open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ

Coord:33.820833N, 72.689444E

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ 48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹਸਨ ਅਬਦਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਖੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਡਿੱਗਦੀ ਹੋਈ ਚਟਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ਼ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਚਟਾਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪੈ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਜਦੋਂ ਇਥੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਥੇ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਇਆ।

PunjaSahib.jpg|ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ
PanjaSahib IMG 0124.JPG
PanjaSahib IMG 0114.JPG
PanjaSahibIMG 0151.JPG
PanjaSahib IMG 0150.JPG
PanjaSahib_IMG_0118.JPG

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ
ਸ਼ਹਾਬ ਉੱਦ ਦੀਨ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ

'*"ਸ਼ਹਾਬ ਉੱਦ ਦੀਨ ਯਾਹੀਆ ਇਬਨ ਹਬਾਸ਼ ਇਬਨ ਅਮਿਰਾਕ ਅਸ-ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ* (, ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ **ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ**) ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਯੁਕਾਤਾਨ

**ਯੁਕਾਤਾਨ** (), ਦਫ਼ਤਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਯੁਕਾਤਾਨ ਦਾ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਰਾਜ** (), 31 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ 32 ਸੰਘੀ ਖੰਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ 106 ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੇਰੀਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਰਾਜ
ਜਾਨ ਲੌਕ

**ਜਾਨ ਲਾਕ** ਐਫਆਰਐਸ (; 29 ਅਗਸਤ 1632 – 28 ਅਕਤੂਬਰ 1704), ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਬੁੱਧਤਾ ਦੌਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ "ਕਲਾਸੀਕਲ ਉਦਾਰਵਾਦ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਜਾਨ ਲਾਕ ਸਮਾਜਿਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਥਿਊਰੀ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
## ਜੀਵਨੀ
ਜਾਨ ਲਾਕ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1632 ਨੂੰ ਦਾ ਰਿੰਗਟਨ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਜਮੀਂਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਭਿਕਰਤਾ ਸਨ। ਉਹ ਪਿਊਰਿਟਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਐਂਗਲੋ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ (1641 - 47) ਫੌਜ ਵਲੋਂ ਲੜੇ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਆਦਰਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1646 ਵਿੱਚ ਵੇਸਟਮਿੰਸਟਰ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ 1652 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਰਾਇਸਟ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਮਹਾ ਵਿਦਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਇੱਥੇ ਆਜਾਦ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। 1660 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। ਦਰਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰੌਚਿਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁੰਨ ਡੇਕਾਰਟ ਨੂੰ ਹੈ।

## ਲਿਖਤਾਂ
* ਅ ਲੈਟਰ ਕੰਸਰਨਿੰਗ ਟੌਲਰੇਸ਼ਨ
(A Letter Concerning Toleration)
(1690) 
**A Second Letter Concerning Toleration
(1692) 
**A Third Letter for Toleration
(1689) 
*Two Treatises of Government 
(1690) 
*An Essay Concerning Human Understanding

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਘੋੜ ਸਵਾਰ (ਕਵਿਤਾ)

***ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਘੋੜ ਸਵਾਰ: ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ *** () ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ 1833 ਦੀ ਲਿਖੀ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਵਿੱਚ ਪੀਟਰ ਮਹਾਨ ਦੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰ ਬੁੱਤ ਬਾਰੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ, ਦਲੇਰੀ ਭਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਪੱਖੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਕਵਿਤਾ, "ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਘੋੜ ਸਵਾਰ" ਨੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਅਮਿੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ‎
ਮਾਖਨਲਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ

**ਮਾਖਨਲਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ** (4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1889-30 ਜਨਵਰੀ 1968) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤਿਅੰਤ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਓਜਪੂਰਨ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੂਠੇ ਹਿੰਦੀ ਰਚਨਾਕਾਰ ਸਨ। ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਕਰਮਵੀਰ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਤ ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦਮਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਨਣਾ ਪਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ

**ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ** (;  – ) ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਨਦਾਰ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਵਲ, ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ, ਲੇਖ, ਸਕਰੀਨਪਲੇ ਵਰਗੀਆਂ ਅਨੇਕ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਏ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਕਸੈਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੈਨਪੁਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਸਨ। ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ "ਕਾਮਰੇਡ" 1948 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ।.

ਉਸਨੇ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਜੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਬਦਨਮ ਗਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ। ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਸ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ "ਮਾਨਸ ਕਾ ਦਰਿਆ", "ਨੀਲੀ ਝੀਲ" ਅਤੇ "ਕਸਬੇ ਕਾ ਆਦਮੀ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ"। ਉਸਨੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਦਸ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ *ਇੱਕ ਸੜਕ ਸੱਤਾਵਾਨ ਗਲੀਆਂ*, *ਲੌਟੇ ਹੁਏ ਮੁਸਾਫਿਰ*, *ਕਾਲੀ ਆਂਧੀ*, *ਆਗਾਮੀ ਅਤੀਤ*, *ਰੇਗਿਸਤਾਨ* ਅਤੇ *ਕਿੱਤਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ* ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ, ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ, ਯਾਦਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ 35 ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਲਿਖਤਾਂ
### ਨਾਵਲ
* ਏਕ ਸੜਕ ਸਤਾਵਨ ਗਲੀਆਂ
* ਤੀਸਰਾ ਆਦਮੀ
* ਡਾਕ ਬੰਗਲਾ
* ਸਮੁਦ੍ਰ ਮੇਂ ਖੋਯਾ ਹੁਆ ਆਦਮੀ
* ਕਾਲੀ ਆਂਧੀ
* ਆਗਾਮੀ ਅਤੀਤ 
* ਸੁਬਹ...ਦੋਪਹਰ...ਸ਼ਾਮ
* ਰੇਗਿਸਤਾਨ
* ਲੌਟੇ ਹੁਏ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ
* ਵਹੀ ਬਾਤ
* ਏਕ ਔਰ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ
* ਕਿਤਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ

### ਪਟਕਥਾ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ
ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ੯੯ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ, ਕਹਾਣੀ ਜਾਂ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ
# ਸੌਤਨ ਕੀ ਬੇਟੀ (੧੯੮੯) - ਸੰਵਾਦ
# ਲੈਲਾ (੧੯੮੪) - ਸੰਵਾਦ, ਪਟਕਥਾ
# ਯਹ ਦੇਸ਼ (੧੯੮੪) - ਸੰਵਾਦ 
# ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ (੧੯੮੩) - ਕਹਾਣੀ 
# ਸੌਤਨ(੧੯੮੩) - ਸੰਵਾਦ
# ਸਾਜਨ ਕੀ ਸਹੇਲੀ (੧੯੮੧) - ਸੰਵਾਦ, ਪਟਕਥਾ 
# ਰਾਮ ਬਲਰਾਮ (੧੯੮੦) - ਸੰਵਾਦ, ਪਟਕਥਾ 
# ਮੌਸਮ (੧੯੭੫) - ਕਹਾਣੀ
# ਆਂਧੀ (੧੯੭੫) - ਨਾਵਲ

### ਸੰਪਾਦਨ
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ-
*ਵਿਹਾਨ-ਪਤ੍ਰਿਕਾ (੧੯੫੪) 
*ਨਈ ਕਹਾਨਿਆਂ-ਪਤ੍ਰਿਕਾ (੧੯੫੮-੬੬) 
*ਸਾਰਿਕਾ-ਪਤ੍ਰਿਕਾ (੧੯੬੭-੭੮)
*ਕਥਾਯਾਤ੍ਰਾ-ਪਤ੍ਰਿਕਾ (੧੯੭੮-੭੯)
*ਗੰਗਾ-ਪਤ੍ਰਿਕਾ(੧੯੮੪-੮੮) 
*ਇੰਗਿਤ-ਪਤ੍ਰਿਕਾ (੧੯੬੧-੬੮)
*ਸ਼੍ਰੀਵਰਸ਼ਾ-ਪਤ੍ਰਿਕਾ (੧੯੭੯-੮੦)

### ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ
 ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਦੈਨਿਕ `ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ੧੯੯੦ ਤੋਂ ੧੯੯੨ ਤੱਕ ਅਤੇ ਦੈਨਿਕ ਭਾਸਕਰ ਵਿੱਚ ੧੯੯੭ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਲਮ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

### ਕਹਾਣੀਆਂ
ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ -

*ਰਾਜਾ ਨਿਰਬੰਸਿਯਾ
*ਸਾਂਸ ਕਾ ਦਰਿਯਾ
*ਨੀਲੀ ਝੀਲ
*ਤਲਾਸ਼ 
*ਬਯਾਨ
*ਨਾਗਮਣਿ
*ਅਪਨਾ ਏਕਾਂਤ
*ਆਸਕਤੀ
*ਜ਼ਿੰਦਾ ਮੁਰਦੇ
*ਜਾਰਜ ਪੰਚਮ ਕੀ ਨਾਕ
*ਮੁਰਦੋਂ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ
*ਕਸਬੇ ਕਾ ਆਦਮੀ
*ਸਮਾਰਕ

### ਨਾਟਕ
* ਅਧੂਰੀ ਆਵਾਜ਼
* ਰੇਤ ਪਰ ਲਿਖੇ ਨਾਮ
* ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਹਮਾਰਾ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰਾਂ
* ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ 
* ਕਲਾਸਕੀਵਾਦ 
* ਯਥਾਰਥਵਾਦ 
* ਆਰੰਭਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ 
* ਜਾਦੂਈ ਯਥਾਰਥਵਾਦ 
* ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ 
* ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦ 
* ਦਾਦਾਵਾਦ 
* ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰਾਂ
ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ

**ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ** ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰੁਝਾਨ ਸੀ। ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਆਲੋਚਨਾ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਇੱਕ ਰੂਪਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸਾਹਿਤਕ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਰ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਿਕਟ ਅਧਿਐਨ (close reading) ਉੱਪਰ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ‘ਸਵੈ’ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਸੁਹਜਮਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਹਜਵਾਦੀ, ਰੂਪਵਾਦੀ, ਪਾਠਮੂਲਕ ਅਤੇ ਅਸਤਿਤਵ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੀ ਰੈਨਸਮ, ਕਲਿੰਥ ਬਰੁਕਸ ਅਤੇ ਐਲਨ ਟੇਟ ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੰਤਕ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਨਵੀਨ ਅਮਰੀਕੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੁਝ ਅਮਰੀਕੀ ਸਕੂਲਾਂ (ਸੰਪਰਦਾਇਆਂ) ਦੇ ਪ੍ਰਪੰਰਾਗਤ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜਰਮਨ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਰਥ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਭੂਗੌਲਿਕ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਉੱਪਰ ਜੋਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। 
ਨਵੀਨ ਅਮਰੀਕੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਦਾ ਅਰਥ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚੋਂ ਪਾਠਕ-ਹੁੰਗਾਰਾ (reader's response), ਲੇਖਕ-ਭਾਵਨਾ (the author's intention) ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਪਣਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ
ਆਈ ਏ ਰਿਚਰਡਸ

**ਇਵੋਰ ਆਰਮਸਟਰਾਂਗ ਰਿਚਰਡਸ** (26 ਫਰਵਰੀ 1893 - 7 ਸਤੰਬਰ 1979) ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਮਗਦਲੀਨੀ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕੈਬੀ ਸਪੈਂਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ *ਅਰਥ ਦਾ ਅਰਥ*, *ਵਿਹਾਰਕ ਆਲੋਚਨਾ*, *ਵਿਹਾਰਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਅਸੂਲ*, ਅਤੇ *ਰਹੇਟਾਰਿਕ ਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀ*, ਨਵੀਂ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ। ਵਿਹਾਰਕ ਆਲੋਚਨਾ' ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਨੇੜ-ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਪਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ
ਸੋਵਰੇਮੈਨਿਕ

***ਸੋਵਰੇਮੈਨਿਕ *** (, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ: *ਸਮਕਾਲੀ*) ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਤੋਂ 1836-1866 ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਰੂਸੀ, ਸਾਹਿਤਕ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਰਸਾਲਾ ਸੀ।
ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਅਤੇ ਸਲੇਰੀ

**ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਅਤੇ ਸਲੇਰੀ** ਦਾ ਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
*ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਅਤੇ ਸਲੇਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪੋਜ਼ਰਾਂ ਸੰਬੰਧੀ 
*ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਅਤੇ ਸਲੇਰੀ (ਨਾਟਕ)
ਐਨਟੋਨੀਓ ਸਲੇਰੀ

**ਐਨਟੋਨੀਓ ਸਲੇਰੀ** (18 ਅਗਸਤ 1750 7 ਮਈ 1825) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪੋਜ਼ਰ, ਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ ​​ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ

**ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ** (15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1922 - 17 ਸਤੰਬਰ 1999), ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸਮੀਰ

**ਸਮੀਰ** (ਜਨਮ 24 ਫਰਵਰੀ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਸਮੀਰ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤਕਾਰ, ਅੰਜਾਨ (ਲਾਲਜੀ ਪਾਂਡੇ) ਹੈ. ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਹੁਣੇ ਜਿਹੇ ਉਸਨੇ ਤੂੰਬੀ Tumbhi  ਨਾਲ ਸਹਿਚਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੇਖੇਗਾ ਅਤੇ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ।(2010).

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਲੀਅਮ ਐਂਪਸਨ

**ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਐਂਪਸਨ** (, 27 ਸਤੰਬਰ 1906 – 15 ਅਪਰੈਲ 1984) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸਦਕਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ* (Seven Types of Ambiguity) (1930) ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੁਸਤਕ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ
ਵੀ ਵੀ ਗਿਰੀ

ਵਰਾਹਗਿਰੀ ਵੇਂਕਟ ਗਿਰੀ ਜਾਂ ਵੀ ਵੀ ਗਿਰੀ (10 ਅਗਸਤ 1894 - 23 ਜੂਨ 1980) ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਹਮਪੁਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1894
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1880
ਜਿਬਗਨਿਉ ਹਰਬਰਟ

**ਜਿਬਗਨਿਉ ਹਰਬਰਟ ** (29 ਅਕਤੂਬਰ 1924 – 28 ਜੁਲਾਈ 1998) ਪੋਲਿਸ਼ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਡਰਾਮਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸੀ।
ਪੋਲਿਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਅੰਗ ਰਿਹਾ ਉਹ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਅਨੁਵਾਦ ਪੋਲਿਸ਼ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਲਿਸ਼ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਗੀਤਾ ਆਨੰਦ

**ਗੀਤਾ ਆਨੰਦ** ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ-ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜੋ *ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ* ਲਈ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ,* ਬੋਸਟਨ ਗਲੋਬ* ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੇਖਕ ਸੀ।
## ਕਰੀਅਰ 
ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆਮਈ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪੁਲਿਤਜ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀਦੀ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣੀ। ਇਸ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਜਰਨਲ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ *The Cure* ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, *Extraordinary Measures* ਨਾਮ ਦੀ ਫਿਲਮ ਬਣੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਕ੍ਰਿਕ

**ਫਰਾਂਸਿਸ ਹੈਰੀ ਕੋਂਪਟਨ ਕ੍ਰਿਕ **, ਓਐਮ, ਐਫਆਰਐਸ (8 ਜੂਨ 1916 – 28 ਜੁਲਾਈ 2004) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਬਾਇਓ ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਨਿਊਰੋ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1953 ਵਿੱਚ ਡੀ ਐਨ ਏ ਦਾ ਰਾਜ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ 1962 ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ ਵਾਟਸਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਡੀ ਆਕਸੀ ਰਾਇਬੋਨਿਊਕਲਿਕ ਏਸਿਡ (ਡੀਐਨਏ) ਕਿਸੇ ਜਾਨਦਾਰ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉਹ ਮੂਲ ਤੱਤ ਹੈ ਜੋ ਜੱਦੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਹਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੈੱਲ ਦੇ ਮਰਕਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਨਦਾਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਜੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀ ਐਨ ਏ ਜੰਜੀਰ ਦੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਇਸ ਜਾਨਦਾਰ ਦੇ ਜੱਦੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ

**ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ** (ਜਨਮ 1959) 1997 ਅਤੇ 2005 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ. ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। 

25 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਣੀ ਜਦੋਂ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਚਾਰਾ ਘੁਟਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਪਦ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸਿਰਫ 2 ਸਾਲ ਦਾ ਰਿਹਾ ਜੋ 25 ਜੁਲਾਈ 1997 ਤੋਂ 11 . ਫਰਵਰੀ 1999 ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਿਆ। ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸੰਨ 09 ਮਾਰਚ 1999 ਤੋਂ 02 ਮਾਰਚ 2000 ਅਤੇ 11 ਮਾਰਚ 2000 ਤੋਂ 06 ਮਾਰਚ 2005 ਰਿਹਾ। ਸੰਨ 2005 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਰਾਘੋਪੁਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ "ਖਾਣੇ ਦੇ ਘੁਟਾਲੇ" ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਸੀ। 

ਉਹ 25 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਾਰੰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਾਲ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ। 2010 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੋ ਸੀਟਾਂ : ਰਾਘੋਪੁਰ ਅਤੇ ਸੋਨਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ ਜਦਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 22 ਸੀਟਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਉਸ ਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਨ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਜੀਵ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੂੜੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।

