open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਹਾਪੁਰਾਣ (ਜੈਨ ਧਰਮ)

***ਮਹਾਪੁਰਾਣ*** (महापुराण) ਜਾਂ ***ਤ੍ਰਿਸ਼ਸ਼ਠਿਲਕਸ਼ਣ ਮਹਾਪੁਰਾਣ*** ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੈਨ ਪਾਠ ਹੈ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟ ਸ਼ਾਸਕ ਅਮੋਘਵਰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ *ਆਚਾਰੀਆ* ਜਿਨਸੇਨਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਗੁਣਭਦਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ *ਅਚਾਰੀਆ* ਜਿਨਸੇਨਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ***ਆਦਿ ਪੁਰਾਣ*** ਹੈ। ਦੂਜਾ ਭਾਗ ***ਉੱਤਰਪੁਰਾਣ*** ਹੈ ਜੋ ਗੁਣਭਦਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਭਾਗ ਹੈ।

## ਵਰਣਨ 
*ਤ੍ਰਿਸ਼ਸ਼ਠਿਲਕਸ਼ਣ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ* ਰਚਨਾ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੇਨਾ, ਗੁਣਭਦਰ ਅਤੇ ਚਾਵੁੰਦਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ *ਆਚਾਰੀਆ* ਜਿਨਸੇਨਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ *ਆਦਿ ਪੁਰਾਣ* ਹੈ। ਦੂਜਾ ਭਾਗ *ਉੱਤਰਪੁਰਾਣ* ਹੈ ਜੋ ਗੁਣਭਦਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਭਾਗ ਹੈ। *ਆਦਿਪੁਰਾਣ* ਵਿਚ ਲਗਭਗ 37 ਅਧਿਆਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ *ਉੱਤਰਪੁਰਾਣ* ਵਿਚ ਲਗਭਗ 65 ਅਧਿਆਏ ਹਨ। ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਲਿਖਤ ਨੂੰ 898 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਵੀਰਾ-ਬਾਂਕੇਅਰਾਸਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਂਕਾਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗੁਣਭਦਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਲੋਕਸੇਨਾ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਪਾਠ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 42 *ਪਰਵਣ* ਜਿਨਾਸੇਨਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ 34 *ਪਰਵਾਨਾਂ* ਦੀ ਰਚਨਾ ਗੁਣਭਦਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਪਾਠ ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਪੁਰਾਣ (ਅਧਿਆਇ 4, ਆਇਤਾਂ 16-31, 38-40) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਾਰਲ ਸਾਗਨ ਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹਵਾਲਾ ਹੈ:"ਕੁਝ ਮੂਰਖ ਆਦਮੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਗਲਤ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੱਥੇ ਸੀ? .. ਰੱਬ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਸੰਸਾਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਅੰਤਹੀਣ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ... ਜਾਣੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਅਣਉਚਿਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ. ਅਤੇ ਇਹ ਅਧਾਰਤ ਹੈ. ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ... - ਮਹਾਪੁਰਾਣ (ਮਹਾਨ ਦੰਤਕਥਾ), ਜਿਨਸੇਨਾ (ਭਾਰਤ, ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ)",ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੈਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਜੈਨ ਗ੍ਰੰਥ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਸੈਵ ਸਿਧਾਂਤ ਪੇਰੀਆਪੁਰਾਣਮ ਦਾ ਮਾਡਲ ਸੀ ਜੋ 63 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜੈਨ ਧਰਮ
* ਤੀਰਥੰਕਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਖੇੜੀ ਜਾਲਬ

**ਖੇੜੀ ਜਾਲਬ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਓਰਨ ਬੂਰਾ, ਪੁਨੀਆ, ਕਾਦੀਆਂ, ਖਟਕੜ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਅਤੇ ਜਾਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਪ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰੂ ਜਾਤ ਜਾਟ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਾਤਾਂ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।

## ਬਾਬਾ ਸੰਦੋਖ ਨਾਥ 
ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਨ ਪਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਗਭਗ 150 ਤੋਂ 200 ਲੋਕ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਐਸੇ ਹਨ ਜੋ ਨਿੱਤਨੇਮ ਨਾਲ਼  ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਸੰਦੋਖ ਨਾਥ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਆਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।  ਬਾਬਾ ਸੰਦੋਖ ਨਾਥ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਈ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਥਾਨਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
* ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਖੇੜੀ ਚੋਪਟਾ  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ

**ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ,** ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ, ਸਾਲ 1993 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ, ਇੱਕ ਅਰਧ-ਨਿਆਇਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ 
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪੀੜਨ, ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।

ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ:

* ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ।
* ਸੰਬੰਧਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਖਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ।
* ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕਰਨਾ।
* ਕਮਿਸ਼ਨ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਧਾਰਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।

## ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ 2006 ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ:

* ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਧੀਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਗਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਜੇਕਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਏਜੰਸੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ।
* ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਕਰਨਾ।
* ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁੱਦਾ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਉਠਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਨਾ।
* ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਧੀਨ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 
* ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ।
* ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁੱਦੇ ਲਈ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ।
* ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਹਾਤੇ, ਜੇਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਿਮਾਂਡ ਹੋਮ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨਾ ਜਿੱਥੇ ਮਹਿਲਾ ਕੈਦੀਆਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ।
* ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਔਰਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
* ਵਿਦਿਅਕ ਖੋਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਤਰੀਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰੋ।
* ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁੱਦੇ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਓ-ਮੋਟੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਅਨਵਰ ਅਗਵਾਨ

**ਅਨਵਰ ਮੁਹੰਮਦਭਾਈ ਅਗਵਾਨ** (4 ਦਸੰਬਰ 1936 – 6 ਜੁਲਾਈ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ, ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਅਕੋਲਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਤਾਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਅਗਵਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਦਸੰਬਰ 1936 ਨੂੰ ਅਕੋਲਾ (ਹੁਣ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ਿਵਰਾਜਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਗੋਂਡਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਗਰਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ *ਜੈ ਗੁਜਰਾਤ* ਅਤੇ *ਰੂਪਲੇਖਾ* ਸਪਤਾਹਿਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ *ਆਸਥਾ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।

