨ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਰਕਾਈਵ ਲਈ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਫਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਈ-ਬੁਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਮਰੀਕੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
* ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਅੰਡਰ ਦ ਡੋਮ

**ਅੰਡਰ ਦ ਡੋਮ** ( ) ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸਟੀਫ਼ਨ ਕਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਲਪ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੰਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਕਿੰਗ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਰਲੇਖਾਂ, *ਦ ਕੈਨੀਬਲਜ਼* ਅਤੇ *ਅੰਡਰ ਦ ਡੋਮ*  ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ। 2009 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ *ਅੰਡਰ ਦ ਡੋਮ* ਉਸੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਵੈਬ ਪੇਜ 'ਤੇ, ਕਿੰਗ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਦੋ ਅਧੂਰੇ ਕੰਮ ਇੱਕੋ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਸਨ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਆਏ ਸਨ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਲਿਖਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਮੱਲਿਆਬਾਦ

**ਮੱਲਿਆਬਾਦ **ਰਾਏਚੂਰ ਤੋਂ 5 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਮਾਰਕ ਹਨ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ, ਖੋਜ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਕੰਨੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੰਪੀ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਮਲਿਆਬਾਦ ਦਾ ਕਿਲਾ 
ਰਾਏਚੂਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਬਾਦ ਦਾ ਕਿਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਖੰਡਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰਿਆ ਜੀਵਨ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਰਕ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹਾ 13ਵੀਂ ਸਦੀ (1294 ਈ.) ਦੌਰਾਨ ਵਾਰੰਗਲ ਦੇ ਕਾਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1520 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਆਦਿਲਸ਼ਾਹੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਰਾਏਚੂਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦੇਵਰਾਏ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ।

## ਜੀਵਨ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਾਥੀ 
ਸਫੈਦ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਦੋ ਜੀਵਨ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਾਥੀ ਮਲਿਆਬਾਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹਨ। ਹਾਥੀ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ *ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੰਦਰ* ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ *ਮੱਲੀਆਬਾਦ ਕਿਲ੍ਹੇ* ਦੇ ਗੇਟਵੇ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
* ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ
* ਕਾਕਤੀਆਂ
* ਰਾਏਚੁਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਡਾ. ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ

**ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਸਰਜਨ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ 
ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 117 ਵਿੱਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ 79% ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਸਾਂਸਦ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ 16 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।

; ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ

* ਮੈਂਬਰ (2022-23) ਲੋਕ ਲੇਖਾ ਕਮੇਟੀ
* ਮੈਂਬਰ (2022-23) ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ

## ਚੋਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ, 2022 : ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2022-2027
ਸਾਲਿਕ ਸ਼ਾਹ

**ਸਾਲਿਕ ਸ਼ਾਹ** ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ 2015 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਜਰਨਲ, ਮਿਥਿਲਾ ਰਿਵਿਊ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਕੁਈਰਟੀ

**ਕੁਈਰਟੀ** ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ ਜੋ ਗੇਅ-ਅਧਾਰਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਡੇਵਿਡ ਹੌਸਲੇਬ ਦੁਆਰਾ 2005 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੂਨ 2015 ਤੱਕ, ਸਾਈਟ ਦੇ ਪੰਜ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
*ਕੁਈਰਟੀ* ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਡੇਵਿਡ ਹੌਸਲੇਬ ਦੁਆਰਾ 2005 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਸ਼ੈੱਲਹੈਮਰ ਨਾਲ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਈਟ ਨੇ ਕਿਉ.ਡਿਜ਼ੀਟਲ, ਇੰਕ. ਨੂੰ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2011 ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

*ਨਿਊਜ਼ਵੀਕ* ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ *ਕੁਈਰਟੀ* ਨੂੰ "ਗੇਅ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਈਟ" ਕਿਹਾ।

ਸਾਈਟ *ਕੁਈਰਟੀ*  ਅਵਾਰਡਜ਼ ਜਾਂ "*ਕੁਈਰਟੀਜ਼*" ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਠਕ ਹਰ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ "ਬੇਸਟ ਆਫ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ" ਲਈ ਵੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵੈਬਸਾਈਟ
ਬੀਜੇ ਨੋਵਾਕ

**ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਜੋਸੇਫ ਮੈਨਾਲੀ ਨੋਵਾਕ** (ਜਨਮ 31 ਜੁਲਾਈ, 1979) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਲੇਖਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਸਕ੍ਰੀਨ ਐਕਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

ਨੋਵਾਕ ਐਨਬੀਸੀ (NBC) ਸਿਟਕਾਮ *ਦ ਆਫਿਸ* (2005–2013) ਵਿੱਚ ਰਾਇਅਨ ਹਾਵਰਡ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਹੇਤ ਉੱਘਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਸਿਟਕਾਮ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਇਨਗਲੋਰੀਅਸ ਬਾਸਟਰਡਸ* (2009), *ਸੇਵਿੰਗ ਮਿਸਟਰ ਬੈਂਕਸ* (2013), ਅਤੇ *ਦ ਫਾਊਂਡਰ* (2016) ਨਾਮਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਨੋਵਾਕ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਾਰਕ ਕਾਮੇਡੀ ਥ੍ਰਿਲਰ *ਵੈਂਜੈਂਸ* (2022) ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਨੋਵਾਕ ਅਤੇ *ਦ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ* (2014) *ਦ ਮਿੰਡੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ* (*The Mindy Project)* (2013-2016) ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹੁਲੂ ਐਂਥੋਲੋਜੀ ਸੀਰੀਜ਼ *ਦ ਪ੍ਰੀਮਾਈਸ* (2021) ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ *ਦ ਅਮੇਜ਼ਿੰਗ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ 2* (2014) ਵਿੱਚ ਅਲਿਸਟੇਅਰ ਸਮਿਥ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਨੋਵਾਕ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ *One More Thing: Stories and Other Stories* (2014) ਅਤੇ *The Book with No Pictures* (2014) ਲਿਖੀਆਂ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਨੋਵਾਕ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਜੁਲਾਈ, 1979 ਨੂੰ ਨਿਊਟਨ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਲਿੰਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਲੇਖਕ ਵਿਲੀਅਮ ਨੋਵਾਕ ਹੈ। ਨੋਵਾਕ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਯਹੂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ *ਯਹੂਦੀ ਹਾਸੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ* ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨੈਨਸੀ ਰੀਗਨ, ਲੀ ਆਈਕੋਕਾ, ਮੈਜਿਕ ਜੌਹਨਸਨ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਨੋਵਾਕ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਹਨ: ਲੇਵ ਨੋਵਾਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੈਸੀ ਨੋਵਾਕ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰੇਟਰ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਸੋਲੋਮਨ ਸ਼ੈਚਰ ਡੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ  ਜਦੋਂ ਉਹ 6ਵੀਂ, 7ਵੀਂ ਅਤੇ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕਈ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੈਂਪ ਰਾਮਾਹ ਗਿਆ।

ਨਿਊਟਨ ਸਾਊਥ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਵਿੱਖ *ਦ ਆਫਿਸ* ਕੋਸਟਾਰ ਜੌਹਨ ਕ੍ਰਾਸਿੰਸਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਏ। ਨੋਵਾਕ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, *ਦ ਲਾਇਨਜ਼ ਰੋਅਰ ਦਾ* ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਸਿੰਸਕੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗ ਨਾਟਕ ਲਿਖਿਆ।

ਨੋਵਾਕ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ *ਹਾਰਵਰਡ ਲੈਂਪੂਨ* ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ *ਹੈਮਲੇਟ* ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਹੋਨਰਜ਼ ਥੀਸਿਸ ਲਿਖਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Bjnovak_crop.jpg/183px-Bjnovak_crop.jpg|thumb|264x264px| ਜੂਨ 2007 ਵਿੱਚ ਨੋਵਾਕ
ਹਾਰਵਰਡ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਵਜੋਂ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲਾਈਵ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 10 ਅਕਤੂਬਰ, 2001 ਨੂੰ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਯੂਥ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ *ਵੈਰਾਇਟੀ*  "ਦਸ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਟੂ ਵਾਚ" ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਨੋਵਾਕ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ WB ਸਿਟਕਾਮ *ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਡੈਡ* ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਸੈਂਟਰਲ ਦੇ *ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬਲੈਂਡ* 'ਤੇ ਅਤੇ ''ਕਾਨਨ ਓ'ਬ੍ਰਾਇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੇਟ ਨਾਈਟ* ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।