## ਆਲੋਚਨਾ
ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਿਅੰਗ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਆੜੇ ਆਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਜਰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ  ਜਾਂ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਦਾ 1973 ਵਿੱਚ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨੌਂ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਤ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਲੜਕੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਤੇਜਸ਼ਵੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਉਪ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਪ੍ਰਸੂਨ ਜੋਸ਼ੀ

**ਪ੍ਰਸੂਨ ਜੋਸ਼ੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Prasoon Joshi**, ਜਨਮ: 16 ਸਤੰਬਰ 1968) ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਕੰਪਨੀ ਮੈਕਐਨ ਇਰਿਕਸਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਫਿਲਮ *ਫ਼ਨਾ* ਦੇ ਗਾਣੇ ‘ਚਾਂਦ ਸਿਫਾਰਿਸ਼’, ਫਿਲਮ "ਤਾਰੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪਰ" ਦੇ ਗਾਣੇ ‘ਮਾਂ ...’ ਅਤੇ ਫਿਲਮ *ਭਾਗ ਮਿਲਖਾ ਭਾਗ* ਦੇ ਗਾਣੇ ‘ਜ਼ਿੰਦਾ..’ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਵਧੀਆ ਗੀਤਕਾਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਫਿਲਮ "ਤਾਰੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪਰ" ਦੇ ਗਾਣੇ ‘ਮਾਂ ...’ ਅਤੇ ਫਿਲਮ "ਚਿਟਾਗੋਂਗ" ਦੇ ਗਾਣੇ 'ਬੋਲੋ ਨਾ..' ਲਈ ਗੀਤਕਾਰੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਇਨਾਮ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪ੍ਰਸੂਨ ਦਾ ਜਨਮ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਅਲਮੋੜਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੰਨਿਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 16 ਸਤੰਬਰ 1968 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ਮਾ ਜੋਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਟਿਹਰੀ, ਗੋਪੇਸ਼ਵਰ, ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ, ਚਮੋਲੀ ਅਤੇ ਨਰੇਂਦਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਐਮਐਸਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਐਮਬੀਏ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ

**ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ** (ਯੂ.ਐੱਨ.ਐੱਸ.ਸੀ.) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ 6 ਗਰੁੱਪਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ 17 ਜਨਵਰੀ 1946 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਭਾਰਤ, ਬਰਾਜ਼ੀਲ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਜੀ-4 ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੁਲਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਸੀਟ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੋਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪੱਕੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਪੀ-5 ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚਾਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਹੈ।
## ਵੀਟੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ
ਮਹਾਂਨਗਰ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਮਹਾਂਨਗਰ*** (, *Mahānagar*)1963 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਬੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ

[thumb|ਪੰਚਾਇਤ ਦਫ਼ਤਰ, ਮੁਹੰਮਾ, [ਕੇਰਲਾ|ਕੇਰਲ]]
**ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ**, ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਿਆਸੀ ਸਿਸਟਮ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਟੋਬੈਗੋ, ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਿਕਰ ਅੰ. 250 ਏ.ਡੀ. ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਰਾਜ ਦਾ ਅਰਥ "ਹਕੂਮਤ" ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦਾ ਭਾਵ ਪੰਜ (ਪੰਚ) ਦੀ "ਸਭਾ" (ਅਯਾਤ) ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਸਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।  

ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮੁਖੀਆ ਜਾਂ ਸਰਪੰਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਥਿਤੀ ਸੀ. ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਗੈਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਖਾਪ ਪੰਚਾਇਤਾਂ (ਜਾਂ ਜਾਤ ਪੰਚਾਇਤਾਂ) ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। 
[thumb|ਸੱਥ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇੜੇ ਨਰਸਿੰਗੜ੍ਹ, [ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼|ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼]]

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ)
ਚੁੰਬਕਤਾ

**ਚੁੰਬਕਤਾ** ਪਦਾਰਥਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਵਰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਚੁੰਬਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਬਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਦਾ ਸਰੋਤ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ (ਬਿਜਲਈ ਕਰੰਟ) ਅਤੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਚੁੰਬਕੀ ਦਮ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੋਰਨਾਂ ਕਰੰਟਾਂ ਅਤੇ ਦਮਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਅਸਰ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਸਰ ਸਥਾਈ ਚੁੰਬਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਦਮ ਲੋਹ-ਚੁੰਬਕਤਾ ਕਰ ਕੇ ਅਟੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਬਲ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਪਦਾਰਥ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਪਾਰ-ਚੁੰਬਕਤਾ); ਕਈ ਹੋਰ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਭੱਜਦੇ ਹਨ (ਆਰਪਾਰ-ਚੁੰਬਕਤਾ); ਕਈਆਂ ਦਾ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ਼ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਘੁੰਮਦੇ ਕੱਚ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਅਤੇ ਉਲਟ-ਚੁੰਬਕਤਾ)। ਜਿਹਨਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ *ਗ਼ੈਰ-ਚੁੰਬਕੀ* ਪਦਾਰਥ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬਾ, ਐਲਮੀਨੀਅਮ, ਗੈਸਾਂ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਧ ਆਕਸੀਜਨ ਠੰਡਾ ਕਰ ਕੇ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਉੱਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਗੁਣ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਟਾਰਜਨ

**ਟਾਰਜਨ** ਇੱਕ ਗਲਪੀ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਦਿਰੂਪ ਜੰਗਲੀ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਾਨੀ ਮਹਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਪਾਲ ਪੋਸ ਕੇ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਹਸੀ ਵੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਰਜਨ ਐਡਗਰ ਰਾਈਸ ਬਰੋਜ ਦਾ ਘੜਿਆ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਨਾਵਲ *ਟਾਰਜਨ ਆਫ ਦ ਏਪਸ* (ਮੈਗਜੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1912, ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1914) ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ 25 ਸਿਕੂਐਲਸ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮੀਡਿਆ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੰਗਾ ਦੀਨ

"**ਗੰਗਾ ਦੀਨ**" (1892) ਰੂਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
ਯੂਟੀਸੀ+5:30

**ਯੂਟੀਸੀ+05:30**, ਯੂਟੀਸੀ ਅੰਤਰ +05:30 ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਯੋਜਤ ਵਿਆਪਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ 5 ਘੰਟੇ 30 ਮਿੰਟ ਅੱਗੇ ਹੈ। 

## ਮਿਆਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ (ਸਾਰਾ ਸਾਲ) 
*ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ: ਮੁੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ, ਚੇੱਨਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਕੋਲੰਬੋ*

### ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ 
*  – ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ
*  – ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
*ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ
*ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ
*ਮਦਰਾਸ ਸਮਾਂ
*ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
*ਨੇਪਾਲ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਅੰਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ
ਸਾਇਟੋਪਲਾਜ਼ਮ

(2) ਨਿਊਕਲੀਸ  
 (3) ਰਾਇਬੋਸੋਮ (ਛੋਟੇ ਬਿੰਦੂ)  
 (4) vesicle 
 (5) ਰਫ਼ ਐਂਡੋਪਲਾਜਮਿਕ ਰੇਟੁਕੁਲਮ  
 (6) ਗੋਲਜੀ-ਪਿੰਡ  
 (7) ਸਾਇਟੋਸਕੈਲਟਨ  
 (8) ਸਮੂਥ ਐਂਡੋਪਲਾਜਮਿਕ ਰੇਟੁਕੁਲਮ 
 (9) ਮਾਇਟੋਕਾਂਡਰਿਆ  
 (10) ਰਸਧਾਨੀ  
 (11) ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਦਰਵ  
 (12) ਲਾਇਸੋਸੋਮ  
 (13) ਤਾਰਕਕਾਏ ]]

ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੇਂਦਰਕ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਸੰਪੂਰਣ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਇਟੋਪਲਾਜ਼ਮ (Cytoplasm) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੋਸ਼ਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰਕ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਵੇਦਾਰ, ਜੈਲੀਨੁਮਾ, ਅਰਧਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਦੇ 70% ਭਾਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨਿਕ ਅਤੇ ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਖੁਰਦਬੀਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੋਸ਼ਾਣੂ-ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਖੁਰਦਬੀਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਖੁਰਦਬੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਵੈਕਿਊਲ

**ਵੈਕਿਊਲ** ਇੱਕ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਦਾ ਅੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਥੈਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਰਗੈਨਿਕ ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਆਰਗੈਨਿਕ ਅਣੂ ਮਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਐਨਜਾਈਮ ਵੀ ਘੁਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਾਣੂ
2014

**2014** 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 2010 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ
* 1 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਲਾਤਵੀਆ ਨੇ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਯੂਰੋ-ਜ਼ੋਨ ਦਾ 18ਵਾਂ ਸਦੱਸ ਬਣਿਆ।
* 21 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਧਰਮ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ।
* 21 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਾਲੇ 15 ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿਤਾ ਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਰਹਿਮ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਕੈਦੀ ਦੀ ਮਾਨਸਕ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਫ਼ਾਂਸੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
* 23 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; 7 ਫਰਵਰੀ. 22ਵੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਖੇਡਾਂ ਸੋਚੀ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈਆਂ।
* 4 ਮਾਰਚ &ndash; ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਉਹਨਾਂ 282 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 1845 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
* 7 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸ਼ਰੀਅਤ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿਤਾ।
* 23 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 41 ਮੈਂਬਰੀ ਹਰਿਆਣਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ।
* 26 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਹਰਿਆਣਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਝੀਂਡਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਨਲਵੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।
* 14 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦਸਤਾਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਰੱਦ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਯੂਰਪੀਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਜ਼ ਦੀ ਧਾਰਾ 9 ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

## ਜਨਮ
## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਲ
* ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ 2014 ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਮਨੀਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਥੋਪਿਲ ਭਾਸ਼ੀ

**ਥੋਪਿਲ ਭਾਸ਼ੀ** () (8 ਅਪਰੈਲ 1924 - 8 ਦਸੰਬਰ 1992) ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਸਕਰਿਪਟ ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕ *ਨਿੰਗਾਲੇਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਕੀ* (ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਬਣਾਇਆ) ਮਲਿਆਲਮ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਆਂ ਲੀਹਾਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਜਗਨਨਾਥ ਸਰਕਾਰ

**ਜਗਨਨਾਥ ਸਰਕਾਰ** (25 ਸਤੰਬਰ 1919 &ndash; 8 ਅਪਰੈਲ 2011) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਨੇਤਾ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਕਾਨੂ ਬਹਿਲ

**ਕਾਨੂ ਬਹਿਲ** (ਜਨਮ 13 ਜੂਨ 1980)ਉਹ ਲੇਖਕ-ਅਦਾਕਾਰ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਹੇ ਅਤੇ  ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਚੈਨਲ ਲਈ ਟੈਲੀਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਜ਼ੋਇਆ ਅਖ਼ਤਰ

**ਜ਼ੋਇਆ ਅਖ਼ਤਰ** (ਜਨਮ 14 ਅਕਤੂਬਰ 1972) ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ "ਲੱਕ ਬਏ ਚਾਂਸ" (2009) ਨਾਮਕ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜ਼ੋਇਆ ਅਖ਼ਤਰ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ 1974 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ ਹਨੀ ਇਰਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ ਜ਼ੋਇਆ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਹੈ। ਜ਼ੋਇਆ, ਫਰਹਾਨ ਅਖਤਰ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਜਾਨ ਨਿਸਾਰ ਅਖਤਰ ਦੇ ਪੋਤਰੀ ਹੈ। ਮਾਨਕਜੀ ਕੂਪਰ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜੇਵਿਅਰਸ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਸਿਖਣ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫਿਲਮ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਗਈ।

ਜ਼ੋਇਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਨਾਸਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਫਰਹਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ
ਕ੍ਰਿਪਸ ਮਿਸ਼ਨ

**ਕ੍ਰਿਪਸ ਮਿਸ਼ਨ** 22 ਮਾਰਚ, 1942 ਦੇ ਦਿਨ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸਰ ਸਟੈਫ਼ੋਰਡ ਕ੍ਰਿਪਸ (ਸਰ ਸਟੈਫੋਰਡ ਕ੍ਰਿਪਸ, ਇੱਕ ਖੱਬੇ-ਪਖੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਦੀ ਯੁੱਧ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮੰਤਰੀ ਸੀ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਤਿੰਨ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕਿਉਂਂਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸਿਆਸੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ 23 ਮਾਰਚ, 1942 ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਸਟੇਟਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਪਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋ ਬਣਾਈ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਸਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ. ਉਜਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸਨ। 24 ਤੋਂ 29 ਮਾਰਚ ਤਕ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਪਸ ਦੀਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿਲਾ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਕਾਲੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵੀ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨੀ ਪਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਚਤੁਰਾਨਨ ਮਿਸ਼ਰ

**ਚਤੁਰਾਨਨ ਮਿਸ਼ਰ** (7 ਅਪਰੈਲ 1925 &ndash; 2 ਜੁਲਾਈ 2011)
ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੂਰਵ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸੀਪੀਆਈ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇਤਾ ਸਨ। ਉਹ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਨਿਸਟ ਆਗੂ ਵੀ ਸੀ

ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀ ਚਤੁਰਾਨਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਪਰੈਲ 1925 ਨੂੰ ਮਧੁਬਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ 1969 ਤੋਂ 1980 ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1984 ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਮਧੁਬਨੀ ਤੋਂ ਲੋਕਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਐਚ ਡੀ ਦੇਵੇਗੌੜਾ ਅਤੇ ਆਈ ਕੇ ਗੁਜਰਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀਤਵ ਕਾਲ ਵਿੱਚ 1996 ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ (ਏਟਕ) ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਦ

]]
**ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਦ** ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤਕੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ​​ਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਯਾਨੀ (ਸੱਚ) ਇਹ ਵਿਓਤਪਤ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਸਦੀਕ ਤਥਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਬੁਰਜ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ

**ਬੁਰਜ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ** (), ਜਿਹਨੂੰ ਉਦਘਾਟਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ **ਬੁਰਜ ਦੁਬਈ** ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੁਬਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਕਾਸ਼-ਛੂੰਹਦੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ 829.8 ਮੀਟਰ (2,722 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਨਾਲ਼ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਤ ਢਾਂਚਾ ਹੈ।

## ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ  
ਬੁਰਜ਼ ਖਲੀਫ਼ਾ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ 2004 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 4 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (490 ਏਕੜ) ਵਿੱਚ ਡਾਉਨਟਾਉਨ ਦੁਬਈ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ'। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ
ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ

**ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ** ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਆਦਿ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਪੇਸ਼ਾ
ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਨੀ ਇੱਕ ਫ਼ਰੀਲਾਂਸ ਪੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸਿੱਖਿਆ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬੱਸ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਈਪੇ 101

**ਤਾਈਪੇ 101** (), ਜਿਹਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ **ਤਾਈਪੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ** ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਛਿਨਯੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਤਾਈਪੇ, ਤਾਈਵਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਕਾਸ਼-ਛੂੰਹਦੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ 2004 ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਸੀ ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ 2010 ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਵਿਖੇ ਬੁਰਜ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਨਾ ਖੁੱਲ ਗਿਆ। ਇਹਦੀ ਉਸਾਰੀ 2004 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਮਨੀਰਤਨਮ

**ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਮਨੀਰਤਨਮ** (ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ 1961 ਨੂੰ, ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਚਾਰੂਹਸਨ) ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1980 ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ "ਨੇਂਜਾਥੈ ਕਿਲਾਥੇ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿੰਧੂ ਭੈਰਵੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਕੇਰਲਾ ਸਟੇਟ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ, ਤਿੰਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ- ਕੰਨੜ, ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਇਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ- ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਭਿਨੇਤਾ- ਵਕੀਲ ਚਾਰੂਹਸਨ ਅਤੇ ਕੋਮਲਮ ਕੋਲ ਪਰਮਕੁੜੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੰਦਿਨੀ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਸੁਭਾਸ਼ੀਨੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਚੰਦਰਹਸਨ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ - ਰਾਜਨੇਤਾ ਕਮਲ ਹਸਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਅਨੂ ਹਸਨ, ਸ਼ਰੂਤੀ ਹਸਨ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਰਾ ਹਸਨ ਵੀ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।

ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਚਾਚੇ ਕਮਲ ਹਸਨ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਰਮਕੁਦੀ ਦੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ, ਇੱਕ ਅਪਰਾਧਕ ਵਕੀਲ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਐਮਜੀਆਰ ਤੋਂ ਸਿਨੇਮਾਘਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਈ। ਸਰਕਾਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਕੈਮਰਾ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਗਈ।

