open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸੱਸੇ ਨੀ ਸੱਸੇ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਚ ਵੱਸੇ

***ਸੱਸੇ ਨੀ ਸੱਸੇ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਚ ਵੱਸੇ***  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ 'ਤੇ 25 April 2022 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 23 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ 110 ਐਪੀਸੋਡ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਚਨ ਰਾਏ, ਦਿਲਵੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਪੈਰੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਮਰਾਠੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ *ਅੱਗੰਬਾਈ ਸਾਸੂਬਾਈ* (; ) ਦਾ ਰੀਮੇਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ
ਕਸ਼ਤੀ ਜੋਗ

**ਕਸ਼ਤੀ ਜੋਗ** (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ) ਅਤੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ *ਘਰ ਕੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬੇਟੀਆਂ* ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਮਾਨ ਰਹੇ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ ਸਿਟਕਾਮ *ਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਮ ਸਾਰਾਭਾਈ* ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ੀਤਲ ਠੱਕਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ।

ਉਸਨੇ 29 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਈ ਟੀਵੀ ਲੜੀ *ਨਵਿਆ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਨੰਤ ਜੋਗ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਉੱਜਵਲਾ ਜੋਗ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੇਮੰਤ ਢੋਮੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫਿਲਮਾਂ 
## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਮਨ ਦਾਂਡੇਕਰ

**ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਮਨ ਦਾਂਡੇਕਰ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਸੋਨੋਪੰਤ ਦਾਂਡੇਕਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰਕਰੀ *ਭਗਤੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ* ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੁਭਾਸ਼ੀਆ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੁਣੇ ਦੇ ਸਰ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮਭਾਉ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1896
ਏਕਾ-ਕੋਰਾ ਭਾਸ਼ਾ

**ਕੋਰਾ** (ਕੋਰਾ ਭਾਸ਼ਾ, ***ਅਕਾ-ਕੋਰਾ***, ਉੱਤਰੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਇੱਕ ਅਲੋਪ ਹੋਈ ਮਹਾਨ ਅੰਡਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅੰਡੇਮਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਮੱਧ ਤੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸਮਿਥ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2009 ਤੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਪੀਕਰ ਬੋਰੋ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਨਾਮ 
ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ '''''***ਅਕਾ-ਕੋਰਾ****** ਸੀ, ਜਿ***ਅੱਕਾ -*** ***ਅਕਾ-ਖੋਰਾ'''* ਜਾਂ ਅਕਾ-ਕੋਰਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ (ਅਕਾ-"ਜੀਭ" ਲਈ ਇੱਕ ਅਗੇਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਮ ਅਕਸਰ ਕਬੀਲੇ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਸੰਜਮ* ਕੰਢੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ (*ਏਰੀਓਟੋ'') ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾ (ਏਰੀਮਟੈਗਾ) ਉਪ-ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
 ਬਲੇਅਰ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਸਥਾਈ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬਸਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ (1858) ਕੋਰਾ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਆਕਾਰ ਲਗਭਗ 500 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ 3500 ਮਹਾਨ ਅੰਡਮਾਨੀਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ।, ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਕੋਰਾ ਨੂੰ, ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੇਟ ਅੰਡਮਾਨੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਲੱਫ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕੋਰਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ਕੋਰਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਅਜੇ ਵੀ 2006 ਤੱਕ ਸਟ੍ਰੇਟ ਟਾਪੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅੰਡਮਾਨੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਬੀਲਿਆਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜੇਰੂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਇੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸੇਵਾ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ)

thumb|ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵੇਟਰ ਸੇਵਾ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਿੱਤੇ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।
**ਸੇਵਾ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਇੱਕ ਖਪਤਕਾਰ, ਫਰਮ, ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਨਾਈ, ਡਾਕਟਰਾਂ, ਵਕੀਲਾਂ, ਮਕੈਨਿਕਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ, ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ। ਉਹ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜ (ਰਾਸ਼ਟਰ, ਵਿੱਤੀ ਸੰਘ ਜਾਂ ਖੇਤਰ) ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰੋਤਾਂ, ਹੁਨਰ, ਚਤੁਰਾਈ, ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਦੇ ਲਾਭ ਸੇਵਾ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਵਸਤ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ)
* ਉਤਪਾਦ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ)

## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
* SO Player : 
*
* Valerie Zeithaml, A. Parasumaran, Leonhard Berry (1990): *SERVQUAL* http://www.12manage.com/methods_zeithaml_servqual.html
* Sharon Dobson: *Product and Services Strategy*
* John Swearingen: Operations Management - Characteristics of services
* James A. Fitzsimmons, Mona J. Fitzsimmons: *Service Management - Operations, Strategy, Information Technology* 
* Russell Wolak, Stavros Kalafatis, Patricia Harris: *An Investigation Into Four Characteristics of Services* 
* Sheelagh Matear, Brendan Gray, Tony Garrett, Ken Deans: *Moderating Effects of Service Characteristics on the Sources of Competitive Advantage - Positional Advantage Relationship* 
*
*
* Alan Pilkington, Kah Hin Chai, "Research Themes, Concepts and Relationships: A study of International Journal of Service Industry Management (1990 to 2005)", International Journal of Service Industry Management, (2008) Vol. 19, No. 1, pp.&nbsp;83–110.
*

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਸਤਾਂ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੇਵਾਵਾਂ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ)
ਓਪਾਸ਼ੋਨਾ ਘੋਸ਼

**ਓਪਾਸ਼ੋਨਾ ਘੋਸ਼** (ਜਨਮ 1987, ਕਲਕੱਤਾ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ ਜੋ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਲੱਬਿੰਗ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਪੌਪ-ਆਰਟ-ਸਟਾਈਲ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਚਿੱਤਰ ਹਨ, ਨਾਰੀਵਾਦ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਕਾਮੁਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। *ਵਰਵ ਮੈਗਜ਼ੀਨ* ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਘੋਸ਼ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਸੇਂਟ ਮਾਰਟਿਨਜ਼ ਤੋਂ ਸੰਚਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਰਗੇਨ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਲਾਕਾਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਲੰਡਨ, ਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਫੈਸ਼ਨ ਲੇਬਲਾਂ, ਕੁਈਰ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰ
ਨਾਸਤਿਕ (ਰਸਾਲਾ)

ਏਟਿਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1921 ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਪੀ. ਏ. ਕ੍ਰੈਸੀਕੋਵ ਅਤੇ ਆਈ. ਏ. ਸ਼ਪਿਟਸਬਰਗ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸ਼ਪਿਟਜ਼ਬਰਗ ਇਸ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਐਥੀਸਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਅੰਕ 1922 ਵਿੱਚ, ਫਰਵਰੀ ਅਤੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ ਨੂੰ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਪੱਤਰਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1922 ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 1925 ਤੱਕ ਇਹ ਰਸਾਲਾ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 1925 ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, 59 ਅੰਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 

ਜਰਨਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਜੋਂ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਜਰਨਲ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਚਰਚ ਬਾਰੇ ਪੱਛਮੀ ਬੁਰਜੂਆ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਸੋਵੀਅਤ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਸੰਗਠਿਤ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਢਾਂਚੇ ਵਜੋਂ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਅਸੰਗਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਨੋਟਸ 
* "ਉਪਦੇਸ਼ਃ ਸਲਵਾਰ ਦਾ ਉੱਤਰ"/[ਬੇਲੇਨਕਿਨ ਅਤੇ ਫ਼. ਅਤੇ ਦਰ.].  ਫ਼ਿਲਮੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸੀ. ਗਵਰਡੀ/- ਐਮ.: ਪੋਲਿਤਿਸਡੈਟ, 1988.  - 270, [2] s.; 17 ਸੈ.ISBN /С. 32
* ਜਰਮਨ "ਸਹਾਇਕ"
* "ਸਹਾਇਕ"
* ਜਰਮਨ "ਆਤਿਸ਼" (3 ਫੋਟੋ)
* "ਸਹਾਇਕ"
* ਤਕਨੀਕ
* ਜਾਰਨਲ "ਏਟੇਸਟ"-1925

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਰਸਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼ਨਾਲੇਸ਼ਵਰ ਸਵੈਯੰਭੂ ਮੰਦਰ

**ਸ਼ਨਾਲੇਸ਼ਵਰ ਸਵੈਯੰਭੂ ਮੰਦਰ** ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। "ਸ਼ਨਲੇਸ਼ਵਰ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਿਸ ਦੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਪੁਰਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਲਾਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਜੂਨਾ ਅਖਾੜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਮੰਦਰ 
### ਸਵੈਯੰਭੂ 
thumb| ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ 'ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਜਾਏ ਗਏ ਸ਼ਨਾਲੇਸ਼ਵਰ ਸਵੈਯੰਭੂ ਲਿੰਗਮ' ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼।
ਸ਼ਨਾਲੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਵੈਯੰਭੂ ਲਿੰਗਮ ਹੈ। ਲਿੰਗਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਵੈਯੰਭੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੈਯੰਭੂ ਲਿੰਗਮ ਸਵੈ-ਸਿਰਜਿਤ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਲਿੰਗਮ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੁਣ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਲੱਭੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਪੱਥਰ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ *ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ* ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਸਵੈੰਭੂ ਲਿੰਗਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

