open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ (ਫੁੱਟਬਾਲਰ)

**ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ** (ਜਨਮ 24 ਮਈ 1982) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰਾਈਕਰ ਵਜੋਂ ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਸ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਕਲੱਬ 
ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਐਸ.ਬੀ.ਟੀ. ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਲ ਇੰਡੀਆ, ਬਲਕਿ ਆਲ-ਮਲਯਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਦਾਨ' ਚ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਐਸ.ਬੀ.ਟੀ. ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲ ਲੀਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 4 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਐਸ.ਬੀ.ਟੀ. ਰੈਲੀਗੇਟਡ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਉਹ ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਮਹਿੰਦਰਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

09-10 ਆਈ-ਲੀਗ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਰਿਕਾਰਡ 14 ਗੋਲ ਨਾਲ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟਰਾਈਕਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦਾ ਸਾਲ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

ਰਫੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫੀ, ਜੋ ਵਿਵਾ ਕੇਰਲ ਐਫਸੀ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਾਜ਼ੀ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਕੇ ਸੀ ਈ ਬੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

### ਮੁੰਬਈ 
24 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਫੀ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਖੇਲੇਬਾ ਸਿੰਘ, ਐਨਪੀ ਪ੍ਰਦੀਪ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਕੋਸਟਾ ਨਾਲ ਆਈ.ਐਮ.ਜੀ. ਰਿਲਾਇੰਸ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ 2 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਬਾਲੇਵਾੜੀ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਖੇ ਈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਐਫਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੂਰਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁੰਬਈ ਨੇ ਇਹ ਮੈਚ 3-2 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।

### ਡੀ.ਐਸ.ਕੇ. ਸ਼ਿਵਾਜੀਅਨ 
2015 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਮੌਸਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਫੀ ਨੇ ਡੀ.ਐਸ.ਕੇ. ਸ਼ਿਵਾਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਲੋਟ ਦੀ ਬੋਲੀ ਲਗਾ ਕੇ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, 2015 ਆਈ ਲੀਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ।

### ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ 
ਰਫੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਲੇਟਿਕੋ ਡੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ (ਆਈ.ਐਸ.ਐਲ.) ਵਿੱਚ ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਅਤੇ ਐਟਲੇਟਿਕੋ ਡੀ ਮੈਡਰਿਡ ਦੀ ਟੀਮ ਹੈ।

ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਰਾਫੀ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਸ ਐਫਸੀ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਗੋਲ ਕੀਤਾ, ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੈਚ ਦਾ ਦੂਜਾ ਗੋਲ ਅਤੇ ਸੈਂਚੇਜ਼ ਵਾਟ ਦਾ ਟੀਚਾ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ 2015 ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਐਫਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਈਐਸਐਲ ਉਭਰ ਰਹੇ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਮੈਚ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ (ਆਈਐਸਐਲ) ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਸ ਐਫਸੀ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਮੀਦ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਹੈ।

ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਆਈ.ਐਸ.ਐਲ. ਦੇ 2016 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਜੇ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਏ, 2014 ਵਿੱਚ ਅਲੇਟਿਕੋ ਡੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਲਈ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀਕ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਐਫਸੀ ਗੋਆ ਲਈ ਥੌਂਗਕੋਸੀਮ ਹਾਓਕੀਪ ਹੈ।

ਆਈ.ਐਸ.ਐਲ. 2017 ਵਿੱਚ ਰਫੀ ਚੇਨਈਨਿਨ ਐਫ.ਸੀ. (ਆਈਐਸਐਲ 2015 ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼) ਲਈ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 23 ਨਵੰਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। 2018-19 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਲੀਗ ਦਾ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚੇਨਈਯਿਨ ਲਈ 8 ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਏਐਫਸੀ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 6 ਗੇਮਾਂ ਵੀ ਖੇਡੀ ਅਤੇ 3 ਗੋਲ ਕੀਤੇ।

2019-20 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਟਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
ਰਫੀ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿਰੁੱਧ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਪਰ ਭਾਰਤ ਇਹ ਮੈਚ 1-9 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 

## ਸਨਮਾਨ 
### ਕਲੱਬ 
; ਐਟਲੀਟਿਕੋ ਡੀ ਕੋਲਕਾਤਾ

* ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ: ਜੇਤੂ: 2014

; ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਰ

* ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ: ਉਪ ਜੇਤੂ: 2016

; ਚੇਨਈਯਿਨ ਐਫ.ਸੀ.

* ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ: ਜੇਤੂ: 2017-18

### ਵਿਅਕਤੀਗਤ 
* 2009–10 ਦੇ-ਸਾਲ ਦਾ ਆਈ-ਲੀਗ ਪਲੇਅਰ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਅਨਾਸ ਐਡਥੋਡਿਕਾ

**ਐਨਸ ਏਡਾਥੋਦਿਕਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Anas Edathodika;** ਜਨਮ 15 ਫਰਵਰੀ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕਲੱਬ ਏਟੀਕੇ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਸੈਂਟਰ ਬੈਕ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੰਡੋਟੀ, ਮਲੱਪੁਰਮ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਉਸਨੇ ਈ.ਐੱਮ.ਈ.ਏ. ਕਾਲਜ ਆਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਕੰਡੋਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਐਨਸ ਨੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਜੋਂ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਲਾਪਪੁਰਮ U14 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਅਨਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਟੋ ਚਾਲਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 180 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਐਨਐਸਐਸ ਕਾਲਜ, ਮੰਜੇਰੀ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਡਾ. ਪੀ.ਐਮ. ਸੁਧੀਰ ਕੁਮਾਰ ਹੇਠਾਂ ਸੁਧਾਰੀ। ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰ-ਕਾਲਜੀਏਟ ਗੇਮ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸਾਬਕਾ ਸਾਬਕਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਸ਼ੈਰਿਫ ਨੇ ਅਨਾਸ ਨੂੰ ਆਈ-ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਾਲੇ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਟਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਐਡਥੋਡਿਕਾ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਸੌਦੇ 'ਤੇ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਮੁੰਬਈ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਨਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈ-ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਕਲੱਬ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ, ਅਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਡੇਵ ਬੂਥ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅੱਜ ਉਹ ਹੈ।

### ਪੂਨੇ 
ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਮੌਸਮ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨਸ ਨੇ 23 ਜੁਲਾਈ 2011 ਨੂੰ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਸੌਦੇ 'ਤੇ ਆਈ-ਲੀਗ ਦੇ ਪੁਣੇ ਐਫਸੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਲਈ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। ਆਪਣੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਨ ਚਿਰਾਗ ਤੰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਨਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ' ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।" ਕਲੱਬ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੀ ਟੀਮ ਬਲੈਕਬਰਨ ਰੋਵਰਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ 7 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ ਬਾਲੇਵਾੜੀ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤਾਨਾ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਚ ਅਨਸ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਮੌਰੋ ਫਾਰਮਿਕਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਪੀਲੇ ਕਾਰਡ ਲਈ 15 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2012–13 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਅਨਸ ਨੂੰ ਮਲੇਰੀਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪੁਣੇ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਗੁਆ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 2 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਉਹ ਪੁਣੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀ-ਸੀਜ਼ਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸੈੱਟ-ਬੈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੌਸਮ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਲਈ ਆਈ-ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ 26 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨੇ ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਛੇਵੇਂ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਨਸ 2012–13 ਲਈ ਪੁਣੇ ਫੁਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ। ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਉਹ ਕਲੱਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਡਿਫੈਂਡਰ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦੋ ਮੌਸਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ, ਅਨਸ ਨੂੰ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਲੱਬ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਨੇ 0-0 ਨਾਲ ਡਰਾਅ ਲਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 
### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਮਹਿਤਾਬ ਹੁਸੈਨ

thumb|ਮਹਿਤਾਬ ਹੁਸੈਨ
**ਮਹਿਤਾਬ ਹੁਸੈਨ** (ਜਨਮ 5 ਸਤੰਬਰ 1985) ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਹੁਸੈਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਦਿੱਗਜ ਕਲੱਬ ਮੋਹੂਨ ਬਾਗਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਨਾਲ ਦਸ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ 2005 ਤੋਂ 2014 ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ 31 ਕੈਪਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ, ਦੋ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। 2019 ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਸਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੇਜਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਚਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮਹਿਤਾਬ ਆਈ.ਐਫ.ਏ. ਦੀ ਬੇਬੀ ਲੀਗ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸੈਕਟਰੀ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਦਿਯੁਤ ਦੱਤਾ ਦਾ ਦਿਮਾਗੀ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁਟਬਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਲਈ 2012–13 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਣਗੇ।

ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਐਲਨ ਗਾਓ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 'ਤੇ ਫਾਲਕਿਰਕ ਅਤੇ ਐਡਰਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕੱਦਮੇ' ਤੇ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੋਲ 2012 - 13 ਦੇ ਆਈ-ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੱਕੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 8 ਮਈ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਿੱਕਮ ਐਫ.ਸੀ. ਖਿਲਾਫ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ 6-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ 15 ਮਈ ਨੂੰ ਯੈਗਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਐਫਸੀ ਖਿਲਾਫ 2013 ਦੇ ਏਐਫਸੀ ਕੱਪ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਰਾਊਂਡ ਆਫ 16 ਮੈਚ ਵਿੱਚ 5-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।

2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਰਸ ਐਫਸੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।

2015 ਵਿੱਚ ਮਹਿਤਾਬ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਲਈ 26 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਗਿਆ।

### ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ 
23 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ, ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ 2017-18 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਦੁਆਰਾ 2017-18 ਦੇ ਆਈਐਸਐਲ ਪਲੇਅਰਸ ਡਰਾਫਟ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਕਲੱਬ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਉਸਨੇ ਮੈਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 69 ਮਿੰਟ ਖੇਡਿਆ ਜਦੋਂ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਨੇ 0-0 ਨਾਲ ਡਰਾਅ ਕੀਤਾ।

### ਮੋਹੁਨ ਬਾਗਾਨ 
ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਨਾਲ ਸੀਜ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, 22 ਮਈ 2018 ਨੂੰ, ਇਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਆਖਰੀ ਵਾਰ 12 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।

## ਸਨਮਾਨ 
### ਕਲੱਬ 
; ਮੋਹੁਨ ਬਾਗਾਨ

* ਕਲਕੱਤਾ ਫੁਟਬਾਲ ਲੀਗ (1): 2018–19

## ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 
### ਕਲੱਬ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 
### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜੇ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 13 ਜੂਨ 1935) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 12 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਜੂਨ 1935 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਪਟਿਆਲੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪਟਿਆਲੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਸਿੰਘ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ ਜੋ 37 ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟਸ ਯੂਨੀਅਨ, ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟਸ ਤੋਂ ਕੋਚਿੰਗ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਕੋਚ ਬਣੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੋਚਿੰਗ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ 1977 ਤੋਂ 1983 ਵਿੱਚ ਨੌਰਥ ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਕੋਚ, 1985 ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਅਤੇ 1986 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਇੰਡੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ 1984 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸੈਂਟਰ, ਚਲਾਏ ਅਤੇ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਗਏ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਬਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਕੂਲ, ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਸੇਂਟ ਕੋਲੰਬਾ ਸਕੂਲ, ਅਰਵਾਚਿਨ ਭਾਰਤੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

1987 ਵਿਚ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਕੋਚਿੰਗ ਸਨਮਾਨ, ਦਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੇਮ ਆਜ਼ਾਦ (1986 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੂਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ ਬਣ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 37 ਮੈਚ ਖੇਡ ਕੇ ਕੁੱਲ 1198 ਸਕੋਰ ਬਣਾਏ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਤਰਾ- ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਲੈਨੀ ਰੋਡਰੀਗਜ਼

**ਲੈਨੀ ਰੋਡਰੀਗਜ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Lenny Rodrigues; ਜਨਮ 10 ਮਈ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਲਈ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। 

## ਕਰੀਅਰ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੋਰਟਾਲੀਮ, ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਸ ਨੇ ਫੁਟਬਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨੂੰਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਉਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਮੈਚ ਦੇਖਣ ਲਈ ਲੈ ਗਏ।  ਉਸਨੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਫੋਲਡ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ੍ਰਾਂਸਾ-ਪੈਕਸ ਲਈ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਰੌਡਰਿਗਜ਼ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਲੜਕੇਪਣ ਦੇ ਕਲੱਬ, ਚਰਚਿਲ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਢ ਸਾਲ ਸਲਗਾਓਕਰ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ। ਚਰਚਿਲ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੌਡਰਿਗਜ਼ ਨੇ ਕਲੱਬ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਆਈ-ਲੀਗ, ਇਕ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ, ਅਤੇ ਇਕ ਡੁਰਾਂਡ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਚਰਚਿਲ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੌਡਰਿਗਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦੇ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ। 

