ਮਿੱਠੂ ਅਲੂਰ

**ਮਿੱਠੂ ਅਲੂਰ** (ਜਨਮ 27 ਮਾਰਚ 1943) ਦ ਸਪਾਸਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ-ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਏ. ਡੀ. ਏ. ਪੀ. ਟੀ.-ਏਬਲ ਡਿਸੇਬਲ ਆਲ ਪੀਪਲ ਟੂਗੈਦਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਕ, ਅਪੰਗਤਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਖੋਜਕਰਤਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪੰਗਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲੇਖਕ ਹੈ।

ਅਲੂਰ ਨਿਊਰੋ-ਮਾਸਕੁਲਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਅਪਾਹਜਤਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ, ਔਟਿਜ਼ਮ, ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਅਪਾਹਜਤਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਲੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 1965 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਛਿੱਬ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਾਲਿਨੀ ਚਿਬ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।  

ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੰਨ 1968 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (ਆਈ. ਓ. ਈ.) ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

## ਸਪਾਸਟਿਕਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ 
ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਰਗਿਸ ਦੱਤ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਦੱਤ ਸਪਾਸਟਿਕਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐਸਐਸਆਈ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1972 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਲੂਰ ਨੇ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1973 ਨੂੰ ਕੋਲਾਬਾ ਵਿਖੇ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੂਲ, "ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ" ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਛੱਤ ਹੇਠ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ-ਮਾਲਿਨੀ ਚਿਬ, ਫਰਹਾਨ ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਰਗਿਸ ਦੱਤ ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ ਭਰ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਰਹੀ। ਸੰਨ 1981 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪਾਸਟਿਕਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ, ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ, ਔਟਿਜ਼ਮ, ਬੌਧਿਕ ਅਪਾਹਜਤਾਵਾਂ, ਮਲਟੀਪਲ ਅਪਾਹਜਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਅਪਾਹਜਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਕਾਲਤ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੰਨ 1999 ਵਿੱਚ, ਅਲੂਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸੋਰਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਨਕਲੂਜ਼ਨ (ਐਨਆਰਸੀਆਈ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪਾਸਟਿਕਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਏ. ਡੀ. ਏ. ਪੀ. ਟੀ.-ਏਬਲ ਡਿਸੇਬਲ ਆਲ ਪੀਪਲ ਟੂਗੈਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦ ਸਪਾਸਟਿਕਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਕਈ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਪਾਸਟਿਕਸ ਸਭਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ੁਅਲੂਰ ਦਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ 1998 ਦਾ ਪੀਐਚਡੀ ਥੀਸਿਸ "ਇਨਵਿਜ਼ਿਬਲ ਚਿਲਡਰਨ-ਏ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਪਾਲਿਸੀ ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨ", 2003 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ, ਨੇ ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੀ-ਸਕੂਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਦਰਭ ਨਾਲ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਆਈ. ਸੀ. ਡੀ. ਐੱਸ.) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਿ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ, ਜਾਂ ਲਗਭਗ 7 ਕਰੋਡ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੇ ਅਪਾਹਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਪਾਹਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਮੁਢਲੇ ਅੰਕਡ਼ੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਮੀਡੀਆ 
ਅਲੂਰ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ, ਫੀਚਰ ਲੇਖ, ਰਾਏ ਦੇ ਟੁਕਡ਼ੇ, ਕਾਲਮ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਈ ਖੋਜ ਪੱਤਰ, ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਰਸਾਲਿਆਂ, ਪੋਰਟਲ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਐਨਡੀਟੀਵੀ, ਉੱਤੇ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ।

### ਕਿਤਾਬਾਂ 
* *ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਡ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ-ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਏਕੀਕਰਣ ਤੱਕ*, ਸੀਮਸ ਹੈਗਾਰਟੀ ਨਾਲ, ਸੇਜ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2002 ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ।
* ਇਨਵਿਜ਼ਿਬਲ ਚਿਲਡਰਨਃ ਪਾਲਿਸੀ ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ, ਵਿਵਾ ਬੁੱਕਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2003.
* ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ-ਉੱਤਰੀ ਦੱਖਣੀ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ I (ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟੋਨੀ ਬੂਥ ਨਾਲ) 
* ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ-ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਹਕੀਕਤ ਤੱਕ, ਡਾ. ਮਾਈਕਲ ਬਾਕ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਦੱਖਣੀ ਸੰਵਾਦ II. 
* ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਯਾਤਰਾ, ਮਾਈਕਲ ਬੈਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੂਟਲੇਜ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਯੂਐਸਏ, 2009 ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ।
* ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆਃ ਸਰਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨਾ, ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ, ਵਿਆਨ ਟਿੰਮੰਸ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਿਤ, ਸੇਜ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ, 2009.

## ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਮ 
ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਅਲੂਰ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ (ਈ. ਐੱਫ. ਏ.) ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਸੈਫ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੰਬਕਾਰੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਲਡ਼ਕੀਆਂ, ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ 'ਸਾਰੇ' ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ 'ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਆਲ' ਮਾਡਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਥਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਧਾਰਾਵੀ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ 30,000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ, 6,000 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ' ਸਾਰੇ 'ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅੱਜ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਊਂਸਪਲ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਨਰਸਰੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਲਈ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਅਲੂਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਾਥੀ ਅਲੂਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਕਲਪ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਡੀਏਪੀਟੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਅਧਾਰਤ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਐਮਜ਼ੈਡ (ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ) ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸੀ ਬੀ ਐਮ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਬਲਾਇੰਡ ਮਿਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਜਾਂ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ-ਖ਼ਾਸਕਰ ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ-ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੇਟਾਬੇਸ ਬਣਾਉਣਾ ਜੋ (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ)।

ਅਲੂਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਪਿੰਡ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਮਿੱਠੂ ਅਲੂਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਕੂਲਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* 1989: ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
* 2003: ਮਾਰਥਾ ਫੋਰੈਸਟ ਰੋਜ਼ ਕੁਆਰਟਜ਼ ਵਾਰੀਅਰ ਅਵਾਰਡ
* 2006: ਪਾਲ ਹੈਰਿਸ ਫੈਲੋ ਅਵਾਰਡ ਰੋਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਯੂਐਸਏ.
* 2009: EMPI-ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਇੰਡੀਅਨ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ।
* 2009: ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਸਾਲ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਮਰਚੈਂਟ ਚੈਂਬਰ
* 2010: ਸਾਲ ਦੀ ਔਰਤ-ਸੀਐਨਐਨ ਆਈਬੀਐਨ ਸੁਪਰ ਆਈਡਲ ਅਵਾਰਡ.

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸੋਰਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਨਕਲੂਜ਼ਨ-ਦ ਸਪਾਸਟਿਕਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* ਸਪੈਸਟਿਕਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
* ਐੱਨ. ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. 'ਤੇ ਮਿੱਠੂ ਅਲੂਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