ਖਨਾਦੇਵੀ

**ਖਨਾਦੇਵੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੱਧਕਾਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਜੋਕੇ ਬਾਰਾਸਾਤ, ਉੱਤਰੀ 24 ਪਰਗਨਾ ਜ਼ਿਲੇ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦਿਓਲੀਆ (ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ, ਬੇਰਾਚੰਪਾ ਨੇੜੇ) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ *ਖਨਾਰ ਬਚਨ* (ਜਾਂ *ਬਚਨ*) ( ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ; ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਖਨਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ'), ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇਸਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਦੋਹੇ ਜਾਂ ਚਤੁਰਭੁਜ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਮ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਪਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਲਈ:

## ਦੰਤਕਥਾ 
[right|thumb|250x250px| ਪ੍ਰਿਥੀਬਾ ਰੋਡ, ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ, ਬੇਰਾਚੰਪਾ, [ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ|ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ' ਤੇ ਖਨਾ-ਮਿਹਿਰ ਜਾਂ ਬਰਾਹਾ-ਮਿਹਿਰ ਦਾ ਟੀਲਾ।]]
thumb| ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਖਨਾ-ਮਿਹੀਰ ਟੀਲੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ।
ਖਨਾ ਦੀ ਕਥਾ (ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਲੀਲਾਵਤੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪ੍ਰਗਜਯੋਤਿਸ਼ਪੁਰ (ਬੰਗਾਲ / ਅਸਾਮ ਦੀ ਸਰਹੱਦ) ਜਾਂ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ (ਜਿੱਥੇ ਖੰਡਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਟਿੱਲਾ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਨਾ ਅਤੇ ਮਿਹੀਰ ਦੇ ਨਾਮ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ) ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਰਾਹਮਿਹੀਰ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੂਜੇ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਵਰਤਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਸੀ।

ਦੈਵਜਨਾ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰ (505-587), ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਾਹ ਜਾਂ ਮਿਹਿਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ ਜੋ ਉਜੈਨ (ਜਾਂ ਬੰਗਾਲ, ਕੁਝ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰਾ ਅਤੇ ਆਰੀਆਭੱਟ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹੋਰ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ ਦੇ ਖੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੀਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਨਾ ਅਤੇ ਮਿਹਿਰ ਦਾ ਟੀਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਨ ਵਰਾਹ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ।

ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ-ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਨਾ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰਾ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਰਾਹਮਿਹੀਰਾ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੈਰੀਅਰ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸਟੀਕਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ (ਜਾਂ ਸਹੁਰੇ) ਜਾਂ ਇੱਕ ਭਾੜੇ ਦੇ ਹੱਥ (ਜਾਂ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਨਾ ਖੁਦ ਬਹੁਤ ਦਬਾਅ ਹੇਠ) ਨੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਜੀਭ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ। . ਇਹ ਇੱਕ ਥੀਮ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਲਿਕਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਦੀ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ, *ਖਨਾ ਦੇ ਗੀਤ* :

ਸ਼੍ਰੀ ਪੀ ਆਰ ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ: "ਆਕਾਸ਼ੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ, ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਾਂਕੁਰਾ / ਸੇਨਭੂਮ ਦੇ ਰਾਹੀ ਵੈਦਿਆ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਰਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਧੀ, ਕਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਖਨਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਬੰਗਾਲ (ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਰੇਕਲ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸਾਮੀ ਅਤੇ ਉੜੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਲਾਹ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਲੂਣ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕੌੜਾ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਕੋ" ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ 
15 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ-ਬੰਗਾਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਜ਼ੀ ਬੰਗਲਾ ਨੇ ਖਨਾ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ *ਖੋਨਾ* ਨਾਂ ਦਾ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਉਸ ਦੰਤਕਥਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ 'ਸਿੰਘਲ' (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

2019 ਵਿੱਚ, ਕਲਰਜ਼ ਬੰਗਲਾ ਚੈਨਲ ਨੇ ਖਾਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਵਰਾਹਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਝਗੜਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ *ਖਨਾਰ ਬਚਨ* ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੀਰੀਅਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*