### ਪੂਨੇ ਸਿਟੀ 
22 ਜੁਲਾਈ 2014 ਨੂੰ, ਰੋਡਰਿਗਜ਼ ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ 2014 ਦੇ ਆਈਐਸਐਲ ਉਦਘਾਟਨ ਘਰੇਲੂ ਡਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਲੱਬ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਡਾਇਨਾਮੋਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 0-0 ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। 

### ਬੰਗਲੁਰੂ 
23 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ, ਰੌਡਰਿਗਜ਼ ਨੂੰ 2017-18 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਬੰਗਲੁਰੂ ਦੁਆਰਾ 2017-18 ਦੇ ਆਈਐਸਐਲ ਪਲੇਅਰਸ ਡਰਾਫਟ ਦੇ 8 ਵੇਂ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਏਐਫਸੀ ਕੱਪ ਨਾਕਆਊਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੈਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 89 ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 3-0 ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੁਰੂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। 

20 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ, ਰੌਡਰਿਗਜ਼ ਨੇ ਕਲੱਬ ਲਈ ਸਥਾਈ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਇਕਲੌਤੀ ਟਰਾਫੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੁਪਰ ਕੱਪ ਵਿਚ ਈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਵਿਰੁੱਧ 4-1 ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿਚ ਬੰਗਲੁਰੂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 

### ਗੋਆ 
20 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰੌਡਰਿਗਜ਼ ਸਾਲ 2018-19 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਗੋਆ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। 2018-19 ਦੇ ਆਈਸਲ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਲੇਹ ਨੇ ਅਹਮੇਦ ਜੋਹਾਓ ਦੇ ਨਾਲ ਐਫਸੀ ਗੋਆ ਲਈ ਇਕ ਠੋਸ ਮਿਡਫੀਲਡਿੰਗ ਭਾਈਵਾਲੀ ਬਣਾਈ। ਲੇਨੀ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਫਸੀ ਗੋਆ ਲਈ ਲੀਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਚ ਅਤੇ ਸੁਪਰ ਕੱਪ ਮੈਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਡੂੰਘੇ ਪਲੇਅਮੇਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 85% ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਘਾਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਾਰਜ ਦਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਨਜਿੱਠਿਆ ਅਤੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਐਫ.ਸੀ. ਗੋਆ ਲਈ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਐਫ.ਸੀ. ਗੋਆ ਲਈ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਸੰਪਤੀ ਹੈ। 

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
ਰਾਡਰਿਗਜ਼ ਨੇ 23 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਓਮਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਬਣਨ 'ਤੇ ਆਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 5-1 ਨਾਲ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 

## ਸਨਮਾਨ 
### ਕਲੱਬ 
; ਚਰਚਿਲ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ 

* ਆਈ-ਲੀਗ : 2008–09, 2012–13 
* ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ : 2013–14 
* ਡੁਰੰਡ ਕੱਪ : 2009 

; ਮੋਹੁਨ ਬਾਗਾਨ 

* ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ : 2015–16 

; ਬੰਗਲੁਰੂ 

* ਸੁਪਰ ਕੱਪ : 2018 
* ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ : 2016–17 

; FC ਗੋਆ 

* ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਕੱਪ (1): 2019 

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
; ਭਾਰਤ  

* SAFF ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ : 2013 
* ਨਹਿਰੂ ਕੱਪ : 2012 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਜੀ ਐਸ ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ

**ਗੁੱਗਰੀ ਸ਼ਾਂਤਵੇਰੱਪਾ ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ** (7 ਫਰਵਰੀ 1926 - 23 ਦਸੰਬਰ 2013) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੰਨੜ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ *ਰਾਸ਼ਟਰਕਵੀ* ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਫਰਵਰੀ 1926 ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ਿਵਮੋਗਗਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਪੁਰਾ ਤਾਲੁਕ, ਈਸੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 23 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਕੂਲ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਿਕਾਰੀਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ ਨੇ 1949 ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਅਤੇ 1953 ਵਿਚ ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਕੁਵੇਮਪੂ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਵੇਮਪੂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।

1965 ਵਿਚ, ਜੀਐਸ ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ ਨੇ ਕੁਵੇਮਪੂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਆਪਣੇ ਥੀਸਿਸ *ਸੌਂਦਰਿਆ ਸਮੀਕਸ਼ੇ* (ਕੰਨੜ: ಸೌಂದರ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ) ਲਈ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੁਹਜਵਾਦੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਿਆ ਅਧਿਐਨ ਹੈ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੀਵਨ 
left|thumb| ਜੀ ਐਸ ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ (ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਤੀਜਾ) ਟੀ ਵੀ ਵੈਂਕਟਾਚਲਾ ਸਾਸਤਰੀ (ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਦੂਜਾ - ਕੁਰਸੀ ਤੇ) ਨਾਲ
ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1949 ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। 1963 ਵਿਚ, ਇਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਉਸਮਾਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਰੀਡਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਕੰਨੜ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ 1966 ਤੱਕ ਓਸਮਾਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।

1966 ਵਿਚ, ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੰਨੜ ਸਟੱਡੀ ਸੈਂਟਰ (ਕੰਨੜ: ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ) ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਉਸਨੇ ਦਾਵਾਨਗਰੇ, ਸ਼ਿਵਮੋਗਗਾ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ 1966 ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 1987-90 ਦੌਰਾਨ ਕਰਨਾਟਕ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

## ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ, ਮੈਸੂਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੰਨੜ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 23 ਦਸੰਬਰ, 2013 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਬਨਸ਼ਾਂਕਰੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਸੋਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਜ਼ਿੰਦਾ ਕੌਲ

**ਜ਼ਿੰਦਾ ਕੌਲ** (1884–1965) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਕੌਲ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜ਼ਿੰਦਾ ਕੌਲ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੁਆਰਾ *ਮਾਸਟਰਜੀ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 'ਮਾਸਟਰ ਜੀ' ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਕੌਲ ਦਾ ਜਨਮ ਅਗਸਤ 1884 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੱਬਾ ਕਦਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪੰਡਿਤ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਸਨ ਅਤੇ ਕੌਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।1939 ਵਿੱਚ ਕੌਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। 1965 ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
ਜ਼ਿੰਦਾ ਕੌਲ 1956 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਪੁਸਤਕ *ਸੁਮੇਲ ਹੈ* ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪਰਸੀ-ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਕੌਲ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕੌਲ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ *ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਸੀ*, ਜੋ 1896 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਸਭਾ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਐਪਰ, ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਣਾਇਆ।

ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲਾਲ ਡੇਡ ਅਤੇ ਪਰਮਾਨੰਦ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ।

ਕੌਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਆਲੋਚਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ।

### ਅਨੁਵਾਦ 
ਜ਼ਿੰਦਾ ਕੌਲ ਨੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਨੰਦ ਰਾਮ ਪਰਮਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਤਿੰਨ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।

## ਨੋਟ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਟੈਂਗ

**ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਟੈਂਗ** (ਜਨਮ 1935 ਸ਼ੋਪੀਆਂ, ਭਾਰਤ), ਜਿਸ ਨੂੰ **ਐਮ ਵਾਈ ਟੈਂਗ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਵਿਦਵਾਨ, ਆਲੋਚਕ, ਲੇਖਕ, ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਟੈਂਗ ਤਿੰਨ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਚਿੰਤਕ ਹੈ। ਐਮ ਵਾਈ ਟੈਂਗ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ ਜਗਮੋਹਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੱਕਰ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ ਟੈਂਗ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ *ਜਗਮੋਹਨ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਪਰਵਾਸ* ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ 
ਟੈਂਗ ਦਾ ਜਨਮ 1935 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ੋਪੀਆਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤਾ ਫਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਸਾਲਾ 'ਜਹਾਨੀ ਨਵ' ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸ਼ਮੀਮ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਮੀਮ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਆਇਨਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਪੱਖ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਹੋਰ ਅਖਬਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਫਤਾਬ, ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ, ਹਕੀਕਤ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਟੈਂਗ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ|ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮਾਸਿਕ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ 'ਤਮੀਰ' ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। 1958 ਤੋਂ 1960 ਦਰਮਿਆਨ ਤਮੀਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਇਸਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਵਜੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੁਤਬਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਗ, ਉਰਦੂ ਦੋ-ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸ਼ੀਰਾਜ਼ਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਏ. ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਬੰਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਉਹ 1973 ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ. ਉਹ 1993 ਤੱਕ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ. ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਅਕੈਡਮੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੋਜ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਯੋਮਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ। Taing ਵੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ, ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਸਾਰੇ.

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਕਈ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ.

ਟੈਂਗ ਦੀਆਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1988 ਵਿੱਚ ‘ਤਲਾਸ਼’ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਉਰਦੂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਸ਼ਿਨਾਖਤ’ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਆਇਆ। ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ 'ਮਹਿਜੂਰ ਸ਼ਨਾਸੀ' ਲਈ ਉਸਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਅਗਵਾਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਮਾਹਜੂਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚੌਦਾਂ ਲੇਖ ਹਨ। ਇਹ ਰਚਨ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਵੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਆਲੋਚਨਾ ਢੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿਜੂਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਜੋਕੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਟੀ ਆਰ ਸੁੱਬਾ ਰਾਓ

**ਟੀ ਆਰ ਸੁੱਬਾ ਰਾਓ** (1920–1984) (**ਤਾਲੁਕ ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ ਸੁੱਬਾ ਰਾਓ** (, ਜੋ **ਤਾਰਾਸੂ** ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ) ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਨਵਯ ਲਹਿਰ ਦਾ ਧੁਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ *ਦੁਰਗਾਸ਼ਤਮਨਾ* ਵਰਗੇ ਨਾਵਲਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ 1985 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਤਾਰਾਸੂ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1920 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਲੇਬੇਨੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਰਾਮਸਵਾਮਈਆ ਹਰੀਹਰ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਸੀਥਮਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਚਿੱਤਰਦੁਰਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਾਲੁਕੂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਟੀਐਸ ਵੈਂਕਨੱਈਆ, ਜਿਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰਸੁਆਰਥ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਾਜ਼ੀ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ *ਪੁਤਤਾਨਾ ਚੰਦੂ* (ਪੱਟਾ ਦੀ ਗੇਂਦ) ਲਿਖੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 17 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚਿਤਰਦੁਰਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਗੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਡਰੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠੇਗਾ, ਰਾਮਸਵਾਮਈਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਰਾਸੂ ਸ਼ਿਮੋਗਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਮਕੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਐਪਰ, ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਾਰਾਸੂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੇਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 1942 ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਸਤਿਕ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਤਾਰਾਸੂ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਭਾਣਜੀ ਵਿਸ਼ਾਲਕਸ਼ੀ ਦਕਸ਼ਿਨਮੂਰਤੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਨੜ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਫਿਲਮ ਜੀਵਣ ਚੈਤ੍ਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਨੜ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰ ਡਾ . ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤਾਸੂ ਸ਼ਾਮ ਰਾਓ, ਵੀ ਤਾਰਾਸੂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ।
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਹਮੀਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ

**ਹਮੀਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ** ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਮੀਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੀਆਂ 50 ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, *ਇਕਤਿਸ਼ਾਫੀ ਤਨਕੀਦ ਕੀ ਸ਼ੇਰਿਆਤ*, *ਐਨਾਮੇ ਇਬਰਾਕ*, *ਮਹਾਸੀਰ ਤਨਕੀਦ*, *ਰਿਆਸਤੀ ਜੰਮੂ* *ਔਰ* *ਕਸ਼ਮੀਰ ਉਰਦੂ ਅਦਬ*, *ਜਦੀਦ ਕਸ਼ੀਰ ਸ਼ਾਇਰੀ* ਅਤੇ *ਸ਼ੇਖ਼* *-ਉਲ-ਆਲਮ ਔਰ ਸ਼ਾਇਰੀ* ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ *ਕਿਤਾਬਾਂ* ਹਨ। ਗਦ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੱਤੀ।

ਹਮੀਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ *ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਵਾਰਡ* ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (2005) ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ।

ਹਮੀਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1932 ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਰੀ ਖ਼ਾਸ ਦੇ ਬੋਹਰੀ ਕਡਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਮੀਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਬੋਹਰੀ ਕਡਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੇਡੀਓ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਰਫੀਕ ਰਾਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਨਾ'ਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਨਕਬੱਤ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਨੂੰ ਹਸਨ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਰਹੱਸਮਈ ਕਵੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੂਫੀ ਕਵੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ ਸਰਵਰੀ, ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਸੁਰੋਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜਗਨਨਾਥ ਆਜ਼ਾਦ, ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼, ਸ਼ਮੀਮ ਹਨਫੀ, ਐਮ.ਵਾਈ. ਟੈਂਗ, ਗਿਲਾਨੀ ਬਾਨੋ, ਸਰਦਾਰ ਜਾਫਰੀ, ਸ਼ਮਸ-ਉਲ-ਰਹਿਮਾਨ ਫਾਰੂਕੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਾਰਗੁਬ ਬਨਹਾਲੀ, ਸ਼ਕੀਲ-ਉਲ-ਰਹਿਮਾਨ, ਐਮ ਅਬਦੁੱਲਾ ਸ਼ੈਦਾ, ਕਾਜੀ ਘ. ਮੁਹੰਮਦ, ਜੀ.ਆਰ. ਮਲਿਕ, ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ (ਫਰੂਤਨ), ਅਮੀਨ ਇੰਦਰਬੀ, ਐਮ. ਜ਼ਮਾਨ ਅਜ਼ੁਰਧਾ, ਮਜੀਦ ਮੁਜ਼ਮੀਰ, ਬਸ਼ੀਰ ਏ ਨਾਹਵੀ, ਮਹਿਬੂਬਾ ਵਾਨੀ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਰੁਖਸਾਨਾ ਜਾਬੀਨ, ਸ਼ਫਾਕ ਸੋਪੋਰੀ, ਨਜ਼ੀਰ ਆਜ਼ਾਦ, ਫਰੀਦ ਪਰਬਤੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਿਹਾ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰਸ਼ਿਪ ਦੌਰਾਨ ਹਮੀਦੀ ਸਾਹਬ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਸਿਫਤ ਆਦਮੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇਰੁੰਗਬਮ ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ

**ਇਰੁੰਗਬਮ ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Irungbam Surkumar Singh; ਜਨਮ 21 ਮਾਰਚ 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਐਫਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਆਈ ਲੀਗ ਦੀ ਦੂਜੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਿੱਕਮ ਐਫਸੀ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਲਈ ਡਿਫੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਅੰਡਰ -16 ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਣੀਪੁਰ ਅੰਡਰ -16' ਚ ਖੇਡਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿਰਫ 13 ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਟਾਟਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਅਕੈਡਮੀ ਨੇ ਹਰਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਟੀ.ਐੱਫ.ਏ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਬੈਕ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਯੂਏਈ ਵਿਰੁੱਧ 1-0 ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
### ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ 
ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਕੋਚ ਸਯਦ ਨਈਮੂਦੀਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

### ਮਹਿੰਦਰਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ 
ਲਾਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਿੰਦਰਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਸਥਿਤ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਡੁਰਾਂਡ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਪਰ ਮੁੰਬਈ ਲੀਗ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਗਮੈਂਟ ਉੱਪਰ ਸੱਟ ਖਾ ਲਈ।

### ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ 
ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਪੈਲ ਲਈ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਏਸੀਅਨ ਕੱਪ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ (ਐਨਐਫਐਲ) ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਗੜੀ ਜਿੱਤੀ।

### ਮਹਿੰਦਰਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ 
ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਮਹਿੰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸਫਲ ਰੁੱਤਾਂ ਬਿਤਾਏ। ਫੁੱਲਬੈਕ ਨੇ ਹਰ ਵੱਡੀ ਟਰਾਫੀ ਰੈਡ ਡੇਵਿਲਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਏਆਈਐਫਐਫ ਦਾ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

### ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ 
ਉਹ ਇਸ ਤੀਸਰੇ ਸਪੈਲ ਲਈ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ।

### ਮੋਹੁਨ ਬਾਗਾਨ 
ਫਿਰ 2009 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਨੇ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਇਕੋ ਗੋਲ ਸਨੇਹੈਸ਼ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਲਾਜੋਂਗ ਐਫਸੀ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਕਲੱਬ ਨੂੰ 1-4 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।

### ਮੁੰਬਈ ਟਾਈਗਰਜ਼ 
2013 ਦੇ ਆਈ-ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਟਾਈਗਰਜ਼ ਐਫਸੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਵਾਨੀਪੁਰ ਐਫਸੀ ਨਾਲ 3-5 ਦੇ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਕੋਰਿੰਗ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹੁਨ ਬਾਗਨ ਨਾਲ ਕੋਲਕਾਤਾ ਲੀਗ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਪਰਤਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ, ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਸਾਲ 2005 ਦੇ SAFF ਕੱਪ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੱਜਾ ਵਿੰਗਬੈਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫੁੱਲਬੈਕਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਸੁਰਕੁਮਾਰ ਕੋਲ ਵੀ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚੇ ਹਨ ਜੋ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਯਮਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 3-6 ਨਾਲ ਹਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਸੀ।

### ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਿੱਕਮ ਐਫ.ਸੀ. 
2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਿੱਕਮ ਐਫਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਸਯਦਾਈਨ

**ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਸਯਦਾਈਨ** (1904–1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਅਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਣੀਪਤ (ਭਾਰਤ, ਹਰਿਆਣਾ) ਵਿੱਚ 1904 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ **ਸਯਦਾਈਨ** ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕਈ ਲਿਖਤਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 1960 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਯੁਵਾ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੇਵਾ ਯੋਜਨਾ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, *ਆਂਧੀ ਮੇਂ ਚਿਰਾਗ*, ਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। *ਇਕਬਾਲ ਦਾ ਵਿਦਿਅਕ ਦਰਸ਼ਨ*, *ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ*, *ਸਿੱਖਿਆ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ* ਅਤੇ *ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਕੂਲ* ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1967 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 1938 -1945 ਤੱਕ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਚਿੰਤਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਲਈ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਕੇ ਜੀ ਸਾਈਯਦੀਨ ਯਾਦਗਾਰੀ ਭਾਸ਼ਣ ਸਤੰਬਰ 1974 ਵਿੱਚ ਜੇ.ਪੀ. ਨਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੇ.ਜੀ. ਸਯਦਾਈਨ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ “ਪਹਿਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ” ਦੇ ਥੀਮ 'ਤੇ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਠੋਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਖਤ ਅਤੇ ਸੌੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਸਈਦਾ ਸਯਦੀਨ ਹਮੀਦ ਅਤੇ ਜ਼ਕੀਆ ਜ਼ਹੀਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਯੋਜਨਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਰਾਮਦਾਸ ਆਠਵਲੇ

