open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਏਲੀਜ਼ਾ ਮਾਈਰੀ

**ਏਲੀਜ਼ਾ ਮਾਈਰੀ** ਇਕ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਗੋ,ਆਈ.ਐੱਲ. ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਈਰੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ, ਭਾਗੀਦਾਰ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਕਲਾ, ਜਨਤਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟਮੇਕਿੰਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਾਈਰੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪੱਥਰ-ਤਰਾਸ਼ ਹੈ। ਮਾਈਰੀ ਨੇ ਨੋਰਥਵੇਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਐਮ.ਐਫ.ਏ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਾਈਰੀ ਸਕੋਹੇਗਨ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦ ਵਿਟਨੀ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਸਟੱਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਰਦੀਆਂ 2016 ਵਿੱਚ ਮਾਈਰੀ ਨੂੰ ਮੈਕਡਾਵਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  2017/2018 ਵਿੱਚ ਮਾਈਰੀ ਨੇ ਸੈਂਟਾ ਫੇ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਇਕੁਅਲ ਜਸਟਿਸ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ / ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਰੱਖੀ।

### ਸਿਖਲਾਈ 
ਮਾਈਰੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।
* ਹਾਈਡ ਪਾਰਕ ਆਰਟਸ ਸੈਂਟਰ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ (2010) 
* ਨਿਊ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਕੰਟੇਂਪਰੇਰੀ ਆਰਟ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ (2011) 
* ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਕੰਟੇਂਪਰੇਰੀ ਆਰਟ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ (2012)  2012  
* ਰੂਟਸ ਐਂਡ ਕਲਚਰ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ (2014) 
* ਸ਼ੇਨ ਕੈਂਪਬੈਲ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ (2016) 
* ਵੌਕਸ ਪੋਪੁਲੀ, ਫਿਲਡੇਲਫ਼ੀਆ (2016)  

### ਅਵਾਰਡ 
* ਲੇਰੋਏ ਨੀਏਮਨ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟ ਬਾਇਰਨ ਨੀਏਮਨ ਅਰਤਾਡੀਆ ਅਵਾਰਡੀ - ਸ਼ਿਕਾਗੋ, 2020 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਲੈਬਰੀਸ਼, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ - ਏਲੀਜ਼ਾ ਮਾਈਰੀ - ਨਿਊਫਾਉਂਡ ਪਬਲੀਸ਼ਰ - ਆਸਟਿਨ, ਟੀ ਐਕਸ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਉ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਬੈਲ ਪੋਟਿੰਗਰ

* ਬੈ*ਲ ਪੋਟਿੰਗਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੇ ਕਾਨੂਨੀ 'ਬੀਪੀਪੀ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ'  ਵਿੱਚ  ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਇਹ ਲੰਡਨ, ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ, ਵੱਕਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਸੀ। 12 ਸਤੰਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਇਹ  ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਇੱਕ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ (ਦੀਵਾਲੀਆਪਣ) ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਬੈਲ ਪੋਟਿੰਗਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ [[ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਲਾਬਿੰਗ] ਲੌਬੀਿੰਗ]], ਭਾਸ਼ਣ ਲਿਖਣ, ਵੱਕਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਅਤੇ ਖੋਜ ਇੰਜਨ ਊਪਟੀਮਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ 2010 ਦੀ ਫੀਸ ਆਮਦਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਪੀ ਗਈ ਯੂਕੇ-ਅਧਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਨਤਕ ਸੰਪਰਕ ਸਲਾਹਤਾ ਸੀ। ਫਰਮ ਨੂੰ ਪੀ.ਆਰ. ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ "ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਕਲਾਇੰਟ ਸੂਚੀ" ਹੋਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ  ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਸੰਘਰਸ਼-ਦੀ-ਵਿਆਜ ਸੰਪਾਦਨ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਿਵ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੈਂਟਾਗਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨੂੰ 540 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ, ਜਾਅਲੀ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਨਿਊਜ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। 2016 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ "ਗੰਦੀ ਮੁਹਿੰਮ" ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵੈਰਵਾਦ ਖੇਡੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਕਲਾਇੰਟ ਓਕਬੇ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗੁਪਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜ਼ੂਮਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। 

2017 ਵਿੱਚ, ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਘੁਟਾਲੇ ਨੇ ਫਰਮ ਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਜੇਮਸ ਹੈਂਡਰਸਨ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ, ਲੀਡ ਪਾਰਟਨਰ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਜਿਓਗੇਗਨ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਇੰਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਸਟਾਫ ਦੀ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਸੀ,ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਾਰੇ  ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਯੂਕੇ ਫਰਮ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿਡਲ ਅਤੇ ਫੌਰ ਈਸਟ ਵਿਚ ਕੰਮ ਨਵੇਂ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ , 12 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਬੇਲ ਪੋਟਿੰਗਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੇਲੋੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ

ਇੱਕ **ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ** (ਕਈ ਵਾਰ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ- **ਐਡਿਟਾਥਾਨ** ਜਾਂ **ਐਡਿਟ-ਏ-ਥੌਨ )** ਇੱਕ ਇਵੈਂਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਨਲਾਈਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਓਪਨ ਸਟਰੀਟ ਮੈਪ (ਮੈਪਾਥਾਨ) ਅਤੇ ਲੋਕਲ ਵਿਕੀ ਤੇ ਸੋਧਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇ ਜਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਢਲੀ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਟਅਪ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ "ਐਡਿਟ" ਅਤੇ " ਮੈਰਾਥਨ " ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ **ਐਡਿਟਾਥਾਨ** ਜਾਂ ਤਾਂ "ਵਿਅਕਤੀਗਤ" ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "**ਵਰਚੁਅਲ** **ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ**" ਜਾਂ "**ਆਨਲਾਈਨ** **ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ**" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸਥਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਤੇ (ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਵੈਂਟਸ) 
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ **ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ** ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਚੈਪਟਰ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ, ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੋਮਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਿਡਲਬਰੀ ਕਾਲਜ,  ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਸਾਲਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਜਾਂ ਪੁਰਾਲੇਖ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਵਿਸ਼ੇ 
**ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ** ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟਾਂ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਕਲਾ, ਨਾਰੀਵਾਦ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੈਂਗਿਕ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।      

ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ, ਅਤੇ LGBT ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ  ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਬਣਤਰ ਵਿਚ ਪਾੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ  **ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਦੀ** ਵਰਤੋਂ  ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵਾਲੇ ਅਫਰੀਕਾ-ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

## ਪ੍ਰਬੰਧਕ 
ਕੁਝ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ **ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ**  ਵਿਕੀਪੀਡੀਅਨ ਇਨ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਓਪਨਸਟ੍ਰੀਟਮੈਪ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨੇ ਵੀ ਕਈ **ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ** ਹੋਸਟ ਕੀਤੇ ਹਨ.  

