ਹਲਦੀ

**ਹਲਦੀ** ਤਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਹਲਦੀ ਦੀਆਂ ਗੰਢੀਆਂ (ਜੜਾਂ) 30-45 ਮਿੰਟ ਲਈ ਉਬਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਰਮ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਸੰਤਰੀ-ਪੀਲੇ ਪਾਊਡਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੰਗ ਅਤੇ ਸੁਆਦਲਾ ਏਜੰਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਕਵਾਨਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਕੀਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰੰਗਾਈ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹਲਦੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਹਲਦੀ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਘਟਕ, ਕ੍ਰੀਕਿਊਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਕਲੀਨਿਕਲ ਹੈ।
right|thumb|245x245px|Curcuma longa ਦਾ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਦ੍ਰਿਸ਼।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਅੰਵ ਵਿਗਿਆਨ 
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰੰਗਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਚਿਕਿਤਸਕ ਸੰਪਤੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਲਦੀ (ਟਰਮੈਰਿਕ) ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬੇਯਕੀਨੀ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਡਲ ਇੰਗਲਿਸ਼ / ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਰਮਰੀ ਜਾਂ ਟਰਰਮਰੇਟ। ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਾਤੀਨੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਟਰਾ ਮੇਰਿਟੇ (ਮਿਰੀਟੇਡ ਧਰਤੀ)। ਜੀਵਾਣੂ ਦਾ ਨਾਮ, ਕਰਕੂਮਾ, ਦੋਵੇਂ ਭਗਵਾ ਅਤੇ ਹਲਦਰ ਦੇ ਅਰਬੀ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੈ।

## ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਵਰਣਨ 
### ਦਿੱਖ 
ਹਲਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਲ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜੋ 1 ਮੀਟਰ (3 ਫੁੱਟ 3 ਇੰਚ) ਲੰਬਾ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਭੁੰਜਿਆ, ਸੰਤਰੀ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਲੰਡਰ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਰਾਇਜ਼ੋਮ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਵਿਕਲਪਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੱਤਾ ਸ਼ੀਟ, ਪੈਟਿਓਲ, ਅਤੇ ਪੱਤਾ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਤਾ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਗਲਤ ਡੰਡੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪੈਂਟਿਓਲ 50 ਤੋਂ 115 ਸੈ.ਮੀ (20 ਤੋਂ 45 ਇੰਚ) ਲੰਬੇ ਹੈ ਸਧਾਰਨ ਪੱਤਾ ਬਲੇਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 76 ਤੋਂ 115 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (30 ਤੋਂ 45 ਇੰਚ) ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ 230 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (91 ਇੰਚ) ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 38 ਤੋਂ 45 ਸੈ.ਮੀ. (15 ਤੋਂ 18 ਇੰਚ) ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਪ 'ਤੇ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਨ।

### ਫੁਲੋਰੇਸੈਂਸ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ 
thumb|ਹਲਦੀ ਦਾ ਫੁੱਲ
right|thumb|ਜੰਗਲੀ ਹਲਦੀ, ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ।
ਚੀਨ ਵਿਚ, ਹਲਦੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘਾਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝੂਠੇ ਸਟੈਮ' ਤੇ 12 ਤੋਂ 20 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (4.7 ਤੋਂ 7.9 ਇੰਚ) ਲੰਬੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲ ਹਨ। ਬ੍ਰੈਕਟਾਂ ਹਲਕੇ, ਹਰੇ ਅਤੇ ਓਵੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ 3 ਤੋਂ 5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਸੀਦ ਉੱਪਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਤਾਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਲਦੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਜੂਗੋਮੋੋਰਫਿਕ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਹਨ। ਤਿੰਨ 0.8 ਤੋਂ 1.2 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (0.3 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 0.5 ਇੰਚ) ਲੰਬੇ ਛਾਪੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਚਿੱਟੇ, ਫੁੱਲ ਵਾਲੇ ਵਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕੈਲੀਕੈਕਸ ਦੰਦ ਅਸਮਾਨ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲੇ ਰੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਲਾ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ 3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (1.2 ਇੰਚ) ਲੰਬੀ ਤੱਕ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਕੋਰੋਲਾ ਲੋਬਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 1.0 ਤੋਂ 1.5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (0.39 ਤੋਂ 0.59 ਇੰਚ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਵਾਲੇ ਨਰਮ ਸਪਸ਼ਟ ਉੱਚੇ ਉਪਰਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਔਸਤ ਕੋਰੀਲਾ ਲੋਬ ਦੋ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਾਇਰੇ ਦਾ ਕੇਵਲ ਮੱਧਮ ਸਮਰੱਥਾ ਉਪਜਾਊ ਹੈ ਧੂੜ ਦੇ ਬੈਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਟੈਮੈਨਸ ਸਟੈਮਮੌਂਡਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰੀ ਸਟੈਮਮੌਡਜ਼ ਲੇਬਲਮੁਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਲੇਬਲਮੁਮ ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਰਿਬਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1.2 ਤੋਂ 2.0 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (0.47 ਤੋਂ 0.79 ਇੰਚ) ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਕਾਰਪਲਾਂ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ, ਤ੍ਰਿਭੁਜਦਾਰ ਅੰਡਾਸ਼ਯ ਪੱਖੋ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿੱਘੇ ਹਨ। ਫ਼ਲ ਕੈਪਸੂਲ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਖੁਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

## ਲੋੜਾਂ 
### ਪਾਰੰਪਰਕ ਦਵਾਈ 
ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਖੋਜ ਤੋਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹੂਡਲ ਵਿੱਚ ਚਿਕਿਤਸਕ ਗੁਣ ਹਨ।

### ਰਸੋਈ 
thumb|ਪੀਸੀ ਹੇਈ ਹਲਦੀ।
thumb|ਹਲਦੀ ਦੀ ਗੰਢੀ ਤੇ ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਹਲਦੀ।
thumb|ਹਲਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਤਰੀ ਵਾਲੀ ਸਬਜ਼ੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ। ਰੰਗਿੰਗ ਏਜੰਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮੁੱਲ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹਲਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੁਆਦੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੇਕ ਸੁਫੌਫ਼. ਆਦਿ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ, ਹਲਦੀ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨਾਂ, ਪੈਟੋਲੀ, ਪਨੀਰ ਤੇ ਚੌਲ ਆਟੇ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ-ਗੁਗਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਲੇਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਹਲੀ ਸਟੀਮਰ (ਗੋਆ) ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕੇ, ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਰਕ। ਇਸਦੀ ਪੂਰਤੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪਯੋਗ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੁਕਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਹਲਦੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਜ਼ੀ ਗੰਢੀ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਬਰਤਨ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਲਦਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਈ ਈਰਾਨੀ ਖੋਰੇਸ਼ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਪਿਆਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੋਰੋਕਿਨ ਦੇ ਮਿਕਸ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਰਾਸ ਅਲ ਹਾਨਹਾਟ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਲਦੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚ, ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮੀਟ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਰੰਗ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮੁੱਲ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਉਬਾਲੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਰੰਗ ਦੇਣ ਲਈ ਹਲਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਹਲਕੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਸੁਮੰਤ ਦੇ ਮਿਣਾਂਗ ਜਾਂ ਪਦਾੰਗ ਕੜੀ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈਂਦੈਂਗ, ਸੇਟ ਪੈਦਾਂਗ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ।

### ਡਾਈ 
ਹਲਦੀ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੇਸ਼ੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਦਰਮਿਆਨੀ (E100 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਡਿਤ, ਜੋ ਕਿ ਖਾਣੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੁਰਾਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਓਲੇਓਰਸਿਨ ਦਾ ਤੇਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਅਲਕੋਹਲ ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਈਕੂਮੀਨ ਅਤੇ ਪੋਲਿਸੋਰਬੇਟ ਘੋਲ ਜਾਂ ਕੇਰਕੁਇਮਨ ਪਾਊਡਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੰਗ-ਬਰੰਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੱਕੜੀ, ਸੁਆਦ, ਅਤੇ ਰਾਈ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਲਾਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਸੂਚਕ 
ਹਲਦੀ ਮਿਰਚ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਕੂੁਮਾ ਪੇਪਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਰਮਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ, ਕੁਰੂਕੁਪਾਪਾਇਰ, ਇੱਕ ਪੀਸੀ ਮਿਰਚ ਹੈ ਜੋ ਹਿਰਛੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕਣ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਾਉਂਟੀ ਅਤੇ ਖਾਰੇਪਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੂਚਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਹ ਕਾਗਜ਼ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਹੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਕਲੀਨ ਹੱਲ ਵਿੱਚ ਭੂਰੇ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 7.4 ਅਤੇ 9.2 ਪੀ ਐਚ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

### ਰਵਾਇਤੀ ਵਰਤੋਂ 
thumb|1860 ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਏ. ਬਰਨੇਕਰ ਦੀ ਡਰਾਇੰਗ, ਕਰਕੂਮਾ ਡੋਮੇਂਸਟਿਕਾ ਵਾਲੈਟਨ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਗਲੇ ਦੀ ਲਾਗ, ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਫੋੜਿਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੰਦੂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਦੇਵੀ ਕੋਟਰਾਵਈ ਦਾ ਰੂਪ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ, ਇਸ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਾਂ ਕੇਲਾ ਪਲਾਂਟ, ਪਿਆਲਾ ਪੱਤੇ, ਜੌਂਤੀ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਸੇਬ (ਬਿੱਲਾ), ਅਨਾਰ (ਦਾਰਿਬਾ), ਅਸ਼ੋਕਾ, ਮਾਨਕ ਜਾਂ ਮਾਨਕੋਚੂ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨੌਵਾਂ-ਪਤਰ ਦੇ ਨੌ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵਾਪਿਤਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੁਰਗਾ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਮਿਲਾਵਟ 
ਜਿਉਂ ਹੀ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ੀਰਕ, ਸਸਤਾ ਏਜੰਟ ਦੇ ਪਾਊਡਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੀਡ (II, IV) ਆਕਸਾਈਡ, ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਦੇ ਬਜਾਏ ਹਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਤਰੇ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ-ਪੀਲੇ ਹੂਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਵਿਅੰਜਨਦਾਰ, metanil ਪੀਲੇ (ਜੋ ਐਸੀਡ ਪੀਇਲ 36 ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਡਾਈ ਹੈ।

## ਖੋਜ਼ 
ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਲਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਰਕੁੂਮ ਸੁੱਰਖਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਲਦੀ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ, ਕਰਕੂਮਨ, ਨੂੰ ਕਈ ਮਨੁੱਖੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਲਤਾਂ ਲਈ ਕਈ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਸਾਲੇ