open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਨਈਮ ਹਾਸ਼ਮੀ

**ਨਈਮ ਹਾਸ਼ਮੀ** (ਮੌਤ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1976) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ 1940 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਲਨਾਇਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।

## ਕਰੀਅਰ
ਨਈਮ ਹਾਸ਼ਮੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ* (1946) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ *ਇਲਜ਼ਾਮ (1953)* ਸੀ। ਇਸਲਾਮੀ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਲਈ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਨਾਤਾਂ, ਜਾਂ ਬੋਲ ਅਤੇ ਉਸਤਤ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਿਖਰ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ *ਨੂਰ-ਏ-ਇਸਲਾਮ (1957)* ਲਈ ਸਲੀਮ ਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਖ਼ਾਨੁਮ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਗਈ ਨਾਤ *ਸ਼ਾਹ-ਏ-ਮਦੀਨਾ*, *ਯਾਸਰਬ ਕੇ ਵਾਲੀ* ਲਿਖੀ। ਇਹ 1957 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਨ-ਅਵੇ ਸੁਪਰ-ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ *ਇੰਕਲਾਬ-ਏ-ਕਸ਼ਮੀਰ*, ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਜ਼ਿੱਦੀ (1973 ਫ਼ਿਲਮ), ਸ਼ਰੀਫ਼ ਬਦਮਾਸ਼ (1975 ਫ਼ਿਲਮ), ਚਿਤਰਾ ਤਏ ਸ਼ੇਰਾ (1976 ਫ਼ਿਲਮ) ਨਈਮ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਨ।

## ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
ਨਈਮ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੀ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1976 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੂਗਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਨਈਮ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਖਵਾਰ ਨਈਮ ਹਾਸ਼ਮੀ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ BOL ਟੀਵੀ ਦੇ ਬਿਊਰੋ ਚੀਫ਼ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976
ਅਮਬਰੀਨ ਅਰਸ਼ਦ

**ਅਮਬਰੀਨ ਅਰਸ਼ਦ** (ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992, ਬਹਾਵਲਪੁਰ )  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਹੈ (20 ਨਵੰਬਰ 2020 ਤੱਕ)। ਜਨਵਰੀ 2018 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ 7 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ 28 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਪਸ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ।  ਉਹ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ।  

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
ਅਰਸ਼ਦ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜੂਨੀਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 8ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ 2012 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤੀਜੇ ਮਹਿਲਾ ਏਐਚਐਫ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦੂਜੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਚੈਲੇਂਜ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ 2 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ 3/4 ਪਲੇਆਫ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ 6 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ।  13ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਮਿਆਂਮਾਰ 'ਤੇ 4-0 ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੋਲ (ਫੀਲਡ ਗੋਲ) ਕੀਤੇ।  ਉਸਨੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ 3/4 ਪਲੇਆਫ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚੀਨੀ ਤਾਈਪੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 4-1 ਦੀ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਮਾਤਰ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। 

ਉਹ ਉਸ ਟੀਮ ਦੀ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਂਦਰ ਸੇਰੀ ਬੇਗਾਵਨ, ਬਰੂਨੇਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਚੈਲੇਂਜ 2017 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਛੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਉਹ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਲਈ 3 ਗੋਲਾਂ (2 ਫੀਲਡ ਗੋਲ ਅਤੇ 1 ਪੈਨਲਟੀ ਸਟ੍ਰੋਕ)  ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਖਰ ਸਕੋਰਰ ਸੀ। ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿੱਚ, ਅਰਸ਼ਦ ਦੁਬਾਰਾ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪੈਨਲਟੀ ਕਾਰਨਰ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਲੇ ਗੋਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਛੇ ਗੇਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸ ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੋਂ 7-0 ਦੀ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀਲਾ ਕਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੇਟੇਨਿਲ, ਸਪੇਨ

**ਸੇਟੇਨਿਲ** ਸ਼ਹਿਰ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਜੀਬ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਵਸਨੀਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅੰਡੇਲੁਸੀਆ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦਾ ਨਿੱਘ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਉਹੀ ਚੱਟਾਨ ਹਨ ਜੋ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਠੰਢ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। 2005 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਅਬਾਦੀ 3,016 ਸੀ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਡੇਜ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਵੱਲ 157 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (98 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹਿਰ
ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦ

**ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦ** ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜੁਲਾਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾੜੀਆਂ, ਚਾਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਦਿਆਂ 'ਤੇ 'ਬਾਵਨ ਬੂਟੀ' (52 ਨਮੂਨੇ) ਬੁਣਨ ਦੀ ਬੋਧੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈਂਡਲੂਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਬਸਮਨ ਬੀਘਾ ਪਿੰਡ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਨਾਲੰਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਲਪੁਰ

**ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ** 74 ਜੇ ਬੀ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਝੰਗ ਰੋਡ `ਤੇ, &nbsp;ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਤਹਿਸੀਲ ਸਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕ 
* ਰਾਣਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਕਰਮ ਖਾਨ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਈਵਾਲਾ

**ਭਾਈਵਾਲਾ** ਫੈਸਲਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ **202 ਆਰ ਬੀ ਭਾਈਵਾਲਾ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਈਵਾਲਾ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 40,000 ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਈਵਾਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਤਾਲਾਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਈ ਵਾਲਾ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਘੋਨਾ, ਗੱਟੀ, ਚੱਕ ਝੁਮਰਾ ਹਨ।

ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੱਟੀ ਅਤੇ **ਭਾਈਵਾਲਾ** ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਥਾਨ ਹਨ ਪਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਹਨ **202 ਆਰ ਬੀ ਭਾਈਵਾਲਾ** ਜਾਂ ਬੱਸ  **ਭਾਈਵਾਲਾ** । 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖ਼ੁਸ਼ਪੁਰ

**ਖ਼ੁਸ਼ਪੁਰ** (خوش پور) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 167 ਮੀਟਰ (551 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ `ਤੇ  31°7'0N 72°53'0E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੁਆਂਢੀ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾ ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀਆਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਖ਼ੁਸ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਲਿਕਪੁਰ, ਫੈਸਲਾਬਾਦ

**ਮਲਿਕਪੁਰ** ਫੈਸਲਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ **203 ਆਰ ਬੀ ਮਲਿਕਪੁਰ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਮਲਿਕਪੁਰ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮਲਕਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨਿਸ਼ਾਤਾਬਾਦ, ਮਾਨਾਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਮੀਨ ਟਾਊਨ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨਿਸ਼ਾਤਾਬਾਦ
* ਭਾਈਵਾਲਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡਾ. ਪਿਆਰ ਸਿੰਘ

**ਡਾ. ਪਿਆਰ ਸਿੰਘ** (ਲਾਇਲਪੁਰ 1914 – ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 1996) ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। 

ਪਿਆਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੱਕ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਲਾਇਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫਾਰਸੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹਾਏ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਜੀਐਨਡੀਯੂ (1972-77) ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। 

1987 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੀਨ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਪੋਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬੀੜਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿਆਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ “ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗਹਨ ਅਧਿਐਨ” ਨਾਮ ਦੀ ਖੋਜ-ਯੋਜਨਾ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿਮੇਂਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ। ਇਸ ਖੋਜ-ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਪਿਆਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ “ਬਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਆਦਿ ਬੀੜ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ” ਸਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਧ-ਗ੍ਰੰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸ਼ੋਧ-ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ *ਗਾਥਾ ਸ੍ਰੀ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ* ਨਾਮ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਵਾਦ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਦਾਰੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵੱਲੋਂ ਅਪਰੈਲ 1993 ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤਹਿਤ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ 'ਤੇ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਝਾੜੂ ਦੇਣਾ, ਉਪਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਗਾਥਾ ਸ੍ਰੀ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ*

### ਸੰਪਾਦਨ
**ਯੂਸਫ਼ ਜ਼ੁਲੈਖਾ* (ਹਾਫਿਜ਼ ਬਰਖੁਰਦਾਰ, 1959)
**ਅਹਿਸੀਨ-ਉਲ-ਕਸਿਸ* (1962)
**ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ* (1969)
**ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਜੀ* ਸ਼ੰਭੂ ਨਾਥ ਵਾਲ਼ੀ (1969, 1972 ਅਤੇ 1983)
* *ਬੀ-40 ਜਨਮਸਾਖੀ* (1974)
* ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਅਲਵਿਦਾ* (ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ)।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਵੈਸ਼

**ਵੈਸ਼** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: वैश्य ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ (ਬ੍ਰਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਰਣ ਹੈ। ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਵੈਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਧੰਦੇ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਰਵਾਇਤੀ ਫਰਜ਼ 
ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ, ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਚ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੇਠਲੇ ਵਰਗ ਦੇ ਸਨ। ਵੈਸ਼, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਖਿਆ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਵਿਜਾ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ("ਦੋ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ", ਦੂਜਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਜਨਮ) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵੈਸ਼ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਾਮ ਸ਼ਰਨ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਪਤ ਸਾਮਰਾਜ  ਇੱਕ ਵੈਸ਼ ਵੰਸ਼ ਸੀ ਜੋ "ਸ਼ਾਇਦ ਦਮਨਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ"।

ਅਹਿੰਸਾਵਾਦੀ ਹੋਣ  ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੈਸ਼ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਬਾਣੀਆ
* ਬ੍ਰਾਹਮਣ
* ਖੱਤਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## External links 
* 
* All India Vaish Federation 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਵਰਣ ਵਿਵਸਥਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਧਾਰ
ਫਤਿਹਪੁਰੀ ਮਸਜਿਦ

[thumb|1863 ਵਿੱਚ [ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦ (ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ) ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਕਸ਼ਾ। ਮੁਸਜਿਦ ਫਤਿਹਪੁਰੀ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰੀ ਗੇਟ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।]]
**ਫਤਿਹਪੁਰੀ** **ਮਸਜਿਦ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ  ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਗਲੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਫਤਿਹਪੁਰੀ ਮਸਜਿਦ 1650 ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਫਤਿਹਪੁਰੀ ਬੇਗਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਬਣੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਖਾਰੀ ਬਾਉਲੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।

thumb|ਮਸਜਿਦ ਫਤਿਹਪੁਰੀ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਦਰਵਾਜੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ
* ਲਾਲ ਕਿਲਾ
* ਚਾਂਦਨੀ ਚੋਂਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ
ਅੰਜਲੀ ਮਰਾਠੇ

thumb|ਅੰਜਲੀ ਮਰਾਠੇ
**ਅੰਜਲੀ ਮਰਾਠੇ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਨੁਰਾਧਾ ਮਰਾਠੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਖੁਦ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅੰਜਲੀ, ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਬੁਲਾਵਾ ਸੰਗੀਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ *ਦੋਘੀ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੀਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ 1996 ਵਿੱਚ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ *ਚੌਕਤ ਰਾਜਾ* (ਮਰਾਠੀ), *ਸਾਈਬਾਬਾ* (ਮਰਾਠੀ), *ਦੋਘੀ* (ਮਰਾਠੀ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਲ - *ਝੁਠੇ ਸੱਚੇ ਗੁੱਡੇ ਬਚੇ* (ਹਿੰਦੀ), *ਓਲਕ ਸੰਗਨਾ* (ਮਰਾਠੀ) ਲਈ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ *ਬਾਲੋਦਿਆਨ* (ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਲਈ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਪੁਣੇ ਲਈ ਗੀਤ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਕਈ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਗਤਿਕ ਮਰਾਠੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ *ਸਮਾਰਕਯਾਤਰਾ* ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, *ਚਿਮਾਂਗਾਨੀ* ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਅੰਜਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਸ਼ਣ, ਨਾਚ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅੰਜਲੀ ਗਾਇਕਾ ਅਨੁਰਾਧਾ ਮਰਾਠੇ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਲਿਲ ਕੁਲਕਰਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ - ਬੇਟਾ ਸ਼ੁਭੰਕਰ ਜਿਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਚਿੰਟੂ' (ਚਿੰਟੂ) ਲਈ ਗਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਅਨੰਨਿਆ। ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਵੱਖ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਿਜ਼ਵਾਨਾ ਯਾਸਮੀਨ

**ਰਿਜ਼ਵਾਨਾ ਯਾਸਮੀਨ** (ਜਨਮ: 4 ਸਤੰਬਰ 1990)  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ  (ਨਵੰਬਰ 2020 ਤੱਕ) ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਯਾਸਮੀਨ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ  2016 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਗੋਲਕੀਪਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2010 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 

ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦੂਜੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਚੈਲੇਂਜ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ 6 ਕੈਪਸ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। 

2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚੌਥੇ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। 

2017 ਵਿੱਚ, ਯਾਸਮੀਨ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰ ਸੇਰੀ ਬੇਗਾਵਨ, ਬਰੂਨੇਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਚੈਲੇਂਜ ਲਈ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸੀ   ਉੱਥੇ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਮੈਚ ਗੁਆਏ, ਸੱਤਵੇਂ ਸਥਾਨ ਵਾਲੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵਿੱਚ 3-0 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ, ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਗੋਲ ਸੀ। ਟੀਮ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਯਾਸਮੀਨ ਨੇ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ 4 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। 

2013 ਅਤੇ 2018 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯਾਸਮੀਨ ਨੇ 18 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 4 ਮੈਚ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ 

#### ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ 
# ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ ਹਾਕੀ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ: 2018
# ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਏ.ਐੱਚ.ਐੱਫ.) ਕੱਪ: 2012, 2016
# ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਚੈਲੇਂਜ: 2013, 2017
# 30ਵਾਂ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਗ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 2014 ਜਲੰਧਰ, ਭਾਰਤ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਲਿਨੀ ਰਾਜੂਰਕਰ

**ਮਾਲਿਨੀ ਰਾਜੂਰਕਰ** (ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ 1941) ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ, ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਅਜਮੇਰ ਸੰਗੀਤ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਨਿਪੁਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ, ਗੋਵਿੰਦਰਾਵ ਰਾਜੂਰਕਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ, ਵਸੰਤਰਾਓ ਰਾਜੂਰਕਰ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਗੁਣੀਦਾਸ ਸੰਮੇਲਨ* (ਮੁੰਬਈ), *ਤਾਨਸੇਨ ਸਮਾਰੋਹ* (ਗਵਾਲੀਅਰ), *ਸਵਾਈ ਗੰਧਰਵ ਫੈਸਟੀਵਲ* (ਪੁਣੇ), ਅਤੇ *ਸ਼ੰਕਰ ਲਾਲ ਫੈਸਟੀਵਲ* (ਦਿੱਲੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਮਾਲਿਨੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਪਾ ਅਤੇ ਤਰਾਨਾ ਸ਼ੈਲੀ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮਾਂਡ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਲਕਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਮਰਾਠੀ *ਨਾਟਯਗੀਤੇ,* *ਪਾਂਡੂ-ਨਰੂਪਤੀ ਜਨਕ ਜਯਾ*, *ਨਰਵਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸਮਨ*, *ਯ ਭਵਨਤਿਲ ਗੀਤ ਪੁਰਾਣ ਦੀਆਂ* ਉਸਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ 2001

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਮਾਰਥਾ ਥਾਮਸ (ਫੁੱਟਬਾਲਰ)

**ਮਾਰਥਾ ਏਲਨ ਥਾਮਸ** (ਜਨਮ 31 ਮਈ 1996) ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਲਈ ਸਟਰਾਈਕਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।

ਥਾਮਸ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਡਿਵੀਜ਼ਨ 2 ਫੈਮਿਨਾਈਨ ਕਲੱਬ ਲੇ ਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵੂਮੈਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਵੈਸਟ ਹੈਮ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਰਲੋਟ 49ers ਲਈ ਚਾਰ ਸਾਲ ਕਾਲਜ ਫੁਟਬਾਲ ਖੇਡਿਆ।ਥਾਮਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ , ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਥਾਮਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਲਮੇਸਬਰੀ, ਵਿਲਟਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮਾਂ, ਕ੍ਰਿਸਟੀਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਿਤਾ ਐਂਡਰਿਊ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 2001 ਤੱਕ ਡੋਰਚੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਟਲਾਂਟਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਡੋਰਚੈਸਟਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਏ ਜਿੱਥੇ ਥਾਮਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਡੋਰਚੇਸਟਰ ਟਾਊਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕਿ ਵੈਸਟਨ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।   ਵੈਸਟਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਯੂਥ ਕਲੱਬ ਵੈਸਟਨ ਐਫਸੀ ਲਈ ਖੇਡੀ। 

### ਸ਼ਾਰਲੋਟ 49ers 
ਥਾਮਸ ਨੇ ਚਾਰਲੋਟ 49ers ਲਈ ਕਾਲਜ ਫੁਟਬਾਲ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਥਾਮਸ ਨੇ 11 ਗੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਯੂਐਸਏ ਫਰੈਸ਼ਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਥਾਮਸ ਨੂੰ ਆਲ-ਕਾਨਫਰੰਸ ਯੂਐਸਏ ਫਸਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 2016 ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਥਾਮਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ 47 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਸਨ।   ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹਰ ਚਾਰ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਸਨਮਾਨ 
### ਕਾਲਜ 
**ਸ਼ਾਰਲੋਟ 49ers**

* ਕਾਨਫਰੰਸ ਅਮਰੀਕਾ ਮਹਿਲਾ ਫੁਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ: 2016 

### ਵਿਅਕਤੀਗਤ 
* ਕਾਨਫਰੰਸ ਯੂਐਸਏ ਆਫੈਂਸਿਵ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ: 2016, 2017 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਬਲਦੇਵ

**ਬਲਦੇਵ** (ਕਾਰਤਿਕ ਬਦੀ 12, ਸੰਵਤ 1897 ਵਿਕਰਮੀ---) ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। 

ਬਲਦੇਵ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ‘ਦਵਿਜ ਬਲਦੇਵ’ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੀਤਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਨੂਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਜਲਾਲ ਅਵਸਥੀ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਮੇ ਕੰਨਿਆਕੁਬਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ। ‘ਦਵਿਜ ਬਲਦੇਵ’ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼, ਕਰਮਕਾਂਡ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਕ ਕਾਰਨ 32 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨਿਜਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ  ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਰਾਮਪੁਰ, ਮਥੁਰਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੀਤਾਪੁਰ) ਅਤੇ ਇਟੌਜਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਖਨਊ ) ਦੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਮਿਲ਼ ਗਏ। ਕਵਿਤਾ ਉਸ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੰਗਾਧਰ ‘ਦਵਿਜਗੰਗ’ ਵੀ ਚੰਗੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਾ ਸੀ।

‘ਦਵਿਜ ਬਲਦੇਵ’ ਵਿਚ ਤੀਬਰ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਰਪੂਰ ਹਾਸ-ਰਸ ਦੇ ਬਲ 'ਤੇ ਉਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ‘ਦਵਿਜ ਬਲਦੇਵ’ ਨੂੰ  ਮਾਣ ਸੀ-

: *ਦੇਹੀ ਜੋ ਸਮੱਸਿਆ ਤਾਪੇ ਕਵਿਤ ਬਨਾਊਂ ਚਟ, ਕਲਮ ਰੁਕੇ ਤੋ ਕਰ ਕਲਮ ਕਰਾਈਏ।*

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਇਸਾਮੂ ਯੋਸ਼ੀ

ਕਾਉਂਟ  ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ *ਟੈਂਕਾ* ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਤਾਈਸ਼ੋ ਅਤੇ ਸ਼ੋਵਾ ਦੌਰ ਦੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੋਮਾਂਟਿਕਵਾਦ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ, ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਧੇਰੇ ਅਧੀਨ ਸਨ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਯੋਸ਼ੀ ਇਸਾਮੂ ਦਾ ਜਨਮ ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਟਾਕਾਨਾਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦਾਦਾ, ਕਾਉਂਟ ਯੋਸ਼ੀ ਟੋਮੋਸਾਨੇ ਸਤਸੁਮਾ ਡੋਮੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਮੁਰਾਈ ਰਿਟੇਨਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਉਸ ਆਫ ਪੀਅਰਜ਼, ਪ੍ਰੀਵੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਘਰੇਲੂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਓਯਾਮਾ ਇਵਾਓ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਯੋਸ਼ੀ ਨੇ 1887 ਤੋਂ ਕਾਨਾਗਾਵਾ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦੇ ਕਾਮਾਕੁਰਾ ਦੇ ਜ਼ੈਮੋਕੁਜ਼ਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1891 ਵਿੱਚ ਕਾਮਾਕੁਰਾ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਟੋਕੀਓ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ, ਉਹ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ (ਭਾਵ ਤਪਦਿਕ ) ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਕਾਮਾਕੁਰਾ ਪਰਤਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਟੋਕੀਓ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਨੰਬਰ 1 ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕੋਗਯੋਕੁਸ਼ਾ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਯੋਸ਼ੀ ਨੇ 1908 ਵਿੱਚ ਵਾਸੇਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸੇ ਸਾਲ ਯੋਸਾਨੋ ਟੇਕਨ ਦੇ *ਟੋਕੀਓ ਸ਼ਿਨ-ਸ਼ੀ ਸ਼ਾ* ( *ਟੋਕੀਓ ਨਿਊ ਪੋਇਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ* ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, *ਮਾਈਜੋ* ( *ਬ੍ਰਾਈਟ ਸਟਾਰ* ) ਆਪਣੀਆਂ *ਟਾਂਕਾ* ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। *ਮਯੋਜੋ* ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰਕਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੋਰੀ ਓਗਈ, ਉਏਦਾ ਬਿਨ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਹਾਰਾ ਹਾਕੁਸ਼ੂ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। 

## ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ 
ਯੋਸ਼ੀ ਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕਵਾਦ ਅਤੇ ਸੁਹਜਵਾਦ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਕਿਤਾਹਾਰਾ ਹਾਕੁਸ਼ੂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮੂਹ, *ਪੈਨ ਨੋ ਕਾਈ* ਬਣਾਉਣ ਲਈ *ਮਾਇਓਜੋ* ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।  1909 ਵਿੱਚ, ਮੋਰੀ ਓਗਾਈ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਨਾਲ, ਯੋਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, *ਸੁਬਾਰੂ* ਕੱਢਿਆ। 

1948 ਵਿੱਚ, ਯੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਹਾਊਸਹੋਲਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਕਵਿਤਾ ਪਾਠ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਚੋਣਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸੇ ਸਾਲ ਜਾਪਾਨ ਆਰਟ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਯੋਸ਼ੀ ਦੀ ਮੌਤ 1960 ਵਿੱਚ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਅਓਯਾਮਾ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਜਾਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
* ਜਾਪਾਨੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
* ਕਾਟੋ, ਸ਼ੂਚੀ । *ਜਾਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ* । ਰੂਟਲੇਜ ਕਰਜ਼ਨ (1997)
* ਕੀਨੇ, ਡੋਨਾਲਡ . *ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ: ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ* । ਗਰੋਵ ਪ੍ਰੈਸ (1956)।ISBN&nbsp;0-8021-5095-0
* 978-1461731887 
* ਔਰਟੋਲਾਨੀ, ਬੇਨੀਟੋ। *ਜਾਪਾਨੀ ਥੀਏਟਰ* ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ (1995)।ISBN&nbsp;0-691-04333-7

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Prominent People of Minato City 
* Yoshii Isamu Memorial Museum, Kami City, Shikoku

## ਨੋਟਸ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1886
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Japanese language text
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਵੇਣੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਚਿੱਟਜੱਲੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਵੇਨੀ** (ਜਨਮ 24 ਦਸੰਬਰ 1924), ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ **ਸੀ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣੀ** ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ **ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣੀ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਵੇਨੀ ਪੱਛਮੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਾਂਗੀਡੀ ਤੋਂ ਹੈ। ਏਪੀ, ਭਾਰਤ। ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਅਨਸੂਯਾ* (1936) ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਾਓ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। ਉਹ 1939 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਚਲੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰਮ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸੋਭਾਨਾਚਲਾ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਈ।

ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਮਨਾ ਦੇਸ਼ਮ* (1949) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿੱਗਜ ਫਿਲਮੀ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਐਨਟੀ ਰਾਮਾ ਰਾਓ, ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਘੰਟਸਾਲਾ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਪੀ ਲੀਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। *ਮਨ ਦੇਸਮ* ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲ *ਵਿਪ੍ਰਦਾਸ *' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਵਪਾਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924
ਰਾਚੇਲ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ (ਫੁੱਟਬਾਲਰ)

**ਰੇਚਲ ਲੁਈਸ ਵਿਲੀਅਮਜ਼** (ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 1988) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵੂਮੈਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਕੱਲਬ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।

ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਨੌਟਸ ਕਾਉਂਟੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ 2 ਸਾਲ, ਚੇਲਸੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਅਤੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਤੋਂ ਸਟ੍ਰਾਈਕਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੀਨੀਅਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਲੰਮਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਯੂਰੋ 2009 ਅਤੇ 2011 ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਚੋਣ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ 2012 ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕਲੱਬ ਕੈਰੀਅਰ 
ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਬਾਰ੍ਹਾਂ-ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਜੋ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ।  ਉਹ ਉਪ- ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਕਾਉਂਟੀ ਲੀਗ ਜਿੱਤੀ ਸੀ  ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਾਉਂਟੀ ਲੀਗ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।  2006-07 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਲੀਸੇਸਟਰ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਖਿਤਾਬ, ਕਾਉਂਟੀ ਕੱਪ ਅਤੇ ਲੀਗ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੈਸਟਰ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ FA ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਉੱਤਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਜਿੱਤੀ।

ਉਸਨੇ 2007-08 ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਡੌਨਕਾਸਟਰ ਰੋਵਰਸ ਬੇਲੇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਲੈਸਟਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀਜ਼ਨ ਡੋਨਕਾਸਟਰ ਨਾਲ ਕਲੱਬ ਦੇ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਤੇ ਪਲੇਅਰਜ਼ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ।  ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਡੋਨਕਾਸਟਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਬਕਾ ਕਲੱਬ ਲੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਵੂਮੈਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। 

ਮਾਰਚ 2011 ਵਿੱਚ ਐਫਏ ਡਬਲਯੂਐਸਐਲ ਤੱਕ ਡੋਨਕਾਸਟਰ ਨਾ ਖੇਡਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ 2010 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।  ਦਸੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਦੀ FA WSL ਟੀਮ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ।  ਇੱਕ ਸਟ੍ਰਾਈਕਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਡਬਲਯੂਐਸਐਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੋਲ ਕੀਤੇ  ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ। 

ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ 14 ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ 14 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਪਰ ਬਰਮਿੰਘਮ ਆਖਰੀ ਦਿਨ WSL ਖਿਤਾਬ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਐਫਏ ਵੂਮੈਨ ਫੁਟਬਾਲ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ 2011 ਪਲੇਅਰਜ਼ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 2012 FA ਮਹਿਲਾ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੇਲਸੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਮਿੰਘਮ ਨੇ ਪੈਨਲਟੀ ਸ਼ੂਟਆਊਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। 

ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਬਰਮਿੰਘਮ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ "ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ" ਕਲੱਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।  ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 6 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਚੇਲਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।  ਉਸਨੇ ਚੈਲਸੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 13 ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਗੋਲ ਕੀਤੇ, ਜੋ 2014 FA WSL ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਨੌਟਸ ਕਾਉਂਟੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ।  2017 ਸਪਰਿੰਗ ਸੀਰੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਟਸ ਕਾਉਂਟੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ 

ਜੁਲਾਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਬਰਮਿੰਘਮ ਮੈਨੇਜਰ ਮਾਰਕ ਸਕਿਨਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨਾਲ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਆਰ. ਬਾਲਾਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ

thumb|ਆਰ. ਬਾਲਾਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ
**ਰਾਵੂ ਬਾਲਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ** (ਜਨਮ 28 ਅਗਸਤ 1928) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1930 ਤੋਂ 1960 ਤੱਕ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਲਾਈਟ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬਾਲਾਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵੈਂਕਟਗਿਰੀ ਵਿੱਚ 1928 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਲਾਥੁਰੂ ਸੁਬਾਯਾ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ HMV ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੇ ਸੋਲੋ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1936 ਵਿੱਚ ਸੀ. ਪੁਲਈਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫਿਲਮਾਂ *ਸਤੀ ਅਨਸੂਯਾ* ਅਤੇ *ਭਗਤ ਧਰੁਵ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੇ. ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਭਕਥਾ ਕੁਚੇਲਾ* (1936), *ਬਾਲਯੋਗਿਨੀ* (1937), ਅਤੇ *ਤਿਰੂਨੀਲਕੰਤਰ* (1939) ਵਰਗੀਆਂ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ *ਤੁਕਾਰਾਮ* (1938) ਵਿੱਚ ਤੁਕਾਰਾਮ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਤੁਕਾਰਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਰੀ ਸੁਬਰਾਮਣਿਆ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸੀਐਸਆਰ ਅੰਜਨੇਯੁਲੂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1940 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗੁਡਾਵੱਲੀ ਰਾਮਬ੍ਰਹਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ *ਇਲਾਲੂ* ਵਿੱਚ ਐਸ. ਰਾਜੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਵੀ. ਨਾਗਯਾ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰੇਣੁਕਾ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੀ *ਭਾਗਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ* (1943) ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਕਮਲਾ ਕੋਟਨਿਸ ਲਈ ਗਾਇਆ, ਇਹ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ। *ਗੀਤ* ਭੀਮਵਰਪੂ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲੀ ਗਈ।ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ  ਘਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Listen to some of the songs of R. Balasaraswathi at Old Telugu Songs.com
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਪਾਵਨੀ ਪਾਂਡੇ

**ਪਾਵਨੀ ਪਾਂਡੇ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਲਿਲ ਚੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੋਵਾਂ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰ ਹੈ।

ਰਈਸ ਦੇ ਗੀਤ "ਲੈਲਾ ਮੈਂ ਲੈਲਾ" ਦੇ ਹਿੱਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਣੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਵਰੇਜ ਮਿਲੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਲਿਲ ਚੈਂਪਸ 2017 ਲਈ ਗ੍ਰੈਂਡ ਜਿਊਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਪਾਂਡੇ ਨੇ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ

ਪਾਂਡੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਹਨ ਅਮਲ ਮਲਿਕ, ਸਚਿਨ-ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਰੁਚੀ ਘਣਸ਼ਿਆਮ

**ਰੁਚੀ ਘਣਸ਼ਿਆਮ** (ਜਨਮ 4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1960) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰੁਚੀ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਜਮਪੁਰ ਰੰਗਈਆ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ ਅਗਸਤ 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਦਮਿਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਰਬੀ ਸਿੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼, ਕਾਠਮੰਡੂ, ਦਮਿਸ਼ਕ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਕਰਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਰੁਚੀ ਨੇ ਅਗਸਤ 2000 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2004 ਤੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲਰ (ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ) ਸੀ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਡਰ ਸੈਕਟਰੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। 

ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਰੁਟੀਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਾਜਕਤਾ ਲਵੰਗਾਰੇ ਵਰਮਾ

**ਪ੍ਰਜਾਕਤਾ ਲਵਾਂਗਰੇ ਵਰਮਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਜੂਨ 2021 ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਪ੍ਰਜਾਕਤਾ ਲਵੰਗਾਰੇ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਨੈਤਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।

### ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ 
ਲਵੰਗਾਰੇ ਵਰਮਾ ਨੇ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।

### ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 
ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਸੈੱਟਅੱਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਜਾਕਤਾ ਲਵੰਗਾਰੇ ਵਰਮਾ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 10 ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

### ਆਬਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ 
ਉਸਨੇ ਆਬਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਆਬਕਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬੂਟਲੇਗਰਾਂ ਦੇ ਰੈਕੇਟ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ।

### ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ 
ਲਵੰਗਾਰੇ ਵਰਮਾ 2020 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਰਾਠੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਯੂਐਸ ਕੌਂਸਲ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਧਾਰਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੇਵਾ ਅਫ਼ਸਰ
ਰੀਨਤ ਸੰਧੂ

thumb|ਰੀਨਤ ਸੰਧੂ
**ਰੀਨਤ ਸੰਧੂ** (ਜਨਮ 7 ਜੂਨ 1964)  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਸੈਨ ਮੈਰੀਨੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੰਧੂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ (ਵਣਜ) ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਚੀਫ਼ ਰਹੀ।

ਸੰਧੂ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ MEA ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਵਰਟੀਕਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਕੱਤਰ (ਪੱਛਮੀ) ਬਣੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੀ. ਭਾਨੂਮਤੀ

thumb|ਭਾਨੂਮਤੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ
**ਪੀ. ਭਾਨੂਮਤੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ** (7 ਸਤੰਬਰ 1925 – 24 ਦਸੰਬਰ 2005) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਗਾਇਕਾ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ *ਚੰਦਰਾਨੀ* (1953) ਨਾਲ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਨੂਮਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ 30ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ "ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ" ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਭਾਨੂਮਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਸਤੰਬਰ 1925 ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਓਂਗੋਲ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੋਦਾਵਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬੋਮਰਾਜੂ ਸਰਸਵਤਮਾ, ਵੈਂਕਟਾ ਸੁਬੱਈਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਔਲਾਦ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਵੈਂਕਟਾ ਸੁਬਾਯਾ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਨ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਭਾਨੂਮਤੀ ਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸ਼ਟਾਵਧਾਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸਟੂਡੀਓ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਮੁਕਤਾ ਦੱਤਾ ਤੋਮਰ

**ਮੁਕਤਾ ਦੱਤਾ ਤੋਮਰ** (ਜਨਮ 4 ਜੂਨ 1961)  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਕਾਡਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮੁਕਤਾ ਦੱਤਾ ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਸ਼ੋਕ ਤੋਮਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ 1978 ਬੈਚ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਕਾਠਮੰਡੂ, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਯਾਂਗੋਨ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਖੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਈ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2010 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2013 ਤੱਕ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਮੁਕਤਾ ਦੱਤਾ ਤੋਮਰ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ (ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੌਂਸਲਰ, ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations having bare URLs
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations lacking titles
ਚਿੱਤਰਾ ਨਾਰਾਇਣਨ

thumb| 2011 ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਾ ਨਾਰਾਇਣਨ
**ਚਿੱਤਰਾ ਨਾਰਾਇਣਨ** ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਛੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਚਿਤਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਜਰਨਲ, *ਦਿ ਬੁੱਕ ਰਿਵਿਊ* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ ਜਨੇਵਾ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਫੈਲੋ ਹੈ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ 'ਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੋਰਸ ਦੀ ਕੋਰਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਚਿੱਤਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੇਆਰ ਨਰਾਇਣਨ ਅਤੇ ਊਸ਼ਾ ਨਰਾਇਣਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੰਡਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਸਮੇਤ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਨੋਈ ਵਿੱਚ ਡੇਢ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋਮਸਕੂਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਚੰਦਰਿਕਾ, ਜੋ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਲਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਹੇਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਾਇਤਰੀ ਈਸਰ ਕੁਮਾਰ

thumb|ਗਾਇਤਰੀ ਈਸਰ ਕੁਮਾਰ
**ਗਾਇਤਰੀ ਈਸਰ ਕੁਮਾਰ** (ਜਨਮ 20 ਜੂਨ 1962) 1986 ਬੈਚ ਦੀ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਬੈਲਜੀਅਮ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਲਕਸਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਮਿਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਈ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਜੂਨ 1962 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੋਫੀਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 1986 ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਬੈਚ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। 2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ 14 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਪੂਰਵਜ ਰੁਚੀ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਮਾਰ ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣ ਗਈ। ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਬ੍ਰੈਕਸਿਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ-ਯੂਕੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਰਨ

**ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਰਨ**, ਜਨਮ 5 ਸਤੰਬਰ 1958, ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਕਾਡਰ 1982 ਬੈਚ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਰਨ ਨੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀਏ (ਆਨਰਸ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਪੰਕਜ ਸਰਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਹੈ  ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ ਅਗਸਤ 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਮਾਸਕੋ, ਢਾਕਾ, ਕਾਹਿਰਾ, ਜਨੇਵਾ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਰਨ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੌਂਸਲ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ

**ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ** (1879–1958) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਿਤਾਏ, ਅਤੇ ਕਵੀ ਰਾਬਰਟ ਗ੍ਰੇਵਜ਼ ਉੱਤੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ, ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨਮਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਹ 27 ਮਈ 1879 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਜਮਾਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹਾਲੀਸ਼ਹਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1888 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਮੇਹਰਪੁਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਰਾਬਰਟ ਗ੍ਰੇਵਜ਼ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ ਦਿੱਤਾ: ਉਹ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਖੁਰਾਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ।

ਮੇਹਰਪੁਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ 1896 ਵਿਚ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸਪੈਂਸ ਉਰਕੁਹਾਰਟ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, 1902 ਤੋਂ ਡਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1902 ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, 1900 ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਲੰਘਿਆ ਜੋ ਕਿ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ 1903 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ। ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਚਿਤਪੁਰ ਰੋਡ, ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਵਿੱਚ ਟਿਊਸ਼ਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਸਟਲਾਂ ਦੇ ਵਾਰਡਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕਾਲੀ ਨਾਥ ਰਾਏ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1907 ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

1908 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਨੇ ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਜੰਗ ਬਹਾਦੁਰ ਰਾਣਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੈਸਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ ਰਾਣਾ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕੈਸਰ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਸ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਗਿਆ। ਉਹ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 1892 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1905 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਦਰਬਾਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। 1907 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਕੈਸਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਈ 1909 ਵਿੱਚ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੈਸਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਗੋਕਰਨਾ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਡੇਰਾ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1923 ਦੀ ਨੇਪਾਲ-ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸੰਧੀ, ਚੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਟੀਚਾ, ਕੀ ਬਣ ਗਿਆ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਮੱਲਿਕ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਪਰ ਚੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਲਾਰਡ ਕਰਜ਼ਨ ਦੁਆਰਾ, ਐਕਸੀਟਰ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਾਖਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1958
ਜੀਜਾ ਮਾਧਵਨ ਹਰਿਸਿੰਘ

**ਜੀਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ 1951) ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ (ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ) ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਡੀਜੀਪੀ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 36 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।

ਜੀਜਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਗ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਤਸਵੀਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵਰ ਸਟੋਰੀ 'ਤੇ ਜੇ ਮੈਗ ਨੇ ਜੀਜਾ ਐਮ ਹਰੀਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

## ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੀਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 1975 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ (ਆਈਪੀਐਸ) ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਡਾ ਜੀਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਏਂਜਲਸ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸ੍ਰੀਕਾਰਯਮ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਪਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਹੋਰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। 1975 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਐਮਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਚੀ, ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ, ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਤੋਂ ਡੀਐਸਪੀ ਤੱਕ ਭਰਤੀ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਕਰਨਾਟਕ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਸਥਿਤੀ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਖੋਜ ਅਧਿਐਨ ਜੀਜਾ ਮਾਧਵਨ ਹਰੀਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਾਡਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੋਧਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਦੇਵਯਾਨੀ ਖੋਬਰਾਗੜੇ

thumb|ਦੇਵਯਾਨੀ ਖੋਬਰਾਗੜੇ
**ਦੇਵਯਾਨੀ ਖੋਬਰਾਗੜੇ** ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਕੇਡਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਹੈ। ਉਹ ਵੀਜ਼ਾ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ, ਫਨੋਮ ਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਰਾਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ, ਗੜ੍ਹਚਿਰੌਲੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਉੱਤਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ, ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ।

ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮਾਉਂਟ ਕਾਰਮਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਿੰਗ ਐਡਵਰਡ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸੇਠ ਗੋਰਧਨਦਾਸ ਸੁੰਦਰਦਾਸ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਖੋਬਰਾਗੜੇ 1999 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੌਂਸਲੇਟ ਜਨਰਲ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦਸੰਬਰ 2013 ਤੱਕ ਡਿਪਟੀ ਕੌਂਸਲ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।

20 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (DPA) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਏਜੰਸੀ ਜੋ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਲਾਜ਼ਮੀ ਉਡੀਕ" 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਚੇਵੇਨਿੰਗ ਰੋਲਸ-ਰਾਇਸ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹੋਰ 
2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, *ਦ ਵ੍ਹਾਈਟ ਸਾੜ੍ਹੀ* ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੀਵਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾਸ

**ਰੀਵਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾਸ** (ਜਨਮ 24 ਦਸੰਬਰ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਕਾਡਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰੀਵਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 1986 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਵੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ, ਰੀਵਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੁਖਾਰੈਸਟ (ਰੋਮਾਨੀਆ) ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਲਬਾਨੀਆ ਅਤੇ ਮੋਲਡੋਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।  ਮਾਰਚ 2016 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2017 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਾਰਤ) ਦੀ ਸਕੱਤਰ (ਪੂਰਬ) ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੀਨਾ ਮਲਹੋਤਰਾ

**ਨੀਨਾ ਮਲਹੋਤਰਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਨ ਮੈਰੀਨੋ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
2020 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ (ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ) ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ ( ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 21 ਅਕਤੂਬਰ, 2020 ਵਿੱਚ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਮਲਹੋਤਰਾ ਸੈਨ ਮੈਰੀਨੋ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਹੋਣਗੇ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਲਹੋਤਰਾਂ ਨੇ ਖਾਲੀ ਬੈੱਡਰੂਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗੁਰੂੰਗ ਨੂੰ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਸੌਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 16-ਘੰਟੇ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਨਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਸਾਜ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਰੂੰਗ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੇਚੈਨ" ਬਣਾਇਆ। ਗੁਰੂੰਗ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਖੋਹ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਭੱਜ ਗਈ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਗੁਰੁੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਭੁੱਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਕਾਫ਼ੀ ਭਾਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਉਸ ਕੋਲ ਢੁਕਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਰੇਰੋ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੁਰੂੰਗ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਜੱਜ ਫਰੈਂਕ ਮਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 2012 ਵਿੱਚ US$1,458,335 ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਗੁਰੰਗ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਗਿਬਸਨ, ਡਨ ਅਤੇ ਕਰਚਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ੇਲ ਐਲਨ ਕਾਰਲਿਨ ਨੇ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰੋਮ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਦੌਰਾ - ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੇਕਲਿੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ (ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ)

**ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ** ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਜਾਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 1957 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1980 ਕੇਡਰ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਅਗਸਤ 1982 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 1984 ਤੱਕ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਈ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਸੰਮੇਲਨ, ਜਿਨੀਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 21 ਫਰਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* UPSC ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤੀ "ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਜੀਤ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਓ ਭੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ, UPSC", ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਟੈਂਡਰਡ
* UPSC ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ "UPSC ਬੋਰਡ"
* ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ "ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ" ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਮਾਨੀ ਗਭਰੂ

**ਰਮਾਨੀ ਗਭਰੂ** (  1656 -  1684), ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਲਾਝਰੀਘਾਟ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮੁਗਲ ਹਰਮ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ **ਰਹਿਮਤ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ** ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਅਹੋਮ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਚਾਓਫਾ ਸੁਤਮਲਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪਖੋਰੀ ਗਭਰੂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਮੋਮਈ ਤਾਮੁਲੀ ਬੋਰਬਾਰੂਆ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਲਚਿਤ ਬੋਰਫੁਕਨ ਅਤੇ ਲਾਲੁਕਸੋਲਾ ਬੋਰਫੁਕਨ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਲੁਕਸੋਲਾ ਬੋਰਫੁਕਨ ਦੀ ਗੁਹਾਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਰਮਣੀ ਗਭਰੂ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਅਹੋਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਹੋਮ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗਦੇਓ ਜੈਧਵਾਜ ਸਿੰਘਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪਖੋਰੀ ਗਭਰੂ, ਤਮੁਲੀ ਕੁਵਾਰੀ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਨਾਮ ਰਮਣੀ ਗਭਰੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨੰਗਚੇਨ ਗਭਰੂ ਅਤੇ ਮੈਨਾ ਗਭਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਉਹ ਮੋਮਈ ਤਾਮੁਲੀ ਬੋਰਬਾਰੂਆ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਯੋਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਅਹੋਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾ ਦੀ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਸੀ, ਅਤੇ ਲਚਿਤ ਬੋਰਫੁਕਨ ਅਤੇ ਲਾਲੁਕਸੋਲਾ ਬੋਰਫੁਕਨ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਰਾਇਘਾਟ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਮਰੂਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਵਿਆਹ 
ਜਦੋਂ ਮੀਰ ਜੁਮਲਾ ਨੇ ਜੈਧਵਾਜ ਦੇ ਰਾਜ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ, ਉਸਨੇ ਮੀਰ ਜੁਮਲਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਦੀ ਧੀ ਰਮਾਨੀ ਗਭਰੂ ਨੂੰ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ। ਤਿਪਮ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਵਜੋਂ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ 15 ਜਨਵਰੀ 1663 ਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਰਹਿਮਤ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਦਾ ਮੁਸਲਿਮ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਸ਼ਾਹੀ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਐਤਵਾਰ, 13 ਮਈ 1668 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ 1,80,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਾਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਸਰਾਇਘਾਟ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਹੋਮ ਜਨਰਲ ਲਚਿਤ ਬੋਰਫੁਕਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਸੁਪਾਂਗਮੁੰਗ ਦੁਆਰਾ ਗੁਹਾਟੀ ਨੂੰ ਮੁਗਲਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਚਿਤ ਬੋਰਫੁਕਨ ਨੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਗਲ ਜਰਨੈਲ ਰਾਮ ਸਿੰਘਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਖੱਟੀ। ਜੇਕਰ ਅਹੋਮ ਫੌਜ ਦਾ ਜਰਨੈਲ ਲਚਿਤ ਬੋਰਫੁਕਨ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਅਹੋਮ ਲਈ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੰਭਵ ਸੀ। ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਲਚਿਤ ਬਾਗਫੁਕਾਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਮੈਂ ਅਹੋਮ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਫਿਰ, ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਹਾਟੀ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਲਾਲੁਕਸੋਲਾ, ਗੁਹਾਟੀ ਵਿਖੇ ਅਹੋਮਜ਼ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਰਮਣੀ ਗਭਰੂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਲਾਲੁਕਸੋਲਾ ਬੋਰਫੁਕਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਧੋਖਾ ਨਾ ਕਰਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲਾਲੁਕਸੋਲਾ ਬੋਰਫੁਕਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਭਤੀਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।

## ਮੌਤ 
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1684 ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਮਣੀ ਗਭਰੂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪਰੀ ਬੀਬੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ 1678 ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਜ਼ੈਨਾਬਾਦੀ ਮਹਿਲ

**ਜ਼ੈਨਾਬਾਦੀ ਮਹਿਲ** (**ਹੀਰਾ ਬਾਈ ਦਾ** ਜਨਮ; ਮਰ ਗਿਆ  1654 ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਰਖੇਲ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
'ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ' ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ, ਜ਼ੈਨਾਬਾਦੀ ਮਹਿਲ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਿੰਦੂ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਗਲੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਕਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਮੁਹੱਬਤ ਇੰਨੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧੀ ਕਿ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
* ਜ਼ੈਨਾਬਾਦੀ ਹਾਮਿਦ ਇਸਮਾਈਲੋਵ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ *ਏ ਪੋਏਟ ਐਂਡ ਬਿਨ-ਲਾਦੇਨ: ਏ ਰਿਐਲਿਟੀ ਨਾਵਲ* (2018) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸੇਮਹਤ ਅਰਸੇਲ

**ਸੇਮਹਤ ਸੇਵਿਮ ਅਰਸੇਲ** (ਜਨਮ 1928) ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਅਰਬਪਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮੂਹ, ਕੋਚ ਹੋਲਡਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੇਹਬੀ ਕੋਕ (1901–1996) ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੱਚੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ 8.4% ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2022 ਤੱਕ, ਉਸਦੀ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ US $1.6 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਅਰਸੇਲ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ 1928 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੇਹਬੀ ਕੋਕ (1901-1996) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੱਚਾ।

ਅਰਸੇਲ ਨੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕਨ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਰਸੇਲ ਨੇ ਕੋਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਨਰਸਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੁਸਰਤ ਅਰਸੇਲ ਦੀ ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928