open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਧੂ ਜੈਨ

**ਮਧੂ ਜੈਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ ਜੋ ਬਾਂਸ ਦੇ ਫੈਬਰਿਕ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ "ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਦਾ ਭਵਿੱਖ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੀ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਫੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 30 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਜੀਵਨ 
ਜੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਵੇਲਹਮ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਵੇਵਰਲੀ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਗਈ।

ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਥਲੀਟ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਜੈਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ।

2018 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਜੈਨ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ

2019 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜੈਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਬਾਂਸ ਫਾਈਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਬਾਂਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਬਾਇਓ-ਡਿਗਰੇਡੇਬਲ, ਈਕੋ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੈ। ਉਹ ਫਾਈਬਰ ਨੂੰ "ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਵਰਤਨ

[right|thumb|289x289px| [ਥਾਈਲੈਂਡ ਦਾ "ਰਾਣੀ ਸਿਰਿਕਿਤ ਨਵਰਤਨ" ਹਾਰ।]]
**ਨਵਰਤਨ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: नवरत्न) ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਨੌਂ ਰਤਨ" ਜਾਂ "ਰਤਨ"। ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੱਖਣੀ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤ, ਰੁਤਬੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਹੋਰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਵੀਤ ਲਾਭਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਪੱਥਰਾਂ (ਰਤਨਾਂ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੋਤਿਸ਼, ਮਿਥਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨੌ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੂਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਅਤੇ "ਨਵਗ੍ਰਹਿ", ਜਾਂ "ਨੌ ਆਕਾਸ਼ੀ ਦੇਵਤਿਆਂ" ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪੱਥਰ ਅਕਸਰ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਰੂਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੂਬੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹਰ ਵਾਧੂ ਪੱਥਰ ਫਿਰ ਸੂਰਜੀ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਨੋਡ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀਆਂ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਲਈ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਤਨ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੈ।

## ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਰਤਨ 
ਨਵਰਤਨ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸਮਾਨ ਅਨੁਵਾਦ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮੂਲ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਨੌਂ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੁਮੇਲ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਸਮੇਤ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੰਬੋਡੀਆ, ਵੀਅਤਨਾਮ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਨਵਰਤਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 
* ਸਿੰਹਲੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਹਿੰਦੀ, ਮਰਾਠੀ, ਨੇਪਾਲੀ, ਕੰਨੜ, ਬਰਮੀ, ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਵਿੱਚ *ਨਵਰਤਨਾ*
* ਓਡੀਆ ਵਿੱਚ ਨਬਰਤਨਾ (ନବରତ୍ନ)
* ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਿਨਮ
* ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਨਵਰਤਨਾਲੂ
* ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਨਵਰਤਨਮ
* ਮਲਯ ਵਿੱਚ ਨਵਾਰਤਨਾ
* ਥਾਈ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤ ਜਾਂ ਨੋਫਰਾਤ
* ਬਰਮੀ ਵਿੱਚ ਨਵਰਤ (နဝရတ်)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪਲੈਨੇਟਰੀ ਜੇਮੋਲੋਜਿਸਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਹਿਣੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੋਤਿਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਦਿਆ
ਅਗਲ

**ਅਗਲ** (    ; **iqa**, **egal**, or **igal** ) ਇੱਕ ਅਰਬ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਉਪਕਰਣ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਡੋਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਗਣੀ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਘੁਟਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ, ਇਰਾਕ, ਜਾਰਡਨ, ਮਿਸਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਫਲਸਤੀਨ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਨੇਗੇਵ, ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਡੀਰ ਏਜ਼-ਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਹੌਰਾਨ, ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਸਿਨਾਈ ਅਤੇ ਐਸ਼ ਸ਼ਰਕੀਆ) ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਹਵਾਜ਼ੀ ਅਰਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
thumb| ਇੱਕ ਬੇਬੀਲੋਨੀਅਨ ਆਦਮੀ ਦਾ ਸਿਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ (ਸੀਏ. 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ - 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਕੇਫੀਆ ਅਤੇ ਐਗਲ, ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਨਿਊਯਾਰਕ
ਅਗਲ ਅਤੇ ਘੁਟਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਸ-ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਗਲ ਨੂੰ ਸਾਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਬਲ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਲਾਮਾਈਟ ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਈਰਾਨ ਇਨ ਦ ਐਨਐਂਟ ਈਸਟ* ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇਲਾਮੋਲੋਜਿਸਟ ਅਰਨਸਟ ਹਰਜ਼ਫੀਲਡ, ਸੂਸਾ ਬੇਸ-ਰਿਲੀਫਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਐਗਲ ਨੂੰ ਏਲਾਮਾਈਟਸ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬਿਸ਼ਟ
* ਇਜ਼ਰ
* ਲਿਥਮ
* ਸਿਰਵਾਲ
* ਤਕੀਆਹ
* ਥੌਬ
* ਕੇਫੀਏਹ

## ਹਵਾਲੇ
ਬਿਸ਼ਟ (ਪਹਿਰਾਵਾ)

**ਬਿਸ਼ਟ**  (  ***بِشْت*** ; ਬਹੁਵਚਨ:  *ਬਿਸ਼ੂਤ* ਅਤੇ  *bshūt* ), ਕੁਝ ਅਰਬੀ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ***ਮਿਸ਼ਲਾਹ*** (ਅਰਬੀ:  ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ) ਜਾਂ ***ʿabāʾ*** (ਅਰਬੀ:  ), ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਚੋਗਾ ਹੈ ਜੋ ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਇਬਰਾਨੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੇਵੈਂਟ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਯਿਸੂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

*ਬਿਸ਼ਟ* ਇੱਕ ਵਗਦਾ ਬਾਹਰੀ ਚਾਦਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ *ਥੌਬ* ਉੱਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅਰਬ ਪਛਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ 
ਇੱਕ ਬਿਸ਼ਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਆਹਾਂ, ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਈਦ, ਜਾਂ ਸਲਾਤ ਅਲ-ਜੁਮੁਆਹ ਜਾਂ ਸਲਾਤ ਅਲ- ਜਨਜ਼ਾਹ ਲਈ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਮੁਖੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਇਮਾਮਾਂ ਨੂੰ ਥੌਬ, ਕਾਂਜ਼ੂ ਜਾਂ ਟਿਊਨਿਕ ਦੇ ਉੱਪਰ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ-ਟਾਈ ਟਕਸੀਡੋ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਹੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਦੌਲਤ, ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਰਗੇ ਰਸਮੀ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਰੁਤਬਾ ਕੱਪੜਾ ਹੈ।

## ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ 
ਬਿਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਤਿਕੋਣੀ ਜੜ੍ਹ ਅਰਬੀ ਸਮੇਤ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਕਾਡੀਅਨ *ਬਿਸ਼ਟੂ* ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ' *ਸ਼ਾਨਦਾਰ* ' ਜਾਂ 'ਮਾਣ'।

*ʿabāʾ* ਦਾ ਬਦਲਵਾਂ ਨਾਮ (    ) ਅਰਬੀ ਤਿਕੋਣੀ ਮੂਲ *ʿAyn - Bāʾ - Wāw* ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ 'ਭਰਨ' ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

## ਰੰਗ 
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲਾ, ਭੂਰਾ, ਬੇਜ, ਕਰੀਮ ਜਾਂ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਫੈਬਰਿਕ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਨਰਮ ਧਾਗਾ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ ਮੋਟੇ ਵਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ 
2022 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਕਤਰ ਦੇ ਅਮੀਰ ਤਮੀਮ ਬਿਨ ਹਮਦ ਅਲ ਥਾਨੀ ਨੇ 35 ਸਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਟਰਾਫੀ ਸੌਂਪੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਲਿਓਨਲ ਮੇਸੀ 'ਤੇ ਬਿਸ਼ਟ ਲਗਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* alrashidmall.com 'ਤੇ ਬਿਸ਼ਟ
ਬਟੂਲਾਹ

thumb| ਬਟੂਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਔਰਤ
 
**ਬਟੂਲਾਹ** ( ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਲਫ਼ **ਬੁਰਕਾ** (  ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਧਾਤੂ-ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਫੈਸ਼ਨ ਮਾਸਕ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਰਬ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਸਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹਿਰੀਨ, ਕੁਵੈਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਓਮਾਨ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਕਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਈਰਾਨ ਸਮੇਤ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਮੂਲ 
ਬਟੌਲਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਣਜਾਣ ਹੈ,

## ਰੂਪ 
ਬਟੌਲਾ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ। ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ, "ਜ਼ਬੀਲ ਕੱਟ" ਡਿਜ਼ਾਇਨ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਤੰਗ ਸਿਖਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰਵ ਤਲ ਨਾਲ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਰਜਾਹ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਾਬੀਲ ਕੱਟ ਵਰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮਾਸਕ ਦਾ ਸਿਖਰ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਲ ਆਇਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੰਗ ਸਿਖਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਬਹਿਰੀਨ ਅਤੇ ਕਤਰ ਦਾ ਬੁਰਕਾ ਵਰਗਾਕਾਰ ਹੈ। ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਫੁਜੈਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਚੌੜਾ ਹੈ ਜੋ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਕਾਬ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਮ ਵਿੱਚ, ਮਾਸਕ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਲਈ ਗਲਤ ਸਮਝਣਗੇ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Burka United Arab Emirates (138050241).jpeg|ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬਤੌਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ।
ਤਸਵੀਰ:Woman making Cane Artwork.jpg|ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬਟੂਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ।
ਤਸਵੀਰ:Posht-e Shahr Fish Market 2020-01-22 11.jpg|ਬਾਂਦਰ ਅੱਬਾਸ ਮੱਛੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਲਾ ਪਹਿਨੀ ਇੱਕ ਔਰਤ।
ਤਸਵੀਰ:Bandari Girl.jpg|ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਟੂਲਾਹ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ:Craftswoman Oman 2.jpg|ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਬਟੂਲਾ ਪਹਿਨਦੀ ਹੋਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਲਾਸ਼ੋ
* ਸ਼ੈਲਾ
* ਹਾਇਕ (ਕੱਪੜਾ)

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ
ਲਿਥਮ

thumb|ਤੁਆਰੇਗ 'ਤੇ ਨਕਾਬ
**ਲਿਥਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Litham;** ਅਰਬੀ: لِثَام, ਰੋਮਨਾਈਜ਼ਡ: ਲਿਥਮ, ਕਈ ਵਾਰੀ **ਲਿਫਾਮ ਉਚਾਰਿਆ** ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ: **ਨਕਾਬ**) ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਦਾ ਪਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਆਰੇਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਰਦ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।

## ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ 
ਲਿਥਮ ਨੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਲਮੋਹਾਡਜ਼, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਲਮੋਰਾਵਿਡਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਆਏ, ਨੇ ਲਿਥਮ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨਾ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਤੁਆਰੇਗ ਲੜਕੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਲਿਥਮ ਪਹਿਨਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਨੂੰ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਟੈਗਲਮਸਟ 
thumb| Tagelmusts, ਤਿੰਨ Tuareg ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ
thumb| ਇੱਕ ਟੈਗਲਮਸਟ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
**ਟੇਗਲਮਸਟ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਚੀਚ**, **ਚੇਚੇ** ਅਤੇ *ਲਿਥਮ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਨੀਲ ਰੰਗੀ ਸੂਤੀ ਲਿਥਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਦਾ ਅਤੇ ਪੱਗ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੱਪੜਾ  ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਤੁਆਰੇਗ ਬਰਬਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ, ਦੂਰ ਉੱਤਰੀ ਸਾਹੇਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਾਉਸਾ ਅਤੇ ਸੋਨਘਾਈ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਰੰਗ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਖਾਸ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੀਲ ਪਰਦੇ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰ ਨੂੰ ਢੱਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਢੱਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ ਸਕਾਰਫ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। 

ਟੈਗਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਢੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਹਾਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨੀਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਟੈਗਲਮਸਟ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਭਿੱਜਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੁੱਕੇ ਨੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਰੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੰਗ ਅਕਸਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਆਰੇਗ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੀਲੇ ਪੁਰਸ਼" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਆਰੇਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਰਦ ਟੈਗਲਮਸਟ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ *ਕੇਲ ਟੈਗਲਮਸਟ*, ਜਾਂ "ਪਰਦੇ ਦੇ ਲੋਕ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੈਗਲਮਸਟ ਸਿਰਫ ਬਾਲਗ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਆਰੇਗ ਪੁਰਸ਼ ਅਕਸਰ ਅਜਨਬੀਆਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰੁਤਬੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਜਾਂ ਨੱਕ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਟੈਗਲਮਸਟ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟੈਗਲਮਸਟ ਦਾ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਲਪੇਟਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਕਸਰ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਮੂਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ 
ਮਰਦ ਪਰਦੇ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਲਿਥਮ ਗੁਆ ਬੈਠਾ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਉਸਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਬਨ ਮੰਜ਼ੂਰ ਦੁਆਰਾ *ਲਿਸਾਨ ਅਲ-ਅਰਬ* ਦਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ *ਲਿਫਾਮ* ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
*
ਤਮਿਲ਼ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

thumb| Video of Parai (Thappu) recital by a child.
thumb|250x250px| ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰ ਇੱਕ ਅਯਾਨਾਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ (ਪੰਗੁਨੀ ਉਥਥਿਰਮ) ਦੌਰਾਨ ਤਿਰੂਨੇਲਵੇਲੀ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵਿਲੁਪੱਟੂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
thumb| *ਵੇਲ ਕਵੜੀ*
**ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤਮਿਲ ਲੋਕਾਂ** ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਤਾਮਿਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ। ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨੱਟੂਪੁਰਾਪੱਟੂ, ਡਾਂਸ ਸ਼ੈਲੀਆਂ, ਗੀਤ, ਖੇਡਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਭੋਜਨ, ਮੂਰਤੀ, ਪੁਸ਼ਾਕ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਹਾਵਤਾਂ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸ।

ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਕਲਾ ਇਸ ਦੇ ਸਥਾਨਕ, ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਅਤੇ ਖੁੱਲੇ ਸਰੋਤ ਚਰਿੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਕਸਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਾਮਿਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਤਾਮਿਲ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਮਦੀਨਾ ਤਿਮਾਹੀ

[thumb| [ਫ਼ਾਸ|ਫੇਸ, ਮੋਰੋਕੋ ਵਿੱਚ ਕਾਰ-ਮੁਕਤ ਮਦੀਨਾ ਰਾਹੀਂ ਖੱਚਰ ਮਾਲ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ]]
**ਮਦੀਨਾ** (  ) ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਧ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸ਼ਹਿਰ" ਜਾਂ "ਕਸਬਾ"।

## ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ 
ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ ਜੋ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਜੋ 1830 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ, ਸਥਾਨਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਘਨ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਪੱਧਰ ਦਾ ਵੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤਾ। ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਜੀਅਰਜ਼, ਟਲੇਮਸੇਨ, ਨੇਡਰੋਮਾ ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਹਾਰਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  

ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੋਰੋਕੋ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕੰਧਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ ਆਏ ਸਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕਸਬੇ ਲਗਭਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਆਬਾਦੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨਸਲੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਪੱਧਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੋਰੋਕੋ ਵਿੱਚ, ਫੇਸ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨੇ 1912 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟੋਰੇਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਮੋਰੋਕੋ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਜਨਰਲ, ਹੁਬਰਟ ਲਿਊਟੇ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈਨਰੀ ਪ੍ਰੋਸਟ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ, "ਮਦੀਨਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਵੇਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਵਸਨੀਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਲਿਊਟੇ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ "ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਨੀਤੀ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਕੇ ਅਸਿੱਧੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਫ੍ਰੈਂਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ - ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਜੋ ਲਿਊਟੀ ਨੇ ਖੁਦ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਵਾਨ ਜੈਨੇਟ ਅਬੂ-ਲੁਘੋਡ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਮੋਰੱਕੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ "ਰੰਗਭੇਦ" ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ - ਜੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖੜੋਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਸਨ - ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਬਾਦ ਸਨ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੈਲਿਆ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਰੱਕੋ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
* ਫੇਸ ਜੇਦੀਦ, ਫੇਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮਦੀਨਾ
* ਮਾਰਾਕੇਸ਼
* ਮੇਕਨੇਸ
* ਰਬਾਤ
* ਸੇਲੇ
* ਟੈਂਜੀਅਰ
* ਤਾਰੋਦੰਤ
* ਤਾਜ਼ਾ
* ਟੈਟੂਆਨ

### ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ 
* ਹੈਮਾਮੇਟ
* ਕੈਰੂਆਨ
* ਮੋਨਾਸਟੀਰ
* ਸਫੈਕਸ
* ਸੂਸੇ
* ਟੋਜ਼ੂਰ
* ਟਿਊਨਿਸ

*

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਟਿਊਨਿਸ ਮਦੀਨਾ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ 
* ਕਾਰਫਰੀ ਸ਼ਹਿਰ: ਮੋਰੋਕੋ
ਅਲਬਰਾਨਾ ਟਾਵਰ

thumb| ਕੋਰਡੋਬਾ ਵਿੱਚ Torre de la Malmuerta
**ਅਲਬਰਾਨਾ ਟਾਵਰ** ( ) ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਟਾਵਰ ਹੈ ਜੋ ਪਰਦੇ ਦੀ ਕੰਧ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲ ਜਾਂ ਇੱਕ ਆਰਕੇਡ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 8ਵੀਂ ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਬੇਰੀਅਨ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਅਲਮੋਹਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇਸਲਾਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸੀ। ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ *ਟੋਰੇ ਅਲਬਾਰਾਨਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਅਲਬਾਰਾਨਾ ਟਾਵਰ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਪੋਂਟੇਫ੍ਰੈਕਟ ਕੈਸਲ ਵਿਖੇ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੁਣ ਖੰਡਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਅਲਬਾਰਾਨਾ ਟਾਵਰ ਜਿਸਨੂੰ ਸਵਿਲਿੰਗਟਨ ਟਾਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਟਾਵਰ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Monasterio de San Benito 2 - Talavera.jpg| ਤਲਵੇਰਾ ਡੇ ਲਾ ਰੀਨਾ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਰਾਨਾ ਟਾਵਰ
ਤਸਵੀਰ:Castillo de Santa Catalina - JuanJaén.jpg| ਜੈਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਤਾ ਕੈਟਾਲੀਨਾ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 2 ਅਲਬਰਾਨਾ ਟਾਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ
ਤਸਵੀਰ:MuralhaLoule.JPG| ਲੂਲੇ (ਪੁਰਤਗਾਲ) ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਰਾਨਾ ਟਾਵਰ
ਤਸਵੀਰ:Madrid muralla musulmana.jpg|ਨਾਰੀਗੁਏਸ ਦਾ ਟਾਵਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
*  www.elperiodicoextremadura.com elperiodicoextremadura.com
* castlesofspain.co.uk
ਨੱਤੀ (ਨਾਚ)

**ਨੱਤੀ** ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਕੁੱਲੂ, ਮੰਡੀ, ਸ਼ਿਮਲਾ, ਸਿਰਮੌਰ, ਚੰਬਾ, ਕਿਨੌਰ, ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ (ਜੌਨਸਰ-ਬਾਵਰ) ਅਤੇ ਟਿਹਰੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਟੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਵਾਸ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜੀ ਨਾਚ ਨੂੰ ਨਾਟੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਢੋਲ-ਦਮਾਊ ਨਾਮਕ ਪਰਕਸ਼ਨ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਟਾਂ 'ਤੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜੀ ਨਾਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਵਜੋਂ ਗਿਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
[thumb| [ਕਿੰਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਕਿੰਨੌਰ ਦਾ ਨਾਟੀ ਨਾਚ]]

## ਕਿਸਮਾਂ 
ਨਾਤੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੁਲਵੀ ਨਾਤੀ, ਮਹਾਸੂਵੀ ਨਾਤੀ, ਸਿਰਮੌਰੀ ਨਾਤੀ, ਕਿੰਨੌਰੀ ਨਾਤੀ, ਜੌਨਪੁਰੀ ਨਾਤੀ, ਸਿਰਾਜੀ ਨਾਤੀ, ਕਰਸੋਗੀ ਨਾਤੀ, ਚੂਹੜੀ ਨਾਤੀ, ਬਰਾਦਾ ਨਾਤੀ, ਬੰਗਾਨੀ ਨਾਤੀ। ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਟਾਂਡੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਿਹਰੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜੌਂਸਰ-ਬਾਵਰ ਵਿੱਚ ਬਰਾਦਾ ਨਾਟੀ। ਲਾਹੌਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਨਾਚ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਗਰਫੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟੀ ਲਾਹੌਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਨੌਰੀ ਨਾਟੀ ਨਾਚ ਮਾਈਮ ਵਰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤ ਕ੍ਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਾਟੀ ਦੇ ਨਾਚਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ 'ਲੋਸਰ ਚਮਕਿਆ ਚੁਕਸੋਮ'। ਲੋਸਾਈ ਤੋਂ ਨਾਮ, ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਸਾਲ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਅਤੇ ਵੱਢਣ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
thumb| ਸਿਰਮੌਰੀ ਨਾਤੀ

## ਰਿਕਾਰਡਸ 
ਜਨਵਰੀ 2016 ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਨਾਟੀ ਡਾਂਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਵਜੋਂ ਗਿਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਨਾਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। 26 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੁਸਹਿਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ 9892 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਰੰਗੀਨ ਕੁਲਵੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲੋਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਚ
ਕਿਨੌਰੀ ਸ਼ਾਲ

**ਕਿਨੌਰੀ ਸ਼ਾਲ** ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ *ਸ਼ਾਲ* ਹੈ। ਸ਼ਾਲ ਆਪਣੇ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਿਓਗਰਾਫੀਕਲ ਇੰਡੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਆਫ ਗੁਡਜ਼ ਐਕਟ, 1999 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲ ਦੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਡਿਜ਼ਾਈਨ 
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਾਲਾਂ 'ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਮੂਲ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਬੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਰਤੇ ਗਏ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹਰਾ ਸੰਕੇਤਕ ਹਵਾ, ਨੀਲਾ - ਈਥਰ, ਚਿੱਟਾ - ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ ਲਈ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲਈ ਲਾਲ ਹੈ।

