open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਾਮਦਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ

**ਕਾਮਦਾ ਏਕਾਦਸੀ**  ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਵਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ ਚੈਤਰ (ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ) ਵਿੱਚ ਮੋਮ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦੇ 11ਵੇਂ ਚੰਦਰ ਦਿਨ ( ਏਕਾਦਸ਼ੀ ) ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ  ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਹੈ , ਹਿੰਦੂ ਚੰਦਰ ਨਵਾਂ ਸਾਲ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਨਾਮ  ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਮੌਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਕਾਮਦਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਦੰਤਕਥਾ *ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ* ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾ ਦਿਲੀਪਾ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਗੰਧਰਵ ਜੋੜਾ, ਲਲਿਤ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਲਲਿਤਾ, ਰਤਨਾਪੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਪੁੰਡਰਿਕਾ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਲਲਿਤ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਲਿਤਾ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਂਸਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਲਲਿਤ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਗੀਤ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਬੀਟਸ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਤਾਲਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਗਾ, ਕਾਰਕੋਟਕ, ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਭੇਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ, ਮੂਰਖਤਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਲਿਤ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ, ਰਾਜੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਪੁੰਡਰਿਕ ਨੇ ਲਲਿਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਨਰਭਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਚੌਹਠ ਮੀਲ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਬਾਹਾਂ ਅੱਠ ਮੀਲ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਲਲਿਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਾਖਸ਼ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਵਿੰਧਿਆਚਲ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਲਲਿਤਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਾਮਦਾ ਇਕਾਦਸੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ (ਵਚਨ) ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵਰਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਾਰਮਿਕ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਲਲਿਤ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਗੰਧਰਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ੀ ਉੱਡਦੇ ਰੱਥ 'ਤੇ ਸਵਰਗ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਅਮਲ 
ਕਾਮਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਨੇੜਲੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਣ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਘਿਨਾਉਣੇ ਪਾਪ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ) ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਸੁਪਨਾ ਜ਼ੈਦੀ

**ਸੁਪਨਾ ਸਈਦ ਜ਼ੈਦੀ** (**ਸਪਨਾ ਸਈਦ ਜ਼ੈਦੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਨਮੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਵਕੀਲ, ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਐਂਡ ਟੋਲਰੈਂਸ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਸਟ ਵਾਚ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਟੁਡੇ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੁਡੇ ਉਹ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।

1999 ਵਿੱਚ, ਜ਼ੈਦੀ ਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਈ 2003 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਜੇ.ਡੀ.

ਜ਼ੈਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਤਸ਼ਬੀਹ ਸੱਯਦ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਕੀਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਬੀਆ ਅਕਰਮ

**ਅਬੀਆ ਅਕਰਮ** (ਜਨਮ ਲਗਭਗ 1985) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਪੰਗਤਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਂਗ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੋਰਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਅਪੰਗਤਾ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2021 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

## ਜੀਵਨ 
ਅਬੀਆ ਅਕਰਮ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਰਿਕਟਸ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਇਆ। 1997 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੋਰਮ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਿਟੀਜ਼, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹੈਂਡੀਕੈਪ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਏਜਿੰਗ ਐਂਡ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਗੱਠਜੋੜ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਅਪੰਗਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2010 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਕਰਮ ਨੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਏਜਿੰਗ ਅਤੇ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਅਕਰਮ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਅਪੰਗਤਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੋਰਮ ਦੀ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟੇਲੈਂਟ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (STEP) ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਪੈਸੀਫਿਕ ਵਿਮੈਨ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਯੂਨਾਈਟਿਡ (APWWDU) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਯੂਨੀਸੇਫ ਗਲੋਬਲ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ, ਦੀ ਚੇਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਸਏਬਲਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਯੰਗ ਡਿਸਏਬਲਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਪਾਹਜਤਾ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਵੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਵਾਰਵਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੇਵੇਨਿੰਗ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਅਪਾਹਜ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2021 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੁਗਨੂੰ ਮੋਹਸਿਨ

**ਸਈਦਾ ਮੈਮਨਤ ਮੋਹਸਿਨ** (ਜਨਮ 1959), ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਜੁਗਨੂੰ ਮੋਹਸਿਨ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ 31 ਮਾਰਚ 2022 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ ਪੀਐਮਐਲ (ਐਨ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 14 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ *ਦ ਫਰਾਈਡੇ ਟਾਈਮਜ਼* ਅਤੇ *ਗੁੱਡ ਟਾਈਮਜ਼* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਟਾਕਸ਼ੋ *ਜੁਗਨੂੰ* ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਮੋਹਸਿਨ ਨੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1983 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਜਮ ਸੇਠੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਪਤੀ, *ਫਰਾਈਡੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ* ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਨਜਮ ਸੇਠੀ ਨੂੰ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੋਹਸਿਨ ਨੇ ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੇਠੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਫਰੀਡਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਓਕਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੀਪੀ 184 ਹਲਕੇ ਤੋਂ 2018 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 62,506 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤੀਆਂ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਈਦਾ ਮੈਮਨਤ ਮੋਹਸਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੋਰੇਟਨ ਹਾਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਏ-ਲੈਵਲ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਜ਼ ਇਨ, ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
1983 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਖੱਤਰੀ ਵਪਾਰੀ ਨਜਮ ਸੇਠੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੰਜ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਮੀਰਾ ਸੇਠੀ ਅਤੇ ਅਲੀ ਸੇਠੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਕੀਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਨੁਜ਼ਹਤ ਪਠਾਨ