**ਰਾਮਦਾਸ ਬੰਡੂ ਆਠਵਲੇ** (ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1959) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਅੰਬੇਡਕਰਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ (ਏ) (ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ  ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਇੱਕ ਅੱਡ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਕਰਦਾ ਸੀ) ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।  ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੰਧਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਆਠਵਲੇ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1959 ਨੂੰ ਅੱਬਲਗਾਓਂ, ਸੰਗਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਬੰਬੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਬੰਡੂ ਬਾਪੂ ਅਤੇ ਹੋਨਸਾਈ ਬੰਡੂ ਅਠਾਵਲੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸਿਧਾਰਥ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 16 ਮਈ 1992 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।  ਉਸਦਾ ਇਕ ਬੇਟਾ ਹੈ। ਰਾਮਦਾਸ ਆਠਵਲੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸੀ ਹੈ।  

ਆਠਵਲੇ *ਭੂਮਿਕਾ* ਨਾਮਕ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਾਹਿਤ ਮਹਾਂਮੰਡਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਲਾ ਮਹਾਂਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਡਾ: ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਕਲਾਵਾਂ ਅਕੈਡਮੀ (ਬੁੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਧਾਮ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਸੰਮੇਲਨ) ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਕ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ, *ਕੋਈਯੈਚਾ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ* ਵਿਚ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ *ਜੋਸ਼ੀ ਕੀ* *ਕੰਬਲੇ* ਵਿਚ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ *ਏਕਾਚ ਪਯਾਲਾ* ਵਰਗੇ ਮਰਾਠੀ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।  

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਠਵਲੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਦਕਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ। 1974 ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਪੈਂਥਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਠਵਲੇ ਅਰੁਣ ਕੰਬਲੇ ਅਤੇ ਗੰਗਾਧਰ ਗਦੇ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਪੈਂਥਰ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ  ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਧੜੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਇਸ ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈ.ਐੱਨ.ਸੀ.) ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਟਲ

**ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਟਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pritam Kotal; ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਲੱਬ ਏਟੀਕੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਸੱਜੇ-ਬੈਕ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। 

## ਕਰੀਅਰ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਉੱਤਰਪਾਰਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਕੋਟਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਵੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਯੂਥ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿਰਾਗ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਯੁਵਾ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਕੋਟਲ 2009 ਵਿਚ ਵੀ ਵਾਰੀ ਕਲੱਬ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। 

ਅੰਡਰ -19 ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਟਲ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੁਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਆਈ-ਲੀਗ ਦੀ ਟੀਮ, ਪਾਇਲਨ ਐਰੋਜ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਡੈਬਿਊ 2011-112 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਛੇ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ। 

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
ਕੋਟਲ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਡਰ -19 ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਟਲ ਨੂੰ ਉਸ ਟੀਮ ਵਿਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ 2012 ਦੀ ਏਐਫਸੀ ਅੰਡਰ -19 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੌਰਾਨ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਦੀ ਐਕਸਪੋਜਰ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ 2013 ਦੇ ਏਐਫਸੀ ਅੰਡਰ -22 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅੰਡਰ -22 ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਓਫਨ 23 ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਖੱਬੇ ਬੈਕ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ 2014 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਅੰਡਰ -23 ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਅੰਡਰ -23 ਟੀਮ ਨਾਲ ਕੋਟਲ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਫਿਰ 2015 ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਏਐਫਸੀ ਅੰਡਰ -23 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 

ਆਪਣੇ ਕਲੱਬ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੋਟਲ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੇ 2018 ਦੇ ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 12 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਚ ਸਟੀਫਨ ਕਾਂਸਟੇਂਟਾਈਨ ਦਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੂਰਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਪਰ ਛੇਵੇਂ ਮਿੰਟ ਦਾ ਯੈਲੋ ਕਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ 2-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, 3 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ, ਕੋਟਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ SAFF ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 2-1 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਕੋਟਲ ਨੇ ਮੈਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਮੈਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। 

## ਖੇਡਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ 
ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਖੇਡਣ ਦੌਰਾਨ, ਕੋਟਲ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ। ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਇਲਨ ਐਰੋਜ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਵਿਚ ਤਿੰਨੋਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਸੱਜੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਬੈਕ ਵਜੋਂ। ਕੋਟਲ ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੱਧ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। 

## ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 
### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
## ਸਨਮਾਨ 
### ਕਲੱਬ 
; ਮੋਹੁਨ ਬਾਗਾਨ  

* ਆਈ-ਲੀਗ : 2014-15 
* ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ : 2015–16 

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
; ਭਾਰਤ  

* SAFF ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ : 2015 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸਾਹਲ ਅਬਦੁੱਲ ਸਾਮਦ

thumb|ਸਾਹਲ ਅਬਦੁੱਲ ਸਾਮਦ
**ਸਾਹਲ ਅਬਦੁੱਲ ਸਾਮਦ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sahal Abdul Samad) ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਕਲੱਬ ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। 

## ਕਲੱਬ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਹਿਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਲੱਬ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2017-18 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਰਾਂ ਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਾਈਡ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ 2 ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਸਹਿਲ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਖ ਦਾ ਇਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ। 2018–19 ਵਿਚ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮਾੜੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਹਿਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ ਅਤੇ *ਸੀਐਸਐਲ ਦੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਪਲੇਅਰ ਆਫ਼ ਸੀਜ਼ਨ* ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੂੰ *ਏ.ਆਈ.ਐਫ.ਐਫ. ਦੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ* ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਚੀ ਵਿਖੇ 15 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਚੇਨਈਯਿਨ ਐਫਸੀ ਵਿਰੁੱਧ ਘਰੇਲੂ ਖੇਡ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀਨੀਅਰ ਕਲੱਬ ਦਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। 11 ਮਈ 2019 ਨੂੰ, ਸਹਿਲ ਨੇ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ 2022 ਤਕ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਸਹਿਲ ਨੂੰ ਆਈ-ਲੀਗ ਅਤੇ ਆਈਐਸਐਲ ਕਲੱਬਾਂ ਦੇ ਕੋਚਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2018-19 ਦਾ ਏਆਈਐਫਐਫ ਮੈਨਜ਼ ਇਮਰਜਿੰਗ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। "ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ - ਭਾਵਨਾ," 22 ਸਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ. “ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਰਸੀ ਪਹਿਨੀ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ।” ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕੰਨੂਰ ਦੇ ਐਸ ਐਨ ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੋਚ ਸਿਦਿਕ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖੀ ਗਈ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਲਜ ਬਦਲਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰ ਲਿਆ. ਉੱਥੋਂ, ਸਹਿਲ ਨੇ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ-ਪੱਧਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਡਰ 21 ਵਿਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਕੇਰਲ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਥਾਨਕ 7 ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ। 2017-18 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਟੀਮ ਲਈ ਆਈਐਸਐਲ ਦੇ ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਸਟਰ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਹਿਲ ਨੂੰ 2020 ਏਐਫਸੀ ਅੰਡਰ -23 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਯੂ 23 ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਹਿਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 11 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ 2020 ਏਐਫਸੀ ਅੰਡਰ -23 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਦੋਸਤਾਨਾ ਅੱਗੇ ਕਤਰ ਯੂ 23 ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਸਹਿਲ ਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਏਐਫਸੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅੰਤਮ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ। ਮਈ 2019 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ 2019 ਕਿੰਗਜ਼ ਕੱਪ ਲਈ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 5 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2019 ਦੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਕੱਪ ਵਿਚ ਕੁਰਾਓਓ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 3-1 ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ ਕੀਤੀ। 

## ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 
### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
### ਕਲੱਬ 
## ਸਨਮਾਨ 
### ਨਿੱਜੀ 
: **ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਰਸ ਐਫ.ਸੀ.** 

ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ

:**ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਉਭਰਦਾ ਪਲੇਅਰ**: 2018-19

ਰਾਸ਼ਟਰੀ

:**ਏਆਈਐਫਐਫ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਭਰਦਾ ਫੁੱਟਬਾਲਰ: 2019**

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਵੈਦੇਹੀ (ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ)

**ਜਾਨਕੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਮੂਰਤੀ** (     )  (ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 1945 ਨੂੰ ਵਾਸਾਂਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ), ਉਹ ਆਪਣੇ  ਉਪਨਾਮ ਵੈਦੇਹੀ (   ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਗਲਪ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਵੈਦੇਹੀ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਔਰਤ ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।   ਉਸ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਕ੍ਰਾਂਚਾ ਪੱਖੀਗੱਲੂ* ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ  ਜਿਤਿਆ। 

## ਜੀਵਨੀ 
### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਵੈਦੇਹੀ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 1945 ਨੂੰ ਏ.ਡੀ.ਐੱਨ. ਹੇਬਰ (ਪਿਤਾ) ਅਤੇ ਮਹਾਂਲਕਸ਼ਮੀ (ਮਾਂ) ਦੇ ਘਰ ਉਦੂਪੀ ਜ਼ਿਲਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕੁੰਡਾਪੁਰਾ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ  ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ  ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਕੁੰਡਾਪੁਰਾ ਦੇ ਭੰਡਾਰਕਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇਕ ਵਕੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਘਰ ਵਿਚ, ਕੰਨੜ ਦੀ ਇਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਕੁੰਡਾਪੁਰ ਕੰਨੜ  ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।  ਵੈਦੇਹੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕਲਮੀ-ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਲੇਖਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਸਾਲਾ ਸੁਧਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਭੇਜੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਹਾਣੀ ਗ਼ੈਰ-ਗਲਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਐਪਰ, ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ 'ਵੈਦੇਹੀ' ਕਰਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਵੜਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।  

### ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ 
ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੇ ਐਲ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ, ਨਯਨਾ ਕਸ਼ਯਪ (ਪਹਿਲਾਂ ਨਯਾਨਾ ਮੂਰਤੀ) ਅਤੇ ਪੱਲਵੀ ਰਾਓ (ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਲਵੀ ਮੂਰਤੀ)। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਾਮ ਜਾਨਕੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਮੋਗਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰ ਉਡੂਪੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਨੀਪਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਨਯਨਾ ਕਸ਼ਯਪ ਇਕ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਨਾਵਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਪੂਰਨਚੰਦਰ ਤੇਜਸਵੀ

**ਕੂਪਲੀ ਪੁਤੱਪਾ ਪੂਰਨਚੰਦਰ ਤੇਜਸਵੀ** (8 ਸਤੰਬਰ 1938 - 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2007) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਦੇ "ਨਵਯ" ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ-ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅਬਚੂਰੀਨਾ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸੁ ਨਾਲ* *ਬੰਦਾਇਆ* ("ਪ੍ਰੋਟੈਸਟ ਲਿਟਰੇਚਰ") ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ‘ਰਾਸ਼ਟਰਕਵੀ ਕੁਵੇਮਪੂ’ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਲੇਖਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ। ਪੂਰਨਚੰਦਰ ਤੇਜਸਵੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਤੇਜਸਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ਿਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੂਪਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ‘ਰਾਸ਼ਟਰਕਵੀ ਕੁਵੇਮਪੂ’ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਛਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਿੰਬ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਵਨੀ ਕੰਨੜ ਅਖਬਾਰ ਵਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ "ਲਿੰਗ ਬੰਦਾ", ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਰਸ਼ ਵਾਲੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਝਾਤ ਲਈ ਤੇਜਸਵੀ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ, ਮੈਸੂਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਕੌਫੀ ਐਸਟੇਟ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਦਿਗੇਰ ਤਾਲੁਕ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸਿੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ 2.00 ਵਜੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਦਿਗੇਰੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਨਿਰੁਤਾਰਾ ਵਿਖੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ 69 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ 2 ਬੇਟੀਆਂ ਸੁਸਮਿਤਾ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਮੁਦਿਗੇਰ ਨਿਰੁਤਾਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ (ਅਦਾਕਾਰ)

**ਪ੍ਰਾਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਸੋਬਤੀ** (6 ਦਸੰਬਰ 1947- 6 ਫਰਵਰੀ 2022 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ, ਹਥੌੜਾ ਅਤੇ ਡਿਸਕਸ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ, ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਥਲੀਟ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਬਤੌਰ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਉਸਨੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1988 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਬੀ ਆਰ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ *ਮਹਾਂਭਾਰਤ* ਵਿੱਚ “ਭੀਮ” ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2013 ਦੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੇ ਲੜੀਆਂ, ਪਰ ਹਾਰ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2014 ਵਿਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

## ਖੇਡਾਂ 
thumb|ਕੁਮਾਰ (ਖੱਬੇ) 1974 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ।
ਕੁਮਾਰ 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਤਾਰਾ ਸੀ। ਲੰਬੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਥੌੜੇ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡਿਸਕਸ ਸੁੱਟਿਆ। ਉਸਨੇ 1966 ਅਤੇ 1970 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ, ਉਸਨੇ 56.76 ਮੀਟਰ ਦਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਿੰਗਸਟਨ ਵਿੱਚ 1966 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਤੇਹਰਾਨ ਵਿੱਚ 1974 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1968 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ 1972 ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਅਦਾਕਾਰੀ 
ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਰਕਸ਼ਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਜੇਮਜ਼ ਬਾਂਡ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਤੇਂਦਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਨੋ" ਵਿੱਚ ਜੀਤੇਂਦਰਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜ ਰਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਜਸਟਿਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬੀ.ਆਰ. ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਟੈਲੀ ਸੀਰੀਅਲ *ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ* "ਭੀਮ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਚਾ ਚੌਧਰੀ (ਟੀ ਵੀ ਲੜੀਵਾਰ) ਵਿੱਚ “ਸਾਬੂ” ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। *ਮਹਾਭਾਰਤ* ਸੀਰੀਅਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਚ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਝਟਕਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, "ਰਿਸ਼ਤੇ ਮੈਂ ਤੋ ਹਮ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਬਾਪ ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਨਾਮ ਹੈ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ!" ਟੀਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦੇ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ।

## ਰਾਜਨੀਤੀ 
2013 ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਵਜ਼ੀਰਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 'ਆਪ' ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ, ਪਰ ਹਾਰ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਪ੍ਰੀਜਾ ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ

**ਪ੍ਰੀਜਾ ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Preeja Sreedharan; ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1982) ਮੁੱਲਾਕਨਮ, ਇਦੂਕੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਦੌੜਾਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 10,000 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 5000 ਮੀਟਰ ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੇ 2010 ਗੁਆਂਗਜ਼ੂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਸ੍ਰੀਧਰਨ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ ਸੀ।

ਸ੍ਰੀਧਰਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ 2007 ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2010 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 10000 ਅਤੇ 5000 ਮੀਟਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ; ਉਸਨੇ 10000 ਮੀਟਰ ਵਿਚ ਸੋਨਾ ਅਤੇ 5000 ਮੀਟਰ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪ੍ਰੀਜਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਅਤੇ ਰੀਮਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਇਡੁਕਕੀ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਪ੍ਰਦੀਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰੀਥੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਲਫੋਂਸਾ ਕਾਲਜ, ਪਾਲਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 11 ਨਵੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਦੀਪਕ ਗੋਪੀਨਾਥ ਨਾਲ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਪਲਕਕੈਡ ਵਿਖੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
2006 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ 5000 ਅਤੇ 10,000 ਮੀਟਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੇ। ਅੰਮਾਨ ਵਿਖੇ 2007 ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੋਵਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਬੀ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 2008 ਵਿੱਚ ਬੀਜਿੰਗ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਓਲੰਪਿਕ 10,000 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ 25 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਨੇ ਵੀ ਈਵੈਂਟ ਵਿਚ 5000 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 15: 15.89 ਮਿੰਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ 5000 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਨੂੰ ਸਾਲ 2010 ਦਾ ਮਨੋਰਮਾ ਨਿਊਜ਼ਮੇਕਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਚੋਣ ਜਨਤਕ ਤੋਂ ਆੱਨਲਾਈਨ ਐਸ ਐਮ ਐਸ ਵੋਟਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰੀਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਵਿਜੇਤਾ, ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ, ਨਾਝਾਨਪੀਦਮ ਵਿਜੇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵੀ ਓਨਵੀ ਕੁਰਪ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਕੇ. ਐਮ. ਮਨੀ ਸਨ।

ਸ੍ਰੀਧਰਨ 2014 ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਹਾਫ ਮੈਰਾਥਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ 2015 ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਵੇਗੀ: “ਅਗਲੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਲਈ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹਾਂਗੀ।”

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ

[thumb| ਸੰਦੀਪ ਮਾਨ [ਅਰਜਨ ਅਵਾਰਡ|ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ]]
**ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sandeep Singh Maan) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾ ਅਥਲੀਟ ਹੈ, ਜੋ ਟੀ 46 ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ 100 ਮੀਟਰ, 200 ਮੀਟਰ, 400 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਲੋਂਗ ਜੰਪ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ 2018 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ; ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਗੁਆਂਗਜ਼ੂ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਇੰਚਿਓਨ, ਕੋਰੀਆ, ਵਿੱਚ 2010 ਅਤੇ 2014 ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਰਾਜ ਖੇਡ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵੱਲੋਂ 2012 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਅਰਾਵਲੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2012 ਤੋਂ 200 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਟੀਚਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕਸ 2020 ਵਿਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵੱਲ ਹੈ। 
thumb| ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਤੋਂ ਨਿੱਘੀ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ।
thumb| ਸੰਦੀਪ ਮਾਨ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਸੁੰਧਰਾ ਰਾਜੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਸੰਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ 1993 ਵਿਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਝੱਲਣੀ ਪਈ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਯਮਤ ਸਮਰੱਥ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸੰਦੀਪ ਨੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਐਵਾਰਡੀ ਆਰ ਡੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿੱਤੀ। 
thumb| ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਾਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸੰਦੀਪ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਗੁਆਂਗਜ਼ੂ ਵਿਚ 2010 ਵਿਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਰਜਾਹ (ਯੂ.ਏ.ਈ.) ਵਿੱਚ ਆਈ.ਡਬਲਯੂ.ਏ.ਐੱਸ. ਵਰਲਡ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 51.65 ਸੈਕਿੰਡ ਅਤੇ 23.24 ਸੈਕਿੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ 200 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਦੋਵਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। 

ਸੰਦੀਪ ਨੇ 2014 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ 200 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੁਬਈ (ਯੂਏਈ) ਵਿੱਚ FAZAA ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ ਜੰਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਸੰਦੀਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਮਗਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਦੌੜ ਵਿਚ ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। 

ਸੰਦੀਪ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਐਵਾਰਡੀ ਕੋਚ ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਰਾ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾ-ਅਥਲੀਟ ਦੇਵੇਂਦਰ ਝਜਾਰੀਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਮਰੁਤਬਾ ਵਾਂਗ, ਸੰਦੀਪ ਇਸ ਸਾਲ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਗੇਮ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਗਮਾ ਉਮੀਦ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਅਰਜਨ ਅਵਾਰਡ 2016 ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ 2012 ਤੋਂ 200 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