## ਬੁਣਾਈ 
ਵਪਾਰਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਲਾਂ ਨੂੰ ਫਰੇਮ ਲੂਮ ਨਾਲ ਬੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਟਲੂਮ ਸ਼ਾਲ ਸਥਾਨਕ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੁਣਾਈ ਅੱਧੇ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਲ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਲਾਈ ਰਾਹੀਂ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਔਸਤਨ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 45 ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਹਿਮਾਚਲੀ ਕੈਪ

[right|thumb| [ਕੁੱਲੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਹਿਮਾਚਲੀ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ।]]
ਹਿਮਾਚਲੀ **ਟੋਪੀ** ( ਬੁਸ਼ਹਿਰੀ ਟੋਪੀ, ਪਹਾੜੀ ਟੋਪੀ, ਕਿਨੌਰੀ ਟੋਪੀ) ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸਿਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜੀ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਹਿਮਾਚਲੀ ਟੋਪੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿੰਨੌਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਅਤੇ ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕੁੱਲੂ ਦੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਟੋਪੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੁਣਾਈ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ( ਜੌਂਸਰ-ਬਾਵਰ ), ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਟਿਹਰੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਵਿੱਚ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕਿਨੌਰੀ/ ਬੁਸ਼ਹਿਰੀ ਟੋਪੀ ਵੀ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਰਾਂ (ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਧੂਮਲ ਟੋਪੀ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ, ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੋਪੀਆਂ ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਕੋਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਸ਼ਕਲ 
ਹਿਮਾਚਲੀ ਟੋਪੀਆਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਹਿਮਾਚਲੀ ਟੋਪੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਨ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਲ ਜਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਨਣ 
[thumb| ਰਵਾਇਤੀ [ਕਿੰਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਕਿਨੌਰੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨਾਲ ਨਟੀ ਨਾਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ]]
ਕੈਪ ਇੱਥੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਕੁੜਤਾ ਪਜਾਮਾ ਅਤੇ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਦੁਪੱਟਾ (ਧਾਤੂ) ਦੇ ਨਾਲ ਚੂੜੀਦਾਰ ਪਜਾਮਾ ਜਾਂ ਸਲਵਾਰ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਪੱਗ ਵਾਂਗ।

### ਸਿਆਸੀ ਪਛਾਣ 
 
ਹਿਮਾਚਲੀ ਟੋਪੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਸੂਚਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੀਰਭੱਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਰੇ ਬੈਂਡ ਵਾਲੀ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਧੂਮਲ ਨੇ ਮਾਰੂਨ ਬੈਂਡ ਵਾਲੀ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨੀ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:The Prime Minister, Shri Narendra Modi dedicates to the nation the World’s longest Highway tunnel - Atal Tunnel, in Manali, Himachal Pradesh on October 03, 2020 (7).jpg|ਹਿਮਾਚਲੀ ਟੋਪੀ ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ
ਤਸਵੀਰ:Prem Kumar Dhumal.jpg|ਹਿਮਾਚਲੀ ਕੈਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਧੂਮਲ ।
ਤਸਵੀਰ:Virbhadra Singh HP.jpg|ਹਿਮਾਚਲੀ ਕੈਪ ਵਿੱਚ ਵੀਰਭੱਦਰ ਸਿੰਘ ।
ਤਸਵੀਰ:JRThakur.jpg|ਹਿਮਾਚਲੀ ਕੈਪ ਵਿੱਚ ਜੈ ਰਾਮ ਠਾਕੁਰ ।
ਤਸਵੀਰ:A. K. Antony.jpg|ਏ.ਕੇ.ਐਂਟਨੀ ਹਿਮਾਚਲੀ ਕੈਪ.
ਤਸਵੀਰ:Himachali Caps (87069779).jpeg|ਹਿਮਾਚਲੀ ਕੈਪਸ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
* ਰਾਮਪੁਰ ਚੱਦਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਮੀਰਾ ਖੰਨਾ

thumb
**ਮੀਰਾ ਖੰਨਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਸੇਵਾ ਲਈ ਗਿਲਡ ਦੀ ਟਰੱਸਟੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ. ਮੋਹਿਨੀ ਗਿਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਦ ਲਾਸਟ ਵੂਮੈਨ ਫਸਟ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮੀਰਾ ਹਰ ਵੂਮੈਨ ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਚੇਅਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੀਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਆਨਰਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮੀਰਾ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਗਿਲਡ ਆਫ਼ ਸਰਵਿਸ ਦੀ ਟਰੱਸਟੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਸੇਵਾ ਦੇ ਗਿਲਡ ਨੇ ਆਸਰਾ ਘਰ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਲਾਹ, ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਚਲਾਏ ਹਨ। ਸੇਵਾ ਦਾ ਗਿਲਡ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਿੰਦਾਵਨ, ਗੋਧਰਾ, ਨਾਗਪੱਟੀਨਮ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬੇਸਹਾਰਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਘਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੀਰਾ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, ਅਤੇ ਬਾਰਾਮੂਲਾ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਘਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

ਮੀਰਾ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਦ ਲਾਸਟ ਵੂਮੈਨ ਫਸਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੀਰਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਟਰੱਸਟੀ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਿਲਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਥੀਏਟਰ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਇਮੇਜਿੰਗ ਪੀਸ।

ਮੀਰਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਐਕਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਧਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਤੇ ਦਾ ਖਰੜਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਡਰ ਸੈਕਟਰੀ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਿਸ਼ੇਲ ਬੈਚਲੇਟ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਤੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ 42ਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ (09/20/2019) ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਨੇ ਡਾ ਵੀ ਮੋਹਿਨੀ ਗਿਰੀ ਨਾਲ "ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਉਮਰ ਲਈ ਮੰਤਰ" ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੁਖਬੰਧ ਹੈ।

*

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਐਮੀਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਐਮਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਰਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ 52/13 (1997) ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵੂਮੈਨਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਮੀਰਾ ਨੂੰ 2019 ਫੋਸਟਰਿੰਗ ਪੀਸ ਵਿਦਿਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਿਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਝੇ ਹੱਕ ਹੈ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਦਮਾਵਤੀ ਮੰਦਰ

**ਪਦਮਾਵਤੀ ਮੰਦਰ** ਭਗਵਾਨ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਜਾਂ ਅਲਾਮੇਲੁਮੰਗਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿਰੂਪਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤਿਰੂਚਨੂਰ, ਤਿਰੂਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਤਿਰੁਮਾਲਾ ਤਿਰੂਪਤੀ ਦੇਵਸਥਾਨਮ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਹੈ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਅਲਾਮੇਲੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿਰੂਪਤੀ ਦੇ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਲਾਮੇਲੂ ਮੰਗਾਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਪਦਮ) 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਸ਼ਕਰਿਨੀ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾਸਰੋਵਰਮ ਨਾਮਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵੈਂਕਟਚਲ ਮਹਾਤਯਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਯਨਾਰਾਇਣ ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸਨ। ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਿਆਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਪੁਸ਼ਕਾਰਿਣੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਵਰਣਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤਾਰਾ ਉੱਤਰਾਸ਼ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮੋਤਸਵਮ ਉਸ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਦੇਵਤਾ 
ਪਦਮਾਵਤੀ (ਜਾਂ *ਅਲਾਮੇਲੁਮੰਗਾ* ) ਮੰਦਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਪਦਮਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ।

