open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਐਮਿਲੀ ਰਤਾਜਕੋਸਕੀ

**ਐਮਿਲੀ ਰਤਾਜਕੋਸਕੀ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮੌਡਲ ਹੈ। ਰੌਬਿਨ ਥਿਕ ਦੇ ਗਾਣੇ 'ਬਲਰਡ ਲਾਈਨਜ਼' ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਵਿੱਚ ਪਲੀ, ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਾਰਚ 2012 ਦੇ ਈਰੋਟਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸਲੂਕ ਦੇ ਕਵਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਦੋ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡਿਓਜ਼ - ਰੋਬਿਨ ਥਿੱਕੇ ਦਾ "ਬਲਰਡ ਲਾਈਨਸ" (ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਗੀਤ) 2013 ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਮਾਰੂਨ 5 ਦੇ "ਲਵ ਸਮਬਡੀ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ 2014 ਅਤੇ 2015 ਸਪੋਰਟਸ ਇਲਸਟਰੇਟਡ ਸਵੀਮਸੂਟ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿਖੇ ਮਾਰਕ ਜੈਕਬਜ਼ ਲਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰਨਵੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੀਯੂ ਲਈ ਪੈਰਿਸ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਰਨਵੇ ਅਤੇ ਬੋਤੇਗਾ ਵੇਨੇਟਾ, ਡੌਲਸ ਅਤੇ ਗਾਬਾਨਾ, ਅਤੇ ਵਰਸੇਸ ਲਈ ਮਿਲਾਨ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਉੱਤੇ ਚੱਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਸੁਪਰ ਬਾਉਲ 50 (2016) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬੁਇਕ ਸੁਪਰ ਬਾਉਲ ਵਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਡੀ.ਕੇ.ਐਨ ਵਾਈ, ਦਿ ਫ੍ਰਾਈ ਕੰਪਨੀ, ਕੇਰਾਸਟੇਸ, ਪਕੋ ਰਬਨੇ ਅਤੇ ਡੀ ਐਲ 1961 ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਨੇ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਵਿਖੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਿਕਲੋਡੀਅਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਆਈਕਾਰਲੀ (2009–2010) ਵਿੱਚ ਆਵਰਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2014 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ ਗੋਨ ਗਰਲ ਵਿੱਚ ਬੇਨ ਅਫਲੇਕ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਐਂਟਰੀਜ (2015), ਵੀ ਆਰ ਯੂਅਰ ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ (2015), ਆਈ ਫ਼ੀਲ ਪ੍ਰੀਟੀ (2018) ਅਤੇ ਵੈਲਕਮ ਹੋਮ (2018) ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਇਨਸਰੀਜ ਦਿ ਸਪੋਇਲਜ਼ ਬੀਫੌਰ ਡਾਇੰਗ (2015) ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਈਜ਼ੀ ( 2016) ਵਿੱਚ ਵੋ ਰਹੀਆਂ। ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਪੇਰੈਂਟਹੁੱਡ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਵੈ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਐਮਿਲੀ ਓ ਹਾਰਾ ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜੂਨ 1991 ਨੂੰ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ, ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਪਿਆਂ, ਕੈਥਲੀਨ ਐਨ ਬੈਲੇਲੀ ਅਤੇ ਜੌਨ ਡੇਵਿਡ "ਜੇ.ਡੀ." ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਹੈ। ਬੈਲੇਲੀ, ਜਿਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 1987 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 1988 ਤੱਕ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਤੰਬਰ 1988 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 1989 ਤੱਕ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਖਾਇਆ। ਬਾਲੇਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੇਂਟਰ ਅਤੇ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਐਨਸੀਨੀਟਸ ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਡਿਏਗਿਟੋ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 39 ਅਤੇ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਣਵਿਆਹਿਆ ਜੋੜਾ ਸੀ। ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ "ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਵੈਸਟ ਕੇਂਸਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਬਲੂਮਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰਤਾਜਕੋਵਸਕੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੇੜਲੇ ਐਨਕੀਨਿਟਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੈਲੇਗੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ 2011 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਯੇਹੂ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
### ਫ਼ਿਲਮ
### ਟੈਲੀਵਿਜਨ
### ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵੀਡੀਓ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਕੁਨਿਹਾਰ ਰਿਆਸਤ

**ਕੁਨਿਹਾਰ ਰਿਆਸਤ**, ਬਰਤਾਨੀਆ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਅਜੋਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ । ਕੁਨਿਹਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਪਾਲ ਸਿਰਫ 32.4 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ।ਇਹ ਸੋਲਨ ਤੋਂ 36 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਬਾਘਲ ਰਿਆਸਤ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1154 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦ  ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਾ ਜੰਮੂ ਦੇ ਅਖਨੂਰ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ ਇਥੇ ਆਏ।
## ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਕੁਨਿਹਾਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਇੱਕ ਵਾਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੋਲਨ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਨਦੀ ,ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਨੀ ਖੱਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ,ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਏ ਹਾਰ ਵਾਂਗ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਕੁਨੀ + ਹਾਰ ਕੁਨਿਹਾਰ ਪਿਆ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ''ਛੋਟੀ ਵਲਾਇਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸਥਿਤੀ  
ਕੁਨਿਹਾਰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋ ਜੁਬਰਹੱਟੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ 42 ਕਿ.ਮੀ.ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਸੋਲਨ ਤੋਂ ਸਬਾਥੂ ਦੇ ਰਸਤੇ 40 ਕਿ.ਮੀ. ਪੈਂਦਾ ਹੈ ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕੁਨਿਹਾਰ ਰਾਜ 1154 ਵਿਚ ਅਬੋਜ ਦੇਵ,  ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਜੰਮੂ ਦੀ ਅਖਨੂਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਘੂਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ 1803 ਤੋਂ 1815  ਤੱਕ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੀ ਹੈ।      The rulers of the state used the title of 'Thakur'.

### ਠਾਕਰ ਸ਼ਾਸ਼ਕ
*       1815 -        1816  ਮੂੰਗਰੀ ਦਾਸ 
*       1816 -        1866  ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ 
*       1866 -        1905  ਤੇਗ ਸਿੰਘ 
*       1905 - 15 ਅਗਸਤ  1947  ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ

## ਤਸਵੀਰਾਂ 
15 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ,ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਜਬਾਨੀ |

File:Palace of Kunihar Prncely State, Himachal Prades India 02.jpg|ਮਹਿਲ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਵਿਚ (15 ਅਕਤੂਬਰ 2016)
File:Temple and back side view of palace of Kunihar Prncely State, Himachal Prades India 04.jpg|ਮਹਿਲ ਦਾ ਪਿਛਵਾਡਾ ਅਤੇ ਮੰਦਿਰ 
File:Temple in palace of Kunihar Prncely State, Himachal Prades India.jpg| ਮਹਿਲ ਵਿਚਲਾ ਮੰਦਿਰ 
File:Palace of Kunihar Prncely State, Himachal Prades India 10.jpg|ਮਹਿਲ ਦਾ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Palace of Kunihar Princely State, Himachal Prades India 11.jpg|ਮਹਿਲ ਦਾ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Documents related to Kunihar Princely State 04.jpg|ਮਹਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 
File:Documents related to Kunihar Princely State 01.jpg|ਮਹਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
File:Documetns related to earstwhile Kunihar Princely State ,Himachal Prades,India 03.jpg|ਮਹਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
http://www.himachaltouristguide.com/index.php/forts-and-palaces/solan/the-nauni-fort
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ
ਮੈਸੀਅਰ 2

**ਮੈਸੀਅਰ 2** ਜਾਂ **ਐਮ.2** ( **ਐਨ.ਜੀ.ਸੀ.7089** ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁੰਭ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਬੀਟਾ ਏਕਵੇਰੀ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਪੰਜ ਡਿਗਰੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੋਜ ਜੀਨ ਡੋਮੀਨੀਕ ਮਰਾਲਡੀ ਵੱਲੋਂ 1746 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ।ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
## ਖੋਜ 
ਐਮ.2 ਦੀ ਖੋਜ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀਨ ਡੋਮੀਨੀਕ ਮਾਲਾਰਡੀ ਵੱਲੋਂ 1746 ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲ੍ਹੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੈਕ ਕੈਸੀਨੀ ਨਾਲ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1760 ਵਿੱਚ ਚਾਰਲਸ ਮੈਸੀਅਰ ਨੇ ਇਸਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਨੈਬੀਊਲਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਤਾਰਾ ਸੰਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਲੀਅਮ ਹਰਸ਼ੇਲ, 1783 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਗੁੱਛੇ ਵਿਚਲੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਿਆ ਸੀ।

ਐਮ.2 ਨੂੰ, ਕਾਫੀ ਚੰਗੀਆਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਹੇਠ, ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੋ-ਅੱਖੀ ਦੂਰਬੀਨ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਇਸ ਗੁੱਛੇ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਤਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਚਾਣੇਗਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਲੀਸਕੋਪਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪਹਿਚਾਣਨਗੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਮਕੀਲੇ ਤਾਰੇ  13.1 ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਰਿਮਾਨ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ 
ਐਮ.2 ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਤਕਰੀਬਨ 37,500 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਹੈ। 175 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਆਸ ਨਾਲ, ਇਹ ਗਿਆਤ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛਿਆਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੱਛਾ  ਅਮੀਰ, ਸੰਘਣਾ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਅੰਡਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਮਰ 13 ਅਰਬ ਸਾਲ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮਿਲਕੀ ਵੇਅ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਐਮ.2 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,50,000 ਤਾਰੇ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 21 ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਤਾਰੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਚਮਕੀਲੇ ਤਾਰੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਪੀਲਾ ਰਾਖਸ਼ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਕਿਸਮ F4 ਹੈ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

Image:Messier 002 2MASS.jpg|2MASS ਆਸਮਾਨ ਸਰਵੇ ਵੱਲੋਂ M2
Image:M2map.png|ਐਮ.2 ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
File:M2 Globular Cluster.jpg|thumb|ਟੈਲੇਂਟ, ਓ.ਆਰ 'ਚੋਂ ਮੈਸੀਅਰ 2 ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* M2,SEDS Messier pages
* M2, Galactic Globular Clusters Database page
* Historic observations of M2
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਲ ਗੁੱਛਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਨ.ਜੀ.ਸੀ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁੰਭ (ਤਾਰਾਮੰਡਲ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1746 ਦੀਆਂ ਖਗੋਲੀ ਖੋਜਾਂ
ਟੋਰਾਂਟੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ

**ਟੋਰਾਂਟੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ** (}; **TDSB/ਟੀਡੀਐੱਸਬੀ**; 1999 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ **ਇੰਗਲਿਸ਼-ਲੈਂਗਵਿਜ ਪਬਲਿਕ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ ਨੰ. 12** ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਟੋਰਾਂਟੋ, ਉਂਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਸਕੂਲੀ ਬੋਰਡ ਹੈ ਇਹਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਨੌਰਥ ਯੌਰਕ ਵਿਖੇ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਕੂਲੀ ਬੋਰਡ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਬੋਰਡ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
*ਬੋਰਡ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
*ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (ਪੁਰਾਲੇਖ) 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਕਰਿਸ ਐਵਰਟ

**ਕ੍ਰਿਸਚਿਨ ਮਾਰੀ** "**ਕ੍ਰਿਸ**" **ਐਵਰਟ** (ਜਨਮ 21 ਦਸੰਬਰ 1954) ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ **ਕ੍ਰਿਸ ਐਵਰਟ-ਲਲੋਅਦ** ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1979 ਤੋਂ 1987 ਵਿਚਕਾਰ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਉਹ ਟੈਨਿਸ ਰੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਨੰਬਰ 1 ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵੀ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ 18 ਸਿੰਗਲਸ ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਅਤੇ 3 ਡਬਲਸ ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

ਏਵਰਟ 34 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੇਜਰ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲ (13) ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ, ਏਵਰਟ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਜਾਂ 1971 ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1983 ਫ੍ਰੈਂਚ ਓਪਨ ਤੱਕ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਲਗਾਤਾਰ 34 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮਾਂ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਜਾਂ ਬਿਹਤਰ ਸਮੇਤ 56 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 52 ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਜਾਂ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਏਵਰਟ ਕਦੇ ਵੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵਾਰ ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਏਵਰਟ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਸੱਤ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ US ਓਪਨ (ਸੇਰੇਨਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਰਿਕਾਰਡ ਛੇ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।

90.00% (1309–146) ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਏਵਰਟ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪੰਜਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਤੇ, 94.55% (382-22) ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇੱਕ WTA ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਏਵਰਟ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲਾਂ, 1975-76 ਅਤੇ 1983-91 ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਿਪ ਚੈਟਰੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਐਵਰਟ ਇੱਕ ਕੋਚ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ESPN ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਲਿਬਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਐਵਰਟ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਫੋਰਟ ਲਾਡਰਡੇਲ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਟ (ਨੀ ਥੌਮਸਨ) ਅਤੇ ਜਿੰਮੀ ਐਵਰਟ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ Ft ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਐਕੁਇਨਾਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ 1973 ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।

ਜਿੰਮੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਕੋਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਜੀਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਜੌਨ ਨੇ ਅਲਾਬਾਮਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਿਆ, ਅਤੇ ਭਰਾ ਡਰਿਊ ਕੋਲ ਔਬਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਟੈਨਿਸ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਕਲੇਰ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡੀ। ਕ੍ਰਿਸ, ਜੌਨ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਜੀਨ ਅਤੇ ਕਲੇਰ ਨੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਜੂਨੀਅਰ ਆਰੇਂਜ ਬਾਊਲ ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਈਵੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ, ਏਵਰਟ ਨੇ ਸਪੋਰਟਸਵੇਅਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿਊਰਿਟਨ ਫੈਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਾਰਲ ਰੋਜ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਦੌੜ ਦਾ ਘੋੜਾ ਰੱਖਿਆ। ਘੋੜਾ ਕ੍ਰਿਸ ਐਵਰਟ 1974 ਦਾ ਯੂਐਸ ਫਿਲੀ ਟ੍ਰਿਪਲ ਕ੍ਰਾਊਨ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, 3-ਸਾਲ-ਪੁਰਾਣੀ ਫਿਲੀ ਲਈ ਈਲੈਪਸ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਵੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਰੇਸਿੰਗ ਅਤੇ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਰਿਆਸਤ

**ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਰਿਆਸਤ **, ਬਰਤਾਨੀਆ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1100 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਚੰਦੇਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਸ਼ਾਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1936 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾਖੇਤਰਫਲ 436 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ।ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਸੀ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲੋਗ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਭਾਗਲ ਰਿਆਸਤ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। 1901 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 52,551 ਸੀ| ਇਹ ਰਿਆਸਤ 20th ਅਗਸਤ 1948 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ
ਬੌਬੇ ਪਲਾਨ

**ਬੌਬੇ ਪਲਾਨ**, ਜਾਂ ਬੌਬੇ ਯੋਜਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉਲੀਕੀ ਗਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਦਰਜ ਸੀ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ 8 ਸਿਰਕੱਢ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ 1944/1945 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਖਰੜੇ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਏ ਬ੍ਰੀਫ਼ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਆਊਟਲਾਇਨਿੰਗ ਪਲਾਨ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਫਾਰ ਇੰਡੀਆ" ਸੀ ਜਿਸ ਤੇ ਉੱਘੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ੜੇ ਹਸਤਾਖਰ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ: ਜੇ.ਆਰ.ਡੀ.ਟਾਟਾ,ਜੀ.ਡੀ.ਬਿਰਲਾ,ਆਰਦੇਸ਼ਿਰ ਦਲਾਲ, ਸਿਰੀ ਰਾਮ,ਕਸਤੂਰਭਾਈ ਲਾਲਭਾਈ, ਆਰਦੇਸ਼ਿਰ ਦਰਾਬਸ਼ਾਹ ਸ਼੍ਰੋਫ਼ ਸਰ ਪਰੁਸ਼ੋਤਮਦਾਸ ਠਾਕਰਦਾਸ ਅਤੇ ਜੋਹਨ ਮਿਥਈ। 
ਭਾਂਵੇਂ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਵਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁਨ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਦਖਲਅੰਦੰਜੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਨੋਟਸ
* for comparison, the total capitalization of the Indian economy of 1938-1938 is estimated to have been 687 million Rupees (£500 million, $2 billion).

