open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2008 ਮੈਟਰੋ ਮਨੀਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

**2008 ਮੈਟਰੋ ਮਨੀਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ** 25 ਦਸੰਬਰ 2008 ਤੋਂ  ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ 7 ਜਨਵਰੀ 2009 ਤੱਕ ਹੋਇਆ।

ਇਸ ਸਾਲ ਇਸਕੁਲ ਬੁਕੋਲ ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਬਾਅਦ (ਉੰਗੈਸਿਸ ਅਤੇ ਐਸਕੇਲੇਰਸ ਐਡਵੈਂਚਰ) ਅਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਮਾਂ, ਇਨਾ ਮੋਂਟੀਸੀਲੋ ਵਿੱਚ ਐਂਗ ਤੰਗਿੰਗ ਇਨਾ ਨਿਨਯੋਂਗ ਲਾਹਟ ਵਿੱਚ ਐਸਕੇਲੇਰਾ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਂਟਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇਸ ਸਾਲ ਸਿਰਫ ਅੱਠ ਐਂਟਰੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮਾਂ, ਦੋ ਨਾਟਕੀ ਫਿਲਮਾਂ, ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤਿਕੜੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫਿਲਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ 25 ਦਸੰਬਰ, 2008 ਤੋਂ 7 ਜਨਵਰੀ, 2009 ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਂਟਰੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੇ ਦਿਨ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵੀਵਾ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੇ ਬੇਲਰ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜੁਲਾਈ 1998 ਤੋਂ ਜੂਨ 1899 ਤੱਕ ਔਰੋਰਾ ਦੇ ਬੈਲਰ ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਲੁਈਸ ਡੀ ਟੋਲੋਸਾ ਦੇ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਫਿਲੀਪੀਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨੇ ਦਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤਸਵੀਰ, ਐਨ ਕਰਟਿਸ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਰਕ ਮੇਲੀ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਗੈਟਪੁਨੋ ਐਂਟੋਨੀਓ ਜੇ. ਵਿਲੇਗਾਸ ਕਲਚਰਲ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਐਂਟਰੀ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫਿਲਮ ਡੇਓ: ਸਾ ਮੁੰਡੋ ਐਨ ਐਲੀਮੈਂਟਾਲੀਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਬਰਟ ਕੁਇਲਾਓ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫੈਕਟਸ, ਜੈਸੀ ਲਾਸਾਟੇਨ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਗੀਤਕ ਸਕੋਰ, ਜੈਸੀ ਲਾਸਾਟੇਨ ਅਤੇ ਆਰਟੇਮਿਓ ਅਬਾਦ ਜੂਨੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ "ਲਿਪਾਡ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਸਰਵੋਤਮ ਥੀਮ ਗੀਤ, ਅਤੇ ਲੀਆ ਸਲੋਂਗਾ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਲਬਰਟ ਇਡੀਓਮਾ ਅਤੇ ਵੈਲੀ ਡੇਲੋਸਾ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਧੁਨੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਲ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ, ਸਟਾਰ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਐਂਗ ਟੈਂਗਿੰਗ ਇਨਾ ਨਯੋਂਗ ਲਾਹਾਟ ਅਤੇ ਔਕਟੋਆਰਟਸ ਫਿਲਮਜ਼-ਐਮ-ਜ਼ੈੱਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ-ਏਪੀਟੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਸਕੁਲ ਬੁਕੋਲ 20 ਈਅਰਜ਼ ਆਫਟਰ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
2024 ਉਤਰਾਖੰਡ ਬਰਫੀਲੇ ਤੂਫਾਨ ਦੀ ਤਬਾਹੀ

ਜੂਨ 2024 ਵਿੱਚ, ਨੌਂ ਭਾਰਤੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਬਰਫੀਲੇ ਤੂਫਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
29 ਮਈ 2024 ਨੂੰ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੰਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਮਾਊਂਟੇਨੀਅਰਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਸਹਸਰਾ ਤਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਥਾਨਕ ਗਾਈਡਾਂ ਨਾਲ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲਾ ਟ੍ਰੈਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਮੂਹ 8 ਜੂਨ 2024 ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਆਫ਼ਤ 
3 ਜੂਨ 2024 ਨੂੰ ਲਗਭਗ 14:00 ਵਜੇ (GMT+5:30), ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਸਮੂਹ 'ਤੇ ਲੰਬਟਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਲਗਭਗ 12,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਹਸਤਰ ਤਾਲ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਬਰਫੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ। ਹਵਾ ਲਗਭਗ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਰਫ਼ ਹਨੇਰੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਕਰਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਮੂਹ ਨੇ ਦੂਜੇ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਬਟਾਲ ਵਿੱਚ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। 18:00 ਵਜੇ (GMT+5:30) ਤੱਕ, ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਜ਼ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਕਾਰਨ ਦੋ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜ਼ੀਰੋ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਤੀ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ।  4 ਜੂਨ 2024 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਦੋ ਹੋਰ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ 5 ਜੂਨ 2024 ਨੂੰ ਪੰਜ ਹੋਰ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

4 ਜੂਨ 2024 ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਗਾਈਡ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਾਅ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ 5 ਜੂਨ 2024 ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੋ ਚੇਤਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨਾਲ 13 ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਕੱਢਣ ਲਈ ਟੀਮ ਪਹੁੰਚੀ। ਸਟੇਟ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਪਾਂਸ ਫੋਰਸ ਨੇ ਵੀ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ।

## ਨਤੀਜੇ 
ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਈਪੋਥਰਮੀਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਤੇਜ਼ ਠੰਢ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। 6 ਜੂਨ 2024 ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੋਸ਼ੀਮੱਠ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਵਾਈ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬੰਗਲੁਰੂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
ਸਾਰੇ ਪੀੜਤ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੰਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਸਨ।

* ਆਸ਼ਾ ਸੁਧਾਕਰ, 71
* ਅਨੀਤਾ ਰੰਗੱਪਾ, 55
* ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕੇ., 53
* ਵਿਨਾਇਕ ਮੁੰਗੁਰਵਾੜੀ, 54
* ਸੁਜਾਤਾ ਮੁੰਗੁਰਵਾੜੀ, 51
* ਪਦਮਨਾਭ ਕੇਪੀ, 50
* ਚਿਤਰਾ ਪ੍ਰਣੀਤ, 48
* ਸਿੰਧੂ ਵਾਕਲਮ, 44
* ਪਦਮਿਨੀ ਹੇਗੜੇ, 34

