open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਆਸ਼ਾ ਨੌਟਿਆਲ

**ਆਸ਼ਾ ਨੌਟਿਆਲ** (ਜਨਮ 25 ਜੂਨ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲ 2002 ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ 
* 1997-1998 : ਭਾਜਪਾ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ।
* 1999 : ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ
* 2002 : ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ
* 2007 : ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ
* 2009-2012 : ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਰੀਟਾ ਵਰਮਾ

**ਰੀਟਾ ਵਰਮਾ** (ਜਨਮ 15 ਜੁਲਾਈ 1953 ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ SSLNT ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ, ਧਨਬਾਦ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਵਰਮਾ ਨੇ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਂਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਧਨਬਾਦ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 10ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 1996, 1998 ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਰਣਧੀਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਰਮਾ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਹੈ, 1974 ਬੈਚ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਕੇਡਰ ਦੇ ਇੱਕ ਆਈਪੀਐਸ, ਜਿਸਨੇ ਧਨਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਡਕੈਤੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ. ਰੀਟਾ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਕਰਨ ਕਾਯਸਥ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ 
* 1999-2000 ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ
* 2000 ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ
* 2000-01 ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ
* 2001-03 ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ

ਉਹ 1996-97 ਅਤੇ 1998-99 ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਸੰਸਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਵ੍ਹਿਪ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਇੰਦਰਾ ਹਿਰਦੇਸ਼

**ਇੰਦਰਾ ਹਿਰਦੇਸ਼** (24 ਮਾਰਚ 1941 &#x2013; 13 ਜੂਨ 2021) ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਹਿਰਦੇਸ਼ 1974 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਚਾਰ ਵਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2002, 2012 ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 2002 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। 2017 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਨੇਤਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਾਰਚ 1941 ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੀਲਭੀਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਸੌਲੀ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। 13 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਹਿਰਦੇਸ਼ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (INC) ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ 1974 ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਦੋ ਸਦਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਭਾਵ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 1986-1992, 1992-1998, ਅਤੇ 1998-2000 ਤੱਕ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਲਈ ਦੂਜੀ, ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਮਿਆਦ ਜਿੱਤੀ। ਹਿਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਹਲਦਵਾਨੀ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਣਵੰਡੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। 2000 ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਲਈ ਅੰਤਰਿਮ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2002-2007, 2012-2017 ਅਤੇ 2017-2021 ਤੱਕ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਕਾਰਜਕਾਲ ਜਿੱਤੇ। ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਨੇਤਾ ਸੀ।

2012 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ, ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਲਈ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਲਈ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵੀ ਸੰਭਾਲੀ, ਐਨ ਡੀ ਤਿਵਾਰੀ, ਵਿਜੇ ਬਹੁਗੁਣਾ, ਅਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਰਾਵਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਹਿਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮਾਹਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ INC ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਹਿਨਾ ਕਾਵਾਰੇ

**ਹਿਨਾ ਕਾਵਰੇ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੀ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 58 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਲਾਂਜੀ (ਬਾਲਾਘਾਟ) ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ। 10 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ, ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

*

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਆਸ਼ਾ ਰਾਣੀ

**ਆਸ਼ਾ ਰਾਣੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ।

ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੀਟ ਦੀ ਬਿਜਾਵਰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਤਿਜੀ ਬਾਈ ਦਾ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਅਸ਼ੋਕ ਵੀਰ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਨੇ ਤਿੱਜੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿੱਜੀ-ਬਾਈ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਲੁਕ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 60 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਉਭਰੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2013 ਵਿਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕੁਝ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਧੀਨ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਬੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਧਾਇਕ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਧਾਇਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਿਰਮਨੀ

**ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਿਰਮਾਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Arundhati Virmani;** ਜਨਮ 1957) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ 1992 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਾਠਕ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਰਸੇਲ ਵਿੱਚ École des Hautes Études en Sciences Sociales ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਿਰਮਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਜੂਨ 1957 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੇਡੀ ਇਰਵਿਨ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ 1981 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਸੋਰਬੋਨ ਵਿਖੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਥੀਸਿਸ. *ਮੌਰੀਸ ਐਗੁਲਹੋਨ*, ਕਾਲਜ ਡੀ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ, ਉਸਨੇ ਬਹਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ 1848 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵੋਟ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਿਆਸੀਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। 1991 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਜੀਨ ਬੌਟੀਅਰ ਨਾਲ* ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਮਾਧਵੀ ਮੁਦਗਲ ਨਾਲ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਨ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬਾਲਗ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰੀਡਰ, ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਮਾਰਸੇਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਪੌਲ ਸੇਜ਼ਾਨ, ਯੂਰੋਮੇਡ-ਮਾਰਸੇਲ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਈਕੋਲੇ ਡੇਸ ਹਾਉਟਸ ਈਟੂਡੇਸ ਐਨ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਸੋਸ਼ਲਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦੌਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ; ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਸਮੂਹਿਕ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਸਾਲਿਆਂ (ਇੰਗਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ) ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੇਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਪੈਰਿਸ, ਇਥਾਕਾ (ਅਮਰੀਕਾ), ਲੰਡਨ, ਬਰਲਿਨ, ਬੋਲੋਨਾ, ਫਲੋਰੈਂਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਐਨ ਆਰਬਰ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਰਸੇਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਨੌਰਬਰਟ ਏਲੀਅਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਫੈਲੋ ਹੈ।

