open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਿੰਕਰੀ ਦੇਵੀ

**ਕਿੰਕਰੀ ਦੇਵੀ** (1925 – 30 ਦਸੰਬਰ 2007) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ ਸੀ, ਖਣਨ ਘੋਟਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਸੂਬੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੋਦਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਕਦੀ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਲਿਖਣਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨੇ ਸਿੱਖੇ ਸਨ।

ਉਹ ਆਪਣੀ ਗਰੀਬੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਕ ਅਮਰੀਕਾ ਅਧਾਰਤ ਚੈਰਿਟੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 1925 ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡ ਘਾਤੋਂ, ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬਤੌਰ ਨੌਕਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸ਼ਾਮੂ ਰਾਮ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਂ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ 22 ਸਾਲ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੇ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ।

ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਬਤੌਰ ਸਫਾਈ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਖੋਦੇ ਖੱਡੇ ਦੇਖੇ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਪਤਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਖੁਦ ਖਣਿਜਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

## ਸਰਗਰਮੀ 
ਕਿੰਕਰੀ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਅਤੇ ਖੁੱਡਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਪੀਆਈਐਲ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਗਰੁੱਪ, ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ, ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਦੇਵੀ 48 ਖਣਿਜ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਖਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਮਲਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਚੂਨੇ ਦੇ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਿੰਕਰੀ ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਕਿੰਕਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਰਟੀਕਲ 21 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਵਾਤਵਰਨਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਕਾਨੁ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਣਿਜਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਖਣਿਜਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।

## ਮੌਤ 
ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ 30 ਦਸੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਖੇ 82 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ 12 ਪੋਤੇ-ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1999 ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਝਾਂਸੀ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਇਸਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।>ref>https://www.rediff.com/news/2001/mar/08spec.htm

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਗਵਰੀਲੋ ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ

**ਗਵਰੀਲੋ ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ** (ਸਰਬੀਆਈ ਸੀਰਿਲਿਕ:Гаврило Принцип, ; 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1918) ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਵਿੱਚ ਔਸਟਰੋ-ਹੰਗਰੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਯੰਗ ਬੋਸਨੀਆ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆਈ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਬੋਸਨੀਆਈ ਸਰਬ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 28 ਜੂਨ 1914 ਨੂੰ ਸਾਰਜੇਵੋ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਆਰਕਡੁਕ ਫਰਾਂਜ਼ ਫੇਰਡੀਨਾਂਡ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸੋਫੀ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਲੜੀ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।  ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਬਿਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਗੁਪਤ ਸੁਸਾਇਟੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਲੈਕ ਹੈਂਡ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਹ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਨੇ ਸਰਬੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾੜਨਾ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਜੁਲਾਈ ਇਲਲੀਮੇਟਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਨੇ ਸਰਬੀਆ ਤੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਬਹਾਨੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਇੱਕ ਯੂਗੋਸਲਾਵ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੀ ਜੋ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮਲਾਦਾ ਬੋਸਨਾ (ਯੰਗ ਬੋਸਨੀਆ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਬੀ ਸਨ, ਪਰ ਬੋਸਨੀਆਕਸ ਅਤੇ ਕਰੋਟਸ ਵੀ ਸਨ।  ਆਪਣੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਯੂਗੋਸਲਾਵ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਮੁਠ ਕਰਨ ਦਾ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਰਵਾਹ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਟਰੀਆ ਤੋਂ ਅਵਸ਼ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਦੀ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1918 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਭੈੜੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਟੀ ਬੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਕਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਵੀ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਕੱਟਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। 

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
left|thumb|ਗਵਰੀਲੋ ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਮੈਰੀ ਅਤੇ ਪੀਟਰ 1927 ਵਿਚ।
ਗਵਰੀਲੋ ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਬੋਸੰਸਕੋ ਗ੍ਰਹੋਵੋ ਨੇੜੇ ਓਬਲਜਾਜ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ [ਪੁ.ਤਾ. 13 ਜੁਲਾਈ] 1894 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ 9 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਦੀ ਮਾਂ ਮਾਰੀਜਾ ਉਸਦੇ ਮਰਹੂਮ ਭਰਾ ਸਪਿਰੋ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਪਾਦਰੀ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗਵਰਿਲੋ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਂਪਾਦਰੀ ਗੈਬਰੀਅਲ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜੀਣਾ ਨਾਮ ਰੱਖਣਾ ਉਸ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।

ਸਰਬੀ ਪਰਿਵਾਰ, ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਬੋਸਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਬਿਆਈ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ।  ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਪੇਟਾਰ ਅਤੇ ਮਾਰੀਜਾ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ ਜਿਸ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚੱਲਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਮੇਟਸ (ਭੌਂ ਗ਼ੁਲਾਮ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਮੁਸਲਿਮ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਝੱਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸੀ।  ਪੇਟਰ, ਜੋ "ਸਖਤ ਸਹੀਪੁਣੇ" ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਸਰਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੀਂਦਾ ਜਾਂ ਗਾਲੀ ਗਲੋਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ  ਉਸਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਔਟੋਮੈਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।  ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਰਾਹੋਵੋ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਹੋਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ 4 ਏਕੜ (1.6 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ; 0.0063 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਜ਼ਮੀਨ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਅਨਾਜ ਨਹੀਂ ਉਗਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਮਦਨੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਮਦਨੀ ਨੂੰ ਪੂਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਬੋਸਨੀਆ ਨੂੰ ਡਾਲਮਾਟੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਡਾਕ ਅਤੇ ਮੁਸਾਫਿਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1918
ਅਲੀ‌ ਸ਼ੇਰ ਨਿਵਾਈ

ਅਮੀਰ '**ਅਲੀ‌ ਸ਼ੇਰ ਨਿਵਾਈ** (9 ਫਰਵਰੀ 1441 – 3 ਜਨਵਰੀ 1501), ਜਾਂ  **ਨਿਜ਼ਾਮ ਉੱਦ ਦੀਨ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਿਵਾਈ ** (Chagatai-Turkic/) ਚਗਤਾਈ ਤੁਰਕ  ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਰਹੱਸਵਾਦੀ, ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਚਗਤਾਈ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਸੀ।  

ਨਵਾਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਚਗਤਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਰਸੀ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸੀ। *ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ* ਟਾਈਟਲ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਤੁਰਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਅਮੀਰੀ, ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਲਚਕਦਾਰੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। 

