open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਪਿੰਡ ਮੱਲਣ

ਮੱਲਣ ਤਹਿਸੀਲ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਡਾਕਖਾਨਾ ਮੱਲਣ ਹੈ।ਇਹ ਪਿੰੰਡ ਮੁਕਤਸਰ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 9000 ਦੇੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

## ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੱਲਣ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਥੋਂ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਾਮਸਰ ਹੈ।ਇਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖੁਦ ਆਏ ਸਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮਸਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੱਖਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਵੀ ਆਏ ਸਨ।

ਮੱਲਣ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਬਾਬਾ ਤੋਤਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਦਿੱਖ 
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੱਸ ਸਟੈਡ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ।ਪਿੰਡ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਨਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮੱਲਣ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱੱਸੇ ਦਾ ਨਾਂ ਦਾਦੂ ਮਹੱਲਾਂ ਮੱਲਣ ਹੈ।ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 7 ਖੂਹ ਤੇ 5 ਛੱਪੜ ਹਨ।ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਫਰਨੀਚਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।ਇਹ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੈ।

## ਵਸੋਂ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ 
ਮੱਲਣ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਵੋਟਾਂ7000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹਨ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਕੁੱਝ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਤੇ ਕਈ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਾਮਸਰ, ਡੇਰਾ ਹਰਨਾਮ ਦਾਸ,ਮੱਸਿਆ ਦਾਸ ਡੇਰਾ।

## ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ 
ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪੱਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕੁਝ ਕੁ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਦਾਦੂ ਪੱਤੀ

ਦੰਤੂ ਪੱਤੀ

ਵੜਿੰਗ ਪੱਤੀ

ਮਹਿਰਾ ਪੱਤੀ

ਸਾਹਨ ਪੱਤੀ

## ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 
ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 3 ਹੈ।ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹਨ।ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ ਧੂੜਕੋਟ, ਭਲਾਈਆਣਾ,ਰਾਮੇਆਣਾ ਆਦਿ।

ਦੋ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ

ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ

## ਸਲਾਨਾ ਜੋੜ ਮੇਲਾ 
ਮੱਲਣ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਮੇਲਾ ਦੇਖਣ ਲਈ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲੋਕ  ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ

**ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ** ਦਾ ਜਨਮ 28 ਫਰਵਰੀ 1944 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ9 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।    ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ  ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, *ਚੋਰ ਮਚਾਏ ਸ਼ੌਰ* (1974), *ਗੀਤ ਗਾਟਾ ਚਲ* (1975), *ਚਿਚੋਰ* (1976) ਅਤੇ *ਅਣਖੀਓਂ ਕੇ ਝਾਰਖੋਂ ਸੇ* (1978) ਵਰਗੀਆਂ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਰਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ। 

ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਆ  ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦਾ *ਰਮਾਇਣ* (1987) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।  ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਚੌਥਾ-ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਮੁਡਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ 28 ਫਰਵਰੀ 1944 ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਇੰਦਰਮਾਨੀ ਜੈਨ ਅਤੇ ਕਿਰਨ ਜੈਨ ਦੇ ਸੱਤ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਭੈਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੈਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ । ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਸਨ; ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇਕ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।  ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਭਜਨ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ *ਸੌਦਾਗਰ*, *ਚੋਰ ਮਚਾੲੇ ਸ਼ੋਰ,* *ਚੀਚੋਰ*, *ਗੀਤ ਗਾਤਾ ਚਲ*, *ਫਕੀਰਾ*, *ਅਣਖੀੳਂ ਕੇ ਝਾਰਖੋਂ ਸੇ*, *ਦੁਲਹਂ  ਵਾਹੀ ਜੋ ਪਾਈ ਮਨ ਭਏ*  *ਪਹੇਲੀ,* *ਕੀ  ਜੱਸੋ ਕਰੋਪਤੀ ਪਤਨੀ ਔਰ ਵੋ*, *ਇਨਸਾਫ ਕਾ  ਤਾਰਾਜੁ*  *ਨਦੀਆ ਕੇ ਪਾਰ*, *ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ ਮਾਈਲੀ* ਅਤੇ *ਹੇਨਾ* ।  9 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਗ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।   

## ਅਵਾਰਡ 
ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਚੌਥਾ-ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1985 ਵਿਚ *ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ ਮਾਈਲੀ* ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।  ਰਵੀਂਦਰ ਜੈਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।  . ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ

**ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ** (12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 - 02 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020) ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਸਾਬਕਾ "ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ" ਸੀ।

1952 ਵਿੱਚ ਜੰਡਵਾਲਾ ਭੀਮਸ਼ਾਹ ਪਿੰਡ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ (1974-1976) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਲਜ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ, ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ, ਸੰਤ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ, ਬੁੱਢਾ ਜੋਹਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਗੰਗਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ 1978 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।(ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਸੀ। 2 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020 ਨੂੰ ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖਾਲਸਾ ਜੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਮੱਗਰੀ

'ਲੋਕ' ਦੀ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਤਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਨ ਡੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀ ਕਿਸੇ ਉਸ ਜਨ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਲੋਕ ਦੀ ਸੰਗਿਆ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਖਿੱਤੇ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਝਾਂ ਹੋਵੇ, ਇਸੇ ਸਾਂਝ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਟਾਣਾ ਸਾਹਿਬ

## ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਟਾਣਾ ਸਾਹਿਬ:- 
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੇਗਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਪਿੰਡ ਕਟਾਣਾ, ਡਾਕਘਰ ਕੁੱਬੇ ਜਿਲ੍ਹਾਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਲੁਧਿਆਣਾ-ਅੰਬਾਲਾ-ਦਿੱਲੀ ਸੜਕ ਤੇ ਦੌਰਾਹਾ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੋਡ ਤੇ ਨੀਲੋ -ਦੌਰਾਹਾ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਨਾਮਕਰਣ:- 
ਲੁਧਿਆਣਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੌਰਾਹੇ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਕਟਾਣਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਿਸ ਦਰਖ਼ਤ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘੌੜਾ ਬੰਨਿਆਂਂ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬੇਰੀ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਉ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰੰਗਰੇੇੇਜ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨੇ ਇਸ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਵੱਡਣਾ ਚਾਹਿਆ ਤਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜੋੋੋਤ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੁੁਰਦੁੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇਗ ਕਰਾ ਕੇ ਆਪਣੀੀ ਭੁੱਲ ਬਖਸਾਾਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਗੁੁੁਰਦੁੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਝੂੂੂਲਦੇ ਹਨ । ਅਤੇ ਸੰੰਗਤਾਂ ਦੇੇੇਗ ਕਰਾ ਕੇ ਜੋ ਮੰੰਨਤ ਮੰੰਗਦੇੇ  ਹਨ । ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਹੁੁੰਦੀ ਮੰੰੰਨਿਆ ਜਾ ਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁੁੁਰਦੁੁੁਆਰਾ ਦੇੇੇਗਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਹਿੰੰਦੇੇ ਹਨ । 

