open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮੈਰੀ ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਵਾਰਿੰਗ

thumb|ਮੈਰੀ ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਵਾਰਿੰਗ, 1922 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ।
[[ਤਸਵੀਰ:Dr._Mary_Fitzbutler_Waring_(I0024774).tiff|thumb|ਡਾ. ਮੈਰੀ ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਵਾਰਿੰਗ, [ca. 1890]।]]
**ਮੈਰੀ ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਵਾਰਿੰਗ** (1870-1958) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਲਰਡ ਵੁਮੈਨਜ਼ ਕਲੱਬਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮੈਰੀ ਆਰ. ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਦਾ ਜਨਮ ਐਮਹਰਸਟਬਰਗ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਲੁਈਸਵਿਲ, ਕੈਂਟਕੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਹੈਲਨ ਮੈਕਕਰਡੀ ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਸਨ; ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਕੈਂਟਕੀ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ, [1] ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਨ। [2] ਮੈਰੀ ਆਰ. ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਨੇ ਲੁਈਸਵਿਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (ਜਿਸਦੀ ਮਾਲਕੀ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ ਸੀ) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ; [3] ਉਸਨੇ 1923 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। [4]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੈਰੀ ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਨੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ 1913 ਵਿੱਚ ਇਲੀਨੋਇਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਲੱਬਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਵਾਰਿੰਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਲਰਡ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਲੱਬਜ਼ ਲਈ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਵਰਕ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ; ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਟੀਨ, [1] ਅਤੇ ਨਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਖਲਾਈ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। [2][3] ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ, ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ 1920 ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। [4] ਉਸਨੂੰ 1923 ਵਿੱਚ ਫਰੈਡਰਿਕ ਡਗਲਸ ਹੋਮ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [3] ਉਸਨੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਲਮ ਲਿਖੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੋਟਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। [5][6]

1933 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਲਰਡ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਲੱਬਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। [1] ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਦੀ ਨੀਤੀਗਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਾ ਬੰਦੂਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸੀ। [2]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮੈਰੀ ਆਰ. ਫਿਟਜ਼ਬਟਲਰ ਨੇ 1901 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਅਕ ਫਰੈਂਕ ਬੀ. ਵਾਰਿੰਗ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। 1923 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ 1930 ਵਿੱਚ ਚਾਰਲਸ ਐਫ. ਕੈਂਟਰੇਲ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।[1] ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1958 ਵਿੱਚ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[2]

= ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ =

** ਲੂਈਸਵਿਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1870
ਕਾਂਗੜਾ ਚਾਹ

[right|thumb| [ਪਾਲਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਹ ਦਾ ਬਾਗ।]]
**ਕਾਂਗੜਾ ਚਾਹ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kangra tea**) ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਚਾਹ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਕਾਂਗੜਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਚਾਹ ਅਤੇ ਹਰੀ ਚਾਹ ਦੋਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਂਗੜਾ ਚਾਹ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਚਾਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। 1848 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਰਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਹ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਖੇਤਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ, *ਕੈਮੇਲੀਆ ਸਾਈਨੇਨਸਿਸ* ਦੀ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਕਿਸਮ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਪਾਲਮਪੁਰ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ, ਕਾਂਗੜਾ ਚਾਹ ਨੂੰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1882 ਵਿੱਚ, *ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਜ਼ਟ ਨੇ* ਕਾਂਗੜਾ ਚਾਹ ਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚਾਹ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ" ਦੱਸਿਆ। 1886 ਅਤੇ 1895 ਵਿੱਚ, ਚਾਹ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਮਿਲੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, 1905 ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਗ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਇਲਾਕਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ ਮਾਲਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਾਂਗੜਾ ਚਾਹ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
alt=Mann Tea Estate, Dharamsala.|thumb| ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਦੋਵੇਂ ਸੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ, ਆਨੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਚਾਹ ਬੋਰਡ ਦੇ ਪਾਲਮਪੁਰ ਖੇਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਂਗੜਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਚਾਹ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਏਕੀਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਸੀ।

## ਚਾਹ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ 
ਚਾਹ ਦਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਾਂਗੜਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜੜ੍ਹ ਫੜਨ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਪਾਲਮਪੁਰ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਕਈ ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗ ਅਤੇ ਚਾਹ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਚਾਹ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਫੈਕਟਰੀ ਟੂਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਲਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਾਹ ਟੀ ਅਸਟੇਟ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਗਾਈਡਡ ਚਾਹ ਟੂਰ ਅਤੇ ਚਾਹ ਚੱਖਣ ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਟੀ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀ ਫੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਗਾਈਡਡ ਟੂਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਨ ਟੀ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੈਕਟਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਲਮਪੁਰ ਸਹਿਕਾਰੀ ਚਾਹ ਫੈਕਟਰੀ ਫੈਕਟਰੀ ਟੂਰ ਅਤੇ ਹੋਮਸਟੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
alt=Towa Tea Estate|thumb| ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਟੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਟੋਵਾ ਟੀ ਅਸਟੇਟ 6,500 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
thumb| ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਚਾਹ ਦਾ ਬਾਗ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਚਾਹ
* ਨੀਲਗਿਰੀ ਚਾਹ
* ਅਸਾਮ ਚਾਹ
* ਟੀ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ
* ਕਾਂਗੜਾ ਘਾਟੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੈਕ ਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਹ
ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ

right|thumb|350x350px| ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਦੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਖਿਡੌਣੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Channapatna toys**) ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਮਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਵਜੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ *ਗੋਮਬੇਗਲਾ ਓਰੂ* (ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ *ਰਾਈਟੀਆ ਟਿੰਕਟੋਰੀਆ* ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਲੈਕਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ *ਆਲੇ ਮਾਰਾ* (ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਲੱਕੜ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
right|thumb| ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ
ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਦੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਾਸਕ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਖਿਡੌਣੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਬਾਵਾਸ ਮੀਆਂ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣੇ ਦੇ ਹਰੇਕ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨੀ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ। ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ, ਇਹਨਾਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਲੱਕੜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੁਲਾਬ ਦੀ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਨਿਰਮਾਣ 
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਆਈ ਹੈ; ਰਵਾਇਤੀ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਲੱਕੜਾਂ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਬੜ, ਗੁਲਰ, ਦਿਆਰ, ਪਾਈਨ ਅਤੇ ਟੀਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਵੀ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣਾ, ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਆਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਣਾ, ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਅਤੇ ਉੱਕਰੀਕਰਨ, ਰੰਗ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਰੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਤੱਕ, ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 71,902 ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 254 ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ 50 ਛੋਟੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਰਨਾਟਕ ਹੈਂਡੀਕ੍ਰਾਫਟਸ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (KHDC) ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈ ਭਰਤ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਟੀਪੂ ਦਾ ਟਾਈਗਰ
* ਬਿਡ੍ਰੀਵੇਅਰ
* ਇਲਕਲ ਸਾੜੀ
* ਕਿਨਲ ਕਰਾਫਟ
* ਮੈਸੂਰ ਅਗਰਬਾਠੀ
* ਮੈਸੂਰ ਚੰਦਨ ਦਾ ਤੇਲ
* ਨਵਲਗੁੰਡ ਡੁਰੀਜ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਮੈਸੂਰ ਅਗਰਬੱਤੀ

thumb| ਇਸਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਧੂਪ ਧੁਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ਬੂ
**ਮੈਸੂਰ ਅਗਰਬਤੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mysore Agarbathi**) ਇੱਕ ਤੀਲੀਆਂ ਵਾਲੀ ਧੂਫ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਧੂਫ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਟੈਗ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਧੂਪ - ਡੰਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ 'ਅਗਰਬੱਤੀ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਉਦਯੋਗ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਊਡਾਬਾਥੀ (ਧੁੱਪ ਉਡਾਉਣ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਧੂਪ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸੌਖੀਆਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪੇਸਟ ਸੀ ਜੋ ਕੋਲੇ ਅਤੇ ਗਿਜੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ 'ਤੇ ਰੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਮੁੱਖ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਧੂਪ-ਸਟਿਕਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵੈਂਬਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਧੂਪ ਦੀਆਂ ਸਟਿਕਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ 
ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ, ਫੁੱਲ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੇਲ, ਛਿੱਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਕੋਲੇ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਪੀਸ ਕੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪੇਸਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਂਸ ਦੀ ਸੋਟੀ 'ਤੇ ਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦਨ ਵਰਗੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਕੜ, ਆਇਲੈਂਥਸ ਮਾਲਾਬਾਰਿਕਮ ਜੋ ਹਲਮਾਦੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸੀ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ 
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਅਗਰਭਾਤੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਅਗਰਭਾਤੀ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਵਸਤੂਆਂ ਐਕਟ, 1999 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੰਟਰੋਲਰ-ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੇਟੈਂਟਸ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ, ਚੇਨਈ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇਨਸੈਂਸ ਸਟਿੱਕਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਮੈਸੂਰ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਸਥਾਨਕ ਉਪਲਬਧ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2005 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮੈਸੂਰ ਚੰਦਨ ਦਾ ਤੇਲ
* ਮੈਸੂਰ ਸੈਂਡਲ ਸਾਬਣ
* ਮੈਸੂਰ ਪਾਕ
* ਨਵਲਗੁੰਡ ਡੁਰੀਜ਼
* ਕੂਰਗ ਹਰੀ ਇਲਾਇਚੀ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ |
* ਧੂਪ ਰਸਤਾ
* ਕੋਡੋ, ਧੂਪ ਕਲਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਂਖੇੜਾ ਫਰਨੀਚਰ

