open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਨੀਸ਼ਾ ਮਲਹੋਤਰਾ

**ਮਨੀਸ਼ਾ ਮਲਹੋਤਰਾ** ਦਾ ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਟੇਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
21 ਅਪਰੈਲ 2013 ਤੱਕ ਇਸਨੇ ਸਿੰਗਲ 314 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। 8 ਅਪਰੈਲ 2002 ਇਸਨੇ ਡਬਲ 149 ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 5 ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ 7 ਡਬਲ ਆਈ ਟੀ ਐਫ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਫੈੱਡ ਕੱਪ ਦੋਰਾਨ 17-15 ਨੰਬਰ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। 2002 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਤਰ ਵੱਲੋਂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਅਤੇ ਨਿਰੁਪਮਾ ਵਿਦਿਆਨਾਥ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਪਰ ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੇਲੀਨਾ ਡੋਕਿਕ ਅਤੇ ਰੇਨੇ ਸਟੱਬਜ਼ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈਆਂ। ਮਲਹੋਤਰਾ 2002 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਵੱਲ ਗਈ ਜਦ ਇਹ ਬੁਸ਼ਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ ਭੂਪਤੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 2003 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ। ਮਲਹੋਤਰਾ 2004 ਵਿੱਚ ਟੇਨਿਸ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਪੜ੍ਹਨਾ

**ਸਿੱਖਿਆ ਪੜ੍ਹਨਾ** ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚੱਜ ਆਚਾਰ, ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਬਨਾਓਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਾਵਿਕ ਰੂਪ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ "ਸਿੱਖਿਆ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੜਕੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਲੜਕੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੰਦੇ ਵਲੋਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਧੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਵੈਰਾਗ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਦੀਆਂ ਰਲੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅੱਜ ਤੋਂ 40 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ/ਫੇਰਿਆ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਲੱਗਦੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਸਹੇਲੀ ਵੱਲੋਂ ਲਾੜੀ ਤੇ ਲਾੜੇ (ਜੋੜੀ) ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ/ਨਸੀਹਤ ਦੇਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪੜ੍ਹਨਾ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਤੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ੍ਹਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੜ੍ਹਣ ਦੀ ਰੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕੱਚੇ ਪਿੱਲੇ ਕਵੀ ਜਾਂ ਕਵਿੱਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਲਿਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਲਾੜੀ ਲਾੜਾ ਤੇ ਲਾੜੀ ਲਾੜਾ ਦੇ ਮਾਂ ਬਾਪ, ਤਾਇਆ ਤਾਈ, ਚਾਚਾ ਚਾਚੀ, ਭੈਣ, ਜੀਜਾ, ਭਾਈ, ਭਰਜਾਈ, ਭੂਆ ਫੁੱਫੜ, ਨਾਨਾ ਨਾਨੀ, ਮਾਮਾ ਮਾਮੀ, ਮਾਸੀ ਮਾਸੜ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਿਖ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫ਼ੇਰਿਆਂ ਪਿਛੋਂ/ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਭਰੇ ਇਕੱਠ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ **“ਸਿੱਖਿਆ ਪੜ੍ਹਨਾ"** ਦੀ ਇਹ ਰਸਮ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਤਿੱਤਰ

**ਤਿੱਤਰ** ਫਾਸੀਆਨਿਡੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਫੀਜੈਂਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਕੋਲਿਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟਰਿਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਤਰ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। 

ਇਹ ਵੱਡੇ ਮੋਰਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬਟੇਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ। ਤਿੱਤਰ ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਮੂਲਵਾਸੀ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ-ਆਲ੍ਹਣੇ ਬੀਜ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਤਰ
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਹਿਤਾ

**ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ** ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਪਰਾਧਿਕ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਠੋਸ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਡ ਥਾਮਸ ਬੈਬਿੰਗਟਨ ਮੈਕਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ 1833 ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ 1834 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਉੱਤੇ 1860 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1862 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ 1940 ਤੱਕ ਸਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਇਕੱਲਾ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੇ ਕੁਲ "23 ਅਧਿਆਇ" ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ "511 ਧਾਰਾਵਾਂ" ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਕਰੀਬਨ "78 ਸੋਧਾਂ" ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਨੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸੋਧ 2013 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਫਟ 1835ਈ. ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਥਾਮਸ ਬਾਬਿੰਗਟਨ ਮੈਕਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਇਆ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਕਾਉਂਸਿਲ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਕੋਲ 1837 ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਇਆ। ਇਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲੋਕਲ ਵਿਲੱਖਣਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਕੋਡ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਲਿਵਿੰਗਸਟਨ ਦੇ ਲੂਸੀਆਨਾ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਤੋਂ ਕੁਝ ਤੱਤ ਜਾਂ ਸੇਧਾਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਫਟ 1837 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਉਂਸਿਲ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਡਰਾਫਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਡਰਾਫਟ ਦੁਬਾਰਾ 1850 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1856 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲੇਜਿਸਲੇਟਿਵ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਸਨੂੰ 1857 ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਕਾਰਣ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਡਰਾਫਟ ਨੂੰ ਬਰਨੀਸ ਪੀਕਾਕ ਦੁਆਰਾ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਹੜਾ ਕੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਉਚ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜੱਜ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਕੋਡ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1860ਈ. ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਾਰਡ ਮੈਕਾਲੇ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੀ 1859 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਨੂੰਨ
ਕਾਰੈਸਕਾਕਿਸ ਸਟੇਡੀਅਮ

**ਕਾਰੈਸਕਾਕਿਸ ਸਟੇਡੀਅਮ**, ਐਥਨਜ਼, ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਓਲਿੰਪੀਆਕੋਸ ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ,

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਕਾਰੈਸਕਾਕਿਸ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਸੰਗੀਤਾ ਸ਼ੰਕਰ

***ਡਾ ਸੰਗੀਤਾ ਸ਼ੰਕਰ*** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਾਇਲਿਨ ਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰ੍ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸੰਗੀਤਾ ਸ਼ੰਕਰ, ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਐਨ ਰਾਜਮ ਅਤੇ ਟੀ ਸ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੇ ਘਰ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੰਗੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਕੋਲਾ ਵੰਡ ਘੁਟਾਲਾ

**ਕੋਲਾ ਵੰਡ ਘੁਟਾਲਾ** (ਕੋਲਗੇਟ) ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਤਕ ਕੋਲ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ। ੨੦੧੪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲੇਖਾਕਾਰ (ਕੈਗ) ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ੨੦੦੪-੨੦੦੯ ਦਰਮਿਆਨ ਕੀਤੀ ਕੋਲ ਭੰਡਾਰ ਵੰਡ ਨੂੰ ਗਲਤ ਠਹਿਰਾਇਆ। ੨੦੧੨ ਵਿੱਚ ਮੁਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਬੀ.ਜੇ.ਪੀ. ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਏਂਜੰਸੀ (ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ.) ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਲੇਖਾਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਲ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਵੰਡ ਜਨਤਕ ਬੋਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵੰਡ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਜਾਨਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਕਮ ਵਿੱਚ ਕੋਲ ਭੰਡਾਰ ਖਰੀਦ ਲਏ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ ੧੦੬੭੩ ਬਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਕੈਗ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਜੋ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ੧੮੫੬ ਬਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆਂ ਦਾ ਸੀ। 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਗ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਪਰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜਿਕਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ੨੦੧੨ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਐਫ. ਆਈ. ਆਰ. ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਮਦਨ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। 
ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ੧੯੯੩-੨੦੦੮ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਭੰਡਾਰ ਵੰਡਾਂ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਭੰਡਾਰ ਵੰਡਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਥੇ ਅਜੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ੧੧ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਮੈਸਰਜ ਹਿੰਡਾਲਕੋ, ਸੁਬੇਂਧੂ ਅਮਿਤਾਭ, ਡੀ. ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਕੁਮਾਰ ਮੰਗਲਮ ਬਿੜਲਾ ਤੇ ਪੀ.ਸੀ.ਪਾਰਿਖ ਖਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ੧੮੬੦ ਦੀ ਧਾਰਾ ੧੨੦-ਬੀ ਅਤੇ ੪੦੯, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਕਾਨੂੰਨ ੧੯੮੮ ਦੀ ਧਾਰਾ ੧੩(੧) ਸੀ, ੧੩ (੧) ਡੀ(iii) ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਮਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਾਰਿਖ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਨਾਉਂਦਿਆ ੧ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਾਰਿਖ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।

ਕੋਲਾ ਵੰਡ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਲ ਅਤੇ ਖੁਦਾਈ ਮੰਤਰੀ:
ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ (ਜਨਵਰੀ ੨੦੦੪ ਤੋ ਮਈ ੨੦੦੪) (ਤ੍ਰਿਣੁਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ)
ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ ਪਾਸਵਾਨ (ਸਤੰਬਰ ੨੦੦੧ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੦੨) (ਲੋਕ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਪਾਰਟੀ)
ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ ਹੁਸੈਨ (੨੦੦੧) (ਬੀ ਜੇ ਪੀ)
ਸੁੰਦਰ ਲਾਲ ਪਟਵਾ (੨੦੦੦-੨੦੦੧) (ਬੀ ਜੇ ਪੀ)
ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ (੧੯੯੮-੨੦੦੦) (ਬੀ ਜੇ ਡੀ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਘੋਟਾਲੇ
ਨੰਨ੍ਹੀ ਛਾਂ ਮੁਹਿੰਮ

**ਨੰਨ੍ਹੀ ਛਾਂ ਮੁਹਿੰਮ** ਨੰਨ੍ਹੀ ਛਾਂ ਫਾਂਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਅਗਸਤ 2008 ਤੋਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਗੈਰ-ਬਰਾਬਰੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਬਾਦਲ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉੱਪ-ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ (ਜੋ ਕਿ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵੀ ਹਨ) ਨੰਨ੍ਹੀ ਛਾਂ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 9 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੂਟੇ ਲਗਾਏ ਗਏ।

## ਵਿਵਾਦ
ਨੰਨ੍ਹੀ ਛਾਂ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਰਕਾਰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ  ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਦੀ ਨੰਨ੍ਹੀ ਛਾਂ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਮਸਲੇ
ਕੁਆਨਟਸ ਏਅਰਵੇਜ

**ਕੁਆਨਟਸ ਏਅਰਵੇਜ** ਲਿਮੀਟਡ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲੀਟ ਦਾ ਆਕਾਰ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਟੀਨੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ​​ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਉਡਾਨਾ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ. ਇਹ ਕੇ ਲੈ ਐਮ ਅਤੇ ਏਵੀਆਸ ਬਾਅਦ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ. ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਵੰਬਰ 1920 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਇਸ ਨੇ ਮਈ 1935 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀ ਉਡਾਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆ. ਕੁਆਨਟਸ ਨਾਮ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਦੇ " ਕੁਈਨਜਲੈਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਰਾਅ ਸਰਵਿਸਿਜ਼," ਤੋਂ ਮਿਲੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ " ਫਲਾਇੰਗ ਕੰਗਾਰੂ " ਉਪਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਏਅਰਲਾਈਨ ਸਿਡਨੀ ਉਪਨਗਰ ਮਾਸਕਟ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਧੁਰੇ ਸਿਡ੍ਨੀ ਹਵਾਈਅੱਡੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧੁਰੇ ਹੈ. ਕੁਆਨਟਸ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ' ਵਿੱਚ 65 % ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਬਾਜਾਰ ਵਿੱਚ 14.9 % ਹਿਸਾ ਹੈ.ਇਸ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਕੁਆਨਟਸਲਿਕ ਅਤੇ ਜੈਟ ਕੁਨੈਕਟ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ​ਨਿਉਜੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕੁਆਨਟਸ ਬਰਾਡ ਹੇਠ ਉਡਦੀਆ ਹਨ. ਕੁਆਨਟਸ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਜੈਟਸਟਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ . ਕੁਆਨਟਸ ਦੇ ਜਹਾਜੀ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਏਅਰਬਸ ਅਤੇ ਬੋਇੰਗ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਮਿਕਸਡ ਫਲੀਟ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਕਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਫਲੀਟ 1980 ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਇੰਗ 747s ਦਾ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਫਲੀਟ ਨਵਿਆਉਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ ਏਅਰਬੱਸ A380 ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਕੁਆਨਟਸ ਇਕੱਠੇ ਐਮਰਿਕਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਬਰੀਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼, ਕੈਥੀ ਪੈਸਿਫੀਕ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਵਨਵਰਡ ਏਅਰਲਾਈਨ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅੰਗ ਹੈ.thumbnail|right|A Qantas Boeing 747-400

## ਇਤੀਹਾਸ
ਕੁਆਨਟਸ 16 ਨਵੰਬਰ 1920 ਨੂੰ, ਵਿਨਟਨ ਕਿਉਨਜਲੈਡ ਵਿੱਚ ਕਿਉਨਜਲੈਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਰਾਅ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਵਰੋ 504K ਸੀ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਮਈ 1935 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਜਦੋਂ ਡਾਰ੍ਵਿਨ ਤੋਂ ਸਿੰਗਾਪੋਰ ਤੱਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਜੂਨ 1959 ਵਿੱਚ ਕੁਆਨਟਸ ਜੈਟ ਦਾ ਅਧਿਆਏ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੇ ਬੋਇੰਗ 707-138 ਕੁਆਨਟਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.

## ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਫੇਅਰਜ਼
ਕਾਰੋਬਾਰ ਰੁਝਾਨ

ਕੁਆਨਟਸ ਗਰੁੱਪ (ਜੈਟਸਟਾਰ ਅਤੇ ਕੁਆਨਟਸ ਕਾਰਗੋ ਸ਼ਾਮਿਲ) ਦੇ ਰੁਝਾਨ (30 ਜੂਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਸਾਲ ' ' ਤੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ) ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ

ਹਨ

## ਹੈਡਕੁਆਟਰ
ਕੁਆਨਟਸ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬੋਟਨੀ ਬੇ, ਸਿਡਨੀ, ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਾਸਕਟ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਨਟਸ ਸੈਟਰ ' ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. 1920 ਵਿੱਚ ਕਿਉਨਜਲੈਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਰਾਅ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿਨਟਨ ਕਿਉਨਜਲੈਡ ਵਿੱਚ ਸੀ . 1921 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਲੋਗਰਿਚ ਕਿਉਨਜਲੈਡ ਨੂੰ ਚਲੀਆ ਗਿਆ. 1930 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬ੍ਰਿਜ਼੍ਬੇਨ ਤੱਕ ਚਲੀਆ ਗਿਆ. 1957 ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ, ਕੁਆਨਟ ਹਾਊਸ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਹੰਟਰ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ

## ਹਵਾਲੇ
ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ

**ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ** ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਆਰ ਪਾਰ ਵਸਤਾਂ, ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਬਹੁਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਵਪਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਪੈਦਾਵਾਰ (ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ.) ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਦੁਆਲੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੇਸ਼ਮ ਰੂਟ (Silk Road) ਵਪਾਰ ਰਸਤਾ]] 
## ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ ਦੇਸ
## ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਪਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ (ਨਿਰਯਾਤ)
ਸ੍ਰੋਤ: ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਕੇਂਦਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਧਨਬਾਦ

**ਧਨਬਾਦ** ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਝਾਰਖੰਡ ਦਾ ਕੋਲੇ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਟਾਟਾ, ਬੀਸੀਸੀਐਲ, ਈਸੀਐਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਰਨ ਐੰਡ ਸਟੀਲ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਇਥੇ ਕੋਲੇ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਹਨ। ਇਥੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮਾਈਨਜ਼, ਰੇਲਵੇ ਡਵੀਜਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਅਤੇ ਛੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਹਨ।

## ਦੇਖਣਯੋਗ ਸਥਾਨ
**ਮੈਥਨ ਝੀਲ** ਜੋ ਕਿ 65 km2 ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਸੈਂਚਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਥੇ 15 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 20 ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸੈਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। **ਟੋਪਚੰਚੀ ਝੀਲ, ਕਲਿਆਨੇਸ਼ਵਾਰੀ ਮੰਦਰ, ਰਾਮ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਦਰ, ਭਾਟਿੰਡਾ ਝਰਨਾ, ਪੰਚੇਤ ਡੈਮ** ਦੇਖਣਯੋਗ ਸਥਾਨ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦਰਿਆਈ ਘੋੜਾ

**ਦਰਿਆਈ ਘੋੜਾ** ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਤੂ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵਾਲੇ ਥਣਧਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਪ-ਸਹਾਰਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਵਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਹਿਪੋਟੈਮਿਡੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬੌਣੇ ਕੱਦ ਦੇ ਦਰਿਆਈ ਘੋੜੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਤੋਂ "ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ" ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਗੈਂਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਥੱਲ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਥਣਧਾਰੀ "ਦਰਿਆਈ ਘੋੜਾ" ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
1701

**1701** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1700 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*23 ਮਈ&ndash; ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਡਾਕੂ ਕੈਪਟਨ ਵਿਲੀਅਮ ਕਿਡ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਥੇਮਜ਼ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਸ਼ਰੇਆਮ ਫਾਂਸੀ ਦਿਤੀ ਗਈ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1788

**1788** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1780 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 4 ਮਾਰਚ &ndash; ਕੋਲਕਾਤਾ ਗਜਟ, ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਨੂੰ 'ਗਜਟ ਆਫ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਆਫ ਵੈਸਟ ਬੰਗਾਲ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
* 23 ਮਈ &ndash; ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਫ਼ਰੈਂਕਲਿਨ ਨੇ ਬਾਈਫ਼ੋਕਲ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਫ਼ੰਬੇ

**ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਫ਼ੰਬੇ** ਡੀਐਨਏ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੂਨੇ ਲੈਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪੱਸੇ ਤੋਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਲਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। DNA ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਾਂਗਟ ਕੇਰ

ਮਾਂਗਟ ਕੇਰ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ੧੪ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਦੂਰੀ ਤਕਰੀਬਨ ੨੫੬ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਾਂਗਟ

ਮਾਂਗਟ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚਲੇ ਜੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵਖਰੇ ਗੋਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਗੋਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕਬੀਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰੂਸੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਏ. ਐਲ. ਮੰਗੇਟ ਰੂਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਜੱਟ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਾਂਗਟ ਸਿੱਧ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਦੀ ਬਰਾਦਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਕਦੋਂ ਆਬਾਦ ਹੋਈ, ਇਸ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੇ ਹੀ ਦੋਰਾਹੇ ਦੇ ਪਾਸ ਛੰਦੜ ਪਿੰਡ ਵਸਾਇਆ। ਰਾਮਪੁਰ, ਕਟਾਣੀ, ਹਾਂਸ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਵੀ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਹਨ। ਛੰਦੜਾਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਮਾਂਗਟਾਂ ਦੇ 12 ਪਿੰਡ ਹਨ। ਲੁਧਿਆਣੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂਗਟ ਜੱਟ ਪਿੰਡ ਰਾਮਗੜ੍ਹ, ਭੰਮਾ ਕਲਾਂ, ਬੇਗੋਵਾਲ, ਪ੍ਰਿਥੀਪੁਰ, ਖੇੜਾ, ਘੁਲਾਲ, ਮਾਂਗਟ, ਭੈਰੋਂ ਮੁਨਾ, ਬਲੋਵਾਲ, ਮਲਕਪੁਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਮਾਂਗਟ ਲੁਧਿਆਣੇ, ਪਟਿਆਲੇ ਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਸਨ। ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂਗਟ ਕੇਰ ਪਿੰਡ ਮਾਂਗਟ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਉਘਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਂਗਟ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਨਾਭਾ ਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮਾਝੇ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਂਗਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਕੁਝ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਲੰਧਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂਗਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਕੁਝ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਲੰਧਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂਗਟ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਰੋਪੜ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਮਾਂਗਟ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਲਾਹੌਰ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੇ ਮਿੰਟਗੁੰਮਰੀ ਆਦਿ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਂਗਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਾਂਦਲਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਲੇ ਅਤੇ ਮਾਂਗਟ ਪਿੰਡ ਮਾਂਗਟ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਮਾਂਗਟ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮਾਂਗਟ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਨ। ਦੁਆਬੇ ਵਿਚੋਂ ਕਾਫ਼ੀ **ਮਾਂਗਟ** ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਕੇ ਆਬਾਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 1881 ਈਸਵੀਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਂਗਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 11,661 ਸੀ।
ਚਾਲੀ ਮੁਕਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁਕਤਾ ਭਾਈ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਖੁਰਦਪੁਰ ਮਾਂਗਟ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੂਰਬੀਰ ਸ਼ਹੀਦ ਸੀ। ਮਾਂਗਟ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ, ਉਘਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਗੋਤ ਹੈ। ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 244 ਰਾਜ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ 83 ਜੱਟ ਰਾਜ ਸਨ। ਇੱਕ ਪਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬੀ• ਬੀ• ਲਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਯੁੱਧ ਈਸਾ ਤੋਂ ਅੱਠ ਸੌ ਜਾਂ ਨੌ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਜੱਟ ਰਾਜੇ ਸਨ। ਜੱਟ ਤੇ ਖੱਤਰੀ ਇਕੋ ਜਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਆਰੀਆ ਕਬੀਲੇ ਹੀ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੁੰਜਾਲ

**ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੁੰਜਾਲ** (26 ਅਗਸਤ 1928 – 13 ਅਗਸਤ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਸੇਵਕ ਸੀ। ਉਹ ਹੀਰੋ ਸਾਈਕਲਜ਼, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਨਟੈਗਰੇਟਿਡ ਸਾਈਕਲ ਉਤਪਾਦਨ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਹੀਰੋ ਮੋਟਰਜ਼, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੋ-ਪਹੀਆ ਪੁਰਜੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਠਾਠ ਵਾਲੇ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਪਹੀਆ ਪੁਰਜੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲ, ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਚੱਲਾਉਣ ਦੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੀਐਮਸੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਹੀਰੋ ਹਾਰਟ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ 13 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੁੰਜਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਬਹਾਦਰ ਚੰਦ ਮੁੰਜਾਲ ਅਤੇ ਠਾਕੁਰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

1944 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਸਹਿਤ, ਬ੍ਰਿਜਮੋਹਨ ਸੋਵਿਰਨ ਮੁੰਜਾਲ, ਦਯਾਨੰਦ ਮੁੰਜਾਲ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆਨੰਦ ਮੁੰਜਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਈਕਲ ਸਪੇਅਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਚਲੇ ਗਿਆ। ਪਰ ਕੁਝ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ। 1956 ਵਿੱਚ, ਪੁਰਜਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਹ ਹੀਰੋ ਮਾਅਰਕਾ ਪੂਰਨ ਸਾਈਕਲ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਾਈਕਲ ਨਿਰਮਾਣ ਯੂਨਿਟ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 639 ਸਾਈਕਲ ਬਣਾਏ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਲਾਵਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ

**ਲਾਵਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੋਬਾਇਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਸ਼ਿਵ ਨਾਡਾਰ

**ਸ਼ਿਵ ਨਾਡਾਰ** (; ਜਨਮ 14 ਜੁਲਾਈ 1945) ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਮੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਸੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਐਚਸੀਐਲ ਟਕਨਾਲੋਜੀਜ ਦਾ ਬਾਨੀ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਣਨੀਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। , ਉਸ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਇਦਾਦ 13.7 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਤੁਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਨ 2008 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੰਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, 100 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਫ਼ਤਰ, 30 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ - ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਵਸਾਈਆਂ, ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ - ਸ਼ਿਵ ਨਾਡਾਰ ਜੇਕਰ ਸਭ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਉੱਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਸੂਝ ਹੀ ਹੈ।

## ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਸ਼ਿਵ ਨਾਡਾਰ ਨੇ ਅਗਸਤ 1976 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰੇਜ ਵਿੱਚ ਐਚਸੀਐਲ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ 1991 ਵਿੱਚ ਉਹ ਐਚਸੀਐਲ ਟਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਜਰ ਹੋਏ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਜਿਹਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਐਚਸੀਐਲ ਨੂੰ ਸਿਖਰਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਡਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਨਾਡਾਰ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਦ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣਾ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਰਬਪਤੀ
ਬੇਹੜਾ

**ਬੇਹੜਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਘੱਟ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ

**ਘੱਟ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ** ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Doctrine of less eligibility ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਾਗਰ ਜਾਂ ਰਾਹਤ ਘਰਾਂ ਦੇ ਹਲਾਤ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਮਾਈ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਦਰਜਾ ਘੱਟ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਉਸਦਾ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। 
## ਤਰਕ
ਘੱਟ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ  ਸਹੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਈਆਂ ਜਾਂ ਵਾਲਿਆ ਸਹੂਲਤਾ ਸਿਰਫ ਲੋਰ੍ਵਾਂਦਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਜੋ ਹੱਥ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਗਲਤ ਫਾਇਦਾ ਨਾ ਉਠਾਉਣ।
## ਸੀਮਾ
ਘੱਟ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ

**ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ** 31 ਦਸੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਬੇਦੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ। ਘਰੇਲੂ ਸਾਹਿਤਕ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਆਪ ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਆਪ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੇਦੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਕੌਮ ਦੇ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਸਫ਼ਲ ਬੁਲਾਰਾ ਸਨ।

ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਮੌਲਿਕ, ਸੰਪਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਵੀਨਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਫਹਿਰਿਸਤ ਅਤਿਅੰਤ ਲੰਮੇਰੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੋਸ਼, ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਟਕਸਾਲ, ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਅਕਰਪੁਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਲਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ। ਸੰਪਾਦਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਦਾ ਵਾਰਿਸ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾ ਸਰਗਰਮੀਆਂ(1999-2007), ਵਿਸ਼ਵ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਅਧਿਐਨ, ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ, ਭਗਤ ਬਾਣੀ, ਭੱਟ ਬਾਣੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਭਗਤੀ ਕੀਰਤਨ ਪਰੰਪਰਾ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਆਸ਼ਾ, ਸਚਿੱਤਰ ਪੁਸਤਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬਘਰ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾ ਸਰਗਰਮੀਆਂ (2005 ਤੋਂ 2012) ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗਜ਼ਟ ਦੀ ਉਹ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ।

ਆਪ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸੰਪਾਦਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੋਵੀਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰਪੁਰਵਾਸੀ ਜਥੇਦਾਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਕੀਰਤਨ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 200 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੇਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਤਾਜ ਕਲੱਬ ਹਾਊਸ ਚੇਨਈ

ਤਾਜ ਕਲੱਬ ਹਾਊਸ ਚੇਨਈ ' ਤਾਜ ਹੋਟਲ ਰਿਜਾਟ ਅਤੇ ਪੈਲੇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਵਧੀਆ ਹੋਟਲ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ . ਤਾਜ ਹੋਟਲ ਰਿਜ਼ੋਰਟਜ਼ ਅਤੇ ਪੈਲੇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਭਰ 'ਚ 55 ਸਥਾਨ ਦੇ 93 ਹੋਟਲ ਹਨ . ਹੋਟਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਲੇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਭੌਤਿਕ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੇਵਾ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਹੈ . ਤਾਜ ਕਲੱਬ ਹਾਊਸ ਨੂੰ ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਦੇ ਤਾਜ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹੋਟਲ ਹੈ . ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਤਾਜ ਮਾਉਨਟ ਰੋਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ, ਇਹ ਕਲੱਬ ਹਾਉਸ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲ ਹੈ, ਤਾਜ ਕੋਨੀਮਾਰਾ ਹੋਟਲ ਨਾਲ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਤਾਜ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਪਤੀ ਹੈ. ਤਾਜ ਜੀ.ਵੀ.ਕੇ. ਹੋਟਲ & ਰਿਜੋਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਜੋਕਿ ਤਾਜ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਹਨ. ਅਤੇ ₹ 1600 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ .

ਇਸ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2008 'ਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਹੋਟਲ ਮਕੈਨੰਜ਼ੀ ਡਿਜਾਈਨਫੇਸ ਹੋਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਦੇ ਧੋਮ ਕਟਾਲੋ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ . ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਸੰਗਮਰਮਰ ਅਤੇ ​​ਲੱਕੜ ਫਲੋਰ ਤੇ ਲਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਲਮ ਨੂੰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਲਹਿਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ .

## ਹੋਟਲ
ਕਲਬ ਹਾਉਸ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ – ਇਹ ਹੋਟਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੁਮਨੀਅਰਸ ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਮਦਰਾਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸਾਈਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਹੋਟਲ ਸੱਤ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਉੱਚਾ ਤੇ 45,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਨੀਲੇ ਕੱਚ ਨਕਾਬ ਨਾਲ ਬਣੀਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 16 ਸਿਉਟਸ, ਸਮੇਤ 220 ਕਮਰੇ ਹਨ .

ਸ ਵਿੱਚ 38 ਵਧੀਆ ਕਮਰੇ, 107 ਡੀਲੈਕਸ ਕਮਰੇ, 59 ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਕਮਰੇ, ਨੌ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਿਉਟਸ (500 ਵਰਗ ਫੁੱਟ), ਛੇ ਡੀਲੈਕਸ ਸਿਉਟਸ (662 ਵਰਗ ਫੁੱਟ) ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਤੀ ਸੂਟ (3,500 ਵਰਗ ਫੁੱਟ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਕਮਰੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚ, ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਟੀਵੀ, ਵਿਲੱਖਣ ਕਸਟਮ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਫੈਲਿਆ ਬਾਥਰੂਮ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹਨ. ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਤਾਲਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਵਿਲਖਣ ਬੈਡਰੂਮ ਅਤੇ ਹੈਡਬੋਰਡ ਤੇ ਛੁਪਿਆ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਤਾਜ ਮਾਉਟ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੌਕੇ ਲਈ ਬੈਨਕੇਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿਦਾ ਹੈ.

ਤਾਜ ਮੁਮੰਬੀ ਵਿੱਚ ਆਤਕਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਖੋ ਤਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਕੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕੈਨਰ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਰਾਹ ਜਾਣਾ ਪੈਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਦੇ ਦਾਖਲ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਚੈਕਿਗ ਕਰਾਉਣੀ ਪੈਦੀ ਹੈ. ਚੈਕਿਗ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਖੁਲੀ ਲੋਬੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜੋਕਿ ਫ਼ਿੱਕੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਮੰਜ਼ਲ, ਸ਼ਹਿਦ - ਰੰਗ ਦੇ ਲੱਕੜ ਪੈਨਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੀਲੇ – ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ

ਰੈਸਟੋਰਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਹਾਊਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਸਾਰੇ - ਦਿਨ ਡਾਇਨਿੰਗ ਯੂਰਪੀ ਪਕਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ . ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਤੱਕ ਪਕਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਵਾਇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਫੀ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਪਕਵਾਨ,ਬਲੈਡ ਬਾਰ, ਬਰੀਉ ਕੋਫੀ, ਕੋਫੀ ਹਾਉਸ, ਡੈਲੀ ਸਰਵੀਗ ਵਿੱਚ ਸੈਡਵਿਚ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਮਹਗੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਚੌਕਲੇਟ ਤੱਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ. ਹੋਟਲ ਦੀ ਛੱਤ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇੱਕ ਲੈਪ ਪੂਲ, ਇੱਕ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਯੋਗ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ .

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੋਟਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰੂਦਲ਼

**ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰੂਦਲ਼ ** ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸ਼ਖਸ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਆਪਣਾਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਨਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਪੈਂਦੇ ਕਸਬੇ ਨੂਰਪੁਰ ਬੇਦੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਫਾਰਮ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ "ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾ ਫਾਰਮ" ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ੍ਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰੂਦਲ਼ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 57 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਖਸ ਹੈ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਅਪਨਾਓਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਇਆ।ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿੱਖ ਔਰਤ ਸ੍ਰੀ ਮਤੀ ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਜੋ ਨੰਗਲ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਜਮੀਨ ਖਰੀਦ ਕੇ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਜੈਵਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
## ਧਰਮ ਅਤੇ ਨਾਮ ਬਦਲਣਾ
ਸ੍ਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰੂਦਲ ਦਾ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਰਖਾਸਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮਾਈਕਲ ਰੂਦਲ ਤੋਂ ਬਦਲਕੇ *ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰੂਦਲ*, ਰਖਣ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਅਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਰੂਦਲ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਤਿਆਗ ਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਆਪਣਾ ਲਈ ਜਿਥੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰੂਦਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਜਾਦਵ ਪਾਏਂਗ

ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ **ਜਾਦਵ "ਮੋਲਾਈ" ਪਾਏਂਗ** () (ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ, 1963) ਮਿਸ਼ਿੰਗ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਜੋਰਹਾਟ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦਰਖ਼ਤ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖ ਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਲਾਈ ਜੰਗਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋਰਹਾਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਕੀਲਾਮੁੱਖ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲ 1,360 ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ
1979 ਵਿੱਚ ਪਾਏਂਗ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹੜ੍ਹ ਕਰ ਕੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਬਾਂਸ ਦੇ 20 ਬੂਟੇ ਲਗਾਏ। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਗੋਲਾਘਾਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਜੰਗਲਾਤ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਜੋਰਹਾਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੋਕਿਲਾਮੁਖ ਤੋਂ 5  ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਅਰੁਣਾ ਚਾਪੋਰੀ ਵਿਖੇ ਲਗਭਗ 500 ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਖ਼ਤ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਕੀਮ ਚਲਾਈ। ਪਾਏਂਗ ਉਸ 5 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬੂਟੇ ਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹੁਣ ਮੋਲਾਈ ਜੰਗਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨੌਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪਾਏਂਗ ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਿੰਗ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ 3 ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚੌਧਰੀ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ

**ਚੌਧਰੀ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ** ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਚੋਪੜਾ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 1962 ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ

thumb|ਬੀਬੀ ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ
**ਬੀਬੀ ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ** (ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ 1942) ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਸਤੇ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਸੰਸਥਾ ਸਿੱਖ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਨੇ ‘ਦਿ ਸਿੱਖ ਐਵਾਰਡ-2012’ ਤਹਿਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਿਗਰੀ ਐਫ.ਐਸਸੀ (ਮੈਡੀਕਲ), 1959 ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਪੰਜਾਬ, ਤੋਂ 1967 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪੀ.ਸੀ. ਐਮ. ਐਸ. ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1967 ਤੋਂ 1973 ਤਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1973 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ/ ਮੈਟਰਨਟੀ ਹਾਊਸ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਅਤੇ 1988-1992 ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ' ਦੇ ਮੋਢੀ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਉਹ 1992 ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Pingalwara Online 
* Pingalwara Canada 
* sikhsangat.com
* sikh-history.com 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ
1883

**1883 88** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1880 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 4 ਮਈ &ndash; ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੁਰੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬੈਨਰਜੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਜੇਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣੇ।
* 24 ਮਈ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਰੁਕਲਿਨ ਬਰਿਜ ਜੋ 1595 ਫ਼ੁਟ ਲੰਮਾ ਹੈ, ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪੁਲ ਮੈਨਹੈਟਨ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
* 28 ਮਈ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਵਿਨਾਇਕ ਦਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਹਾਵੜਾ

**ਹਾਵੜਾ** ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁਗਲੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਵੜਾ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਵੜਾ ਬ੍ਰਿਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਝੂਠਾ ਸੱਚ (ਨਾਵਲ)

***ਝੂਠਾ ਸੱਚ*** () ਦੋ ਵਾਲਿਊਮ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਪਾਲ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
2015 ਤਿਆਂਜਿਨ ਧਮਾਕੇ

**2015 ਤਿਆਂਜਿਨ ਧਮਾਕੇ**: ਚੀਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤਿਆਂਜਿਨ ਵਿੱਚ 12 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ 30 ਸੈਕੰਡ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੋ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ। ਦੋਨੋਂ ਧਮਾਕੇ ਚੀਨ ਦੇ ਤਿਆਂਜਿਨ ਦੇ ਬਿੰਹਾਈ ਨਿਊ ਏਰੀਆ ਵਿੱਚ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਰਾਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਗੁਦਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ। ਚੀਨੀ ਰਾਜ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲਾ ਧਮਾਕਾ ਰੁਈਹਾਈ ਫੌਜੀ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਖਤਰਨਾਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਮਿਲਿਆ ਖਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਮਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਜੋ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁਚਾਲ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ 2.3 ਤੋਂ 2.9 ਤੀਵਰਤਾ ਦਾ ਮਿਣਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਮੀਟਰ ਉੱਚੀਆਂ ਸੀ। ਚੀਨ ਦੇ ਭੁਚਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੇਂਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਧਮਾਕਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ 3 ਅਤੇ 21 ਟਨ ਟੀਐਨਟੀ ਦੇ ਤੁਲ ਸਨ।, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਸੱਟਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਜਲਣ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਚਾਓ ਕਰਮੀ ਲਗਾਏ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 12 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 36 ਬਚਾਓ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਅਤੇ ਧਮਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੁੱਝ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 71 ਲੋਕ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ 50 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਅਹਿੰਸਾ
ਆਇਸ਼ਾ ਜਲਾਲ

**ਆਇਸ਼ਾ ਜਲਾਲ** () ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਟਫ਼ਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਰਿਚਰਡਸਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ 1998 ਮੈਕ ਆਰਥਰ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਧੁਨਿਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

## ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਆਇਸ਼ਾ ਜਲਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1956 ਵਿੱਚ, ਹਾਮਿਦ ਜਲਾਲ, ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ਕੀਆ ਜਲਾਲ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਨਾਲ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਦਾਦੀ (ਹਾਮਿਦ ਜਲਾਲ ਦੀ ਮਾਂ) ਮੰਟੋ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਮੰਟੋ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਫ਼ੀਆ ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਂ ਜ਼ਕੀਆ ਜਲਾਲ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੰਟੋ ਅਤੇ ਹਾਮਿਦ ਜਲਾਲ ਦੇ ਚਾਚਾ-ਭਤੀਜੇ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸਫ਼ੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਕੀਆ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ। 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟਫਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।

ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਆਧੁਨਿਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Ayesha Jalal profile on Tufts University website
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਜੇਂਗਾ

**ਜੇਂਗਾ** ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗੇਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਕਾਢ ਲੈਸਲੀ ਸਕੌਟ ਨੇ ਕੱਢੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਵਪਾਰ ਪਾਰਕਰ ਬਰਦਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੇਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀ 54 ਬਲਾਕ ਦੇ ਟਾਵਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਬਲਾਕ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟਾਵਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਪਰ ਸਥਿਰਤਾ ਵਾਲਾ ਟਾਵਰ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੇਮ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਟਾਵਰ ਗਿਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

*ਜੇਂਗਾ* ਸ਼ਬਦ ਸਵਾਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ "ਬਣਾਉਣਾ" ਜਾਂ "ਉਸਾਰਨਾ" ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਕੇਤੜੀ

**ਸਕੇਤੜੀ** ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ  ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ ਚੰਡੀਗੜ ਦੀ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਚੰਡੀਗੜ ਅਤੇ ਸੁਖਨਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖ ਚੰਡੀਗੜ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸ਼ਿਵਲਿਕ ਦੀਆਂ ਰਮਣੀਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪੰਚਕੁਲਾ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਖੋਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਆਧ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੇ ਪੁਆਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
 
## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

ਤਸਵੀਰ:DSCN0498.JPG| ਸਕੇਤੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ 
ਤਸਵੀਰ:Village,Saketri,.JPG|ਸਕੇਤੜੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਦੂਰ ਤੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ 
ਤਸਵੀਰ :A farmer coming to field with bullock cart,India.JPG|ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਚਕੁਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
1605

**1605** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1600 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*25 ਮਈ&ndash; ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1600 ਦਾ ਦਹਾਕਾ

**1600 ਦਾ ਦਹਾਕਾ** ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1600 ਤੋਂ 1609 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:17ਵੀਂ ਸਦੀ
ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੱਕ (ਕਹਾਣੀ)

**ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੱਕ** ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
1450 ਦਾ ਦਹਾਕਾ

**1450 ਦਾ ਦਹਾਕਾ** ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1450 ਤੋਂ 1459 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:15ਵੀਂ ਸਦੀ
ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ

ਇਹ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੱਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁੰਢੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਵੱਜੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖੁੰਢੀ ਚੀਜ਼ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੇ ਵੱਜਣ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਖੁੰਢੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪੈਣ ਨਾਲ ਵੱਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਖੋਂਧੀ ਅਤੇ ਖੁਰਦਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਜੋਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲਚਕ ਤੋਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਫਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੋਟਾਈ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਜੀ ਸੱਟ ਵਾਂਗ ਇਸ ਸੱਟ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਿੱਧੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਬਲਕਿ ਊਬੜ ਖਾਬੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੂਨ ਦਾ ਰਿਸਣਾ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਜੀ ਸੱਟ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ **Lacerations** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਕਿਸਮਾਂ
* **ਨੀਲ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ**- ਜਦੋਂ ਸੱਟ ਕਿਸੇ ਸਮਤਲ ਪਰ ਸਖਤ ਅਤੇ ਚਿਕਨੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਵੱਜੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚਿੱਥੀ ਸੱਟ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਅਕਸਰ ਨੀਲ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ ਨੀਲ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
* **ਝਰੀਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ**- ਜਦੋਂ ਸੱਟ ਕਿਸੇ ਖੁਰਦਰੀ ਅਤੇ ਸਖਤ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਵੱਜੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚਿੱਥੀ ਸੱਟ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਅਕਸਰ ਝਰੀਟਾਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ ਝਰੀਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੋਈ ਇਕ ਸਵਾਰ

**ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਵਾਰ** ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
1458

**1458 45** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1450 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*25 ਮਈ&ndash; ਮਹਿਮੂਦ ਬੇਗਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸੁਲਤਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ

**ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ** ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਵਚਿੱਤਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਚਿੱਤਰ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ ਵੱਖ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਕਥਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਥਾ ਦਾ ਬਖਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਚੌਦਾਂ ਅਧਿਆਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 471 ਛੰਦ ਹਨ। ਇਹ ਅਧਿਆਏ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਧਾਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੌਧਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਵਿਖਿਆਣ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਵੱਲੇ ਲੜੇ ਗਏ ਯੁਧਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਬ੍ਰਜ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼ਾਹੀਨ ਮਿਸਤਰੀ

**ਸ਼ਾਹੀਨ ਮਿਸਤਰੀ** (ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਾਂਸ਼ਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਥਾ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਪੂਣੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਹ 2008 ਤੋਂ ਟੀਚ ਫ਼ਾਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਹੀਨ ਮਿਸਤਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਬਚਪਨ ਲਿਬਨਾਨ, ਯੂਨਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਸਿਟੀਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਮੁਲਾਜ਼ਿਮ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਵਿਖੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਿਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਕਾਂਸ਼ਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ ਸਵੈਸੇਵਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਹੀਨ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਮਕਸਦ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਨੂੰ ਉਸਨੇ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਕਾਂਸ਼ਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 20 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਇੱਕ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ 15 ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਹੁਣ 58 ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ 6 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ 3,500 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੀਚ ਫ਼ਾਰ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜੋ ਸੰਸਥਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਲਜ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ 2 ਸਾਲ ਘੱਟ-ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਇਹ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਲੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲਿਖਤਾਂ 
* *ਰੀਡਰਾਇੰਗ ਇੰਡੀਆ: ਦ ਟੀਚ ਫ਼ਾਰ ਇੰਡੀਆ ਸਟੋਰੀ*(2014)

## ਸਨਮਾਨ 
* ਅਸ਼ੋਕ ਫੈਲੋ (2001)
* ਵਰਡ ਐਕਨੋਮਿਕ ਫ਼ੋਰਮ ਵਿਖੇ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਫ਼ਾਰ ਟੂਮੋਰੋ (2002)
* ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ 21 ਲੀਡਰ (2006)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਕਾਂਸ਼ਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਟੀਚ ਫ਼ਾਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਸ਼ਾਹੀਨ ਮਿਸਤਰੀ ਦੇ ਬਾਰੇ
ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ

**ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਬੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਅਵਧ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਹੈ। ਅਯੋਧਿਆ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਸਾਂਝੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਘਾਘਰਾ ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਧ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਹੁ ਬੇਗਮ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਬਾੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਵਾਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਛਛਰੋਲੀ

**ਛਛਰੋਲੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਿੱਜੂ

**ਬਿੱਜੂ** ਇੱਕ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ, ਦੱਖਣਪਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਲੜਾਕੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਮੋਟੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੂੰਖਾਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਣਧਾਰੀ
ਧਨਾਸ ਝੀਲ

**ਧਨਾਸ ਝੀਲ** ਚੰਡੀਗੜ,ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਚੰਡੀਗੜ ਦੇ ਧਨਾਸ ਪਿੰਡ, ਜੋ ਸੈਕਟਰ 38 ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ ਵਿਖੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਪਟਿਆਲਾ ਕੀ ਰਾਓ ਨਦੀ ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਉਧਘਟਨ 2004 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਇੱਥੇ ਅਜੇ ਪੂਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੱਖ ਰਖਾਓ ਦੀ ਵੀ ਕਮੀ ਹੈ।
## ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ 
ਇਸ ਝੀਲ ਤੇ ਕਾਫੀ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਸਰਕਾਰੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਥੇ ਸਾਂਭਰ,ਨੀਲ ਗਾਂ ਆਦਿ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। 
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Lesser whistling ducks, in Chandigarh,India.JPG|ਅਕਤੂਬਰ 2014
File:Lesser whistling ducks.JPG|ਅਕਤੂਬਰ 2014
File:Birds at Dhanas Lake, Chandigarh,India.jpg|ਜਨਵਰੀ 2016
File:Birds at Dhanas Lake, Chandigarh.jpg|ਜਨਵਰੀ 2016
File:Nilgai antelopes in Chandigarh.jpg| ਸਾਂਭਰ 20 ਮਈ 2016

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝੀਲਾਂ
ਸਬਲੀਮੇਸ਼ਨ

ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਸਬਲਾਈਮ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਉਂਗਲੀ 'ਤੇ ਤਾਜ਼ੇ  ਤਾਜ਼ੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ]]

**ਸਬਲੀਮੇਸ਼ਨ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਆਪਣੇ ਠੋਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਤਰਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਧਾ ਗੈਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣ ਮੁਸ਼ਕ-ਕਪੂਰ ਦਾ ਗਰਮ ਹੋਣ ਤੇ ਗੈਸ ਬਣਨਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ
ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਭੌਣ

, ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲ]]
, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ)]]

**ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਭੌਣ**(en:Ant colony) ਦਾ ਭੌਣ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮੂਲ ਕਬੀਲਾ-ਬਸਤੀ . ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਸੰਗਠਤ ਕਰ ਕੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ 
ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਭੌਣ ਸਨ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਘਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਸਫਾਇਆ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣਾ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਗਿਆਨੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ

**ਗਿਆਨੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ** ( 1 ਜੂਨ 1914 - 10 ਨਵੰਬਰ 1998) ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1914 ਈ. ਨੂੰ ਸ. ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਅਤਰ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਕਲਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 1934 ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਕਰਦਿਆਂ 1971 ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨੇ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ : ਖਾਲਸਾ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਕਟਾਣੀ, ਖਾਲਸਾ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਗਿੱਲ, ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਢੰਡਾਰੀ, ਬੱਦੋਵਾਲ ਅਤੇ ਲਲਤੋਂ ਕਲਾਂ। ਇਹ ਸੇਵਾ ਉਹਨੇ 1939 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ।

25 ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹਦੇ ਘਰ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ : ਇਕ ਲੜਕੀ ਪਰਮਦੀਪ ਸੰਧੂ (1941) ਅਤੇ ਇਕ ਲੜਕਾ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ (1948) | ਦਿਲਬਰ ਨੇ ਲੰਮਾਂ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਕਲਾਂ ਹੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਰੱਖੀ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਬਸੀ ਜਲਾਲ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਵਿਖੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਦਿਲਬਰ ਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ, ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ 31 ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
### ਕਵਿਤਾ
# ਸੁਣ ਜਾ ਰਾਹੀਆ (1944)
# ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰਾ ਹੈ (1945
### ਨਾਵਲ
# ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਹਿਣ (1959)
# ਬਾਂਹਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਕੜੀਏ (1960)
# ਜ਼ੋਰੀ ਮੰਗੈ ਦਾਨ (1962)
# ਹਲਵਾਰਾ(1967)
# ਜਿਸ ਪਿਆਰੇ ਸਿਉ ਨੇਹੁੰ (1968)
# ਤੈਂ ਕੀ ਦਰਦ ਨਾ ਆਇਆ (1969)
# ਸਾਨੂੰ ਭੁੱਲ ਨਾ ਜਾਣਾ (1971)
# ਹਾਲ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ (1972)
# ਕੂੜ ਫਿਰੈ ਪਰਧਾਨ (1973)
# ਮਹਿਮਾ (1977)
# ਕਰਮੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ (1983)
# ਜੰਗ ਬੱਦੋਵਾਲ ਦੀ (1984)
# ਗੱਭਰੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ (1988)

### ਨਾਟਕ
# ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ (1957)
### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
# ਝੱਖੜ (1949)
# ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦੀਵੇ (1950)
# ਹਲੂਣੇ (1956)
# ਕੱਸੀ ਦਾ ਪਾਣੀ (1956)
# ਯਾਦਾਂ ਲਾਡਲੀਆਂ (1958)
# ਕੂੰਜਾਂ ਉਡ ਚੱਲੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਤਰਸਦੀ ਹੈ (1962)
# ਝਨਾਂ ਦਾ ਪੱਤਰ (1962)
# ਅੰਸੂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ (1970)
# ਤਿਤਲੀਆਂ (1972)
# ਛਤਰ ਛਾਂਵੇ (1989)
# ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਨ (1990)
# ਉਚਾਣਾਂ ਟੱਪਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ (1996)

### ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰ
# ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਪਿੜ ਵਿੱਚ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ : ਮੇਰੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ (1985)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਧਾਰਾ

**ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਧਾਰਾ** (**ਡੀ ਸੀ**) ਬਿਜਲਈ ਚਾਰਜਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਮਤਲ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਆਮ ਸਰੋਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬੈਟਰੀਆਂ,ਤਾਪਯੁਗਮਾਂ(thermocouple),ਸੂਰਜੀ ਸੈੱਲਾਂ ਜਾਂ ਡੀ ਸੀ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜਿਨੀਰਿੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਜਲੀ
ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ

ਹੋਟਲ **ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ** LSE - ਸੂਚੀਬੱਧ ਇਟਰਕੋਨਟੀਨੈਟਲ ਹੋਟਲਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਬ੍ਰਾਡ ਹੋਟਲ ਹੈ. ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਮੋਟਿਲ ਚੇਨ, ਅੱਜ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਹੋਟਲ ਚੇਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ. ਇਸ ਚੇਨ ਵਿੱਚ 3.463 ਹੋਟਲ ‘ਚ 435,299 ਬੈਡਰੂਮ ਹਨ ਜੋਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਮਹਿਮਾਨ ਰਾਤ ਹੋਸਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ.
ਇਹ ਹੋਟਲ ਚੇਨ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਐੈਟਲਾਨਟਾ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਰਿਓ ਦੇ ਜਨੇਯਰੋ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ.

## ਇਤਿਹਾਸ
1950-1970
ਕੈਮਨ ਵਿਲਸਨ ਜੋਕਿ ਟੈਨਿਸੀ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਹੋਟਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਰੇਰਨਾ ਮਿਲ਼ੀ ਜਦੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਹਤ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਘਟਿਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀਆ ਰਹਿਾਸ਼ਈ ਸੇਵਾਵਾ ਮਿਲ਼ੀਆ. ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਏਡੀ ਬਲੁਸਟੇਨ ਨੇ ਮਜਾਕ ਵਿੱਚ 1942 ਕ੍ਰਿਸਮਸ - ਸਰੂਪ ਬਿਨ ਕਰੋਸਬੀ ਅਤੇ ਫਰੈਡ ਐਸਟਰੇਨ ਅਭਿਨੀਤ, ਸੰਗੀਤਕ ਫਿਲਮ ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਦੀਤਾ ਸੀ. ਅਗਸਤ 1952 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ, 4925 ਸਮਰ ਐਵਨਿਊ ਮੈਮਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਨੈਸ਼ਵਿਲ ਤੱਕ 'ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ. 1990 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਈਟ ਦੀ ਯਾਦ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ.

ਵਿਲਸਨ ਮੈਮਪਸ ਦਾਖਲ ਸੜਕ 'ਤੇ ਹੋਰ ਮੋਟਲਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੈਲਸ ਈ ਜਾਨਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨੂੰ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ. ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ ਦੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਜਾਨਸਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਪਲੰਬਿੰਗ ਵਹਾਏ ਵਿੱਚ ਸੀ. 1953 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਹੋਟਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਹੋਟਲ ਬਣਾਏ ਜੋਕਿ ਮੈਮਪਸ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਪਹੁੰਚ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਸੀ. ਦੂਜੀ ਮੋਟਲ ਅਮਰੀਕਾ 51 ਦੱਖਣੀ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. 1953 ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੋ

ਹੋਟਲ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਹਾਈਵੇ 51 ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਇੱਕ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 61 'ਤੇ ਇਕ. 1988 ਵਿੱਚ ਜਾਨਸਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਵਿਲਸਨ ਦੇ ਕਿਹਾ ਸੀ “"ਮੇਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਅੱਜ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ. ਉਸ ਤੋ ਵਧੀਆ ਭਾਗੀਦਾਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ”