## ਉਦਾਹਰਨ 
thumb| ਕੈਰੋਲ ਐਨ ਵ੍ਹਾਈਟਹੈੱਡ, ਐਡਾ ਲਵਲੇਸ ਡੇਅ **ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ** ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ

* "ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਐਸ.ਡੀ.ਜੀਜ਼ " ਦੀ ਪਹਿਲ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕ ਹਫਤੇ-ਲੰਬੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸੰਪਾਦਨ-ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਆਯੋਜਨ ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿਚ ਗਲੋਬਲ ਟੀਚੇ ਦੇ ਹਫਤੇ ਦੌਰਾਨ ਆਨਲਾਈਨ ਹੋਇਆ। 
* ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ, ਅਫਰੀਕਾ  ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਗਿਆਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਅਫਰੀਕਾ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਮੌਸਮ  ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ  ਪਹਿਲਾ  ਕਰਵਾਇਆ।
* ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ 9 ਤੋਂ 12 ਜੂਨ, 2016 ਤੱਕ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਦੇ ਮਿਊਜ਼ੀਓ ਸੌਮਿਆ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਕਿਮੀਡੀਆ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਸਟਾਫ ਨੇ ਨਿਰੰਤਰ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।  

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਓਪਨਸਟ੍ਰੀਟਮੈਪ 'ਮੈਪਥਨਜ਼'
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਸਿਡਨੀ ਐਬਟ

**ਸਿਡਨੀ ਐਬਟ** (11 ਜੁਲਾਈ, 1937 - 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2015) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਲਵੈਂਡਰ ਮੈਨੇਸ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਾਰਬਰਾ ਲਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ *ਸਫੋ ਵਾਜ਼ ਅ ਰਾਇਟ ਓਨ ਵਿਮਨ: ਅ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਿਊ ਆਫ ਲੈਸਬੀਅਨਿਜ਼ਮ*  ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਉਹ *ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵਿਮਨ*  ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਸਿਡਨੀ ਆਫਟਨ ਐਬਟ ਦਾ ਜਨਮ 1937 ਵਿਚ ਇਕ ਫੌਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਮਿਲਟਰੀ ਬਰੈਟ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1961 ਵਿਚ ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

1969 ਵਿਚ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵਿਮਨ (ਨਾਓ-ਐਨ.ਓ.ਡਬਲਿਊ) ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਚੈਪਟਰ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ  ਪੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬਣ ਗਈ। ਐਬਟ ਲਵੈਂਡਰ ਮੈਨੇਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਬਾਰਬਰਾ ਲਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1971 ਵਿਚ *ਸਫੋ ਵਾਜ਼ ਅ ਰਾਇਟ ਓਨ ਵਿਮਨ: ਅ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਿਊ ਆਫ ਲੈਸਬੀਅਨਿਜ਼ਮ*  ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਬਣੀ।

1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਬਾਰਬਰਾ ਲਵ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਓ-ਇੱਕ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਆਖਰਕਾਰ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਨਾਓ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਨਾਮ “ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ” ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1976 ਵਿੱਚ ਫਿਲਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਨਾਓ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ, ਐਬਟ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚੋਂ 1% ਨੂੰ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਮਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਹੀ ਇਕ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਐਬਟ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮਰਦ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਮਾਨ ਹੋਣ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮੈਨਹੱਟਨ ਬੋਰੋ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕਮਿਊਨਟੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੋ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਿਵੈਲਪਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਲੋਂਗ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਨੌਰਥ ਫੋਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। 

ਐਬਟ ਅਤੇ ਕੇਟ ਮਿਲੇਟ, ਫਿਲਿਸ ਬਿਰਕਬੀ, ਅਲਮਾ ਰਾਊਸਟਾਂਗ ਅਤੇ ਆਰਟੇਮਿਸ ਮਾਰਚ ਸੀ.ਆਰ. ਵਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਲੈਸਬੀਅਨ-ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਸੀ। 

## ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ 
ਐਬਟ ਸਾਉਥੋਲਡ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਮਨ ਰਾਈਟਸ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਜਮਾਤ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ਲੈਟਰ, *ਇਨ ਅਵਰ* *ਸ਼ੂਜ*  ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਪੁਰਾਲੇਖ ਸਮਿੱਥ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਸੋਫੀਆ ਸਮਿਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਰੈਡਕਲਿਫ ਕਾਲਜ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। 

## ਮੌਤ 
ਐਬਟ ਦੀ ਮੌਤ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2015 ਨੂੰ ਸਾਉਥੋਲਡ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਘਰ 'ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। 

## ਲਿਖਤਾਂ 
*  
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਯਾਰਕ (ਰਾਜ) ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਬੋਟ

**ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਬੋਟ** ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੋਟ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਣ ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ (Lsjbot) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਲੇਖ ਬਣਾਏ ਸਨ।

## ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਬੋਟ ਨਾਮੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਕਸਰ ਸਧਾਰਣ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਓ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਮ ਗਲਤ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕ ਮਿਆਰੀ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿਚ ਭੂਗੋਲ ਇੰਦਰਾਜ਼ਾਂ ਵਰਗੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਾ ਆਦਿ। ਆਪਣੇ ਬੋਟ ਨਾਲ ਲੇਖ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਯੋਗਦਾਨਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ 10,000 ਲੇਖ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬੋਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਮ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੇਲ ਨਾ ਖਾਂਦੇ ਹਵਾਲੇ ਜਾਂ ਮੇਲ ਨਾ ਖਾਂਦੀ ਬਰੈਕਟ ਦੇਣ 'ਤੇ) ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੋਟ ਦੁਆਰਾ ਗਲਤ ਐਡਿਟਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਰ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਐਂਟੀ-ਵਾਂਡਲ ਬੋਟ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੋਟ ਖ਼ਾਸ ਖਾਤਿਆਂ ਜਾਂ ਆਈਪੀ ਐਡਰੈਸ ਰੇਂਜ ਦੇ ਐਡਿਟਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਐਮਐਚ 17 ਜੇਟ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵੇਲੇ ਵਾਪਰੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਆਈਪੀਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਐਡਿਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਬੋਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਐਂਡਰਿਉ ਲੀਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹੇ ਬੋਟਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ।

## ਬੋਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ 
ਬੋਟ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:  

* ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰੋਸੇਡੂਅਲ ਜੇਨਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ।
* ਕਾਪੀ ਐਡੀਟਿੰਗ ਜਾਂ ਲਿੰਕ ਰੋਟ ਨੂੰ ਐਡਰੈਸ ਕਰਕੇ ਏਰਰ ਫ਼ਿਕਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
*  ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਹਾਈਪਰਲਿੰਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਨੈਕਟਰ ਦਾ ਕੰਮ।
* ਲੇਬਲ ਨਾਲ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਟੈਗ ਕਰਨਾ
* ਕਲਰਕ, ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ
* ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਆਰਕਾਇਵ
* ਸਪੈਮ ਜਾਂ ਦੁਰਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੋਡਰੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ
* ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਕੇਮੇਂਡਰ ਸਿਸਟਮ
* ਨੋਟੀਫ਼ੀਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਪੁਸ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪੁਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਲਿੰਕ 
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ: ਬੋਟਸ
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ: ਬੋਟ ਪਾਲਿਸੀ
* , ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, , ਬੋਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੰਨਿਆਂ ਨੂੰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ

[thumb| ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਚ [ਫਰਮਾ:ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵ]]
***"[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]"*** ਇੱਕ ਟੈਗ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੇਖ ਵਿਚ ਬਿਨਾਂ ਸਰੋਤ ਦੇ ਬਿਆਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਕਾਂਸ਼ *ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ* ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਚ *ਅਸਲ ਖੋਜ ਨਹੀਂ* ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਆਮ ਇੰਟਰਨੈਟ ਮੀਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਹ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:

## ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਹਵਾਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੂਨ 2005 ਵਿੱਚ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਕ੍ਰਿਸ ਸ਼ੈਰਲੌਕ, ਜਿਸਦਾ ਵਰਤੋਂਕਰ ਨਾਮ *Ta bu shi da yu* ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ "ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ" ਫ਼ਰਮਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਫ਼ਰਮੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਤਸਦੀਕ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ

**ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ** ਨੂੰ **ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਸ਼ਰਮਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ *ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ  ਨੂੰ ਆਤਮਪ੍ਰਕਾਸ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਪਦਮਾ ਦੇ ਘਰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਗੋਵਿੰਦਾ (ਅਦਾਕਾਰ) ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਰਾਗਿਨੀ ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਸੌਮਿਆ ਸੇਠ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਮਾਇਕਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਸੋਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ*  ਵਿਚ ਰਾਣੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ *ਥੋਡਾ ਹੈ ਬਸ ਥੋਡੇ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ*  ਵਿਚ ਮੁਗਦਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਪਰੀਚੈ - ਨਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੇ ਸਪਨੋ ਕਾ*  ਵਿੱਚ ਸੀਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਉੱਤਰਨ ਵਿੱਚ ਕਜਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ *ਕਿੱਲਰ ਕਰਾਓਕੇ ਅਟਕ ਤੋਹ ਲਟਕਾਹ*, *ਕਾਮੇਡੀ ਕਲਾਸਾਸ*  ਅਤੇ *ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਬਚਾਓ*  ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ *ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ*  ਵਿੱਚ ਭੂਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਬਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ 2017 ਤਕ ਐਂਡ ਟੀਵੀ ਦੀ *ਵਾਰਿਸ*  ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ *ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13* ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ *ਅਤੇ* ਚੌਥੀ ਰਨਰ-ਅਪ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ। ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ 2 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਕਸ਼ਕ

thumb| ਤਕਸ਼ਕ
ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, **ਤਕਸ਼ਕ** ਪਤਾਲ ਦੇ ਅੱਠ ਨਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦਰੂ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਰੰਗੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਾ ਪਰੀਖਸ਼ਤ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਡੰਗਿਆ ਸੀ।  ਇਸ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਾ ਇਸ ਨਾਲ਼ੋਂ ਬਹੁਤ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ  ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਪਯਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  ਤਕਸ਼ਕ ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਕੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਨਮੇਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇੰਦਰ ਜੇਕਰ ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਨਾਲ਼  ਛੱਡੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਤਕਸ਼ਕ  ਦੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਮੰਗਾਓ ਅਤੇ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ   ਰਿਤਵਿਕਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਉੱਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵੀ ਖਿਚਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਡਰਕੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।  ਜਦੋਂ ਤਕਸ਼ਕ ਅਗਨੀਕੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅੱਪੜਿਆ,  ਤਾਂ ਆਸਤੀਕ ਨੇ ਆਕੇ ਜਨਮੇਜਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕ  ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਬੱਚ ਗਏ।  

ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਨਾਗ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ਕ ਦੀ ਸੰਤਾਨਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਲੋਕ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਕੁਝ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਅਨਾਰੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰਤਕਸ਼ਕ ਜਾਂ ਨਾਗ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ਕ ਸਨ। ਤਿੱਬਤ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ਕ ਜਾਂ ਨਾਗ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਂਭਾਰਤ  ਦੀ ਲੜਾਈ  ਦੇ ਉਪਰਾਂਤ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਤਕਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵਧਣ ਲਗਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ -ਪੱਛਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਕਸ਼ਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ,  ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ  ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ  ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਰਿਹਾ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਤੀ ਚਿਹਨ ਸੱਪ ਸੀ।  ਉੱਪਰ ਪਰੀਖਸ਼ਤ ਅਤੇ ਜਨਮੇਜੇ ਦੀ ਜੋ ਕਥਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ,  ਉਸਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਪਿਛਲੇ ਹੈ ਕਿ ਤਕਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਲੜਾਈ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਕਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਸੀ ਵੱਲ ਰਾਜਾ ਪਰੀਖਸ਼ਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ,  ਅਤੇ ਅੰਤ ਜਨਮੇਜੇ ਨੇ ਫਿਰ ਟੈਕਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਤਕਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹੀ ਘਟਨਾ ਜਨਮੇਜੇ  ਦੇ ਸਰਪਯਗ  ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਹੈ ।

## ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 
ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਪਰੀਖਸ਼ਤ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਗ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਪ ਨਾਲ ਡੰਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਭੇਸ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੰਨੀ ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਸ 'ਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਗ ਮਹਾਰਾਜ ਪਰੀਖਸ਼ਤ ਨੂੰ ਡੰਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਵਨ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣਦਿਆਂ ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਿਆ। ਤਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਮੰਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਜ ਪਰੀਖਸ਼ਤ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ 'ਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਫਿਰ ਹਰਾ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਓ, ਮੈਂ  ਇਸ ਨੂੰ ਡੰਗ ਮਾਰ ਕੇ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ਼ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  

ਇਸ 'ਤੇ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸੁਆਹ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮੰਤਰ ਫੂਕ ਦਿੱਤਾ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਭਸਮ ਵਿੱਚੋਂ ਤੂਈ ਬਾਹਰ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਇਹ ਹਰਾ ਭਰਾ ਰੁੱਖ ਬਣਗਈ।  ਹੈਰਾਨ ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਿਉਂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ 'ਤੇ, ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ‘ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ’ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ
ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ

ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਗੂਗਲ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ 'ਚ ਅਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਕਲੋਨ ਦੇ ਪੇਜਰੈਂਕ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਗਿਆਪਨ ਫ਼ਾਰਮ ਸਨ। 2007 ਵਿਚ ਗੂਗਲ ਨੇ ਨੋਲ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਨਾਲ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
2007 ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਨੇ ਨੋਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਸਰੋਤਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਰਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

2008 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਗੂਗਲ ਸਰਚ ਤੋਂ ਆਏ ਹਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਫ਼ਰਵਰੀ 2010 ਵਿਚ ਗੂਗਲ ਨੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਵਜੋਂ ਯੂ.ਐਸ.$2,000,000 ਡਾਲਰ ਦਿੱਤੇ। ਗੂਗਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਰਗੇ ਬ੍ਰਿਨ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ "ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਹੈ"।

ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ ਯੂਟਿਊਬ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰੇਗਾ।

ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਨੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਸਨ।

## ਗੂਗਲ ਦਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ 
ਮਈ 2012 ਵਿਚ ਗੂਗਲ ਨੇ ਗੂਗਲ ਨੋਲਜ਼ ਗ੍ਰਾਫ ਨਾਮਕ ਇਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਜੋੜਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਰਚ ਇੰਜਨ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਪੈਨਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਨੋਲਜ਼ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮ ਸਰੂਪ ਖੋਜ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਰੈਂਕ ਸੂਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ  ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚ ਸਟਰਿੰਗ ਅਧਾਰਿਤ ਖੋਜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨੋਲਜ਼ ਪੈਨਲ ਇਨਫੋਬੌਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਅਤੇ ਸੀਆਈਏ ਵਰਲਡ ਫੈਕਟ ਬੁੱਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਲਿੰਕ 
* , ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੀ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਵਿਕੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ

**ਵਿਕੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ** (ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ **ਵਿੱਕੀ ਐਡ**) ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਅਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕੋਰਸ ਵਰਕ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕਰਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਕੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ 2013 ਵਿੱਚ ਨਿਗਮਤ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ "ਵਧੇਰੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਾਇਤਾ" ਦੇਣ ਅਤੇ "ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਦਿਅਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ" ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 501 (ਸੀ) (3) ਦਾਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ, ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਕੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਫਰੈਂਕ ਸ਼ੁਲੇਨਬਰਗ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਲੇਨਬਰਗ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਖਰਤਾ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀ ਐਡ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਖਰਤਾ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਵਿਕੀਰੇਸਿੰਗ

**ਵਿਕੀਰੇਸਿੰਗ** ਓਨਲਾਈਨ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਪੰਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟਰੈਵਰਸਿੰਗ ਲਿੰਕਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮ ਹਨ, **ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੇਮ**, **ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੇਜ਼**, **ਵਿਕੀਸਪੀਡੀਆ**, **ਵਿਕੀਵਾਰਸ**, **ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਬਾਲ,** ਅਤੇ **ਲਿਟਨਰ ਬਾਲ** ਆਦਿ। ਖੇਡ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਸੀਏਟਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਵਿਦਿਅਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ  ਅਤੇ ਲਾਰਕਮੋਂਟ ਗਜ਼ਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, "ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਜੋ ਚੰਗਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਸਿੱਖਣ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ"।

ਅਮੇਜਿੰਗ ਵਿਕੀ ਰੇਸ ਟੈਕ ਓਲੰਪਿਕਸ  ਅਤੇ ਯੇਲ ਫਰੈਸ਼ਮੈਨ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਵੈਂਟ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪੇਜ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਪੇਜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਿੰਕਾਂ ਦੀ ਆਸਤਨ ਗਿਣਤੀ 3.67 ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਆਮ ਹਾਉਸਰੂਲ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਪੰਨਾ ਨਾ ਵਰਤਣਾ ਖੇਡ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਜੁਲਾਈ 2019 ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਅਤੇ ਗੇਮ ਨੂੰ ਵਿਕੀ ਗੇਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਵਰ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਵਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਕੀਰੇਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੇਮ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸਟਾਰਜ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੇਮ ਗਰੰਪ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੈਨਲਾਂ ਤੇ ਖੇਡਿਆ। ਐਪ ਸਟੋਰ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਇਕ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਖਿਡਾਰੀ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਤੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਕੀਰੇਸ ਸਟਾਈਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ 
ਵਿਕੀਰੇਸਿੰਗ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣ ਹਨ:

ਸਪੀਡ ਵਿਕੀ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅੰਤਿਮ ਪੇਜ (ਪਹਿਲਾਂ ਸਹਿਮਤ) 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਜੋ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਤਿਮ ਪੇਜ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਵਿਜੇਤਾ ਦਾ ਤਾਜ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਕੀ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ, ਜਿਥੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਘੱਟ ਕਲਿਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕਲਿਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਪੇਜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਦੌੜ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਕੀਸਪੀਡੀਆ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੋ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਲੇਖ ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਟੀਚਾ ਦੂਸਰੇ ਲੇਖ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਿਕਸ ਡਿਗਰੀਜ਼ ਆਫ ਸੇਪਰੇਸ਼ਨ
* ਕਰੌਡਸੌਰਸਿੰਗ
* ਗੇਮੀਫਿਕੇਸ਼ਨ
* ਸਲੈਕਟੀਵਿਜ਼ਮ
* ਵਰਚੁਅਲ ਵਲੰਟੀਅਰ
* ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਕਮਿਉਨਟੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਵਿਕੀਰਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੰਨਾ
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਵਿਕੀ ਲੇਡਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੇਜ
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੇਮਮੁਫਤ, ਮਲਟੀ-ਪਲੇਅਰ ਗੇਮ
* ਵਿਕੀਰੇਸ 10 ਯੂਰਪੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ.
* ਵਿਕੀਰੇਸ.ਅਰਿਓਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਲਾਸਿਕ ਖੇਡ ਦੇ ਅਨੌਖੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਦੌੜੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ

**ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ** ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਵੈਚਲਿਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਬੋਟ ਹੈ, ਜੋ ਸਵੇਰਕਰ ਜੋਹਾਨਸਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੋਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੀਵਤ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਇਕਾਈਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ, ਡੈਮ ਅਤੇ ਪਹਾੜ) ਬਾਰੇ ਲੇਖਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।

ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਪੰਨੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਰੇਯ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੇਬੂਆਨੋ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਬਣਾਏ ਹਨ  (ਕੁਲ 80% ਤੋਂ 99% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ)। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
right|thumb| ਸਵੇਕਰ ਜੋਹਾਨਸਨ, ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ  2.7 ਮਿਲੀਅਨ ਲੇਖਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਸੇਬੂਆਨੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ (ਜੋਹਾਨਸਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ) ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਚ ਹੈ। ਬੋਟ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 10,000 ਲੇਖ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

15 ਜੂਨ 2013 ਨੂੰ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੇ 10 ਲੱਖ ਲੇਖ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਸ ਟੀਚੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਅੱਠਵੀਂ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣੀ। ਮਿਲੀਅਥ  ਲੇਖ ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ - ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ 454,000 ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧ ਸੀ। ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਲੇਖਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸੰਸਕਰਣ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਸਕਰਣ ਬਣ ਗਿਆ। 

ਫ਼ਰਵਰੀ 2020 ਵਿਚ *ਵਾਈਸ*  ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ ਸੇਬੂਆਨੋ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਵਿਚ 29.5 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਚੋਂ  24 ਮਿਲੀਅਨ ਐਡਿਟਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਬੋਟਸ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਾਈਟ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 35 ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਅਤੇ ਸਿਖਰਲੇ 10 ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਪਾਦਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ ਹੁਣ ਸੇਬੂਆਨੋ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਰੇਯ-ਵਾਰੇਯ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਲੇਖ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਵੇਕਰ ਜੋਹਾਨਸਨ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ "ਰਾਏ ਬਦਲ ਗਈ" ਅਤੇ ਵਾਰੇਯ-ਵਾਰੇਯ ਸੰਪਾਦਕ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸਵੈਚਾਲਤ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ।

ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ  2017 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਐਲਐਸਜੇਬੋਟ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ 300,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ 
ਇਸ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੇ ਕੁਝ ਆਲੋਚਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਸਟੱਬ ਲੇਖਾਂ ਲਈ ਸਾਰਥਕ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਡਨੀ ਮਾਰਨਿੰਗ ਹੇਰਾਲਡ ਨੇ ਬੋਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਫਿਲ ਪਾਰਕਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 85,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਕਿਤਾਬ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਬੋਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਐਸੋਸੀਏਟਡ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਲਈ ਬੋਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।  ਜੋਹਾਨਸਨ ਨੇ ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਢੰਗਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਬੋਟ ਲੇਖ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦਾ, "ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਫ਼ੈਦ, ਮਰਦ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ।" 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Lsjbot ਦਾ ਸਰੋਤ ਕੋਡ
* Lsjbot ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਪੰਨਾ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਪੁਸਤਕ-ਸੂਚੀ

ਇਹ **ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ** ਇੱਕ **ਸੂਚੀ** ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਰਜ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। 

## ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 
*
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*
*

## ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ 
* 
* 
* 
* 

## ਸਰੋਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਫਤ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਬਣਾ, ਵਰਤ, ਸੋਧ ਅਤੇ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ ਸਰੋਤ ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੀਆਂ ਨੇ ਕਲਾਤਮਕ, ਵਿਦਿਅਕ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। 