**ਨੁਜ਼ਤ ਪਠਾਨ** (ਸਿੰਧੀ : **نزهت پٺاڻ** ; ਜਨਮ: 12 ਫਰਵਰੀ 1965) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ 2002 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 19 ਫਰਵਰੀ 1965 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਮਾਰਚ 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੀਪੀਪੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (Q) (PML-Q) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਬਾਬ ਗੁਲਾਮ ਰਹੀਮ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਸਿੰਧ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-Q ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ PML-Q ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਲਾਈਕ-ਮਾਈਂਡਡ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਚੈਪਟਰ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਲਮਾ ਮਲਿਕ

**ਸਲਮਾ ਮਲਿਕ** (ਉਰਦੂ : سلمیٰ ملک) ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸਲਮਾ ਮਲਿਕ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਅਤੇ ਫਿਰ FG ਕਾਲਜ F-7/2, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਮ.ਫਿਲ. ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਅਧਿਐਨ (DSS) ਵਿਭਾਗ, ਕਾਇਦੇ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ।

ਉਹ ਯੁੱਧ, ਹਥਿਆਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ, ਮਿਲਟਰੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; ਟਕਰਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, CBM ਅਤੇ ਮਾਈਕਰੋ-ਨਿਰਮਾਣ।

QAU ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਜੂਨ 1996 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 1999 ਤੱਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਟ੍ਰੈਟਜਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੀ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੀਏਐਫ ਏਅਰ ਵਾਰ ਕਾਲਜ, ਕਰਾਚੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਫਾਤਿਮਾ ਜਿਨਾਹ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡ ਐਂਡ ਸਟਾਫ ਕਾਲਜ, ਕਵੇਟਾ ਵਿੱਚ ਗੈਸਟ ਸਪੀਕਰ ਵਜੋਂ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। .

ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸਲਮਾ ਮਲਿਕ ਕੋਲ ਉਸਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਸਮਾਲ ਆਰਮਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਡਿਬੇਟ ਇਨ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ," RCSS ਪਾਲਿਸੀ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਨੰਬਰ 33, ਮਨੋਹਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2005 ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਕੇਂਦਰ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕੋਰਸ, ਹੋਨੋਲੁਲੂ, ਹਵਾਈ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 8ਵੇਂ IISS ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਮੇਲਨ, ਸ਼ਾਂਗਰੀ-ਲਾ ਡਾਇਲਾਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਫਰੀਦਾ ਸ਼ਹੀਦ

right|thumb| AWID ਫੋਰਮ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ
**ਫਰੀਦਾ ਸ਼ਹੀਦ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਗਾਹ ਮਹਿਲਾ ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਵਰਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਪਕ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
ਸ਼ਹੀਦ ਕੋਲ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ, ਕਿਰਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਗਰੀਬ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹਿ ਗਏ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਹਰ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
12 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ, ਸ਼ਹੀਦ ਨੂੰ ਲਿੰਗ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ *ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ UCLG - ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਕਲਚਰ 21 ਨਾਲ* ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਕਿਤਾਬ, *ਟੂ ਸਟੈਪ ਫਾਰਵਰਡ, ਵਨ ਸਟੈਪ ਬੈਕ* ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤੰਜ਼ੀਲਾ ਖਾਨ

**ਤੰਜ਼ੀਲਾ ਖਾਨ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਪੰਗਤਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰੇਰਕ ਬੁਲਾਰੇ, ਅਤੇ ਗਰਲੀ ਥਿੰਗਸ *ਪੀ ਕੇ* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਜੋ ਅਪਾਹਜ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨੇਟਰੀ ਨੈਪਕਿਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਖਾਨ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਮਰਥਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਪੰਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਲੰਕਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਕੰਢੀ ਜਾਤਰਾ

**ਕੰਢੀ ਜਾਤਰਾ** ਜਾਂ **ਖਿਡੌਣਾ ਮੇਲਾ** ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਬਰਹਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਪਲਾਟ 
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਮਹੀਨੇ ਅਸਾਧ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਬਰਹਮਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੇਸ਼ਮ ਨਗਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਿਉਹਾਰ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਖਿਡੌਣਾ ਮੇਲਾ ਖਾਸਾ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ਹਿਰ (ਬਰਹਮਪੁਰ) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਖਿਡੌਣਾ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਿੱਟੀ, ਗੋਬਰ, ਲੱਕੜ, ਕੋਇਰ ਅਤੇ ਪੇਪਰ-ਮਾਚੇ ਤੋਂ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸਥਾਨਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੱਡਾ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਜਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀਬਚਾ ਪਾਂਡਾ (ଶ୍ରୀବଛ ପଣ୍ଡା) ਨੇ ਮਹੂਰੀ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜੇ (ਹੁਣ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹੂਰੀ ਕਲੂਆ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਬਰਹਮਪੁਰ ਦੀ ਖਸਪਾ ਸਟਰੀਟ 'ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਜ਼ੇਹਰਾ ਖਾਨ

**ਜ਼ੇਹਰਾ ਖਾਨ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਮ-ਬੇਸਡ ਵੂਮੈਨ ਵਰਕਰਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (HBWWF) ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਿੰਧ ਮਿਨੀਮਮ ਵੇਜ ਬੋਰਡ, ਸਿੰਧ ਟ੍ਰਿਪਟਾਈਟ ਲੇਬਰ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕਮੇਟੀ, ਸਿੰਧ ਆਕੂਪੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਹੈਲਥ ਕੌਂਸਲ, ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਐਚਬੀਡਬਲਿਊਜ਼ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਤ੍ਰਿਪੱਖੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਜਦੋਂ ਖਾਨ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ HBWWF ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕਾਇਦਾ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਖਰਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਚੂੜੀਆਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਖਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਕਲ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਖਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ।  ਇਹ 30 ਦਸੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਹੋਮ-ਬੇਸਡ ਵੂਮੈਨ ਵਰਕਰਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੇਰ ਪੂਜਾ

