open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਗਲੋਬਲ ਦਿਮਾਗ

[thumb|300x300px| ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੁਆਰਾ [ਰੂਟਿੰਗ|ਰੂਟਿੰਗ ਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਓਪਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਜ਼ੂਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਨਸ ਅਤੇ ਸਿੰਨੈਪਸ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ]]
**ਗਲੋਬਲ ਦਿਮਾਗ** ਗ੍ਰਹਿ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਸੰਬੰਧੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਕਲਾਤਮਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਨੈਟਵਰਕ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਟੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਚਾਰ 
ਗਲੋਬਲ ਬ੍ਰੇਨ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜਾਂ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ, ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਜਾਂ ਸਥਾਨਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ. ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਨੈਟਵਰਕ ਤੋਂ ਸਵੈ-ਸੰਗਠਿਤ ਜਾਂ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਨੁਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। 

ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈੱਬ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਵੈੱਬ ਪੰਨਿਆਂ (ਨਿਊਰੋਨਸ ਵਰਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਹਾਈਪਰਲਿੰਕਸ (ਸਿਨੈਪਸ ਵਰਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਨਤਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ Facebook, ਜਿੱਥੇ ਨਿੱਜੀ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿੰਕ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰਲ ਨੈਟਵਰਕ ਸਮਾਨਾਂਤਰ, ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ
ਸੰਖਿਆ ਦਰਸ਼ਨ

**ਸਾਂਖ** ਅਤੇ **ਸੰਕਿਆ** (/榬θθ/; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਂਖਿਆ), ਆਈਏਐਸਟੀ: ਸਕਿਆ) ਆਈ ਐਸ ਏ ਦਵੈਤਵਾਦੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਫਿਲਾਸਫੀ, ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਨੁਭਵ ਸੁਤੰਤਰ ਪਰਮ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਪੂਰਨ ('ਚੇਤਨਾ' ਅਤੇ ਆਤਮਾ) ਬਣ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣਾ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਤੀ, (ਯਥਾਰਥਬੋਧ, ਮਨ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ)।

ਪੂਰਵ ਗਵਾਹ-ਚੇਤਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰੰਕੁਸ਼, ਸੁਤੰਤਰ, ਆਜ਼ਾਦ, ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਮਨ ਜਾਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜਾਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ, "ਗੈਰ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਚੇਤਨਾ" ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਅਪੀਲ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਂ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
ਸਖਿਆ (ਸਬਕਾਖਿਆ) ਜਾਂ ਸਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਅਰਥ ਹੈ 'ਗਿਣਤੀ, ਗਿਣਤ, ਗਣਨਾ, ਗਣਨ, ਤਰਕ, ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਗਣਨਾ ਦੁਆਰਾ ਤਰਕ ਕਰਨਾ, ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ'।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ
ਖੱਬੇ- ਅਤੇ ਸੱਜੇ-ਹੱਥ ਟਰੈਫ਼ਕ

thumb|ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੱਜੇ 'ਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ
**ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ‐ਹੱਥ ਟਰੈਫ਼ਿਕ** ਅਜਿਹਾ ਨਿਯਮ ਹੈ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨੂੰ ਕਰਮਵਾਰ ਸੜਕ ਦੇ ਖੱਬੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਚੱਲਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ‐ਹੱਥ ਟਰੈਫ਼ਿਕ ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਡ੍ਰਾਈਵ (ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਸੀਟ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰਬੀਅਨ ਜੈਸਮੀਨ

***ਜੈਸਮੀਨ***  ਸਾਂਬੈਕ ( **ਅਰਬੀਅਨ ਜੈਸਮੀਨ** ਜਾਂ **ਸਾਂਬੈਕ ਜੈਸਮੀਨ** ) ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਫੈਲੀ, ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਜੈਸਮੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਮਾਰੀਸ਼ਸ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਮਾਲਦੀਵ, ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਆਈਲੈਂਡ, ਚਿਆਪਾਸ, ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਫਲੋਰੀਡਾ, ਬਹਾਮਾਸ, ਕਿਊਬਾ, ਹਿਸਪੈਨੀਓਲਾ, ਜਮੈਕਾ, ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਐਂਟੀਲਜ਼ ਵਿੱਚ। 

*ਜੈਸਮੀਨਮ ਸਾਂਬੈਕ* ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਝਾੜੀ ਜਾਂ ਵੇਲ ਹੈ ਜੋ  ਤੱਕ ਵਧਦੀ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਤਰ ਅਤੇ ਜੈਸਮੀਨ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਗੰਧਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ **ਮੋਗਰਾ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ***sampaguita*** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ***melati Putih*** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵਰਣਨ 
*ਜੈਸਮੀਨਮ ਸਾਂਬੈਕ* ਇੱਕ ਸਦਾਬਹਾਰ ਵੇਲ ਜਾਂ ਝਾੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ  ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਆਟੋਪੋਲੀਪਲੋਇਡੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ *ਜੈਸਮੀਨਮ ਸਾਂਬੈਕ*  ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਟਿੰਗਜ਼, ਲੇਅਰਿੰਗ, ਮਾਰਕੌਟਿੰਗ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੱਤੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,  ਲੰਬੇ ਅਤੇ  ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਾਈਲੋਟੈਕਸੀ ਉਲਟ ਹੈ ਜਾਂ ਤਿੰਨ, ਸਧਾਰਨ (ਪਿੰਨੇਟ ਨਹੀਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਜੈਸਮੀਨਾਂ ਵਾਂਗ) ਹੈ। ਪੱਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਨਿਰਵਿਘਨ (ਚਮਕਦਾਰ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਫੁੱਲ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ 3 ਤੋਂ 12 ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਕੋਰੋਲਾ , 5 ਤੋਂ 9 ਲੋਬਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 6 ਤੋਂ 8 ਵਜੇ), ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 12 ਤੋਂ 20 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਲ ਇੱਕ ਜਾਮਨੀ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਬੇਰ ਵਰਗੇ  ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
right|thumb|210x210px| ਨਰਮ ਰੰਗਤ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਜੈਸਮੀਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ , ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਦੋ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਬਾਬਾ ਬੁਢਾ ਜੀ ਆਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੂਹ ਦੀ ਖੁਦਵਾਈ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੂਹ ਉੱਪਰ ਛੇ ਹਰਟਾਂ ਭਾਵ ਛੇ ਮ੍ਹਾਲਾਂ ਲਗਵਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਖੂਹ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੀਣ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਸੰਗਤਾਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਸ਼ਰਧਾਂ ਨਾਲ 12 ਪੰਚਮੀਆਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਸੁੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪੰਚਮੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਉੱਪਰ ਭਾਰੀ ਇੱਕਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਚਾਰ ਧਾਮ

