ਸ਼ਾਰਦਾ (ਗਾਇਕਾ)

'***ਸ਼ਾਰਦਾ** ਰਾਜਨ ਅਯੰਗਰ*' (25 ਅਕਤੂਬਰ 1933-14 ਜੂਨ 2023), ਜੋ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜੋ 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਹਾਂ ਪਿਆਰ ਮਿਲੇ (1970) ਵਿੱਚ ਕੈਬਰੇ "ਬਾਤ ਜ਼ਰਾ ਹੈ ਆਪਸ ਕੀ" ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ *ਸੂਰਜ* (1966) ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ "ਤਿਤਲੀ ਉਡ਼ੀ" ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ ਅੰਦਾਜ਼-ਏ-ਬਯਾਨ ਔਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਰਦਾ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਆਇੰਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਦਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਵਾਜ਼ ਟੈਸਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਚੰਦ ਆਹੂਜਾ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗਾਇਨ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ *ਸੂਰਜ* (1966) ਵਿੱਚ "ਤਿਤਲੀ ਉਡ਼ੀ" ਗੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕੀਸ਼ਨ ਜੋਡ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

'ਤਿਤਲੀ ਊਦੀ "1966 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਦੀ ਚਾਰਟਬਸਟਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਬੋਤਮ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸੀ (1966 ਤੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਜਾਂ ਮਹਿਲਾ) । ਹਾਲਾਂਕਿ, 'ਤਿਤਲੀ ਉਡ਼ੀ' ਗੀਤ ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਦੇ ਗੀਤ 'ਬਹਾਰੋ ਫੂਲ ਬਰਸਾਵ' ਨਾਲ ਸਰਬੋਤਮ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਰਦਾ ਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਦੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ-ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਗਾਇਕ ਲਈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਰਦਾ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਰਦਾ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਥੋਡ਼ੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਨੇ ਦੋ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਖਰੀ ਵਾਰ '*ਕੰਚ ਕੀ ਦੀਵਾਰ*' (1986) ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮੌਤ 
14 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ 89 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਗੀਤ 
* "ਤਿਤਲੀ ਉੜੀ" (*ਸੂਰਜ*) 
* "ਦੇਖੋ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਮਚਲ ਗਯਾ" (*ਸੂਰਜ*) 