## ਹਵਾਲੇ 
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
*.
*.
*.
*.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ
ਮਿੱਠਾ ਦਹੀ

**ਮਿੱਠਾ ਦਹੀ** ਜਾਂ ਮਿਸ਼ਟੀ ਦੋਈ ਮਿੱਠੀ ਦਹੀਂ ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਗੁੜ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੇ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਲਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਪਾ ਕੇ ਰਾਤ ਭਰ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਾਂਡਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਸਵਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਲਾਇਚੀ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ
ਕਾਮਰੇਡ ਸਵਪਨ ਮੁਖਰਜੀ

**ਕਾਮਰੇਡ ਸਵਪਨ ਮੁਖਰਜੀ** (17 ਨਵੰਬਰ 1953 - 6 ਸਤੰਬਰ 2016) ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਐਮ ਐਲ (ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ) ਦਾ ਪੋਲਿਟ ਬਿਊਰੋ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਇਕਾਈ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ। ਉਹ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਨੇਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਕਾਮਰੇਡ ਸਵਪਨ ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਨਵੰਬਰ 1953 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ 1970ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਿਰੋੜੀ ਮੱਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਐਮ ਐਲ (ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ) 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ 1993 'ਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਪੋਲਿਟ ਬਿਊਰੋ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਕਾਸ਼ਗ਼ਾਰ

**ਕਾਸ਼ਗ਼ਾਰ**, **ਕਾਸ਼ਗ਼ਰ**, **ਕਸ਼ਗ਼ਾਰ**, **ਕਾਸ਼ਗੁਰ** ਜਾਂ **ਕਾਸ਼ੀ** (ਉਈਗਰ:,ਚੀਨੀ:喀什, ਫਾਰਸੀ:) ਵਿਚਕਾਰ ਏਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਿਨਚਿਆਂਙ ਸੂਬੇ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਲਗਭਗ 3,50,000 ਹੈ। ਕਾਸ਼ਗ਼ਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਸ਼ਗ਼ਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 1,62,000 ਕਿਮੀ² ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਲਗਭਗ 35 ਲੱਖ ਹੈ। ਕਾਸ਼ਗ਼ਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 15 ਕਿਮੀ² ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਵਲੋਂ 1, 289 ਮੀਟਰ (4,282 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚੀਨ ਦੇ ਪੱਛਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰੀਮ ਬੇਸਿਨ ਅਤੇ ਤਕਲਾਮਕਾਨ ਮਾਰੂਥਲ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਇਸਦਾ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਕ ਹੈ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ

Image:Afaq Khoja Mausoleum in Kashgar, 11 October 2005.jpg
Image:KashgarAbakhHojaTomb.jpg
File:KashgarNaan.jpg
File:Kashgar.jpg
File:Kashgar-mercado-d01.jpg
File:20080402120459 - Kashi railway station.jpg
File:Kashgar road scene, 1870s.jpg

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ਾਰਲੀਜ਼ ਥੇਰੌਨ

**ਸ਼ਾਰਲੀਜ਼ ਥੇਰੌਨ** (; ਜਨਮ 7 ਅਗਸਤ 1975) ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ੨੦੦੭ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਸਵੀਰ ਗੁਣਾਚੌਰੀਆ

**ਜਸਵੀਰ ਗੁਣਾਚੌਰੀਆ** ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਗੁਣਾਚੌਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਕੱਲ ਕਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਸਵੀਰ ਗੁਣਾਚੌਰੀਆ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦੀ ਚੇਟਕ ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਮਰਾੜਾਂ ਵਾਲੇ, "ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ, ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੱਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ, ਸਰਦੂਲ ਸਿਕੰਦਰ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦਾ, ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ, ਕਮਲ ਹੀਰ, ਜਸਵੀਰ ਜੱਸੀ, ਫਿਰੋਜ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਾਇਕ ਰੌਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸ, ਲੈਂਬਰ ਅਤੇ ਨੂਰਾ ਸਿਸਟਰਸ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗਾਏ। ਗੁਣਾਚੌਰੀਆ ਦੇ 500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਵਿਚੋਂ : ਕੱਲੀ ਬਹਿਕੇ ਸੋਚੀ ਨੀ( ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ) ਕਦੇ ਮਿਲਿਆ ਵੀ ਕਰ ਸਿਧੇ ਮੂੰਹ ਸੱਜਣਾ ( ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ), ਤੁਸੀ ਵਸੋ ਤੁਸੀ ਵਸੋ (ਕਲੇਰ ਕੰਠ), ਜਿੰਦੇ ਨੀ ਜਿੰਦੇ (ਕਮਲ ਹੀਰ), ਸਾਡਿਆਂ ਪਰਾਂ ਤੇ ਸਿਖਣੀ ਉਡਣਾ (ਸਰਦੂਲ ਸਿਕੰਦਰ), ਛੱਲਾ (ਜਸਵੀਰ ਜੱਸੀ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ
ਪੰਚੇਨ ਲਾਮਾ

**ਪੰਚੇਨ ਲਾਮਾ** (), ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਲਾਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਰਸੇਮ ਜੱਸੜ

**ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਜੱਸੜ** (ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 4, 1986) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਅਦਾਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਤਰਸੇਮ ਜੱਸੜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ 2012 ਵਿੱਚ "ਵਿਹਲੀ ਜਨਤਾ" ਐਲਬਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤਰਸੇਮ ਜੱਸੜ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ "ਵਿਹਲੀ ਜਨਤਾ ਰਿਕਾਰਡਸ" ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਤਰਸੇਮ ਜੱਸੜ ਫੇਸਬੁਕ ਉੱਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਮੋਨਿਕਾ ਸੇਲੇਸ

**ਮੋਨਿਕਾ ਸੇਲੇਸ** (, , , ਜਨਮ 2 ਦਸੰਬਰ 1973) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ 'ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਨਿਸ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫ਼ੇਮ' ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। । ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ 9 ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।ਸੇਲੇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਯੂਗੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1994 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।

1990 ਵਿੱਚ, ਸੇਲੇਸ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਓਪਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ 20ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਠ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਸਿੰਗਲ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ 1991 ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1993 ਨੂੰ, ਉਹ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ 9 ਇੰਚ (23 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਲੰਬੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੇਲੇਸ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ, ਦੌਰੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1996 'ਚ ਚੌਥਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਓਪਨ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਿਹਤਰੀਨ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੈਚ 2003 ਦੇ ਫਰੈਂਚ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ, ਪਰ ਫਰਵਰੀ 2008 ਤੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਟਾਇਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੇਲਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ "ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਟੈਨਿਸ ਦੇ 30 ਦੰਤਕਥਾ: ਪਿਛਲੇ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੇਲਸ ਕੋਲ ਹਰ ਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਸ਼ਲ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ ਜੇਕਰ ਉਸ 'ਤੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਉਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਨਿਸ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੇਲਜ ਦਾ ਜਨਮ ਯੁਗੋਸਲਾਵੀਆ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਹੰਗਰੀਅਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਐਸਟਰ ਅਤੇ ਕਰੋਲਜ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਜ਼ੋਲਟਿਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ, ਜੋ ਕਿ ਡੇਨੇਵਿਕ ਅਤੇ ਮੈਗਯਾਰ ਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਨਿਕਾ ਦੀ ਟੈਨਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਫੋਰਹੈਂਡ ਅਤੇ ਬੈਕਹੈਂਡ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਸਟਾਇਲ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਚ ਜੈਲੇਨਾ ਜੇਨੀਅਸ ਸੀ। 1985 ਵਿੱਚ, 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ, ਉਸ ਨੇ ਟੈਨਿਸ ਕੋਚ ਨਿਕ ਬੋਲੈਟੇਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦਿਆਂ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਮਿਆਮੀ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਓਰੇਂਜ ਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ। 1986 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸੇਲੇਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਜ਼ੋਲਟਿਨ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸੇਲਜ਼ ਨਿਕ ਬੋਲੈਟੇਰੀ ਟੈਨਿਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1990 ਤਕ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਅਕੈਡਮੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਸੇਲਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਫਲੋਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਲਟਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

ਸੇਲਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 1988 ਵਿੱਚ, 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਵਜੋਂ ਖੇਡੀ। 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਬੀਬੀਸੀ ਪ੍ਰੋਫਾੲੀਲ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ
ਮਾਰਗੋ ਰੌਬੀ

**ਮਾਰਗੋ ਐਲਿਸ ਰੋਬੀ** (/ˈmɑːrɡoʊ ˈrɒbi/ MAR-goh ROB-ee; ਜਨਮ 2 ਜੁਲਾਈ 1990) ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਫਿਲਮਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ, ਪੰਜ ਬਾਫਟਾ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਛੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਟਾਈਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫੋਰਬਜ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਮਾਰਗੋ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰ *ਨੇਬਰਜ਼* ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ 2011 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ *ਪੈਨ ਐਮ* (2011–2012) ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਅਤੇ 2013 ਵਿਚ ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੋਰਸੇਸ ਦੀ ਬਲੈਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ *ਦ ਵੁਲਫ ਆਫ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ* ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। । ਉਸਨੇ ਡੀਸੀ ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਯੂਨੀਵਰਸ ਦੀ *ਸੁਸਾਈਡ ਸਕੁਐਡ* (2016) ਵਿਚ ਹਾਰਲੇ ਕੁਇਨ ਅਤੇ *ਦ ਲੀਜੈਂਡ ਆਫ ਟਾਰਜ਼ਨ* (2016) ਵਿੱਚ ਜੇਨ ਪੋਰਟਰ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮਾਰਗੋ ਰੌਬੀ ਨੂੰ ਨਿਯੂ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਮਈ 2014 ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਓਹ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹਿ ਹੈ। S ਰੌਬੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਟਾਮ ਅੱਕੇਰਲੇ, ਜਿਸਦੀ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੂਟ ਫ੍ਰਾਨਕੈਸ ਦੇ ਸੈੱਟ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ
*2008- ਵਿਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂਟੇ 	
*2009- ਆਈ ਸੀ ਯੂ	
*2013- ਅਬਾਊਟ ਟਾਈਮ	
*2013- ਦ ਵੁਲਫ਼ ਆਫ਼ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ	
*2015- ਜ਼ੀ ਫੌਰ ਜ਼ਕਰੀਯਾਹ	
*2015- ਫ਼ੋਕਸ
*2015- ਸੁਈਟ ਫ਼੍ਰਾਂਸੀਆਜ਼	
*2015- ਦ ਬਿਗ ਸ਼ਾਰਟ
*2016- ਵਿਸਕੀ ਟੈਂਗੋ ਫ਼ੌਕਸਟ੍ਰੌਟ
*2016- ਦ ਲੈਜੈਂਡ ਆਫ਼ ਟਾਰਜ਼ਨ
*2016- ਸੁਈਸਾਈਡ ਸਕੁਆਡ
*2016- ਟਰਮੀਨਲ
*2018- ਲਾਰੀਕਿੰਜ਼