## ਪਦਮਾਸਰੋਵਰਮ 
left|thumb| ਪਦਮਾਸਰੋਵਰਮ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਮੰਦਿਰ (ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ), ਤਿਰੂਚਨੂਰ, ਤਿਰੂਪਤੀ
ਪਦਮਾਸਰੋਵਰਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ (ਪਦਮ) ਵਿੱਚ ' ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਪੰਚਮੀ ' ਦੇ ਦਿਨ ਕਾਰਤੀਕਾ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਪਦਮਾਸਰੋਵਰਮ ਵਿੱਚ, ਸਲਾਨਾ ਪਦਮਾਵਤੀ ਬ੍ਰਹਮੋਤਸਵਮ ( *ਪੰਚਮੀ ਤੀਰਥਮ* ) ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਚੱਕਰ ਸਨਾਨਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਗਵਾਹ ਹੋਣਗੇ।

## ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੰਦਰ 
[left|thumb| ਸ਼੍ਰੀ [ਸੂਰਜ (ਦੇਵਤਾ)|ਸੂਰਯਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਿਰ, ਤਿਰੂਚਨੂਰ]]
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਵਾਮੀ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁੰਦਰਰਾਜਾ ਸਵਾਮੀ ਮੰਦਿਰ ਪਦਮਾਵਤੀ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਪ-ਮੰਦਰ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮੰਦਰ 1221 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਸੁੰਦਰਰਾਜਸਵਾਮੀ ਮੰਦਿਰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਦਰਾਜ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਅਤੇ ਭੂਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਪਦਮਾਸਰੋਵਰਮ (ਮੰਦਿਰ ਸਰੋਵਰ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਿਆਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਾਨ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਤਿਰੁਮਾਲਾ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ
* ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ
* ਤਿਰੁਮਾਲਾ ਤਿਰੂਪਤੀ ਦੇਵਸਥਾਨਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਤਿਰੂਪਤੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Sri Padmavathi Ammavari Temple
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ
ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਰ, ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ

ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ **ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਿਰ**, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਚਾਰ ਮੰਦਰ ਹਨ ਕਾਲਕਾਜੀ, ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੈਅੰਬੂ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : "ਸਵੈ ਪ੍ਰਗਟ") ਚੱਟਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਯੋਗਮਾਇਆ ਮੰਦਰ, ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲਾ ਨੇੜੇ ਭੈਰਵ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਨੀਲੀ ਛਤਰੀ ਮਹਾਦੇਵ (ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ) ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਗਮਬੋਧ ਘਾਟ ਵਿਖੇ।

ਮੰਦਿਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜੋ ਊਮ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ਚੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਪਾਇਰ (ਸ਼ਿਖਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਅਸਾਧਾਰਨ ਚਿੱਤਰਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਲਸੀਦਾਸ (1532-1623), ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ (ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਰਾਮਾਇਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੇ ਭਜਨ ਲਿਖੇ ਸਨ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਮਰਾਟ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਚੰਦਰਮਾ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੇਪਰਿੰਗ ਤਾਜ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਧੋਤੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਚਾਈ  ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਜਯੰਤੀ (ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਜਸ਼ਨ) ਹਰ ਸਾਲ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਪੂਰਨਿਮਾ) ਦੇ ਦਿਨ ਚੈਤਰ (ਮਾਰਚ &#x2013; ਅਪ੍ਰੈਲ) ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਚੰਦਰ ਹਿੰਦੂ ਪੰਚੰਗਮ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਜਲੂਸ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੇ ਮਾਸਕ ਅਤੇ ਪੂਛਾਂ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Entry steps with massive silver doors to the Hanuman Temple.JPG|ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ ਵਿਖੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਰ ਲਈ ਵੱਡੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ
ਤਸਵੀਰ:Crescent on Spire of Hanuman Temple, Connaught Place.JPG|ਕ੍ਰੇਸੈਂਟ ਮੂਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਪਾਇਰ
ਤਸਵੀਰ:Main shrine of Hanuman, Connaught Place.JPG|ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਰ ਮੁੱਖ ਗੋਪੁਰਮ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਓਬਾਮਾ ਨੂੰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਿਆ Video Reuters.com
ਸਆਦਤ ਯਾਰ ਖਾਨ ਰੰਗੀਨ

ਨਵਾਬ **ਸਆਦਤ ਯਾਰ ਖਾਨ ਰੰਗੀਨ** (ਉਰਦੂ: سعادت یار خان رنگِین) (1757, ਸਰਹਿੰਦ – 1835, ਲਖਨਊ) ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ "ਰੇਖਤੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਰੂਪ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ
ਉਹ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਈਸ ਤਹਮਸ ਖ਼ਾਨ ਬੇਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ
ਉਹ ਸ਼ਾਹ ਹਾਤਿਮ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ - *ਰੇਖਤਾ*, *ਬਕੀਆ*, *ਆਮੇਖਤਾ* ਅਤੇ *ਅੰਗੇਖਤਾ* ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਉੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੇਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਮਜਾਲਿਸ ਏ ਰੰਗੀਨ, ਸਮਕਾਲੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਰੰਗੀਨ ਇੱਕ ਕਿਰਾਏਦਾਰ, ਇੱਕ ਘੋੜੇ-ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਅਤੇ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ

**ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਅਤੇ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਠਨ ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਅਤੇ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਰਲੇਵੇਂ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜੁਲਾਈ 2019 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 26 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਦਾਦਰਾ, ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ, ਦਮਨ, ਅਤੇ ਦੀਉ ਟਾਪੂ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਖੇਤਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਗੋਆ ਅਤੇ ਦਮਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜਿਸਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੰਜੀਮ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹ ਗੋਆ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ 1987 ਤੱਕ ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਵ ਵਜੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਗੋਆ ਨੂੰ ਕੋਂਕਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਮਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਲਵਾਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਅਤੇ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਅਤੇ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 

D
ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਪੱਗ

[right|thumb|238x238px|ਅਮੀਰ ਚੰਦ ਬੰਬਵਾਲ, [ਪਿਸ਼ੌਰ|ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ]]
**ਪੇਸ਼ਾਵਰੀ ਪੱਗ**, **ਪੇਸ਼ਾਵਰੀ ਪਟਕੇ** ( Pashto   ) ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਲੂੰਗੀ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਵਾਇਤੀ ਪੱਗ ਹੈ।

ਇਹ ਦੋ-ਟੁਕੜੇ ਵਾਲਾ ਹੈੱਡਗੇਅਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਇੱਕ ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਟੋਪੀ ਜਾਂ ਕੁੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਕਢਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਲੁੰਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਤੰਗ ਟੁਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ)। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਖੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਤੂਰਾ (ਕ੍ਰੈਸਟ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੂਛ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਮਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ 1941 ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੂਨ ਵਜੋਂ ਭੇਸ ਦੇਣ ਲਈ ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਪੱਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪੱਗ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰੀ ਚਪੜਾਸੀ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਗੰਧਾਰ ਦੀ ਪੱਗ ਗੈਲਰੀ (ਪਹਿਲੀ-ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈ.) 

