open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਐਸ਼ ਕੈਚਮ

**ਐਸ਼ ਕੈਚਮ**  ਪੋਕੀਮੌਨ ਕਾਰਟੂਨ ਲੜੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਪੋਕੀਮੌਨ ਲੜੀਵਾਰ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਸਤੋਸ਼ੀ' ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਟੂਨ ਦੀ ਫ੍ਰੈਨਚਾਜ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਪਨੀ ਨਿਨਟੈਂਡੋ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਐਸ਼ ਕੈਚਮ ਪੈਲਟ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੋਕੀਮੌਨ ਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪੋਕੀਮੌਨ ਪਿਕਾਚੂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਂਝ ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਕਾਚੂ ਦੀ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਣਦੀ ਹੈ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਸ਼ ਆਪਣੇ ਹਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਆਸ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਜਿੱਤ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਮਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਸ਼ ਭੁੱਖੜ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਲੇਟਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪਿਕਾਚੂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗ੍ਰੀਨਿੰਜਾ, ਟੈਲਨਫਲੇਮ, ਹਾਲੂਚਾ, ਨੋਏਵਰਨ। ਉਸਦੇ ਬਾਕੀ ਪੁਰਾਣੇ ਪੋਕੀਮੌਨ ਪ੍ਰੋਃ ਓਕ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਬਾਸੌਰ, ਕਿੰਗਲਰ, ਮੱਕ, 30 ਟੌਰਸ, ਸਨੋਰਲੈਕਸ, ਹੈਰਾਕ੍ਰੌਸ, ਬੇਲੀਫ਼, ਕੁਈਲਾਵਾ, ਟੋਟੋਡਾਈਲ, ਨੌਕਟਾਊਲ, ਡੌਨਫੈਨ, ਸਵੈਲ਼ੋ, ਸੈਪਟਾਈਲ, ਕੌਰਫ਼ਿਸ਼, ਟੌਰਕੋਲ, ਗਲੇਲਾਈ, ਸਟਾਰੈਪਟਰ, ਟੌਰਟੈਰਾ, ਇੱਨਫ਼ਰਨੇਪ, ਬਲੂਜ਼ਲ, ਗਲਾਈਸਕੌਰ, ਗਿਬਲ, ਚਾਰੀਜਾਡ ਆਦਿ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਸ਼ ਦਾ ਸਕੁਏਰਟਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਮੇਪ ਕਿਸੇ ਖੁਫੀਆ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 'ਤੇ ਹਨ। ਐਸ਼ ਕੋਲ ਇੱਕ ਏਪਮ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸਨੇ ਡੌਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਐਂਬੀਪੌਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਐਸ਼ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬਟਰਫ੍ਰੀ, ਪਿਜੀਓਟ, ਲੈਪਰੱਸ ਅਤੇ ਗੂਡਰਾ ਵੀ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਉਸਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ, ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਐਸ਼ ਨੇ ਜੋਟੋ, ਕਾਂਟੋ, ਹੋਈਨ, ਸਿਨੋਹ ਅਤੇ ਯੂਨੋਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜਿੰਮ ਬੈਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਾਂਟੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਓਰੇਂਜ ਲੀਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਆਲ ਸੈਵਨ ਫਰੰਟੀਅਰ ਬ੍ਰੇਨਜ਼ ਦਾ ਵੀ ਵਿਜੇਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਐਸ਼ ਦੇ ਪੋਕੀਮੌਨ
*ਪਿਕਾਚੂ
*ਬਲਬਾਸੌਰ
*ਸਕੁਏਰਟਲ
*ਪਿਜੀ
*ਚਾਰੀਜਾਡ
*ਕੌਰਪਿਸ਼
*ਬੇਲੀਫ਼
*ਸਨੋਰਲੈਕਸ
*ਟੌਰਸ
*ਸਵੈਲ਼ੋ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ
ਮੇਦਨਸ ਹੋਟਲ

**ਮੇਦਨਸ ਹੋਟਲ** ਦਿੱਲੀ, ਜਾ ਓਬਰਾਏ ਮੇਦਨਸ ਹੋਟਲ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮੇਦਨਸ ਹੋਟਲ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਿਨ ਹੋਟਲ ਦਿੱਲੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤ ਹੋਟਲ ਹੈ. 1903 ਵਿੱਚ ਖੁਲਿਆ,

ਹ ਹੋਟਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਹੋਟਲ ਵਿਚੋ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੋਟਲ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਹੇ ਸਨ,

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਕ ਸਦੀ ਅਤੇ ਕਮਾਲ ਦਾ ਵਧੀਆ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਵੱਧ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੇਦਨਸ ਹੋਟਲ ਪੁਰਾਨੇ ਸਮੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ . ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੋਟਲ ਦੇ ਇੱਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 1903 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਰੀਟੇਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ. ਅਸਲੀ ਹੋਟਲ (ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਿਨ ਹੋਟਲ ਨੂੰ) ਮਿਲ ਕੇ ਦੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੇਦਨਸ ਭਰਾ 1894 ਤੋ 1902 ਤੱਕ ਅਤੇ ਜੇ ਮੇਦਨਸ, ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿੱਚ . 20 ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਹੋਟਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੇਹਤਰੀਨ ਹੋਟਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਸੰਨ 1903 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਐਡਵਰਡ VII ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਲਾਰਡ ਕਰਜ਼ਨ ਨੇ ਆਯੋਜਿਤ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਿਨ ਹੋਟਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋਕਿ ਹੋਟਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋ ਮਹਿੰਗਾ ਸੀ. ਹੋਟਲ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋ 200 ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਨ੍ਯੂ ਡੇਲੀ ਦੇ ਕੇਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਸ ਦਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੂਰਪੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ . ਅੱਜ ਇਹ ਓਬਰਾਏ ਹੋਟਲ & ਰਿਜੋਟ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ.

## ਸਹੂਲਤਾ
ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਖਾਣ, ਰਹਿਣ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਹਨ. ਅਤੇ ਖੋਜੋ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ, ਇਸ ਦੇ ਗਾਹਕ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਸਬੰਧਤ ਇਵੈਨਟ ਹੈ. ਮੇਦਨਸ ਹੋਟਲ ਹੈਰੀਟੇਜ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਅਧਾਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਚੁਣਨ ਲਈ 30 ਤੋ ਜਿਆਦਾ ਚਲਣ / ਤੁਰ ਰਸਤੇ ਹਨ. ਨਿਯਮਤ ਵਰਗ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਬੰਦ - ਕੁੱਟਿਆ - ਟਰੈਕ ਦੌਰੇ/ਔਫ ਦਾ ਟਰੈਕ ਦੋਰੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਨ. ਇਹ ਵਰਗ/ਦੋਰੇ ਦਿੱਖ ਨਜਾਰੇਆ ਦੇ ਨਾਲ - ਪੁਰਾਣੇ ਨਕਸ਼ੇ, ਫੋਟੋ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਜਾ ਚੱਕਰ ਦੇ ਕੇ, ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਨੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ.. ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਸਿਉਟ, ਕੇੰਦਰ ਏਅਰ - ਕੰਡੀਸ਼ਨਡ ਹਨ, ਮਿੰਨੀ ਬਾਰ, ਚਾਹ - ਕੌਫੀ ਨਿਰਮਾਤਾ, LCD ਟੀਵੀ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚੈਨਲ, ਨਿੱਜੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ safes, ਵਾਲ ਡਰਾਇਰ, ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਉੱਚ ਰਫਤਾਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਡਾਇਲ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਵਰਗੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਨਾਲ ਸੁਸਜਿਤ ਹਨ. ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਾਲ ਤੇ ਡਾਕਟਰ, ' ਤੇ- ਸਾਈਟ ਪਾਰਕਿੰਗ, ਵਾਲੇਟ ਪਾਰਕਿੰਗ, ਇੱਕ ਜਿੰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚ, ਮੁਦਰਾ, ਕੁਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਕਮਰੇ ਲਈ ਸਹੂਲਤ ਹਨ.