* 
* 
* 
* 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇਖੋ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Wikilit: a literature review of scholarly research on Wikipedia 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਬਲੈਕ ਲੰਚ ਟੇਬਲ

**ਬਲੈਕ ਲੰਚ ਟੇਬਲ** (ਬੀਐਲਟੀ) ਇੱਕ ਮੌਖਿਕ-ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪੁਰਾਲੇਖ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ ਜੋ ਸਿਆਫਾਮ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਬਲੈਕ ਲੰਚ ਟੇਬਲ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਓਰਲ ਆਰਕਾਈਵਿੰਗ, ਸੈਲੂਨ, ਪੀਅਰ ਟੀਚਿੰਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਮੀਟਅਪਸ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।  ਬੀ.ਐਲ.ਟੀ ਲਿਖਤ, ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਮਲਿਤ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੰਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।   ਬਲੈਕ ਲੰਚ ਟੇਬਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਲਾਕਾਰ ਜੀਨਾ ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਅਤੇ ਹੀਥਰ ਹਾਰਟ ਨੇ 2005 ਵਿਚ ਸਕੌਹੇਗਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪੇਂਟਿੰਗ ਐਂਡ ਸਕਲਪਚਰ ਕਲਾਕਾਰ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵਿਖੇ ਇਕ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬਲੈਕ ਲੰਚ ਟੇਬਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ: ਮੀਟਅਪ ਪੇਜ - ਬਲੈਕ ਲੰਚ ਟੇਬਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਵਿਕੀਭਾਸ਼ਾ

**ਵਿਕੀਭਾਸ਼ਾ** ਆਨਲਾਈਨ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਰਚਨਾ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਲ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਵਿਕੀਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਮੱਗਰੀ ਲੱਭਣ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਵੇਂ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੂਲ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੰਟਰਫੇਸ ਪਰਤ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਟੀਚੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾ-ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਧੇ ਜਾਂ ਸੋਧ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਟੀਚੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਕੀਭਾਸ਼ਾ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਰ-ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਲਾਭ ਦੇ ਕੇ ਅਸਾਨ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ ਰਿਸਰਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਅਰਬੀ, ਜਰਮਨ, ਹਿੰਦੀ, ਜਾਪਾਨੀ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਗਰੀ ਬਣਾਉਣ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਬਦ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਹਾਸਾ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਫਟਵੇਅਰ 2008 ਤੋਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਗੂਗਲ ਟਰਾਂਸਲੇਟਰ ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇੰਟਰਫੇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਓਵਰਲੇਅ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੂਗਲ ਟੂਲਕਿੱਟ ਕਈ ਹੋਰ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਗੂਗਲ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਉਪਲਬਧਤਾ 
2010 ਤੱਕ, ਵਿਕੀਭਾਸ਼ਾ (ਬੀਟਾ) ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਪਲਬਧ ਸਨ:

* , ਅਪਾਚੇ ਲਾਇਸੈਂਸ 2.0 ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕਜੀਪੀਐਲ ਵੀ 2 ਦੇ ਅਧੀਨ,
* ਵਿਕੀਭਾਸ਼ਾ  ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਇੰਸਟਾਬਲ ਯੋਗ  ਬੁੱਕਮਾਰਕ (ਅਤੇ ਫਾਇਰਫਾਕਸ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗ੍ਰੀਸਮੋਨਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ)

## ਯੂਜ਼ਰ ਗਾਈਡ 
ਵਿਕੀਭਾਸ਼ਾ ਬੀਟਾ ਉਪਭੋਗਤਾ ਗਾਈਡ  ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਮਸ਼ੀਨ ਅਨੁਵਾਦ
* ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਅਨੁਵਾਦਕ
* ਮਸ਼ੀਨ ਅਨੁਵਾਦ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Home of WikiBhasha  and 
* Home of WikiBABEL Project site 
* Microsoft Research announcement on the release of WikiBhasha
* Wikimedia Foundation announcement on WikiBhasha
* WikiBhasha: Enhancing Multilingual Content in Wikipedia - Microsoft Research
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਅਫ਼ਰੋਕਰਾਊਡ

**ਅਫ਼ਰੋਕਰਾਊਡ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ **ਕਰਾਊਡ** ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਹੈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ-ਅਧਾਰਤ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਐਲਿਸ ਬੈਕਰ ਦੁਆਰਾ 2015 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਬਾਨੀ 
right|thumb| 2015 ਵਿਚ ਐਲਿਸ ਬੈਕਰ
ਕੁਝ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਨੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਉਪ-ਸਹਾਰਨ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਐਲਿਸ ਬੈਕਰ ਨੇ ਅਫ਼ਰੋਕਰਾਊਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ

## ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਨੀਤੀਆਂ 
'']]
ਅਫ਼ਰੋਕਰਾਊਡ ਨਿਉਯਾਰਕ ਦੇ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹੈਤੀ ਕਲਚਰਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਅਤੇ ਹੈਤੀ ਕ੍ਰੀਓਲ ਲੈਂਗੁਏਜ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅਫ਼ਰੋ-ਕਰਾਊਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਕ ਸੰਗਠਨ ਬਲੈਕ ਲੰਚ ਟੇਬਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਵਿਜ਼ੂਅਲਐਡਿਟਰ

**ਵਿਜ਼ੂਅਲਐਡਿਟਰ** (**ਵੀਈ**) ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਲਈ ਇੱਕ **ਆਨਲਾਈਨ** ਰਿੱਚ-ਟੈਕਸਟ ਐਡੀਟਰ ਹੈ ਜੋ "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਉਹੀ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋ" ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਢੰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਵਿਕਿਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕੀਆ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ *ਦ ਇਕੋਨੋਮਿਸਟ*  ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। *ਦ ਡੇਲੀ ਡੌਟ ਦੇ* ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋਖਮ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਐਡੀਟਰ ਨੂੰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਓਪਟ-ਆਉਟ ਤੋਂ ਓਪਟ-ਇਨ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਅਗਲੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ (ਨਵੇਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ) ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਤੇ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 2015 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਐਡੀਟਰ ਨਵੇਂ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨਤ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।

## ਵਿਕਾਸ 
, the team developing the software presented it to attendees]]
ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਸਲ ਵੈਬ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੰਪਾਦਕ ਇੱਕ ਸਾਦਾ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ-ਅਧਾਰਤ ਟੈਕਸਟ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰੋਤ ਐਡਿਟਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕੀ ਮਾਰਕਅਪ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮਾਰਕਅਪ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਡਬਲਿਊ.ਵਾਈ.ਐਸ.ਆਈ.ਡਬਲਿਊ.ਜੀ. ਸੰਪਾਦਕ ਦੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਕੀਪੀਡੀਅਨਾਂ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅੜਿੱਕੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ, ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਸੰਖਿਆ 50,000 ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ 35,000 ਤੋਂ ਉਲਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ 2007 ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ1m ਡਾਲਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਵੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਟੀਚਾ ਦੋਵਾਂ ਸਾਬਕਾ ਵਿਕੀ ਮਾਰਕਅਪ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਡਬਲਿਊ.ਵਾਈ.ਐਸ.ਆਈ.ਡਬਲਿਊ.ਜੀ. ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਐਡੀਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜੈ ਵਾਲਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਮੀਦ ਅਰਬੀ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਅਤੇ ਸਾਈਟ ਦੇ ਇੰਡੀਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਖੋ 
* ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* Florian Leander Mayer. "Erfolgsfaktoren von Social Media: Wie "funktionieren" Wikis?: Eine vergleichende Analyse kollaborativer Kommunikationssysteme im Internet, in Organisationen und in Gruppen" (2013) Lit Verlag, pp.&nbsp;30–32.  ISBN&nbsp;978-3643122100

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* Help:VisualEditor - Community Central
* What you see is Wiki - Questioning WYSIWYG in the Internet Age
* MediaWiki alternative parsers
* Building a Visual Editor for Wikipedia
* Wired Wikipedia's WYSIWYG Dilemma
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਵਿਕੀ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ

thumb| ਟੀ-ਸ਼ਰਟ ਲਈ ਵਿਕੀ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ
**ਵਿਕੀ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ** ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਇਕ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਰਾਊਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਾ ਦਰ ਵਿਸ਼ਾ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕਰਕੇ  ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ **ਵਿਕੀ ਬਲੈਕ ਹੋਲ**  ਅਤੇ **ਵਿਕੀਹੋਲ** ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ 'ਹੋਲ' ਦਾ ਰੂਪਕ ਐਲਿਸ ਇਨ ਵੰਡਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਐਲਿਸ ਇਕ ਸਫ਼ੈਦ ਖਰਗੋਸ਼ ਦਾ ਉਸਦੀ ਖੁੱਡ ਵਿਚ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਸ ਭਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀਡੀਓ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀ ਰੇਬਿਟ ਹੋਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ ਦਰ ਵਿਸ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਕਸਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਡੇਟਾ ਵਿਜ਼ੁਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਉਹ ਰਸਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਠਕ ਕਿਵੇਂ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਬਰਾਊਜ਼ਿੰਗ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇਵੈਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਰੇਬਿਟ ਹੋਲ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।  ਕੁਝ ਲੋਕ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਵਿਕੀਰੇਸਿੰਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *ਡਾਕੀਨ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ*, ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
* ਵਿਕੀ ਵਰਮਹੋਲ, *ਏਵੀ ਕਲੱਬ* ਤੋਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਲੜੀ
* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ, ਵਿਕੀ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਐਕਸਕੇਸੀਡੀ ਕਾਮਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਜੀਨਾ ਵੈਲਨਟਾਈਨ

**ਜੀਨਾ ਵੈਲਨਟਾਈਨ** (ਜਨਮ 9 ਨਵੰਬਰ 1979, ਬਰਵਿਨ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ) ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੈ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਚਿਤਰਣ ਲਈ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ- ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇੰਗ, ਪੇਪਰਮੇਕਿੰਗ, ਫਾਉਂਡ-ਆਬਜੈਕਟ ਕੋਲਾਜ ਅਤੇ ਰੈਡੀਕਲ ਆਰਕਾਈਵ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਨੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਐਫ.ਏ. ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਐੱਫ.ਏ. ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਲਕੋਸਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਜੀਨਾ ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟਮੀਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਯੂ.ਐਨ.ਸੀ ਚੈਪਲ ਹਿੱਲ ਵਿਖੇ ਆਰਟ ਦੀ ਇਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦ ਡਰਾਇੰਗ ਸੈਂਟਰ,  ਹਰਲਮ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ,  ਸੀ.ਯੂ.ਈ.ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ,  ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ,  ਪੈਟਰਿਕਾ ਸਵੀਟੋ ਗੈਲਰੀ, ਫਲੇਸ਼ਰ-ਓਲਮਨਗੈਲਰੀ,  ਮਾਰਲਬਰੂ ਗੈਲਰੀ,  ਓਗਿਲਵੀ ਗੈਲਰੀ, ਅਤੇ 21ਸੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹੋਟਲ (ਡਰਹਮ) ਆਦਿ ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਸੈਂਟਰ ਫਾੱਰ ਆਰਟਸ, ਵੂਮਨ ਸਟੂਡੀਓ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਸਕਲਪਚਰ ਸਪੇਸ, ਸਕੋਹੇਗਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪੇਂਟਿੰਗ ਐਂਡ ਸਕਲਪਚਰ, ਸੈਂਟਾ ਫੇ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਸੀਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨੇਲ ਡੇਸ ਆਰਟਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।

2011 ਵਿਚ ਉਸਨੇ *ਟਿਕਟ ਟੂ ਦ ਅਨਨੋਨ*  ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਵਿਸ ਆਊਟਸਾਈਡਰ ਕਲਾਕਾਰ ਅਲੋਇਸ ਕੋਰਬਾਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਟੈਫਨੀ ਜੈਮਿਸਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ ਜੋਨ ਮਿਸ਼ੇਲ ਐਮ.ਐਫ.ਏ. ਗ੍ਰਾਂਟ,  ਇੱਕ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਆਰਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ  ਅਤੇ ਕਰੀਏਟਿਵ ਕੈਪੀਟਲ ਇਮਰਜਿੰਗ ਫੀਲਡਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ 2015 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ 'ਸਾਉਥਰਨ ਕਲਚਰਜ਼' ਦੇ ਕਵਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਨੇ 2005 ਵਿਚ ਕਲਾਕਾਰ ਹੀਦਰ ਹਾਰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਬਲੈਕ ਲੰਚ ਟੇਬਲ  ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੌਖਿਕ ਪੁਰਾਲੇਖ,  ਸੈਲੂਨ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਤੁਰਕਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ

**ਤੁਰਕੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ** (ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ: Tçrkçe Vikipedi) ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ, ਸ਼ਬਦ "ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ" 5 ਦਸੰਬਰ 2002 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ,  ਆਰ-ਐੱਮ.ਐੱਨ.ਟੀ.ਐੱਮ.ਐੱਨ. ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਚ ਇਹ 31ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ, ਅਤੇ  ਡੂੰਘਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿਚ, ਤੁਰਕੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗੋਲਡਨ ਸਪਾਈਡਰ ਵੈੱਬ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈਬ ਆਸਕਰ ਤੁਰਕੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ 2007 ਵਿੱਚ, ਤੁਰਕੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ "ਸਰਬੋਤਮ ਸਮੱਗਰੀ" ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ 25 ਜਨਵਰੀ 2007 ਨੂੰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।2015 ਵਿੱਚ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਲਿੰਗ ਪੱਖਪਾਤ ਵੱਲ ਇਸਦਾ ਬੈਨਰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ।29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ, ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ   ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿਚ, ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਸਰਵਉਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।15 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ 991 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  Turkish Wikipedia
*  Turkish Wikipedia mobile version

## ਹਵਾਲੇ
ਜੇਸਿਕਾ ਯਾਨਿਵ

**ਜੇਸਿਕਾ ਯਾਨਿਵ** (ਜਿਸਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਾਮ **ਜੇਸਿਕਾ ਸਿੰਪਸਨ** ਹੈ)  ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵਿੱਚ 2018 ਅਤੇ 2019 ਦੌਰਾਨ ਵੈਕਸਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁਲ 13 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਕੇਸ ਸੀ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ 2019 ਵਿਚ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਯਾਨਿਵ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲਾਸਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅਲ੍ਹੜ ਉਮਰ 'ਚ ਉਸ ਨਾਲ ਲਿੰਗਕ ਪਛਾਣ ਵਿਗਾੜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਦਾਸੀ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਐਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿਗਾੜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
 ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਮੁਫਤ ਕੰਡੋਮ ਭੇਜੇ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਸੀ। ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੇ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੇਸਬੁੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਯਾਨਿਵ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਨਾਮ ਹੇਠ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਇਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਨਾਮ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ "ਜੈਸਿਕਾ" ਰੱਖ ਲਿਆ। 2012 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਯਾਨਿਵ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਕਲ ਸਮੂਹ ਸਿਮੋਰਲੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਿਮੋਰੇਲੀ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਉਸ ਮਿਉਜ਼ਕ ਗਾਇਕਾ ਚੇਲਸਕੋ ਲਈ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਸਰਗਮਤਾ 
ਯਾਨਿਵ ਟਾਉਨਸ਼ਿਪ ਆਫ ਲਾਂਗਲੈ ਵਿਚ ਟਾਉਨਸ਼ਿਪ ਕਾਉਂਸਿਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਕ ਨੰਬਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਵਕਾਲਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਹਾਈਜੀਨ ਉਤਪਾਦ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ, ਮਿਸ ਬੀ ਸੀ ਪੇਜੈਂਟ ਸਿਰਲੇਖ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਫੰਡ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ਲ ਪਲਾਸਟਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਭਿੰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਲਿੰਗ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਜੋ ਕਿ ਲਿੰਗ' ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣ ਵਿਚ ਵੱਖਰੇਵਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਆਦਿ।

ਉਸਨੇ ਲਾਂਗਲੈ ਟਾਉਨਸ਼ਿਪ ਪਬਲਿਕ ਪੂਲ ਵਿਚ "ਆਲ-ਬਾਡੀਜ਼ ਸਵਿਮ" ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਮਾਰੋਹ 12 ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੀ।

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ 
* 

* 

* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੁਕਸ ਐਲ.ਐਲ.ਸੀ.

**ਬੁਕਸ ਐਲਐਲਸੀ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਮਫ਼ਿਸ, ਟੈਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿਕਰੀ ਕਲੱਬ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਕੰਮ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵਿਕੀਆ ਲੇਖ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਅਤੇ ਡਾਉਨਲੋਡ-ਯੋਗ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਇੰਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਕਲੱਬ ਦੇ ਨਾਮ 
ਬਰੈਕੇਟਾਂ ਵਿਚ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਵੇਚੀ ਗਈ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ:

* ਕਿਤਾਬਾਂ ਐਲ.ਐਲ.ਸੀ. ਜਾਂ ਬੁਕਸ ਗਰੁੱਪ ( ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ )
* ਜਨਰਲ ਬੁੱਕਜ਼ ਐਲਐਲਸੀ ( ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ OCR ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ)
* ਜਨਰਲ ਬੁੱਕਸ ਕਲੱਬ (ਸਰਵਜਨਕ ਡੋਮੇਨ ਸਮੱਗਰੀ)
* Genbooks.net (ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਸਮੱਗਰੀ)
* Million-books.com (ਸਰਵਜਨਕ ਡੋਮੇਨ ਸਮੱਗਰੀ)
* ਦੁਰਲੱਭ ਬੁੱਕਸ ਕਲੱਬ (ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਸਮੱਗਰੀ)
* ਵਿੱਕੀ ਸੰਸਕਰਣ (ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸੀਸੀ-ਬਾਈ-ਐਸਏ ਸਮੱਗਰੀ)
* ਲਿਵਰੇਸ ਸਮੂਹ ( ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ )
* ਬਾਚਰ ਗਰੁੱਪ ( ਜਰਮਨ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ )

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਡੈਬੋਰਾ ਵੇਬਰ-ਵੁਲਫ਼: ਜਰਮਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਜਾਅਲੀ ਪਬਿਲਸਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ . ਕਾੱਪੀ, ਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਪੇਸਟ ਕਰੋ. ਇਕ ਜਰਮਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਇਕ ਬਲਾੱਗ, ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
1ਲਿਬ1ਰੇਫ

thumb| ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਲ ਵਰਗੇ ਬਣੋ ਸਮਾਰਕ
**#1ਲਿਬ1ਰੇਫ ( # 1Lib1Ref )** ਇੱਕ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਵਾਲੇ ਜੋੜ ਕੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲੀ **#1ਲਿਬ1ਰੈਫ** ਮੁਹਿੰਮ ਜਨਵਰੀ 2016  ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। **ਇਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ, ਇਕ ਰੈਫਰੈਂਸ**, ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰੇਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪੱਤਰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ 15 ਮਿੰਟ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ 350,000 [ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ] ਨੋਟਿਸਾਂ ਦਾ ਬੈਕਲਾਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਦਘਾਟਨੀ, ਹਫਤਾ ਭਰ ਦਾ ਇਵੈਂਟ 15-23 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ, ਅਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ *#1lib1ref* ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਪਹਿਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ 
ਉਦਘਾਟਨ ਮੁਹਿੰਮ 99 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 327 ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਸੰਪਾਦਨ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੈਸ਼ਟੈਗ # 1lib1ref ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, 879 ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ 1,232 ਸੋਧਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਈ; ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਅੰਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੇ ਸੰਖੇਪਾਂ ਤੋਂ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ #1lib1ref ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੂੰ 630 ਉਪਯੋਗਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ 1,100 ਪੋਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਵੈਂਟ ਦੀ ਆਵਰਤੀ 
ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਰੋਹ ਵਜੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। #1Lib1Ref ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਵਿਚ ਲਾਇਬਰੇਰੀਅਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗਲੈਮ ਆਊਟਰੀਚ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  (ਮੈਟਾ ਵਿਕੀ ਤੇ)
* ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਖੋਜ: 1lib1ref
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਸ਼ਟੈਗ
ਨੀਲੂ ਵਘੇਲਾ

**ਨੀਲੂ ਵਘੇਲਾ** ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1970)  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੜੀ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਮੈਂ ਸਾਂਝ ਪੀਯਾਜੀ ਵਿਚ ਸੰਤੋਸ਼ ਰਾਠੀ ਉਰਫ ਭਾਬੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਅਰੂਨੇਲ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਨੀਲੂ ਵਘੇਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਟੇਜ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1981 ਵਿੱਚ *ਸੁਪੱਤਰ ਬਿਨਾਨੀ*  ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ *ਬਾਈ ਚਲੀ ਸਾਸਾਰੀਐ*  ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ *ਸਾਜਨ ਕਾ ਘਰ*  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ।

ਉਹ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀ ਰਮਲੀ, ਜੈ ਕਰਣੀ ਮਾਤਾ, ਨੈਨੀ ਬਾਈ ਰੋ ਮਾਇਰੋ, ਲੰਚਾ ਗੁਜਰੀ, ਦੇਰਾਣੀ ਜੇਠਾਣੀ, ਰਾਮਕੁੜੀ ਘਮਕੁੜੀ, ਬਾਈਸਾ ਰਾ ਜਤਨ ਕਰੋ, ਦਾਦੂਸਰੀ ਲਾਡਲੀ, ਵੀਰ ਤੇਜਾਜੀ ਅਤੇ ਬਾਈ ਚਲੀ ਸਾਸਾਰੀਐ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 

ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਸੋਪ *ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ*  'ਤੇ ਭਾਬੋ ਨੂੰ ਚਿਤਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਘੇਲਾ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਨਾਮ ਬਣ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ 5 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਗਈ। 23 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ ਵਾਘੇਲਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੇ।

ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ - ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਕੈਜ਼ਰ ਅਤੇ ਧੀ ਵਨਸ਼ਿਕਾ। 