6 ਜੁਲਾਈ 1991 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ 
ਉਸਨੇ *ਵੇਦਸਾਹਿਤਨੋ ਪਰਿਚਯ* (1965), ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅਦਵੈਤ* (1974), *ਸਾਧਨਾ ਅਨੇ ਸਾਕਸ਼ਤਕਰ* (1989), *ਚਿਨਮਯਾ ਗਾਇਤਰੀ* (1989) ਵਰਗੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।

*ਰਹਿਮਾਨ ਅਨੇ ਜਮਾਲ* (1952), *ਗਿਰਧਰ ਕਵੀਰੇ* (1952), *ਸਾਈਂ ਦੀਨਦਰਵੇਸ਼* (1953), *ਸੰਤ ਦੀਨਦਿਆਲਗਿਰੀ* (1954), *ਦਾਸੀ ਜੀਵਨ* (1956), *ਕਵੀ ਗੈਂਗ* (1954), *ਸੰਤ ਦਾਦੂ* (1987, ਦਾਦੂ ਦਿਆਲ ) ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਜਦੋਂ ਕਿ *ਰਨਾਡੇ* (1966), *ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਰਸਧਾਰ* (1974) ਅਤੇ *ਕਸੁੰਬੀਨੋ ਰੰਗ* (1988) ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 3 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ 26 ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਦੋ ਜ਼ੋਨਾਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ।

ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੰਦੀ (ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸਰਕਾਰੀ ਉਰਦੂ ਜੋ ਕਿ ਆਪਸੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਹੈ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਉਧੀ ਭਾਸ਼ਾ 38.5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 19% ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭੋਜਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਜ, ਬੁੰਦੇਲੀ, ਬਘੇਲੀ ਅਤੇ ਕੰਨੌਜੀ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਧੇਰੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਹਿੰਦੀ (ਰਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਵਾਬ ਵਾਪਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨਪੜ੍ਹ, ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ "ਹਿੰਦੀ" ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ।

## ਵਸਤੂਆਂ 
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਆਪਸੀ ਸਮਝ' ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ "ਭਾਸ਼ਾ" ਅਤੇ "ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ" ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਗੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ: (1) 'ਭਾਸ਼ਾ' ਅਤੇ (2) 'ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ'। 'ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ' ਨੂੰ ਹਰੇਕ 'ਭਾਸ਼ਾ' ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮੂਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਈ 'ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ' ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ 'ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ' ਲਈ ਕੇਸ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਭਾਸ਼ਾ' ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਮੂਹਬੱਧ ਹਨ।

## ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 
ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਿੰਦੀ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਐਕਟ, 1951 ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਰਦੂ 1989 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਲਿਖਣ ਢੰਗ 
ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਮੁੱਖ ਲਿਪੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਰਦੂ ਪਰਸੋ-ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਨਸਤਾਲਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਥੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 1893 ਵਿੱਚ ਨਾਗਰੀ ਪ੍ਰਚਾਰਨੀ ਸਭਾ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

thumb| ਯੰਗ ਮਨੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਜਨਵਰੀ 2007। ਕਵਰ ਸਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਫੌਕਸ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਜੇਨਾ ਲੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ **ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ** ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਰਸਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 
 

## ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ 
 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
* ਕਿਸ਼ੋਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇ ਪਾਠਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਹਨ
* ਜਰਮਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Hebrew language text
ਅਨੀਤਾ ਅਯੂਬ

**ਅਨੀਤਾ ਅਯੂਬ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਅਨੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਏਜੰਟ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਿਆਪਨ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 1987 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਡਰਾਮਾ *ਗਰਦੀਸ਼* ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪੀਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਿਜ਼ਵਾਨ ਵਸਤੀ, ਅੰਬਰ ਅਯੂਬ ਅਤੇ ਰਾਬੀਆ ਨੋਰੀਨ ਨਾਲ ਡਰਾਮਾ *ਹਸੀਨਾ-ਏ-ਆਲਮ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

1993 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਭਾਰਤ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇਵ ਆਨੰਦ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਪਿਆਰ ਕਾ ਤਰਨਾ* ਲਈ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਯੂਬ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਪਾਰੀ ਸੌਮਿਲ ਪਟੇਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੀ ਗਈ। ਸੌਮਿਲ ਪਟੇਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਜ਼ਰ ਹੈ। ਪਟੇਲ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਪਾਰੀ ਸੁਬਕ ਮਜੀਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਤਰੇਆ ਭਰਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅੰਬਰ ਅਯੂਬ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। 

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ 
### ਫ਼ਿਲਮ 
## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Aneeta Ayoob Exclusive, an interview on Lehren
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰਵੇਖਣ

[thumb| [ਜਾਰਜ ਗਰੀਅਰਸਨ|ਜਾਰਜ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਗ੍ਰੀਅਰਸਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਅਕਤੀ ( ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੋਰਟਰੇਟ ਗੈਲਰੀ, ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਫੋਟੋ)।]]
**ਭਾਰਤ ਦਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰਵੇਖਣ** ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਰਵੇਖਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 364 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਵੇਖਣ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰਜ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਗਰੀਅਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜੋ ਸਤੰਬਰ 1886 ਵਿੱਚ ਵਿਏਨਾ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਸੱਤਵੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਦ੍ਰਿੜ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਾਜਬ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ 1891 ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ 1894 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਨਤੀਜੇ 1928 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਧੁਨੀ ਪੁਰਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਹਨ ਜੋ ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ 
ਗ੍ਰੀਅਰਸਨ ਨੇ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨੋਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੋਟ ਕੀਤੀ। ਇੰਟਰਵਿਊ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਰੱਖਣਗੇ।

ਗ੍ਰੀਅਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਵਾਲੀਅਮ ਦੀ ਸੂਚੀ 
ਗ੍ਰੀਅਰਸਨ ਦੁਆਰਾ 1898 ਤੋਂ 1928 ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ:

* I. ਭਾਗ I ਜਾਣ-ਪਛਾਣ

: ਭਾਗ II ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ

* II ਆਸਟਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
* III ਭਾਗ I ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਉੱਤਰੀ ਅਸਾਮ ਸਮੂਹ

: ਭਾਗ II ਬੋਡੋ-ਨਾਗਾ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ-ਬਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਚਿਨ ਸਮੂਹ
: ਭਾਗ III ਤਿੱਬਤੀ-ਬਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੁਕੀ-ਚਿਨ ਅਤੇ ਬਰਮਾ ਸਮੂਹ

* IV. ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
* V. ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, (ਪੂਰਬੀ ਸਮੂਹ)

: ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਬੰਗਾਲੀ-ਅਸਾਮੀ
: ਭਾਗ ਦੂਜਾ ਬਿਹਾਰੀ ਅਤੇ ਉੜੀਆ

* VI ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਮੀਡੀਏਟ ਗਰੁੱਪ ( ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ )
* VII ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਸਮੂਹ ( ਮਰਾਠੀ )
* VIII ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਮੂਹ

: ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦਾ
: ਭਾਗ II ਦਰਦਿਕ ਜਾਂ ਪਿਸਾਚਾ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ( ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਮੇਤ)

* IX. ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਮੂਹ

: ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ
: ਭਾਗ ਦੂਜਾ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ
: ਭਾਗ ਤੀਜਾ ਭੀਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੰਡੇਸੀ, ਬੰਜਾਰੀ ਜਾਂ ਲਭਣੀ, ਬਹੁਰੂਪੀਆ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
: ਭਾਗ IV ਪਹਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁਜੂਰੀ

* X. ਇਰਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ
* XI. " ਜਿਪਸੀ " ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

## ਤਸਵੀਰਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਅਦਿਤੀ ਚੈਟਰਜੀ

**ਅਦਿਤੀ ਚੈਟਰਜੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਊਥ ਪੁਆਇੰਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਚੈਟਰਜੀ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਇੱਕ ਵਾਟਰ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ILSS (ਪਹਿਲਾਂ ਐਂਡਰਸਨ ਕਲੱਬ) ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਰੀਜ਼ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ *ਲਵ ਕੁਸ਼* (1997) ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਿਤੂਪਰਣੋ ਘੋਸ਼ ਦੇ *ਦਹਨ* (1997) ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਨਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਭੂਮਿਕਾ ਸਵਪਨ ਸਾਹਾ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ *ਨਯਨੇਰ ਆਲੋ* (1998) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੇਨਜੀਤ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਰਵੀ ਓਝਾ ਦੀ '''ਏਕ ਅਕਾਸ਼ਰ''' ਵਿੱਚ ਸਾਸਵਤਾ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨੰਦਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਟਾਰਡਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਬਾਬੂ ਬਨਿਕ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ *ਰਾਸ਼ੀ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ *ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ*, *ਰੂਪਕਥਾ*, *ਆਕਾਸ਼ਚੋਯਾਨ*, *ਕਿਰਨਮਾਲਾ*, *ਗੋਯੇਂਦਾ ਗਿੰਨੀ*, *ਜੈ ਕਾਲੀ ਕਾਲਕਟਾਵਲੀ*, *ਕਰੁਣਾਮੋਈ ਰਾਣੀ ਰਸ਼ਮੋਨੀ*, *ਕੀ ਕੋਰੇ ਬੋਲਬੋ ਟੋਮੇ*, *ਮਿਠਾਈ* ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਚੈਟਰਜੀ ਸਾਊਥ ਪੁਆਇੰਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਈਫ ਸੇਵਿੰਗ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਐਂਡਰਸਨ ਕਲੱਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੁਨਰਮੰਦ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ। ਸੰਜੀਬ ਡੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ *ਭਲੋਬਾਸਰ ਆਸ਼ਰੋਏ* (1994) ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਸਵਪਨ ਸਾਹਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਤਿਕੋਣ ਫ਼ਿਲਮ *ਟੋਮਕੇ ਚਾਈ* (1997) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੇਨਜੀਤ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ *ਲਵ ਕੁਸ਼* (1997) ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਿਤੁਪਰਣੋ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਫ਼ਿਲਮ *ਦਹਨ* (1997) ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ, ਰਿਤੁਪਰਨਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਮਿਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾਣੀ ਹਲਦਾਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰਬਣਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਹ ਸੁਚਿਤਰਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।  ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਔਰਤਾਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਨਾ ਆਪਣੇ ਮੰਗੇਤਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੰਗਣੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਦੋਸ਼ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਾਂ 
### ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ 
### ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ 
### ਮਹਾਲਿਆ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ

**ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ 'ਭਾਬੋ' ਦੇ ਗੀਤ ਉਸਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ।
  
## ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ 
ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਝੁੰਬਾ ਉਸਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਟਰੈਕਟਰ ਡਰਾਈਵਰ ਸੀ।  

## ਪੁਸਤਕਾਂ
*ਚੁੱਪ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਜਾਨਕੀ ਬੋਦੀਵਾਲਾ

**ਜਾਨਕੀ ਬੋਦੀਵਾਲਾ** ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ *ਛੈਲੋ ਦਿਵਸ* (2015), *ਤੰਬੂਰੋ* (2017), *ਛੁਟੀ ਜਸ਼ੇ ਛੱਕਾ* (2018) ਅਤੇ *ਬਾਉ ਨਾ ਵਿਚਾਰ* (2019) ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਬੋਦੀਵਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਬੋਦੀਵਾਲਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਧਰੁਪਦ ਬੋਦੀਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਐਮਕੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗੋਇਨਕਾ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡੈਂਟਲ ਸਾਇੰਸ, ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਡੈਂਟਲ ਸਾਇੰਸ (ਬੀਡੀਐਸ) ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2019 ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੇ 3 ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਬੋਦੀਵਾਲਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦੇਵ ਯਾਗਨਿਕ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫ਼ਿਲਮ, *ਛੇਲੋ ਦਿਵਸ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ 20 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 231 ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

2017 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ *ਓ!* *ਤਾਰੀ*,  *ਤੰਬੂਰੋ*  ਅਤੇ *ਦਾਊਦ ਪਾਕੜ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ *ਛੁਟੀ ਜਸ਼ੇ ਛੱਕਾ*,  *ਤਾਰੀ ਮਾਤੇ ਵਨਸ ਮੋਰ* (2018) ਅਤੇ *ਬਾਉ ਨਾ ਵਿਚਾਰ* (2019) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।  ਉਹ ਯਸ਼ ਸੋਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦੇਵ ਯਾਗਨਿਕ ਦੀ *ਨਾਦੀ ਦੋਸ਼* (2022) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।   2023 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇੱਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਬੋਦੀਵਾਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2024 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਾਸ਼ ਦੇ ਰੀਮੇਕ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਦੇਵਗਨ, ਜਯੋਤਿਕਾ ਅਤੇ ਆਰ. ਮਾਧਵਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ।

## ਮੀਡੀਆ 
ਬੋਦੀਵਾਲਾ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਨਭਾਉਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ 50ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ 

