open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਪੇਰਿਂਗਲਕੁਥੂ ਡੈਮ

**ਪੇਰੀਂਗਲਕੁਥੂ ਡੈਮ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲਾਕੁੜੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕੰਕਰੀਟ ਦਾ  ਡੈਮ ਹੈ।  ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਦਾ ਪੇਰੀਂਗਲਕੁਥੂ ਹਾਈਡਰੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਕੀ  ਡੈਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਚਾਲਕੁੜੀ ਨਦੀ ' ਦੇ ਉੱਤੇ  ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਐਸਾ ਹਾਈਡਰੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਦਾ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਡੈਮ ਦੀ ਕੁੱਲ ਭੰਡਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ  ਸਮਰੱਥਾ 32 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ (1.13 ਟੀਐਮਸੀ ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਡੈਮ ਡੂੰਘੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੈਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਗਿਆ ਵੀ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਹਨ।      

## ਪੇਰਿਂਗਲਕੁਥੁ ਖੱਬੇ ਬੈਂਕ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ 
left|thumb|250x250px| ਡੈਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਜਲ ਭੰਡਾਰ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਅਤੇ ਡੈਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼ੋਲਾਯਰ ਡੈਮ

**ਸ਼ੋਲਾਯਰ ਡੈਮ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਮਲਕੱਪਾਰਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਾਕੁਡੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕੰਕਰੀਟ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਡੈਮ ਹੈ।   ਇਸ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸ਼ੋਲਾਯਰ  ਡੈਮ, ਸ਼ੋਲਾਯਰ  ਫਲੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ੋਲਾਯਰ  ਸੇਡਲ ਡੈਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ KSEB ਦਾ ਸ਼ੋਲਾਯਰ  ਹਾਈਡਰੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਡੈਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। 3 ਪੈਨਸਟੌਕ ਪਾਈਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਥਾਪਿਤ ਸਮਰੱਥਾ 54MW ਹੈ।  ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ 2663 ਫੁੱਟ ਹੈ।  ਸ਼ੋਲਾਯਰ, ਚਲਕੁਡੀ ਕਸਬੇ ਤੋਂ 65 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।   ਸ਼ੋਲਯਾਰ ਡੈਮ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਾ ਡੈਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਅੱਪਰ ਸੋਲਯਾਰ ਡੈਮ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਅਤੇ ਡੈਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਪੇਰਿਂਗਲਕੁਥੂ ਡੈਮ
* ਅਥਿਰਾਪੱਲੀ ਫਾਲਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਡੈਮ
ਕੁੰਦਵਡਾ ਕੇਰੇ

alt=Kundawada Lake(Lake), Davanagere, Karnataka State, India|thumb| ਕੁੰਦਵਡਾ ਕੇਰੇ ਝੀਲ (ਝੀਲ), ਦਾਵਨਗੇਰੇ, ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ
**ਕੁੰਦਵਡਾ ਕੇਰੇ** ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਦਾਵਨਗੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਜੱਕੁਰ ਝੀਲ

**ਜੈਕੁਰ ਝੀਲ** ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਾਮ ਜੱਕੁਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ 87 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ  ਕਈ ਟਾਪੂ ਹਨ। 
right|thumb|250x250px| ਜੱਕੂਰ ਝੀਲ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਇੰਡੀਆ ਵਾਟਰ ਪੋਰਟਲ   ਤੇ 
* ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਮਲੇ
* ਡੇਕਨ ਹੈਰਾਲਡ
* ਬੰਗਲੌਰ ਸ਼ੀਸ਼ਾ
* ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਪਹਿਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਹਲੰਤ

**ਹਲੰਤ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:  हलन्त) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧੁਨੀ-ਵਿਗਿਆਨਕ) ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀ ਨਾਲ਼ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀ ਸ੍ਵਰ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਕੋਡ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:

# **ਹਲੰਤ**, **ਹਸੰਤਾ** ਜਾਂ ਸਪਸ਼ਟ **ਵਿਰਾਮ**, ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬ੍ਰਾਹਮਿਕ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਇਕ੍ਰਿਟਿਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈ, ਜਾਂ
# **ਸੰਯੁਕਤ ਅੱਖਰ** ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : संयुक्ताक्षर) ਜਾਂ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਹਲੰਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਵਰਤੋਂ 
ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਇੰਡਿਕ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਲੰਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਅੰਜਨ ਅੱਖਰ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਸੁਭਾਵਕ ਸਵਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਵਰ ਰਹਿਤ ਵਿਅੰਜਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਮ੍ਰਿਤ" ਵਿਅੰਜਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ,

#  *क* ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ 
# ् ਹਲੰਤ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ,
#  (*क* + ਹਲੰਤ) ਹੋਇਆ "ਮ੍ਰਿਤ" *क*।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸੁਕੁਨ, ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਡਾਇਕ੍ਰਿਟਿਕ ਹੈ
* ਜ਼ੀਰੋ ਵਿਅੰਜਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਜਰਗਨਹੱਲੀ ਝੀਲ

**ਜਰਗਨਹੱਲੀਹੱਲੀ ਝੀਲ** ( ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ : ಜರಗನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਲੁਰੂ  ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਕਿ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਸੀ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਇਹ ਝੀਲ ਜੇਪੀ ਨਗਰ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਜਰਗਨਹੱਲੀ ਬੱਸ ਸਟਾਪ, ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਪਿੱਲਰ ਨੰਬਰ 75 ਤੋਂ 90) ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਨਕਪੁਰਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਜਰਗਨਹੱਲੀ ਅਤੇ ਯੇਲਾਚਨਹੱਲੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝੀਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 6 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ । ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1998 ਵਿੱਚ ਜਰਗਨਹੱਲੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ 2 ਏਕੜ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਖੇਡਣ ਲਾਗ ਪਏ ਸਨ।  
thumb| ਜਰਗਨਹੱਲੀਹੱਲੀ (1904 ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਨਕਸ਼ਾ - ਕਨਕਪੁਰਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਜਰਗਨਹੱਲੀ ਝੀਲ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ)

## ਝੀਲ ਬਾਰੇ 
ਡਾ. ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਅਧਿਆਇ 5 ਵਿੱਚ "ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਿਟੀ ਲੈਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਅਰਬਨ ਪਲੈਨਿੰਗ"  ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਰਗਨਹੱਲੀਹੱਲੀ ਦੇ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ  ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੰਗਲੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਥੀਸਿਸ ਵੀ ਇਸਦੇ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ  ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕੂੜਾ ਸਿੱਟਣ ਵਾਲੀ  ਡੰਪਿੰਗ ਗਰਾਊਂਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।    

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਦੀਵਾਲਾ ਝੀਲ

**ਮਦੀਵਾਲਾ ਝੀਲ** ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 114.3 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਚੋਲ  ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਪੀਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦਾ  ਕੂੜਾ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਜਲਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੀਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਿਹ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।  

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
* 
* Madiwala Lake, Bangalore – A place of tranquillity *Karnataka.com*
* 
* S. Kumar, 2006 Sanctuary Asia, Volume 26 Indiana University
* *Aquatic Ecosystems: Conservation, Restoration, and Management* T. V. Ramachandra, Ahalya N., C. Rajasekara Murthy. p.&nbsp;313
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗ੍ਰਾਮ

**ਗ੍ਰਾਮ** (ਐੱਸਆਈ ਇਕਾਈ ਪ੍ਰਤੀਕ **g**) ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਇਕਾਈਆਂ (SI) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਹੈ।

ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1795 ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਮੀਟਰ [1 cm3] ਦੇ ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਘਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਪੂਰਨ ਭਾਰ, ਅਤੇ ਪਿਘਲਣ ਵਾਲੀ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ" ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਤਾਪਮਾਨ (~0 °C) ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 4 °C ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਣਤਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਅਧਾਰ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਕਾਈ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1960 ਵਿੱਚ, ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ (ਅਰਥਾਤ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ 1×10−3 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ)। ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ, 2019 ਤੱਕ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਪਾਂ ਦੇ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਪਲੈਂਕ ਸਥਿਰ (h), ਜੋ ਕਿ   kg⋅m2⋅s−1 ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਮੁੱਲ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀ

**ਜਾਨਵਰ ਕਹਾਣੀ** ਜਾਂ **ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀ-** ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਂ ਕਵਿਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੋਰ ਮਾਨਵ-ਰੂਪੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਵੀ ਦਿਖਾਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਵਰਗੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ। ਇਹ ਰੂਪਕ ਲਿਖਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਹੈ।

ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ `ਤੇ  ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਖਾਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਾਨਵਰ), ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੂਹ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਠਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖੀਆਂ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੇਖਕ ਵਾਲ਼ੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਨਾ ਵੀ  ਹੋਣ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।  

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ *ਪੰਚਤੰਤਰ*  (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ), ਈਸਪ (ਯੂਨਾਨੀ ਮੂਲ) ਅਤੇ ਅਲਿਫ਼ ਲੈਲਾ (ਅਰਬੀ ਮੂਲ)  ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੂਪਕ ਦੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਰੂਪ, *ਰੋਮਨ ਡੀ ਰੇਨਾਰਟ* ਨੂੰ ਇੱਕ **ਜਾਨਵਰ-ਮਹਾਕਾਵਿ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ਪਾਤਰ ਰੇਨਾਰਡ ਲੂੰਬੜ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ ਝੀਲ (ਜੇਪੀ ਨਗਰ)

ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ ਝੀਲ ( ಪುಟ್ಟೇನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ ) ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਬਹਾਲ ਕੀਤੀ  ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੰਗਲੋਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਜੇਪੀ ਨਗਰ ਦੇ  7ਵੇਂ ਪੜਾਅ, ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 13 ਏਕੜ ਦਾ  ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਰੋਤ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਸਤਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਝੀਲ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

* ਮਹੋਗਨੀ
* ਕਦੰਬਾ
* ਪੋਰਟੀਆ ਦਾ ਰੁੱਖ
* ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੈਰੀ
* ਫਿਰਦੌਸ ਦਾ ਰੁੱਖ
* Gmelina arborea
* ਬੈਡਮਿੰਟਨ-ਬਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ
* ਪਟਰੀਗੋਟਾ ਅਲਤਾ (ਬੁੱਧ ਨਾਰੀਅਲ)

## ਜੀਵ 
ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ, ਗੈਰ-ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ, ਝੀਲ 'ਤੇ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾਂ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ  ਪੰਛੀ-ਨਿਗਰਾਨ ਦਾ ਫਿਰਦੌਸ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।   ਪੁਟੇਨੇਹੱਲੀ ਝੀਲ 'ਤੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਭਾਰਤੀ ਸਪਾਟ-ਬਿਲ ਬੱਤਖ
* ਜਾਮਨੀ ਬਗਲਾ
* ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ (ਆਮ) ਕੂਟ
* ਭਾਰਤੀ ਤਾਲਾਬ ਬਗਲਾ
* ਗਾਰਗਨੇ 
* ਆਮ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਠਕ

**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਹਾਦੁਰ ਪਾਠਕ** (ਜਨਮ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਬਤੌਰ ਗੋਲਕੀਪਰ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭਕ  ਜੀਵਨ 
ਪਾਠਕ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1997 ਨੂੰ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨੇਪਾਲੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ 1990 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਾਠਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਸੁਰਜੀਤ ਹਾਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।   

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਾਠਕ ਭਾਰਤੀ ਜੂਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ 2016 ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ 2017 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਹਾਕੀ ਲੀਗ ਲਈ ਭਾਰਤ ਏ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਟੀਮ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਟੀਮਾਂਮ ਦੇ ਬੁਲਾਏ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  ਪਾਠਕ ਨੂੰ 2018 ਸੁਲਤਾਨ ਅਜ਼ਲਾਨ ਸ਼ਾਹ ਕੱਪ ਲਈ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੀ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗੋਲਕੀਪਰ ਪੀਆਰ ਸ਼੍ਰੀਜੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 2018 ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਗੋਲਕੀਪਰ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾਲਿਆ  ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਪਾਠਕ ਟੋਕੀਓ ਦੀਆਂ \ 2020 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਜ਼ਰਵ ਗੋਲਕੀਪਰ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਰਚੇਨਾਹੱਲੀ ਝੀਲ

**ਰਚੇਨਾਹੱਲੀ ਝੀਲ** ਬੰਗਲੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਕੀ ਕਰਨਾਟਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ  ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ।  

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
; ਰਸਾਲੇ

* 

; ਲੇਖ

* 

* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ ਝੀਲ (ਯੇਲਹੰਕਾ)

**ਪੁਟਨਹੱਲੀ ਡਬਲਯੂ.ਐੱਸ. ਝੀਲ**   ਨੂੰ **ਪੁੱਟਨਹੱਲੀ ਝੀਲ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯੇਲਾਹੰਕਾ, ਦੇ ਨੇੜੇ 10-ਹੈਕਟੇਅਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੈ।&nbsp;ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ 14  ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। 

ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਜੇਪੀ ਨਗਰ ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਝੀਲ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੀ ਨਾਮ ਅਰਥਾਤ ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ ਝੀਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
right|thumb|167x167px| ਸਪਾਟ-ਬਿਲ ਪੈਲੀਕਨ
ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ  ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ 49 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਡਾਰਟਰ, ਪੇਂਟਡ ਸਟੌਰਕਸ, ਕਾਲੇ-ਮੁਕਟ ਵਾਲੇ ਰਾਤ ਦੇ ਬਗਲੇ, ਜਾਮਨੀ ਬਗਲੇ, ਪੌਂਡ ਬਗਲੇ, ਈਗਰੇਟਸ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਓਪਨਬਿਲ ਸਟੌਰਕਸ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਸਪੂਨਬਿਲ, ਸਪਾਟ-ਬਿਲ ਪੈਲੀਕਨ, ਲਿਟਲ ਗ੍ਰੀਬਸ, ਲਿਟਲ ਕੋਰਮੋਰੈਂਟਸ, ਇੰਡੀਅਨ ਸਪਾਟ- ਪੁਰਸ ਅਤੇ ਡੱਕਸਪੁਰ ਹਨ। ਆਮ ਸੈਂਡਪਾਈਪਰ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ
* ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ ਝੀਲ ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ  ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪੁਨਰਜੀਵਨ ਝੀਲ (ਖੇਤਰ: 13 ਏਕੜ 25 ਗੁਣਾ ) ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ ਨੇਬਰਹੁੱਡ ਲੇਕ ਇੰਪਰੂਵਮੈਂਟ ਟਰੱਸਟ ਵੱਲੋਂ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
* 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਡੀ ਐਸ ਕਪੂਰ

**ਡੀ ਐਸ ਕਪੂਰ** (ਜਨਮ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਜੀਸੀਏ) ਵਿੱਚੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਲਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੱਲ ਚਲਾ  ਗਿਆ। 1990 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੀਸੀਏ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ 2009 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਕਾਲਜ ਦਾ  ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਲਖਮੀ ਚੰਦ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਐਂਡ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਦਾ ਡੀਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਿਊਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕਪੂਰ ਨੇ ਸਲਾਨਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਾਰਨੀਵਲ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਈਫਲ ਟਾਵਰ ਦਾ  ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ GCA ਦੇ 140 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕੌਫੀ ਟੇਬਲ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਹਿਸਟਰੀ ਐਂਡ ਹੈਰੀਟੇਜ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ (ਇੰਡੀਆ)* ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ 2018 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਗੁੜਗਾਉਂ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਜੀਸੀਏ), ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੇਡੀ ਇਰਵਿਨ ਸਕੂਲ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਏ, ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ GCA ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਿਪਲੋਮਾ ਡਿਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਯਾਨੰਦ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਪੂਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਟਰੈਕਟਰ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਾਈਨ ਬੋਰਡ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ। ਪਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗ ਗਿਆ। 1982 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿਭਾਗ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।  ਉਹ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਸਾਲੇ, *ਉਦਯੋਗ ਯੋਗ ਨੂੰ* ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦੀ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। 

