open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਯੋਨੀ ਟਰੌਮਾ

**ਯੋਨੀ ਟਰੌਮਾ** ਯੋਨੀ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਜਣੇਪੇ, ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ, ਅਤੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸੱਟ ਅਕਸਰ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਭੀਰ ਖ਼ੂਨ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੋਨਸ ਪਿਊਬਿਸ ਅਤੇ ਲੇਬੀਆ ਮਾਜੋਰਾ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਜਾਂ ਕਾਰਨ ਯੋਨੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਰੌਮਾ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੈਟ ਲੇਅਰ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੈਨਿਲ ਟਰਾਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਟਰੌਮਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇੱਕ ਦਰਦਨਾਕ ਯੋਨ ਅਨੁਭਵ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੈਡਲ ਦੀ ਸੱਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਨੀ ਟਰੌਮਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇ ਖੂਨ ਵਗਣ ਤੋਂ ਨਾ ਰੁੱਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਐਪੀਸੀਓਟੋਮੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਯੋਨੀ ਟਰੌਮਾ ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਜਣੇਪਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਣੇਪੇ ਦੌਰਾਨ ਜਣਨ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਨਾਲ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਹਸਪਤਾਲ ਰੀਡਮਿਸ਼ਨਸ, ਪੈਰੀਨੀਅਲ ਦਰਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੇਲਵਿਕ ਫਲੋਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਿਨਸੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ 
ਇਸ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ:
ਪੇਟ ਦਰਦ,
ਖ਼ੂਨ ਵੱਗਣਾ,
ਨੀਲ,
ਗਸ਼,
ਯੋਨੀ ਡਿਸਚਾਰਜ, ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜੜਵਾਂ ਆਬਜੈਕਟ,
ਜਣਨ ਦਰਦ,
ਸੋਜ,
ਉਲਟੀ,
ਦਰਦਨਾਕ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਅਯੋਗਤਾ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ,
ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ, ਅਤੇ
ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਮੇਜਿੰਗ ਸੰਮ੍ਰਤ ਖੂਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਰੋਕਥਾਮ 
ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* [//en.wikipedia.org/wiki/Major_trauma ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਦਮੇ]
* ਜਣਨ ਸਦਮੇ
* ਐਮਰਜੰਸੀ ਦਵਾਈ
* ਪੇਲਵਿਕ ਇਮਤਿਹਾਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੀਬਰ ਦਰਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿੰਗਕ ਅਪਰਾਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ
ਜੋਰਡਨ ਸੰਧੂ

ਜੌਰਡਨ ਸੰਧੂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ "ਤੀਜੇ ਵੀਕ", "ਮੁੱਛ ਰੱਖੀ ਆ" ਅਤੇ ਅਸ਼ਕੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ "ਹੈਂਡਸਮ ਜੱਟਾ" ਵਰਗੇ ਗਾਣਿਆਂ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ "ਮੁੱਛ ਫੁੱਟ ਗੱਬਰੂ" ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਇਕੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਸੂਬੇਦਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਬੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਗੀਤਕਾਰ (ਪੁਰਸ਼) ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਜਣਨ-ਅੰਗ ਟਰੌਮਾ

**ਜਣਨ ਟਰੌਮਾ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਟਰੌਮਾਂ ਹੈ ਜੋ ਜਣਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। 

## ਵੁਲਵਰ ਟਰੌਮਾ 
ਵੁਲਵਰ ਟਰੌਮਾ ਛੋਟੇ ਲੇਬੀਅਲ ਦੇ ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਪੈਡ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਬਾਲਗ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸੱਟਾਂ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਚਾਨਕ ਨਾਬਾਲਗ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਦਮੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਧਾਰਨ ਸੱਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਰੈਟਡਲ ਸੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਧਾਰਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੁਲਵਰ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਕਾਰਨ, ਜਦੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਹੇਮਾਟੋਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵੁਲਵਰ ਵੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੁਲਵਰ ਟਰੌਮਾ ਯੋਨਿਕ ਟਰੌਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇ ਤਿੱਖੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਯੋਨੀ ਟਰੌਮਾ 
**ਯੋਨੀ** ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਉਹ ਟਰੌਮਾ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਵਸਤੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਨ੍ਹਵਾਂ ਟਰੌਮਾ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਟਰੌਮਾ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇੱਕ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਰਦਨਾਕ ਜਿਨਸੀ ਅਨੁਭਵ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਟ੍ਰੈਡਲ ਦੀ ਸੱਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਨੀ ਟਰੌਮਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚੈਨ ਵਰਯਮ

**ਚੰਨ ਵਾਰਿਏਮ** ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ. ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 2 ਅਗਸਤ 1981 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ. ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਐਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਗੇ. ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਗੁਲਿਸਤਾਨ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਢਾਈ ਮਹੀਨੇ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ. ਜਹਾਂਗੀਰ ਕਾਇਸਰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ. ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸਰਵਰ ਭੱਟੀ ਸੀ.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼ਿਵਤਾਰ ਸ਼ਿਵ

**ਸ਼ਿਵਤਾਰ ਸ਼ਿਵ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: **Shivtar Shiv**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ *"ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ"* ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ *"ਵਨਸ ਅਪੌਨ ਏ ਟਾਈਮ ਇਨ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ"* (2016) ਅਤੇ *"ਪੱਤਾ ਪੱਤਾ ਸਿੰਘਾ ਦਾ ਵੈਰੀ"* (2015) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸਿਨਮੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
*  - IMDb
*  - Linkedin

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਐਲਕੋਹਲ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ

**ਐਲਕੋਹਲ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ** ਵਿਚਲਾ ਸੰਬੰਧ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਐਲਕੋਹਲਿਕ ਪੇਅ ਪਦਾਰਥ, ਜਿਸ 'ਚ ਵਾਈਨ, ਬੀਅਰ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਹਲਕਾ ਖਪਤ ਵੀ - ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ - ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਤਖ਼ਤੀਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਹੋਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨਾ ਪੇਅ ਪਦਾਰਥ 
ਹਲਕਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਐਲਕੋਹਲ ਪੇਅ ਪਦਾਰਥ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਇੱਕ ਪੇਅ ਪਦਾਰਥ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਲਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੋਖਮ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਆਵਰਤੀ 
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਮੁੜ ਜਾਂਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ, ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੱਕ ਔਰਤ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਕੈਂਸਰ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* UK: Committee on Carcinogenicity of Chemicals in Food, Consumer Products Consumption of alcoholic beverages and risk of breast cancer
* UK: Committee on Carcinogenicity of Chemicals in Food, Consumer Products Evidence for association between consumption of alcoholic beverages and breast cancer

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
ਗਲੋਬਲ ਗੁਲਾਬੀ ਹਿਜਾਬ ਦਿਵਸ

thumb|ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਸਾਬ੍ਰਾਥਾ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, 2012 'ਚ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ
**ਗਲੋਬਲ ਗੁਲਾਬੀ ਹਿਜਾਬ ਦਿਵਸ** ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਹੇਂਦ ਅਲ-ਬੁਰੀ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਮਿਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਸਮੇਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਗਲੋਬਲ ਗੁਲਾਬੀ ਹਿਜਾਬ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ 2011 ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗਲੋਬਲ ਗੁਲਾਬੀ ਹਿਜਾਬ ਦਿਵਸ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਸ 'ਚ ਮਰਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਕਈ ਗੁਲਾਬੀ ਕੁਫ਼ੀ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਲਾਬੀ ਹਿਜਾਬ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2004 ਵਿੱਚ ਹੈਂਦ ਇਲ ਬੁਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਲਾਬੀ ਹਿਜਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਜ਼ਾਬਾਂ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ।

### ਪਿਛਲੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ 
* ਬੁੱਧਵਾਰ, 29 ਅਕਤੂਬਰ, 2008
* ਬੁੱਧਵਾਰ, 28 ਅਕਤੂਬਰ, 2009
* ਬੁੱਧਵਾਰ, 27 ਅਕਤੂਬਰ, 2010
* ਬੁੱਧਵਾਰ, 26 ਅਕਤੂਬਰ, 2011

## ਹਵਾਲੇ 

# Official Website Pink Hijab Day Website
# Toronto Star article Toronto Star Newspaper. Mon Oct 15 2007
# blog post  We Love Hijab
# Pink Hijab Day Page Susan G. Komen. 2009
# Thaqalayn  Muslim Association of York University
# [# [http://fatcatwebproductions.com/ThePaper_2014/md-thenews/content/second-annual-pink-hijab-day-houston-success

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* http://pinkhijabday.org/ Official Website

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ
ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੈਸਟਿਆ

**ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੈਸਟਿਆ** (ਇਸ ਨੂੰ **ਹਾਈਪੋਮਾਸਟੀਆ**, **ਛਾਤੀ ਅਪਲਸੀਆ**, **ਛਾਤੀ ਹਾਈਪੋਲਾਸੀਆ**, ਜਾਂ **ਛਾਤੀ ਹਾਈਪੋਲਾਸੀਆ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਮਹਾਂਵਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛਾਤੀ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਸਧਾਰਨ' ਛਾਤੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੈਸਟਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਮੱਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਛਾਤੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਸਿੰਡਰੋਮ), ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਜਮਾਂਦਰੂ ਨੁਕਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਟਰੌਮਾ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਜਰੀ ਜਾਂ ਰੇਡੀਓਥੈਰੇਪੀ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਹਜਵਾਦੀ ਵੇਰਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਰਨ 
ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੈਸਟਿਆ ਜਨਮ ਨੁਕਸ ਜਾਂ ਵਿਗਾੜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕਪਾਸੜ ਜਾਂ ਦੁਵੱਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲਨਰ-ਮਾਮਰੀ ਸਿੰਡਰੋਮ (ਟੀ.ਬੀ.ਐਕਸ. 3 ਜੀਨ ਵਿੱਚ ਇੰਤਕਾਲ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ), ਪੋਲੈਂਡ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਅਤੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਮੂਲ ਦੀ ਹਾਈਪਰਪਲਸੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਇਲਾਜ 
ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੈਸਟਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਛਾਤੀ ਦਾ ਵੱਧਣਾ ਹੈ, ਛਾਤੀ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਮਪੋਲਾਸਟੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਫਲੈਪ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੁੜ ਨਿਰਮਾਣ ਸਰਜਰੀ ਤਕਨੀਕ, ਮਾਈਕਰੋਸਰਜੀਕਲ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ, ਜਾਂ ਚਰਬੀ ਗ੍ਰਰਾਫ਼ਟਿੰਗ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇਕ ਹੋਰ ਸੰਭਾਵੀ ਇਲਾਜ ਹਾਰਮੋਨਲ ਛਾਤੀ ਦਾ ਵਾਧਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਨਾਰੀ ਛਾਤੀਆਂ ਦਾ ਸੁੰਗੜਨਾ
* ਛਾਤੀ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛਾਤੀ ਦੇ ਰੋਗ
ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ

**﻿ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ,** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੌਰਾਨ ﻿ਮੁਗ਼ਲ ਰਾਜ﻿ਵੱਲੋਂ ﻿ਲਾਹੌਰ ﻿ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਸੀ। ﻿﻿ਇਸਨੂੰ ‘ ﻿ਖ਼ਾਨ ਬਹਾਦਰ ’ ﻿ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਸੀ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ‘ ﻿ਖ਼ਾਨੂ ’ ﻿ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਬਦੁਲ ਸਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪਿਉ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਜੰਮੂ ਦਾ ਫ਼ੌੌੌੌਜਦਾਰ ਸੀ। ਸਨ 1726 ﻿ਈ ﻿ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਬਾਪ ﻿ਅਬਦੁਲ ਸਮਦ ਖ਼ਾਨ ﻿ਨੂੰ ﻿ਲਾਹੌਰ ﻿ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ﻿ਮੁਲਤਾਨ ﻿ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ﻿ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਾਈਆਂ 
ਸਿੱਖਾਂ ਉਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ﻿ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ﻿ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਵਿੱਚ ﻿ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਕਾਰ ﻿ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸ ਨੰਗਲ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿਚੋਂ ਪਕੜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸੱਤ ਸੌ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਬਰਛਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਲੂਸ ਦੀ ﻿ਦਿੱਲੀ ﻿ਤੱਕ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਸੂਬਾ ਬਣਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਪਰ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੀ ਝੜੀ ਲੱਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਧਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲ ਭਾਈ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਮੌਕੇ﻿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ﻿ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ﻿ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ﻿ਪਾਸ ਨਵਾਬੀ ਦੀ ਖ਼ਿਲਅਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਦਾ ਪਟਾ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਲ੍ਹਾ - ﻿ਸਫ਼ਾਈ ਨਾਲ਼ ਰਿਹਾ ਜਾਏ। ਪਰ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਵੱਲੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ﻿ਦਿਵਾਨ ਲੱਖਪਤ ਰਾਏ ﻿ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ﻿ਮਾਲਵੇ ﻿ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵੱਲ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ਼ ਹੋਈਆਂ ਝੜਪਾ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਈ ਅਹਿਲਕਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਇਆ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਖ਼ੁਦ ਮੁਹਿੰਮ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਪਾਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਦੀ ਤਕਮੀਲ ਲਈ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦਾ ਉਚੇਚਾ ਦਸਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੱਖ ਪਕੜ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਖ਼ਾਸ ਚੋਕ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ﻿ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ، ﻿ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹਾਨ ਸੁੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਇਸੇ ਝੋਰੇ ਵਿੱਚ 1 ﻿ਜੁਲਾਈ 1745 ﻿ਈ ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਿਦਮ ਬੋਆਏਜ਼ ਏੰਟਰਟੇਨਮੇੰਟ

**ਰਿਥਮ ਬੌਜ਼ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ**, ਜਾਂ ਰਿਥਮ ਬਾਇਜ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਕਰਵ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਦੁਆਰਾ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਤਰਨ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਰਿਥਮ ਬੋਅਜ਼ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਗੋਰਿਆਨ ਨੀੱਫਾ ਕਰੋ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਰਿਥਮ ਬੌਜ਼ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਚਨਾਤਮਕ ਉਤਪਾਦਨ ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

2014 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਰਿਠਮ ਬੌਜ਼ ਨੇ ਕੁੱਲ 10 ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 7 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ, ਲਵ ਪੰਜਾਬ, ਬੰਬੂਕਾਟ, ਵੇਖ ਬਰਾਤਾਂ ਚੱਲੀਆਂ, ਲਹੌਰੀਏ, ਗੋਲਕ ਬੁਗਨੀ ਬੈਂਕ ਤੇ ਬਟੂਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਰਿਥਮ ਬੌਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ 1940ਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਲਹੌਰੀਏ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਜਾਬਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਪਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ *ਅਸ਼ਕੇ* ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਭੰਗੜਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤਜਰਬਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਨਾਨਜਿੰਗ ਕਤਲੇਆਮ

ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਲੁੱਟ-ਖਸੁੱਟ ਕੀਤੀ।

**ਹਵਾਲੇ**

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* The Rape of Nanking – Nanjing Massacre – documentary
* Rape of Nanking videos
* Documents of Nanjing Massacre – UNESCO
* BBC News: Nanjing remembers massacre victims
* Online Documentary: The Nanking Atrocities A master's degree thesis that delves into the atrocity
* English translation of a classified Chinese document on the Nanjing Massacre
* Japanese Imperialism and the Massacre in Nanjing by Gao Xingzu, Wu Shimin, Hu Yungong, & Cha Ruizhen
* Kirk Denton, "Heroic Resistance and Victims of Atrocity: Negotiating the Memory of Japanese Imperialism in Chinese Museums"
* Nanjing Massacre history site: History, Photos and Articles
* 'No massacre in Nanking,' Japanese lawmakers say
* "Denying Genocide: The Evolution of the Denial of the Holocaust and the Nanking Massacre," college research paper by Joseph Chapel, 2004
* Rape of Nanking  Original reports from The Times
* War and reconciliation: a tale of two countries
* Review of Iris Chang, The Rape of Nanking: The Forgotten Holocaust of World War II
* The Ghosts of Nanking: Mogollon Connection Special Series by Jesse Horn 
* The Nanking Massacre Project: A Digital Archive of Documents & Photographs from American Missionaries Who Witnessed the Rape of Nanking From the Special Collections of the Yale Divinity School Library
* The Nanjing Incident: Recent Research and Trends by David Askew in the Electronic Journal of Contemporary Japanese Studies, April 2002

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Japanese language text
ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ

**ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ ** ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਵਾਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਨਾ, ਨਾਟਕ-ਕਲਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਤਤਕਾਲੀ ਸਮਾਜਕ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਿਰਕੱਢ ਅਖਬਾਰਾਂ ਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਲੇਖ ਲਿਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਹਲਾ ਫਿਲਮ ਸਮੀਖਿਅਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਮੀਿਖਆ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਆਪ ਵੀ ‘ਤੇਰੀ ਫ਼ਿਲਮ’ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਰਟ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਲੇਖਣ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ, ਸਰੀ (ਬ੍ਰਿਿਟਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ), ਕਨੇਡਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ  ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੁਆਈ ਵਿਖੇ 4 ਫਰਵਰੀ 1951 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਹਰਦੇਵ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਗਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ।

## ਪੱਤਰਕਾਰੀ 
ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ-ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਹੁਨਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰਾਂ, ਜਿਂਵੇ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਜਗ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਗੈਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਤਕਰੀਬਨ 35 ਸਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਭਖਦੇ ਤੱਤਕਾਲੀਨ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵਰੇਜ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾੜੇ ਦਿਨੀਂ ‘ਹਿੰਦ ਸਮਾਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਮੂਹ’ ਲਈ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵਰੇਜ ਕੀਤੀ। ਉਹ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਲੱਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿੱਪ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ, ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਂਨ ਲਈ ਸਥਾਈ ਕਾਲਮ ‘ਸ਼ਬਦੰਗਲ’ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ 
* *ਮੌਨ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸੰਵਾਦ* -ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ 
* *ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਦੀ ਗਾਲ*  - ਨਾਟਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
* *ਫਿਲਮਸਾਜ਼ੀ Art of Film Making*- ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪਲੇਠੀ ਪੁਸਤਕ 
*ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਸਰਬ ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਇਨਾਮੀ ਰਿਹਾ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕ *ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ*
* *ਬਾਬਾ ਇਨਕਲਾਬ ਸਿੰਘ* ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ 
* *ਮਾਹੌਲ ਠੀਕ ਹੈ *ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਤੇ ਚਰਚਿਤ ਫ਼ਿਲਮ
* *ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਨਵੀਂਓ ਨਵੀਂ ਬਹਾਰ * ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ 
* *ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ* ਅਤੇ *ਕੰਮੋ ਟੈਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪਟਕਥਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ 
*   ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਸਾਈਕਲ ਦੌੜ * ਦਾ ਟੀ ਵੀ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪਾਂਤਰਣ
*  ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਜਮੀਨਾਂ ਵਾਲੇ’‘ ਦਾ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪਾਂਤਰਣ
* ਅਦਾਕਾਰੀ, ਰੰਗਮੰਚ, ਟੀ ਵੀ,ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕੰਮ ਕੀਤੇ
## ਫਿਲਮੀ ਕਾਰਜ 
ਬਖਸ਼ਿੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ ਤੇਰੀ ਫ਼ਿਲਮ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
*[ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਮ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ
*https://www.facebook.com/punjabbhawan/videos/%E0%A8%AC%E0%A8%96%E0%A8%B8%E0%A8%BC%E0%A8%BF%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0-%E0%A8%B9%E0%A9%81%E0%A8%B0%E0%A8%BE%E0%A8%82-%E0%A8%A6%E0%A9%80-%E0%A8%AA%E0%A9%81%E0%A8%B8%E0%A8%A4%E0%A8%95-%E0%A8%AC%E0%A8%BE%E0%A8%AC%E0%A8%BE-%E0%A9%B2%E0%A8%BF%E0%A8%A8%E0%A8%95%E0%A8%B2%E0%A8%BE%E0%A8%AC-%E0%A8%B8%E0%A8%BF%E0%A9%B0%E0%A8%98-%E0%A8%A6%E0%A8%BE-%E0%A8%B0%E0%A8%BF%E0%A8%B2%E0%A9%80%E0%A8%9C%E0%A8%BC-%E0%A8%B8%E0%A8%AE%E0%A8%BE%E0%A8%B0%E0%A9%8B%E0%A8%B9/1934037473482221/  ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਬਾਬਾ ਇਨਕਲਾਬ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਲੀਜ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਬਾਰੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ  
*ਬਖਸ਼ਿੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇੰਟਰਵਿਊ

*ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ
*https://m.imdb.com/name/nm7275388/?ref=m_nv_sr_1&fbclid=IwAR0Y7tLdQi4wKKzd_MyvXGz1WLmDZJuvNem9HaTiX5UrVTAIey3Eeep-6Lk
*AN ENCOUNTER WITH A MULTIFACETED PERSONALITY,Bakhshinder

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਉਲਟ ਨਿੱਪਲ

thumb
**ਉਲਟ ਨਿੱਪਲ** (ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਇਨਵਾਜੀਨੇਟਿਡ ਨਿੱਪਲ) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਿੱਪਲ, ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਿੱਪਲ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਟ ਨਿੱਪਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਕਾਰਨ 
ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹਨ:

* ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ
* ਟਰੌਮਾ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਟ ਨੈਕਰੋਸਿਸ, ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ, ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
* ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ 
** ਛਾਤੀ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ
** ਪਾਗੇਟ ਦੇ ਰੋਗ
** ਸਰੋਵਜ਼ਸ਼ਕਾਰੀ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
* ਛਾਤੀ ਦੇ ਲਾਗ ਜਾਂ ਸਰੋਵਜ਼ਸ਼ਕਾਰੀ 
** ਛਾਤੀ ਦਾ ਫੋੜਾ
** ਛਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸੋਜ

ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਗਭਗ 10-20% ਇਸ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਜੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਨਿੱਪਲ ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਜੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਨਮੂਨੇ ਜਾਂ ਚੌੜੀ ਐਰੋਲਾ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਸਪਿੰਕਨਰ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਲਟ ਨਿੱਪਲਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਅਤੇ ਜ਼ੀਆੜਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
thumb|One inverted nipple and one erect nipple

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Inflammatory Breast Cancer
* Inversion of Nipple

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛਾਤੀ ਦੇ ਰੋਗ
ਚੂਚੀ ਦਾ ਫੱਟਣਾ

**ਚੂਚੀ ਦਾ ਫੱਟਣਾ** (ਜਾਂ *ਨਿੱਪਲ ਟਰੌਮਾ*),ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜੋ ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਪਲ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਕੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨਿੱਪਲਾਂ 'ਚ ਦਰਦ, ਖੁਸ਼ਕ ਜਾਂ ਜਲਣ, ਜਾਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੁਆਰਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਨਿੱਪਲ 'ਚ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਰੈਕਡ ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਟੇ ਹੋਏ ਨਿੱਪਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਔਸ਼ਧ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਔਸ਼ਧ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ 
ਫਟੇ ਹੋਏ ਨਿਪਲਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿੱਪਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਨਿਆਣੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਫਟੇ ਹੋਏ ਨਿਪਲਜ਼ ਅਕਸਰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਚੀਰ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਜਾਂ ਬਰੇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਸਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* List of cutaneous conditions

## ਹਵਾਲੇ 

## ਪੁਸਤਕ-ਸੂਚੀ 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛਾਤੀ ਦੇ ਰੋਗ
ਯੋਨਿਕ ਗੱਠ

thumb|274x274px|
A 1906 illustration of a Gartner cyst on the vaginal wall
**ਯੋਨਿਕ ਗੱਠ** ਅਸਧਾਰਨ ਸੁਭਾਵਕ ਗੱਠਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਯੋਨੀ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਠੀਏ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਲੇ ਉਪਜਾਊ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੌਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ। ਯੋਨਿਕ ਗੱਠ ਹੋਰ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਰੈਕਟੋਕਲ ਅਤੇ ਸਾਈਸਟੋਸੇਲ ਹਨ। ਕੁਝ ਗੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਇਓਪਸੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। 

## ਕਿਸਮਾਂ 
ਯੋਨੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੱਠਿਆਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਰੋਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਕੁਆਮਸ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਠ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਾਰਟਨਰ ਦਾ ਨਾੜ ਗਠੀਆ, ਮੋਸੋਅਸ, ਭਰੂਣ ਦਾ ਗਠੀਆ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾੜ 'ਚ ਗੱਠਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* Nabothian cyst
* Paraovarian cyst
* Vaginal tumors
* ਯੋਨੀਅਲ ਖ਼ਰਾਬੀ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *Vagina*, Anatomical Atlases, an Anatomical Digital Library (2018)

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਸਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸਿਹਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਸਿੱਕਕਾਰ

**ਸਕਾਈਦਾਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Sikkedar) ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ (ਰਹੀਮ ਬੁਖਾਰੀ ਖੋਖਰ ਸੀ, ਜੋ 1927 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਨੇੜੇ ਨਿਆਜ਼ ਬੈਗ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਕਾਈਦਾਰ ਜਬੀਰੂ ਵਿੱਚ (1956), ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਸੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਯੁੱਗ ਸੀ. ਮਲੰਗੀ (1965), ਸਿਸਟਮ ਨਿਜ਼ਾਮ ਲੋਹਾਰ (1966), ਇਮਾਮ ਦੀਨ ਗੋਹਾਹੁੂ (1967), ਨਿਜ਼ਾਮ (1971), ਗੁਲਾਮ (1973), ਬਾਗ਼ੀ ਅਤੇ ਫਾਂਗੀ (1976), ਚੇਨ ਵਰਮਮ (1981) ਆਦਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਨ. 3 ਜੁਲਾਈ 2006 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ.

ਸਿਖਾਰ ਨੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ. ਉਸ ਦੀ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਅਨੋਰਾ (1970) ਨਾਮਕ ਆਪਣੀ ਮੇਗਾ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਪਲੈਟਿਨਮ ਜੁਬਲੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਸੀ. ਹੁਨਰ ਵੀ ਉੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ ਉਹ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਆਦਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਡਿਲਿਵਰੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਸਨ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਕਵੀ ਤਨਵੀਰ ਨਕਵੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਨ. ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਅਫ਼ਸੋਸਨਾਮਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾ ਹੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਤਮਗ਼ਾ ਹੁਸਨ ਕਾਰਕਰਦਗੀ ਤੇ.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1927
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸਟੇਨੋਸਿਸ

**ਸਟੇਨੋਸਿਸ** (ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ στενός, "ਤੰਗ"), ਇੱਕ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨੱਥੀ ਅੰਗ ਜਾਂ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਸੌੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ **ਸਟ੍ਰੀਕਚਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟ੍ਰੀਕਚਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੇਤਲੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੌੜਾ; *ਸਟੇਨੋਸਿਸ*, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੌੜਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਖਮ ਜੋ ਲੂਮੇਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਆਰਕਟੇਸ਼ਨ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਐਰੋਸਟਿਕ ਕੋਆਰਕਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੀਸਟੇਨੋਸਿਸ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਟੇਨੋਸਿਸ ਦੀ ਆਵਰਤੀ ਹੈ।

## ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ 
ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਅਕਸਰ ਅਸਾਧਾਰਣ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੌੜੇ ਖੂਨ ਦੇ ਵਹਿੰਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਟੇਥੋਸਕੋਪ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਨਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਮੇਜਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਾਰਨ 
* ਐਥੀਰੋਸਕਲੇਰੋਸਿਸ, ਧਮਨੀ 'ਚ ਸੋਜਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
* ਜਨਮ ਨੁਕਸ
* ਕੈਲਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ
* ਸ਼ੂਗਰ ਰੋਗ
* ਇਆਟ੍ਰੋਜੈਨਿਕ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਇਲਾਜ ਲਈ ਦੁਜੈਲਾ
* ਲਾਗ
* ਜਲੂਣ
* ਇਸ਼ੇਮਿਆ
* ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ
* ਯੂਰੇਟਰਲ
* ਯੂਰੇਥ੍ਰਲ

## ਕਿਸਮਾਂ 
ਸਿੰਡਰੋਮ ਨਤੀਜਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਨਾੜੀ ਸਟੇਨੋਟਿਕ ਜਖਮਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਇੰਟਰਮਿਟੇਂਟ ਕਲਾਊਡੀਕੇਸ਼ਨ (ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਆਰਟ੍ਰੀ ਸਟੇਨੋਸਿਸ)
* ਐਨਜਾਈਨਾ 
* ਐਨਜਾਈਨਾ (ਕੋਰੋਨਰੀ, ਆਰਟਰੀ ਸਟੇਨੋਸਿਸ)
* ਕੈਰੋਟਿਡ ਆਰਟ੍ਰੀ ਸਟੇਨੋਸਿਸ
* ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਾੜੀ ਸਟੇਨੋਸਿਸ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਅਟ੍ਰੇਸਿਆ
* ਰੀਸਟੇਨੋਸਿਸ

## ਹਵਾਲੇ 
**ਸੂਚਨਾ**

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
*
ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ

**ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ** ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਸ਼ਾਣੂਆਂ ਦੇ ਅਸਧਾਰਨ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਸਧਾਰਨ ਯੋਨੀ ਦਾ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣਾ, ਪੇਡ ਦਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਦਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸੈਕਸ ਪਿੱਛੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੱਲ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਿਊਮਨ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ (ਐਚ.ਪੀ.ਵੀ.) 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਚ. ਪੀ.ਵੀ. ਦੀ ਲਾਗ ਹੈ, ਪਰ, ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ, ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਗੋਲੀਆਂ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਿਨਸੀ ਸਾਥੀ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੈਂਸਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 10 ਤੋਂ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੂਰਵਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 90% ਕੇਸ ਸਕੁਆਮਸ ਸੈਲ ਕਾਰਸਿਮਸ ਹਨ, 10% ਐਡੀਨੋਕੈਰਕਿਨੋਮਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ 
ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਰਾਹੀਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣਾ, ਕਾਨਟੈਕਟ ਖੂਨ ਵਹਿਣਾ (ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣਾ), ਜਾਂ (ਘੱਟ) ਜੰਮਣ ਕਾਰਨ ਯੋਨੀ ਦਰਦ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਡਿਸਚਾਰਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੱਧਮ ਦਰਦ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ।

## ਕਾਰਨ 
thumb|In most cases, cells infected with the HPV virus heal on their own. In some cases, however, the virus continues to spread and becomes an invasive cancer.
thumb|Cervix in relation to upper part of vagina and posterior portion of uterus., showing difference in covering epithelium of inner structures.
ਕੁਝ ਕਿਸਮ ਦੇ ਐਚ.ਪੀ.ਵੀ. ਨਾਲ ਲਾਗ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਚਆਈਵੀ ਦੀ ਲਾਗ ਵੀ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਾਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਈ ਹੋਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।।

## ਇਤਿਹਾਸ 
* 400 BCE — Hippocrates noted that cervical cancer was incurable
* 1925 — Hinselmann invented the colposcope
* 1928 — Papanicolaou developed the Papanicolaou technique
* 1941 — Papanicolaou and Traut: Pap test screening began
* 1946 — Aylesbury spatula was developed to scrape the cervix, collecting the sample for the Pap test
* 1951 — First successful in-vitro cell line, HeLa, derived from biopsy of cervical cancer of Henrietta Lacks
* 1976 — Harald zur Hausen and Gisam found HPV DNA in cervical cancer and genital warts; Hausen later won the Nobel Prize for his work
* 1988 — Bethesda System for reporting Pap results was developed
* 2006 — First HPV vaccine was approved by the FDA

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
*
*
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਬੀਮਾਰੀ
ਪਾਤੜਾਂ

**ਪਾਤੜਾਂ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਟਿਆਲਾ, ਜਾਖਲ ਅਤੇ ਨਰਵਾਣਾ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇਂ ਰਾਸਤੇ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਪਟਿਆਲੇ ਤੋਂ 57 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਸਗਰੂਰ ਤੋਂ 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਨਵੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋ 218 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੀ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਘੱਗਾ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜੋਂ ਪਾਤੜਾਂ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਜਿਲੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਘੱਗਾ ਇਸਦਾ ਇਕ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਜਨਅੰਕੜੇ 
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਤੜਾਂ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 141087 ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋ 74080 ਮਰਦ ਅਤੇ 67007 ਔਰਤਾ ਹਨ। ਪਾਤੜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ 68 ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਕ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਘੱਗਾ ਵੀ ਇਸਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਗਿਰਤੀ ਹੋ ਕਾਰਨ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਤੜਾਂ ਦੀ ਕਾਰ ਬਜਾਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਘੱਗਾ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਘੱਗਾ ਕੋਠੀ ਇਥੋਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਟਰਸਾਇਕਲ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਤੜਾਂ ਅਤੇ ਘੱਗਾ ਦੀ ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ ਵੀ ਬੜ੍ਹੀ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਉਪਰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਯੋਨੀਅਲ ਸਟੇਨੋਸਿਸ

**ਯੋਨੀਅਲ ਸਟੇਨੋਸਿਸ** ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਟਿਸ਼ੂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਯੋਨੀ ਸੰਕੁਚਿਤ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਸਟੇਨੋਸਿਸ ਦੀ ਜਿਨਸੀ ਨਪੁੰਸਕਤਾ, ਡਿਸਪਾਰੇਓਨੀਆ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਲਵਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਟਾਕ ਟਿਸ਼ੂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਲਿੰਗਕ ਸੰਬੰਧ ਜਾਂ ਪੇਲਵਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਸਟੇਨੋਸਿਸ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਐਪੀਸੀਓਟੋਮੀ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਇਲਾਜ, ਪੇਲਵਿਕ ਜਾਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਯੋਨਿਕ ਸਟੇਨੋਸਿਸ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਣਨ ਸੰਕਰਮਣ ਜਮਾਂਦਰੂ ਅਡਰੀਅਲ ਹਾਈਪਰਪਲੇਸਿਆ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਨੁਕਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏਪੀਸੀਓਟੋਮੀ ਸਟੇਨੋਸਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਰਨ 
### ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ-ਫੁਸਲਾ 
ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ, ਯੋਨੀ, ਗੁਦੇ ਅਤੇ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਪੈਲਵਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ (ਆਰ ਟੀ) ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਯੋਨੀ ਸਟੇਨੋਸਿਸ ਇਲਾਜ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰੀ ਬੀਮ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ (ਈ.ਆਰ.ਟੀ.ਟੀ.) ਜਾਂ ਬ੍ਰੇਚਾਈਥੈਰਪੀ ਹਨ। ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਟੇਨੋਸਿਸ ਇਲਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਯੋਨੀਅਲ ਖਰਾਬੀ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸਿਹਤ
ਅਦਿੱਤੀ

ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, **ਅਦਿੱਤੀ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: अदिति "ਅਸੀਮਤ" ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ"), ਦੇਵਤਿਆਂ (ਦੇਵਮਾਤਾ) ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਡੀਆਕਲ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਮੈਟਰਿਕਸ ਤੋਂ, ਸਵਰਗੀ ਸਰੀਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਰ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਹੈ, ਉਹ ਸਪੇਸ (ਆਕਾਸ਼) ਨਾਲ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਬੋਲੀ (ਵਾਸ) ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਰੀਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਦਾਰਥ (ਮੁੱਲਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ 80 ਵਾਰ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਪੁਰਾਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਦਿਤੀ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਦਿਤਯਾਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਦਰ, ਸੂਰਿਆ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

## ਮੂਲ 
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਲੌਕਿਕ ਸਰੀਰਾਂ ਜਾਂ ਅਦਿਤਯਾਸ ਦੇਵਤਿਆਂ (ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਬੇਟੇ) ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਦਿਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਿਕਰ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਭਗ 1700-1100 ਬੀ.ਸੀ। ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਵੀ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗੁਣ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣ ਗਈ।

## ਪਰਿਵਾਰ
ਅਦਿਤੀ ਦਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਸਿਕਨੀ (ਪੰਚਜਨੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਸਮੇਤ 12 ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਯਪਾ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦੀਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਦਿਤੀ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਇਕ ਆਦਰਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਰਥਾਤ ਵਰੁਣ, ਪਰਜਾਨਿਆ, ਮਿੱਤਰਾ, ਅੰਸ਼, ਪੁਸ਼ਨ, ਧੱਤਰੀ, ਅਗਨੀ, ਅਰਿਆਮਨ, ਸੂਰਿਆ, ਭਾਗ ਅਤੇ ਵਾਮਨ।

## ਮੰਦਰ 
ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਵਿਜਿੰਮ ਵਿੱਚ ਚੱਟਾਨ ਦੀ ਬਣੀ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਰ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

## ਗੁਣ
### ਮਾਂ
ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਨਾਲ ਅਦਿਤੀ ਦੇ 33 ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਰ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਰਯ ਸਮੇਤ ਅਦਿੱਤਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁਦਰਾ ਅਤੇ ਅੱਠ ਨੂੰ ਵਾਸਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਇੰਦਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ, ਅਦਿਤੀ ਦੇਵਮਾਤਾ ਹੈ (ਸਵਰਗੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ)। 
ਉਹ ਵਾਮਣ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਮਨਾ ਅਵਤਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਉਣ(ਸ਼ਰਵਣ) ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ (ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਮਹੀਨਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਵਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸਿਤਾਰਾ ਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।

### ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ
ਅਦਿੱਤੀ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿਚ ਹੋਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਭਜਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਦੂਜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਪਾਯੋਵਰਤਾ
* ਕਸ਼ਯਪ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* Kinsley, David. *Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions*, Motilal Banarsidass Publications, 1998.  ISBN978-81-208-0394-7

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਰੀਨਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤ-gītā

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਅਰਨਯਾਨੀ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, **ਅਰਨਯਾਨੀ** ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।

ਅਰਨਯਾਨੀ ਬਾਰੇ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਭਜਨ ਦਰਜ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਜਨ ਵਿੱਚ, ਜਾਚਕ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਡਰ ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ ਬਗੈਰ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭਟਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਵਾਲੀ ਝਾਂਜਰਾਂ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ ਦੇ ਛਣਕਾਹਟ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਭਜਨ ਨੂੰ ਤਾਈਤੀਰਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੰਮ ਦੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਰਨਯਾਨੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬੋਨੋਬੀਬੀ, ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਵਾਨਾਡੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਨਾਦੁਰਗਾ ਵਰਗੇ ਜੰਗਲੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਰੱਖੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਨਯਾਨੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੰਦਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਰਰਾ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਨਯਾਨੀ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤ ਦੇਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਰਘਬੀਰ ਕੌਰ ਸੋਢੀ

ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ **ਰਘਬੀਰ ਕੌਰ ਸੋਢੀ,** ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1897 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਉਲਟ ਗਦਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਦਾ ਭਰਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਗਦਰੀਆਂ ਦੀ ਲੁਕਵੀਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।

## ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ 
19 ਫਰਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਜਬਰ-ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਗਦਰ ਗਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਦਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਫੇਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਦਰੀ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਛਿਪ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਗਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਸਰਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਸਾਥੀ ਸਰਦਾਰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੁੰਡੀਲਾਟ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਸੁਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ 26ਫਰਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਹਕੂਮਤ ਤੋਂ ਲੁਕਦੇ ਛਿਪਦੇ ਪਿਸ਼ੌਰ ਛਾਉਣੀ ਤੋਂ 5 ਮੀਲ ਦੂਰ ਪਿੰਡ ਮਤਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਰਾਈਸਜਾਦੇ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਿਲੇ ਨੁਮਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸ਼ਰਨ ਲਈ।ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਗਦਰੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਗਦਰੀ ਇੱਥੋਂ ਰੂਸ ਜਾਂ ਕਾਬੁਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਗਦਰੀ ਸੌਂ ਗਏ ਤਾਂ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਉਠ ਕੇ ਕਿਲੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਣੇ ਬਾਗ ਵਿਚ  ਜਾ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੈੱਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨੋਟ ਬੁੱਕ ਉੱਪਰ ਕੁਛ ਲਿਖਣ ਲੱਗਾ। ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਵਾਪਿਸ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇ ਗਦਰੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਰੂਸ ਜਾਂ ਕਾਬੁਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵਾਪਿਸ ਪੰਜਾਬ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗਦਰੀ  ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਵਾਂਗੇ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕੇ ਸਰਾਭਾ ਦੇਸ ਭਗਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸੀ। 27 ਫਰਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਗਦਰੀ ਵਾਪਿਸ ਪੰਜਾਬ ਆ ਗਏ। ਜਦ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਗਦਰੀ ਜ਼ਿਲਾ ਸਰਗੋਧਾ ਦੇ ਚੱਕ ਨੰ. 5, ਰਸਾਲਾ ਨੰ.22 ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਾਸ ਫਾਰਮ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਰਸਾਲਦਾਰ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਭੱਲੋਵਾਲ ਵਿੱਚ ਅਸਲਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ 1 ਮਾਰਚ 1915 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕੇ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਰਦਲੀ ਬੂੜ ਸਿੰਘ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਨੇ  ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਸਲਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਦੁਆਇਆ ਸੀ। ਬੂੜ ਸਿੰਘ ਗਦਰੀਆ ਦਾ ਮਦਦਗਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਰਸਾਲਦਾਰ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚਲੀ  ਖੋਟ ਦਾ ਉੱਕਾ ਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। 

## ਸਰਾਭੇ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ 
ਸਰਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਅਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੇਸ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾ ਗਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ। 18 ਨਵੰਬਰ 1915 ਨੂੰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਇਹਨਾ ਤਿੰਨਾ ਗਦਰੀਆਂ ਨੇ ਦੇਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਫਾਂਸੀ ਦਾ ਰੱਸਾ ਚੁੰਮਿਆ ਠੀਕ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ 18 ਨਵੰਬਰ 1915 ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਰਘਬੀਰ ਕੌਰ ਸੋਢੀ ਨੇ ਰਸਾਲਦਾਰ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਭੱਲੋਵਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪ ਵੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈ। ਬਾਬਾ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਨੇ ਜਿਸ ਦਿਨ ਇੱਕ  ਗਦਰੀ ਡਾ. ਮਥਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਗਦਾਰੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਠੀਕ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਹੋਣਹਾਰ ਬੇਟੀ ਨੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗਦਾਰ ਰਸਾਲਦਾਰ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ (ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ)ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਬਖੂਬੀ ਨਿਭਾਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਢੀ ਵੰਸ਼ ਉੱਪਰ ਬਾਬਾ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਦਾਗ ਧੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਰਘਬੀਰ ਕੌਰ ਸੋਢੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਕਿਓਂਕਿ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹੀ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਬਾ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦੇ  ਗਦਰੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਪੱਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਸੋਢੀ ਰਘਬੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਕਿਓਕਿ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਜਸਕਰਨ ਲੰਡੇ

**ਜਸਕਰਨ ਲੰਡੇ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲੰਡੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸ੍ਰੋਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਰਾੜ ਲੰਡੇ ਸੀ। ਜਸਕਰਨ ਲੰਡੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਵੀ ਹੈ।
ਰਤਨ ਸਿੰਘ (ਕਹਾਣੀਕਾਰ)

**ਰਤਨ ਸਿੰਘ** (1927- 01 ਮਈ 2021) ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ।ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 1927 ਵਿੱਚ ਕਸਬਾ ਦਾਊਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਦਰ ਬਦਰੀ* 
**ਬੀਤੇ ਹੋਏ ਦਿਨ* 
**ਪਹਿਲੀ ਅਵਾਜ਼*
**ਪਾਨੀ ਪਰ ਲਿਖੇ ਨਾਮ* 
**ਪਨਾਹਗਾਹ* ਚੋਣਵੀਂਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
**ਕਿਨ ਮਿਨ ਕਣੀਆਂ* 
**ਸੁਪਨੇ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ* 
**ਹਜ਼ਰਤ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ* 
**ਦਾਸਤਾਨਗੋ ਆਯਾ ਹੈ* 
**ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ*
**ਪਿੰਜਰੇ ਕਾ ਆਦਮੀ*
**ਕਾਠ ਕਾ ਘੋੜਾ* 
**ਰਤੀ ਕੇ ਦੋਹੇ *
**ਸੁਬਹ ਕਿ ਪਰੀ* 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਭੂਮੀ

**ਭੂਮੀ**, **ਭੂਦੇਵੀ** ਜਾਂ **ਭੂਮੀ-ਦੇਵੀ** ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਵਾਰਾਹ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਭੂਮੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਂਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੂਮੀ-ਦੇਵੀ, ਭੂਵਤੀ, ਭੁਵਾਨੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ, ਅਵਨੀ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਧਰਤੀ, ਧਾਤਰੀ, ਧਾਰਨੀ, ਵਸੁਧਾ, ਵਸੁੰਧਰਾ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਕਸ਼ਯਾਪੀ, ਉਰਵੀ, ਇਰਾ, ਮਾਹੀ, ਇਲਾ, ਵਾਸੁਮਤੀ, ਧਨਸ਼ਿਕਾ, ਹੇਮਾ ਅਤੇ ਹਿਰਾਂਮਯਾ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਾਰ, ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ, ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਹੱਥ ਵੀ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਕਮਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਮੁਦ ਜਾਂ ਉਤਪਲਾ, ਰਾਤ ਦਾ ਕਮਲ, ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਭਹਾ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਅਤੇ ਖੱਬਾ ਹੱਥ, ਨਿਰਭਉਤਾ ਜਾਂ ਲੋਲਾਹਾਸਟਾ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸੁਹਜ ਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜੋ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪੂਛ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤ ਦੇਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਵਿਨੈ ਚੰਦਰਨ

**ਵਿਨੈ ਚੰਦਰਨ** ਗੇ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕਾਰਕੁੰਨ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਵਿਨੈ ਚੰਦਰਨ ਨੇ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ 'ਤੇ ਟੇੱਡ-ਟਾਕ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਵਰਗ ਲਈ ਸਹੱਇਆ ਹੇਲਪ-ਲਾਇਨ 'ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਹੱਈਆ ਵੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜੁਰਬੇ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਕੁਈਅਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ।

## ਸਰਗਰਮੀ 
ਚੰਦਰਨ 2008 ਤੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਕੁਈਅਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਬੀ.ਕਿਉ.ਐਫ.ਐਫ.) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਨਿਰ੍ਰਤੀ

**ਨਿਰ੍ਰਤੀ** (निऋती) ਮੌਤ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ,ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਦਿਕਪਾਲਾ (ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ) ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿਰਹਤੀ ਨਾਮ *ਡਾ* ਅਰਥ "ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ" ਹੈ।

ਵੈਦਿਕ ਜੋਤਸ਼ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਕੇਤੂ ਨਕਸ਼ਤਰਾ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਧੂਮਵਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲੀ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਨਿਰ੍ਰਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਭਾਲਣ ਜਾਂ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਭਜਨ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮ੍ਰਿਤਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਦਿੱਖ 
ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਤਕਰੀਬਨ ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਨਿਰ੍ਰਤੀ ਮਹਾਵਿਦਿਆਸ ਧੂਮਵਤੀ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰ੍ਰਤੀ ਨੂੰ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਣ ਲਈ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਕਾਲਕਾਤਾ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਰ੍ਰਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ / ਦੇਵਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਨਿਰ੍ਰਤੀ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰ੍ਰਤੀ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸੂਚਨਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਡਾ. ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ

## ਜਨਮ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ 
ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਜਨਵਰੀ 1970 ਵਿੱਚ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੇਖਾ ਕਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ਸੇਖਾ ਕਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੀ. ਐੱਮ. ਕਾਲਿਜ ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀ-ਮੈਡੀਕਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਉਰੰਤ ਬੀ.ਈ.ਐੱਮ.ਐੱਸ.ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਿੰਡ ਸਮਾਲਸਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਲੀਨਿਕ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ 
ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਲਗਨ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ 300 ਲੋੜਵੰਦ ਮਰੀਜਾਂ ਦੇ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਲੈਨਜ ਪਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੀ ਕਲੀਨਿਕ ਤੇ ਆਏ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 5 ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬੀ.ਟੈੱਕ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਵਾਈ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਸੇਖਾ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਦੇ ਕਰੀਬ ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰ ਰਖਵਾ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਘੱਟ ਵੋਲਟੇਜ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1998 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 120,000 ਰੁ. ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ 24 ਘੰਟੇ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।ਇਹਨਾਂ ਨੇ 7 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ 22 ਸਾਲ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਿਆ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਚਾਲੂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕੀਤਾ।ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸੇਖਾ ਕਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਠੱਠੀ ਭਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 7 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਮੁੱਢਲਾ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 24 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਪਿੰਡ ਸਮਾਲਸਰ ਤੋਂ ਬਰਗਾੜੀ ਤੱਕ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ 18 ਫ਼ੁੱਟੀ ਕਰਵਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖ਼ਤੀ ਬੇਨਤੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। 
## ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀ 
ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਉਹਨਾ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੱਖਣ ਲਈ 1000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਛਾਂਦਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਲਦਾਰ ਬੂਟੇ ਲਗਵਾਏ ਹਨ।ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 250 ਦੇ ਕਰੀਬ ਬੂਟੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸੇਖਾ ਕਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਵਾਏ। ਇਹਨਾਂ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਆਪ ਹੀ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ।ਹੁਣ ਤੱਕ ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਸਮਾਜਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ,ਕਲੱਬਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ,ਸਹਿਤ ਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮੋਗਾ ਵਲੋਂ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। 26 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। Charnjit Singh Brar (ਗੱਲ-ਬਾਤ) 04:50, 7 ਫ਼ਰਵਰੀ 2019 (UTC)
## ਹਵਾਲੇ 
Punjabi Tribube, Daily Ajit, Punjabi Jagtan
ਮਾਨਬੀ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ

**ਮਾਨਬੀ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ** ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੇਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ। ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦਾ ਸਤੋਬਰਸ਼ਕੀ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ ਅਤੇ 7 ਜੂਨ 2015 ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸਜੇਂਡਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 2015 ਤੋਂ ਨਾਡੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਲਾ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਸਰਨਊ

**ਸੰਧਿਆ** (*ਸਰਨਯੂ*), **ਸਰਨਯਾ** (ਸੰਜਨਾ, ਸੰਗਨਾ, ਰਾਂਦਲ, ਰਵੀ ਰਾਂਦਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਏ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸੂਰਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤ੍ਰਿਸੀਰਾਸ ਦੀ ਜੁੜਵਾ ਭੈਣ. ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਰੇਵੰਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੂ ਦੀ ਦੀ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾ ਯਮ ਅਤੇ ਯਮੀ ਦੀ ਵੀ ਮਾਂ ਹੈ।
thumb|ਸਰਨਊ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਜੁੜਵਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ
*ਸਰਨਊ, ਸਰਨਊ* ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ "ਤੇਜ਼, ਬੇਤਰਤੀਬ, ਫੁਰਤੀਲੀ" ਹੈ, ਰਿਗਵੇਦ (ਸਰਿਊ ਦੀ ਵੀ ਤੁਲਨਾ) ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸਰਨਊ ਨੂੰ, "ਤੇਜ਼-ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਬੱਦਲ" ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 
* ਸਰਨਊ ਜਾਂ ਸੰਘਿਆ ਨੂੰ, ਕਰਮਾਫਲ ਦਾਤਾ ਸ਼ਾਨੀ, ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਛਾਯਾ: ਸਰਨਊ ਦਾ ਸਾਇਆ-ਚਿੱਤਰ
* ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ

## ਹਵਾਲੇ 

* *Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions* ( ) by David Kinsley

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਰੁਚਿਰ ਸ਼ਰਮਾ

**ਰੁਚੀਰ ਸ਼ਰਮਾ** ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਮੋਰਗਨ ਸਟੈਨਲੀ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਅਤੇ ਐਮਰਜਿੰਗ ਮਾਰਕਿਟਸ ਇਕੁਇਟੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੁਖੀ  ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧੀਨ 25 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੇਕਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਦੀ ਰਾਈਜ਼ ਐਂਡ ਫਾਲ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ : ਫੋਰਸਿਜ਼ ਆਫ਼ ਚੇਂਜ ਇਨ ਅ ਪੋਸਟ-ਕ੍ਰਾਈਸਿਸ ਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਆਫ ਚੇਂਜ* (ਨੌਰਟਨ / ਐਲਨ ਲੇਨ, ਜੂਨ 2016) ਅਤੇ *ਬਰੇਕਆਉਟ ਨੈਸ਼ਨਜ਼: ਇਨ ਦੀ ਪੋਜੁਟ ਔਫ ਦੀ  ਨੈਕਸਟ  ਇਕਨਾਮਿਕ ਮਿਰੇਕਲਜ*  (ਨੋਰਟਨ / ਐਲਨ ਲੇਨ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2012) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।   

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇੰਟਰਵਿਊਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਸਾਲ ਮੁੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ ਬਿਤਾਏ। ਉਸ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਮਰਸ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰ ਗਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ  ਅਤੇ 1991 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ 'ਦ ਅਵਜਰਬਰ' ਲਈ 'ਫਾਰ ਐਕਸ' (For Ex) ਨਾਮਕ ਇਕ ਕਾਲਮ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਲਈ ਲਿਖਿਆ।   ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਮੌਰਗਨ ਸਟੈਨਲੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ  ਨੂੰ 1996 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮੁੰਬਈ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। 2002 ਵਿਚ ਉਹ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਅੱਜ ਉਸਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।  2003 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੋਰਗਨ ਸਟੈਨਲੀ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। 2006 ਵਿਚ ਉਹ ਟੀਮ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ.  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਯੂਨਾਨੀ

ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ

**ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: अशोकसुंदरी, Aśokasundarī) ਜਾਂ **ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ**, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ (पद्म पुराण), ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 'ਚ ਬਾਲਾ ਤ੍ਰਿਪੁਸੁੰਦਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਯਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਕਾਲਪਵਰੀ ਤੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕੱਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਅਸ਼ੋਕ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ "ਦੁੱਖ" ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਸੁੰਦਰ ਲੜਕੀ" ਹੈ।

## ਕਥਾ
ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਨਹੂਸ਼ਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਦਨਵਾਨ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਨੂੰਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਮਾਂ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਇਕੱਲਤਾ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਚੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਹੁਸ਼ਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਅਸ਼ੋ ਕਸੁੰਦਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਨੰਦਨਵਾਨਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁੰਡਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਉੱਦਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਹੂਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਹੁੰਡਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਔਰਤ ਦਾ ਭੇਸ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਦੇਵੀ ਭੇਸਧਾਰੀ ਰਾਖਸ਼ ਨਾਲ ਚੱਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਧੋਖੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਹੂਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਈ। ਹੁੰਡਾ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨਾਹੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੁੰਡਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਹੇਠ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਹੂਸ਼ਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਹੁੰਡਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਗਿਆ। ਹੁੰਡਾ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਾਹੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿੰਨਰ ਜੋੜੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਹੂਸ਼ਾ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਯਾਯਤੀ ਅਤੇ ਸੌ ਸੋਹਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਾਹੂਸ਼ਾ ਨੇ ਹੰਡਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਡਾ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਨਾਹੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਅਗਨੇਇਆ

**ਅਗਨੇਇਆ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-आग्नेयी, ਆਈ.ਏ.ਐਸ.ਟੀ ਅਗਨੇਈ, 'ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਧੀ') ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹਰੀਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਉਰੂ (ਅੰਗੀਰਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼) ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੁਮਨਾਸ, ਖਯਵਤੀ, ਕ੍ਰਾਟੂ ਅਤੇ ਸਿਬੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਗਨੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਡਰਨ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਨਾਮ ਅਗਨੀਆ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਅੱਗ ਦੀ ਦੇਵੀ"। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਰਚਨਾ ਅਗਨੀਆ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਅੱਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ" ਜਾਂ "ਅੱਗ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ" ਅਤੇ ਨਾਮ ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਅਗਨੇਇਆ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਅਗਨੇਇਆ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਵਹਾ ਦੀ ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਧੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਗਨੇਇਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੈਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ "ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ" ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ - ਇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਾਠ ਜੋ ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਰਸੋਈ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ, ਰਵਾਇਤੀ ਹਿੰਦੂ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸਟੋਵ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਅਗਨੇਇਆ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਵੈਦਿਕ ਰਸਮ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜ ਅਗਨੇਇਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਹੋਰ ਸਵਰਗੀ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਾਂ, "ਧਿਕ ਦੇਵਦਾਸ" ("8 ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੂਤ") ਅਤੇ ਡੇਮੀ-ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਅਭਿਆਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਮ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਹਿੰਦੂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ, ਅਗਨੇਇਆ ਨੂੰ "ਪਵਿੱਤਰ ਰਜਾ" ਦਾ ਹੁਣ ਤਕ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। "ਅਗਨੇਇਆ ਅਸਤ੍ਰ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰਮਾਣੂ ਰਾਜਾ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਰੱਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ ਅਗਨੇਇਆ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਇਕ ਅਨੋਖੀ ਰਜਾ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਬਿਲੀਅਨ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਚਮਕ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਨੰਤ ਰਜਾ ਸਰੋਤ ਹਨ।

ਅਗਨੀ ਪੁਰਾਣ 18 ਪਵਿੱਤਰ ਹਿੰਦੂਆਂ 'ਪੁਰਾਣਾਂ' ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਅਗਨੀ ਪੁਰਾਣ ਨਾਲ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤਣ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ 'ਤਾਂਤਰਿਕਾਂ' ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਅਤੇ 'ਤਾਂਤਰਿਕਤਾ' ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਦੀ ਵਧਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸਲ ਅਗਨੀਆ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ 'ਵਾਹਨੀ ਪੁਰਾਣ' ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਚ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
ਸ਼ਬਦ, ਅਗਨੇਇਆ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮਰਦਾਵੀਂ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਬਲਣਯੋਗ, ਗਰਮ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਗਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਪੁਰਾਣ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦਿਸ਼ਾ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਦੀਪਾਲਾ ਹੈ) ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਨੇਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੇਵਲ ਖਾਸ ਨਾਂਵ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 
ਅਗਨੇਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਅਗਨੇਇਆ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸੰਗਤੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਅਤੇ ਅਗਨੀ (ਅਰਥਾਤ "ਅਗਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ") ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਭਦਰ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, **ਭਦਰ** ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਭਦਰ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਜ ਸੂਰਿਆਦੇਵ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਲਹਲ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਦਰ ਦਾ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅੱਠ ਅਨੰਤ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਮਨੀਭਦਰ
* ਸ਼ਨੀ
* ਯਮੀ
* ਸੂਰਿਆ
* ਛਾਯਾ
* ਨੀਲਾ
* ਮਾਂਡਾ

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 
ਭਦਰ ਦਾ ਬਚਪਨ ਕਰਮਫਲ ਦਾਤਾ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਲਰਸ (ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ) 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਤਾਂਸ਼ੀ ਗੋਇਲ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਹਨੂਮਾਨ ਚਲੀਸਾ

**ਹਨੂਮਾਨ ਚਲੀਸਾ**, ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਇੱਕ ਭਜਨ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀ ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਅਉਧੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੂਪ ਜਲੋਟਾ, ਜਸਰਾਜ ਅਤੇ ਐਮ. ਐਸ. ਸੁੱਬਾਲਕਸ਼ਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*MP3 ਵਿੱਚ ਹਾਨੂਮਾਨ ਚਲੀਸਾ  
*ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਹਿੰਦੀ ਮੈਂ 
*ਹਾਨੂਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਅਰਥ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ
*ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਹਾਨੂਮਨ ਚਾਲੀ ਦਾ ਯੂਟਿਊਬ ਲਿੰਕ