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੱਲੋਆਣਾ

**ਬੱਲੋਆਣਾ** ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਨਸਾਰਾ ਕਸਬੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐੱਸ ਐੱਸ ਜੋਸ਼ੀ

**ਐੱਸ ਐੱਸ ਜੋਸ਼ੀ** ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਵਰਕਿੰਗ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਫੋਰਮ

**ਵਰਕਿੰਗ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਫੋਰਮ** (**WWF**), ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, 1978 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ (ਚੇਨਈ) ਵਿੱਚ ਜਯਾ ਅਰੁਣਾਚਲਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਐਫ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਕ੍ਰੈਡਿਟ, ਇੱਕ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸਸ਼ਕਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲੀ ਵਿਕਰੇਤਾ, ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜੇ ਉਤਪਾਦਕ, ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਬੁਣਨ ਵਾਲੇ, ਦਸਤਕਾਰੀ ਉਤਪਾਦਕ, ਧੋਬੀ ਅਤੇ ਮਛੇਰੇ ਔਰਤਾਂ।

WWF ਰਾਹੀਂ 7,00,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ, ਫੈਮਲੀ ਪਲੈਨਿੰਗ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਔਰਤਾਂ ਦੇ WWF ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇੱਕ ਵਾਜਬ ਵਿਆਜ ਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਉਧਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਐਫ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਬੰਧਤ ਦੋ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ:

* **ਭਾਰਤੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ** ( **ICNW** )    ਲੋਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* **ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਵਰਕਿੰਗ ਵੂਮੈਨ** ( **NUWW** ), ਇੱਕ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਹੈ।

ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਐਫ, ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ;

*ਪ੍ਰੋ ਵੂਮੈਨ:* ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਖੇਤਰ, ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

*ਦਹੇਜ ਵਿਰੋਧੀ:* ਬਲਾਤਕਾਰ, ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਦਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ।

*ਜਾਤੀ-ਵਿਰੋਧੀ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ* : ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਤ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ।

*ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਨੀਤੀ:* ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਏਜੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ।

## ਉਦੇਸ਼ 
WWF ਦੇ ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ:

* ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਿਤ ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ
* ਕ੍ਰੈਡਿਟ, ਟਰੇਨਿੰਗ, ਅਤੇ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਉੱਦਮੀ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ
* ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ
* ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਐਕਸ਼ਨ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ, ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨਾ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜਯਾ ਅਰੁਣਾਚਲਮ
* ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ
* ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵਰਕਿੰਗ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਫੋਰਮ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* **ਭਾਰਤੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ** ( **ICNW** )   

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ
ਮਹਿਲਾ ਕਬੱਡੀ ਚੈਲੇਂਜ

**ਮਹਿਲਾ ਕਬੱਡੀ ਚੈਲੇਂਜ,** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਸੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੀਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਈਵੈਂਟ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸੀਜ਼ਨ 1 
ਪਹਿਲਾ ਸੀਜ਼ਨ, 2016 ਵਿੱਚ 28 ਜੂਨ ਤੋਂ 31 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਸਪੋਰਟਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਾਈਨਲ 31 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਟੌਰਮ ਕੁਈਨ, ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਬਰਡਜ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਫਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ। ਸਟੌਰਮ ਕਵੀਨਜ਼ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਫਾਇਰ ਬਰਡਜ਼ ਨੂੰ 24-23 ਨਾਲ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਆਖਰੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

## ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਟੀਮਾਂ 
ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਟੀਮਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੀਆਂ

* ਫਾਇਰ ਬਰਡਜ਼ - ਕੈਪਟਨ: ਮਮਤਾ ਪੂਜਾਰੀ
* ਆਈਸ ਦਿਵਸ - ਕੈਪਟਨ: ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਮਹਾਤਰੇ
* ਸਟੋਰਮ ਕਵੀਨਜ਼ - ਕੈਪਟਨ: ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਬਾਈ

ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਸੱਤ ਸਥਾਨ ਬੰਗਲੌਰ, ਦਿੱਲੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਜੈਪੁਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਮੁੰਬਈ ,ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਹੋਣਗੇ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮਹਿਲਾ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਬੱਡੀ
ਵੇਦਾਂਗ

**ਵੇਦਾਂਗ** ("ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅੰਗ";) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਛੇ ਸਹਾਇਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ:

## ਵੇਦਾਂਗ ਦੀ ਸੂਚੀ 
# ਸਿੱਖਿਆ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : शिक्षा): ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਉਚਾਰਨ।
# ਚੰਦਸ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : छन्दस्) ਇਸ ਸਹਾਇਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਾਵਿਕ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਕਵਿਤਾ ਉਚਾਰਖੰਡਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੰਖਿਆ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਵਿਤਾ ਮੋਰੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੰਖਿਆ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
# ਵਿਆਕਰਨ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : व्याकरण): ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ। ਇਸ ਸਹਾਇਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
# ਨਿਰੁਕਤ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : निरुक्त): ਵਿਊਤ-ਵਿਗਿਆਨ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਰਤੋਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਹਾਇਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
# ਕਲਪ ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: कल्प): ਰਸਮੀ ਹਦਾਇਤਾਂ।
# ਜੋਤਿਸ਼ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : ज्योतिष): ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਸਹਾਇਕ ਵੈਦਿਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵੇਂ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਇਹ ਸਹਾਇਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਆਇਰਨ ਏਜ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸੰਹਿਤਾੀਕਰਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਛੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਦੋਂ ਸੰਕਲਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਪਹਿਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਮੱਧ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਢਲਾ ਪਾਠ ਯਾਸਕਾ ਦੁਆਰਾ *ਨਿਘੰਟੂ* ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦਾ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਇਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਕਿਉਂਕਿ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚੇ ਗਏ ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਅਧਿਐਨ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੀਟਰਾਂ, ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਵਿਆਕਰਨ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸੂਝ ਨੇ ਪੋਸਟ-ਵੈਦਿਕ ਅਧਿਐਨ, ਕਲਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਕਲਪ ਵੇਦਾਂਗ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਧਰਮ-ਸੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਮ੍ਰਿਤੀ (स्मृति ''*, "ਜੋ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ")

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* "Vedanga" in the *Hindu Encyclopedia''

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਲਕਸ਼ਮੀ (2014 ਫ਼ਿਲਮ)