ਕਪੂਰ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਈਫਲ ਟਾਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲਾਨਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਾਰਨੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਈਜ਼ਰ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਲਈ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਸਨ।  2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੁਨਿਰਮਲ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂਬਾਰੇ  ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਸੁਨਿਰਮਲ ਚੈਟਰਜੀ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਸੀ* ।  2012 ਵਿੱਚ GCA ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਲਖਮੀ ਚੰਦ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਐਂਡ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ, ਰੋਹਤਕ ਦਾ ਡੀਨ ਨਿਯੁਕਤ ਜਾ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਉਹ 2016 ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਿਊਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।  ਮਾਰਚ  2019 ਨੂੰ ਉਹ *ਕਲਾ ਮੈਤਰੀ*, GCA ਅਲੂਮਨੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ   ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮੇਓ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਲਾਹੌਰ
* 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਆਰਕਾਈਵ
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਉਲਸੂਰ ਝੀਲ

right|thumb| ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹਲਾਸੁਰੂ ਝੀਲ
**ਉਲਸੂਰ ਝੀਲ** ਜਾਂ **ਹਲਾਸੂਰੂ ਝੀਲ**, ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ  ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਥੇ ਇਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ, ਹਲਾਸੁਰੂ, ਐਮਜੀ ਰੋਡ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਇਹ ਝੀਲ 124 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿੱਚ  ਕਈ ਟਾਪੂ  ਵੀ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਝੀਲ ਕੇਂਪੇ ਗੌਦਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਝੀਲ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਲੇਵਿਨ ਬੈਂਥਮ ਬੋਰਿੰਗ ਵੱਲੋਂ  ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।   ਝੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮਦਰਾਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਬ੍ਰੂਹਤ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਮਹਾਨਗਰ ਪਾਲੀਕੇ ਵੱਲੋਂ ।

ਇਹ ਝੀਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ  ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ।   

## ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਕੰਮ 
right|thumb| ਟਵਾਈਲਾਈਟ, ਉਲਸੂਰ ਰੌਕ, ਬੰਗਲੌਰ - ਜੇਬੀ ਮੈਕਜਾਰਜ, 1917
ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਕੰਮ, ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਝੀਲ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।   

* ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਜੋ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
* ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
* ਝੀਲ ਦੇ ਬੈੱਡ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ
* ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਸਿਲਟ ਟਰੈਪ ਲਗਾਉਣਾ
* ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ 900 ਤੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਸੀਵਰੇਜ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਡਾਇਵਰਸ਼ਨ&nbsp;mm ਪਾਈਪ ਝੀਲ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ
* ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਜਲ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਹਾਲੀ
* ਚੇਨ &#x2013; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਲਿੰਕ ਵਾੜ
* ਮਦਰਾਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਗਰੁੱਪ (MEG) ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ
* ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਜਨਤਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਵਿਭੂਤੀਪੁਰਾ ਝੀਲ

**ਵਿਬੁਥੀਪੁਰਾ ਝੀਲ,** ਬੰਗਲੁਰੂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਐਰੋਨਾਟਿਕਸ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਬੇਲੰਦੁਰ-ਵਰਥੁਰ ਝੀਲਾਂ ਦੀ  ਲੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਵਿਭੂਤੀਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੋਯਸਾਲਸ (10-14ਵੀਂ ਸਦੀ) ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ।  14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਲਾਬ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ (ਬੀ.ਡੀ.ਏ.) ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਰੂਹਤ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਮਹਾਨਗਰ ਪਾਲੀਕੇ (ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਮ.ਪੀ.) ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਯੇਲਹੰਕਾ ਝੀਲ

**ਯੇਲਾਹੰਕਾ ਝੀਲ**, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਯੇਲਹੰਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਝੀਲ  ਹੈ।  

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਇਹ ਝੀਲ ਯੇਲਹੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ  ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਯੇਲਹੰਕਾ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. 

## ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ 
ਕਰਨਾਟਕ ਸਟੇਟ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (KSTDC) ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਬਰੂਹਤ ਬੰਗਲੌਰ ਮਹਾਨਗਰ ਪਾਲੀਕੇ (BBMP) ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੇਲਹੰਕਾ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ 

## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 
ਯੇਲਹੰਕਾ  ਝੀਲ ਯੇਲਾਹੰਕਾ ਵਾਰਡ, ਯੇਲਾਹੰਕਾ ਜ਼ੋਨ, ਯੇਲਾਹੰਕਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਯੇਲਾਹੰਕਾ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਯੇਲੇ ਮੱਲੱਪਾ ਸ਼ੈਟੀ ਝੀਲ

**ਯੇਲੇ ਮੱਲੱਪਾ ਸ਼ੈਟੀ ਝੀਲ** ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਆਰ ਪੁਰਮ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੰਗਲੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਜੋ 1900 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਹ ਝੀਲ  ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ । 

## ਭੂਗੋਲ 
ਇਹ ਝੀਲ ਵ੍ਹਾਈਟਫੀਲਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੰਗਲੋਰ ਦੀ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪੈਂਦੀ   ਹੈ। 260 ਏਕੜ ਯੇਲੇ ਮੱਲੱਪਾ ਸ਼ੈਟੀ ਝੀਲ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਤੋਂ ਓਲਡ ਮਦਰਾਸ ਰੋਡ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਯੇਲੇ ਮੱਲੱਪਾ ਸ਼ੈਟੀ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ 1900 ਦੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਦਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਵਾਲੇ ਯੇਲੇ ਮੱਲੱਪਾ ਸ਼ੈਟੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੋਕੇ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ  ਯੇਲੇ ਮੱਲੱਪਾ ਸ਼ੈਟੀ,  ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਸਨ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਟੈਂਕ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।  

## ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 
* ਭੌਤਿਕ-ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ: ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲੋਟਿੰਗ, ਭੰਗ, ਮੁਅੱਤਲ ਅਤੇ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੈਕਟੀਰੀਓਲੋਜੀਕਲ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਤਾਪਮਾਨ: ਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ
* pH : ਆਮ ਰੇਂਜ
* ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਕੰਡਕਟੀਵਿਟੀ (EC): ਉੱਚ ਪਾਸੇ; ਖਾਰੀਤਾ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ
* ਭੰਗ ਆਕਸੀਜਨ (DO): ਮਿਆਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟ
* ਬਾਇਓ-ਕੈਮੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮੰਗ (BOD): ਦਰਮਿਆਨੀ
* ਰਸਾਇਣਕ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮੰਗ (COD): ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਗੰਦਗੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ
* ਕਠੋਰਤਾ : ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ
* ਖਾਰੀਤਾ : ਉੱਚਾ ਪਾਸਾ
* ਸੋਡੀਅਮ : ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਘੱਟ ਪਾਈ ਗਈ
* ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ : ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ
* ਫਾਸਫੇਟ : ਮਿਉਂਸਪੈਲਟੀ ਦੇ ਸੀਵਰੇਜ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਫਾਸਫੇਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
* ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ : ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ

## ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ 
ਯੇਲੇ ਮੱਲੱਪਾ ਸ਼ੈਟੀ ਝੀਲ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੌਟਸਪੌਟ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮਲ ਹਨ  ਸੁਨਹਿਰੀ ਓਰੀਓਲ, ਉੱਤਰੀ ਸ਼ੋਵਲਰ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਗ੍ਰੀਨ ਬੀ-ਈਟਰ, ਬੁਲਬੁਲ, ਪਾਈਡ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਈਗ੍ਰੇਟਸ ਅਤੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਕੂਟ  ।  2015 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਔਸਿਲੇਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਹਾਈਕਿੰਥ ਜੀਨਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਯੇਲੇ ਮੱਲੱਪਾ ਸ਼ੈਟੀ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ

thumb|415x415px| ਈਸਪ ਦੇ 1848 ਐਡੀਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਜੌਨ ਟੈਨਿਅਲ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸਫ਼ਾ
**ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ** ਇੱਕ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਈਸੋਪ ਦੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ  ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ 65ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ।  ਮੱਧਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਰਥ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਥਾ 
ਐਵੀਅਨਸ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਤੀਨੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਿਅਕ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਮੁਢਲੀ ਕਹਾਣੀ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਰਿੱਛ ਨਾਲ਼ ਟਕਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਦਰੱਖ਼ਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ  ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲੇਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਨਵਰ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਿੱਛ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਫਿਰ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਰਿੱਛ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ? "ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਸੀ," ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋੜ ਵੇਲ਼ੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਬਹੁਤ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਲਾਟ ਤੱਤ ਹੈ।  ਲੇਖਕ ਅਤੇ *ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ* ਪੱਤਰਕਾਰ ਐਲਨ ਕੈਲੀ, 1903 ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ, ਰਿੱਛ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ 'ਮਰੇ ਹੋਣ  ਦੇ ਨਾਟਕ' ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੱਚਾਈ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਦੰਤ-ਕਥਾ

**ਦੰਤ-ਕਥਾ** ("ਦੰਦ ਕਹਾਣੀਆਂ") ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ।

ਦੰਤ ਕਥਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਕਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੰਤ ਕਥਾ ਜਾਂ ਲੋਕ ਕਥਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗੀਤਾਂ ਜਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦੰਤਕਥਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਰਥਾਤ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਚਾਰ ਸੁੱਤਾ

ਲੱਕੜ ਦੇ 5 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ ਹੱਥੇ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਦੀਆਂ 12/ 13 ਕੁ ਇੰਚ ਲੰਮੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤੇ ਲਾਈਆਂ ਚਾਰ ਸੁੱਤਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸੁੱਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਸੁੱਤੇ ਨੂੰ ਚੁਸੁੱਤਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸੁੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਸੁੱਤੇ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਸੁੱਤਾਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਚਾਰ ਸੁੱਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਗਹਾਈ, ਕਢਾਈ, ਉਡਾਈ ਆਦਿ ਵਿਚ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਗਲੀ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤੂੜੀ ਤੇ ਹਰੇ ਪੱਠੇ ਪਾਉਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਚਾਰ ਸੁੱਤੇ ਨੂੰ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ |

ਚਾਰ ਸੁੱਤੇ/ਚੁਸੁੱਤੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਤੰਗਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਫਰਕ ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਤੰਗਲੀ ਵਿਚ 7 ਤੋਂ 9 ਤੱਕ ਸੁੱਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਉਥੇ ਚਾਰ ਸੁੱਤੇ ਵਿਚ ਚਾਰ ਸੁੱਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਚਾਰ ਸੁੱਤੇ ਦੀਆਂ ਸੁੱਤਾਂ ਵੀ ਤੰਗਲੀ ਦੀਆਂ ਸੁੱਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਤੰਗਲੀ ਦੀਆਂ ਸੁੱਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਸੁੱਤੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਇਕ ਥਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੁੱਤਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 10 ਕੁ ਇੰਚ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸੁੱਤਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਇਕ ਇੰਚ ਕੁ ਦੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਪੱਤੀਆਂ ਜਿਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁੱਤਾਂ ਇਕ ਥਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ 4/ 5 ਕੁ ਇੰਚ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਕੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਇਕ ਥਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥੇ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਸੁੱਤਾਂ ਬਣਦਾ ਸੀ।(ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਵੇਖੋ ਤੰਗਲੀ)।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੈਂਕੀ ਟੈਂਕ

**ਸੈਂਕੀ ਤਲਾਬ** ( ਕੰਨੜ :ಸ್ಯಾಂಕಿ ಕೆರೆ), ਇਨਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਝੀਲ ਜਾਂ ਤਲਾਬ, ਜੋ ਕਿ  ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੱਲੇਸ਼ਵਰਮ, ਵਯਾਲੀਕਾਵਲ ਅਤੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵਨਗਰ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।  ਝੀਲ ਲਗਭਗ 38 ਏਕੜ  ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ।ਪੂਰਾ ਭਰ ਜਾਉਣ 'ਤੇ , ਟੈਂਕ ਦੀ ਚੌੜਾਈ  ਹੈ । 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸੈਂਕੀਜਲ ਭੰਡਾਰ 1882 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਿਲਰ ਦੇ ਟੈਂਕ ਅਤੇ ਧਰਮਬੁਧੀ ਟੈਂਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ  ਕਿ 1876-78 ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 1888 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਖਰਾਬ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ"।  ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਬੋਹੋਤ ਰੋਚਕ ਹੈ। 

## ਬਹਾਲੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ 
right|thumb|200x200px| ਸੈਂਕੀਟੈਂਕ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇੱਕ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ

* ਕਬਜ਼ੇ ਹਟਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ
* ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰਨ ਲਈ ਅਲਮ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਦਾ ਇਲਾਜ
* ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨਰਸਰੀ
* ਪੱਕੇ ਰਸਤੇ
* ਲੈਂਡਸਕੇਪਡ ਪਾਰਕ
* ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਮੂਰਤੀ ਵਿਸਰਜਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਵਰ
* ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ ਦੀ ਬਹਾਲੀ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸਰੱਕੀ ਝੀਲ

**ਸਰੱਕੀ ਝੀਲ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਲੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ , ਜੇਪੀ ਨਗਰ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਟੇਨਹੱਲੀ  ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੱਕੀ ਮੂਲ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ, *ਸਾਵੀਰਾ ਹਕੀ* ਦਾ ਇੱਕ ਪੋਰਟਮੈਨਟੋ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਛੀ" ਹੈ।  

2012 ਵਿੱਚ, ਸਰੱਕੀ ਝੀਲ ਸੁਧਾਰ ਟਰੱਸਟ (SLAIT) ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ  ਝੀਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ।  

## ਹਵਾਲੇ 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ

ਸਵਾਮੀ **ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ** (ਜਨਮ **ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੈਨਨ** ; 8 ਮਈ 1916 – 3 ਅਗਸਤ 1993) ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। 1951 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਦਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ, ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਚਿਨਮਯਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤਾ।  ਸਵਾਮੀ ਸਿਵਾਨੰਦ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਪੋਵਨ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ, ਉਸਨੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ *ਗਿਆਨ ਯੱਗ*, ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਲੈਕਚਰ ਲੜੀ, 1951 ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ, ਚਿਨਮਯਾ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਭਾਰਤੀ ਮੱਧ ਵਰਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਵੀਐਚਪੀ) ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਹਿੰਦੂ ਸੰਗਠਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1964 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੰਦੀਪਨੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀਐਚਪੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।  ਉਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨਾ" ਸੀ, "ਆਓ ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਬਣਾ ਦੇਈਏ, ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"  

ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਸਮੇਤ 95 ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। ਉਹ ਕਈ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੈਕਚਰ ਟੂਰ ਕਰਵਾਏ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚੂਹਾ

***ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚੂਹਾ***  ਮਾਰਸੀਆ ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੀ 1961 ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਚਿੱਤਰ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਸਕ੍ਰਿਬਨਰ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਛਾਪੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ 1962 ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਕੈਲਡੇਕੋਟ ਮੈਡਲ ਮਿਲ਼ਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਮਿਲ਼ਿਆ। 

