ਸ਼ੇਖਰ ਗੁਰੇਰਾ

**ਸ਼ੇਖਰ ਗੁਰੇਰਾ** (ਪੂਰਾ ਨਾਮ: ਡਾ. ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਗੁਰੇਰਾ) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਹੈ। ਸ਼ੇਖਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕਾਰਟੂਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਅਖਬਾਰਾਂ: ਦ ਪਿਓਨੀਰ, ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ, ਹਿੰਦਸਮਾਚਾਰ ਅਤੇ ਜਗਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੋਜਾਨਾ ਛਪਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੇਖਰ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਟੂਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
## ਜੀਵਨੀ 
ਸ਼ੇਖਰ ਗੁਰੇਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮੋਗਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਚ 30 ਅਗਸਤ, 1965 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1986 ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨੀ ਮਲ ਮੋਦੀ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅਪਲਾਈਡ ਆਰਟ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ  ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਟੂਨ 1973 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਅਖਬਾਰ "ਵੀਰ ਪ੍ਰਤਾਪ" ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਾਰਟੂਨ ਅਤੇ ਸਕੈੱਚ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸ਼ੌਕ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 1984 ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਪਟਿਆਲੇ ਸਾਇੰਸ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਲੈਂਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* 1989: ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਤ
* 1990: ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਬੇਸਟ ਕਾਰਟੂਨ ਐਵਾਰਡ
* 1992: ਪਹਿਲੇ ਬਾਬੂ ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਦਰਸਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ, ਦੁਆਰਾ ਬੇਸਟ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਅਵਾਰਡ
* 1996: 20ਵੇਂ ਮਾਤਰਸ਼ਰੀ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬੇਸਟ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਐਵਾਰਡ
* 1997: ਜਾਪਾਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਟੋਕੀਓ, ਜਪਾਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਤ ਤੀਜੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਾਰਟੂਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ।
* 2002: ਸਤਮਾ, ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕਾਮੇਡੀ ਫੋਟੋ ਮੁਕਾਬਲੈ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
* 2011: ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਮਹਾਮਨ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ७ਵੀਂ ਸਾਲਾਨਾ ਅਵਾਰਡ (ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ) ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ.
* 2019 - ਹਰਿਆਣਾ ਗਰੀਮਾ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2019 ਦੌਰਾਨ "ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਆਈਕਨ" ਦੇ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆਂ ਗਿਆ
* 2025: ਸੰਪਾਦਕੀ ਕਾਰਟੂਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਜ਼ਰਬੇ ਲਈ ਕੇਯੂ, ਫਰਾਂਸ ਦੁਆਰਾ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 
### ਸਾਫ਼ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ 
* 2018: ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਗੁੜਗਾਓਂ (MCG) ਨੇ ਸ਼ੇਖਰ ਗੁਰੇਰਾ ਨੂੰ ਗੁੜਗਾਓਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਮਾਨਯੋਗ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ 2018 ਲਾਇ ਕਾਰਟੂਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ.

## ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ
* 1999: **ਕਾਰਗਿਲ ਕਾਰਟੂਨ** (ਕਾਰਟੂਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਕਾਰਟੂਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆ ਦੀ ਲੜੀ) ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਿਕ ਏਕਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਤੂਨਿਸਟਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸੀਮਾ ਤੇ ਜਾਨ ਵਾਲਿਆਂ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਕੇਰਿਕੈਚਰ ਬਣਾ ਭੇਂਟ ਕੀਤੇ. ਫਿਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਕਾਰਗਿਲ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੈਪੁਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਇੰਦੌਰ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ।
* 2001: ਡੇਢ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਰਨਲਸ ਵਿੱਚ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਕਾਲਮ (**Future Lens / ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਸਵੀਰ**) ਜੋ ਸਿਰਫ ਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ. ਇਸ ਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖੇਡਾਂ, ਫਿਲਮ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਬਾਰੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੋਂ 30 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖੇਗੀ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਹ ਪੇਂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਪੇਟਿੰਗਜ਼ ਸਹੀ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
* 2005 ਅਤੇ 2016: ਕੌਮੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਕੌਂਸਲ (NPC) ਦੇ **ਕੈਲੰਡਰ**' ਲਈ ਕਾਰਟੂਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ
* 2017: **ਸਿੰਗਲ ਕਾਰਟੂਨ ਐਗਜ਼ੀਬਿਸ਼ਨ**', ਜਿਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਇੰਡਿਯਨ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਓਫ ਕਾਰਤੂਨਿਸਟਸ (Indian Institute of Cartoonists) ਦ੍ਵਾਰਾ ਜਨਵਰੀ 7 ਤੋਂ 28 ਜਨਵਰੀ 2017 ਤਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਟੂਨ ਗੈਲਰੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ.
* 2018: ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਯੂਨੀਅਨ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ (UNCRD) ਦੇ ਤਿਹਾਈ ਅਧੀਨ 8ਵੀਂ 3R (Reduce, Recycle, Reuse) ਫੋਰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਬੁੱਕ **ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ: ਇੰਡੀਅਨ ਹੈਰੀਟੇਜ** ਡਰਾਇੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੈਮਾਨੇ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ! (ਅਪ੍ਰੈਲ 9-12, 2018)
## ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ
* 1997: *** ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ (ਜਪਾਨ) ਤੋਂ***, ਜਪਾਨ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ, ਜਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦਸਮਾਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 10 ਐਪੀਸੋਡਸ ਦੀ ਸਪਤਾਹਕ ਲੜੀ।
* 1999: ***ਕਾਰਗਿਲ ਕਾਰਟੂਨ***, ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਾਰਟੂਨ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ।
* 2000: ***Laugh as you Travel***:ਕਾਕ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖਰ ਗੁਰੇਰਾ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਦੇ 150 ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਕਾਰਟੂਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਕਲਨ।

## ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊਜ਼
* 1982: 11ਵੀਂ ਸਟੈਂਡਰਡ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣੇ ਹੋਏ, (ਉਮਰ: 17), ਜਦੋਂ 8 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਲਰਾਮ ਜਾਖੜ (ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ), ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਉਤਸਵ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, 11ਵੀਂ ਸਟੈਂਡਰਡ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣੇ ਹੋਏ ਓਨ-ਦ-ਸਪਾਟ ਸਕੇਟਚ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਂਟ ਕਾਰਨ ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਜਾਖੜ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ "ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸ਼ੋਭਾ ਸਿੰਘ" ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਿੱਤਾ।
* 1994: ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸੰਡੇ ਮੇਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਵਿਚ, ਡਾ. ਰੋਹਨੀਤ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਕਾਰਟੂਨ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਟੂਨ ਸਟਾਈਲ ਆਦਿ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
* 1997: ਦ ਹਿੰਦੂ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਵਿੱਚ, ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਬਹਿਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ "ਹਿਸ ਉਣ ਮੈਨ" ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
*1998: ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਦੇ "ਕਾਰਟੂਨ ਨੈਟਵਰਕ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਏਪੀਸਡ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਟੂਨ ਕਲਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਫੋਕਸ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ: ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਤਿੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