***ਲਕਸ਼ਮੀ*** ਇੱਕ 2014 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮਾਜਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਨਾਗੇਸ਼ ਕੁਕਨੂਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਫਾਲੀ ਸ਼ਾਹ, ਰਾਮ ਕਪੂਰ, ਸਤੀਸ਼ ਕੌਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਕੁਕਨੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਨਾਲੀ ਠਾਕੁਰ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੀਆਂ ਕਠੋਰ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ 13 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਪਾਮ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਿਰਤਾਂਤ ਲਈ, ਮਰਸੀਡੀਜ਼ ਬੈਂਜ਼ ਔਡੀਅੰਸ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ 17 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪਰ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਦੇਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 21 ਮਾਰਚ 2014 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਰੀਲ ਵਰਲਡ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ., ਨਿਊਯਾਰਕ ਇੰਡੀਅਨ ਅਤੇ ਮੈਲਬੌਰਨ ਇੰਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ 16ਵੇਂ ਲੰਡਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਗਾ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਮ ਦੀ 14 ਸਾਲਾ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਚਿਨਾ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਚਿਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਬੌਸ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਘਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਨੌਕਰਾਣੀ ਅੰਮਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਚਿਨਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਜੋਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਵੇਸ਼ਵਾਘਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰੋਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਭਿਆਨਕ, ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੇਸ਼ਵਾਘਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਰੂਮਮੇਟ ਸੁਵਰਨਾ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੀ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋਤੀ ਰੈੱਡੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਪੈਸੇ ਲੈ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਹ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਵੇ।

ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਅਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਕੀਲ ਪਹਿਲਾਂ ਘਬਰਾਹਟ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੇਸ ਦੇ ਭਾਰੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤਸਕਰੀ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇਕਲੌਤੀ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦਬਾਅ - ਹਿੰਸਕ ਧਮਕੀਆਂ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਗਵਾਹੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੈੱਡੀ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਵੇਸ਼ਵਾ 'ਤੇ, ਚਿਨਾ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਜੋਤੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦਾ ਅਤੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋਤੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਰਾਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜੋਤੀ ਨੇ ਛੀਨਾ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਟ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਵਹਿ ਗਏ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਸਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ।

## ਅਦਾਕਾਰ 
* ਮੋਨਾਲੀ ਠਾਕੁਰ ਬੰਗਾਰੂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਸ਼ੈਫਾਲੀ ਸ਼ਾਹ ਜੋਤੀ ਵਜੋਂ
* ਰਾਮ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤੀਸ਼ ਕੌਸ਼ਿਕ
* ਨਾਗੇਸ਼ ਕੁਕਨੂਰ ਚਿਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਕਾਰਪੋਰੇਟਰ ਰਾਧਾ ਵਜੋਂ ਗੁਲਫਾਮ ਖਾਨ
* ਸੁਵਰਨਾ ਵਜੋਂ ਆਸ਼ਾ ਸੈਣੀ
* ਵਿਭਾ ਛਿੱਬਰ ਅੰਮਾ ਵਜੋਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਤ੍ਰਿਭੰਗਾ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਤ੍ਰਿਭੰਗਾ: ਟੇਢੀ ਮੇਢੀ ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ*** 2021 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤ੍ਰਿਭਾਸ਼ੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਰੇਣੁਕਾ ਸ਼ਾਹਨੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ, ਦੀਪਕ ਧਰ, ਅਤੇ ਸਿਧਾਰਥ ਪੀ. ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਫ਼ਿਲਮਜ਼, ਬਨਜੈ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਤੇ ਅਲਕੀਮੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਪਰਾਗ ਦੇਸਾਈ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇਗੀ, ਅਤੇ ਸਪਨਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਜੋਲ, ਤਨਵੀ ਆਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਪਾਲਕਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਜੀਵਨ ਚੋਣਾਂ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਫ਼ਿਲਮ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਡੂੰਘੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਦੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਨੈਣ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਪੋਤੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜੀਵਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਸੀਹੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਸ਼ਾ, ਅਨੂ ਦੀ ਧੀ, ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਨੁ ਦੀ ਰੰਗੀਨ ਸਾਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਨੂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੈ। ਅੰਤ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਅਦਾਕਾਰ 
* ਅਨੁਰਾਧਾ "ਅਨੂ" ਆਪਟੇ ਵਜੋਂ ਕਾਜੋਲ
* ਤਨਵੀ ਆਜ਼ਮੀ ਨਯਨਤਾਰਾ "ਨਯਨ" ਆਪਟੇ ਵਜੋਂ
** ਨੌਜਵਾਨ ਨਯਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਵੇਤਾ ਮੇਹੰਦਲੇ
* ਮਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਮਿਥਿਲਾ ਪਾਲਕਰ
* ਕੁਨਾਲ ਰਾਏ ਕਪੂਰ ਮਿਲਨ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਆਰਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੌਫਲ ਅਜ਼ਮੀਰ ਖਾਨ
* ਨਿਸ਼ੰਕ ਵਰਮਾ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭਾਸਕਰ ਰੈਨਾ ਵਜੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਵੈਭਵ ਤੱਤਵਾਦੀ, ਮਾਨਵ ਗੋਹਿਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੰਕ ਵਰਮਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਤ੍ਰਿਭੰਗਾ ਓਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਪੋਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਜ਼ਮੀ, ਕਾਜੋਲ ਅਤੇ ਪਾਲਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 8 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
[left|thumb| [ਕਾਜੋਲ|ਕਾਜੋਲ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਕਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ]]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2021 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ

**ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਐੱਚਆਈਵੀ, ਤੰਬਾਕੂ, ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। 1 ਜੂਨ 2016 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐੱਫ.ਸੀ.ਆਰ.ਏ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ NGO ਦੀ ਐੱਫ.ਸੀ.ਆਰ.ਏ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕੇਸ ਫਿਲਹਾਲ ਲੰਬਿਤ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ ਨੇ 13 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਉਲੰਘਣਾ, ਧੋਖਾਧੜੀ, ਘੋਸ਼ਣਾ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਐਫਸੀਆਰਏ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ (ਪੀਸੀ) ਐਕਟ 1988 ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਹਿਲੀ ਸੂਚਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ।

