open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਨੀਮਾਲਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ

ਮਨੀਮਾਲਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਹੈ ਪਤੂਆ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਨੀਮਾਲਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਰਾਂ (ਯਾਤਰਾ ਸਕ੍ਰੌਲ ਪੇਂਟਰਸ) ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਆ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੁਖੁਸ਼ਿਅਮ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤੁਆ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਇੰਟਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਲਾ-ਰੂਪ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਸੀ।

2005 ਤੋਂ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮਨੀਮਲਾ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਨੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।“ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਫਟ ਨਾ ਸਿੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਨਯਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣ। ਮੇਰੀਆਂ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ - ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ ਨਯਾ ਦੇ ਸੀਮਤ ਤਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।"ਉਹ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੈਲੀ 
ਮਨੀਮਾਲਾ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਚ ਇਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਚਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਜਾਇਜ਼ ਜਿਨਸੀ ਯੂਨੀਅਨਾਂ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੰਗੇਪਨ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਦੇ ਤਸੀਹੇਦਾਰ ਕੰਮ, ਡਰਾਉਣੇ ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤਿਲਕਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਉਸ ਦੇ ਕੈਨਵਸ 'ਤੇ ਭੀੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾਤਮਕ ਕਲਾਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ, ਆਈਕਾਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਥੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੱਕ ਜੋ ਉਸਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣਾ-ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ - ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
* ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਗ I, ਦੇਵੀ ਕਲਾ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਵਰਨੈਕੁਲਰ, ਗੁੜਗਾਓਂ, 2011 
* ਲਕਸ਼ਮੀਪਤ ਸਿੰਘਣੀਆ ਅਕੈਡਮੀ, ਕਲਾ ਮੇਲਾ, 2016
* ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਦਾ 8 ਵਾਂ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦਾ ਤਿਕੁਣਾ, 2016
* ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਆਰਟਸ ਗੈਲਰੀ ਅਤੇ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਮਾਨਸੀ ਗਿਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਜੋਸ਼ੀ

thumb
**ਮਾਨਸੀ ਗਿਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਜੋਸ਼ੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬਾਸੇਲ ਵਿਖੇ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2019 ਜਿੱਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਾਰੁਲ ਪਰਮਾਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਜਿੱਤਿਆ। 

2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਲੱਤ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਜੋਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਲੱਤ ਗੁਆ ਬੈਠੀ। ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।

### ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਜੋਸ਼ੀ 6 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਭਾ ਪਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਸੈਂਟਰ (BARC) ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਨਸੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸਣੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਉਸ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਖੇਡ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੋਚ ਰਹੇ। 

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਦਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣ ਗਈ। 

ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ (ਕੇ.ਜੇ. ਸੋਮਇਆ) ਕਾਲਜ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਤੋਂ 2010 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਇੰਨਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਦਸੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮਾਨਸੀ ਆਪਣੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ’ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਗਲਤ ਪਾਸਿਓਂ ਆਉਂਦੀ ਇੱਕ ਬੱਸ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸੀ ਦੀ ਲੱਤ ਕੁਚਲੀ ਗਈ। 

ਉਹ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਤਜ਼ਰਬਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਘੰਟੇ ਲੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰਨ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰਿਕਿਟੀ ਸਟ੍ਰੈਚਰ ’ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ 9 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਸਹੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 45 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੱਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਦਾ ਹਰ ਪੰਜ ਤੋਂ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗੈਂਗਰੀਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਹ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੱਤ ਵੀ ਕੱਟਣੀ ਪਈ।

2016 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2017 ਵਿੱਚ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। 

2018 ਵਿੱਚ, ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਇਸੇ ਸਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਨਾਮਵਰ  ਪੁਲੇਲਾ ਗੋਪੀਚੰਦ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜੋਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਦਿਵਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਇਸ ਅਕਾਦਮੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। 

2019 ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬਾਸੇਲ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਨਾਮਵਰ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

23 ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ 100 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੂਚੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਸਫ਼ਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਨਾਮਜ਼ਦ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਸੀ।

ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਬਾਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਲੱਤ ਵਾਲੀ ਬਾਰਬੀ ਮਾਡਲ 11 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੇਟੀ ਦਿਵਸ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## BWF ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
* ਸੋਨ ਤਮਗਾ- ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ 2019 ਬਾਸੇਲ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ 
* ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ- ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ 2015  ਸਟੋਕ ਮੰਡੇਵਿਲੇ, ਇੰਗਲੈਂਡ
* ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ- ਤੀਸਰਾ ਸਥਾਨ 2017 ਉਲਸਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ

## ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
* ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ- ਤੀਸਰਾ ਸਥਾਨ 2016 ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
* ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਤੀਸਰਾ ਸਥਾਨ 2018 ਥਾਈਲੈਂਡ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ

## ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਗੇਮਜ਼ 
* ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ- ਤੀਸਰਾ ਸਥਾਨ 2018 ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇਸਵਾਲ

**ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇਸਵਾਲ** ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਰੀਓ ਡੀ ਜੇਨੇਰੀਓ ਵਿੱਚ 2019 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਐੱਫ. ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਟੋਕੀਓ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੋਟਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
thumb
ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦੇਸਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 1997 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੇਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਿਆਂ  ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਾਲ ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੇਖਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ  ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ 

ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕਖੇਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਨਣਾ ਬਹੁਤ ਚੁਣੌਤੀ ਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ  ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਸੀਮਿਤ ਉਪਲੱਬਧਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ, ਇੱਕ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦਿਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ  ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪੰਚਕੂਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਰੇਂਜ ਬਣਾ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕੇ। ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਸ਼੍ਰੀ ਟੀ.ਐੱਸ.ਢਿਲੋਂ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਚ ਬਣੇ। ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ’ਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹੋਏ ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚਪੁਣੇ ਵਿਖੇ ਹੋਈ 58ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ 3 ਸੋਨ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ।  

ਦੇਸਵਾਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਬਲਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਪਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।  

## ਤਮਗੇ 
* ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਰੀਓ ਡੀ ਜੇਨੇਰੀਓ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਐੱਫ. ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ, 2019 
* ਸੁਹੇਲ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਐੱਫ. ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ, 2017
* ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਕਬਾਲਾ 2016 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ, 
* ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2019 ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ, (10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮਿਕਸਡ ਟੀਮ)
* ਸੁਹੇਲ, ਜਰਮਨੀ 2016 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਐੱਫ. ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ, 
* ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ  2014 ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ, 
* ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਕਬਾਲਾ, 2016 ਵਿਖੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ

* ਪੁਣੇ ਵਿਖੇ ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ 58ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ 3 ਸੋਨ ਤਮਗੇ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼
ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ

**ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ** (ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ  ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਹਿਲਾ ਟਵੰਟੀ -20 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (WT20I) ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਯਾਦਵ ਦੀ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 16 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਖਿਲਾਫ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਨਡੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। 

ਸਾਲ 2013-14 ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਟੀਮ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਗਿਆ।  

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1991 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਘੁਵੀਰ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਮੁੰਨਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਯਾਦਵ ਦਾ ਕੱਦ ਚਾਰ ਫੁੱਟ ਅਤੇ 11 ਇੰਚ ਹੈ। 
ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਗਰੇ ਚੱਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ।

ਆਗਰਾ ਦੇ ਏਕਲਵਯ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਆਪਨੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਅਪਨਾਵੇ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਂਟਰਲ ਜ਼ੋਨ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

ਉਹ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2013 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2013 ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਨਡੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 

ਨਵੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡਿਆ। 

ਪੂਨਮ ਨੇ ਸਾਲ 2017 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ‘ਗੂਗਲੀ’ ਨਾਲ ਕਮਾਲ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 2018 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਮੋਹਰੀ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੀ ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪਛਾੜਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਈ। 

ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਈ. ਨੇ ਸਾਲ 2018-19 ਲਈ ਪੂਨਮ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।

2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

2020 ਵਿੱਚ, ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪੂਨਮ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।

ਜਦੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟੀਮ ਆਫ ਦਿ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

18 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 28 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਈਸੀਸੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 7 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਪਿੱਸੇ

**ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਪਿੱਸੇ** (ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਆਫਰੋਡ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਰੇਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੋਟਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਐੱਫ਼.ਆਈ.ਐੱਮ. ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 800-1000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ–ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।

ਪਿੱਸੇ ਨੇ 2017 ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੈਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ 2016-2017 ਵਿੱਚ ਰੋਡ ਰੇਸਿੰਗ ਅਤੇ ਰੈਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਬਾਜਾ ਐਰਾਗੋਨ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਪਿੱਸੇ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬਾਈਕਰ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਅਤੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰੇ।

ਪਿੱਸੇ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਹਿਲਾ ਬਾਈਕ ਰੇਸਰ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਰੇਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇ ਵੱਜੋਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਪਿੱਸੇ ਜਦੋਂ 9 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬਾਹਰਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬਾਈਕ ਚਲਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਜਲਦ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਬਾਈਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ’ਤੇ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 8000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਮੋਟਰ-ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਚੇਰਾਪੁੰਜੀ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 24 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 

2017 ਵਿੱਚ, ਟੀ.ਵੀ.ਐੱਸ. ਰੇਸਿੰਗ ਟੀਮ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਾਇਆ। 

2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ‘ਰੇਡਿਦਾ ਹਿਮਾਲਿਆ’ ਜਿੱਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਰੇਸ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੇਸਰ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਰੇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੈਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵੀ ਜਿੱਤੀ। 

2017 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੈਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜੋਸ਼ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਉਹ ਬਾਜਾ ਐਰਾਗੌਨ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਪਰ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਾਚਕ ਤੰਤਰ ’ਤੇ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
2019 ਵਿੱਚ, ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਸੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕਰਕੇ ਐਫ.ਆਈ.ਐਮ. ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਪੂਰੇ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੋਟਰ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ  ਰਚਿਆ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
* 6 ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਡ ਰੇਸਿੰਗ ਅਤੇ ਰੈਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨ 
* ਐਫ.ਆਈ.ਐਮ (FIM) ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂ, 2019

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਡੱਲੇਵਾਲ

**ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਡੱਲੇਵਾਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Jagjit Singh  Dallewal**) ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਸਿੱਧੂਪੁਰ) ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਡੱਲੇਵਾਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਹੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿੱਧੂਪੁਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਲੀਡਰ
ਐੱਸ. ਕਲਾਈਵਾਨੀ

**ਐੱਸ. ਕਲਾਈਵਾਨੀ** (ਜਨਮ-25 ਨਵੰਬਰ, 1999) ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ 48 ਕਿਲੋ ਦੇ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਵਿਜੇਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2019 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ “ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣਹਾਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼” ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ 2019 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਾਠਮਾਂਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਗਈ। 
## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਐੱਸ. ਕਲਾਈਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਨਵੰਬਰ, 1999 ਨੂੰ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਵਾਸ਼ਰਮੇਨਪੇਟ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਐੱਮ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਇੱਕ ਸ਼ੌਕੀਆ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਰਨਜੀਤ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਡ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸਿਖਾਂਉਦਿਆਂ ਦੇਖ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਮਦਨੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਲਾਈਵਾਨੀ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਲਾਈਵਾਨੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਖੇਡ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਵ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸਿਰ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਕਲਾਈਵਾਨੀ ਇਸ ਸਮੇਂ 48 ਕਿਲੋ ਦੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। 
## ਤਮਗੇ 
* ਉਪ-ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 1 ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ।
* ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2019 ਵਿੱਚ 1 ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ।
* ਕਾਠਮਾਂਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 2019 ਵਿੱਚ 1 ਸੋਨ ਤਮਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸੀ. ਏ. ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ

**ਚਡਲਾਵਾਡਾ ਅਨੰਧਾ ਸੁੰਦਰਾਰਮਨ ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ** **,** ਜਿਸਨੂੰ ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਜਨਮ 27 ਅਗਸਤ 1993), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਰ ਫੈਂਸਰ ਹੈ। 2020 ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਓਲੰਪਿਕਸ  ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫੈਂਸਰ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਅਥਲੀਟ ਮੈਂਟਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਸਪੋਰਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸੀ.ਏ. ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ ਓਲੰਪਿਕਸ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫੈਂਸਰ ਬਣੀ। ਅੱਠ ਵਾਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ 
ਭਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਸੀ.ਏ. ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2003 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰੂਗਾ ਧਨੁਸ਼ਕੋੜੀ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ, ਚੇਨਈ  ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੈਂਟ. ਜੋਸਫ'ਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਬਰਨੇਨ ਕਾਲਜ ਚਲੀ ਗਈ।

2004 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੈਂਸਿੰਗ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੇ ਥਾਲਸੇਰੀ ਵਿੱਚ ਐਸ.ਏ.ਆਈ (ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ) ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਬਲੈਕ ਕਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ 2010 ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਅਤੇ ਤਗਮੇ 
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ 2009 ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਵਾਨੀ ਨੇ 2010 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ; 2010 ਕੈਡੇਟ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼; 2012 ਕਾਮਨ ਵੈਲਥ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਜਰਸੀ; 2015 ਅੰਡਰ-23 ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਉਲਾਨਬਾਤਰ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਅਤੇ 2015 ਫਲੇਮਿਸ਼ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ 2014 ਦੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅੰਡਰ 23 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਈ। After her successful 2014 Asian Championship Tamil Nadu Chief Minister Jayalalithaa honoured her with INR three lakh as financial aid for training in the US. ਉਸ ਦੀ 2014 ਦੀ ਸਫਲ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੈਲਲਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਐਥਲੀਟ ਮੈਂਟਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ 'ਗੋ ਸਪੋਰਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ' ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ 15 ਐਥਲੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।  ਉਸ ਨੇ 2 ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ, ਇੱਕ-ਇੱਕ 2012 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਜਰਸੀ ਅਤੇ 2014 ਟਸਕਨੀ ਕੱਪ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ. ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੇਕਜਾਵਿਕ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਵਾਈਕਿੰਗ ਕੱਪ 2016 ਆਈਸਲੈਂਡਿਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਬਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੀ ਬਾਸ਼ਤਾ ਅੰਨਾ ਤੋਂ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਘੈਂਟ ਵਿੱਚ 2019 ਟੂਰਨੋਈ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫੈਨਸਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਾਬਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਕੈਨਬਰਾ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਫੈਨਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸਾਬਰ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਕੈਟਰੀਓਨਾ ਥਾਮਸਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਐਮਿਲੀ ਰੁਆਕਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਹ ਇਟਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੇਰਲ ਦੇ ਥੈਲੇਸਰੀ ਵਿੱਚ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਇਨਾਮ 
* ਅਰਜਨ ਅਵਾਰਡ (2021)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਮਾਧੁਰੀ ਭਦੂਰੀ

ਮਾਧੂਰੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੋਰਟਸਪਰਸਨ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਤੇ ਸਕੁਐਸ਼ ਖੇਡਦੀ ਸੀ, ਭਦੂਰੀ ਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਆਰਟਵਰਕ ਨੂੰ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਵਾਰ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵੇਚਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਪੁਨੇ ਵਿਚ ਅਲਾਇੰਸ ਫ੍ਰਾਂਸਾਈਜ਼ ਵਿਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਦੂਰੀ ਨੇ 1988 ਵਿਚ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਰਟ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲ ਗੰਧਾਰਵ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਦੁਰੀ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਆਰਟ, ਲੈਂਡਸਕੇਪਸ ਅਤੇ ਲਾਖਣਿਕ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, 2002 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਕਈ ਨਿੱਜੀ ਕੁਲੈਕਟਰਾਂ ਨੇ ਖਰੀਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇਵੀ, ਅਜੇ ਪੀਰਮਲ, ਆਦਿੱਤਿਆ ਵਿਕਰਮ ਬਿਰਲਾ ਅਤੇ ਜਮਸ਼ੇਦ ਭਾਭਾ ( ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਭਾਦੂਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਭਦੂਰੀ ਨੂੰ ਆਲ ਲੇਡੀਜ਼ ਲੀਗ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ "ਕਲਾ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈਕੋਨਿਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ" ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾ ਲਈ ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

ਭਾਦੂਰੀ ਦਾ ਸਟੂਡੀਓ, *ਸਟੂਡੀਓ ਐਮ*, ਪੁਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
## ਹਵਾਲੇ
ਕਰੁਤਿਕਾ ਸੁਸਾਰਲਾ

**ਕਰੁਤਿਕਾ ਸੁਸਾਰਲਾ** ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਮਿਕ ਕਿਤਾਬ ਲੇਖਕ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ, ਜੋ   ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਪੱਖੀ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸਥਾਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਹੋਰ ਹਾਸ਼ੀਏ ਵਾਲੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਸੁਸਾਰਲਾ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿੱਚ ਡੀਜੇ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ  ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਅਧਾਰਤ ਪੁਆਇੰਟ ਆਫ ਵਿਊ ਅਤੇ ਵਾਈਪੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਬਿੱਲ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਵਿਧੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਲੀਗਲ ਪਾਲਿਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *36 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ*, *ਹਾਰਟਬ੍ਰੇਕ ਲੈਂਡ* ਅਤੇ *ਸੈਲੀਬਰੇਟ ਵੂਮੈਨ ਲੀਡਰਸ ਅਤੇ ਸਟਰੌਂਗ ਵੂਮੈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।*   *36 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ* ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਰੋਹ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੇਖਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਰਨੀ ਅਤੇ *ਦਿ ਕਾਰਵਾਣ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੌਕਸਟਾਰ ਰਮਾਨੀ ਅਮਲ