## ਹਵਾਲੇ
ਵਲਣ (ਭੂਗੋਲ)

**ਵਲਣ (ਭੂਗੋਲ)** ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਬਣਤਰ ਪਧਰੀਆਂ ਤਹਿਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਹਿ ਦੂਜੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਜਮਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਣਕੇ ਪਧਰੀ ਜਾਂ ਰੇੜ੍ਹਵੀਂ ਸਤਹ ਉੱਪਰ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਇਹ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਡੁੰਘੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਲਰੇ ਹੋਏ ਚਟਾਨੀ ਸਮੂਹ ਵਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਵਲਣ ਇੱਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਨਤੀ ਅਤੇ ਅਭਨਤੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਨਖੇੜਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਲਣ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਬਾਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਹ ਅਪਨਤੀ ਅਤੇ ਅਭਨਤੀ ਨੂਮ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
## ਕਿਸਮਾਂ
*ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਵੱਟ ਖਾਂਦੀ ਚਟਾਨੀ ਸਮੂਹ ਚਾਪ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਨਤੀ ਵਲਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
*ਜਦੋਂ ਚਟਾਨੀ ਸਮੂਹ ਵਲੇਵੇਂ ਖਾਂਦੇ, ਥੱਲੇ ਵੱਲ ਟੋਏ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਭਨਤੀ ਵਲਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

File:Spaghetti Rock.jpg
File:Agiospavlos DM 2004 IMG002 Felsenformation.JPG
File:Rainbow Basin.JPG
File:Fold98.JPG

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਵੈੱਬ ਬਰਾਊਜ਼ਰ

**ਵੈੱਬ ਬਰਾਊਜ਼ਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Web browser) ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਸਰਵਰ ਉੱਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ(ਲੇਖ,ਚਿੱਤਰ,ਗਾਣੇ,ਆਦਿ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਤਰਜਾਲ ਸੁਵਿਧਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਮਾਣ ਸਕਦੇ। ਗੂਗਲ ਕਰੋਮ, ਮੋਜ਼ੀਲਾ ਫਾਇਰਫੌਕਸ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਐਕਸਪਲੋਰਰ, ਸਫ਼ਾਰੀ ਆਦਿ ਅੱਜ-ਕੱਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੈੱਬ ਬਰਾਊਂਜ਼ਰ ਹਨ।

**ਇੱਕ ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ** (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈੱਬ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵੈਬ ਪੇਜ, ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਡੀਓ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਯੂਆਰਐਲ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਯੂਜ਼ਰ ਦੇ ਡਿਵਾਈਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਇੱਕ ਖੋਜ ਇੰਜਣ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਕਸਰ ਉਲਝਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਲਈ, ਇੱਕ ਖੋਜ ਇੰਜਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ google.com, ਜੋ ਦੂਜੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜਣ ਯੋਗ ਡਾਟਾ ਸਟੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਆਪਣੀ ਡਿਵਾਈਸ ਤੇ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ **ਕਰੋਮ(Chrome), ਫਾਇਰਫਾਕਸ(Firefox), ਸਫਾਰੀ(Safari), ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਐਕਸਪਲੋਰਰ(Internet Explorer)** ਅਤੇ **ਐਜ (Edge)** ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ

**ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਾੱਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਿੱਟ-ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। "ਪਰਿੰਦਾ" ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। 
## ਜੀਵਨ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਤੁਰਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਜੈ ਕਿਸਨ ਕੱਟੂਭਾਈ ਸ਼ਰਾਫ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕੱਟੂਭਾਈ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰੀਟਾ ਸ਼ਰਾਫ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚਕ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੇ ਕੁਝ ਵਿਗਿਆਪਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵ ਅਨੰਦ ਦੀ ਫਿਲਮ "ਸਵਾਮੀ ਦਾਦਾ" ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 1983 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ ਘਈ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਅੱਜਕਲ ਇਹ ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਲਿਮਟਿਡ ਨਾਮ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਟੀ.ਵੀ. ਵਿੱਚ 10% ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ 2012 ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ, ਅਤੇ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੈ।
## ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਿਆਨ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਨੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਪੰਜਾਬੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਮਰਾਠੀ, ਤੇਲੁਗੂ, ਬੰਗਾਲੀ, ਕੋਂਕਣੀ, ਓਡੀਆ। 
## ਇਨਾਮ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ। ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਗਵਾਹ ਹਨ। ਜੈਕੀ ਨੂੰ 'ਪਰਿੰਦਾ' ਲਈ "ਬੈਸਟ ਫਿਲਮ ਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਮਿਲਿਆ। ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ "ਬੈਸਟ ਰੌਕਸਟਾਰ" ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਖ਼ਾਲਸਾ ਮਹਿਮਾ

**ਖਾਲਸਾ ਮਹਿਮਾ** ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਛੰਦ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਰ ਕਾਮਯਾਬੀ, ਹਰ ਕਾਬਲੀਅਤ, ਹਰ ਸੋਭਾ ਦਾ ਸੇਹਰਾ ਖਾਲਸਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਉਸ ਦੇ ਨਿਆਰੇਪਨ ਕਰ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਸੀ।

;ਇਨਹੀਂ ਕੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੇ ਸਜੇ ਹਮ ਹੈ,
;ਨਹੀਂ ਮੋ ਸੇ ਗਰੀਬ ਕਰੋਰ ਪਰੇ।।2।।

;ਜਬ ਲਗ ਖਾਲਸਾ ਰਹੇ ਨਿਆਰਾ।।
;ਤਬ ਲਗ ਤੇਜ ਦੀਉ ਮੈਂ ਸਾਰਾ।।
;ਜਬ ਇਹ ਗਹੈ ਬਿਪਰਨ ਕੀ ਰੀਤ।।
;ਮੈਂ ਨ ਕਰਉਂ ਇਨ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਤ।।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ

**ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ** ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ.ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1875 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ. ਇਸ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
ਰਾਜਾ ਭੋਜ

]]
**ਰਾਜਾ ਭੋਜ** (Bhoja) (hindi:परमार भोज) ਪਰਮਾਰ ਭੋਜ ਪਰਮਾਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨੋਵੇਂ ਰਾਜਾ ਸਨ।ਪਰਮਾਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਅਠਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੌਦਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਪੂਰਵਾਰਧ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪ ਬਹੁਤ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਧਰਮ, ਖਗੋਲ ਵਿਦਿਆ, ਕਲਾ, ਕੋਸ਼ਰਚਨਾ, ਭਵਨਨਿਰਮਾਣ, ਕਵਿਤਾ, ਔਸ਼ਧਸ਼ਾਸਤਰ ਆਦਿ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ।ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਤਦ ਵੀ ਉਹਨਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਅੜਚਨ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਵਿਧਵਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਨਮਾਨਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੋਈ **ਕਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਕਿੱਥੇ ਗੰਗੂ ਤੈਲੀ** ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਕਵੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਅਤੇ ਜੋਤੀਸ਼ੀ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਨੇ ਭੋਜਪੁਰ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੋਜੇਸ਼੍ਵਰ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਗਧ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

**ਮਗਧ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ** ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਇਸਲਮਪੁਰ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇੱਕ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਗੱਡੀ ਹੈI ਇਸ ਦਾ ਨੰਬਰ 12401/12402 ਹੈI ਇਹ 04:10 ਮਿੰਟ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਸਲਮਪੁਰ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 11:45 ਮਿੰਟ ਤੇ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈI ਅਤੀਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨੰਬਰ 2391/2392 ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰਵੀ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀI ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਵਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈI ਇਹ ਰੇਲ 1065 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈI ਇਹ 8:10 ਮਿੰਟ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 1:55 ਮਿੰਟ ਤੇ ਇਸਲਮਪੁਰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈI 12402 ਮਗਦ ਐਕਸਪੈ੍ਸ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਸਲਮਪੁਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ 17 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈI I ਇੱਕ ‘ਸੋਨਪਧਰਾ’ ਨਾਮਕ ਰੇਲ ਦਿੱਲੀ-ਪਟਨਾ ਚਲਾਈ ਗਈI ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਕਰਮਸ਼ੀਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਗਧ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਗੱਡੀ ਵਿਕਰਮਸ਼ੀਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਭਾਗਲਪੂਰ ਨੰਬਰ 4467/4468 ਦੇ ਨਾਲ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚਕਾਰ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਅਲੱਗ ਤੋਰ ਤੇ ਨੰਬਰ 12367/12368 ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਭਾਗਲਪੂਰ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈI ਇਹ ਗੱਡੀ 15 ਘੰਟੇ 5 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ 998 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੇ ਵੱਧ ਦੇ ਠਹਿਰਾਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਪਰ ਫਾਸਟ ਟਰੇਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸੰਪਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮਸ਼ੀਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈI

## ਇੰਜਣ
ਕਾਨਪੁਰ ਸ਼ੈਡ ਦਾ ਰੇਲ ਇੰਜਣ ਡਬਲਯੂ.ਏ.ਪੀ.4 ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚਕਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਿਹਰਾਏ ਤੋਂ ਇੰਜਣ ਡਬਲਯੂ.ਡੀ.ਐਮ. 3 ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਇਸਲਮਪੁਰ ਜਾ ਕੇ ਪਟਨਾ ਵਾਪਸ ਆਓੁਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੀ ਕੜੀ ਵਿਪਰੀਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈI

## ਰੇਕ ਰਚਨਾ
2 ਜੀ.ਐਲ.ਪੀ, 1 ਪਹਿਲੀ ਏ.ਸੀ, 1 ਦੂਜਾ ਏ.ਸੀ, 2 ਤੀਜਾ ਏ.ਸੀ, 11 ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ, 1 ਤੰਤਰ ਅਤੇ 24 ਕੋਚ ਤੇ ਕੁਝ ਲਈ 6 ਜਨਰਲ ਖਾਨਚੇI ਇਹ 24 ਕੋਚ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 24 ਰੈਂਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਸੀI

## ਮੌਜੂਦਾ ਹਲਾਤ
ਅਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ ਦੇ ਓੁਦਘਾਟਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੂਚੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀI ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈI ਰੇਲ ਨੰਬਰ 12301/12316 ਆਰ.ਜੇ.ਬੀ – ਐਨ.ਡੀ.ਐਲ.ਐਸ – ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਕਸਪੈ੍ਸ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮਸ਼ੀਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹੀ ਇੱਕ ਪੀ੍ਮੀਅਰ ਗੱਡੀ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਆਸਦਾਨਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਆਪਣਾ ਮੱਹਤਵ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈI ਇਸਲਮਪੁਰ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਦੇਰੀ ਜਾ ਹੇਠ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈI 2000 ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪਟਨਾ ਲਈ ਪੀ੍ਮੀਅਰ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦ ਗੱਡੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀI ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਡੀ 4 ਤੋਂ 5 ਘੰਟੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈI ਇਸ ਦੇ ਠਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈI 2 ਰੇਕ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਓੁਂਦਾI

## ਦੁਰਘਟਨਾ
2 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਸੰਘਣੀ ਧੰਦ ਕਾਰਨ ਲਖਨਊ ਦੇ ਦਖੱਣ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 170 ਮੀਲ ਤੇ ਇਟਾਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਛਵੀ ਐਕਸਪੈ੍ਸ ਮਗਧ ਐਕਸਪੈ੍ਸ ਨਾਲ ਆ ਟਕਰਾਈ ਅਤੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਾਪਰ ਗਈI ਡਰਾਈਵਰ ਸਮੇਤ 10 ਲੋਕ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏI

## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ

ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਯੰਤਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਵੋਲਟੇਜ਼ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਝੱਲਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਢੇਲਪੁਰ

**ਢੇਲਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ

**ਅਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 1 ਅਪਰੈਲ 1947) ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਕੀ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਪਿੰਡ ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਹੈ। ਸੈਂਟਰ ਹਾਫ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਸਾਲ 1975 ਦੇ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਰਹੇ ਅਜੀਤ ਪਾਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਪਦਮਸ਼ਰੀ ਪੁਰੂਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1968 ਤੋਂ 1976 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕਾਂ( 1968,72 ਤੇ 76) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੈਂਟਰ ਹਾਫ਼ ਵਜੋਂ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਪਦਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1971,73 ਤੇ 75 ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਤੇ 1970,74 ਵਿੱਚ ਉਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ ਲਈ ਖੇਲਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤ
7 ਜਾਂ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਅਜੀਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਹਾਕੀ ਸਟਿੱਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਛਾਉਣੀ ਬੋਰਡ ਹਾਈ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਜਲੰਧਰ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1963 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਸਕੂਲ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਜੀਤ ਫੁੱਲ ਬੈਕ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਉਹ 1964 ਵਿੱਚ ਲਾਇਲਪੁਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਜਲੰਧਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਥੇ 4 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 3 ਜਿੱਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਅਜੀਤ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ, ਫੁੱਲ ਬੈਕ ਤੋਂ ਸੈਂਟਰ ਹਾਫ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 1966 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਇੰਡੀਅਨ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ, ਅਜੀਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 1992 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਚਿੱਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,** ਰਾਜਪੁਰਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਫਾਰਮੇਸੀ, ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਨਰਸਿੰਗ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਡਾਕਟੋਰਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚਿਤਕਾਰਾ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੰਜਾਬ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਚਿਤਕਾਰਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2009 ਵਿੱਚ  ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਿਤਕਾਰਾ ਵਿਦਿਅਕ ਟ੍ਰਸਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਚਿਤਕਾਰਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 33.1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਅਕੈਡਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ, ਫਾਰਮੇਸੀ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (B.E.)

* ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (BBA)

* ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਫਾਰਮੇਸੀ (B.Pharm.)

* ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ (B.Des.)

* ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ (ਬੀ.ਕਾਮ.)

* ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਨਰਸਿੰਗ (ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਨਰਸਿੰਗ)

* ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਓਪਟੋਮੈਟਰੀ (B.Optom.)

ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨ ਸੰਚਾਰ, ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਬੀ.ਏ.)

ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਈ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (MBA)

* ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (ਐਮ.ਈ.)

* ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਫਾਰਮੇਸੀ (M.Pharm.)

* ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਐਮ.ਏ.)

* ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਨਰਸਿੰਗ (ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਨਰਸਿੰਗ)

* ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ (M.Des.)

ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ (ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ.) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਦਰਜਾਬੰਦੀ (Ranking) 
ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 2023 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ (NIRF) ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 151-200 ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਫਾਰਮੇਸੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 16ਵੇਂ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 30ਵੇਂ, ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 64ਵੇਂ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 92ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਟਾਈਮਜ਼ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਰਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਰਜਾਬੰਦੀ 2020 ਵਿੱਚ 768 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 401–600 ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਫੌਜੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ

ਫੌਜੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਕਲੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਜੋ ਕਿ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ,ਫੌਜੀ ਸੰਚਾਰ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਖੂਫੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਪਗ੍ਰਹਿ
ਨੱਥੂਵਾਲਾ ਗਰਬੀ

**ਨੱਥੂਵਾਲਾ ਗਰਬੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੀ-ਮੇਲ

**ਜੀ-ਮੇਲ** ਗੂਗਲ ਦੀ ਈ-ਚਿੱਠੀ ਜਾਂ ਈ-ਮੇਲ ਭੇਜਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੂਗਲ ਦੀ ਸਨਾਖ਼ਤ(ID) ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਸੇਵਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈੱਬ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ
ਯਾਹੂ! ਮੇਲ

**ਯਾਹੂ! ਮੇਲ**(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Yahoo! Mail) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਯਾਹੂ! ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਈ-ਮੇਲ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਾਹੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੇਲ ਸੇਵਾ
ਮੋਜ਼ੀਲਾ ਫਾਇਰਫੌਕਸ

ਮੋਜ਼ੀਲਾ ਫਾਇਰਫਾਕਸ ਮੋਜ਼ੀਲਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਜੀਕੋ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ.

## ਹਵਾਲੇ
ਰੈਡਿਫ਼ ਮੇਲ

**ਰੈਡਿਫ਼-ਮੇਲ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਈ-ਮੇਲ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 950 ਲੱਖ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਅਸੀਮਤ ਮੁਫ਼ਤ ਭੰਡਾਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਰੈਡਿਫ਼ ਨੇ ਅਜੈਕਸ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੇਲ ਇੰਟਰਫੇਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਿੰਡੋਜ਼ 'ਤੇ ਰੈਡਿਫ਼-ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰੈਡਿਫ਼-ਮੇਲ ਨੂੰ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਵੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਰੈਡਿਫ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੈਸਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮੇਲ ਸਹੂਲਤ "ਰੈਡਿਫ਼-ਮੇਲ ਐਨ.ਜੀ" ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੋਬਾਈਲਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਜਾਵਾ, ਸਿੰਬੀਅਨ ਅਤੇ ਐਂਡਰਾਇਡ 'ਤੇ ਚੱਲਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਜੋੜੀ ਗਈ। ਪੀ.ਓ.ਪੀ.3, ਆਈ.ਐਮ.ਏ.ਪੀ ਮੇਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲਾਂ ਲਈ ਅਸੀਮਤ ਭੰਡਾਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਜੋੜੀ ਗਈ। 
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਰੈਡਿਫ਼.ਕਾਮ
* ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੀਡੀਆ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਅਧਿਕਾਰਕ ਸਾਈਟ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈੱਬਮੇਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੇਲ ਸੇਵਾ
ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ

**ਡਿਜਿਟਲ ਇੰਡੀਆ** ਜਾਂ **ਡਿਜਿਟਲ ਭਾਰਤ** ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿਜਿਟਲ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਕਦਮ
ਮੋਬਾਇਲ ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਇਪਿੰਗ ਪੈਡ

ਪੰਜਾਬੀ ਨੋਟ ਪੈਡ 
**ਪੰਜਾਬੀ ਨੋਟ ਪੈਡ** (Punjabi Notepad) ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠ ਲਿਖਣ, ਸੰਭਾਲ (Save) ਕਰਨ, ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਚਿਤਰ (ਜੇਪੀਈਜੀ ਸਾਂਚਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਿਤਰ ਰੂਪ 'ਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸਨੇਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ।

ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਤਿੰਨ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਈ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਗਾਂ-ਮਾਤਰਾਂ, ਸਵਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਅਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਸੇਵ, ਓਪਨ ਅਤੇ ਡਿਲੀਟ ਬਟਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਸਲ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਮਿਸਲ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ ਕੀਤੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਮੋਟਾ, ਟੇਢਾ ਜਾਂ ਸਤਰਾਂਕਿਤ (Underline) ਕਰਨ, ਰੰਗ ਬਦਲਣ, ਪਿਛੋਕੜ ਰੰਗ ਬਦਲਣ, ਆਕਾਰ ਬਦਲਣ ਆਦਿ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। 'ਸੈਂਡ' ਬਟਣ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਆਦੇਸ਼-ਸੂਚੀ ਰਾਹੀਂ 'ਸੈਂਡ ਐਜ਼ ਟੈਕਸਟ' ਜਾਂ 'ਸੈਂਡ ਐਜ਼ ਇਮੇਜ' ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

