open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)

**ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ** (ਉਰਦੂ: زندگی گلزار ہے) (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Life is a Rose Garden) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਸੁਲਤਾਨਾ ਸਿੱਦਕ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਹਮਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਡਰਾਮਾ ਹੈ| **ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ** 23 ਜੂਨ 2014 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ|ਇਸਦੀ ਆਖਿਰੀ ਕਿਸ਼ਤ 18 ਜੁਲਾਈ 2014 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਈ| ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਉਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ|

## ਕਹਾਣੀ
ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਜ਼ਰੂਨ(ਫ਼ਵਾਦ ਖਾਨ) ਅਤੇ ਕਸ਼ਫ਼(ਸਨਮ ਸਈਦ) ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿਓਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ| ਦੋਵੇਂ ਇਕਠੇ ਪੜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਵੀ ਹਨ ਪਰ ਸਿਰਫ ਲੜਨ ਲਈ| ਜ਼ਰੂਨ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਲਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸਾਰੀ ਵਾਹੋ-ਵਾਹੀ ਦੀ ਪਾਤਰ ਕਸ਼ਫ਼ ਇਕੱਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਫ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਬੁਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਰੂਨ ਸੋਹਣਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਉੱਪਰ ਮਰਦੀਆਂ ਹਨ| ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਰੂਨ ਸਿਰਫ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਬੁਲਾਵੇ| ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਵਕ਼ਤ ਕਰਵਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਣਕਿਆਸੀ ਘਟਨਾ ਵਾਂਗ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਜ਼ਰੂਨ ਦੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੋਸਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਕਸਰ ਮਿਲਦਾ ਵੀ ਹੈ| ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਅਸਮਾਰਾ ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਜਿਆਦਾ ਹੀ ਨੇੜੇ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਸ਼ਫ਼ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ| ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਮਾਰਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਕਸ਼ਫ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਬਹੁਤ ਧੱਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਰੂਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ| ਉਹ ਘਰ ਛੱਡਕੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਮਾਰਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਨ ਬਸ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ| ਜ਼ਰੂਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਫ਼ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵ-ਜੰਮੀਆਂ ਦੋ ਬੱਚੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਬਣਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ|

## ਕਾਸਟ 
* ਸਨਮ ਸਈਦ as ਕਸ਼ਫ਼ ਮੁਰਤਜ਼ਾ (ਨਾਇਕਾ)
* ਫ਼ਵਾਦ ਖਾਨ as ਜ਼ਰੂਨ ਅਹਿਮਦ (ਨਾਇਕ)
* ਆਇਸ਼ਾ ਓਮਰ as ਸਾਰਾ ਜੁਨੈਦ (ਜ਼ਰੂਨ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ)
* ਮਹਿਰੀਨ ਰਹੀਲ as ਅਸਮਾਰਾ ਬਸੀਰ (ਜ਼ਰੂਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ-ਮੰਗੇਤਰ)
* ਸਮੀਨਾ ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ as ਰਾਫੀਆ ਮੁਰਤਜ਼ਾ (ਕਸ਼ਫ਼ ਦੀ ਮਾਂ)
* ਵਸੀਮ ਅੱਬਾਸ as ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਰਤਜ਼ਾ (ਕਸ਼ਫ਼ ਦਾ ਪਿਤਾ)
* ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ as ਜੁਨੈਦ (ਜ਼ਰੂਨ ਦਾ ਪਿਤਾ)
* ਹਿਨਾ ਖਵਾਜ਼ਾ ਬਯਾਤ as ਗਜ਼ਲਾ (ਜ਼ਰੂਨ ਦੀ ਮਾਂ)
* ਮੰਸ਼ਾ ਪਾਸ਼ਾ as ਸਿਦਰ ਮੁਰਤਜ਼ਾ (ਕਸ਼ਫ਼ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ)

## ਸਨਮਾਨ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ

**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ** (ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1954) ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਮੀਡੀਆ ਚਿੰਤਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
## ਜੀਵਨ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1954 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੁਆਬਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਸਬੇ ਨੂਰਮਹਿਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਰਚਣਾ ਦਾ ਕਾਰਜ 1968 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1971 ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1984 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। 
## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਹਿੰਦੀ-ਆਲਮੀ ਪਰਿਪੇਖ*
**ਉਦਾਸ ਸੰਧਿਆ*
### ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
**Jihad and Terroism* (2013)
**Global Media Television* (2008)

### ਹਿੰਦੀ
*विश्व मीडिया बाज़ार: समाज,भाषा,(ई-प्रौद्योगिकी,आतंक) 
*समग्र गाँधी दर्शनः गाँधी चिन्तन और वर्तमान प्रसंग (2009) 
*व्यावहारिक हिंदी नई भाषा संरचना (2000)
*मीडिया और हिन्दीः वैश्वीकृत प्रयोजनमूलक प्रयोग

## ਸਨਮਾਨ
*ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ‘ਭਾਰਤੇਂਦੂ ਹਰਿਸ਼ ਚੰਦਰ ਸਨਮਾਨ’
*ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ‘ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਪੁਰਸਕਾਰ'
*ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਟਰੇਸੀ ਐਵਾਰਡ 1985
*ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ‘ਗਾਂਧੀ ਦਰਸ਼ਨ ਸਮਰਿਤੀ’ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
*ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ‘ਦੇਵ ਰਾਜ ਉਪਧਿਆਏ’ ਪੁਰਸਕਾਰ
*ਆਈ.ਬੀ.ਸੀ. ਲੰਡਨ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ‘ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦੀ ਈਅਰ’ (ਮੀਡੀਆ)
*ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ‘ਸਹਸਤਾਬਦੀ ਹਿੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ’
*ਠਾਕੁਰ ਵੇਦ ਰਾਮ ਕੌਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
*ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਮੀਡੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ
*ਆਧਾਰਸ਼ਿਲਾ ਮੀਡੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ
*ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਾਣਕੀਆ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਐਵਾਰਡ 
*ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ 
*ਉਤਰਾਖੰਡ ਰਤਨ
*ਹਰਿਆਣਾ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਲੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸਿਆਹੀ

**ਸਿਆਹੀ** ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਜਾਂ ਰੇਸ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਿੱਤਰ, ਪਾਠ, ਜਾਂ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਰੰਗਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ

ਆਲੇ ਵਿੱਚ ਧਮੂੜੀ,
ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਗੂੜ੍ਹੀ।
ਆਲੇ ਵਿੱਚ ਟਿੱਕੀ, 
ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫਿੱਕੀ।
ਆਲੇ ਵਿੱਚ ,
ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਗੱਚਲ।
ਆਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਣੀ,
ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਪਾਣੀ।
ਆਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾੜ੍ਹੀ,
ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਗਾੜ੍ਹੀ।
ਆਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿੱਕਰ,
ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫਿੱਕੜ।
ਆਲੇ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀ,
ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਕਾਲੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਖਣ-ਕਲਾ
ਯਾਹੂ!

ਦਫ਼ਤਰ]]

**ਯਾਹੂ! ਇਨਕੌਰਪੋਰੇਟਡ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਨਵੇਲ ਵਿਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ, ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਯਾਹੂ ਸਰਚ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਯਾਹੂ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ, ਯਾਹੂ ਮੇਲ, ਯਾਹੂ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਯਾਹੂ ਫ਼ਾਇਨਾਂਸ, ਯਾਹੂ ਗਰੁੱਪ, ਯਾਹੂ ਜਵਾਬ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਆਨਲਾਈਨ ਨਕਸ਼ੇ ਆਦਿ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਖ਼ਬਰ ਸਰੋਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਤੇ 700 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਯਾਹੂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੇ ਫੇਰੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਯਾਹੂ ਜਨਵਰੀ 1994 ਵਿੱਚ ਜੈਰੀ ਯੈਂਗ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਫ਼ੀਲੋ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 1 ਮਾਰਚ 1995 ਨੂੰ ਇਹ ਇਨਕੌਰਪੋਰੇਟਡ ਹੋਈ।
ਯਾਹੂ ਈ-ਮੇਲ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾੲੀਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਬਲੇਅਰ ਪੀਚ ਦੀ ਮੌਤ

**ਕਲੈਮੰਟ ਬਲੇਅਰ ਪੀਚ** (25 ਮਾਰਚ 1946 - 23 ਅਪਰੈਲ 1979) ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ ਜਿਸਦੀ 1979 ਵਿੱਚ ਸਾਊਥਾਲ, ਮਿੱਡਲਸੈਕਸ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨਸਲਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇੱਕ ਨਸਲਵਾਦ-ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ ਸੱਜ-ਪਿਛਾਖੜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ 1979 'ਚ ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੀ ਚੋਣ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਲੀਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਤੇ ਨਸਲਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਘਾਤਕ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਤੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਮਈ 1980 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਫਤੀਸ਼ੀ ਜਿਊਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੁਰਸਾਹਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦੱਸਿਆ। ਪੀਚ ਦੀ ਦੋਸਤ ਕੁੜੀ, ਸੇਲੀਆ ਸਟੱਬ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪਬਲਿਕ ਪੜਤਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਸਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਨੇ ਪੀਚ ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ 1989 'ਚ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ-ਬਾਹਰ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਾਰਕ ਵਾਲਬਰਗ

**ਮਾਰਕ ਵਾਲਬਰਗ** (ਜਨਮ 5 ਜੂਨ 1971) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਰੈਪਰ ਹਨ। 1991 ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਮਾਰਕੀ ਮਾਰਕ ਅਤੇ ਦ ਫ਼ੰਕੀ ਬੰਚ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਲੇਠੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ **ਮਾਰਕੀ ਮਾਰਕ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵੱਲ ਆਏ ਅਤੇ ਹੁਣ *ਬੂਗੀ ਨਾਈਟਸ* (1997), *ਥ੍ਰੀ ਕਿੰਗਜ਼* (1999), *ਦ ਪਰਫ਼ੈਕਟ ਸਟੌਰਮ* (2000), *ਪਲੈਨਿਟ ਆਫ਼ ਦ ਏਪਸ* (2001), *ਰੌਕ ਸਟਾਰ* (2001), *ਦ ਇਟਾਲੀਅਨ ਜਾਬ* (2003), *ਦ ਡਿਪਾਰਟਡ* (2006), ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ, *ਦ ਅਦਰ ਗਾਇਜ਼* (2010), *ਦ ਫ਼ਾਈਟਰ* (2010), *ਟੈੱਡ* (2012), *ਲੋਨ ਸਰਵਾਇਵਰ* (2013), *ਪੇਨ & ਗੇਨ* (2013) ਅਤੇ *ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰਜ਼: ਏਜ ਆਫ਼ ਐਕਸਟਿੰਗਸ਼ਨ* (2014) ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ. ਦੇ ਤਿੰਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ: *ਐਨਟੂਰੇਜ*, *ਬੋਰਡਵਾਕ ਐਮਪਾਇਰ* ਅਤੇ *ਹਾਓ ਟੂ ਮੇਕ ਇਟ ਇਨ ਅਮੈਰਿਕਾ* ਦੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਵੀ ਰਹੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ

**ਡਾ. ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 22 ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 22 ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ ਅਤੇ 12 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ।
**ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ*
**ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਲੋਕ-ਰੰਗ* (2006)
* *ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਮਨੋਰੰਜਨ: ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ*
**ਨਾਟਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਨਾਟ-ਚੇਤਨਾ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਵਿਨ ਡੀਜ਼ਲ

**ਵਿਨ ਡੀਜ਼ਲ** (ਜਨਮ 18 ਜੁਲਾਈ 1967) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਟੀਵਨ ਸਪੈਲਬਰਗ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਸੇਵਿੰਗ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਰਾਇਨ* (1998) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੇ ਗਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ *ਕਪਾਰਜ਼ੋ* ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ *ਦ ਕ੍ਰੌਨੀਕਲਸ ਆਫ਼ ਰਿਡਿੱਕ* ਫ਼ਿਲਮਾਂ (2001–2013) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਰਿਡਿੱਕ ਅਤੇ  (2001–ਜਾਰੀ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਡੌਮਿਨਿਕ ਟੋਰੈਟੋ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਫ਼੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ, ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ, ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਡੀਜ਼ਲ ਨੇ *ਟਿ੍ਪਲ ਐਕਸ(xXx)* (2002) ਅਤੇ *ਫ਼ਾਈਂਡ ਮੀ ਗਿਲਟੀ* (2006) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ *ਦ ਆਇਰਨ ਜਾਇੰਟ* (1999) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਬਤੌਰ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਇਹਨਾਂ ਨੇ *ਸਟ੍ਰੇਅਸ* ਲਿਖੀ, ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਵਨ ਰੇਸ ਫ਼ਿਲਮਸ, ਰੇਸਟ੍ਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡਸ ਅਤੇ ਟਾਇਗਨ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਪ੍ਰੋਡੱਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਥਾਪਕ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਬਤੌਰ ਮਾਰਕ ਸਿੰਕਲੇਅਰ ਜਾਂ **ਮਾਰਕ ਸਿੰਕਲੇਅਰ ਵਿਨਸੰਟ** ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੌੜਾ ਭਰਾ ਪੌਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਨਜੂਮੀ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਇਹਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ *ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਏਨਾ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਬੰਧ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਹੈ।*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਯਾਹੂ! ਜਵਾਬ

**ਯਾਹੂ! ਜਵਾਬ** (ਪਹਿਲਾਂ **ਯਾਹੂ! Q & A**) ਯਾਹੂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਵਾਲ-ਅਤੇ-ਜਵਾਬ ਵੈੱਬ ਸਾਈਟ ਹੈ। ਯਾਹੂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 28 ਜੂਨ 2005 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਣਗਿਣਤ ਗ਼ਲਤ ਅਤੇ ਬੇਤੁਕੇ ਸਵਾਲ ਸਾਈਟ ਨੂੰ ਹਾਸੋਹੀਣਾ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹੌਸਲਾ ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਲਈ ਸਾਈਟ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪੋਂਇਟ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਈਟ 12 ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਪਰ ਅਨੇਕਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵੱਖਰੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗ਼ੈਰ-ਲਾਤੀਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ  ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ, ਤਾਈਵਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ **ਯਾਹੂ! ਨਾਲੇਜ** (Yahoo! Knowledge) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ **ਸੀਨ ਜੀਮ** ਯਾਹੂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ *ਮਕਤੂਬ* ਦੁਆਰਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਯਾਹੂ! ਜਵਾਬ ਯਾਹੂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ **ਆਸਕ ਯਾਹੂ!** (Ask Yahoo!) ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਮਾਰਚ 2006 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
Yahoo mail Settings and yahoo mail  login guide 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਾਹੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾੲੀਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ** (ਉਰਦੂ: ‏ ریڈیو پاکستان; ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨਾਂ: **PBC**), ਜਾਂ **ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ**, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਰਾਣ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ।

ਇਹ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰੇਂਜ ਮੁਹੱਈਆਂ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ 10 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੇ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ "ਸਿਹਤ‚ ਸਿੱਖਿਆ‚ ਚੌਗਿਰਦਾ‚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ‚ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ‚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ‚ ਇਨਸਾਨੀ ਹੱਕਾਂ‚ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਏ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ" ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ, ਕੇਬਲ, ਐੱਫ਼. ਐੱਮ., ਏ.ਐੱਮ. ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਵੇਵ ਰੇਡੀਓ ਫ਼੍ਰੀਕੂਐਂਸੀਆਂ ਤੋਂ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ ਯਾਨੀ 14 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ *ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੇਵਾ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 13 ਅਗਸਤ 1947 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ 11:59 'ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਜਨਤਕ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। &nbsp; ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਮੁਸਤਫਾ ਅਲੀ ਹਮਦਾਨੀ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਅਬਦੁੱਲਾ ਜਾਨ ਮਘਮੂਮ ਨੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਪਸ਼ਤੋ ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਐਲਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀਃ 

ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈਃ

**ਮੁਬਾਰਕਾਂ!ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੇਵਾ ਅਸੀਂ ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਲ 1947 ਦੇ ਅਗਸਤ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਰੀਕ ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰਾਤ। ਬਾਰਾਂ ਵੱਜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਵੇਰ।**
ਯੂਜੀਨ ਓਨੀਲ

** ਯੂਜੀਨ ਗਲੈਡਸਟੋਨ ਓਨੀਲ** (October 16 ਅਕਤੂਬਰ 1888 – 27 ਨਵੰਬਰ 1953) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਇਰਿਸ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਤਮ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ  ਸ਼ਾਇਰਾਨਾ ਸਿਰਲੇਖ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਟਕ  ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਵਿਧੀ ਵਿਚ  ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਹਿਲਾ  ਨਾਟਕ ਕਾਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਮੈਨ ਆਫ਼ ਸਟੀਲ

***ਮੈਨ ਆਫ਼ ਸਟੀਲ*** 2013 ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਡੀ.ਸੀ. ਕਾਮਿਕਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਸੂਪਰਮੈਨ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਲੈਜੰਡਰੀ ਪਿਕਚਰਸ ਅਤ ਸਿੰਕੌਪੀ ਫ਼ਿਲਮਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਨੇ ਵੰਡਿਆ। ਜ਼ੈਕ ਸਨਾਈਡਰ ਇਸ ਦੇ ਹਦਾਇਤਕਾਰ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਐੱਸ. ਗੋਇਰ ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਿਤਾਰੇ ਹੈਨਰੀ ਕੇਵਿਲ, ਐਮੀ ਐਡਮਸ, ਮਾਈਕਲ ਸ਼ੈਨਨ, ਕੇਵਿਨ ਕੋਸਟਨਰ, ਡਿਆਨ ਲੇਨ, ਲੌਰੇਂਸ ਫ਼ਿਸਬਰਨ ਹਨ। *ਮੈਨ ਆਫ਼ ਸਟੀਲ* ਸੂਪਰਮੈਨ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ, ਕੋ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਦਾ ਇੱਕ ਰੀਬੂਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦਵਾਤ

thumb|250px|ਹਾਲ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਦਵਾਤਾਂ

**ਦਵਾਤ** ਲਿਖਣ ਜਾਂ ਉਲੀਕਣ ਲਈ ਸਿਆਹੀ ਜਾਂ ਰੰਗ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੱਚ, ਚੀਨੀ ਮਿੱਟੀ, ਲੋਹਾ, ਚਾਂਦੀ, ਪਿੱਤਲ, ਜਾਂ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕੌਲੀਨੁਮਾ ਭਾਂਡਾ, ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮਰਤਬਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ *ਮਸਵਾਣੀ* ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਕਲਾਕਾਰ ਲਈ ਲਿਖਣ ਜਾਂ ਉਲੀਕਣ ਵਾਸਤੇ ਕਲਮ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਸਿਆਹੀ ਜਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਓਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਿਆਹੀ ਸਾਂਭ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੈਨ ਦੀ ਨਿੱਭ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਭਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਆਹੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਢੱਕਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਆਹੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉੱਡ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਹ ਗਾੜ੍ਹੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਸੁੱਕ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਢੱਕਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਚਦਾਰ ਜਾਂ ਕਾਰਕ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਇਤਿਹਾਸਕ ਝਾਤ
ਸਿਆਹੀ ਦੀ ਕਾਢ 2600 ਈਪੂ ਦੇ ਲਾਗੇ-ਚਾਗੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਸਿਆਹੀ ਦੀ ਕਾਢ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਵਾਤ ਵਜੋਂ ਬਲਦ ਦੇ ਸਿੰਗ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਰੋਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਠੁੱਕਦਾਰ ਪਿੱਤਲ ਦੀਆਂ ਦਵਾਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਖਣ-ਕਲਾ
ਜਤਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ

**ਜਤਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ** () (4 ਮਈ 1849 – 4 ਮਾਰਚ 1925) ਇੱਕ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਚਿਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਟਕ
*ਪੂਰਬੀਕ੍ਰਮ (1874)
*ਸਰੋਜਿਨੀ (1875),
*ਅਸ਼ਰੂਮਤੀ (ਰੋਂਦੀ ਔਰਤ, 1879)
* ਸਵਪਨਮਈ (ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਔਰਤ 1882).

### ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਨਾਟਕ 
* ਕਿੰਚਤ ਜਲਾਜੋਗ (1873)
*ਏਮਨ ਕਰਮ ਆਰ ਕੋਰਬੋ ਨਾ (1877)
*ਹਥਾਥ ਨਬਾਬ (1884)
*ਅਲੀਕ ਬਾਬੂ (1900).

## ਹਵਾਲੇ
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਵਾਈਟ

**ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਵਾਈਟ** () ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਾਹਸ਼ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
*2011 AEBN VOD Award – Best Newcomer
*2011 AVN Award nominee – Best New Starlet
*2011 Urban X Award nominee – Best Girl/Girl Sex Scene – *The Session* (shared with Anjanette Astoria)
*2012 AVN Award nominee – Best Oral Sex Scene – *Sloppy Head 3*
*2012 AVN Award nominee – Best POV Sex Scene – *Jerkoff Material 6* (shared with Tim Von Swine)

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਹਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਜੌਨੀ ਡੈੱਪ

**ਜੌਨੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ "ਜੌਨੀ" ਡੈੱਪ II** (ਜਨਮ 9 ਜੂਨ 1963) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਅਦਾਕਾਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਹਤਰੀਨ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ ਐਕਟਰਸ ਗਿਲਡ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਈਰੇਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ *ਜੈਕ ਸਪੈਰੋ* ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰ *21 ਜੰਪ ਸਟਰੀਟ* ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਡੈੱਪ ਚੁਣੌਤੀ ਭਰੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਔਲੀਵਰ ਸਟੋਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਪਲੈਟੂਨ* ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ *ਐਡਵਰਡ Scissorhands* (1990) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ *ਸਲੀਪੀ ਹੌਲੋ* (1999), *ਪਾਈਰੇਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਕੈਰੀਬੀਅਨ: ਦ ਕਰਸ ਆਫ਼ ਦ ਬਲੈਕ ਪਰਲ* (2003) ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ *ਚਾਰਲੀ ਐਂਡ ਦ ਚੌਕਲੇਟ ਫ਼ੈਕਟਰੀ* (2005), *ਐਲਿਸ ਇਨ ਵੰਡਰਲੈਂਡ* (2010) ਅਤੇ *ਰੈਂਗੋ* (2011) ਨਾਲ਼ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੀ।

ਡੈੱਪ ਕਈ ਵੱਡੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਇਨਾਮਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਲਈ ਸਨ।

75 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਦਕਾ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੌਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਵਸ (ਭਾਰਤ)

**ਕੌਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਵਸ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ, ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ (11 ਨਵੰਬਰ 1888 – 22 ਫਰਵਰੀ 1958), ਦੀ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਦਿਹਾੜਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੰਗਤੀ

***ਮੰਗਤੀ*** 1942 ਵਿਚ ਬਣੀ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਮੁਮਤਾਜ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਇਸ ਦੇ ਮਸੂਦ ਪਰਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਤਾਰੇ  ਮੁਖ ਅਦਾਕਾਰ ਸਨ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਧ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਸਵਰਨ ਜਯੰਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ  ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ (ਗੂੜ੍ਹ-ਅੱਖਰ)

**ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼** (ਯੂਨਾਨੀ: ਪਾਕ ਲਿਖਤ) ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਭਿਆਤਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਸਰੀ, ਮਾਇਆ ਆਦਿ, ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਗੋਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕ (ਸ਼ਬਦ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ) ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਿਕ ਲਿਪੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਿਕ ਲਿਪੀਆਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ:-
*ਆਨਾਤੋਲੀਅਨ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਸ
*ਕਰੇਤਾਨ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਸ
*ਮਿਸਰੀ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਸ
*ਮਾਇਆਨ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਸ
*ਮੀਕਮਾਕ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਸ
*ਓਜੀਬਵੇ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਸ
*ਓਲਮੇਕ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ਸ

## ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ
*
*
*
*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ
ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਕੰਧ

**ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਕੰਧ** () 1961 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਰੋਕ/ਨਾਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਯਾਨੀ ਜਰਮਨ ਜਮਹੂਰੀ ਗਣਰਾਜ (ਜੀਡੀਆਰ) ਨੇ 13 ਅਗਸਤ 1961 ਨੂੰ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬਰਲਿਨ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਕੰਧ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੱਕ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਡ ਅੱਡ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਰੇ ਲਈ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਵੀ ਕੰਧ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਮੱਲ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੱਤ ਦੀ ਪੱਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ-ਰੋਕ ਖਾਈਆਂ, ਫ਼ਾਕਿਰ ਬੈਡਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਚਾਊ ਸਾਧਨ ਉਸਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੋਵੀਅਤ-ਗਲਬੇ ਅਧੀਨ ਪੂਰਬੀ ਬਲਾਕ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੰਧ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਫਾਸ਼ੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲੁਕਵਾਂ ਮਕਸਦ ਸੀਤ ਯੁਧ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਾਂਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸੀ।

ਜੀ ਡੀ ਆਰ ਹਾਕਮ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਕੰਧ ਨੂੰ '''ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਰੱਖਿਆ ਕੰਧ () ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਜ਼ੀਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਬਰਲਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ "ਕਲੰਕੀ ਕੰਧ" ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ - ਇਹ ਜੁਮਲਾ ਮੇਅਰ ਵਿਲੀ ਬਰਾਂ ਨੇ ਘੜਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਅੰਦਰੁਨੀ ਜਰਮਨ ਸੀਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਗ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਤਲ ਜੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਲਿਨ
ਆਟੋ ਪਲਾਥ

**ਔਟੋ ਐਮਿਲ ਪਲਾਥ** (13 ਅਪਰੈਲ 1885 -5 ਨਵੰਬਰ 1940) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਦਾ ਪਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਇੱਕ ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵਿਤਰੀ ਸਿਲਵੀਆ ਪਲਾਥ ਦਾ, ਅਤੇ ਵਾਰਨ ਪਲਾਥ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਅਤੇ ਔਰੇਲੀਆ ਪਲਾਥ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1934 ਵਿੱਚ, ਬੰਬਲਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ, ਡੈਡੀ ਦਾ ਅਤਿ-ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਔਟੋ ਐਮਿਲ ਪਲਾਥ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਅਪਰੈਲ 1885 ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਬੋ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਥੀਓਡੋਰ ਪਲਾਥ, ਇੱਕ ਲੋਹਾਰ, ਅਤੇ ਅਰਨੈਸਤੀਨ ਪਲਾਥ (ਮੂਲ ਨਾਮ ਕੋਟਕੇ) ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਸਰੋਤ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਟੈੱਡ ਹਿਊਜ਼

**ਐਡਵਰਡ ਜੇਮਜ਼ "ਟੈਡ" ਹਿਊਜ਼**, ਓਐਮ (17 ਅਗਸਤ 1930 – 28 ਅਕਤੂਬਰ 1998) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਬਾਲ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਆਲੋਚਕ ਅਕਸਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਬੇਹਤਰੀਨ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗਿਣਦੇ ਹਨ। 1984 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਹਿਊਜ਼ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਰਾਜ ਕਵੀ ਰਿਹਾ।

ਹਿਊਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ 1956 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵਿਤਰੀ ਸਿਲਵੀਆ ਪਲਾਥ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ 1963 ਵਿੱਚ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਚ ਸਿਲਵੀਆ ਦੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਕਰ ਲੈਣ ਤੱਕ ਰਹੀ। ਸੰਬੰਧ ਸੁਖਾਵੇਂ ਨਾ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉਹ 1962 ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਲੱਗ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਕੁਝ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਖਾਸਕਰ ਸਿਲਵੀਆ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਲਈ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ, *ਬਰਥਡਡੇ ਲੈਟਰਜ਼* (1998), ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਲਝੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵੀਆ ਦੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹਵਾਲਾ ਕੀਤੇ ਨਹੀਂ। ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਕਵਿਤਾ *ਲਾਸਟ ਲੈਟਰ*, ਪਲਾਥ ਦੀ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖਰੀ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
## ਜੀਵਨੀ
### ਆਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ
, West Yorkshire]]
ਹਿਉਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਈਥੋਲਮਰੋਇਡ, (ਯਾਰਕਸ਼ਾਇਰ) ਵਿੱਚ 17 ਅਗਸਤ 1930 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਐਡਿਥ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਫਰਾਰ) ਹਿਊਜ਼ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। 
## ਮੁਖ਼ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
*ਮੀਟ ਮਾਈ ਫੋਕਸ (1961)
*ਅਰਥ ਆਉਲ ਐਂਡ ਅਦਰ ਮੂਨ ਪੀਪਲ (1963) 
*ਵੌਡਵੋ (1967)
*ਕਰੋ (1970)
*ਸੀਜ਼ਨ ਸੌਂਗਜ਼ (1974)
*ਗੌਡੇਟ (1977)
*ਕੇਵ ਬਰਡਜ਼ (1978)
*ਮੇਨਜ਼ ਆਫ਼ ਐਲਮੈਟ (1979) 
*ਮੂਰਟਾਉਨ (1979)

## ਹਵਾਲੇ
ਅੰਦਰਲੀ ਗਿਰੀ

ਧਰਤੀ ਦਾ **ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੋਰ** ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਬਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੋਰ ਤੇ ਠੋਸ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕ੍ਕਲ ਅਤੇ ਲੋਹੇ (ਫੇਰੋਉਸ) ਦੀ ਬਹੁਮਤ ਹੈ। ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਦ ਡੇਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼

***ਦ ਡੇਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼*** ਯੂਨਾਇਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ ਜੋ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ ਮੀਡੀਆ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪ ਕੇ ਯੂ.ਕੇ. ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਥਾਪਕ ਆਰਥਰ ਬੀ. ਸਲੀਗ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਜੂਨ 1855 ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ***The Daily Telegraph and Courier*** ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2004 ਤੋਂ ਡੇਵਿਡ ਅਤੇ ਫ਼੍ਰੈਡਰਿਕ ਬਾਰਕਲੇ ਇਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਮਾਰਚ 2014 ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਰੌਜ਼ਾਨਾ ਪਹੁੰਚ 523,048 ਕਾਪੀਆਂ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ *ਦ ਟਾਈਮਜ਼* ਦੀ ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਹੁੰਚ 400,060

ਇਹ *ਦ ਸੰਡੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼* ਦਾ ਭਰਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਟਾਫ਼ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕੁਝ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸਾਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਵੈੱਬਸਾਈ 
ਇਸ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ *Telegraph.co.uk* ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ *ਦ ਡੇਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼* ਅਤੇ *ਦ ਸੰਡੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼* ਦੇ ਛਪੇ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼-ਵੈੱਬ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਨਿਊਜ਼, ਫ਼ੀਚਰ, ਤਸਵੀਰ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬਲੌਗ ਆਦਿ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਈਟ ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਕੇ. ਖਪਤਕਾਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ

**ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ** (; ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਲਪੀ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਮੁਕੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਹਦਾਇਤਕਾਰ ਦਿਨਕਰ ਜਾਨੀ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 11:30 ਵਜੇ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ 12 ਵਜੇ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੀਆਂ ਕਰੀਬ 400 ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੌਮੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ 27 ਸਿਤੰਬਰ 1997 ਤੋਂ 27 ਮਾਰਚ 2005 ਦੌਰਾਨ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ (ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਂ) ਨਸ਼ਰ ਹੋਈਆਂ। ਅਖ਼ੀਰਲੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵੇਲੇ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਸਵੇਰ ਦੇ 9:30 ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੋਗੋ ਉੜੀਆ ਵਿੱਚ ਤਰੰਗ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਟੀਵੀ ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਉਤਸਵ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਮੁਕੇਸ਼ ਖ਼ੰਨਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ: ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਤੇ ਪੰਡਤ ਗੰਗਾਧਰ ਵਿੱਦਿਆਧਰ ਮਾਇਆਧਰ ਓਂਕਾਰਨਾਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ। ਗੰਗਾਧਰ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ *ਆਜ ਕੀ ਆਵਾਜ਼* ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ਰ ਸੀ। ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਕੋਲ ਅਲੌਕਿਕ ਤਾਕਤਾਂ ਸਨ। ਗੀਤਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇੱਕ ਰਿਪੋਟਰ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਮੁਕੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦੁਬਾਰਾ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ।
## ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ 
* ਮੁਕੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਬਤੌਰ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ/ਪੰਡਤ ਗੰਗਾਧਰ ਵਿੱਦਿਆਧਰ ਮਾਇਆਧਰ ਓਂਕਾਰਨਾਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ/ਮੇਜਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ/ਸ਼੍ਰੀ ਸੱਤਿਯ 
* ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਮਹੰਤ ਬਤੌਰ ਗੀਤਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਿੱਟੂ ਗਿਡਵਾਨੀ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਮਹੰਤ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ।
* ਸੁਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਬਤੌਰ ਤਮਰਾਜ ਕਿਲਵਿਸ਼
* ਟਾਮ ਅਲਟਰ ਬਤੌਰ ਮਹਾਂਗੁਰੂ
* ਕਿਸ਼ੋਰ ਭਾਨੂਸ਼ਾਲੀ ਬਤੌਰ ਨਵਰੰਗੀ ਚੋਰ
* ਰਜਿੰਦਰ ਗੁਪਤਾ ਬਤੌਰ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ
* ਲਲਿਤ ਪਰਿਮੂ ਬਤੌਰ ਡਾਕਟਰ ਜੈਕਾਲ
* ਰਮਨ ਖੱਤਰੀ ਬਤੌਰ ਸਾਹਬ/ਕੁਮਾਰ ਰੰਜਨ
* ਨਵਾਬ ਸ਼ਾਹ ਬਤੌਰ ਮੇਅਰ ਜੈ ਕੁਮਾਰ ਜਨਾਰਧਨ
* ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਾਲਸੇਕਰ ਬਤੌਰ ਸ਼ਲਾਕਾ ਕਾਲ਼ੀ ਬਿੱਲੀ
* ਦੀਪਸ਼ਿਖਾ ਬਤੌਰ ਪਰੋਮਾ/ਸ਼ੇਰਾਲੀ (ਦੋ ਕਿਰਦਾਰ)
* ਸੁਨੀਲ ਕਰਮਬੇਲਕਰ ਬਤੌਰ ਰਾਣੀ ਮਾਇਆਦਰੀ/ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੀਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤਾਸ਼ਾ
* ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਪਾਂਡੇ ਬਤੌਰ ਬਾਂਕੇਲਾਲ/ਟੌਏਮੈਨ
* ਨੂਪੁਰ ਆਲੰਕਾਰ ਬਤੌਰ ਕਾਮਿਨੀ (*ਆਜ ਕੀ ਆਵਾਜ਼* ਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਲੇਖਕ)
* ਸ਼ਿਖਾ ਸਵਰੂਪ ਬਤੌਰ ਖਲਨਾਇਕ ਏਲੀਅਨ (special appearance)
* ਗੋਗਾ ਕਪੂਰ ਬਤੌਰ ਬਿਲਾਸ ਰਾਓ
* ਮੋਹਿਨੀ ਘੋਸ਼ ਬਤੌਰ ਮਾਤੰਡਿਕਾ ਚੁੜੇਲ
* ਦੀਪ ਰਾਜ ਰਾਣਾ ਬਤੌਰ ਥਾਣੇਦਾਰ ਜੈ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਵਤਖ਼ੋਰ ਪੁਲਸੀਆ
* ਸ਼ਰਦ ਸਮਾਰਟ ਬਤੌਰ ਸੱਤਿਆਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਰਾਲਾ, *ਆਜ ਕੀ ਆਵਾਜ* ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪਾਦਕ
* ਰਾਜੂ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਬਤੌਰ ਦੁਰੰਧਰ ਸਿੰਘ, *ਆਜ ਕੀ ਆਵਾਜ਼* ਦਾ ਦੂਜਾ ਸੰਪਾਦਕ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਉਰਵਸ਼ੀ ਢੋਲਕੀਆ ਬਤੌਰ ਮਾਨਸੀ ਸ਼ਰਮਾ
* ਕਵਿਤਾ ਕੌਸ਼ਿਕ ਬਤੌਰ ਤੀਮੀਰਾ/ਬਹੁਰੂਪੀਆ
* ਮਨਜੀਤ ਕੁਲਾਰ ਬਤੌਰ ਕੌਸ਼ਲਿਆ (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ)
* ਨੀਲਮ ਮਹਿਰਾ ਬਤੌਰ ਮਾਨਸੀ ਦੀ ਮਾਂ
* ਸਨੇਹਾ ਰਾਓ
* ਤਾਰਿਕਾ ਖੰਨਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ
ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ

*ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ* ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, *ਆਲਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਾਸਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ* ਦਾ ਆਗੂ ਹੈ। ਸੰਧੂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।
## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਦਰਿਆ*
**ਲਹੂ ਭਿੱਜੀ ਦਾਸਤਾਨ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਦਾਸਤਾਨ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)

**ਦਾਸਤਾਨ** (ਉਰਦੂ: داستان) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਜ਼ੀਆ ਬੱਟ ਦੇ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਬਾਨੋ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ 2010 ਵਿੱਚ ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ ਵਿਚਲੇ ਕਾਲਖੰਡ ਦਾ ਸਮਾਂ 1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1956 ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋਈ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਦਾਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਸੁਰਈਆ (ਸਾਬਾ ਕ਼ਮਰ) ਦੇ ਸਲੀਮ (ਅਹਿਸਨ ਖਾਨ) ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਹੋ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਸੁਰਈਆ ਦੇ ਭਰਾ ਹਸਨ (ਫ਼ਵਾਦ ਖਾਨ) ਦਾ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆਉਣਾ ਅਕਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਫੀ ਵਾਰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਸੁਰਈਆ ਦੀ ਨਣਦ ਬਾਨੋ (ਸਨਮ ਬਲੋਚ) ਪ੍ਰਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਖਿਚ ਹੈ। ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਨਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਸਨ ਦਾ ਲੁਧਿਆਣੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਸਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਕੱਟੜ ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿੰਨਾਹ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਮਤ ਦਾ ਧਾਰਣੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਹੀ ਹਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਲੀਮ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਕੱਟੜ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਵੰਡ ਕਿਸੇ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਲਈ ਸੁਖਾਵੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਵੀ ਪਤਲੀ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹਸਨ-ਸਲੀਮ ਦੀ ਦਲੀਲਾਤਮਕ ਬਹਿਸ ਕਾਫੀ ਮਨੋਰੰਜਕ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕ ਹੈ। 
ਕਾਫੀ ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਸਨ ਅਤੇ ਬਾਨੋ ਦਾ ਨਿਕਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਨ ਤੇ ਸਲੀਮ ਵਿਚਲੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੰਗ ਵੀ ਸੁਲਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ| ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਲੀਮ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਈਆ ਉਸਦੇ ਗਮ ਵਿੱਚ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਹਰ ਨਾਲ ਮਰ ਸਕੇ| ਬਾਨੋ ਤੇ ਹਸਨ ਵਿਛੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਸਾਲ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ| ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਾਨੋ ਦੰਗਾਕਾਰੀਆਂ ਹਥ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਖਿਰ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਸਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਤ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹਸਨ ਉਸਨੂੰ ਛੁੜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਹਸਨ ਨੇ ਹੁਣ ਰਾਬੀਆ(ਮਹਿਰੀਨ ਰਹੀਲ) ਨਾਂ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਖਤ ਮਿਲਦੇ ਸਾਰ ਈ ਉਹ ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਰਾਬੀਆ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਉਸਦੇ ਕਰਕੇ ਰਾਬੀਆ ਨਾਲ ਬੇਇੰਸਾਫੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਲਈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ 
* ਸਨਮ ਬਲੋਚ (ਬਾਨੋ)
* ਫ਼ਵਾਦ ਖਾਨ (ਹਸਨ)
* ਮਹਿਰੀਨ ਰਹੀਲ (ਰਾਬੀਆ)
* ਸਾਬਾ ਕ਼ਮਰ (ਸੁਰਈਆ)
* ਅਹਿਸਨ ਖਾਨ (ਸਲੀਮ)

## ਸਨਮਾਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਵਾਦ ਖਾਨ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ

**ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਡਾ. ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 100 ਮੈਂਬਰ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਥਾਪਨਾ 24 ਅਪਰੈਲ 1954 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ, ਸ਼ਾਇਦ, ਪਹਿਲਾ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਗਠਨ ਸੀ।
## ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਜੋਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦੋਂ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਡਾ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ 2 ਜੁਲਾਈ 1966 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਦ ਟਾਈਮਜ਼

***ਦ ਟਾਈਮਜ਼*** ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਛਪਣ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੌਮੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਹ 1785 ਵਿੱਚ *ਦ ਡੇਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਰਿਜਸਟਰ* ਨਾਂ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1 ਜਨਵਰੀ 1788 ਨੂੰ *ਦ ਟਾਈਮਜ਼* ਬਣਿਆ। ਇਹ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭੈਣ ਅਖ਼ਬਾਰ *ਦ ਸੰਡੇ ਟਾਈਮਜ਼* (1821 ਵਿੱਚ ਥਾਪਿਆ) ਟਾਈਮਜ਼ ਨਿਊਜ਼ਪੇਪਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਛਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ 1981 ਤੋ ਨਿਊਜ਼ ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਸੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਮਾਲਕ ਨਿਊਜ਼ ਕੌਰਪ ਗਰੁੱਪ ਹੈ। *ਦ ਟਾਈਮਜ਼* ਅਤੇ *ਦ ਸੰਡੇ ਟਾਈਮਜ਼* ਇਕੋ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਟਾਫ਼ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਬਲਕਿ ਅਜ਼ਾਦ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥਾਪੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਲਕ 1967 ਤੋਂ ਸਾਂਝਾ ਹੈ।

*ਦ ਟਾਈਮਜ਼* ਇਸ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਉਧਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ* (1838 ਵਿੱਚ ਥਾਪਿਆ), *ਦ ਸਟ੍ਰੇਟ ਟਾਈਮਜ਼* (1845), *ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼* (1851), *ਦ ਆਇਰਿਸ਼ ਟਾਈਮਜ਼* (1859), *ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਟਾਈਮਜ਼* (1881), *ਦ ਸੀਐਟਲ ਟਾਈਮਜ਼* (1891), *ਦ ਮਨੀਲਾ ਟਾਈਮਜ਼* (1898), *ਦ ਡੇਲੀ ਟਾਈਮਜ਼* (ਮਲਾਵੀ) (1900), *ਦ ਕੈਨਬਰਾ ਟਾਈਮਜ਼* (1926) ਅਤੇ ''ਦ ਟਾਈਮਜ਼ (ਮਾਲਟਾ) ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਰੇਡੀਅਨ

ਦੇ ਅੱਧ-ਵਿਆਸ ਜਿੰਨੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲ਼ਾ ਕੌਸ 1 ਰੇਡੀਅਨ ਦੇ *ਕੋਣ* ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ 2π ਰੇਡੀਅਨਾਂ ਦੇ ਕੋਣ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।]]

**ਰੇਡੀਅਨ** ਕੋਣ ਦੇ ਨਾਪ ਦੀ ਮਿਆਰੀ ਇਕਾਈ ਹੈ ਜੀਹਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕੋਣ ਦਾ ਰੇਡੀਅਨਾਂ ਵਿਚਲਾ ਨਾਪ ਕਿਸੇ ਇਕਹਿਰੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕੀ ਕੌਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਇੱਕ ਰੇਡੀਅਨ 57.3 ਡਿਗਰੀਆਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਦੋਂ ਕੌਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅੱਧ-ਵਿਆਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ)। ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਕੋਣ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਿਆਰੀ ਇਕਾਈ ਸਟੀਰੇਡੀਅਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* ਮੈਥਵਰਲਡ ਉੱਤੇ ਰੇਡੀਅਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਇਕਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਣ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਕਾਈਆਂ
ਪਾਈ

'*** ਇੱਕ ਹਿਸਾਬੀ ਸਥਾਈ ਅੰਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਦੀ ਉਹਦੇ ਵਿਆਸ ਨਾਲ਼ ਅਨੁਪਾਤ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਤਕਰੀਬਨ 3.14159 ਦੇ ਬਰਾਬਰ। ਇਹਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰਲੇ 18ਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ "" ਨਾਲ਼ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹਨੂੰ ਹਿੱਜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ "**ਪਾਈ*'" ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦਸ਼ਮਲਵ ਦੇ ਅੰਕ ਨਾ ਮੁੱਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅੰਕ ਨੂੰ ਭਿੰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਯਾਨੀ ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਬਟੇਨੁਮਾ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।  

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* 
* ਵੁਲਫ਼ਰਾਮ ਮੈਥਵਰਲਡ ਉੱਤੇ "ਪਾਈ"
* ਵੁਲਫ਼ਰਾਮ ਐਲਫ਼ਾ ਉੱਤੇ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਪਾਈ
* Pi Search Engine 2 billion searchable digits of , , and 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬੀ ਲੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਕੈਲਵਿਨ

**ਕੈਲਵਿਨ** ਤਾਪਮਾਨ ਨਾਪਣ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਕਾਈ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸੱਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ **K** ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। **ਕੈਲਵਿਨ ਪੈਮਾਨਾ** ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਤਾਪਗਤੀ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਰਜਾ ਉੱਕੇ ਸਿਫ਼ਰ ਉੱਤੇ ਹੈ ਭਾਵ ਉਸ ਤਾਪਮਾਨ ਉੱਤੇ ਜਿੱਥੇ ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ 'ਚ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਸਾਰੀ ਤਾਪੀ ਹਿੱਲਜੁੱਲ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਲਵਿਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੀਹਰੇ ਦਰਜੇ (ਐਨ 0.01&nbsp;°C ਜਾਂ 32.018&nbsp;°F) ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ  ਹਿੱਸਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤੀਹਰਾ ਦਰਜਾ ਐਨ 273.16 K ਹੋ ਨਿੱਬੜਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕਾਟਲੈਂਡੀ ਕਾਢਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਪਮਾਨ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਕਾਈਆਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ

thumb|ਦਫਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
thumb|ਰਾਣਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹਾਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ
thumb|ਪਾਰਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਜੋਂ, **ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ** ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 2 ਜੁਲਾਈ 1966 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦੋਂ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਡਾ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਰੱਖਿਆ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦਫ਼ਤਰ, ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮੇਲਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਵਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ 'ਸਟਾਰ-ਨਾਈਟਸ' ਜਾਂ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਓਪਨ-ਏਅਰ ਥੀਏਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਡਾ. ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ, ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਕਵੀ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਮੀਟਿੰਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਦੇ ਕਮੇਟੀ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਿੰਤਕ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਰਾਣਾ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਵਾਲਾ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਪੱਖੋਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Punjabi Bhawan, Ludhiana2.jpg|thumb|ਰਾਣਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਤਸਵੀਰ:Punjabi Bhawan, Ludhiana1.jpg|thumb|ਡਾ. ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਹਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਤਸਵੀਰ:Punjabi Bhawan, Ludhiana.jpg|thumb|ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ
ਜਗਨਨਾਥ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾਸ

**ਜਗਨਨਾਥ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾਸ** (ਜਨਮ 1936) ਉੜੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਗਲਪ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ *ਪਰਿਕਰਮਾ* (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਲਈ ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ - ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਉੜੀਆ ਲੇਖਕ ਸੀ।*ਜੇ ਜਾਹਾਰ ਨਿਰਜਨਤਾ* ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਬਿੰਬਾਵਲੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਦਾਸ ਨੇ ਤਾੜ-ਪੱਤਰ ਖਰੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ *Palm-Leaf Miniatures* ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉੜੀਆ ਦੀ ਚਿਤਰਕਲਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ *ਪੁਰੀ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼* ਅਤੇ
*ਚਿਤਰ-ਪੋਥੀ* ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।

## ਜੀਵਨ
ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਚਨਚੇਤੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣਾ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਆ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਆ ਕਵੀ
ਸੈਲਸੀਅਸ

]]

**ਸੈਲਸੀਅਸ**, ਜਿਹਨੂੰ **ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ** ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਪਮਾਨ ਨਾਪਣ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਅਤੇ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਸਵੀਡਨੀ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਂਦਰਜ਼ ਸੈਲਸੀਅਸ (੧੭੦੧-੧੭੪੪) ਪਿੱਛੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜੀਹਨੇ ਇੱਕ ਰਲ਼ਦਾ-ਮਿਲ਼ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਪੈਮਾਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। **ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ** (**°C**) ਤੋਂ ਭਾਵ ਸੈਲਸੀਅਸ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਤਾਪਮਾਨ ਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਵਿੱਥ, ਦੋ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। )

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*NIST, *ਇਕਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ: ਕੈਲਵਿਨ*
*The Uppsala Astronomical Observatory, *ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਸੈਲਸੀਅਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦਾ ਅਤੀਤ*
*London South Bank University, *ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅੰਕੜੇ* 
*BIPM, *ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਿਆਰ ਦਾ ਕਿਤਾਬਚਾ, ਹਿੱਸਾ ੨.੧.੧.੫, ਤਾਪ-ਗਤੀ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਇਕਾਈ* 
*TAMPILE, *ਤਾਪਮਾਨ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ*   Neonics
*C to F converter, ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ ਬਦਲੂ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਪਮਾਨ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਕਾਈਆਂ
ਡਿਗਰੀ (ਕੋਣ)

**ਡਿਗਰੀ** ਜਾਂ **ਦਰਜਾ** (ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਕੌਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ**, **ਕੌਸ ਡਿਗਰੀ** ਜਾਂ **ਕੌਸ-ਦਰਜਾ**), ਆਮ ਨਿਸ਼ਾਨ **°** (ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ), ਪੱਧਰੇ ਕੋਣ ਦਾ ਮਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪੂਰੇ ਗੇੜ 1⁄360 ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਇਕਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਣਾਂ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਿਆਰੀ ਇਕਾਈ ਰੇਡੀਅਨ ਹੈ ਪਰ ਕੌ.ਮਿ. ਦੇ ਕਿਤਾਬਚੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਨਣਯੋਗ ਇਕਾਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਗੇੜੇ ਵਿੱਚ 2 ਰੇਡੀਅਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ /180 ਰੇਡੀਅਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਕੋਣ ਦੇ ਮਾਪ ਵਜੋਂ ਡਿਗਰੀਆਂ, ਮੇਲਜੋਲ ਵਾਲ਼ੀ ਵੀਡੀਓ ਨਾਲ਼
* ਡਿਗਰੀ ਮੈਥਵਰਲਡ ਉੱਤੇ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਣ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਾਹੀ ਇਕਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਕਾਈਆਂ
ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ

**ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ** (ਨਿਸ਼ਾਨ °F) ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ ਜੋ ਜਰਮਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡੇਨੀਅਲ ਗਾਬਰੀਅਲ ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ (1686-1736) ਵੱਲੋਂ 1724 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦਾ ਨਾਂ ਪੈ ਗਿਆ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਡੇਨੀਅਲ ਗਾਬਰੀਅਲ ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ (ਪੋਲੈਂਡ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਡੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ) -- ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ
*NOAA ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ ਤੋਂ ਸੈਲਸੀਅਲ ਬਦਲੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਕਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਪਮਾਨ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ
ਤਾਪਮਾਨ

**ਤਾਪਮਾਨ** ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਦਾ ਤੁਲਨਾਵਾਚੀ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਨਾਪ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਲਨਾ ਤਾਪ ਕਿਰਨਾਂ, ਕਣਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਗਤੀ ਊਰਜਾ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਮਿਕਦਾਰੀ ਵਤੀਰੇ ਦੀ ਘੋਖ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਸੈਲਸੀਅਸ, ਕੈਲਵਿਨ, ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ ਵਰਗੇ ਕਈ ਤਾਪਮਾਨੀ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।.

## ਪ੍ਰਵਾਹ 
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤਾਪਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੜਾਅ (ਠੋਸ, ਤਰਲ, ਗੈਸ ਜਾਂ ਪਲਾਜ਼ਮਾ), ਘਣਤਾ, ਘੁਲਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਭਾਫ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਲਕਤਾ ਸਮੇਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ। ਰੇਟ ਅਤੇ ਹੱਦ ਜਿਸ ਤੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਥਰਮਲ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣ ਇਕਾਈ ਦੀ ਸਤਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਸੰਪੂਰਨ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਵਰਗ ਰੂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।

## ਅਗਾਂਹ ਪੜ੍ਹੋ
* Chang, Hasok (2004). *Inventing Temperature: Measurement and Scientific Progress*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-517127-3.
* Zemansky, Mark Waldo (1964). *Temperatures Very Low and Very High*. Princeton, N.J.: Van Nostrand.

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨਾਲ਼ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
* ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ
* ਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਔਸਤ ਸਲਾਨਾ ਤਾਪਮਾਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਪਮਾਨ
ਪੇਨੇਲੋਪੇ ਕਰੂਜ਼

**ਪੇਨੇਲੋਪੇ ਕਰੂਥ ਸਾਨਚੇਜ਼** (; 28 ਅਪਰੈਲ 1974 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਾਨੋ (ਨਾਵਲ)

**ਬਾਨੋ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਰਜ਼ੀਆ ਭੱਟ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ ਵਿਚਲੇ ਕਾਲਖੰਡ ਦਾ ਸਮਾਂ 1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1956 ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਨਾਵਲ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋਈ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਾਨੋ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਦੋਵੇਂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| ਭਾਰਤੀ ਪਾਠਕ ਇਸਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਪਿੰਜਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਓਂਕਿ ਬਾਨੋ ਅਤੇ ਪੂਰੋ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ| ਦੋਹਾਂ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਬਸ ਏਨਾ ਕੁ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਜਰ ਸੁਖਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਪੂਰੋ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜਿੰਦਗੀ ਬਖਸ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਾਨੋ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਦਰ ਦਰ ਭਟਕਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ|

## ਕਹਾਣੀ 
ਬਾਨੋ ਅਪਨੀ ਭਰਜਾਈ ਦੇ ਭਰਾ ਹਸਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਸਨ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਾਨੋ ਦੇ ਭਰਾ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਹਸਨ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ| ਹਸਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਕੱਟੜ ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਵੀ ਹੈ| ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿੰਨਾਹ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਮਤ ਦਾ ਧਾਰਣੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਹੀ ਹਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ| ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਲੀਮ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਕੱਟੜ ਸਮਰਥਕ ਹੈ| ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਵੰਡ ਕਿਸੇ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਲਈ ਸੁਖਾਵੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਵੀ ਪਤਲੀ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ| ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹਸਨ-ਸਲੀਮ ਦੀ ਦਲੀਲਾਤਮਕ ਬਹਿਸ ਕਾਫੀ ਮਨੋਰੰਜਕ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕ ਹੈ| ਕਾਫੀ ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਸਨ ਅਤੇ ਬਾਨੋ ਦਾ ਨਿਕਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਨ ਤੇ ਸਲੀਮ ਵਿਚਲੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੰਗ ਵੀ ਸੁਲਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ| ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਲੀਮ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਈਆ ਉਸਦੇ ਗਮ ਵਿੱਚ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਹਰ ਨਾਲ ਮਰ ਸਕੇ| ਬਾਨੋ ਤੇ ਹਸਨ ਵਿਛੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਸਾਲ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ| ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਾਨੋ ਦੰਗਾਕਾਰੀਆਂ ਹਥ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਆਖਿਰ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਸਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਤ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹਸਨ ਉਸਨੂੰ ਛੁੜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਹਸਨ ਨੇ ਹੁਣ ਰਾਬੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਖਤ ਮਿਲਦੇ ਸਾਰ ਈ ਉਹ ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ| ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਰਾਬੀਆ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਉਸਦੇ ਕਰਕੇ ਰਾਬੀਆ ਨਾਲ ਬੇਇੰਸਾਫੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਸਲਈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਉਸ ਦਾ ਜਾਣਾ ਇਹ ਸਵਾਲ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਉਸਦੀ ਗਲਤੀ ਕੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ੌਹਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਲੋਂ ਦੁਰਕਾਰਿਆ ਗਿਆ|

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਜ਼ੀਆ ਭੱਟ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਵੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਾਵਲ
ਤੇਜਸ

ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਏਰੋਨਾਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ **ਤੇਜਸ** (Sanskrit pronunciation: [t̪eːdʒəs] Sanskrit:तेजस) ਇੱਕ ਸੀਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਜਨ ਵਾਲਾ ਬਹੁ ਮੰਤਵੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ ਹੈ।ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਏਰੋਨਾਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ ਵੱਲੋ ਭਾਰਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ.ਇਹ ਜਹਾਜ ਪੂਛ ਰਹਿਤ ਹੈ।ਏਸ ਜਹਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਛ ਦੀ ਥਾਂ ਤਿਕੋਣੇ ਖੰਬਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਤੇਜਸ ਹਲਕੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਭਾਰਤ ਡੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਵੱਲੋ ਮਿੱਗ 21 ਜਹਾਜ਼ਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਰਤੋ ਵਿੱਚ ਲਇਉਣ ਲਈ 1980 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤੇਜਸ ਨੂੰ ਤਿਕੋਣੇ ਅਤੇ ਦੋਹਰੇ ਖੰਬ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਅਗਲਾ ਖੰਬ 50° ਤੱਕ ਬਾਹਰਲਾ ਖੰਬ 62.5° ਅਤੇ ਪਿਛਲਾ 4° ਤਕ ਘੁੰਮ ਸਕਦੇ ਹਨ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਪੂਛ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਇਕਲੀ ਡੋਰਸਾਲ ਦੇ ਸਹਾਰੇ। ਤੇਜਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਚਾਈ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੋਣ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ।ਅਤੇ ਇਲ੍ਕ੍ਤ੍ਰੋਨਿਕ ਸਿਸਟਮ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇਜਸ ਮਲਟੀ ਮੋਡ ਰਾਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਿਜਿਟਲ ਅਵੀਨਿਕਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਵੱਡ ਹੋਰਸ ਪਾਵਰ ਵਾਲਾ ਇੰਜਨ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਆਵਾਜ ਤੋਂ ਤੇਜ ਰਫਤਾਰ ਉਡਣ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ ਹੈ।

ਇਹ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਏਰੋਨਾਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ ਆਵਾਜ ਤੋ ਵੀ ਤੇਜ ਉੜਾਨ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਏਰੋਨਾਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੁਤ ਤੋ ਬਾਅਦ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।[[ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ 200 ਇੱਕ ਸੀਟ ਵਾਲੇ ਅਤੇ 20 ਦੋ ਸੀਟਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿਖਲਾਈ ਜਹਾਜਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ।
ਜੋਗਨ

***ਜੋਗਨ*** 1950 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਬੋਲੀਬੁਡ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਨਰਗਿਸ ਇਸ ਦੇ ਮੁਖ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਘੁੰਗਟ ਕੇ ਪਟ ਖੋਲ ਇਸ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਕੀਅਰਾ ਨਾਈਟਲੀ

**ਕੀਅਰਾ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਨਾਈਟਲੀ** ਜਾਂ **ਕੀਰਾ ਨਾਈਟਲੀ** (; 26 ਮਾਰਚ 1985 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਇਹਨੇ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਅਦਾਕਾਰੀ 1995 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 

ਨਾਈਟਲੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1995 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, 2002 ਦੀ ਸਪੋਰਟਸ ਫ਼ਿਲਮ 'ਬੇਂਡ ਇਟ ਲਾਈਕ ਬੈਕਹੈਮ' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਦਾ ਸਰਕਲ ਅਵਾਰਡ ਬੈਸਟ ਨਿਊਕਮਰ ਲਈ ਜਿੱਤਿਆ। 2002 ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ *ਬੈਂਡ ਇੱਟ ਲਾਈਕ ਬੈਕਮ* ਵਿਚਲੇ ਰੋਲ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਾਇਰਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਕਰੀਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ (2003-ਹੁਣ ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈੱਥ ਸਵਾਨ ਦਾ ਰੋਲ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਇਹਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ।

ਨਾਈਟਲੀ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਾਈਡ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਜੁਡੀਸ" (2005) ਵਿੱਚ ਅਲੀਜ਼ਾਬੇਥ ਬੇਨੇਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਨਾਈਟਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕਈ ਹੋਰ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਰਹੀ, ਅਟਾਨਮੈਂਟ (2007) ਵਿੱਚ ਸੇਸੀਲੀਆ ਟਾਲਿਸ, ਦਿ ਡਚੇਸ (2008) ਵਿੱਚ ਜਾਰਜੀਆਨਾ ਕੈਵੇਨਡਿਸ਼, ਅਤੇ ਅੰਨਾ ਕੈਰੇਨੀਨਾ (2012) ਅਤੇ ਕੋਲੇਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦਿ ਇਮਿਟੇਸ਼ਨ ਗੇਮ (2014) ਵਿੱਚ ਜੋਨ ਕਲਾਰਕ ਦੇ ਚਿੱਤਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬੇਗਨ ਅਗੇਨ (2013), ਮਸ਼ਹੂਰ ਥ੍ਰਿਲਰ ਐਵਰੈਸਟ (2015) ਵਿੱਚ ਹਾਸਰਸ ਅਤੇ ਨਾਟਕੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਸਟੇਜ 'ਤੇ, ਨਾਈਟਲੀ ਮਾਰਟਿਨ ਕਰੀਮਪ ਦੀ 2009 ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰੋਡਕਸ ਦਿ ਮਿਸਨਥ੍ਰੋਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲੇਅ 'ਚ ਇਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਲਾਰੇਂਸ ਓਲੀਵੀਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਥ੍ਰਿਸ ਰਾਕਿਨ ਦੇ 2015 ਬ੍ਰਾਡਵੇਅ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਪੀਨਾਮੌਸ ਹੀਰੋਇਨ ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਾਈਟਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੁਖ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਮਨੇਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਆਕਸਫੈਮ ਅਤੇ ਕਾਮਿਕ ਰਿਲੀਫ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 2018 ਬਰਥਡੇ ਆਨਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਬੀਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਕੀਅਰਾ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਨਾਈਟਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਮਾਰਚ 1985 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਟੇਡਿੰਗਟਨ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰ ਵਿਲ ਨਾਈਟਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਨ ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਕੋਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀਰਾ ਇਵਾਨੋਵਾ ਦੇ ਬਾਅਦ "ਕੀਅਰਾ" ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਨੇ ਨਾਮ ਗਲਤ ਲਿਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਗਿਆ, "ਆਈ" ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਈ" ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਾਈਟਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਕਾਲੇਬ ਹੈ। ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਬੈਲੇ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾਈਟਲੀ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਜੰਟ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

ਨਾਈਟਲੀ ਟੇਡਿੰਗਟਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ

**ਨਾਰਥ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ** ਜਾਂ ***ਐਨਜ਼ੈੱਡਸੀਸੀ*** ਪਟਿਆਲਾ, ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸੱਤ ਖੇਤਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ।

*ਨਾਰਥ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ* ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ 23 ਮਾਰਚ 1985 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
## ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ
* ਪੂਰਬੀ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ
* ਪੱਛਮੀ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਉਦੇਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ
* ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਡੀਮਾਪੁਰ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ
ਪੱਛਮੀ ਜ਼ੋਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ

**ਵੈਸਟ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ** ਉਦੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ (ਭਾਰਤ) ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸੱਤ ਖੇਤਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਖੇਤਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
## ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ
* ਈਸਟ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ
* ਨਾਰਥ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਪਟਿਆਲਾ,, ਪੰਜਾਬ
* ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਡੀਮਾਪੁਰ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ
ਕਾਲਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ

***ਕਾਲਕੀ*** (), ਅਸਲੀ ਨਾਮ **ਆਰ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ** (9 ਸਤੰਬਰ 1899 – 5 ਦਸੰਬਰ 1954), ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਸੀ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਾਵਲ
* ਪਾਰਥੀਬਾਨ ਕਾਨਾਵੂ (1941–1943) - ਪੱਲਵ ਵੰਸ਼ ਸੰਬੰਧੀ
* ਸਿਵਾਗਾਮੀਇਨ ਸਪਾਥਮ (1944–1946) - ਪੱਲਵ ਵੰਸ਼ ਸੰਬੰਧੀ
* ਪੋਨੀਯਿਨ ਸੇਲਵਾਨ (1951–1954) - ਪੱਲਵ ਵੰਸ਼ ਸੰਬੰਧੀ
* ਸੋਲਾਈਮਲਾਈ ਇਲਾਵਾਰਾਸੀ (1947) - ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਲੇਖਕ
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਐਨਿਸਟਨ

**ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਜੋਆਨਾ ਐਨਿਸਟਨ** (11 ਫ਼ਰਵਰੀ, 1969 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਫ਼ਿਲਮਕਾਰਾ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ *ਫਰੈਂਡਜ਼* (1994-2004) ਵਿਚਲੇ ਰੋਲ ਕਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਜਾਨ ਐਨਿਸਟਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਨੈਨਸੀ ਡੋ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਲਾਲ

**ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਲਾਲ** (28 ਅਗਸਤ 1929 – 3 ਨਵੰਬਰ 2010) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਨ 1958 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਰਾਇਟਰਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੀ।
ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੀ ਲਾਲ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਜਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਪੀ ਲਾਲ ਨੇ ਅੱਠ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ, ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਹਿਤ-ਸਮਿਖਿਆ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਇੱਕ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ, ਕਈ ਬਾਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਦਰਜਨਾਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਕੀਤਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਠਾਰਾਂ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਅਤੇ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਈ ਪੀੜੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ-ਸਰੋਤ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਆ

**ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਆ** (1882 - 22 ਫਰਵਰੀ 1952) ਇੱਕ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ। 
## ਜੀਵਨੀ
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਲਾਸਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 1882 ਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਸ. ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਤਾਏ ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਫੌਜ ਵਿਚੋਂ ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਆਓਣ ਮਗਰੋਂ ਸਚਖੰਡ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਹੈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਲਗ ਗਿਆ। ਜਿਥੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਾਵਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 
## ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ
*ਬੁੱਢੇ ਦੀ ਨਾਰ
*ਨੱਢੇ ਦੀ ਨਾਰ
*ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ)
*ਹਿਤਕਾਰੀ ਜੋਤ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼)
*ਦਾਤਾਰੀ ਜੋਤ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼)
*ਉਜਿਆਰੀ ਜੋਤ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼)
*ਜਾਗਦੀ ਜੋਤ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼)
*ਦਲਭਜਨੀ ਜੋਤ (ਸ੍ਰੀ ਖੜਗੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼)
*ਉਪਕਾਰੀ ਜੋਤ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼)
*ਦੀਦਾਰੀ ਜੋਤ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼)
*ਨਰੰਜਨੀ ਜੋਤ (ਪ੍ਰਸੰਗ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ)
*ਅਕਾਲੀ ਜੋਤ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਦਸਮੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼/ਸ੍ਰੀ ਦੁਸ਼ਟ ਦਮਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼)
*ਨਿਰਭੈ ਯੋਧਾ
*ਅਜੀਤ ਖ਼ਾਲਸਾ
*ਜੌਹਰ ਖ਼ਾਲਸਾ
*ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ,
*ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਾਲਸਾ,
*ਦਰਬਾਰ ਖ਼ਾਲਸਾ
*ਬੇਤਾਜ ਖ਼ਾਲਸਾ
*ਦਲੇਰ ਖ਼ਾਲਸਾ
*ਸੁਧਾਰ ਖ਼ਾਲਸਾ
*ਬੀਰ ਖ਼ਾਲਸਾ
*ਸ੍ਰੀ ਕਲਗੀਧਰ ਦਰਸ਼ਨ
*ਪ੍ਰਤਾਪ ਖ਼ਾਲਸਾ
*ਦਸਮੇਸ ਦੁਲਾਰੇ
*ਵਾਰਾਂ ਧਰਮ ਸ਼ਹੀਦਾਂ
*ਸਿੰਘਨੀਆਂ ਦਾ ਸਿਦਕ
*ਖ਼ੂਨ-ਏ-ਸ਼ਹੀਦਾਂ
*ਬੇਬੇ ਦੀ ਬੇਰ
*ਖ਼ੂਨੀ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਨੀ ਹੋਲੀਆਂ
* ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਰਥਾਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੁਧਾਰ
*ਰੂਪ ਬਸੰਤ
*ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਭਗਤ
*ਸਰਦਾਰਨੀ ਝਾਲਾ ਕੌਰ
*ਭਾਈ ਕਲਿਆਣਾ ਆਦਿ।
## ਵਾਰਤਕ ਕਿਰਤਾਂ
*ਮਹਾਰਾਨੀ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ
*ਜਮਰੋਧ
*ਗਗਨ ਦਮਾਮਾ
*ਯਾਰੜੇ ਦਾ ਸਥਰ
*ਬਾਬਾ ਬੁਢਾ ਜੀ
*ਦੁੱਖ ਭੰਜਨੀ
*ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ,
*ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ,
*ਬਾਬਾ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲੀ
*ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ 
*ਗੋਲੀ ਚਲਦੀ ਗਈ।
## ਬਾਹਰੀ ਹਵਾਲੇ
http://sikhdigitallibrary.blogspot.in/p/celebrating-life-and-works-of-giani.html

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ

**ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ** (ਜਨਮ ੯ ਜੂਨ ੧੯੮੫) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬਾਲੀਵੂਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੂਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ ਭਾਰਤੀ ਹਸਤੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।

ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫਿਲਮੀ ਪੇਸ਼ਾ ੨੦੦੫ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਸਾਂਵਰਿਆ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਾਸਤੇ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਨਵੀਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਮਬੁਰ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਤੇ ਸੁਨੀਤਾ ਕਪੂਰ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ। ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਤੇ ਭੈਣਾ ਵਿੱਚੋ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਨਾਮ ਰੀਆ ਕਪੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਕਪੂਰ ਹੈ।

ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਆਰੀਆ ਵਿੱਦਿਆ ਮੰਦਿਰ ਜੁਹੂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫੇਰ ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ ਤੇ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਨਿਪੰਨ ਨ੍ਰਿਤ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸੰਜੇ ਕਪੂਰ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ; ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮੋਨਾ ਸ਼ੌਰੀ (ਬੋਨੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ) ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਹਨ। ਕਪੂਰ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਅਦਾਕਾਰ ਅਰਜੁਨ ਕਪੂਰ, ਜਾਨਵੀ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਮੋਹਿਤ ਮਾਰਵਾਹ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਨ।

ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਜੁਹੂ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੁਹੂ ਦੇ ਆਰਿਆ ਵਿਦਿਆ ਮੰਦਰ ਸਕੂਲ, ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ "ਸ਼ਰਾਰਤੀ" ਅਤੇ "ਲਾਪਰਵਾਹ" ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਲੜਕਿਆਂ ਨਾਲ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਕਰੇਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਗਬੀ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਥਕ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਕਪੂਰ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ" ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ "ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਕਪੂਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਟਰੈਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਚੱਲੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ: "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਭਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਚਮੜੀ ਖਰਾਬ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਵਾਲ ਉੱਗ ਰਹੇ ਸਨ!" ਕਪੂਰ ਸੀ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਅਤੇ ਪੋਲੀਸਿਸਟਿਕ ਅੰਡਾਸ਼ਯ ਰੋਗ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੂਗਰ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਰਲਡ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਾਊਥ ਈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਈਸਟ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮੁੰਬਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਅਦਾਕਾਰਾ ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਿੱਤਰ, ਬਲੈਕ (2005) 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਈ ਸੀ। ਕਪੂਰ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ

## ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਨਿਊਕਲੀ ਫੱਟ

ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਨਿਊਟਰਾਨ ਸਮਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਾਸਤੇ ਭੜਕੀਲਾ ਯੂਰੇਨੀਅਮ-236 ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੜਕਾਹਟ ਦੀ ਇਹ ਊਰਜਾ ਨਿਊਟਰਾਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਨਿਊਟਰਾਨਾਂ ਦੀ ਜਿਲਦਬੰਦੀ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਹ ਯੂਰੇਨੀਅਮ-236 ਤੇਜ਼ ਚੱਲਦੇ ਹੌਲ਼ੇ ਤੱਤਾਂ (ਫੱਟ ਦੀਆਂ ਉਪਜਾਂ) ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅਜ਼ਾਦ ਨਿਊਟਰਾਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ਼ ਹੀ ਨਾਲ਼, ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਮਾ ਕਿਰਨਾਂ (ਵਿਖਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ) ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।]]

ਨਿਊਕਲੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ **ਨਿਊਕਲੀ ਫੱਟ** ਇੱਕ ਨਿਊਕਲੀ ਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਕਿਰਨਮਈ ਪਤਨ ਦਾ ਅਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪਰਮਾਣੂ ਦੀ ਨਾਭ ਭਾਵ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਹੌਲ਼ੀਆਂ ਨਾਭਾਂ) ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਨਿਊਟਰਾਨ ਅਤੇ ਫ਼ੋਟਾਨ (ਗਾਮਾ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਨਿਊਕਲੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਅਸਰ
* ਐਲਸੌਸ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਤੋਂ ਨਿਊਕਲੀ ਫੱਟ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਨਿਊਕਲੀ ਫੱਟ ਦੀ ਕਾਢ  ਫ਼ਿਜ਼ਿਕਸ ਹਿਸਟਰੀ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਲੂ
* atomicarchive.com ਨਿਊਕਲੀ ਫੱਟ ਦਾ ਵੇਰਵਾ
* Nuclear Files.org  ਨਿਊਕਲੀ ਫੱਟ ਕੀ ਹੈ?
* ਨਿਊਕਲੀ ਫੱਟ ਦੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਕਲੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਕਲੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਰੇਚਲ ਮਿਕੈਡਮਸ

**ਰੇਚਲ ਐੱਨ ਮਿਕੈਡਮਸ** (17 ਨਵੰਬਰ, 1978 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਮੈਕਐਡਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਨਵੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਲੰਡਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਨਰਸ ਸੈਂਡਰਾ (  ਗੇਲ) ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਲਾਂਸ ਮੈਕਐਡਮਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕੈਲੀਨ ਹੈ (ਜਨਮ 1982), ਜੋ ਇੱਕ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਡੈਨੀਅਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਟ੍ਰੇਨਰ ਹੈ। ਮੈਕਐਡਮਸ ਸਕਾਟਿਸ਼, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਵੈਲਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ।    ਉਸਦੇ ਨਾਨਕੇ ਪੰਜਵੇਂ ਪੜਦਾਦਾ, ਜੇਮਜ਼ ਗ੍ਰੇ, ਅਮਰੀਕੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰੇਂਜਰ ਵਜੋਂ ਲੜੇ ਅਤੇ ਸਾਰਾਟੋਗਾ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਪਰ ਕੈਨੇਡਾ ਭੱਜ ਗਏ ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਟੋ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