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* 2023 ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਹੜ੍ਹ
* 2022 ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ

## ਹਵਾਲੇ
2000 ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਭੂਚਾਲ

6 ਦਸੰਬਰ 2000 ਨੂੰ 17:11:08 UTC (22:11 TMT) 'ਤੇ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਲਕਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 7.0 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਬਾਲਕਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ।

## ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਸੈਟਿੰਗ 
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਅਰਬੀ ਪਲੇਟ ਅਤੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਪਲੇਟ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਟੈਕਟੋਨਿਕਸ ਦੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਢਾਂਚਾ ਐਪਸ਼ੇਰੋਨ ਸਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਗਰਮ ਸਬਡਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ੋਨ ਹੈ। ਐਪਸ਼ੇਰੋਨ ਸਿਲ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਸਮੁੱਚੀ ਪਲੇਟ ਗਤੀ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਤਿਰਛਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਮੁੱਚੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨਲ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ-ਸਲਿੱਪ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਐਪਸ਼ੇਰੋਨ ਸਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਗਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੋੜ ਦੇ ਪਾਰ, ਅਸ਼ਗਾਬਤ ਫਾਲਟ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ-ਸਲਿੱਪ ਫਾਲਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਭੂਚਾਲ 
ਇਸ ਘਟਨਾ ਲਈ ਫੋਕਲ ਵਿਧੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਸੰਭਾਵਿਤ ਫਾਲਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 'ਤੇ ਤਿਰਛੇ ਰਿਵਰਸ ਫਾਲਟਿੰਗ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ-ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ-ਪੂਰਬ ਰੁਝਾਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ (USGS) ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ (ISC) ਨੇ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ Mw7.0 ਰੱਖੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨ ਭੂਚਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ (CEA) ਨੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ML7.4 'ਤੇ ਮਾਪਿਆ ਅਤੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ (SECED) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ Ms7.5 ਸੀ। ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਮਰਕਲੀ ਤੀਬਰਤਾ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ VII (ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ) ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਬਾਲਕਨਾਬਤ ਅਤੇ ਤੁਰਕਮੇਨਬਾਸੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰਤਾ V (ਮੱਧਮ) ਝਟਕੇ Gyzylarbat, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨੁਕੁਸ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬਾਕੂ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਮਾਸਕੋ ਸਮੇਤ ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਰਮੀਨੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। 10 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ, USGS ਦੁਆਰਾ Mw4.0 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਛੇ ਆਫਟਰਸ਼ਾਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ 11 ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੂਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਸਾਈਟ ਗਜ਼ੇਟਾ.ਰੂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਲਕਨਾਬਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਦਰਜਨਾਂ ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਸ਼ਗਾਬਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਬਾਕੂ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਮਨ

**ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਮਨ** (ਜਨਮ 1974) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। 

ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਮਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਘੁੜਕਾ ਵਿਚ 1974 ਦੇ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਹੋਇਆ। ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਜੰਡਿਆਲਾ (ਮੰਜਕੀ) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਲਾਤ ਨੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1993 ਤੋਂ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਲਾਸਗੋ ਦਾ ਵਾਸੀ ਹੈ। ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਬਾਪ ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਮਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਛੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।  

## ਪੁਸਤਕਾਂ
*ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ  (ਨਾਵਲ 2010)
*ਸਫ਼ਰ  (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 2015)
*ਪੌਣ ਦਾ ਸਿਮਰਨ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 2018)
*ਕੁਦਰਤ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 2019)
*ਰੁੰਡ ਮਰੁੰਡੇ ਬਿਰਖ  (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 2023) 
*ਅਣਦਿਸਦੇ ਅੰਬਰ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 2025) 

ਲੇਖਕ ਪਿਛਲੇ ਤੀਹ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਗਲਾਸਗੋ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
2023 ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਹੜ੍ਹ

14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 72 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ $1.2 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਸੌ ਸੜਕਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ 12 ਇੰਚ (300 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ।

## ਤਿਆਰੀਆਂ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨੀ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਲਈ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਲਈ ਲਾਲ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ 19 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 19 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸੋਲਨ ਵਿੱਚ, ਸੜਕਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਘਰ ਵਹਿ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਤ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸੰਬਲ ਵਿੱਚ, ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੱਤ ਲੋਕ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 700 ਹੜ੍ਹ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਵੀਹ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ 72 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 16.54 ਇੰਚ (420 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਤੱਕ ਮੀਂਹ ਪਿਆ।

## ਨਤੀਜੇ 
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। 2,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ 1.2 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੜ੍ਹ
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਖੇਤਰ

**ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ** ਉਹ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਨਸਲੀ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਧਾਰ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਣ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਸਰਗਰਮ" ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ: ਮੋਰਾਵੀਆ, ਜੋ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮੇਂ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਖੇਤਰ
2011 ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ

**2011 ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ** ਜਾਂ **15ਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਗਣਨਾ** ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਘਰ ਸੂਚੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਗਣਨਾ। ਘਰ ਸੂਚੀਕਰਨ ਪੜਾਅ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਬਾਦੀ ਰਜਿਸਟਰ (NPR) ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ 12-ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੂਜਾ ਆਬਾਦੀ ਗਣਨਾ ਪੜਾਅ 9 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ 2011 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾ 1872 ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 31 ਮਾਰਚ 2011 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਸਥਾਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਆਬਾਦੀ 17.70% ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ 1.21 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਲਗ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 9.21% ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ 74.04% ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ। ਜਨਗਣਨਾ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ *ਸਾਡੀ ਜਨਗਣਨਾ, ਸਾਡਾ ਭਵਿੱਖ* ਸੀ।

