open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਪਿਲੀ ਵੇਸ਼ਾ

[thumb|270x270px| [ਮੈਂਗਲੋਰ/ਮੈਂਗਲੂਰ|ਮੈਂਗਲੋਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂਗਲੋਰ ਦਸਰਾ ਜਲੂਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਟਾਈਗਰ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ]]
**ਪਿਲੀ ਵੇਸ਼ਾ** ( *ਤੁਲੂ* : ಪಿಲಿ ಏಸ) ਵਿੱਚ "ਟਾਈਗਰ ਮਾਸਕ " ਤੱਟਵਰਤੀ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੈ। ਪੀਲੀਵੇਸ਼ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ੇਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਰਨੇਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਗਲੌਰ ਦਾਸਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਉਡੁਪੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ / ਮੋਸਾਰਕੁਡੀਕੇ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੰਗਲੌਰ, ਉਡੁਪੀ, ਮੂਦਾਬਿਦਰੀ, ਕੁੰਦਾਪੁਰ ਅਤੇ ਤੁਲੂ ਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪੁਸ਼ਾਕ 
thumb| ਇੱਕ ਪਿਲੀਵੇਸ਼ਾ ਮਾਸਕ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੁਲੂ ਵਿੱਚ *ਪਿਲੀ* ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਟਾਈਗਰ", ਡਾਂਸਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੀਤੇ ਜਾਂ ਚੀਤਾ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਨਾਲ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਰਾਵੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਡੁਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਿੱਕਰ/ਸ਼ਾਰਟ ਪਹਿਨੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਾਈਗਰ-ਸਕਿਨ ਮੋਟਿਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਨੰਗੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬਾਘ, ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਚੀਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਕਲੀ ਫਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈੱਡਗੇਅਰ ਜਾਂ ਮਾਸਕ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪੂਛ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
2014 ਦੀ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਉਲੀਦਾਵਰੂ ਕੰਦੰਥੇ ਵਿੱਚ ਟਾਈਗਰ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਤਰ (ਅਦਾਕਾਰ ਅਚਯੁਥ ਕੁਮਾਰ ) ਪਿਲੀਵੇਸ਼ਾ ਟੁਕੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, "ਪਿਲੀਵੇਸ਼ਾ ਬੀਟਸ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਾਈਗਰ ਡਾਂਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 
thumb|Hulivesha/Pili Yesa Video

ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (2).jpg|ਪਿਲੀਵੇਸਾ ਪੇਂਟਿੰਗ
ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (5).jpg|ਪਿਲਿਵੇਸਾ ਪੇਂਟਿੰਗ ਬਰਕੇ ਦੋਸਤ
ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (8).jpg|ਪਿਲਿਵੇਸਾ ਪੇਂਟਿੰਗ ਬਰਕੇ ਦੋਸਤ
ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (12).jpg|ਪਿਲੀਵੇਸਾ ਪੇਂਟਿੰਗ ਐਪੀ ਪਿਲੀ
ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (17).jpg|ਪੀਲੀਵੇਸਮਸਕ
ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (18).jpg|ਪਿਲਿਵੇਸਾ ਪੇਂਟਿੰਗ ਬਰਕੇ ਦੋਸਤ
ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (20).jpg|ਪਿਲਿਵੇਸਾ ਪੇਂਟਿੰਗ ਬਰਕੇ ਦੋਸਤ
ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (27).jpg|ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਪਿਲੀਵੇਸਾ ਪੇਂਟਿੰਗ
ਤਸਵੀਰ:Hulivesha Barke (24).jpg|ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਬਾਰਕੇ ਪੇਂਟਿੰਗ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਫੈਜ਼ਾ ਮੁਸ਼ਤਾਕ

**ਫੈਜ਼ਾ ਮੁਸ਼ਤਾਕ** ( ; ਜਨਮ 18 ਜੁਲਾਈ 1981) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਈ 2015 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਜੁਲਾਈ 1981 ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਬਹਾਉਦੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਿਵ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਪੀਪੀ-116 (ਮੰਡੀ ਬਹਾਉਦੀਨ-1) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੀ।

ਮਈ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-N ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਕੰਨਿਆ ਕੁਲਕਰਨੀ

**ਸੁਕੰਨਿਆ ਕੁਲਕਰਨੀ ਮੋਨੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sukanya Kulkarni Mone**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕੁਲਕਰਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੰਜੇ ਮੋਨੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇਕ ਬੇਟੀ ਜੂਲੀਆ ਮੋਨੇ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸੁਜਾਤਾ ਸਿਵਕੁਮਾਰ

