open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਵਾਲੰਧਰਾਂ

ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, **ਵਾਲੰਧਰਾ** ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਭੀਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸਰਵਗਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ
ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਅਰਬ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਦੋ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣੇ ਹਨ: ਇੱਕ 1973 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ 2012 ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਰੋਧੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਂਦਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸੀਰੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਥਿਤ "ਸਾਮ ਵਿਰੋਧੀ" ਸਟੇਟ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕਥਿਤ "ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਪਰਦਾਇਕਤਾ " ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਈ ਹੈ।
## ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (1973)
8 ਮਾਰਚ, 1963 ਨੂੰ, ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਬਗਾਵਤ ਡੀ-ਏਟੈਟ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਲਈ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਮੰਚ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ। ਸੱਤਾ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਥਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਉੱਤੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲ ਲਈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਾਥਿਸਟ ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਾਈਕਲ ਅਫਲਾਕ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ; ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹੋਬਬੇਸੀਅਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ " ਇਸਲਾਮਿਕ ਨਿਆਂ- ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੋਵੇਗਾ"। ਇਸ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ ਜੋ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਕਰਨ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਉਲਟ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਸ਼ਰੀਆ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਪਰਿਵਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1973 ਵਿਚ, ਸਖ਼ਤ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਮੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਨ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਜਨਵਰੀ 1973 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਅਲਾਵਾਇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ, ਬਾਥਵਾਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਵਰਗ ਦੀ ਉਪਜਾਤ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਸੁੰਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1973 ਵਿੱਚ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁੰਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਮਹਾ ਅਤੇ ਹਮਸ ਵਿੱਚ ਦੰਗੇ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈਆਂ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਸਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡਰਾਫਟ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸਲਾਮਿਸਟਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ। 13 ਮਾਰਚ, 1973 ਨੂੰ, ਨਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, 2012 ਵਿੱਚ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੀਰੀਆ
ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਅਧਿਆਇ II, ਆਰਟੀਕਲ 9 ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ . ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਆਰ ਜੈਵਰਧਨੇ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
## ਸੰਵਿਧਾਨ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 9 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ: “ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਗਣਤੰਤਰ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੁੱਧ ਸਾਸਾਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰੇ, ਜਦਕਿ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 10 ਅਤੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। 14 (1) (ਈ). " ਲੇਖ 10 ਅਤੇ 14 (1) (ਈ) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਚਾਰ, ਜ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਲੈਣ ਜਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।" ਅਤੇ "ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਖੁਦ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਜਨਤਕ ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਜਾਂ ਪੂਜਾ, ਪਾਲਣਾ, ਅਭਿਆਸ ਜਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ."
## ਸ਼ਾਸਨ
ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਲਾਕ, ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲੇ ਲਾਗੂ ਨਸਲੀ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਨਿਰਣਾਇਕ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਹੈ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।

2014 ਵਿਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਲਿਸ ਇਕਾਈ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਨਵੀਂ ਇਕਾਈ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬੁੱਧ ਸਾਸਾਨਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁੱਧ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਿੰਸਕ ਬੋਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੋਦੂ ਬਾਲਾ ਸੈਨਾ (ਬੀਬੀਐਸ) ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Buddha Statue at Dambulla Sri Lanka.jpg|ਦੰਬੁਲਾ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਖੇ ਬੁੱਧ ਦਾ ਬੁੱਤ
File:Buddha Statue at Nagadeepa Sri Lanka.jpg|ਨਾਗਦੇਪਾ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਖੇ ਬੁੱਧ ਦਾ ਬੁੱਤ
File:Buduruwagala Budhdha Statue.jpg|ਬੁਦਰੂਵਾਲਾ ਬੁਧਾ ਦਾ ਬੁੱਤ
File:Dvarapala (door guard) statue at Hindu temple.jpg|ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਦਵਾਰਪਾਲ (ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ) ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਇਹ ਤਮਿਲ ਲੋਕ ਕਥਾ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਰੂਪੂ ਸਾਮੀ, ਅਯਾਨਾਰ, ਮੁਨੇਸ਼ਵਰ, ਆਦਿ ਵਰਗੀ ਹੈ।
File:Jethawanarama Dageba.jpg|ਜੇਠਾਵਨਰਮਾਯਾ ਡੇਗੇਬਾ- ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਾ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ
File:Mehenin Wahanse.jpg|ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਾ-ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਖੇ "ਰੁਹਾਨਵੇਲੀ ਮਹਾਂ ਸਯ" ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਮਹੇਨਿਨ ਵਾਹਨਸੇ"ਸਾਰ
File:Muragala (Vamana).jpg|'ਮੁਰਗਾਲਾ' ਜਾਂ 'ਮੁਰੁ ਗਾਲ', ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਇਕ 'ਸਰਪ੍ਰਸਤ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
File:The art of everything, inner happiness in Sri Lanka.jpg|Monks in the Meditation

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ
ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

[right|thumb|316x316px| ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੀਨੀ [ਰੇਸ਼ਮ ਅੰਸ਼। ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਰਾਹੀਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਗੁਣਕਾਰੀ ਵਪਾਰ ਨੇ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ। ]]
**ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ** **ਇਤਿਹਾਸ** ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਰਗੇ ਵੱਖਰੇ ਬਾਹਰੀ ਹੱਦ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਸਟੈਪੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹੱਦ ਵਾਲਾ ਘੇਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਤਿੰਨੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਉਪਜਾਊ ਦਰਿਆਈ ਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਾਦੀਆਂ ਉਪਜਾਊ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਮਿੱਟੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਮੈਸੋਪੋਟੇਮੀਆ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਰਗੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਖਣਾ ਆਦਿ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਮਰਾਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ।

ਸਟੈਪੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਟੈਪੀ ਤੋਂ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਟੁੰਡਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਸਟੈਪੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਾਚੀਨ 
### ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ 
thumb|270x270px| ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਨਕਸ਼ਾ, 1200 ਈ.ਪੂ.
ਤਾਂਬਾ ਯੁੱਗ ਲਗਭਗ 4500 ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਲਗਭਗ 3500 ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਥਰ ਕਾਲ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ।

ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਸੱਭਿਅਤਾ ਸੀ (3300–1300 ਈ.ਪੂ.; ਗਭਰੇਟ ਮਿਆਦ 2600-1900 ਈ.ਪੂ.) ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ; ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਮੋਹਿਨਜੋਦੜੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਸਬੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਸਨ। ਲਗਭਗ 1700 ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਬੂਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ (ਖ਼ਾਸਕਰ ਹੜ੍ਹ) ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਯੁੱਗ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਕਰੀਬਨ 1500 ਤੋਂ 500 ਈ.ਪੂ. ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲਿਖੇ ਗਏ। ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਅਖੀਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤਾਜਕੀਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ.
ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਸਰਕਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਜਾਬ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਅਸਥਾਈ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ. ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੋਲੀ ਰਹਿਮਨ ਸਮੇਤ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਰਗਰਮ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਇਥੇ 85 ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਸਮੂਹ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿਖੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ (ਡੀਆਰਏ) ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ। ਲਗਭਗ 200,000 ਈਸਾਈ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਨਸਲੀ ਰਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੁੱਗ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਮੂਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਈਸਾਈ ਸਮੂਹ ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਪਟਿਸਟ (ਪੰਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ), ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ (ਦੋ), ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਐਡਵੈਂਟਿਸਟ (ਇੱਕ), ਯਹੋਵਾਹ ਦੇ ਗਵਾਹ (ਇੱਕ), ਲੂਥਰਨ (ਕੋਈ ਡਾਟਾ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ) ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਸਨਮਿਨ ਚਰਚ (ਦੋ) ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ. ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਈਸ (ਚਾਰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੰਗਠਨ), ਜ਼ੋਰੋਆਸਟ੍ਰੀਅਨ (ਕੋਈ ਅੰਕੜੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ), ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਇੱਕ), ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ (ਇੱਕ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਇਹ ਸਮੂਹ ਸਮੂਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਦੁਸ਼ਾਂਬੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ. ਅੰਦਾਜ਼ਨ 0.01 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਬਾਦੀ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੰਥ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਣਨ ਜਾਂ "ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਰੁਝਾਨਾਂ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਣ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਦਫਤਰਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖਪਾਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ "ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਜ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
* United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Tajikistan: International Religious Freedom Report 2007. *This article incorporates text from this source, which is in the public domain.*
ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿਚ, ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਕਾਨੂੰਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਨਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਭਾ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ, ਰਜਿਸਟਰਡ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨੇ ਅਣ ਰਜਿਸਟਰਡ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੂਰ ਦੱਖਣੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖਵਾਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਬੰਧ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਇਸਲਾਮ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪੰਜ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਸਲੀ ਮਾਲੇਈ ਹੈ, ਪਰ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਚੀਨ, ਕੰਬੋਡੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਰਏਡੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 64 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 3,567 ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 2,289 ਦੱਖਣ ਦੇ 5 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਆਰਏਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿਚੋਂ 99 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸੁੰਨੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ. ਸ਼ੀਆ ਮਸਜਿਦਾਂ ਬਾਕੀ 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ.
ਰੇਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 351,987 ਈਸਾਈ ਹਨ, ਆਬਾਦੀ ਦਾ 0.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦਾ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੰਪੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਾਰ ਛਤਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਕ੍ਰਾਈਸਟ, 1930 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ. ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਈਵੈਂਜੈਜੀਕਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਹੈ . ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਐਡਵੈਂਟਿਸਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟਨਟ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਛਤਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤਹਿਤ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.
## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਕਾਨੂੰਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. 19 ਸਤੰਬਰ, 2006 ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ-ਰਹਿਤ ਤਖਤਾ ਪਲਟਦਿਆਂ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟਿਆ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2006 ਨੂੰ, ਫੌਜੀ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਣ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸੰਵਿਧਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਖਰੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਰਿਮ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ 1997 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਈ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Dance of the Ramayana.jpg|ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਚਿਆਂਗ ਮਾਈ ਵਿੱਚ ਰਮਾਇਣ ਦਾ ਥਾਈ ਲੋਕ ਨਾਚ
File:Mahorasop Sompoch for King Rama X 01.jpg|ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਐਕਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
File:Wiki Loves Folklore 2020 in Thailand 22.jpg|ਥਾਈ ਲੋਕ
File:Wiki Loves Folklore 2020 in Thailand 27.jpg|ਥਾਈ ਲੋਕ