## ਸਥਾਪਨਾ 
ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1981 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਜੈਸਿੰਘ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਗਰੋਵਰ ਸਨ।

## ਦਵਾਈਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ 
ਨੋਵਾਰਟਿਸ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਰੋਗੀ ਸਹਾਇਤਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਗਲਾਈਵੇਕ ਲਈ ਨੋਵਾਰਟਿਸ ਦੇ ਪੇਟੈਂਟ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਅਕ ਲਿਊਕੇਮੀਆ ਦਵਾਈ। ਇਸ ਕੇਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਨੂੰ, ਨੋਵਾਰਟਿਸ ਦੇ ਪੇਟੈਂਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

## ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ 
2006 ਵਿੱਚ ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ "ਸਟੇਇੰਗ ਅਲਾਈਵ - ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਹੀਂ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ
ਆਕਾਸ਼ ਦੀਪ

**ਆਕਾਸ਼ ਦੀਪ** (ਜਨਮ 15 ਦਸੰਬਰ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਅਤੇ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੰਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 23 ਫਰਵਰੀ 2024 ਨੂੰ ਚੌਥੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮਜੀ ਸਿੰਘ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਾਸਾਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਅਕਾਦਮਿਕਤਾ ਨਾਲੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਬਿਹਾਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਉਭਰਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਢੁਕਵਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀਪ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ। ਕੁਝ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਦੀਪ ਨਾਲ ਨਾ ਰਲਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਸਾਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਦਿਆ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਪ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ-ਕਦਮਾਂ ’ਤੇ ਚੱਲਣ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਕਾਸ਼ ਦੀਪ ਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸ਼ਿਵਮ ਮਾਵੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ। ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦੀਪਕ ਚਾਹਰ ਦੀ ਸੱਟ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।

ਫਰਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਘਰੇਲੂ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਆਖਰੀ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕਾਲਅੱਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 2023-24 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਟੈਸਟ ਕਾਲਅਪ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ।
## ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰਾ
ਐਂਡਰਸਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਟ੍ਰਾਫ਼ੀ 2025 ਲਈ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਵਾਉਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 187  ਦੌੜਾ ਦੇ ਕੇ 10  ਵਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ  336 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਕ ਕੋਰ (ਭਾਰਤ)

**ਵੂਮੈਨਜ਼ ਔਕਜ਼ੀਲਰੀ ਕੋਰ (ਇੰਡੀਆ)** (ਡਬਲਯੂਏਸੀ(ਆਈ)), ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਾਰਚ 1942, ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸੇਵਾ (ਬਰਮਾ) ਵਿੱਚੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਇਸ ਨੇ 11,500 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।      

## ਕਰਮਚਾਰੀ 
thumb| ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਫੋਰਸਿਜ਼, ਇਮਾਮ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ
ਮੋਇਨਾ ਇਮਾਮ, ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਛੋਟੀ ਅਫਸਰ, (WAC(I)) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੋਸਟਰ ਗਰਲ ਬਣ ਗਈ।  

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Field_Marshal_Auchinleck_inspects_Women's_Auxiliary_Corps_(India)_1947.jpg|alt=Inspection by Field Marshal Auchinleck|ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲਔਚਿਨਲੇਕਅਮਲ ਨਿਰੀਖਣ
ਤਸਵੀਰ:Field_Marshall_Auchinleck_inspects_Women's_Auxiliary_Corps_(India)_1946-1947.jpg|alt=Inspection by Field Marshal Auchinleck|ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਔਚਿਨਲੇਕ ਨਿਰੀਖਣ
ਤਸਵੀਰ:The_Women_Auxiliary_Corps_(India)_-_01.jpg|alt=Women Auxiliary Corps (India)|ਮਾਸੂਮ ਕੋਰ (ਭਾਰਤ)
ਤਸਵੀਰ:The_Women_Auxiliary_Corps_(India)_-_02.jpg|alt=Women Auxiliary Corps parade|ਮਸਜਿਦ ਕੋਰ ਪਰੇਡ
ਤਸਵੀਰ:Training_to_become_officers_of_the_Indian_Women's_Auxiliary_Corps.jpg|alt=Indian Women's Auxiliary Corps at Dagshai| ਦਾਗਸਾਈਟੂ ਮਾਰਕੀਟ
ਤਸਵੀਰ:Private_Begum_Pasha_Shah_of_the_WAC_(1)_on_duty_in_the_Orderly_Room_of_an_RAF_station_in_India,_August_1943.jpg|alt=Private Begum Pasha Shah|ਨਿਜ ਬੇਗਮ ਪਾਸ਼ਾ ਸ਼ਾਹ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੇਵਾ

***ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੇਵਾ*** (WFS), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ, 1978 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,  ਇਹ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਿਲਮ, ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ। *ਵੂਮੈਨ ਪ੍ਰੈੱਸ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨਜ਼, 1881-1999* WFS ਨੂੰ "ਔਰਤ-ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਖਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ।  *ਪੀਪਲ ਐਂਡ ਪਲੈਨੇਟ* ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਹ ਦਿੱਲੀ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੇਵਾ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਰਾਏ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਆਈਟਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਅੱਪਡੇਟ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ" ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਲਈ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

WFS *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼* ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, *ਫਾਰ ਈਸਟਰਨ ਇਕਨਾਮਿਕ ਰੀਵਿਊ* ਆਫ਼ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦਾ *ਮੇਨਜ਼ ਜ਼ੋਨ*, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ *ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ* ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 250-300 ਫੀਚਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪੁਰਾਲੇਖ ਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦ
ਕਲਾ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ

[right|thumb|200x200px| ਨਾਲੰਦਾ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਮਹਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 450 ਤੋਂ 1193 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ [ਬੁੱਧ ਧਰਮ|ਬੋਧੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।]]
**ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਦ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਮਿਊਜ਼ਿਓਲੋਜੀ (ਐਨ.ਐਮ.ਆਈ.ਐਚ.ਏ.ਸੀ.ਐਮ.)** ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਇੱਕ *ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ* ਹੈ। ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਨਪਥ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ 
left|thumb|194x194px
ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕਲਾ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸੰਸਥਾਨ 27 ਜਨਵਰੀ 1989 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। . 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1989 ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।&#x5B; '''' &#x5D;

NMIHACM ਨੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ 1985 ਤੋਂ ਡਿਪਲੋਮਾ, ਮਾਸਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਡਾਕਟੋਰਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।&#x5B; '** &#x5D;