**ਸੁਜਾਤਾ ਸਿਵਕੁਮਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sujatha Sivakumar**) ਇੱਕ ਜਨਮੀ: (27 ਸਤੰਬਰ 1973) ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੁਜਾਤਾ ਨੇ ਅਮੀਰ ਦੀ *ਪਰੂਥੀਵੀਰਨ* (2007) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੁਜਾਤਾ ਨੂੰ ਕਮਲ ਹਾਸਨ ਨੇ *ਵੀਰੂਮਾਨੀ* (2004) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਡੈਬਿਊ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੁਜਾਤਾ ਨੇ ਅਮੀਰ ਦੀ *ਪਰੂਥੀਵੀਰਨ* (2007) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸਟੇਜ ਨਾਮ "ਪਰੂਥੀਵੀਰਨ ਸੁਜਾਤਾ" ਕਮਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਦਨੀਤੀ ਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਰਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਮਿਲ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2007 ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਵਿਜੇ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ *ਪਸੰਗਾ* (2009) ਅਤੇ *ਕੇਦੀ ਬਿੱਲਾ ਕਿੱਲਾਡੀ ਰੰਗਾ* (2013) ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੰਡੀਰਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਵਿਜੇ ਮਿਲਟਨ ਦੀ *ਗੋਲੀ ਸੋਡਾ* (2014) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਧਵਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਦੁਰਾਈ ਸਲੈਂਗ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਗੌਡਮਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਜਾਤਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਧਰ ਗਈ, ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। 2015 ਤੱਕ, ਉਹ ਪੰਜਾਹ ਦੇ ਕਰੀਬ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਵਿਵੇਕ (ਅਦਾਕਾਰ)
* ਨੈਨ ਥਾਨ ਬਾਲਾ
* ਵਿਸ਼ਵਾਸਮ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਸੁਜਾਥਾ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਸੁਜਾਥਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sujatha;** 10 ਦਸੰਬਰ 1952 - 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸੂਖਮਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਜਾਤਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੇ. ਬਾਲਚੰਦਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੀਆਰ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਨ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ, *ਅਵਲ ਓਰੂ ਥੋਡਰ ਕਥਾਈ* (1974) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਫਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤੇਲਗੂ ਤਸਵੀਰ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ/ਤਾਮਿਲ ਦੁਭਾਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ *ਗੁਪੇਡੂ ਮਾਨਸੂ* (1979) ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਨੂਲ ਵੇਲੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੇਨਈ (ਉਮਰ 58 ਸਾਲ) ਵਿੱਚ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸੁਜਾਥਾ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1952 ਨੂੰ ਗਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਿਨ ਉੱਥੇ ਬਿਤਾਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸਕੂਲੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ *ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਜੰਕਸ਼ਨ*, ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੁਜਾਥਾ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਥਾਪਸਵਿਨੀ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ *"ਅਵਲ ਓਰੂ ਥੋਡਰ ਕਥਾਈ"* ਸੀ ਜੋ ਕੇ. ਬਲਾਚੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ *ਅਵਰਗਲ* (1977) ਵਿੱਚ ਕੇ. ਬਲਾਚੰਦਰ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਤਾਰੇ *ਰਜਨੀਕਾਂਤ* ਅਤੇ *ਕਮਲ ਹਾਸਨ* ਸਨ। ਸੁਜਾਤਾ ਨੇ ਪੰਜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 240 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ *ਅਵਲ ਅਵਰ ਥੋਡਰ ਕਢਾਈ*, *ਅੰਨਾਕਲੀ*, *ਅਵਰਗਲ* ਇੱਕ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, *ਵਿਧੀ*, *ਮਾਯਾਂਗੁਗਿਰਾਲ ਓਰੂ ਮਾਧੁ*, *ਸੇਂਟਮਿਝ ਪੱਟੂ* ਅਤੇ *ਅਵਲ ਵਰੁਵਾਲਾ* ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਗੁਪੇਦੂ ਮਨਸੂ* ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਮੌਤ 
ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਜਾਤਾ ਦੀ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
; ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੱਖਣ

* 1975&nbsp;- *ਉਰਵੂ ਸੋਲਾ ਓਰੂਵਨ* ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਮਿਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਵਾਰਡ
* 1976&nbsp;– *ਅੰਨਾਕਿਲੀ* ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਮਿਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਵਾਰਡ
* 1977&nbsp;- *ਅਵਰਗਲ* ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਮਿਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਵਾਰਡ
* 1979&nbsp;- ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਤੇਲਗੂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਵਾਰਡ *ਗੁਪਡੂ ਮਾਨਸੂ* ਲਈ 

; ਨੰਦੀ ਅਵਾਰਡ

* 1997- *ਪੇਲੀ* ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਚਰਿੱਤਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨੰਦੀ ਅਵਾਰਡ

; ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ

* 1981&nbsp;- *ਥੁਨੈਵੀ* ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ
* 1982&nbsp;- *ਪਰਿਤਚਾਈਕੂ ਨੇਰਾਮਾਚੂ* ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ

; ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ

* ਕਲਿਮਾਣਿ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੰਦੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਰਾਹੀਲਾ ਨਈਮ

**ਰਾਹੀਲਾ ਨਈਮ** ( ; ਜਨਮ 2 ਜੁਲਾਈ 1976) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 2 ਜੁਲਾਈ 1976 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-N ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-N ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਜ ਵਿਧਾਨਪਾਲਕਾ (ਭਾਰਤ)

**ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨਪਾਲਕਾ** ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ:

* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ
ਨਗਮਾ ਮੁਸ਼ਤਾਕ

alt=Beautiful view of Punjab Assembly Lahore - panoramio.jpg|thumb| ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਾਹੌਰ
**ਨਗਮਾ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਲੰਗ** ( ; ਜਨਮ 1968) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2008 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਅਤੇ ਮੁੜ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਲੈਂਗ ਦਾ ਜਨਮ 1968 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਜਲਾਲਪੁਰ ਪੀਰਵਾਲਾ ਮਲਿਕ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਲੰਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਜ਼ਿਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਗਮਾ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਲੰਗ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ PP-206 (ਮੁਲਤਾਨ-XIII) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 28,109 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ PP-206 (ਮੁਲਤਾਨ-XIII) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 43,228 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮਲਿਕ ਮੁਹੰਮਦ ਅਕਰਮ ਕਾਹਨੂੰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਆਬਾਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਪੰਜਾਬ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਕਾਤ ਅਤੇ ਅਸ਼ਰ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ PP-223 (ਮੁਲਤਾਨ-XIII) ਤੋਂ PML-N ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੁਸਰਤ ਰਫੀਕ ਮਹੇਸਰ

**ਮੁਸਰਤ ਰਫੀਕ ਮਹੇਸਰ** ( ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਇਲਾ ਮਲਿਕ

**ਆਇਲਾ ਮਲਿਕ** (ਉਰਦੂ :  ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ' ਤੇ 2002 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਆਇਲਾ ਸਿਆਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਆਇਲਾ ਕਾਲਾਬਾਗ ਦੇ ਮਲਿਕ ਅਮੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਪੋਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੁਮਾਇਰਾ ਮਲਿਕ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਰਦਾਰ ਫਾਰੂਕ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਲੇਘਾਰੀ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਵੀ ਹੈ।

## ਰਾਜਨੀਤੀ 
ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਫਾਰੂਕ ਲੇਘਾਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮਿਲਤ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਮਿਲਤ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2002 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਲਾਇੰਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਐਮਐਨਏ ਸੀ। ਆਇਲਾ ਮਲਿਕ 2011 ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਆਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਤਰਜੀਹੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪਰ ਪਾਰਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਸੰਸਦ. ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਉਪ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਆਇਲਾ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਸੀਟ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਅਯੋਗਤਾ 
30 ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ, ਆਇਲਾ ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ (ਐਲਐਚਸੀ) ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਬੈਂਚ ਦੇ ਦੋ ਮੈਂਬਰੀ ਚੋਣ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (ਈਟੀ) ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਸੀਈਸੀ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਫਰਜ਼ੀ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਡਿਗਰੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਈਟੀ ਐਲਐਚਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਮਾਮੂਨ ਰਸ਼ੀਦ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਆਇਸ਼ਾ ਏ ਮਲਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੇ ਆਇਲਾ ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਮਾਰਵੀ ਮੈਮਨ

**ਮਾਰਵੀ ਮੇਮਨ** ( ; ਜਨਮ 21 ਜੁਲਾਈ 1972) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫਰਵਰੀ 2015 ਤੋਂ ਜੂਨ 2018 ਤੱਕ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਇਨਕਮ ਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਰਚ 2008 ਤੋਂ ਜੂਨ 2011 ਤੱਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੇਮਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 1972 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਾਰ ਮੇਮਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਮੇਮਨ ਨੇ ਕਰਾਚੀ, ਕੁਵੈਤ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ 
ਰਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੇਮਨ ਨੇ ਡੋਨ, ਨਿਊਜ਼ਲਾਈਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਫੇਅਰਜ਼, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਨੇਚਰ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੂਤਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਟ੍ਰੈਕਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਾਹਨ ਟਰੈਕਿੰਗ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਉਹ 2007 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (Q) (PML-Q) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 2008 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਮੈਰੀ

**ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਜੰਨਤ ਮੈਰੀ** ( ; ਜਨਮ 8 ਅਕਤੂਬਰ 1972) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਇਨਕਮ ਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2012 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2013 ਤੱਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਗਸਤ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਕਤੂਬਰ 1972 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਅੱਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਮਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ ਅਤੇ 1944 ਤੋਂ 1945 ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਪਰਵੀਨ ਮੈਰੀ ਵੀ 1985-86 ਦੌਰਾਨ ਸਿੰਧ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਬੀ.ਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 2008 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਲਈ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲਈ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ NA-235 (ਸੰਗਰ-2) ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ, ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਹ NA-235 (ਸੰਗਰ-2) ਤੋਂ ਉਪ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਖਾਲਿਦਾ ਮਨਸੂਰ

**ਖਾਲਿਦਾ ਮਨਸੂਰ** ( ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਚ 2008 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 14 ਸਤੰਬਰ 1941 ਨੂੰ ਫੈਸਲਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫਾਲਗੁਨ ਮੇਲਾ

**ਫਾਲਗੁਨ ਮੇਲਾ** ਖਾਟੁਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮ ਮੰਦਰ ਭਟਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ 8-9 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਰਬਾਰਿਕਾ ਦਾ ਸਿਰ ਫਾਲਗੁਨ ਸ਼ੁੱਧ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ ਫਾਲਗੁਨ ਦੇ ਅੱਧੇ ਅੱਧ ਦੇ 11ਵੇਂ ਦਿਨ ਸੀ। ਮੇਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 9 ਤਰੀਕ ਤੋਂ 12 ਤਰੀਕ ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਧ ਦੇ ਲਗਭਗ 12-15 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ।

ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ *ਨਿਸ਼ਾਨ* (ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਸ਼ਾਨ - ਝੰਡੇ) ਲੈ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ *ਸ਼ਿਆਮ ਭਜਨ* ਗਾ ਕੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਵਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ *ਗੁਲਾਲ* ਨਾਲ *ਹੋਲੀ* ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਆਮ ਭਗਤ ਟੈਂਟਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਖਾਟੂਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਵਾਦਸ਼ੀ (ਮਹੀਨੇ ਦੇ 12ਵੇਂ ਦਿਨ) ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਦੀ ਖੀਰ ਅਤੇ ਚੂਰਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਵਜੋਂ *ਭੋਗ* ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਸੁਲਭਾ ਬ੍ਰਹਮੇ

**ਸੁਲਭਾ ਬ੍ਰਹਮੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sulabha Brahme;** ਸੀ. 1932 – 1 ਦਸੰਬਰ 2016) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਜੋ ਪੂਨੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੋਖਲੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪਾਲੀਟਿਕਸ ਐਂਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਸੁਲਭਾ ਬ੍ਰਹਮੇ ਲੋਕ ਵਿਦਿਆਨ ਸੰਗਠਨ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਸ਼ਕਲ ਨਿਵਾਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮੂਲਨ ਮੰਡਲ, ਪੁਰੋਗਾਮੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨ, ਲੋਕਾਇਤ, ਜਗਤਿਕੀਕਰਨ ਵਿਰੋਧੀ ਕ੍ਰੂਤੀ ਸਮਿਤੀ ਅਤੇ ਬਯਾਜਾ ਟਰੱਸਟ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਉਹ ਕੋਂਕਣ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਚੇ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ਼ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੋਕ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ। ਉਹ ਜੈਤਾਪੁਰ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਸੁਲਭਾ ਬ੍ਰਹਮੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸ਼ੰਕਰ ਬ੍ਰਹਮੇ ਸਮਾਜਵਿਦਿਆਨ ਗ੍ਰੰਥਲਯ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਿਖਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਸੁਲਭਾ ਬ੍ਰਹਮੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਜਾਤਯਾਤ (शेतकरी जाति, ਮਰਾਠੀ)
* ਕੋਕਣਚਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀ ਵਿਨਾਸ (कोकणचा विकास की विनाश, मराठी)
* ਖਰੇ ਦਹਸ਼ਤਵਾਦੀ ਕੋਨ (खरे दहशतवादी कोण, ਮਰਾਠੀ)
* ਕਿਊਬਾਚਾ ਝੁੰਜ਼ਾਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ-ਲਧਾ (कुबाचा झुंझार मंडलाढा, मराठी)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ
ਅਸਮਾ ਮਮਦੋਟ

**ਅਸਮਾ ਮਮਦੋਟ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮਮਦੋਟਸ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਨਸਲੀ ਖੇਸ਼ਗੀ ਅਫਗਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿੰਗ ਐਡਵਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਰਚ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਹ ਮਮਦੋਟਸ ਅਤੇ ਲੇਘਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਮਮਦੋਟ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ

**ਸੁਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sukriti Kakar;** ਜਨਮ 8 ਮਈ 1995) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਮੀਤ ਬ੍ਰੋਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਫਿਲਮ *ਬੌਸ* ਦੇ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਕੜ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, *ਕਪੂਰ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼* ਤੋਂ "ਕਰ ਗਈ ਚੁੱਲ" ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹਿੱਟ ਹੋਏ।