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟੈਲੀਵੀਜਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸੁਖੜੀ

**ਸੁਖੜੀ** ਇੱਕ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਆਟੇ, ਗੁਗ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਤੇ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
# ਘੀ ਨੂੰ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕਰਲੋ।
# ਘੀ ਨੂੰ ਪਿੰਗਲਾ ਕੇ ਗ੍ਰਾਮ ਕਰ ਲੋ ਅਤੇ ਆਟਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੋ।
# ਇਸਨੂੰ ਕੜਛੀ ਨਾਲ ਹਿਲਾਓ।
# ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ 5 ਮਿੰਟ ਹਿਲਾਓ ਅਤੇ ਭੋਰੇ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪਕਾਓ।
# ਹੁਣ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਠੰਡਾ ਕਰ ਦੋ।
# ਹੁਣ ਚੌਕਾਰ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਲੋ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਬਾਂਦਰ ਦਾ ਪੰਜਾ

'''ਬਾਂਦਰ ਦਾ ਪੰਜਾ (ਮੂਲ: The Monkey's Paw)''' ਇੱਕ ਅਲੌਕਿਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਲੇਖਕ ਡਬਲਯੂ ਡਬਲਯੂ ਜੈਕੋਬਜ਼ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1902 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।

ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ,  ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਪੰਜੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਚਾਹਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਸਦਕਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਤਾਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਵੀਨਸ ਵਿਲੀਅਮਸ

**ਵੀਨਸ ਈਬੋਨੀ ਸਟਾਰਰ** **ਵਿਲੀਅਮਸ** (ਜਨਮ 17 ਜੂਨ 1980) ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਟੈਨਿਸ ਦੀਆਂ ਸਫ਼ਲ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ 7 ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਵੀਨਸ ਵਿਲੀਅਮਸ, ਸੇਰੇਨਾ ਵਿਲੀਅਮਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਸੇਰੇਨਾ ਵੀ ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
60 ਮੀਟਰ ਦੌੜ

**60 ਮੀਟਰ ਦੌੜ** ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਈਵੈਟ ਹੈ। ਇਨਡੋਰ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਰਾਟਾ ਦੌੜ ਹੈ।ਇਸ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਮੌਰਿਸ ਗਰੀਨ (6.39ਸੈਕਿੰਡ) ਦੇ ਨਾਂ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਥਲੈਟਿਕਸ
ਮਰੀਅਪਨ ਥੰਗਾਵੇਲੂ

**ਮਰੀਅਪਨ ਥੰਗਾਵੇਲੂ** (ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ
ਪੂਰੀ ਭਾਜੀ

**ਪੂਰੀ ਭਾਜੀ** ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਆਲੂ ਦੀ ਭਾਜੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਨੂੰ ਆਟੇ ਦੇ ਗੋਲ ਪੇੜੇ ਨਾਲ ਬਣਾ ਕੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਆਲੂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸਲਾਦ ਨਾਲ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਲਵੇ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਚਾਅ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਣੀ ਦਾ ਬਿਜਲੀ-ਨਿਖੇੜ

**ਪਾਣੀ ਦਾ ਬਿਜਲੀ-ਨਿਖੇੜ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ (H2O) ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਲੰਘਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਕਸੀਜਨ (O2) ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਗੈਸ (H2) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਗੈਸ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਗੈਸ ਨੂੰ ਰਾਕਟਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਬਾਲਣ ਦੀ ਤਰਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
*
*
*EERE 2008 – 100 kgH2/day Trade Study 
*NREL 2006 – Electrolysis technical report

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਜਲੀ-ਨਿਖੇੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਗੰਗੂ ਬਾਬਾ

**ਗੰਗੂ ਬਾਬਾ** ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ :Ganga Baba 1857 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਇੱਕ ਨਾਇਕ ਸਨ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਥੋਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਕਾਰਣ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਇਜੱਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਏਥੋਂ ਤਕ ਕੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਅਮੀਰ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕੁਰਸੀ ਛਡ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਾਬਾ ਗੰਗੂ ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਨ। ਇਹਨਾ ਦੇ ਬਜੁਰਗ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਕਬਰਪੁਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਗੰਗੂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਸਤੀਚੌੜਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਸੌ ਦਸ ਏਕੜ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਅਖਾੜਾ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।

## 1857 ਦਾ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਅਤੇ ਗੰਗੂ ਬਾਬਾ
ਨਾਨਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਫ਼ੋਜ ਦੀ ਨਫਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲੀ ਹਰ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਫੋਜ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਖਾਸ ਤੋਰ ਦੇ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗੰਗੂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਵੀ ਨਗਾਰਚੀ ਵਜੋਂ ਫੌਜ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਆਰਮੀ ਵਿਚ ਢੋਲ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਗਾ। 1857 ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਉਹ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੰਮ ਦੇ ਦਰਖਤ ਨਾਲ ਟੰਗ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ
ਓਸਾਈਰਿਸ-ਰੈੱਕਸ

**ਔਰੀਜਿਨਜ਼, ਸਪੈਕਟਰਲ ਇੰਟਰਪ੍ਰੀਟੇਸ਼ਨ, ਰੀਸੋਰਸ ਆਈਡੈਂਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ, ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ, ਰੈਗੋਲਿਥ ਇਕਸਪਲੋਰਰ** ਜਾਂ **ਓਸਾਈਰਿਸ-ਰੈੱਕਸ** (; ਮਤਲਬ **ਸਰੋਤ, ਰੰਗ-ਤਰਤੀਬੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਵਸੀਲਾ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਚਟਾਨੀ ਖੋਜੀ**) ਨਾਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ 8 ਸਤੰਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਦਾਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹਦਾ ਟੀਚਾ 101955 ਬੰਨੂੰ ਨਾਮਕ ਕਾਰਬਨੀ ਨਿੱਕੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਓਸਾਈਰਿਸ-ਰੈੱਕਸ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  ਨਾਸਾ ਵੱਲੋਂ
*ਓਸਾਈਰਿਸ-ਰੈੱਕਸ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ
ਲੌਂਗ

ਲੌਂਗ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਲੋਵ (clove) ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੈਟਿਨ ਸ਼ਬਦ ਕਲੈਵਸ (clavus) ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਕਿੱਲ ਜਾਂ ਕੰਡੇ ਦਾ ਬੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਅਕਾਰ ਵੀ ਸਗਵੀਂ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਲੈਟਿਨ ਨਾਮ ਪਿਪਰ (Piper) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ/ਮਲਿਆਲਮ/ਤਾਮਿਲ ਦੇ ਪਿੱਪਲਿ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

## ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ 
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਈਸਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਫ਼ ਸਨ, ਪਰ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 16ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਤੱਦ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਲੈਕਾ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਖੋਜ ਕੱਢਿਆ। ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਵਣਜ ਉੱਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਡੱਚਾਂ ਦੀ ਮਨਾਪਲੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਲੌਂਗ, ਮਲੈਕਾ ਦਾ ਦੇਸ਼ਜ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਉਸ਼ਣ ਕਟਿਬੰਧੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਜੰਜੀਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੌਂਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਬੰਬਈ ਵਲੋਂ ਹੋਕੇ ਬਾਹਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਮਾਤਰਾ, ਜਮੈਕਾ, ਬਰਾਜੀਲ, ਪੇਬਾ ਅਤੇ ਵੇਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਲੌਂਗ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।

## ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ 
ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਬੂਟੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਨਪਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਰਸਰੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਜਦੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੱਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਖਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ 20-30 ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਤੇਜ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ। ਛੇਵੇਂ ਸਾਲ ਫੁਲ ਲੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 12 ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਉਪਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਤੇ 150 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੁੱਖ ਕੋਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਲੌਂਗ ਮਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਹਰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਢਾਈ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਲੌਂਗ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।

ਲੌਂਗ ਦੇ ਫਲ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੁਸ਼ਪ ਖਿੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਤੋੜ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਜੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲੀ ਤੇ ਜਾਂ ਹਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੌਂਗ ਦੇ ਚਾਰ ਨੁਕੀਲੇ ਭਾਗ ਬਾਹਿਅਦਲ (sepal) ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਗੋਲ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਲ (petal) ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭਾਗ ਹੈ, ਪੁਮੰਗ (ardroecium) ਅਤੇ ਜਾਇਆਂਗ (gynaeceum)। ਹੇਠਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਫੁਲ ਦਾ ਡੰਠਲ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕਾ ਗੁਲਾਬੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖਿੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਚੁਣ ਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੋੜ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਦਰਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਦੇ ਕੇ ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਝਾੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੁੱਪੇ ਸੁੱਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਦਲ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹੈ। ਸੁਕਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੇਵਲ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੌਂਗ ਬਚਦਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਯੋਗ 
ਲੌਂਗ ਨੂੰ ਪੀਹਕੇ, ਜਾਂ ਸਾਬਤ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮਸਾਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੰਦ ਮੰਜਨ, ਸਾਬਣ, ਇਤਰ ਵੇਨਿਲਾ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਆਂਤਰਿਕ ਰਚਨਾ ਦੇਖਣ ਲਈ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇਲ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੌਂਗ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਫੁਲ ਦੇ ਡੰਠਲ ਦਾ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਤਾਲ਼ੂ

**ਤਾਲ਼ੂ** ਜਾਂ **ਤਾਲ਼ੂਆ**  ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਣਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਛੱਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਬਾਨੀ ਖੋੜ ਨੂੰ ਨਾਸਕੀ ਖੋੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਮਗਰਮੱਛੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੋਰ ਬਹੁਤੇ ਚੌਪਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਨਾਸਕੀ ਖੋੜ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਤਾਲ਼ੂਆ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੂਹਰਲਾ ਹੱਡਲ ਕਰੜਾ ਤਾਲ਼ੂ ਅਤੇ ਮਗਰਲਾ ਗੁੱਦੇਦਾਰ ਕੂਲ਼ਾ ਤਾਲ਼ੂ ਜਿੱਥੇ ਸੰਘ ਵਿਚਲਾ ਕਾਂ ਲਟਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਲ਼ੂ
ਖਾਣਕਾਰੀ

]]

**ਖਾਣਕਾਰੀ** ਜਾਂ **ਖਾਣ ਪੁਟਾਈ** ਧਰਤੀ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਕੱਚੀ ਧਾਤ ਦੇ ਪਿੰਡ, ਸੇਮਨਾਲੀ, ਧਾਤਨਾਲ਼ੀ, ਧਾਤਰੇਖਾ, ਧਾਤ-ਤਹਿ ਜਾਂ ਰੇਤੇ-ਬਜਰੀ ਦੇ ਜਮਾਅ 'ਚੋਂ ਕੀਮਤੀ ਖਣਿਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਭੋਂ-ਗਰਭੀ ਮਾਦੇ ਕੱਢਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* First chapter of ਖਾਣਕਾਰੀ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਨਾਲ਼ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
* ਭੋਂ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰੜੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਦੀ ਖਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ਼ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁੜ-ਘੁਮਾਈ

**ਮੁੜ-ਘੁਮਾਈ** ਬੇਕਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਵਰਤਣਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਟੀਚੇ, ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਮਾਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਰੋਕਣਾ, ਨਵੇਂ ਤਾਜ਼ੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਜਾਂ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਾਉਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣੀ ਵਗੈਰਾ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ਼ ਕੂੜੇ-ਕਰਕਟ ਦੇ ਨਿਬੇੜੇ ਦੇ "ਰਵਾਇਤੀ" ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਵੀ। ਮੁੜ-ਘੁਮਾਈ ਅਜੋਕੀ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਛਾਂਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਘਟਾਉ, ਮੁੜ-ਵਰਤੋ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਘੁਮਾਉ" ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅੰਗ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* 
*
ਕੱਚੀ ਧਾਤ

ਦੀ ਕੱਚੀ ਧਾਤ]]
 ਦੀ ਕੱਚੀ ਧਾਤ – ਸਾਇਲੋਮੀਲੇਨ (ਸਾਈਜ਼: 6.7 × 5.8 × 5.1 ਸੈ.ਮੀ.)]]

**ਕੱਚੀ ਧਾਤ** ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਟਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਤਾਂ ਸਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਖਣਿਜ ਰੱਜਵੀਂ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਚਟਾਨ 'ਚੋਂ ਸਸਤੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਕੱਢੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਖਾਣ ਪੁਟਾਈ ਰਾਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫੇਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਤੱਤ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਸਤੇ ਸੋਧਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ
DILL, H.G. (2010) *The “chessboard” classification scheme of mineral deposits: Mineralogy and geology from aluminum to zirconium,* Earth-Science Reviews, Volume 100,।ssue 1-4, June 2010, Pages 1-420
ਫੋਗ

ਜਨੇਵਾ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਫੋਗ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਭੂਰਾ-ਭੂਸਲਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਰੌਂ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਨਿਘਾਰ, ਭੋਂ ਦੀ ਤੀਬਰ ਸਨਅਤੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕੁਚੱਜੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ।]]

**ਤਲਛਟ** ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਜਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਕਣਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੇ ਬਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਰੇਤ ਅਤੇ ਗਾਦ ਨੂੰ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਲਛਟ ਦੁਆਰਾ ਜਮ੍ਹਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੈੱਡ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ;  ਜੇਕਰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਿਥੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸਿਲਟਸਟੋਨ (ਤਲਛਟ ਚੱਟਾਨ) ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੰਗ-ਏ-ਅਜ਼ਾਦੀ ਯਾਦਗਾਰ

**ਜੰਗ ਏ ਅਜ਼ਾਦੀ ਯਾਦਗਾਰ** (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: جنگ اے آزادی یادگار) ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗ੍ਰਾਮੀਆਂ, ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬਘਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਕਸਬੇ ਵਿਖੇ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਸ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਅਜਾਇਬਘਰ 25 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਤੇ 200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਲਾਗਤ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨੀਹ ਪੱਥਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ 19 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। 
ਇਸ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 26 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਬਾਬਾ ਹਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ

**ਬਾਬਾ ਹਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ** ਲੰਮਾ ਜੱਟਪੁਰਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲ਼ੇਗ਼ਦਰੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਾਬਾ ਹਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿੰਡ ਲੰਮਾ ਜੱਟਪੁਰਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 
ਉਹ 1902 ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੋਂ 1906 ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ, ਕੈਨੇਡਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਬਾਬਾ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਭਰਮੌਰ

**ਭਰਮੌਰ** ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੁਰਾਣਾ ਚ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਹਾੜੀ ਕਸਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਬੇ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦਾ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਬੇ ਤੋਂ ਕੋਈ 75 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਭਰਮੌਰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਿਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮੰਦਰ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਰਮੌਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਿਵ ਭੂਮੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਤਰਫ਼ੇਨੀ

**ਸੁਤਰਫ਼ੇਨੀ** ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਕੇ, ਪਿੰਗਲੀ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਕੋਟਨ ਕੈੰਡੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਪਿਸਤਾ ਅਤੇ ਬਦਾਮ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਲਾਇਚੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਜਾਂ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਬਨੂਂ ਲਈ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਦਾ ਉਪਿਓਗ ਕਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
# ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਣੀ-ਬਣਾਈ ਸੇਵੀਆਂ ਜਾਂ ਫੇਰ ਆਟੇ ਨੂੰ ਸੇਵੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲ ਲਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
# ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਵਜਨ ਦੇ ਅੱਧੇ ਭਾਰ ਚਾਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਇਹ ਸੋਕ ਲੇਂਦੀ ਹੈ। 
# ਅਤੇ ਹੁਣ ਸੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੇ ਉਪਰ ਬਦਾਮ, ਪਿਸਤਾ ਅਤੇ ਇਲਾਇਚੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਥੂਹਾ

**ਥੂਹਾ** ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ-ਪਟਿਆਲਾ ਰੋਡ ਤੇ ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਵਸਿਆ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2600 ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 800 ਦੇ ਲਗਪਗ ਹੈ। ਥੂਹਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਕਾਲੋਮਾਜਰਾ, ਆਲਮਪੁਰ, ਨੇਪਰਾ, ਮਦਨਪੁਰ, ਗਾਰਦੀ ਨਗਰ, ਚਲਹੇੜੀ, ਮੋਹੀ ਖੁਰਦ, ਰਾਮਪੁਰ ਤੇ ਰਾਮ ਨਗਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੈਂਟੇਨਲੀ ਕਬੀਲਾ

**ਸੈਂਟੇਨਲੀ ਕਬੀਲਾ** ਉੱਤਰੀ ਸੈਂਟੇਨਲ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੂਲਨਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਜੰਗਲੀ ਚੁਣ ਕੇ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੰਗਿਲ ਕਬੀਲਾ

**ਜੰਗਿਲ ਕਬੀਲਾ** ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਰੁਟਲੈਂਡ ਟਾਪੂ ਵਿਖੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਬੀਲਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਟਲੈਂਡ ਜਾਰਵਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਣ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਈਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸਨ।
ਦੀਪਾ ਮਲਿਕ

**ਦੀਪਾ ਮਲਿਕ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 2016 ਦੀਆਂ ਪੈਰਾ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਦੀਪਾ ਨੇ ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਹੋਰ ਜੋਖਿਮ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ (ਅਡਵੈਨਚਰਸ ਖੇਡਾਂ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਲਾਗਾਯੋਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਸਪੋਰਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਮੋਟਰ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 8 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ੀਰੋ ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ 1700 ਕਿਮੋ. ਮੋਟਰਸਾਇਕਲ ਚਲਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 18000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਵੀ ਚੜਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਇਹ ਰੈਡ ਦੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ
ਐਨਕ

**ਐਨਕ** ਜਾਂ **ਚਸ਼ਮਾਂ** ਕਿਸੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਜੜੇ ਹੋਏ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਦਾ ਉਹ ਜੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੂਹਰੇ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਐਨਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਗ੍ਹਾ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤੀ ਐਨਕਾਂ ਉੱਡਦੇ ਚੂਰੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਤੇ ਲਗਭਗ-ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੂਰਜੀ ਐਨਕਾਂ ਚੁੰਧਿਆਉਂਦੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਬੈਂਗਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮਿਣਤੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* .
* .
ਸ਼ੀਸ਼ਾ

ਦਾ ਬਿੰਬ]]

**ਸ਼ੀਸ਼ਾ** ਜਾਂ **ਆਈਨਾ** ਅਜਿਹੀ ਵਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋੜਦੀ ਹੈ ਕਿ, ਕੁਝ ਛੱਲ-ਲੰਬਾਈਆਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਸਤੇ, ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਕਈ ਜਾਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਭੌਤਕੀ ਗੁਣ ਸਾਂਭੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* *Mirror Manufacturing and Composition*, ਮਿਰਰਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੀਸ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੱਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਸਲਵਾਦੋਰ ਆਯੇਂਦੇ

**ਸਾਲਵਾਡੋਰ ਗਿਵਲੇਰਮੋ ਆਯੇਂਦੇ ਗੋਸੇਨਸਾ** (ਸਪੇਨੀ: Salvador Guillermo Allende Gossens; 26 ਜੂਨ 1908 - 11 ਸਤੰਬਰ 1973), ਚਿਲੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਆਯੇਂਦੇ 1970 ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਜਮਹੂਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਿਆਮਤ

**ਕਿਆਮਤ** (ਜਿਹਨੂੰ **ਕਿਆਮਤ ਦਾ ਦਿਨ**, **ਪਰਲੋ**, **ਰੋਜ਼-ਏ-ਹਸ਼ਰ**, **ਆਖ਼ਰੀ ਘੜੀ**, **ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ** ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਦਤ ਹੈ ਜੀਹਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਧਰਮਾਂ (ਅਬਰਾਹਮੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਅਬਰਾਹਮੀ ਦੋਹੇਂ) ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਬਿੰਦੂ ਆਉਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਰੋਜ਼-ਏ-ਹਸ਼ਰ ਦੀ ਤਰੀਕ ਮਿੱਥਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ: "200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ।"
* ਧਰਮੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ - 2000 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਅੰਤ ਦੱਸਣ ਵਾਲ਼ੇ ਜੁੱਟਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸ
ਮੱਤ

**ਮੱਤ**, ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀਆਂ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਖ਼ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਿਚੋੜ ਵਜੋਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਜਾਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਂ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਜੁੱਟ, ਸਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਬੰਦੀ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤਬੰਦੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਓਂਗੇ ਕਬੀਲਾ

**ਓਂਗੇ ਕਬੀਲਾ** ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮੂਲਨਿਵਾਸੀ ਕਬੀਲਾ ਹੈ।

### ਆਬਾਦੀ
ਓਂਗੇ ਆਬਾਦੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 672 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 1901 ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 100 ਰਹਿ ਗਈ।

ਆਬਾਦੀ ਘਟਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਓ ਵੀ ਹੈ। ਜਨਮ-ਦਰ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਓਂਗੇ ਔਰਤਾਂ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਹੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਦਰ ਲਗਭਗ 40% ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਤਾਹਿਰਾ ਕਾਜ਼ੀ

**ਤਾਹਿਰਾ ਕਾਜ਼ੀ** (1 ਜੁਲਾਈ 1951 - 16 ਦਸੰਬਰ 2014) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਆਰਮੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ, ਜੋ 16 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਸਕੂਲ ਹਮਲੇ 'ਚ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਤਾਹਿਰਾ ਕਾਜ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ, 1951 ਨੂੰ ਮਰਦਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਰੰਭਿਕ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1970 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਤਾਹਿਰਾ 2006 ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਰਮੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ ਅਤੇ ਮਈ 2015 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਵਧੀਆ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, "ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਖਤ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਸੀ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਝਲਕਾਰਾ

ਦਾ ਮਿਰਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਝਲਕਾਰਾ]]

**ਝਲਕਾਰਾ** ਜਾਂ **ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ** (ਹੋਰ ਨਾਂ **ਬਿੰਬ** ਜਾਂ **ਅਕਸ** ਹਨ) ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿਖੇ ਕਿਸੇ ਛੱਲ-ਅੱਗੇ ਦੀ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਅੱਗੇ ਉਸੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਉਪਜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਅਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਛੱਲਾਂ ਦਾ ਝਲਕਾਰਾ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਅਵਾਜ਼ੀ ਝਲਕਾਰਾ 
*ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਝਲਕਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਉਆਂ
2016 ਨੀਸ ਹਮਲਾ

14 ਜੁਲਾਈ 2016 ਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੀਸ ਵਿੱਚ ਬੈਸਟੀਲ (Bastille) ਦਿਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ 19 ਟਨ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਗੋ ਟਰੱਕ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਪ੍ਰੋਮੇਨਾੜੇ ਦੇਸ ਅੰਗਲੈਸ (Promenade des Anglais) ਵਿਖੇ ਭੀੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ 86 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 434 ਜਖਮੀ ਹੋਏ। ਅਪਰਾਧੀ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 100 (330 ਫੁੱਟ) ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਉੱਚ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਟਰੱਕ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ। ਟਰੱਕ ਦੇ ਡਰਾਇਵਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੁੜ੍ਹਕਾ

**ਮੁੜ੍ਹਕਾ** ਜਾਂ **ਪਸੀਨਾ** ਥਣਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵਿਚਲੀਆਂ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਗਿਲਟੀਆਂ 'ਚੋਂ ਨਿੱਕਲਣ ਵਾਲ਼ੇ ਤਰਲ ਮਾਦੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰੀ ਤਰਲ
ਚੌਧਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ

* ਚੌਧਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ* ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਹਨਾ ਨੇ ਬਲਾਚੌਰ ਅਸੰਬਲੀ ਹਲਕਾ ਤੋ 06 ਵਾਰੀ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ 04 ਵਾਰ ਚੋਣ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

## ਹਲਕਾ
ਚੌਧਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਬਲਾਚੌਰ ਅਸੰਬਲੀ ਹਲਕਾ ਤੋਂ 1997 ਤੋਂ 2017 ਤਕ ਅਕਾਲੀ ਵਿਧਾਇਕ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਚੌਧਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਤਹਿਸੀਲ ਬਲਾਚੌਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਕਰੀਮਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁੱਜਰ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਲਕਸ਼ਮਨ ਦਾਸ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਚੌਧਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੇ ਮੁੱਡਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਦ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਚੌਧਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੇ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਦਾਣਾ ਮੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। 
ਚੌਧਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ ਜੋ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
100 ਮੀਟਰ ਦੌੜ

**100 ਮੀਟਰ ਦੌੜ** ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਈਵੇਂਟ ਹੈ। ਇਹ ਟਰੈਕ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਦੌੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ l ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ l

## ਹਾਵਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਥਲੈਟਿਕਸ
ਕੰਸਾਰ

**ਕੰਸਾਰ** ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਲੀਆ ਅਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸਮੱਗਰੀ
* 1 ਕੱਪ ਦਲੀਆ 
* 1/2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ
* 1 ਚਮਚ ਘੀ
* 2 ਚਮਚ ਤੇਲ

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
# ਦਲੀਆ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਕਿਸੀ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਪਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਮਿਲਾਓ।
# ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਪਾਕੇ ਮਿਲਾਓ।
# ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਘੀ ਪਾ ਦੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੋ ਅਤੇ ਆਂਚ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿਓ।
# ਤਿੰਨ ਸੀਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਂਚ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਦੋ ਅਤੇ ਭਾਪ ਕੱਡ ਦਿਓ।
# ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਹਿਲਾ ਕੇ ਬੁਰਾ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਦੋ. ਹੁਣ ਕੰਸਾਰ ਚਖਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸੁਖਾਉਣ

**ਸੁਖਾਉਣ** ਜਾਂ **ਗਾਖਣ** ਜਾਂ **ਰਾਸ ਆਉਣਾ** ਉਹ ਅਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਆਪਣੇ ਆਲ਼ੇ-ਦੁਆਲ਼ੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਦਰਜੇਵਾਰ ਤਬਦੀਲੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਪਮਾਨ, ਗਿੱਲ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਪੀਐੱਚ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ) ਮੁਤਾਬਕ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਢਾਲ਼ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਨੀ ਹਲਾਤਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਕਿਰਿਆ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕੇ। ਸੁਖਾਉਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਆਦ (ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤੇ) ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ
ਖ਼ੁਰਾਕ

**ਖ਼ੁਰਾਕ** ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵੱਲੋਂ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਕੁੱਲ ਜੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਨਾਲ਼ ਹੈ।

## ਮਹੱਤਵ 
## ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਕ 
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵੱਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦਾ ਕੱਦ ਤੇ ਭਾਰ ਵੱਧਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਾਲ਼ ਬੱਚਾ ਫੁਰਤੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇ ਤੱਤ 
## ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੀ ਕਮੀ 
## ਹਵਾਲੇ
ਉਨਧੀਯੂ

**ਉਨਧੀਯੂ** ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਸਬਜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਅੰਜਨ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸ਼ਬਦ 'ਮਾਤਲੁ' ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 'ਉਨਧੂ'ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੁੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਤੇ ਪੁਉਥਾ ਰੱਖ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਤੇ ਤੱਟ ਤੇ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਬਜੀਆਂ ਜਿਂਵੇ ਕੀ ਕੱਚੇ ਕੇਲੇ, ਐਗਪਲਾਂਟ, ਹਰੀ ਬੀਨ, ਮੁਠੀਆ, ਆਲੂ, ਜਾਮਨੀ ਯਾਮ ਅਤੇ ਪਲਾਨਟੇਨ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਕੜੀ ਨਾਲ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕ੍ਦ੍ਦੁਕਸ ਕਿੱਤੇ ਨਾਰੀਅਲ, ਚੀਨੀ, ਹਰੀ ਮਿਰਚ, ਅਦਰੱਕ, ਲਸਣ, ਅਤੇ ਸੀਲਾਂਤ੍ਰੋ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਪਕਾਕੇ ਥੋੜਾ ਜੇਹਾ ਪਾਣੀ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਭਾਪ ਨਾਲ ਸਬਜੀਆਂ ਬਣ ਸਕਣ।

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
# ਮਿਰਚ, ਅਦਰੱਕ, ਲਸਣ ਅਤੇ ਧਨੀਏ ਦਾ ਪੇਸਟ ਬਣਾ ਲੋ।
# ਹੁਣ ਸਬਜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਅਤੇ ਮਸਲੇ ਦੇ ਪੇਸਟ ਨਾਲ ਮਿਲਾਦੋ।
# ਹੁਣ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਏਵੈ ਹੀ ਪਿਆ ਰਹਿਣ ਦੋ।
# ਹੁਣ ਤੇਲ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਬਜੀਆਂ ਮਿਲਾ ਦੋ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਹਿਲਾਓ।
# ਹੁਣ ਢੱਕ ਕੇ 5 ਮਿੰਟ ਪਕਾਓ।
# ਹੁਣ ਪਾਪੜੀ, ਹਲਦੀ, ਆਟਾ, ਅਜ੍ਵੈਨ ਅਤੇ ਲੂਣ ਪਾ ਦੋ।
# ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਪਕਾਓ ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਬਣ ਜਾਵੇ।
# ਹੁਣ ਧਨੀਆ, ਨਿੰਬੂ ਅਤੇ ਕੁਛ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਪਾ ਦੋ।
# ਹੁਣ ਚੀਨੀ ਪਾ ਦੋ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਮਿਲਾਓ।
# ਹੁਣ ਗਰਮ ਗਰਮ ਪਰਾਂਠੇ ਨਾਲ ਚਖੋ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਰਾਮ ਬਾਗ ਮਹਿਲ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ

, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਰ ਪੈਲੇਸ ਬਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਵੇਰਵਾ]]

**ਰਾਮ ਬਾਗ ਮਹਿਲ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ** ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿਘ ਦਾ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮਹਿਲ ਸੀ।ਹੁਣ ਇਹ ਮਹਿਲ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਘੋਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਲ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਰਾਮ ਬਾਗ  ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਇਹ ਮਹਿਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿਘ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾ ਵਿੱਚ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖਾਸ ਤਿੱਥ ਤਿਉਹਾਰਾਂ , ਜਿਵੇਂ ਵੈਸਾਖੀ, ਦੀਵਾਲੀ,ਦੁਸਹਿਰਾ ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿਘ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ  ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੇ 1,25,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਈ ਸੀ।    '   
## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਮਹਿਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖਾਸ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕ ਫ਼ਕੀਰ -ਅਜੀਜ਼ -ਉਲ -ਦੀਨ , ਸਰਦਾਰ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਲਹਿਣਾ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਦੀ  ਦੇਖ  ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।ਇਹ  ਮਹਿਲ ਤੇ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਉਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਫ਼ਕੀਰ -ਅਜੀਜ਼ -ਉਲ -ਦੀਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਲਿਆਂਦੇ ਸਨ।ਇਸ ਮਹਿਲ ਦੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਮੁਗਲ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਬਾਗ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਸੀ।

File:Main entrance to summer palace of Maharaja Ranjit Singh , Ram Bagh, Amritsar.jpg|ਡਿਓੜੀ, ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਮੁਖ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ
File:Front view of summer palace of Ranjit Singh, the founder Sikh Empire, Amritsar.jpg|ਸਾਹਮਣੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Summer palace of Ranjit Singh, the founder Sikh Empire, Amritsar.jpg|ਦੱਖਣੀ ਖੂੰਜੇ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼

File:Left side view of Summer palace of Ranjit Singh, the founder Sikh Empire, Amritsar.jpg| ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Interior design of summer palace of Ranjit Singh, the founder Sikh Empire, Amritsar.jpg|ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ 
File:Interior designing of summer palace of Ranjit Singh, the founder Sikh Empire, Amritsar.jpg|ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ 
File:Architect designing of summer palace of Maharaja Ranjit Singh ,Amritsar, Punjab,India.jpg|ਖਿੜਕੀਆਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤਾਸਾਜ਼ੀ
File:Architect designing of balcony ,summer palace of Maharaja Ranjit Singh ,Amritsar, Punjab,India.jpg|ਬਾਲਕੋਨੀ ਨਮੂਨਾ 
File:Guard post summer palace of Ranjit Singh, the founder Sikh Empire, Amritsar.jpg|ਗਾਰਡ ਪੋਸਟ 

                  
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲ
ਘਰੀ

**ਘਰੀ** ਗੁਜਰਾਤੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਸੂਰਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਘਰੀ ਪੂਰੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਮਾਵਾ ਅਤੇ ਖੰਡ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਭਰਤ ਨਾਲ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਪਦਵਾ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਪਿਸਤਾਚਿਓ, ਬਦਾਮ-ਇਲਾਇਚੀ ਅਤੇ ਮਾਵਾ। ਘਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂਤਿਆ ਤੋਪੇ ਦੇ ਰਸੋਈਏ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਆ ਸਕੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸ਼ੁੱਭ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਖਾਣਾ
ਅਡੈਨੋਸੀਨ ਟਰਾਈਫ਼ੌਸਫ਼ੇਟ

**ਅਡੈਨੋਸੀਨ ਟਰਾਈਫ਼ੌਸਫ਼ੇਟ** ਜਾਂ **ਏਟੀਪੀ** () ਇੱਕ ਨਿਊਕਲੀਓਸਾਈਡ ਟਰਾਈਫ਼ੌਸਫ਼ੇਟ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਅਣੂ ਜੋ ਕੋਸ਼ਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਐੱਨਜ਼ਾਈਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੈੱਲ ਅੰਦਰਲੇ ਊਰਜਾ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਅਣਵੀ ਇਕਾਈ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਏਟੀਪੀ
* ਸਾਇੰਸਏਡ: ਊਰਜਾ ਏਟੀਪੀ ਅਤੇ ਕਸਰਤ
ਇਨਪੁੱਟ ਉਪਕਰਨ

**ਇਨਪੁੱਟ ਉਪਕਰਨ** ਕਿਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਕੜੇ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਰਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਆਪਣੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਭਰਨ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ--ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਕੜੇ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਚ ਭਰਨ ਲਈ ਪੰਚ ਕਾਰਡ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਨਪੁੱਟ ਉਪਕਰਨ: ਕੀ-ਬੋਰਡ, ਮਾਊਸ, ਜੌਏਸਟਿੱਕ, ਟ੍ਰੈਕਬਾਲ, ਟੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨ, ਸਕੈਨਰ, ਲਾਈਟ ਪੈੱਨ, ਆਦਿ ਹਨ।
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
*
* ਕੰਪਿਊਟਰ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਇਨਪੁਟ ਯੰਤਰ
ਪੰਤੁਆ

**ਪੰਤੁਆ** ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਜੀ, ਚੋਲੇ, ਦੁੱਧ, ਘੀ ਅਤੇ ਚਾਸ਼ਨੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਰੰਗ ਭੂਰਾ ਜਾਂ ਲਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਕੀ ਇਸਦੇ ਤਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਲਾਬ ਜਲ, ਇਲਾਇਚੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਲੀ ਹੋਈ ਮਿਠਾਈ ਲੇਦੀਕੇਨੀ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਦੀਕੇਨੀ ਨਾਮ ਲੇਡੀ ਕੈਨਿੰਗ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭੀਮ ਚੰਦਰ ਨਾਗ ਹਲਵਾਈ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਤੁਆ ਨੂੰ ਗਵਰਨਰ- ਜਨਰਲ ਚਾਰਲਸ ਕੈਨਿੰਗ ਦੇ ਪਤਨੀ ਚਾਰਲੋਟ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਪੰਤੁਆ ਗੁਲਾਬ ਜਾਮੁਨ ਵਰਗਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਬੰਗਾਲੀ ਕਿਸਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਖਾਣਾ
ਗੁਣਸੂਤਰ

– ਐੱਸ ਫ਼ੇਜ਼ ਮਗਰੋਂ ਗੁਣਸੂਤਰ ਦੇ ਦੋ ਇੱਕਮਿੱਕ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ (2) ਸੈਂਟਰੋਮੀਅਰ – ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਕ੍ਰੋਮੈਟਿਡ ਛੂੰਹਦੇ ਹਨ (3) ਨਿੱਕੀ ਬਾਂਹ (4) ਵੱਡੀ ਬਾਂਹ]]

**ਗੁਣਸੂਤਰ** ਜਾਂ **ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ** ਇੱਕ ਜਥੇਬੰਦ ਅਤੇ ਕਸਿਆ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਪਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲ਼ਦਾ ਸਗੋਂ ਲੰਮੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਪਰੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿਊਕਲੋਸੋਮ ਨਾਮੀਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਯੋਗਾਂ ਦੁਆਲੇ ਵਲ੍ਹੇਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਸਟੋਨ ਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਣਸੂਤਰਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਉਤਾਰੇ ਦੇ ਸੋਮੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਸੁਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਜੁੱਟ (ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ 46) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਣਨ-ਪਦਾਰਥ ਫੈਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਅਤੇ ਗੁਣਸੂਤਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ  
* ਗੁਣਸੂਤਰਾਂ ਵਿਚਲੇ ਨੁਕਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਣਸੂਤਰ
ਡੰਡਾਸ ਸੁਕੇਅਰ

**ਡੰਡਾਸ ਸੁਕੇਅਰ** ਡਾਊਨਟਾਉਨ ਟੋਰੰਟੋ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਯੋਂਗ ਸਟਰੀਟ ਅਤੇ ਡੁੰਡਾਸ ਸਟਰੀਟ ਈਸਟ ਦੇ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਦੱਖਣਪੂਰਬੀ-ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਚੌਕ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਕ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ ਪੁਨਰਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਕੰਸੀਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਰਾਊਨ ਐਂਡ ਸਟੋਰੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟਸ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ
ਕੋਜ਼ਹੂਕੱਤਾ

**ਕੋਜ਼ਹੂਕੱਤਾ** ਜਾਂ ਕੋਜ਼ਹੂਕੱਤਾਈ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ, ਕੱਦੂਕੱਸ ਕੀਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਗੁੜ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਦਕ ਵਰਗੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਨਾਯਕ ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਅਵਸਰ ਤੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪਰਸ਼ਾਦ ਚੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਵਿਅੰਜਨ ਨੂੰ ਕੱਸੇ ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਗੁਰ ਨੂੰ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੇ ਪੇੜੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਭਾਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੀ, ਇਲਾਇਚੀ, ਅਤੇ ਭੁੰਨੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਭਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਪਕਵਾਨ
ਰਾਮ ਕੇ ਨਾਮ

***ਰਾਮ ਕੇ ਨਾਮ*** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: *In the Name of God*) ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਕਾਰ ਆਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ ਦੁਆਰਾ 1992 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਿੰਦੂ-ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਦ ਦੀ ਸਾਇਟ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਕੇ ਨਾਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਵਿਹਿਪ ਕਵਰਕਰਾਂ ਨੇ 1992 ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਦ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੱਟੀ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਪਟਵਰਧਨ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਲਾਘਾ ਅਰਜਿਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ

ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ ਦੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰ। 1990 ਤੋਂ 2005 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕੇ ਗੁਆਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ]]

**ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ** ਜਾਂ **ਵਣ-ਸਫ਼ਾਇਆ** ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੁੱਟ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਗੈਰ-ਜੰਗਲੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤਾਂ, ਵਾੜਿਆਂ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ ਤਾਪ-ਖੰਡੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 30% ਹਿੱਸਾ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਲੈਂਡਸੈਟ ਡੇਟਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ ਦਾ ਸੰਸਾਰੀ ਨਕਸ਼ਾ
*ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਧੇ ਵਾਲ਼ੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਜੁੰਡ
*ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ ਦੇ ਅਸਰ ਬਾਬਤ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ 

;ਮੀਡੀਆ 'ਚ
*14 ਮਾਰਚ, 2007, *ਇੰਡੀਪੈੱਨਡੰਟ ਔਨਲਾਈਨ*: ਵਿਕਾਸੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ 'ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ' 

;ਔਨਲਾਈਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
*ਕੈਨੇਡਾ ਕੌਮੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ *Battle for the Trees/ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਲੜਾਈ*  & ''Forest in Crisis/ਜੰਗਲ 'ਤੇ ਪਈ ਭੀੜ''  ਵੇਖੋ
*ਪੈਰਾਗੁਆਏ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਗੈਰ-ਕਨੂੰਨੀ ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਲ-ਵਾਢੀ
ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਨ

ਜਿੱਥੇ ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਅਸਲ ਝੀਲ ਦਾ ਹੈ। '60 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਝੀਲ 94% ਨਾਲ ਸੁੰਗੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।]]

**ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਨ** ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਨਿਘਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਭੋਂ ਵਾਲ਼ਾ ਇਲਾਕਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾਰੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਮੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹ ਜੀਵਨ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੌਣਪਾਣੀ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ। ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਨ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪਰਿਆਵਰਨੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨੀ ਉਲਝਣ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* Beyerlin, Ulrich. ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਨ, ਪਬਲਿਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਨੂੰਨ ਦਾ ਮਾਕਸ ਪਲਾਂਕ ਗਿਆਨਕੋਸ਼
* 
* ਮਾਰੂਥਲ ਘੋਖ ਸੰਸਥਾ ਨੇਵਾਡਾ, ਯੂਐੱਸਏ ਵਿੱਚ
* Environmental Issues  - ਅਫ਼ਰੀਕਾ 'ਚ ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਨ, ਦੀ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਬਲੌਗ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਨ
ਜਾਹਨ ਨੇਪੀਅਰ

**ਜਾਹਨ ਨੇਪੀਅਰ** (; (1 ਫਰਵਰੀ, 1550 – 4 ਅਪਰੈਲ 1617) ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਹਿਸਾਬਦਾਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਫਿਲਾਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ਰਬਾਂ, ਤਕਸੀਮਾਂ ਤੇ ਘਾਤਾਂ/ਮੂਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਜਮ੍ਹਾ ਮਨਫ਼ੀ ਦੇ ਸਰਲ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੌਗਰਿਦਮ ਨਾਮ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜਾਨ ਨੇਪੀਅਰ ਦਾ ਜਨਮ 1550 ਵਿੱਚ ਮਰਕਿਸਟਨ ਕੈਸਲ ਐਡਨਬਰਾ, ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਰ ਆਰਕੀਬਾਲਡ ਨੇਪੀਅਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਜੈਨੇਟ ਨੇਪੀਅਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗੈਰਰਸਮੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, 1563 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੇਂਟ ਸਾਲਵੇਟਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਦੇ ਉਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1571 ਵਿੱਚ ਨੇਪੀਅਰ, 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਕੌਟਲਡ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਖਰੀਦਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬਦਾਨ