open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਰਾਮਪੁਰ ਦੇ ਰਜ਼ਾ ਅਲੀ ਖਾਨ

ਸਰ **ਰਜ਼ਾ ਅਲੀ ਖਾਨ ਬਹਾਦਰ** ਜੀਸੀਆਈਈ, ਕੇਸੀਐਸਆਈ (17 ਨਵੰਬਰ 1908 &#x2013; 6 ਮਾਰਚ 1966) 1930 ਤੋਂ 1966 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੱਕ ਰਾਮਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਦਾ  ਨਵਾਬ ਰਿਹਾ।

ਇੱਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸ਼ਾਸਕ, ਸਰ ਰਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ  ਹੋਰੀਲਾਲ ਵਰਮਾ ਬਾਰ ਐਟ ਲਾਅ ਸਣੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਨਵਾਬ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਮੋਰਚਿਆਂ ਤੇ ਲੜਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀ ਭੇਜੇ। 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮਪੁਰ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 1949 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰ ਰਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਲਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਮੇਸਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਆਸਤ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਉਰਦੂ -ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵੀ ਸੀ। ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਬਾਰੇ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  

ਸਰ ਰਜ਼ਾ ਦੀ ਮੌਤ 1966 ਵਿੱਚ, 57 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਕਰਬਲਾ, ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਬਹਾਦਰ ਬਣਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਉਦਯੋਗਪਤੀ

ਇੱਕ **ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੈਨੇਟ**, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ **ਉਦਯੋਗਪਤੀ** ਜਾਂ **ਟਾਈਕੂਨ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉੱਦਮ ਦੀਆਂ ਕਈ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਜਾਂ ਮਾਲਕੀ ਦੁਆਰਾ ਬੇਅੰਤ ਦੌਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਉੱਦਮੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਉੱਦਮ ਮਾਲਕੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਿੰਗ ਸਥਿਤੀ, ਇੱਕ ਫਰਮ ਜਾਂ ਉਦਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੁਟੇਰੇ, ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਕਪਤਾਨ, ਜ਼ਾਰ, ਮੁਗਲ, ਕੁਲੀਨ, ਪਲੂਟੋਕ੍ਰੇਟ, ਜਾਂ ਤਾਈਪਾਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਹੇਡੋਂਗ ਸਰੋਵਰ

**ਹੇਡੋਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ** (       ) ਹੁਟੀਅਨ ਟਾਊਨ, ਜ਼ਿਆਂਗਜ਼ਿਆਂਗ, ਹੁਨਾਨ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਇਹ  ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਡਰੇਨੇਜ ਬੇਸਿਨ  ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ  , ਅਤੇ ਇਹ  ਤੱਕ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ। ਇਹ ਹੂਟੀਅਨ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ।

ਹੇਡੋਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ () ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ Xiangxiang ਦੇ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਨਾਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਆਲਾ

ਕੰਧ ਵਿਚ, ਥਮਲੇ ਵਿਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਖੁੱਡੇ ਨੂੰ ਆਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਘਰ ਕੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਝ ਵੀ ਥੋੜੀ ਸੀ। ਕੰਧਾਂ ਵਿਚ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਿੱਕਾ-ਮੋਟਾ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਥਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਕਈ ਆਲੇ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਦੀਵੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਲਿਆਂ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਦੀਵੇ ਦੀ ਬਲਦੀ ਬਤੀ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਆਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਲੇ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਸਵਾ/ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 

ਹੁਣ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਆਲਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ? ਹੁਣ ਆਲਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿਚ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਿੰਦਲ

**ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਿੰਦਲ** (7 ਅਗਸਤ 1930 – 31 ਮਾਰਚ 2005), **ਓ.ਪੀ. ਜਿੰਦਲ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਿੰਦਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸਫਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਜਿੰਦਲ ਸਟੀਲ ਐਂਡ ਪਾਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ, ਜਿੰਦਲ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਚੈਂਬਰ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਸਟੀਲ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ "ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫੋਰਬਸ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸੂਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ 13ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ 548ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। 31 ਮਾਰਚ 2005 ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਜਿੰਦਲ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਹਿਸਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ 1996 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਖੁਰਾਕ, ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ।

ਜਿੰਦਲ ਫਰਵਰੀ 2005 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ) ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਐਨ.ਸੀ. ਜਿੰਦਲ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਨ; ਅਗਰੋਹਾ ਵਿਕਾਸ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਅਗਰੋਹਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਟਰੱਸਟੀ ਡਾ.

ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਜਿੰਦਲ, ਸੱਜਣ ਜਿੰਦਲ, ਰਤਨ ਜਿੰਦਲ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਜਿੰਦਲ ਹੁਣ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਸਾਮਰਾਜ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਸਾਵਿਤਰੀ ਜਿੰਦਲ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਲ, ਆਪਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਪੁਨਰਵਾਸ ਅਤੇ ਆਵਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਵੀਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪੋਤੀ ਸਮੀਨੂੰ ਜਿੰਦਲ ਜਿੰਦਲ SAW ਦੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਵੈਯਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਓਪੀ ਜਿੰਦਲ ਗਲੋਬਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
* ਓਪੀ ਜਿੰਦਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Official website
*Official website
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005
ਏਰਨਾ ਗੋਹਾ

ਜੰਗਲੀ ਨੂੰ **ਏਰਨਾ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗੋਹੇ/ਸੁੱਕੇ ਗੋਹੇ ਨੂੰ ਏਰਨਾ ਗੋਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਏਰਨੇ ਗੋਹੇ ਨਾਲ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧੂਣੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਸਨ। ਗੈਰ ਆਬਾਦ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਵੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਟ ਕੇ ਗੈਰ ਆਬਾਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਦ ਆਬਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਸ਼ੂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਸ਼ੂ ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ, ਪੱਤੇ ਖਾਂਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹੀ ਗੋਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਸ ਏਰਨੋ ਗੋਹੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ, ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ, ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਫੂਸ ਨਾਲ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਏਰਨਾ ਗੋਹਾ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਕੋਈ ਸਾਂਝੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਪਸ਼ੂ ਚਾਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਲਈ ਏਰਨਾ ਗੋਹਾ ਨਾ ਹੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੱਜ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਏਰਨੇ ਗੋਹੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਇੰਨੂੰ

ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਜਾਂ ਮੁੰਜ ਨੂੰ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਗੋਲ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਰੰਗ ਬਰੰਗੇ ਸੂਤ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹ ਕੇ/ਨਗੰਦ ਕੇ ਸਿਰ ਉਪਰ ਭਾਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਵਸਤ ਨੂੰ ਇੰਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨੂੰ ਨੂੰ ਕਈ ਈਨੂੰ, ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਬਿੰਨੂੰ/ਬਿੰਨਾ/ਖੇਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਕਈ ਇਨੂੰ ਦਾਜ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇੰਨੂੰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਸਮੇਂ, ਖੇਤ ਬਲ੍ਹਣੀ ਵਿਚ ਲੱਸੀ/ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ, ਟੋਕਰੇ ਨਾਲ ਗੋਹਾ-ਕੂੜਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਬਿਲਡਿੰਗ ਲਈ ਇੱਟਾਂ ਢੋਣ ਸਮੇਂ, ਕੁੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਗਾਰਾ ਤੇ ਸੀਮਿੰਟ ਢੋਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰ ਉਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਜੋ ਵੀ ਵਸਤ ਢੋਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇੰਨੂੰ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਛੇ ਕੁ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਲੇ ਤੋਂ ਖੋਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਜ ਦਾ ਇੰਨੂੰ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ/ਮੁੰਜ ਨੂੰ ਰੰਗਦਾਰ ਸੂਤ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਨਗੰਦ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੰਨੂੰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕਈ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਪੁੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕੌਡੀਆਂ ਜਾਂ ਸਿਤਾਰੇ ਜੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲੋਗੜੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਬਣਾ ਕੇ 4/5 ਕੁ ਡੋਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇੰਨੂੰ ਨਾਲ ਲਮਕਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਇਹ ਇੰਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਡੋਰਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੌਣਾਂ ’ਤੇ ਲਟਕਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਇੰਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਸਣ ਦੀ ਰੱਸੀ ਵਲ੍ਹੇਟ ਕੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਹੁਣ ਇੰਨੂੰ ਦਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਘਰ ਘਰ ਨਲਕੇ ਜਾਂ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਦੀਆਂ ਟੂਟੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦਾ ਘੜਿਆਂ ਹੇਠ ਇੰਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਲੱਸੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲੋਕ ਹੁਣ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਗੋਹਾ ਕੂੜ, ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਇੱਟਾਂ, ਗਾਰਾ, ਸੀਮਿੰਟ ਢੋਣ ਸਮੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜ਼ਰੂਰ ਇੰਨੂੰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਇੰਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਬੜੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨੂੰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸੱਜੀ

**ਸੱਜੀ** ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਇਕ ਝਾੜੀ ਦੀ ਸੁਆਹ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਝਾੜੀ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਲਾਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਬੂਈ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਖਿੱਪ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਸੁਆਹ ਵਿਚ ਖਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਖਾਰ ਹੀ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਧੋਂਦੀ ਸੀ।ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਰੁੱਖ, ਝਾੜੀਆਂ, ਬੂਟੇ, ਵੇਲਾਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ, ਸੱਜੀ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਕੀ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਬਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸੁਰਾਹੀ

ਪਾਣੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲੰਮੇ ਤੇ ਪਤਲੇ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਸੁਰਾਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਝਾਰੀ ਤੇ ਝੱਜਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਕੱਚ ਦੀ ਸੁਰਾਹੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁਰਾਹੀ ਦੀ ਘਰ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਸੁਰਾਹੀ ਘੁਮਿਆਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲੀ ਚਿਉਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਣੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਘੁਮਿਆਰ ਸੁਰਾਹੀ ਨੂੰ ਚੱਕ ਉਪਰ ਡੌਲਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰਾਹੀ ਨੂੰ ਆਵੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਘੁਮਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਕਿਸੇ-ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਘੁਮਿਆਰ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪਿੱਤਲ, ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸੁਰਾਹੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਮਾਤਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਸਫਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ, ਥਰਮੋਸ਼ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸੰਦੂਖ

thumb|ਪੁਰਾਣੀ ਸੰਦੂਖ
ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਚੋ-ਨੁਕਰੀ ਪੇਟੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੜਕੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਾਜ ਪਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ, ਜਿੰਦਾ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਸੰਦੂਖ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਰਜਾਈਆਂ, ਗਦੈਲੇ, ਦਰੀਆਂ, ਖੇਸ ਆਦਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੱਪੜੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਸੰਦੂਖ ਘਰ ਰੱਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸੰਦੂਖ ਕਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਸਾਈਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਸੰਦੂਖ ਛੱਜੇ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਸੰਦੂਖ ਰੋਡੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਸੰਦੂਖ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਾਹਲੀ ਤੇ ਨਿੰਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸੰਦੂਖ ਦੀ ਉਚਾਈ ਪਾਵਿਆਂ ਸਮੇਤ 6 ਕੁ ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਲੰਬਾਈ 5/6 ਕੁ ਫੁੱਟ ਤੇ ਚੌੜਾਈ 3/4 ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਸੰਦੂਖਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਪਰ ਛੱਜਾ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੰਦੂਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ 7/8 ਕੁ ਇੰਚ ਦੇ ਪਤਾਮਾ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਪੱਤੀਆਂ ਵੀ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਸੰਦੂਖਾਂ ਉਪਰ ਜਿਥੇ ਪੱਤੀਆਂ ਦਾ ਕਰਾਸ ਬਣਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਕੋਕੇ ਵੀ ਲਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਸੰਦੂਖ ਦੋ ਛੱਤੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਦੋ ਛੱਤੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਦੂਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫੱਟੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਦੂਖ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਭਾਰੇ ਵਸਤਰ ਜਿਵੇਂ ਰਜਾਈਆਂ, ਗਦੈਲੇ, ਦਰੀਆਂ ਆਦਿ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਫੱਟੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੱਟਿਆਂ ਉਪਰ ਫੇਰ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੰਦੂਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰ ਕੇ ਇਕ ਟਾਂਡ ਵੀ ਬਣਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਥੇ ਨਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਮੋਟਾ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਸੰਦੂਖਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਗਹਿਣੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਕ ਚੋਰ-ਖਾਨਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੰਦੂਖ ਅੰਦਰ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦਰਵਾਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸੰਦੂਖ ਨੂੰ ਕਈ ਰੰਗਾ ਦਾ ਰੰਗ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਸੰਦੂਖ ਦੇ ਛੱਜਿਆਂ ਵਿਚ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਅੱਜ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ, ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਇਹ ਸੰਦੂਖ ਘਰਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੂੰਜੇ ਵਿਚ ਪਏ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੇ ਹੋਣਗੇ ? ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸੰਦੂਖ ਨਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇਕ ਅਹਿਮ ਵਸਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੰਦੂਖ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਅਲੀਪੁਰ ਖ਼ਾਲਸਾ

**ਅਲੀਪੁਰ ਖਾਲਸਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਹਮਦਪੁਰ, ਕੁਠਾਲਾ, ਸ਼ੇਰਪੁਰ, ਕਾਤਰੋਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੁਆਂਗਕਾਈ ਸਰੋਵਰ

**ਹੁਆਂਗਕਾਈ ਸਰੋਵਰ** (       ), ਜਿਸ ਨੂੰ **ਕਿੰਗਯਾਂਗ ਝੀਲ** (  ) ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਨਿੰਗਜ਼ਿਆਂਗ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲ  ਹੈ। [2] [3] ਇਹ ਨਿੰਗਜ਼ਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਸਰੋਵਰ ਵੇਈ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 5,393,300,000 RMB ਹੈ।

240.8 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (59,500 ਏਕੜ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇਨਾਲ ਇਹ ਸਰੋਵਰ  ਛੋਟੀਆਂ ਨਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  , ਹੁਆਂਗਕਾਈ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 147,000,000 ਘਣ ਮੀਟਰ (39×109 US gal) ਹੈ।

1949 ਵਿੱਚ, ਨਿੰਗਜ਼ਿਆਂਗ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੰਚਾਈ, ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ, ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ  ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।

1952 ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਹੁਆਂਗਕਾਈ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1957 ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮਈ 1958 ਵਿੱਚ, ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 

ਮਈ 1965 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
### ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਨਾਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਚਿੰਗਨੀਅਨ ਸਰੋਵਰ (ਸ਼ਾਓਸ਼ਾਨ)

**ਚਿੰਗਨੀਅਨ ਸਰੋਵਰ**  (        'ਯੂਥ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ' ਚੀਨ ਦੇ ਕਿੰਗਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਓਸ਼ਾਨ, ਹੁਨਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।  ਇਸ ਦਾ ਡਰੇਨੇਜ ਬੇਸਿਨ ਲਗਭਗ  ਹੈ  , ਅਤੇ ਇਹ  ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ਾਓਸ਼ਾਨ ਦਾ ਗਰਮ-ਖੂਨ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ "ਚਿੰਗਨੀਅਨ ਸਰੋਵਰ" (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੁਵਾ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 28 ਅਕਤੂਬਰ 1958 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਨਾਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਨਹੀਂ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਤਿਆਨਪਿੰਗ ਸਰੋਵਰ