ਵੀਰਮਨੀ 2000 ਤੋਂ ਇੰਡੋ-ਫ੍ਰੈਂਚ ਅੰਤਰ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ "ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਪੋਰ ਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰੇਸ ਡੂ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ" ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ (CSR) ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਿਰਮਾਨੀ ਜੀਵਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਭਾਗਿਆਬਤੀ ਕਚਾਰੀ

**ਭਾਗਿਆਬਤੀ ਕਚਾਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bhagyabati Kachari**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੋਮਬੋਰ, ਸਰਬੀਆ ਵਿਖੇ ਹੋਏ 9ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕੱਪ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦੂਜੇ ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੰਨੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਚੌਥੀ ਐਲੀਟ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1992 ਨੂੰ ਦੇਬੇਨ ਕਚਾਰੀ ਅਤੇ ਚੈਤਰਾ ਕਚਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਸਾਮ ਦੇ ਉਦਲਗੁੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਟਾਂਗਲਾ ਨੇੜੇ ਉਦਮਾਰੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਭਾਗਿਆਬਤੀ ਦਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤੈਅ ਸੀ। 6ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਿੱਖ ਲਿਆ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਅਤੇ ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਫਿਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਭਾਗਿਆਬਤੀ ਦੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। 2009 ਵਿੱਚ, ਭਾਗਿਆਬਤੀ ਕੋਕਰਾਝਾਰ ਵਿੱਚ (ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਅਥਾਰਟੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਕਸਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੇਲਵੇ ਸਪੋਰਟਸ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰੀਅਰ 
ਕਚਾਰੀ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਮਹਲਮ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਆਈਜ਼ੌਲ ਵਿਖੇ 5ਵੀਂ ਯੂਥ ਵੂਮੈਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ SHNC ਸ਼ਰਮਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2010-11 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। 

2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ 13ਵੀਂ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਉਲਾਨਬਾਤਰ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 

2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਬੋਂਗਾਈਗਾਂਵ, ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ 16ਵੀਂ ਸੀਨੀਅਰ (ਏਲੀਟ) ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 81 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇਸਤਾਂਬੁਲ, ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਅਹਮੇਤ ਕਾਮਰਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਮੋਨਿਕਾ ਨੇ ਵੀ 64 ਅਤੇ 48 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ 'ਬੈਸਟ ਟੈਕਨੀਕਲ ਬਾਕਸਰ ਐਵਾਰਡ' ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕਚਾਰੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 10ਵੀਂ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2018 ਵਿੱਚ 10-ਮੈਂਬਰੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਮੈਰੀ ਕਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਕਚਾਰੀ ਨੇ 2-8 ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੱਕ ਕੰਨੂਰ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 4ਵੀਂ ਐਲੀਟ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 81 ਕਿਲੋ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 5-0 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।

ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਕਚਾਰੀ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਲੀਗਾਓਂ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਨ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਲਲਿਤਾ ਯਾਦਵ

**ਲਲਿਤਾ ਯਾਦਵ** (ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1961) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ 2008 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਛਤਰਪੁਰ ਸੀਟ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

1997 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ 2000 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਛਤਰਪੁਰ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ। 2007-08 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ ਸਾਗਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਡੱਡੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
https://web.archive.org/web/20120402152614/http://mpvidhansabha.nic.in/aspfiles/13intromla.asp?consno=51
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਪੂਰਨਾ ਨਰਜ਼ਾਰੇ

**ਅਪੂਰਨਾ ਨਰਜ਼ਾਰੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Apurna Narzary;** ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ 2004) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਕੇਰਲ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ ਕਲੱਬ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।

## ਕਲੱਬ ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਪੂਰਣਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੰਡੀਅਨ ਐਰੋਜ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਖੇਡੀ। ਉਸਨੇ ਐਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਦੋ ਹੀਰੋ ਆਫ਼ ਦ ਮੈਚ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਸੱਤ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 4-0 ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਵੀ ਬਣਾਈ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਅਪੂਰਣਾ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ, 2022 ਦੀ SAFF U-18 ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਡਰ-18 ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਦੀ SAFF ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅੰਤਿਮ 23 ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੁਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਅਪੂਰਨਾ ਨਰਜ਼ਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਯਨਮੋਨੀ ਸੈਕੀਆ

**ਨਯਨਮੋਨੀ ਸੈਕੀਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nayanmoni Saikia;** ਜਨਮ 21 ਸਤੰਬਰ 1988) ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਅਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ।

## ਬਾਊਲਜ਼ ਕਰੀਅਰ 
### ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 
ਸੈਕੀਆ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ; 2014 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਹਰੇ ਅਤੇ ਚੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, 2018 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2022 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। 2022 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲਵਲੀ ਚੌਬੇ, ਪਿੰਕੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰੂਪਾ ਰਾਣੀ ਟਿਰਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਚੌਕੇ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ 17-10 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

### ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
ਏਸ਼ੀਅਨ ਲਾਅਨ ਬਾਊਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ, ਸੈਕੀਆ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਤੀਹਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2022 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿੱਚ 14ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲਾਅਨ ਬਾਊਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਕਿਰਨ ਪਿਸਦਾ

**ਕਿਰਨ ਪਿਸਦਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kiran Pisda;** ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 2001) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਕੇਰਲ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਸ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।

## ਕਲੱਬ ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਿਸਦਾ ਦਾ ਜਨਮ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੁਰਗ ਲਈ ਖੇਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਿਸਦਾ ਨੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਖੇਡ ਅਤੇ ਯੁਵਕ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੋਚਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟੇਟ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਏਪੁਰ ਲਈ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੀਗਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਜ਼ ਐਫਸੀ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹਸਤਾਖਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 SAFF ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅੰਤਿਮ 23 ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗਲੋਬਲ ਸਪੋਰਟਸ ਆਰਕਾਈਵ ਵਿਖੇ ਕਿਰਨ ਪਿਸਦਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇਮਰਤੀ ਦੇਵੀ

**ਇਮਰਤੀ ਦੇਵੀ** (ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1975) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਦਸੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2020 ਤੱਕ ਕਮਲਨਾਥ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 2020 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2020 ਤੱਕ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਰਾਜੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦਾਬਰਾ ਤੋਂ 2020 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਉਪ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ IYC, ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

2004-2009 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਚਾਇਤ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ 2005 ਤੋਂ ਬਲਾਕ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾਬਰਾ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ।

ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਵਜੋਂ ਕਮਲਨਾਥ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਜੋਤੀਰਾਦਿੱਤਿਆ ਸਿੰਧੀਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ 22 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਸੁਮਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।

## ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲੇ 
ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਮਰਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਾਜ ਲਈ ਤੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਸਟੇਅ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਕੀਲ ਯਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸਿਓਨਾ ਫਰਨਾਂਡਿਸ

**ਸਿਓਨਾ ਫਰਨਾਂਡਿਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Siona Fernandes**) ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ, ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਓਲੰਪੀਅਨ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਪੋਰਟ (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਇਨ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਨਾਲ, ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਕਲਾਕਸ਼ੇਤਰ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਨੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਿੰਗ ਭਰਥਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਫਲਾਈਵੇਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ।

ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਔਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਸਕਟ ਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 'ਚਾਈਲਡ ਪ੍ਰੋਡੀਜੀ' ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਕੋਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੁਲੀਨ ਪੱਧਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਸਮੇਤ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖ਼ਿਤਾਬ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਨ। ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਖੇਡ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
* 2018 - ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ।
* 2016 - ਖੇਡ ਰਾਜਦੂਤ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ।
* 2012 - ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ, ਲੰਡਨ।
* 2011 - ਸਿਰਲੇਖ "ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼", ਕੁਲੀਨ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
* 2011 - ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਮੇਚਿਓਰ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
* 2011 - ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਅਰਾਫੁਰਾ ਖੇਡਾਂ, ਡਾਰਵਿਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ।
* 2010 - ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਖੇਡਾਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਐਸ. ਗੋਕੁਲਾ ਇੰਦਰਾ

**ਐਸ. ਗੋਕੁਲਾ ਇੰਦਰਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਨਾ ਨਗਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 14ਵੀਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਅੰਨਾ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਜੈਲਲਿਤਾ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਕਾਰਨ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫੇਰਬਦਲ ਵਿੱਚ ਮਈ 2014 ਵਿੱਚ ਹੈਂਡਲੂਮ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2016 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੱਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਐਮ ਕੇ ਮੋਹਨ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਹ ਏਡੀਐਮਕੇ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ 13 ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ 2016 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਮਲਾ ਵਰਮਾ

**ਕਮਲਾ ਵਰਮਾ** (1928 – 8 ਜੂਨ 2021) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਯਮੁਨਾਨਗਰ (1977–1981, 1987–1991 ਅਤੇ 1996–2000) ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ) (1980-1983) ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨ ਸੰਘ ਦੀ ਸੀ। " ਐਮਰਜੈਂਸੀ " ਦੌਰਾਨ ਵਰਮਾ ਨੂੰ 19 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੇਵੀ ਲਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਵਰਮਾ ਦੀ ਮੌਤ 8 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਜਗਾਧਰੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19-ਸਬੰਧਤ ਮਿਊਕੋਰਮਾਈਕੋਸਿਸ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਇਵਾਨਾ ਮਾਰੀਆ ਫੁਰਟਾਡੋ

**ਇਵਾਨਾ ਮਾਰੀਆ ਫੁਰਟਾਡੋ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ivana Maria Furtado;** ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ 1999) ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2006 ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਵਾਰ ਅੰਡਰ-8 ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਥ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ 2009 ਅੰਡਰ-10 ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਚ 2019 ਤੱਕ ਉਸਦੀ FIDE Elo ਰੇਟਿੰਗ 2139 ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਵੂਮੈਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ (WIM) ਦਾ FIDE ਟਾਈਟਲ ਹੈ।

ਇਵਾਨਾ ਨੇ 14 ਦਸੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2009 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ 12 ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਫਿਡੇ ਮਾਸਟਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਬਣੀ।

ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵੂਮੈਨ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਆਦਰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪਰਮਾਰਜਨ ਨੇਗੀ
* ਸ਼੍ਰੀਨਾਥ ਨਰਾਇਣਨ
* ਸਹਿਜ ਗਰੋਵਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਇਵਾਨਾ ਫੁਰਟਾਡੋ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅੰਡਰ-8 ਏਸ਼ੀਆਈ ਯੂਥ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ
* ਇਵਾਨਾ ਫੁਰਟਾਡੋ ਨੇ ਵੇਬੈਕ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅੰਡਰ-8 ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ (ਪੁਰਾਲੇਖ 2008-06-06)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999
ਧਿਆਨੀ ਡੇਵ

**ਧਿਆਨੀ ਡੇਵ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Dhyani Dave;** ਜਨਮ 21 ਅਗਸਤ 1991 ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੂਮੈਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਦਾ FIDE ਖਿਤਾਬ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਅੰਡਰ 14 ਏਸ਼ੀਅਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਅੰਡਰ 16 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੰਡਰ 10 ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਅੰਡਰ 12 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਮੰਦਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ 150 ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।

ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ *ਲਗਾਨ* ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਪੱਖਪਾਤ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ iWoman ਗਲੋਬਲ ਅਵਾਰਡਸ ਦੀ ਖੇਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* FIDE 'ਤੇ ਧਿਆਨੀ ਡੇਵ ਰੇਟਿੰਗ ਕਾਰਡ
* ਧਿਆਨੀ ਡੇਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਾਂ 365Chess.com 'ਤੇ
* Chessgames.com 'ਤੇ ਧਿਆਨੀ ਡੇਵ ਪਲੇਅਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਅਤੇ ਗੇਮਾਂ
* ChessTempo.com 'ਤੇ ਧਿਆਨੀ ਡੇਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸਈਦਾ ਫੈਜ਼

**ਸਈਦਾ ਫੈਜ਼** (   ; 9 ਜੂਨ 1925 – 14 ਸਤੰਬਰ 2010) ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸਈਦਾ ਫੈਜ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲੇਮਾਨ ਅਦਮੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਮਰੀਅਮ ਅਦਮੀ, ਗੋਰਖਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਵ-ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ। ਫੈਜ਼ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਸਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਈਦਾ ਫੈਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਮ.ਏ., ਬੀ.ਟੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਇੰਟਰ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 1985 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਇੰਟਰ ਕਾਲਜ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।

1962 ਵਿੱਚ ਸਈਦਾ ਫੈਜ਼ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਹ ਅਬੁਲ ਫੈਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫੈਜ਼ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਇੰਟਰ ਕਾਲਜ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਹ ਅਬੁਲ ਫੈਜ਼ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ, ਪਰ ਸਿਹਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 1984 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਫੈਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਮੀਆਂਪੁਰਾ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਐਲਕੇਜੀ ਤੋਂ III ਤੱਕ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਹ ਫੈਜ਼ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮਾਨਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਹ ਫੈਜ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
[right|thumb|267x267px| ਸਈਦਾ ਫੈਜ਼ [National Solidarity Council|ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੋਲੀਡੈਰਿਟੀ ਕੌਂਸਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ-2009 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ]]

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਨਲਿਨੀ ਚੰਦਰਨ

**ਨਲਿਨੀ ਚੰਦਰਨ** 1978 ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨਿਧੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਨਲਿਨੀ ਚੰਦਰਨ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਰਪੁਲਾਸੇਰੀ, ਪਲੱਕੜ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਐਂਡ ਜੌਨ ਕੌਨਨ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਅਤੇ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਗ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਦੀਪਤੀ ਮੇਨਨ, ਨੀਮਾ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਇਰ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਲਿਨੀ ਨੇ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਭਲਾਈ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਨਲਿਨੀ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1983 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਲੈ ਲਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਹਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨਿਧੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ICSE-ISC ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਨਲਿਨੀ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ 1983 ਤੋਂ 1995 ਅਤੇ ਫਿਰ 1999 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਹਰੀ ਸ੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨਿਧੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਨਲਿਨੀ ਹਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨਿਧੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਦੀਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆ ਨਿਕੇਤਨ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਟਰੱਸਟ 'ਥਲਮ' ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵੰਦਿਤਾ ਧਾਰੀਆਲ

**ਵੰਦਿਤਾ ਧਾਰਿਆਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: **Vandita Dhariyal**) ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਟਰਫਲਾਈ ਸਟ੍ਰੋਕ ਤੈਰਾਕ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਵੰਦਿਤਾ ਨੇ 2009 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਐਕੁਆਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 2009 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇਨਡੋਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਟ ਕੋਰਸ ਤੈਰਾਕੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੈਰਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2010 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਬਟਰਫਲਾਈ ਤੈਰਾਕੀ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਚੈਨਲ ਤੈਰਾਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਲੇਸ਼ ਨਾਨਾਵਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੋਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਮੇਜਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਰਿਤਾ ਗਾਇਕਵਾਡ

**ਸਰਿਤਾਬੇਨ ਲਕਸ਼ਮਣਭਾਈ ਗਾਇਕਵਾਡ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Saritaben Laxmanbhai Gayakwad;** ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1994) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੌੜਾਕ ਹੈ ਜੋ 400 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 4 × 400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਪੋਸ਼ਣ ਅਭਿਆਨ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਗਾਇਕਵਾੜ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1994 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਡਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖਰਾਡੀ ਅੰਬਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ 2010 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਖੋ-ਖੋ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। 2018 ਤੱਕ, ਉਹ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਗਾਇਕਵਾੜ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 4×400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਐਥਲੀਟ ਬਣ ਗਈ। ਟੀਮ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 3:33.61 ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੱਤਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 4×400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਗਾਇਕਵਾੜ, ਐਮਆਰ ਪੂਵੰਮਾ, ਹਿਮਾ ਦਾਸ ਅਤੇ ਵੀਕੇ ਵਿਸਮਾਯਾ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 3:28.72 ਦਾ ਸਕੋਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸੋਨਲਬੇਨ ਪਟੇਲ

**ਸੋਨਲਬੇਨ ਮਨੁਭਾਈ ਪਟੇਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sonalben Manubhai Patel**) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੈਰਾ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਮਗਾਮ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਕਲਾਸ 3 ਪੈਰਾ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਟੋਕੀਓ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ 2020 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਡੈਬਿਊ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬਲਾਇੰਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਲਖੀਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਨਿਲਯ ਵਿਆਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ , 2022 ਦੀਆਂ ਬਰਮਿੰਘਮ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੂ ਬੇਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜਦੋਂ ਉਹ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਲੀਓ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 90% ਅਪਾਹਜਤਾ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ
* 2020 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਵੀਟੀ ਬੂਰਾ

**ਸਵੀਟੀ ਬੂਰਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Saweety Boora**), ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਵੀਟੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਮੱਧ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2023 IBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਅਤੇ 2014 AIBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਲਾਈਟ ਹੈਵੀਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਸਿਵੀ ਬੂਰਾ ਵੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਬੂਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਦਿਹਾਤੀ ਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਨ। ਬੂਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹਰਿਆਣਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਸਿਵੀ ਬੂਰਾ ਸਵੀਟੀ ਬੂਰਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ। 7 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ, ਬੂਰਾ ਨੇ ਦੀਪਕ ਨਿਵਾਸ ਹੁੱਡਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੇਜੂ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 2014 ਏਆਈਬੀਏ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ, ਬੂਰਾ ਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਯਾਂਗ ਜ਼ਿਆਓਲੀ ਤੋਂ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਈਟ ਹੈਵੀਵੇਟ (81 ਕਿਲੋ) ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਬੂਰਾ ਵੁਲਾਂਚਾਬੂ ਵਿੱਚ 2015 ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਐਮੇਚਿਓਰ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਵੈਂਟ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮੇ ਜਿਤਿਆ।

2017 ਵਿੱਚ, ਬੂਰਾ ਨੂੰ 2015-16 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਭੀਮ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਹੈਵੀਵੇਟ (81 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਤੋਂ ਮਿਡਲਵੇਟ (75 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਬਕਾ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ 2019 AIBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਪ੍ਰੀ-ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

### 2023 IBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
ਉਹ ਲਾਈਟ ਹੈਵੀਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ 25 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੀ ਵੈਂਗ ਲੀਨਾ ਨੂੰ 4-3 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀ 7ਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ (ਪੁਰਸ਼ ਜਾਂ ਔਰਤ) ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜਯੰਤੀ ਕੁਮਾਰੇਸ਼

**ਜੈਅੰਤੀ ਕੁਮਾਰੇਸ਼** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵੀਨਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਜਯੰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਛੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਲਾਲਗੁੜੀ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ, ਪਦਮਾਵਤੀ ਅਨੰਤਗੋਪਾਲਨ ਤੋਂ ਤੀਬਰ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਐਸ. ਬਲਾਚੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਰਾਜਗੋਪਾਲਨ (ਬੀ. 1967) ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵਾਇਲਨਵਾਦਕ ਜੋੜੀ ਗਣੇਸ਼-ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਦੀ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਇਲਨਵਾਦਕ ਲਾਲਗੁੜੀ ਜੈਰਾਮਨ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਜਯੰਤੀ ਨੇ "ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਣਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ" 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੰਗੀਤਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜਯੰਤੀ ਨੇ ਐਲਬਮ "ਰਹੱਸਮਈ ਦਵੈਤ" ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਇੱਕਲੇ ਸਾਧਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਣਾ ਦੁਆਰਾ ਸਧਾਰਨ ਪਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਵੈ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ। ਕਲਾਕਾਰ ਨੇ 7 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੀਨਾ ਟਰੈਕ ਚਲਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਐਲਬਮ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਭਿਰਾਮੀ ਸੁਰੇਸ਼

**ਅਭਿਰਾਮੀ ਸੁਰੇਸ਼** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜੌਕੀ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ (12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ) ਏਸ਼ੀਆਨੇਟ ਉੱਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ *ਹੈਲੋ ਕੁਟੀਚਥਨ* ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। *Beware of Dogs* (2014) ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਿਰਦਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਕਪਾ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੋਅ *ਡੀਅਰ ਕਪਾ ਦੀ* ਐਂਕਰਿੰਗ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਭਿਰਾਮੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਬੈਂਡ ਅਮ੍ਰਿਤਮ ਗਮਾਇਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਹਨ। ਉਹ ਵੀਲੌਗਿੰਗ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਅਮ੍ਰਿਤਮ ਗਾਮੇ - ਏਜੀ 'ਤੇ ਲੜੀ *ਏਜੀ ਵਲੌਗਸ* ਦੇ ਨਾਲ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਪੀਆਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਅਤੇ ਲੈਲਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਗਾਇਕਾ-ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਮਿਕਰੀ ਅਤੇ ਮੋਨੋਐਕਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ "ਕਦੇ ਵੀ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਖੁੰਝਾਉਂਦੀ ਸੀ"। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਅਭਿਰਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂ ਅਮ੍ਰਿਤਮ ਗਾਮੇ ਦੇ ਬਣਨ ਤੱਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਐਕਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਡਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ, ਆਮਿੰਡੋ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਭਿਰਾਮੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਰਲ ਫੈਸ਼ਨ ਰਨਵੇ 2018 ਵਿੱਚ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵਨੀਤਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਕਵਰ ਪੇਜ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਨਯਕਾ, ਮਨੋਰਮਾ ਅਰੋਗਯਮ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਦੀਕਸ਼ਾ ਡਾਗਰ

|}
**ਦੀਕਸ਼ਾ ਡਾਗਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Diksha Dagar**; ਜਨਮ 14 ਦਸੰਬਰ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗੋਲਫਰ ਹੈ ਜੋ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਉਹ ਨਵੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮਹਿਲਾ ਗੋਲਫਰ ਬਣ ਗਈ। ਦੀਕਸ਼ਾ ਡਾਗਰ ਨੇ 2017 ਸਮਰ ਡੈਫਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਗੋਲਫ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮਰ ਡੈਫਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਗੋਲਫ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੀਕਸ਼ਾ ਨੇ 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਗੋਲਫਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੇਡੀਜ਼ ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੂਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਅਦਿਤੀ ਅਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ ਦੂਜੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗੋਲਫਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ।

ਜੁਲਾਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਗੋਲਫਰ ਪਾਉਲਾ ਰੇਟੋ ਦੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2020 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਲਫ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਗੋਲਫਰ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ ਡੈਫਲੰਪਿਕ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਸਨਮਾਨ 
2020 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਗੋਲਫ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000
ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ

**ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਮੇਅਰ** ( née Sarabhai ; 1922 - 11 ਮਾਰਚ 2011) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਖਾਵਜ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੈਰਲ-ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਦੋ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਢੋਲ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚਕਾਰ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੌਨ ਕੇਜ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿਖਾਇਆ। ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਅਰਨੋਲਡ ਸ਼ੋਨਬਰਗ ਦੀ ਬਾਰਾਂ-ਟੋਨ ਤਕਨੀਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 1949 ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ *ਸੰਗੀਤ ਕੇਂਦਰ ਦੀ* ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਗੀਤਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਫੈਕਲਟੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
[thumb|315x315px| ਗੀਤਾ ਮੇਅਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ [ਅੰਬਾ ਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ|ਅੰਬਾਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਸੀਟ, ਭੈਣ ਗੀਰਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੀ ਅਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ, ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਬੈਠਾ।]]
ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅੰਬਾਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ (1890-1967) ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਅੰਬਾਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੇ 1916 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
alt=Pakhavaj, traditional Indian drum|thumb| ਪਖਾਵਜ, ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ, ਦੋ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਢੋਲ
ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵੋਕਲ, ਪਰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਮਾਸਟਰ ਗੋਵਿੰਦਰਾਓ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰਕਰ, ਕੁਮਾਰੀ ਚਿਤਰਾਂਗਨਾ, ਕੁਮਾਰੀ ਪੂਰਵਾ ਨਰੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਸੂਲਨ ਬਾਈ ਨਾਲ ਪਖਾਵਜ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਗੀਤ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭਾਰੀ ਚੜ੍ਹਤ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
[alt=Geeta Sarabhai Mayor and her father, Ambalal Sarabhai, while out for a morning walk in the spacious grounds of their residential complex called "The Retreat", designed by Le Corbusier.|thumb|261x261px| ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, [ਅੰਬਾ ਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ|ਅੰਬਾਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ, ਲੇ ਕੋਰਬੁਜ਼ੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਗਏ "ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ" ਨਾਮਕ ਆਪਣੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੈਰ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ।]]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸੀਵੀ ਬੂਰਾ

**ਸੀਵੀ ਬੂਰਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Siwi Boora**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਹਲਕੇ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੁਵਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੇਲੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸਿਵੀ ਬੂਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1998 ਨੂੰ ਦਿਹਾਤੀ ਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਨ। ਸਵੀਟੀ ਬੂਰਾ, ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
AIBA ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਬੁਲਗਾਰੀਆ, 20-29 ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। AIBA ਮਹਿਲਾ ਜੂਨੀਅਰ/ਯੂਥ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਤਾਈਪੇ, ਤਾਈਵਾਨ, 14-24 ਮਈ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਸਿਖਲਾਈ ਟੂਰ, ਰੂਸ, ਅਕਤੂਬਰ 2015। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੱਪ, ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ, 4-11 ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਚੌਥੀ ਇਲੀਟ ਵੂਮੈਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਕੰਨੂਰ, ਕੇਰਲਾ, 2–8 ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਵੇਟ ਕਲਾਸ-64 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੀਤੂ ਗੰਘਾਸ

**ਨੀਤੂ ਗੰਘਾਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nitu Ghanghas;** ਜਨਮ 19 ਅਕਤੂਬਰ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ 2023 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਫਲਾਈਵੇਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਥ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2023 IBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ 2022 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਨੀਤੂ  ਘੰਘਾਸ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਕਤੂਬਰ 2000 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਭਿਵਾਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਧਨਾਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੈ ਭਗਵਾਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਕੇਸ਼ ਦੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਤੂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਅਕਸ਼ਿਤ ਕੁਮਾਰ ਹੈ। ਮੁਕੇਸ਼ ਦੇਵੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੀਤੂ  ਇੱਕ 'ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਬੱਚਾ' ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਚੈਨਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਣ ਲਈ ਨੀਤੂ  ਨੂੰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਨੀਤੂ  ਘੰਘਾਸ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਖਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼, ਨੀਤੂ  ਘਾਂਘਾਸ ਨੇ ਖੇਡ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਬਣਨ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀ ਛੁੱਟੀ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਲਗਭਗ ਛੇ ਲੱਖ ਰੁਪਏ (ਲਗਭਗ US$ 7500) ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਨੀਤੂ  ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਨੀਤੂ  ਘੰਘਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੋਚ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਿਵਾਨੀ ਬਾਕਸਿੰਗ ਕਲੱਬ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਵਿਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੀਤੂ , ਭਿਵਾਨੀ ਬਾਕਸਿੰਗ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਕੂਟਰ 'ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### 2022 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 
ਨੀਟੂ ਨੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2022 ਵਿੱਚ 48 ਵਰਗ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਰ ਵਰਗ) ਵਿੱਚ 7 ਅਗਸਤ 2022 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਡੇਮੀ-ਜੇਡ ਰੇਜ਼ਟਨ ਨੂੰ 5-0 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

### 2023 IBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
ਉਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ 25 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀ ਲੁਤਸੈਖਾਨੀ ਅਲਟੈਂਟਸੇਤਸੇਗ ਨੂੰ 5-0 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਸਿਰਫ਼ 6ਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ (ਪੁਰਸ਼ ਜਾਂ ਔਰਤ) ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000
ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ

**ਪੁਲਪਾਕਾ ਸੁਸੀਲਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Pulapaka Suseela;** ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1935) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਐਵਰਗ੍ਰੀਨ ਨਾਈਟਿੰਗਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨੂੰ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਬੁੱਕ ਆਫ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਪੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ (ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ) ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕੋਮਲ ਵੋਕਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ *ਉਯਾਰੰਧਾ ਮਨੀਧਨ* ਦੇ ਗੀਤ "ਨਾਲਾਈ ਇੰਥਾ ਵੇਲਾਈ" ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 16ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ 1969 ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਕੇ। ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾ ਬਣੀ। ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸਟੀਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤਾਮਿਲ ਵੱਧ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ, ਤਮਿਲ, ਕੰਨਡ਼, ਮਲਿਆਲਮ, ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਓਡੀਆ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਤੁਲੂ ਅਤੇ ਬਡਾਗਾ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 17695 ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਹਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇਲਗੂ ਹੈ। ਉਹ ਥੋਡ਼੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਹਿੰਦੀ, ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਕੰਨਡ਼ ਨਾਲ ਤਮਿਲ ਵੀ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਪੁਲਪਾਕਾ ਮੁਕੁੰਦਾ ਰਾਓ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਜਿਆਨਗਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਿਜਿਆ ਨਗਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਡਾ. ਮੋਹਨ ਰਾਓ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ 1990 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ-ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜੈਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ, ਸੰਧਿਆ ਜੈਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਬਣੀ, ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਨਾਲ ਫਿਲਮ '*ਇਰੂਵਰ*' ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ੁਬਾ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਥਮਨ ਐਸ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਕੂਲ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦੁਆਰਮ ਵੈਂਕਟਸਵਾਮੀ ਨਾਇਡੂ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਜ਼ੀਆਨਗਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ, ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ 1950 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਬਣੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੰਦੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਕਨਹੋਪਾਤਰਾ

thumb| **ਕਨਹੋਪਾਤਰਾ ਵਿਥੋਬਾ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ**
**ਕਨਹੋਪਾਤਰਾ** (ਜਾਂ **ਕਨਹੂਪਾਤਰਾ**) 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਸੰਤ-ਕਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਾਰਕਾਰੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਕਨਹੋਪਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਨਹੋਪਾਤਰਾ ਇੱਕ ਵੇਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਸੀ। ਇਹ ਬਿਰਤਾਂਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬਿਦਰ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ (ਰਾਜੇ) ਦੀ ਰਖੇਲ ਬਣਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਥੋਬਾ - ਵਾਰਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇਵਤਾ - ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਪੰਢਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਿਥੋਬਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਮਾਧੀ (ਸਮਾਧੀ) ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ।

ਕਨਹੋਪਾਤਰਾ ਨੇ ਵਿਥੋਬਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਮਰਾਠੀ *ਓਵੀ* ਅਤੇ *ਅਭੰਗ* ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ। ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ, ਉਹ ਵਿਥੋਬਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਬਣਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੇ ਚੁੰਗਲ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲਗਭਗ ਤੀਹ *ਅਭੰਗ* ਬਚੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਵਾਰਕਾਰੀ ਸੰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰੂ, ਪੁਰਸ਼ ਵਾਰਕਾਰੀ ਸੰਤ, ਜਾਂ *ਪਰੰਪਰਾ* (ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਂ ਵੰਸ਼) ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸੰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਕਨਹੋਪਾਤਰਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੰਘੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਥੋਬਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਜਦੋਂ ਬਿਦਰ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਮਾਲਾਗੁਜਰ (ਉਸਦੇ ਕਥਿਤ ਪਿਤਾ) ਅਤੇ ਹਾਉਸਾ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸਾਰੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲਾ
ਇੰਦਰਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ

**ਇੰਦਰਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜਨ ਸਿਹਤ ਮਾਹਰ, ਵਿਦਵਾਨ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (ਪੀਐਚਡੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀ (ਡੀਐਸਸੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 30 ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ.), ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਵੂਮੈਨ (IMOW) ਦੀ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ,
* ਮੈਂਬਰ - ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਰਿੰਕਿੰਗ ਵਾਟਰ ਐਂਡ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
* ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ - ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
* ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ - ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
* ਸਾਬਕਾ ਖੇਤਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ - ਸੂਖਮ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ - ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ
* ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਡੀਨ - ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਾਈਜੀਨ ਐਂਡ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
* ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ - ਚਿਤਰੰਜਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
* ਸਾਬਕਾ ਖੇਤਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪੋਸ਼ਣ (ਐਕਟ) - ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਖੇਤਰੀ ਦਫਤਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ
* ਖੇਤਰੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ - ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡਜ਼ 'ਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ - ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਗਠਨ
* ਆਨਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ - ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ
* ਸਲਾਹਕਾਰ - ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਮੇਲਨ - ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਲਵੰਡੀ (ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ)

**ਤਲਵੰਡੀ** (    ), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਹੈ।  ਇਹ ਚੂਨੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਹੈ ਜੋ 30°53'60N 74°7'60E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ 175 ਮੀਟਰ (577) ਹੈ।&nbsp;ਪੈਰ). 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ਿਬਾ ਮੈਗਨ

**ਸ਼ੀਬਾ ਮੈਗਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shiba Maggon;** ਹਿੰਦੀ: 'शीबा मंगगोन', ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਫਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੈਫਰੀ ਵਜੋਂ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਿਬਾ ਨੇ 1989 ਤੋਂ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (SAI) ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। 1992 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜੂਨੀਅਰ ਟੀਮ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੀਬਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਦਿਨ ਕਰਨਾਲ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ SAI ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 1996 ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰਹੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 1996 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ, ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 2002 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹੀ। 2002 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਬਾ MTNL ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2011 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਜੀਏਟ ਐਥਲੈਟਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਹ ਸਪੋਰਟਸ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੋਸ਼ੈਕ ਏ ਪੈਨ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।

## ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਮੈਗਗਨ ਕੋਲ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ:

* 1991 ਵਿੱਚ ਯੂਥ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ
* 1993 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਅਤੇ 1994 ਯੂਥ ਨੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ।

ਸ਼ਿਬਾ ਮੈਗਨ ਨੇ 1989 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਕੁੱਲ 20 ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੀਨੀਅਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ:

* ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ, ਸਾਲ 1997 ਤੋਂ 2002
* ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ, ਸਾਲ 2003 ਤੋਂ 2011।
* ਛੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਤਿੰਨ ਸੋਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ।
* ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੋ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਇਕ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ।
* ਸ਼ਿਬਾ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੀਐਨਸੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਕਰਕੇ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
* ਉਹ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਕੋਰਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਔਸਤਨ 20 ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਸਨ।
* ਉਹ 3 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਡ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਵਿਖੇ 1994 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ 2007 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਅਸ਼ੀਸ਼ ਗਰਗ

**ਆਸ਼ੀਸ਼ ਗਰਗ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਭਵਿੱਖਵਾਦੀ ਅਤੇ ਰਿਕੋ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।

## ਵਿਦਿਅਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਭਵਿੱਖਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹ K-12 ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਰਹੇ ਗਲੋਬਲ ਰੁਝਾਨਾਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 'ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਵੀਨਤਾ' ਪੈਰਾਡਾਈਮ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਕੀਲ,  ਉਹ ਆਪਣੀ 'ਡਿਸਕਵਰ ਟੂਮੋਰੋ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਰਕਸ਼ਾਪ' ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ 'ਭਵਿੱਖ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।' ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਸੰਭਵ' ਜਾਂ 'ਸੰਭਾਵੀ' ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਤਰਜੀਹੀ' ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਈਸੀਟੀ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ, ਵਿਦਿਅਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਅਨੁਭਵ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਕੂਲ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੋਰਮਾਂ ਲਈ ਬੁਲਾਈ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਸੁਸਾਇਟੀ (WSIS), ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਫੋਰਮ (WEF), ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਕਈ ਆਈਸੀਟੀ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਯੋਗਤਾਵਾਂ 
ਆਸ਼ੀਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰੁਨਾ ਤੰਵਰ

**ਅਰੁਨਾ ਤੰਵਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Aruna Tanwar**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ W-49 kg | K43 |ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕ 4ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ  ਵਿਸ਼ਵ ਪੈਰਾ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਦੇ W-49 kg | K44 ਈਵੈਂਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 30ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਰੁਣਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਭਿਵਾਨੀ ਨੇੜੇ ਦੀਨੋਦ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਰੁਣਾ ਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜ ਵਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਬੀ. ਪੀ.ਐੱਡ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ।

### 2020 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ 
ਅਰੁਣਾ ਟੋਕੀਓ, ਜਾਪਾਨ ਵਿਖੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਸੱਦਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ 'ਤੇ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਅਥਲੀਟ ਬਣ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਇਕਵਾਂਡੋ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਈਵੈਂਟ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਗਾਮੀ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਟੋਕੀਓ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ 2020 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਦੇ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰੇਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਕੋਚ 
* ਸਵਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