ਉਸਦੀ ਵੱਖਰੀ ਚਗਤਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕਾਰਨ, ਨਵਾਈ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੁਢਲੇ ਤੁਰਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਬਾਨੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਅਦਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹਨ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਵਾਈ ਦਾ ਜਨਮ 1441 ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੋ ਹੁਣ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਹੇਰਾਤ ਤੇ ਤੈਮੂਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਤੈਮੂਰ ਕੁਲੀਨਾਂ ਦੇ ਚਗਤਾਈ ਅਮੀਰ (ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਮੀਰ) ਵਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਗੀਆਥ ਉਦ-ਦੀਨ ਕੁਚਕੀਨਾ (ਨਿੱਕੂ), ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹਾਕਮ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਗੀਆਥ ਉਦ-ਦੀਨ ਕੁਚਕੀਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਸਬਜ਼ਾਵਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸੜੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਾਕਮ ਬਾਬਰ ਇਬਨ ਬੇਅਸਨਕੁਰ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਹੁਸੈਨ ਬੇਕਾਰਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਿਕਰਮੀ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। 1447 ਵਿੱਚ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਤ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਅਸਥਿਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 1450 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। 1456 ਵਿੱਚ, ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਕਰਾਹ ਇਬਨ-ਬੇਅਸਨਕੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸ਼ਾਦ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇਬਨ-ਬੇਅਸਨਕੁਰ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਕਾਰਾਹ ਦੇ ਰਾਹ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਬਕਰਾਹ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨੇ ਮਿਸ਼ਰ, ਹੇਰਾਤ ਅਤੇ ਸਮਰਕੰਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।  1469 ਵਿੱਚ ਅਬੂ ਸਈਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਸੈਨ ਬਕਰਾਹ ਨੇ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤੇ ਹਥਿਆ ਲਈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਅਲਿਸਰ ਨੇ ਸਮਰਕੰਦ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਕਰਾਹ ਨੇ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਤੇ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ 3 ਜਨਵਰੀ 1501 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਬੇਕਾਰਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੂੰ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ। 

ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਵਾਈ ਨੇ ਤਪੱਸਵੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਈ, "ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂ ਰਖੇਲਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ।"

## ਨੋਟਸ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1501
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1441
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕ ਸਾਹਿਤ
ਏਰਿਕ ੲਰਿਕਸਨ

**ਏਰਿਕ ਹੋਮਬਰਗਰ ਏਰਿਕਸਨ** (ਜਨਮ ਐਰਿਕ ਸਾਲੌਮੋਂਸਨ; 15 ਜੂਨ 1902 - 12 ਮਈ 1994) ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣੀ ਚਕਿਤਸਕ ਸੀ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਧਾਂਤ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਈ ਟੀ. ਏਰਿਕਸਨ, ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ।

ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਏਰਿਕਸਨ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਯੂ.ਸੀ। ਬਰਕਲੇ) ਅਤੇ ਯੇਲ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2002 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜਨਰਲ ਸਾਈਕਾਲੋਜੀ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਇੱਕ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ12 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। 

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਏਰਿਕਸਨ ਦੀ ਮਾਂ, ਕਾਰਲਾ ਅਬ੍ਰਾਹਾਮਸਨ, ਕੋਪਨਹੈਗਨ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਯਹੂਦੀ ਸਟਾਕ ਬਰੋਕਰ ਵੈਲਡੇਮਰ ਈਸੀਡੋਰ ਸਲੋਮੋਂਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਉਸਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਏਰਿਕ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਯਹੂਦੀ ਦਾਨ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਲਾ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਮੇਨ ਵਿੱਚ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਏਰਿਕ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੂਨ, 1902 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਉਪ ਨਾਂ ਸਲੋਮੋਂਸਨ ਸੀ ਪਰ ਏਰਿਕ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਦੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ
ਜਦੋਂ ਏਰਿਕਸਸਨ 25 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਪੀਟਰ ਬਲੌਸ ਨੇ ਬ੍ਰੀਲਿੰਗਮ-ਰੋਜੇਨਫੀਲਡ ਸਕੂਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਲਾਕਾਰੀ ਵੇਖਣ ਲਈ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਈਡ ਦੀ ਬੇਟੀ ਅੰਨਾ ਫਰਾਈਡ ਦੁਆਰਾ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅੰਨਾ ਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਏਰਿਕਸਨ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੁੰ ਵਿਆਨਾ ਦੇ ਸਾਈਕੋਐਨਾਲਿਟਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਗਸਤ ਐਚਹੋਰਨ, ਹੇਨਜ਼ ਹਾਰਟਮਨ ਅਤੇ ਪੌਲ ਫੈਡੇਨ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਹੇਲੇਨ ਡਿਊਸਟ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਬਿਬਰਿੰਗ ਨੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬਾਲਗ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮੌਂਟੇਸਰੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। .

1933 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਨਾ ਦੇ ਸਾਈਕੋਨਲੈਟਿਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਡਿਪਲੋਮਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੋਂਟੇੱਸਵਰੀ ਡਿਪਲੋਮਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇਕ ਕਾਬਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਨੋਰੰਜਨ ਬਿਆਪਾਰੀ

**ਮਨੋਰੰਜਨ ਬਿਆਪਾਰੀ** ()  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1950 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਜਿਸ ਨੇ ਗੈਰ-ਫਿਕਸ਼ਨ ਨਿਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਕ ਦਰਜਨ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਸੌ ਦੇ ਕਰੀਬ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ.

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਬਾਰੀਸਾਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ. ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ. ਪਰਿਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਨੂਕਾਰਾ, ਸ਼ਿਰੋਮਣੀਪੁਰ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੁਤਿਆੜੀ ਸ਼ਰੀਫ, ਘੋਲਦੋਲਟਾਲਾ ਰਿਫਊਜੀ ਕੈਂਪ, ਦੱਖਣੀ 24 ਪਰਗਨਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ 1969 ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰਹੇ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਵਾਨ ਬਿਆਪਾਰੀ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਇੰਫੋਰਮਲ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਸਾਮ, ਲਖਨਊ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ  ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ. ਦੰਡਕਾਰਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1973 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੇ ਗਏ. ਉਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੈਦ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ. ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼ੰਕਰ ਗੁਹਾ ਨਿਯੋਗੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ.

## ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਲੇਖ, "ਇਜ਼ ਦੇਅਰ ਆ ਦਲਿਤ ਰਾਈਟਿੰਗ ਇਨ ਬਾਂਗਲਾ?" ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿੱਕਰੀ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ, ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ. ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮਹਾਂਸ਼੍ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ' ਬਾਰਟਿਕਾ 'ਪੱਤਰ ਲਈ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ.

ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਵਸੇਬੇ ਦੌਰਾਨ ਤਰਜੀਹ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.

ਰਾਜ ਸਭਾ ਟੀਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ  ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਇਕ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਬਣਾਈ ਹੈ. 

### ਕਿਤਾਬਾਂ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮਕਥਾ ਨਾਵਲ *ইতিবৃত্তে চণ্ডাল জীবন* , ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ *ਇੰਟੈਰੋਗੇਟਿੰਗ ਮਾਈ ਚੰਡਾਲ ਲਾਈਫ: ਐਨ ਔਟੋਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀ ਆਫ਼ ਆ ਦਲਿਤ (ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ) ਸ਼ੀਰਸ਼ਕ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੈ*, ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਬੇਹਤਰੀਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ.  ਕਿਤਾਬ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਦ੍ਰਲੋਕ ਦੇ ਦਾਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ "ਜਾਤੀਹੀਨ ਸਮਾਜ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਹੋਣਾ ਉਸਦੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ. ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇਕ ਦਲਿਤ ਹਾਂ." ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਕਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਬੇ ਕੁੜੱਤਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਲਿਤ ਹੀ ਸਹੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦਲਿਤ ਅਨੁਭਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ. ਮੇਰੀ ਕੁਝ ਲਿਖਤਾਂ ਦਲਿਤ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਨਿਰਣਾਇਕ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਨੁਮਾਨਤ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ". ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਨਮ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ (ਕ੍ਰੋਧ ਚੰਡਾਲ), ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਡਾਲ ਹੈ.