**ਤਿਆਨਪਿੰਗ ਭੰਡਾਰ** (       ), ਨੂੰ **ਕਿੰਗਸ਼ਾਨ ਝੀਲ** (  ), ਨਿੰਗਜ਼ਿਆਂਗ, ਹੁਨਾਨ, ਚੀਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੋਵਰ  ਹੈ। ਇਹ ਨਿੰਗਜ਼ਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੰਗਜ਼ਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ  ਹੈ। ਸਰੋਵਰ ਵੇਈ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।

1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਯਾਂਗ ਸ਼ਿਫਾਂਗ () ਨਿੰਗਜ਼ਿਆਂਗ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸਿੰਚਾਈ, ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ, ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਨਿਰਮਾਣ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
### ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਨਾਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬਦਰੀ ਝਰਨਾ

**ਬਦਰੀ ਫਾਲਸ ਨੂੰ** ਬਦਰੀਨਾਥ ਵਾਟਰਫਾਲਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਝਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸੋਲਨ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਠੰਢੀ ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਝਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਥੇ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਬਦਰੀ ਝਰਨਾ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਧੁੰਦ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝਰਨਾ ਔਸ਼ਧੀ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਫਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਕੱਪ

**ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਫਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਕੱਪ** ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਕਲੱਬਾਂ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲੱਬਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।

ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੁੱਧਦੇਵ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ  ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਕੇ ਜਨਤਕ-ਪੁਲਿਸ ਇੰਟਰਫੇਸ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ESPN ਸਟਾਰ ਸਪੋਰਟਸ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸਪਾਂਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ FA ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਭੇਜਣਗੇ। &#x5D;

2006 ਕੱਪ 24 ਜੁਲਾਈ 2006 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਦੋਸਤੀ ਕੱਪ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾ (ਮੈਡਰਿਡ)

**ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ** ( ਸਪੇਨੀ : *Instituto Internacional* ) ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ *ਬਿਏਨ ਡੇ ਇੰਟਰੇਸ ਕਲਚਰਲ*  ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ 1906 ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜੋਆਕਿਨ ਸਲਡਾਨਾ ਲੋਪੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ 1906 ਅਤੇ ਸਾਲ 1911 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2002 ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਰਾਚੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਮੇਲਾ

*ਕਰਾਚੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਮੇਲਾ* ਜਾਂ *ਕਰਾਚੀ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ* ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਮੇਲਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਖੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ ਨਨੌਤਵੀ

**ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ ਨਨੋਤਵੀ** (1832 &#x2013; 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1880) (  ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁੰਨੀ ਹਨਫ਼ੀ ਮਾਤੁਰੀਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ ਸੀ ਜੋ ਦਾਰੁਲ ਉਲੂਮ ਦਿਉਬੰਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਬੰਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਸ਼ੇਰਪੁਰ****ਸ਼ੇਰਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਧੂਰੀ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ੍ਹ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ
### ਹਸਪਤਾਲ
### ਹਵਾਲੇ
ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ

[right|thumb|333x333px|[ਮੈਲਬਰਨ|ਮੈਲਬੌਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਲਾਅ ਕੋਰਟਸ ਬਿਲਡਿੰਗ, ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਟ ਕੋਰਟ ਆਫ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਮੈਲਬੌਰਨ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸੰਘੀ ਅਦਾਲਤ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ]]
**ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ**, **ਨਿਆਂਇਕ ਸ਼ਾਖਾ**, ਅਤੇ **ਅਦਾਲਤ ਜਾਂ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦਾਂ/ਅਸਹਿਮਤੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 
ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਵਿਧੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਧਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ (ਜੋ ਕਿ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ) ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨ (ਜੋ ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ) ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਇਕ ਸ਼ਾਖਾ ਕੋਲ ਨਿਆਂਇਕ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਆਂਇਕ ਸਮੀਖਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਆਦਰਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਉਪਬੰਧ, ਸੰਧੀਆਂ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਅਸੰਗਤ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੱਜ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* Cardozo, Benjamin N. (1998). *The Nature of the Judicial Process*. New Haven: Yale University Press.
* Feinberg, Kenneth, Jack Kress, Gary McDowell, and Warren E. Burger (1986). *The High Cost and Effect of Litigation*, 3 vols.
* Frank, Jerome (1985). *Law and the Modern Mind*. Birmingham, AL: Legal Classics Library.
* Levi, Edward H. (1949) *An Introduction to Legal Reasoning*. Chicago: University of Chicago Press.
* Marshall, Thurgood (2001). *Thurgood Marshall:  His Speeches, Writings, Arguments, Opinions and Reminiscences*. Chicago:  Lawrence Hill Books.
* McCloskey, Robert  G., and Sanford Levinson (2005). *The American Supreme Court*, 4th ed. Chicago: University of Chicago Press.
* Miller, Arthur S. (1985). *Politics, Democracy and the Supreme Court: Essays on the Future of Constitutional Theory*. Westport, CT: Greenwood Press.
* 
* Tribe, Laurence (1985). *God Save This Honorable Court: How the Choice of Supreme Court Justices Shapes Our History*. New York: Random House.
* Zelermyer, William (1977). *The Legal System in Operation*. St. Paul, MN: West Publishing.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾਵਾਂ
ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਇਸਾ

**ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਇਸਾ** (30 ਮਈ 1893)28 ਸਤੰਬਰ 1963) ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਿਖਿਅਤ ਇੱਕ ਰੂਸੀ-ਯਹੂਦੀ ਨਾਟਕੀ ਓਪਰੇਟਿਕ ਸੋਪ੍ਰਾਨੋ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਕਮਾਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਲਾ ਸਕਲਾ, ਮਿਲਾਨ ਵਿਖੇ ਪੁਚੀਨੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਓਪੇਰਾ, *ਟੁਰੈਂਡੋਟ* ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸੀ।

## ਨੋਟ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1893
ਮੂਸਾ ਜੱਟ

***ਮੂਸਾ ਜੱਟ*** ਇੱਕ 2021 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਿੰਦਰ ਡਿੰਪੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਰੂਪਾਲੀ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਟਰੂ ਮੇਕਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 8 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## Cast 
* ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ 'ਮੂਸਾ' ਵਜੋਂ
* 'ਰਾਣੀ' ਵਜੋਂ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ
* ਮਹਾਬੀਰ ਭੁੱਲਰ "ਜੰਗ ਸਿੰਘ" (ਮੂਸਾ ਦਾ ਚਾਚਾ) ਵਜੋਂ
* ਤਰਸੇਮ ਪਾਲ "ਸੰਘਾ" ਵਜੋਂ
* ਭਾਨਾ ਸਿੱਧੂ "ਭਾਊ" ਵਜੋਂ
* ਗੁਰਿੰਦਰ ਡਿੰਪੀ "ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ" ਵਜੋਂ
* ਯਾਦ ਗਰੇਵਾਲ "" ਵਜੋਂ
* ਸੰਜੂ ਸੋਲੰਕੀ "ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ" ਵਜੋਂ
* ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਾਠ "ਰਹਿਮਤ ਤਾਇਆ" ਵਜੋਂ
* ਸਮੀਪ ਸਿੰਘ ਰਣੌਤ "ਮੂਸਾ" ਵਜੋਂ
* ਪਰਦੀਪ ਬਰਾੜ "ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਬਰਾੜ" ਵਜੋਂ
* ਹਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ "ਟੋਚੀ" ਵਜੋਂ
* ਸੁੱਖ ਦੰਦੀਵਾਲ "ਪਸਤੌਲ" ਵਜੋਂ
* ਕੁਲਵੀਰ ਮੁਸ਼ਕਾਬਾਦ "ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ" ਵਜੋਂ
* ਮਨਜਿੰਦਰ ਮਾਖਾ "ਗੇਲਾ" ਵਜੋਂ

## ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 
12 ਨਵੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ, ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਮੂਸਾਜੱਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਦਸੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ 18 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੱਲ ਰਹੀ COVID-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 29 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਹੋਈ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।

## ਰਿਲੀਜ਼ 
ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਆਖਰਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1 ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਵੰਡ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ 
1 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਦ ਲੇਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਟ੍ਰੈਕ, "ਜੈਲਾਨ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਖੁਦ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦ ਕਿਡ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਸਿੰਗਲ, "ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ", ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 7 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਟਰੈਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2021 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਹੋਰਸ (ਦੇਵਤਾ)

**ਹੋਰਸ**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਵਿੱਚ **ਹੇਰੂ** ਜਾਂ **ਹੋਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ, ਇਲਾਜ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵਜੋਂ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੂਰਵ -ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਟੋਲੇਮਿਕ ਰਾਜ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਮਿਸਰ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੋਰਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਇੱਕੋ ਬਹੁ-ਪੱਧਰੀ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਮਕਾਲੀ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਸਨ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੈਨਰ ਬਾਜ਼ ਜਾਂ ਪੈਰੇਗ੍ਰੀਨ ਬਾਜ਼, ਜਾਂ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਰਾਜੇ
ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ

**ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 11 ਫਰਵਰੀ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 2016 ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪੂਰੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ ਰਹੀ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਕਲੱਬ ਕਰੀਅਰ
ਹਰਜੀਤ ਨੇ ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਜ਼ਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵੇਵਰਾਈਡਰਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਜੁਲਾਈ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹੂਫਡਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਕਲੱਬ ਐਚਜੀਸੀ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੁਰਾਲੀ

**ਕੁਰਾਲੀ**  ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਮੋਹਾਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਕੁਰਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 21 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਨੇੜਲੇ ਕਸਬੇ ਖਰੜ, ਰੋਪੜ ਅਤੇ ਮੋਰਿੰਡਾ ਇਸ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਤਿੰਨ ਪਾਸੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸਮੀਪ ਸਿੰਘ ਰਣੌਤ

**ਸਮੀਪ ਸਿੰਘ ਰਣੌਤ** ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਜੀਤਾ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਊੜਾ ਐੜਾ ਵਿੱਚ ਗਗਨ ਵਜੋਂ ਬਾਲ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਰਜੀਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ 66ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਰਣੌਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫਿਲਮ ਹਰਜੀਤਾ (2018) ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਲਈ ਕੋਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਹਾਕੀ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰਣੌਤ ਦੀ ਆਡੀਸ਼ਨ ਕਲਿੱਪ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਯਾਦ ਗਰੇਵਾਲ

**ਯਾਦ ਗਰੇਵਾਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਅਗਸਤ 1975 ਨੂੰ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਰਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੋਨੀ, ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ
ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਮਿੱਟੀ (2010), ਦ ਲਾਇਨ ਆਫ ਪੰਜਾਬ(2011), ਸਿਕੰਦਰ (2013), ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ, ਵਨਸ ਅਪੋਨ ਏ ਟਾਈਮ ਇਨ ਮੁੰਬਈ ਦੋਬਾਰਾ ਸਮੇਤ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ! (2013), ਫੈਂਟਮ (2015), ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਹੱਕ ਸਮੇਤ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼।  ਖਲਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ (2010), ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼ੇਰ (2010), ਸਦਾ ਹੱਕ (2012) ਲਈ ਨੈਗੇਟਿਵ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ ਸਿੰਘ (2016)।  ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ 2015 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਫਤਿਹ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ
### ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਪੰਪ ਅਤੇ ਡੰਪ

right|thumb| "ਨਾਈਟ ਵਿੰਡ ਹੌਕਰਜ਼" ਸਾਊਥ ਸੀ ਬਬਲ ਦੌਰਾਨ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਸਟਾਕ ਵੇਚਦਾ ਹੋਇਆ (*ਦੀ ਗ੍ਰੇਟ  ਪਿਕਚਰ ਆਫ ਫੌਲੀ* 1720)
**ਪੰਪ ਅਤੇ ਡੰਪ** ਸਕੀਮ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟਾਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤੇ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਫੈਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਕੀਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ "ਡੰਪ" ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਭਾਵ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਾਲ -ਕੈਪ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀਆਂ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ/ਕੰਪਨੀਆਂ, ਭਾਵ " ਮਾਈਕ੍ਰੋਕੈਪਸ" ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਫਸਾਉਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੁਣ ਸਪੈਮ ਈਮੇਲ, ਨਿਵੇਸ਼ ਖੋਜ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਰਬਲੋਹ ਗ੍ਰੰਥ

**ਸਰਬਲੋਹ ਗ੍ਰੰਥ** ਜਾਂ **ਸਰਬਲੋਹ ਗ੍ਰੰਥ** (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਸ਼ੁੱਧ ਲੋਹੇ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ'  ), ਜਿਸ ਨੂੰ **ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਪੁਰਾਣ ** ਜਾਂ **ਸ੍ਰੀ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਜੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 6,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਵਿਕ ਪਉੜੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮਗ੍ਰੰਥ
ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ

**ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ** ਜਾਂ **ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ** ਸਟੈਂਡਰਡ ਹਾਕੀ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਟੀਮ ਖੇਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਦਸ ਆਊਟਫੀਲਡ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੋਲਕੀਪਰ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਸਟਿੱਕ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਰਕਲ ਵੱਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਹਾਕੀ ਬਾਲ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਹੀ ਮੈਚ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ। ਮੈਚ ਘਾਹ, ਸਿੰਜਿਆ ਮੈਦਾਨ, ਨਕਲੀ ਮੈਦਾਨ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਫੀਲਡ, ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬੋਰਡਡ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਟਿੱਕ ਲੱਕੜ, ਕਾਰਬਨ ਫਾਈਬਰ, ਫਾਈਬਰਗਲਾਸ, ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰਗਲਾਸ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਟੀ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਗੋਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਲੈਟ; ਸਿਰਫ ਸੋਟੀ ਦੇ ਸਮਤਲ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਖੇਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਗੋਲਕੀਪਰ ਹੀ ਉਹ ਖਿਡਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਸੋਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਸੋਟੀ ਫੜੀ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸਟਿੱਕ ਦੇ ਗੋਲ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ "ਖੇਡਿਆ" ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ), ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਵੇਗਾ (ਦੁਰਘਟਨਾਤਮਕ ਛੂਹ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਖੇਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ)। ਗੋਲਕੀਪਰਾਂ ਕੋਲ ਅਕਸਰ ਸੋਟੀ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੋਟੀ ਦੇ ਗੋਲ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕਦੇ।

ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਡ ਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (FIH) ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੀ ਹਾਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ, ਐਫਆਈਐਚ ਪ੍ਰੋ ਲੀਗ, ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਲੀਗ, ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਸਮੇਤ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪਕ ਜੂਨੀਅਰ, ਸੀਨੀਅਰ, ਅਤੇ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕਲੱਬ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। FIH ਹਾਕੀ ਨਿਯਮ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ "ਹਾਕੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਹਾਕੀ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਰੂਪ ਹੈ। "ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ" ਸ਼ਬਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ "ਹਾਕੀ" ਅਕਸਰ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ, ਲੈਂਡਹੋਕੀ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪ ਇਨਡੋਰ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਕੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਸਰੋਤ
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* "New hockey laws ended India's rule", *The Times of India*, 27 February 2010 – summary of some historical rule changes.
ਹੋਤ ਖ਼ਾਨ ਬਲੋਚ

**ਹੋਤ ਖ਼ਾਨ ਬਲੋਚ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਹੋਥ ਖਾਨ ਬਲੋਚ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਕਮ ਸੀ ਅਤੇ ਬਲੋਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਜਲਾਲ ਖਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਬਲੋਚ ਡਵੀਜ਼ਨਾਂ/ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਹੋਤ ਲੋਕ ਹੋਤ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਾਰਸ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1200 ਈਸਵੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। 

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਜਲਾਲ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ,  ਹੋਤ ਖਾਨ ਹੋਰ ਬਲੋਚੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ, ਅਰਥਾਤ ਰਿੰਦ ਖਾਨ, ਲਸ਼ਰ ਖਾਨ, ਕੋਰਾ ਖਾਨ, ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਜਾਤੋ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ।

*ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ*  ਦੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਕਹਾਣੀ ਹੋਤ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮੀਰ ਪੁੰਨੂੰ ਖਾਨ (ਮੀਰ ਦੋਸਤੀਨ ਹੋਤ) ਦਾ ਦਾਦਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਿਤਾ ਹੋਤ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੀਰ ਅਲੀ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੋਚ ਲੋਕ
ਮੈਂਗੋ ਬੁਕਸ

**ਮੈਂਗੋ ਬੁਕਸ**, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਡੀਸੀ ਬੁਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਹੈ। ਮੈਂਗੋ ਬੁਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲਪ, ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ, ਕਵਿਤਾ, ਸੰਦਰਭ, ਕਲਾਸਿਕ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਆਂ। ਮੈਂਗੋ ਨੇ ਰੀਅਲ ਰੀਡਜ਼, ਯੂਕੇ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਇਸੰਸਸ਼ੁਦਾ ਸਮੱਗਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 

ਮੈਂਗੋ ਬੁਕਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕੀ ਦਫ਼ਤਰ ਏਰਨਾਕੁਲਮ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਬਿੰਦੀਆ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ)

**ਬਿੰਦੀਆ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।  ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1970, 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਬਿੰਦੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 1960 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਬਿੰਦੀਆ ਨੇ ਪੀਟੀਵੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨਾਟਕ *ਝੋਕ ਸਿਆਲ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਉਹ *ਡਰਾਮਾ 83*, *ਅੰਧੇਰਾ ਉਜਾਲਾ*, *ਸਟੇਟਸ* ਅਤੇ *ਫੁੱਟਪਾਥ ਕੀ ਘਾਸ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 1980 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਹਸਨ ਨਾਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ *ਖਾਨ ਬਲੋਚ*, *ਬੇਗਮ ਜਾਨ*, *ਆਵਾਜ਼*, *ਪਾਕੀਜ਼ਾ*, *ਬੇਹਾਨ ਭਾਈ*, *ਏਕ ਦਿਨ ਬਹੂ ਕਾ*, *ਜੂਰਾ* ਅਤੇ *ਆਹਤ* ਸਮੇਤ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਵਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।   ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ *ਮੇਰੀ ਬੇਹਾਨ ਮਾਇਆ*, *ਨੂਰ ਬਾਨੋ*, *ਨਦਾਮਤ* ਅਤੇ *ਤਕੇ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਾਰਾਤ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।   

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਬਿੰਦੀਆ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਖੁਮੈਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।  ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਸਦ ਨਜ਼ੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।  2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਫਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।  ਬਿੰਦੀਆ ਦੀ ਭੈਣ ਮੀਨਾ ਪਰਵੇਜ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਵਨੀਜ਼ਾ ਅਹਿਮਦ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਫ਼ਿਲਮ 
## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Film and TV actress Bindiya
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਪੀਬੀਐਕਸ 1

*ਪੀਬੀਐਕਸ 1* ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਹੈ, ਜੋ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐਲਬਮ ਬਾਈਗ ਬਰਡ, ਇੰਟੈਂਸ, ਸਨੈਪੀ ਅਤੇ ਹਰਜ ਨਾਗਰਾ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐਲਬਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ TDot ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ "ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ" ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

## ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
## ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਐਲਬਮ *ਬਿਲਬੋਰਡ* ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਈ। ਐਲਬਮ ਆਈਟਿਊਨਸ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪੌਪ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ। "ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ", "ਬਦਫੇਲਾ" ਅਤੇ "ਦਾਊਦ" ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਓ.ਸੀ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 11, 24, ਅਤੇ 26 ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਪਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ 2010 ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਲੇਲਿਸਟ ਵਿੱਚ "ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ", "ਬੈਡਫੇਲਾ" ਅਤੇ "ਸੈਲਫਮੇਡ" ਗੀਤ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਚਾਰਟ 
### ਗੀਤ 
## ਅਵਾਰਡ 
* ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਐਲਬਮ - ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
*
*
*
ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ

**ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ** ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ (ਸਿੱਖ ਫੌਜ), ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਫੌਜ
* ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਗਠਨ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਖ਼ਾਲਸਾ
ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ

***ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ*** ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ 9 ਮਈ 2020 ਨੂੰ ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੀਤ ਇੰਟੈਂਸ, ਬਿਗ ਬਰਡ, ਸਨੈਪੀ, ਨਿੱਕ ਧੰਮੂ, ਗੁਰ ਸਿੱਧੂ, ਅਮਰ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਦ ਕਿਡ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ, ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ ਸਾਊਂਡਟਰੈਕ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ‘ਬਾਪੂ’ ਦੁਬਾਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਗੀਤ "ਮਾਈ ਬਲਾਕ" ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਧੂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਰੈਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਲੀਕ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਲੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਹੈਂਡਲ 'ਤੇ ਐਲਬਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।

## ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ, "ਰੋਟੀ ਚਲਦੀ" ਨੂੰ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ, ਸੰਗੀਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ "ਕੈਡਿਲੈਕ" ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਐਲਬਮ
ਗੁਰ ਸਿੱਧੂ

**ਗੁਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ** (ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ, ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਗੀਤ-ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "8 ਪਰਚੇ", "ਬੰਬ ਆਗਿਆ", "ਵੱਡੀ ਗਲਬਾਤ", "ਗਭਰੂ", "ਦੇਖੀ ਜਾਉ", "ਅਸ਼ਕੇ ਅਸ਼ਕੇ", "ਟਾਕਰੇ" ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸੰਗੀਤ ਕਰੀਅਰ 
ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਜਨਮ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵ ਸੰਧੂ ਦੁਆਰਾ 8 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਮੂਵਡ ਆਨ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਬਾਣੀ ਸੰਧੂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਗੀਤ "8 ਪਰਚੇ" ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਸੰਗੀਤ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਜੱਸਾ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਪਿਆਰ ਬੋਲਦਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਬ੍ਰੋ ਓਏ" ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਨਿੰਜਾ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਅਭਿਨੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ *ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ* ਲਈ "ਛੱਲਾ" ਗਾਇਆ, ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ।

ਸਿੱਧੂ ਨੇ "ਸੁਬਾਹ ਜੱਟ ਦਾ" (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ) ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। "ਤਾਰੇ" (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ), ਅਤੇ "ਅਫਸੋਸ" (ਆਰ ਨੈਟ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ)। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ "ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਲਾਰਾ" ਅਤੇ "ਖੁਸ਼ਬੂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।

2021 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ "ਨਥਿੰਗ ਲਾਇਕ ਬਿਫਰ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਪੂਰੀ ਐਲਬਮ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਕਰੇ, ਦੇਖੀ ਜਾਉ, ਅਸ਼ਕੇ ਅਸ਼ਕੇ, ਚੈਰੀ ਚੀਕਸ, ਦਿਲਾ ਵੇ, ਗੋਲੀ ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ।

2022 ਵਿੱਚ, ਜੈਸਮੀਨ ਸੈਂਡਲਾਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੈਂਬ ਆਗਿਆ" ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਦੇ ਵੀਕਲੀ ਚਾਰਟਸ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਇਕ
ਰਾਮਕ੍ਰਿਪਾ ਅਨੰਤਨ

**ਰਾਮਕ੍ਰਿਪਾ ਅਨੰਤਨ** (ਜਨਮ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ। ਰਾਮਕ੍ਰਿਪਾ ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਨੰਤਨ ਨੇ ਬਿਰਲਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਪਿਲਾਨੀ ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ IDC ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ IIT ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬੋਲੇਰੋ, ਸਕਾਰਪੀਓ ਤੇ ਜ਼ਾਈਲੋ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੀਤਾ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 
ਅਨੰਤਨ ਨੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 'ਤੇ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਮਹਿੰਦਰਾ TUV300
* ਮਹਿੰਦਰਾ XUV500 
* ਮਹਿੰਦਰਾ XUV300
* ਮਹਿੰਦਰਾ ਮਰਾਜ਼ੋ
* ਮਹਿੰਦਰਾ KUV100
* ਮਹਿੰਦਰਾ XUV700

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਦਲੀਪ ਛਾਬੜੀਆ

**ਦਿਲੀਪ ਛਾਬੜੀਆ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਡੀਸੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।  ਉਸ ਨੇ ਡੀਸੀ ਅਵੰਤੀ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਪੋਰਟਸ ਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰ ਘੋਟਾਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਦਿਲੀਪ ਛਾਬੜੀਆ ਨੇ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 2015 ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪਾਸਾਡੇਨਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਰਟ ਸੈਂਟਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਜਨਰਲ ਮੋਟਰਜ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਾਰੋਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਪਰਤਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਤਪਾਦ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਪਦਮਿਨੀ ਲਈ ਛੱਲੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹਾਰਨ ਸੀ। 

2002 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਮਿਤ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਕੂਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਇਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਐਸਟਨ ਮਾਰਟਿਨ ਵੈਂਟੇਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। 2004 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਟਾਰਜ਼ਨ: ਦ ਵੰਡਰ ਕਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕੰਪਨੀ, ਡੀਸੀਸਟਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਈਟੀਏ ਸਟਾਰ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਐਗਜ਼ਿਮ ਸਟਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਸਟਮ ਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਨਰਜੀ ਡਰਿੰਕ ਬਰਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਕਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ ਲਈ REVA NXR ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀ।  2012 ਵਿੱਚ, ਏਅਰ ਵਰਕਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਛਾਬੜੀਆ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਵਿਨਾਇਕ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਰਿਕੰਦ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਈ ਕਸਟਮ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬੱਸਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਡੀਸੀ ਅਵੰਤੀ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।

2010 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਡੀਵਾਈ ਪਾਟਿਲ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਲਈ ਡੀਵਾਈਪੀਡੀਸੀ ਸੈਂਟਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।

### ਕਾਰ ਘੁਟਾਲਾ 
29 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਛਾਬੜੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰ ਘੋਟਾਲਾ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 7 ਜਨਵਰੀ 2021 ਨੂੰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਛਾਬੜੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇਮਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਡੀਵਾਈਪੀਡੀਸੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਸਟੱਡੀਜ਼
* ਡੀਸੀ ਅਵੰਤੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਡੀਸੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰੈੱਸ

**ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰੈੱਸ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ ਸੀ ਜੋ ਮੁਨਸ਼ੀ ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੁਆਰਾ 1858 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1865 ਅਤੇ 1872 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਮੂਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ, ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ-ਫੁੱਲਿਆ। 1890 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਮਿਆਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ।
thumb| ਮੁਨਸ਼ੀ ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ (1836-1895)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਇੰਟਰਨੈਟ ਆਰਕਾਈਵ ਵਿਖੇ ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਆਲਿਮ

**ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਆਲਮ** ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।
 
## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਆਲਮ ਕਿਰਣਾਂ*
**ਆਲਮ ਲਲਕਾਰੇ* 
**ਆਲਮ ਉਡਾਰੀਆਂ* 
**ਆਲਮ ਤਰਾਨੇ* 
**ਗੁਰੂ ਪਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼* (ਭਾਗ 1)
**ਗੁਰੂ ਪਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼* (ਭਾਗ 2)
**ਗੁਰੂ ਪਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼* (ਭਾਗ 3)
**ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਤੇ ਮਾਸ*
**ਰੂਹਾਨੀ ਟੈਲੀਫੋਨ* 
*''ਸੂਤਰ ਦਰਸ਼ਨ 'ਸਤਿਜੁਗ, ਸ੍ਰੀ ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ* 
**ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ''

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਕੰਠ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

**ਕੰਠ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ** ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ 403 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੇ ਪੰਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ 1957 ਵਿੱਚ 1956 ਵਿੱਚ ਹੱਦਬੰਦੀ ਆਰਡਰ (ਡੀਪੀਏਸੀਓ - 1956) ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ "ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਆਰਡਰ, 2008" ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਲਕੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ 25 ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
*ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ
*ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
*ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
*ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
*ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਹੌਜ਼-ਏ-ਕੌਸਰ

ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ, **ਹੌਜ਼-ਇ ਕੌਸਰ** (  ਚਸ਼ਮਾ-ਇ ਕੌਸਰ) ਇੱਕ ਤਾਲਾਬ ਜਾਂ ਨਦੀ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਿਰਦੌਸ (ਬਹਿਸ਼ਤ) ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸਲਾਮੀ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਦ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਬਿਹਬਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਤਾਅਲਾ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਇਹ ਚੁਣਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਪਿਆਸ  ਬੁਝਾਉਣ ਵਿਚ ਕਿਸ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਹ ਜੰਨਤ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ਼ ਸੈਰਾਬ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਾਕੀ-ਏ-ਕੌਸਰ (ਪਰਲੋ ਦੇ ਦਿਨ ਜੰਨਤ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕੌਸਰ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲ਼ਾ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸਿਰਾਤ ਅਲ-ਮੁਸਤਕੀਮ

**ਅਸ-ਸਿਰਾਤ ਅਲ-ਮੁਸਤਕੀਮ** ( ) ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ"। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਬ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਰਸਤਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਜਾਂ ਪੈਗੰਬਰ, ਜਾਂ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ 
ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ "ਅਸ-ਸਿਰਾਤ ਅਲ-ਮੁਸਤਕੀਮ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਲਗਭਗ 33 ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਵਾਕੰਸ਼ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਰਾ ਫਤਿਹਾ (1:6) ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਸਾਰ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਕੁਰਾਨ 1:6 ("ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਸੇਧ ਦਿਓ") ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੁਝ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧੇ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਸਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ  ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।  ਸਿੱਧੇ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਸੇਧ ਲਈ ਇਹ ਬੇਨਤੀ "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੱਬ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼" ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ, ਨੇੜਤਾ, ਅਪਣੱਤ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਫ਼ਿਤਰਾ
* ਰੁਹ
* ਕਾਲਬ
* ਨਫ਼ਸ
* 'ਅਕਲ
* ਮੈਥਿਊ 7:14 - ਈਸਾਈ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਯਿਸੂ ਦੇ ਪਰਬਤ-ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਬਰਾਹਾਮਿਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ 'ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ' ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਖਾਣ

ੳ 
 
#ਉਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਰਾਣੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਾਣੀ
#ਉੱਚੇ ਝੋਲਾ ਮਾਰਦਾ . ਨੀਵੇਂ ਰਹਿਣ ਅਡੋਲ 
#ਉਹੋ ਵਾਹੀ, ਜਿਹੜੀ ਘੋਲ-ਘਾਲ ਲਾਹੀ
#ਉੱਤਮ ਖੇਤੀ ਮਤਿ ਵਪਾਰ, ਨਿਖਿਧ ਚਾਕਰੀ, ਭੀਖ ਨਦਾਰ
#ਉਲਟੀ ਵਾੜ ਖੇਤ ਕੋ ਖਾਏ 
-
ਅ 
#ਆਦਮੀ ਅੰਨ ਦਾ ਕੀੜਾ ਏ 
ੲ
#ਇਹਨੀਂ ਤਿਲੀਂ ਤੇਲ ਨਹੀਂ, ਟੀਂਡੀਂ ਨਹੀਂ ਕਪਾਹ 
ਸ 
**ਹ** 
#ਹਲ ਕੀ ਵਾਹੀ ਆਵੇ ਰਾਸ, ਚਾਰ ਵੇਦ ਕਾ ਰੱਖਣ ਪਾਸ
- 

ਕ
**ਖ**
#ਖੇਤੀ ਖਸਮਾਂ ਸੇਤੀ 
-
ਗ
ਘ
ਚ
ਛ
**ਜ**
#ਜਿਸ ਖੇਤੀ ਸਾਈਂ ਨਾ ਜਾਏ, 
ਉਹ ਖੇਤੀ ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਖਾਏ 
-
ਝ
ਟ
ਠ
ਡ
ਢ
ਣ
ਤ
ਥ
ਦ
ਧ
ਨ
ਪ
ਫ
ਬ
ਭ
ਮ
ਯ
ਰ
ਲ
ਵ
ਸ਼
ਜ਼
'''

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਵਤਾਂ
ਖੇਤੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ

#Agricultural tools - ਖੇਤੀ ਸੰਦ  
#Agriculture - ਖੇਤੀਬਾੜੀ 
#Agronomy - ਫ਼ਸਲ ਵਿਗਿਆਨ
#Bales - ਗੰਢਾਂ, ਗੱਠਾਂ, ਭਰੀਆਂ 
#Crop - ਫ਼ਸਲ
#diversity - ਭਿੰਨਤਾ. ਵਿਭਿੰਨਤਾ 
#farm - ਖੇਤ , ਜੋਤ  
#Farmer - ਕਿਸਾਨ, ਵਾਹੀਵਾਨ, ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ
#Insect - ਕੀਟ, ਕੀੜਾ
#incisor - ਅਗਲੇ ਦੰਦ 
#lagume - ਫ਼ਲੀ  
#leaf spot - ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਪਰ ਧੱਬੇ/ਟਿੱਕੇ ਪੈਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ 
#Life cycle - ਜੀਵਨ-ਚੱਕਰ 
#Linseed - ਅਲਸੀ 
#linseed oil - ਅਲਸੀ ਦਾ ਤੇਲ 
#Organic Farming - ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ 
#Plant - ਪੌਦਾ  
#production - ਉਤਪਾਦਨ , ਉਪਜ
#soil - ਭੂਮੀ , ਮਿੱਟੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ

**ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ** ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋ-ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ/ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ*
**ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਿਰਸਾ*
**ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ: ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ* 
**ਦ ਡਿਵਾਈਨ ਮਾਸਟਰ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ* (ਸੰਪਾਦਿਤ)
**ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ*
**ਧਰਮ ਰੱਖਿਅਕ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਕੰਵਰ ਅਰਸਲਾਨ

**ਕੰਵਰ ਅਰਸਲਾਨ** (    ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਹੈ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਕੰਵਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤੁਮ ਜੋ ਮਿਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੁਲ ਸੀਰਤ, ਤੱਲੂਕ, ਤਾਹਿਰ-ਏ-ਲਾਹੋਤੀ, ਕੁਝ ਅਣਕਹੀ ਬਾਤੇਂ, ਤੁਮ ਜੋ ਮਿਲੇ, ਬਹੂ ਰਾਣੀ, ਹਰਿਆਲੇ ਬੰਨੇ, ਲੜਕੀਆਂ ਮੁਹੱਲੇ ਕੀ, ਮੇਰੇ ਸੰਵਾਰਿਆ ਕਾ ਨਾਮ, ਮੇਰੇ ਖ਼ੁਆਬ ਰੇਜ਼ਾ ਰੇਜ਼ਾ, ਪਲਕੀ, ਖ਼ੁਆਬ ਅਣਖੀਂ ਖਵਾਈਸ਼ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਮੇਰੀ ਹਮਜੋਲੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।  

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਫਾਤਿਮਾ ਅਫੇਂਦੀ ਨਾਲ *ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਬੇਟੀ ਨਾ ਹੋਤੀ* ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। 

### ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
17 ਨਵੰਬਰ 2012 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਫਾਤਿਮਾ ਅਫੇਂਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਲਮੀਰ ਹੈ। 

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਹੋਰ 
## ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮ 
* ਸ਼ਾਦੀ ਕਾ ਲੜਕਾ
* ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ ਕਾ ਫੂਲ
* ਖਾਲਾ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ
ਸੀਆ ਮਲਸੀ

**ਸੀਆ ਮਲਸੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ 2021 ਵਿੱਚ ਐਮਟੀਵੀ ਸੁਪਰਮਾਡਲ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ। 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਰਾਮਾ *ਰਾਣਾ ਨਾਇਡੂ* ਵਿੱਚ ਚੰਡੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਟਾਟਾ ਸਟਾਰਬਕਸ ਦੀ #ItStartsWithYourName ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ, 12 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਊਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਰਬਕਸ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਲਈ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਜੀਵਨ 
2021 ਵਿੱਚ, ਮਲਸੀ ਭਾਰਤੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਐਮਟੀਵੀ ਸੁਪਰਮਾਡਲ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ* ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦਸਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।  ਸੀਰੀਜ਼ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।  ਮਲਸੀ ਨੇ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ *ਟਵੀਕ ਇੰਡੀਆ* ਲਈ ਹੇਅਰ ਕੇਅਰ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 

ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਲਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਰਾਮਾ *ਰਾਣਾ ਨਾਇਡੂ* ਵਿੱਚ ਚੰਡੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ, ਮਲਸੀ ਨੇ ਸਟਾਰਬਕਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਅਰਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਕੌਫੀ ਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ #ItStartsWithYourName ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ' ਤੇ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਊਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ।  ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ, ਕੁਝ ਨੇ ਸਟਾਰਬਕਸ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ LGBTQ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਰਮੇਦਾਨੀ

ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਧਾਤ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬਣੀ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਰਮਾ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰਮੇਦਾਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਕੋਲ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰਨੇਦਾਨੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੁਰਮੇਦਾਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਸੁਰਮਾ ਪਾ ਸਕਣ।

ਸੁਰਮੇਦਾਨੀ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਸੁਰਮਚੂ ਨਾਲ ਭਰਜਾਈ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਦਿਉਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਅੱਜ ਤੋਂ 50 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦਾਨੀ ਵਿਚ ਸੁਰਮੇਦਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁਰਮਾ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਵਸਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵੀ ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਹੁਣ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲਈ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ ਸੁਰਮੇਦਾਨੀ, ਸ਼ਿੰਗਾਰਦਾਨੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਸੁਰਮੇਦਾਨੀ ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਗਾਗਰ

***ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਗਾਗਰ*** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੇਖਕ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਰਹੇ ਸ. ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਦੀ ਆਪ ਬੀਤੀ ਹੈ। ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਿੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ: ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਤੱਪੜ ਮਾਰਕਾ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੇ ਇਕ ਸਾਧਾਰਨ ਕਿਸਾਨ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਪੈਰ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਕਰੂਰ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਹੰਢਾਉਂਦਾ, ਪਲ ਪਲ ਬਣਦਾ-ਵਿਗਸਦਾ ਕਿਵੇਂ ਇਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ, ਉੱਚ ਪਾਏ ਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸਫਲ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਕ ਉੱਘੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਨਲਾਇਕ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਯੂ.ਐਨ.ਓ.ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
*ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਗਾਗਰ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਅਮਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਝੀਤਾ

**ਅਮਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਝੀਤਾ** (ਜਨਮ 23-1-1983) 

ਅਮਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਝੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਨੰਗਲ ਅੰਬੀਆ, ਤਹਿਸੀਲ ਸ਼ਾਹਕੋਟ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਸ. ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਝੀਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਰਦਾਰਨੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਝੀਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬੀਐਸਸੀ (ਇਕਨਾਮਿਕਸ), ਬੀ ਐਡ, ਅਤੇ ਐਮਏ (ਇਕਨਾਮਿਕਸ) ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।  

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਬੀਬੇ ਰਾਣੇ*
**ਪੰਖੇਰੂ*
**ਕਾਕਾ ਬੱਲੀ*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਟਾਈਮ ਸ਼ੈਲਟਰ

***ਟਾਈਮ ਸ਼ੈਲਟਰ*** () ਬਲਗੇਰੀਅਨ ਲੇਖਕ ਜਾਰਗੀ ਗੋਸਪੋਡੀਨੋਵ ਦਾ 2020 ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਨਾਵਲ ਦੇ ਇਤਾਲਵੀ ਸੰਸਕਰਣ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਕ੍ਰੋਨੋਰੀਫੁਜੀਓ* ਸੀ ਅਤੇ ਜੂਸੇਪ ਡੇਲ'ਅਗਾਟਾ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਸਟ੍ਰੇਗਾ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  2023 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਸਕਰਣ, ਐਂਜੇਲਾ ਰੋਡੇਲ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਅਨੁਵਾਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਅਤੇ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਬੁਲਗਾਰੀਆਈ-ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਬਣ ਗਿਆ।  £50,000 ਦਾ ਇਨਾਮ ਗੋਸਪੋਡੀਨੋਵ ਅਤੇ ਰੋਡੇਲ ਵਿਚਕਾਰ ਬਰਾਬਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ
ਪੰਜ (ਦਰਿਆ)

right|thumb|250x250px| ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਪੰਜ (ਦਰਿਆ) ਦੀ ਤਸਵੀਰ
**ਪੰਜ** (ਰੂਸੀ: Пяндж; ਫ਼ਾਰਸੀ: رودخانه پنج}}; "ਪੰਜ ਦਰਿਆ") (; ਤਾਜਿਕ:Панҷ, پنج; ਪੰਜ), ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਓਚਸ ਦਰਿਆ** ਵਜੋਂ ਅਤੇ *ਪਯਾਂਡਜ਼* (ਇਸਦੇ ਰੂਸੀ ਨਾਮ "Пяндж" ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ  921 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (572 ਮੀਲ) ਲੰਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬੇਸਿਨ ਖੇਤਰ 114,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (44,000 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ।  ਇਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ - ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਕਾਫੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਦਰਿਆ ਪਾਮੀਰ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਵਖਾਨ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨਾਲ਼ ਕਾਲਾ-ਯੇ ਪੰਜਾ ( ਕੱਲੇਹ-ਯੇ ਪੰਜੇਹ ) ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਇਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੇ ਗੋਰਨੋ-ਬਦਾਖਸ਼ਾਨ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖ਼ੋਰੂਗ​ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ , ਬਾਰਤਾਂਗ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਵਖਸ਼ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ, ਅਮੂ ਦਰਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਦਰਿਆ ਸੀ।

## ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ 
[left|thumb|267x267px| ਕੇਵਰੋਨ ਨੇੜੇ ਪੰਜ, [ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ|ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹੈ]]
thumb| ਪੰਜ ਦਰਿਆ
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ 1946 ਵਿੱਚ ਸਹੀਬੰਦ ਇੱਕ ਜਲ ਸੰਧੀ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 9 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।  ਇਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਦਰਿਆ ਬੇਸਿਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸੰਧੀ  ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚਰਮ ਪੁਆਇੰਟ

## ਹਵਾਲੇ
ਚੀਮਕ-ਲੱਕੜ

**ਚੀਮਕ-ਲੱਕੜ** ਹੂਟੇ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਡ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਬ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਮੋਰੀ ਕੱਢ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਜਿਥੇ ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਬ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਰ ਘੜ ਕੇ ਤਿੱਖਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਕਰ ਕੇ ਲੱਕੜ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਗੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਤਿੱਖੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿੰਗੀ ਲੱਕੜ ਫਸਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੱਚਾ ਉਸ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ਼ ਘੁਮਾਉਂਦਾ। ਇਵੇਂ ਬੱਚੇ ਝੂਟੇ ਲੈਂਦੇ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ੂਬ ਰਵਾਜ ਸੀ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਅਜ਼ੀਜ਼ ਸਰੋਏ

thumb
**ਅਜ਼ੀਜ਼ ਸਰੋਏ** (ਜਨਮ: 01 ਮਈ 1983) ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਅਜ਼ੀਜ਼ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ | ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦਾ ਚਰਚਿਤ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ  ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ  ਹੈ , ਨਾਲ ਹੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਅਖਬਾਰ 'ਡੇਲੀ ਭੁਲੇਖਾ' ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਛਪਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਹਿੰਦੀ ਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ | 'ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਹੜਾ' ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਸਤਰਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ 'ਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

## ਸਨਮਾਨ 
ਅਜ਼ੀਜ਼ ਸਰੋਏ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਆਪਣੇ ਲੋਕ' ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਸਹਿਗਲ ਨਾਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ 2022 ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋੰ ਸਰਵੋਤਮ ਨਾਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ 2023 ਅਧੀਨ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
* ਬਨੇਰੇ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹਨ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ - 2006)
* ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਦੇ ਜੁਗਨੂੰ (ਨਾਵਲ - 2011)
* ਕੇਹੀ ਵਗੇ ਹਵਾ (ਨਾਵਲ  - 2014)
* ਆਪਣੇ ਲੋਕ (ਨਾਵਲ  - 2018)
* ਆਪਣੇ ਲੋਕ (ਪੂਰਾ ਨਾਵਲ - 2022)
* ਅਰਕ (ਵਾਰਤਕ ਵਿਚਾਰ - 2022)
* ਲੱਭ ਲਏ ਲਾਲ ਗੁਆਚੇ (ਬਾਲ ਨਾਵਲ - 2023)
* ਤਲੀਆਂ ਹੇਠਲੀ ਅੱਗ (ਨਾਵਲ 2025)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ਾਹਿਦਾ ਦਿਲਾਵਰ ਸ਼ਾਹ

**ਸ਼ਾਹਿਦਾ ਦਿਲਾਵਰ ਸ਼ਾਹ** ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ ਹੈ।  

## ਕਿਤਾਬਾਂ
### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਸੋਨੇ ਕੀ ਚਿੜੀਆ ਕਾਂਚ ਦਾ ਮੁਕੱਦਰ* 
**ਮੁਠੀ ਮੇਂ ਆਗ*  
**ਤਿੜਕੇ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ* 
### ਕਾਵਿ
**ਚਾਂਦਨੀ ਗਵਾਹ ਹੈ* 
**ਵਕਤ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਪਰ*  
**ਵਸੀਲਾ*  
**ਮੈਂ ਤੇ ਇਸ਼ਕ* 
**ਇਕ ਗਵਾਚੀ ਸ਼ਾਮ* 
### ਹੋਰ
**ਬਾ ਵਕਾਰ ਆਜ਼ਾਦੀ* (ਕਾਲਮ)
**ਰੀਤ ਪਰੀਤ* (ਕਾਲਮ)
**ਬੋਲੰਦੀਆਂ ਕਾ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ* (ਖੋਜ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ)
**ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਦੇ ਰੂਪ* (ਖੋਜ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ)
**ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