## ਹੋਰ ਕਾਰਜ 
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਮਨੀ ਰਤਨਮ 1997 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਮਦਰਾਸ ਟਾਕੀਜ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 1998 ਵਿੱਚ, ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਨੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪੋਰਟਲ TamilTalkies.com ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਲਈ ਸਮਰਪਤ ਪਹਿਲਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪੋਰਟਲ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਨਰੇਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਨੀ ਰਤਨਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਨੰਦਨ 1992 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* Suhasini  on MFC

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਚਾਨਣ ਬਚਾਊ ਸਮਾਂ

[[File:DaylightSaving-World-Subdivisions.png|thumb|upright=1.67|alt=World map. Europe, Russia, most of North America, parts of southern South America and southern Australia, and a few other places use DST. Most of equatorial Africa and a few other places near the equator have never used DST. The rest of the land mass is marked as formerly using DST.|ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ, ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਟਾਈਮ ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। [3] [4] [5]]]

**ਚਾਨਣ ਬਚਾਊ ਸਮਾਂ (daylight saving time, DST)** ਜਾ **ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਸਮਾਂ** (ਭਾਸ਼ਾ ਦੇਖੋ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਣ ਘੜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸ਼ਾਮ ਲੰਬੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹ ਛੋਟੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੜੀ ਨੂੰ ਬਹਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੜੀਆਂ 
* ਟਾਈਮ ਡਾਟੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਟਾਈਮ ਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਉਜਾਲੇ ਲਈ ਸਰੋਤ  -ਤਕਨੀਕੀ ਵਸੀਲੇ
* ਫ਼ਾਇਦੇ: ਅਤੇ ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਟਾਈਮ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ:
* ਕਾਨੂੰਨੀ TIME 2012
* ਵਰਤਮਾਨ ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਟਾਈਮ (ਡੀ) ਨਿਯਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (NIST.gov)
* ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਟਾਈਮ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
* ਸੰਸਾਰ ਸਮਾਂ ਜ਼ੋਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ

**ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ** () ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹੇਠਲਾ (ਦੋ ਸਦਨੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ) ਜਾਂ ਇੱਕਲਾ ਸਦਨ (ਇੱਕ ਸਦਨੀ ਵਿੱਚ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਦੋ ਸਦਨੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਦੱਸ, ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਸਦੱਸਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆਂ ਵੱਧ ਤੋ ਵੱਧ 500 ਅਤੇ ​​ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 60 ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਸੰਸਦ ਦੀ ਇੱਕ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਆਕਾਰ 60 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੋਆ, ਸਿੱਕਮ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਰਾਜਪਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸਦੱਸ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ (ਜਿਵੇਂ ਐਂਗਲੋ-ਭਾਰਤੀ) ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਮੁਨਾਸਬ ਨਾ ਲੱਗੇ।

ਹਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਇੱਕ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਪਾਤਕਾਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਭਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ​​ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜ ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਤੇ ਵੀ ਰਾਜਪਾਲ ਸਭਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਰਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
* 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ
* ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
* ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੜੀਆਂ
* ਭਾਰਤ 'ਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ: 'ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਪਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ
* ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ 2012, ਨਤੀਜੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਮਾਂਹ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ

**ਮਾਂਹ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ** ਜਾਂ **ਮਾਂਹ ਹੱਥ ਕਰਨਾ** ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝਾਂ ਤੇ ਮੋਹ ਭਰੀ ਰਸਮ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਨੂੰ ‘ਮਾਂਹ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਈਂ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਮਹਾਂ ਹੱਥ ਕਰਨਾ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਦਿਨ ਤਿੱਥ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕਾਰਜ ਆਰੰਭੇ ਜਾਂਦੇ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੰਮ ਸਾਰਾ ਸ਼ਰੀਕਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਰਲ-ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦਾ।
## ਰਸਮ
ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਮਾਂਹ ਦੀ ਦਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ। ਘਰ ਦੀ ਲਾਗਣ ਗਲੀ-ਗੁਆਂਢ ਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਆਉਂਦੀ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ, ਵਿਆਹੀਆਂ-ਵਰੀਆਂ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਨੂੰਹਾਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਟ ’ਤੇ **ਮੌਲੀ** ਜਾਂ **ਖੰਮਣੀ** ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਸਾਬਤ ਕਾਲੇ ਮਾਂਹ **ਉੱਖਲੀ** ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ **ਮੂਹਲੇ** ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਮਾਂਹ ਛੜਨਾ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੂੰਹਾਂ ਧੀਆਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਮੂਹਲਾ ਫੜ ਕੇ ਮਾਂਹਾਂ ’ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਾਰਦੀਆਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਈ ਮਾੜੀ-ਮੋਟੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਰੋੜੀ ਭੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਥੱਲੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਮਾਂਹ ਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਛੱਜ ਨਾਲ ਛੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਭਾਂਡੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੌਲੇ-ਭੜੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁੜ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਚਾਅ ਮੱਤੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਘੋੜੀਆਂ ਜਾਂ ਸੁਹਾਗ ਵੀ ਗਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਮਾਂ
ਫ਼ਿਓਰਡ

ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਫ਼ਿਓਰਡ** ਜਾਂ **ਫ਼ਿਓਡ** ( ਜਾਂ ) ਤਿੱਖੀ ਢਲਾਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਦੰਦੀਆਂ ਵਾਲ਼ੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ, ਸੀਮਤ ਅਤੇ ਭੀੜੀ ਖਾੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੀ ਖੋਰ ਸਦਕਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇਈ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਬਦ ਹੋਰ ਨਾਰਡਿਕ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚਲੇ ਖ਼ਾਸ ਭਾਵ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੰਮੇ ਅਤੇ ਤੰਗ ਪਿੰਡ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਵੇ, ਆਈਸਲੈਂਡ, ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਚਿਲੀ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਓਰਡਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨ
ਨਦੀਨ ਗੋਰਡੀਮਰ

**ਨਦੀਨ ਗੋਰਡੀਮਰ** (20 ਨਵੰਬਰ 1923 – 13 ਜੁਲਾਈ 2014) 1991 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰੰਗਭੇਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ ਨੋਬੇਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 30 ਤੋਂ ਵਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਨਦੀਨ ਗੋਰਡੀਮਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨ

**ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨ** (ਫ਼ਰਾਂਕੋ-ਪ੍ਰੋਵਾਂਸਲ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ: "ਬਰਫ਼"; ਜਾਂ ਲਾਤੀਨੀ: '''', "ਕੱਕਰ, ਬਰਫ਼") ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂ,ਹੋਰ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਘੋਖ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਯੂਰੋਪਾ (ਚੰਨ)

{{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਗ੍ਰਹਿ
| ਨਾਮ = ਯੂਰੋਪਾ
| ਬਦਲਵੇਂ_ਨਾਮ = ਜੂਪੀਟਰ 2
| ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ = ਯੂਰੋਪੀ
| ਚਿੱਤਰ = 
| ਸਿਰਲੇਖ = ਯੂਰੋਪਾ ਦਾ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਧ-ਗੋਲ਼ਾ ਲਗਭਗ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ। ਹੇਠਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲ਼ੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੱਡ ਪੁਆਈਲ ਖੱਡ ਹੈ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਇਲਾਕੇ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਯੂਰੋਪਾ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਵਾਲ਼ੀ ਸਤ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਖਣਿਜ ਸਮੱਗਰੀ ਵਧੇਰੀ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ 7 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਗਲੀਲੀਓ ਪਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਲਈ ਗਈ।
| ਪਿਛੋਕੜੀ_ਰੰਗ = #a0ffa0
| discovery = yes
| discoverer = ਗੈਲੀਲੀਓ ਗੈਲਿਲੀਸਾਈਮਨ ਮਾਰੀਅਸ
| name = 
| image = Europa in natural color.png
| discovered = 8 ਜਨਵਰੀ 1610
| orbit_ref = 
| ਯੁੱਗ = 8 ਜਨਵਰੀ 2004
| mean_orbit_radius = 
| periapsis = 
| apoapsis = 
| period = 
| ਸਤਹੀ_ਖੇਤਰਫਲ =  (0.061 Earths)
| ਆਇਤਨ =  (0.015 Earths)
| ਭਾਰ =  (0.008 Earths)
| ਫਰਾਰ_ਗਤੀ = 
| rotation = Synchronous
| albedo = 0.67&nbsp;±&nbsp;0.03
}}

**ਯੂਰੋਪਾ**  (**ਜੂਪੀਟਰ 2**), ਬ੍ਰਹਿਸਪਤ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਚਾਰ ਗਲੀਲੀਆਈ ਉੱਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਚੰਦ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਪੂਰੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਿਚਲਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚੰਨ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਖੋਜ 1610 ਵਿੱਚ ਗੈਲੀਲੀਓ ਗੈਲਿਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਵਕਤ ਦੇ ਨੇੜ-ਤੇੜ ਅਜ਼ਾਦ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਸਾਈਮਨ ਮਾਰੀਅਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਗ੍ਰਹਿ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗੇੜ
## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਰਿੰਦਰ ਚੱਢਾ

**ਗੁਰਿੰਦਰ ਚੱਡਾ** (ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 1960) ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹਨ। *ਭਾਜੀ ਆਨ ਦ ਬੀਚ* (1993), *ਬੈਂਨਡ ਇਟ ਲਾਈਕ ਬੈਖਮ* (2002), *ਬ੍ਰਾਈਡ ਐਂਡ ਪ੍ਰੈਜੂਡਿਸ* (2004) ਅਤੇ *ਐਂਗੁਸ, ਥੋਂਗਸ ਐਂਡ ਪ੍ਰਫੈਕਟ ਸਨੋਗਿੰਗ* (2008) ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ ਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਵਾਨ ਗਾਗ ਮਿਊਜੀਅਮ

**ਵਾਨ ਗਾਗ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ** () ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਐਮਸਟਰਡੈਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹੈ ਜੋ ਵਿੰਸੇਂਟ ਵੈਨ ਗਾਗ ਅਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
## ਸੰਗ੍ਰਿਹ 
### ਵਿੰਸੇਂਟ ਵੈਨ ਗਾਗ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿੰਸੈਂਟ ਵੈਨ ਗੋ
ਦੀਵਾਨ (ਸ਼ਾਇਰੀ)

**ਦੀਵਾਨ** (, *ਦੀਵਾਨ*, , *ਦੀਵਾਨ*) ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਪਸ਼ਤੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਜਬੇਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹਾਂ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਗਾਲਿਬ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਦੀਵਾਨ ਏ ਗ਼ਾਲਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੂਚੀ, ਬਹੀ ਜਾਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਜਾਂ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬਹੀ-ਖਾਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੀਵਾਨ ਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ
ਵਰਗਹੀਣ ਸਮਾਜ

**ਵਰਗਹੀਣ ਸਮਾਜ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਅੰਤਰਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜੀਕਰਨ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵਰਗਰਹਿਤ ਸਮਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਥਿਊਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਰੰਭਿਕ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮਾਜ ਵਰਗਹੀਣ ਸੀ। ਹਰ ਕੋਈ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਆਮਦਨ

**ਆਮਦਨ** ਇੱਕ ਖਪਤ ਅਤੇ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਿਸਚਿਤ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੌਦਰਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰੀ, ਤਨਖਾਹ, ਮੁਨਾਫ਼ਾ, ਭੁਗਤਾਨ, ਕਿਰਾਏ ਆਦਿ ਕਮਾਈ ਘਰ-ਪਰਵਾਰ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਣ ਵਿੱਚ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਆਈਫ਼ਲ ਟਾਵਰ

thumbnail

**ਆਈਫ਼ਲ ਟਾਵਰ** (, ) ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂ ਦ ਮਾਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਲੋਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਲ਼ੀਦਾਰ ਬੁਰਜ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗੁਸਤਾਵ ਐਫ਼ਲ ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਬੁਰਜ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਉਸਾਰਿਆ। ਇਹਨੂੰ 1889 ਦੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਡਾਟ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1889 ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੋਂ-ਪਹਿਲ ਇਹਦੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਕਰ ਕੇ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਫੇਰੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; 2011 ਵਿੱਚ 69.8 ਲੱਖ ਲੋਕ ਇਹਦੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ।

## ਉਸਾਰੀ

File:Construction tour eiffel2.JPG|7 ਦਸੰਬਰ 1887: ਪੈੜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੱਤਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ।
File:Construction tour eiffel3.JPG|20 ਮਾਰਚ 1888: ਪਹਿਲੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲਤਾ।
File:Construction tour eiffel4.JPG|15 ਮਈ 1888: ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਅਰੰਭ।
File:Construction tour eiffel5.JPG|21 ਅਗਸਤ 1888: ਦੂਜੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲਤਾ
File:Construction tour eiffel6.JPG|26 ਦਸੰਬਰ 1888: ਉਤਲੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਉਸਾਰੀ
File:Construction tour eiffel7.JPG|15 ਮਾਰਚ 1889: ਮੰਮਟ ਦੀ ਉਸਾਰੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਮਹਾਬੋਧੀ ਮੰਦਿਰ

**ਮਹਾਬੋਧੀ ਮੰਦਿਰ** (महाबोधि मंदिर), ਬੋਧ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਖ‍ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਦੁਆਰਾ ਸ‍ਥਾਪਿਤ ਸ‍ਤੂਪ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾਸਨ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੂਰਤੀ ਸ‍ਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੰਤਕਥਾ ਪ੍ਰਚਿਲਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਉਸੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸ‍ਥਾਪਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਿਰਵਾਣ (ਗਿਆਨ) ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀਦਾਰ ਰੇਲਿੰਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਲਿੰਗ ਹੀ ਬੋਧ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼

**ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਲੀ ਪੂੰਜੀ** (**ਆਈ.ਐੱਮ.ਐੱਫ਼.**) ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1944 'ਚ ਬ੍ਰੈਟਨ ਵੁੱਡਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ 'ਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1945 ਵਿੱਚ 29 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਇਹਦਾ ਮਿੱਥਿਆ ਟੀਚਾ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਮਗਰੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਇਗੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਕੋਟਾ ਪ੍ਰਨਾਲੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਮਾਇਆ (ਫ਼ੰਡ) ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੀਹਦੇ ਤੋਂ ਅਦਾਇਗੀ ਦੇ ਕੁਮੇਲ ਵਾਲ਼ੇ ਦੇਸ਼ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸੀਲੇ ਉਧਾਰ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। 2010 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ 'ਚ ਹੋਈ *ਕੋਟਿਆਂ ਦੀ 14ਵੀਂ ਆਮ ਪੜਚੋਲ* ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਰਮਾਇਆ ਉਦੋਂ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰਾਂ ਉੱਤੇ 476.8 ਅਰਬ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਕਢਾਈ ਹੱਕ ਜਾਂ 755.7 ਅਰਬ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਡਾਲਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਵੈਰੀਨਾਗ

**ਵੈਰੀਨਾਗ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਏਰੀਆ ਕਮੇਟੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਲੋ ਫੂਡ

**ਸਲੋ ਫੂਡ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Slow Food) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਕਾਰਲੋ ਪੇਤਰੀਨੀ ਦੁਆਰਾ 1986 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਬਚਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ, ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਲੋ ਲਹਿਰ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਪਿਤ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ 150 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 100,000 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਲੋ ਲਹਿਰ
ਐਲਨ ਫੋਰੈਸਟ ਜ਼ੂ

**ਐਲਨ ਫੋਰੈਸਟ ਜ਼ੂ** (ਹਿੰਦੀ: कानपुर चिड़ियाघर / कानपुर प्राणी उद्यान, **ਕਾਨਪੁਰ ਜ਼ੂ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਹੱਬ, ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੜੀਆਘਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਂਵਾਂ
ਮਜ਼ਹਰ ਅਲੀ ਖਾਨ (ਗਾਇਕ)

**ਮਜ਼ਹਰ ਅਲੀ ਖਾਨ** ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਹੈ।

ਪਾਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜੁਹੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਨੁਰਾਧਾ ਪਾਲ ਕਲਚਰਲ ਅਕੈਡਮੀ (ਏਪੀਸੀਏ ਮੁੰਬਈ) ਰਾਹੀਂ ਪਰਕਸ਼ਨ ਕਲਾਸਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਜਵਾਦ ਅਲੀ ਖਾਨ

**ਜਵਾਦ ਅਲੀ ਖਾਨ** ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਕਸੂਰ ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1955 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਕਲਾਸਿਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 2005 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਕਲਾਸਿਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* ਵੱਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 2006 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਕਲਾਸਿਕ ਕਲਾਕਾਰ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਬੜੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ

**ਉਸਤਾਦ ਬੜੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਂ** (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: بڑے غلام علی خان) (ਅੰਦਾਜ਼ਨ 2 ਅਪਰੈਲ 1902 - 23 ਅਪਰੈਲ 1968) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪਟਿਆਲੇ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨਤਮ ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਸੂਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਗੁਡ ਫਰਾਈਡੇ