28 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ 8 ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ 640 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, 5,924 ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, 7,935 ਕਸਬੇ ਅਤੇ 600,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕੁੱਲ 27 ਲੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 7,935 ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ 600,000 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਲਿੰਗ, ਧਰਮ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ  ਸੀ - ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ  ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ  ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਔਸਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਜਾਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ 1931 ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੌਰਾਨ, ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਘਟਾ ਦੇਣਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਕਿਆਸ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ "ਹੋਰ ਪਛੜੇ ਵਰਗਾਂ" (ਓਬੀਸੀ) ਦੀ ਸਹੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ 2011 ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ-ਅਧਾਰਤ ਜਨਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ 80 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ (ਆਖਰੀ ਵਾਰ 1931 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ) ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਜਨਗਣਨਾ 2011 ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਜਿਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਤੀਜੇ 3 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 1980 ਦੀ ਮੰਡਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਓਬੀਸੀ ਆਬਾਦੀ 52% ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2006 ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਪਲ ਸਰਵੇ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਐਨਐਸਐਸਓ) ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਓਬੀਸੀ ਆਬਾਦੀ 41% ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ।

ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਇਹ 1968 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਈ. ਐਮ. ਐਸ. ਨੰਬੂਦਰੀਪਾਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪਛੜੇਪਣ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਨਗਣਨਾ ਨੂੰ 1968 ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਗਜ਼ਟੀਅਰ, 1971 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Census of India Official Website
* Data catalogues on Official Website
* Census tables on Official Website
* Cities having population 1 lakh and above, Census 2011
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾਵਾਂ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ

ਦਸ ਸਾਲਾ **ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ** 2011 ਤੱਕ 15 ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਹਰ 10 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, 1872 ਵਿੱਚ ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਮੇਓ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਜਨਗਣਨਾ 1872 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1949 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1951 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਗਣਨਾਵਾਂ 1948 ਦੇ ਭਾਰਤ ਜਨਗਣਨਾ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ। 1948 ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਐਕਟ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੂਚਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਡੇਟਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਖਰੀ ਜਨਗਣਨਾ 2011 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਗਲੀ ਜਨਗਣਨਾ 2021 ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਲੀ 16ਵੀਂ ਜਨਗਣਨਾ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰਾਜਾਂ ਲਈ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਲਈ 1 ਮਾਰਚ 2027 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
*
ਸੀਖ਼ ਕਬਾਬ

**ਸੀਖ਼ ਕਬਾਬ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Seekh kebab**) ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕਬਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਅਵਧ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਬੱਕਰੇ, ਮੁਰਗੇ ਜਾਂ ਝੋਟੇ ਦੇ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਮੀਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੰਦੂਰ ਜਾਂ ਕੋਲਿਆਂ ਦੇ ਸੇਕ ਨਾਲ ਭੁੰਨ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਬਿਜਲਈ ਬਾਰਬੀਕਿਊ ਮਸ਼ੀਨ ਤੇ ਬਣੇ ਸੀਖ ਕਬਾਬ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹਨ। ਸੀਖ਼ ਕਬਾਬ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਹੌਰ, ਕਰਾਚੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭੋਪਾਲ, ਦਿੱਲੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਕਬੂਲ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਲਖਨਊ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 'ਟੁੰਡੇ ਦੇ ਕਬਾਬ' ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। 

## ਵੇਰਵਾ 
[thumb|200x200px|ਰਸਲ ਮਾਰਕੀਟ, [ਬੇਂਗਾਲ਼ੁਰੂ|ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲਿਆਂ ਤੇ ਭੁੰਨੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕੱਚੇ ਕਬਾਬ।]]
ਸੀਖ਼ ਕਬਾਬ ਨਰਮ ਅਤੇ ਰਸਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ, ਲਸਣ, ਹਰੀ ਮਿਰਚ, ਪਾਊਡਰ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ, ਧਨੀਆ ਅਤੇ ਪੁਦੀਨੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਆਦੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਚਰਬੀ ਵੀ ਮਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੀਖ਼ ਕਬਾਬ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਇਤੇ, ਸਲਾਦ, ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਜਾਂ ਹਰੀ ਚਟਨੀ ਨਾਲ ਪਰੋਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਨ ਜਾਂ ਪਰੌਂਠੇ ਨਾਲ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  

ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਖ਼ ਕਬਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਗੋਲਾ ਕਬਾਬ, ਟੁੰਡੇ ਕੇ ਕਬਾਬ, ਕਾਕੋਰੀ ਕਬਾਬ ਅਤੇ ਗਿਲਾਫੀ ਸੀਖ਼ ਕਬਾਬ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸੀਖ਼ ਕਬਾਬ ਬੀਨਜ਼, ਗਾਜਰ, ਆਲੂ, ਗੋਭੀ ਅਤੇ ਹਰੇ ਮਟਰ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੋਫਤਾ
* ਸੌਵਲਾਕੀ
* ਸ਼ੀਸ਼ ਕੋਫਤਾ
* ਕਬਾਬ ਕੂਬੀਦੇਹ
* ਮਿਟੀਟੇਈ
* ਕਬਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਲੰਗੂਚਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਕਵਾਨ
2025 ਨੌਗਾਮ ਧਮਾਕਾ

14 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਸਥਿਤ ਨੌਗਾਮ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਧਮਾਕਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਟੀਮਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ੱਕੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੈੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 27 ਤੋਂ 32 ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਹਾਦਸਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਨਵੰਬਰ 2025 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਘਰਾਂ ਤੋਂ 2,900 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (6,400 ਪੌਂਡ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸਫੋਟਕ, ਅਸਾਲਟ ਰਾਈਫਲਾਂ, ਹੈਂਡਗਨ, ਟਾਈਮਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸ ਅਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਬਾਲਣ ਤੇਲ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਸਲਫਰ ਵਰਗੇ ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਨੌਗਾਮ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ, ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ 14 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ।

## ਧਮਾਕਾ 
ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤ 11:20 ਵਜੇ, ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅੱਗ ਦਾ ਗੋਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਲਹਿਰ ਆਈ ਜਿਸਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਧਮਾਕੇ ਨੇ ਕਈ ਛੋਟੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਧਮਾਕੇ ਕੀਤੇ। ਮਲਬਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਤੋਂ 100 ਮੀਟਰ (330 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਮਿਲੇ।

## ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਜਵਾਬ 
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਟੀਮਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਨਲਿਨ ਪ੍ਰਭਾਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਾਲੀ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਧਮਾਕਾ ਇੱਕ ਹਾਦਸਾ ਸੀ। ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ₹1 ਮਿਲੀਅਨ (US$12,000) ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਲਈ ₹0.1 ਮਿਲੀਅਨ (US$1,200) ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2025 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਆਫਤਾਂ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ

ਦੇ ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ (ਨੰਬਰ UTC ਤੋਂ ਘੰਟੇ ਅੱਗੇ ਹਨ)]]ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ (PKT) ਹੈ। ਇਹ ਯੂਟੀਸੀ+05:00 ਹੈ — ਯਾਨੀ ਕਿ, ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਿਡ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਅੱਗੇ।

## ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਟਾਈਮ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 2002 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਵਾਰ ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਟਾਈਮ (DST) ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਂ ਯੂਟੀਸੀ+05:00 ਤੋਂ ਯੂਟੀਸੀ+06:00 ਤੱਕ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਟਾਈਮ 2009 ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ

ਭਾਰਤ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ (ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਦੋ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਮਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ (IST) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਟੀਸੀ+05:30 ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਭਾਵ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਿਡ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਸਮੇਂ (UTC) ਤੋਂ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਸਮਾਂ (DST ਜਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ) ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮਾਂ ਸੰਕੇਤ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਮਿਆਰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। IANA ਸਮਾਂ ਜ਼ੋਨ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜ਼ੋਨ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ *ਏਸ਼ੀਆ/ਕੋਲਕਾਤਾ*। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਸੰਕੇਤ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
 ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੀ ਘੜੀ]]

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ
ਘੋ

thumb|ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਪੁਨਾਖਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ *ਘੋ*  ਪਾਈ ਬੈਠੇ ਭੂਟਾਨੀ ਮੁੰਡੇ
thumb|ਘੋ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਭਗਵਾ
**ਘੋ** ਜਾਂ '''ਗ'ਓ'* ਭੂਟਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ। ਇਹ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨਗਾਵਾਂਗ ਨਾਮਗਿਆਲ, ਪਹਿਲੇ ਜ਼ਾਬਡਰੁੰਗ ਰਿਨਪੋਚੇ ਵੱਲੋਂ ਨਗਾਲੋਪ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਚੋਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਪੇਟੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ *ਕੇਰਾ''  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਬਨੀ ਨਾਲ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭੂਟਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਜਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ*ਘੋ* ਪਹਿਨਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ *ਘੋ* ਪਹਿਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ 1989 ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਡ੍ਰੀਗਲਾਮ ਨਮਜ਼ਾ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।

ਘੋ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਮਰਦ ਇੱਕ *ਟੇਗੋ* ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਟੇਗੋ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਜੈਕੇਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ, ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਕਫ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਖ਼ਯੇਂਟਸੇ ਨੋਰਬੂ ਦੀ ਫਿਲਮ *"ਟਰੈਵਲਰਜ਼ ਐਂਡ ਮੈਜਿਸ਼ੀਅਨਜ਼* " ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਤਸ਼ੇਵਾਂਗ ਡੇਂਡੁਪ ਇੱਕ ਡੈਨਿਮ *ਘੋ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ।*  ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਨੀਲਾ ਜੀਨ *ਘੋ*  ਅੱਠ ਮੀਟਰ ਡੈਨਿਮ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਡੈਨਿਮ *ਘੋ*  ਹੈ। ਇਹ ਭੂਟਾਨੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ *ਘੋ*  ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੀਰਾ
* ਟੋਏਗੋ
* ਕਾਬਨੀ
* ਖੋ (ਪੋਸ਼ਾਕ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਰਾਵਾ
ਕੀਰਾ (ਭੂਟਾਨ)

right|thumb|250x250px|ਕੀਰਾ ਅਤੇ ਟੋਏਗੋ ਪਹਿਣੇ ਹੋਈਆਂ ਭੂਟਾਨੀ ਕੁੜੀਆਂ
right|thumb|333x333px|ਕੀਰਾ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਭੂਟਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
**ਕੀਰਾ** ਭੂਟਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ। ਕੀਰਾ ਗਿੱਟਿਆਂ ਤੱਕ ਲੰਮਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਟੁਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਿਆ ਅਤੇ ਮੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਰਾ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਰੋਚ ( *ਕੋਮਾ* ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਬੈਲਟ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀਰਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵੋਂਜੂ (ਲੰਬੀ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਬਲਾਊਜ਼) ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜੈਕੇਟ ਜਾਂ ਟੋਗੋ ਨਾਲ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  

ਇੱਕ *ਰਾਚੂ* (ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਤੰਗ ਕਢਾਈ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ)  ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਕੀਰਾ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਖੋ
* ਚੁਬਾ
* ਟੋਏਗੋ
* ਵੋਂਜੂ
* ਪਾਥਿਨ
* ਫਾਸਿੰਹ
* ਰਿਗਵਨਾਈ
* ਘੋ
* ਲੋਂਗੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਰਾਵਾ
ਗਣਪੂਰਕ

ਗਣਪੂਰਕ ਸ਼ਬਦ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੋਰਮ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ। ਵਿਨਯੇਪਿਟਕ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਘ ਦੇ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਗਿਣਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਅਯੋਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ 'ਕੋਮੈਨਟੀ' ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬੋਧੀ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਭਿਕਸ਼ੂਓ! ਜੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗਣਪੂਰਤੀ ਦੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਗਣਪੂਰਕ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਾ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਸਾਦ ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਬੁੱਧ ਕਾਲ ਦੇ ਗਣਪੂਰਕ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸਦ ਜਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਵ੍ਹਿਪ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਬੋਧੀ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਤੰਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ
2023 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਨਗਣਨਾ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ 2023 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗਣਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਗਣਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਗਣਨਾ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਜਨਗਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 1 ਮਾਰਚ 2023 ਤੋਂ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰੀ ਗਣਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗਣਨਾ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ 30 ਮਈ 2023 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੀਬੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2023 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 241,499,431 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ (ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ)।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
*ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾ

## ਨੋਟਸ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾਵਾਂ
ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਥ ਅੱਤਰੀ

**ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਥ ਅੱਤਰੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਓਸ਼ੀਅਨ ਰਿਮ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (IORA), ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਓਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ (CIOS) ਵਿੱਚ ਚੇਅਰ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਹਨ।

ਅੱਤਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਕਾਲਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਅੱਤਰੀ ਕੋਲ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਹੈ। ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਰਿਸਰਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਕਾਲਰ ਵੀ ਸੀ।

ਅਤਰੀ ਦੇ ਨੀਤੀਗਤ ਸੰਖੇਪ 2015, 2016 ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਗਲੋਬਲ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

2017 ਵਿੱਚ, ਅਤਰੀ ਨੇ "ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੁਵੱਲੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ" ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੀਲੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ "ਟੂਵਾਰਡ ਏ ਨੀਲੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ: ਪਾਥਵੇਅਜ਼ ਐਂਡ ਪ੍ਰੋਸਪੈਕਟਸ ਫਾਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ਜ਼ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਇਨ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਗ੍ਰੋਥ" ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਡਰਬਨ ਵਿੱਚ 5ਵੇਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਸੰਵਾਦ (IOD) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਕੌਸ਼ਿਕ ਬਾਗਚੀ

**ਡਾ.** **ਕੌਸ਼ਿਕ ਬਾਗਚੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Dr.** **Kaushik Bagchi**) ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਲਟੀਮੋਰ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੇ ਗੌਚਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਭਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹਨ। ਉਹ ਲਗਭਗ 2007 ਤੱਕ ਗੌਚਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਿਆ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਡਾ. ਬਾਗਚੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਾਗਚੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਨ ਇਤਿਹਾਸ, ਬਸਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਪੂਰਬਵਾਦ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਥੀਮੈਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਰਚਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਿਧਾਂਤ, ਅਤੇ ਪੂਰਬਵਾਦ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪੇਪਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਹਦਾਇਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਕਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਗੌਚਰ ਵਿਖੇ ਉਸਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ; ਗਾਂਧੀ ; ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ (ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੈਮੀਨਾਰ): ਤੀਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ; ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ; ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਹ ਘਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੌਚਰ ਅਧਿਐਨ-ਵਿਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਾਗਚੀ ਬੰਗਾਲੀ, ਹਿੰਦੀ, ਜਰਮਨ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੌਚਰ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
* ਕੌਸ਼ਿਕ ਬਾਗਚੀ (ਇਤਿਹਾਸ ਸਹਿਕਾਰੀ) ਦੁਆਰਾ ਜਰਨਲ ਲੇਖ  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਸੁਰੇਸ਼ ਭਾਰਗਵ

**ਪ੍ਰੋ. ਸੁਰੇਸ਼ ਭਾਰਗਵ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ ਜੋ ਰਸਾਇਣਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਇਲ ਮੈਲਬੌਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (RMIT) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮਟੀਰੀਅਲਜ਼ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਕੈਮਿਸਟਰੀ (CAMIC) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ RMIT ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਲਬੌਰਨ ਦੇ STEM ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਡੀਨ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ. ਭਾਰਗਵ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਅਕੈਡਮੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲੋ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਂਡ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (FTSE), ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (FNAE), ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (FAAAS), ਰਾਇਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਮਿਸਟਰੀ (FRSC), ਰਾਇਲ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (FRACI), ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਡੀਆ (FNASI), ਅਤੇ ਦ ਵਰਲਡ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ (FTWAS-UNESCO) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । 2021 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦ ਵਰਲਡ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼-ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਦੀਪਾਂਕਰ ਬੈਨਰਜੀ (ਜਨਰਲ)

**ਦੀਪਾਂਕਰ ਬੈਨਰਜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Dipankar Banerjee**) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਐਂਡ ਕਨਫਲਿਕਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ (ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ।

## ਫੌਜੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਬੈਨਰਜੀ ਵੱਕਾਰੀ ਆਰਆਈਐਮਸੀ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਲਟਰੀ ਕਾਲਜ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ। ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ 1961 ਤੋਂ 1997 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ 36 ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਪਹਿਲੀ ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੀਂ ਬਟਾਲੀਅਨ ਪਹਿਲੀ ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡ, ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 8 ਮਾਊਂਟੇਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਕੇ ਦੇ ਕੈਂਬਰਲੇ ਵਿੱਚ ਸਟਾਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਸਰਗਰਮ ਕਮਾਂਡ 1992-1993 ਦੌਰਾਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਾਂਡਰ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਲਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕੰਬੈਟ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਸਟਾਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਫੌਜੀ ਸਨਮਾਨ *ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ* (ਉੱਚ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਐਨ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਵੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਐਂਡ ਕਨਫਲਿਕਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਈ 1999 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2002 ਤੱਕ ਉਹ ਕੋਲੰਬੋ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰੀਜਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਅਤੇ ਦ ਹੈਨਰੀ ਐਲ. ਸਟਿਮਸਨ ਸੈਂਟਰ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨਲ ਆਰਮਜ਼ ਰਜਿਸਟਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ 2000-2004 ਦੌਰਾਨ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁੱਦੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਰਮਾਣ ਉਪਾਅ, ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ:

* ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ (1998)
* ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਰਮਾਣ ਉਪਾਅ (1999)
* ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਐਮ - ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ (2000)
* ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ: ਛੋਟੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ (2000)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਐਂਡ ਕਨਫਲਿਕਟ ਸਟੱਡੀਜ਼
* ਰੱਖਿਆ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੰਸਥਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
2025 ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਕਾਰ ਧਮਾਕਾ

10 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਮਾਕੇ ਸਮੇਂ ਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਮਾਕਾ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਘਟਨਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ। 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ।

ਹੋਰ ਪੁਲਿਸ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਮਾਕਾ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਬਾਲਣ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਕਈ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਕਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜੋ ਕਿ ਪੁਲਵਾਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਉਮਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੀ ਅਲ-ਫਲਾਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੁਲਿਸ ਛਾਪਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਸਬੰਧ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ  ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਸਫੋਟਕ। ਗੱਡੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਉਮਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਹੋਈ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਬਰਾਮਦ ਹੋਏ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੈਂਡਲਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸਨ।

## ਧਮਾਕਾ 
10 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 6:52 ਵਜੇ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ। ਕਾਰ, ਜਿਸਦੀ ਪਛਾਣ ਚਿੱਟੇ ਹੁੰਡਈ ਆਈ20 ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰ ਸ਼ਾਮ 3:19 ਵਜੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ 6:48 ਵਜੇ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਤੀਸ਼ ਗੋਲਚਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਕਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਗੇਟ 1 ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਾਈਟ 'ਤੇ ਰੁਕੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਿੱਚ ਫਟ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਵਾਰ ਸਨ, ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਟੱਕਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਈ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਨੇੜਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਟੁੱਟ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਅਪਰਾਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2025 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਆਫਤਾਂ
ਅਨੁਪਮ ਬਾਸੂ

**ਅਨੁਪਮ ਬਾਸੂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Anupam Basu**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ 
ਬਾਸੂ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (IIT) ਖੜਗਪੁਰ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਹੁਦੇ 
ਬਾਸੂ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ ਖੜਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਦੁਰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਜੂਨ 2021 ਤੋਂ ਸ਼ਿਵ ਨਾਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਰਮੰਨਾ ਚੇਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਰਵਿਨ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਗੁਏਲਫ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਲਈ ਏਆਈਸੀਟੀਈ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸੋਧ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਖੋਜ 
ਬਾਸੂ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਧਾਤਮਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ, ਸਹਾਇਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਏਮਬੈਡਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਯੋਗ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਅਪਾਹਜਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਏਮਬੈਡਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ-ਅਧਾਰਤ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਬਾਸੂ ਨੂੰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਯੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ:

* ਨੇਤਰਹੀਣਾਂ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ (1992)
* ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਯੰਤਰਾਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਲਈ, ਕਲਕੱਤਾ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਜੈਸੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1996)।
* ਏਮਬੈਡਡ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵੌਨ ਹੰਬੋਲਟ ਸਟਿਫਟੰਗ ਤੋਂ ਹੰਬੋਲਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (1997)।
* ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (FNAE) ਦੇ ਫੈਲੋ
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਡੀਆ (FNASc) ਦੇ ਫੈਲੋ
* ਡੈਟਰਾਇਟ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦੀ ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਦਾ ਵਿੰਚੀ ਅਵਾਰਡ (2004), ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ।
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਅਪਾਹਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2007)
* ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਪਲਾਇਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਡਿਸਏਬਲਡ ਪਰਸਨਜ਼, ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਐਮਫੇਸਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਵਾਰਡ (2011)।
* ਅਪਾਹਜਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ (2014)।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
* ਅਨੁਪਮ ਬਾਸੂ (IIT KGP) ਇੰਟਰਵਿਊ, NDL ਇੰਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਅਮਿਤ ਬੈਨਰਜੀ (ਅਕਾਦਮਿਕ)

**ਅਮਿਤ ਬੈਨਰਜੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਡੀਓ-ਥੋਰੈਸਿਕ ਸਰਜਨ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਕਸ਼ਾ 'ਓ' ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਹਨ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ ( WBUHS ) (2011-2014) ਅਤੇ ਸਿਕਸ਼ਾ 'ਓ' ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ (2015-2019), ਪ੍ਰੋ-ਚਾਂਸਲਰ, SOA ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (2020-2023), ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ CTVS ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਸਰਜਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (2009-2010) ਸਨ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਅਮਿਤ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਐਮਬੀਬੀਐਸ (1971), ਜਨਰਲ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸ (1977) ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਰਜਰੀ (ਕਾਰਡੀਓਥੋਰੇਸਿਕ ਸਰਜਰੀ) (1980) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ( JIPMER ), ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਡੀਓਥੋਰੇਸਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ JIPMER ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਹਾਰਟ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1992 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਬੱਲਭ ਪੰਤ ਹਸਪਤਾਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਕਾਰਡੀਓਥੋਰੇਸਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀਸੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਹ *ਦ ਐਮਏਐਮਸੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸਪੈਂਡਨ* ਅਤੇ *ਐਮਏਐਮਸੀ ਵਾਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ* ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ; *ਜੇਆਈਪੀਐਮਈਆਰ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਬੁਲੇਟਿਨ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ; ਅਤੇ *ਇੰਡੀਅਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਥੋਰੈਕਿਕ ਐਂਡ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਸਰਜਰੀ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਅਕ, ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਲਿਖੇ ਹਨ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
[thumb|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ [ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ 01 ਜੁਲਾਈ, 2008 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਅਮਿਤ ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਡਾ. ਬੀ.ਸੀ. ਰਾਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2007 ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।]]
ਉਹ ਡਾ. ਬੀ.ਸੀ. ਰਾਏ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ) ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਐਲੂਮਨਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਕਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਮਨੋਜ ਦੀਕਸ਼ਿਤ

**ਮਨੋਜ ਦੀਕਸ਼ਿਤ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Manoj Dixit**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2020 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2023 ਤੱਕ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਮਈ 2017 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2020 ਤੱਕ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਅਵਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਐਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਡਨੀਪ੍ਰੋ, ਯੂਕਰੇਨ (ਡਾ. ਸੌਰਭ ਚੰਦਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ) ਦੁਆਰਾ ਖੋਜ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪ੍ਰੋ. ਮਨੋਜ ਦੀਕਸ਼ਿਤ, ਸੀਈਸੀ23, ਇੰਡੀਆ ਥਿੰਕ ਕੌਂਸਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਸੰਦੀਪ ਭਗਵਤੀ

**ਸੰਦੀਪ ਭਗਵਤੀ** (ਜਨਮ 4 ਜੂਨ 1963) ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸੰਦੀਪ ਭਗਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਮਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਸਟੇਡ, ਲੋਅਰ ਸੈਕਸਨੀ ਵਿੱਚ ਐਥੇਨੀਅਮ ਸਟੇਡ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1984 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਸਾਲਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਮੋਜ਼ਾਰਟੀਅਮ ਵਿੱਚ ਬੋਗੁਸਲਾ ਸ਼ੈਫਰ, ਕਰਟ ਪ੍ਰੈਸਟਲ, ਵਾਲਟਰ ਹੇਗਨ-ਗਰੋਲ, ਕਰਟ ਮੇਡੇਲ, ਜੋਸੇਫ ਮਾਰੀਆ ਹੋਰਵਥ ਅਤੇ ਰੂਪਰਟ ਹਿਊਬਰ ਵਰਗੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਮਿਊਨਿਖ ਦੇ ਹੋਚਸਚੂਲੇ ਫਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅੰਡ ਥੀਏਟਰ ਮਿਊਨਿਖ ਵਿੱਚ ਵਿਲਹੈਲਮ ਕਿਲਮੇਅਰ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਿਲਮੇਅਰ ਅਤੇ ਹੰਸ-ਜੁਰਗਨ ਵਾਨ ਬੋਸ ਨਾਲ ਮਾਸਟਰ ਕਲਾਸਾਂ ਲਈਆਂ, ਅਤੇ 1991 ਦੇ ਲੂਸਰਨ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਐਡੀਸਨ ਡੇਨੀਸੋਵ ਨਾਲ। ਉਸਨੇ IRCAM ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਇਨ ਫਰਨੀਹੌ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਮੁਰੈਲ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

1989 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਗੈਸਟੀਗ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਚੈਂਬਰ ਕੰਸਰਟ ਲੜੀ "ਕੈਮਰਮਿਊਜ਼ਿਕਯੂਟੋਪੀਅਨ" ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਮੋਰਿਟਜ਼ ਐਗਰਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਏ*ਡੇਵੈਂਟਗਾਰਡ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। 1990 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ, ਗੇਰਡ ਕੁਹਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਿਊਨਿਖ ਬਿਏਨੇਲ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ "ਐਮੇਚਿਓਰਕੋਂਪੋਨਿਸਟੇਨਵਰਕਸਟੈਟ" ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੰਸ ਵਰਨਰ ਹੇਂਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਗਵਤੀ ਦਾ ਪੰਜ ਐਕਟਾਂ ਵਾਲਾ ਓਪੇਰਾ *ਰਾਮਾਨੁਜਨ,* ਭਾਰਤੀ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਮਾਨੁਜਨ (1887–1920) ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਿਬਰੇਟੋ ਨਾਲ, 1998 ਵਿੱਚ ਮਿਊਨਿਖ ਬਿਏਨੇਲ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਿਮੀਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਟੇਟਸਥੀਏਟਰ ਡਾਰਮਸਟੈਡ ਅਤੇ ਆਈਆਰਸੀਏਐਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਿੰਜ਼ਰੇਜੈਂਟਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ "ਬੇਅਰਿਸ਼ ਥੀਏਟਰ ਅਕਾਦਮੀ" ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"[ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ] ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ", ਉਸਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬੀਐਮ ਵਿਲਸਨ ਨੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਭਗਵਤੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਬਰਲਿਨ ਦੀ Europäischer Compositionspreis ਅਤੇ Ernst-von-Siemens Förderpreis 1995 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਉਸਨੇ IRCAM ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਆਰਟ ਐਂਡ ਮੀਡੀਆ ਕਾਰਲਸਰੂਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਸਟ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਸੀ, 1998/99 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ "ਜ਼ੈਂਟਰਮ ਫਰ ਕੁਨਸਟ ਅਂਡ ਮੇਡੀਏਨਟੈਕਨੋਲੋਜੀ" ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬੀਥੋਵਨ ਆਰਕੈਸਟਰ ਬੌਨ ਲਈ।

ਭਗਵਤੀ 2000 ਤੋਂ 2003 ਤੱਕ ਮੁਸੀਖੋਚਸਚੂਲ ਕਾਰਲਸਰੂਹੇ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ। 2006 ਤੋਂ ਉਹ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਕੌਨਕੋਰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ *ਇੰਟਰ-ਐਕਸ ਆਰਟ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਅਤੇ ਥਿਊਰੀ* ਵਿੱਚ *ਕੈਨੇਡਾ ਰਿਸਰਚ ਚੇਅਰ* ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Literature by and about Sandeep Bhagwati in the German National Library catalogue
* Sandeep Bhagwati , at Culturebase
* Karen Herland: Composer crosses borders, disciplines Concordia University Journal, Vol. 2, No. 1, September 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
2017 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਨਗਣਨਾ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ 2017 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗਣਨਾ ਸੀ ਜੋ 15 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 25 ਮਈ 2017 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਈ। ਇਹ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1998 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪਿਛਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਤੋਂ 19 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 213,222,917 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ 1998 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 77.0 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ +56.5% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ 2017 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਬਾਦੀ 195 ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 200 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਜਨਗਣਨਾ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਵਾਦ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ, ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 2023 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਨਗਣਨਾ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 2023 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
*ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾ

## ਨੋਟਸ
## ਹਵਾਲੇ
ਸੰਤਨੂ ਦਾਸ

**ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Santanu Das**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜਨਮੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਹਿਤ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 2019 ਤੋਂ, ਉਹ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਆਲ ਸੋਲਸ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਦਾਸ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ '''ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਛੋਹ ਦੀ ਭਾਵਨਾ'' ' ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਦਾਸ ਲੰਡਨ ਦੀ ਕਵੀਨ ਮੈਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (2008–11) ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ (2012–18) ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 2005 ਦੇ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ਼ " *ਟਚ ਐਂਡ ਇੰਟੀਮੇਸੀ ਇਨ ਫਸਟ ਵਰਲਡ ਵਾਰ ਲਿਟਰੇਚਰ"* ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ *ਚੁਆਇਸ* ਆਊਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਅਕਾਦਮਿਕ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 2018 ਦੀ ਕਿਤਾਬ " *ਇੰਡੀਆ, ਐਂਪਾਇਰ ਐਂਡ ਫਸਟ ਵਰਲਡ ਵਾਰ ਕਲਚਰ* : *ਰਾਈਟਿੰਗਜ਼, ਇਮੇਜਸ ਐਂਡ ਸੌਂਗਸ"* ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਨਾਨ-ਫਿਕਸ਼ਨ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਕੈਂਟਿਸ਼ ਕੁਮਾਰਸਵਾਮੀ ਕਿਤਾਬ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2013 ਵਿੱਚ ਦਾਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਮੱਧ-ਕੈਰੀਅਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਮਿਲੀ। ਦਾਸ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ "ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਟਾਂਦਰਾ: ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀ, ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਲੜਾਕੂ (CEGC)" 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ-ਯੂਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਆਗੂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰਿਸਰਚ ਏਰੀਆ (HERA) ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਾਸ ਨੇ *ਦ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ*  ਅਤੇ *ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
* *ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਛੋਹ ਅਤੇ ਨੇੜਤਾ* (ਕੈਂਬਰਿਜ, 2006; ਫਿਲਿਪ ਲੀਵਰਹੁਲਮੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਜੇਤੂ) 
* *ਭਾਰਤ, ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ: ਲਿਖਤਾਂ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤ* (ਕੈਂਬਰਿਜ: ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2018)

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
* 2019 *ਭਾਰਤ, ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ* ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ : ਲਿਖਤਾਂ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਪ੍ਰੇਮ ਲਾਲ ਗੌਤਮ

**ਪ੍ਰੇਮ ਲਾਲ ਗੌਤਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Prem Lal Gautam**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੂਸਾ, ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਹਨ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਬਿਲਾਸਪੁਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਲਜ ਸੋਲਨ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਜੀ.ਬੀ. ਪੰਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਕਰੀਅਰ ਪੁਆਇੰਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪਲਾਂਟ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅਧਿਕਾਰ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਧੀ ਦੀ 5ਵੀਂ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਪਲਾਂਟ ਜੈਨੇਟਿਕ ਰਿਸੋਰਸਿਜ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ (ਆਈ.ਸੀ.ਏ.ਆਰ.) ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ।

ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਹਾਰਟੀਕਲਚਰਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਐਂਡ ਪਲਾਂਟ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਪਲਾਂਟ ਜੈਨੇਟਿਕ ਰਿਸੋਰਸਿਜ਼ ਦੇ ਫੈਲੋ ਹਨ।

ਉਹ ਕਣਕ, ਸੋਇਆਬੀਨ, ਚੌਲਬੀਨ, ਫੋਕਸਟੇਲ ਬਾਜਰਾ ਅਤੇ ਬਕਵੀਟ ਦੀਆਂ ਬਿਹਤਰ ਕਿਸਮਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੀਨ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜਰਮਪਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ SKUAST-J ਅਤੇ ANDUaT ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ (UP) ਦੁਆਰਾ ਆਨਰੇਰੀਸ ਕਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ 
ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਪੁਰਸਕਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:

* ਡਾ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ
* ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਵਿਨੈਸ਼ਿਲ ਗੌਤਮ

**ਵਿਨੈਸ਼ੀਲ ਗੌਤਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Vinayshil Gautam**) ਐਫ.ਆਰ.ਏ.ਐਸ. ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫੋਰ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ। ਗੌਤਮ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (ਆਈ.ਆਈ.ਐਮ.) ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਈਆਈਐਮ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿਖੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਡਾ. ਗੌਤਮ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਆਈਆਈਐਮ, ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿਖੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਟੀਮ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਸੇਕਸ, ਬਰੂਨਲ, ਡੋਮਿਨਿਕਨ, ਮਿਨੀਸੋਟਾ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਡਨ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਯੌਰਕ ਅਤੇ ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਬੀਐਚਯੂ, ਵਿਸ਼ਵਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਲਈ ਵਿਜ਼ਿਟਰਸ (ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ) ਨਾਮਜ਼ਦ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਬੀਐਮਐਲ ਮੁੰਜਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜਿਊਰੀ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
# ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (2003) ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ
# ਏਸ਼ੀਅਨ ਰੀਜਨਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ARTDO) ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਅਵਾਰਡ (2003)
# ਦੇਵਾਂਗ ਮਹਿਤਾ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਵਾਰਡ 2012
# ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ (2013)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੌਰੀ ਦੱਤ ਸ਼ਰਮਾ

**ਗੌਰੀ ਦੱਤ ਸ਼ਰਮਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Gauri Dutt Sharma**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਜੀਵਨ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1950 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. (ਬੋਟਨੀ) ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਸ਼ੈਫੀਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਡੀਆ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ (FBS) ਦਾ ਲਾਈਫ਼ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ (NASS), ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਅਕਰਮ ਅਹਿਮਦ

**ਡਾ. ਅਕਰਮ ਅਹਿਮਦ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ, ਅਕਾਦਮਿਕ, ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕਲੀ ਗਲੋਬਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਹਨ, ਇੱਕ ਐਡਟੈਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜੋ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਆਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਡਾ. ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੁਦਾਉਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਸਹਸਵਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਛੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਵੀ ਸੀ, ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਫਾਰਮੇਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ 2007 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਫਾਰਮੇਸੀ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੀਫਾਰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਾਰਮੇਸੀ (ਫਾਰਮ ਡੀ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਮਾਨ ਬੁਲਾਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਨੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਲਈ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋੜ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਡਾ. ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਥਾਈ ਨਿਯੁਕਤੀ 2014 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿੱਚ UCSI ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸਿਡਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਠਹਿਰਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ 
2022 ਵਿੱਚ, ਡਾ. ਅਹਿਮਦ ਨੇ KAPS (ਹੁਣ OPRA ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), AMC, PEBC, NCLEX, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਔਨਲਾਈਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਾਦਮਿਕਲੀ ਗਲੋਬਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਰਮ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ, 70+ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ₹12 ਕਰੋੜ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਟਰਨਓਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।

## ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ 
ਡਾ. ਅਹਿਮਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾੜੇ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫਾਰਮੇਸੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮਿਆਦ ਜਾਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਫੋਕਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ।

ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਹੁਨਰਾਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਹੁਦੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