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
2014 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀਬੰਗਾ ਬੰਗਾਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁਪਰਭਾ ਮਜੂਮਦਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਘੋਸ਼ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ

**ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ** (, *ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਟਾਵਰ *) ਦੁਬਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ 7-ਤਾਰਾ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲ ਹੈ।  ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਟਲ ਹੈ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਉਚਾਈ ਦਾ 39% ਗੈਰ-ਵਪਾਰਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ)।  ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਜੁਮੀਰਾਹ ਬੀਚ ਤੋਂ 280 ਮੀਟਰ (920 ਫੁੱਟ) ਦੂਰ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਟਾਪੂ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਰਵਿੰਗ ਬ੍ਰਿਜ ਦੁਆਰਾ ਮੇਨਲੈਂਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਬਾਦਬਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਛੱਤ ਦੇ ਕੋਲ 210 ਮੀਟਰ (689 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੇ ਇੱਕ ਹੈਲੀਪੈਡ ਹੈ। 

## ਸਾਈਟ 
ਬੀਚਫਰੰਟ ਏਰੀਆ ਜਿੱਥੇ ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਅਤੇ ਜੁਮੀਰਾਹਾ ਬੀਚ ਹੋਟਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਆਮੀ ਬੀਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਹੋਟਲ, ਪੂਰਬਲੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬੀਚ ਹੋਟਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਤੋਂ 280 ਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਜਗਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮੂਲ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬ੍ਰਿਜ ਐਂਡ ਆਇਰਨ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫਲੋਟਿੰਗ ਤੇਲ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਲਡ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਈਟ ਤੇ ਕਾਜ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

1997 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਟਲ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿਹਾ। ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਹੋਟਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਪਬਲਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬੀਚ ਹੋਟਲ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਨੇ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਐਲਾਨਿਆ। 

## ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ 
ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਟੌਮ ਰਾਈਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰੇ ਅਟਕਿੰਸ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਟੌਮ ਰਾਈਟ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂ ਕੇ ਕੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਣਿਆ। ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਰਿਕ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਡਬਲਿਊ ਐਸ ਅਟਕਿੰਸ ਦੀ ਵੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਲਿਸਬਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸਕੋ ਡੀ ਗਾਮਾ ਟਾਵਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਟਾਪੂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਜ 1994 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਖਰਲੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 2,000 ਨਿਰਮਾਣ ਵਰਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਜੇ-ਕਲਾਸ ਯੌਟ ਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬਾਦਬਾਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।  ਦੋ "ਖੰਭ" ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ "ਮਸਤੂਲ" ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ V ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਸਪੇਸ ਵੱਡਾ ਐਟਰੀਅਮ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਟੌਮ ਰਾਈਟ ਨੇ  ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਕਲਾਇੰਟ ਦੀ ਇਛਾ ਐਸੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਸੀ ਜੋ ਦੁਬਈ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤਕ ਬਿਆਨ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ, ਲੰਡਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਗ ਬੇਨ, ਜਾਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਆਈਫਲ ਟਾਵਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਮਾਰਤ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸਮਾਰਥੀ ਬਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਮਾਰਤਾਂ
ਮਾਰਿਓ ਐਂਡਰੇਟੀ

**ਮਾਰਿਓ** ਗੈਬਰੀਐਲ ਐਂਡਰੇਟੀ (ਜਨਮ 28 ਫਰਵਰੀ 1940) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ- ਅਮਰੀਕਨ ਜਨਮਿਆ ਸਾਬਕਾ ਰੇਸਿੰਗ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਨ, ਇੰਡੀਕਾਰ, ਵਰਲਡ ਸਪੋਰਟ ਕਾਰਸ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਨਾਸਕਰ (ਦੂਜਾ ਡੇਨ ਗੁਰਮੇਨੀ) ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਡ੍ਰਾਈਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਿਡਗੇਟ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਵੀ ਜਿੱਤੀ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਅੰਦਰੇਟੀ ਨੇ 1978 ਦੇ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਵਨ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਚਾਰ ਇੰਡੀਕਾਰ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ (ਤਿੰਨ USAC ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਤਹਿਤ)। ਅੱਜ ਤਕ, ਉਹ ਇੰਡੀਅਨਪੋਲਿਸ 500 (1969), ਦੰਦੋਨਾ 500 (1967) ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਨ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੁਆਨ ਪਾਬਲੋ ਮੌਨਟੋਆ ਨਾਸਕਾਰ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੀਰੀਜ਼, ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਡੀਅਨਪੋਲਿਸ 500 ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਹੈ।

ਐਂਡਰੇਟੀ ਦਾ ਰੇਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਕਰੀਅਰ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ (1967, 1978, ਅਤੇ 1984) ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਇਕੋ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਕੋਰਸ, ਪਵੀਵ ਅੰਡਾਅ, ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਟਰੈਕਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਡ੍ਰਾਈਵਰਾਂ' ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ1993 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤਮ ਇੰਡੀਕਰ ਜਿੱਤ ਨਾਲ, ਐਂਡਰੇਟੀ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਕਰ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਈਵਰ ਬਣਿਆ।

ਅਮਰੀਕਨ ਪਾਪੂਲਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਰਨੀ ਓਲਡਫੀਲਡ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸਟਿਰਲਿੰਗ ਮੌਸ ਦੀ ਤਰਾਂ ਸਪੀਡ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਮਾਰੀਓ ਐਂਡਰੇਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਐਲਡੋ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਐਲਵਿਸ ਅੰਦਰੇਟੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਂ ਰੀਨਾ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਆਈਸਟਰੀਆ ਇਟਲੀ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।1948 ਵਿੱਚ ਐਂਡਰੇਟੀ ਪਰਿਵਾਰ ਇਟਲੀ ਦੇ ਲੂਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੋਂਟੋਨਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਰੇਸਿੰਗ ਜੀਵਨ
### ਯੂਸੈਕ ਸਟਾਕ ਕਾਰ
1964 ਵਿੱਚ ਐਂਡਰੇਟੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। 1965 ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ ਕਲੱਬ (ਯੂਐਸਏਸੀ) ਦੇ ਸਟਾਕ ਕਾਰ ਈਵੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਇੱਕ USAC ਸਟਾਕ ਕਾਰ ਦੀ ਦੌੜ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸੀਜ਼ਨ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੜਕ ਕੋਰਸਾਂ 'ਤੇ ਤਿੰਨ(1974 ਵਿੱਚ) ਯੂਐਸਏਸੀ ਸਟਾਕ ਕਾਰ ਰੇਸ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਰੋਡ ਕੋਰਸ ਰੇਸ ਜਿੱਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 
* 
* Andretti Family Official Web Site 
* Andretti Winery 
* Mario Andretti at Le Mans
* Mario Andretti at the Automotive Hall of Fame

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਮੀਰਾ ਦੱਤਾ ਗੁਪਤਾ

**ਮੀਰਾ ਦੱਤਾ ਗੁਪਤਾ** () (5 ਅਕਤੂਬਰ, 1907 - 18 ਜਨਵਰੀ, 1983) ਇੱਕ ਜਾਣੀ-ਮਾਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਲੜਨ ਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਐਮ.ਐਲ.ਏ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਫਿਰ 1937 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਲਈ 20 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਉਸਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 1952 ਤੋਂ 1957 ਭੋਵਨੀਪੁਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭੋਵਨੀਪੁਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਐਮ-ਐਲ.ਏ ਰਹੀ ਸੀ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਮੀਰਾ, ਸਾਰਤ ਦੱਤਾ ਗੁਪਤਾ, ਆਈਏਐਸ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਜਨਰਲ (*retd.*) ਅਤੇ ਸਰਾਰਜਬਾਲਾ ਦੱਤਾ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ, 1907 ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਢਾਕਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜਨੇਸਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਤ੍ਰ੍ਪਾਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੀ ਪੱਧਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1947 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇਸ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ, ਹਾਜ਼ਰਾ ਰੋਡ ਉੱਪਰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਸਨ। 

ਉਸਦੀ ਭਤੀਜੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾਸਗੁਪਤਾ, ਇਕ ਵਿਧਾਇਕ (ਐਮਐਲਏ) ਸੀ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ (1972-77) ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਤੀਜ ਜਵਾਈ ਬਰੂਨ ਡੇ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ  
ਉਹ ਸੈਂਟ ਜੋਹਨ'ਸ ਡਿਓਸਨ ਸਕੂਲ, ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਬੇਥੁਨ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ, ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮਐਸਸੀ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ, 1930 ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 

ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਹੋ ਰਹਿ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਰਹਿ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਮੀਰਾ ਦੇ ਬਗਾਵਤੀ ਹੋਣ ਉੱਪਰ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਜ਼ਰਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰਾਂ ਲਈ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਛੁਪਾਕੇ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। 1946 ਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੰਗਾ ਪੀੜਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਸਰਗਰਮ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ ਸਨ।ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਫਾਰਵਰਡ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

## ਮੌਤ 
ਉਸਦੀ ਮੌਤ 18 ਜਨਵਰੀ, 1983 ਨੂੰ 76 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਨਮੋਨੀਆ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਜਿਮ ਥੋਰਪੇ

ਜੇਮਸ ਫਰਾਂਸਿਸ ਥੋਰਪੇ (22 ਮਈ ਜਾਂ 28 ਮਈ,1887 - ਮਾਰਚ 28, 1953) 1887March 28, 1953) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਥਲੀਟ ਸੀ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਸੈਕ ਅਤੇ ਫੌਕਸ ਨੈਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਥੋਰਪੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਨੇਟਿਵ ਅਮਰੀਕੀ ਬਣ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਭਾਵੀ ਅਥਲੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ 1912 ਪੈਨਟਾਲੌਨ ਅਤੇ ਡਿਕੈਥਲਨ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁਟਬਾਲ (ਕਾਲਜੀਏਟ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ), ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੇਸਬਾਲ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਮੀ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੇਸਬਾਲ ਦੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨ ਖੇਡਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਭਰੇ ਸਨ। 1983 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਔਲੀਐਮਪੀਸੀ ਕਮੇਟੀ (ਆਈਓਸੀ) ਨੇ ਉਸਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਤਮਗੇ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਥੋਰਪੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਦੇ ਸੈਕ ਅਤੇ ਫੌਕਸ ਨੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਾਰਲਿਸਲ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਕਾਰਲਿਸਲ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਦੋ-ਵਾਰ ਆਲ-ਅਮਰੀਕਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।1912 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਕੈਥਲੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਸਕੋਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਐਮੇਚਿਅਲ ਅਥਲੈਟਿਕ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਲ-ਅਰਾਊਂਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। 1913 ਵਿੱਚ, ਥੋਰਪੇ ਨੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਜਾਇੰਟਸ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1913 ਅਤੇ 1913 ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਲੀਗ ਬੇਸਬਾਲ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸੀਜ਼ਨ ਖੇਡੇ।1915 ਵਿੱਚ ਕੈਂਟੋਨ ਬੁਲਡੌਗ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ (ਐਨਐਫਐਲ) ਵਿੱਚ ਛੇ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਅਨੇਕਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਸਕੇਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਭਰਿਆ।

1920 ਤੋਂ 1 921 ਤੱਕ, ਥੋਰਪੇ ਅਮਰੀਕਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏਪੀਐਫਏ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਜੋ 1922 ਵਿੱਚ ਐਨਐਫਐਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 41 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਤੋਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚੇ ਸਨ।

## ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
ਸਟਾਕਹੋਮ, ਸਵੀਡਨ ਦੀਆਂ 1912 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ, ਦੋ ਨਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਨਟਾਲੋਨ ਅਤੇ ਦ ਡੇਥਲੋਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਪੈਨਟਾਲੋਨ, 1906 ਇੰਟਰਕਲਟੇਡ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1912 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਛਾਲ, ਬਹਾਵਣ ਸੁੱਟਣ, 200 ਮੀਟਰ ਡੈਸ਼, ਡਿਸਕਸ ਸੁੱਟਣ ਅਤੇ 1500 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਆਧੁਨਿਕ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਡੈਕਾਲੌਨ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ 1880 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੈਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ 1904 ਦੇ ਸਟੈਟੀ ਲੁਈਸ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰਜ਼ਨ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵਾਂ ਡੀਕਥਲਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭਿੰਨ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋਰਪੇ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਸਨ। ਕਾਰਲਿਸੇਲ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਟਰੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ 10 ਸੈਕਿੰਡ ਵਿੱਚ 100-ਯਾਰਡ ਡੈਸ਼ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। 21.8 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ 220; 514 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ 440; 1:57 ਵਿੱਚ 880, 4:35 ਵਿੱਚ ਮੀਲ; 15 ਸੈਕਿੰਡ ਵਿੱਚ 120-ਯਾਰਡ ਉੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ; ਅਤੇ 24 ਸੈਕਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 220-ਯਾਰਡ ਘੱਟ ਰੁਕਾਵਟਾਂ। ਉਹ 23 ਫੁੱਟ 6 ਇੰਚ ਅਤੇ ਲੰਬਾ 6 ਫੁੱਟ 5 ਇੰਚ ਲੰਬਾ ਜੰਪ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਨਾਲ 11 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਟ 47 ਫੁੱਟ 9 ਇੰਚ, ਜੇਵਾਲੀਨ ਨੂੰ 163 ਫੁੱਟ; ਅਤੇ ਡਿਸਕਸ 136 ਫੁੱਟ ਦੀ ਸੁੱਟ ਸਕਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੀਟੀਅਨ ਦਾ ਜ਼ੇਨੋ

**ਕੀਟੀਅਨ ਦਾ ਜ਼ੇਨੋ** (; , *Zēnōn ho Kitieus*; ਲਗਭਗ 334 – ਲਗਭਗ 262 ਈ.ਪੂ.) ਕੀਟੀਅਨ, ਸਾਇਪ੍ਰਸ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੈਲੇਨਿਸਟਿਕ ਵਿਚਾਰਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਫੋਨੀਸ਼ੀਆ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ। ਜ਼ੇਨੋ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਟੋਇਕ ਪੰਥ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਏਥਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 300 ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਸਿਨਿਕ ਮੱਤ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ, ਸਟੋਇਕਵਾਦ ਨੇ ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਣ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜਿਓਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ ਦੇ ਹੈਲੇਨਿਸਟਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧਿਆ-ਫੁੱਲਿਆ।

## ਜੀਵਨ
ਜ਼ੇਨੋ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 334 ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਸਾਇਪ੍ਰਸ ਦੇ ਕੀਟੀਅਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓਜੇਨਸ ਲਾਏਰਤੀਅਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਲਾਈਵਸ ਅਤੇ ਓਪੀਨੀਅਨਜ਼ ਔਫ਼ ਐਮੀਨੈਂਟ ਫ਼ਿਲੌਸਫ਼ਰਸ* ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਿਓਜੇਨਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੇਨੋ ਦੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ (oracle) ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ ਜਿਓਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੱਬ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਢੰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਜ਼ੇਨੋ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ੋਨੀਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪੀਰੇਅਸ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਏਥਨਜ਼ ਪੁੱਜਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜ਼ੀਨੋਫ਼ੋਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਮੈਮੋਰੇਬੀਲੀਆ* ਪੜ੍ਹੀ। ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸੁਕਰਾਤ ਦੇ ਚਿਤਰਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੁਕਰਾਤ ਵਰਗੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਨਿਕ ਮੱਤ ਦਾ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਥੇਬਸ ਦਾ ਕ੍ਰੇਟਸ ਉੱਥੋਂ ਲੰਘਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।

## ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਪਲੈਟੋਨਿਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਜ਼ੇਨੋ ਨੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ: ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਖਿਆਨ-ਕਲਾ, ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਬੋਧ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ) ;ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (ਸਿਰਫ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਅ ਵੀ); ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਉਸਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ੇਨੋ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਗਰੋਂ ਕ੍ਰਿਸਿੱਪਸ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਟੋਇਕਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਦੱਸਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
* *Zeno of Citium* by Robin Turner in *Sensible Marks of Ideas*
* *Zeno of Cittium – founder of Stoicism* by Paul Harrison.
* Selected Bibliography on the Early Stoic Logicians: Zeno, Cleanthes, Chrysippus

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 330 ਈ.ਪੂ.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 260 ਈ.ਪੂ.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਮਾਰਕ ਸਪਿਟਜ਼

ਮਾਰਕ ਐਂਡਰੀਊ ਸਪਿਟਜ਼ (ਜਨਮ 10 ਫਰਵਰੀ 1950) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਤੈਰਾਕ, ਨੌਂ ਵਾਰ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1972 ਦੇ ਮੱਧਮ, ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਿਰਫ ਮਾਈਕਲ ਫਿਪਸ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ 2008 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸੋਨ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਸਪਿਟਜ਼ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਪਿੱਟਜ਼ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਯਹੂਦੀ ਅਥਲੀਟ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।

1968 ਅਤੇ 1972 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਪਿਟਜ਼ ਨੇ 9 ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨੇ, ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਪੰਜ ਪੈਨ ਅਮਰੀਕੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ; 31ਅਥਲੈਟਿਕ ਯੂਨੀਅਨ (ਏ.ਏ.ਯੂ.) ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ; ਅਤੇ ਅੱਠ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜੀਏਟ ਅਥਲੈਟਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਐਨਸੀਏਏ) ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 35 ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਰੀਖਣ ਅਤੇ ਗੈਰਸਰਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 1969, 1971 ਅਤੇ ਸਾਲ 1972 ਵਿੱਚ ਸਵਿੰਗ ਵਰਲਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਵਰਲਡ ਸਵੀਮਰ ਆਫ ਦ ਯੀਅਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 9 ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਅਥਲੀਟ ਸੀ।
## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਪਿੱਟਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਮਾਡੈਸਟੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੇਨੋਰ ਸਿਲਵੀਆ (ਸਮਿਥ) ਅਤੇ ਅਰਨਲਡ ਸਪਿਟਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਯਹੂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੰਗਰੀ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਰੂਸ ਤੋਂ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ "ਸਕਲੋਟਕੋਵਿਕ" ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹਾਨੋੁਲੂਲੂ, ਹਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਰ ਦਿਨ ਵਾਇਕੀਕੀ ਬੀਚ 'ਤੇ ਤੈਰਾਕੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਲੇਨੋਰ ਸਪਿਟਜ਼ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੇ ਲੜਕੇ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ ਸੀ ਉਹ ਇਸ ਤਰਾਂ ਭੱਜਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਖੁਦ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।" ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਤੈਰਾਕੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ ਵਿੱਚ ਆਰਡੇਨ ਹਿਲਨ ਸਵਿਮ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਤੈਰਾਕੀ ਕੈਰੀਅਰ
### ਮੈਕਾਬੀਯਾ ਖੇਡਾਂ
1965 ਦੀ ਮੈਕਾਬੀਯਾ ਖੇਡਾਂ ਸਪਿੱਟਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀ। ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਸਪਿਟਜ਼ ਨੇ ਚਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤ ਲਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1985 ਵਿੱਚ, ਸਪਿੱਟਸ ਨੇ ਮੈਕਾਬੀਯਾ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਆਗਾਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਟਾਰਚ ਜਗਾਈ।.

2005 ਵਿਚ, ਉਹ 17 ਵੀਂਆਂ ਮੈਕਬੀਯਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਡਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜੇ.ਸੀ.ਸੀ. ਮੈਕਬਿਆ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਓਪਨਿੰਗ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਚਮੰਡ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਚਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਯੈਨਸਟਾਈਨ ਜੇਸੀਸੀ 2005 ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਜੇ.ਸੀ.ਸੀ. ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* MarSpitzUSA.com – 
* Mark Spitz Official Bio
* Mark Spitz *ESPN Classic* biography
* 
* Mark Spitz

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ੁਨ ਕੁਆਂਗ

**ਸ਼ੁਨ ਕੁਆਂਗ** (;  ; ਲਗਭਗ 310 ਤੋਂ 235 ਈ.ਪੂ., ਹੋਰ ਲਗਭਗ 314 ਈ.ਪੂ. ਤੋਂ 217 ਈ.ਪੂ.), ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ **ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ** ((; , "Master Xun")) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਕਨਫ਼ਿਊਸ਼ਿਆਈ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਝਗੜਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੌ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। *ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ* ਕਿਤਾਬ ਉਸਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੇ ਹਾਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੁੰਗ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੈਨਸ਼ੀਅਸ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ ਨੇ ਲਾਓਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮੁੱਢਲੀ ਚੀਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਤਾਓਵਾਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ
ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁਨ ਕੁਆਂਗ ਸੀ। ਕੁਝ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਿਛਲਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੁਨ ਹੈ। ਹਰਬਰਟ ਜਾਈਲਸ ਅਤੇ ਜੌਨ ਨੌਬਲੌਕ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜ਼ੁਆਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਸੀ।

ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਸਿਮਾ ਕਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਾਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਐਂਜ਼ੇ ਕਾਊਂਟੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਹਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 50 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 264 ਈ.ਪੂ. ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿਕਸੀਆ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ ਕੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਸਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੀ ਦਾ ਰਾਜੇ ਜ਼ਿਆਂਗ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ ਨੇ ਜ਼ੋਊ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਤ ਅਤੇ ਕਿਨ ਰਾਜ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵੇਖੀ- ਜਿਸਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਬੂ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ੈਂਗ ਯੈਂਗ ਦੇ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦਾ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਬੁਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਨੈਤਿਕ ਮਾਪਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਨਜ਼ੀ ਦਾ ਕਨਫ਼ਿਊਸ਼ੀਅਸਵਾਦ, ਮੈਨਸ਼ੀਅਸ ਦੇ ਕਨਫ਼ਿਊਸ਼ੀਅਸਵਾਦ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵਿਹਾਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ 
* 
* Hsun Tzu historical information and writing excerpts
* Article from the Internet Encyclopedia of Philosophy
* Full text of the Xunzi (in Chinese)
* Quotes by Xunzi
* “Tell me and I forget; teach me and I may remember; involve me and I will learn”

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 310 ਈ.ਪੂ.
ਅਮਰੀਕੀ ਹੋਰਰ ਸਟੋਰੀ

**ਅਮਰੀਕੀ ਹੋਰਰ ਸਟੋਰੀ, ***ਰਿਆਨ ਮਰਫੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਡ ਫਲਚੁਕ***  **ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ** **ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਹੋਰਰ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਹਾਣੀ ਦੀ  "ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਪਲਾਟਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਅਦਾਕਾਰ ਇਵੈਨ ਪੀਟਰਸ ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਪਾਲਸਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਪਾਤਰ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਇਹ ਸੀਰੀਜ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕੇਬਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਐਫਐਕਸ ਉੱਪਰ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 12 ਜਨਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ, ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਨੌਂਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਸੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਹੋਰਰ ਕਹਾਣੀ ਨੇ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾਕੇ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੈਸਿਕਾ ਲੈਂਜ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਦੋ ਐਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਇੱਕ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਐਕਟਰਸ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੈਥੀ ਬੈਟਸ ਅਤੇ ਜੇਮਸ ਕ੍ਰੋਮਵੇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਐਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਦਕਿ ਲੇਡੀ ਗਾਗਾ ਨੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। 

#### ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 
### ਧਾਰਨਾ 
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਮਰਫੀ ਅਤੇ ਫਲਚੁਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੋਕਸ ਸੀਰੀਜ਼ "ਗੱਲੀ" ਦੀ ਪ੍ਰਡਕਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਅਮਰੀਕੀ ਹੋਰਰ ਸਟੋਰੀ" ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮਰਫੀ ਆਪਣੇ ਭੂਤਕਾਲੀ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। .

ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ, ਮਰਫੀ ਅਤੇ ਫਲਚੁਕ ਨੇ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਹਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ  ਅਤੇ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਪਹਿਲਾ ਸੀਜ਼ਨ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਰਫੀ ਨੇ ਦੁੱਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਸਮੇਂ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਾਸਟ ਅਤੇ ਬੈਕਗਰਾਉਂਡ ਸੈਟ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਕੁਝ ਅਦਾਕਾਰ ਇਸ ਦੂਜੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜੀਵ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਰਾਖਸ਼ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਅਦਾਕਾਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁਣਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਕੌਨੀ ਬ੍ਰਿਟਨ, ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕਾਸਟ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮਰਡਰ ਹਾਉਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਵਿਵਿਨ ਹਾਰਮਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਡੇਨਿਸ ਓ'ਹੇਰੀ, ਬਤੌਰ ਲੈਰੀ ਹਾਰਵੇ, ਦੂਜੇ ਕਾਸਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਪਾਈ। ਜੈਸਿਕਾ ਲੈਨਜ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਯਮਤ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਡੀਲਨ ਮੈਕਡਰਮੱਟ ਨੇ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਬੇਨ ਹਾਰਮਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਟਾਈਸਾ ਫਾਰਮਿਗਾ ਅਤੇ ਇਵਨ ਪੀਟਰਸ ਅੰਤਿਮ ਅਦਾਕਾਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਇਲਟ ਹਾਰਮਨ ਅਤੇ ਟੇਟ ਲੈੰਗਡਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* *American Crime Story*, a spin-off series focusing on true crime

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

Official website
* 
* *American Horror Story*  at TV.com
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ
ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ

'''''ਰੀਡਰ'ਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ''''' ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਆਮ-ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦਸ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਚੱਪੇਕੁਆ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਮਿਡਟਾਊਨ ਮੈਨਹਟਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1920 ਵਿੱਚ ਡੀਵਿਟ ਵਾਲੇਸ ਅਤੇ ਲੀਲਾ ਬੈੱਲ ਵਾਲੇਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਖਪਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸੀ; 2009 ਵਿਚ ਬੈਟਰ ਹੋਮਸ ਐਂਡ ਗਾਰਡਨਜ਼ ਨੇ ਇਹ ਜਗਾਹ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਮੀਡਿਆਮਾਰਕ ਰਿਸਰਚ (2006) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ  $100,000+ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਚੂਨ, ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ, ਬਿਜ਼ਨਸ ਵੀਕ, ਅਤੇ ਇੰਕ. ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਜੋੜ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪਾਠਕਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਐਡੀਸ਼ਨਜ਼ 70 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ, 21 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ 49 ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹੋਰ 4 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਡੇਢ ਕਰੋੜ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਬ੍ਰੇਲ, ਡਿਜੀਟਲ, ਆਡੀਓ ਅਤੇ ਇਕ ਮੋਟੀ ਟਾਈਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਪਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ ਲਾਰਜ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕਿਤਾਬੀ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਹੁਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਅਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਲੱਗਪੱਗ ਅੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, 2005 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਯੂਐਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੇ ਨਾਅਰਾ ਅਪਣਾਇਆ: "America in your pocket (ਅਮਰੀਕਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ)" ਜਨਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ:"Life well shared." "ਜੀਵਨ  ਸਾਂਝਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।"

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ, ਫਰਵਰੀ 1922

### ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ 
1922 ਵਿਚ (96 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ), ਡਿਵਿਟ ਵਾਲੇਸ ਨੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਛੱਰਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਵਾਲੇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ,  ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਲਿਖਣ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਰਸਾਲੇ ਵਿਚ ਇਕਠੇ ਕਰ ਕੇ ਛਾਪਣ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਇਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ-ਵਿਰੋਧੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਪਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।  ਵਾਲੇਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜਰਨਲ 5,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਭਾਵੀ ਜਨ-ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ ਕੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਲੇਸ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। 1929 ਤਕ, ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ  290,000 ਗਾਹਕ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਿਚ 900,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ 1938 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ ਦੀ 40 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੋਂ 13 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਲ ਵਿੱਚ 40 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਸਪੇਨ, ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪੱਤਰ ਸੀ। ਪੇਰੂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸਦੇ 23 ਮਿਲੀਅਨ  ਗਾਹਕ ਸਨ।

## References
ਮੈਇਨ ਕੂਨ

ਮੈਇਨ ਕੂਨ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਸਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਢੰਗ ਇਸ ਦੇ ਹੁਨਰ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੈਇਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਬਿੱਲੀ ਹੈ।