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਰੀ ਰਾਮਲੀ*
* *ਜੈ ਕਰਣੀ ਮਾਤਾ*
* *ਨੈਨੀ ਬਾਈ ਰੋ ਮਯਰੋ ਵਿਚ*  ਨੈਨੀ ਬਾਈ ਵਜੋਂ
* *ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਾ ਤੁਲੁ*
* *ਦੇਰਾਣੀ ਜੇਠਾਣੀ*
* *ਧਰਮਭਾਈ (* ਨਰੇਸ਼ *ਕਨੋਦੀਆ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ)*
* *ਰਾਮਕੁੜੀ ਘਮਕੁੜੀ ਵਿਚ*  ਰਾਮਕੁੜੀ ਘਮਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
* *ਬਿਨਾਨੀ*
* *ਬੈਸਾ ਰਾ ਜਤਨ ਕਰੋ*
* *ਦਾਦੋਸਰੀ ਲਾਡਲੀ*
* *ਵੀਰ ਤੇਜਾਜੀ*
* *ਬਾਈ ਚਲੀ ਸਾਸਾਰੀਐ*
* *ਨਾਨਦ ਭੋਜੈ*
* *ਸੁਪਤਰ ਬਿਨਾਨੀ*
* *ਲਾਡੋ ਥਾਰੋ ਗਾਓਂ ਬਡੋ ਪਿਆਰੋ* 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਮਾਰਥਾ ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ

**ਮਾਰਥਾ ਏ. ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ** ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਮਨ'ਜ਼ ਸਟਡੀਜ਼ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ 1936 ਸਪੇਨ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਸਮੇਂ ਫਾਸੀਵਾਦੀ ਔਰਤ ਸੰਗਠਨ ਮੁਜੇਰਿਸ ਲਿਬਰੇਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਨੇ ਰੈਡਕਲਿਫ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ 1972 ਵਿਚ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਾਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਐਕਲਜ਼ਬਰ, ਬਨੋਟ ਈਸ਼ ਵਰਗੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਯਹੂਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ।  2006 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ 40ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਿਲੀਅਮ ਆਰ ਕੇਨਨ ਜੂਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਈ ਸੀ। 

ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। 1991 ਵਿਚ ਉਸਨੇ *ਸਪੇਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਮਹਿਲਾ: ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਮੁਜੇਰਿਸ ਲਿਬਰੇਸ (ਫ੍ਰੀ ਵੂਮੈਨ), 1936 ਸਮੇਂ ਸਪੇਨ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫਾਸੀਵਾਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ *ਰਿਸਿਸਟਿੰਗ* *ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ: ਫੇਮੀਨਿਸਟ ਏਸੇ ਓਨ ਪੋਲੀਟੀਕਸ ਕਮਿਉਨਟੀ ਐਂਡ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ*  ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਲੇਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ।

ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਰੇਨਵਿਕ ਮੁਨਰੋ ਅਤੇ ਰੋਜਰਸ ਐਮ. ਸਮਿਥ ਦੇ ਨਾਲ ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 2010 ਦਾ ਫਰੈਂਕ ਜਾਨਸਨ ਗੁੱਡਨਾਓ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ, ਇਹ ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ "ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਈ ਸੇਵਾ ਦੇ  ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੈਕਸੋ( pt )  ਅਤੇ ਦ ਜੇਵਿਸ਼ ਵੋਇਸ  ਵਰਗੇ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਗੋਥਮ ਗਜ਼ਟ*  ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ ਜੁਡੀਥ ਪਲਾਸਕੋ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨਹੱਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

## ਚੁਣੀਂਦਾ ਕੰਮ 
* *Women, Welfare, and Higher Education: Toward Comprehensive Policies*, edited, with Randall Bartlett and Robert Buchele (1988) 
* *Free Women of Spain: Anarchism and the Struggle for the Emancipation of Women* (1991) 
* *Resisting Citizenship: Feminist Essays on Politics, Community, and Democracy* (2010) 

## ਅਵਾਰਡ 
* ਫ੍ਰੈਂਕ ਜਾਨਸਨ ਗੁੱਡਨਾਓ ਅਵਾਰਡ, ਅਮੈਰੀਕਨ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (2010) 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਗਯਾਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ

thumb| ਪ੍ਰਗਯਾਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ
**ਪ੍ਰਗਯਾਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ** (1884 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ - 1950 'ਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ), ਜਿਸਨੂੰ **ਪ੍ਰਗਯਾਸੁੰਦਰੀ ਦੇਬੀ**, **ਪ੍ਰਗਯਾ ਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ**, **ਪ੍ਰਗਆਸੁੰਦਰੀ ਦੇਬੀ**, ਜਾਂ **ਪਰਾਜਨਾਸੁੰਦਰੀ** **ਬੇਜ਼ਬਰੋਆ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈ-ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ *ਅਮੀਸ਼ ਓ ਨਿਰਾਮਿਸ਼ ਅਹਾਰ*  ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ" ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਸਾਲਾ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਪ੍ਰਗਯਾਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੇਮੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਦੇਵੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਸਨਅਤਕਾਰ ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਸਨ। ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਵੀ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਸਨ। ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਚਾਚੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਸਵਰਨਾਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ, ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦਵਿਜੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਾਚੇ, ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਸਤੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਾਚਾ ਕਲਾਕਾਰ ਜਤਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ ਚੌਧਰਾਨੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੀ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਸੋਈ ਕਿਤਾਬ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਰਸੋਈ ਕਿਤਾਬ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  *ਅਮੀਸ਼ ਓ ਨਿਰਾਮਿਸ਼ ਅਹਾਰ* 1902 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਖੰਡ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਘਰ ਦੇ ਰਸੋਈਏ  “ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਇਸ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ,” ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਸਸਤੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੇ ਦੂਜੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਰਸੋਈ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਰਸੋਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੀਟ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਸੋਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਸਾਮ ਦੀ ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਅਚਾਰ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪ੍ਰਗਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥ ਬੇਜ਼ਬਰੋਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਏਜੰਟ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪੰਜ ਪੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਪੜਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਸਨ। ਪ੍ਰਗਯਾਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ 1950 ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਈਰਾ ਘੋਸ਼ ਉਸਦੀ ਪੋਤੀ ਨੇ*ਅਮੀਸ਼ ਓ ਨਿਰਾਮਿਸ਼ ਅਹਾਰ*  ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲਿਖਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1950
1138

ਸਾਲ 1138 ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਆਮ ਸਾਲ ਸੀ।

## ਘਟਨਾ 
11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹਲਬ 'ਚ ਭਾਰੀ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੁਚਾਲ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1138
ਆਇਸ਼ਾ ਮੁਗ਼ਲ

**ਆਇਸ਼ਾ ਮੁਗ਼ਲ** ( ਉਰਦੂ : عائشہ مغل) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੁਗ਼ਲ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਫਿਲ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੋਮਸੈਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਮੁਗ਼ਲ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਯੂ.ਐਨ.ਡੀ.ਪੀ. ਮਾਹਿਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲ 2015 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 2020 ਵਿਚ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਜੀਨੇਵਾ ਵਿਖੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੀਈਡੀਏਡਬਲਿਊ ( ਔ'ਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ) ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਫ਼ਦ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੀਈਡੀਏਡਬਲਿਊ ਇਕ ਕਮੇਟੀ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਪੀਅਰ ਰਿਵਿਉ ਜਰਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਬਿੱਲ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਰਸਨਜ਼ (ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ) ਐਕਟ, 2018 ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਕੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਐਨ.ਸੀ.ਐਚ.ਆਰ) ਵਿਖੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  

ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਇਦਾ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਮਵਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