ਨੋਵਾਕ ਦਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਐਮਟੀਵੀ ਦੇ *ਪੰਕਡ'' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਨੋਵਾਕ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਗੌਡਫਾਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* "The Office's BJ Novak: Uncut", an NPR interview from May 2008

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਾਕ (ਨਾਵਲ)

**ਚਾਕ** ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਅਤਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
ਚਾਕ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿ- ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਵਤੀਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਦਰਤੀ ਈਰਖਾ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਫੁੱਟ ਵੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਪਾਤਰ 
* ਸਾਰੰਗ
* ਰੇਸ਼ਮ
* ਰਣਜੀਤ – ਸਾਰੰਗ ਦਾ ਪਤੀ

* ਡੋਰੀਆ

* ਚੰਦਨ - ਸਾਰੰਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ
* ਸ੍ਰੀਧਰ — ਮਾਲਕ
* ਭੰਵਰ

* ਬਾਬਾ- ਰਣਜੀਤ ਦਾ ਪਿਤਾ

* ਖੇਰਾਪਤਿਨ ਦਾਦੀ

* ਹਰੀਪਿਆਰੀ

* ਬਿਸੁੰਦੇਵਾ

* ਹਰਪ੍ਰਸਾਦਿ

* ਫਤੇਸਿੰਘ ਪ੍ਰਧਾਨ
* ਪੰਨਾਸਿੰਘ
* ਕੁੰਵਰਪਾਲ ਸਿੰਘ

* ਹੁਕਮਕੌਰ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਦ ਫ਼ੋਰ ਆਵਰ ਵਰਕ ਵੀਕ

**ਦ ਫ਼ੋਰ ਆਵਰ ਵਰਕ ਵੀਕ** () ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਵਿਦਿਅਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਟਿਮੋਥੀ ਫ਼ੇਰਿਸ ਦੀ 2007 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਰੇਤਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ 35 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 1,350,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵੇਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 26 ਵਾਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਫ਼ੇਰਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਪੋਰਟਸ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ ਬ੍ਰੇਨਕੁਇਕਨ 'ਤੇ 14 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ *ਦ ਫੋਰ ਆਵਰ ਵਰਕ ਵੀਕ* 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ। ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਫੇਰਿਸ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਫ਼ੇਰਿਸ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ, ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਘੱਟ ਸੰਪਰਕ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਈ-ਮੇਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਨ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 

## ਆਲੋਚਨਾ 
*ਦ ਫੋਰ ਆਵਰ ਵਰਕ* ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਕਿੰਡਲ 'ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਾਈਲਾਈਟ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

*ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼* ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਫ਼ੇਰਿਸ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਲੌਗਿੰਗ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਤਰੱਕੀ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਫੇਰਿਸ "ਪ੍ਰਮੋਟ" ਕਰਦਾ ਹੈ।

*ਵਾਇਰਡ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਰਿਮੋਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਪਰ "ਸੂਚਨਾਬੱਧ ਲਿਖਤ" ਅਤੇ "ਲਗਭਗ ਹਰ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਚਰਮ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਨਖਾਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ" ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਗਲਤੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਟਿਮ ਫ਼ੇਰਿਸ ਬਲੌਗ
* ਦ ਫੋਰ ਆਵਰ ਵਰਕ ਵੀਕ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਦਾ ਸੰਕਲਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੈ-ਮਦਦ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ

***ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ***  ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ, ਜੋ 1970 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਹ 27 ਫਰਵਰੀ, 1970 ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਟੈਬਲੌਇਡ ਪਹਿਲੇ ਅੰਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 2002 ਤੋਂ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦੋ-ਮਾਸਿਕ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ।

*ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ* ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਾਰਲਿਨ ਸਲਜ਼ਮੈਨ ਵੈਬ, ਹੇਡੀ ਸਟੀਫਨਸ, ਮਾਰਲੀਨ ਵਿਕਸ, ਕੋਲੇਟ ਰੀਡ, ਅਤੇ ਨੋਰਮਾ ਲੈਸਰ ਨੇ ਅਸਲ *ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ* ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਬਣਾਇਆ। ਸਟਾਫ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੈਰਲ ਐਨੀ ਡਗਲਸ, ਟੈਸੀ ਡੇਜਾਨਿਕਸ, ਅਮਾਇਆ ਰੋਬਰਸਨ, ਸ਼ੈਰੀ ਵਟਲੇ, ਲੌਰਾ ਬਟਰਬੌਗ, ਫਰਾਰ ਇਲੀਅਟ, ਐਂਜੀ ਮੰਜ਼ਾਨੋ, ਕਾਰਲਾ ਮੈਂਟਿਲਾ, ਜੈਨੀ ਰੂਬੀ, ਜੇਨ ਸਮਿਥ, ਐਲਿਸ ਹੈਨਰੀ ਅਤੇ ਐਂਜੀ ਯੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

*ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ* ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 2008 ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।  

ਫ਼ਰਵਰੀ 1970 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਕ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ *ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ*  "ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਅਤੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਫੈਲੇਗਾ।"

*ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ* ਦੇ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਹਾਰਨਬੇਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਔਨ ਅਵਰ ਬੈਕਸ* (ਜੋ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਲੈਸਬੀਅਨ ਇਰੋਟਿਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਰੋਟਿਕਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ) *ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ* ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗਮਈ ਹਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।  *ਔਫ ਅਵਰ ਬੈਕਸ* ਨੇ ਨਵੀਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੂੰ "ਸੂਡੋ-ਨਾਰੀਵਾਦੀ" ਮੰਨਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ** (    ) ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸਾਹਿਤ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰ ਕੇ 1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਸਰਾਇਕੀ, ਬਲੋਚੀ, ਪੁਸ਼ਤੋ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਝ ਹਜ਼ਮ ਵਰਤਮਾਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਝ ਦੇ ਗਲਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਰਾਚੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲਪ ਫਿਕਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸੀ। *ਸਬਰੰਗ ਡਾਇਜੈਸਟ* (1960) ਦੇ ਇਬਨ-ਏ-ਸਫੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕੀਲ ਆਦਿਲਜ਼ਾਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲਪ ਫਿਕਸ਼ਨ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਮੋਹੀਉਦੀਨ ਨਵਾਬ ਨੇ 2010 ਤੱਕ ਦੇਵਤਾ ਨਾਂ ਦੀ 33 ਸਾਲ ਲੰਬੀ ਸਸਪੈਂਸ ਡਾਇਜੈਸਟ ਲੜੀ ਚਲਾਈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਢੁਕਵੇਂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਨਰਲ ਜ਼ਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਨੈਤਿਕ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਕੇ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਵੀ ਲੱਭਣੇ ਪਏ। ਉੱਭਰਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਕਾਮਿਲਾ ਸ਼ਮਸੀ ਅਤੇ ਦਾਨਿਆਲ ਮੁਈਨੁਦੀਨ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। 

ਮੁਢਲੇ ਮੁਸਲਿਮ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਉਰਦੂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਿੰਗੁਆ ਫ੍ਰੈਂਕਾ, ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ ( ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇਖੋ)। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਦਰਬਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਹੀ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਰਦੂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ।

## ਉਦਾਹਰਣਾਂ
*اورنگزیب عالمگیر
*رتبیتوڈزیاگننئامییپاخؿ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
* ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ
* ਸਰਾਇਕੀ ਸਾਹਿਤ
* ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ
* ਕਰਾਚੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* ਕਾਮਰਾਨ, ਗਿਲਾਨੀ, 2004, *ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਾਹਿਤ: ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੁਝਾਨ*
* *ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ:* ਆਲਮਗੀਰ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ (ਨਿਊਯਾਰਕ: ਵਰਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਰਵਿਸ, 1978; ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ: ਗੁਲਮੋਹਰ ਪ੍ਰੈਸ, 1987) (ਦੂਜਾ ਐਡੀ. ). ISBN&nbsp;0-00-500408-X (OCLC #19328427; LC ਕਾਰਡ #87931006)
* *A Dragonfly in the Sun: An Anthology of Pakistan Writing in English*, Muneza Shamsie ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ (ਕਰਾਚੀ: ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 1997)। ISBN&nbsp;0-19-577784-0
* *ਘਰ ਛੱਡਣਾ: ਨਵੇਂ ਮਿਲੇਨਿਅਮ ਵੱਲ: ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਦ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ*, ਮੁਨੀਜ਼ਾ ਸ਼ਮਸੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ (ਕਰਾਚੀ: ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2001)। ISBN&nbsp;0-19-579529-6
* *ਪੋਸਟ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਸ ਵਾਇਸਸ ਇਨ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਾਈਟਿੰਗਜ਼*, ਆਲਮਗੀਰ ਹਾਸ਼ਮੀ, ਮਾਲਸ਼ਰੀ ਲਾਲ ਅਤੇ ਵਿਕਟਰ ਰਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ (ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ: ਅਲਹਮਰਾ, 2001)। ISBN&nbsp;969-516-093-X
* ਰਹਿਮਾਨ, ਤਾਰਿਕ। 1991 *ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ* ਲਾਹੌਰ: ਵੈਨਗਾਰਡ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ (ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ) ਲਿਮਿਟੇਡ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਪਾਗਲਖ਼ਾਨਾ

**ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਪਾਗਲਖ਼ਾਨਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਅਨਿਰੁੱਧ ਕਾਲਾ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬ The Unsafe Asylumː Stories of Partition and Madness ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਡਾ. ਕੁਲਵੀਰ ਗੋਜਰਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਰ੍ਹਾ 2022 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਟਮ ਆਰਟ ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ 13 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਮੁਆਫ਼ੀ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ 
* ਰੋਸ਼ਾਂ ਦਾਈ 
* ਪਾਗਲਾਂ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ 
* ਆਗੇ ਪੀਛੇ ਕੁਛ ਨਹੀਂ 
* ਪਾਗਲਖਾਨੇ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਾਇਰੀ 
* ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਅਵਾਜਾਂ 
* ਫੱਤੂ ਦੀਆਂ ਭਵਿਖਵਾਣੀਆਂ 
* ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਇਸ਼ਕ 
* ਰਫ਼ਿਊਜ਼ੀ
* ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ 
* ਤਿੰਨ ਪਾਸਪੋਰਟ 
* ਜਾਸੂਸ ਗੋਪਾਲ ਪੰਜਾਬੀ 
* ਰੁਲਦੇ ਦੀ ਪਾਗਲਖਾਨਿਓ ਛੁੱਟੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ

**ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ** ( ਹਿੰਦੀ : मैत्रेयी पुष्पा; ਜਨਮ 30 ਨਵੰਬਰ 1944), ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਲੇਖਿਕਾ, ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ ਦੇ 10 ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਸੱਤ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਸਵਾਲ ਕਰਨ, ਦਲੇਰਤਾ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਰੁਖ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਕ, ਅਲਮਾ ਕਬੂਤਰੀ,  ਝੂਲਾ ਨਾਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਾਵਲ ਕਸਤੂਰੀ ਕੁੰਡਲ ਬੇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਿਕੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਨੇੜੇ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਖਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਕਾਲਜ, ਝਾਂਸੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ ਨੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਾਰਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਕਾਲਮ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੱਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਦਸ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 29 ਜਨਵਰੀ 2014  ਦਿੱਲੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

### ਲਿਖਣ ਸ਼ੈਲੀ 
ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 

## ਚੁਣੀਂਦਾ ਕੰਮ 
### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
* *ਚਿਨਹਾਰ*
* *ਗੋਮਾ ਹੰਸਤੀ ਹੈ*
* *ਪਿਆਰੀ ਦਾ ਸਪਨਾ*
* *ਲਾਲਮਨੀਆ*
* *ਫਾਇਟਰ ਕੀ ਡਾਇਰੀ*
* *ਸਮਗਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਬ ਤਕ*
* *੧੦ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿ ਕਹਾਣੀਆਂ*