**ਗੁਡ ਫਰਾਈਡੇ** ਨੂੰ **ਹੋਲੀ ਫਰਾਈਡੇ**, **ਗਰੇਟ ਫਰਾਈਡੇ**, **ਬਲੈਕ ਫਰਾਈਡੇ**, ਜਾਂ *ਈਸਟਰ ਫਰਾਈਡੇ* ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਕੈਲਵਰੀ ਵਿੱਚ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਨੂੰ ਸਲੀਬ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਮੌਤ ਦੀ ਘਟਨਾ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪਵਿਤਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਈਸਟਰ ਸੰਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪਾਸ਼ਕਲ ਟਰੀਡਮ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਕਸਰ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਸੋਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਅਤੇ ਜੂਲੀਅਨ ਦੋਵਾਂ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਡ ਫਰਾਈਡੇ ਦੀ ਮਿਤੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਈਸਟਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਡ ਫਰਾਈਡੇ ਦੀ ਗਣਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਗੁੱਡ ਫਰਾਈਡੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਛੁੱਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ 12 ਯੂ.ਐੱਸ. ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਸਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਰਮਨੀ, ਵਿੱਚ ਗੁੱਡ ਫਰਾਈਡੇ ਦੀ ਸੰਜੀਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਝ ਕਾਰਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ

**ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ** ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ
ਸ਼ੇਖ਼ ਜ਼ਾਇਦ ਮਸਜਿਦ

**ਸ਼ੇਖ਼ ਜ਼ਾਇਦ ਮਸਜਿਦ** (), ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।﻿ਇਹ ਮਸਜਿਦ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਦਰ ਸ਼ੇਖ਼ ਜ਼ਾਇਦ ਬਿਨ ਸੁਲਤਾਨ ਅਲਨਹੀਆਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਤਕਮੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜੀ ਮਸਜਿਦ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਕੋਨਿਆਂ ਤੇ ਖੜੇ ਚਾਰ ਮਿਨਾਰ 351 ਫ਼ੁੱਟ ਉੱਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ 84 ਮਾਰਬਲ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਹਨ। ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਦਾ ਰਕਬਾ 180000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਬਲ ਅਤੇ ਪੱਚੀਕਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਦਾ ਨਿਹਾਇਤ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਨਮਾਜ਼ੀ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਰਕਜ਼ੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ 7 ਹਜ਼ਾਰ ਨਮਾਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ਉੱਤਰ ਉਫ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਛੋਟੇ ਹਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲ ਦੇ ਉਪਰ ਮਰਕਜ਼ੀ ਗੁੰਬਦ ਦਾ ਵਿਆਸ 106 ਫੁੱਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ 279 ਫ਼ੁੱਟ ਬੁਲੰਦ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਜੈ ਭੀਮ ਕਾਮਰੇਡ

***ਜੈ ਭੀਮ ਕਾਮਰੇਡ*** ਆਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ 2011 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ‘ਸਿਨੇਮਾਟੋਗਰਾਫਰ’ ਸਿਮੰਤਨੀ ਧੁਰੂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1996 ਦੀ ਸਰਵੋੱਤਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

‘ਜੈ ਭੀਮ ਕਾਮਰੇਡ’ ਦਲਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਨਵੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਚੁਕਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ
ਤਰਾਸਦੀ

**ਤਰਾਸਦੀ** ਜਾਂ ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ (, *tragōidia*, , *tragōidia*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਪਰਨੀਤ ਕੌਰ

**ਪਰਨੀਤ ਕੌਰ** (ਜਨਮ 3 ਅਕਤੂਬਰ 1944) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਸਨੇ 15ਵੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੌਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ 'ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ ਜਦੋਂ ਪਰਨੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

ਕੌਰ, ਤਿੰਨ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਨੇ, ਸਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਸ਼ਿਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਬੜੇ ਸਰਗਰਮ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਦਰਕ

thumb
**ਅਦਰਕ** ਦਾ ਅਸਲ ਬਨਸਪਤੀ ਨਾਮ ਜ਼ਿਜੀਬੇਰਓਫਿਫ ਚਿਨਾਲੇ ਰੋਸਕੋ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਜਿੰਜਰ’(Ginger) ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਕੰਕਰੀਟ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਮੋਰਨੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਕਈ ਹੇਠਲੇ ਛੋਟੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 
## ਸੁੰਢ
ਅਦਰਕ ਤੋਂ ਸੁੰਢ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਅੱਜ ਵੀ ਮੋਰਨੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁੰਢ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਲੇ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਅਦਰਕ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਹੈ। 
## ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ
ਅਦਰਕ ਸੁਆਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਸੋਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਤੜਕਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਹੈ। ਅਦਰਕ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀਆਂ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਲਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੰਘ, ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ, ਬਵਾਸੀਰ, ਪੇਟ ਦੀ ਗੈਸ, ਪੇਟ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਬਲਗਮ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ, ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਦਰਕ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ ਵਾਲੀ ਚਾਹ ਪੀਣੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਬਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ
ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ

**ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ** (; ਜਨਮ 23 ਜੁਲਾਈ 1966) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਖਬਰ ਐਂਕਰ, ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਹ ਜੀਓ ਚੈਨਲ ਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੈਪੀਟਲ ਟਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2007 ਚ ਜਨਰਲ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਰੋਕ ਜੂਨ 2008 ਵਿੱਚ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਲਾਈ।

ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ ਨੇ 11 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮੀਰ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੌਨ ਕੈਰੀ, ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ, ਟੋਨੀ ਬਲੇਅਰ, ਕੋਲਿਨ ਪਾਵੇਲ, ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਮੋਨ ਪੇਰੇਸ ਦਾ ਵੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵੀ ਲਈ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਸਿਵਲ ਐਵਾਰਡ ਹਿਲਾਲ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ "ਮੋਸਟ ਰੇਸਿਲੈਂਟ ਜਰਨਲਿਸਟ ਐਵਾਰਡ" ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2017 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜ਼ਫਰਉੱਲਾ ਖਾਨ ਜਮਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੋਰਿਕ

**ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੋਰਿਕ** (9 ਅਕਤੂਬਰ 1874 – 13 ਦਸੰਬਰ 1947) — ਜਾਂ **ਨਿਕੋਲਾਈ ਕੋਂਸਤਾਂਤਿਨ ਰੋਰਿਕ** () — ਰੂਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਥੀਓਸੋਫਿਸਟ, ਰੋਸ਼ਨਖਿਆਲੀ,ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਵਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀ

**ਵਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀ** (1667-1707), (ਵਲੀ ਦੱਕਨੀ, ਉਰਦੂ: ولی دکنی, ਵਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਵਲੀ ਔਰੰਗਾਬਾਦੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵਤਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਬਾਸ਼ਿੰਦਾ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਤਨ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੱਕਨ ਸੀ। ਵਲੀ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਦੱਕਨੀ ਹੋਣਾ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਲੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਵਲੀ, ਸੁਲਤਾਨ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਕੁਲੀ, ਕੁਤੁਬ ਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਅਠਵੇਂ ਫ਼ਰਮਾਂਰਵਾ ਦੇ ਅਹਦ ਵਿੱਚ 1668 ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ਾਹ ਵਜੀਹਾ ਉੱਦੀਨ ਦੀ ਖ਼ਾਨਕਾਹ ਦੇ ਮਦਰਸੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਗਏ। ਵਲੀ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਿਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਫ਼ਿਰਾਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਰਦਰਦ ਕਤਾਅ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਵਲੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

## ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ

ਜਿਸੇ ਇਸ਼ਕ਼ ਕਾ ਤੀਰ ਕਾਰੀ ਲਗੇ 
ਉਸੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕ੍ਯੂੰ ਨ ਭਾਰੀ ਲਗੇ

ਨ ਛੋੜੇ ਮੋਹੱਬਤ ਦਮ-ਏ-ਮਰਗ ਤਕ 
ਜਿਸੇ ਯਾਰ-ਏ-ਜਾਨੀ ਸੂੰ ਯਾਰੀ ਲਗੇ

ਨ ਹੋਵੇ ਉਸੇ ਜਗ ਮੇਂ ਹਰਗਿਜ਼ ਕ਼ਰਾਰ 
ਜਿਸੇ ਇਸ਼ਕ਼ ਕੀ ਬੇ-ਕ਼ਰਾਰੀ ਲਗੇ

ਹਰ ਇੱਕ ਵਕ਼੍ਤ ਮੁਝ ਆਸ਼ਿਕ਼-ਏ-ਪਾਕ ਕੂੰ 
ਪ੍ਯਾਰੇ ਤਿਰੀ ਬਾਤ ਪ੍ਯਾਰੀ ਲਗੇ

'ਵਲੀ' ਕੂੰ ਕਹੇ ਤੂ ਅਗਰ ਯਕ ਬਚਨ 
ਰਕ਼ੀਬਾਂ ਕੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਕਟਾਰੀ ਲਗੇ 
 ***
ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹਰ ਘੜੀ ਉਸ ਯਾਰ ਕਾ
ਹੈ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਮੁਝ ਦਿਲ-ਏ-ਬੀਮਾਰ ਕਾ
ਆਰਜ਼ੂਏ ਚਸ਼ਮ-ਏ-ਕੌਸਰ ਨਈਂ
ਤਿਸ਼ਨਾ-ਲਬ ਹੂੰ ਸ਼ਰਬਤ-ਏ-ਦੀਦਾਰ ਕਾ
ਆਕਿਬਤ ਕਿਯਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮਾਲੂਮ ਨਈਂ
ਦਿਲ ਹੁਆ ਹੈ ਮੁਬਤਲਾ ਦਿਲ-ਦਾਰ ਕਾ
ਕ੍ਯਾ ਕਹੇ ਤਾਰੀਫ਼-ਏ-ਦਿਲ, ਹੈ ਬੇਨਜ਼ੀਰ
ਹਰਫ਼ ਹਰਫ਼ ਉਸ ਮਖ਼ਜ਼ਨ-ਏ-ਅਸਰਾਰ ਕਾ
ਗਰ ਹੁਆ ਹੈ ਤਾਲਿਬ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦਗੀ
ਬੰਦ ਮਤ ਹੋ ਸੁਬਹਾ-ਓ-ਜ਼ੁੰਨਾਰ ਕਾ
ਮਸਨਦ-ਏ-ਗੁਲ ਮੰਜ਼ਿਲ-ਏ-ਸ਼ਬਨਮ ਹੁਈ
ਦੇਖ ਰੁਤਬਾ ਦੀਦਾ-ਏ-ਬੇਦਾਰ ਕਾ
ਐ 'ਵਲੀ' ਹੋਨਾ ਸਿਰੀਜਨ ਪਰ ਨਿਸਾਰ
ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਚਸ਼ਮ-ਏ-ਗੌਹਰ ਬਾਰ ਕਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਮੁਹੰਮਦ ਕੁੱਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ

**ਮੁਹੰਮਦ ਕੁੱਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ** (1580–1612 CE) () ਸਲਤਨਤ ਕੁਤਬਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸੁਲਤਾਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਗੋਲਕੰਡਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਕਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ-ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸੈਂਟਰਪੀਸ, ਚਾਰਮੀਨਾਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਕੁਤਬਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਚ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ 1580 ਵਿਚ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 31 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।

## ਜਨਮ, ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਕੁਲੀ ਕੁਤੁਬ ਸ਼ਾਹ ਹਿੰਦੂ ਮਾਤਾ ਭਾਗੀਰਥੀ ਅਤੇ ਇਬਰਾਹਿਮ ਕੁਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ ਵਲੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1580
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1612
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ

'''ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ 'ਸੌਦਾ'''' (1713–1781) (Urdu: مرزا محمد رفیع سودا) ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਸੀਦਿਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਦਾ ਜਨਮ 1713 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1781 ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜੁਆਨ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਸਤਾਦ ਸੁਲਇਮਾਨ ਕੁਲੀ ਖ਼ਾਨ ਵਿਦਾਦ ਸਨ। ਸ਼ਾਹ ਹਾਤਮ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਰਹੇ ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੌਦਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਸੌਦਾ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਬਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸੌਦਾ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸੌਦਾ, ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਨ। ਉਹ 60 ਜਾਂ 66 ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਛੱਡ ਨਵਾਬ ਬੰਗਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਫੱਰੂਖਾਬਾਦ ਆ ਬਸਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਫੈਜਾਬਾਦ ਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਲਖਨਊ ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਨਵਾਬ ਸ਼ੁਜਾਉੱਦੌਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲਖਨਊ ਆ ਗਿਆ। 70 ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਉਸ ਦਾ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ।

## ਗ਼ਜ਼ਲ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ ਸੌਦਾ ਦੀ ਇਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਗ਼ਜ਼ਲ ਚ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਲਹਿਜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਕਿੰਨਾ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਫ਼ੀਏ ਵਾਲੇ ਲਫ਼ਜ਼ ਤਾਂ ਉਰਦੂ ਉਚਾਰਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਉਚਾਰਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਕਣੀ ਉਚਾਰਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਸਪਾਲ ਘਈ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ
ਵੇ  ਸੂਰਤੇਂ ਇਲਾਹੀ, ਕਿਸ ਮੁਲਕ ਬਸਤੀਆਂ ਹੈਂ?
ਅਬ ਦੇਖਨੇ ਕੋ ਜਿਨਕੇ, ਆਂਖੇਂ ਤਰਸਤੀਆਂ ਹੈਂ।

ਆਇਆ ਥਾ ਕਿਉਂ ਅਦਮ ਮੇਂ, ਕਿਆ ਕਰ ਚਲਾ ਜਹਾਂ ਮੇ 
ਯੇ ਮਰਗੋ-ਜੀਸਤ ਤੁਝ ਬਿਨ, ਆਪਸ ਮੇ ਹੰਸਤੀਆ ਹੈਂ।

ਕਿਉਂ ਕਰ ਨਾ ਹੋ ਮੁਸ਼ੱਬਿਕ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਸਾ ਦਿਲ ਹਮਾਰਾ 
ਉਸ  ਸ਼ੋਖ਼  ਕੀ  ਨਿਗਾਹੇਂ,  ਪੱਥਰ ਮੇ ਧਸਤੀਆਂ ਹੈਂ।

ਬਰਸਾਤ ਕਾ ਤੋ  ਮੌਸਮ ਕਬ ਕਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਪਰ 
ਮਿਜ਼ਗਾਂ ਕੀ ਯੇ ਘਟਾਏਂ, ਅਬ ਤਕ ਬਰਸਤੀਆਂ ਹੈਂ ।

ਲੇਤੇ ਹੈਂ ਛੀਨ ਕਰ ਦਿਲ  ਆਸ਼ਕ ਕਾ ਪਲ ਮੇ ਦੇਖੋ 
ਖ਼ੂਬਾਂ ਕੀ ਆਸ਼ਕੋਂ ਪਰ, ਕਿਆ ਪੇਸ਼ ਦਸਤੀਆਂ ਹੈਂ।

ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਕਿ ਹੈ ਯੇ ਵਹਿਸ਼ੀ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਵੇ 
ਆਂਖੋਂ ਕੋ ਮੇਰੀ ਮਿਜ਼ਗਾਂ, ਡੋਰੋਂ ਸੇ ਕਸਤੀਆਂ ਹੈਂ।

ਕੀਮਤ ਮੇ ਉਨਕੇ ਗੋ ਹਮ, ਦੋ ਜੱਗ ਕੋ ਦੇ ਚੁਕੇ ਅਬ 
ਉਸ ਯਾਰ ਕੀ ਨਿਗਾਹੇਂ, ਤਿਸ ਪਰ ਭੀ ਸਸਤੀਆਂ ਹੈਂ।

ਉਸ ਨੇ ਕਹਾ ਯੇ ਮੁਝਸੇ, ਅਬ ਛੋੜ ਦੁਖ਼ਤੇ-ਰਜ਼ ਕੋ 
ਪੀਰੀ  ਮੇ  ਐ  ਦੀਵਾਨੇ,  ਯੇ  ਕੌਣ ਮਸਤੀਆਂ ਹੈ?

ਜਬ ਮੈਂ ਕਹਾ ਯੇ ਉਸ ਸੇ, ' ਸੌਦਾ ' ਸੇ ਅਪਨੇ ਮਿਲ ਕੇ 
ਇਸ ਸਾਲ ਤੂ ਹੈ ਸਾਕੀ, ਔਰ ਮੈਅ-ਪਰਸਤੀਆਂ ਹੈਂ।
ਅਦਮ -- ਪਰਲੋਕ,  ਮਰਗੋ-ਜੀਸਤ -- ਮੌਤ -ਜ਼ਿੰਦਗੀ ,ਮੁਸ਼ੱਬਿਕ -- ਛਿਦਣਾ /ਤਿੜਕਣਾ, ਮਿਜ਼ਗਾਂ -- ਪਲਕਾਂ ਦੁਖ਼ਤੇ-ਰਜ਼ -- ਸ਼ਰਾਬ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