open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਚੱਕ ਨੌਰਿਸ

ਕਾਰਲੋਸ ਰੇ "**ਚੱਕ**" **ਨੌਰਿਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Carlos Ray** "**Chuck**" **Norris;** 10 ਮਾਰਚ, 1940 - 19 ਮਾਰਚ, 2026) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਿਸਟ, ਅਦਾਕਾਰ  ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਾਟੇ, ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ, ਟੈਂਗ ਸੂ ਡੋ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਜੀਉ-ਜਿਤਸੂ ਅਤੇ ਜੂਡੋ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਬੈਲਟ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਚੁਨ ਕੁਕ ਡੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਨੌਰਿਸ ਨੇ ਦ ਰੈਕਿੰਗ ਕਰੂ (1968) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਲਾਕਾਰ ਬਰੂਸ ਲੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ *ਦ ਵੇਅ ਆਫ਼ ਦ ਡਰੈਗਨ* (1972) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਖਲਨਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੌਰਿਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਟੀਵ ਮੈਕਕੁਈਨ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਵੇ। ਨੌਰਿਸ ਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ *ਬ੍ਰੇਕਰ! ਬ੍ਰੇਕਰ!* (1977) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਮੁੱਖ ਫਿਲਮ, *ਗੁੱਡ ਗਾਈਜ਼ ਵੇਅਰ ਬਲੈਕ* (1978), ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਨੌਰਿਸ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਸੁਤੰਤਰ ਐਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੀ ਸੁਰਖੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਏ ਫੋਰਸ ਆਫ਼ ਵਨ* (1979), *ਦ ਆਕਟਾਗਨ* (1980), ਅਤੇ  (1981) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਸਾਈਲੈਂਟ ਰੇਜ* (1982), *ਫੋਰਸਡ ਵੈਂਜੈਂਸ* (1982), ਅਤੇ *ਲੋਨ ਵੁਲਫ ਮੈਕਕੁਆਡ* (1983) ਵਰਗੀਆਂ ਸਟੂਡੀਓ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਕੈਨਨ ਫਿਲਮਜ਼ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ *ਮਿਸਿੰਗ ਇਨ ਐਕਸ਼ਨ* (1984) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਲਟੀ-ਪਿਕਚਰ ਸੌਦੇ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਤਿੱਕੜੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ  (1985), *ਦ ਡੈਲਟਾ ਫੋਰਸ* (1986), ਅਤੇ  (1986) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕੈਨਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਉਸਨੇ *ਕੋਡ ਆਫ਼ ਸਾਈਲੈਂਸ* (1985) ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਨੌਰਿਸ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀਬੀਐਸ ਲੜੀ *ਵਾਕਰ, ਟੈਕਸਾਸ ਰੇਂਜਰ* (1993–2001) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ 2006 ਤੱਕ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਮੁੱਖ ਫਿਲਮ ਭੂਮਿਕਾ *ਦ ਐਕਸਪੈਂਡੇਬਲਜ਼ 2* (2012) ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੌਰਿਸ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ, ਕਸਰਤ, ਦਰਸ਼ਨ, ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਈਸਾਈ ਪੱਛਮੀ ਗਲਪ, ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ, ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ *ਵਰਲਡਨੈੱਟਡੇਲੀ* ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਾਲਮ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਕਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੋਟਲ ਜਿਮ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ, ਨੌਰਿਸ "ਚੱਕ ਨੌਰਿਸ ਤੱਥ" ਇੰਟਰਨੈਟ ਮੀਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ, ਅਤੇ ਕਈ ਟਾਕ-ਸ਼ੋਅ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਮੌਤ 
ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ, ਨੋਰਿਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ 86 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2026
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
2026 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਹ 2026 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।

## ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
 
2026 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਰੇਲੂ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਰੈਕਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## 2026 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* 2026 ਦੀਆਂ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 2026 ਦੀਆਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 2026 ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 2026 ਦੀਆਂ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 2026 ਦੀਆਂ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 2026 ਦੀਆਂ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 2026 ਦੀਆਂ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 2026 ਦੀਆਂ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 2026 ਦੀਆਂ ਤੁਲੂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* 2025 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
2025 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਹ 2025 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼/ਸ਼ਡਿਊਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।

## ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
2025 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਹਰੇ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਰੇਲੂ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਰੈਕਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ
ਬੇਸਿਲ ਜੋਸਫ਼

**ਬੇਸਿਲ ਜੋਸਫ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Basil Joseph;** ਜਨਮ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1989) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2013 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *"ਥੀਰਾ"* ਵਿੱਚ ਵਿਨੀਤ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, *ਕੁੰਜੀਰਾਮਾਇਣਮ* (2015), *ਗੋਧਾ* (2017) ਅਤੇ *ਮਿੰਨਲ ਮੁਰਾਲੀ* (2021)।

ਬੇਸਿਲ ਨੇ 2013 ਦੀ ਫਿਲਮ '*ਅੱਪ ਐਂਡ ਡਾਊਨ: ਮੁਕਾਲਿਲ ਓਰਲੁੰਡੂ*' ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬੇਸਿਲ ਨੇ ਕਈ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ *ਜੋਜੀ* (2021) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ *ਜਨ. ਈ. ਮੈਨ* (2021), *ਜਯਾ ਜਯਾ ਜਯਾ ਜਯਾ ਹੇ* (2022), *ਪਾਲਥੂ ਜਨਵਾਰ* (2022), *ਫ਼ੈਲਿਮੀ* (2023), *ਨੂਨੱਕੁਝੀ* (2024), *ਸੂਕਸ਼ਮਦਰਸ਼ਿਨੀ* (2024), ਅਤੇ *ਪੋਨਮੈਨ* (2025) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬਾਸਿਲ ਜੋਸਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਵਾਇਨਾਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਥੇਰੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੈਕੋਬਾਈਟ ਪੁਜਾਰੀ, ਫਾਦਰ ਜੋਸਫ਼ ਪੱਲੀਪੱਟ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ਼ ਸਕੂਲ, ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਥੇਰੀ ਅਤੇ ਕਲਪੇਟਾ ਦੇ ਐਸਕੇਐਮਜੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਟੈਕ. ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਦੇ ਟੈਕਨੋਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇਨਫੋਸਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਬੇਸਿਲ ਜੋਸਫ਼ ਨੇ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਦੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ *ਸੀਈਟੀ ਲਾਈਫ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਇਨਫੋਸਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਛੋਟੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ, *ਓਰੂ ਥੁੰਡੂ ਪਦਮ* ਅਤੇ *ਪ੍ਰਿਯਮਵਧਾ ਕਥਾਰਾਯਾਨੋ ਦੀ* ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
17 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ 
### ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 
## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
2026 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ

**2026 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **2026 Winter Olympics;** ਇਤਾਲਵੀਃ Olimpiadi inverali del 2026) ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ XXV ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੰਟਰ ਗੇਮਜ਼ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਮਿਲਾਨੋ ਕੋਰਟੀਨਾ 2026 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਹੁ-ਖੇਡ ਈਵੈਂਟ ਸੀ ਜੋ 6 ਤੋਂ 22 ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਲੋਂਬਾਰਡੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਈਟਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4 ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਚੋਣਵੇਂ ਇਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਈਵੈਂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਕੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਮਿਲਾਨੋ ਕੋਰਟੀਨਾ 2026 ਆਈਓਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਪਹਿਲੀ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਸਨ।

24 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ 134ਵੇਂ ਆਈਓਸੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ ਅਤੇ ਕੋਰਟੀਨਾ ਡੀ'ਐਂਪੇਜ਼ੋ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ 2026 ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਸਟਾਕਹੋਮ ਅਤੇ ਆਰੇ, ਸਵੀਡਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਂਝੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੀ। 2026 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਮਿਲਾਨ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮਾਗਮ ਕੋਰਟੀਨਾ, ਲਿਵਿਗਨੋ ਅਤੇ ਫਿਏਮੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਤੀਜੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੌਥੇ ਓਲੰਪਿਕ, ਇਟਲੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਰਟੀਨਾ ਡੀ'ਐਂਪੇਜ਼ੋ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 1956 ਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਨਾਰਵੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੇ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਲਈ 18 ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 41 ਤਗਮਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਡਲ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਵਿੰਟਰ ਉਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕੁੰਲ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ 12 ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 33 ਤਗਮਿਆਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ 10 ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 20 ਤਗਮਿਆਂ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਇਟਲੀ 10 ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਘੱਟ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 30 ਤਗਮਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ' ਤੇ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਤਗਮਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ-ਵਿੰਟਰ ਉਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੰਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਗਰਮ ਖੰਡੀ, ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਹੈ। ਜਾਰਜੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਤਗਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