ਤਸਵੀਰ:Gandhara,grande_partenza_di_buddha,_100-300.JPG| ਬੁੱਧ, ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਵਾਨਗੀ ''ਵੇਰਵੇ ਲਈ ਚਿੱਤਰ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ*
ਤਸਵੀਰ:Gandhara,_testa_di_bodhisattva_da_hadda,_IV-V_secolo_dc..JPG| ਹੱਡਾ
ਤਸਵੀਰ:Gandhara,_testa_di_bodhisattva,_periodo_kushan,_150-300.JPG| ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਤਸਵੀਰ:Stucco_Gandhara_figure_02.jpg| ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਤਸਵੀਰ:Arte_del_gandhara,_bodhisattva_pensoso,_III_sec.JPG| ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਉਂਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ
ਤਸਵੀਰ:Bodhisattva_Maitreya,_Gandhara,_2nd-3rd_century_AD,_schist_with_pigment_and_gold_-_Arthur_M._Sackler_Gallery_-_DSC06052.JPG| ਬੋਧੀਸਤਵ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਆਰਥਰ ਐਮ. ਸੈਕਲਰ ਗੈਲਰੀ *ਵੇਰਵੇ ਲਈ ਚਿੱਤਰ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ''
ਤਸਵੀਰ:Bodhisattva_Gandhara_Guimet_181173.jpg| ਗਾਈਮੇਟ
ਤਸਵੀਰ:Pakistani_-_Head_of_a_Bodhisattva_or_Donor_Prince_-_Walters_2597.jpg| ਵਾਲਟਰਸ ਆਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਬਾਲਟਿਮੋਰ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਚੱਪਲ
* ਪਗੜੀ (ਪਗੜੀ)
* ਪੁਨੇਰੀ ਪਗੜੀ
* ਦਸਤਾਰ
* ਰਸਮ ਪਗੜੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਖਤੂਨ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸਾਰਾ ਬਾਲਬਾਗਨ

**ਸਾਰਾ ਬਾਲਾਬਾਗਨ-ਸੇਰੇਨੋ ** (ਜਨਮ 8 ਮਾਰਚ, 1979) ਇੱਕ ਫਿਲੀਪੀਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ 1994 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਕੈਦ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ 1997 'ਚ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ ਸੀ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਬਾਲਾਬਾਗਨ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਕੁਦਰਤ, ਮੈਗੁਇੰਦਨਾਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ 13 ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ   ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਹੀ ਬਚੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ।  ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਚਾ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਰੁਜ਼ਗਾਰ 
14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਬਾਲਾਬਾਗਨ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 28 ਸਾਲ ਦੱਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਪੱਕੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਝੂਠ ਬਾਰੇ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਲਈ ਆਪਣੀ ਫਲਾਈਟ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ 67 ਸਾਲਾ ਵਿਧਵਾ ਔਰਤ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਲਾਬਾਗਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ। 

## ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਬਾਲਾਬਾਗਨ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਗੈਰੀ ਹੈਲੀਵੈਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 1998 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਪੇਰੈਂਟ ਬਣ ਗਈ। ਅਗਸਤ 2003 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਸਲ ਵਰਗਾਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਗਾਇਕ, ਡੁਲਸੇ ਅਮੋਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਵਰਗਾਰਾ ਦਾ 2010 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜੂਨ ਸੇਰੇਨੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਹੈ।  2018 ਤੱਕ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼
* ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼-ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਸੰਬੰਧ
* ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼
* ਫਲੋਰ ਚਿੰਤਨ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ
* ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁਹਿੰਮ
* ਉਹ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ
*  
* ਉਸ ਦਾ ਗਾਇਕੀ ਕੈਰੀਅਰ
* ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੰਗਣੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ
* ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ
* 2009 ਲੇਖ
* ਮਨੀਲਾ ਟਾਈਮਜ਼ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ

***ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ***, ਜਿਸ ਨੂੰ ***ਤੰਜਕ***, ***ਡੇਸਟਾਰ*** ( ਮਿਨੰਗਕਾਬਾਊ : ***ਡੇਟਾ*** ; ਕੇਲਾਂਟਨ- ਪੱਟਨੀ: **ਸੇਮੂਤਾਰ** ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਾਲੇਈ ਜਾਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਹੈੱਡਗੇਅਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੰਬੇ ਸੋਂਗਕੇਟ ਕੱਪੜੇ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸ਼ੈਲੀ ( *ਸੋਲੇਕ* ) ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਸਮੀ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਇਲਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਹੀ ਸਮਾਰੋਹ, ਅਤੇ ਲਾੜੇ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ।

## ਨਾਮ 
*ਟੈਂਗਕੋਲੋਕ*, *ਤੰਜਕ*, ਅਤੇ *ਸੇਤਾਨਜਾਕ* ਸ਼ਬਦ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਨ; "ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ" ਸ਼ਬਦ "ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੈੱਡਗੇਅਰ ਜਾਂ ਹੈੱਡਕਵਰ" ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੈੱਡਗੇਅਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਲੋਕ  ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ *ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ*, *ਤੰਜਕ*, ਅਤੇ *ਡੇਸਟਾਰ* ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮਕਸਦ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ ਇੱਕ ਹੈਡਗੀਅਰ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਅਤੇ ਟੇਪਰ ਹਨ; *destar* ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਰਤਾਂ *ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ* ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹਨ; *ਤਨਜਾਕ* ਵਿੱਚ *ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ* ਵਾਂਗ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਰਕ ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਕੱਪੜਾ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਪਤਲਾ ਹੈ।

## ਸੋਲੇਕ 
*ਟੈਂਗਕੋਲੋਕ* ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਟੈਂਗਕੋਲੋਕ* ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਲਈ ਆਮ ਸ਼ਬਦ *ਸੋਲੇਕ* ਹੈ। ਹਰੇਕ *ਸੋਲੇਕ* ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਮ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ: ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ *ਯਾਂਗ ਡੀ-ਪਰਟੂਆਨ ਅਗੋਂਗ* ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ *ਟੈਂਗਕੋਲੋਕ* ਨੂੰ ਸੋਲੇਕ ਡੈਂਡਮ *ਟਾਕ ਸੁਦਾਹ* (ਸਥਾਈ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਮਲਯ ਰਾਜੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਖਾਸ *ਸੋਲਕ ਹੁੰਦਾ* ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੇਲਾਂਗੋਰ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਇੱਕ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਸਮਾਰੋਹ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਭਰਪੂਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੀਲੇ *ਸੋਲੇਕ ਬਲੰਗ ਰਾਜਾ* (ਰਾਇਲ ਕਰੈਸਟ ਸਟਾਈਲ) ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

National Museum KL 2008 (119).JPG|ਅੰਗੂਠਾ
Tengkolok collection at Muzium Negara .jpg|ਅੰਗੂਠਾ|ਜੋਹੋਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮਲੇਈ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਸੁਲਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਿਸਨੂੰ ਜੋਹਰ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਤਾਜ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਟੈਂਗਕੋਲੋਕ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਅਰਥ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
COLLECTIE TROPENMUSEUM De prinsen van Deli Langkat en Serdang TMnr 10001178.jpg|ਥੰਬ| ਉੱਤਰੀ ਸੁਮਾਤਰਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਡੇਲੀ, ਲੰਗਕਟ ਅਤੇ ਸੇਰਦਾਂਗ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੇਂਗਕੋਲੋਕ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਮਾਤਰਨ ਕਿਸਮ।

## ਨੋਟ ਕਰੋ
ਬੁਣਿਆ ਕੈਪ

thumb|ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਲਾਲ ਬੁਣਾਈ ਵਾਲੀ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਔਰਤ
ਇੱਕ **ਬੁਣਿਆ ਕੈਪ** ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ ਜੋ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਟੇਪਰਡ ਆਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਨ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਹੁਣ ਅਕਸਰ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਫਾਈਬਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੌਸਮ ਗਰਮ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੁਣੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਟੋਪੀ ਨੂੰ *ਬੀਨੀ* ਜਾਂ "ਵਾਚ ਕੈਪ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬੁਣਾਈ ਟੋਪੀ ਨੂੰ '** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। , **''*** , ਜਾਂ ***''''' (  )।

## ਉਸਾਰੀ 
thumb|16ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਡੇਟਿੰਗ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਅਸਲੀ " ਮੋਨਮਾਊਥ ਕੈਪ " ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਉਦਾਹਰਣ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਕੈਪਸ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਟੇਪਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟੋਪੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਬੁਣਾਈ ਦਾ ਤਾਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਿਰ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ. ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪੋਮ-ਪੋਮ ਜਾਂ ਢਿੱਲੀ tassels ਨਾਲ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੋਲਡ ਕੰਢੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਕੱਸ ਕੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਢਿੱਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਂਡੀਜ਼ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪਰੰਪਰਾ ਟੋਪੀ ਲਈ ਕੰਨ ਦੇ ਫਲੈਪ ਲਈ ਹੈ, ਠੋਡੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਟੋਪੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਲਕਲਾਵਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਚਿਹਰੇ ਲਈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੇਠਾਂ ਫੋਲਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਡਰਾਅ-ਸਟਰਿੰਗ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸਾਈਡਡ ਟਿਊਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਡਰਾਅ-ਸਟਰਿੰਗ ਢਿੱਲੀ ਅਤੇ ਖੁੱਲੀ ਨਾਲ ਗਰਦਨ-ਗਰਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਡਰਾਅ-ਸਟਰਿੰਗ ਨੂੰ ਕੱਸ ਕੇ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਟੋਪੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਨਾਮ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ 
15ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ, ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਉੱਨ ਦੀ ਟੋਪੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਕਿਸਮ ਵੈਲਸ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਨਮਾਊਥ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਹਰੇਕ ਟੋਪੀ ਨੂੰ ਫਿਲਟਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਮੌਸਮ-ਰੋਧਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਹੈਮ ਤੱਕ ਦੀ ਦੂਰੀ 5 ਅਤੇ 6 ਇੰਚ (150&nbsp;ਮਿਲੀਮੀਟਰ)। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੋਨਮਾਉਥ ਕੈਪਸ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਕੀਮਤ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬੁਣਾਈ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
thumb|ਆਮ ਬੁਣਿਆ ਟੋਪੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਅਨ ਟੋਮਟੇ, ਹੰਸ ਗੁਡ 1896
ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਟੋਪੀਆਂ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਡੌਕਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਮਲਾਹਾਂ ਲਈ ਆਮ ਹੈਡਵੇਅਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਬਿਲ ਮਰੇ ਨੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਟੋਪੀ *ਸਟੀਵ ਜ਼ੀਸੂ ਨਾਲ ਲਾਈਫ ਐਕੁਆਟਿਕ ਵਿੱਚ* ਪਹਿਨੀ ਸੀ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੈਕ ਕੌਸਟੋ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੀ ਗਈ ਲਾਲ ਟੁਕ (ਜਾਂ ਫਰੀਜੀਅਨ ਕੈਪ ) ਦੀ ਪੈਰੋਡੀ ਵਜੋਂ।

ਦਿ ਮੌਨਕੀਜ਼ ਦੇ ਮਾਈਕਲ ਨੇਸਮਿਥ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਕੈਪ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਊ ਅਸਕਵਨਾਈਵਰਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈ ਨੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟੀਵੀ ਲੜੀ *ਦ ਬੀਚਕੌਂਬਰਜ਼ ਵਿੱਚ* ਰਾਬਰਟ ਕਲੋਥੀਅਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ "ਰੇਲਿਕ" ਅਤੇ ਹੈਨਾ-ਬਾਰਬੇਰਾ '। ਦੇ ਪਾਤਰ ਲੂਪੀ ਡੀ ਲੂਪ ਨੇ ਵੀ ਬੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਕੈਪ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ। ਮਾਈਕਲ ਪਾਰਕਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਰੀਜ਼ *ਦੈਨ ਕੈਮ ਬ੍ਰੋਨਸਨ* ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ "ਜਿਮ" ਬ੍ਰੋਨਸਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ। ਰਾਬਰਟ ਕੋਨਰਾਡ ਨੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਟੀਵੀ ਲੜੀ *ਸੈਂਟੀਨਿਅਲ* ਵਿੱਚ ਕੋਰਿਉਰ ਡੇਸ ਬੋਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ। ਬਰੂਸ ਵੇਟਜ਼ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਮਿਕ ਬੇਲਕਰ ਨੇ *ਹਿੱਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਬਲੂਜ਼* ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਐਪੀਸੋਡ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ
ਕਉਪਿਨਮ

**ਕਉਪਿਨਮ**, **ਕਉਪੀਨਾ**, **ਲੰਗੋਟ** ਜਾਂ **ਲੰਗੂਟੀ** (  ) ) ਇੱਕ ਲੰਗੋਟੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਡਰਕਲੋਥਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ *ਪਹਿਲਵਾਨੋ* ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ *ਦੰਗਲ* ਵਿੱਚ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬਾਜ਼ੀ ਮਾਰਨ ਵੇਲੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਮਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਚਾਰ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
[right|thumb|ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਇੱਕ *ਅਖਾੜੇ* ਵਿੱਚ [ਪਹਿਲਵਾਨੀ|ਲੰਗੂਟੀ *ਖੇਡਦਾ* ਹੈ]]
ਨਾਗਾ ਸਾਧੂਆਂ ਜਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਛੋਟੀ *ਲੰਗੂਟੀ* ਨੂੰ 

## ਵਰਤੋ 
ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ( *ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ* ) ਦੁਆਰਾ *ਪਹਿਲਵਾਨੀ* ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਡ (ਰਵਾਇਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਚਾਂ, ਅਭਿਆਸ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ( *ਕਸਰਤ* ) ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੌਪਿਨਮ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਖੇਡ ਗੇਅਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਤੇ *ਕਬੱਡੀ* ਵਰਗੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਸੈਸ਼ਨਾਂ (ਜਿਮ ਸ਼ਾਰਟਸ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਮਾਨ) ਦੌਰਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਡੀ ਬਿਲਡਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਲੈਂਗੋਟ* ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ (ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਜੀ-ਸਟਰਿੰਗ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਗਾਰਡ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ।

ਕਾਉਪਿਨਮ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ (2000-1500 ਬੀ.ਸੀ.) ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਆਇਤ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕਉਪਿਨਮ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ 
ਇਸ ਦਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। *ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ* ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੂੰ ਕਉਪੀਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕਉਪੀਨਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਲਾਨੀ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮੁਰੂਗਨ ਨੇ ਇਹ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੰਗੋਟ ਜਾਂ ਕੌਪਿਨ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ *ਕਉਪਿਨਾ ਪੰਚਕਮ* ਨਾਮਕ ਇਕ ਆਇਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਤ ਸਮਰਥ ਰਾਮਦਾਸ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸੰਤ ਰਮਨਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਗੋਟ ਪਹਿਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਲੰਗੋਟਾ 
[right|thumb|[ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬਘਰ|ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਅੰਡਰਗਾਰਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, NWFP, ਅਜੋਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਮਾਲਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਗ੍ਰੇਕੋ-ਬੌਧ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।]]
ਪੁਰਾਣਾ *ਕਪਿਨਮ* ਸਰੂਪ ਅਜੋਕੇ *ਲੰਗੋਟਾ* ਜਾਂ ਲੰਗੋਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਵਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ *ਨੱਤਾਂ* ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ *ਅਖਾੜੇ* ਦੇ *ਦੰਗਲ* ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਵੀਅਰ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੀਬਰ ਸਰੀਰਕ ਖੇਡਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁਸ਼ਤੀ, ਹਰਨੀਆ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਸੀਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੰਗੋਟ ਲਗਭਗ 3" ਚੌੜਾ ਅਤੇ 24" ਲੰਬਾ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਮਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਕੱਸ ਕੇ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ 
1942, 1967–1971, 1967), 1994, 2003, 2016, ਅਤੇ 2018 ਫਿਲਮਾਂ ਸਮੇਤ ਦ ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਾਇਕ ਮੋਗਲੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਲੰਗੋਟ ਪਹਿਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਿਵੇਂ ਪਹਿਨਣਾ ਹੈ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਵਰਣਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਬੀਰੇਂਦਰ ਨਾਥ ਦੱਤਾ

**ਬੀਰੇਂਦਰ ਨਾਥ ਦੱਤਾ** (ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1935) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਖੋਜੀ, ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਆਸਾਮ ਦਾ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ "ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ" ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਚੌਥੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜਗਧਾਤਰੀ-ਹਰਮੋਹਨ ਦਾਸ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਦੱਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਲਖੀਮਪੁਰ ਸੈਸ਼ਨ, 2003 ਅਤੇ ਹੋਜਈ ਸੈਸ਼ਨ, 2004 ਲਈ ਅਸਮ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1935 ਨੂੰ ਨਾਗਾਓਂ, ਅਸਾਮ ਵਿਖੇ ਕਲਪਨਾਥ ਦੱਤਾ, ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੱਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਘਰ ਬਹਿਟਾ ਚਰਿਆਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਨੇਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗੁਹਾਟੀ ਦੇ ਚੇਨੀਕੁਠੀ ਐਲਪੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੋਲਪਾੜਾ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1933 ਵਿੱਚ ਦੱਤਾ ਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ, ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1957 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੀ. ਬੋਰੋਹਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1964 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹੇਠਲੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਗੌਰੀਪੁਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਮਤੇਸ਼ ਬਰੂਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਗੋਲਪਾੜਾ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਕਾਲਜ ਸੀ।

1974 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਦੱਤਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

1979 ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੀਡਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਹ ਲੋਕਧਾਰਾ ਖੋਜ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੀ ਬਣੇ। ਉਹ 1995 ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ। ਪਰ, ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਤੇਜਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾ ਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

### ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, *ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ* ਰੂਪ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਸੰਕਰ ਮਾਧਵਰ ਮਨੀਸ਼ਾ ਅਰੂ ਅਸੋਮਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ* ਲਈ, ਉਸਨੇ 12ਵਾਂ ਜਗਦਧਾਤਰੀ-ਹਰਮੋਹਨ ਦਾਸ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

### ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ 
ਦੱਤਾ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਵੀ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਕਾਟਜ਼ੇਬ

[thumb|[ਅਕਬਰ ਨੇ ਚਿੱਟਾ *ਕਾਟਜ਼ੇਬ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ* ਹੈ]]
***ਕਾਟਜ਼ੇਬ*** ( *ਕਮਰਬੰਦ, ਕਯਾਬੰਦ, ਕਮਰਬੰਦ* ) ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸੀ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਸਿਰੇ ਅੱਗੇ ਲਟਕਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੀਸ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ *ਪਟਾਕਾ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਾਮ 
*ਕਾਟਜ਼ੇਬ* ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਹੈ । ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ *ਕਾਟੀ* ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਮਰ, ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ *ਜ਼ੈਬ* ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸ਼ਿੰਗਾਰ। ਮੁਗਲ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਮਾ (ਕੋਟ) ਦੇ ਉੱਪਰ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਕਾਟਜ਼ੇਬ ਤੀਜੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕਮਰ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਫੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਅਬੂਲ-ਫ਼ਜ਼ਲ ਇਬਨ ਮੁਬਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਆਈਨ-ਏ-ਅਕਬਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਅਦਾਲਤੀ ਪੋਸ਼ਾਕ 
*ਕਾਟਜ਼ੇਬ* ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਆਇਤਾਕਾਰ ਟੁਕੜਾ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੱਪੜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਮਾ (ਇੱਕ ਕੋਟ), ਸ਼ਾਲ, ਪੱਗ *ਤਨਜ਼ੇਬ (ਪੱਤਲੀ)* ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। *ਕਟਜ਼ੇਬ* ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਜਾਂ ਖੰਜਰ ਨਾਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਗ਼ਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ।

## ਸਟਾਈਲ 
ਕੈਟਜ਼ੇਬ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਬੈਲਟ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਲੇਨ, ਲੈਸਡ, ਕਢਾਈ, ਬ੍ਰੋਕੇਡਡ ਜਾਂ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜਾਮਾ (ਕੋਟ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਅਮਾਨਤ ਨਦੀ

**ਅਮਾਨਤ ਨਦੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਤਰਾ ਅਤੇ ਪਲਾਮੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ।

## ਕੋਰਸ 
ਅਮਾਨਤ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਪਠਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਤਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿਮਰੀਆ ਥਾਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਲਾਵਲੌਂਗ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਭਿਆਨ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸੀਮਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਪਲਾਮੂ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਡਾਲਟਨਗੰਜ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮੀਲ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਇਲ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਮਿਲਦਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ, ਚੰਗੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਾਲੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਲਾਮੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਰੇਨੇਜ ਚੈਨਲ ਹੈ।

### ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ 
ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਹਨ: ਜਿੰਜੋਈ, ਸਪਨੀ, ਮੈਲਾ ਅਤੇ ਪੀਰੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਅੰਟਾਰੀਆ

**ਅੰਟਾਰੀਆ** ( ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹੇਠਲੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਕਪਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਚਿੱਟੀ ਜਾਂ ਰੰਗੀਨ ਪੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਟਿੱਕੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਢੱਕਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲੰਬੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅੰਤਰੀਆ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੱਪੜਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀਆ ਅਤੇ ਅੰਤਰੀਆ ਪਹਿਨੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੌਰਾਨ ਬੋਧੀ ਪਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੀ  ( Sanskrit   ) ਅੰਤਰੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ-ਟੁਕੜੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 

## ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ 
ਅੰਤਰੀਆ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਅੰਤਰੀਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਬਰਾ, ਅਮਸੁਕਾ, ਅੰਤਰੀਆ, ਨਿਵਾਸਨ, ਪਰਿਧਾਨ, ਵਾਸਨਾ, ਵਸਤਰਮ, ਵਾਸਾ ਅਤੇ ਸੌਲੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਵਰਤੋ 
ਅੰਟਾਰੀਆ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰੀਕ ਸੂਤੀ ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Ajanta Paintings.jpg|*ਚੋਲੀ* (ਬਲਾਊਜ਼) ਅਤੇ ਅੰਟਾਰੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ , ਗੁਪਤਾ ਸਾਮਰਾਜ
ਤਸਵੀਰ:In Welcome of Buddha - ACCN 34-2542 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5941.JPG|ਅੰਤਰੀਆ ਅਤੇ ਉਤਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਰਾਹਤ, ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਸੀ.ਈ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਾੜ੍ਹੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