ਸਾਜਿਦ ਡਾਰ

**ਸਾਜਿਦ ਯੂਸਫ਼ ਡਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sajid Yousuf Dar**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੋਚ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਯੁਵਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮਾਂ (ਲੜਕੇ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਹਨ। ਨਵੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਸਾਜਿਦ ਨੇ AFC ਪ੍ਰੋ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਚਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ AIFF/AFC ਕੋਚ ਐਜੂਕੇਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਜਿਦ ਨੇ 2000 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਜੇਕੇ ਵਾਈਐਮਸੀਏ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੋਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਅਤੇ SAFF ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਡਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।

## ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ 
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਸਾਜਿਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ YMCA ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਸਕਿਆ ਜੋ ਕਿ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ YMCA ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵਿੱਚ YMCA ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ 2000 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਜਿਦ ਨੇ JKSRTC ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਡਿਫੈਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਕੋਚਿੰਗ ਕਰੀਅਰ 
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਜਿਦ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਕੋਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ NSNIS ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਕੋਚਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੇਕੇ ਯੂ 21 ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਸਨ। ਏਐਫਸੀ ਏ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਡਰ 19 ਟੀਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਜਿਦ ਆਪਣੇ ਕੋਚਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਏਆਈਐਫਐਫ ਦੀ ਸਕਾਊਟਿੰਗ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

2012 ਵਿੱਚ, ਡਾਰ ਨੂੰ ਅੰਡਰ 14 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਾਠਮੰਡੂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਏਐਫਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਟੋਕੀਓ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ AIFF ਏਲੀਟ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ 2017 ਫੀਫਾ ਅੰਡਰ-17 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ U16 ਟੀਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ, ਡਾਰ ਨੂੰ 2016 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਬਣਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੀਮ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ 13 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ 4-0 ਨਾਲ ਜੇਤੂ ਰਹੀ ਪਰ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਹਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

2015: ਉਸਨੂੰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ AFC ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਕੋਰਸ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹੇਨੇਫ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ICC ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।

2016: ਸਾਜਿਦ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ 2016 ਦੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਦਿਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਉੱਤੇ 4-0 ਨਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

2017: 4 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ, ਸਾਜਿਦ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥਾ SAFF ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਏਐਫਸੀ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ 19 ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਵੀ ਰਹੇ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2017: ਸਾਜਿਦ ਨੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਾ ਅੰਤ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਪਿਓਂਗਯਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਉੱਤੇ 2-0 ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।

ਸਾਜਿਦ ਇੱਕ AFC ਕੋਚ ਐਜੂਕੇਟਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਸਨਮਾਨ 
### ਮੈਨੇਜਰ 
**ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ**

* SAFF ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ : 2016
* ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ: 2016
* 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ 17 ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਰ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ
* 2013 ਵਿੱਚ U 19 I ਲੀਗ ਵੈਸਟ ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਜੇਤੂ
* ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2014 ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਚ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