## ਕਰੀਅਰ 
### 2012 – 2020: ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਰਿਲੀਜ਼ 
ਕੱਕੜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਬੌਸ (2013)* ਦੇ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੀਤ ਬ੍ਰੋਸ ਅੰਜਨ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਅਗਲਾ ਗੀਤ ਫਿਲਮ *ਹਮ ਹੈ ਰਾਹੀ ਕਾਰ ਕੇ* (2013) ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਫਿਲਮ *ਨਸ਼ਾ* (2013) ਦੇ ਟ੍ਰੈਕ "ਗੋਟੀ ਗੀਤ" ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ੈ ਦੇਵਧਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜੁੜਵਾਂ ਭੈਣ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। *ਮੁਝਸੇ ਹੋਗੀ ਸ਼ੁਰਵਾਤ* ਵਿੱਚ ਕੱਕੜ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵਜੋਂ " ਆਈ ਪੇਡ ਏ ਰਿਸ਼ਵਤ " ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਮਹਾਦੇਵਨ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੱਕੜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੀਤ ਮਹਾਦੇਵਨ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਨਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੀਤ ਨੂੰ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਆਸਕਰ 2014 ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਕਾਰਕੁੰਨ ਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ *ਦਿਲ ਧੜਕਨੇ ਦੋ* ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੱਟ, "ਫੇਲੀ ਬਾਰ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਿੱਟ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਯੂਟਿਊਬ ' ਤੇ 4 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਯੂਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਭਿਨੀਤ ' *ਕਿਸ ਕਿਸਕੋ ਪਿਆਰ ਕਰੋ* ' (2015) ਦੇ ਗੀਤ "ਜੰਗਲੀ ਪੀਕੇ ਟਾਇਟ ਹੈ" ਲਈ ਗਾਉਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਕਪੂਰ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼* ਲਈ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਗੀਤ "ਕਰ ਗਈ ਚੁੱਲ" ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਮਾਲ ਮਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਗੋਲਮਾਲ ਅਗੇਨ ਤੋਂ "ਮੈਂ ਤੁਝਕੋ ਦੇਖਾ" ਗਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਖੁਦ 1997 ਦੀ ਫਿਲਮ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਰੀਮੇਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਨੁ ਮਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸੀ।

## ਮੀਡੀਆ 
ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ, ਸੁਕ੍ਰਿਤੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਨਾਰੀ" ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਬਿਲਬੋਰਡ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 2 ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਕੱਕੜ ਨੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਕੁਆਇਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
* 2015 ਵਿੱਚ ਮਿਰਚੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗੀਤ *"ਪਹਿਲੀ ਬਾਰ" (ਦਿਲ ਧੜਕਨੇ ਦੋ)* ਲਈ ' ਆਗਾਮੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾ ' ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ।
* ਸੁਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਐਲਬਮ *ਗਣਰਾਜ ਅਧਿਰਾਜ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਦੋ ਟਰੈਕ ਗਾਏ ਹਨ। ਐਲਬਮ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ GiMA ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
* ਮੀਕਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ MTV ਅਨਪਲੱਗਡ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ।
* ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਮਿਕਸਟੇਪ ' ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਅਬਦੁਲ ਹਾਮਿਦ ਲਾਹੌਰੀ

**ਅਬਦੁਲ ਹਾਮਿਦ ਲਾਹੌਰੀ** (    ; ਮੌਤ 1654) ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦਾ ਦਰਬਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਬਾਰੇ *ਪਦਸ਼ਾਹਨਾਮਾ* ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੁਢਾਪੇ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੀਜੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾ ਲਿਖਣ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਾਰਿਸ ਨੇ  ਲਿਖਿਆ  ਸੀ।  

## ਜੀਵਨੀ 
ਅਬਦੁਲ ਹਾਮਿਦ ਲਾਹੌਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਰਬਾਰੀ ਲੇਖਕ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਲਿਹ ਦੇ *ਅਮਾਈ-ਏ-ਸਾਲਿਹ*  ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਮਿਤੀ 1654 ਈਸਵੀ ਦੱਸੀ ਹੈ। 

ਰਚਨਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੁਖਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਲਾਹੌਰੀ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਦਰਬਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਟਨਾ ਤੋਂ  ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਅਬੁਲ ਫਜ਼ਲ ਦੇ *ਅਕਬਰਨਾਮੇ* ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰ ਸਕੇ ਜਿਸਦਾ  ਉਹ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ। ਅਬਦੁਲ ਹਾਮਿਦ ਲਾਹੌਰੀ ਨੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪਦਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਨ 1648 ਈ. ਵਿੱਚ ਪੁਸਤਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤੀ।

## ਤਾਜ ਮਹਿਲ 
ਤਾਜ ਮਹਿਲ, ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਕਬਰਾ 1653 ਦੇ ਅੰਤ ਜਾਂ 1654 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦੀ 350ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1994 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਆਈ ਸੀ  20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰਾਂ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਹਿਲ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਜਣੇਪੇ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦਾ ਦਰਬਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਬਦੁਲ ਹਾਮਿਦ ਲਾਹੌਰੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਰਾਣੀ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ  17 ਜੂਨ 1631 ਨੂੰ  ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ 

ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਦਵਾਨ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਅਬਦੁਲ ਹਾਮਿਦ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੁਕਰੁਤਾ ਵਾਗਲੇ

**ਸੁਕਰੁਤਾ ਵਾਗਲੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sukrutha Wagle**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ "ਓਮਕਾਰ ਮੂਵੀਜ਼" ਦੇ ਤਹਿਤ 2014 ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ *ਜੱਟਾ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮਨੀਪਾਲ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਸੁਕਰੁਤਾ ਸਮਿਤਾ ਅਤੇ ਸਦਾਨੰਦ ਵਾਗਲੇ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਤੋਂ ਹੋਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਅਤੇ ਕੇਟਰਿੰਗ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਵੈਕੁੰਟਾ ਬਲਿਗਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਹਾਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਵਾਗਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੈਨੇਜਰ ਕੁਮਾਰ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ *ਜੱਟਾ* ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬੀ.ਐਮ ਗਿਰੀਰਾਜ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਚਿੱਤਰਸੰਥੇ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਲਮ *ਬਹੁਪਾਰਕ* ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਕਿੱਟੀ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੁਮਨਾ ਕਿੱਟੂਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ *ਕਿਰਾਗੂਰੀਨਾ ਗਯਾਲੀਗਾਲੂ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੂਰਨਚੰਦਰ ਤੇਜਸਵੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ ਅਧਾਰਤ ਫਿਲਮ ਸੀ।

ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ *ਮੇਘਾ ਉਰਫ਼ ਮੈਗੀ* ਹੈ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਉਦਾਸ, ਟੋਮਬੌਏ ਵਿਲੇਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਰੋਹਿਤ ਪਦਕੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ *ਦਯਾਵਿਤੂ ਗਮਾਨਸੀ* ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਾਗਲੇ ਕੰਨੜ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਕੰਨੜ 4 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ KSIC ਮੈਸੂਰ ਸਿਲਕ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੀ 100ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਲਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸੁਮਾਇਰਾ ਮਲਿਕ

**ਸੁਮਾਇਰਾ** **ਮਲਿਕ** (   ; ਜਨਮ 19 ਦਸੰਬਰ 1963) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2002 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਦਸੰਬਰ 1963 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 71,925 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਉਮਰ ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਸਤੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੌਕਤ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੀ ਸੰਘੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 61,076 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਉਮਰ ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-69 (ਖੁਸ਼ਾਬ-1) ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 119,193 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਉਮਰ ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਡਿਗਰੀ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਖੁਸ਼ਾਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਮਲਿਕ ਦੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, SC ਨੇ ਜਾਅਲੀ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।

ਜੁਲਾਈ 2018 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮਲਿਕ ਉਮਰ ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਤੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖਦੀਜਾ ਆਮਿਰ ਯਾਰ ਮਲਿਕ

**ਖਾਦੀਜਾ ਆਮਿਰ ਯਾਰ ਮਲਿਕ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਸਤੰਬਰ 2010 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਸਤੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਉਪ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-184 (ਬਹਾਵਲਪੁਰ-2) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 74,754 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਜੀਬੁਦੀਨ ਅਵੈਸੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਉਸਨੇ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਪੀਪੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-184 (ਬਹਾਵਲਪੁਰ-2) ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ, ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ 64,175 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਨਜੀਬੁਦੀਨ ਅਵੈਸੀ ਤੋਂ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਈ।

ਉਸਨੇ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ (ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ.) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-173 (ਬਹਾਵਲਪੁਰ-IV) ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ 60,211 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਜੀਬੁਦੀਨ ਅਵੈਸੀ ਤੋਂ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਦੀਆ ਨਦੀਮ ਮਲਿਕ

**ਸਾਦੀਆ ਨਦੀਮ ਮਲਿਕ** ( ; ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1967) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2018 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ PMLN ਦੀ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-N ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਖੱਤਰੀ

**ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਖੱਤਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sulakshana Khatri**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
* *ਅਬੂ ਕਾਲਾ* (1990)
* *ਮੀਰਾ ਦਾਤਾਰ* (1999)
* *ਅੰਗਾਰ: ਦ ਫਾਇਰ* (2002)
* *ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਔਰ ਕੰਸ* (2012) ਪੂਤਨਾ (ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ) ਵਜੋਂ 

### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਲਭਾ ਕੇ ਕੁਲਕਰਨੀ

**ਸੁਲਭਾ ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਕੁਲਕਰਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sulabha Kashinath Kulkarni;** ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1949 ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਖੋਜ ਨੈਨੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਪਦਾਰਥ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਸਤਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ, ਪੁਣੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
1949 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਕੁਲਕਰਨੀ ਨੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (1969), ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (1971), ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ (1976) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1976 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਿਊਨਿਖ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ (E20) ਵਿੱਚ ਸਤਹ ਵਿਗਿਆਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੈਸ/ਠੋਸ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।

## ਕੰਮ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਕੁਲਕਰਨੀ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ 'ਤੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ 32 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੈਨੋ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਕੋਰਸ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਚ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ (IISER) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਕ UGC ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। 2010 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਬਨਸਥਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ UGC ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ IISER ਪੁਣੇ ਵਾਪਸ ਆਈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ IISER ਪੁਣੇ ਵਿਖੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* ਐਸੋਸੀਏਟ ਐਡੀਟਰ, *ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਨੈਨੋਫੋਟੋਨਿਕਸ* (2011)
* ਫੈਲੋ (FNA), ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) (2011)
* ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸ਼ਕਤੀ "ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ (2007)
* ਐਸੋਸੀਏਟ ਐਡੀਟਰ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ ਨੈਨੋਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਨੈਨੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (2006)
* ਫੈਲੋ (FASc), ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸ (ਬੰਗਲੌਰ) (2004)
* ਫੈਲੋ (FNASc), ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਇੰਡੀਆ (ਇਲਾਹਾਬਾਦ), (2003)
* ਚੁਣੇ ਗਏ ਪ੍ਰਧਾਨ, IPA ਪੁਣੇ ਚੈਪਟਰ (1996–1998)
* ਫੈਲੋ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (1995)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sulakshana**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਤੇਲਗੂ, ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਢਾਈ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਕਾਵਿਆ ਥਲਾਈਵੀ* ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਡੌਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਤਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ, ਹਿੰਦੀ (ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਰਣ) ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਥੁਲਾਭਰਮ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਜਨੀ ਵਜੋਂ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ 1980 ਵਿੱਚ *ਸੁਭੋਦਿਆਮ* ਵਿੱਚ ਚੰਦਰ ਮੋਹਨ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਕਅੱਪ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੇਕਅੱਪ ਕਿੱਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕੇ. ਭਾਗਿਆਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੀਜੀ ਫਿਲਮ *ਥੂਰਲ ਨੀਨੂ ਪੋਚੀ* ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 450 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਬ੍ਰੇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਨੇ ਟੈਲੀਸੀਰੀਅਲ '''ਸਹਾਨਾ''' ਨਾਲ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਚ ਮੁੜ ਐਂਟਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੋਪੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਮਐਸ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪਹਿਲਾ ਬੇਟਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇਵੀ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਆਮ ਲੰਡਨ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਕਸਟਮ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਦੂਜੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਮਹੇਂਦਰਵਰਮ (ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ), ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