## ਪਲਾਟ 
*ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚੂਹਾ* ਇੱਕ ਜਾਦੂਮਈ ਭਾਰਤੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਚੂਹੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ  ਹੈ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਧੂ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਚੂਹਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ   ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਖਾਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਧੂ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਬਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਾਧੂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ  ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਬੀਤਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ੇਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਸਾਧੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਧੂ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੂਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਬੁੱਢਾ ਸਾਧੂ ਵਿਚਾਰ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਧੂ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇੱਕ ਚੂਹੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੰਚਾਇਤ ਘਰ

**ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੰਚਾਇਤ ਘਰ**  ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਜਾਂ ਉਪਨਗਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਇਮਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਤੌਰ `ਤੇ  ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ 
right|thumb| ਬੈਡਮਪਟਨ ਸੋਸ਼ਲ ਹਾਲ, ਯੁਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ
thumb| ਸੇਂਟ ਬੀਜ਼ ਵਿਲੇਜ ਹਾਲ ਕੁੰਬਰੀਆ, ਯੂ.ਕੇ. 1882 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਯੁਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ,  ਪੰਚਾਇਤ ਘਰ ਨੂੰ  **ਵਿਲੇਜ ਹਾਲ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਜਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਟਰੱਸਟੀਆਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ਾ  ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਹਨ। 

## ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ 
thumb| ਲਾ ਗ੍ਰੇਂਜ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿਲੇਜ ਹਾਲ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ **ਪਿੰਡ ਦਾ ਹਾਲ** ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਜਾਂ ਸਿਟੀ ਹਾਲ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚਰਚ ਹਾਲ
* ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ
* ਫੰਕਸ਼ਨ ਹਾਲ
* ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਾ
* ਮੀਟਿੰਗ ਘਰ
* ਮੂਟ ਹਾਲ
* ਵਿਲੇਜ ਹਾਲ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਂ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਬੇਚਿਰਾਗ਼ ਪਿੰਡ

**ਬੇਚਿਰਾਗ਼ ਪਿੰਡ** ਉਹ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਦੇ ਵੱਸਦੇ ਸੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਉਜੜ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਬੇਚਿਰਾਗ਼ ਪਿੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚਾਰ ਸਰਹੱਦੀ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 153 ਪਿੰਡ ਬੇਚਿਰਾਗ਼ ਹਨ। ਬਹੁਤੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਚ ਬਕਾਇਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਦਬਸਤ ਨੰਬਰ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 16 ਹੈ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਚ 23, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ 39 ਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 75 ਪਿੰਡ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਰਊਫ ਪਾਰੇਖ

**ਰਊਫ਼ ਪਾਰੇਖ** ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕੋਸ਼ਕਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਹਾਸ-ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
26 ਅਗਸਤ, 1958 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਪਾਰੇਖ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਏ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ. ਡੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2003 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ

ਰਊਫ ਪਾਰੇਖ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਵਿਭਾਗ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਡੌਨ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* ਉਰਦੂ ਲੁਘਾਟ (ਖੰਡ (ਭਾਗ) 19, 20, 21) (ਉਰਦੂ ਕੋਸ਼)
* ਅਵਲੀਨ ਉਰਦੂ ਸਲੈਂਗ ਲੁਘਾਟ
* ਉਰਦੂ ਲੁਘਾਟ ਨਵੀਸੀ (ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ ਲਿਖਣਾ)
* ਆਕਸਫੋਰਡ ਉਰਦੂ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
* 2018 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਡਾ. ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਲ

**ਡਾ. ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਲ** ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1953 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੰਡਾਲ ਬੇਟ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਜਿਕਸ ਵਿੱਚ ਐੱਮਐੱਸਸੀ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 33 ਸਾਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਹਾਉਕੇ ਦੀ ਜੂਨ* (1991)
**ਇਹ ਘਰ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ*
**ਧੁੱਪ ਦੀ ਤਲਾਸ਼*
**ਜ਼ਿੰਦਗੀ* (ਲੰਬੀ ਨਜ਼ਮ)
**ਰੂਹ-ਰੇਜਾ*

### ਵਾਰਤਕ
**ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਜੂਹ-ਕੈਨੇਡਾ* (ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ 1993)
**ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਦਰਿਆ* (2001) 
**ਅਸੀਸ ਤੇ ਆਸਥਾ* (ਨਿਬੰਧ ਪੁਸਤਕ)
**ਘਰ ਅਰਦਾਸ ਕਰੇ* 
**ਪਰਵਾਸੀ ਪੈੜਾਂ*
**ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਸਤਕ*
**ਲੋਏ ਲੋਏ*
**ਧੁੱਪ ਦੀਆਂ ਕਣੀਆਂ*

### ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਸਾਰ*
**ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਂਧੀ*
**ਗਾਡ ਪਾਰਟੀਕਲ*
**ਹਵਾ ਹੱਥ ਜੋੜਦੀ ਹੈ*
**ਵਿਗਿਆਨ ਚੇਤਨਾ* 
**ਕਾਇਆ ਦੀ ਕੈਨਵਸ*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਭੰਬੋਈ

**ਭੰਬੋਈ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੇ  ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ 
* ਚੱਕ ਤਾਰਾ
* ਤਾਰਾ
* ਕਲੇਰ
* ਘਸ  
* ਧੀਆ  
* ਚੌਧਰੀਵਾਲਾ
* ਸਦਾਰੰਗ  
* ਬੱਦੋਵਾਲ
* ਬੁਝਿਆਂਵਾਲੀ  
* ਮਾਛੀਕੇ
* ਰੰਗੜ ਨੰਗਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਿੰਗਲਕ

**ਪਿੰਗਲਕ** ਪੰਚਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਸਲ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। *ਪੰਚਤੰਤਰ*, ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ (ਦੇਖੋ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ, ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ )। ਹਰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਇੱਕ "ਸ਼ਖਸੀਅਤ" ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਸਿਖਿਆ ਨਾਲ਼   ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ.

ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ "ਮਿੱਤਰਭੇਦ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ। ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਹੋ ਗਈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਪਿੰਗਲਕ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਹੈ।  ਸੰਜੀਵਕ ਇੱਕ ਬਲਦ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਕੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਕ ਵਾਰ ਜੰਗਲ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪਿੰਗਲਕ ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਇਆ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੰਜੀਵਕ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਦੋ ਚਲਾਕ ਗਿੱਦੜ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਰਕਟ ਅਤੇ ਦਮਨਕ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਦਮਨਕ ਸੰਜੀਵਕ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਗਲਕ ਅਤੇ ਸੰਜੀਵਕ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਸਤੀ ਕਰਾਉਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਗਿੱਦੜ ਫਿਰ ਪਿੰਗਲਕ ਅਤੇ ਸੰਜੀਵਕ ਵਿਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ। ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਲਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਬਲਦ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਤਰ * *ਮਿੱਤਰ-ਭੇਦ* : ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ (ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਲਦ) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। 

ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਭਾਰਤੀ ਰੂਪ *ਮਿੱਤਰ-ਭੇਦ* ਹੈ, ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ। ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸ਼ੇਰ ਪਿੰਗਲਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਸੰਜੀਵਕ ਵਿਚਕਾਰ  ਦੋਸਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਰਾਟਕ ('ਭਿਆਨਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਅੜਿੰਗਣਾ') ਅਤੇ ਦਮਨਕ ('ਜੇਤੂ') ਦੋ ਗਿੱਦੜ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨੌਕਰ ਹਨ। ਕਰਟਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਦਮਨਕ ਨੇ ਈਰਖਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਲਦ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਸਤੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਤੀਹ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੋ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਰਚਨਾ  ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ 45% ਬਣਦੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪੰਚਤੰਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੱਸਾਗੋਈ
ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੀਰਤ

**ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੀਰਤ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।  

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾਵਾਂ
#### ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਕਿੱਕਰ ਕੰਡੇ*
**ਖਲਾਅ ‘ਚ ਟੰਗੇ ਹਰਫ*
**ਛੱਲਾਂ*
 