## ਹਵਾਲੇ
* United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Thailand: International Religious Freedom Report 2007. *This article incorporates text from this source, which is in the public domain.*
ਤੁਰਕੀ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਤੁਰਕੀ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 24 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਮੁਸਤਫਾ ਕਮਲ ਅਟਾਰਟਕ ਦੇ ਛੇ ਤੀਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ: ਗਣਤੰਤਰਵਾਦ, ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ, ਲੈਕਸੀ, ਸੁਧਾਰਵਾਦ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾਵਾਦ। ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜ-ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
1982 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਜੀ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਲਈ ਹੋਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਆਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਇਸਲਾਮੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਨ ਸੁੰਨੀ ਅਤੇ ਅਲੇਵੀ। ਅਲੇਵੀ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਭਗ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। 1970 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਦਸੰਬਰ 1978 ਵਿੱਚ ਕਾਹਰਮਨਮਰਸ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸੁੰਨੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਕਸਬੇ ਦੇ ਅਲੇਵੀ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਭੜਕਾਇਆ ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। 2 ਜੁਲਾਈ 1993 ਨੂੰ, ਸਿਵਸ ਵਿੱਚ ਅਲੇਵੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਸਿਵਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 37 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 24 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁੰਨੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਅਲੇਵਿਸ ਨੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਦਾਲਤ (ਈਸੀਐਚਆਰ) ਨੇ ਇੱਕ ਅਲੇਵੀ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਜਿਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਲਾਜ਼ਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕੋਰਸਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਅਲੇਵਿਜ਼ਮ ਬਾਰੇ 10 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
ਦਸੰਬਰ, 2008 ਵਿਚ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਅਲੇਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਹੋਏ ਪਿਛਲੇ ਦੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਲੇਵਿਸ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ। ਜਨਵਰੀ 2009 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਅਲੇਵੀ ਤੇਜ਼-ਤੋੜ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਲੇਵੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਕਵਰਡ ਅਵਧੀ ਦੌਰਾਨ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। 2006 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਦੋਵਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਤੰਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੁਝ ਰਜਿਸਟਰਡ ਅਤੇ ਕਈ ਅਣ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ 2007 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। 21 ਦਸੰਬਰ, 2006 ਨੂੰ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਪਰਮਰਤ ਨਿਆਜ਼ੋਵ ਮਰ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਗੁਰਬੰਗੁਲੀ ਬਰਦੀਮੁਹੰਮਦੋਵ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ; ਬਰਦੀਮ ਮੁਹੰਮਦੋਵ ਫਰਵਰੀ, 2007 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਅਵਧੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤੁਰਕਮੇਨਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਪਿਛਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਜਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਤੁਰਕਮਿਨੀਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਜੁਰਮਾਨੇ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਗੁਆਉਣ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ; ਨਸਲੀ ਤੁਰਕਮਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸਲਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਸਲੀ ਤੁਰਕਮਣ ਜੋ ਦੂਜੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਘੱਟ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਰਕਮਿਨੀਸਤਾਨ ਸਮਾਜ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ।
## ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ
ਤੁਰਕਮਿਨੀਸਤਾਨ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ। ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ 89% ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ 9% ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਸਲੀ ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਈਸਾਈ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੇ 2% ਅਣਜਾਣ ਹਨ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਪਰਾਧਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ; ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ 2003 ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 500 ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੀਕਰਣ ਲਈ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ 5 ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਸੋਧਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ: ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ (ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਮਰ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5 ਅਤੇ 50 ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੇ) ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਘੱਟੋ ਘੱਟ 50 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੇ)। ਸੋਧਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਲੇਟੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
* United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor। Turkmenistan: International Religious Freedom Report 2007। *This article incorporates text from this source, which is in the public domain।*
* Forum 18: Religious Freedom Survey, August 2008
ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ

**ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ** (ਜਨਮ 1944) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ* ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਥੌਮਸਨ ਪ੍ਰੈਸ (ਇੰਡੀਆ) ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ *ਟੀ ਵੀ ਟੂਡੇ* ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਹ *ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਦੇ* ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੇ। ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕੈਲੀ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਉਂਟੈਂਟ, ਅਰੁਣ ਪੂਰੀ ਨੇ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕੋਇਲ ਪੂਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਥੌਮਸਨ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿਖੇ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਅੰਕੂਰ ਪੂਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1975 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਨਾਫਾ ਰਸਾਲੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਅੱਜ ਇਹ ਸਮੂਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 32 ਰਸਾਲੇ, 7 ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ, 4 ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ, 1 ਅਖਬਾਰ, ਮਲਟੀਪਲ ਵੈਬ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਪੋਰਟਲ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। 
&#x5B; ''* &#x5D;

### *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ* 
ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਵਿਦਿਆ ਵਿਲਾਸ ਪੁਰੀ ਨੇ, ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਰਸਾਲੇ *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੀ* ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1975 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਮਧੂ ਤ੍ਰੇਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ। ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਐਲਾਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਨਾਲ*, ਅਰੁਣ ਨੇ "ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ"। ਪੰਜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ - ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਜੋ 2006 ਤੱਕ, ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪਾਠਕ 11 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ।

ਉਸਨੇ 24 ਘੰਟੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਅਜ ਤਕ ਅਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਹੈਡਲਾਈਨਜ਼ ਟੂਡੇ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਤਹਿ ਕੀਤੀ। 
&#x5B; *'' &#x5D;

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਜ਼ ਐਲਡਰਨ

ਬਜ਼ ਐਲਡਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ **ਐਡਵਿਨ ਯੂਜੀਨ ਐਲਡਰਨ** (20 ਜਨਵਰੀ, 1930) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ ਹੈ। ਐਲਡਰਨ ਨੇ 1966 ਦੇ ਜੇਮਿਨੀ 12 ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਤਿੰਨ ਸਪੇਸਵਾਕ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ 1969 ਦੇ ਅਪੋਲੋ 11 ਮਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਅਪੋਲੋ ਚੰਦਰ ਮੋਡੀਊਲ ਪਾਇਲਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਨੀਲ ਆਰਮਸਟ੍ਰਾਂਗ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਉਤਰੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮਨੁੱਖ ਸਨ।

ਗਲੇਨ ਰਿਜ, ਨਿਉ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਐਲਡਰਨ ਨੇ 1951 ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਪੁਆਇੰਟ ਵਿਖੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਮਿਲਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜੈੱਟ ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 66 ਲੜਾਕੂ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਅਤੇ ਦੋ ਮਿਗ -15 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ।

ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸ.ਸੀ.ਡੀ. ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਡਿਗਰੀ, ਐਲਡਰਨ ਨੂੰ ਨਾਸਾ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਸਮੂਹ 3 ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਡਾਕਟੋਰਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਡਾਕਟੋਰਲ ਥੀਸਿਸ *ਮੈਨਡ ਰਬਿਟਲ ਰੈਂਡੇਜ਼ਵਸ ਲਈ ਲਾਈਨ-ਫ-ਸਾਈਟ-ਗਾਈਡੈਂਸ ਤਕਨੀਕ ਸੀ*, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਸਾਥੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ "ਡਾ. ਰੈਂਦੇਸਵੌਸ" ਉਪਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਣ 1966 ਵਿੱਚ ਜੈਮਿਨੀ 12 ਉੱਤੇ ਸੀ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਉੱਤੇ ਬਿਤਾਇਆ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਐਲਡਰਨ ਨੇ ਆਰਮਸਟ੍ਰਾਂਗ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਤਹ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ 19 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ, 21 ਜੁਲਾਈ, 1969 (ਯੂਟੀਸੀ) ਨੂੰ 03:15:16 'ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ' ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਮਾਂਡ ਮੋਡੀਉਲ ਪਾਇਲਟ ਮਾਈਕਲ ਕੋਲਿਨਸ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸਬੈਟੀਰੀਅਨ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਐਲਡਰਨ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਸੰਗਤ ਕੀਤੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਐਡਵਿਨ ਯੂਜੀਨ ਐਲਡਰਨ ਜੂਨੀਅਰ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਜਨਵਰੀ, 1930 ਨੂੰ ਗਲੇਨ ਰਿਜ, ਨਿਉ ਜਰਸੀ ਦੇ ਮਾਉਂਟੇਨਸਾਈਡ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਐਡਵਿਨ ਯੂਜੀਨ ਐਲਡਰਨ ਸੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਮੇਰਿਯਨ ਐਲਡਰਨ (ਚੰਦਰਮਾ), ਲਾਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ।ਉਹ ਮੋਂਟਕਲੀਅਰ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।  ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਦੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸਨ ਅਤੇ 1919 ਤੋਂ 1922 ਤੱਕ ਮੈਕਕੁਕ ਫੀਲਡ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੇ ਟੈਸਟ ਪਾਇਲਟ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਸਨ, ਪਰ 1928 ਵਿੱਚ ਆਰਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬਣੇ।  ਐਲਡਰਨ ਦੇ ਦੋ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ: ਮੈਡੇਲੀਨ, ਜੋ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਫੇਅ ਐਨ, ਜੋ ਡੇਢ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ।  ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ 1988 ਵਿੱਚ ਬਣ ਗਿਆ,  ਫੇਅ ਦੇ ਗਲਤ ਸ਼ਬਦ "ਭਰਾ" ਨੂੰ "ਬੁਜ਼ਰ" ਵਜੋਂ ਬਦਲਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਿਰ "ਬੁਜ਼" ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।   ਉਹ ਇੱਕ ਬੁਆਏ ਸਕਾਉਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਟੈਂਡਰਫੁੱਟ ਸਕਾਉਟ ਦਾ ਦਰਜਾ ਸੀ।

ਐਲਡਰਨ ਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਤਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਫੁਟਬਾਲ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਮੋਂਟਕਲੇਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ 1946 ਦੀ ਰਾਜ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੇ ਅੰਨਾਪੋਲਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਡ ਸਟੇਟਸ ਨੇਵਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਸੇਵਰਨ ਸਕੂਲ, ਅੰਨਾਪੋਲਿਸ ਲਈ ਇੱਕ ਤਿਆਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਐਲਬਰਟ ਡਬਲਯੂ ਹਾਕਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੀ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਨਿਉ ਜਰਸੀ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਐਲਡਰਨ 1946 ਵਿੱਚ ਸੇਵਰਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਜ਼ੁਰਬੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਟਕਣਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਉ ਯਾਰਕ ਦੇ ਵੈਸਟ ਪੁਆਇੰਟ ਵਿਖੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਮਿਲਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਲਈ ਹਾਕਸ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਥਾਪਤ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਆਦਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਅਤ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ)। ਸੰਘੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਧਰਮ ਹੈ; ਸਰਕਾਰ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਜਾਂ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ
## ਧਾਰਮਿਕ ਭੇਦਭਾਵ
ਦੇਸ਼ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 82,880 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (30,000 ਵਰਗ ਮੀ।) ਹੈ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕ ਆਬਾਦੀ 7।4 ਮਿਲੀਅਨ (2010 ਈ।) ਸਿਰਫ ਲਗਭਗ 20% ਵਸਨੀਕ ਯੂਏਈ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ। 2005 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 100% ਨਾਗਰਿਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ; 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸ਼ੀਆ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਯੂਰਪ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ, ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜਾਂ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 76 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮੁਸਲਮਾਨ, 9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਸਾਈ, ਅਤੇ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਰ ਹੈ। ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੁੱਧ ਹੈ ਅਤੇ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਰਨਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਹਨ, ਜੋ 70% ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗੈਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ। ਪਾਰਸੀ, ਬਹਾਹੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ।
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਯੂਏਈ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਸ਼ੀਆ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਲਈ ਕਥਿਤ ਹਮਦਰਦੀ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਧਰਮ-ਤਿਆਗ
ਅਪਰਾਧ ਹੈ। 1978 ਵਿੱਚ, ਯੂਏਈ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਇਸਦੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨੇ ਸ਼ਰੀਆ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚ ਕਮੇਟੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਯੂਏਈ ਨੇ ਸ਼ਰੀਆ ਦੇ ਹੁੱਡੂ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪੈਨਲ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ - ਧਰਮ-ਤਿਆਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਆਰਏਆਈ 1 ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਦੇ ਪੈਨਲ ਕੋਡ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 ਨੂੰ ਹੁੱਡੂ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਈਸਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਦਲਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈਸਾਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰਾ

***ਪੈਨਿਕਮ ਮਿਲਿਆਸੀਅਮ*** ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਮ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ **ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰਾ**, **ਝਾੜੂ ਦਾ ਬਾਜਰਾ**, **ਆਮ ਬਾਜਰਾ**,, **ਹੌਗ ਬਾਜਰਾ**, **ਕਸ਼ਫੀ ਬਾਜਰਾ** **ਲਾਲ ਬਾਜਰਾ**, ਅਤੇ **ਚਿੱਟਾ ਬਾਜਰਾ।** ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਬੂਤ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 10,000 ਬੀ.ਸੀ.ਈ. ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਫਸਲ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਫਸਲ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ, ਰੂਸ, ਯੂਕਰੇਨ, ਬੇਲਾਰੂਸ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਤੁਰਕੀ, ਰੋਮਾਨੀਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਡੇਢ ਮਿਲੀਅਨ ਏਕੜ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਸਲ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਦੋਨੋਂ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ, ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 60 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੱਟ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ,ਅਤੇ ਇਹ ਫਸਲ ਅਨਾਜ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਨਮੀ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। "ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰਾ" ਨਾਮ ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਪੈਨ-ਸਲੈਵਿਕ ਆਮ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚੋਂ ਫੌਕਸਟੇਲ ਬਾਜਰਾ, ਮੋਤੀ ਬਾਜਰਾ, ਮੱਕੀ, ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਘਾਹ ਸਬ-ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਸੀ 4 ਫੋਟੋਸਿੰਥੇਸਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੂਸਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਐਨਏਡੀਪੀ-ਐਮਈ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕਾਰਬਨ ਸ਼ਟਲ ਰਸਤੇ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸੀ 4 ਕਾਰਬਨ ਸ਼ਟਲ ਐਨਏਡੀ-ਐਮਈ ਮਾਰਗ ਹੈ।

## ਕਾਸ਼ਤ 
ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰਾ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਮੰਗ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰੇ ਅਕਸਰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਇੰਟਰਕਰਾਪ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਤਹੀ ਰੂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਐਟਰਾਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਤੀ ਇਸਦਾ ਟਾਕਰਾ ਪ੍ਰੋਸੋ ਬਾਜਰੇ ਨੂੰ ਦੋ ਪਾਣੀ- ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਇੰਟਰਕਰਾਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਫਸਲ ਦੀ ਪੀਠ, ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਜਰਾ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਸਤਹੀ ਜੜ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ,ਇਸ ਗੁਣ ਕਾਰਨ ਮਿੱਟੀ ਅਗਲੀ ਫਸਲ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਭਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਕਣਕ, ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਰਫ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with 'species' microformats
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Taxobox articles missing a taxonbar
ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ੀ

**ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ੀ** (ਅਗੇਤਰ ***ਡੈਮੋ**-* ਤੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ δῆμος *ਡੈਮੋਸ* ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 'ਲੋਕ' ਅਤੇ '*-**ਗਰਾਫ਼ੀ*** γράφω *ਗ੍ਰਾਫੋ,* "ਲਿਖਣਾ, ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮਾਪ") ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ, (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ) ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ੀ ਅਬਾਦੀਆਂ ਦੇ ਆਕਾਰ, ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਵੰਡ ਜਨਮ, ਪਰਵਾਸ, ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਿਕ ਜਾਂ ਸਮਾਂਗਤ ਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜੀਵ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ (ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵੇਖੋ)। ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ਿਕਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਕੌਮੀਅਤ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਆਦਿ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਤੰਤਰ ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਸਾਲ 2050 ਅਤੇ 2100 ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

**ਸਧਾਰਨ ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ੀ** ਆਪਣੇਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਬਜੈਕਟ ਨੂੰ ਆਬਾਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ **ਸਮਾਜਿਕ ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫੀ** ਜਾਂ ਆਬਾਦੀ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪੁਰਾਤਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ਿਕ ਵਿਚਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਡੈਮੋੋਗਰਾਫ਼ੀ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਡੈਮੋ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਡੈਮੋੋਗਰਾਫ਼ੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਪਰਮਾਣ ਹੈਰੋਡੋਟਸ, ਥੂਸੀਡਾਈਡਜ਼, ਹਿਪੋਕ੍ਰਾਟੀਸ, **ਐਪੀਕਿਉਰਸ**, ਪ੍ਰੋਟਾਗੋਰਸ, ਪੋਲਸ, ਪਲੈਟੋ ਅਤੇ ਅਰਸਤੂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੂਕਾ ਦੀ ਬਰਥੁਲਮਈ, ਔਰੇਗਨੇ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮ, ਪਾਗੁਲਾ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮ, ਅਤੇ ਇਬਨ ਖ਼ਲਦੂਨ ਵਰਗੇ ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੈਮੋਗਰਾਫ਼ੀ
ਸਟੀਕ

[right|thumb|300x300px| ਇੱਕ ਬੀਫ ਸਟੀਕ ਡਿਨਰ, [ਖੁੰਭ|ਮਸ਼ਰੂਮਜ਼ ਦੇ ਸਰਵ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ]]
thumb|ਇੱਕ ਸਟੇਕ ਟੁਕੜੇ ਹੋਏ ਮਸ਼ਰੂਮਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ
ਬੀਫ **ਸਟੀਕ** ਇੱਕ ਮੀਟ ਹੈ। ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਦੇ ਪਾਰ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਹੱਡੀ ਸਮੇਤ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਲੇਟ ਤੋਂ ਸਕਰਟ ਸਟੀਕ ਕੱਟਣਾ, ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਟੈੱਕ ਨੂੰ ਲੌਂਗ ਤੋਂ ਕੱਟਣਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੱਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ, ਮੱਛੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੀਟ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ, ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ, ਆਦਿ ਸਟੀਕ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਟੀਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਲਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੈਨ-ਤਲਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਖੁੱਲੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਕੋਇਲੇ ਉੱਤੇ ਪਕਾਏ ਗਏ ਸਟੈੱਕ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਨਕਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਰਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟੀਕ ਨੂੰ ਚਟਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਕਿਡਨੀ ਪਾਈ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਬਾਰੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਟੀਜ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੈਮਬਰਗਰਜ਼।.

ਸਟੀਕ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਿਸਨ, ਭੇਡ, ਬੱਕਰੀ, ਘੋੜਾ, ਕਾਂਗਾਰੂ, ਭੇਡ, ਸ਼ੁਤਰਮੁਰਗ, ਸੂਰ, ਰੇਂਡਰ, ਟਰਕੀ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ੇਬੂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੱਛੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਸੈਲਮਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪੇਲਜੀਕ ਮੱਛੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਲਵਾਰੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਸ਼ਾਰਕ ਅਤੇ ਮਾਰਲਿਨ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕੁਝ ਮੀਟ, ਲਈ ਸੂਰ, ਲੇਲੇ ਅਤੇ ਮਟਨ, ਅਤੇ ਵੀਲ, ਇਹ ਕਟੌਤੀ ਅਕਸਰ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਮੀਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਾਮੋਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟੀਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰਿਲਡ ਪੋਰਟੋਬੇਲੋ ਮਸ਼ਰੂਮ ਨੂੰ ਮਸ਼ਰੂਮ ਸਟੇਕ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਲਈ। ਨਕਲ ਸਟੇਕ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦ ਹੈ ਜੋ ਮੀਟ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਟੈੱਕ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਖਰਬੂਜ਼ੇ ਵਰਗੇ ਗਰਿੱਲਦਾਰ ਫਲ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸਟੀਕ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਕਿਸਮਾਂ 
### ਬੀਫ ਸਟੀਕ 
ਬੀਫ ਸਟੀਕ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਗਾਂਂ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਕੋਮਲ ਟੁਕੜੇ, ਕਮਰ ਅਤੇ ਪੱਸਲੀ ਤੋਂ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੁੱਕੀ ਗਰਮੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੱਕ ਜਾਂ ਗੇੜ ਦੇ ਘੱਟ ਕੋਮਲ ਕੱਟ ਨਮੀ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (*ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿ* ਬੀਫ ਸਟੀਕ)। ਬੀਫ ਸਟੀਕ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ (ਬਲੀਯੂ, ਇੱਕ ਠੰਡਾ ਕੱਚਾ ਕੇਂਦਰ), ਦੁਰਲੱਭ, ਦਰਮਿਆਨਾ ਦੁਰਲੱਭ, ਦਰਮਿਆਨੀ, ਦਰਮਿਆਨੀ ਖੂਹ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿਟਸਬਰਗ ਦੁਰਲੱਭ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਬੀਫ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੀਟ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਸ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਬੀਫ ਸਟੀਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਤਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੁਰਲੱਭ ਸਟੀਕ (ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਅੰਦਰ)ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਮੱਛੀ ਸਟਿਕ 
ਮੱਛੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਤਕ ਲੰਬੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਮਾਸ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਲਵਾਰਫਿਸ਼, ਹਾਲੀਬੱਟ, ਟੂਨਾ, ਸੈਮਨ ਅਤੇ ਮਾਹੀ-ਮਾਹੀ ਦੇ ਪਕੌੜੇ ਭਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਪੂਰੇ ਜਾਂ ਫਿਲਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਰਟ ਮੱਛੀ, ਵਾਈਨ ਜਾਂ ਸਾਸ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਪਪੀਲੀਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਮੱਛੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆ ਜਾਂ ਪਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਫਲਾਫੇਲ

**ਫੇਲਾਫੱਲ** ਇੱਕ ਜਿਆਦਾ ਤਲੀ ਹੋਈ ਗੇਂਦ ਵਰਗੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਫਲੈਟ ਜਾਂ ਡੌਨਟ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਪੱਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਛੋਲੇ, ਫਵਾ ਫਲੀਆਂ, ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਕੌੜੇ ਹੁਣ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਫਲਾਫੇਲ ਗੇਂਦਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਪਿਟਾ* ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਜੇਬ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਫਲੈਟਬ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਅਰਬ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ *ਟੱਬਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ*। ਫਲਾਫੇਲ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਲਪੇਟਿਆ ਸੈਂਡਵਿਚ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਲਾਫੇਲ ਦੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਲਾਦ ਜਾਂ ਅਚਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮ ਚਟਣੀ ਜਾਂ ਤਾਹਿਨੀ ਸਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਫਲਾਫੇਲ ਗੇਂਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਸਨੈਕਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਫਲਾਫੇਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡਿਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਲਗਭਗ 1000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਟੋਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਟੋਰੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲੇਵੈਂਟ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਚੂਚਿਆਂ ਨੇ ਫਵਾ ਬੀਨਜ਼ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਦੇ, ਕਿ ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਫੇਰੌਨੀਕ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਰਬਾਂ ਜਾਂ ਤੁਰਕਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ; ਜਾਂ ਇਹ ਕਿ ਚਿਕਨ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਯਮਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਕ੍ਰੋਕੇਟਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੀਜ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫਲਾਫੇਲ ਗੇਂਦਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ *ਇਫਤਾਰ ਦੇ* ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਜੋ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵੇਲੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਫੇਲ ਇੰਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਕਿ ਮੈਕਡੋਨਲਡਜ਼ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਮੀਨੂ ਵਿੱਚ "ਮੈਕਫਾਲਫਲ" ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਫਲਾਫੇਲ ਅਜੇ ਵੀ ਮਿਸਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮੈਡਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਫੇਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਈ ਵਾਰ ਅਰਬਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀਆਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਿਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਰਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿਡ ਮਨੋਨੀਤ ਮੂਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਵਡਾ (ਭੋਜਨ): ਪਰਿੱਪੂ ਵਦਾ ਦਾਲ (ਤੂਰ ਦੀ ਦਾਲ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤਿਆਰੀ ਹੈ 
* ਅਕਾਰਾਜਾ: ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਟੋਰੇ ਛਿਲਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਨਜ਼ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇੱਕ ਗੇਂਦ ਵਿੱਚ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਡੂੰਘੀ-ਤਲੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਯਮਨ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਯਮਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਨ. ਸੰਵਿਧਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਰਾਜ ਧਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਆ (ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ) ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਧਰਮ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਫਤ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਰਹੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਨ. ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਹਨ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਵਰਜਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ. ਇੱਥੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜ਼ੇਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਸਾਦਾ ਦੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਲਟਰੀ ਰੀਨਜੈਂਜਮੈਂਟ ਕਾਰਨ ਜਨਵਰੀ 2007 ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤਣਾਅ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਜਾਇਦੀ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ (45% -50%) ਜਾਂ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ (55-50%) ਦੇ ਸ਼ਫਾਈ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ .  ਯਹੂਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਵਡੇਰੇ ਯਹੂਦੀ ਆਬਾਦੀ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਹਨ. ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ ਘੱਟ ਯਹੂਦੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ 3,000 ਈਸਾਈ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਜਾਂ ਅਸਥਾਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਨ. ਸੰਵਿਧਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਰਾਜ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਆ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵੱਖਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਜਾਂ ਪਹਿਰਾਵੇ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਰੀਆ ਧਰਮ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਵਰਜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵਰਜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਮਨਾਹੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਵਰਜਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
* United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Yemen: International Religious Freedom Report 2007. *This article incorporates text from this source, which is in the pubic domain].*
ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਹਲੀਮ

**ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਹਲੀਮ** ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਹੈ। ਹਲੀਮ ਮਾਸ, ਦਾਲ ਅਤੇ ਚੱਕੀ ਕਣਕ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸਟੂਅ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਘਣੇ ਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਂ (ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਾਸਕਾਂ) ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਚੌਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਸਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਹਲੀਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਲੀਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਬਿਰਿਆਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹਲੀਮ ਰਵਾਇਤੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ, ਜਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ,ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੌਰਾਨ ਇਫਤਾਰ (ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰੇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਭੁੱਖ)ਵਜੋਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੈਲੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਟੋਰੇ ਨੂੰ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, 2010 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜੀ.ਆਈ.ਐਸ. ਰਜਿਸਟਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਰਜਾ (ਜੀਆਈਐਸ) ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਹਲੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਪਕਵਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਣਕ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਛੇਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਮਹਿਬੂਬ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਅਰਬ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਮੀਰ ਓਸਮਾਨ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਸੁਲਤਾਨ ਸੈਫ ਨਵਾਜ਼ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ, ਇੱਕ ਅਰਬ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁਕੱਲਾ, ਯਮਨ, ਜੋ ਸੱਤਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਨੇਕੀ ਸੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਸਲੀ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸੁਆਦਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦੂਸਰੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਲੀਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਹਲੀਮ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਦੀਨਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ੈਬੇਥ ਨੇ 1956 ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਦੇ ਈਰਾਨੀ ਬਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਟੂਅ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਬਲੈਕਕਰੰਟ

ਬਲੈਕਕਰੰਟ ਜਾਂ ਕਾਲੀ ਕਰੰਟ (ਰਾਇਬਸ ਨਿਗਰਾਮ) ਇਹ ਵਾਲੇ ਉਗਣ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰੋਸੂਲਾਰਸੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਬੂਟਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਗਿੱਲੀ ਉਪਜਾਊ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਬਸੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਠੰਡਾ ਮੌਸਮ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਾਲੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੰਡੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੱਚਾ ਫਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਅਤੇ ਪੌਲੀਫੇਨੋਲ ਫਾਈਟੋ ਕੈਮੀਕਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਲੈਕਕਰਾਂਟ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੈਮ, ਜੈਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਬਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੂਸ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਪੋਲੈਂਡ, ਲਿਥੁਆਨੀਆ, ਨਾਰਵੇ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਸਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਧੀਆ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਵਾਲੇ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ।

## ਵੇਰਵਾ 
right|thumb| ਬਲੈਕਕਰੰਟ ਝਾੜੀ
ਕਾਲੇ *ਰੰਗ ਦਾ ਰਾਈਬਸ ਨਿਗਰਾਮ* ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਝਾੜੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਡੇਢ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵੱਧਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਵਿਕਲਪਿਕ, ਸਧਾਰਨ,  ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਪੰਜ ਪੈਲਮੇਟ ਲੋਬਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੇਰੇਟਿਡ ਹਾਸ਼ੀਏ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੌਦੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਦਸ ਤੋਂ ਵੀਹ ਫੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਛਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਲੀਆਂ ਗਲੈਂਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਲੋਬ ਅਸਪਸ਼ਟ ਪੇਟੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪੰਜ ਸਟੈਮੇਨ ਅਤੇ ਦੋ ਫਿਉਜਡ ਕਾਰਪਲੇਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਫੁੱਲ ਤਣੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕੀੜੇ- ਮਕੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਬੂਰ ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਰਾਗ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲੰਕ 'ਤੇ ਉਤਰਨ ਨਾਲ ਅੰਡਾਕਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਤਲੇ ਪਰਾਗ ਟਿਉ ਬ ਵਿੱਚ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ।ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਲ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 48 ਘੰਟੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਹਫਤਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਅੰਡਕੋਸ਼ ਉਸ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲਗਭਗ 35 ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਖਾਦ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਲ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤਾਪਮਾਨ  ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਰੌਸਟ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤਾਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਫੁੱਲ ਪੱਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜੋਸਟਾਬੇਰੀ 
* ਰੈਡਕਰੰਟ 
* ਚਿੱਟਾਕਰੰਟ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with 'species' microformats
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Taxobox articles missing a taxonbar
ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਵੀਅਤਨਾਮ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੀਅਤਨਾਮ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ' ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ।
## ਪਿਛੋਕੜ
ਮਹਾਯਾਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਕੈਥੋਲਿਕ ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੈ. ਦੂਸਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਈਸਾਈ, ਥੈਰਵਦਾ ਬੁੱਧ, ਇਸਲਾਮ, ਹਾਇ ਹੋਓ ਅਤੇ ਸਿੰਕਰੇਟਿਕ ਕਾਓ ਆਈ ਧਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਰਖਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ. ਨਸਲੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸਲੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਕਿਨ੍ਹ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਸਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਉੱਚੇ ਹਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਂਗ, ਜ਼ਾਓ ਅਤੇ ਜਰਾਇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਵਾਦ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 1954 ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ 1975 ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ. ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਜਾਂ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ‘ਨਾਮਜ਼ਦ’ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਆਤਮਿਕ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਬਰ-ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ 'ਜਗੀਰੂ' ਕੁਲੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਲੇਡੀ ਲਿễਨ ਹੋਂਹ ਵੀ ਚੀਨੀ ਤਾਓਵਾਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਯਾਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਚੀਨੀ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼

**ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼** **ਵਿਦਾਊਟ** **ਬਾਰਡਰਜ਼** (**ਆਰਡਬਲਯੂਬੀ**), ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਨਾਮ ***ਰਿਪੋਰਟਰਸ ਸੈਨਜ ਫਰੰਟੀਅਰਸ*** (***ਆਰਐਸਐਫ*** ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਢਲੇ ਖੇਤਰ ਹਨ: ਇਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਖਤਰਨਾਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥਿਕ, ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ।  ਇਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ, ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨਾ, ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਸਤਾਏ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪਦਾਰਥਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
[thumb| [ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ]]
ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਮਾਂਟਪੇਲੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਰੌਬਰਟ ਮੈਨਾਰਡ, ਰੈਮੀ ਲੌਰੀ, ਜੈਕ ਮੋਲਾਨਾਟ ਅਤੇ ਐਮਿਲੀਨ ਜੁਬਿਨੇਓ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਾਓਨਡਿਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਰਡਬਲਯੂਬੀ ਨੇ ਬਰਲਿਨ, ਬਰੱਸਲਜ਼, ਜੇਨੇਵਾ, ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਰੋਮ, ਸਟਾਕਹੋਮ, ਟਿਊਨਿਸ, ਵਿਆਨਾ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਵਿਚ ਦਫਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਫਤਰ, ਜੋ ਤਾਈਪੇ, ਤਾਈਵਾਨ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।    ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ 2013 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਰਐਸਐਫ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਫ੍ਰੀਡਮ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ 45 ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੀ।   