### ਹਿੰਦੀ 
# *ਸਮਾਜ ਕੋ ਬਦਲ ਡਾਲੋ* (1970)

### ਆਵਾਜ਼ ਕਲਾਕਾਰ 
# ਪੁੰਨਗਈ ਮੰਨਨ ਲਈ ਰੇਵਤੀ (1986)
# ਮਿਥਿਲੀ ਐਨਨੈ ਕਾਥਲੀ ਲਈ ਅਮਲਾ (1986)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Sulakshana at MSI 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼ ਸਲੀਮ ਮਲਿਕ

**ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼ ਸਲੀਮ ਮਲਿਕ** (  ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2008 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਜਨਵਰੀ 1956 ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਗਾਜ਼ੀ ਖਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹੈ।

ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਲੇਖਾ ਹੁਸੈਨ

**ਸੁਲੇਖਾ ਹੁਸੈਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sulekha Hussain** ) (1930 – 15 ਜੁਲਾਈ 2014) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਪੋਤੀ, ਨਿੰਮੀ ਫਾਰੂਕ, ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ, ਯਾਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1930 ਵਿੱਚ ਮੈਟਨਚੇਰੀ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਚੀ ਮੇਮਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜਾਨੀ ਸੈਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ 4 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜ਼ਨਾਨਾ ਮਦਰੇਸਾ (ਏਸ਼ੀਆ ਬਹੀ ਮਦਰੇਸਾ), ਮੱਤਨਚੇਰੀ, ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਰਦੂ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਮੇਰੇ ਸਨਮ*, *ਰਾਹ ਅਕੇਲੀ*, ਅਤੇ *ਆਪਾ* ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
**ਨਾਵਲ**

* *ਰਾਹ ਅਕੇਲੀ* 
* *ਦਿਸਵਰ ਹੁਵਾ ਜੀਨਾ* 
* *ਏਕ ਖ਼ਿਆਬ ਹਕੀਕਤ* 
* *ਮਰਲਾ ਹੀ ਕਾਲੀ* 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਉਰਦੂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਉਰਦੂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਿਕਾ ਸੁਲੇਖਾ ਹੁਸੈਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸੁਲਾਤਾ ਚੌਧਰੀ

**ਸੁਲਾਤਾ ਚੌਧਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sulata Chowdhury;** 1945 – 16 ਸਤੰਬਰ 1997) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ।

ਚੌਧਰੀ ਨੇ *ਦੇਬਰਸ਼ੀ ਨਰਦਰ ਸੰਸਾਰ* (1960) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸੁਧੀਰ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ *ਸ਼ੀਸ਼ ਪਰਯੰਤਾ* (1960) ਸੀ ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਫਲਤਾ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1945 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਰਾਏਚੌਧਰੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਟਲ ਚੰਦਰ ਰਾਏਚੌਧਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਮਿਸ਼ਰਾ ਤੋਂ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਦੇਬੋਰਸੀ ਨਰਦਰ ਸੰਸਾਰ* (1960) ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਸੁਧੀਰ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ *ਸ਼ੈਸ਼ ਪਰਯੰਤਾ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੀਰੋਇਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਨੇ ਉਸਨੂੰ *ਮਹਾਂਨਗਰ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਲ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਠੇਕੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਲ ਦੱਤ ਦੇ ਲਿਟਲ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਅੰਸ਼ਕ ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਯੰਤਾ (1960)
* ਦੁਇ ਭਾਈ (1961)- ਮਾਧੁਰੀ
* ਅਬਾਸ਼ੇਸ਼ੇ (1962)
* ਕੰਨਾ (1962)
* ਦਾਦਾ ਠਾਕੁਰ
* ਤ੍ਰਿਧਾਰਾ (1963)- ਕੀਆ ਸਾਹਾ
* ਨਤੁਨ ਤੀਰਥ (1964)
* ਮੁਖੂਜੇ ਪਰਿਵਾਰ (1965)
* ਕਿਸ਼ੋਰ ਭੁਬਨੇਰ ਪਰੇ (1969) - ਬੀਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਤਨੀ
* ਰੂਪਸੀ (1970) - ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਦੂਜੀ ਐਸ.ਆਈ.ਐਲ
* ਪ੍ਰਤਿਬਾਦ (1971)
* ਜਨਾਨੀ (1971)
* ਜੀਵਨ ਜਿਗਿਆਸਾ (1971)
* ਸਟ੍ਰੀ (1972)
* ਅਨਿੰਦਿਤਾ (1972) - ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ
* ਰੁਦਰਾ ਛਾਇਆ (1973)
* ਸੋਨਾਰ ਖਾਂਚਾ (1973)
* ਕਾਇਆ ਹੀਨਰ ਕਹਾਣੀ (1973) - ਕਾਂਚੀ
* ਮੋਚਕ (1974)
* ਅਲੋਰ ਥਿਕਾਨਾ (1974)
* ਫੁਲੇਸਵਰੀ (1974)
* ਸੰਸਾਰ ਸੀਮਾਂਤੇ (1975)
* ਸਵਯਮਸਿੱਧਾ (1975)
* ਬਾਗ ਬੌਂਦੀ ਖੇਲਾ (1975)
* ਸੰਨਿਆਸੀ ਰਾਜਾ (1975) - ਬਿਲਾਸੀ ਦਾਸੀ
* ਅਗਨੀਸ਼ਵਰ (1975) - ਪਦਮ
* ਸੇਈ ਚੋਖ (1975)
* ਦਮਪਤੀ (1976)
* ਸੁਦੂਰ ਨਿਹਾਰਿਕਾ (1976)
* ਭੋਲਾ ਮੋਇਰਾ (1977)
* ਕਵਿਤਾ (1977)
* ਗੋਲਪ ਬੂ (1977)
* ਸਬਿਆਸਾਚੀ (1977) - ਮਾ ਸ਼ੂਏ
* ਦਾਦਰ ਕੀਰਤੀ (1980) - ਫੂਲਮਤੀ
* ਭਾਗਿਆ ਚੱਕਰ (1980)
* ਸੁਬਰਨਾ ਗੋਲਕ (1981)
* ਮੁਖੂਜੇ ਪਰਿਵਾਰ (1986)
* ਦੇਬਿਕਾ (1987) - (ਫਿਲਮ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਭੂਮਿਕਾ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਸੁਲੋਚਨਾ ਚਾਵਾਨ

**ਸੁਲੋਚਨਾ ਮਹਾਦੇਵ ਕਦਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sulochana Mahadev Kadam;** 13 ਮਾਰਚ 1933 – 10 ਦਸੰਬਰ 2022), **ਸੁਲੋਚਨਾ ਚਵਾਨ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਤੁਝਿਆ ਉਸਲਾ ਲਾਗਲ ਕੋਲ੍ਹਾ", "ਪਦਾਰਵਰਤੀ ਜਰਤਾਰੀਚਾ" ਦੋਵੇਂ ਫਿਲਮ *ਮਲਹਾਰੀ ਮਾਰਤੰਡ* (1965), "ਸੋਲਾਵਾ ਵਾਰਿਸ ਧੋਕਿਆਚਾ", "ਕਸਾ ਕੇ ਪਾਟਿਲ ਬਾਰਾ ਹੈ ਕਾ?" ਦੋਵੇਂ ਫਿਲਮ *ਸਾਵਲ ਮਾਝਾ ਆਇਕਾ!* (1964) ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਗੀਤ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਉਸਦੇ ਹਿੰਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ "ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਆਗ ਸੀ ਦਿਲ ਮੇਂ ਲਗਾਕੇ","ਉਲਫਤ ਜਿਸੈ ਕਹਿਤੇ ਹੈ। ਜੀਨੇ ਕਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ", "ਮੌਸਮ ਆਯਾ ਹੈ ਰੰਗੀਨ", "ਵੋ ਆਏ ਹੈਂ ਦਿਲ ਕੋ ਕਰਾਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਲੋਚਨਾ ਕਦਮ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1933 ਨੂੰ ਫਨਾਸ ਵਾਦੀ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾਧਾਬਾਈ ਕਦਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ *ਕਲਗੀਤੁਰਾ* (1955) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਮਰਾਓ ਚਵਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੁਲੋਚਨਾ ਚਵਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਚਵਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 'ਮਾਜ਼ੇ ਗਾਣੇ ਮਾਂਜੇ ਜਗਨੇ' (ਸਿੰਗਿੰਗ ਮਾਈ ਲਾਈਫ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।

ਚਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਦਸੰਬਰ 2022 ਨੂੰ 89 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
thumb| ਚਵਾਨ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਚਵਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ **ਲਾਵਣੀ ਸਮਰਾਧਨੀ** (  . ਲਾਵਾਨੀ ਕੁਈਨ &#x27; ) ਕਲਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗਾਇਨ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ। ਇਹ ਖਿਤਾਬ 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਕੇਸ਼ਵ ਅਤਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸਾਲ 2010 ਲਈ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* 2007 – ਪੁਣੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਸ਼ਾਹਿਰ ਪੱਠੇ ਬਾਪੁਰਾਓ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
* 2009 – ਰਾਮ ਕਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ
* 2011 - "ਲਾਵਣੀ ਕਲਾਵੰਤ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਸਹਿਕਰਮਹਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ੰਕਰਰਾਓ ਮੋਹੀਤੇ-ਪਾਟਿਲ ਸਮਿਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਰਿਆਜ਼ ਬਟਾਲਵੀ

**ਰਿਆਜ਼ ਬਟਾਲਵੀ** (1937 &#x2013; 15 ਜਨਵਰੀ 2003) ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ।  

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਰਿਆਜ਼ੁਲ ਹਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰਵਰੀ 1937 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1947 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆ ਗਿਆ  ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ *ਏਕ ਹਕੀਕਤ ਏਕ ਫ਼ਸਾਨਾ* ਵੀ ਲਿਖਿਆ। 

## ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ 
* 1986 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ 

## ਮੌਤ 
ਰਿਆਜ਼ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ 15 ਜਨਵਰੀ 2003 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਜ਼ਕੀਆ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਖਾਨ

**ਜ਼ਕੀਆ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਖਾਨ** (    ; ਜਨਮ 5 ਮਾਰਚ 1946) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 1977 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਦਰਮਿਆਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਾਰਚ 1946 ਨੂੰ ਈਸਾਖੇਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੇਂਟ ਡੇਨਿਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਮੁਰੀ ਅਤੇ ਕਵੀਨ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਉਹ 1985 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੂਨ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਪੰਜਾਬ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਬਾਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-N ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਫੀਸਾ ਇਨਾਇਤੁੱਲਾ ਖਾਨ ਖੱਟਕ

**ਨਫੀਸਾ ਇਨਾਇਤੁੱਲਾ ਖਾਨ ਖਟਕ** (   ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਮਨ ਹਰੀਪ੍ਰਿਯਾ

**ਸੁਮਨ ਹਰੀਪ੍ਰਿਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suman Haripriya;** ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1979) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਹਰੀਪ੍ਰਿਆ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1979 ਨੂੰ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਜਿਤੇਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਬਿਜੋਯਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਬਿਜੋਯਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਗੁਹਾਟੀ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਹਰੀਪ੍ਰਿਯਾ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਨੋਇਡਾ ਦੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੋਂ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਤੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਆਚਾਰੀਆ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਫਿਲਮ 
ਹਰੀਪ੍ਰਿਆ ਅਸਾਮੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਅਸਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ *ਕਦਮਟੋਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਚੇ ਨੂੰ* 53ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਸਾਮੀ ਫਿਲਮ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਹਰੀਪ੍ਰਿਆ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ 2016 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜੋ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਜਨਤਕ ਚਿੱਤਰ 
ਹਰੀਪ੍ਰਿਆ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗਊ ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ *ਗਾਂ ਦੇ ਗੋਹੇ ਦੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਹਨ।* *ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।* *ਗਊ ਮੂਤਰ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।* " ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂ ਦੇ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਗਊ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸੁਮਨ ਪਾਟਿਲ

**ਸੁਮਨ ਪਾਟਿਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suman Patil**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਪਤੀ ਆਰਆਰ ਪਾਟਿਲ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਗਿਣਤੀ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
**ਸੁਮਨ ਪਾਟਿਲ** ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਆਰਆਰ ਪਾਟਿਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। 16 ਫਰਵਰੀ 2015 (ਉਮਰ 57 ਸਾਲ) ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ ਸਮਿਤਾ, ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਰੋਹਿਤ।

## ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ 
* ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਮਨ ਨਾਗਰਕਰ