#### ਮਿਲਾਨ ਕਲੱਸਟਰ 
thumb|ਸੈਂਟਾ ਗਿਉਲੀਆ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਅਖਾੜਾ
thumb|ਲਿਵਿਗਨੋ ਸਨੋ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ ਅੱਧੀ ਪਾਈਪ

## ਮੈਡਲ ਟੇਬਲ 
&nbsp;&nbsp;*&nbsp;&nbsp;&nbsp;ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ (ਇਟਲੀ)

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਜਾਰਜੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੋਜੂ ਜਾਰਜ

**ਜੋਸਫ਼ "ਜੋਜੂ" ਜਾਰਜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Joseph "Joju" George;** ਜਨਮ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1977) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ - *ਓਰੂ ਸੈਕਿੰਡ ਕਲਾਸ ਯਥਰਾ* ਅਤੇ *ਲੁਕਾ ਛੁਪੀ* ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਜੋਸਫ਼ ਨੂੰ 66ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਿਆ।

2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ *ਚਾਰਲੀ* ਅਤੇ *ਉਦਹਾਰਣਮ ਸੁਜਾਤਾ* ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਅੱਪੂ ਪਾਥੂ ਪੱਪੂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਜਾਂ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜੋਜੂ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਅੱਬਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਇਆਨ, ਸਾਰਾਹ ਅਤੇ ਇਵਾਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ
ਸੂਰਜ ਵੇਂਜਾਰਾਮੁਡੂ

**ਸੂਰਜ ਵਾਸੂਦੇਵਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suraj Vasudevan;** ਜਨਮ 30 ਜੂਨ 1976), ਜਿਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਸੂਰਜ ਵੈਂਜਾਰਾਮੁਡੂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suraj Venjaramoodu**) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ 2010 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਰਸ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ (2009, 2010, 2013) ਸਰਬੋਤਮ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਲਈ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਨੇ *ਪੇਰਾਰੀਆਥਾਵਰ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਐਂਡਰਾਇਡ ਕੁੰਜੱਪਨ ਵਰਜ਼ਨ 5.25* ਅਤੇ *ਵਿਕਰੂਥੀ* ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
2005 ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਪਦਮਨਾਭਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੈਕੁੰਟਮ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਕਾਸ਼ੀਨਾਥਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਹਿਰਦਿਆ। ਕਾਸ਼ੀਨਾਥਨ ਨੇ *ਅੰਨਾਨ ਥੰਪੀ* ਅਤੇ *ਤੇਜਾ ਭਾਈ ਐਂਡ ਫੈਮਿਲੀ* ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

29 ਜੁਲਾਈ, 2023 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਥੰਮਨਮ - ਕਰਨਕੋਡਮ ਸੜਕ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਿਆ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਕਾਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਟੱਕਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੰਜੇਰੀ ਤੋਂ 31 ਸਾਲਾ ਸਾਰਥ, ਇੱਕ ਬਾਈਕ ਸਵਾਰ ਨੂੰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਰਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ, ਕੇਰਲ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਉਸਦੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਰੱਦ/ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਮੁਅੱਤਲ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Profile at msidb.org
* ਜੇਬੀ ਜੰਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ – *YouTube*
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਸੁਕੁਮਾਰਨ

**ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਸੁਕੁਮਾਰਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Prithviraj Sukumaran**; ਜਨਮ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1982) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਲਿਆਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਚਾਰ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਇੱਕ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਦੋ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੱਖਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਨੇ 2002 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਨੰਦਨਮ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ *ਕਲਾਸਮੇਟਸ* (2006) ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਸੀ, ਅਤੇ *ਵਾਸਤਵਮ* (2006) ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ *ਮੋਝੀ* (2007) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਰਾਮਾ *ਅਯਾਲੁਮ ਨਜਾਨੁਮ ਥੰਮਿਲ* (2012) ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਫਿਲਮ *ਸੈਲੂਲੋਇਡ* (2013) ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ *ਪੁਥੀਆ ਮੁਖਮ* (2009) ਨਾਲ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ।

2010 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਅਗਸਤ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਸਨੇ *ਉਰੂਮੀ* ਅਤੇ *ਇੰਡੀਅਨ ਰੁਪੀ* (ਦੋਵੇਂ 2011) ਦਾ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਕੀਤਾ; ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਫਿਲਮ ਲਈ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।  ਉਸਨੇ *ਕਾਵੀਆ ਥਲਾਈਵਾਨ* (2014) ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਖਲਨਾਇਕ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ *ਏਨੂ ਨਿੰਟੇ ਮੋਈਦੀਨ* (2015) ਅਤੇ *ਏਜ਼ਰਾ* (2017) ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2017 ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ ਸਿਨੇਮਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ *9* (2019) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ *ਲੂਸੀਫਰ* (2019) ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ *ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ* (2019), *ਅਯੱਪਨਮ ਕੋਸ਼ਿਅਮ* (2020), *ਜਨ ਗਣ ਮਨ* (2022), *ਕਡੂਵਾ* (2022), *ਦ ਗੋਟ ਲਾਈਫ* (2024) ਅਤੇ *ਗੁਰੂਵਾਯੂਰ ਅੰਬਾਲਾਨਾਦਾਇਲ* (2024) ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ (ਸਾਲਾ) ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਨੇ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਨੂੰ ਪਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਸੁਪ੍ਰੀਆ ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 2014 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਚੀ ਦੇ ਥੇਵਾਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। 2024 ਤੋਂ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪਾਲੀ ਹਿੱਲ ਵਿਖੇ ₹30 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
thumb|2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ

## ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ 
ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਨੇ *ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ* ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਚਾਰ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲੇ ਹਨ: *ਵਾਸਤਵਮ*, *ਸੈਲੂਲੋਇਡ* ਅਤੇ *ਅਯਾਲੁਮ ਨਜਾਨੁਮ ਥੰਮਿਲ*, ਅਤੇ *ਦ ਗੋਟ ਲਾਈਫ*, ਅਤੇ *ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ* ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ। ਉਸਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ ਅਵਾਰਡ - *ਸੈਲੂਲੋਇਡ* ਲਈ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ *ਕਾਵਿਆ ਥਲਾਈਵਨ* ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਖਲਨਾਇਕ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਫਿਲਮ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ
ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ (ਅਦਾਕਾਰ)

**ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Asif Ali;** ਜਨਮ 4 ਫਰਵਰੀ 1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ਿਆਮਾਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ 2009 ਦੀ ਫਿਲਮ, ਰਿਤੂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਸਿਫ਼ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਥ੍ਰਿਲਰ, *ਅਪੂਰਵਰਗਮ*, ਰੋਡ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ *ਟ੍ਰੈਫਿਕ*, ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ''ਸਾਲਟ ਐਨ' ਪੇਪਰ* ਅਤੇ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ *ਓਜ਼ੀਮੁਰੀ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ 43ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪੈਨੋਰਮਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੋਣ ਮਿਲੀ। ਉਸਦੀ 2013 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਹਨੀ ਬੀ* ਉਸ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ 2015 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਨਿਰਣਾਇਕਮ ਨੇ'' ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਫਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ 2016 ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਫਿਲਮ *ਅਨੁਰਾਗਾ ਕਰਿਕਿਨ ਵੇਲਮ*, 2017 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਸੰਡੇ ਹਾਲੀਡੇ*, ਕੈਂਪਸ ਥ੍ਰਿਲਰ *ਬੀ.ਟੈਕ* (2018) ਅਤੇ *ਵਿਜੇ ਸੁਪਰਮ ਪੂਰਣਮੀਅਮ* (2019) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਕੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਨੇ ਜਿਸ ਜੋਏ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਲਈ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਬਣਾਈ। *ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡਮ* ਅਤੇ *ਲੈਵਲ ਕਰਾਸ* ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਿਊਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿਵਾਇਆ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਐਡਮਜ਼ ਵਰਲਡ ਆਫ਼ ਇਮੈਜੀਨੇਸ਼ਨ|ਐਡਮਜ਼ ਵਰਲਡ ਆਫ਼ ਇਮੈਜੀਨੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ 2015 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਕੋਹਿਨੂਰ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2016 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਕਵੀ ਉਦੇਸ਼ੀਚਥ ਦਾ* ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ *ਵਿਮਾਨਮ* ਅਤੇ *ਇਬਲਿਸ* ਸਮੇਤ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਤਰਣ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਫਰਵਰੀ 1986 ਨੂੰ ਕਰੀਕੋਡ, ਥੋਡੂਪੁਝਾ, ਇਡੁੱਕੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁੱਟਿੱਕਨਮ ਦੇ ਮੈਰੀਅਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਆਸਿਫ਼ ਨੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਜੌਕੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਆਸਿਫ਼ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾ ਮਜ਼ਰੀਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ
ਟਿਮ ਡਾਇਸਨ

**ਟਿਮ ਡਾਇਸਨ (Tim Dyson)** ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ, ਅਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕੋਨਾਮਿਕਸ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮੇਰਿਟਸ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਡਾਇਸਨ ਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਨਮ ਦਰ, ਮੌਤ ਦਰ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਬਦਲਾਅ, ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਅਕਾਲ-ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨ” (Famine Demography) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਬਾਦੀ ‘ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ ਏ ਪਾਪੂਲੇਸ਼ਨ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (A Population History of India) ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਲੰਬੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਟਿਮ ਡਾਇਸਨ ਦਾ ਕੰਮ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਨਸੰਖਿਆਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ।

**ਟਿਮ ਡਾਇਸਨ** ਦਾ ਜਨਮ 1949 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 2001 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ  

## ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀ 
* *ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਬਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸ: ਪਹਿਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਤੱਕ* । ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2018।  
* *ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ: ਜਨਸੰਖਿਆ ਤਬਦੀਲੀ* । ਜ਼ੈੱਡ ਬੁੱਕਸ, 2010। 
* *ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਭਾਰਤ: ਆਬਾਦੀ, ਆਰਥਿਕਤਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ*, ਸੰਪਾਦਨ। ਟਿਮ ਡਾਇਸਨ, ਰਾਬਰਟ ਕੈਸਨ, ਲੀਲਾ ਵਿਸਾਰੀਆ। 
* *ਅਕਾਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨ: ਭੂਤਕਾਲ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ* । ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2002।
* *ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ: ਗਲੋਬਲ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ* । ਸਾਇਕੋਲੋਜੀ ਪ੍ਰੈਸ, 1996।
* ''ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ: ਸਮਕਾਲੀ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਲੇਖ'' । 1982।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਗਏ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਫੈਲੋਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਫੈਲੋ
* ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ

**ਔਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ** ( **ਓਯੂਪੀ** ) ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 1478 ਵਿੱਚ ਔਕਸਫ਼ੋਰਡ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 1586 ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਹੁਕਮ ਰਾਹੀਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪਣ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਹੈ। ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1534 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।   

ਇਹ ਔਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਔਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ 15 ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—‘ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਪ੍ਰੈਸ’—ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ”ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਓਯੂਪੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਓਯੂਪੀ ਦਾ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਢਾਂਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਇਹ ਪ੍ਰੈਸ ਜੈਰੀਕੋ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਸੋਮਰਵਿਲੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਔਕਸਫੋਰਡ ਦੀ ਵਾਲਟਨ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ 400 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਓਯੂਪੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੋਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ਾਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ, ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀਆਂ, ਇੰਡੋਲੋਜੀ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾਸਿਕ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਈਬਲਾਂ ਅਤੇ ਐਟਲੇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

ਓਯੂਪੀ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|ਬਿਸ਼ਪ ਫੇਲ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਸਟਿੰਗ ਕਿਸਮ ਲਈ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ "ਫੈਲ ਕਿਸਮਾਂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, OUP ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ: ਪਹਿਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ (ਕਿਤਾਬ)

ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ: ਪਹਿਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ (***A Population History of India: From the First Modern People to the Present Day)*** ਇੱਕ ਖੋਜਪਰਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨੀ ਟਿਮ ਡਾਇਸਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੇਬੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ 2018 ਵਿੱਚ ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
----

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
* **ਪੂਰਾ ਸਿਰਲੇਖ:** *ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ: ਪਹਿਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ (A Population History of India: From the First Modern People to the Present Day)*
* **ਲੇਖਕ:** ਟਿਮ ਡਾਇਸਨ Tim Dyson
* **ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ:** Oxford University Press
* **ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਾਲ:** 2018
* **ISBN (Hardcover):** 978-0-19-882905-8
* **ਵਿਸ਼ਾ:** ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨ, ਇਤਿਹਾਸ
* **ਭਾਸ਼ਾ:** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
* **ਖੇਤਰ:** ਭਾਰਤ

----

## ਪਰਿਚੈ 
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫਰੇਮਵਰਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਰਥਿਕਤਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
----

## ਸੰਰਚਨਾ 
ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੌਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:

### 1. ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖੀ ਦੌਰ 
* ਪਹਿਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਆਗਮਨ
* ਸ਼ਿਕਾਰ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵੱਲ ਬਦਲਾਅ

### 2. ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਬਸਤੀਆਂ 
* ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਵਾਧਾ
* ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ

### 3. ਰਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ 
* ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
* ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ

### 4. ਉਪਨਿਵੇਸ਼ੀ ਦੌਰ 
* ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਜਨਗਣਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
* ਅਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ

### 5. ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ
* ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ

----

## ਮੁੱਖ ਥੀਮ 
### ● ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ 
ਕਿਤਾਬ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਤਰਫ਼ਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।

### ● ਜਨਮ ਦਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ 
ਜਨਮ ਦਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

### ● ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ 
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਲਾਗੂਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
----

## ਖੋਜ ਵਿਧੀ 
ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਰੋਤ:

* ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਿਖਤਾਂ
* ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅੰਕੜੇ
* ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਕੜਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਚਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
----

## ਮਹੱਤਤਾ 
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੂਲਭੂਤ ਗ੍ਰੰਥ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ-ਨਿਰਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।
----

## ਸਮੀਖਿਆ 
* ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ
* ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਅਤੇ ਡਾਟਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ

----

## ਹਵਾਲੇ 
# https://global.oup.com/academic/product/a-population-history-of-india-9780198829058?cc=in&lang=en&
# https://www.ijraset.com/research-paper/challenges-faced-by-india-due-to-its-increasing-population
ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਵਰਟਰਮਬਰਗ

ਦ **ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਵਰਟਰਮਬਰਗ** ( ) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਰਾਜ ਸੀ ਜੋ 1806 ਤੋਂ 1918 ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਡੇਨ-ਵੁਰਟਮਬਰਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਰਾਜ ਵੁਰਟਮਬਰਗ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਸੀ, ਜੋ 1803 ਤੋਂ 1806 ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਸਰੋਤ
* 
* 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
* 
* 
*

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Jews in Württemberg (Settlement in the Middle Ages – impoverishment and expulsion decree of 1521 – new settlements and equality – WWII and Holocaust)  (Encyclopaedia Judaica)
ਅਰਜੁਨ ਪੰਚਾਰਿਆ ਸਿੰਧੂ

**ਅਰਜੁਨ ਪੰਚਾਰਿਆ ਸਿੰਧੂ** ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ, ਜੋ **ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਸੇਨਾ ਸੰਘ, ਬੀਕਾਨੇਰ** ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੇ ਸਾਂਝ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹਨ।
ਮਹਾਨ ਕੱਛ ਦਾ ਰਣ

right|thumb|300x300px|ਕੱਛ ਦਾ ਰਣ
thumb|300x300px|ਰਣ ਉਤਸਵ
**ਕੱਛ ਦਾ ਰਣ** ਅਤੇ **ਮਹਾਨ ਕੱਛ ਦਾ ਰਣ** ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕੱਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਨਮਕੀਨ ਦਲਦਲ ਦੇ ਉਜਾੜ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਲਗਭਗ 23,300 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਹੈ ਜੋ, ਸ਼ਾਇਦ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜਤਨ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਦਰ ਗੁਪਤ ਮੌਰੀਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇੱਕ ਝੀਲ ਸੀ। ਉੱਤਰੀ ਰਣ ਲਗਭਗ 257 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਰਣ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 5,178 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1819 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਉੱਤਰੀ ਰਣ ਦਾ ਮੱਧ ਭਾਗ ਇਸਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਉੱਠ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੱਧ ਭਾਗ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਾਣੀ, ਚਿੱਕੜ ਅਤੇ ਦਲਦਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦਲਦਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੂਣ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਕਣ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਕੱਛ ਦੇ ਰਣ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1965 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਕੱਛ ਦੇ ਰਣ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗਬੰਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਆਂ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਨਿਰਣੇ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਆਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ (19 ਫਰਵਰੀ, 1968) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਛ ਦੇ ਰਣ ਦਾ 10% ਹਿੱਸਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅਤੇ 90% ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

## ਜਲਵਾਯੂ 
ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 44-50°C (1,000-2,000°F) ਤੱਕ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 0°C (1,000-2,000°F) ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੱਛ ਦੀ ਖਾੜੀ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਭਾਰਤ ਦਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਲੂਣ ਮਾਰੂਥਲ
* ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਫੰਡ: ਧਰਤੀਗਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਖੇਤਰ : ਕੱਛ ਦਾ ਰਣ
* ਕੱਛ ਦੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦ੍ਰਿਸ਼।
* ਕੱਛ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ
* ਕੱਛ ਪੋਰਟਲ ਕੱਛ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਹੈ - ਕੱਚੀਆਂ/ਕੱਛੀਆਂ ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਭਾਈਚਾਰਾ।
* Worldwildlife.org ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਮਾਰੂਥਲ (ਕੱਛ ਦਾ ਰਣ) ਜਲਗਾਹਾਂ; 06 ਫਰਵਰੀ 2003; WWF ਗਲੋਬਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਕੱਛ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਣ; ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ, ਖਾਣਾਂ ਦਾ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
* ਇੰਡੀਆ ਇਨਵਾਇਰਮੈਂਟਲ ਪੋਰਟਲ ਤੋਂ ਆਰਕਾਈਵ ਕੀਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਆਰਟੀਕਲ: ਰਣ ਆਫ਼ ਕੱਛ
* ਬੰਨੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਇਨਵਾਇਰਮੈਂਟਲ ਪੋਰਟਲ ਤੋਂ ਪੁਰਾਲੇਖਿਤ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖ
* ਯਾਤਰਾ ਰਿਕਾਰਡ: ਦੋਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਕੱਛ ਵਿੱਚੋਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲਾ ਡੁੰਗਰ (ਕਾਲੀ ਪਹਾੜੀ), ਬਰਫ਼ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਰਣ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਕੱਛ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਣ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਧੋਲਾਵੀਰਾ ਹੜੱਪਾ ਖੁਦਾਈ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਬੰਨੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਉੱਥੇ ਇੰਡੀਅਨ ਵਾਈਲਡ ਐਸ ਅਤੇ ਚਾਰੀ-ਧੰਡ ਵੈੱਟਲੈਂਡ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਲਖਪਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਮੰਡਵੀ ਬੀਚ 'ਤੇ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। . ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ https://web.archive.org/web/20101229130638/http://www.superbikerdg.com/authen/user/tgrk.aspx ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਮਲੋਟ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

**ਮਲੋਟ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ**ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਮਲੋਟ ਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ ਨਾਮ **MOT** ਹੈ। ਮਲੋਟ (MOT) ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੱਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 28 ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਕੁੱਲ 17 ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਹਨ। ਮਲੋਟ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਮਲੋਟ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ 
#ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ - ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
#ਬੀਕਾਨੇਰ - ਦਿੱਲੀ ਸਰਾਏ ਰੋਹਿਲਾ SF ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

= ਹਵਾਲੇ ==
https://indiarailinfo.com/station/m
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