ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ

**ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ** ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਮਜਬੂਰ ਲੇਬਰ, ਜਿਨਸੀ ਗੁਲਾਮੀ, ਜਾਂਵਪਾਰਕ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਰੋਗੇਸੀ ਅਤੇ ਓਵਾ ਹਟਾਉਣ ਸਮੇਤ ਅੰਗਾਂ ਜਾਂ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੇ।

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜੱਥੇਬੰਦੀ (ਆਈ.ਐਲ.ਓ.) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕੱਲੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲੇਬਰ (ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) 2014 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 150 ਬਿਲੀਅਨ ਮੁਨਾਫਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਆਈ ਐੱਲ ਓ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੀ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ 21 ਮਿਲੀਅਨ ਪੀੜਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਫਸ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14.2 ਮਿਲੀਅਨ (68%) ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, 45 ਮਿਲੀਅਨ (22%) ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 22 ਲੱਖ (10%) ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਾਨਵ ਤਸਕਰੀ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵਜੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੇਲਾਰੂਸ, ਈਰਾਨ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਨ।

## ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਰਿਪੇਖ 
ਲਿੰਗ ਤਸਕਰੀ ਬਾਰੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹਨ। ਲਿੰਗਕ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਲਿੰਗਕ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੁਆਰਾ "ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ" ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਮਸਲੇ, ਪਿੱਤਰੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਿਆ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਯੌਨ ਉਤਪੀੜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਰੀਵਾਦ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿੰਗਕ ਤਸਕਰੀ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਲਿਬਰਲ ਨਾਰੀਵਾਦ ਸਾਰੇ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਤਰਕ ਅਤੇ ਚੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਲਿਬਰਲ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਉਹ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਲਿੰਗਕ ਤਸਕਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਓਵਰਰਾਈਡ ਕਰਦਾ ਹੈ।

### ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮ 
ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਵਪਾਰ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੁਆਰਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਹਮਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀਆਂ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਘੱਟ ਮੁੱਲਵਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘਟੀਆ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗਕ ਸਮਗਲਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

### ਸਿੰਗਾਪੁਰ 
2016 ਤੱਕ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਵਿੱਚ ਟਰੈਫਿਕਿੰਗ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 28 ਸਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Curlie
* Global Report on Trafficking in Persons
* http://www.medaille-trust.org.uk
* The Islamic State and its human trafficking practice, pp.&nbsp;15–21.
* https://freedomunited.org

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿੰਗਕ ਅਪਰਾਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018