1956 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੱਤ ਹੋਰ ਖੁਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਟਲਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੁਲ ਓਪਰੇਟਿੰਗ 23 ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਸਨ, 1957 ਵਿੱਚ, ਵਿਲਸਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ ਤੌਰ ਚੇਨ ਫਰੈਨਚਾਇਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ. ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਸਾਫ਼, ਖੋਜੀ, ਪਰਿਵਾਰ - ਦੋਸਤਾਨਾ, ਅਤੇ ਸੜਕ ਸਫਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬਣਾਈ ਰਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਨਾਲ ਕੀਤੀ. ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਟਲ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, 1958 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ 50 ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, 1959 ਵਿੱਚ 100 ਸਥਾਨਾ ਤੇ, 1964 ਵਿੱਚ 500 ਤੇ, ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਸੈਨਟੋਨਿਉ, ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ 1,000th ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ. 1965 ਵਿੱਚ, ਚੇਨ, ਇੱਕ ਕੇਦਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਹੋਲੀਡੈਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਬੁੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਟਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਟੈਲੀਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੋ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ . ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸਿਸਟਮ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, (Sabre 1963 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ). “ਤੁਹਾਡਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਕੋਸ੍ਟ ਤੱਕ ਕੋਸ੍ਟ ਤੱਕ ਨੂੰ " ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੋਟਲ ਹੋਲੀਡੇ ਇਨ 1967 ਵਿੱਚ ਏ ਟੀ ਐਡ ਟੀ ਦੀ ਸੇਵਾ + 1-800 ਟੋਲ -ਫਰੀ ਟੈਲੀਫੋਨ ਨੰਬਰ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਾਲ Center ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡੈਸਕਟਾਪ ਮਾਕਰੋ ਕਮਪ੍ਯੁਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੋਟਲ
ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ

**ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ** ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਬਾਲੀਵੁਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਇਹ *ਯੂਐਨਐਫਪੀਏ ਗੁਡਵਿਲ ਐਮਬੈਸਡਰ* (ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ) ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਵੀ ਹੈ।
ਮਨੀਸ਼ਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਬਾਲੀਵੁਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੇਪਾਲੀ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਮਲਯਾਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਮਣਿਪੁਰੀ ਡਾਂਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਕਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1989 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੇਰੀ ਭੇਟੁਲਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਮਨੀਸ਼ਾ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਕਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਦਾਗਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਘਰੇਲੂ ਚੂਹਾ

**ਘਰੇਲੂ ਚੂਹਾ** (*Mus musculus*) ਇੱਕ ਕੁਤਰਨ ਵਾਲਾ (rodent) ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਬੜੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਤਮਾਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਨਸਾਨੀ ਆਬਾਦੀਆਂ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੁਕੀਲੇ ਨੱਕ, ਛੋਟੇ ਗੋਲ ਕੰਨ, ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਨਗਨ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਵਾਲ-ਰਹਿਤ ਪੂਛ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਟੋਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਤਰਦੰਦੀ ਜੀਵ
ਵਿਦਾਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ

ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਖੁੰਢੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਵੱਜੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖੁੰਢੀ ਚੀਜ਼ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸ਼ਰੀਰ ਤੇ ਵੱਜਣ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਖੁੰਢੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪੈਣ ਨਾਲ ਵੱਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉੱਪਰੋਂ ਕੋਈ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਓਹ ਜੋਰ ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਚਕ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਫਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਲੈਪ ਜਿਹਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ **ਵਿਦਾਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Avulsion Lacerations ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਜਗਤਾਰ ਸੇਖਾ

**ਜਗਤਾਰ ਸੇਖਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ।
## ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚੋਰੀ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀਆਂ

**ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਅਧਿਆਤਮਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (***ਪਰਜਾਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਇਸ਼ਵਰਿਆ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ***) ਜਾਂ **ਬੀ.ਕੇ.ਡਬਲਿਊ.ਐਸ .ਯੂ.** ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰ ਹੈ ਜੋ 1930 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀਆਂ (, "ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ") ਲਹਿਰ ਦਾਦਾ ਲੇਖਰਾਜ ਕਰਿਪਲਾਨੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜੋ *ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਾਬਾ*, ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਤਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਸਨੈਪਡੀਲ

**ਸਨੈਪਡੀਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ,ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਤਿਥ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ 2010 ਵਿੱਚ ਕੁਨਾਲ ਬਾਹਲ ਤੇ ਰੋਹਿਤ ਬਾਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੱਛੀ (ਕਹਾਣੀ)

**ਮੱਛੀ** ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਕਬਾਲ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਜਸਵੰਤ ਦੀਦ ਵੱਲੋਂ ਡਾਇਰੈਕਟ ਕੀਤੀ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮ ‘ਜਲਪਰੀ’ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 
## ਸਾਰ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਜੋੜੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਖ਼ਾਤਰ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਘਾਲਣਾ ਘਾਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਅਧਰੰਗ ਦੀ ਮਰੀਜ਼ ਬਣ ਕੇ ਮੰਜੇ ਜੋਗੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੌਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਨਕਾਰਾ ਮੱਛੀ’ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਹੋਈ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦੇਵੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਅਪੰਗ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਭਗ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਅੰਦਰਲਾ ਮਾਨਵ ਜਾਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਲੈਕਟੋਮੀਟਰ

**ਲੈਕਟੋਮੀਟਰ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਯੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ

**ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ**, ਜਾਂ **ਯੋਗ ਦਿਵਸ**, 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਂਸਭਾ ਵਿੱਚ 11 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਦੀ 2014 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ. ਯੋਗਾ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ, ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ 21 ਜੂਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਦਿਨ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ।

## ਮਹੱਤਤਾ 
ਯੋਗ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਜੈਯੰਤ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼।  'ਮਿਲਾਪ' (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਾਲ) ਜੋ 'ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਵੈ' (ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਾਣੀ) ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦਾ ਜਨਮਦਾਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਿਯੋਗੀ, ਪਹਿਲਾ ਯੋਗੀ (ਆਦਿ ="ਪਹਿਲਾ") ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਯੋਗਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਨੂੰ "ਸਪਤਰਿਸ਼ੀਆਂ" ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਨੰਦਮਈ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਤਸੁਕਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ, ਪਰ ਚਲੇ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਸੱਤ ਲੋਕ ਰਹੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੰਨੇ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਕਲਪ ਸਨ ਕਿ ਉਹ 84 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਬੈਠੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਦੌੜ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 7 ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ- ਉਹ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, 28 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਗੁਰੂ (ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਪਕ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ।

## ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
2015 ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲੇ "ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ" ਵਿੱਚ "ਲੱਖਾਂ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ" ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਖਿੱਚ-ਧੂਹ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਰੋੜਿਆ" ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਇਸ ਮੌਕੇ ਲਈ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੋਦੀ "ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ" ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਯੋਗਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹਿੰਦੂ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਯੋਗਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹਿੰਦੂ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ (ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ) ਦਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸੂਰਜ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਸੂਰਜ; ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ "ਓਮ" ਦਾ ਜਾਪ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸਮਾਗਮ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੈਸਾ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
 ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਜੂਨ, 2015 ਨੂੰ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੌਰਾਨ]]

## ਹਵਾਲੇ
MyHighInfo
ਮੇਘ ਰਾਜ ਮਿੱਤਰ

**ਮੇਘ ਰਾਜ ਮਿੱਤਰ** 1984 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਕਰੀਬਨ 28 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਬਰਨਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਤਰਕਜੋਤੀ*
**ਭੁਤ ਦਾ ਮੰਤਰ*
**ਜੋਤਿਸ਼ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ*
**ਵਿਗਿਆਨ ਜੋਤੀ*
**ਤਰਕਬਾਣੀ*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਉੱਡਣੀ ਕਾਟੋ

**ਉੱਡਣੀ ਕਾਟੋ**, ਕੁਤਰਖਾਣਿਆਂ ਦੇ **ਸਿਊਰੀਡੀ** () ਟੱਬਰ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ Pteromyini ਜਾਂ Petauristini ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ 44 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 12 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਵੇਰਵਾ
ਇਸ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛਲੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਝਿੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਰਖਤ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦਰਖਤ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਫੈਲਾਕੇ ਕੁੱਦ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਫੈਲਾਕੇ ਗਲਾਈਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਡਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਉੱਡਾਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਲਿਫਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਉੱਡਾਣ 90 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਟੋਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਤਰਦੰਦੀ ਜੀਵ