ਪ੍ਰਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼

**ਪ੍ਰਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼** (30 ਦਸੰਬਰ 1936-27 ਮਾਰਚ 2000), ਜਨਮ ਵੇਲੇ **ਵੇਰਾ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ**, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ *ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ* (1970) ਅਤੇ ਹਨਸਤੇ ਜ਼ਖਮ (1973) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਪ੍ਰਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਵੀਰਾ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਕਮਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਗੁਲੂ) ਅਤੇ ਪਦਮਜੀਤ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਕਲੈਂਡ ਹਾਊਸ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਸੇਂਟ ਬੇਡੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਗਵ ਮਿਊਂ (ਸ਼ਿਮਲਾ ਦਾ (ਬੀ. ਐੱਮ. ਸੀ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੇਇਟੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ 'ਤੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੰਡਨ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਡਰਾਮੇਟਿਕ ਆਰਟ (ਰਾਡਾ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਅਤੇ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ, ਜੋ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਠਾਕੁਰ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਕੋਟਾ ਦੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਯੂਲ ਬ੍ਰਾਈਨਰ ਅਤੇ ਉਰਸੁਲਾ ਐਂਡਰੇਸ ਸਟਾਰਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪੀਟਰ ਓ 'ਟੂਲ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਬਰਟਨ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸਨ। ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰ ਰਣਜੀਤ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਡ਼ਕਾਂ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਉਸ ਨੂੰ 1962 ਵਿੱਚ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ (ਦੇਵ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਵਿਜੈ ਆਨੰਦ ਦੇ ਭਰਾ) ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਲੈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ, *ਹਕੀਕਤ* (1964) ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਹਿੱਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਿਆ ਚੇਤਨ ਤੋਂ ਕਈ ਸਾਲ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਵਲ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਤੱਕ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਚੇਤਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਫਿਲਮ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ। ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਹਿਰੇ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ।

ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ, *ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ* 1970 ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ, ਅਦਾਕਾਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਹਿੱਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ 1973 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਿਲਮ '*ਹਨਸਟੇ ਜ਼ਖਮ* "ਆਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਕੀ ਕਸਮ* (1973) ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ *ਕੁਦਰਤ* (1981) ਨੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ੀ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬ ਬਹਾਦੁਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਆਨੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ 'ਹਾਥੋਂ ਕੀ ਲੇਕਰੇਂ' 1985 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
thumb|289x289px|ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਵਾਈਲਡਨਰਸ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ ਵਿਖੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਤਖ਼ਤੀ
ਪ੍ਰਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲੂਮਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਫਲੈਟ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਕਿਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਘਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਕਮਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਗੁਲੂ) ਅਤੇ ਪਦਮਜੀਤ ਸਿੰਗ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਡੀਗਡ਼੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੱਦੀ ਘਰ ਹੈ।

1997 ਵਿੱਚ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ 27 ਮਾਰਚ 2000 ਨੂੰ ਜੁਹੂ, ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੁਈਆ ਪਾਰਕ ਬੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੇਤਨ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਮਾਲਾ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਚਿੰਨਾਸਵਾਮੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਵਿਜੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਦੁਆਰਾ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਨੋਟ ਰਹੱਸਮਈ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਚਾਰ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2002 ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 2002 ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੋਸ਼ੀ ਜੋਡ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