**ਚਾਰ ਧਾਮ** (ਭਾਵ ਚਾਰ ਨਿਵਾਸ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਤੀਰਥਾਂ  'ਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮੋਕਸ਼ (ਮੁਕਤੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਧਾਮ ਹਨ, ਬਦਰੀਨਾਥ, ਦਵਾਰਕਾ, ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਹਿੰਦੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਧਾਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਚਾਰ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੱਖ 'ਧਾਮ' ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਥਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ 'ਧਾਮ' ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, (1) ਸਤਿ ਯੁਗ ਦਾ ਧਾਮ- ਬਦਰੀਨਾਥ, ਉਤਰਾਖੰਡ (2) ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦਾ ਧਾਮ-ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ (3) ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦਾ ਧਾਮ - ਦੁਆਰਿਕਾ, ਗੁਜਰਾਤ (4) ਕਲ ਯੁਗ ਦਾ ਧਾਮ - ਜਗਨਾਥ ਪੁਰੀ, ਓਡੀਸ਼ਾ।

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ-ਯਮੁਨੋਤਰੀ, ਗੰਗੋਤਰੀ, ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਰਕਟ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਚਾਰ ਧਾਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਰੀਨਾਥ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉਥੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਬੇਰੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੇਰੀਆਂ ਨੂੰ "ਬਦਰੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਰਿਕਾ-ਵੈਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਰਥਾਤ ਬੇਰੀਆਂ ਦਾ ਜੰਗਲ। ਉਹ ਖਾਸ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੇਰੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬੇਰੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਬਣ ਗਈ। ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਇਸ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ "ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ" ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਰੀ-ਨਾਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਬੇਰੀ ਜੰਗਲ ਦਾ ਮਾਲਕ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਬਦਰੀਨਾਥ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਧਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
]]
ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਨੂੰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਉਦੋਂ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਰਾਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ"। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉਥੇ ਛਾਪੇ ਗਏ ਹਨ। 

ਤੀਜੇ, ਦਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ।

ਚੌਥੇ, ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਜਗਨਨਾਥ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਲ ਯੁਗ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ।
]]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਧਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
*
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾ ਬਕਾਲਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਨੌਵੀੰ ਪਾਤਸਾਹ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ 26 ਸਾਲ 9 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 13 ਦਿਨ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਬਕਾਲਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਅੱਠਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ ਕਿ 'ਬਾਬਾ ਬਸਤ ਹੈ ਗਰਾਮ ਬਕਾਲੇ' ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਸਥਾਂਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਕਲੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾ ਲਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਅੱਗੇ 500 ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਸੁੱਖ ਸੁਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਖੰਡੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕਹਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਅੱਗੇ 5-5 ਮੋਰਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਅੱਗੇ 5 ਮੋਰਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਈ ਸੁੱਖੀਆਂ ਤਾ 500 ਮੋਰਾਂ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਖੰਡੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਬਾਰੇ ਸਾਚੋ ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਲਾਨਾ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਇਤਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਮੱਸਿਆ, ਸੰਗਰਾਂਦ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਅਰੁਮ

ਅਰੁਮ ਅਰੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਰਪ, ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ,  ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ, ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਰੁਮ ਲਿਲੀਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਲਿਲੀਜ਼ ਲਿਲੀਅਮ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜ਼ੈਂਟੇਡੇਸਚੀਆ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ "ਅਰਮ ਲਿਲੀਜ਼" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਰਾਈਜ਼ੋਮੈਟਸ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਦੀਵੀ ਪੌਦੇ ਹਨ ਜੋ 20-60 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਪੱਤੇ 10-55 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਇੱਕ ਸਪੈਡਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, 10-40 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ, ਵਿਲੱਖਣ ਰੰਗ ਦੇ ਸਪੈਥ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ, ਭੂਰੇ ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹਨ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਫਲ ਚਮਕਦਾਰ ਸੰਤਰੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਬੇਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ।

ਬੇਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੈਫਾਈਡਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਆਕਸਾਲੇਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫਲਸਤੀਨ ਦੇ ਅਰਬ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਜੀਨਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਹਨਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਮ ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਰੂਪ ਹੈ, *ਆਰੋਨ* ।

## ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਰਾਗਣ 
left|thumb| ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਡਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਪੈਡਿਕਸ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਰਿੰਗ। ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਗ੍ਰੀਫਸਵਾਲਡ
ਫੁੱਲ ਇੱਕ ਪੋਕਰ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਸਪੈਡਿਕਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਪੈਥ ਜਾਂ ਪੱਤੇ-ਵਰਗੇ ਹੁੱਡ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਪੈਡਿਕਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਗੁੱਛੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਮਾਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਨਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਹੈ।

ਨਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀੜੇ ਦਾ ਜਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੀੜੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਧੂੜ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਾਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੌਦੇ ਦੇ ਪਰਾਗਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਛੋਟੇ ਵਾਲ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਕੀੜੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਆਰ. ਪੀ. ਬਲੈਕਮਰ

**ਰਿਚਰਡ ਪਾਮਰ ਬਲੈਕਮਰ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨ 
21 ਜਨਵਰੀ, 1904 ਨੂੰ ਉਹ ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ, ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ।  ਉਸਨੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਹਾਈ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ 1918 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।  ਇੱਕ ਆਟੋਡਿਡੈਕਟ, ਬਲੈਕਮੂਰ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦਾਖਲਾ ਲਏ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।  ਉਹ 1928 ਤੋਂ 1930 ਤੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਤਿਮਾਹੀ ਹਾਉਂਡ ਐਂਡ ਹੌਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ 1934 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

1930 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹੈਲਨ ਡਿਕਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।  1935 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ, ਦ ਡਬਲ ਏਜੰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ;  1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।

1940 ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਮਰ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।  1947 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰੌਕਫੈਲਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਗੌਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਗੌਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂ.ਐਸ. ਮਰਵਿਨ ਅਤੇ ਜੌਨ ਬੇਰੀਮੈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਮੇਰਵਿਨ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਮਰ ਅਤੇ ਬੇਰੀਮੈਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਲੈਕਮਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ (ਦ ਮੂਵਿੰਗ ਟਾਰਗੇਟ)।  ਉਸਨੇ 1961-62 ਵਿੱਚ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

ਬਲੈਕਮਰ ਦੀ ਮੌਤ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਟਸਫੀਲਡ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਪਿਟਸਫੀਲਡ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

ਉਸਦੇ ਪੇਪਰ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
### ਕਵਿਤਾ 
ਜੌਰਡਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ 1937 

ਦੂਜਾ ਸੰਸਾਰ, 1942

ਦ ਗੁੱਡ ਯੂਰਪੀਅਨ, 1947 

ਆਰ.ਪੀ. ਬਲੈਕਮਰ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 1977

### ਆਲੋਚਨਾ 
ਡਬਲ ਏਜੰਟ: ਕਰਾਫਟ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਚ ਲੇਖ, 1935(The double agent:essays in craft and education)

ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਕੀਮਤ, 1940 (The Expense of Greatness)

ਇਸ਼ਾਰੇ ਵਜੋਂ ਭਾਸ਼ਾ, 1952 (Language as Gesture)

ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮੁੱਲ, ਡਬਲਡੇਅ, 1952 (Form and value in modern poetry, Doubleday, 1952

ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਹਨੀਕੌਂਬ, 1955 (The Lion and the Honeycomb )

ਯੂਰਪੀਅਨ ਨਾਵਲ, 1964 ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਲੇਖ(Eleven Essays in the European Novel)

ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ  ਨਵੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ।  1983.(Studies in Henry James. New Directions Publishing)

ਡੇਨਿਸ ਡੋਨੋਘੂ, ਐਡ.  ਆਰ.ਪੀ. ਬਲੈਕਮੁਰ, ਈਕੋ ਪ੍ਰੈਸ, 1986, (Denis Donoghue, ed. Selected essays of R.P. Blackmur, Ecco Press)
ਐਡਵਰਡ ਲੈਟੀਮਰ ਬੀਚ ਜੂਨੀਅਰ

**ਐਡਵਰਡ ਲੈਟੀਮਰ ਬੀਚ ਜੂਨੀਅਰ** (ਅਪ੍ਰੈਲ 20, 1918 – 1 ਦਸੰਬਰ, 2002) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਨੇਵੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮਿਡਵੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ 12 ਲੜਾਈ ਗਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ 10 ਸਜਾਵਟ ਕਮਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਕਰਾਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਡਵਾਈਟ ਡੀ. ਆਈਜ਼ਨਹਾਵਰ ਦੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਡੁੱਬੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕੀਤੀ।

ਬੀਚ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਨਾਵਲ, *ਰਨ ਸਾਈਲੈਂਟ, ਰਨ ਡੀਪ*, 1958 ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੀ। ਕੈਪਟਨ ਐਡਵਰਡ ਐਲ. ਬੀਚ ਸੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਐਲਿਸ ਫੂਚੇ ਬੀਚ, ਬੀਚ ਜੂਨੀਅਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਲੋ ਆਲਟੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਜਲ ਸੈਨਾ ਕਰੀਅਰ 
ਬੀਚ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਹੀਰਾਮ ਜੌਹਨਸਨ ਦੁਆਰਾ 1935 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਨੇਵਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀਚ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟਲ ਕਮਾਂਡਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਬੀਚ ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਡਸ਼ਿਪਮੈਨ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਦੇ 576 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
### ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਮਿਸਟਰ ਗੇਅ ਵਰਲਡ 2017

ਮਿਸਟਰ ਗੇਅ ਵਰਲਡ ਦਾ 9ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ 5-10 ਮਈ, 2017 ਤੱਕ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਮਾਸਪਾਲੋਮਾਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 21 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਟਾਈਟਲ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣੇ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਮਿਸਟਰ ਗੇਅ ਵਰਲਡ 2016 ਰੋਜਰ ਗੋਸਲਬੇਜ਼ ਨੇ ਇਵੈਂਟ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਜੌਹਨ ਰਾਸਪਾਡੋ ਨੂੰ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ।

## ਨਤੀਜੇ 
## ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ 
21 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ: 

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ

**ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਅਦਾਕਾਰ, ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਸਾਨ, ਦਰੋਹਕਲ, ਕੱਚੇ ਧਾਗੇ, ਅਕਸ, ਯੇ ਦਿਲ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਸ਼ੂਲ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਭੋਜਪੁਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਵਿਕਰਮਰਕੁਡੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।''''''

## ਨਿਜੀ ਜਿੰਦਗੀ 
ਕੁਮਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਰਿਆਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੌਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਈਐਸਐਲ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਕੇਡਰ ਦੇ ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੁਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ।

## ਕੇਰੀਅਰ 
ਉਹ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦਰੋਹਕਾਲ, ਕੱਚੇ ਧਾਗੇ, ਅਕਸ, ਯੇ ਦਿਲ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਸ਼ੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਨ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਨਾਲ ਰਿਟਰਨ ਟੂ ਰਜਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਭੋਪਾਲ: ਮਾਰਟਿਨ ਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਾ ਬਾਰਟਨ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ। ਉਹ ਕਈ ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਭੋਜਪੁਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਵਿਕਰਮਰਕੁਡੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* The Actor Factor Theatre Company 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੇਲੇਵਾਲੀਆ

***ਬੇਲੇਵਾਲੀਆ ਐਸਪੈਰਾਗੇਸੀ*** ਪਰਿਵਾਰ, ਉਪ-ਪਰਿਵਾਰ ਸਕਿਲੋਇਡੀਏ ਵਿੱਚੋਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1808 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
alt=Wild Bellevalia in Behbahan, Iran|thumb| ਬੇਬਹਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਬੇਲੇਵਾਲੀਆ
ਇਸਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 65 ਕਿਸਮਾਂ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ:- ਇਸ ਦੀਆਂ ਤੁਰਕੀ (ਲਗਭਗ 12 ਕਿਸਮਾਂ) ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ (12 ਕਿਸਮਾਂ), ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ: ਈਰਾਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਦੋ ਜਾਤੀਆਂ) ਵਿਚੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

## ਵਰਣਨ 
ਬੇਲੇਵਾਲੀਆ ਸਦੀਵੀ ਜੜੀ ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਜਿਓਫਾਈਟਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਝਿੱਲੀਦਾਰ ਮਿਆਨ ("ਟਿਊਨਿਕ") ਨਾਲ ਬਲਬ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਧਾਰਨ, ਸਮਾਨਾਂਤਰ-ਨਾੜੀ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਬੇਸਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗੂਰ-ਵਰਗੇ ਫੁੱਲ -ਪੱਤਰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਿਲੰਡਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਤਣੇ 'ਤੇ ਅੰਤਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਛੋਟੇ, ਝਿੱਲੀਦਾਰ ਬ੍ਰੈਕਟਾਂ ਦੇ ਧੁਰੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰਮਾਫ੍ਰੋਡਿਟਿਕ ਫੁੱਲ ਤੀਹਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬ੍ਰੈਕਟ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਤੋਂ ਡੇਢ-ਅੱਧੇ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਟਿਊਬਲਰ, ਘੰਟੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਜਾਂ ਫਨਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਰੈਕਟਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਚਿੱਟੇ ਤੋਂ ਕਰੀਮ ਤੋਂ ਭੂਰਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੀ ਨੀਲੇ ਤੋਂ ਜਾਮਨੀ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਂ ਦਾ ਕੈਪਸੂਲ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਾਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਤਿਕੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਘੱਟ ਜਾਂ ਘੱਟ ਗੋਲਾਕਾਰ, ਘੱਟ ਹੀ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਵਰਗੀਕਰਨ 
alt=Wild Bellevalia in Behbahan II|thumb| ਬੇਬਹਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਬੇਲੇਵਾਲੀਆ
ਬੇਲੇਵਾਲੀਆ ਜੀਨਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1808 ਵਿੱਚ ਫਿਲਿਪ-ਆਈਸੀਡੋਰ ਪਿਕੋਟ ਡੀ ਲੈਪੇਰੌਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੀਨਸ ਦਾ ਨਾਮ ਫ੍ਰੈਂਚ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪਿਏਰੇ ਰਿਚਰ ਡੀ ਬੇਲੇਵਾਲ (1564-1632) ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਪਿਆ। *ਬੇਲੇਵਾਲੀਆ* ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਸਟ੍ਰਾਂਗਵੇਜਾ *ਬਰਟੋਲ* ਹੈ।

### ਸਪੀਸੀਜ਼ 
ਚੁਣੇ ਗਏ ਪੌਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਕਲਿਸਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਥੇ 65 *ਬੇਲੇਵਾਲੀਆ* ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬੇਕਸਰ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬੇਕਸਰ ਸਾਹਿਬ**, ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ੧੬੮੫ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਥੀ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਟੱਕ ਲਾਇਆ ਸੀ| ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਕੰਡੇ ਇਕ ਕਰੀਰ ਦਾ ਰੁਖ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਥੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਬਿਬੇਕ (ਗਿਆਨ) ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ | ਇਸੇ ਕਰੀਰ ਦੇ ਰੁਖ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਪਣਾ ਘੋੜਾ ਬੰਨਦੇ ਸਨ| ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਸਿਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹਤਤਾ ਹੈ | ਇਹ ਰੁਖ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਮੋਜੂਦ ਹੈ|ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰਪੁਰਬ ਬੜੀ ਧੂਮ-ਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾਂ ਹੈ|

ਬਿਬੇਕਸਰ (ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ: 1628) ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦੱਖਣ/ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬੇਕਸਰ ਸਾਹਿਬ ਬਿਬੇਕਸਰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸਰੋਵਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ 6ਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੁੰਦਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਪੁਰਾਤਨ ਪਿੰਡ ਚਾਟੀਵਿੰਡ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਵਿੰਡ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ਼ ਵੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬੇਕਸਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਝੜਪਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਲੀਹਾਂ 'ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਚਾਟੀਵਿੰਡ ਗੇਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਕਰੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਸਨ; ਇਹ ਰੁੱਖ ਅਜੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਜਾਂ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਉਮਰਾਨ ਮਲਿਕ

thumb|ਉਮਰਾਨ ਮਲਿਕ
ਉਮਰਾਨ ਮਲਿਕ (ਜਨਮ 22 ਨਵੰਬਰ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗੇਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾਂ ਹੈ | 

## ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ 18 ਜਨਵਰੀ 2021 ਨੂੰ 2020-21 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 27 ਫਰਵਰੀ 2021 ਨੂੰ 2020-21 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਈ ਲਿਸਟ ਏ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਮਲਿਕ ਨੂੰ 2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੁਆਰਾ ਟੀ. ਨਟਰਾਜਨ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੋਵਿਡ-19 ਬਦਲੇ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ, ਮਲਿਕ ਨੂੰ 2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਲਈ ਤਿੰਨ ਨੈੱਟ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 3 ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ 2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੇ 49ਵੇਂ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ, ਆਈ.ਪੀ.ਐੱਲ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਚੈਲੰਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਗੇਂਦਾਂ ਸੁੱਟੀਆਂ।ਉਸਦੀ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੂੰ 2021 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਨੈੱਟ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 23 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਏ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਏ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਆਈਪੀਐਲ 2022 ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੁਆਰਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ, ਗੁਜਰਾਤ ਟਾਇਟਨਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 2022 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਮਲਿਕ ਨੇ ਟੀ.ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਉੱਭਰਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀ.ਟਵੰਟੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (T20) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੋ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ T20I ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਪੂਰਨਾ ਨਦੀ (ਗੁਜਰਾਤ)

thumb|300x300px| ਮਹਿਲ ਕੈਂਪ ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਪੂਰਨਾ ਨਦੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼

**ਪੂਰਨਾ** ਨਦੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਦੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਡਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਾਪੁਤਾਰਾ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੂਰਨਾ ਨਦੀ ਦਾ 2431ਕਿਲੋਮੀਟਰ2 ਦਾ ਨਿਕਾਸੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਰਬੀ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 180 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਝੰਖੜੀ ਨਦੀ ਪੂਰਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 1990 ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੂਰੀ ਨੂੰ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਪੂਰਨਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਵਨ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ।

ਨਵਸਾਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਡੈਲਟਾ ਦੇ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪੂਰਨ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਖੰਭਾਤ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦਿਵਸ

**ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦਿਵਸ** ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਗਠਨ ਦਿਵਸ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ  ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ 2014 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ 2 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦਿਵਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਰੇਡਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਜ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਪਰੇਡ ਦਾ ਰਸਮੀ ਸਮਾਗਮ ਪਰੇਡ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ 33 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 2 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਲਵਕੁੰਤਲਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਰਾਓ ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮਿਤੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

1 ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ, ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਿੱਲ ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2014 ਬਿੱਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਗਠਨ ਲਈ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ 1 ਮਾਰਚ 2014 ਨੂੰ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਮਹੱਤਵ 
ਇਹ ਦਿਨ ਰਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

## ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ 
ਰਾਜ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਫੂਡ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਰਵਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਟੁਕੰਮਾ ਤਿਉਹਾਰ ਜਾਂ ਫੁੱਲ/ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅਕਤੂਬਰ ਜਾਂ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਮਾਗੀ ਰਸੌਲੀ ਦਿਵਸ

**ਜਰਮਨ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਮਾਗੀ ਰਸੌਲੀ ਦਿਵਸ)** ਲਿਪਜ਼ਿਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਰਸੌਲੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ੧੯੯੮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਦਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ੫੦੦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਹੈ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਰਸੌਲੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲੱਭਣਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Deutsche Hirntumorhilfe
* Online support for patients - Service of Deutsche Hirntumorhilfe
ਮਿਸ ਟਰਾਂਸ ਸਟਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ

**ਮਿਸ ਟ੍ਰਾਂਸ ਸਟਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ** (ਪਹਿਲਾਂ **ਮਿਸ ਟ੍ਰਾਂਸ ਸਟਾਰ ਇੰਟਰਨੈਕਸ਼ਨਲ** ) ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2010 ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ, ਕੈਟਾਲੋਨੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਜ ਅਤੇ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੋਣ 2010 ਵਿੱਚ ਰਿੰਕਨ ਟ੍ਰੈਨੀ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਲੇਡੀਜੂਲੀਆ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਮਿਸ ਟ੍ਰਾਂਸ ਸਟਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਸਿਰਲੇਖਧਾਰਕ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*   (in Spanish)
ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ

, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ 'ਰਨ ਅਗੇਂਸਟ ਡਰੱਗਜ਼' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ 2000 ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।]]
**ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ** ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਹੈ। ਇਹ 1989 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ 26 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 26 ਜੂਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਲਿਨ ਜ਼ੈਕਸੂ ਦੇ ਹੁਮੇਨ, ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਫੀਮ ਜੰਗ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ 25 ਜੂਨ, 1839 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਲਣਾ 7 ਦਸੰਬਰ 1987 ਦੇ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮਤੇ 42/112 ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

26 ਜੂਨ, 1987 ਨੂੰ, ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲਿਖਤਾਂ (ਡਰੱਗ ਅਬਿਊਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ) ਨੂੰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 17-26 ਜੂਨ 1987 ਦੌਰਾਨ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਤਾਰੀਖਾਂ 17 ਜੂਨ ਅਤੇ 26 ਜੂਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ 26 ਜੂਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਐਂਟੀ-ਡਰੱਗ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ 6/26 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ 2007 ਦੀ ਵਰਲਡ ਡਰੱਗ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 322 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* UN homepage for International Day against Drug Abuse and Illicit Trafficking
* German Lopez, "The violent history of International Anti-Drug Day", Vox, 26 June 2014.
* "International Day Against Drug Abuse and Trafficking Updated"

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਨ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਇਕਲ ਦਿਵਸ

ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਨੇ 3 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ **ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਈਕਲ ਦਿਵਸ / ਕੌਮਾਤਰੀ ਸਾਇਕਲ ਦਿਵਸ** ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਈਕਲ ਦਿਵਸ ਦਾ ਮਤਾ "ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਬਹੁਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇਹ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਲ, ਕਿਫਾਇਤੀ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਟਿਕਾਊ ਸਾਧਨ ਹੈ।"

## ਬਾਨੀ 
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੇਜ਼ੈਕ ਸਿਬਿਲਸਕੀ (ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ) ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਈਕਲ ਦਿਵਸ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਤੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਜਮਾਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਆਖਰਕਾਰ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ 56 ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਅਸਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ #June3WorldBicycleDay ਲੋਗੋ ਨੂੰ ਆਈਜ਼ੈਕ ਫੇਲਡ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜੌਹਨ ਈ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮਹੱਤਤਾ 
ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਈਕਲ ਦਿਵਸ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਈਕਲ ਮਨੁੱਖੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ "ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਆਪਸੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ  ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਸਾਈਕਲ ਅੱਗੇ "ਟਿਕਾਊ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਖਪਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਨ
ਰਵੀ ਬਿਸ਼ਨੋਈ

**ਰਵੀ ਬਿਸ਼ਨੋਈ** (ਜਨਮ 5 ਸਤੰਬਰ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2020 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਿਆ |

## ਸ਼ੁਰਆਤੀ ਜਿੰਦਗੀ 
ਰਵੀ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਜੋਧਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਿਰਾਮੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਕੋਚਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਪਾਰਟਨਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ ਬਣਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਮਿਸਤਰੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਓਹ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਜੁਟਾ ਸਕਣ । ਚੋਣਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ U-16 ਟਰਾਇਲਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ U-19 ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ,  ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ U-19 ਰਾਜਸਥਾਨ ਟੀਮ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ।ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨੈੱਟ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ।

## ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 21 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ 2018-19 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣਾ  ਟੀ.ਟਵੰਟੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 27 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2019–20 ਦੇਵਧਰ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਏ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ 
ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, 2020 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2020 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 20 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਆਈਪੀਐਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਭ ਪੰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਕਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 1/22 ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਸੀਜ਼ਨ ਨੂੰ 12 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਭਰਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੀਂ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਲਖਨਊ ਸੁਪਰ ਜਾਇੰਟਸ ਦੁਆਰਾ ਡਰਾਫਟ  ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2020 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 21 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਅੱਠ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਪੈੱਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਦੌੜ ਦਿੱਤੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦਸ ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਨ ਆਫ ਦੀ ਮੈਚ  ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗੇਦਬਾਜ  ਵਜੋਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਘਰੇਲੂ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਟੀ.ਟਵੰਟੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 16 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ, 17 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਦੋ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਮੈਚ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਜਿਓਟਾਰਗੇਟਿੰਗ

ਜੀਓਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, **ਜਿਓਟਾਰਗੇਟਿੰਗ** ਵਿਜ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੂ-ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼, ਖੇਤਰ/ਰਾਜ, ਸ਼ਹਿਰ, ਮੈਟਰੋ ਕੋਡ/ਜ਼ਿਪ ਕੋਡ, ਸੰਗਠਨ, IP ਪਤਾ, ISP, ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਾਪਦੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਿਓਟਾਰਗੇਟਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਆਨਲਾਈਨ ਵਿਗਿਆਪਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ iPlayer ਅਤੇ Hulu ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਟਰਨੈਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਮੱਗਰੀ ਅਕਸਰ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪਹੁੰਚ ਡਿਜੀਟਲ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਸਰਵਰ ਅਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਲਤ ਟਿਕਾਣਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜਿਓਮੈਸੇਜਿੰਗ

**ਜੀਓਮੈਸੇਜਿੰਗ** ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰਾਂ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ ਲੰਬਕਾਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਜੀਓਫੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਬੀਕਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮਿਤ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਬੀਕਨ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਿਵਾਈਸ ਮੁਹਿੰਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ) ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ।

ਨਿਯਮ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਾਂ, ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਦਿਨ, ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ, ਆਦਿ।

ਉਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚਿੱਤਰ, ਟੈਕਸਟ, html, ਮੈਟਾਡੇਟਾ ਕੁੰਜੀ-ਮੁੱਲ ਜੋੜਾ, ਆਦਿ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਵਧਦੀ ਜਿਓਮੈਸੇਜਿੰਗ ਕਾਰਨ ਸੰਕਟ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਭੂ-ਸਥਾਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੱਭਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਚਾਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਓਲੀ ਸਾਹਿਬ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ,** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ 48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

## ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਇਸ ਸਥਾਨ ਅੱਠ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ  ਉਦਾਸੀ ਸਮੇਂ ਇਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਕ ਬਾਉਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ |

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ
ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ਜੋ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ 33 ਸਾਲ ਰਹੇ। ਇੱਥੇ, ਓਹਨਾ ਨੇ 84 ਪੌੜੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਾਉਲੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਖੂਹ ਬਣਵਾਇਆ। ਬਾਉਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਨੂੰ ਕਲਾਤਮਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਫਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਤਾਰ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹੈ।

ਬਾਉਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਿੱਖ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ  ਇੱਕ ਵੱਢਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗੁੰਬਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਈਚਾਰਕ ਰਸੋਈ ਦਾ ਲੰਗਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੇਕ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਭੋਜਨ ਛਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਗਰ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਛਕਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਸੰਤ- ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਕਲਾਕਿਰਤੀਆ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਏਸ਼ੀਆ ਕੌਂਸਲ

**ਏਸ਼ੀਆ ਕੌਂਸਲ** ਇੱਕ ਪੈਨ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਗਠਨ 2016 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿਆਪਕ ਮੰਚ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਦੋਹਾ, ਚੇਂਗਦੂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਹਨ। 

## ਸੰਗਠਨ
ਏਸ਼ੀਆ ਕੌਂਸਲ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ, ਤਿੰਨ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

### ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ
ਏਸ਼ੀਆ ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਾਰਥਾ ਮੇਦੇਈਰੋਸ

**ਮਾਰਥਾ ਮੇਦੇਈਰੋਸ** (ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1961, ਪੋਰਤੇ ਅਲੇਗਰੇ ਵਿਖੇ) ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ *ਜ਼ੀਰੋ ਹੋਰਾ* ਅਤੇ *ਓ ਗਲੋਬੋ* ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨੀ 
1961 ਵਿੱਚ ਪੋਰਤੋ ਅਲੇਗਰੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਉਹ ਹੋਸੇ ਬਰਨਾਰਦੋ ਬਾਰੇਤੋ ਦੀ ਮੇਦੇਈਰੋਸ ਅਤੇ ਇਸਾਬੇਲਾ ਮਾਤੋਸ ਦੀ ਮੇਦੇਈਰੋਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਪੋਰਟੋ ਅਲੇਗਰੇ ਦੀ ਰਿਓ ਗ੍ਰਾਂਡੇ ਡੂ ਸੁਲ ਦੀ ਪੋਂਟੀਫਿਕਲ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੋਰਤੋ ਅਲੇਗਰੇ ਦੇ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋਰਾ ਅਤੇ ਰੀਓ ਦੇ ਜਨੇਰੀਓ ਦੇ ਓ ਗਲੋਬੋ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।

ਉਹ ਚਿਲੀ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪੋਰਤੋ ਅਲੇਗਰੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

*ਆ ਮੋਰਤੋ ਦੇਵਾਗਾਗਰ* (ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਮੌਤ), 2000 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ਼ ਪਾਬਲੋ ਨੇਰੂਦਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਸਟ੍ਰਿਪ-ਟੀਜ਼* (1985)
* *ਮੀਆ ਨੋਟ ਈ ਉਮ ਕੁਆਰਟੋ* (1987)
* *ਪਰਸੋਨਾ ਨਾਨ ਗ੍ਰਾਟਾ* (1991)
* *ਕੋਨ ਕਾਰਾ ਲਵਾਦਾ* (1995)
* *ਪੋਸੀਆ ਰੀਉਨੀਡਾ* (1998)
* *Geração Bivolt* (1995)
* *ਟਾਪਲੈੱਸ* (1997)
* *ਸੈਂਟੀਆਗੋ ਡੋ ਸਿਲੇ* (1996)
* *ਟਰੇਮ-ਬਾਲਾ* (1999)
* *ਨਾਨ ਸਟਾਪ* (2000)
* *ਕਾਰਟਾਸ ਐਕਸਟਰਾਵੀਡਾਸ ਈ ਆਊਟਰੋਸ ਪੋਇਮਾਸ* (2000)
* *ਆ ਮੋਰਤੇ ਦੇਵਾਗਾਰ* (2000)
* *ਸੋਫਾ* (2002);
* ਦੀਵਾ (2002) 
* *ਮੋਂਟਾਨਹਾ-ਰੂਸਾ* (2003)
* *ਰੋਲਰਕੋਸਟਰ* (2003)
* *ਐਸਕੁਸੀਟਾ ਕੋਮੋ ਈਯੂ* (2004)
* *ਸੇਲਮਾ ਈ ਸਿਨਾਟਰਾ* (2005)
* 'ਟੂਡੋ ਕਿਊ ਈਯੂ ਕੁਏਰੀਆ ਤੇ ਡਿਜ਼ਰ *(2007);*
* *ਡੋਇਡਾਸ ਈ ਸੈਂਟਾਸ* (2008)
* *ਫੋਰਾ ਡੀ ਮਿਮ* (2010)
* *ਫੇਲਿਜ਼ ਪੋਰ ਨਡਾ* (2011)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* niilismo.net ਵਿੱਚ *ਇੱਕ ਮੋਰਟੇ ਦੇਵਗਰ* (in Portuguese)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਮੰਦਰ

**ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਮੰਦਰ** ( ) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪੂਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿਮਹਾ (ਨਰਸਿੰਘ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਪੂਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ, ਇੰਦਾਪੁਰ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ, ਭੀਮਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਨੀਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਨਿਰਾ ਨਰਸਿੰਗਪੁਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ (ਪਿੱਤਰ) ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ, ਵਿੰਚੂਰਕਰ ਪਰਿਵਾਰ, ਅਰਗੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰੋਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਮੰਦਰ ਭੀਮਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਨੀਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਦੇ ਘਾਟ' ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਘਾਟ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1527 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚਾ 1787 ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਵਿੱਠਲ ਸ਼ਿਵਦੇਵ ਦਾਨੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲਗਭਗ £45,000 (4,50,000 ਰੁਪਏ) ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਮੰਦਰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ। ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਵਾਡਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਲੇਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਤੱਕ ੩੩ ਪੌੜੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਰੇਤ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੂਲ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਵੈਸਾਖ ਨਵਰਾਤਰੀ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਦਵੇਂ ਦਿਨ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਰਸਿੰਘ ਜਯੰਤੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ/ਨਰਸਿੰਘ ਜਯੰਤੀ ਦਾ ਜਲੂਸ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦਹੀ ਹਾਂਡੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਚਨ, ਭਜਨ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ
ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਰ

**ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਰ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਜਗਤ ਮੰਦਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ **ਦੁਆਰਕਧੀਸ਼** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਇੱਥੇ ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼, ਜਾਂ 'ਦਵਾਰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਵਾਰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਰ ਧਾਮ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 72 ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਪੰਜ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਜਗਤ ਮੰਦਰ ਜਾਂ **ਨਿਜਾ ਮੰਦਰ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੂਲ ਮੰਦਰ 2,200 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਨੂੰ 15 ਵੀਂ - 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਰ ਇੱਕ ਪੁਸ਼ਤੀਮਾਰਗ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੱਲਭਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਵਿੱਠੇਲੇਸ਼ਨਾਥ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਕਥਾ 
ਹਿੰਦੂ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਵਾਰਕਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਇਕ ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੁਕਮਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ ਸਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੋੜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵੱਲ ਤੁਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਰੁਕਮਿਨੀ ਥੱਕ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਮੰਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਖੱਡ ਪੁੱਟੀ ਜੋ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਆਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਰੁਕਮਿਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮਿਨੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਦਵਾਰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਦੁਆਰਕਾ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਇਸ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਵਰਗੇ ਸਬੂਤ, ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੋਵੇਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪਾਏ ਗਏ ਐਂਕਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸਾਈਟ ਸਿਰਫ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੁਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸੀ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ 
 ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਰ, ਦਵਾਰਕਾ]]
ਇਹ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਵਾਰਾਕਾ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ"  ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 3 ਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ 48 ਕੋਸ ਪਰਿਕਰਮਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਜ ਪਰਿਕਰਮਾ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਵਾਰਕਾ ਪਰਿਕਰਮਾ (ਦਵਾਰਕਾਦੀਸ਼ ਯਾਤਰਾ)।

## ਬਣਤਰ 
ਇਹ 72 ਥੰਮ੍ਹਾਂ (60 ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਂਡਸਟੋਨ ਮੰਦਰ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹਨ, ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੋਕਸ਼ ਦਵਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ") ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਜਿਸਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੁਆਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: "ਸਵਰਗ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ")।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਧਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ
ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਬਰਾੜ

ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਬਰਾੜ (ਜਨਮ 16 ਸਤੰਬਰ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ।ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਕਲੱਬ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਛੱਕੇ ਜੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਯੁਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਈਡਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈ |

## ਮੁੱਡਲਾ ਜੀਵਨ 
ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਬਰਾੜ ਦਾ ਜਨਮ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ,  ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਫੌਜ ਦੇ  ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਹਰੀਏਵਾਲਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ 5 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਆਗਏ। ਬਰਾੜ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-16 ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

## ਜੀਵਨ 
18 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ,ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ 2019 ਦੀ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਪੀਐਲ ਕੰਟਰੈਕਟ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 2019 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ₹20 ਲੱਖ (2020 ਵਿੱਚ ₹21 ਲੱਖ ਜਾਂ US$28,000 ਦੇ ਬਰਾਬਰ) ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਈਪੀਐਲ 2019 ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭ ਲਈ। 20 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ,ਉਸਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਦੇ ਏਕਾਨਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅੰਡਰ -23 ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਡਰ -23 ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।

30 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ, ਰਾਇਲ ਚੈਲੰਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ, ਬਰਾੜ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿਕਟ ਲਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 3-19 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਚ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਗਲੇਨ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਦੀ ਵਿਕਟ ਵੀ ਲਈ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਕ ਟੂ ਬੈਕ ਲਈ, ਅਤੇ ਏ.ਬੀ ਡੀਵਿਲੀਅਰਸ ਦੀ ਵਿਕਟ ਲਈ।

ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਔਲਖ** (ਜਨਮ 5 ਫਰਵਰੀ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ 2024 ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ-ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਅੰਡਰ-19 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2018 ਦੀ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ 19 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ 2018-19 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਆਪਣਾ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੂੰ 2018 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 2019 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ।ਉਸਨੇ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ 2019 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਟੀਮ ਦੇ ਦੂਜੇ-ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲਾ  ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 2019 ਏਸੀਸੀ ਉਭਰਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਸਨੇ 25 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਜੂਨ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੌਰੇ ਲਈ ਪੰਜ ਨੈੱਟ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,ਅਰਸ਼ਦੀਪ  ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੌਰੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਟੀ20) ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ,ਅਰਸ਼ਦੀਪ  ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ T20 ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੋ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ T20 ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਊਥ ਅਫਰੀਕਾ ਦੌਰੇ ਲਈ ਟੀਮ ਵਿਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 3 ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਝਟਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿਚ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਨੋਟਸ
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਗਲੈਡੀਓਲਸ

alt=Wild Gladiolus, Behbahan, Iran|thumb| ***ਗਲੈਡੀਓਲਸ ਇਟਾਲੀਕਸ, ਬੇਹਬਾਹਨ, ਈਰਾਨ*****ਗਲੈਡੀਓਲਸ** (ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ, *ਗਲੇਡੀਅਸ* ਦਾ ਛੋਟਾ ਅਰਥ, ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ) ਆਇਰਿਸ ਪਰਿਵਾਰ (ਇਰੀਡੇਸੀ) ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਕ੍ਰੋਮਸ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ 'ਤਲਵਾਰ ਲਿਲੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਮ ਨਾਮ (ਬਹੁਵਚਨ *ਗਲੈਡੀਓਲੀ* ) ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਜੀਨਸ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਯੂਰਪ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕੇਪ ਫਲੋਰਿਸਟਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। *ਐਸਿਡੈਂਥੇਰਾ*, *ਐਨੋਮਾਲੇਸੀਆ*, *ਹੋਮੋਗਲੋਸਮ*, ਅਤੇ *ਓਏਨੋਸਟੈਚਿਸ*, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ *ਗਲੈਡੀਓਲਸ*  ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਵਰਣਨ 
ਗਲੈਡੀਓਲੀ ਗੋਲ, ਸਮਿਤੀ ਕੋਰਮ  ( ਕਰੌਕਸ ਦੇ ਸਮਾਨ) ਤੋਂ ਉੱਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭੂਰੇ, ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਟਿਊਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਤਣੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ 1 ਤੋਂ 9 ਤੰਗ, ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ, ਲੰਬਕਾਰੀ ਖੰਭੇ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਕੈਟਾਫਿਲ ਤੱਕ ਛੋਟਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੀਫ ਬਲੇਡ ਕਰਾਸ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਲੇਨ ਜਾਂ ਕਰੂਸੀਫਾਰਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅਣਸੋਧੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਇਦ 40 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੇ ਪਾਰ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਣਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੁੱਲ ਸਪਾਈਕ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡੀਕਰਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਹਨ।
## ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
* ਗਲੈਡੀਓਲਸ ਅਗਸਤ ਦਾ ਜਨਮ ਫੁੱਲ ਹੈ।
* ਗਲੈਡੀਓਲੀ ਇੱਕ ਚਾਲੀਵੀਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫੁੱਲ ਹਨ।
* ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਗਟਾਈਮ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਕਾਟ ਜੋਪਲਿਨ ਨੇ "ਗਲੇਡੀਓਲਸ ਰਾਗ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਰਾਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
* 1925 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪੈਲਿੰਗ ਬੀ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਫਰੈਂਕ ਨਿਉਹਾਉਜ਼ਰ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ "ਗਲੇਡੀਓਲਸ" ਲਿਖਿਆ ਸੀ। 
* ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਡੈਮ ਐਡਨਾ ਐਵਰੇਜ ਦੇ ਦਸਤਖਤ ਫੁੱਲ ਗਲੈਡੀਓਲੀ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ "ਗਲੇਡੀਜ਼" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
* ਮੈਨਕੁਨੀਅਨ ਗਾਇਕ ਮੋਰੀਸੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਜੇਬ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਟਕਾਈ ਗਲੈਡੀਓਲੀ ਨਾਲ ਨੱਚਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਮਿਥਸ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ। ਉਸਦੇ ਇਸ ਗੁਣ ਨੂੰ " ਦਿਸ ਚਾਰਮਿੰਗ ਮੈਨ " ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪੀਲੇ ਗਲੈਡੀਓਲੀ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਝੁਕਾਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਨਾਗ ਕੇਸਰ

***ਮੇਸੁਆ ਫੇਰੀਆ***, **ਸੀਲੋਨ ਆਇਰਨਵੁੱਡ**, ਜਾਂ ਨਾਗ **ਕੇਸਰ**, ਕੈਲੋਫਿਲੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਭਾਰ ਅਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਕਲ, ਸਲੇਟੀ-ਹਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਗੁਲਾਬੀ ਤੋਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਵਜੋਂ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਨੇਪਾਲ, ਬਰਮਾ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਇੰਡੋਚਾਈਨਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸੁਮਾਤਰਾ ਦੇ ਗਿੱਲੇ, ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਦਾਬਹਾਰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਇਹ  ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ  ਤੱਕ ਵੱਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੁੱਖ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦਾ ਰਾਜ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਰਾਜ ਫੁੱਲ ਹੈ।

## ਵਰਣਨ 
right|thumb
ਰੁੱਖ  ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਅਕਸਰ  ਤੱਕ ਤਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਸੱਕ ਦਾ ਰੰਗ ਸੁਆਹ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਛਿੱਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੱਕ ਲਾਲ-ਭੂਰੇ ਬਲੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸੁਆਹ-ਸਲੇਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਧਾਰਨ, ਉਲਟ, ਤੰਗ, ਲੰਗੋਟੀ ਤੋਂ ਆਇਤਾਕਾਰ, ਨੀਲੇ-ਸਲੇਟੀ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਪੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ  ਲੰਬੇ ਅਤੇ  ਚੌੜੇ, ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਚਿੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੱਤੇ ਲਾਲ ਤੋਂ ਪੀਲੇ ਗੁਲਾਬੀ ਅਤੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਪਤਲੀਆਂ, ਟੇਰੇਟ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਿੰਗੀ ਫੁੱਲ  ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਚਾਰ ਚਿੱਟੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਕਈ ਸੰਤਰੀ ਪੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਤੋਂ ਗਲੋਬੋਜ਼ ਕੈਪਸੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Mesua ferrea - Young leaves.jpg|alt=ਮੇਸੁਆ ਫੇਰੀਆ - ਜਵਾਨ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ।|ਜਵਾਨ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ
ਤਸਵੀਰ:Mesua ferrea - Young leaves and flowers..jpg|alt=ਮੇਸੁਆ ਫੇਰੀਆ - ਜਵਾਨ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ|ਜਵਾਨ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ
ਤਸਵੀਰ:Mesua ferrea – Young fruit.jpg|alt=ਮੇਸੁਆ ਫੇਰੀਆ - ਜਵਾਨ ਫਲ|ਜਵਾਨ ਫਲ
ਤਸਵੀਰ:Mesua ferrea – Ripe fruits.jpg|alt=ਮੇਸੁਆ ਫੇਰੀਆ – ਪੱਕੇ ਫਲ|ਪੱਕੇ ਫਲ

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹਿਲ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲ ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਜ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਖੂਹ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਆਏ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਉ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣਾ ਕਰੋ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਰਹਿੰਦਿਆ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਨਵਾਂ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਕਾ ਚੱਕ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਨਗਰ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ 58 ਸਾਲ ਰਹੇ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