ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ

**ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ**    ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। **ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ** ਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1954 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਨੇ 1954-55 ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ,  ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਉਸਨੇ 1955-56 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ 1959-60 ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਤਰ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਰੋਹਿੰਟਨ ਬਾਰੀਆ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਜਦੋਂ 1959-60 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। 

ਉਸਨੇ 1959-60 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਿੱਲੀ ਲਈ 54 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 8 ਅਤੇ 125 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 4 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ 1960-61 ਅਤੇ 1961-62 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ।  ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 3 ਵਿਕਟਾਂ ਦੇ ਕੇ 6 ਅਤੇ 17 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 3 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। 

1961-62 ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਨੂੰ ਐਮਸੀਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੰਡੀਅਨ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੈੱਡ ਡੇਕਸਟਰ ਦੀਆਂ 3 ਵਿਕਟਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ  ਉਹ 1963-64 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਗਏ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## 1963-64 ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਮੈਚ 
1963-64 ਦੀ ਲੜੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧੀਮੀ ਪਿੱਚਾਂ 'ਤੇ ਖੇਡੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜ ਟੈਸਟ ਡਰਾਅ ਹੋਏ ਸਨ। *ਵਿਜ਼ਡਨ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਈਐਮ ਵੈਲਿੰਗਸ ਨੇ ਪਿੱਚਾਂ ਨੂੰ 'ਇੰਨੀਆਂ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਯੋਗ ਕਾਰੀਗਰ ਝਾੜੂ ਦੇ ਹੈਂਡਲ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ... ਮੈਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਡਰਾਅ ਹੋਣੇ ਤੈਅ ਸਨ।'  ਇਆਨ ਵੂਲਡ੍ਰਿਜ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ 'ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਣਨੀਤਕ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।'  ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਸੰਤ ਰੰਜਨੇ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਕਟ ਲਈ।

ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਨੇ ਦੂਜੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਰੰਜਨੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲਈ ਅਤੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 13 ਓਵਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 22 ਦੌੜਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵਿਕਟ ਨਹੀਂ ਲਈ।  ਵੂਲਡ੍ਰਿਜ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਗਤੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਾਲ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਪਿਨਰ ਜੌਨੀ ਮਾਰਟਿਨ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਉਛਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, 'ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।'  ਅਗਲੇ ਦੋ ਟੈਸਟਾਂ ਲਈ ਰਮਾਕਾਂਤ ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲਈ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਟੈਸਟ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਖਿਡਾਇਆ। 

## ਬਾਅਦ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ 1965-66 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ 1966-67 ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1968-69 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਟੀਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 1969-70 ਵਿੱਚ ਮਲਹੋਤਰਾ ਚਮਨਲਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ। ਉਹ 1971-72 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ 1972-73 ਅਤੇ 1973-74 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ।

21.89 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 337 ਵਿਕਟਾਂ ਦਾ ਉਸਦਾ ਕਰੀਅਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਮਜ਼ੋਰ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 12 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 9.53 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 60 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।  ਪਰ ਦਲੀਪ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਲਈ ਉਸਨੇ 10 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 41.87 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 16 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਸਨ। 

ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਰਵਿੰਦਰ ਪਾਲ  ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਕੁਝ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1964-65 ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡੇ ਗਏ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇਕੱਠੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1965-66 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਟੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 15 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। 

ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ ਚਲਾ ਕੇ ਕੋਚ ਬਣ ਗਿਆ। 1979 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਬਿਤਾਇਆ 

ਜਦੋਂ 2004 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਟੈਸਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ 'ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ' ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਕਮ ਦਾਨ ਕਰਨਗੇ। 

## ਮੌਤ 
ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਦਾ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਸਥਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ 9 ਮਈ 2018 ਨੂੰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿਖੇ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।  ਐਮਪੀ ਪਾਂਡਵ ਜੋ ਕਿ ਰਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਦੇ ਖੇਡ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ,  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਰਕਾਈਵ ਵਿਖੇ
* ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਕ੍ਰਿਕਇੰਫੋ 'ਤੇ
* ਰਜਿੰਦਰ ਪਾਲ: ਸਪਿਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