**ਸੁਮਨ ਨਾਗਰਕਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suman Nagarkar**) ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਬਰੂ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਸਟਾਲਕਰ, ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ਾ, ਨਮੂਰਾ ਮੰਦਾਰਾ ਹੂਵ, ਅੰਮਾਵਾਰਾ ਗੰਡਾ, ਹੂਮਾਲੇ, ਬੇਲਾਡਿਂਗਲਾ ਬਾਲੇ, ਇਸ਼ਟਕਾਮਿਆ, ਜੀਰਜਿੰਬੇ, ਪ੍ਰੀਤਸੂ ਤਪੇਨੀਲਾ, ਮੁੰਗਾਰੂ ਮਿੰਚੂ, ਡੋਨੀ ਸਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੁਮਨ ਹਾਈਕਰ ਅਤੇ ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜਾਕ ਵੀ ਹੈ।

ਸੁਮਨ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਆਈਆਰ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਵੋਕਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪੰ. ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ ਗਵਾਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸੁਮਨ ਨਾਗਰਕਰ ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਮਹਿਲਾ ਸੇਵਾ ਸਮਾਜ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
* *ਕਲਿਆਣਾ ਮੰਤਪਾ*
* *ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ਾ*
* *ਅੰਮਾਵਰਾ ਗੰਡਾ*
* *ਬੇਲਾਡਿੰਗਲਾ ਬਾਲੇ* (1995)
* *ਨਮੂਰਾ ਮੰਦਰਾ ਹੋਵ*
* *ਹੂਮਲੇ*
* *ਦੋਨੀ ਸਾਗਲੀ*
* *ਮੁੰਗਰੀਨਾ ਮਿੰਚੂ* 
* *ਪ੍ਰੀਥਸੂ ਥਾਪੇਨੀਲਾ* (2000)
* *ਇਸ਼ਟਕਾਮਿਆ* (2015)
* *.* *.* *.* *ਰੀ*(2016)
* *ਜੀਰਜਿੰਬੇ* (2017)
* *ਗ੍ਰੇ* (ਲਘੂ ਫਿਲਮ) (2017) 
* *ਬਬਰੂ* (2019) 
* *ਬ੍ਰਹਮੀ* (ਆਗਾਮੀ ਫਿਲਮ)
* *ਰੰਗਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾ* (ਆਗਾਮੀ ਫਿਲਮ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸੁਮੰਗਲਾ ਸ਼ਰਮਾ

**ਸੁਮੰਗਲਾ ਸ਼ਰਮਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sumangala Sharma;** ਜਨਮ 30 ਦਸੰਬਰ 1986) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਐਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਹ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 2004 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 638 ਦੇ 72-ਤੀਰ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੌਰ ਵਿੱਚ 20ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਐਲੀਮੀਨੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਚੀਨੀ ਤਾਈਪੇ ਦੀ 45ਵੀਂ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਚੇਨ ਲੀ ਜੂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਚੇਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ 18-ਤੀਰ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 142-133 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਕੇ 32 ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਕਰਿਸਟਨ ਜੀਨ ਲੁਈਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ 18 ਤੀਰ ਵਿੱਚ 52ਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਤੋਂ 157-153 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ। ਬੋਲੋਟੋਵਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 24ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੀ।

ਸ਼ਰਮਾ 8ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਟੀਮ ਦੀ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਸਾਰੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕਟਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸੁਮਤੀ ਮੁਤਾਟਕਰ

**ਸੁਮਤੀ ਮੁਤਾਟਕਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sumati Mutatkar;** 10 ਸਤੰਬਰ 1916 – 28 ਫਰਵਰੀ 2007) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਆਗਰਾ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਫਾਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਡਾਂਸ ਐਂਡ ਡਰਾਮਾ, ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, 1979 ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 1999 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2001-2002 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੀਪੀ ਅਤੇ ਬੇਰਾਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਬਾਲਾਘਾਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਜੱਜ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰੀ ਸੂਬੇਦਾਰ ਗਜਾਨਨ ਅੰਬਰਦੇਕਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੱਚੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਰਾਜਾਭਈਆ ਪੂਛਵਾਲੇ, ਆਗਰਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਵਿਲਾਇਤ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ, ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਅਨੰਤ ਮਨੋਹਰ ਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ (ਮੌ. 1964) ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਭਾਤਖੰਡੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਰਿਸ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤ ਐਸ ਐਨ ਰਤਨਜੰਕਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1953 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ (ਏਆਈਆਰ) ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਉਪ ਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 1968 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 1981 ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਡੀਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ। 

ਉਸਦੀ ਮੌਤ 28 ਫਰਵਰੀ 2007 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 91 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਹ ਉਸਦੀ ਧੀ ਦੁਆਰਾ ਬਚੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਸੁਮਤੀ ਮੋਰਾਰਜੀ

**ਸੁਮਤੀ ਮੋਰਾਰਜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sumati Morarjee;** 13 ਮਾਰਚ 1909 -27 ਜੂਨ 1998) ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ - *ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੀਮਸ਼ਿਪ* ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਓਨਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ* (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ *ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ਿਪਓਨਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ* ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ) ਜੋ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਗੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 1971 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ - ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਥੁਰਾਦਾਸ ਗੋਕੁਲਦਾਸ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰੇਮਾਬਾਈ ਦੇ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੁਮਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਮੁਨਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਿੰਧੀਆ ਸਟੀਮ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਨਰੋਤਮ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੁਮਾਰ ਨਰੋਤਮ ਮੋਰਾਰਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਫਰਮ ਬਣ ਗਈ।

## ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਸੁਮਤੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ। 1942 ਅਤੇ 1946 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਭੂਮੀਗਤ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
* ਉਹ ਜੁਹੂ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸੁਮਤੀ ਵਿਦਿਆ ਕੇਂਦਰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਸੀ।
* ਉਸਨੇ 1965 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚੇਤਨਾ (ਇਸਕੋਨ) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਚਾਰੀਆ, ਏ.ਸੀ. ਭਗਤੀਵੇਦਾਂਤ ਸਵਾਮੀ ਪ੍ਰਭੂਪਾਦਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰਫਾ ਰਸਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।
* ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ, ਲੰਡਨ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
* ਉਸਨੇ ਨਰੋਤਮ ਮੋਰਾਰਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਸਿੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ।
* ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਪਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

## ਮੌਤ 
27 ਜੂਨ 1998 ਨੂੰ 89 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909