### ਮਹੱਤਵ 
ਇੱਥੇ ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖਣਾ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ (ਰਾਜਪੁਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੈਦਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਨਾਲੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਵਲੰਟੀਅਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਰਤਾਉਂਦੇ ਹਨ।

1592 ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਇਹ ਮੰਦਰ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਘਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਨਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਲਿੰਗਮ ਪੰਚ ਭੂਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਿੰਗ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਵਰਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਨਲਾਸ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਊਆਂ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।

## ਪਹੁੰਚ 
### ਸੜਕ 
ਰਾਜਪੁਰਾ ਤੋਂ ਨਲਾਸ ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਯਾਤਰੀ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ 

File:Shivalinga at Shanaleshwara Swayambhu Temple.jpg
File:Shiva Statue 2025.jpg
File:Shiva Statue back view.jpg

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰਾਜਪੁਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਵ ਮੱਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ
ਗੁਲਗੁਲੇ

ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਵਿਚ ਮਿੱਠਾ ਘੋਲ ਕੇ ਤੇ ਤੇਲ ਵਿਚ ਤਲੇ ਹੋਏ ਮਿੱਠੇ ਪਕੌੜੇ ਨੂੰ ਗੁਲਗੁਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਲਗੁਲਾ ਇਕ ਪੋਲਾ ਖਾਣ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਹੁਣਿਆਂ ਦੀ ਆਓ ਭਗਤ ਵਿਚ ਗੁਲਗੁਲੇ ਵੀ ਇਕ ਮਿੱਠਾ ਪਕਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਮਿੱਠੀ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤ ਗੁੜ, ਸ਼ੱਕਰ ਨਾਲ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੁਲਗੁਲੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁੜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਸ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ ਪਾ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸਖ਼ਤ ਘੋਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੜਾਹੀ ਵਿਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਮਿੱਠੇ ਘੋਲ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਬਣਾ ਕੇ ਕੜਾਹੀ ਵਿਚ ਗਰਮ ਹੋਏ ਤੇਲ ਵਿਚ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਝਾਰਨੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਲਾ-ਹਲਾ ਕੇ ਪਕਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝਾਰਨੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੜਾਹੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੁਕੜੇ ਹੀ ਗੁਲਗੁਲੇ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਲਗੁਲੇ ਸੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪਰਸ਼ਾਦ ਵੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਸ਼ਾਦ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਲਗੁਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗੁਲਗੁਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਬਣੇ ਬਣਾਏ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਖਾਣ ਪਦਾਰਥ ਆਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਠਿਆਈਆਂ ਆਮ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

#### ਕਵਿਤਾ 
ਕਦੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਮੋਟੋ,

ਕਦੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਕੱਦੂ ।

ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੋਜ਼, ਸੈਰ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂ,

ਕਸਰਤ ਕਰਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਆਵਾਂ ।

ਫਰਕ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੈਣ ਹੈ ਲੱਗਿਆ,

ਮੈਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਰਹਿਣ ਹੈ ਲੱਗਿਆ ।

ਖਾਣ-ਪੀਣ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਘਟਾਇਆ,

ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਹੈ ਰੰਗ ਦਿਖਾਇਆ ।

ਨਾ ਕੱਦੂ ਨਾ ਮੋਟੋ ਰਹਿਣਾ,

ਫੇਰ ਗੁਲਗੁਲਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕਹਿਣਾ?

ਮੰਨਿਆ ਹਿੰਮਤ ਕਰਨੀ ਪੈਣੀ,

ਫਿਰ ਮੋਟੋ ਨਹੀਂ ਮੋਟੋ ਰਹਿਣੀ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੁਲਗੁਲੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਵੀਡੀਓ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਯੂਟਿਊਬ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ

**ਯੂਟਿਊਬ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਵਾਰਡ**, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਯੂਟਿਊਬ ਪਲੇ ਬਟਨ** ਜਾਂ **ਯੂਟਿਊਬ ਪਲੇਕਸ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਵੀਡੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਯੂਟਿਊਬ  ਤੋਂ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੈਨਲ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਯੂਟਿਊਬ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਵਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੇਕ ਚੈਨਲ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਚੈਨਲ ਯੂਟਿਊਬ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਟਿਊਬ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਵਾਰਡ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਜਾਂ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਚੈਨਲਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
#### ਸਿਲਵਰ ਅਵਾਰਡ 
###### ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ 
## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਟਿਊਬ
ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਸੂਬਾ

**ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਸੂਬਾ** ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ 1580 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਮੂਲ 12 ਸੁਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1758 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਇਸਰਾਏ, ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੁਰਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

## ਭੂਗੋਲ 
thumb| ਰਾਬਰਟ ਵਿਲਕਿਨਸਨ (1805) ਦੁਆਰਾ ਮੁਗ਼ਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ
ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਸੂਬਾ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸੂਬਾ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੂਬਾ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਸੂਬਾ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਰਧ-ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਸੂਬਾ
* ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਘਾਟ

thumb|**ਘਾਟ**
ਘਾਟ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਵੀ ਘਾਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਜੌਆਂ ਨੂੰ **ਘਾਟ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਘਾਟ ਨੂੰ ਗੁੜ ਨਾਲ ਆਮ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਾਟ ਇਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੌਆਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਬੀਅਰ ਠੰਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਘਾਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਸਿੱਲ੍ਹੇ ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਉੱਖਲੀ ਵਿਚ ਕੁੱਟ ਕੇ ਛਿਲਕਾ ਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਛਿਲਕੇ ਲਹੇ ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਭੱਠੀ ਤੇ ਭੁੰਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਟ ਬਣਦੀ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਜੂਸ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਨਾ ਕੋਈ ਘਾਟ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

#### ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ 
ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਜੌਂ ਦਾ ਆਟਾ ਇੱਕ ਚਮਚ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਆਟਾ ਇੱਕ ਚਮਚ, ਬਗ਼ੈਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸ਼ੱਕਰ ਜਾਂ ਗੁੜ ਦਾ ਚੂਰਾ ਇੱਕ ਚਮਚ, ਰਾਤ ਭਰ ਭਿਉਂਤਾ ਗੂੰਦ ਕਤੀਰਾ ਇੱਕ ਚਮਚ, ਰਾਤ ਭਰ ਭਿਉਂਤੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਬਦਾਮ, ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਗਿਲਾਸ ਅਤੇ ਹੈਂਪ ਸੀਡਜ਼ ਮਿਲਕ ਜਾਂ ਲਿਟਲ ਮਿਲੱਟ ਮਿਲਕ ਜਾਂ ਓਟਸ ਮਿਲਕ ਅੱਧਾ ਗਿਲਾਸ ਪਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲੈਂਡ ਕਰੋ।

#### ਇਸਦੇ ਲਾਭ 
ਇਹ ਡਰਿੰਕ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਆਲਸ, ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਵਾਲ ਝੜਨ, ਅੱਖਾਂ ਥੱਲੇ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ, ਜਲਦੀ ਥੱਕਣ, ਨਹੁੰ ਜਲਦੀ ਟੁੱਟਣ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਇੰਬੈਲੰਸ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲੱਤਾਂ ਬਾਹਾਂ ਦਰਦ, ਨੀਂਦ ਘੱਟ, ਭੁੱਖ ਘੱਟ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।

ਪਿਸ਼ਾਬ ਪੀਲਾ ਆਉਣ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਾ ਆਉਣ, ਦਰਦ ਨਾਲ ਮਾਹਵਾਰੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਆਰ ਬੀ ਸੀ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੀਰਮ ਆਇਰਨ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਲੱਗਣ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਝ ਕੁ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਚ ਹੀ ਭਾਰ ਵਧਣ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

ਘਾਟ ਫਾਈਬਰ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ। ਲੋੜੀਂਦਾ ਫਾਈਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤਕ ਭਰਿਆ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਦੀ ਕ੍ਰੇਵਿੰਗ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪੇਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ 'ਚ ਜੌਆਂ ਦੇ ਇਕ ਗਿਲਾਸ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।

**ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ**

ਜੌਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਲ ਤਿਆਗ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਦਸਤ ਵਰਗੀਆਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।

**ਕੈਲੋਰੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ**

ਜੌਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਕੁਝ ਕੈਲੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ 'ਚ ਭਿੱਜਣੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੈਲੋਰੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ ਸਾਫਟ ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਕ ਗਿਲਾਸ ਜੌਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।

ਦੁੱਧ 'ਚ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਘੋਲ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਛੂ-ਮੰਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪੇਟ ਤੇ ਲੱਕ ਦੀ ਚਰਬੀ, ਪੜ੍ਹੋ ਕਿਵੇਂ

**ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੰਝ ਬਣਾਓ ਘਾਟ**

ਕੁਝ ਜੌਂ ਨਰਮ ਹੋਣ ਤਕ ਉਬਾਲੋ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਉ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਘਾਟ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫਾਈਬਰ ਦਾ ਚੰਗਾ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੈਲੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਚਹੇੜੂ

ਮੱਖਣ ਨੂੰ ਜਦ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘਿਉ ਉੱਪਰ ਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਤਰੇ ਘਿਉ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਬਰਤਨ ਵਿਚ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਖਣ ਵਿਚ ਜੋ ਲੱਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਥੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਥੱਲੇ ਰਹੀ ਲੱਸੀ ਨੂੰ ਚਹੇੜੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਚਹੇੜੂ ਵਿਚ ਵੀ ਘਿਉ ਦਾ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ **ਚਹੇੜੂ** ਵਿਚ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੋਂ ਚਹੇੜੂ ਵਿਚ ਜੋ ਘਿਊ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਘਿਉ ਦੀ ਤਹਿ ਚਹੇੜੂ ਉੱਪਰ ਜੰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਜੰਮੇ ਘਿਉ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਫਿਰ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਹੇੜੂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਫੋਕ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਭਿਉਤੇ ਦਾਣੇ ਵੰਡ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਹੇੜੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਚਹੇੜੂ ਤੋਂ ਘਿਉ ਲਾ ਕੇ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਚਹੇੜੂ ਪਸ਼ੂਆ ਨੂੰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਖਲ ਦੇ ਵਿਚ ਰਲਾ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸਨੂੰ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਫਰਿਜ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਰਿੜਕਿਆ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੱਖਣ ਵੀ ਘੱਟ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਮੱਖਣ ਨਿਕਲਣ ਕਰਕੇ ਚਹੇੜੂ ਵੀ ਘੱਟ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ **ਚਹੇੜੂ** ਬਾਰੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਨਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ 
ਇਸਨੂੰ ਛਹੇੜੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ।ਛਾਹ (ਛਾਛ) ਦਾ ਮੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕੁੱਝ ਹਿ਼ੱਸਾ, ਜੋ ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਰਹਿਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਚਹੇੜੂ.ਛਾਹ (ਛਾਛ) ਦਾ ਮੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕੁੱਝ ਹ਼ਿੱਸਾ, ਜੋ ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.ਇਸਦੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਨਾਮ ਹਨ। ਮਾਲਵੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਇਹ ਹੋਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਆਬੇ ,ਮਾਝੇ, ਵਿਚ ਹੋਰ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਲੱਸੀ 
* ਮੱਖਣ
* ਘਿਉ
* ਪਾਣੀ
* ਦੁੱਧ
* ਕੱਚੀ ਲੱਸੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਲਖਮੀ ਦਾਸ

**ਲਖਮੀ ਦਾਸ** (12 ਫਰਵਰੀ 1497 – 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1555), ਜਿਸਨੂੰ **ਲਖਮੀ ਚੰਦ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਜਗਿਆਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
thumb| ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਨਾਲ। ਸਿੱਖ-ਗੁਲਰ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਮੱਧ ਜਾਂ ਆਖਰੀ ਤਿਮਾਹੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 1497 ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਤਪੱਸਵੀ ਬਣ ਗਏ। ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ 1515 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਧਰਮ ਦਾਸ (ਜਾਂ ਧਰਮ ਚੰਦ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਖੀਰ-ਰਹੁਵਾਲੀ

ਰਹੁ, ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਜੋ ਖੀਰ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਰਿੰਨ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਹੁ ਦੀ ਖੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਹੁ ਦੀ ਖੀਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੋਹ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮਾਘ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਏਸ ਖੀਰ ਦੀ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵੀ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ?

ਰਹੁ ਦੀ ਖੀਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਘੁਲਾੜੀ ਨਾਲ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਪੀੜ ਕੇ ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਸ ਨੂੰ ਪਤੀਲੇ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਰਸ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਰਸ ਵਿਚ ਮੈਲ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸੁਕਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਉਬਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭਿੰਡੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਬਾਲਣ ਨਾਲ ਰਸ ਉੱਪਰ ਸਾਰੀ ਮੈਲ ਤਰ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਮੈਲ ਨੂੰ ਪੋਣੀ ਨਾਲ ਰਸ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਭਿਉਂ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਿਉਂਤੇ ਹੋਏ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਰਸ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਰਿੰਨਣ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਿੰਨ ਕੇ ਖੀਰ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।

###### ਬਣਨ ਦੀ ਵਿਧੀ 
ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ (ਰਹੁ) ਦੀ ਖੀਰ ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਲੀਟਰ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ, 100 ਗ੍ਰਾਮ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ਼, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਇਲਾਇਚੀ ਪਾਊਡਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚਮਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਮੇਵੇ। ਤਰੀਕਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੌਲ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿਓ ਹੁਣ ਇੱਕ ਕੜਾਹੀ 'ਚ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਉੱਬਲਣ ਲਈ ਰੱਖੋ ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਸ ਉੱਬਲ  ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ 'ਚ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਚੌਲ਼ ਪਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਕਸ ਕਰ ਲਓ। ਫਿਰ ਇਸ 'ਚ ਇਲਾਇਚੀ ਪਾਊਡਰ ਪਾ ਦਿਓ। ਹੁਣ ਚੌਲ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪੱਕਣ ਦਿਓ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹੋ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਖੀਰ ਇੱਕ ਚੀਕਨੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸ 'ਚ ਮੇਵੇ ਪਾ ਦਿਓ ਕੁਝ ਦੇਰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਕਾਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰੋਸੋ।

ਹੁਣ ਮਾਲਵੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਗੰਨਾ ਬੀਜਿਆ ਹੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਆਬੇ ਅਤੇ ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਗੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਹੂ ਦੀ ਖੀਰ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇਸ ਖੀਰ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਇਹ ਖੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ ?

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਛੋਲੂਆ

ਛੋਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਟਾਂਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢੇ ਕੱਚੇ ਹਰੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦੇ ਹਰੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਲੂਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਲੂਏ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਸਾਰੀ ਖੇਤੀ ਮੀਂਹਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਛੋਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਨਾਜ ਸੀ। ਹਰ ਘਰ ਬੀਜਦਾ ਸੀ। ਛੋਲੂਆ, ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ, ਸੰਗਰੂਰ,ਪਟਿਆਲਾ ਆਦਿ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਏਰੀਏ ਵਿਚ ਹੀ ਕੋਈ-ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਛੋਲੇ ਬੀਜਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਛੋਲਿਆਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਛੋਲੂਆ ਵਿਕਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਰੇ ਕੱਚੇ ਛੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਛੋਲੀਆ ਜਾਂ ਛੋਲੂਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਬਜ਼ੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਆਦ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂਗਨੀਜ਼, ਫੋਲੇਟ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਕਾਪਰ ਆਦਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜੀਂਦੇ ਤੱਤ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਜੇ ਇਸਦੀ ਤਰੀਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਕਸ ਸਲਾਦ ਖਾਧਾ ਜਾਏ ਅਤੇ ਮਿਕਸ ਆਟੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਇਸ ਚੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਵਾਲ ਝੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਵਾਲ ਜਲਦੀ ਸਫੈਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਨਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਮੁਲਾਇਮ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਣਾਉਣ ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

#### ਛੋਲੂਏ ਦੀ ਗੱਲ | 
“ਰੋਕਿਓ ਰੋਕਿਓ ਗੱਡੀ ਰੋਕਿਓ।” ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਨੇ ਇੱਕ ਦਮ ਕਿਹਾ।

“ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੁਣ?” ਮੈਂ ਰੇਲਵੇ ਫਾਟਕ ਨੇੜੇ ਟਰੈਫਿਕ ਦੇ ਝੁੰਜਲਾਏ ਨੇ ਕਿਹਾ।

“ਛੋਲੂਆ ਪੁੱਛਿਓ ਕੀ ਭਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।” ਉਸਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਭੁੰਜੇ ਬੈਠੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਕਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸਨ ਜੋ ਹੱਡ ਭੰਨਵੀ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਪਤਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਛੋਲੀਆ ਕੱਢ ਰਹੇ ਸਨ।

“ਕਿਵੇਂ ਲਾਇਆ?” ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਿਹੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

“ਅੱਸੀ ਰੁਪਈਏ ਪਾਈਆ।” ਉਸਨੇ ਥੋੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।

“ਚੱਲ ਪਾਈਆ ਤੋਲਦੇ।” ਕਹਿਕੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦਸ ਦਸ ਦੇ ਅੱਠ ਨੋਟ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।

“ਇਹ ਸਸਤਾ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ।” ਮੈਂ ਮਜ਼ਾਕ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।

“ਬਸ ਬਾਊ ਜੀ ਇਹ ਚਾਲੀ ਤੇ ਆਕੇ ਟਿੱਕ ਜਾਵੇਗਾ।”

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਛੋਲੇ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਛਿੱਦੀਆਂ

ਲੱਸੀ ਵਿਚਲੇ ਮਲਾਈ ਦੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਰਿੜਕਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, **ਛਿੱਦੀਆਂ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਜਦ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਵਿਚ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਉੱਪਰ ਮਲਾਈ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਲਾਈ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਫੇਰ ਚਾਟੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਜਾਗ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਜੰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਦਾ ਦਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਏਸ ਦਹੀ ਨੂੰ ਮਧਾਣੀ ਨਾਲ ਰਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿੜਕਣ ਨਾਲ ਮੱਖਣ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਖਣ ਕੱਢਣ ਪਿੱਛੋਂ ਚਾਟੀ ਵਿਚ ਲੱਸੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੱਸੀ ਵਿਚ ਮਲਾਈ ਦੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਕੁਝ ਟੁਕੜੇ ਵੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੱਸੀ ਵਿਚ ਰਹੇ ਮਲਾਈ ਦੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਟੁਕੜੇ ਹੀ ਛਿੱਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਕੋਈ ਲੱਸੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਛਿੱਦੀਆਂ ਵੀ ਲੱਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਛਿੱਦੀਆਂ ਪਸੰਦ ਨਹੀ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਲੱਸੀ ਨੂੰ ਪੋਣੀ ਨਾਲ ਪੁਣ ਕੇ ਛਿੱਦੀਆਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ वे ਬੱਚੇ ਛਿੱਦੀਆਂ ਖਾਣੀਆਂ ਵੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

###### ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਛਿੱਦੀਆਂ ਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ- 
ਪਰ ਅੱਜ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲੱਸੀ ਦੀ ਥਾਂ ਚਾਹ ਜਿਆਦਾ ਪੀਂਦੀ ਹੈ।

ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਥਣਾਂ ਦੀਆ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ । ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੁੱਝ ਆਪਣੀਆਂ ਵੀ ਅਣਗਹਿਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਕਾਰਨ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਰੇਟ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਥਣਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਕਈ ਵਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੇ ਵੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਦੇ ਹੱਥ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ । ਅੱਜਕਲ ਦੇ ਟੈਕਨੋਲਜੀ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਨੁਕਤੇ ਵੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਛਿੱਦੀਆਂ ਤੇ ਖੂਨ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਦੇਸੀ ਇਲਾਜ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਝਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ , ਜੋ ਵੀ ਸੂਝਵਾਨ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ #ਆਪਣੀਖੇਤੀ ਪੇਜ਼ ਰਾਹੀ ਜੁੜੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਦੱਸਣ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਉਹ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ।

ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਤੇ ਛਿੱਦੀਆਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਨੁਸਖਾ :

1. 50 ਗ੍ਰਾਮ ਚਿੱਟੀ ਫਟਕੜੀ ਦੀ ਖਿੱਲ

2. 100 ਗ੍ਰਾਮ ਡਿਟੋਲ ਦਾ ਘੋਲ

3. 1 ਆਟੇ ਦਾ ਪੇੜਾ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਚਿੱਟੀ ਫਟਕੜੀ ਨੂੰ ਭੁੰਨ ਕੇ ਖਿੱਲ ਬਣਾਉਣੀ ਹੈ ਤੇ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਡਿਟੋਲ ਦਾ ਘੋਲ ਪਾ ਕੇ ਫਟਕੜੀ ਦੀ ਖਿੱਲ ਨੂੰ ਬਰੀਕ ਪੀਸ ਕੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਗੁੰਨ ਕੇ ਪੇੜਾ ਬਣਾ ਕੇ 150 ਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਣਾ ਕੇ 3 ਟਾਈਮ ਦੇਣਾ ਹੈ ਮਤਲਬ ਕਿ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਸਵੇਰੇ, ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੇ ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ । 3 ਟਾਈਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਦੁੱਧ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਚਰਚ ਆਫ਼ ਸੇਂਟ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ, ਕੋਚੀ

**ਸੇਂਟ ਫਰਾਂਸਿਸ ਚਰਚ**, ਫੋਰਟ ਕੋਚੀ, ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1503 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚਰਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਖੋਜੀ ਵਾਸਕੋ ਦਾ ਗਾਮਾ ਦੀ ਮੌਤ 1524 ਵਿੱਚ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਫੇਰੀ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਿਸਬਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਜੇਰੋਨਿਮੋਸ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਵਾਸਕੋ ਦਾ ਗਾਮਾ, ਜਿਸਨੇ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, 1498 ਵਿੱਚ ਕੋਝੀਕੋਡ (ਕਾਲੀਕਟ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਪਾੜ ਵਿਖੇ ਉਤਰਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਡਰੋ ਅਲਵਾਰੇਸ ਕਾਬਰਾਲ ਅਤੇ ਅਫੋਂਸੋ ਡੀ ਅਲਬੂਕਰਕੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ ਫੋਰਟ ਕੋਚੀ ਬੀਚ 'ਤੇ ਫੋਰਟ ਇਮੈਨੁਅਲ ਬਣਾਇਆ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਚਰਚ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਸੇਂਟ ਬਾਰਥੋਲੋਮਿਊ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਗੁਆਂਢ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫੋਰਟ ਕੋਚੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਡੀ ਅਲਮੇਡਾ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨੂੰ 1506 ਵਿੱਚ, ਕੋਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਚਿਣਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਖੋਜੀ ਵਾਸਕੋ ਦਾ ਗਾਮਾ ਦੀ 1524 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਿਸਬਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

left|thumb|267x267px| ਸੇਂਟ ਫਰਾਂਸਿਸ ਚਰਚ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਵੱਲ
right|thumb|200x200px| ਚਰਚ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
1663 ਵਿੱਚ ਡੱਚਾਂ ਨੇ ਕੋਚੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੱਕ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕਨਾਂ ਨੇ ਚਰਚ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਨ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ, ਡੱਚ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਇੱਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਚਰਚਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਤਿਉੜ

ਦਹੀਂ ਵਿਚ ਜਾਂ ਅੱਧ ਰਿੜਕ ਵਿਚ ਜਾਂ ਲੱਸੀ ਵਿਚ ਮੱਝ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਥਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਬਣਾਏ ਪੀਣ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਤਿਉੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਤਿਉੜ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਤਿਉੜ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਵੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਜੁਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਢੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਜਾਂ ਦਹੀਂ ਪੀਂਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਅੱਧਰਿੜਕ ਪੀਂਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਤਿਉੜ ਪੀਂਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਲੱਸੀ ਪੀਂਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਸਨ। ਚਾਹ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਇਸ ਵਿਚ ਅੱਧ ਰਿੜਕ,ਦੁੱਧ,ਦਹੀ ਤੋਂ ਮਿਲਕੇ ਇਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਉੜ ਪਿਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਤੁੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇ। ਤਿਉੜ ਬੱਚੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਕੇ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਸਰਬਤ ਘਟਦੀ ਗਈ। 

ਹੁਣ ਸਵੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਜੁਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਢੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤਾਂ ਤਿਉੜ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਵਿਚ 3 ਪਦਾਰਥ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਤਿਉਰ ਜਾਂ ਤਿਉੜ  ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਤਿਉੜ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਹੋਰ 
ਸੰਗ੍ਯਾ- ਤ੍ਰਿਵਲ. ਮੱਥੇ ਪਏ ਤਿੰਨ ਵਲ. ਮੱਥੇ ਵੱਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਯਾ, ਤ੍ਰਿਵਲਿ. ਤਿਉਰ ਚਢਾਏ ਮਾਥ.” (ਕ੍ਰਿਸਨਾਵ) ੨. ਤਿੰਨ ਵਸਤਾਂ (ਦਹੀਂ- ਅਧਰਿੜਕ- ਦੁੱਧ) ਦਾ ਮਿਲਾਕੇ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪੇਯ ਪਦਾਰਥ ‘ਤਿਉੜ’ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ. ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁੰਦਰਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਉੜ ਪਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ੩. ਤੇਵਰ (ਤਿੰਨ ਵਸਤ੍ਰ) ਵਾਸਤੇ ਭੀ ਤਿਉਰ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ. ਦੇਖੋ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਠੰਢਿਆਈ
* ਅੱਧ ਰਿੜਕ
* ਦਹੀ 
* ਦੁੱਧ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਪੀਲ੍ਹਾਂ

ਪੀਲ੍ਹਾਂ ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਵਣ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੀਆਂ ਪੀਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਰਾ ਪੀਲਾ ਭਾਅ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪੀੜ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਰੰਗ ਪੂਰਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਆਮ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਣ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਆਮ ਸਨ। ਪੀਲ੍ਹਾਂ ਵੀ ਆਮ ਸਨ। ਲੋਕ ਖਾਂਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਨ। ਬੇਰੀਆਂ ਦੇ ਬੇਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਜਦ ਜੰਗਲ ਪੱਟੇ ਗਏ ਤਾਂ ਵਣ ਦੇ ਰੁੱਖ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਜਮੀਨਾਂ/ਬੰਨਿਆਂ, ਨਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਟੜੀਆਂ, ਸੜਕਾਂ ਦੁਆਲੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ-ਕਿਸੇ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਦੇ ਗ਼ੈਰ-ਆਬਾਦ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ। ਲੋਕ ਫੇਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪੀਲ੍ਹਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਘਰੀਂ ਲਿਆਂਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਫਲ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿਚ 
ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੈਮ, ਜੂਸ ਜਾਂ ਪਕੌੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਿਕਰਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਰਬਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿਠਾਈਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਆਦ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕ੍ਰੇਪਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਆਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੋਸਗੇਸ ਅਤੇ ਮੈਸਿਫ ਸੈਂਟਰਲ ਵਿੱਚ, ਬਿਲਬੇਰੀ ਟਾਰਟ (ਟਾਰਟੇ ਔਕਸ ਮਿਰਟਿਲਸ) ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਠਆਈ ਹੈ। ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਫੀਨਟਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦਾ ਨਾਮ afină ਹੈ। ਨੋਰਡਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੈਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਲਬੇਰੀ ਪਾਈ (ਫਿਨਿਸ਼ ਮੁਸਟਿੱਕਾਪੀਰਾਕਾ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਬਲਾਬਰਸਪਾਜ) ਅਤੇ ਬਲਾਬਾਰਸੋਪਾ, ਇੱਕ ਬਿਲਬੇਰੀ ਸੂਪ ਜੋ ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਡਾ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਈਸਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਈਰ (ਦਹੀਂ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ) ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਖੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਮਿੱਠੇ ਬੰਸ ਵਿੱਚ ਭਰਾਈ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਗੋਡਜ਼ੀਅਨਕਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੇਕਰੀ ਉਤਪਾਦ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਜਾਂ ਜੈਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸਤ ਦੇ). ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਮੀਏਟਾਨਾ (ਇੱਕ ਖਟਾਈ ਕਰੀਮ) ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਪੂੜਾ-ਮਿੱਠਾ

ਗੁੜ ਦੇ ਘੋਲ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ ਘੋਲ ਕੇ ਤੇ ਤਵੇ ਉੱਪਰ ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ, ਉੱਪਰ ਘੋਲੇ ਆਟੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵਰਗੇ ਬਣਾਏ ਖਾਣ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਪੂੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂੜੇ ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਆਟੋ ਦੀ ਥਾਂ ਮੈਦੇ ਨਾਲ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ/ਹੈ।

ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁੜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਉਸ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ/ਮੈਦਾ ਪਾ ਕੇ ਨਾ ਬਹੁਤਾ ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤਾ ਗਾੜ੍ਹਾ ਘੋਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਪਾਹ/ਤੂਤ/ਸਲਵਾੜ ਦੇ ਕਾਨੇ ਦਾ 6/7 ਕੁ ਇੰਚ ਦਾ ਉਂਗਲ ਜਿਨ੍ਹਾ ਮੋਟਾ ਡੱਕਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲੀਰ ਵਲ੍ਹੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਏਸ ਵਲ੍ਹੇਟੀ ਲੀਰ ਨੂੰ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਡੱਕੇ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਨਾ। ਇਸ ਲੀਰ ਲੱਗੇ ਡੱਕੇ ਨਾਲ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ ਤਵੇ ਉਪਰ ਤੇ ਪੂੜੇ ਉੱਪਰ ਤੇਲ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਿੱਪਲ ਬਰੋਟੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਦੂਹਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਜਾਂ ਪੋਸਟ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਦੂਹਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਤਵਾ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਗ ਬਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਡੱਕੇ ਨਾਲ ਤਵੇ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਣੇ ਦੇ ਬਣੇ ਘੋਲ ਵਿਚੋਂ ਕੌਲੀ ਨਾਲ ਪੂੜਾ ਬਣਾਉਣ ਜੋਗਾ ਘੋਲ ਤਵੇ ਉੱਪਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਿੱਪਲ ਬਰੋਟੇ ਪੋਸਟ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਘੋਲ ਨੂੰ ਹਲਾ ਹਲਾ ਕੇ ਰੋਟੀ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੂੜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਡੱਕੇ ਨਾਲ ਤੇਲ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਪੂੜੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਪੂੜੋ ਨੂੰ ਖੁਰਚਣੇ ਨਾਲ ਚੱਕ ਕੇ ਪੂੜੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉੱਪਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੇ ਉੱਤੇ ਫੇਰ ਡੱਕੇ ਨਾਲ ਤੇਲ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਪੂੜਾ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਪੂੜੇ ਨੂੰ ਤਵੇ ਤੋਂ ਲਾਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂੜਾ ਬਣਦਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਪੜੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਪੂੜਾ-ਲੂਣ ਵਾਲਾ

ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੇਸਣ ਘੋਲ ਕੇ, ਵਿਚ ਲੂਣ ਮਿਰਚਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਤਵੇ ਉੱਪਰ ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ, ਉੱਪਰ ਘੋਲੇ ਵੇਸਣ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵਰਗੇ ਬਣਾਏ ਖਾਣ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਪੂੜਾ (ਲੂਣ ਵਾਲਾ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੂੜੇ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਇਹ ਪੂੜਾ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ/ਹੈ।

ਪੁੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਸਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਚ ਲੂਣ ਮਿਰਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਵਿਚ ਬਰੀਕ-ਬਰੀਕ ਪਿਆਜ ਕੱਟ ਕੇ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਪੂੜੇ ਵੀ ਮਿੱਠੇ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। (ਵੇਖੋ ਮਿੱਠੇ ਪੂੜੇ) 

ਹੁਣ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਪੂੜੇ ਜਿਨ੍ਹੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਬਾਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੀ ਆਬਾਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਸਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਏਸ ਲਈ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪੁੱਜਤ/ਸਮਰਥਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨਾ ਤਾਂ ਫੋਕੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਹੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਸੀ- ਹੋਵੇ ਤੇਲ ਪਕਾਈਏ ਪੂੜੇ, ਆਟਾ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਲਿਆਈਏ, ਮਾਰੀ ਗੁੜ ਨੇ? ਪੂੜੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠੇ ਪੂੜੇ, ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਪੂੜੇ ਤੇ ਮਾਲ ਪੂੜੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੀਰ, ਕੜਾਹ ਤੇ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

#### ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਤੇ ਹੋਰ 
ਇਕ ਬਾਟੀ ਵਿਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਤਵਾ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਗ ਬਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਡੱਕੇ ਨਾਲ ਤਵੇ ਉਤੇ ਤੇਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਟੇ ਦੇ ਬਣੇ ਘੋਲ ਵਿਚੋਂ ਕੌਲੀ ਨਾਲ ਪੂੜਾ ਬਣਾਉਣ ਜਿੰਨਾ ਘੋਲ ਤਵੇ ਉਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ/ਪੋਸਟ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਘੋਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਹਿਲਾ ਕੇ ਪੂੜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੂੜੇ ਦਾ ਸਾਈਜ਼ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 8/9 ਕੁ ਇੰਚ ਗੋਲ ਅਕਾਰ ਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੂੜੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਤੇ ਉੱਤੇ ਡੱਕੇ ਨਾਲ ਤੇਲ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਪੂੜੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਪੂੜੇ ਨੂੰ ਖੁਰਚਣੇ ਨਾਲ ਚੱਕ ਕੇ ਪੂੜੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੁਪਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੂੜੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਫੇਰ ਡੱਕੇ ਨਾਲ ਤੇਲ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਪੂੜਾ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਪੂੜੇ ਨੂੰ ਤਵੇ ਤੋਂ ਲਾਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂੜੇ ਬਣਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਕੋਈ ਘਰ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਹੀ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਣ ਮਿਰਚ ਵਾਲੇ ਪੂੜੇ : ਲੂਣ ਮਿਰਚ ਵਾਲੇ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਵੇਸਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵੇਸਣ ਵਿਚ ਲੂਣ ਮਿਰਚ ਤੇ ਕਈ ਵੇਰ ਬਰੀਕ ਕੁਤਰ ਕੇ ਪਿਆਜ਼ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਮਿੱਠੇ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪੂੜੇ ਵੀ ਤਵੇ ਤੇ ਬਣਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੂੜੇ ਵੀ ਹੁਣ ਘੱਟ ਹੀ ਬਣਦੇ ਹਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸੋਮਾ ਤਿਉਹਾਰ

**ਸੋਮਾ ਤਿਉਹਾਰ** ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ, ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਲ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮਾਗਮ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਜਸ਼ਨ, ਸੰਗੀਤ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਅਤੇ ਪੱਬ ਸੈਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 2013 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਾਸਲਵੇਲਨ, ਕਾਉਂਟੀ ਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਗਾਇਕਾ ਟਿਓਨਾ ਮੈਕਸ਼ੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਕਲੱਬ ਰਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### 2013-2015 
ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2013 ਵਿੱਚ ਦ ਓਲਲਮ, ਨੀਮਹ ਪਾਰਸਨਜ਼ ਅਤੇ ਜੌਨ ਮੈਕਸ਼ੈਰੀ ਬੈਂਡ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲੋਰਕਨ ਵੈਲੀ ਅਤੇ ਬੈਰੀ ਕੇਰ ਨੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 2014 ਵਿੱਚ ਫੈਸਟੀਵਲ ਨੂੰ ਡਾਊਨ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਕਾਉਂਸਿਲ, ਰਿੰਗ ਆਫ਼ ਗੁਲਿਅਨ ਏਓਐਨਬੀ ਅਤੇ ਹੈਰੀਟੇਜ ਲਾਟਰੀ ਫੰਡ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਸਕਣ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸੁਰਖੀ ਆਇਰਿਸ਼ ਗਾਇਕਾ ਕਾਰਾ ਡਿਲਨ, ਦ ਓਲਲਮ ਅਤੇ ਬਾਲਕਨ ਏਲੀਅਨ ਸਾਊਂਡ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

2015 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਡਿਊਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਨਿਊਰੀ, ਮੋਰਨੇ ਅਤੇ ਡਾਊਨ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਕਾਉਂਸਿਲ ਸੁਪਰ ਕਾਉਂਸਿਲ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਤਿਉਹਾਰ ਬਹੁਤ ਵਧਿਆ। ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਓਗਾ, ਮੋਕਸੀ, ਕੈਰੇਨ ਮੈਥੇਸਨ, ਮੁਈਰੇਨ ਨਿਕ ਐਮਹਲਾਓਇਬ, ਪੌਲੀਨ ਸਕੈਨਲੋਨ, ਜੌਨ ਸਪਿਲੇਨ, ਜੌਨ ਮੈਕਸ਼ੇਰੀ ਅਤੇ ਡੋਨਲ ਓ'ਕੋਨਰ

### 2016–ਮੌਜੂਦਾ 
2016 ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ, ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਲੀਜ਼ਾ ਹੈਨੀਗਨ, ਐਡੀ ਰੀਡਰ, ਡੋਨਲ ਲੂਨੀ, ਫਲੋਕ, ਡੇਕਲਾਨ ਓ'ਰੂਰਕੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਟਰੇਡ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੀਣ ਦੇ NI ਸਾਲ 2016 ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, ਸੋਮਾ ਤਿਉਹਾਰ ਨੇ ਹੁਣ-ਸਲਾਨਾ *ਸੋਮਾ ਸਵਾਦ ਅਨੁਭਵ ਦੀ* ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, *ਸੋਮਾ ਕਰਾਫਟ ਮੇਲਾ* ਬਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਕੈਸਲਵੇਲਨ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, *ਸੋਮਾ ਕਿਡਜ਼* ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਅਰ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2016 ਸੋਮਾ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ 15,000 ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਕਲਾਕਾਰ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਸੋਈਏ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

2017 ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਉਸੇ ਸਾਲ 12 ਤੋਂ 16 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸੋਮਾ ਫੈਸਟੀਵਲ  - ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ
ਡੇਲਿਆਂ ਦਾ ਆਚਾਰ

ਕਰੀਰ ਦੀ ਝਾੜੀ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਬੇਰੀ ਦੇ ਬੇਰਾਂ ਦੇ ਸਾਈਜ਼ ਦੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਨੂੰ ਡੇਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਰੀਰ ਇਕ ਬਿਨਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਜੰਗਲੀ ਕੰਡੇਦਾਰ ਝਾੜੀ ਹੈ। ਕਰੀਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਟਾ (ਫਲ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਵਸਥਾ) ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਬਾਟੇ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਡੇਲੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਡੇਲਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਘਰ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਡੇਲਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨਭਾਉਂਦਾ ਅਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪੱਕੇ ਡੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਂਝੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਕਰੀਰ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਹੋਣ ? ਡੇਲਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਜਰੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਅਚਾਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ।

## ਹੋਰ 
ਕਰੀਰ ਦਾ ਵੇਲਣਾ ਮੈਂ ਵੇਲ ਵੇਲ ਥੱਕੀ ਗਾਣਾ ਸੁਣ ਕੇ ਕਰੀਰਾਂ ਦੇ ਝਾੜ ਤੇ ਡੇਲੇ ਆ ਗਏ। ਡੇਲਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਬੱਸ ਪਚਰੰਗਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਚੋਂ ਈ ਕੱਢ ਕੱਢ ਖਾਈਦਾ। ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਚ ਆਮ ਈ ਰੇਹੜੀਆਂ ਤੇ ਹਰੇ ਕੱਚੇ ਡੇਲੇ ਵਿਕਣ ਆਉਣੇ। ਇਹ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਆ ਰੁੱਤ ਰੁੱਤ ਦਾ ਈ ਮੇਵਾ ਹੁੰਦਾ।

ਰੇਤਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਚ ਆਮ ਈ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਝਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਬੂਟੇ ਵੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਕਰਿਸ਼ਮੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੀ, ਪੱਤੇ ਤਾਂ ਨਾਂ ਮਾਤਰ ਈ ਹੁੰਦੇ ਆ। ਹਰੀਆਂ ਕਚਨੂਰ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦਾ ਈ ਬੱਸ ਜੰਗਲ ਜਿਹਾ ਬਣਕੇ ਬਿਨਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਸੰਘਣੀ ਛਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਚ ਬੱਕਰੀਆਂ, ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਖੁਰਾਕ ਆ ਇਹ ਝਾੜ। ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆਂ ਬਠਿੰਡੇ ਅੱਲ ਵਾਹਵਾ ਕਰੀਰ ਮਲ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇੱਕਾ ਦੁੱਕਾ ਕਰੀਰਾਂ ਦੇ ਝਾੜ ਜਿਹੇ ਲੱਭਦੇ ਆ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਹਰਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰੇ ਜਿਹੇ ਦਰਖਤ ਨੇ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਗੁਲਾਬੀ ਸੰਤਰੀ ਜਿਹੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸੁੱਕੇ ਰੇਗਿਲਤਾਨ ਚ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਲਿਆ ਦੇਣੀ। ਫੇਰ ਲੱਗਣੇ ਡੇਲੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਰੀਠਿਆਂ ਵਰਗੇ ਫਲ।

ਸੁਣਿਆਂ ਬਈ ਡੇਲੇ ਕਰੀਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜਨੇ ਵੀ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ,ਹੱਥ ਬਾਹਵਾਂ ਛਿੱਲੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਆਦ ਦੇ ਮਾਰਿਆਂ ਨੇ ਤੋੜਨੇ ਜਰੂਰ। ਕੱਚੇ ਤੋੜ ਕੇ ਅਚਾਰ ਜਾਂ ਸਬਜੀ ਬਣਾਉਣੀ। ਪਰ ਅਸਲੀ ਸੁਆਦ ਲੱਗਣੇ ਜਦ ਪੱਕ ਕੇ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਣੇ ਤੇ ਕਹਿਣਾ ਪੇਂਜੂ। ਸ਼ਾਇਦ ਤਾਂਹੀ ਕਹਾਵਤ ਬਣੀ ਆ ਲਾਲ ਪੇਂਜੂ ਅਰਗਾ ਪਿਆ, ਗੋਲ ਮਟੋਲ, ਲਾਲ ਸੋਹਣਾ ਭਰਵਾਂ ਜਿਹਾ। ਸੁਣਿਆ ਬਹੁਤ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦੇ ਆ ਮਿੱਠੇ ਮਿੱਠੇ।

ਕਹਿੰਦੇ ਆ ਕਰੀਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਬੜੀ ਸਖਤ ਹੁੰਦੀ ਆ ਤੇ ਛੇਤੀ ਕੀਤੇ ਟੁੱਟਦੀ ਨੀ, ਤਾਂਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਕਰੀਰ ਦੇ ਰੋਟੀ ਵੇਲਣ ਵਾਲੇ ਵੇਲਣੇ,ਕਪਾਹ ਵੇਲਣ ਵਾਲੇ ਵੇਲਣੇ, ਦੁੱਧ ਰਿੜਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਧਾਣੀਆਂ, ਦਾਲ ਘੋਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘੋਟਣੀਆਂ ਤੇ ਚਟਣੀ ਰਗੜਨ ਵਾਲੇ ਘੋਟਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਨੇ ਚ ਆਮ ਬਣਦੇ ਸੀ।

ਵੈਸੇ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਕਰੀਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਬੜੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਲੱਕੜ ਵਰਤਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਖਾਣ ਪੀਣ ਚ ਹਰ ਰੋਜ ਈ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤਾ ਰਸ ਜਾਂ ਕਰੀਰ ਦਾ ਗੁਣ ਸਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਚ ਰਲੀ ਜਾਵੇ।

ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਜਾਂ ਦਾਦਿਆਂ ਪੜਦਾਦਿਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੁੜਨਾ ਪੈਣਾ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਿਲਾ ਮਿਲਿਆ ਸਾਨੂੰ, ਅਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵਾਪਸ ਤਾਂ ਨੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਪਰ ਹਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਜਰੂਰ ਸਕਦੇ ਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਚਾਰ
ਬੇਰ

ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਸੀ ਰੁੱਖ ਬੇਰੀ ਦੇ ਪੱਕੇ ਫਲ ਨੂੰ ਬੇਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਬੇਰ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਬੇਰ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੇਂਡੂ ਫਲ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਚ, ਸਾਂਝੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਜੰਗਲ ਬੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬੇਰੀਆਂ ਆਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਲੋਕ ਬੇਰ ਖਾਂਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਨ। ਬੇਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੇਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਖਿਚੜੀ (ਫਲ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਵਸਥਾ) ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਖਿਚੜੀ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਬੇਰ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਕੜੇ ਬੇਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਕੜੇ ਬੇਰ ਪੱਕ ਕੇ ਬੇਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪੱਕੇ ਬੇਰਾਂ ਨੂੰ ਲੀਲੂ ਬੇਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਬੇਰ ਬੜੇ ਸਾਈਜ਼ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੜੌਦੇ ਬੇਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਬੇਰੀਆਂ ਦੇ ਬੇਰ ਖਾਣ ਵਿਚ ਖੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲਘੋਟੂ ਬੇਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਗਲ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬੇਰ ਮਲ੍ਹਿਆ ਨੂੰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੇਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਕਨ ਬੇਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਪਿਉਂਦੂ ਬੇਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਪਿਉਂਦ ਕੀਤੀ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਬੇਰਾਂ ਨੂੰ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਮੇਵਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਦੇਸੀ ਬੇਰਾਂ ਦਾ ਜਮਾਨਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਿਉਂਦੂ ਬੇਰਾਂ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ।

ਬੇਰ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇਹ ਖਾਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਹਲਕੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਲ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਬੇਰ ਨੂੰ 'ਚੀਨੀ ਖਜੂਰ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.ਦਸ ਦਈਏ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਇਸਦੇ ਨਾਲ, ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਦਾ ਸੇਨ ਕਬਜ਼, ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਗੈਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ.

###### ਬੇਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਆਵੇਗੀ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ 
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਰ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਫਲੇਵੋਨੋਇਡਜ਼-ਸੈਪੋਨੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਪੋਲੀਸੈਕੋਰਾਇਡਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

###### ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖੇ ਮਜ਼ਬੂਤ 
ਬੇਰ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਦਿਖਣ ਵਿਚ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭੂਰਭੁਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

###### ਅੱਖ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘੱਟਾਉਂਦਾ ਹੈ 
ਤੁਸੀਂ ਬੇਰ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਅੱਖ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ. ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕੰਪਿਉਟਰ ਤੇ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ,

ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਲਣ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ. ਇਸ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਬੇਰ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੁਸੀਂ ਬੇਰ ਸੱਕ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੇਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਜੈਨੀਫਰ ਵੈਸਟਕੋਟ

**ਜੈਨੀਫਰ ਵੈਸਟਕੋਟ** ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2011 ਤੋਂ 2023 ਤੱਕ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ (ਬੀ.ਸੀ.ਏ.) ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਸਿਡਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ।

ਉਹ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹੈਨਰੀ ਕੇਂਡਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਆਨਰਸ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਮੋਨਾਸ਼ ਮਾਉਂਟ ਐਲਿਜ਼ਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਚੇਵੇਨਿੰਗ ਸਕਾਲਰ ਸੀ।

ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 2005 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਸਿਡਨੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਕੇਪੀਐਮਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਭਾਈਵਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਵੇਸਫਾਰਮਰਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੈਥਰੀਨ ਹੈਰਿਸ

**ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਰੀ ਹੈਰਿਸ** ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕੰਪਨੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1999 ਤੋਂ ਹੈਰਿਸ ਫਾਰਮ ਮਾਰਕੀਟਸ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 1971 ਵਿੱਚ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਡੇਵਿਡ ਨਾਲ ਹੈਰਿਸ ਫਾਰਮ ਮਾਰਕਿਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 1999-2003 ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ; ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਾਰਵਾਈ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ; ਹੈਰਿਸ ਸੰਚਾਰ (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ) ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 1 ਜਨਵਰੀ 2001 ਨੂੰ "ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ" ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2006 ਵਿੱਚ ਹੈਰਿਸ ਨੂੰ "ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਤਰੱਕੀ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਰੋਲ ਦੁਆਰਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਹੈਰਿਸ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣੇ

ਅੱਜ ਤੋਂ ਕਈ 50 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਕੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫਸਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਭੁੰਨਾ ਕੇ ਜਰੂਰ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਦਾਣੇ ਭੁੰਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਛੱਲੀਆਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਛੱਲੀਆਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਕੱਢ ਕੇ ਭੁੰਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁੰਨੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਰਮਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮੁਰਮਰੇ ਖਾਣੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਗਰਮ ਗਰਮ ਖਾਣੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸੁੱਕੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਭੁੰਨਾਏ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਿਲਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਸਨ। ਖਿੱਲਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਖਿੱਲਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ ਵੀ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁੜ ਦੀ ਚਾਹਣੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਖਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹਣੀ ਵਿਚ ਰਲਾ ਕੇ ਪਿੰਨੀਆਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।

ਹੁਣ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਥਾਂ ਜੀਰੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੁਣ ਭੱਠੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਖਾਣੇ ਸਾਡੇ ਵਿਰਸੇ ਵਿਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਭੁੱਜੇ ਦਾਣੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

**ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦਾ ਗੀਤ - ਗੁਰਦੇਵ ਚੌਹਾਨ**ਜਦ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ,

ਤਾਂ ਮੈਂ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ

ਜਦ ਔੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ

ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ

ਜਦ ਮੇਰੀ ਰੁੱਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ

ਤਾਂ ਮੈਂ ਉੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ

ਮੈਂ ਮੱਕੀ ਦਾ ਦਾਣਾ ਹਾਂ

ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ

ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਦਾਣਾ ਹਾਂ

ਪਰ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ

ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ

ਛਲੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤ ਹਨ

ਖੇਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ

ਕਿਸਾਨ ਹਨ

ਕਈ ਬਾਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਦੇ

ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ

ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਪਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ

ਆਪਣਾ ਜਿਸਮ ਛੰਡਦੀ ਹੈ

ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਸਤਕ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ

ਉਹ ਕਦੇ ਚੋਰ ਵਾਂਗ

ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ

ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ

ਉਹ ਬਸ ਦਸਤਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ

ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਉਡੀਕ ਵਿਚ

ਖਲੋਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ

ਪੋਲਾ ਜਿਹਾ ਧੱਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ

ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ

ਸੁੱਕਦੀਆਂ ਛਲੀਆਂ ਵਾਂਗ

ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ

ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਤਪਦੀ ਹੈ

ਫਿਰ ਸੌਣ ਵਾਂਗ ਉੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ

ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਸੂ ਵਾਂਗ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਮੈਨੂੰ ਚਿੱਥ ਕੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਆਪਣੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਮਿਹਨਤ

ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਖਲੋਤਾ

ਮੈਂ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਮੱਕੀ ਦਾ

ਇਕ ਦਾਣਾ ਹਾਂ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ
* ਮੱਕੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ

ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬਾਜਰਾ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਇਕ ਮੁੱਖ ਫਸਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਗੁੰਨੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਦੀ ਅੱਗ ਤੇ ਸੇਕ ਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਗੋਲ ਫੁਲਕੇ ਨੂੰ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਚਪਾਤੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਕੋਈ 80 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਦੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੱਖਣ, ਦਹੀ, ਲੱਸੀ ਨਾਲ ਵੀ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਆਟੇ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਿੱਸੀ ਰੋਟੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਟੇ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਗੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਾਣੀ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਤਵੇ/ਤਵੀ ਉੱਪਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਾਸਾ ਬਦਲ ਕੇ ਰੋਟੀ ਤਵੇ/ਤਵੀ ਉੱਪਰ ਪਕਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵੱਟ ਨਾਲ ਖੜੀ ਕਰਕੇ ਰਾੜ੍ਹ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਖੂਹ ਲੱਗਣ, ਨਹਿਰਾਂ ਨਿਕਲਣ ਤੇ ਫੇਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਥਾਂ ਮੱਕੀ ਤੇ ਕਣਕ ਬੀਜਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਫੇਰ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਥਾਂ ਮੱਕੀ ਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਬਣਾਈ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।

#### ਫਾਇਦੇ-ਲਾਭ 
ਉਂਝ ਤਾਂ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਖਿਚੜੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣੀ ਵੱਧ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਪਾਲਕ ਜਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਬਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੀ ਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਜਰਾ ਗਲੂਟਨ ਮੁਕਤ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲੂਟਨ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਹੈ ਉਸ ਲਈ ਬਾਜਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।

ਬਾਜਰੇ ਵਿਚ ਅਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡਾਈਜੇਸ਼ਨ ਵਿਗੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਬਾਜਰਾ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਖਿਚੜੀ ਜਾਂ ਰੋਟੀ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਨਾਲ ਐਸਿਡ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪਚਦਾ ਹੈ। ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਜਾਂ ਖਿਚੜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ।ਬਾਜਰੇ ‘ਚ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵੀ ਖੂਬ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਐਨੀਮੀਆ ਵਰਗੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

ਬਾਜਰਾ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ‘ਚ ਬਹੁਤ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇੰਸੁਲਿਨ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਲੈਵਲ ਵੀ ਸਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਤੇ ਹੋਰ ਬਾਜਰੇ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਵਾਲਾਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਜਰਾ ਤ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਸਹੀ ਰੱਖਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਬਾਜਰਾ
* ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਆਚਾਰ

ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਤੁੱਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁੱਕਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਧਾਗੇ ਵਿਚ ਗੋਲ ਫਲੀਆਂ ਪਰੋਈਆਂ ਹੋਣ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਕਾਫੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਖਾਧਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਤੇਜਾਬੀ ਮਾਦਾ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੁੱਕੇ ਵੀ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੁੱਕੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦਾ ਮਨ-ਭਾਉਂਦਾ ਖਾਜਾ ਹੈ। ਜਦ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਕਿੱਕਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਗੋਲ ਫਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਤੁੱਕੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੁੱਕੇ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਕਿੱਕਰਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੁੱਖ ਤਾਂ ਲਾਏ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿੱਕਰਾਂ ਹੀ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਤਾਂ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਵੇਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਹੁਣ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਪਤਾ ਨੀ ਕਿੱਥੋਂ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਚ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ। ਕਿੰਨਾ ਕਰਾਰਾ ਜਿਹਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਨਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਆ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਘਰੇ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਨਾ, ਕਿਹੜਾ ਮੁੱਲ ਲੈਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਬਾਹਰੋਂ ਤੋੜ ਲਿਆਉਣੇ ਤੇ ਧੋ ਸਮਾਰ ਕੇ ਅਚਾਰ ਪਾ ਲੈਣਾ। ਅੰਬ ਤੇ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦਾ, ਬਾਕੀ ਮੁੱਲ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨੀ ਸੀ ਲੈਂਦਾ, ਬਾਹਲਾ ਹੋਣਾ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਤੋਂ ਮੰਗ ਲੈਣਾ।

ਕਿੱਕਰਾਂ ਤਾਂ ਆਮ ਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਚ , ਕਾਫ਼ੀ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸੀ। ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਦਾਤਣ ਕਰਨੀ, ਕਿੱਕਰ ਦਾ ਸੱਕ ਵੀ ਸੂਤ ਰੰਗਣ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਦੇਖੇ ਆ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਲੁੰਗ ਪਾਉਣੀ ਤੇ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ। ਸਾਡੇ ਵੀ ਬੱਕਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਸੋਮਾਂ, ਉਹਨੂੰ ਆਮ ਈ ਕਿੱਕਰ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋੜ ਕੇ ਪਾਉਣੀਆਂ। ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਬੀਤੀ ਪੱਕੀ ਮਾਹਰ ਸੀ ਕਿੱਕਰ ਦੀਆਂ ਸੂਲਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਬਿੰਨਣ ਦੀ , ਬੱਸ ਇੱਕ ਮੈਂ ਹੀ ਬਚੀ ਸੀ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਚੋਂ ਜਿਹਦੇ ਉਹਨੇ ਕੰਨ ਨਾਂ ਬਿੰਨੇ ਹੋਣ। ਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਬਣਾਉਣ ਚ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਤੇ ਗੂੰਦ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜੋੜਨ ਨੂੰ।

ਪੂਰਾ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਤਾਂ ਹੈਨੀ ਬਈ ਅਚਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਸੀ, ਪਰ ਹਰੇਕ ਘਰ ਮਰਤਬਾਨ ਜਾਂ ਚਾਟੀ ਅਚਾਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪਈ ਦੇਖੀ ਆ। ਮੱਖਣ ਦਹੀਂ ਤੇ ਅਚਾਰ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਨਾਂ ਕਦੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਬਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾਂ ਈ ਕੋਈ ਗੈਸ, ਲੋਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਰੁੱਖੀ ਮਿੱਸੀ ਖਾ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਹਿ ਛੱਡਦੇ।

ਮੇਰੇ ਟਾਈਮ ਦੇ ਉਸ ਨਾਨਕਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚ ਸਿੱਧੇ ਸਾਧੇ ਲੋਕ ਸੀ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਖੇਤਾਂ ਚ ਹੀ ਉਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਵਰਤਦੇ ਸੀ। ਮੇਥੇ ਮੇਥੀ ਸੁਕਾਉਣੀ ,ਸਰੋਂ ਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਗ ਚੀਰ ਕੇ ਸੁੱਕਾ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਸ਼ਲਗਮਾਂ ਤੇ ਚਿੱਬੜ ਸੁੱਕਾ ਕੇ ਹਾਰ ਜਿਹੇ ਬਣਾ ਕੇ ਟੰਗ ਦੇਣੇ। ਲੋਕ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਤੇ ਆਮ ਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਵਾਧੂ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਦੇਣੀ ਜਾਂ ਵਟਾ ਲੈਣੀ।

ਹੁਣ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਆਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ, ਜੇ ਦਾਦੀਆਂ ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੀਏ, ਇਹ ਉਨਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸੀ। ਮਰਦੇ ਦਮ ਤੱਕ ਭੁੱਜੇ ਮੁਰਮੁਰੇ ਦਾਣੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਗੰਨੇ ਚੂਪਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਛ ਤਾਂ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਈ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅਰਗੇ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਦੰਦਾ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਛਿੱਲ ਲੁਆ ਕੇ ਵੀ ਰੋਜ਼ ਤੱਤੇ ਠੰਡੇ ਤੋਂ ਸੀ ਸੀ ਕਰਦੇ ਫਿਰੀ ਜਾਂਦੇ ਆ। ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਉਹ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਨੀ ਸਕਦਾ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਤੇ ਲਿਆਕਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਛ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਵਰਤ ਕੇ ਲਾਭ ਲੈ ਈ ਸਕਦੇ ਆਂ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਕਿੱਕਰ
* ਡੇਲਿਆਂ ਦਾ ਆਚਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਚਾਰ
ਮੰਨ

ਘਿਉ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾ ਕੇ ਪਕਾਈ ਮਿੱਠੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੋਟੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਨ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਆਇਆਂ ਤੋਂ ਘਿਉ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾ ਕੇ ਮੰਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਚੂੜੇਵਾਲੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਹੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੂਹ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਓ ਭਗਤ ਮੰਨ ਪਕਾ ਕੇ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਥਿੰਦੋ (ਸ਼ੱਕਰ ਘਿਉ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਹੁਣਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾਈ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸੇਵਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਮੰਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਨਖਿੱਧ ਸੇਵਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੁਰਗੇ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ।

ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਮਿੱਠੀ ਰੋਟੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਘਿਓ ਲਗਾ ਕੇ ਸੇਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਠੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਵਾਦ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ, ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਮਿੱਠੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਦਾ ਮਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਗੁੜ ਦੀ ਰੋਟੀ ਬਣਾ ਕੇ ਜਰੂਰ ਖਾਉ।

ਇਹ ਖਾਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਵਾਦ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤੁਸੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਵੀ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋਂ। 

## ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਸਮੱਗਰੀ - ਗੁੜ -  535 ਗਰਾਮ, ਪਾਣੀ -  440 ਮਿ.ਲੀ., ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ -  510 ਗਰਾਮ, ਘਿਓ - 110 ਗਰਾਮ, ਸੌਫ਼ ਦੇ ਬੀਜ - 1 ਚਮਚ, ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ -  250 ਮਿ.ਲੀ.

ਢੰਗ - ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਰਤਨ ਵਿਚ 535 ਗਰਾਮ ਗੁੜ, 440 ਮਿ.ਲੀ. ਪਾਣੀ ਮਿਲਾ ਕੇ 20 ਤੋਂ 24 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਹੁਣ ਬਰਤਨ ਵਿਚ 510 ਗਰਾਮ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ,  110 ਗਰਾਮ ਘਿਓ, 1 ਚਮਚ ਸੌਫ਼ ਦੇ ਬੀਜ, 250 ਮਿ.ਲੀ. ਗੁੜ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਆਟੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੰਨ ਲਉ। ਗੁੰਨੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਗੇਂਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਲ ਕਰ ਲਉ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਚਕਲੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਵੇਲਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਲ ਲਉ।

ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਕੇ ਗਰਮ ਤਵੇ ਉੱਤੇ ਪਾਓ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਅੱਗ ਉੱਤੇ 3 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਸੇਕੋ। ਸੇਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਪਾਸਾ ਬਦਲ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਘਿਓ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਭੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਲਟ ਦਿਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਘਿਓ ਲਾਓ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਪਕਾਉ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦੋਨੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਗੁੜ ਦੀ ਰੋਟੀ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਪਰੋਸੋ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