ਐਲਨ ਲਾ ਮੋਟੇ

**ਐਲਨ ਨਿਊਬੋਲਡ ਲਾ ਮੋਟੇ** (ID1) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਰਸ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦ ਬੈਕਵਾਸ਼ ਆਫ਼ ਵਾਰ' ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੌਡ਼ੇ ਅਤੇ ਸਨਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਟੀ. ਬੀ. ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦੀ ਲਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਲਾ ਮੋਟੇ ਦਾ ਜਨਮ 1873 ਵਿੱਚ ਲੂਈਸਵਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਰਸਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਬਾਲਟੀਮੋਰ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੀਬੀ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, 1902 ਵਿੱਚ ਜੌਨਸ ਹੌਪਕਿੰਸ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਪਛਾਣਿਆ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਲਾਜ ਸਿਰਫ਼ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਹੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।[2] ਉਹ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਰਸਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਵੀ ਉਤਸੁਕ ਸੀ।[1] ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਟੀਬੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਲਾ ਮੋਟੇ 1913 ਤੱਕ ਬਾਲਟੀਮੋਰ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਟੀਬੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਬਣ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ 1914 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਦ ਟੀਬੀ ਨਰਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।[3]

1915 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਯੁੱਧ ਨਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[1] ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ, ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਗਰਟਰੂਡ ਸਟਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।[2] ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਰਸ ਐਮਿਲੀ ਕ੍ਰੇਨ ਚੈਡਬੋਰਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।[3][4] ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫੀਲਡ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਡਾਇਰੀ ਰੱਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇਖੇ ਗਏ ਭਿਆਨਕਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[5] ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਦਾਂ ਵਿਗਨੇਟ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਮੰਥਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ 1916 ਵਿੱਚ ਦ ਬੈਕਵਾਸ਼ ਆਫ਼ ਵਾਰ: ਦ ਹਿਊਮਨ ਰੈਕੇਜ ਆਫ਼ ਦ ਬੈਟਲਫੀਲਡ ਐਜ਼ ਵਿਟਨੈੱਸਡ ਬਾਇ ਐਨ ਅਮੈਰੀਕਨ ਹਸਪਤਾਲ ਨਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।[6] ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੇਰਹਿਮ ਕਲਪਨਾ ਅਣਸੁਖਾਵੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1917 ਤੱਕ, ਇਸ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1934 ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[6][7] ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਣਸ਼ੋਭਿਤ ਸ਼ੈਲੀ ਸਟਾਈਨ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਲਾ ਮੋਟੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।[7]

ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਾ ਮੋਟੇ, ਚੈਡਬੋਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਫੀਮ ਦੀ ਲਤ ਦੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।[1] ਇਹਨਾਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਫੀਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੀਆਂ ਸਨ: ਪੇਕਿੰਗ ਡਸਟ (1919), ਸਿਵਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ: ਟੇਲਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਓਰੀਐਂਟ (1919), ਅਫੀਮ ਮੋਨੋਪੋਲੀ (1920), ਐਥਿਕਸ ਆਫ਼ ਅਫੀਮ (1922), ਸਨਫਸ ਐਂਡ ਬਟਰਸ (1925) ਅਤੇ ਅਫੀਮ ਇਨ ਜੇਨੇਵਾ: ਔਰ ਹਾਉ ਦ ਅਫੀਮ ਪ੍ਰੋਬਲਮ ਇਜ਼ ਹੈਂਡਲਡ ਬਾਏ ਦ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ (1929)। ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1930 ਵਿੱਚ ਲਿਨ ਤਸੇ ਹਸੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।[2]

ਲਾ ਮੋਟੇ ਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਚੈਡਬੋਰਨ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ 1940 ਅਤੇ 50 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ।[1] 1959 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚੈਡਬੋਰਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੰਪਨੀ, ਕ੍ਰੇਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।[1] ਲਾ ਮੋਟੇ ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1961 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[2][3]

## ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀ 
ਰੌਬਸਨ, ਮਾਰਟਿਨ (ਸੰਪਾਦਨ)। (2014)। ਜਾਣ-ਪਛਾਣ। ਵਿੱਚ: ਲਾ ਮੋਟੇ, ਏਲੇਨ ਐਨ. [1916]। ਯੁੱਧ ਦਾ ਪਿਛਾਖੜੀ। ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ: ਕੋਨਵੇ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ। – ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਰਕਾਈਵ ਰਾਹੀਂ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
* *Opium Monopoly *, full-text from The Drug Library

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1961