**ਕੇਰ ਪੂਜਾ** ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਸਤੂ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇਵਤਾ ਕੇਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਖਰਚੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਬਲੀਦਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਪਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਲਮ ਕਬੀਲੇ ਲਈ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 2.5 ਦਿਨਾਂ ਲਈ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸਮੇਤ, ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਹਿਨਣ, ਅੱਗ ਬਾਲਣ, ਨੱਚਣ ਜਾਂ ਗਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੇਰ ਪੂਜਾ 15 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਹੋਈ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਨਿਗਾਰ ਅਹਿਮਦ

**ਨਿਗਾਰ ਅਹਿਮਦ** (16 ਫਰਵਰੀ 1945 – 24 ਫਰਵਰੀ 2017) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਮ ਅਤੇ ਔਰਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 72 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 1945 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਿਆਜ਼ੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਅਖਤਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਡਰਾਮੇਟਿਕਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਲੇ ਰਵੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਨਿਊ ਹਾਲ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਚਲੀ ਗਈ। ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

## ਨਾਰੀਵਾਦ 
ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ 1981 ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਮ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਅਹਿਮਦ ਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਚੈਪਟਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 16 ਸਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆ ਉਲ ਹੱਕ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਸ਼ੇਹਲਾ ਜ਼ੀਆ ਨਾਲ 1986 ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਸਵਾਤ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਕ ਸਿੱਦੀਕੀ, ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਬਿਲਾਲ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਡਿਗਰੀ. ਕੀਤੀ।

## ਮੌਤ 
ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਰੋਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਖਰਚੀ ਪੂਜਾ

**ਖਰਚੀ ਪੂਜਾ** ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ ਜਾਂ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਅਗਰਤਲਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਰਚੀ ਪੂਜਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ-ਲੰਬੀ ਸ਼ਾਹੀ ਪੂਜਾ ਹੈ ਜੋ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅਗਰਤਲਾ (ਪੁਰਾਣ ਅਗਰਤਲਾ) ਵਿਖੇ ਚੌਦਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਸ਼ਨ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

“ਖਰਚੀ” ਸ਼ਬਦ “ਖਿਆ” ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਧਰਤੀ”। ਖਰਚੀ ਪੂਜਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਅਤੇ ਮਾਂ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਦੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਚੌਦਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ "ਚੰਤਾਈ" ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ " ਸੈਦਰਾ " ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰੋਪਿਆਂ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕਰਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਬਲੀ ਵੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮਠਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਬਲੀ ਦਾ ਮਾਸ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਕੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੇਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

"ਅਮਾ ਪੇਚੀ" ਦੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਖਰਚੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਅਮਾ ਪੇਚੀ" ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾ ਤਾਂ ਹਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਨੂੰ  ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਵਰਜਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ "ਅਮਾ ਪੇਚੀ" ਦੌਰਾਨ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਰਚੀ ਪੂਜਾ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਧੋਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਖਰਚੀ ਪੂਜਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤ ਦਿਨ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਅਗਰਤਲਾ ਵਿਖੇ ਚੌਦਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਚੌਦਾਂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਪ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਦਰਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਦੋਵੇਂ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੱਕਰੀ, ਮੱਝ, ਮਠਿਆਈ ਆਦਿ। . ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੇਲਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਆਖਰੀ ਖਰਚਾ ਪੂਜਾ 10 ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਕਾਵੇਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰਮ

[right|thumb|126x126px| [ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ|ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੁਆਰਾ ਦਰਿਆ ਦਾ ਕੋਰਸ]]
**ਕਾਵੇਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰਮ** ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
thumb| ਥੁਲਾ ਘਾਟ-ਕਾਵੇਰੀ ਮਾਇਲਾਦੁਥੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ

## ਮਾਇਲਾਦੁਥੁਰਾਈ 
ਮੇਇਲਾਦੁਥੁਰਾਈ (ਮਾਇਲ-ਆਦੁਮ-ਥੁਰਾਈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਮੋਰ ਨੱਚਦਾ ਹੈ") ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਨਾਗਾਪੱਟੀਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੇਨਈ ਤੋਂ 281 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (175 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਯੀਲਾਦੁਥੁਰਾਈ ਮਯੂਰਾਨਾਥਸਵਾਮੀ ਮੰਦਿਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ੈਵ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪਰਿਮਾਲਾ ਰੰਗਨਾਥਰ ਮੰਦਿਰ, 108 ਦਿਵਿਆ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

ਮਹਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰਮ 12 ਸਤੰਬਰ - 24 ਸਤੰਬਰ 2017 ਤੱਕ ਮੇਇਲਾਦੁਥੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ 144 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਥੂਲਾ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੇਦ ਪਰਾਯਣਮ, ਹੋਮਮ, ਮਹਾਂ ਯਗਨਾਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਗੀਤ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਨਾਚ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਭਾਸ਼ਣ, ਅੰਨਧਾਨਮ, ਅਤੇ ਪਿਥਰੂ ਥਰਪਨਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੁੱਟ ਰੇਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਟੈਂਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਂਚੀ ਆਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਠ ਮੁਖੀ ਮਾਇਲਦੁਥੁਰਾਈ ਵਿਖੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਹਨ।