'ਸ਼ੇਅਰ' ਚੋਣ ਲੈਣ ਉੱਪਰੰਤ ਮੋਬਾਈਲ 'ਚ ਉਪਲਭਧ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਖੇਪ-ਸਨੇਹਾ-ਸੇਵਾ (SMS), ਬਿਜ-ਡਾਕ (E-mail), ਫੇਸਬੁਕ, ਟਵੀਟਰ, ਵਟਸ ਐਪ, ਗੂਗਲ ਪਲੱਸ ਆਦਿ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।[]

ਪੰਜਾਬੀ ਨੋਟ ਪੈਡ 'ਚ ਟਾਈਪ ਕੀਤੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ (ਲਿਖਤ ਸਾਂਚੇ) ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਫੋਨ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁੱਝ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੋਨਾਂ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ 'ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪਾਂਤਰਣ (Rendering) ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਆਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਲਿਖਤ ਭੇਜਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਗਲੇ ਦੇ ਫੋਨ ਉੱਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

=ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ=
#ਆਵ੍ਰਿਤੀ: Frequency (ਫ੍ਰਿਕੁਐਂਸੀ)
#ਆਵਾਜ਼: Audio (ਆਡੀਓ)
#ਆਵਾਜ਼-ਇਕੱਤਰ (-ਸੰਗ੍ਰਹਿਣ, -ਸੰਭਾਲ): Voice Record (ਵੌਇਸ ਰਿਕਾਰਡ)
#ਆਵਾਜ਼-ਸੂਚੀ: Playlist (ਪਲੇਅ ਲਿਸਟ)
#ਆਵਾਜ਼-ਖੋਜ: Voice Search (ਵੌਇਸ ਸਰਚ)
#ਆਵਾਜ਼-ਰਾਹ-ਦਸੇਰਾ: Voice Guide (ਵੌਇਸ ਗਾਈਡ)
#ਔਜ਼ਾਰਦਾਨ: Tool Box (ਟੂਲ ਬਾਕਸ)
#ਇੱਕ-ਚਾਲਕ: One Drive (ਵਨ-ਡਰਾਈਵ)
#ਇਕੱਤਰ-ਅੰਕੜੇ: Record (ਰਿਕਾਰਡ)
#ਇੱਛਾ-ਸੂਚੀ: Wishlist (ਵਿਸ਼ਲਿਸਟ)
#ਇਤਿਹਾਸ: History (ਹਿਸਟਰੀ)
ਆਨ-ਲਾਈਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ

**ਆਨ-ਲਾਈਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ** ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲਾ ਬਦਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਮੋਬਾਈਲ, ਟੈਬਲਟ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਰਾਹੀਂ ਘਰ ਬੈਠਿਆਂ ਹੀ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 'ਆਨ-ਲਾਈਨ' ਸਹੂਲਤ ਨੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ, ਗਰਮੀ-ਸਰਦੀ, ਮੀਂਹ-ਹਨੇਰੀ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਸਿੱਕੇਬੰਦ ਬਦਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਨ-ਲਾਈਨ ਖ਼ਰੀਦੋ ਫ਼ਰੋਖ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨਿਰੋਲ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜੁਟਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਈਆਂ ਉੱਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਵਸਤੂ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦੇਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਗੂਗਲ ਖਾਤੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ| ਇਹਨਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਘਰ ਬੈਠੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ| ਆਨ-ਲਾਈਨ ਸੁਵਿਧਾ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਇਲਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਦਾ ਸਮਾਨ, ਕਿਤਾਬਾਂ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਫ਼ੈਸ਼ਨ, ਨਿੱਜੀ ਵਸਤੂਆਂ ਆਦਿ ਸਾਡੀ ਉਂਗਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਹ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪਈਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਓ, 'ਫਲਿਪਕਾਰਟ' ਅਤੇ 'ਏਬੇਅ' ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ:
ਫਲਿਪਕਾਰਟ (6lipkart)-ਫਲਿਪਕਾਰਟ ਇੱਕ ਆਨ-ਲਾਈਨ ਸਟੋਰ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਵਸਤੂਆਂ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਆਨ-ਲਾਈਨ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
• ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦੋ-ਫ਼ਰੋਖ਼ਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ, ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ, ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਉਂਝ ਗਾਹਕ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਮੇਂ ਵੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਪਾਠ ਅਤੇ ਵੌਇਸ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਰਟ ਸਰਚ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
• ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਨਭਾਉਂਦੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਊਾਗਲੀ ਦੀ ਛੋਹ ਰਾਹੀਂ ਨੇੜਿਓਾ ਵੇਖਣ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ। ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀ, ਗਰਿੱਡ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਫ਼ਿਲਟਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਇਹ ਐਪ ਗਾਹਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਹਿਸਟਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਸਮੇਂ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 
• ਐਪ ਸਟੋਰ 'ਚ ਚੋਣਵੀਂ ਵਸਤੂ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਦੇ ਲਿੰਕ ਜਾਂ ਫ਼ੋਟੋ ਆਦਿ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ'ਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
• ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਟੱਚ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ 'ਇੱਛਾ ਸੂਚੀ' (Wish list)'ਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। 
• ਐਪ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੇਟਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾਅਵਤਾਂ(Offers)ਸਮੇਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏਬੇਅ (ebay)
• ਏਬੇਅ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਨ-ਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਸਟੋਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
• ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੇਚਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
• ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਵੇਚਣ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 
• ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਲੱਭਣ ਲਈ ਬਾਰ ਕੋਡ ਸਕੈਨਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸਾਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 
• ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਆਰਡਰ ਕੀਤੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਬਾਰੇ ਪੜਾਅ ਵਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ|
• ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਰਤਵਾਂ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਏਬੇਅ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਭੇਜਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
• ਇਸ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸਰਚ ਕੀਤੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸਰਚ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖ਼ੂਬੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈ-ਕਾਮਰਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਨ-ਲਾਈਨ ਰਿਟੇਲਰ
ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ

**ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ** ਲਿਮਿਟਡ, ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਨਾ ਦੇ ਹੇਠਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ। ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਸੈਟਰ ਪੋਰਟ ਲੁਈਸ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹੱਬ ਸਰ ਸੈਵੋਉਸਸਗਰੁ ਰਾਮਗੁਲੁਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ ।

ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਨੇ, ਸਬ -ਸਹਾਰਾ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਵੱਡਾ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ,ਅਫਰੀਕਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ' ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ " 2011 ਇੰਡੀਅਨ ਓਸ਼ੀਅਨ ਲੀਡਿੰਗ ਏਅਰਲਾਈਨ ਇਨਾਮ " ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਕਤਾਰ 'ਚ ਸਤਵੇ ਸਾਲ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤੀਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਏਅਰ ਫਰਾਸ ਨੇ 14 ਜੂਨ 1967 ਨੂੰ BOAC ਇੰਟਰਪਰਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ BOAC ਅਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 27।5% ਬਰਾਬਰ – ਬਰਾਬਰ ਹਿਸਸੇਦਾਰੀ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਦੀ ਹਿਸਸੇਦਾਰੀ ਰੋਜਰਸ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਕੋਲ ਸੀ ਜੋ ਕਿ BOAC ਅਤੇ ਏਅਰ ਫਰਾਸ ਦੇ ਸੇਲਸ ਏਜੰਟ ਸਨ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਕੈਰੀਅਰ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੇਵਾ ਮਿਲ ਕੇ ਏਅਰ ਫਰਾਸ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਵਿੱਚ 25% ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਨ। 1972 ਤਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆ ਗਤੀਵਿਧੀਆ ਕੇਵਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੇਵਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਸਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 1972 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਏਅਰ ਮੈਡਾਗੈਸਕਰ ਤੋ ਪਟੇ ਤੇ ਇੱਕ ਛੇ - ਸੀਟਰ ਪਾਇਪਰ PA - 31 ਨਾਵਾ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੀਂ ਉਡਾਣ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਤੋ ਰਾਡਰੀਗਏਸ ਤੱਕ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇੱਕ ਮਾਲਾਗਾਸੀ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ 1973 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੇ ਕੋਲੋ ਇੱਕ - ਪਟੇ ਦੇ Vickers VC10 ਜਹਾਜ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਾਇਆ ਨੈਰੋਬੀ ਲਈ ਇੱਕ ਲੰਬੇ - ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਰਸਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਬਣਾਈਆ । ਜਦ ਕਿ ਬੰਬਈ ਲਈ ਸੇਵਾ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਨਾਵਾਹੋ ਨੂੰ ਇੱਕ 16 - ਸੀਟਰ ਟ੍ਵਿਨ Otter ਨਾਲ 1975 ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਏਅਰ ਫਰਾਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ' ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰ ਟੁਅਰ ਤੋ ਪਟੇ ਤੇ ਲਏ ਇੱਕ ਬੋਇਗ 707-400 ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਲੰਬੇ - ਢੁਆਈ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਲੰਮੇ - ਸੀਮਾ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ 1 ਨਵੰਬਰ 1977 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੂਜੀ ਟਵਿਨ ਉਟਰ 1979 ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1980 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ 414 ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇ ਇੱਕ ਫਲੀਟ ਬੋਇੰਗ 707-420, ਇੱਕ ਬੋਇੰਗ 737-200 ਅਤੇ ਦੋ ਟਵਿਨ ਉਟਰ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਲ ਸੇਵਾ ਬੰਬਈ, ਲੰਡਨ ਨੈਰੋਬੀ, ਰਿਯੂਨਿਯਨ, ਰਾਡਰੀਗਏਸ, ਰੋਮ ਅਤੇ Tananarive ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ।

ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦੀ ਮਾਲਕੀ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ( 42।5 %) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਰੌਜਰਜ਼ & ਕੰਪਨੀ ( 17।5 %), ਏਅਰ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ( 15 % ਅਲਗ ਅਲਗ) ਅਤੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਕੋਲ 10% ਸੀ। ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਨੇ1981 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ - ਬੋਇੰਗ 707-320B ਖਰੀਦੀਆ। ਇਹ ਪਿਹਲ, ਸਾਊਥ ਅਫਰੀਕਾ ਏਅਰ ਵੇਜ ( SAA ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰ ਟੂਰ ਨੂੰ ਬੋਇੰਗ 707-400 ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਵੰਬਰ 1981, ਏਅਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਮੈਡਗਾਸਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਸਰਵਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1967 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼
ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ

ਇੱਕ **ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ** (ਜੀਪੀਯੂ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵਿਜੂਅਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਰਕਟ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਡਿਸਪਲੇਅ ਡਿਵਾਈਸ ਦੀ ਆਊਟਪੁੱਟ ਲਈ ਬਣਾਏ ਫਰੇਮ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਦਲਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਏਮਬੈਡਡ ਸਿਸਟਮ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ, ਵਰਕਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੇਮ ਕਨਸੋਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਗਰਾਫਿਕਸ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਸ਼ਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਬਣਤਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੀਪੀਯੂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਕਾਰਡ ਦੇ ਤੌਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਮਦਰਬੋਰਡ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਗਣਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਰੈਂਡਰਿੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਜਿਵੇਂ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਡੈਸਕਟੌਪ (ਵਿੰਡੋਜ਼ ਵਿਸਟਾ ਦੇ ਏਰੋ ਡੈਸਕਟੌਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ (2 ਡੀ) ਤਸਵੀਰਾਂ ਰੈਂਡਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਵਿਡੀਓ ਗੇਮਜ਼ ਜਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਜੀਪੀਯੂ ਦੀ 3ਡੀ ਐਕਸਲਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸੀਪੀਯੂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਧੇਰੇ ਮਹਿੰਗੇ ਜੀਪੀਯੂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੈਂਡਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਦੇ ਜੀਪੀਯੂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲੀਡਰ ਏਐਮਡੀ (ਏਟੀਆਈ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ), ਇੰਟਲ ਅਤੇ ਨਵੀਡੀਆ ਹਨ। ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਮੈਟ੍ਰੋਕਸ ਅਤੇ ਐਸ3 ਗਰਾਫਿਕਸ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਅਸਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੋਜ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਪਾਵਰ ਵੀਆਰ ਅਤੇ ਐਕਸਜੀਆਈ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਇੰਕੋਰਪੋਰੇਟਡ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ 3ਡੀ ਐਫਐਕਸ ਅਤੇ 3ਡੀ ਲੈਬਸ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਖੋਜ ਖ਼ਰਚੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ ਸਾਈਰਿਕਸ, ਸੇੇਂਗ ਲੈਬਜ਼, ਟ੍ਰਾਈਡੈਂਟ ਮਾਈਕਰੋਸਿਸਟਮਜ਼ ਅਤੇ ਓਕ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ਼। ਹਰੀਕਲੋਸ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਏ.ਐੱ.ਡੀ. ਜਾਂ ਨਵੀਡੀਆ ਦੇ ਜੀਪੀਯੂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵਿਡੀਓ ਬੋਰਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ
ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ

**ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ** ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
## ਕਲਾ 
* ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
* ਥੀਏਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
* ਕਲਾਤਮਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
* ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
* ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
* ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
* ਸਪੋਰਟਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ 
* ਤਕਨੀਕੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ 
* ਕਰੀਏਟਿਵ ਡਾਇਰੈਕਟਰ 

## ਵਪਾਰ
ਇਥੋਪੀਆ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼

**ਇਥੋਪੀਆ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼** ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ **ਇਥੋਪੀਆਈ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼** (ਈ ਏ ਐਲ), ਅਕਸਰ ਬਸ ਇਥੋਪੀਆਈ ਦੇ ਨਾ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਈਥੋਪੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ . ਈ ਏ ਐਲ 21 ਦਸੰਬਰ 1945 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1946 ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ. 1951 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਉਡਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆ. ਫਰਮ 1965 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਇਥੋਪੀਆਈ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਤੋ ਨਾਮ ਬਦਲਕੇ ਇਥੋਪੀਆ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ. ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ 1959 ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰ ਆਵਾਜਾਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 1968 ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏ ਐਫ ਆਰ ਰ ਏ ਏ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਇਥੋਪੀਆ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਅਲਾਇੰਸ ਦਾ ਵੀ ਅੰਗ ਹੈ ਇਹ ਦਸੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਅਲਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਦਾ ਹੱਬ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਆਡਿਸ ਅਬਾਬਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਜਿਥੋ ਇਹ 82 ਯਾਤਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ – ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 19 ਘਰੇਲੂ ਹਨ – ਅਤੇ 23 ਢੋਆ ਢੋਆਈ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਥੋਪੀਆ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਕੈਰੀਅਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਉੱਡਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਦੀਪ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ . ਇਹ ਉਪ-ਸਹਾਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਮਾਲ ਡਵੀਜ਼ਨ 2011 ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਾਰਗੋ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

## ਇਤਿਹਾਸ
ਈਥੋਪੀਆ ਦੀ ਲਿਬਰਲਾਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੇਲਸ ਸੇਲਸੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੁਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਯੂ ਕੇ) ਅਤੇ ਫਰਾਸ ਤੋ, ਈਥੋਪੀਆ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ ਕਿਸੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗੀ. ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ੀਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਇਥੋਪੀਆਈ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਕੌਮੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ. 1945 ਵਿੱਚ, ਇਥੋਪੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਤਰਦੇਸ਼ੀ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਅਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ (ਬਾਅਦ ਟੀ ਡਬਲੂ ਏ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ) ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ. 8 ਸਤੰਬਰ 1945 'ਤੇ, ਟੀ ਡਬਲੂ ਏ ਈਥੋਪੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਈਥੋਪੀਆ ਯੂਹੰਨਾ ਐੱਚ ਸਪੈਸਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ​​ਵਿਦੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ' ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ . ਕੈਰੀਅਰ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਥੋਪੀਆਈ ਏਅਰਲਾਇਜ (ਈ ਏ ਐਲ) ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਇਹ 21 ਦਸੰਬਰ 1945 ਨੂੰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਈ ਟੀ ਬੀ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੋ ਕਿ 25,000 ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ ਸ਼ੇਅਰ ਪੂਰੀ ਤਰਾ ਪੂਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਥੋਪੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰਾ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਹ ਟੀ ਡਬਲੂ ਏ ਦੁਆਰਾ ਪਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਇਲਟ, ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ, ਪਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਲੇਖਾਕਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਤਰ ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਸਰੋਜਿਨੀ ਹੇਮਬ੍ਰਾਮ

**ਸਰੋਜਿਨੀ ਹੇਮਬ੍ਰਾਮ** ਇੱਕ (ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 1959) ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਉਡੀਸ਼ਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜਾ, ਹੈਂਡਲੂਮ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ ਸੀ। ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਉਡੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ
ਸਰੋਜਨੀ ਹੇਮਬਰਮ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਏਰੰਗਪੁਰ ਕਸਬੇ, ਮਯੂਰਭੰਜ, ਉਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ (ਪਿਤਾ) ਚੈਤਨਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਮਾਝੀ ਅਤੇ (ਮਾਂ) ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦਮਯੰਤੀ ਮਾਝੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ (ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼) ਉਤਕਲ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੇ.ਐਨ.ਜੀ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਬਰੀਪਾਡਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਇਕ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ। 1990-99 ਵਿੱਚ, ਸਰੋਜਨੀ ਹੇਮਬਰਮ ਜੈਦੇਵ ਦੇਵ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਨਾਹਰਕਾਂਤ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਥਾਲੀ, ਹਿੰਦੀ, ਇੰਗਲਿਸ਼, ਓਡੀਆਂਡ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ, ਮਯੂਰਭੰਜ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਕੌਂਸਲ, ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ, ਮੰਡਲ ਦਫ਼ਤਰ, ਕਟਕ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਰਾਜ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ (ਬਾਲਗ ਸਿੱਖਿਆ) ਦੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1983 ਤੋਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਕਟਕ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੋਕਲ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ/ਕਲਾਕਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕਈ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ, ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਟਰੋਲਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
2008 ਵਿੱਚ, ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਬੀ.ਜੇ.ਡੀ.), ਮਯੂਰਭੰਜ, ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ, 2009 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੰਗਰੀਪੋਸੀਹੀ (ਐਸ.ਟੀ.) ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਉਡੀਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚੁਣੀ ਗਈ।