## ਉਦੇਸ਼ 
ਐਨ.ਐਮ.ਆਈ. ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ: ਸਾਰੇ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਸੀਮਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਵਜ਼ੀਫੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

ਐਨ.ਐਮ.ਆਈ.ਐਚ.ਏ.ਸੀ.ਐਮ**.''' ਪੀਐਚਡੀ ਲਈ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ:

* ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸਿੱਖਿਆ
* ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ
* ਈਕੋ-ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
* ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

## ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 
ਐਨ.ਐਮ.ਆਈ.ਐਚ.ਏ.ਸੀ.ਐਮ. ਕੋਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸਟਾਕ ਵਾਲੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜੋ ਹਾਰਡ ਕਾਪੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 68,014 ਸਲਾਈਡਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

thumb|  'ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਾ ਦਿਵਸ
ਇਹ ਸੂਚੀ 2015 ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰੇਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## 2015 
[thumb| [ਸੇਸ਼ੈਲ|ਸੇਸ਼ੇਲਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ, 2015]]
21 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ 84 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਸਮੇਤ 35,985 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਜਪਥ 'ਤੇ 35 ਮਿੰਟ ਲਈ 21 ਆਸਣ (ਯੋਗ ਆਸਣ) ਕੀਤੇ। ਇਹ ਦਿਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। 

ਐਨਸੀਸੀ ਕੈਡਿਟਾਂ ਨੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ "ਇੱਕੋ ਵਰਦੀਧਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ" ਲਈ *ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼* ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।

ਰਾਜਪਥ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਸਮਾਗਮ ਨੇ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਪਦ ਯੇਸੋ ਨਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਹ 35,985 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੋਗਾ ਕਲਾਸ ਲਈ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੌਮੀਅਤਾਂ (84 ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ) ਲਈ ਸਨ। ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ, 5,000 ਭਾਗੀਦਾਰ ਮਰੀਨਾ ਗ੍ਰੀਨ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

## 2016 
[thumb| [ਵਾਰਸਾ, ਪੋਲੈਂਡ, 2016 ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਾ ਦਿਵਸ]]
ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ, 2015 ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ "ਦਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਈਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਮਾਸ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨੀ ਸੀ।

## 2017 
thumb| ਲਖਨਊ, ਭਾਰਤ, 2017 ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ
ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 51,000 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੋਗਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਕੁਏਅਰ 'ਤੇ ਯੋਗਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਅਪਰੈਲ 2017 ਵਿੱਚ, ਇਵੈਂਟ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਲੀਗ ਬਣਾਈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ ਵੂਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 10,000 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਐਥਨਜ਼ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਮਾਗਮ 25 ਜੂਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਕ *ਓਪਨ ਯੋਗਾ ਦਿਵਸ* ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀਵ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਮਾਗਮ 18 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੌ ਭਾਗੀਦਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਭਾਗੀਦਾਰ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਹਾਲ ਦੇ ਗੋਲ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ। 2017 ਦੀ ਥੀਮ "ਸਿਹਤ ਲਈ ਯੋਗ" ਸੀ।
[thumb| [ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ, 2018]]

## 2022 
alt=8th International Yoga Day in Mysore, India 2022|thumb| ਮੈਸੂਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 8ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ 2022
8ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੁੱਖ ਸਮਾਗਮ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਪੈਲੇਸ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ "ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਯੋਗ" ਸੀ। 

## 2023 
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਾ ਦਿਵਸ 2023 'ਤੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੋਗਾ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਨ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ

28 ਫਰਵਰੀ 1928 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਵੈਂਕਟ ਰਾਮਨ ਦੁਆਰਾ ਰਮਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ **ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ** ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਲਈ, ਸਰ ਸੀਵੀ ਰਮਨ ਨੂੰ 1930 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  

## ਇਤਿਹਾਸ 
1986 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ, ਤਕਨੀਕੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ (26 ਫਰਵਰੀ 2020) ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਵਜੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੈ।

## ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ ਦਾ ਜਸ਼ਨ 
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਭਾਰਤੀ ਅੰਤ੍ਰਿਕਸ਼ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਜਸ਼ਨ 
ਭਾਰਤੀ ਅੰਤ੍ਰਿਕਸ਼ ਹਫ਼ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ 12 ਤੋਂ 18 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ, ਰੇਡੀਓ, ਟੀ.ਵੀ., ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ, ਬਹਿਸਾਂ, ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਭਾਸ਼ਣ, ਵਿਗਿਆਨ ਮਾਡਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਊਟਰੀਚ ਈਵੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਏਰੋਸਪੇਸ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਕੋਲਾਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਨਜੀਓ, ਪਲੈਨੇਟੇਰੀਅਮ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਕਲੱਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਉਦੇਸ਼ 
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਲਈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਉਣਾ।

## ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ ਦੇ ਥੀਮ 
thumb| ਮੀਨੂੰ ਖਰੇ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਸਾਲ 1999 ਦਾ ਥੀਮ "ਸਾਡੀ ਬਦਲਦੀ ਧਰਤੀ" ਸੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ 2024 ਥੀਮ: "ਵਿਕਸ਼ਿਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ"

## ਹਵਾਲੇ
ਮਿਲਾਨ ਸੰਸਥਾ

**ਮਿਲਾਨ ਸੰਸਥਾ** 2007 ਵਿੱਚ ਧੀਰੇਂਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਗੁੜਗਾਉਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ-ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੀਬ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮਿਲਾਨ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2007 ਵਿੱਚ ਧੀਰੇਂਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤ ਗੋਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ, *ਮਿਲਾਨ* ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਯੂਨੀਅਨ, ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦ *ਏਲਾਨ*, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਘੋਸ਼ਣਾ।

## ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ 
### ਸਵਰਨ ਸਕੂਲ 
ਮਿਲਾਨ ਦਾ ਸਵੱਛਣਾ ਸਕੂਲ 2007 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੀਤਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਨਟੇਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲੜਕੀਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਇਸ ਵੇਲੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ 500 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

### ਗਰਲ ਆਈਕਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
ਸੰਸਥਾ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਗਰਲ ਆਈਕਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 12 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਲਿੰਗ-ਆਧਾਰਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਫੰਡਿੰਗ 
ਮਿਲਾਨ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ੇਲ ਓਬਾਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਗਰਲਜ਼ ਅਪਰਚਿਊਨਿਟੀ ਅਲਾਇੰਸ ਫੰਡ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਵਾਰੀ ਚੱਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾਕਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ
ਆਸ਼੍ਰਿਤਾ

**ਆਸ਼੍ਰਿਤਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ *ਇਸਾਕੀ* (2013) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ *ਔਰੇਂਜ ਮਿਤਾਈ* (2015) ਅਤੇ *ਅਜ਼ਹੇਂਦਰਾ ਸੋਲੁੱਕੂ ਅਮੁਧਾ* (2016) ਸਮੇਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਆਸ਼੍ਰਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮਦੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਿੰਟ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਵੇਲ ਮਿਸ ਸਾਊਥ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ। ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਸ਼੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਘੱਟ-ਬਜਟ ਵਾਲੀ ਪਿੰਡ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਫ਼ਿਲਲਮ *ਇਸਾਕੀ* (2013) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਆਸ਼੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ"। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ *ਧਨੁਸ਼ 5am ਵਾਗੁਪੂ* ਵਿੱਚ ਅਖਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਘੱਟ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਜੇ ਸੇਤੂਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ *ਔਰੇਂਜ ਮਿਟਾਈ* (2015) ਵਿੱਚ ਰਮੇਸ਼ ਥਿਲਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਆਸ਼੍ਰਿਤਾਫਿਰ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਗਰਾਜ ਦੀ *ਅਜ਼ਹੇਂਦਰਾ ਸੋਲੁੱਕੂ ਅਮੁਧਾ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਹੇਮੂ ਗਾਧਵੀ

**ਹੇਮੂ ਗਾਧਵੀ** (4 ਸਤੰਬਰ 1929 – 20 ਅਗਸਤ 1965) ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੋਕ-ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਹੇਮੂ ਗਧਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਸਤੰਬਰ 1929 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੁਰੇਂਦਰਨਗਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸਯਲਾ ਤਾਲੁਕਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਧਨਕਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਨਭਾ ਗੜ੍ਹਵੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬਾਲੂਬਾ ਗੜ੍ਹਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹਰਿਬਾ ਗਾਧਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਿਹਾਰੀਦਾਨ ਗਧਵੀ ਵੀ ਗਾਇਕ ਹੈ। 

ਗਧਵੀ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਭਜਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ 1000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਨਾਲ *ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਭ ਕਲਾਮੰਦਰ ਵਿੱਚ* ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। 15 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਟਕ *ਮੁਰਲੀਧਰ* ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਉਸ ਨਾਟਕ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ " *ਗਮਦੂ ਮੁਜਨੇ ਪਿਆਰੇ ਗੋਕੁਲ* " ਗਾਇਆ। ਜਾਮਨਗਰ ਵਿਖੇ, ਉਸਨੇ *ਰਣਕਦੇਵੀ* ਨਾਮਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰਣਕਦੇਵੀ ਦੀ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਨਿਭਾਇਆ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਉਸਨੇ ਚਰਨ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ, 1955 ਤੱਕ ਉਹ ਵਾਂਕਾਨੇਰ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਕੋਟ ਦੀ ਚੈਤਨਯ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1955 ਵਿੱਚ, ਗਾਧਵੀ ਨੂੰ ਗਿਜੂਭਾਈ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਚੰਦਰਕਾਂਤਭਾਈ ਭੱਟ ਵੱਲੋਂ  ਆਲ ਇੰਡੀਅਨ ਰੇਡੀਓ ( ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੇਮੂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਰਾਜਕੋਟ ਵਿੱਚ ਤਾਨਪੁਰਾ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਵੇਰਚੰਦ ਮੇਘਾਨੀ ਅਤੇ ਦੁੱਲਾ ਭਾਇਆ ਕਾਗ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 19 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਾਜਕੋਟ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।1962/63 ਵਿੱਚ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹੇਮੂ ਗਾਧਵੀ ਵੱਲੋਂ  *ਸੋਨੀ ਹਲਮਨ ਮਈ ਉਜਾਲੀ* ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਚਐਮਵੀ ਨੇ *ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਨੂ ਹਲਾਰਦੂ*, *ਅਮੇ ਮਹਿਆਰਾ ਰੇ* ਅਤੇ ' *ਮੋਰਬੀ ਨੀ ਵਾਣੀਆਂ*' ਵਰਗੇ ਰਿਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜੋ ਪੂਰੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ *ਸਤਿਆਵਾਦੀ ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ* ਅਤੇ *ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ* ਵਰਗੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ ਸਨ।

## ਮੌਤ 
30 ਅਗਸਤ 1965 ਨੂੰ, ਹੇਮੂ ਗਹਿਦਵੀ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ- ਪੱਧਰੀ ਵਿਖੇ *ਰਾਸਾਦਾਸ* ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹੈਮਰੇਜ ਕਾਰਨ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਲੱਗ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 36 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਸਵਰਗੀ ਹੇਮੂ ਗਾਧਵੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸੰਸਥਾਨ ਟਰੱਸਟ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ 'ਸਵਰਗੀ ਹੇਮੂ ਗਧਵੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸੰਸਥਾਨ ਟਰੱਸਟ' ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ *ਹੇਮਤੀਰਥ* ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਢਕਣੀਆ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਵੱਲੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ।
* ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਦਾ ਮਾਣ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਗੁਜਰਾਤੀ ਫਿਲਮ ' *ਕਸੁੰਬੀ ਨੋ ਰੰਗ*' ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਸਰਲਾ ਯੇਓਲੇਕਰ

**ਸਰਲਾ ਯੇਓਲੇਕਰ** ਮਰਾਠੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ *ਡਾਂਸ ਡਾਂਸ* (1987) ਵਿੱਚ "ਜ਼ੂਬੀ ਜ਼ੂਬੀ" ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਚੁੰਨਿਦਾ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਨਾਟਕ 
* *ਅਸ਼ੀ ਵਸਤਿ ਅਸ਼ੀ ਮਨਸਾ*

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਕਲੇਰ

ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਕਲੇਰ (24 ਫਰਵਰੀ 1949) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਪਿਤਾ ਸ. ਕਾਲਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਰਬਚਨ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਕੁਰਕਸ਼ੇਤਰ (ਹਰਿਆਣਾ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
# ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) 1995
# ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗਾਉਂਦੀ ਰਹੇ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) 2014
# ਕਵਿਤਾ ਕਰੇ ਸੰਵਾਦ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) 2015

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949