## ਹੋਰ ਸਥਾਨ 
ਮੇਇਲਾਦੁਥੁਰਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਲਕਾਵੇਰੀ, ਹੋਗੇਨੱਕਲ, ਭਵਾਨੀ ਕੂਦੁਥੁਰਾਈ, ਮੇਟੂਰ, ਕੋਡੂਮੁਡੀ, ਕੋਕਰਯਾਨਪੇੱਟਈ, ਤਿਰੂਚੇਨਗੋਡ, ਕਰੂਰ, ਪਰਾਮਾਥੀ ਵੇਲੂਰ, ਤਿਰੂਏਂਗੋਇਮਲਾਈ, ਨੇਰੂਰ, ਕੁਲਿਥਲਾਈ, ਥੀਰੁਪਰਾਇਥੁਰਾਈਕੱਟੁਰਾਈ, ਥੀਰੁਪਰਾਥੁਰਾਈਕੱਟੁਰਾਈ, ਥੀਰੁਪਰਾਥੁਰਾਈਕੱਟੁਰਾਈ, ਗ੍ਰਾਂਡੂਪੱਲੀਕਾਟੁਰਾਈ, ਥੀਰੁਪਰਾਥੁਰਾਈ, ਕੂਲੀਥਲਈ, ਤੀਰੁਚੇਨਗੋਡੇ ਵਿਖੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ
* ਗੋਦਾਵਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰਮ
* ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੁਸ਼ਕਰਮ
* ਪੁਸ਼ਕਰਮ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਾਵੇਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਮੁਫਤ ਹੈਲਪਲਾਈਨ
* ਕਾਵੇਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰਮ ਕਿਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ? ਕੋਰਾ, 23 ਜੁਲਾਈ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਬਾਰੀ

**ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਬਾਰੀ** (ਉਰਦੂ : فرزانہ باری, ਜਨਮ 7 ਮਾਰਚ, 1957) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਬਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਸਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਸੇਕਸ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ, "ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ" ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟੋਰਲ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਹ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਨੀਤੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਵਕਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਉਸਨੇ "ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਰਥਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ" 'ਤੇ ਖੋਜ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।

## ਨਾਰੀਵਾਦ/ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ 
ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਬਾਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਰਗਾਂ ਦੀ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਢਿੱਲੇ ਇਸਲਾਮੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

2013 ਵਿੱਚ, ਬਾਰੀ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਗਿਆਰਾਂ ਮਿਲੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਨੰਬਰ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੋਹਿਸਤਾਨ ਡਾਂਸਿੰਗ ਵੀਡੀਓ ਕੇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 2006 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ (ਕਾਸੂ) ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤੇ 300 ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੈਕਸ ਗੁਲਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪਤੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ "ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ" ਕੁੱਟਮਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ "ਪਤਨਸ਼ੀਲ" ਕਿਹਾ।

ਬਾਰੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਨਰ ਕਿਲਿੰਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ। ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਆਨਰ ਕਿਲਿੰਗ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਠਹਿਰਾਇਆ, ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਬਾਰੀ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਜੱਜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਕਤਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਨਰ ਕਿਲਿੰਗ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੇ 2018, 2019 ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ WDF ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਔਰਤ ਮਾਰਚ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਕੌਸਰ ਚਾਂਦਪੁਰੀ

**ਕੌਸਰ ਚਾਂਦਪੁਰੀ** (8 ਅਗਸਤ 1900 – 13 ਜੂਨ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨਾਨੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਜੀਵਨੀ
ਕੌਸਰ ਚਾਂਦਪੁਰੀ  ਅਲੀ ਕੌਸਰ ਦਾ ਤਖੱਲਸ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ 1900 ਨੂੰ ਚਾਂਦਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਿਜਨੌਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਆਸਿਫਾ ਟਿੱਬੀਆ ਕਾਲਜ, ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਿਫਾਖਾਨਾ, ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਅਫਸੁਰ-ਉਲ-ਅਤਿਬਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 13 ਜੂਨ 1990 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਕੌਸਰ ਚਾਂਦਪੁਰੀ ਨੇ ਸਤਾਰਾਂ ਨਾਵਲ, ਚੌਦਾਂ ਲਘੂ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਦੀਆਂ ਛੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990
ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਖੜਗ

**ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਖੜਗ** ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮਲਵਈ ਕਿੱਸਾ-ਕਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

ਖੜਗ ਦਾ ਜਨਮ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਮਰਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਖੱਟਰਾਂ ਵਿਚ 1866 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਕੁਤਬ ਫਿਰੋਸ ਅਤੇ ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਕਵੀਸ਼ਰ ਸੀ।  

## ਲਿਖਤਾਂ
**ਝਗੜਾ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ*
**ਕਿੱਸਾ ਪਰਤਾਪੀ ਸੁਨਿਆਰੀ ਦਾ* 
**ਪਰਤਾਪੀ ਵੱਡੀ* (1918)
**ਕਿੱਸਾ ਕਾਕੋ ਦਾ* (1908)
ਕੋਲਾਰ ਥੀਪੋਥਸਵਾ

**ਥੀਪੋਥਸਵਾ** ਇੱਕ ਫਲੋਟਿੰਗ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਲਾਰਮਨਾ ਕੇਰੇ ਝੀਲ ਓਵਰਫਲੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਲਾਰਮਾਨਾ ਕੇਰੇ ਝੀਲ ਕੋਲਾਰਮਾ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਲਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਥੀਪੋਤਸਵ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੰਗੀ ਬਾਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਢੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਂਹ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜੋ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਹੈ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੇਲਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਲਾਰ ਥੀਪੋਤਸਵ ਕਸਬੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਕੋਲਾਰਮਾ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਭੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਫਲੋਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਲਾਰ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਕੁਰੂਬਾਰਾਪੇਟ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਦੀਵਾ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਫਲੋਟ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਝੀਲ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਝੀਲ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਲੋਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ 'ਚ ਖਿਲਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮੈਸੂਰ
* ਕੋਲਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਜਮੀਲਾ ਗਿਲਾਨੀ

**ਜਮੀਲਾ ਗਿਲਾਨੀ** ( Pashto   ;    ; **ਜਮੀਲਾ ਗਲਾਨੀ**) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਮੂਵਮੈਂਟ (ਐਨਡੀਐਮ) ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ।  ਉਸ ਨੇ 2008 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।  ਉਹ ਪਸ਼ਤੂਨ ਤਹਾਫੁਜ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ (PTM), ਪਸ਼ਤੂਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਅਵਾਮੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ (ਏਐਨਪੀ) ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਗਿਲਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ 1960 ਨੂੰ ਮਰਦਾਨ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੀਆਂ ਫਰੀਦ ਖਾਨ, ਖੁਦਾਈ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੀਆਂ ਸਰਾਏ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਹੋਟਲ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਗਿਲਾਨੀ ਨੂੰ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਅਵਾਮੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ (ਏਐਨਪੀ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  

12 ਨਵੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਏਐਨਪੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਬੁਸ਼ਰਾ ਗੋਹਰ ਅਤੇ ਅਫਰਾਸੀਅਬ ਖੱਟਕ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਕਿੱਕਰਵਾਲੀ

**ਕਿੱਕਰਵਾਲੀ**  ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ  ਰਾਇਸਿੰਘਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜ਼ਮੀਨਾ ਬੇਗਮ

**ਜ਼ਮੀਨਾ ਬੇਗਮ** (11 ਜਨਵਰੀ 1917 – 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1978), ਜਿਸਨੂੰ **ਜ਼ੈਨਬ ਬੇਗਮ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ *ਸਰਦਾਰ* ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਊਦ ਖਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਨਾਤੇ 1973-1978 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਦਿਰ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਮਾਹ ਪਰਵਾਰ ਬੇਗਮ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜ਼ਹੀਰ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਨਵੰਬਰ 1933 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵਾਰਸ ਬਣਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 1934 ਵਿੱਚ ਦਾਊਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

ਜ਼ਮੀਨਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ  ਵਧਾਈ। ਉਸਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਕੇ, ਕੈਰੋ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵੂਮੈਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਡੈਲੀਗੇਟ  ਭੇਜ ਕੇ, ਅਤੇ 1958 ਵਿੱਚ  ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਰੱਖੀਆਂ।  ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਕੋਈ  ਬਖੇੜਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦਾ ਪਰਦਾ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ।  ਇਸਲਾਮਿਕ ਮੌਲਵੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਰੋਸ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸ਼ਰੀਆ  ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਲੱਖਾ ਹਾਕਮ

**ਲੱਖਾ ਹਾਕਮ**, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਏਸਿੰਘਨਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਿੱਪਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੱਪੜ ਹੈ। ਲੱਖਾ ਹਾਕਮ ਨਾਮ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ 250 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਜੱਟ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਲੱਖਾ ਹਾਕਮ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਜ਼ਮੀਨ ਲਗਭਗ 42,000 ਬਿਘੇ ਸੀ। ਉਹੀ ਆਦਮੀ ਇਸ  ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਥਾਣਾ ਇੱਥੇ ਹੈ।  

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 250 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 200 ਪਰਿਵਾਰ ਜੱਟ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੱਟ ਗੋਤ ਭਾਂਭੂ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਂਭੂਆਂ ਦੇ 70 ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ।  

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 2 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਅਤੇ 1 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੌਣਕ ਲਖਾਨੀ

**ਰੌਨਕ ਲਖਾਨੀ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਓਲੰਪਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। 2016 ਤੋਂ, ਉਹ ਇਸਦੇ ਬੋਰਡ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਲਖਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਰਮਲਾ ਨਿਕੇਤਨ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 21 ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।

## ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੰਮ 
ਲਖਾਨੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। ਸਪੈਸ਼ਲ ਓਲੰਪਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (SOP) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਲਖਾਨੀ 31 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਲਖਾਨੀ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ SOP ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪੰਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ SOP ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਸਪੈਸ਼ਲ ਓਲੰਪਿਕ ਹੁਣ ਬੌਧਿਕ ਅਸਮਰਥਤਾ ਵਾਲੇ ਐਥਲੀਟਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 172 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਲਖਾਨੀ 2003 ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 ਵਿੱਚ ਐਸਓਪੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ ਅਗਸਤ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਸਪੈਸ਼ਲ ਓਲੰਪਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 2016 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਹੁਣ ਐਸਓਪੀ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।

ਲਖਾਨੀ ਨੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

SOP 1991 ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਕੋਲ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 16,104 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਥਲੀਟ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ।

ਲਖਾਨੀ ਕਰਾਚੀ ਮਹਿਲਾ ਤੈਰਾਕੀ ਸੰਘ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਗੰਗੂਵਾਲਾ

ਸ਼੍ਰੀ 
**ਗੰਗੂਵਾਲਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ

ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਮਜੀਵਾਲਾ

**ਰਾਮਜੀਵਾਲਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਾਏਸਿੰਘ ਨਗਰ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਾਲਗੜ੍ਹ ਜੱਟਾਂ

**ਲਾਲਗੜ੍ਹ ਜੱਟਾਂ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ  ਇੱਕ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। 8LLG ਦੀ 2011 ਦੀ ਜਨ ਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਲਗੜ੍ਹ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 11,361 ਵਸਨੀਕ ਅਤੇ 2,380 ਘਰ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਭ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਲਾਲਗੜ੍ਹ ਦੀ 2010 ਦੀ ਕੁੱਲ ਵੋਟਾਂ 8500 ਸੀ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,300 ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਲਾਲਗੜ੍ਹ ਜੱਟਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ 1902 ਵਿਚ ਹਰਿਆਣਵੀ ਲੋਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਆ ਵਸੇ। ਜਾਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ "ਲਾਲਗੜ੍ਹ ਜੱਟਾਂ" ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੀਮਤ ਸਾਧਨਾਂ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। 1961 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। 1964 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜਲ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. 1968 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀ ਬੱਸ ਸ਼੍ਰੀਗੰਗਾਨਗਰ ਤੋਂ ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। 1964 ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਆਈ ਅਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਖਾਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। 1976 ਵਿੱਚ, ਡਾਕਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਸਬ ਡਾਕਘਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। 31 ਜਨਵਰੀ 1972 ਨੂੰ, ਬੀਕਾਨੇਰ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1982 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਗੰਗਾਨਗਰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੇਰਪੁਰਾ

**ਸ਼ੇਰਪੁਰਾ**, ਜਿਸਨੂੰ ਪੋਹੜਵਾਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ  ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਨੂਪਸ਼ਹਿਰ

**ਅਨੂਪਸ਼ਹਿਰ** ਭਾਰਤ **ਦੇ** ਰਾਜਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭਾਦਰਾ, ਤਹਿਸੀਲ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਕਾਨੇਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ "ਨੋਪਰਾ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਦਰਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ  24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਤੋਂ  ਲਗਭਗ 134 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।  ਇਹ ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ  ਸਥਿਤ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਨੂਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਹੂਵਾਲਾ

**ਸਾਹੂਵਾਲਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭਾਦਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।  ਸਾਹੂਵਾਲਾ ਦਾ ਪਿਨਕੋਡ 335511 ਹੈ।

## ਸਭਿਆਚਾਰ 
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਦੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲ਼ੇ ਹਨ। ਹੋਲੀ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਰਵਾਇਤੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਜਿਵੇਂ ਧੋਤੀ ਅਤੇ ਕੁੜਤਾ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਨੂਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗਣੇਸ਼ਗੜ੍ਹ

**ਗਣੇਸ਼ਗੜ੍ਹ** ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ  ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਨੰਬਰ 15 (62) 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਤੋਂ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ 450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 4427 ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਆਈਸੀਆਈ (CICI) ਬੈਂਕ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ,  ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਡੂੰਗਰਸਿੰਘਪੁਰਾ ਜੁੜਵੇਂ ਪਿੰਡ ਹਨ ਅਤੇ ਡੂੰਗਰਸਿੰਘਪੁਰਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2011 ਵਿੱਚ 4015 ਸੀ। #ਡੂੰਗਰਸਿੰਘਪੁਰਾ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸ. ਬੀ. ਆਈ. ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। .

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਂਗਾਸਰ

**ਬੰਗਾਸਰ** ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਨੂਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਾਵਤਸਰ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਬੰਗਾਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ 
* ਅਕਬਰ ਖਾਨ - ਨੇਤਰਹੀਣ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ  ਬੈਂਕਰ 1989 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਨੂਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੁੱਢਾ ਪਿੰਡ

**ਬੁੱਢਾ ਪਿੰਡ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੜਕਿਆਂ ਦਾ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਧਮਥਲ

**ਧਮਥਲ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜ਼ਫਰਵਾਲ ਤਹਿਸੀਲ, ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸਮੇਤ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਘਰ ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਟੈਲੀਫੋਨ ਐਕਸਚੇਂਜ ਹੈ। ਧਮਥਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ 1947 ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ। The village was the site of inter-ethnic violence in 1947..ਇਹ ਨਾਰੋਵਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[4][5]  ਸੂਫੀ ਮੁਹੰਮਦ ਵਕਾਸ ਹਾਰੂਨ ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਕਾਦਰੀ ਧਮਥਲ ਦੇ ਦਰਵੇਸ਼ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੂਰਾ ਡੱਲਾ

**ਬੂਰਾ ਡੱਲਾ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸ਼ੱਕਰਗੜ੍ਹ ਤਹਿਸੀਲ, ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿਨਹਾਲਾ

**ਮਿਨਹਾਲਾ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਬੜੀ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਿਆਜ਼ ਬੇਗ਼

**ਨਿਆਜ਼ ਬੇਗ਼** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਬੜਾ ਅਹਿਮ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਰਾਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨਿਆਜ਼ ਬੇਗ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਮੁਗ਼ਲ ਨੇ 1717 ਈਸਵੀਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੰਬਰ

**ਜੰਬਰ** ਲਾਹੌਰ-ਮੁਲਤਾਨ ਸੜਕ ਉੱਪਰ ਭਾਈ ਫੇਰੂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਛਾਂਗਾ ਮੋੜ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸੰਤਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ  ਹੈ। ਭਾਈ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸ਼ਾਹਬਾਜ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁੱਲਾ ਮੰਢਿਆਲਾ

**ਕੁੱਲਾ ਮੰਢਿਆਲਾ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਘੁੱਗੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵਤਨ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ਼ਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਕੁੱਲਾ ਮੰਢਿਆਲਾ 
*ਸਾਂਵਲ ਧਾਮੀ ਦੀਆਂਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਘੁੱਗੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ਼ ਗੱਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਿਆੜ੍ਹ

**ਸਿਆੜ੍ਹ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੌਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਜੱਸੋਵਾਲ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ ਪਰ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਇੱਥੋਂ 20 ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲੌਦ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਲਸੀਆ

'*ਕਲਸੀਆ* ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰਾਜਾ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ 1760 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ ਪੈਪਸੂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਰਾਜ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ 1956 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਲਸੀਆ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। 1940 ਵਿੱਚ ਕਲਸੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 67,393 ਸੀ। ਕਲਸੀਆ ਉੱਤੇ ਜੱਟ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ।ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਕਲਸੀਆ, ਪਰਗਣਾ ਪੱਟੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌਰ (ਹੁਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮਿਸਲ ਕਰੋੜਾਸਿੰਘੀਆ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਭਾਈ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ

**ਭਾਈ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ** ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 18 ਸਾਲ ਦੇ ਬੇਟੇ **ਭਾਈ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ** ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ  ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ 1745 ਈਸਵੀ ’ਚ ਚਰਖੜੀਆਂ ’ਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਭਾਈ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜੰਬਰ ਦੇ ਰਾਏ ਭਾਗਾ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਵਾਨ ਉਮਰੇ ਹੀਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਠੇਕੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਮੁਗਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ 1733 ਵਿਚ, ਮੁਗਲ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਨ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ।

ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਕੀਲ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸਥਾਈ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਮੁਗਲ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਇੱਕ ਜਾਗੀਰ ਅਤੇ ਨਵਾਬੀਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿੰਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ।

ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੋਤਵਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ  ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦਾ ਪੂਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਬਣਵਾਏ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਾਹੀਯਾ ਖ਼ਾਨ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ `ਤੇ ਆਖ਼ਿਰ ਵਿਚ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਬਦਲੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਨ ਨਾ ਮੰਨੀ।  ਦੋਵੇਂ ਪਿਉ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚਰਖੜੀਆਂ ’ਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਘੁਮਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਨਾ ਡੋਲੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1745 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪਿਉ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਰਖੜੀਆਂ ’ਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਬੇ-ਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਤਸ਼ ਦੁਰਾਨੀ

**ਅਤਾਸ਼ ਦੁਰਾਨੀ** (; 22 ਜਨਵਰੀ 1952 – 30 ਨਵੰਬਰ 2018) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਖੋਜਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ, ਲੇਖਕ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਰਤਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 275 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 500 ਪੇਪਰ ਲਿਖੇ। ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਨ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤਮਘਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਦੁਰਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ (ਹੁਣ ਸਾਹੀਵਾਲ), ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ
ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸਨ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਖਰਤਾ, ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਉਰਦੂ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਖੋਜ, ਕੋਸ਼; ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ, ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਅਧਿਐਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਧਿਐਨ, ਰਤਨ ਵਿਗਿਆਨ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਫਿਲਾਸਫੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸਾਹੀਵਾਲ, ਸਰਗੋਧਾ

**ਸਾਹੀਵਾਲ** (    ,    ), ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਰਗੋਧਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਹੀਵਾਲ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਤੁਗਲਵਾਲ

**ਤੁਗਲਵਾਲ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਤੋਂ 8 ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 204 ਕਿ.ਮੀ ਦੂਰ ਹੈ। 

ਤੁਗਲਵਾਲ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 143527 ਹੈ ਅਤੇ  ਮੁੱਖ ਡਾਕਖ਼ਾਨਾ ਹਰਚੋਵਾਲ ਹੈ।

ਸਾਲਾਹਪੁਰ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਬਸਰਾਏ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਕੁੰਟ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਢੀਂਡਸਾ (4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਹੰਬੋਵਾਲ (4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਤੁਗਲਵਾਲ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਤੁਗਲਵਾਲ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਦੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸ੍ਰੀਹਰਗੋਬਿੰਦ ਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਧਾਰੀਵਾਲ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬਟਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕਾਦੀਆਂ, ਦਸੂਆ, ਤਲਵਾੜਾ, ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਤੁਗਲਵਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।

ਇਹ ਸਥਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੰਗ ਮਹਿਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ

**ਰੰਗ ਮਹਿਲ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸੂਰਤਗੜ੍ਹ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਤਗੜ੍ਹ-ਹਨੂਮਾਨਗੜ੍ਹ ਸੜਕ `ਤੇ ਵੱਸਿਆ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੁਸ਼ਾਨ ਯੁੱਗ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸੂਰਤਗੜ੍ਹ ਰੰਗ ਮਹਿਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।

## ਰੰਗ ਮਹਿਲ ਸਭਿਆਚਾਰ 
**ਰੰਗ ਮਹਿਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ**, ਘੱਗਰ-ਹਕੜਾ ਨਦੀ ( ਸਰਸਵਤੀ - ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਨਦੀਆਂ) ਦੇ ਪੈਲੇਓ ਚੈਨਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਗੰਗਾਨਗਰ, ਸੂਰਤਗੜ੍ਹ, ਸੀਕਰ, ਅਲਵਰ ਅਤੇ ਝੁੰਝਨੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ 124 ਤੋਂ ਵੱਧ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।  ਰੰਗ ਮਹਿਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਥੇਹ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਥੇਹ ਤੋਂ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੁਪਤ ਕਾਲ ਦੇ ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।   ਰੰਗ ਮਹਿਲ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਲਾਲ ਸਤਹ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਫੁੱਲਦਾਨਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।   ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜੱਪਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਪੇਂਟਡ ਗ੍ਰੇ ਵੇਅਰ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਵੈਦਿਕ ਰੰਗਮਹਿਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਹਨ।  ਕੁਝ ਟਿੱਲਿਆਂ ਦੀ ਉਚਾਈ 35 ਅਤੇ 40 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਕਿਲਾਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਸਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੱਕ ਟਾਹਲੀ ਵਾਲਾ

**ਚੱਕ ਟਾਹਲੀ ਵਾਲਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 59 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 277 ਕਿ.ਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਚੱਕ ਟਾਹਲੀ ਵਾਲਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਗੁਰੂ ਹਰ ਸਹਾਏ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁਕਤਸਰ ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਮਦੋਟ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜਲਾਲਾਬਾਦ, ਮੁਕਤਸਰ, ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਮੁਕਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਚੱਕ ਟਾਹਲੀ ਵਾਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਜ਼ਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

right|thumb|376x376px| ਹਜ਼ਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਣ ਐਬਟਾਬਾਦ, ਮਾਨਸੇਹਰਾ ਅਤੇ ਹਰੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ
**ਹਜ਼ਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੀ। ਇਹ 1976 ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਐਬਟਾਬਾਦ ਅਤੇ ਮਾਨਸੇਹਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ,  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਰੀਪੁਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਐਬਟਾਬਾਦ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ 
ਹਜ਼ਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਣ ਐਬਟਾਬਾਦ, ਮਾਨਸੇਹਰਾ ਅਤੇ ਹਰੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਸਰਾਏ ਨਿਆਮਤ ਖ਼ਾਨ

**ਸਰਾਏ ਨਿਆਮਤ ਖ਼ਾਨ**  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ 44 ਯੂਨੀਅਨ ਕੌਂਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  ਇਹ ਮੁਹੱਲਾ ਖੂ, ਜੋਰਾ ਪਿੰਡ, ਮੋਰੀਆਂ, ਨਜੀਬ ਅਬਾਦ, ਅਤੇ ਮੁਹੱਲਾ ਜ਼ਿਆਰਤ ਸਮੇਤ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਨਵੰਬਰ 1917 ਨੂੰ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵੀਰੂ ਕੋਹਲੀ

**ਵੀਰੂ ਕੋਹਲੀ** (ਜਨਮ 1964) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਝੁਡੋ ਦੇ ਅੱਲ੍ਹਾਦੀਨੋ ਸ਼ਾਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਹਿੰਦੂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ 11 ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਵਿਧਵਾ ਹੈ।

ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖਣੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਲਾਮ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਅਗਵਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ ਸੀ।

ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ,

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਿੰਦੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਤਾਨਿਆ ਦੇਸਾਈ

**ਤਾਨਿਆ ਦੇਸਾਈ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Tanya Desai**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਕਰੈਕਡਾਊਨ*, *ਸਟ੍ਰੀਟ ਲਾਈਟ*, *ਗੌਡਮੈਨ* ਅਤੇ *ਜ਼ੀਰੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਦੇਸਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਾਲਜ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵੈਬਸੀਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੈਟਰੋਲ*, *ਕ੍ਰਾਈਮ ਅਲਰਟ*, *ਸੀਆਈਡੀ ,* *ਦਿਲ ਦੋਸਤੀ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਇੰਡੀਆ* ਵਰਗੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਰੱਬ ਵਰਗੀਆ, ਯਾਰ ਦੀ ਜਾਗੋ, ਹੌਟ ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸੈਲਫੀ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2020 ਵਿੱਚ, ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ *ਕਰੈਕਡਾਉਨ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਤਮਿਲ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਗੌਡਮੈਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਮਾਇਆ ਨਿਭਾਇਆ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਸਟ੍ਰੀਟ ਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਜ਼ੀਰੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਫਿਲਮ ਕਾਰਨੀਵਲ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਆਊਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਨਵੀਂ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਗਨਿਆ ਕੁੱਟੇ ਕੀ ਮੌਟ ਉਲੂ ਐਪ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫਾਤਿਮਾ ਸ਼ਾਹ

**ਫਾਤਿਮਾ ਸ਼ਾਹ** (1914 – ਅਕਤੂਬਰ 12, 2002) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਾਕਟਰ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨੇਤਰਹੀਣਾਂ ਦੀ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਦਿ ਬਲਾਈਂਡ (ਪੀਏਬੀ) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੂਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਦਿ ਬਲਾਈਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਵੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ 1914 ਵਿੱਚ ਭੇੜਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਬਦੁਲ ਮਜੀਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗਣਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਹ APWA ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1949 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ

ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਬਲਾਇੰਡ (PAB) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ 1984 ਤੱਕ ਪੀਏਬੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਦਿ ਬਲਾਈਂਡ (IFB) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਿਹਤ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਾਬਿੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰੇਲ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਡਾ: ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਡਿਸਏਬਲਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਫੀਲੀਏਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਡਿਸਏਬਲਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਲਾਈਂਡ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਫੈਡਰਲ ਕੌਂਸਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਬਣੀ।

ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੌਤ 12 ਅਕਤੂਬਰ, 2002 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਬਿਆਂਕਾ ਦੇਸਾਈ

**ਬਿਅੰਕਾ ਦੇਸਾਈ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Bianca Desai** ਜਾਂ **Biyanka Desai**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਿਆਂਕਾ ਦੇਸਾਈ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ 9 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਗੌਤਮੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ

**ਗੌਤਮੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Gautami Deshpande**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ *ਮਾਝਾ ਹੋਸ਼ੀਲ ਨਾ* ਵਿੱਚ ਸਾਈ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਰੁਣਮਈ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਗੌਤਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 4 ਸਾਲ ਇੱਕ ਸੀਮੇਂਸ ਆਈਟੀ ਫਰਮ, ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਡੇਲੀ ਸੋਪ *ਸਾਰੇ ਤੁਝਿਆਸਾਥੀ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸੋਨੀ ਮਰਾਠੀ ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਮਾਨ ਫਕੀਰਾ* ਫਿਲਮ ਲਈ ਵੀ ਗਾਣਾ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ *ਮਾਝਾ ਹੋਸ਼ੀਲ ਨਾ* ਵਿੱਚ ਸਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਅਵਾਰਡ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਰਚੋਵਾਲ

**ਹਰਚੋਵਾਲ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ  ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ  ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਤੋਂ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। 

ਤੁਗਲਵਾਲ (3 ਕਿਮੀ), ਬਸਰਾਏ (3 ਕਿਮੀ), ਠਕਰਵਾਲ (4 ਕਿਮੀ), ਨੰਗਲ ਝਾਵਰ (4 ਕਿਮੀ), ਢਪਈ (4 ਕਿਮੀ) ਹਰਚੋਵਾਲ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਹਰਚੋਵਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸ੍ਰੀਹਰਗੋਬਿੰਦ ਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਦੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਧਾਰੀਵਾਲ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦਸੂਹਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕਾਦੀਆਂ, ਉੜਮੜ ਟਾਂਡਾ, ਦਸੂਹਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾੜਾ ਹਰਚੋਵਾਲ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