ਮੈਇਨ ਦੇ ਸਹੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਮਿਤੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਸਲ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਕੈਟ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਪਰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ-ਧੌਖੇ ਵਾਲੇ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਇਸਦੀ ਹੋਂਦ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ। ਮੈਈਨ ਨੇ ਹੁਣ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਿੱਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਮੈਈਨ ਕੂਨ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀ ਬਿੱਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ, "ਜੈਂਟਲ ਜਾਇੰਟ" ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਤਿਕੋਣੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੂਪ, ਲੰਬੇ ਗਾਰਡ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਸਮਾਨ ਦੋ ਲੇਅਰਡ ਕੋਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਲੰਬੇ ਕੰਨ ਦੀ ਪੂਛ ਦੇ ਹੇਠ ਇੱਕ ਰੇਸ਼ਮ ਵਾਲਾ ਸਟੀਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਰਚਿਤ ਹੈ। ਨਸਲ ਦੇ ਰੰਗ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਲਿਲੈਕ ਅਤੇ ਚਾਕਲੇਟ ਨਸਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨਾਮੁਰਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ, ਕੋਮਲ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਮੇਨ ਕੁਆਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਕੁੱਤੇ ਵਰਗੇ" ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੇਖਾ-ਚਿੜੀ ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੌਫਿਕ ਕਾਰਡਿਓਹੋਏਪੈਥੀ ਅਤੇ ਨਿਪੁਧ ਡਿਸਪਲੇਸੀਆ ਸਮੇਤ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਜਨਕ ਬਰਡਰੇਡਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਉੱਚੀ ਛਾਲ

**ਉੱਚੀ ਛਾਲ** ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਈਵੈਂਟ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਪੱਟੀ' ਜਾਂ ਪੋਲ ਉੱਪਰ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰਨੀ ਪੈਨਦ ਆਪਣੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪੱਟੀ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਮੈਟ ਦੇ ਦੋ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਐਥਲੀਟ ਪੱਟੀ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਪਿੰਗ ਦੀ ਫੋਸਬਰੀ ਫਲੌਪ ਵਿਧੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਤਿਭਾਗੀਆਂ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਵਧੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਜਵੇਯਰ ਸੋਤੋਮੇਯਾਰ (ਕਿਊਬਾ) ਮੌਜੂਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈਂਡਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ 2.45 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ (8 ਫੁੱਟ 1 1/4 ਇੰਚ) ਦੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਸਟੀਫਕਾ ਕੋਸਟਾਡੀਨੋਵਾ (ਬੁਲਗਾਰੀਆ) ਨੇ 1987 ਤੋਂ 2.09 ਮੀਟਰ (6 ਫੁਟ 10 1/4 ਇੰਚ) ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।

## ਨਿਯਮ
 ਫੋਸਬਰੀ ਫਲਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ]]

]]

ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਲਈ ਨਿਯਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਆਈਏਏਐੱਫ) ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੁੱਟ 'ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਛਾਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਫਲਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇ ਬਾਰ ਜੰਪਰ ਜੰਪ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਖਿਲਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੰਪਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਟੀ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਦੁਆਰਾ ਐਲਾਨੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਚਾਈ ਤੇ ਜੰਮਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਅਖਤਿਆਰ ਤੇ ਪਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਪਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਜਿੱਤ ਜੰਪਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਫਾਈਨਲ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਚਾਈ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟਾਈ ਬ੍ਰੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਕੋਰਿੰਗ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਲਈ ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਜੰਪਰਾਂ ਦੀ ਟਾਈ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਟਾਈ-ਬ੍ਰੇਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ: 1) ਟਾਈ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਿਸਜ਼ ਅਤੇ 2) ਸਾਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਿਸਜ਼।
ਜੇਕਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਲਈ ਟਾਈ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੰਪਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਮਾਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਕਤ ਹਰ ਇੱਕ ਜੰਪਰ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਰ ਫਿਰ ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਘੱਟ ਅਤੇ ਉਭਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਜੰਪਰ ਇੱਕ ਉਚਾਈ ਤੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।.

## ਜੇਤੂ ਐਲਾਨ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*IAAF high jump homepage
*IAAF list of high-jump records in XML 
*Vertical Jump Resource 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਚੀ ਛਾਲ
ਗ੍ਰੇਗ ਲੌਗਨਿਸ

ਗ੍ਰੇਗਰੀ ਐਫਥਿਮਿਓਸ "ਗ੍ਰੇਗ" ਲੌਗਨਿਸ (ਜਨਮ 29 ਜਨਵਰੀ,1960) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਤਾਖੋਰ, ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1984 ਅਤੇ 1988 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਤਾਖੋਰ ਦੇ ਈਵੈਂਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਓਲੰਪਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗੋਤਾਖੋਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ "ਮਹਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਗੋਤਾਖੋਰ" ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਗੋਤਾਖੋਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਲੌਗਨਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਏਲ ਕਜੋਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮੋਆਨ ਅਤੇ ਸਰਬਿਆਈ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਵਾਲੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਲੂਗਨਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਯੂਨਾਨੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ 18 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ, ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦਮਾ ਅਤੇ ਐਲਰਜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸਨੇ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਕਲਾਸਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਟਰੈਪੋਲਿਨਿੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਦੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਾਂਟਾ ਆਨਾ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਅਲਕਜੋਨ ਦੇ ਵਾਲਹਲਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿਏਜੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜਿਆ। 1978 ਵਿਚ, ਉਹ ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1981 ਵਿੱਚ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਰਵਿਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਹੋ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਡਰਾਮੇ ਅਤੇ ਨਾਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਓਲੰਪਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਲੌਗਨਿਜ਼ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੈਮੀ ਲੀ ਦੀ ਆਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਨਟ੍ਰੀਅਲ ਦੇ 1976 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇਟਾਲੀਅਨ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਕਲਾਊਸ ਡੀਬੀਸੀ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਟਾਵਰ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਡਿਬੀਸੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਕੇ, ਲੌਗਨਿਸ ਨੇ ਕੋਚ ਰੌਨ ਓ ਬਰਾਇਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸੇ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।
## ਅਦਾਕਾਰੀ
ਲੌਗਨਿਸ ਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਥੀਏਟਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਲੌਗਨੇਸ ਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1997 ਵਿੱਚ ਟੱਚ ਮੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।

1993 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਾਟਕ ਜੈਫਰੀ ਦੇ ਆਫ-ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਦਾਰੀਅਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 1995 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ "ਡੇਨ ਬਟਲਰ ਦੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ- ਗੇਅ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹਫਤੇ ਲਈ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 14 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਤੈਰਾਕੀ ਕੋਚ ਬਰਾਊਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ 'ਵਾਈਟ ਕਲੋਰਸ' ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।
2012 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਈਐਫਸੀ ਦੇ ਕਾਮੇਡੀ ਪੋਰਟਲੈਂਡਿਯਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
*Greg Louganis biography at Olympic Movement official web site
*Greg Louganis to keynote DBSA 2007 National Conference
*https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/lo/greg-louganis-1.html |title=Greg Louganis |archive-url=https://web.archive.org/web/20080826041408/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/lo/greg-louganis-1.html 
*Greg Louganis profile at NNDB
*https://www.facebook.com/greglouganisondwts?bookmark_t=page