* 2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਔਰਤ ਅਤੇ ਬਾਲ ਭਲਾਈ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸਬ-ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਉੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਮੇਟੀ (ਐਸ.ਟੀ./ਐਸ.ਸੀ.) ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਕਾਊਟਸ ਅਤੇ ਗਾਈਡਜ਼, ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਈ।
* 2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ- ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਵਿਭਾਗ, ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ।
* 2012 - 2014 ਵਿੱਚ, 2012 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਉਹ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ), ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਿਭਾਗ, ਹੈਂਡਲੂਮ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
* 2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਏਮਜ਼), ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ।
* 2015 ਵਿੱਚ, ਮਈ 2015- ਅਪ੍ਰੈਲ- 2016 ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
* 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਭਰੋਸੇ 'ਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Sarojini Hembram Rajya Sabha Profile

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਐਂਡਰੋਇਡ ਫ਼ੋਨ

**ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨ** ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਐਪ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਗੂਗਲ ਐਪ ਸਟੋਰ ਜਾਂ ਪਲੇਅ ਸਟੋਰ ਤੋਂਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ- ਸੁਪਰ ਬਰਾਈਟ ਐੱਲਈਡੀ ਫਲੈਸ਼ ਲਾਈਟ (Super- Bright LED Flashlight)। ਇਸ ਐਪ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਮੋਬਾਈਲ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬੈਟਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੱਤੀ ਗੁੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਘੁੱਕ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਬੈਟਰੀ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਸਾਥ ਦੇਵੇ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿਚਲਾ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਤੁਹਾਡਾ ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
## ਫਲੈਸ਼ ਲਾਈਟ
ਫਲੈਸ਼ ਲਾਈਟ ਨੂੰ ਪਲੇਅ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ’ਚ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਐੱਲਈਡੀ ਲਾਈਟ ਅਸਲ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਐਪ ਵਿੱਚ ਲਾਈਟ ਨੂੰ ਜਗਦਾ-ਬੁੱਝਦਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ’ਤੇ ਲਾਈਟ ਦੇ ਜੱਗਣ-ਬੁੱਝਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਜਾਂ ਚਾਲੂ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਆਸਾਨ ਹੈ।
## ਲਾਭ
* ਇਹ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ।
* ਇਸ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹ।
* ਇਸ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀਆਂ ਐਪਸ ਨੂੰ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਖਿਸਕਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਪਸ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਇਸ ਦੇ ਐਪਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚੱਕਾਰ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸੋਖਾ ਹੈ।
## ਕਮੀਆਂ
* ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਐਪਸ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਪਸ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੈਮ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਨਾਲ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੋਨ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 
* ਇਸ ਦੇ ਐਪਸ ਦਾ ਆਕਾਰ 5 ਤੋਂ 20 ਐੱਮਬੀ ਤਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਗੇਮਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰੈਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਕੋਡ ਫੌਂਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਕਰਤਾਰਪੁਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ

**ਕਰਤਾਰਪੁਰ** ( ; ) ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਕਰਗੜ੍ਹ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਰਾਵੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1522 ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ। ਇੱਥੇ ਉਦਾਸੀ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਜਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਲਾਹੌਰ ਪਰਤਦੇ ਹੋਏ ਰਾਵੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੱਖੋ ਕੇ ਰੰਧਾਵੇ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚੌਧਰੀ ਅਜਿੱਤ ਰੰਧਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਵੀ ਦੇ ਪਾਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤੇ ਉਸ ਪਾਸੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੁਲੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਉਹ ਮੁਕੱਦਸ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਊਚ-ਨੀਚ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿਖਾ ਕੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਫੇਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ 70 ਸਾਲ 4 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਆਯੂ ਭੋਗ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸੌਂਪੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ 22 ਸਤੰਬਰ 1539 ਨੂੰ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾ ਗਏ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
*ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਰਤਾਰਪੁਰ
*ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* www.etpb.gov.pk/kartarpur-corridor, Sri Kartarpur Sahib Corridor official website
* prakashpurb550.mha.gov.in, Indian website portal for registration
* More Information and Updates: kartarpur.com.pk  
* Corridor of Light Photo Essay, India Today
* pictures: Gurdwara Darbar Sahib in Kartarpur, Geo TV, 28 November 2018.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ
ਉੱਤਲ ਲੈੱਨਜ਼

**ਉੱਤਲ ਲੈੱਨਜ਼** ਲੈੱਨਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਮੋਟਾ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਤਲ ਲੈੱਨਜ਼

**ਅਵਤਲ ਲੈੱਨਜ਼** ਮੱਧ 'ਚੋਂ ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫ਼ੋਕਸ ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਟਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ                                ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ  ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈੱਨਜ਼
ਰਸ਼ਪਿੰਦਰ ਰਸ਼ਿਮ

**ਰਸ਼ਪਿੰਦਰ ਰਸ਼ਿਮ** (14 ਅਕਤੂਬਰ 1948
**ਉੱਧੜੀ ਹੋਈ ਗੁੱਡੀ*

## ਨਾਵਲ
**ਔਰਤ ਮਨਫ਼ੀ ਮਰਦ*(2007)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕ
ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਸਾਕ

**ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਸਾਕ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਟਕ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਟਕ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।

## ਪਲਾਟ
ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਜਮ਼ੀਨ ਦੀ ਖ਼ਾਤਿਰ ਟੁੱਟਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪਾਤਰ
*ਫ਼ਾਤਮਾ -ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤ 
*ਰਜ਼ੀਆ -ਫ਼ਾਤਮਾ
*ਅਕਬਰ ਅਲੀ -ਰਜ਼ੀਆ ਦਾ ਚਾਚਾ 
*ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ - ਫ਼ਾਤਮਾ ਦਾ ਭਰਾ 
*ਨਵਾਜ਼ - ਫ਼ਾਤਮਾ ਦਾ ਭਰਾ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਕੋਬਾਡ ਗਾਂਧੀ

**ਕੋਬਾਡ ਗਾਂਧੀ** ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਓਵਾਦੀ ਆਗੂ ਹੈ। ਉਹ ਬੈਨ ਕੀਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਓਵਾਦੀ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ, ਉਹ ਸੇਂਟ ਜੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੋਰਸ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਫਿਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਥੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕੋਰਸ ਵਿਚੇ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਆ ਗਿਆ।

ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ‍ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਜਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ

**ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਸੀ।
## ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਆਦਿ ਕਾਲ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ*
**ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਖ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਭਗਤ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ	*
**ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ	*
**ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ	*
*	*ਗੁਰ-ਸੂਰਮਾ	*
**ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ*
**ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ*
**ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ: ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ*
**ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ*
**ਅੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ* 
**ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਤੇ ਵਾਰਤਕਕਾਰ*	
**ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤਮਾਲਾ ਤੇ ਮਸਲੇ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਪੋਗੋ ਟੀਵੀ

**ਪੋਗੋ** () ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨ ਪਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਹੈ।
ਹੀ ਨੇਮਡ ਮੀ ਮਲਾਲਾ

**ਹੀ ਨੇਮਡ ਮੀ ਮਲਾਲਾ** (he named me malala) (ਮੈਨੂੰ ਮਲਾਲਾ ਨਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰੀਲਿਜ਼ ਹੋਈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਵਾਤ ਘਾਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫ਼ਜ਼ਈ ਨਾਂ ਦੀ 18 ਵਰਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਅੱਧ-ਮੋਇਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿਓਂਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਆਨਦੀ ਹੈ। 
## ਨਿਰਮਾਣ
ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਲੌਰੀ ਮੈਕਡੌਨਲਡ ਅਤੇ ਵਾਲਟਰ ਐਫ ਪਾਰਕਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।
## ਫਿਲਮ ਰੀਲਿਜ਼
ਫਾਕਸ ਸਰਚ ਲਾਈਟ ਨੇ ਇਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੀਲਿਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਦਕਿ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਟੂਡੀਓ ਕੈਨਲ ਨੇ ਰੀਲਿਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਫਿਲਮ 4 ਸਿਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਟੈਲੀਰੈਡ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਅਤੇ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰੀਲਿਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜੂਨ 18, 2015 ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੋਗਰਾਫਿਕ ਚੈਨਲ ਨੇ ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖਰੀਦ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ 171 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੀਲਿਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਫਿਲਮ ਦਾ ਟਰੇਲਰ - ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਪਰ
* ਫਿਲਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਟਰੇਲਰ - ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਪਰ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਲੌਜਿਕ ਗੇਟ

**ਲੌਜਿਕ ਗੇਟ**(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Logic gate) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਊਟਪੁਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇੰਨਪੁਟ ਇੱਕ ਜਾ ਫਿਰ ਇੱਕ ਤੋ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੌਜਿਕ ਗੇਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਨੰਬਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ੀਰੋ (0) ਤੇ ਇੱਕ (1) ਹਨ।ਇਹ ਹਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਸਰਕਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੌਜਿਕ ਗੇਟ ਤੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਲੌਜਿਕ ਗੇਟ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਵਿਚੋ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ:-

## ਲੌਜਿਕ ਗੇਟ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ
### (AND) ਗੇਟ
ਇਹ ਲੌਜਿਕਲ ਗੁਣਾ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਲੌਜਿਕਲ ਸਰਕਟ ਹੈ।ਇਸ ਦੀ ਆਊਟਪੁਟ ਇੱਕ ਉਦੋਂ ਹੀ ਇੱਕ (1) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਨਪੁਟਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਇੱਕ (1) ਹੋਵੇ।

### ਔਰ(OR) ਗੇਟ
ਇਹ ਲੌਜਿਕਲ ਜੋੜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਲੌਜਿਕਲ ਸਰਕਟ ਹੈ।ਇਸ ਦੀ ਆਊਟਪੁਟ ਇੱਕ ਉਦੋਂ ਹੀ ਇੱਕ (1) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ (1) ਇੰਨਪੁਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਇੱਕ ਹੋਵੇ।

### ਨਾਟ(NOT) ਗੇਟ
ਇਹ ਇੰਨਪੁਟ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਲੌਜਿਕਲ ਸਰਕਟ ਹੈ।ਇਹ ਇੰਨਪੁਟ ਨਾਲੋਂ ਉਲਟ ਆਊਟਪੁਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਇਨਵਰਟਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਹ ਇੰਨਪੁਟ ਨਾਲੋਂ 
ਉਲਟਾ ਆਊਟਪੁਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਟਰੁੱਥ ਟੇਬਲ
**ਟਰੁੱਥ ਟੇਬਲ** ਇੱਕ ਗਣਿਤਕ ਟੇਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੁਲੀਅਨ ਅਲਜਬਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੇਟਸ ਦੇ ਲੌਜਿਕ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਪਤਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ:- 
#**AND ਗੇਟ** ਆਊਟਪੁਟ ਹਾਈ (1) ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋਨੋ ਇੰਨਪੁਟ ਹਾਈ ਹੋਣ।ਜਦੋਂ ਇਨਪੁਟਸ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜ਼ੀਰੋ (0) ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਊਟਪੁਟ ਵੀ ਜ਼ੀਰੋ (0) ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
#**OR ਗੇਟ** ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਇੰਨਪੁਟ ਹਾਈ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਊਟਪੁਟ ਹਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਦੋਨੋਂ ਇਨਪੁਟਸ ਜ਼ੀਰੋ (0) ਮਤਲਬ ਲੋਅ ਤਾਂ ਆਊਟਪੁਟ ਵੀ ਜ਼ੀਰੋ (0) ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 
#**NOT ਗੇਟ** ਵਿੱਚ ਆਊਟਪੁਟ ਇੰਨਪੁਟ ਦੇ ਉਲਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ੀਰੋ (0) ਇੰਨਪੁਟ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਆਊਟਪੁਟ ਇੱਕ (1) ਮਿਲਦੀ ਹੈ।ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਜਦੋਂ ਇੰਨਪੁਟ ਇੱਕ (1) ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਆਊਟਪੁਟ ਜ਼ੀਰੋ (0) ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਲੌਜਿਕ ਗੇਟ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ (AND,OR,NOT) ਦਾ ਟਰੁੱਥ ਟੇਬਲ
|-
| **OR**
|

|

| A+B
|

|-
| **NOT**
|

|

| \overline{A} \text{ or } {\sim}A
|

|}

## ਲੌਜਿਕ ਗੇਟ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਟਰੁੱਥ ਟੇਬਲ
|-
| **NOR**
| 
| 
| \overline{A + B} \text{ or } A - B
|

|-
| colspan="5" |
|-
| **XOR**
| 
| 
| A \oplus B
|

|-
| **XNOR**
| 
| 
| \overline{A \oplus B} \text{ or } {A \odot B}
|

|}

## ਅੱਗੇ ਪੜੋ
* 
* 
* 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਡਾਸ

**ਡਾਸ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:DOS) ਡਿਸਕ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਯੂਟੀਲਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਰਖਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਦੇ ਜਰਿਏ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲਈ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਬਿਜਲਈ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਲਦੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਮਾਜ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੀਪੀਯੂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸੈਸਸਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰੋਸੈਸਸਿੰਗ ਆਊਟਪੁਟ ਨੂੰ ਮੋਨੀਟਰ ਜਾ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਊਟਪੁਟ ਯੰਤਰ ਪਹੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਮੈਮਰੀ ਡਿਸਕ ਉੱਤੇ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਮਰੀ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਪਈ ਮੈਮਰੀ ਦੀ ਵੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਡਾਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਸੰਨ 1979 ਵਿੱਚ ਇੰਟਲ-8086 ਪਰੋਸੈਸਰ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 86 ਡਾਸ ਸੀ।ਹੁਣ ਤੱਕ ਡਾਸ ਦੇ ਲਗਭਗ 6 ਸੰਸਕਰਨ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਡਾਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼
ਡਾਸ ਤੋ ਕੰਮ ਲੈਣ ਲਈ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਮਾਂਡਜ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੋ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਕਮਾਂਡਜ਼ ਦੇ ਜਰਿਏ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਨੂੰ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਡਾਸ ਪਰਾਮਟ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਬੂਟ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋ ਮਗਰੋ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡ ਪਰਾਮਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਮਾਂਡ ਪਰਾਮਟ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ 'C:\>' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਥੇ 'C' ਇਸ ਲਈ ਦਰਸ਼ਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਡਾਸ 'C' ਨਾਮਕ ਡਰਾਇਵ ਵਿੱਚ ਲੋਡ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਡਰਾਇਵ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਤੇ ਕਮਾਂਡ ਪਰਾਮਟ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿਸਕ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ
ਚੁਏਸਲ ਕਬੂਤਰ

**ਚੁਏਸਲ ਕਬੂਤਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Choiseul pigeon) ਕਬੂਤਰ ਅਤੇ ਘੁੱਗੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੋਪ ਹੋਇਆ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਆਖਰੀ ਵਾਰ 1904 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ
। ਇਹ ਚੁਏਸਲ ਦੀਪ ਦਾ ਮੂਲ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਬਾਰੇ ਜਿਆਦਾ ਵੇਰਵੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ,ਕਿਓਂ ਕਿ ਇਹ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
## ਹੁਲੀਆ
ਚੁਏਸਲ ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਪਗ  ਹੁੰਦੀ ਹੈ।. ਨਰ ਦੇ ਖੰਬ 195–197&nbsp;ਮੀ ਮੀ (7.6–7.7&nbsp;ਇੰਚ),ਪੂਛ 100–105&nbsp;ਮੀ ਮੀ (4–4.1&nbsp;ਇੰਚ),ਮਾਦਾ ਦੇ ਖੰਬ 180–190&nbsp;ਮੀ ਮੀ (7–7.4&nbsp;ਇੰਚ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪੂਛ 100&nbsp;ਮੀ ਮੀ (4&nbsp;ਇੰਚ), the culmen 33&nbsp;ਮੀ ਮੀ (1.3&nbsp;ਇੰਚ), . Adult Choiseul pigeons of both sexes were blue-grey overall with a buffy orange belly. 
## ਵਿਹਾਰ ਤੇ ਵਸੇਬਾ
ਮੂਲ ਨਿਵਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਇਤਨਾ ਕੁ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੰਛੀ ਛੋਟੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਅਂਡਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨੀਵੇਂ ਧਰਾਤਲਾਂ ਵਾਲੇ ਝਾੜੀ ਨੁਮਾ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬੇਟ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੇਬਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਚੁਏਸਲ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਸ਼ਿੰਦਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਣ ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਓਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਪੰਛੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਚੁਏਸਲ ਦੀਪ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉੱਡਣ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਆਵਾਜ਼ ਕਢਦਾ ਸੀ।
" ਕੁਝ ਲੋਕ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਕ..ਰ..ਰ..ਊ.." ਕਰ.. ਊ.. ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਪੰਛੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

**ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ** ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਰਸਾਲੇ ਹਨ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਨਿਰੋਲ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਸੂਚੀ
# ਪ੍ਰੀਤਮ (ਰਸਾਲਾ) (1923)
# ਫੁਲਵਾੜੀ (ਰਸਾਲਾ) (1924)
# ਬਸੰਤ (ਰਸਾਲਾ) (1928)
# ਮੋਤੀਆ (ਰਸਾਲਾ) (1928)
# ਹੰਸ (ਰਸਾਲਾ) (1929)
# ਚੰਨ (ਰਸਾਲਾ) (1931)
# ਪ੍ਰਭਾਤ (ਰਸਾਲਾ) (1931)
# ਕਵੀ (ਰਸਾਲਾ) (1931)
# ਬਾਲਕ (ਰਸਾਲਾ) (1932)
# ਪੰਜਾਬੀ ਮੰਚ (ਰਸਾਲਾ) (1933)
# ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ (1933)
# ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ (ਰਸਾਲਾ) (1938)
# ਕੋਮਲ ਸੰਸਾਰ (ਰਸਾਲਾ) (1938)
# ਪੰਜ ਦਰਿਆ (ਰਸਾਲਾ) (1939)
# ਕੰਵਲ (ਰਸਾਲਾ) (1940)
# ਬਾਲ ਸੰਦੇਸ਼ (ਰਸਾਲਾ) (1940)
# ਜੀਵਨ ਪ੍ਰੀਤੀ (ਰਸਾਲਾ) (1941)
# ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ (ਰਸਾਲਾ) (1942)
# ਸਾਡੀ ਕਹਾਣੀ (ਰਸਾਲਾ) (1946)
# ਹਿਤਕਾਰੀ (ਰਸਾਲਾ) (1947)
# ਜੀਵਨ (ਰਸਾਲਾ)
# ਸਾਹਿਤ ਸਮਾਚਾਰ
# ਆਰਸੀ (ਪਰਚਾ) (1958)
# ਨਾਗਮਣੀ (ਪਰਚਾ) (1966)
# ਕਹਾਣੀ ਪੰਜਾਬ 
# ਹੁਣ (ਚੌ-ਮਾਸਿਕ)
# ਸਿਰਜਣਾ (ਤ੍ਰੈ-ਮਾਸਿਕ)
# ਪ੍ਰਤਿਮਾਨ (ਰਸਾਲਾ) 
# ਮੇਘਲਾ
# ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੀਰਤਨ (ਰਸਾਲਾ)
# ਅਦਬੀ ਸਾਂਝ
# ਪ੍ਰਵਚਨ (ਰਸਾਲਾ)
# ਸਮਦਰਸ਼ੀ
# ਸ਼ੀਰਾਜ਼ਾ
# ਲਕੀਰ (ਰਸਾਲਾ)
# ਕਵਿਤਾ (ਮਾਸਕ ਪੱਤਰ)
# ਕੂਕਾਬਾਰਾ (ਰਸਾਲਾ)
# ਜਨ ਸਾਹਿਤ (ਰਸਾਲਾ)
# ਪੰਜਾਬੀ ਦੁਨੀਆ (ਰਸਾਲਾ)
# ਸ਼ਬਦ ਬੂੰਦ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)
# ਇੱਕੀ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)
# ਲਹਿਰਾਂ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)
# ਨੰਗੇ ਹਰਫ (ਰਸਾਲਾ) 2009
# ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ(ਤ੍ਰੈ-ਮਾਸਿਕ)
# ਆਬਰੂ (ਰਸਾਲਾ)
# ਏਕਮ (ਰਸਾਲਾ)
#ਨਜ਼ਰੀਆ(ਰਸਾਲਾ)
#ਘਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ (ਰਸਾਲਾ)
#ਮਹਿਰਮ (ਰਸਾਲਾ)
#ਰੂਹ ਪੰਜਾਬੀ (ਰਸਾਲਾ)
#ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ
#ਕਲਾਕਾਰ (ਰਸਾਲਾ)
#ਮੁਹਾਂਦਰਾ (ਰਸਾਲਾ)
#ਵਾਹਘਾ (ਰਸਾਲਾ)
#ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ (ਰਸਾਲਾ)
#ਰਾਗ (ਰਸਾਲਾ)
#ਅੱਖਰ (ਰਸਾਲਾ)
#ਸੰਵਾਦ (ਰਸਾਲਾ)
#ਛਿਣ (ਤ੍ਰੈਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲਾ) 2012
#ਮਿੰਨੀ (ਰਸਾਲਾ) 1988
#ਸ਼ਬਦ ਤ੍ਰਿੰਜਣ (ਰਸਾਲਾ) 2008
#ਗ਼ੁਫ਼ਤਗੂ (ਰਸਾਲਾ) 2019
#ਸੰਵਾਦ 
#ਸੁਰਤਿ 
#ਤਾਸਮਨ (ਰਸਾਲਾ)
#ਖੋਜਨਾਮਾ-ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਖੋਜ ਜਰਨਲ 2023
#ਪੰਜਾਬੀ ਨਕਸ਼ (ਰਸਾਲਾ)
#ਅਰਮਾਨ (ARMAAN)- A Punjabi Language Online Research Journal
# (ਦੁਮਾਸਕ ਰਸਾਲਾ) ਮਈ 1986

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ
ਈਬੇਅ (ebay)

**ਈਬੇਅ** ਇੱਕ ਅਮੇਰਿਕਨ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਸਾਨ ਹੌਜ਼ੇ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ 1995 ਵਿੱਚ ਪਾਇਰੀ ਓਮੀਦਿਆਰ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਇੱਕ ਈ-ਕਮਰਸ਼ ਵੈੱਬਸਾਇਟ (eBay.com) ਦੀ ਮਾਲਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਸਗੁੱਲਾ

**ਰਸਗੁੱਲਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਛੇਨਾ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉੱਪਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਡਿਆਸਪੋਰਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਠਾਈ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
### ਪੁਰੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਗਾਜ਼ ਦੇ ਦਾਅਵੇ
ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰਸਗੁੱਲੇ ਦੀ ਕਾਢ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਖੀਰਾਮੋਹਾਣਾ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਕੇ ਪਾਹਲਾ ਰਸਗੁੱਲਾ ਮਿਠਾਈ ਬਣੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਠਾਈਆਂ
ਕੌਟਿਜ ਪਨੀਰ

ਕੌਟਿਜ ਪਨੀਰ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਪਨੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਸਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਦੱਬਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੱਸੀ ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਅਲਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦਹੀਂ-ਪਨੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਨੀਰ
ਭਾਈ ਭਗਤੂ

**ਭਾਈ ਭਗਤੂ** ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਨ। ਉਹ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ ਨੂੰ ਮਾਲਵਾ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਾਲਵਾ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਹਾਇ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਾਲਵਾ ਆਉਂਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿਤਾ। ਭਾਈ ਭਗਤੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੀਵਨ ਨੇ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉੱਪਰੰਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮਾਲਵਾ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖੀ ਸਮੇਂ ਭਾਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਸੰਸਾਰ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਸੱਤਵੇਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਹੱਥੀ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦਾਹ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ
ਗਾਬਰੀਏਲ ਮਾਰਸੇਲ

**ਗਾਬਰੀਏਲ ਮਾਰਸੇਲ** (ਫਰਾਂਸੀਸੀ: Gabriel Honoré Marcel; 7 ਦਸੰਬਰ 1889 – 8 ਅਕਤੂਬਰ 1973) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਚਾਹੇ ਕਿ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੌਂ ਪਾਲ ਸਾਰਤਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਲਈ "ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ" ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਾਰਸੇਲ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਦਸੰਬਰ 1889 ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਆਂਟੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ 8 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟਾਕਹੋਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
* ਅਸਤਿਤਵ ਅਤੇ ਬਾਹਰਮੁਖਤਾ (Existence et objectivité) - 1914
* ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਧਰਮ (Théâtre et religion) - 1958

### ਨਾਟਕ
* ਬੁੱਤਸ਼ਿਕਨ (L'Iconoclaste) - 1923
* ਰੱਬ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦਾ (Un Homme de Dieu) - 1925

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973
ਨਵ-ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ

**ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ** 10,200 ਬੀਸੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ 4,500 ਅਤੇ 2,000 ਬੀਸੀ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗੁਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਚੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕੇ ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਬਲੌਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਪੱਥਰ ਪਤਲੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਤੇ ਚਿਕਨੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਫਲ ਤੇ ਅੰਨ ਉਗਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਲਦ ਅਤੇ ਬਕਰੀਆਂ ਜਿਹੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਬਾਂਸ ਤੇ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਰਗੜ ਤੋਂ, ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਤੋਂ ਜਾਂਣੂ ਸਨ। ਉਹ ਬਰਤਣ ਘੜਨ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੇ ਨਾਚ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਬੇੜੀਆਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਪੜੇ ਬੁਣ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਬਦੇ ਸਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ
ਜਵਾਲੀ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)

**ਜਵਾਲੀ** ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਵਾਲੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇਹ ਦੂਸਰੀ ਵੱਡੀ ਹਲਕਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹੈ। ਜਵਾਲੀ, ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ 250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਨੋਰਥਰੋਪ ਫ੍ਰਾਈ

**ਨੋਰਥਰੋਪ ਫ੍ਰਾਈ** ਇੱਕ ਕਨੇਡੀਅਨ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਫ਼ੀਅਰਫੁਲ ਸਿਮੀਟਰੀ (Fearful Symmetry)
* ਐਨੋਟਮੀ ਆਫ਼ ਕਰਿਟੀਸੀਜ਼ਮ (Anatomy of Criticism)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ
ਸੁਰਾਖ਼ਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਟੇਪ

ਸੁਰਾਖ਼ਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਪੇਪਰ ਟੇਪ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਲੰਬਾ ਫੀਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਸੁਰਾਖ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੇਪਰ ਟੇਪ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਟੇਪ ਮੀਡੀਆ