**ਰਮਾਨੀ ਅਮਲ** ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ **ਰੌਕਸਟਾਰ** **ਰਮਾਨੀ ਅਮਲ** ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲ 2017 ਵਿਚ ਇਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਜ਼ੀ ਤਾਮਿਲ ਦੇ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਸੀਨੀਅਰਜ਼ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਸੀਨੀਅਰਜ਼ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਤੋਂ ਉਪਨਾਮ "ਰੌਕਸਟਾਰ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਾਧਲ (2004) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਰਮਾਨੀ ਅਮਲ ਦਾ ਜਨਮ ਇਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣੀ ਪਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘਰ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਵੀ ਗਾਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਗਾਣਾ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਤੌਰ ਗਾਇਕਾ 2004 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਧਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ *ਕਥਿਆਵਾਰੇਨ* (2008), *ਥੇਨਾਵਟੁ*  (2008) ਅਤੇ *ਹਰੀਦਾਸ* (2013) ਵਿਚ ਵੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।

2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਸੀਨੀਅਰਜ਼ ਨਾਲ 63 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਣੇ ਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਘਰੇਲੂ ਨਾਮ ਬਣ ਗਈ।  ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ ਫਾਈਨਲ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਾਂਡ ਫਾਇਨਲ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ ਅਪ ਬਣੀ, ਜੋ ਕਿ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਰੂਨਡ ਗੀਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਜੁੰਗਾ* (2018), ਸੰਦਾਕੋਜੀ *2* (2018), *ਕਾਪਨਾ* (2019) ਅਤੇ ਨੇਂਜਾਮੁੰਡੂ ਨਿਰਮਾਯੂਡੂ ਓਡੂ ਰਾਜਾ (2019) ਆਦਿ ਵਿਚ ਗਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤੇ।

2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਯਾਰਾਦੀ ਨੀ ਮੋਹਿਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਅੰਕਿਤਾ ਰੈਨਾ

**ਅੰਕਿਤਾ ਰਵਿੰਦਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੈਨਾ** (ਜਨਮ 11 ਜਨਵਰੀ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ  ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ  ਇੱਕ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਹੈ।

ਰੈਨਾ ਨੇ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ WTA 125K ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਨਿਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਸਤਾਰਾਂ ਡਬਲਜ਼  ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਪਰਲੇ 200 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੰਜਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਈ। ਰੈਨਾ ਨੇ 2016 ਦੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
thumb

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਰੈਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਵਿੰਦਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ  ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅੰਕੁਰ ਰੈਨਾ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੈਨਾ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟੈਨਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੰਟ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ 14 ਸਾਲਾ ਚੋਟੀ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਖਿਡਾਰਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੈਨਾ 8 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।

2007 ਵਿੱਚ ਰੈਨਾ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਣੇ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੋਚ ਹੇਮੰਤ ਬੈਂਦਰੇ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
2012 ਵਿੱਚ ਰੈਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਡਬਲਜ਼ ਜਿੱਤੇ।

ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ 2017 ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਚ ਜਿੱਤੇ, ਉਹ ਨਿਰੂਪਮਾ ਸੰਜੀਵ, ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਸ਼ਿਖਾ ਉਬੇਰੋਈ ਅਤੇ ਸੁਨੀਤਾ ਰਾਓ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ 197ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਰਲੀ 200 ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਈ।

ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿਖੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਰੈਨਾ ਅਤੇ ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ ਇਕਲੌਤੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ  ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਰੈਨਾ ਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਖੇ ਫਾਈਨਲ ’ਚ ਅਰਾਂਟਕਸਾ ਰਸ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ.ਐੱਫ. ਡਬਲਿਊ 25 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 2019 ਕਨਮਿੰਗ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਯੂਐੱਸ ਓਪਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀ-10 ਨੰਬਰ ਖਿਡਾਰਨ ਸਮੰਥਾ ਸਟੋਸੁਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਅੰਕਿਤਾ ਰੈਨਾ, ਰੋਸਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 2020 ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਡਬਲਯੂਟੀਏ ਟੂਰ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੈਨਾ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਕਰੀਅਰ ਮਿਲਿਆ - ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ 119ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ। ਉਸ ਨੇ 2020 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਿੰਗਲ**ਜ਼** ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ 2020 ਫਰੈਂਚ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੂਜੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਪਰ ਕੁਰੂਮੀ ਨਾਰਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਮੰਜੂ ਰਾਣੀ

**ਮੰਜੂ ਰਾਣੀ** (ਜਨਮ 26 ਅਕਤੂਬਰ 1999) ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਿਠਾਲ ਫੋਗਾਟ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਉਲਾਨ-ਉਦੇ ਵਿੱਚ 2019 ਏ.ਆਈ.ਬੀ.ਏ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਸਟ੍ਰੈਂਡਜਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 2019 ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਰਾਣੀ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਅਕਤੂਬਰ 1999 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪਿੰਡ ਰਿਠਾਲ ਫੋਗਾਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਤ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਬਾਰਡਰ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਫੋਰਸ (ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ.) ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ, ਦੀ 2010 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਾਲ ਖਰਚਾ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਬੱਡੀ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਚ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਲੰਡਨ ਸਮਰ ਗਰਮ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਪਤਾਨ ਐਮ.ਸੀ. ਮੈਰੀਕਾਮ ਦੇ ਕਾਂਸੀ ਵਿਜੇਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਾਣੀ ਨੇ ਬਾਕਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਤੀ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਪੈਨਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸੱਤ ਬੱਚੇ ਪਾਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਣੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦਸਤਾਨੇ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵੀ ਖਰੀਦਣਾ ਉਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ 2019 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 20 ਨਵੰਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਐਥਲੀਟ ਨੇ ਸਪੋਰਟਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ ਇਨਫਿਨਟੀ ਓਪਟੀਮਲ ਸਲਿਸ਼ਨਜ਼ (ਆਈਓਐਸ) 'ਤੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਫਰਮ ਉੱਤੇ ਠੇਕੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਰਾਣੀ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਲਈ ਨਾ ਚੁਣੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 'ਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਫਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੈਂਡਜਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਯੂਰਪ ਦੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਪਗਿਲਿਸਟ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ 'ਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।

### ਏ.ਆਈ.ਬੀ.ਏ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2019 
ਰਾਣੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ, ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਫਲਾਈਵੇਟ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ 'ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਥੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਮ.ਸੀ. ਮੈਰੀਕਾਮ, ਜਮੁਨਾ ਬੋਰੋ ਅਤੇ ਲੋਵਲੀਨਾ ਬੋਰਗੋਹੇਨ ਨੂੰ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।  ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਕਿਮ ਹਯਾਂਗ ਮੀ ਨੂੰ 4-1 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਰਾਣੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2024 ਪੈਰਿਸ ਸਮਰ ਗਰਮ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖੇਗੀ।

## ਤਗਮੇ 
* ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ: 2019 ਏ.ਆਈ.ਬੀ.ਏ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਉਲਾਨ-ਉਦੇ, ਰੂਸ
* ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ: 2019 ਸਟ੍ਰੈਂਡਜਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਬੁਲਗਾਰੀਆ
* ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ: 2019 ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ
* ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ: 2019 ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਲਾਡੋ ਬਾਈ

ਲਾਡੋ ਬਾਈ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਭੀਲ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਭੋਪਾਲ ਦੀ ਆਦੀਵਾਸੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਲਾਡੋ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਝਾਬੂਆ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਦੀ ਬਾਵਾੜੀ ਵਿਖੇ ਭੀਲ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਭੋਪਾਲ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਭਵਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥੀਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਜੋਂ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੰਮ ਉਸਦੇ ਦਾ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।

ਲਾਡੋ ਬਾਈ ਨੇ ਭੂਰੀ ਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਉਸ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਸਦੀ ਕਿਸਮਤ ਉਦੋਂ ਬਦਲ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ। ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਦੀਵਾਸੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਧ ਤੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਲਾਡੋ ਬਾਈ ਲਈ, ਜਿਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਦੀ ਕੈਨਵਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਤੱਤ ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮੂਹਿਕ ਯਾਦ ਤੋਂ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪਿਥੌਰਾ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼, ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਬਾਜਰੇ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਤੰਬੂ ਅਤੇ ਡਾਂਗਾਂ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਬਲਦ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਅਨੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਵਲੀਨਾ ਬੋਰਗੋਹੇਨ

**ਲਵਲੀਨਾ ਬੋਰਗੋਹੇਨ** (ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ,1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ 2018 ਅਤੇ 2019 ਏ.ਆਈ.ਬੀ.ਏ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।  ਉਸ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤ ਓਪਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਦੂਜੇ ਭਾਰਤ ਓਪਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕੇਬਾਜ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ 69 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵੈਲਟਰਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਸਾਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਥਾਪਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਾਜ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਬਣੀ।  2020 ਵਿੱਚ ਲਵਲੀਨਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਸਾਮ ਦੀ ਛੇਂਵੀਂ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ।  

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਬੋਰਗੋਹੇਨ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1997 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਦੇ ਗੋਲਾਘਾਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਟਿਕੇਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਮਮੋਨੀ ਬੋਰਗੋਹੇਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜੌੜੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਲੀਚਾ ਅਤੇ ਲੀਮਾ ਨੇ ਕਿੱਕ ਬਾਕਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਖੇਡਿਆ, ਪਰ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੀਆਂ। ਬੋਰਗੋਹੇਨ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿੱਕ ਬਾਕਸਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਬਰਪਾਥਰ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਟਰਾਇਲ ਲਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਵਲੀਨਾ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਨਾਮਵਰ ਕੋਚ ਪਦਮ ਬੋਰੋ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਕੋਚ ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਬੋਰਗੋਹੇਨ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਛਲਾਂਗ ਉਦੋਂ ਲੱਗੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵੈਲਟਰਵੇਟ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕੁਆਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਡੀ ਰੇਯਨ ਤੋਂ ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। 

ਫਰਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਓਪਨ-ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵੈਲਟਰਵੇਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2018 ਲਈ ਚੋਣ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵੈਲਟਰਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।  ਉਸ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਅਤੇ ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਟ’ਜ਼ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੋਰਗੋਹੇਨ ਨੇ ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਉਲਾਨਬਾਟਾਰ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ 13ਵੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਲਸਿਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਏ.ਆਈ.ਬੀ.ਏ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ  ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 23 ਨਵੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਵੈਲਟਰਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਮੈਡਲ ਰਿਕਾਰਡ 
#### ਮਹਿਲਾ ਸ਼ੌਕੀਆ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ-ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ      2018 ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ        ਵੈਲਟਰਵੇਟ

ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ-ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ      2019 ਉਲਾਨ-ਉਦੇ        ਵੈਲਟਰਵੇਟ

#### ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ-ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ      2017 ਹੋ ਚੀ ਮਿਨ ਸ਼ਹਿਰ      ਵੈਲਟਰਵੇਟ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸੋਨਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗੇਟ

**ਸੋਨਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗੇਟ** (ਜਨਮ 27 ਮਈ 1995) ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਹਿਲਾ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਸੋਨਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ 2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ 2019 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।     
ਸ਼ਿੰਗੇਟ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਬੱਡੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਟੀਮ ਲਈ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ  ਵੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ ਸ਼ਿਵ ਛਤਰਪਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਸ਼ਿੰਗੇਟ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਲੋਅਰ ਪੈਰਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਗਾਰਡ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਇੱਕ ਢਾਬਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਬੱਡੀ ਖੇਡਣੀ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦਯਾਨੰਦ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਿੰਗੇਟ ਨੇ ਕੋਚ ਰਾਜੇਸ਼ ਪੜਾਵੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਕਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘਾ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਖੇਡ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼ਿੰਗੇਟ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 2014-15 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਬੱਡੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਅਤੇ 64ਵੇਂ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ (2016-17) ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ, 66ਵੇਂ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ (2018-19) ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ, 67ਵੇਂ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ (2019-20) ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਅਤੇ 65ਵੀਂ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ (2017-18) ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 

ਰੇਲਵੇ ਟੀਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਡਰ ਸ਼ਿੰਗੇਟ ਨੇ ਬੋਨਸ ਪੁਆਇੰਟ ਲੈਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਲਈ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿਖੇ ਸਾਲ 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਟੀਮ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਿਵ ਛਤਰਪਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ

thumb**ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ** (ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 2000) ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਅਠਾਰਾਂ ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 2018 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਉੱਭਰਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ 

ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਾਸਿੱਬ ਕਸਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਆਈਜ਼ੋਲ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 80 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਲਲਥਾਨਸੰਗ ਜ਼ੋਟ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਲਾਜ਼ਰਮਾਵੀ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। 10 ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਥੀਨਜ਼ਅਵਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਾਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਟੀਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਟੀਮ ਵਲੋਂ ‘ਸਿਆਮੀ’ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  

ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੂੰ ਉਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੇ 2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 5 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 31 ਮਿੰਟ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਰਹੀ ਤੇ ਦੋ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕ ਅਹਿਮ ਫਾਈਨਲ ਰਾਉਂਡ ਰੋਬਿਨ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗੋਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਅੰਡਰ-21 ਉੱਭਰਦਾ ਸਟਾਰ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਜਕਾਰਤਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 4 ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਪਹਿਲਾ ਗੋਲ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ 24ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 8-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ’ਤੇ 21-0 ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ।  ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਤੋਂ 1-2 ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਖਿਡਾਰਣ ਬਣ ਗਈ।

ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਾਲ ਬਿਉਨਸ ਆਇਰਸ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਈਡ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਦਿਵਾਇਆ। ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 9 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ, ਉਰੂਗਵੇ ਅਤੇ ਵੈਨੂਆਟੂ ਵਿਰੁੱਧ ਬ੍ਰੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 

ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੇ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 5-2 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਵਾਈ।

## ਤਮਗੇ 
### ਇੰਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ 
ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ- ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ 2018 ਡੋਂਗਾਏ ਸ਼ਹਿਰ   

### ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 
ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ-ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ 2018 ਜਕਾਰਤਾ 

### **ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ** 
ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ- ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ 2018 ਬਿਉਨਸ ਆਇਰਸ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸੁਮਾ ਸੁਧਿੰਦਰਾ

**ਡਾ. ਸੁਮਾ ਸੁਧਿੰਦਰਾ** ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵੀਣਾ ਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ, ਅਧਿਆਪਕ, ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੈ। ਸਾਲ 2001 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਜਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਚਿਤੀ ਬਾਬੂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ੌਕੀਨ ਬੋਨਸਾਈ ਕੁਲੈਕਟਰ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਕੋਲ ਚਿਤੀਬਾਬੂ ਸ਼ੈਲੀ  ਹੈ ਜੋ ਵੀਣਾ ਦੀਆਂ ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵੀਣਾ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

### ਤਰੰਗਿਨੀ ਵੀਣਾ 
ਸੁਮਾ ਨੇ ਵੀਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਵਰਜਨ "ਤਰੰਗਿਨੀ ਵੀਣਾ" ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

### ਕਾਰਨਾਟਿਕ-ਜੈਜ਼ 
ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡੱਚ ਜੈਜ਼ ਸਮੂਹ ਸਪਿੰਨੀਫੈਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।

### ਹੋਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ 
ਸੁਮਾ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਕਸਪੀਰੀਅੰਸ (ਆਈ.ਐਮ.ਈ.) ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਡਾਂਸ ਵੀਨਾ ਮੂਰਤੀ ਵਿਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਆਰਟਿਸਟਸ ਇੰਟ੍ਰੋਸਪੈਕਟਿਵ ਮੂਵਮੈਂਟ (ਏ.ਆਈ.ਐਮ.) ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਏ.ਆਈ.ਐਮ. 2007 ਤੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਟਸ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਬੀ.ਆਈ.ਏ.ਐਫ.) ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੀ.ਆਈ.ਏ.ਐਫ. ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* 2001 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਾਲੀਮਾਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਗਣਕਲਾਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ
* ਤਿਆਗਾਰਾਜਾ ਗਣਸਭਾ ਤੋਂ "ਵੈਨਿਕਾ ਕਲਾਭੂਸ਼ਣ" ਆਦਿ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਅਨੁਪਮਾ ਭਾਗਵਤ

**ਅਨੁਪਮਾ ਭਾਗਵਤ** ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਿਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਅਨੁਪਮਾ ਭਾਗਵਤ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਆਰ.ਐਨ.  ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਉਣ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਮਦਾਦਖ਼ਾਨੀ ਘਰਾਣਾ ਦੇ ਬਿਮਲੇਂਦੂ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ 1994 ਵਿਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਉਸ ਦਾ ਗੁਰੂ 
ਇਮਦਾਦਖ਼ਾਨੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਦੋਨੇ, ਆਚਾਰੀਆ ਬਿਮਲੇਂਦੂ ਮੁਖਰਜੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਤਾਰਵਾਦੀ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰੁਦਰਵਿਨਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਨਾ, ਸੁਰਬਹਾਰ, ਸੁਰਸਿੰਘਰ, ਮੰਦਰਬਹਾਰ, ਦਿਲਰੂਬਾ, ਏਸਰਾਜ, ਤਾਰ ਸ਼ਹਿਨਾਈ, ਸਰੋਦ ਅਤੇ ਪਖਵਾਜ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਮਾਹਰ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਮੇਤ, ਸਾਊਥਬੈਂਕ ਸੈਂਟਰ (ਲੰਡਨ, ਯੂ.ਕੇ.), ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਖ਼ਾਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ (ਬੇਸਲ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ), ਐਮ.ਆਈ.ਟੀ. ਫਾਲ ਕੰਸਰਟ ਸੀਰੀਜ਼ (ਬੋਸਟਨ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ.), ਯੂ ਪੇਨ, ਬਰਕਲੇ, ਓਲੇ ਮਿਸ (ਯੂ.ਐਸ.ਏ.), ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ), ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਐਂਡ ਕੈਲਗਰੀ, ਮੁਸੀ ਗੁਇਮੇਟ, ਪੈਰਿਸ, ਮੁਸੀ ਡੇਸ ਬੀਓਕਸ ਆਰਟਸ, ਐਂਜਰਸ, ਫਰਾਂਸ ਆਦਿ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ।

ਅਨੁਪਮਾ ਗਾਇਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਕ ਮਨਮੋਹਣੀ ਅਤੇ ਸੂਝਵਾਨ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਨਕਲ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਅਨੁਪਮਾ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰਤਾ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ। ਅਨੁਪਮਾ ਨੂੰ “ਸੁਰਮਣੀ” ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸਦੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪਰਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ ਗਾਉਣ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਮਾਹਿਰਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। .

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
* 1-ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲਾ (1994) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਟੂਡ 
* 1993-1996 ਤੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ) ਤੋਂ 2-ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ
* 3-1995 ਵਿਚ ਸੁਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ 'ਸੁਰਮਨੀ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ
* 4-ਗਲੋਬਲ ਰਿਦਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਰਹੀ।
* 5-ਓਹੀਓ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ (ਯੂ.ਐਸ.ਏ.) ਤੋਂ 2000, 2002, 2004, ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
* ਇਟਲੀ ਦੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਨਸੇਂਜੋ ਸਿਲਵਾਨੋ ਕਾਸੂਲੀ ਦੁਆਰਾ 2006 ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਗਏ ਤਾਰਾ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨੂਪਭਾਗਵਤ, ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਐਲਬਮ 
ਅਨੁਪਮਾ ਨੇ ਕਈ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਗਮ, ਈਥਰ, ਐਪੀਫਨੀ, ਕਲਰਜ਼ ਆਫ ਸਨਸੈੱਟ, ਸਾਂਝ  ਆਦਿ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਪ੍ਰੀਤ ਮਹਿੰਦਰ ਤਿਵਾੜੀ

**ਪ੍ਰੀਤ ਮਹਿੰਦਰ ਤਿਵਾੜੀ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਸਦੇਰਾ ਲਿਖੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ, ਰੰਜਨਾ  ਆਦਿ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ।

## ਜੀਵਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਰਾਬਰਟ ਫਰਾਂਸਿਸ ਕੈਨੇਡੀ ਜੂਨੀਅਰ

ਅਮਰੀਕੀ ਐਂਟੀ-ਟੀਕਾ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਟਾਰਨੀ ਰੌਬਰਟ ਐੱਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਜੂਨੀਅਰ  (ਜਨਮ 17 ਜਨਵਰੀ, 1954) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਐਂਟੀ-ਟੀਕਾ ਵਕੀਲ, ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸਿਧਾਂਤਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਚਿਲਡਰਨ ਹੈਲਥ ਡਿਫੈਂਸ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਟੀਕਾ ਵਿਰੋਧੀ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਗਰੁੱਪ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀ ਰੌਬਰਟ ਐੱਫ ਕੈਨੇਡੀ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਟਰਕੀਪਰ ਅਲਾਇੰਸ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਮੂਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਿ ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਦੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹਨ।

1986 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2017 ਤੱਕ, ਕੈਨੇਡੀ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਸਥਾ, ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਐਨਆਰਡੀਸੀ) ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਰਹੇ। 1984 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2017 ਤੱਕ, ਉਹ ਹਡਸਨ ਰਿਵਰਕੀਪਰ ਲਈ ਮੁੱਖ ਵਕੀਲ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਕੈਨੇਡੀ ਪੇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਵਿਖੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਗਸਤ, 2017 ਤੱਕ, ਉਹ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਟਾਰਨੀ ਅਤੇ ਪੇਸ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਲਿਟੀਗੇਸ਼ਨ ਕਲੀਨਿਕ ਦੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਵੀ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਪੇਸ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਇਮੇਰਿਟਸ ਹੈ।

## ਪੇਸ ਇਨਵਾਇਰਮੈਂਟਲ ਲਿਟੀਗੇਸ਼ਨ ਕਲੀਨਿਕ 
1987 ਵਿਚ, ਕੈਨੇਡੀ ਨੇ ਪੇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਵਿਖੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਲਿਟੀਗੇਸ਼ਨ ਕਲੀਨਿਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤਕ ਉਹ ਕਲੀਨਿਕ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਟਾਰਨੀ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਨੂੰਨੀ ਦੇ ਕਲੀਨੀਕਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਰਿਹਾ।  ਕੈਨੇਡੀ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟੇਟ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਅਪੀਲਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਡਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ  ਕੈਨੇਡੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਾਰਲ ਕੋਪਲਾਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਆਪਣੇ 10 ਕਲੀਨਿਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ - ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੰਘੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਡਸਨ ਨਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਰਿਵਰਕੀਪਰ ਅਤੇ ਲੋਂਗ ਆਈਲੈਂਡ ਸਾਊਂਡਕੀਪਰ  ਕਲੀਨਿਕ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗਾਹਕ ਹਨ।

## ਚੁਣੇ ਲੇਖ 
ਕੈਨੇਡੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਆਮ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤੇਲ, ਕੋਲਾ, ਹਰੀ ਐਨਰਜਾ, ਚੁਨਾਵੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਮੀਡੀਆ, ਸ਼ੁਤਰੀਬਾਜ਼ੀ,ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਦਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ, ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਨਿਊਰਜਾ ਜ਼ਵੀਕ, ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ, ਦ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਮਾਸਿਕ, ਅਤੇ ਵੈਨਿਟੀ ਫੇਅਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਟ੍ਰੈਵਲ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ।

* "ਸਾਡੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੋ".
* "ਜੌਨ ਐਫ ਕੈਨੇਡੀ ਦਾ ਵਿਜ਼ਨ ਆਫ ਪੀਸ".
* “ਰੌਬਰਟ ਐਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਜੂਨੀਅਰ.
* "ਟੈਕਸਾਸ ਚੇਨਸੌ ਪ੍ਰਬੰਧਨ".
* "ਮਾਰੂ ਇਮਿਊਨਿਟੀ".
* "ਜਸਟਿਸ ਦਾ ਇਕ ਮਿਸਕਰੇਜ".
* “ਅਸੀਂ ਵਿਅੱਕਸ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਹਾਂ?
*“ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਅਤੇ ਨਿਓ-ਜਗੀਰਦਾਰੀ: ਕਿਸਾਨ ਬਿੱਲ • ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਚਾਅ "'ਤੇ ਇਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਝਲਕ.

## ਹਵਾਲੇ
ਪੁੰਨਿਆ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ

**ਪੁੰਨਿਆ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ** ( ਤਾਮਿਲ : புண்ய ஸ்ரீனிவாஸ்) ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵੀਣਾ ਵਾਦਕ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।

ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਜਯਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੁਆਰਾ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੀਣਾ ਕਲਾਕਾਰ ਈ. ਗਾਯਥਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਵਿਦੁੰਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਮਲਾ ਅਸਵਥਾਮਾ ਤੋਂ ਵੀਨਾ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾ ਆਚਾਰੀਆ ਸੁਗੁਣਾ ਵਰਦਾਚਾਰੀ ਤੋਂ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਉੱਨਤ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਡਾ. ਅਗਸਟੀਨ ਪੌਲ  ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ, ਡੀ.ਏ. ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਇੱਕ ਮ੍ਰਿਦੰਗਮ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਜਦੋਂ ਉਹ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੀ 'ਏ' ਗ੍ਰੇਡ ਆਰਟਿਸਟ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੇਨਈ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, ਬੰਗਲੌਰ, ਬੰਬੇ, ਦਿੱਲੀ, ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੂਰਪ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ., ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਲੰਡਨ, ਦੁਬਈ, ਫਰਾਂਸ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਜਾਰਜ ਹੈਰੀਸਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ, ਚੈਨਟਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਤਾਰ ਮਾਹਿ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਪਰਕਸੀਸ਼ਨਿਸਟਾਂ, ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ, ਜੌਨ ਮੈਕਲਫਲਿਨ, ਮੈਥਿਉ ਗੈਰੀਸਨ ਅਤੇ ਯੂ. ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਹ ਆਪਣੀ ਇਕ ਐਲਬਮ ਵਿਚ ਕਲੋਨੀਅਲ ਕਜ਼ਨਸ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹਰੀਹਰਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਗਜ਼ਲ ਐਲਬਮ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਅੱਜ ਤਕ ਉਸਨੇ ਵੀਨਾ ਵਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 5000 ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਹੁਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਾਇਲਨ ਵਾਦਕ ਵੀ. ਐਸ. ਨਰਸਿਮਹਨ ਨਾਲ ਬਾਚ ਦਾ ਡਬਲ ਵਾਇਲਨ ਸਮਾਰੋਹ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਇਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਜਪਾਨੀ ਐਲਬਮ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਬੈਂਡ, ਪਾਂਚਜਾਨਯਮ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਵੀਣਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਐਲਬਮ "ਵੀਣਾ ਇਨ ਵਿਏਨਾ" ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਯੰਤਰ ਵੀਨਾ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੱਖ ਹਾਸਿਲ ਹੋਏ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਇਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਐਲਬਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ "ਸਾਉਂਡ ਆਫ ਸਵੈਨ" ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
https://web.archive.org/web/20120110010082602/http://punyasrinivas.com/beginnings(https://web.archive.org/web/20120110082602/http://punyasrinivas.com/beginnings)

https://web.archive.org/web/20120126041300/http://punyasrinivas.com/bio

https://web.archive.org/web/20120306033120/http://punyasrinivas.com/growth

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪੁੰਨਿਆ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ
* ਹਿੰਦੂ : ਕਲਾ / ਸੰਗੀਤ : ਮਹਾਨ ਸੰਗੀਤਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ 
* ਹਿੰਦੂ : ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਮੀਖਿਆ ਚੇਨਈ / ਸੰਗੀਤ : ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਭਿਆਸਕ ਪਲ 
* ਹਿੰਦੂ : ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਮੀਖਿਆ ਚੇਨੱਈ / ਕਾਲਮ : 'ਮੈਂ ਸੰਗੀਤ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਿ ਸੰਗੀਤਕਾਰ' 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