ਪਹਿਲਾਂ, ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮਤਭੇਦ ਸਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ ਮੈਨਾਰਡ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 1948 ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 19 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਨੂੰ "ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ" "ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ" ਅਤੇ "ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ" ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਡੋਨਾ ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ

**ਡੋਨਾ ਥੀਓ ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ** (ਜਨਮ 27 ਮਈ 1959) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਪਟੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਬਜ਼ੀ ਲੇਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਚਰਪਡ ਪਲਸ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢਣ ਲਈ ਗਾਰਡ ਮੌਰੌ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਟਰਲੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਆਪਟੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਫੈਲੋ, ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਈ 1959 ਨੂੰ ਗੈਲਫ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਐਡੀਥ ਜੇ, ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ, ਅਤੇ ਲੋਇਡ ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ, ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੈਲਫ ਕਾਲਜੀਏਟ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮੈਕਮਾਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲੇਜ਼ਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ-ਆਪਟਿਕਸ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮੈਕਮਾਸਟਰ ਵਿਖੇ, ਉਹ ਪੱਚੀਆਂ ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਪਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1989 ਵਿੱਚ ਰੋਚੇਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗਾਰਡ ਮੋਰੌ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲੇਜ਼ਰ ਐਨਰਜੈਟਿਕਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮੌਰੂ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸੈਟਅਪ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਲੇਜ਼ਰ ਪਲਸਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕੇ, ਇੱਕ ਹੱਦ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕੇ, ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੇਜ਼ਰ ਪਲਸਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਤੀਬਰਤਾ ਗੀਗਾਵਾਟ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਲਸਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਕੇਂਦਰਨ ਨੇ ਲੇਜ਼ਰ ਦੇ ਐਂਪਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਆਪਣੀ 1985 ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਚਰਪਡ ਪਲਸ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੇ ਹਰ ਲੇਜ਼ਰ ਨਬਜ਼ ਦੀ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਪੈਕਟਰਮ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਦੋਨੋਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਅੰਤਰਾਲ ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹਰ ਪਲਸ ਨੂੰ ਸੰਪੀੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲਟਰਾ ਲਘੂ ਟੈਰਾਵਾਟ ਅਤੇ ਪੇਟਾਵਾਟ ਤੀਬਰਤਾ ਆਪਟੀਕਲ ਪਲਸਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਚਰਪਡ ਪਲਸ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਉੱਚ-ਪਾਵਰ ਲੇਜ਼ਰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਆਪਟੀਕਲ ਟੇਬਲ ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਟੇਬਲ-ਟਾਪ ਟੈਰਾਵਾਟ ਲੇਜ਼ਰਾਂ"। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ 2018 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ

**ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਨੀਰ ਦੇ ਸੰਗਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਮਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮਰੀਨੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿਕਨ ਟਿੱਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਟ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।

## ਤਿਆਰੀ 
ਪਨੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਪਨੀਰ, ਮਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੈਪਸਿਕੱਮ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੋਟੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਟਿਕਸ ਨੂੰ ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਟੋਰੇ ਨੂੰ ਗਰਮ, ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਚਾਟ ਮਸਾਲੇ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਸਲਾਦ ਜਾਂ ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ਚਟਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟਿੱਕਾ ਪਕਵਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ਚਟਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਪਨੀਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਮਲ, ਸਤਹ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਰਿਸਪ ਹੈ।

## ਫਰਕ 
ਜਦੋਂ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਨੂੰ ਗਰੇਵੀ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਮਸਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ *ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਰੋਲ* ਨਾਲ ਵੀ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰੋਟੀ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵੀ ਕਬਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, *ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਨੀਰ ਦਾ ਟਿੱਕਾ*, ਜਿੱਥੇ ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਬਦਾਮ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੀਨੀ ਭੋਜਨ, ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਮਸਾਲਾ ਚਾਓ ਮੈਂ, ਅਤੇ ਡੋਸਾ ਪਨੀਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਚੇਨਜ਼ ਨੇ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੇਨੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੀਜ਼ਾ ਹੱਟ ਅਤੇ ਡੋਮਿਨੋਜ਼ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੀਜ਼ਾ 'ਤੇ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਟੌਪਿੰਗ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਬਵੇ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਸੈਂਡਵਿਚ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਕਡੋਨਲਡਜ਼ ਇਸ ਦੇ ਮੀਨੂੰ 'ਤੇ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਲਪੇਟਦਾ ਹੈ। ਆਈਟੀਸੀ ਦੇ *ਬਿੰਗੋ* ਬ੍ਰਾਂਡ ਆਲੂ ਚਿਪਸ ਨੇ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਦੇ ਸੁਆਦ ਦੇ ਚਿਪਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 2003 ਵਿੱਚ, ਨੇਸਟਲ ਦੀ ਮੈਗੀ ਨੇ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਦੇ ਮਸਾਲੇ ਮਿਕਸ ਅਤੇ ਰੈਡੀ ਟੂ ਖਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Paneer Tikka Seek.JPG|
ਤਸਵੀਰ:Paneer Tikka in India.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Panner Tikka.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Tikka Paneer.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Tikka array.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Home made Paneer Tikka prepared in air frier.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Paneer Tikka 2.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Angara Paneer Tikka.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Paneer tikka 1.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Paneer Tikka Masala.jpg|
ਤਸਵੀਰ:Paneer Tikka (2172840954).jpg|

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* 

## ਹਵਾਲੇ