#### ਗਜ਼ਲ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ
**ਅਰੂਪੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਅਕਸ*
**ਸੇਜ, ਸੂਲੀ ਤੇ ਸਲੀਬ*
**ਸੂਰਤ ਸੀਰਤ ਤੇ ਸਰਾਬ*  
**ਕਿਰਚਾਂ* 
 
### ਹੋਰ
**ਭਰਮ ਭੁਲੱਈਆਂ* (ਨਾਵਲ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਰਿੰਕੂ ਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)

**ਰਿੰਕੂ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਲਈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਸਿਖਰਲੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਆਫ ਸਪਿਨਰ ਹੈ। ਉਹ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਾਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼, ਨੂੰ ਮੈਚ ਦੇ ਆਖਰੀ ਓਵਰ ਦੀਆਂ ਆਖਰੀ 5 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ 5 ਛੱਕੇ ਲਗਾ ਕੇ ਗੁਜਰਾਤ ਟਾਇਟਨਸ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਰਿੰਕੂ ਸਿੰਘ, 5 ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਸਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਾਨਚੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ 2 ਕਮਰੇ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। 

## ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਿੰਕੂ ਨੇ ਅੰਡਰ-16, ਅੰਡਰ-19 ਅਤੇ ਅੰਡਰ-23 ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਡਰ-19 ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ੋਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2014 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 83 ਦੇ ਨਾਲ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸਕੋਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ 5 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ 2016-17 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ 2018-19 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਗਰੁੱਪ-ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਨੌਂ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 803 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 953 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਕਮਲ ਸੇਖੋਂ

thumb|ਕਮਲ ਸੇਖੋਂ
thumb|ਕਮਲ ਸੇਖੋਂ
thumb|ਕਮਲ ਸੇਖੋਂ
thumb|ਕਮਲ ਸੇਖੋਂ
**ਕਮਲ ਸੇਖੋਂ** ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ, ਕਵਿੱਤਰੀ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ।

## ਲਿਖਤਾਂ
**ਕੁਝ ਪਲ ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਕਰ ਦੇ* (ਗੀਤ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਚੰਦ ਬੁਰਕੇ

**ਚੰਦ ਬੁਰਕੇ** (2 ਫਰਵਰੀ 1932 – 28 ਦਸੰਬਰ 2008) ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਿਰਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਾਨੀ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਚੰਦ ਬੁਰਕੇ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਕਹਾਂ ਗਏ' (1946) ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਚੰਦ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਅਤੇ " ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਡਾਂਸਿੰਗ ਲਿਲੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ (ਉਦੋਂ ਬੰਬਈ) ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਿਆ।

ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬ੍ਰੇਕ ਅਨੁਭਵੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫ਼ਿਲਮ, *ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ (1954)* ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬੇਬੀ ਨਾਜ਼ ਅਤੇ ਰਤਨ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਤਸੀਹੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਸੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਬੁਰਕੇ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ (ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਸੈਮੂਅਲ ਮਾਰਟਿਨ ਬਰਕ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਬਣ ਗਿਆ। 1954 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮ ਲੇਖਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪਤੀ ਨਿਰੰਜਨ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭਵਨਾਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਟੋਨੀਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਗਜੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ-ਸਟਾਰ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ

thumb|300x300px| ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ
**ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਟੂਰਿਜਜ਼ਮ ਦੇ  ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਹੋਨੇਮਾਰਡੂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਹੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਨੇਮਾਰਡੂ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਗੋਲਡਨ ਲੇਕ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਨੇਮਾਰਡੂ ਸ਼ਰਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਗਰਾ ਤਾਲੁਕ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ &nbsp;ਜੋਗ ਫਾਲਸ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸਾਗਰਾ ਤੋਂ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ , ਤਾਲਾਗੁੱਪਾ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ 392 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ ।  
thumb| ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ
thumb| ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ ਵਿਖੇ ਟਾਪੂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb| ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb| ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ ਵਿਖੇ ਬੋਟਿੰਗ
ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਇਆਕਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਪਰ  ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ  ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਤੈਰਾਕੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿੰਡ ਰਾਫਟਿੰਗ ਲਈ ਹੁਣ ਕੋਈ ਉਪਕਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

* ਜੋਗ ਫਾਲਸ ਸ਼ਰਾਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ ਬੰਦੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ । ਪਾਣੀ ਵੱਡੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ 289 ਫੁੱਟ ਹੈ , ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ. ਇਹ ਸਾਗਰਾ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
* Dabbe Falls, Sagara  ਹੈ ਜੋਗ ਫਾਲਸ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਡੱਬੇ ਸਾਗਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਝਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਝਰਨਾ ਹੋਸਾਗੱਡੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
* ਕਾਯਕਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕਾਯਾਕਿੰਗ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਨਾਲ ਹੈ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
### ਰੋਡ 
* ਬੰਗਲੌਰ - ਸ਼ਿਮੋਗਾ - ਸਾਗਰ - ਤਲਗੁੱਪਾ -ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ
* ਬੇਲਾਰੀ - ਹੋਸਪੇਟ - ਹਰੀਹਰ - ਸ਼ਿਮੋਗਾ - ਸਾਗਰ - ਤਾਲਗੁੱਪਾ - ਹੋਨੇਮਰਾਡੂ

### ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 
* ਨੇੜਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ: ਸ਼ਿਮੋਗਾ - ਤਲਗੁੱਪਾ - ਸਾਗਰ
* ਰੇਲਗੱਡੀ ਰੂਟ 1: ਮੈਸੂਰ - ਬੰਗਲੌਰ - ਸ਼ਿਮੋਗਾ - ਸਾਗਰ - ਤਾਲਗੁੱਪਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਡੈਮ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਅਦਿਤੀ ਸਿੰਘ ਭਦੌਰੀਆ

**ਅਦਿਤੀ ਸਿੰਘ ਭਦੌਰੀਆ** ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। 

## ਲਿਖਤਾਂ
**ਖਾਮੋਸ਼ੀਓਂ ਕੀ ਗੂੰਜ*
ਅਲਮੱਟੀ ਡੈਮ

**ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਡੈਮ ਨੂੰ** **ਅਲਮੱਟੀ ਡੈਮ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ   ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਹਾਇਡਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ ਜੋ ਜੁਲਾਈ 2005 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਡੈਮ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਾਲਾਨਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਆਉਟਪੁੱਟ 560 MU (ਜਾਂ GWh) ਹੈ। ਡੈਮ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। 
thumb| ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਡੈਮ, ਅਲਮਤੀ

## ਉਚਾਈ 
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮੱਟੀ ਡੈਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਝੀਲ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 160 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਚਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵੱਲੋਂ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਡੈਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 200 ਟੀਐਮਸੀ ਕੁੱਲ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ 524 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਡੈਮ ਵਿੱਚ 26 ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ  ਰੇਡੀਅਲ ਸਪਿਲਵੇਅ ਗੇਟ ਵੀ  ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਆਈਹੋਲ
* ਬਦਾਮੀ
* ਬਨਸ਼ੰਕਰੀ
* ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਲ ਵਿਵਾਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ
* ਕੁਡਾਲਸੰਗਮਾ
* ਮਹਾਕੁਟਾ
* ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ
* ਪੱਤਦਕਲ
* ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਟੂਰਿਜ਼ਮ 
* ਅਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
* ਵਿਜੇਪੁਰ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੈਮਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Almatti Dam Power House at Karnataka Power Corp
* Alamatti Dam 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਡੈਮ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ

ਗ੍ਰੇਟਰ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਟੈਂਕ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ  ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ ਜੋ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਮਰਾਜੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ  ਬਾਰਿਸ਼  ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਟੈਂਕ ਸਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ, ਨਹਾਉਣ ਅਤੇ ਧੋਣ ਵਰਗੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਹਨਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਡੈਮ ਵਾਲੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਇੱਕ ਵਧ ਰਹੀ ਬੰਦੋਬਸਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੰਗਲੌਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬਸਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ, ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਪਯੋਗ ਬਦਲ ਗਏ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਦਲਵੇਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੋਰਵੈੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਪਾਈਪ ਰਾਹੀਂ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੂਰੋਂ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀ। ਬੰਗਲੋਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਹੁਣ ਲੁਫ਼ਤ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ। ਬੰਗਲੋਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਐਸਐਨ ਲੱਨੋਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਚਲ ਰਹੇ ਨੇ। 
[alt=Old sketch. The lake is visible. Some huts. A few people. Buildings in the distance.|thumb|200x200px| [ਉਲਸੂਰ ਝੀਲ|ਉਲਸੂਰ ਟੈਂਕ, 1834]]
alt=Birds at a lake|thumb| ਹੋਸਾਕੋਟ ਝੀਲ
alt=A lake with an island. A fisherman in a coracle visible.|thumb| ਉਲਸੂਰ ਝੀਲ, ਕੋਰੇਕਲ ਅਤੇ ਗਿਲਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨਾ

## ਹਵਾਲੇ 
; ਨੋਟਸ

; ਹਵਾਲੇ

; ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

* 
* 
* 
* 
* 
* . Accessed via Environment Support Group 
** 
** 
* 
* 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਬੇਂਗਲੁਰੂ ਸ਼ਹਿਰੀ/ਪੇਂਡੂ ਲਈ ਭੂ-ਸਥਾਨਕ ਡੇਟਾ 
* BBMP ਦੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਰਾਹੀਂ BBMP ਕਸਟਡੀ ਵਿੱਚ 167 ਝੀਲਾਂ 
* ਰਾਜਕਾਲੁਵੇ ਇਨਕਰੋਚਮੈਂਟ ਫਾਈਂਡਰ 
* ਕਰਨਾਟਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਿਕਾਰਡ ( ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਨਕਸ਼ੇ  ) ( ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਨਕਸ਼ੇ  )
* ਇੱਕ ਵਾਰ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਸੀ 
* topographic-map.com

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲੌਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਮਲੇਸ਼ ਭਾਰਤੀਆ

**ਕਮਲੇਸ਼ ਭਾਰਤੀਆ** ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਮਹਕ ਸੇ ਊਪਰ*
**ਮਸਤ ਰਾਮ ਜਿੰਦਾਬਾਦ*
**ਮਾਂ ਔਰ ਮਿੱਟੀ*
**ਇਸ ਬਾਰ*
**ਏਕ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ ਕੀ ਡਾਇਰੀ*
**ਜਾਦੂਗਰਨੀ*
**ਸ਼ੋ ਵਿੰਡੋ ਕੀ ਗੁੜੀਆ*
**ਐਸੇ ਥੇ ਤੁਮ*
**ਇਤਨੀ ਸੀ ਬਾਤ*
**ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕੌਨ ਖੋਲੇਗਾ*
**ਯਹ ਆਮ ਰਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ*
**ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਨਤਾ*
**ਏਨੀ ਕੁ ਗਲ* (ਇਤਨੀ ਸੀ ਬਾਤ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ)
ਕਨਵ ਸਰੋਵਰ

**ਕਨਵ ਜਲ ਭੰਡਾਰ** ਇੱਕ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ  ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ । ਇਹ ਡੈਮ ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ 69 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ ।  ਇੱਕ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਕਨਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ।

ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਤੀਰਥ ਗਾਵੀ ਦੀ  ਗੁਫਾ ਮੰਦਰ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ  ਮਾਧਵਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। 

## ਕਨਵ ਡੈਮ 
**ਕਨਵ ਡੈਮ** 1946 ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਕਨਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਡੈਮ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ 1920 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ  ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਡੈਮ ਸਰ ਐਮ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰਿਆ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਰਾਮਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Photos and Directions: *A Campers paradise*
* Photo blog

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਡੈਮ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਲੱਕਾਵੱਲੀ

**ਲੱਕਾਵੱਲੀ** ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਚਿੱਕਮਗਲੁਰੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਾਰੀਕੇਰੇ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਸਬਾ / ਹੋਬਲੀ ਹੈ। ਲੱਕਾਵੱਲੀ ਭਦਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਡੈਮ ਹੈ ; ਇਸ ਡੈਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੱਕਾਵੱਲੀ ਤਾਰੀਕੇਰੇ ਤਾਲੁਕ ਦਾ ਮਲਨਾਡ ਹੋਬਲੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਲਨਾਡ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਵੇਮਪੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਸਿਰਫ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ . ਰਾਜ ਹਾਈਵੇਅ ਟੀਐਮ ਰੋਡ (ਤਰੀਕੇਰੇ- ਮੈਂਗਲੋਰ ਰੋਡ) ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਜੈਨ ਮੱਠ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁਖੀ ਭੱਟਾਰਕਾ ਸਵਾਸਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰੁਸ਼ਬਾਸੇਨਾ ਹੈ।  ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ ਹੈ। 
alt=Bhadra Dam view from Front Left|thumb| ਭਦਰਾ ਡੈਮ

## ਆਵਾਜਾਈ 
ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਸਮਾ ਉਰੇ ਆਉਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਲੌਰ  ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 257 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਸੜਕ ਨਾਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤਾਰੀਕੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਮੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ .left|thumb| ਝੋਨਾ ਅਤੇ ਅਰੀਕਾ ਗਿਰੀ ਵਾਲਾ ਖੇਤ
right|thumb| ਭਦਰਾ ਸਰੋਵਰ

## ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ 
* ਖੇਤਰ: 8&nbsp;km 2
* ਆਬਾਦੀ: ਲਗਭਗ 8000.
* ਕਿੱਤਾ: ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜੰਗਲ-ਆਧਾਰਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ।
* ਸਥਾਨਕ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ: ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ ਜੋ ਚੋਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 1000 ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਦਾਲੀ ਰੰਗਨਾਥ ਸਵਾਮੀ, ਅੰਜਨੇਯਾ, ਮਾਰਿਕੰਬਾ।
* ਇੰਟਰਸਿਟੀ ਆਵਾਜਾਈ: ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੱਸਾਂ।
* ਪਿੰਨ ਕੋਡ: 577128

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਡੈਮ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਸਿਰਜਣਾ (ਰਸਾਲਾ)

***ਸਿਰਜਣਾ*** ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤ੍ਰੈਮਾਸਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਥਾਂ ਹੈ। ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਅਗਸਤ 1965 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ (ਮਈ 2023) ਤੱਕ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ 207 ਅੰਕ ਛੱਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਪਰਚੇ ਦੀ ਸੇਧ ਬਾਰੇ ਡਾ: ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਜਣਾ ਸਾਹਵੇਂ ਇਹ ਗੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ “ਸਾਹਿਤ -ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸੁਹਜ ਤੇ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਹਣ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”  
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ

**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ**, ਜਿਸਨੂੰ **ਕੇਆਰਐਸ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਝੀਲ ਅਤੇ ਡੈਮ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ ਦੀ ਬਸਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ । *ਸੁਰਕੀ* ਮੋਰਟਾਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਗਰੈਵਿਟੀ ਡੈਮ ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੈਮਾਵਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੀਰਥ, ਮਾਂਡਿਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਡੈਮ ਅਤੇ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ 

ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਜਾ ਵਡਿਆਰ ਚੌਥੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿੱਤੀ ਮੌਕੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੁੱਕੇ ਦੇ ਵੇਲੇ ਡੈਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ  ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੀ ਡੈਮ ਦਾ ਨਾਮ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ .  ਡੈਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਸਜਾਵਟੀ ਬਾਗ, ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਗਾਰਡਨ ਹੈ। 

## ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ 
thumb|225x225px| ਕੇਆਰਐਸ ਡੈਮ ਅਤੇ ਗਾਰਡਨ
ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭੂਮੀ, ਪੇਂਡੂ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਫੈਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗਨਾਥਿੱਟੂ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਸਲ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਪੈਚ ਦੇ  ਗੁੰਝਲਪਣੇ ਨੂੰ ਬਯਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 220 ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਕਿਸਮਾਂ  ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੈਮਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਰਨਾਟਕ ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿਖੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਰਾਜਸਾਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
* ਮੈਸੂਰ ਕੁਦਰਤ | ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਕੇ.ਆਰ.ਐਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਡੈਮ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਗੁਰਮੇਲ ਬੀਰੋਕੇ

**ਗੁਰਮੇਲ ਬੀਰੋਕੇ** ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।  

## ਲਿਖਤਾਂ
*''ਅੱਗ 'ਚ ਸੜਦੇ ਫੁੱਲ*
**ਬਾਤਾਂ ਸੜਕ ਦੀਆਂ'' 
* ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਡਾਲਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਭੀਮ ਸਿੰਘ (ਐਥਲੀਟ)

**ਭੀਮ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1945 ਧਨਾਨਾ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਹਾਈ ਜੰਪਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1968 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ "ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਖੇਡ ਇਨਾਮ" ਭੀਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਨਾਮ ਵਿੱਚ  5 ਲੱਖ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭਿਵਾਨੀ ਦਾ ਭੀਮ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵੀ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਬਾਸਰਕੇ

**ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਬਾਸਰਕੇ**  ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 15 ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। 

ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਗਿਆਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਬਾਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
## ਪੁਸਤਕਾਂ
### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਬੇਨਾਮ ਰਿਸ਼ਤੇ*
**ਗੁਆਚੇ ਪਲਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ*
**ਮੁੱਠੀ ਚੋਂ ਕਿਰਦੀ ਰੇਤ* 

### ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਕੁਕੜੂੰ ਘੜੂੰ* 
**ਫੁੱਲ ਪੱਤੀਆਂ*

### ਹੋਰ
**ਭਲੇ ਅਮਰਦਾਸ ਗੁਣ ਤੇਰੇ* (ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਟਕ)
**ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਬਾਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ*
**ਸੈਣ ਰੂਪ ਹਰਿ ਜਾਇ ਕੈ*  (ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ ਸੈਣ ਭਗਤ)
**ਸ੍ਰੀ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ* (ਸਰਵੇ ਪੁਸਤਕ)
**ਅਟਾਰੀ*
**ਰਾਮਦਾਸ*
**ਨੂਰਦੀ* 
*''ਚੇਤਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੇਰ 'ਚੋਂ*
**ਸਰਾਏ ਅਮਾਨਤ ਖਾਂ''

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ

**ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ।   

## ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਬੜਾ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਕਹਾਣੀਆਂ* (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਲਾਜ ਨੀਲਮ ਸੈਣੀ

**ਲਾਜ ਨੀਲਮ ਸੈਣੀ** ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। 

ਲਾਜ ਨੀਲਮ ਸੈਣੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਮੂਨਕ ਕਲਾਂ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਵਿਚ ਅਗਸਤ 1966 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਤੇ ਮਾਤਾ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਐੱਮਏ ਅਤੇ ਐੱਮਐੱਡ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। 1997 ਤੋਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕਾਂ
### ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਅਰਜ਼ੋਈ* 
**ਕਾਨੀ ਦੇ ਘੁੰਗਰੂ*
**ਹਰਫ਼ਾਂ ਦੀ ਡੋਰ*
**ਅਕਸ* 
**ਇਨਸਾਨੀ ਰੇਲ*(ਬਾਲ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
**ਵਨ ਲਿਟਲ ਚਾਈਲਡ* (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਾਲ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

### ਹੋਰ
**ਉਧਾਰ ਲਏ ਪਰਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ* (ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਿਤ)
**ਸਾਡੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਗੀਤ* (ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪੁਸਤਕ)
**ਤੀਆਂ ਤੀਜ ਦੀਆਂ* (ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪੁਸਤਕ)
**ਧਰਤ ਪਰਾਈ ਆਪਣੇ ਲੋਕ* (ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ) 
**ਲਟ ਲਟ ਬਲਦਾ ਦੀਵਾ* (ਮੌਲਿਕ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਮੇਲ ਹੁਸੈਨ

**ਮੇਹਰੀਯਾਰ** " **ਮੇਲ** " **ਹੁਸੈਨ** (ਜਨਮ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1963) ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਵਰਸੇਸਟਰਸ਼ਾਇਰ ਕਾਊਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਲਈ ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ 16 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਐਸੈਕਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਲਈ ਇੱਕ ਲਿਸਟ ਏ ਮੈਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ।

ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ੇ  ਓਵਰ-50 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।   ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਨਾਸਰ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਏਸੇਕਸ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜਵਾਦ ਹੁਸੈਨ ਨੇ 1964/65 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਰਾ, ਅੱਬਾਸ ਹੁਸੈਨ, ਐਸੈਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜੇ XI ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰੀਸ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ MCCU ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸੈਨ ਪਰਿਵਾਰ
ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਹੁਸੈਨ

**ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਸੁਰਟੀਜ਼** (ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1972; ਜਨਮ ਵੇਲ਼ੇ  ਹੁਸੈਨ) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਭਾਰਤੀ ਰਿਟਾਇਰਡ ਬੈਲੇਰੀਨਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਇਲ ਬੈਲੇ, ਕੋਵੈਂਟ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਲੋਿਸਟ ਸੀ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਸੁਰਟੀਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੁਰਟੀਜ਼ ਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਲੋ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਲੀਪਿੰਗ ਬਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਲਿਲਾਕ ਫੇਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ '1994 ਦੀਆਂ ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਲੀਪਿੰਗ ਬਿਊਟੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿੱਖ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਦਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰੈਡਰਿਕ ਐਸ਼ਟਨ ਦੀਆਂ ਇਲੂਮੀਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ। 

2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕ੍ਰੇਗ ਸੁਰਟੀਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ  ਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸੈਨ ਪਰਿਵਾਰ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ

**ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ** (ਜਨਮ 1939) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 1939 ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਤੇ ਮਾਤਾ ਧੰਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਮਾਨ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਗਹਿਲ ਹੈ।
ਉਸਨੇ 1947 ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਡੇਰੇ ਦੀ ਮਹੰਤਣੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬੇਬੇ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਤੇ ਲਿਖਣੀ ਸਿੱਖੀ। ਆਨਰਜ਼ ਇਨ ਪੰਜਾਬੀ, ਬੀਏ, ਬੀਟੀ ਅਤੇ ਐੱਮਏ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ।

ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਆ ਕੇ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਥੇ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਫਰਿਜਨੋ’ ਵਿਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਖਰ ਖਰਾ’ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਥੇ ਮਿਲੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪਰੇਰਿਆ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਅਮਰੀਕਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ* (ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ 2017 ਤਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ 408 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਿਰਾਲਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੁਲ 45 ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ।)
**ਬੋਸਕੀ ਦਾ ਪਜਾਮਾ*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਵਾਦ ਹੁਸੈਨ

**ਰਜ਼ਾ ਜਵਾਦ ਹੁਸੈਨ** (20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1939 - 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2008), ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਜੋਅ ਹੁਸੈਨ** ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1964–65 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 17 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਤਿੰਨ ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਓਵਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਕੈਚ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਹ ਲੋਯੋਲਾ ਕਾਲਜ ਚੇਨਈ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।

ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਇਲਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਕੂਲ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੋਚ ਹੈਰੋਲਡ ਫਰਾਗਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਗ੍ਰਾਹਮ ਗੂਚ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਜੌਹਨ ਲੀਵਰ ਵਰਗੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ। 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਨੂੰ ਨਮੂਨੀਆ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਕਾਰਨ 69 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਟੈਸਟ ਕਪਤਾਨ ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ, ਸਾਬਕਾ ਵਰਸੇਸਟਰਸ਼ਾਇਰ ਖਿਡਾਰੀ ਮੇਲ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਬੈਲੇਰੀਨਾ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸੈਨ ਪਰਿਵਾਰ