## ਗੁੁੁਰਦੁਆਰਾ ਦੇਗਸਰ ਸਾਹਿਬ (ਕਟਾਣਾ ਸਾਹਿਬ )ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ:- 
ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਸ਼ੋੋੋਭਿਤ ਹੈ, ਗੁੁੁਰਦੁੁਆਰਾ ਦੇੇਗਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਕਟਾਣਾ।  

ਗੁਰੂ ਜੀ  ਮਾਛੀਵਾੜਾ  ਤੋਂ ਉੱੱੱੱ ਪੀੀਰਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ , ਭਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ , ਭਾਈ ਨਬੀ ਖ਼ਾਨ ਤੇ ਭਾਈ ਗਨੀ ਖ਼ਾ ਦੇ  ਸੰੰਗ -  ਸਾਥ ਆਲਮਗੀਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਮੇਂ  ਕੁੁੱਝ  ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਬਿਰਾਜੇ ਸਨ । ਮਨੌੌਤ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ - ਕਮਲਾਂਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਦੇਗ ਵਰਤਾਈ  । ਜਿਸ ਤੋਂਂ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਗਸਰ  ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਮੈਨੁਅਲ ਟੂਰੀਜੋ

thumb
**ਮੈਨੁਅਲ ਟੂਰੀਜੋ ਜ਼ਪਾਟਾ** ( Monteria, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਅਪ੍ਰੈਲ 12, 2000), **MTZ** ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ **ਜਾਣਿਆ,** ਇੱਕ ਹੈ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਗਾਇਕ. 

ਜੂਲੀਅਨ ਦਾ ਭਰਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਰਗੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦਿੱਤਾ. ਜੂਨ 2017 ਕੇ, ਗੀਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਵਿਚਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ YouTube' .  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲੰਬੀਆ
ਰਾਧਿਕਾ ਚੰਦਿਰਮਣੀ

**ਰਾਧਿਕਾ** ਚੰਦਿਰਮਣੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਐਨਜੀਓ ਤਰਸ਼ੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਿਨਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਇੱਕ ਕਲੀਨਿਕਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਾਰਜ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਗਏ ਹਨ।    ਚੰਦਿਰਮਣੀ ਨੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਾਲ 1995 ਵਿਚ ਮੈਕ ਆਰਥਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।    ਉਹ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੇਲਮੈਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਤੋਂ 2003 ਸੋਰੋਜ਼ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੀ ਹੈ।  

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਚੰਦਿਰਮਣੀ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿੳਟ ਆਫ਼ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਨਿ ੳਰੋਸਾਇੰਸਜ਼ (ਨਿਮਹੰਸ) ਵਿਖੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।  

## ਤਰਸ਼ੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 
ਚੰਦਿਰਮਣੀ ਨੇ ਯੌਨ ਅਤੇ ਜਣਨ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਕ ਆਰਥਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1996 ਵਿੱਚ ਤਰਸ਼ੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।  

## ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
ਉਸਨੇ ਜਿਨਸੀਅਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।  *ਟ੍ਰਿਬਉਨ ਦੀ* ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ: “ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਰਜਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਲੇਖਕ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹਨ. . . ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹ, ਕਿਸ਼ੋਰ ਲਿੰਗ, ਐਚਆਈਵੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੈਕਸ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ, ਲੈਸਬੀਅਨਵਾਦ, ਲਿੰਗੀਵਾਦ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ' ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ”  ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿੳਟ  ਅੋਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਗੁਹਾਟੀ ਦੀ ਡਾ. ਸਾਵੱਈਆ ਰੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ: “ਇਹ ਖੰਡ ਨਿੱਜੀ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਇਸ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਥੀਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹਨ। ”   *ਟ੍ਰਿਬਉਨ*  ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: ਅੋਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਨਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੋਰਮਾਂ' ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ”  

ਚੰਦਿਰਮਣੀ ਨੇ 1998 ਦੇ *ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ  ਮਾਮਲੇ ਦੇ*  ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਤਰਸ਼ੀ ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਦੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉਹ ਤਰਸ਼ੀ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਇਨ ਪਲੇਨਸਪੀਕ ਵਿੱਚ* ਨਿਯਮਿਤ ਯੋਗਦਾਨ *ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ*, ਅਤੇ ਉਸਨੇ *ਆਉਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ* ਅਤੇ *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ* ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।   

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। 14 ਮਾਰਚ 1823 ਨੂੰ **ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼** ਖਾਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਥਾਂ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ। ਨੁਸ਼ਹਿਰੇ ਲੁੰਭੇ ਦਰਿਆ ਕੋਲ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਲੈ ਕੇ ਅਟਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਸ਼ਹਿਰੇ ਵੱਲ ਪੀਰ ਸਬਾਕ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਬਾਰੇ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਕ ਪਿੱਛੋਂ ਤੋਪਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਹੁੰਚੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿੱਛੇ ਪਾਉਣਾ ਮੁਨਾਸਿਬ ਸਮਝਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀਤੀ ਅਰਦਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਪਿਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
ਤਨੇਤੀ ਮਾਅਮਉ

**ਤਨੇਤੀ ਮਾਅਮਉ** (ਜਨਮ 16 ਸਤੰਬਰ 1960) ਇੱਕ I-ਕਿਰੀਬਾਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਰੀਬਾਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 11 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਹ ਸਾਲ 2016 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਵਿਰੋਧੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੋਬਵਾਨ ਕਿਰੀਬਾਤੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੇਬੁਰੋਰੋ ਟਾਈਟੋ, ਐਨੋਟ ਟੋਂਗ ਦੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ (ਜੋ 12 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਹੇ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ) ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਮਾਅਮਉ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕਸਬੇ ਓਨੋਟਾ ਵਿੱਚ ਮਨੇਬਾ ਨੀ ਮੌਂਗਟਾਬੂ (ਸੰਸਦ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਾਈਟੋ ਅਧੀਨ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 3 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਸਾਊਥ ਪੈਸੀਫਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਿਰੀਬਾਤੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ 
* ਕਿਰੀਬਾਤੀ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ 
* 2017 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੋਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 2020

2019–20 ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ 10 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਕਾਂਗੋ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀ ਸਨ।

## ਉਪਾਅ 
ਸਕੂਲ, ਬਾਰ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਲੇਕਸ ਤਸ਼ੀਸ਼ੇਕਦੀ ਨੇ ਉਡਾਣ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਟਾਈਮਲਾਈਨ 
10 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਲਜੀਅਨ ਕੌਮੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਦੇਸ਼ ਪਰਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਿਨਸ਼ਾਸਾ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਿਆਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਡੀ.ਆਰ.ਸੀ. ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਐਟੀਨੀ ਲੋਂਗੋਂਡੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਥਿਤੀ “ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ” ਹੈ ਅਤੇ “ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ”। ਪਹਿਲੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਕੌਮੀਅਤ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਗਲਤ ਨਿਕਲਿਆ। ਮਾਮਲਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਂਗੋਲੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਸੀ ਜੋ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਲੇਕਸ ਤਸੀਸਕੇਦੀ ਨੇ ਸਭ ਝਿੜਕਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ “ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ” ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਦੂਸਰਾ ਮਾਮਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੂਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਸਪੋਟੋਮੈਟਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕਿਨਸ਼ਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। 5 ਹੋਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅੰਗੋਲਾ ਡੀਆਰਸੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸਰਹੱਦ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ

**ਜੋਗਿੰਦਰ ਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ** ਇੱਕ ਪੰਡਤ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਸੁਹਿਰਦ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ-ਪੱਧਰੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਇੱਕ "ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੇਨ" ਜੋ ਅਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1896 ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ' *ਹਿੰਦੂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ* ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਕਿ ਸੁਜ਼ਨ ਬੇਲੀ ਦੀ ਰਾਏ, ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।" ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ *ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ* ਲਿਖੀਆਂ *ਸਨ* ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੇ 1896 ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭਾ, ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਰਿਮਾਂਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਫੈਸਲੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦਾ ਨਾਦੀਆ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020

## ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 
12 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਕਾਰਨ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਮਿਟੀਗੇਸ਼ਨ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਖਤ ਉਪਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। 
&#x5B; '** &#x5D;
18 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਮਾਰਸੇਲੋ ਰੈਬੇਲੋ ਡੀ ਸੂਸਾ ਨੇ, ਅਗਲੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, 1974 ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੇਸ਼ਨ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੋਵਿਡ -19 ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ 26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਦੇਸ਼ **ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ** ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ**।'* ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਸਮੂਹਾਂ (*ਐਗਰੂਪਮੈਂਟੋਸ ਡੀ ਸੈਂਟਰੋਸ ਸਾ ਸਾਡੇ*, *ਏ ਸੀ ਈ ਐਸ*) ਸਮੇਤ ਸ਼ੁਰੂ *ਹੋਈਆਂ''।

2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਸੰਸਦ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੇਗੀ।

## ਸਾਰ 
ਸਿਰਫ 78% ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। 
right|thumb| ਲਾਗਰਿਥਮਿਕ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (ਨੀਲੀ) ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (ਲਾਲ) ਹੈ।

### ਉਮਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੇਸ 
   

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਯੋਗੇਸ਼ ਅਟਲ

**ਯੋਗੇਸ਼ ਅਟਲ** (9 ਅਕਤੂਬਰ, 1937 - 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ ਡਿਗਰੀ. ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੀ.ਐੱਸ.ਸੀ (ਅਰਨੇਰੀ ਡਿਗਰੀ) ਕੀਤਾ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 1974 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਰਾਣਾ ਮੇਵਾੜ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਥੀਮਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਸਨ , ਉਹਨਾਂ ਨੇ  ਗਰੀਬੀ ਉੱਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਿਕੋਣੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ। 

ਯੂਨੈਸਕੋ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਟਲ ਨੇ ਇਕ ਸਾਲ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਔਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ |ਪੁਣੇ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਔਫ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਇੰਸਟੀਟਿਊਸ਼ਨਜ਼ (ਆਈ. ਐੱਸ. ਐੱਸ. ਆਈ.) ਦੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਈਸੀਐਸਆਰ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਵੱਲਭ ਪੰਤ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ " ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਦੇ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸੀ । ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਗੋਬਿੰਦ ਵੱਲਭ ਪੰਤ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਔਫ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ "  ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਫੈਮਲੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਦੇ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬੋਰਡ ਵਿਚ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇੇ  2007 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਗੁੱਜਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

ਉਹਨਾਂ ਨੇ  ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਆਈਐਸਐਚਜੀ 2009 ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਮਪੋਜ਼ੀਅਮ ਆਨ ਮਾਨਵ ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਆਈਐਸਐਚਜੀ 2009 ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਜੋ ਕਿ  ਮਾਰਚ 2009 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਯੋਗੇਸ਼ ਅਟਲ ਸਨਸਟੋਨ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼  ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ  ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ " ਗੋਬਿੰਦ ਵੱਲਭ ਪੰਤ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਔਫ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ", ਉਜੈਨ ਵਿਖੇ ਵਿਜ਼ਿਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। 

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: 

* *ਜਾਤੀ ਦੇ ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ ਬਦਲਣੇ* 
* *ਸਥਾਨਕ ਕਮਿਨਿਟੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ* 
* *ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ* 
* *ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ: ਭਾਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼* 
* *ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਮਾਨਡੈਟ* 
* *ਗਰੀਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ   ਹੱਲ਼ ਲਈ ਖੋਜ* 
* *ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ   : ਕਿੱਥੇ ਤੋਂ ਕਿੱਥੇ - ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਫੁਟਨੋਟ* 
* *ਸਮਾਜਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ   : ਦਿ ਵਿਲੇਜ ਐਂਡ ਪਰੇ* 
* *ਬਦਲ ਰਹੀ ਭਾਰਤੀ ਸੁਸਾਇਟੀ* 
* *ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ* 
* *ਗਲੋਬਲ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ* 

ਉਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਫੈਸਟੀਚ੍ਰਾਫਟ, *ਉਭਰਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਚਿੰਤਾ* (ਸਿਰਮੌਰ) ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।     , ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੇ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ)। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਮਾਨਸ ਕੁਮਾਰ ਮੰਡਲ

**ਮਾਨਸ ਕੁਮਾਰ ਮੰਡਲ**, ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹੈ। 5 ਜਨਵਰੀ 2004 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ, 2013 ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ ਕੰਟਰੋਲਰ (ਲਾਈਫ ਸਾਇੰਸਜ਼), ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਹੈ

## ਖੋਜ ਖੇਤਰ 
ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਡੋਮੇਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਡੋਮੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਲੀਨ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾੜੇ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਸਹਿ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾ ਸਕੇਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਖੋਜ ਹਿੱਤ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਵਾਧੂ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਹੇਮਿਸਫੈਰਿਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀਕਰਨ, ਸ਼ਾਈਜ਼ੋਫਰੀਨੀਆ

ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ ਖੜਗਪੁਰ [1] ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਕਿਯੂਸ਼ੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।

## ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਸ ਅਤੇ ਐਵਾਰਡ 
* ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਅਵਾਰਡ (ਕਨੈਡਾ) 
* ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (ਅਮਰੀਕਾ) 
* ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (ਕੈਨੇਡਾ) 
* ਸੀਮੋਰ ਕਿਟੀ ਗਰਾਂਟ (ਅਮਰੀਕਾ) 
* ਕਰੀਅਰ ਅਵਾਰਡ (ਯੂ ਜੀ ਸੀ, ਇੰਡੀਆ) 
* ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ (ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਇੰਸ ਕਾਂਗਰਸ) 
* ਅਗਨੀ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰ ਐਕਸੀਲੈਂਸ (ਡੀਆਰਡੀਓ) 
* ਸਾਲ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਡੀਆਰਡੀਓ) 
* ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਪਿਨ-ਆਫ ਅਵਾਰਡ (ਡੀਆਰਡੀਓ)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਡੀਆਈਪੀਆਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ  
* ਪਬਾਮਡ ਵਿਖੇ 
* ਰੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੰਨਗੀਆਂ

**ਜਾਣ-ਪਛਾਣ:-** ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਦਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਮੰਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਬਲਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਸਤੂ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਸਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਲੋਕ ਮਾਨਸ ਦੇ ਮਨੋਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ ਤੇ ਹਨ ਵੀ ਚਸ਼ਮੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਸੱਜਰੀਆਂ......ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਐਨੀ ਹੀ ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪ ਹੈ। ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਮਾਤਰ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਨੋਵਿਰਤੀਆਂ ਰਾਗ ਅਤੇ ਕੌਤਕ ਪਿਯਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਰਜਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਧਾਰਾ ਫੁਟ ਤੁਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਦੇ ਨਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪੁਸ਼ਤ-ਦਰ-ਪੁਸ਼ਤ ਸਾਡੇ ਤਕ ਪੁੱਜੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਲੋਕ-ਮੂੰਹਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਜ ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯੂ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।

**ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੰਨਗੀਆਂ:-** ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਦਰਪਣ ਹਨ। ਇਹ ਐਨੀਆਂ ਸੁਹਜ-ਭਰਪੂਰ, ਅਦਭੁੱਤ, ਰਸੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵੰਨ-ਸੰਵਨੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਫ਼ਸਲਾਂ, ਬਨਸਪਤੀ, ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ, ਘਰੇਲੂ, ਵਸਤਾਂ, ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਧੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਦਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਢਾਂ ਬਾਰੇ ਬੜੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਤੇ ਸੁਹਜ ਭਰਪੂਰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ:-

1.ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ

ਲੈ ਪਰਾਂਦਾ ਤੁਰੀ। (ਸੂਈ)

2. ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਐਸਾ

ਜਿਸ ਦੀ ਦੁੰਮ ਪਰ ਪੈਸਾ। (ਮੋਰ)**(3) ਬਹੁ-ਤੁਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ:-**

ਇਹ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਉਹ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਤੁਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਗੋਂ ਬਹੁ-ਤੁਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:-

#

1. ਇੱਕ ਥਾਲ ਮੋਤੀਆਂ ਭਰਿਆ

ਸਭ ਦੇ ਸਿਰ ਪਰ ਉਲਟਾ ਧਰਿਆ

ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਥਾਲ ਉਹ ਫਿਰੇ

ਮੋੋਤੀ ਉਸ ਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾ ਕਿਰੇ। (ਅਕਾਸ਼)

2. ਲੌਂਗ ਇਲਾਇਚੀ ਨਹਾਉਣ ਚੱਲੇ

ਲਾਚੀ ਮਾਰੀ ਟੁੱਭੀ

ਲੌਂਗ ਸਿਰੋ ਸਿਰ ਪਿੱਟਣ

ਹਾਇ ਹਾਇ ਲਾਚੀ ਡੁਬੀ।(ਲੱਜ ਤੇ ਘੜਾ)

**(4) ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਦੋ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ:-**

ਕੁੁਝ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਦੋ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ:-

ਪੰੰਜ ਮੱਝਾਂ ਦੋ ਕੱਟੀਆਂ

ਤਿੰਨ ਪੂੂਲੇ ਲਿਆਈਆਂ ਜੱਟੀਆਂ

ਪੂੂੂਲਾ-ਪੂੂੂਲਾ ਪਾਉਣਾ

ਭੰੰਨ ਕੇ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਣਾ।

ਅਤੇ

ਇਕ ਆਜੜੀ ਜੰਗਲ ਧਾਇਆ

ਤਿੰਨ ਲੈ ਗਿਆ ਚਾਰ ਲੈ ਆਇਆ

ਨਾ ਵਧੀ ਤੇ ਨਾ ਫੁਲੀ

ਚੌੌੌਥੀ ਬਕਰੀ ਕਿੱਥੋਂ ਰਲੀ ? (ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਦਾ ਅਰਥ ਚੁਗਣ ਤੋਂ ਹੈ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੇ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸਫ਼ੇ
ਖਰੌਦੀ

**ਖਰੌਦੀ**  ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੈਥਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਤਹਿਸ਼ੀਲ ਗੂਹਲਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 8000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਬਜੁਰਗਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਏ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥੇ ਇੱਕ ਕਾਨੀ ਮਾਤਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਅਣ-ਵਿਆਹੀ ਕੁੜੀ ਸਮਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਸੀ।

### ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤੇ:- 
ਆਮ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਘੁਮਿਆਰ ਵੀ ਹਨ।

### ਭੂਗੋਲਿਕ ਦਿੱਖ:- 
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ / ਨਾਲੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੰਦਿਰ, ਦੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੀਰਖਾਨੇ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ - ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਨ।

### ਪਿੰਡ ਦੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ:- 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ - ਅਲੱਗ ਜਾਤਾਂ ਧਰਮਾਂ ਤੇ ਗੋਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੱਟ, ਤਰਖਾਣ, ਸੁਨਿਆਰ, ਬਾ੍ਹਮਣ, ਬਾਣੀਏ ਆਦਿ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੋਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ:- ਧਾਲੀਵਾਲ, ਗਿੱਲ, ਸੰਧੂ, ਲਖਨਪਾਲ ਆਦਿ ਹਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

### ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ:-
ਭਾਵੇਂ ਹੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿਆਦਾ ਪੜੵ - ਲਿਖ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਘੁਮਿਆਰ ਜਾਤ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਕਣਕ, ਮੱਕੀ ਤੇ ਬਾਜਰਾ ਆਦਿ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੂੜੀੵ ਸਾਂਝ ਹਾ। ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

### ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ:-
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁੰਡੇ - ਕੁੜੀਆਂ ਪੜਾੵਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

(1) ਸਰਕਾਰੀ ਪਾ੍ਇਮਰੀ ਸਕੂਲ

(2) ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ।

ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਸਕੂਲ ਸਮਾਰਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪ ਪਹਿਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੰਮ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆ ਦੇ ਖੇਡਣ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਮ ਉਹ ਆਪ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਕਰਵਾਉਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਖੇਡ ਦੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ।

### ਰਸਮਾ, ਰਿਵਾਜ, ਲੋਕ ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ:- 
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰਾਂੵ ਦੇ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛਟੀ ਦੀ ਰਸਮ, ਕੰਗਣਾ ਦੀ ਰਸਮ, ਆਦਿ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਰ ਪ੍ਕਾਰ ਦੀ ਰਸਮ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