* "ਬਾਤ ਜ਼ਰਾ ਹੈ ਆਪਸ ਕੀ" (*ਜਹਾਂ ਪਿਆਰ ਮਿਲੀ*, 1970, ਫਿਲਮਵੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ) 
* "ਆ ਆਯੇਗਾ ਕੌਨ ਜਹਾਂ" (*ਗੁਮਨਾਮ*) 
* "ਜਾਨ ਏ ਚਮਨ ਸ਼ੋਲਾ ਬਦਨ" (*ਗੁਮਨਾਮ*-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਨਾਲ) 
* "ਮਸਤੀ ਔਰ ਜਵਾਨੀ ਹੋ ਉਮਰ ਬੜੀ ਮਸਤਾਨੀ ਹੋ" (ਦਿਲ ਦੌਲਤ ਦੁਨੀਆ) -ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਨਾਲ
* "ਜਿਗਰ ਕਾ ਦਰਦ ਬੜ੍ਹਤਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ" (ਸਟਰੀਟ ਸਿੰਗਰ-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਨਾਲ) 
* "ਬੱਕਮਾ-2 ਬੱਕਾਮਾ-2 ਇਕੱਡਾ ਪੋਟਾਓ ਰਾ" (*ਸ਼ਤਰੰਜ*-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮੂਦ ਨਾਲ) 
* "ਲੇਜਾ ਲੇਜਾ ਮੇਰਾ ਦਿਲ" (*ਏਨ ਈਵਨਿੰਗ ਇਨ ਪੈਰਿਸ)* 
* "ਚਲੇ ਜਾਨਾ ਜ਼ਰਾ ਠੇਹਰੋ" (*ਅਰਾਉੰਡ ਦ ਵਰਲਡ*) -ਮੁਕੇਸ਼ ਨਾਲ
* "ਤੁਮ ਪਿਆਰ ਸੇ ਦੇਖੋ" (*ਸਪਨੋਂ ਕਾ ਸੌਦਾਗਰ*) -ਮੁਕੇਸ਼ ਨਾਲ
* ਮੁਕੇਸ਼ ਨਾਲ "ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰ ਲੋ" (*ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ*) 
* "ਵੋ ਪਰੀ ਕਹਾਂ ਸੇ ਲਾਂਊਂ" (ਪਹਿਚਾਨ-ਮੁਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਮਨ ਕਲਿਆਣਪੁਰ ਨਾਲ) 
* "ਕਿਸਕੇ  ਦਿਲ ਕੋ ਸਨਮ" (ਕਲ ਆਜ ਔਰ ਕਲ) 
* "ਜਬ ਭੀ ਯੇ ਦਿਲ ਉਦਾਸ ਹੋਤਾ ਹੈ" (*ਸੀਮਾ*-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਨਾਲ) 
* "ਆਪ ਕੀ ਰਾਏ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਕਿਆ ਹੈ ਕਹੀਏ" (ਇਲਾਨ-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਨਾਲ) 
* "ਜਾਨੇ *ਅੰਜਾਨੇ* ਯਹਾਂ ਸਬੀ ਹੈ ਦਿਵਾਨੇ" (ਜਾਨੇ ਅੰਜਾਨੇ) 
* "ਜਾਨੇ ਭੀ ਦੇ ਸਨਮ ਮੁਝੇ, ਅਭੀ ਜਾਨੇ"... (*ਅਰਾਉੰਡ ਦ ਵਰਲਡ*) 
* "ਮਨ ਕੇ ਪੰਛੀ ਕਹੀਂ ਦੂਰ ਚਲ, ਦੂਰ ਚਲ" (ਨੈਨਾ) 
* "ਵਹੀ ਪਿਆਰ ਕੇ ਖੁਦਾ ਹਮ ਜਿਨ ਪੇ ਫ਼ਿਦਾ" (ਪਾਪੀ ਪੇਟ ਕਾ ਸਵਾਲ ਹੈ) 1984
* ਤੇਰਾ ਅੰਗ ਕਾ ਰੰਗ ਹੈ ਅੰਗੂਰੀ (ਚੰਦਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ) 
* ਯੇ ਮੁਹ ਔਰ ਮਸੂਰ ਕੀ ਦਾਲ (*ਅਰਾਉੰਡ ਦ ਵਰਲਡ*) ਮੁਬਾਰਕ ਬੇਗਮ ਨਾਲ
* 'ਹਮਕੋ ਤੋ ਬਰਬਾਦ ਕੀਆ ਹੇ ਔਰ ਕਿਸੇ ਬਰਬਾਦ ਕਰੋਗੇ' (ਗੁਨਾਹੋਂ ਕਾ ਦੇਵਤਾ 1967) -ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਦੇ ਨਾਲ। 
* ਸੁੰਨ ਸੁਨ ਰੇ ਬਲਮ, ਦਿਲ ਤੁਝੇ ਪੁਕਾਰੇ (ਪਿਆਰ ਮੁਹੱਬਤ 1968) -ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਦੇ ਨਾਲ। 
* "ਡਿਸਕੋ ਸੰਗੀਤਕ ਕਹਾਣੀਆਂ"-1988

### ਤੇਲਗੂ ਗੀਤ 
* "ਕਾਂਤੀ ਚੁਪੂ ਚੇਪੁਤੋਂਡੀ" (*ਜੀਵਿਤਾ ਚੱਕਰਮ*) 
* "ਮਧੁਰਥੀ ਮਧੁਰਮ" (*ਜੀਵਿਤਾ ਚੱਕਰਮ*-ਘੰਟਾਸਾਲਾ ਨਾਲ) 
* "ਕਲਾਲੋ ਕਾਲੂਪੈਟੀ ਚੂਡੂ" (*ਜੀਵਿਤਾ ਚੱਕਰਮ*-ਘੰਟਾਸਾਲਾ ਨਾਲ) 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2023
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933