## ਹਵਾਲੇ
ਰੇਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ

**ਰੇਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ**, ਓਮਰੀ, ਓਐਮਸੀਏ (ਇਟਾਲੀਅਨ: [ਰਾਂਤਸੋ ਪਾਜਾ ]; ਜਨਮ 14 ਸਤੰਬਰ 1937) ਇੱਕ ਇਟਾਲੀਅਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਸੈਂਟਰ ਜੌਰਜ ਪਾਮਪੀਡੌ (ਰਿਚਰਡ ਰੋਜਰਜ਼, 1977), ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਡ (2012) ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ (2015) ਵਿੱਚ ਵਿਟਨੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1998 ਵਿਚ ਪ੍ਰਿਜ਼ਕਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਇਮਾਰਤਾਂ 
ਪਿਆਨੋ ਦਾ ਜਨਮ ਇਟਲੀ ਦੇ ਜੇਨੋਆ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਿਲਡਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਨੇ ਇੱਕ ਚਰਮਾਨੀ ਉਦਯੋਗ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਾਰਲੋ ਪਿਆਨੋ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰੈਟੀਲੀ ਪਿਆਨੋ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਰਮ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ II ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਘਰ ਅਤੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਰੇਂਜ਼ੋ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਇਰਮਾਨੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਜੇਨੋਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਿਲਨ ਪਾਲੀਟੈਕਨਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਰੈਨਜ਼ੋ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ।ਉਸਨੇ ਮਿਊਜ਼ੂਲਰ ਤਾਲਮੇਲ (ਕੋਆਰਡੀਨੇਜਿਊਨ ਮੌਡੂਲੇਅਰ) ਬਾਰੇ ਜੂਜ਼ੇਪੇ ਸੀਰੀਬੀਨੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ 1964 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ  ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਹਲਕੇ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਸਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਪੌਂਪੀਡੂ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਮੁਢਲੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ (1971-19 77) 

|ਪੈਰਿਸ (1971–1977)
File:Centre Georges-Pompidou from Notre-Dame de Paris 2011.jpg|ਪੋਮਪੀਡੋਉ ਕੇਂਦਰ
File:MenilCollection.jpg|ਹਾਊਸਟਨ, ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਮੇਨਿਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (1982–87)
File:Houston Menil Collection.jpg|ਮੇਨਿਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨਸ (1982–87)
File:La Pinacothèque Giovanni et Marella Agnelli au Lingotto (Turin) (2861118854).jpg|Lingotto ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਉੱਤੇ Agnelli ਕਲਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (2003)

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
1998 ਵਿਚ, ਪਿਆਨੋ ਪ੍ਰਿਟਕਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ, ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੂਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਪਿਆਨੋ ਤੋਂ ਮਿਕੇਐਂਜਲੋਲੋ ਅਤੇ ਦਾ ਵਿੰਚੀ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ "ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਮੈਡੀਸਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।"

2006 ਵਿੱਚ, ਪਿਆਨੋ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ" ਵਰਗ ਵਿਚ 10 ਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

18 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰਜੇਵੋ, ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ।

ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਤਾਲਵੀ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਲਈ ਸੈਨੇਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੌਰਜਿਓ ਨੈਪੋਲਿਟਾਨੋ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਪਿਆਨੋ ਨੇ ਰੈਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ (1981). 2017 ਵਿਚ ਪੈਰਿਸ, ਜੇਨੋਆ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਚਲੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਥੀ ਸਨ।

2004 ਵਿਚ, ਉਹ ਆਰੰਕਸਟ੍ਰਕਚਰਲ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰੈਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਜੂਨ 2008 ਤੋਂ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ, ਜੇਨੋਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੁੰਟਾ ਨੈਵ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਫਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਪਿਆਨੋ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਕਾਰਲੋ, ਮੈਟੋ, ਲਿਯਾ ਅਤੇ ਜੋਰਜੀਓ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੀਗਲ

**ਬੀਗਲ** ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਨਸਲ ਹੈ. ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ, ਨਰਮ ਕੰਨ ਹਨ. ਬੀਗਲ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤਫਤੀਸ਼ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਧ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤਰਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਉਹ ਪਾਲਤੂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਆਕਾਰ, ਮਿੱਠੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੀਗਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੰਗ ਦੇ ਕੋਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕੁਝ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਤਿਕੋਣੀ, ਸੰਤਰੀ, ਲਾਲ ਜਾਂ ਨਿੰਬੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਤਿਕੋਣੀ ਦਿੱਖ (ਬਲੈਕ, ਭੂਰੇ ਅਤੇ ਸਫੈਦ) ਖੇਡਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭੂਰੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ.
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੀਗਲ-ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੀਗਲ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਸਮ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਆਈ ਸੀ।
ਬੀਗਲਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਕਾਮਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ ਪੀਨਟਸ ਦੀ ਸਨੂਪੀ ਨੂੰ "ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੀਗਲ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ.

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਮੁਢਲੇ ਬੀਗਲਜ਼ 
ਆਧੁਨਿਕ ਬੀਗਲ ਦੇ ਲਗਪਗ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖੇ ਗਏ ਕੁੱਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਾਪਸ 5 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. Xenophon ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ "ਟਿਟਾਈਜ਼ ਆਨ ਹੰਟਿੰਗ" ਜਾਂ "ਸਿਨੇਗੈਟਿਕਸ" ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹੰਡਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸੁਗੰਧ ਦੁਆਰਾ ਨੱਚਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਸੀ ਛੋਟੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ​​ਜੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸੱਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਬੀਗਲ-ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਸਨ ਪਰੰਪਰਾ ਲਈ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, [[ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਲਿਅਮ ਆਈ ਵਿਲੀਅਮ] ਨੂੰ ਕੋਨਕਰੋਰ]] ਟੇਲਬੋਟ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲੈ ਆਇਆ ਟੇਲਬੋਟ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ, ਹੌਲੀ ਹੌਂਡ ਸੀ. ਇੱਕ ਵਾਰ, ਅੰਗਰੇਜੀ ਤਾਲਾਬੋਟ ਨੂੰ ਗ੍ਰੇਹਾਉਂਡ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕੇ। ਉਹ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਦਰ ਹਾਊਂਡ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਮੱਧਯੁਗੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, 'ਬੀਗਲ' ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਲਈ ਆਮ ਵਰਣਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਨਸਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਹਨ. ਬੀਗਲ-ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਐਡਵਰਡ II ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਊਂਦੀਆਂ ਸਨ ਐਡਵਰਡ II ਅਤੇ [[ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਹੈਨਰੀ VII] ਹੈਨਰੀ VII]]. ਐਡਵਰਡ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਦੋਵੇਂ ਗਲੋਵ ਬੀਗਲਜ਼ ਦੇ ਪੈਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, [[ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਐਲਿਜ਼ਬਥ ਪਹਿਲੇ] ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਆਈ] ਨੇ ਇੱਕ ਨਸਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਕੇਟ ਬੀਗਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜੋ ਕਿ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ. ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ "ਪੈਕਟ" ਜਾਂ ਕੈਡਬੈਬ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ. ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਨੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ 'ਗਾਇਕ ਬੀਗਲ' ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਕੱਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ਬੀਗਲਸ ਕਾਵਟ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਘੁਲਾਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।