### ਵਸੋਂ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ:- 
ਖਰੌਦੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਵੋਟਾਂ 6000ਦੇ ਨੇੜੇੵ- ਤੇੜੇੵ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀੵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਜਦੂਰੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂੵ ਕਈ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 1301 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਖਰੋੜੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 5,800 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 3,039 ਹੈ ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,761 ਹੈ। ਖਰੋੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 54.90% ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 60.15% ਮਰਦ ਅਤੇ 49.11% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ। ਖਰੋੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 1,067 ਘਰ ਹਨ। ਖਰੋੜੀ ਪਿੰਡ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 136034 ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਥਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ

#### ਪ੍ਰਿੰ ਸੰੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ 
30 ਮਈ 1908 -7ਅਕਤੂਬਰ 1997

ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਆਲੋਚਕ ਸਨ।ਇਸਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰਾ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।1987 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁੁੁੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

### ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤਾਂ 
ਉਸਨੇ ਨਾਟਕ, ਇਕਾਂਗੀ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾ, ਨਿਬੰਧ, ਆਲੋਚਨਾ, ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ, ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਆਦਿ ਰਚੇ।

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

ਕਾਮੇ ਤੇ ਯੋਧੇ

ਸਮਾਚਾਰ

ਬਾਰਾਂਦਰੀ

ਅੱਧੀਵਾਟ

ਤੀਜਾ ਪਹਿਰ

ਸਿਆਣਪਾਂ

### ਇਕਾਂਗੀ 
ਛੇ ਘਰ 1941

ਪਤਿਆ ਕਿਉ ਖਪਿਆ 1950

ਨਾਟ ਸੁਨੇਹੇ 1954

ਸੁੰਦਰ ਪਦ 1956

ਵਿਉਹਲੀ ਕਾਵਿ ਨਾਟਕ

ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ ਕਾਵਿ ਨਾਟਕ

### ਨਾਟਕ 
ਭੂਮੀਦਾਨ

ਕਲਾਕਾਰ 1945

ਨਲ ਦਮਯੰਤੀ 1960

ਨਾਰਕੀ 1953

### ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਟਕ 
ਮੋਇਆ ਸਾਰ ਨਾ ਕਾਈ 1954

ਬੇੜਾ ਬੰਧਿ ਨਾ ਸਕਿੳ 1954

ਵਾਰਿਸ 1955

ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ 1985

ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ 1986

ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰਾ 1971

### ਖੋਜ ਤੇ ਆਲੋਚਨਾ 
ਸਾਹ
ਗਿਰੀਸ਼ਵਰ ਮਿਸ਼ਰਾ

**ਗਿਰੀਸ਼ਵਰ ਮਿਸ਼ਰਾ** ਦਾ ਜਨਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1951 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹਨ। 

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ੍ਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਗੋਰਖਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਗੋਰਖਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਭੋਪਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੀਡਰ ਰਹੇ, 1993 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1991-1992 ਵਿਚ, ਮਿਸ਼ਰਾ ਸਵਰਥਮੋਰ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਫੈਲੋ ਸੀ।  ਉਹ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਰਧਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਆ ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦਾ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਹੈ। 

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਰਿਸਰਚ (ਆਈ.ਸੀ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ.) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੰਜਵੇਂ ਸਰਵੇ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ਼ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਰਸਾਲੇ। 2016 ਤੱਕ, ਉਹ *ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ* ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਸਾਲ 2009 ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸਰਕਾਰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦਾ।

## ਕੰਮ 
### ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ 
* *ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਮੀ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿੱਟੇ (ਐਲ ਬੀ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ ਨਾਲ)* 
* *ਕਮੀ: ਇਸ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿੱਟੇ (ਡੀ. ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਆਰਸੀ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ ਨਾਲ)* 
* ''ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ ਪਰਿਪੇਖ (ਏ ਕੇ ਮੋਹੰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ)* 
* *ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤਣਾਅ 'ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (ਏ ਕੇ ਮੋਹੰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ)* 
* *ਅਪਲਾਈਡ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਇੰਡੀਆ, ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਇਨ ਇੰਡੀਅਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਵਾਲੀਅਮ. 1: ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (ਏ ਕੇ ਦਲਾਲ ਦੇ ਨਾਲ)* 
* *ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੇਲਿਵੇਨਟ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵੱਲ (ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ)* 
* *ਪੁਨਰ-ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਏ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨਾਲ)* 
* *ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ: ਪੈਰਾਡੈਜੀਟਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰ*

### ਹਿੰਦੀ 
* *ਬਾਲ ਅਪਰਾਧ* 
* *ਤਾਕੀ ਉਸਕਾ ਬਚਪਨ ਵਪਸ ਮਿਲ ਖਾਯੋ* 
* *ਏਕ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ: ਭਾਰਤੀ ਅਨੁਭਵ (ਡੀ. ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ "ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ)''

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ
ਡਾ. ਸਤਿਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ

thumb
## ਡਾ. ਸਤਿਨਾਮ ਸਿੰਘ
ਡਾ. ਸਤਿਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਇੱਕ ਮੈਟਾ ਆਲੋਚਕ ਹਨ। ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋ. ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਡੀਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਾ ਸਤਿਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਹੁਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਖੋਜ-ਨਿਬੰਧ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਲਮੀਕ ਚੇਅਰ ਦੇ ਵੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਰਸਾਲਾ ਵੀ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਆਲੋਚਨਾ ਪੁਸਤਕਾਂ
1. ਪਰਾਭੌਤਿਕਾ ਦਾ ਕਵੀ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇਕੀ

2. ਕਾਵਿ ਯਥਾਰਥ - 1994

3. ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ: ਸਰੂਪ ਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ (ਸੰਪਾ.) - 1966

4. ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ - 2000

5. ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪ ਸਿਰਜਣ ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆ (ਸੰਪਾ.) - 2000

6. Anxiety, Stress & Depression And Concerns - 2005 (Edited)

7. Epistemology Of Knowledge And Diplomacy In South Asia - 2005 (Edited)

8. ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਜੰਗ (ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ) - 2006

## ਖੋਜ ਪੇਪਰ
ਜਮਾਤੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਪਾਸ਼ ਕਾਵਿ

## ਹੋਰ ਸਰਗਰਮੀਆਂ
## ਹਵਾਲੇ
ਬੈਂਕਨੋਟ ਮਿਚ

**ਮਿਸ਼ੇਲ ਸਿਮਿਲਟਨ** (ਜਨਮ 20 ਫਰਵਰੀ, 1949), ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ "ਬੈਂਕਨੋਟ ਮਿਚ" ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਿਚ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਫਰਵਰੀ 1949 ਨੂੰ ਕਨਕੋਰਡ, ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲਾਇਨਾ ਦੇ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਮਿਸ਼ੇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਲਿੱਪ-ਐਨ-ਸਲਾਈਡ ਰਿਕਾਰਡ, ਰੋਕੋ-ਏ-ਫੇਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਜੀ-ਯੂਨਿਟ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜੀ-ਯੂਨਿਟ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਬੰਗਮ ਸਮੁਰਫ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਲਈ ਸਾਇਨ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਈਪੀ ​​"ਅਸੇਸ਼ਨ ਟੂ ਦ ਥ੍ਰੋਨ" ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਖੁਦ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਬਲੈਕ ਐਰੇ ਇੰਟਰਟੈਨਮੈਂਟ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਐਮਨੇਮ ਦੇ ਸ਼ਾਡਵਿਲ ਡੀਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਮਿਚ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੈਮਿਕਟੈਪ ਸਿਰਲੇਖ "ਫ਼ੀਲਡ ਆਫ ਡ੍ਰੀਮਜ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।

### ਈਪੀ/ਮਿਕਸਟੈਪ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ
ਸੁੱਖੇਵਾਲ

**ਸੁੱਖੇਵਾਲ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਨਾਭਾ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੋਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਦਿੱਖ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਅੱਖਰ L ਵਰਗੀ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸੁੱਖੇਵਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਪੰਜ ਸੌ ਚਾਲੀ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ਅਤੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚਾਰ ਸੌ ਤੀਹ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਇੱਕ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਰ, ਇੱਕ ਵਾਲਮੀਕੀ ਮੰਦਰ, ਪੰਜ ਪੀਰ, ਮਾਈਆਂ ਦੀ ਸਮਾਧਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇਥੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੂੱਗਾ ਮੈੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ 3 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਿੰਡ ਕੋਟਦੁਨਾ

ਪਿੰਡ **ਕੋਟ ਦੁਨਾ** ਬਰਨਾਲੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵੀ ਬਰਨਾਲਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬੁੱਢਲਾਢਾ-ਬਰਨਾਲਾ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 5000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧੰਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿੱਤੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਮੀਨ ਡਾਕਰ ਅਤੇ ਰੇਤਲੇ ਟਿੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਹੈ। 

#### ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਆਸਤ ਪਟਿਆਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪਿੰਡ **ਦੁਨੇ** ਨਾਮਕ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੁਆਲੇ ਕੋਟ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੇ ਦਾ ਕੋਟ ਅਤੇ ਕੋਟਦੁਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

##### ਪਿੰਡ ਦੀ ਦਿੱਖ 
ਪਿੰਡ ਕੋਟਦੁਨਾ ਬੁੱਢਲਾਢਾ-ਬਰਨਾਲਾ ਰੋਡ ਉੱਪਰ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵੜਦਿਆਂ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਪੱਕੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮੰਡੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਹਾੜ੍ਹੀ ਸੌਣੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲਾਟ ਦਰਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿਰੰਗੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। 

###### ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਸੋਂ 
ਕੋਟਦੁਨੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ 1000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਘਰ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਸੋਂਂ ਜੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਰਖਾਣ, ਛੀਂਬੇ, ਨਾਈ, ਘੁਮਿਆਰ, ਰਮਦਾਸੀਏ ਅਤੇ ਮਜ੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧੰਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਮਜਦੂਰੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਕਿੱਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਸੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ

ਬੱਲੋ ਕੀ ਪੱਤੀ 

ਬਰੈੜਾਂ ਦੀ ਪੱਤੀ

ਭਾਈਕਿਆਂ ਦੀ ਪੱਤੀ

ਸੰਧੂਆਂ ਦੀ ਪੱਤੀ

ਗਿੱਲਾਂ ਦੀ ਪੱਤੀ

## ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ  ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਹੀਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗਾ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਸਾਗਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਚ ਮਾਘੀ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਮੇਲਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। 

## ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਖੇਡ ਸਹੂਲਤਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਖੇਡ-ਮੈਦਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਬੱਡੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਲ੍ਹੇ ਬਰਨਾਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਲਵਾ
ਕਰਨ ਅਡਾਨੀ

**ਕਰਨ ਗੌਤਮ ਅਡਾਨੀ** (ਜਨਮ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1987) ਅਡਾਨੀ ਪੋਰਟਸ ਐਂਡ ਐਸ. ਈ. ਜ਼ੈਡ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸੀ.ਈ.ਓ.) ਅਤੇ ਅਡਾਨੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ। 2008 ਵਿਚ, ਫੋਰਬਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਟਾਇਕਨਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਹ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1987 ਨੂੰ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਗੌਤਮ ਅਡਾਨੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਅਤੇ ਡਾ. ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਡਾਨੀ, ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਰਡਯੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਅਡਾਨੀ ਨੇ ਪਰਿਧੀ ਸ਼੍ਰੌਫ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰੀਧੀ ਸਿਰਿਲ ਸ਼੍ਰੌਫ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਜੋ ਲਾਅ ਫਰਮ, ਅਮਰਚੰਦ ਅਤੇ ਮੰਗਲਦਾਸ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਏ ਸ਼ਰੌਫ ਐਂਡ ਕੋ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਣ ਗਏ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
* 2009 ਵਿੱਚ, ਕਰਨ ਅਡਾਨੀ ਅਡਾਨੀ ਪੋਰਟਸ ਅਤੇ ਸੇਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ (ਏਪੀਐਸਈਜ਼) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਅਤੇ, ਸਾਲ 2016 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।
* 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕੱਤੂਪੱਲੀ ਬੰਦਰਗਾਹ (ਚੇਨਈ ਪੋਰਟ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ) ਅਤੇ ਐਨਨੋਰ ਪੋਰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਜਗ੍ਹਾ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਪੋਰਟ ਨੂੰ ਲਾਰਸਨ ਅਤੇ ਟੂਬਰੋ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਏਪੀਸੈਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ 10 ਵਾਂ ਪੋਰਟਿੰਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
* 2019 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਡਾਨੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਗੋਪੀਨਾਥ ਬਾਰਦੋਲੋਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਜੈਪੁਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ, ਮੰਗਲੌਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਏਅਰਪੋਰਟ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 2014 ਵਿੱਚ, ਅਡਾਨੀ ਪੋਰਟਸ ਐਂਡ ਸੇਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਤਰਫੋਂ, ਉਸਨੇ ਆਰਥਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਉਭਰਦੀ ਕੰਪਨੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਲਾਮੰਡਲਮ ਲੀਲਅੰਮਾ

**ਕਾਲਾਮੰਡਲਮ ਲੀਲਅੰਮਾ** (?--15 ਜੂਨ 2017) ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਤੋਂ ਮੋਹਨੀਅੱਟਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨ੍ਰਿਤਕ ਸੀ।

ਮੋਹਨੀਅੱਟਮ ਦੀ ਸਾਰੇ ਢੁੱਕਵੇਂ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੂੰ ਜਾਂਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇਰਾਲਾਈਟਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਇੱਛਾ ਸੀ ਜੋ "ਐਡਵਸ" ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ, ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫਾਰ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕੈਂਪਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਨੀਲਾ ਕੈਂਪਸ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

15 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸਬਾਹ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020

2019–20 ਦੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਬਾਹ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਸੀ। 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਤਕ, 241 ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸ ਹਨ

## ਟਾਈਮਲਾਈਨ 
12 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਸਬਾਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੇਸ ਟਾਵਾਉ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਮਰਦ ਨਿਵਾਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਜੋ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪੈਟਲਿੰਗ ਵਿਖੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਾਵਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬੇਨੋਨੀ ਦੇ ਪਾਪੜ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਸਰਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜੋ ਕੀ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇਰੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਹਸਪਤਾਲ ਕੋਟਾ ਕਿਨਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁੱਲ 14 ਨਵੇਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ। 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਬਾਹ ਰਾਜ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 11 ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ 26 ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 82 ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸੈਲੰਗੋਰ ਅਤੇ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਬਾ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਤੀਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। 18 ਮਾਰਚ ਤਕ, ਕੁੱਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਮਲੇ 103 ਹੋ ਗਏ ਹਨ। 20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੱਤ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਕੁੱਲ 119 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਾਗ ਹੋਈ, ਇੱਕ 58 ਸਾਲਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਭਾਵ 
### ਮਾਸਕ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੇ ਰੋਗਾਣੂ ਦੀ ਘਾਟ 
ਸਬਾਹ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੋਟਾ ਕਿਨਾਬਲੂ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਸਰਜੀਕਲ ਮਾਸਕ ਅਤੇ ਹੈਂਡ ਸਨੀਟਾਈਸਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਾਧੂ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਮਾਸਕ ਵੇਚ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਾਹ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ।

### ਪੈਨਿਕ ਖਰੀਦਣਾ 
ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਨਿਵਾਸੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਹਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਬਾਹ ਦੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨੇਟੀਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੂਨਕ ਦੇ ਸਬਾਹ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਬਾਹ ਦੇ ਉੱਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਲਯੂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਟਾਵਾਉ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਘਬਰਾਹਟ ਖਰੀਦਣ ਨੂੰਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
2019–20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ

**2019–20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ**, ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਾਰੀ 2019 (**ਕੋਵਿਡ-19)** ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 2 (**ਸਾਰਸ-ਕੋਵ -2**) ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ, 2019 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਹੁਬੇਈ ਸੂਬੇ, ਵੁਹਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਕੋਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 30 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 11 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਤੱਕ 209 ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਵੀਡ -19 ਦੇ ਲਗਭਗ 1.48 ਮਿਲੀਅਨ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਗਭਗ 88,500 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 329,000 ਲੋਕ ਠੀਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਵਾਇਰਸ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਖੰਘ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਸ਼ਿਤ ਸਤਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ 2 ਤੋਂ 14 ਦਿਨਾਂ (ਔਸਤਨ 5 ਦਿਨ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਦਾਨ ਦਾ ਮਾਨਕ ਤਰੀਕਾ ਨਸੋਫੈਰਨਜੀਅਲ ਸਵੈਬ ਤੋਂ ਰਿਵਰਸ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਪੋਲੀਮੇਰੇਜ਼ ਚੇਨ ਰਿਐਕਸ਼ਨ (rRT-PCR) ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ, ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਸੀ.ਟੀ. ਸਕੈਨ ਦੁਆਰਾ ਨਮੂਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਲਾਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੀਆ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸਿੰਡਰੋਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੋ ਤੋਂ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਜਾਂ ਖਾਸ ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਮੁੱਢਲੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਹੀ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਕੁਆਰੰਟੀਨਜ਼, ਕਰਫਿੁਊ, ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
### ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ 
* ਕੋਮਾਂਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ 2019 (ਕੋਵੀਡ -19) ਜਾਮਾ ਦੁਆਰਾ 
* ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਬੀਐਮਜੇ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤ 
* ਐਲਸੇਵੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰ 
* ਲੈਂਸੈੱਟ ਦੁਆਰਾ ਕੋਵਿਡ -19 ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ 
* ਕੁਦਰਤ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰਸ-ਕੋਵ -2 ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ -19 
* ਨਿ England ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ (ਕੋਵਿਡ -19) 
* ਕੋਵਿਡ -19:  ਵਿਲੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਨਾਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਮਹਾਮਾਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਜਲੂਰ

**ਜਲੂਰ **ਪਿੰਡ ਡਾਕਖਾਨਾ ਰਾਏਧਰਾਣਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੀ ਸਬ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਜਲੂਰ ਪੁਰਾਤਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ-ਪਾਤੜਾਂ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦਫਤਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਜਲੂਰ ਨੂੰ ਝਲੂਰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਸਨ ਜੋ 1947 ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਘਰ ਹੈ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ  ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਰਹੇ ਬਾਬਾ ਬਾਹਗ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਥੇਹ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਘਲੂਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਲੋਕ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਲੁੱਟ-ਖੋਹ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਆਏ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰਿਆਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਰਨੈਲ ਬਾਹਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ  ਪਹਿਲਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਦ ’ਤੇ ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਲੂਰ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਅੱਜ ਵੀ  ਬਾਹਗ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਖੂਹ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।

#### ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ: 
ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵੋਟ 2300 ਹੈ ਜੋ ਨੌਂ ਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 4 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ, ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਸਿੱਖ, ਜੱਟ ਸਿੱਖ,ਹਿੰਦੂ, ਇੱਕ ਘਰ ਮੁਸਲਿਮ, ਨਾਈ, ਸਿੰਬੇ, ਝਿਊਰ, ਰਾਜਪੂਤ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

##### ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ: 
ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ (ਝਲੂਰ)

ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (ਝਲੂਰ)

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਕੂਲ (ਝਲੂਰ) ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ।

ਏਕਮ ਓਂਕਾਰ  ਸਕੂਲ (ਝਲੂਰ) ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ।

###### ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ,ਖੇਡ ਸਥਾਨ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ: 
ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸ਼ਹੀਦ ਮਾਤਾ ਗੁਰਦੇਵ ਕੌਰ ਯਾਦਗਾਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ। ਜਲੂਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਰ, ਬਾਲਮੀਕ ਮੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਿਵਜੀ ਮੰਦਰ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਰ,  ਡੇਰਾ ਪਾਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਗਊਸ਼ਾਲਾ, ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ (ਬਾਬਾ ਖੂਹ), ਸਮਾਧਾਂ, ਮਸੀਤ, ਪੀਰਬਾਨ ਡੇਰਾ ਤੇ ਗੁੱਗਾ ਮਾੜੀ ਆਦਿ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਟੇਡੀਅਮ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਿੰਮ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਲ ਘਰ ਹੈ। ਜੱਚਾ ਬੱਚਾ ਕੇੇਂਦਰ ਡਿਸਪੈੈਂਸਰੀ। 3 ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ, ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ, 4 ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਹਨ।

###### 110 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹਵੇਲੀ: 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 110 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੀ 360 ਚੁਗਾਠਾਂ ਵਾਲੀ ਹਵੇਲੀ ਹੁਣ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਨਾਢ ਸੇਠ ਮੋਹਰੂ ਮੱਲ ਨੇ 44 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਲੀ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ 360 ਚੁਗਾਠਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਪਿੱਤਲ ਨਾਲ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਹਵੇਲੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਸਤਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਚਡ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 2020

2019–20 ਦੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਚਡ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
12 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਬੇਈ ਸੂਬੇ,ਵੁਹਾਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 31 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 2003 ਦੇ ਸਾਰਸ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਟਾਈਮਲਾਈਨ 
### ਮਾਰਚ 
19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਚਡਿਅਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਮੋਰੱਕਾ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਜੋ ਡੋਉਆਲਾ ਤੋਂ ਭੱਜਿਆ ਸੀ।

26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਤਿੰਨ ਕੇਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਚੈਡਿਅਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ।ਇਹ ਕੇਸ ਇੱਕ 48 ਸਾਲਾ ਚੈਡਿਅਨ ਅਤੇ 55 ਸਾਲਾ ਕੈਮਰੂਨ ਦੇ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਸਨ ਜੋ 17 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਤੋਂ ਐਡੀਸ ਅਬਾਬਾ ਰਾਹੀਂ ਈਥੋਪੀਅਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰ ਰਹੇ ਸਨ।

30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਹ ਡੌਆਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਚੈਡਿਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਦਾ ਸਵਿਸ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ।

### ਅਪ੍ਰੈਲ 
2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਚਡ ਨੇ ਕੋਵਿਡ -19 ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਆਬੂਜਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੁਬਈ ਤੋਂ ਚਡਿਅਨ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

3 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਕੋਵਿਡ -19 ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕੇਸ ਚਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ।

## ਜਵਾਬ 
ਇੱਕ ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਅ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਰਗੋ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਅੰਗੋਲਾ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 2020

**ਅੰਗੋਲਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੀ 2019–20 ਦੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ** ਮਾਰਚ 2020 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 21 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੋਈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
12 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਨੋਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਵੁਹਾਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 31 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 2003 ਦੇ ਸਾਰਸ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਟਾਈਮਲਾਈਨ 
* 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਕਥਿਤ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਟਸਐਪ ਆਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 
* 20 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਅੰਗੋਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਓ ਲੌਰੇਨੋ ਨੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਹੁੰਚਣ' ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅੰਗੋਲਾਂ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਡੌਕਿੰਗ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ 4 ਅਪਰੈਲ ਤੱਕ ਚੱਲਣਗੀਆਂ। 
* 21 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਕੇਸ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ ਇੱਕ ਸੋਨੰਗੋਲ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਲਿਸਬਨ ਤੋਂ ਲੁਆਂਡਾ ਲਈ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਕੇਸ ਪੋਰਟੋ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲੁਆਂਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਨਿਰੀਖਣ ਅਧੀਨ ਸੀ। 
* ਅੰਗੋਲਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਬੰਦ ਹੋਏ। 
* 29 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਗਿਣਤੀ ਸੱਤ ਹੋ ਗਈ। 
* 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਰਿਕਵਰੀ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 2020

2019–20 ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ      
12 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਬੇਈ ਸੂਬੇ, ਵੁਹਾਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 31 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 2003 ਦੇ ਸਾਰਸ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਟਾਈਮਲਾਈਨ 
13 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਲਵਾਡੋਰਨਸ ਨਾਲ ਏਅਰੋਮੈਕਸੀਕੋ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਗਵਾਟੇਮਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਵਿਲਾ ਨਿਏਵਾ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਈਰਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 12 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

13 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਐਸ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਤੋਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ। 16 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ 31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ (15 ਮਾਰਚ ਦੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ 16 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਹੈ)।

15 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਕੇਸ ਦੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ 85 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਨੌਂ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਬੰਦ ਰਹਿਣੀਆਂ ਹਨ. ਪਵਿੱਤਰ ਹਫਤੇ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵੀ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

21 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਲੇਜੈਂਡਰੋ ਗਿਆਮੱਤੇਈ ਨੇ ਇਸਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਕਰਫਿਊ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 2020

2019–20 ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿਚ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
12 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਵੁਹਾਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 31 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ WHO ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ  ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।   

ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 2003 ਦੇ ਸਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ,   ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।   

## ਟਾਈਮਲਾਈਨ 
ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇਕ 74 ਸਾਲਾ ਇਟਾਲੀਅਨ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਇਟਲੀ ਦੇ ਮਿਲਾਨ ਤੋਂ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ, ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਪੈਰਾਗੁਏ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020

2019–20 ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 7 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਪੈਰਾਗੁਏ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਅਸੁੰਸਿਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 10 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਪੈਰਾਗੁਏਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡਿਕ੍ਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕਲਾਸਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ, ਗਿਆ ਡਿਕ੍ਰੀ ਨੰਬਰ 3442/2020। ਹੋਰ ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ' ਤੇ ਰੋਕ, ਕਰਫਿ. ਅਤੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ।

20 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਮਿੳਨਿਟੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਆਜ਼ਾਦ ਅੰਦੋਲਨ 28 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਮਤ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
12 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਵੁਹਾਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 31 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

2003 ਦੇ ਸਾਰਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਕੋਵਿਡ -19 ਲਈ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੁੱਲ ਮੌਤ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ।

## ਟਾਈਮਲਾਈਨ 
* **7 ਮਾਰਚ:** ਅਸੂਸਿਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।ਮਰੀਜ਼ ਇੱਕ 32 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਆਦਮੀ ਹੈ ਜੋ ਇਕੂਏਟਰ ਦੇ ਗਵਾਇਕਿਲ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ। 
* **10 ਮਾਰਚ:** ਪੈਰਾਗੁਏ ਨੇ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 
* **13 ਮਾਰਚ:** ਪੈਰਾਗੁਏ ਨੇ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 
* **15 ਮਾਰਚ:** ਪੈਰਾਗੁਏ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣ, ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਕਰਫਿੳ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। 
* **20 ਮਾਰਚ**: ਪੈਰਾਗੁਏ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਵੱਖਰੀ ਨੀਤੀ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਲੱਗ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ (ਕੁੱਲ ਬੰਦ) ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

## ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ 
### ਘਟਨਾ ਰੱਦ 
ਜਦੋਂ ਸਮਾਜਕ ਦੂਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਲਾਗਾਂ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਕੁਝ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਂ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਗਮਾਂ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