open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਬਿਨੈ ਮਜੂਮਦਾਰ

ਬਿਨੈ **ਮਜੂਮਦਾਰ** () (17 ਸਤੰਬਰ 1934 - 11 ਦਸੰਬਰ 2006) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਬਿਨੈ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਬਿਨੈ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਆਂਮਾਰ (ਪਹਿਲਾਂ ਬਰਮਾ) ਵਿੱਚ 17 ਸਤੰਬਰ 1934 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜੋ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਠਾਕੁਰਨਗਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਹੈ। ਬਿਨੈ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਹੀ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ‘ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ’ (ਪ੍ਰੀ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਹੁਣ 1957 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਕਲਕੱਤਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਬਿਨੈ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਰੂਸੀ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਠ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਬਿਨੈ ਨੇ ਲਿਖਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਧੀਗਤ ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਖਲਾਈ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਾਵਿ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ *ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਲੋਏ* (*ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ*) ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਿਨੈ **ਮਜੂਮਦਾਰ** ਦਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਮ *ਫਿਰੇ ਏਸ਼ੋ, ਚਾਕਾ* (*ਵਾਪਸ ਆਓ, ਹੇ ਪਹੀਏ*, 1960) ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਡਾਇਰੀ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਗਾਇਤਰੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਸਪਿਵਕ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਰਾਇਣ ਸੀ.ਐਚ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਬਿਨੈ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਬਿਨੈ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਘੋਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 1960 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ *ਫਿਰੇ ਏਸ਼ੋ ਚਾਕਾ* ਬਿਨੈ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ (ਜਿਸਦਾ ਪਹੀਆ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ) ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਸੀ - ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਬਿਨੈ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੀ 'ਬਾਲਮੀਕਿਰ ਕਬੀਤਾ' ਰਤਨਾਕਰ ਬਾਲਮੀਕੀ (ਪਹਿਲੇ ਕਵੀ) ਦਾ ਰਵੀਂਦਰਨਾਥ ਠਾਕੁਰ ਦੁਆਰਾ 'ਬਾਲਮੀਕਿਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ' ਦਾ ਅੱਗੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਾ ਸੀ। ਘੋਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਿਨੈ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਏਕਾ ਏਕਾ ਕਥਾ ਬਲੀ' ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਜੌਨ ਮਿਲਟਨ ਦੀ ਕਾਵਿਕ ਦਿਲਗੀਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਰਸੀ ਬਾਈਸ਼ੇ ਸ਼ੈਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ 'ਮੈਨੂੰ ਅੱਧੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਸਿਖਾਓ / ਜੋ ਤੇਰੇ ਜ਼ਹਨ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨ ਹਨ ; / ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕਸੁਰ ਪਾਗਲਪਨ / ਮੇਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿ ਤੁਰੇਗਾ, / ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ '। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਬੰਗਾਲੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਫਲ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, - ਬਿਨੈ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ, 'ਕੀਓ ਕਖਨੋ ਏਕਾ ਠਕੀਓਣਾ' (ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ) ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਜਗਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਹਾਕੀ)

**ਜਗਬੀਰ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 20 ਫਰਵਰੀ 1965) ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰਵਰਡ ਨੇ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ (1988 ਅਤੇ 1992), 1990 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 1985-95 ਤੋਂ ਦੋ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ (1986 ਅਤੇ 1990), 1989 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਅਤੇ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਵੱਡੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਚਾਨਣ ਰਿਹਾ।

ਉਸਨੂੰ 1990 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਕੀ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2004 ਵਿੱਚ “ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਵਾਰਡ” ਅਤੇ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ) ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2015-16 ਲਈ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸੰਮਨ “ਯਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ” ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ, 2017 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜਗਬੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਪੋਰਟਸ ਕਾਲਜ, ਲਖਨਊ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦੇ ਖੇਡਣ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ 'ਹੜਤਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਕਲ ਕਾਤਲ' ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ, ਬੇੜੇ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਆਲ ਸਟਾਰ ਏਸ਼ੀਆ ਇਲੈਵਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿੱਚ '5 ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕਲਾਸਿਕ ਕੱਪ' ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਇਲੈਵਨ (ਦੋਸਤਾਨਾ ਮੈਚ) 1993 ਵਿੱਚ ਮੈਨਚੇਂਗਲਾਬੈਕ ਲਈ ਖੇਡਿਆ।। 1992-97 ਤੱਕ ਜਰਮਨ ਹਾਕੀ ਬੁੰਡੇਸਲੀਗਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਐਚਟੀਸੀ ਸਟੱਟਗਾਰਟ ਕਿਕਰਸ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਇੱਕਮਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।

## ਕੋਚਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਏਥਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਓਲੰਪਿਕ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ / ਸਪੇਨ / ਫਰਾਂਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਟੈਸਟ ਲੜੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਫਆਈਐਚ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਐਫਆਈਐਚ ਦੇ 'ਐਡਵਾਂਸਡ ਕੋਚਿੰਗ' ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਐਫ.ਆਈ.ਐਚ. ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਓਲੰਪਿਕ ਇਕਸਾਰਤਾ ਕੋਚਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਕੋਚਿੰਗ ਕੋਰਸ ਸੰਚਾਲਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਲੀਗ 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੈਪੀ ਪੰਜਾਬ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਵੀ ਹੈ।

## ਮੀਡੀਆ ਕਾਲਮਨਿਸਟ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਨਾਮਵਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਬਾਰੇ ਕਾਲਮ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰਾਏ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਲੰਪਿਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ, ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ, ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ, ਅਤੇ ਹੁਣ, ਸੀ.ਐਨ.ਐਨ ਆਈ.ਬੀ.ਐਨ., ਈ.ਐਸ.ਪੀ.ਐਨ., ਦਸ ਖੇਡਾਂ, ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ., ਟਾਈਮਜ਼ ਆਦਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ

**ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ** (1904–1988) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਥਰਿੱਲਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦੇ ਲਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ "ਆਪਣੇ ਮਤਭੇਦ ਭੁਲਾ ਕੇ ਏਕਤਾਬੱਧ ਹੋਣਾ ਹੋਵੇਗਾ"।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਨਾਥ ਮਿੱਤਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸਦੀ ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਲਕੱਤਾ (ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਸਬਅਰਬਨ ਸਕੂਲ (ਮੇਨ) ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਬੀ.ਏ. ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਨੀਕੇਤਨ ਵਿੱਚ ਰਵੀਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ, ਲਿਓਨਾਰਡ ਐਲਮਹਰਸਟ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ 1925 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਆਸੂਤੋਸ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿਨੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਸੇਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਵੈਦ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪਾਲ ਰੱਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਕਿੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ, ਉਸਨੇ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।

1930 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬੀਨਾ ਮਿੱਤਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਬੀਨਾ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਕਾਲੀਘਾਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਕਵਿਤਾ ਮਹਾਜਨ

**ਕਵਿਤਾ ਮਹਾਜਨ** ( ਮਰਾਠੀ : कविता महाजन; 5 ਸਤੰਬਰ 1967 - 27 ਸਤੰਬਰ 2018) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਨੇ *ਚਰਚਿਤ* ਨਾਵਲਾਂ *ਬ੍ਰ੍ਰ* (2005), *ਭਿੰਨਾ* (2007) ਅਤੇ *ਕੁਹੂ* (2011) ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਗਲਪ-ਕਾਰਜ *ਗ੍ਰਾਫਿਟੀ ਵਾਲ* (2009) ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਨੁਵਾਦ ਪੁਰਸਕਾਰ 2011 ਦੀ ਜੇਤੂ ਰਹੀ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਹਾਜਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਂਦੇੜ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਐਸ ਡੀ ਮਹਾਜਨ, ਮਰਾਠੀ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਰ ਤ੍ਰਿਮਬਕ ਵਸੇਕਰ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਸੀ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਹਾਜਨ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਮਹਾਜਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ' *ਬਰਰ ਔਰਤਾਂ* ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਨੇ *ਭਿੰਨਾ* ਐਚਆਈਵੀ/ਏਡਜ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ - ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ (ਐਨਜੀਓ ਸੰਸਥਾਵਾਂ) ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ। ਮਹਾਜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਜਨ ਦੇ 2011 ਦੇ ਨਾਵਲ, *ਕੂਹੂ* (ਕੁਹੂ) ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ‘ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਨਾਵਲ’ ਵਜੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਡੀਵੀਡੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਧੂਲਿਚਾ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ* ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਸਈਦ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਸਿਰਾਜ

**ਸਈਦ ਮੁਸਤਫਾ ਸਿਰਾਜ** (14 ਅਕਤੂਬਰ 1930 - 4 ਸਤੰਬਰ 2012) ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। 1994 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਮਿਥਿਕਲ ਮੈਨ* (*ਅਲੇਕ ਮਾਨੁਸ਼*) ਲਈ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਾਹੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ "ਰਣੀਰਘਾਟੇਰ ਬਿਰਤਾਂਤੋ " ਤੇ ਫਿਲਮ *ਫ਼ਾਲਤੂ* ਅੰਜਨ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 150 ਨਾਵਲ ਅਤੇ 300 ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਹ ਜਾਸੂਸ ਪਾਤਰ ਕਰਨਲ ਨੀਲਾਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਉਰਫ "ਗੋਇੰਦਾ ਕਰਨਲ", ਜਾਸੂਸ ਕਰਨਲ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ 
ਸਈਦ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਸਿਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 1930 ਵਿੱਚ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਖੋਸ਼ਬਾਸਪੁਰ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ (1950–56) ਲੋਕ ਨਾਟਕ ਸਮੂਹ *ਅੱਲਕਾਪ ਵਿਚ* ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ, ਮਾਲਦਾ, ਬੁਰਦਵਾਨ, ਬੀਰਭੂਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦਿਹਾਤੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੌਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਭਵਾਂ ਉਸਦੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਅੱਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕਿਤੇ ਵਿਆਪਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ1। “ਇੰਟੀ, ਪਸੀ ਓ ਘਾਟਬਬੂ”, “ਭਾਲੋਬਾਸਾ ਓ ਡਾਊਨ ਟਰੇਨ” (ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋ , 1962 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ), “ਹਿਜ਼ਾਲ ਬਾਇਲਰ ਰੱਖਲੇਰਾ” ਅਤੇ “ਤਰੰਗਣੀਰ ਚੋਖ” ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਉਹ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 150 ਨਾਵਲ ਅਤੇ 300 ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ "ਉੜੋ ਪਖਰ ਛਾਇਆ", "ਮਨੂਸ਼ੇਰ ਜਨਮ", "ਰਾਣਭੂਮੀ", "ਰਾਕਟੇਰ ਪ੍ਰਤਿਆਸ਼ਾ", "ਮਾਟੀ", "ਗੌਘਨਾ", ਅਤੇ "ਮ੍ਰਿਤੁਰ ਘੋਰਾ" ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬੰਗਾਲੀ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਜੈਅੰਤੀ ਨਾਇਕ

ਡਾ **ਜੈਅੰਤੀ ਨਾਇਕ,** ਗੋਆ ਦੇ ਕ਼ੁਏਪਮ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਅਮੋਨਾ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਕੋਂਕਣੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ, ਲੋਕ-ਕਥਾ ਵਾਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੋਂਕਣੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।  ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਵੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਔਸਤਨ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕੋਂਕਣੀ ਲੋਕਧਾਰਾ 
ਡਾ. ਜੈਅੰਤੀ ਨਾਇਕ ਗੋਆ ਕੋਂਕਣੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਲੋਕਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਗੋਆ ਦੀਆਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ" ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ *ਰਾਠਾ ਤੁਜੀਓ ਘੁਡੀਓ*, *ਕਨੇਰ ਖੁੰਤੀ* *ਨਾਰੀ*, *ਟਲੋਈ ਉਖੱਲੀ ਕੈਲਿਆਨੀ*, *ਮਨਾਲੀਮ ਗੀਤਮ*, *ਪੇਡਨੇਕੋ ਡੋਸਰੋ* ਅਤੇ *ਲੋਕਬਿੰਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ*।

ਨਾਇਕ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾਵਾਂ ਤੇ 16 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਂਕਣੀ ਲੋਕ ਕਥਾ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, *ਕੋਂਕਣੀ ਲੋਕਵੇਦ*, ਵਿੱਚ ਕੋਂਕਣੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਈ ਘਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਅਨੇਕ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖੇਤਰੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਨਾਇਕ ਦਾ *ਅਮੋਨੇਮ ਯੇਕ ਲੋਕਜਿਨ* (ਗੋਆ ਕੋਂਕਣੀ ਅਕਾਦਮੀ, 1993) ਅਮੋਨਾ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਧਰਮ, ਸਮਾਜਕ ਰੀਤ-ਰਵਾਜ, ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਤ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਗੁਟਬੰਦ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਅਖਬਾਰ ਲੋਕਮਤ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ।

## ਲੋਕ ਕਿੱਸੇ 
ਉਸਨੇ ਰੋਮਨ (ਰੋਮੀ) ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕੋਂਕਣੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਵੇਂਚਿਕ ਲੋਕ ਕਾਨੀਓ* ਵੀ ਸੰਕਲਿਤ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਆ ਕੋਂਕਣੀ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਲੀਓ ਕਾਰਡੋਜੋ ਦੁਆਰਾ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਈ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਆਰਟ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਸਿਬਨਾਰਾਇਣ ਰਾਏ

**ਸਿਬਨਾਰਾਇਣ ਰਾਏ** (1921-2008) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਕ, ਵਿਦਵਾਨ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਰੈਡੀਕਲ ਮਾਨਵਵਾਦੀ, ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ - ਇਨਕਲਾਬੀ ਮਨਬੇਂਦਰ ਨਾਥ ਰਾਏ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸਦਕਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੋਲੀਮੈਥ ਬਰਟਰੈਂਡ ਰਸਲ, ਨੇ ਰੇ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ". . . ਸਿਬਨਾਰਾਇਣ ਰੇ ਇਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ. . . . ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ   ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।” 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
20 ਜਨਵਰੀ 1921 ਨੂੰ, ਸਿਬਨਾਰਾਇਣ ਰੇ ਦਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਬਿਦਿਆਭੂਸ਼ਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ (1867–1959) ਅਤੇ ਕਵੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰਾਏ (1882–1973) ਦੇ ਘਰ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਚਿੰਤਕ-ਲੇਖਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜੋ ਬਾਮਬੋਧਿਨੀ, ਸ਼ੀਬਮ, ਅੰਤਾਪੁਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਰਗੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਸਿਬਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਗੀਤਾ ਰੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

ਉਹ 1945 ਵਿਚ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕਾਲਜ ਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਉਥੇ  ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ ਸਾਲ 1962 ਤੋਂ 1980 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੈਲਬੌਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ। 

ਰਾਏ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਧੀਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਐਂਡ ਅਫਰੀਕਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ (ਐਸਓਏਐਸ) ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਆਸਟਰੀਆ, ਇਟਲੀ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ Clare ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ  ਦੇ ਕਲੇਅਰ ਕਾਲਜ, ਗੇਟੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫ਼ਰਾਂਕਫ਼ੁਰਟ ਵਿੱਚ ਅਤੇ  ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ 
ਸਿਬਨਾਰਾਇਣ ਰੇ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਲੋਚਨਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921
ਸੇਤੂ (ਲੇਖਕ)

**ਏ. ਸੇਤੂਮਾਧਵਨ** (ਜਨਮ 5 ਜੂਨ 1942), **ਸੇਤੂ ਦੇ** ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 35 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ  *ਅਦਾਯੰਗਲਲ* ਲਈ 2007 ਵਿਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਵਾਂ *ਪਾਂਡਵਪੁਰਮ* ਅਤੇ *ਪੇਡਿਸਵਪਨੰਗਲ* ਲਈ 1982 ਅਤੇ 1978 ਵਿਚ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ; ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ *ਅਦਿਆਲੰਗਲ* ਲਈ *ਵਲਯਾਰ* ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ *ਮਾਰੂਪੀਰਾਵੀ* ਲਈ *ਓਦਾਕੁਜ਼ਲ* ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਸੇਤੁ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ *ਵੇਲੁਤਾ ਕੂਰਦਰੰਗਲ, ਥਾਲੀਓਲਾ, ਕਿਰਤਮ, ਨਿਯੋਗਮ, ਸੇਤੂਵਿੰਟੇ ਕਥੱਕਲ* ਅਤੇ *ਕੈਮੂਦਰਕਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ* । ਉਸਨੇ ਸਾ ਸਾਊਥ ਇੰਡੀਅਨ ਬੈਂਕ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸੇਤੂ ਦਾ ਜਨਮ 1942 ਵਿਚ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਚੰਦਮੰਗਲਮ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਲੀਅਮ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਚੰਦਮੰਗਲਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਯੂਨੀਅਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਅਲੂਵਾ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

ਸੇਤੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਹ ਪੜਾਅ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਝਲਕਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਇਆ। 

ਉਸਨੇ 1962 ਵਿਚ ਬੰਬੇ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1964 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿਚ ਬਦਲੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਥੰਬਾ ਇਕੂਟੇਰੀਅਲ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਇਕਾਈ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਟ੍ਰੌਪੀਕਲ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1968 ਵਿਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਨਰੀ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ, ਸਾਊਥ ਇੰਡੀਅਨ ਬੈਂਕ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਸਨੇ 1999 ਤੋਂ 2005 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਐਸਆਈਬੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਵਧੀ ਲਈ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਟਰੈਵਨਕੋਰ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿਚ ਵੀ ਰਿਹਾ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਿਰਸ਼ੇਂਦੁ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ

**ਸ਼ਿਰਸ਼ੇਂਦੂ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ** ( ; ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1935) ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਾਲਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਪੇਖਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੇਂ ਗਲਪ ਜਾਸੂਸ ਬਰੋਡਾਚਰਨ, ਫਾਟਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਬਰ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸ਼ਿਰਸ਼ੇਂਦੁ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਮਣਸਿੰਘ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ 2 ਨਵੰਬਰ 1935 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਥੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ, ਜੋ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ *ਆਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਤਰਿਕਾ* ਦੇ ਸਟਾਫ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਰਸਾਲੇ *ਦੇਸ਼* ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਠਾਕੁਰ ਅਨੁਕੁਲਚੰਦਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਲਾਮ 'ਰਾ-ਸਵਾ' ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਰਾ-ਸਵਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ (ਇਹ ਅਨੁਕੁਲ-ਠਾਕੁਰ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

## ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਿਕਸ 
ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਬਿਪਿਨਬਾਬਰ ਬਿਪਾਦ* 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਕਾਮਿਕਸ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵਪਨ ਦੇਬਨਾਥ ਦੇ ਆਰਟਵਰਕ ਨਾਲ ਸਚਿੱਤਰ, 48 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਕਾਮਿਕ *ਆਨੰਦਮੇਲਾ* (ਸਤੰਬਰ 2006 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2006) ਦੇ ਮਾਸਿਕ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ *ਨਵਾਬਗੰਜਰ ਅਗੰਤੁਕ*, ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਾਮਿਕਸ ਸਿਰਜਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਲਿਟਰੇਚਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਐਕਸ਼ਨ ਕਾਮਿਕਸ ਬਣਨ ਦੀ *ਤਿਆਰੀ* ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਚਾਰ ਹੋਰ ਕਾਮਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰੂਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ: *ਪਤਾਲਘਰ*, *ਬਿਧੂ* *ਦਰੋਗਾ*, *ਪਗਲਾ ਸਾਹਿਬੇਰ ਕਾਬੋਰ* ਅਤੇ *ਪਾਤਸ਼ਗਰੇਰ ਜੰਗਲੇ*। ਇਹ ਸੁਜੋਗ ਬੰਦਯੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਨਾਵਲ, ਗੋਸੈਨਬਾਗਾਨੇਰ ਭੂਤ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਨਾਵਲ, ਦਿ ਗੋਸਟ ਆਫ ਗੋਸੈਨਬਾਗਨ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਗੋਇੰਦਾ ਬਰਾਦਾਚਰਨ ਕਾਮਿਕ ਜਾਸੂਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਲੜੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਟੀ ਸੀ. ਯੋਹਾਨਨ

**ਥਦਾਥੁਵਿਲਾ ਚਾਂਦਪਿਲਾਇ ਯੋਹਾਨਨ** (ਜਨਮ 19 ਮਈ 1947), ਬਿਹਤਰ **ਟੀ. ਸੀ. ਯੋਹਾਨਨ** ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਜੰਪਰਹੈ, ਜੋ ਕਰੀਬ 3 ਦਹਾਕੇ ਲਈ ਲੰਮੀ ਛਾਲ ਦੇ ਕੌਮੀ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਅਤੇ 1976 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮੌਂਟਰੀਅਲ, ਕਿਊਬੈਕ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਯੋਹਾਨਨ ਉਸ ਨਵੇਂ ਪਹਿਲੂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ, ਜੋ ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਅਵਸਰ 1974 ਦੀਆਂ ਤਹਿਰਾਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਸੀ। ਯੋਹਾਨਨ ਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡ ਲਈ 8.07 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
19 ਮਈ 1947 ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੋਲੱਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਰਨਾਡੂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਯੋਹਨਾਹਨ ਨੂੰ 1964 ਵਿੱਚ ਈਜ਼ੁਕੋਣ ਪੰਚਾਇਤ ਲਈ ਇੰਟਰ ਸਕੂਲ ਮੀਟਸ ਵਿੱਚ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। ਉਹ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਭਿਲਾਈ ਸਟੀਲ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਪਲਾਂਟ ਸਪੋਰਟਸ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 1971 ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ 7.60 ਮੀਟਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਪਰਿਪੱਕ ਹੋਇਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ। 1972 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ 7.78 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 8.07 ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਜਾਪਾਨ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟੋਕਿਓ, ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ, ਕੋਬੇ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਬੂ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਝਲਕ 1976 ਵਿੱਚ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਲਟਕਾਈਆਂ।

ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਧਾਰਕ, ਯੋਹਾਨਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਅਲੋਕਿਕ TELCO ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
1974 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੈਰਿਟ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਟੇਲਕੋਵੀਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਬੰਬੇ ਅਤੇ ਚੇਨੱਈ ਸਪੋਰਟਸ ਜਰਨਲਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ, ਸਪੋਰਟਸਵੀਕ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਆਫ ਬਾਂਬੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਟੀਨੂੰ ਯੋਹਾਨਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਬੇਟਾ ਤਿਸਵੀ ਯੋਹਾਨਨ ਮੈਲਬਰਨ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੇਰਲ ਓਲੰਪੀਅਨ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਵੈਰਾਮੁਤੋ

**ਵੈਰਾਮੁਤੋ ਰਾਮਾਸਾਮੀ** (ਜਨਮ 13 ਜੁਲਾਈ 1953) ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤਕ ਜਗਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਪਚਯੱਪਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਵੀ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ 1980 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 7,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਸਾਹਿਤਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਵੈਰਾਮੁਤੋ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਜੁਲਾਈ 1953 ਨੂੰ ਰਾਮਾਸਾਮੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅੰਗਾਮਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਥਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੈਟੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। 1957 ਵਿਚ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਗੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਵੈਗੈਈ ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਨ 14 ਪਿੰਡ (ਮੈਟੂਰ ਸਮੇਤ) ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਥੈਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵਦੂਗਾਪੱਤੀ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਵੇਂ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਵੈਰਾਮੁਤੋ ਤਾਮਿਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਵਿੱਚ 1960 ਵਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦ੍ਰਵਿੜ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੇਰੀਯਾਰ ਈ ਵੀ ਰਾਮਾਸਾਮੀ, 'ਪੇਰਾਰਿਗਨਾਰ 'ਅੰਨਾਦੁਰੈ, ਕਨੀਮੋਝੀ ਐਮ. ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ, ਸੁਬਰਾਮਣੀਆ ਭਾਰਤੀ, ਭਾਰਤੀਦਾਸਨ ਅਤੇ ਕੰਨਦਾਸਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਅਰੰਭ ਕਰ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕਤਾ ਅਤੇ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤਿਰੂਵੱਲੁਵਰ ਦੀ ਤਿਰੁਕੁਰਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੇਨਬਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਲਿਖਿਆ।

### ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਚੇਨਈ ਦੇ ਪਚੈਯੱਪਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਸਿਰਕਢ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ *ਉਨੀ* ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, *ਵੈਰਾਗਰਾਯ ਮੇਗੰਗਲ* ('ਸਵੇਰ ਦੇ ਬੱਦਲ') ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਵਿਮਿਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੈਰਾਮੁਤੋ ਨੂੰ ਨਿਰਾਲਾ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਦਾ ਮਾਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਲਿਖਤ ਸਿਲੇਬਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਐਮ ਏ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ

.  ਨਿੱਜ- ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ-

ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਕਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਆ ਕੇ ਉਸ ਵਾਕ ਦੇ ਕਰਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਨਿੱਜ-ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਜਿਵੇਂ- 
           

(ੳ) ਮੈਂ ਆਪ ਊਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ।

(ਅ) ਮੁੰਡੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹਨ।

(ੲ) ਅਸੀਂ ਆਪ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪ, ਆਪਸ, ਆਪ ਨਿੱਜ- ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੜਨਾਂਵ
ਨਿਸ਼ਚੇਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ

**ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ** ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਦੀ ਦਿਸਦੀ ਚੀਜ ਵੱਲ ਇਸਾਰਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੇ ਪੜਨਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,

ਜਿਵੇ-

(ੳ) ਅਹੁ ਕੁਝ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।

(ਅ) ਇਹ ਬੜਾ ਹਾਜਰ ਜਵਾਬ ਹੈ।

ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੁ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੜਨਾਂਵ
ਅਨਿਸ਼ਚੇਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ

ਉਹ ਪੜਨਾਂਵ ਜਿਹੜਾ ਪੜਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਆਕਤੀ, ਸਥਾਨ, ਵਸਤੂ ਆਦਿ ਦੀ ਸਪੱਸਟ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇਪੂਰਵਕ ਗਿਆਨ ਨਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨਿਸ਼ਚੇਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇ:-

(ੳ) ਕੋਈ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹਾ ਹੈ।

(ਅ) ਇੱਥੇ ਕਈ ਆਉਦੇ ਹਨ।

ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ, ਕਈ ਅਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੜਨਾਂਵ
ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ

ਉਹ ਪੜਨਾਂਵ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਨ-ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,

ਜਿਵੇ-  

(ੳ) ਕੌਣ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹੈ।  

(ਅ) ਗਲਾਸ ਕਿਸ ਲੇ ਤੋੜਿਆ ਹੈ।

(ੲ) ਕਿਹੜਾ ਸ਼ੋਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੜਨਾਂਵ
ਅੰਨਦਾ ਸ਼ੰਕਰ ਰੇ

**ਅੰਨਦਾ ਸ਼ੰਕਰ ਰੇ** (15 ਮਈ 1904&nbsp; - 28 ਅਕਤੂਬਰ 2002) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਓੜੀਆ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ।

ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ *ਟੇਲਰ ਸ਼ਿਸ਼ੀ ਭੰਗਲੋ ਬੋਲੇ ਖੂਕੜ ਪਰੇ ਰਾਗ ਕਰੋ*। ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, *ਬੰਗਲਾਰ ਰੈਨਿਸੈਂਸ* ਕਿਤਾਬ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਮ *ਪਥ ਪ੍ਰਬਾਸੇ* ਹੈ, ਜੋ 1931 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਯੂਰਪ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਡਾਇਰੀ ਸੀ। 28 ਅਕਤੂਬਰ 2002 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਵਿਦਿਅਕ ਜੀਵਨ 
ਰੇ ਨੇ ਕਟਕ ਦੇ ਰਾਵੇਨਸ਼ਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਰੈਂਕ ਤੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਈਸੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਬਣਿਆ ਸੀ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਸਕੇ। ਰੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕ *ਤਰੁਣਿਆ* (1928) ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਸਨ *ਅਸਾਮਪਿਕਾ* ਅਤੇ *ਅਗੁਨ ਨੀ ਖੇਲਾ*। ਇੱਕ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਸਨਿਮਰ ਅਤੇ ਸੂਝਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਟੈਗੋਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਠਾ ਚੌਧਰੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਫਲਤਾ 1931 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਯੂਰਪ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਡਾਇਰੀ ਪਥ ਪ੍ਰਬਾਸੇ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਿਲੀ। ਰੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ-ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ *ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਰ ਪਰਿਹਿਸ* (1934), *ਮਨ ਪਵਨ* (1946), *ਕਾਮਿਨੀ ਕੰਚਨ* (1954) ਅਤੇ *ਕਥਾ * ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ
ਪੁਰਖਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ

ਪੁਰਖ – ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
     ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਨਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ, ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਪੁਰਖ – ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇ- ਮੈਂ, ਤੁਸੀ, ਉਹ ਆਦਿ।

         ਪੁਰਖ – ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਪਤੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
           (1) ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਖ
           (2) ਮੱਧਮ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਦੂਜਾਂ ਪੁਰਖ 
           (3) ਅਨਯ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਤੀਜਾ ਪੁਰਖ    

 (1) ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਖ- ਜਿਹੜਾ ਪੁਰਖ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ,ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇ- ਮੈਂ, ਮੈਨੂੰ, ਅਸੀ, ਸਾਡਾ ਆਦਿ।

 (2) ਮੱਧਮ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਦੂਜਾਂ ਪੁਰਖ – ਜਿਹੜਾ ਪੁਰਖ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਦੂਜਾਂ ਪੁਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇ-ਤੂੰ, ਤੁਸੀ, ਤੇਰਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਦਿ।

 (3) ਅਨਯ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਤੀਜਾ ਪੁਰਖ- ਜਿਹੜਾ ਪੁਰਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਨਯ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਤੀਜਾ ਪੁਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇ-ਉਹ, ਉਹਨਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੜਨਾਂਵ
ਸੁੰਦਰੀ ਉੱਤਮਚੰਦਾਨੀ

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ. **ਸੁੰਦਰੀ ਉੱਤਮਚੰਦਾਨੀ** (28 ਸਤੰਬਰ 1924 - 8 ਜੁਲਾਈ 2013) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੇਖਕ ਏ ਜੇ ਉੱਤਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

1986 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਵਿਛੋੜੋ*, ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੀ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸੁੰਦਰੀ ਉੱਤਮਚੰਦਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਸਤੰਬਰ 1924 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਿੰਧ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਿੰਧ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਿੰਧ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਪਰ, ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਇਸ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਜੜੀਆਂ ਸਨ1। ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਜੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ "ਬਹਾਦਰ ਮਾਓ ਜੀ ਬਹਾਦਰ ਦੀਆ" (ਬਹਾਦਰ ਮਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰ ਧੀ)। ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਲਾਂਘ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਝੁਕਾਅ ਸਹਿਤ ਸਿੰਧੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣਵਾਲੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਅਸੰਦਾਸ ਉੱਤਮਚੰਦਨੀ (ਏ ਜੇ ਉੱਤਮ) ਜੋ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੀ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਏ ਜੇ ਉੱਤਮ ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੀ ਸਾਹਿਤ ਮੰਡਲ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸੁੰਦਰੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਯੂ ਮਲਕਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਉਭਰਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਰਚਸਮਾ ਸੀ। ਸਿੰਧੀ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸੰਪਰਕ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸਰੋਤ ਬਣਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 1953 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ "ਕਿਰਨਦਾਰ ਦੀਵਾਰੂਨ" (ਢਹਿੰਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਲੀਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦਾ ਲਗਪਗ ਏਕਾਅਧਿਕਾਰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਉਸਨੇ 'ਘਰੇਲੂ' ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟੀ। ਇਹ ਲੋਕ-ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਲੋਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਨੇ ਸਿੰਧੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਆਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਥੀਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਪਰਿਪੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁੜ ਛਾਪਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਤੋਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ "ਪ੍ਰੀਤ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਨਿਰਾਲੀ" ਸਾਲ 1956 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 5 ਵਾਰ ਛਪਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924
ਡੀ. ਬੀ. ਦਿਓਧਰ

thumb|ਡੀ. ਬੀ. ਦਿਓਧਰ
**ਦਿਨਕਰ ਬਲਵੰਤ ਦਿਓਧਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Dinkar Balwant Deodhar; 14 ਜਨਵਰੀ 1892 - 24 ਅਗਸਤ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1911 ਤੋਂ 1948 ਤੱਕ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਸੀ। 

## ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ 
ਦੇਵਧਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਪੂਨਾ (ਹੁਣ ਪੁਣੇ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੁਣੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। 

ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਓਲਡ ਮੈਨ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਉਹ ਹਮਲਾਵਰ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਲੈੱਗ ਬਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ 1939 ਤੋਂ 1941 ਤੱਕ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ 81 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ 39..32 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 4522  ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ 246 ਦਾ ਉੱਚ ਸਕੋਰ ਸੀ। 

ਉਹ ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਈ. ਦਾ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੋਣਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਦੇਵਧਰ ਟ੍ਰਾਫੀ, 1973 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਜ਼ੋਨਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੈ। 1996 ਵਿਚ, ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ ਪੁਣੇ ਦੇ ਸਹਾਰਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਡੀ ਬੀ ਦਿਓਧਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਬਿੱਲ ਅਸ਼ਡਾਉਨ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1911 ਵਿਚ ਬੰਬੇ ਤਿਕੋਣੀ ਅਤੇ 1946 ਵਿਚ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਸੀ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1965 ਵਿਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1991 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਪਹਿਲਾ ਫਸਟ ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਤਾਰਾ ਦਿਓਧਰ, ਸੁੰਦਰ ਦੇਵਧਰ ਅਤੇ ਸੁਮਨ ਦਿਓਧਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਵਧਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੁਣੇ ਦੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 1911 ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਤਿਕੋਣੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਸ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵਜੋਂ ਦੇਵਧਰ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਵੱਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੀ.ਬੀ. ਦੇਵਧਰ ਟਰਾਫੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
1939-1940 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ, ਦੇਵਧਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਖਿਤਾਬ ਦਿਵਾਇਆ।

1965 ਵਿਚ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿਚ 1991 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ. ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਾਲਾ ਅਮਰਨਾਥ ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

1996 ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ ਪੁਣੇ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਡਰੈਸਿੰਗ ਰੂਮ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸੀ. ਕੇ. ਨਾਇਡੂ

thumb|ਸੀ. ਕੇ. ਨਾਇਡੂ
**ਕੋਟਾਰੀ ਕਨਕਈਆ ਨਾਇਡੂ** (31 ਅਕਤੂਬਰ 1895 - 14 ਨਵੰਬਰ 1967), ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀ.ਕੇ. ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1958 ਤੱਕ ਬਾਕਾਇਦਾ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ, ਅਤੇ 68 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1963 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। 1923 ਵਿਚ, ਹੋਲਕਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੰਦੌਰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਲਕਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਨਲ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਆਰਥਰ ਗਿਲਿਗਨ ਨੇ 1926-227 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਐਮਸੀਸੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਬੰਬੇ ਜਿਮਖਾਨਾ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ, ਨਾਇਡੂ ਨੇ 116 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ 11 ਛੱਕਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 153 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਬੌਬ ਵਯੱਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਛੱਕਾ, ਜਿਮਖਾਨਾ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਉੱਤਰਿਆ। ਐਮ.ਸੀ.ਸੀ. ਨੇ ਉਸ ਪਾਰੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਬੈਟ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1941 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ (ਬਾਥਗੇਟ ਲਿਵਰ ਟੌਨਿਕ) ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1956 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ (ਫਿਰ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ) ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।

## ਜਨਮ 
ਨਾਇਡੂ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1895 ਨੂੰ ਬਾਰਾ ਬਡਾ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੋਟਾਰੀ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਨਾਇਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਾਏ ਬਹਾਦੁਰ ਕੋਟਾਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸਵਾਮੀ ਨਾਇਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਬਾਲੀਜਾ ਨਾਇਡੂ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਛੀਲੀਪੱਟਨਮ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਜੋ ਕਈਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਵਕੀਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਨਾਇਡੂ ਦੇ ਦੋ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਨੌਂ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਸੱਤ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਬੇਟੇ, ਸੀ ਨਰਾਇਣ ਸਵਾਮੀ ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਇਡੂ, ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ।

ਨਾਇਡੂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੀਵਿਤ ਪੋਤੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਂਜਨੀ, ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸੀਐਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਰੋਹਨ ਕਾਂਜਾਨੀ ਅਤੇ ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਤਾ ਰੋਲੋ ਕਾਂਜਨੀ।

## ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਾਇਡੂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1916 ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਤਿਕੋਣੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ, ਉਹ 9 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਆਇਆ, ਜਿਸਦੀ ਟੀਮ 7 ਵਿਕਟਾਂ' ਤੇ 79 ਦੌੜਾਂ 'ਤੇ ਢੇਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਉਸਨੇ 1956-557 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, 62 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 52 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਨੂ ਮਾਨਕਡ ਨੂੰ ਦੋ ਛੱਕਿਆਂ ਦੇ ਕੇ 84 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਮ ਪਾਰੀ 1963–64 ਵਿੱਚ ਚੈਰਿਟੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਇਲੈਵਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡਿਆ।

## ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਮੌਤ 1967 ਵਿੱਚ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1967
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1895
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਵਿਨੂ ਮਾਨਕਡ

thumb|ਵਿਨੂ ਮਾਨਕਡ
**ਮੁਲਵੰਤਰਾਏ ਹਿੰਮਤਲਾਲ "ਵਿਨੁ" ਮਨਕਡ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mulvantrai Himmatlal "Vinoo" Mankad;** 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1917 - 21 ਅਗਸਤ 1978) ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ, ਜੋ 1956 ਵਿਚ ਪੰਕਜ ਰਾਏ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਕੁੱਲ 413 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ 52 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਗੈਰ-ਸਟਰਾਈਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਬੈਕ ਅੱਪ ਲਈ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਗੇਂਦਬਾਜ਼, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ 44 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ, ਅਤੇ 31.47 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 2109 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 231 ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਪੰਜ ਟੈਸਟ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ 32.32 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 162 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਸਟ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਅਸ਼ੋਕ ਮਾਨਕਦ ਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੁਲ ਮਾਨਕਡ ਨੇ ਫਸਟ-ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ। 

ਮਾਨਕਡ ਦਾ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 1952 ਵਿਚ ਲਾਰਡਜ਼ ਵਿਖੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ 72 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ 73 ਓਵਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 196 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਸ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ 378 ਵਿੱਚੋਂ 184 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਗੇਮ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਮਾਨਕਡ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਇਕ ਲੜੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਭਾਰੀ ਸੀ। ਮਾਨਕਡ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿਚ 100 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਟੈਸਟ ਵਿਚ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਨਾਮਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਗੈਰ ਇੰਗਲੈਂਡ 'ਦੂਰ' ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਾਰਡਸ ਵਿਖੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਬੋਰਡਾਂ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਦੋ ਖਿਡਾਰੀ ਕੀਥ ਮਿਲਰ ਅਤੇ ਸਰ ਗੈਰੀ ਸੋਬਰਸ ਹਨ। 

ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਦਰਾਸ ਵਿਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿਚ 8/52 ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮਦਦ ਕਰਦਿਆਂ 4/53 ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। 

1956 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 231 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪੰਕਜ ਰਾਏ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਓਪਨਿੰਗ ਦੀ 413 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜੋ 52 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਚੱਲੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਕੋਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਕ ਟੈਸਟ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਦੋਂ ਤਕ ਰਹੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ 1983 ਵਿਚ ਸੁਨੀਲ ਗਾਵਸਕਰ ਦੁਆਰਾ ਤੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਬੋਲਟਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਵਿਚ ਟਾਂਗੇ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਮਾਨਕਡ ਨੇ 1961 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ 54 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਲੀਗ ਵਿਚ ਇਕ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। 

## ਸਨਮਾਨ 
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1973 ਵਿਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। 

ਮਾਨਕਦ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਸੜਕ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਵਾਨਖੇੜੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*     
*     
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਵਿਜਿਆਨਗਰਾਮ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਕੁਮਾਰ

ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਸਰ **ਪੂਸਾਪਤੀ ਵਿਜੈ ਆਨੰਦ ਗਜਾਪਤੀ ਰਾਜੂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pusapati Vijay Ananda Gajapathi Raju; 28 ਦਸੰਬਰ 1905 - 2 ਦਸੰਬਰ 1965), **ਵਿਜੀਅਨਗਰਾਮ** ਜਾਂ **ਵਿਜ਼ੀ** ਦੇ **ਮਹਾਰਾਜਕੁਮਾਰ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਨ। 

## ਬਚਪਨ 
ਵਿਜ਼ੀਅਨਗਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ, ਪੂਜਾਪਤੀ ਵਿਜੇ ਰਾਮ ਗਜਾਪਤੀ ਰਾਜੂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਮਹਾਰਾਜਕੁਮਾਰ (ਰਾਜਕੁਮਾਰ) ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈ. 1922 ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਜ਼ੀ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਕਾਸ਼ੀਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਮੀਂਦਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। 

ਉਹ ਅਜਮੇਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿੰਸਜ਼ ਕਾਲਜ ( ਮੇਯੋ ਕਾਲਜ ) ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਹੈਲੀਬਰੀ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਰਵਿਸ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸਨੇ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੀ ਸੀ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਵਿਜ਼ੀ ਨੇ 1926 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿਚ ਇਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਐਮ ਸੀ ਸੀ ਨੇ 1930–31 ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਿਲੋਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਟੀਮ ਲਈ ਜੈਕ ਹੌਬਜ਼ ਅਤੇ ਹਰਬਰਟ ਸ਼ੁਕਲਿਫ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਾਰਨਾਮਾ ਕਿਉਂਕਿ ਹੌਬਜ਼ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ ਅਜਿਹੇ ਟੂਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵਿਜ਼ੀ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਲਰੀ ਕਾਂਸਟੇਨਟਾਈਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲੈ ਆਇਆ। ਉਹ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਬਨਾਰਸ ਲੈ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। “ਅਗਰ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਸਰ ਹੋਰਾਟਿਓ ਮਾਨ, ਜਾਂ ਵੀਹਵੀਂ ਵਿਚ ਸਰ ਜੂਲੀਅਨ ਕਾਨ ਵਾਂਗ,” ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਦਾ ਹੋਇਆ, “ਜੇ ਵਿੱਜ਼ੀ ਅਜਿਹੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯੋਜਕ ਹੋਣ‘ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ, ”ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣਾ ਸੀ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ। ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਖਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।" 

1930–31 ਦੌਰੇ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਵਿਜ਼ੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।  ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲਗਭਗ, ਪਟਿਆਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਈਸਰੌਏ, ਲਾਰਡ ਵਿਲਿੰਗਡਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੀ, ਵਾਈਸਰਾਇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਕੋਟਲਾ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰੋਏ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇੱਕ ਮੰਡਪ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ 1934 ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ 'ਵਿਲਿੰਗਡਨ ਟਰਾਫੀ' ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਪਟਿਆਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। 

ਉਸਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਾਬਲੀਅਤ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੀਹਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ, ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ, 1932 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਲਈ ਅਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੌਰੇ ਲਈ 'ਡਿਪਟੀ ਉਪ ਕਪਤਾਨ' ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਅਜੀਤ ਬਜਾਜ

thumb|ਅਜੀਤ ਬਜਾਜ
**ਅਜੀਤ ਬਜਾਜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ajeet Bajaj; ਜਨਮ 1965) ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ 'ਤੇ ਸਕੀਇੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬਜਾਜ (ਪਿਆਰ ਨਾਲ "ਬੈਗੇਜ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੌਰੈਂਸ ਸਕੂਲ, ਸਨਾਵਰ ਵਿਖੇ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਹ  ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ  ਹਨੂਮਾਨ ਟਿੱਬਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਅਡਵੈਂਚਰ 
ਬਜਾਜ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਈ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਮਲਟੀਪਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਅਮੈਰੀਕਨ ਟੀਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਬਜਾਜ ਨੇ ਕਾਇਆਕਿੰਗ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਫਟਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਦੋ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚਿੱਟੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਬਜਾਜ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਲਪਿਨਿਜ਼ਮ ਐਂਡ ਸਕੀਇੰਗ ਵਿਖੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸਕਾਈਿੰਗ, ਰਾਕ ਕਲਾਈਬਿੰਗ, ਸਨੋਰਕਲਿੰਗ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੇਆਕਿੰਗ, ਸਕੂਬਾ ਡਾਈਵਿੰਗ, ਬੰਜੀ ਜੰਪਿੰਗ ਅਤੇ ਕੈਨਿਓਨਿੰਗ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਈ ਐਡਵੈਂਚਰ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ।

ਉਹ ਰਾਇਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਹੈ ਅਤੇ ਐਡਵੈਂਚਰ ਟੂਰ ਓਪਰੇਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਪਿਤਾ - ਧੀ ਜੋੜੀ ਬਣਾਉਣਾ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਨਹਿਰੂ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮਾਊਂਟੈਨੀਅਰਿੰਗ, ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰਾਂ ਲਈ ਕਾਇਆਕਿੰਗ ਕੋਰਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵਾਟਰ ਸਪੋਰਟਸ, ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਰਿਵਰ ਰਨਿੰਗ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਕੋਰਸ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੁਬਰਾ, ਸ਼ਯੋਕ, ਰਾਵੀ ਅਤੇ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਉਤਰਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਨੇਤਾ। ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਲਈ ਸਿੰਧ, ਜ਼ਾਂਸਕਰ, ਯਮੁਨਾ, ਭਾਗੀਰਥੀ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਦੀਆਂ 'ਤੇ ਰਾਫਟਿੰਗ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਆਗੂ। ਉਪਰਲੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਾਯਕ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾ ਉੱਤਰ।

ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਲਈ ਚਾਲੀ ਪੰਦਰਾਂ ਦਰਿਆ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਅਣਛੂਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਨ। ਸਾਂਝੇ ਨੇਤਾ ਇੰਡੋ-ਯੂਐਸ ਕਾਲੀ-ਸਰਦਾ ਨਦੀ ਮੁਹਿੰਮ (ਪਹਿਲਾ ਉੱਤਰ) - 1987।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਫੋਰ ਸਕਵਾਇਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵ੍ਹਾਈਟ ਵਾਟਰ ਚੈਲੇਂਜ 2001, ਭਾਰਤ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ।

ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਇੰਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਰਾਫਟਿੰਗ ਆਊਟਫਿਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ। ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਹਿਰੂ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮਾਉਂਟੇਨਿੰਗ

2012 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬਰਫ ਦੇ ਤਿੰਗੇ ਸਾਹਸੀ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਪ੍ਰੇਮਲਤਾ ਅਗਰਵਾਲ

thumb|ਪ੍ਰੇਮਲਤਾ ਅਗਰਵਾਲ
**ਪ੍ਰੇਮਲਤਾ ਅਗਰਵਾਲ** (ਜਨਮ 1963) ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਤੇਨਜਿੰਗ ਨੋਰਗੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਹਿਸਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 20 ਮਈ, 2011 ਨੂੰ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ, ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ (29,029 ਫੁੱਟ) ਨੂੰ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ 48 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੰਗੀਤਾ ਸਿੰਧੀ ਬਹਿਲ ਨੇ 19 ਮਈ, 2018 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 53 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ **ਐਵਰੈਸਟ** ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਬਣੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਈਲੈਂਡ ਪੀਕ ਮੁਹਿੰਮ (20,600 ਫੁੱਟ) ਵਿੱਚ 2004; ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਪਾਸ (18,300 ਫੁੱਟ) ਅਤੇ ਮਾਉਂਟ ਸਾਲਟੋਰੋ ਕਾਂਗੜੀ (20,150 ਫੁੱਟ) 2006 ਵਿੱਚ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ 2015 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੇ ਥਾਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭੁਜ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਾਹਗਾ ਬਾਰਡਰ (ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ) ਤਕ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਊਠ ਦੀ ਸਫਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਚੜਾਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 36 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਲਾਹ- ਮਸ਼ਵਰਾ ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ 1984 ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ।

ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਡਵੈਂਚਰ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੀ ਵਸਨੀਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮਾਵਤਾਰ ਗਰਗ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿੰਘਭੂਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਦੇ ਕਸਬੇ ਜੁਗਸਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਿਮਲ ਅਗਰਵਾਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਆਹੀ ਹੈ।

## ਦਬਾਓ ਕਵਰੇਜ 
ਪ੍ਰੇਮਲਤਾ ਅਗਰਵਾਲ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਟਾਈਮਜ਼ ਡਾਟ ਕਾਮ ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਟਾਟਾ ਨਮਕ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ womenਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮਾਉਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਮੇਲਨ - ਸਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 
* ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ 
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਮਾਉਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਵਾੜੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਨਾਰੀ ਕੰਟਰੈਕਟਰ

**ਨਰੀਮਨ ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ "ਨਾਰੀ" ਕੰਟਰੈਕਟਰ** (ਜਨਮ 7 ਮਾਰਚ 1934, ਗੋਧਰਾ, ਗੁਜਰਾਤ) ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਤਮ ਹੋਇਆ।

## ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੁਜਰਾਤ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ ਕੀਤੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਫਿਰੋਜ਼ ਖੰਬਾਟਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨਾਰੀ ਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਐਮ.ਸੀ.ਏ. ਦੇ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਟਰਾਇਲ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਐਂਡ ਭਾਵਲਪੁਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕਪਤਾਨ ਕਮਬਥਾ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਏ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਰਥਰ ਮੌਰਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਆਦਮੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਨੂ ਮਾਨਕਡ 1955 ਵਿੱਚ ਨਿ atਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਰੀ ਇੱਕ ਓਪਨਰ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਬ੍ਰਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ

**ਬ੍ਰਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ** ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਡੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸੰਨ 2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਬੇਦੀ ਡੇਨਖੋ ਬੇਦੀ ਗਾਬ* ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਬ੍ਰਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕੋਕਰਾਝਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੋਡੋਫਾ ਹਾ,ਸ, ਬਗਨਸ਼ਾਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ 16 ਵਾਂ ਉਪੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੈਨਿਕ ਆਫ਼ ਹਿਊਮੈਨਟੀ ਅਵਾਰਡ (ਯੂ ਐਨ ਬੀ ਐਸ ਐਚ) 2019 ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਪੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਟਰੱਸਟ (ਯੂਐਨਬੀਟੀ) ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਲ ਬੋਡੋ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ (ਏਬੀਐਸਯੂ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੋਡੋਫਾ ਉਪੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਬੋਡੋ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਬੋਡੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਬ੍ਰਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਓਖਰੰਗ ਗੋਂਗਸੇ ਨੰਗੌ 1975 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਸੋਮਸਵਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਬੋਡੋ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 1986 ਵਿੱਚ ਥੂਨਲਾਈ ਅਰਵ ਸੰਸ੍ਰੀ (ਰਾਈਥਾਈ), ਰਾਇਥਮਾਲਾ (1992), ਨਵਜੌਰ ਆਰ ਆਰ ਸਵਰਜੀ (1994) ਅਤੇ ਅੰਗ ਪਵੀਪਿੰਗਨ (1994) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਬੇਦੀ ਡੇਂਗਖਵ ਬੇਦੀ ਗਾਬ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੀਟੀਸੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ 2013 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੋਦ ਚੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2002 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਛੇ ਸਾਲ ਬੋਡੋ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ। 2009 ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 29 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਬੋਡੋਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੈਸ਼ਰਾਮ ਲਾਡੂਸਿੰਘ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਐਵਾਰਡ ਸੌਂਪਿਆ। ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਅਤੇ 1,00,000 ਦਾ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੈੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਯੂ ਐਨ ਬੀ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਡਾ. ਸਬੰਗ ਬਾਸੁਮੈਤਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਰਸਮ 2004 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਬੋਡੋ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਬਾਸੂਮਤਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