ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਸਪ੍ਰੈਗ ਵਿਲੀਅਮਜ਼

**ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਸਪ੍ਰੈਗ ਵਿਲੀਅਮਜ਼** (31 ਅਗਸਤ, 1869-19 ਅਗਸਤ, 1922) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸੀ ਜੋ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਹਾਊਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਵਿੰਗਟਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਗੂ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਅਕ, ਮਨੋਰੰਜਕ ਅਤੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਕਲੱਬ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ। ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਅਧਾਰਤ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਉੱਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
**ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆ** 

ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਸਪ੍ਰੈਗ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਗਸਤ, 1869 ਨੂੰ ਬਫੇਲੋ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਫਰੈਂਕ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾ ਓਲੀਵ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1891 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਮਿਥ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਹਾਊਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1889 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਾਲਜ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (CSA) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।[1][2]

ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਬਫੇਲੋ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਥਾਨਕ ਯੂਨੀਟੇਰੀਅਨ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਹਾਊਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ CSA ਤੋਂ ਕੁਝ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ, ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। 1896 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1897 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਰਨਾਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।[1][2]

## ਕੈਰਿਅਰ 
1896 ਵਿੱਚ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਿਵਿੰਗਟਨ ਸਟਰੀਟ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਵਾਸੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 1898 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[1] ਉਹ 1919 ਤੱਕ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ,[2] 1911-1912 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਲਕਾਵਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰਿਵਿੰਗਟਨ ਸਟਰੀਟ ਵਿਖੇ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ "ਅਮਰੀਕਨੀਕਰਨ" 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੁੱਲ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ।[1][2]

ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਰਿਵਿੰਗਟਨ ਸਟਰੀਟ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਨੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਐਥਲੈਟਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਲਾਈ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਹੁਨਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਹਿਸ, ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਰਗੇ ਬੌਧਿਕ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕਲੱਬ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ CSA ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਲੱਬ "ਛੋਟੇ ਗਣਰਾਜਾਂ" ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੁੱਲ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।[1][2]

1896 ਵਿੱਚ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ "ਮਾਊਂਟ ਆਈਵੀ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਰੌਕਲੈਂਡ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੰਦੋਬਸਤ ਲਈ ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਪੇਂਡੂ ਸੈਟਿੰਗ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਿਵਿੰਗਟਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਊਂਟ ਆਈਵੀ ਵਿਖੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[1]

## ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
1919 ਵਿੱਚ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਰਿਵਿੰਗਟਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਰਬੀਆ ਦੇ ਵੇਲਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ। ਬੱਚੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ "ਮਦਰ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ" ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। 1921 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਅਨਾਥ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ [1] ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਰਬੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਰਬੀਆਈ ਸ਼ਾਹੀ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[1][2][2]

ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਸਪ੍ਰੈਗ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦਾ 19 ਅਗਸਤ, 1922 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਗੋਦ ਲਈ ਧੀ ਸੀ।[1] ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੋਦ ਲਈ ਧੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।[1]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਸੂਤਰ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1869