### ਨਾਵਲ 
* *ਗੁਨਾਹ ਬੇਗੁਨਾਹ*
* *ਕਹੀ ਇਸੁਰੀ ਫਾਗ*
* *ਤ੍ਰਿਯਾ ਹਾਥ*
* *ਬੇਤਾਵਾ ਬੇਹਤੀ ਰਹੀ*
* *ਇਦੰਨਮੰ*
* *ਚਾਕ*
* *ਝੂਲਾ ਨਟ*
* *ਅਲਮਾ ਕਬੂਤਰੀ*
* *ਵਿਜ਼ਨ*
* *ਅਗਨਪਾਖੀ*
* *ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਨਿਕਲੇ*

### ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 
* *ਗੁੜੀਆ ਭੀਤਰ ਗੁੜੀਆ*
* *ਕਸਤੂਰੀ ਕੁੰਡਲ ਬਾਸ*
* *ਯੇ ਸਫਰ ਥਾ ਕੀ ਮੁਕਾਮ ਥਾ*

### ਡਰਾਮਾ 
* *ਮੰਡਕ੍ਰਾਂਤਾ*

### ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ 
* *ਖੁਲੀ ਖਿੜਕੀਆਂ*
* *ਸੁਨੋ ਮਾਲਿਕ ਸੁਨੋ*
* *ਚਰਚਾ ਹਮਾਰਾ*
* *ਆਵਾਜ਼*
* *ਤਬਦੀਲ ਨਿਗਾਹੇਂ*

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮ 
* "ਵਸੁਮਤੀ ਕੀ ਚਿਠੀ" ਕਹਾਣੀ "ਫੈਸਲਾ" 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ

### ਟੈਲੀਸੀਰੀਅਲ 
* "ਮੰਡਾ ਹਰ ਯੁਗ ਮੁੱਖ"

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
* ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲਿਖਤ ਲਈ ਸਾਰਕ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ (2001) 
* ਵਣਮਾਲੀ ਸਨਮਾਨ (2011) 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* http://maitreyipushpa.com/ 
* http://www.jagranjosh.com/current-affairs/वनमाली-सम्मान-2011-ਕੇ-ਲੀਏ-ਮੈਤ੍ਰੇਈ-ਪੁਸ਼ਪਾ-ਚੀਨਿਤ-1298445345-2(http://www.jagranjosh.com/current-affairs/वनमाली-सम्मान-2011-के-लिए-मैत्रेयी-पुष्पा-चयनित-1298445345-2)
* http://news.webindia123.com/news/articles/India/20110208/1684878.html 
* https://archive.today/20130415135426/http://www.nwmindia.org/articles/the-hunger-project-announces-the-fourth-sarojini-naidu-prize
* https://web.archive.org/web/20080719032227/http://www.india-today.com/itoday/19991213/maitreyi.html
* https://web.archive.org/web/20080516094000/http://www.museindia.com/showcont.asp?id=245
* https://archive.today/20130209085009/http://www.womenswriting.com/WomensWriting/AuthorProfileDetail.asp?(https://archive.today/20130209085009/http://www.womenswriting.com/WomensWriting/AuthorProfileDetail.asp?AuthorID=8) AuthorID=8
* https://web.archive.org/web/20071025041551/http://www.thp.org/snp/2003/essay1.htm
* https://web.archive.org/web/20110810134223/http://www.hindu.com/mp/2006/11/16/stories/2006111600770300.htm
*  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਇਤਿਹਾਸ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿਮਰਨ ਆਬਾਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਈ- ਬਹੁਤਾ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਇਤਿਹਾਸ 
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਬੂਤ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਥਾਨ ਹਨ-

* ਕਾਂਗੜਾ ਦੀ ਬੰਗਾਨਾ ਘਾਟੀ
* ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਿਰਸਾ ਘਾਟੀ
* ਸਿਰਮੌਰ ਦੀ ਮਾਰਕੰਡਾ ਘਾਟੀ

ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਤਲਹਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 2250 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ 1750 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੀ ਸੀ, ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ *ਕੋਲੋਰੀਅਨ ਲੋਕ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ *ਦਾਸ*, *ਦਾਸਿਉਸ* ਅਤੇ *ਨਿਸ਼ਾਦਾਸ* ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ *ਕਿੰਨਰਾਂ*, *ਨਾਗਾਂ* ਅਤੇ *ਯਕਸ਼ਾਂ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । *ਕੋਲਾਂ* ਜਾਂ *ਮੁੰਡਿਆਂ* ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੱਲ ਮੂਲ ਪਰਵਾਸੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ *ਮੰਗੋਲੋਇਡ ਲੋਕਾਂ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੋ *ਭੋਟਾ* ਅਤੇ *ਕਿਰਤਾਸ* ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ *ਆਰੀਅਨਾਂ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲਹਿਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮੋਢੀ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ  
ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੇਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ 14 ਸਾਲ 9 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 13 ਦਿਨ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਤਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੁਆਰਾ 1941 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਤਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਿਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਇੱਟ ਤੋੜ ਕੇ ਨਾ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਅਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਾਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਵੇਰੇ ਦਾਤਣ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ ਜੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ ਦਾਤਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੋਂ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਖਸ਼ੋ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਹੀ ਦਾਤਣ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਾਤਣ ਹਰੀ ਹੋ ਕੇ ਬੇਰੀ ਲੱਗ ਗਈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵੇਈਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਟੀ ਵਾਸੁਦੇਵਾ ਰੈਡੀ

**ਡਾ. ਟੀ. ਵਾਸੂਦੇਵਾ ਰੈਡੀ** (21 ਦਸੰਬਰ 1943 - 26 ਅਗਸਤ 2020), ਤਿਰੂਪਤੀ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ 12 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਦੋ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਉਹ GIEWEC (ਗਿਲਡ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਰਾਈਟਰਸ ਐਡੀਟਰਸ ਐਂਡ ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ) ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ।
## ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
### ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
*ਦਿ ਰੂਰਲ ਮਿਊਜ਼*: ਟੀ. ਵਾਸੂਦੇਵਾ ਰੈੱਡੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ (2014), ਕੇ.ਵੀ. ਰਘੁਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ, ਲੇਖਕ ਪ੍ਰੈਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ
### ਨਾਵਲ
### ਆਲੋਚਨਾ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸੋਮ ਰੰਚਨ

**ਸੋਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੰਚਨ** (1 ਮਾਰਚ 1932 – 2 ਅਗਸਤ 2014) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋਧਵਾਦੀ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ, ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਕੈਂਟ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਥਿਹਾਸਕ/ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨੋਟ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਵੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਲ ਜੁੰਗ, ਅਲਫਰੈਡ ਆਡਲਰ ਅਤੇ ਸਿਗਮੰਡ ਫ਼ਰਾਇਡ ਦੇ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ; ਜੋਸਫ਼ ਕੈਂਪਬੈਲ ਦਾ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਅਧਿਐਨ; ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ, ਓਟੋ ਰੈਂਕ, ਰੁਡੋਲਫ, ਵੇਦਾਂਤ ਅਤੇ ਤੰਤਰ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਤਨ ਅਤੇ ਆਰਥਰ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਪਿੰਕ (ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ)

***ਪਿੰਕ*** ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ -ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਫੁੱਲ-ਕਲਰ ਗਲੋਸੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ, ਜੋ 1990 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਡੇਨਵਰ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਅਤੇ ਸੀਏਟਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।

ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਮੇਅਰ ਗੇਵਿਨ ਨਿਊਜ਼ੋਮ ਦੀ ਮੁੜ ਚੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਫੰਡਰੇਜ਼ਰ ਅਤੇ ਜੀ.ਐਲ.ਬੀ.ਟੀ. ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਲਈ ਇੱਕ "ਕਿਊਪਿਡਜ਼ ਬੈਕ" ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਫੰਡਰੇਜ਼ਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਟਾਪ ਏਡਜ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਭ "ਚਰੰਗਾ ਵਿਖੇ ਲੇਡੀਜ਼ ਨਾਈਟ" ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਜਯਾ ਕਿਸ਼ੋਰੀ

ਜਯਾ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਬੁਲਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਐਲਬਮਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ 'ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਜੀ' ਅਤੇ 'ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਮੀਰਾ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਜਨਮ 
ਜਯਾ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀਰਵਾਰ, 13/07/1995 ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ ਜਯਾ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਸਿੱਖਿਆਤਨ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵੀ ਬਿਰਲਾ ਵਰਲਡ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਜਯਾ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਇੱਕ ਗੌਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਿਵਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸੋਨੀਆ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਨਾਂ ਚੇਤਨਾ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