right|thumb|300x300px| ਸਾਂਖੇੜਾ ਫਰਨੀਚਰ ਲਿਵਿੰਗ ਰੂਮ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ
**ਸਾਂਖੇੜਾ ਫਰਨੀਚਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sankheda furniture**) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੰਗੀਨ ਸਾਗਵਾਨ ਲੱਕੜ ਦਾ ਫਰਨੀਚਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੱਖ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਰੂਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਖੇੜਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸਾਂਖੇੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਡੋਦਰਾਤੋਂ ਲਗਭਗ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (28 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੇ, ਨੀਲੇ, ਹਰੇ, ਹਾਥੀ ਦੰਦ, ਤਾਂਬੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਬਰਗੰਡੀ ਸ਼ੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਸਾਇਣਕ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਰਵਾਇਤੀ ਜੈਵਿਕ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਕੇਵੜਾ ਪੱਤਿਆਂ (ਸੁਗੰਧਿਤ ਪੇਚ ਪਾਈਨ) ਦੇ ਗੁੱਦੇ ਨੂੰ ਰੰਗਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਫਰਨੀਚਰ ਨੂੰ ਪੇਂਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਲੇਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੰਗ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, "ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਲੈਕਰ ਕੋਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਟਿਨਫੋਇਲ ਪੈਟਰਨ" ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਗੇਟ ਨਾਲ ਪਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਵਸਤੂਆਂ (ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਐਕਟ (ਜੀਆਈ ਐਕਟ) 1999 ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 5 ਜੁਲਾਈ 2007 ਨੂੰ ਪੇਟੈਂਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਦੁਆਰਾ "**ਸੰਖੇੜਾ** **ਫਰਨੀਚਰ**" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 5 ਜੁਲਾਈ 2007 ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲਾਸ 20 ਦੇ ਤਹਿਤ GI ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 100 'ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
right|thumb| ਸੰਖੇੜਾ ਫਰਨੀਚਰ ਕੋਨੇ ਵਾਲਾ ਟੇਬਲ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਰਨੀਚਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ ਜਾਰਜ ਰੌਕਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਜੇਮਜ਼ ਫੋਰਬਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਫਰਨੀਚਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਾਗਵਾਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਲਸਾਡ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੇਂਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਖੰਭਾਤ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਕਲਾ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਖੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਮੁਗਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਸੰਖੇੜਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਕੜਹਾਰੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਜੋ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਸ ਰਾਤ ਉਹ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਲੱਕੜਹਾਰੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਰਖਾਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਲੱਕੜ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਤਰਖਾਣ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੱਖ ਦੀ ਪਰਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫਰਨੀਚਰ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। 

ਇਸ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਉਤਪਾਦ 
ਰਵਾਇਤੀ ਫਰਨੀਚਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਿੰਨ-ਟੁਕੜੇ ਵਾਲੇ ਸੋਫੇ, ਹੈੱਡਬੋਰਡ, ਬਿਸਤਰੇ, ਬਾਗ ਦੇ ਝੂਲੇ, ਡਰੈਸਿੰਗ ਟੇਬਲ, ਰੌਕਿੰਗ ਕੁਰਸੀਆਂ, ਮੇਜ਼, ਸਕ੍ਰੀਨ, ਦੀਵਾਨ, ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਰ ਦਸਤਕਾਰੀ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਧ-ਲਟਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਪੈਡਸਟਲ ਲੈਂਪ, ਫੁੱਲਦਾਨ ਅਤੇ ਪੈੱਨ ਸਟੈਂਡ, ਖਿਡੌਣੇ, ਰਸੋਈ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਝੂਲੇ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਾਜ਼ੁਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਰਨੀਚਰ ਟਿਕਾਊ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਰਿਵਾਜ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਫਰਨੀਚਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ

[thumb|ਕੋਨਾਰਕ [ਓਡੀਸ਼ਾ|ਉੜੀਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਪੱਥਰ ਉੱਪਰ ਨਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ]]
 
**ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Stone carving in Odisha**) ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗੀ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ। ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਟਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੁਰੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਲਲਿਤਗਿਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਮਯੂਰਭੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖਿਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਕਲਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਸਟਮ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਨਾਰਕ ਦਾ ਸੂਰਜ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਉੱਕਰੀਆਂ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹਨ। ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦੈਗਿਰੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਗਿਰੀ ਦੇ ਸਟੂਪ ਅਤੇ ਜਗਨਨਾਥ, ਲਿੰਗਰਾਜ, ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਪੱਥਰ 
ਕੋਨਾਰਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰੇਤਲਾ ਪੱਥਰ, ਸਾਬਣ ਪੱਥਰ, ਸਰਪੇਂਟੀਨਾਈਟ, ਮਕਰਾਨਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਲਾਕਾਰ ਨਰਮ, ਚਿੱਟੇ ਸਾਬਣ ਪੱਥਰ, ਖਾਦੀਪਥਾਰਾ, ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਖ਼ਤ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਕਲੋਰਾਈਟ ਜਾਂ ਕੋਚੀਪਥਾਰਾ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੁਲਾਬੀ ਖੰਡੋਲਾਈਟ, ਸਹਾਨਾਪਥਾਰਾ ਜਾਂ ਬੌਲਾਪਥਾਰਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ, ਕਾਲਾ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਅਤੇ ਮੁਗੁਨੀ ਪਥਾਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 
ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਉੱਕਰੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਣਚਾਹੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਅੰਤਿਮ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਖ਼ਤ ਪੱਥਰਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਵਾਧੂ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਛਾਂਟ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਮ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਚਪਟੇ-ਧਾਰੀ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸੰਦ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਖੁਰਚ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਥੌੜੇ ਅਤੇ ਛੈਣੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਮੁਨਾ, ਪਾਟੀਲੀ, ਮਾਰਚੁਅਲ, ਥੁਕ-ਥੁਕੀ ਅਤੇ ਨਿਤਾਣਾ)।

## ਉਤਪਾਦ 
ਵਿਸ਼ੇ ਅਕਸਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਚਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੋਮਬੱਤੀ ਸਟੈਂਡ, ਪੈੱਨ ਸਟੈਂਡ, ਪੇਪਰਵੇਟ, ਬੁੱਕਐਂਡ, ਲੈਂਪ ਬੇਸ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਰਗੀਆਂ ਉਪਯੋਗੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੰਡਾ ਨਾਮਕ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਰਾਦ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਅਤੇ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਾਰੀਗਰ ਸੁੰਦਰ ਪਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ (ਥਾਲੀ), ਡੱਬੇ (ਜੀਨਾ, ਪਥੂਰੀ), ਕੱਪ ਅਤੇ ਗਲਾਸ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ pujas, ਰਸਮੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਥਰ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੇ ਅਲਮੀਰਾਹ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਅੰਨਾ ਐਲ. ਫਿਸ਼ਰ

thumb|1921 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅੰਨਾ ਐਲ. ਫਿਸ਼ਰ।
thumb|1920 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਰਦੀ ਅਤੇ ਸਿਰਦਰਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਨਾ ਐਲ. ਫਿਸ਼ਰ।
ਐਨਾ ਲਿੰਡਰਫੈਲਟ ਫਿਸ਼ਰ (1878-17 ਅਕਤੂਬਰ, 1939) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਵਰਕਰ ਸੀ ਜੋ ਦਮਿਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ 1920 ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਥੋਡ਼੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਰਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਦੇ ਫੈਸਲ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਸੰਨ 1927 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਅੰਨਾ ਲਿੰਡਰਫੇਲਟ (ਜਾਂ ਲਿੰਡਰਫੇਲਟ) ਫਿਸ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਲਵਾਕੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ,[1] ਪਰ ਸਰੋਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ,[2][3] ਜਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਪਾਸਾਡੇਨਾ ਜਾਂ ਸਾਂਤਾ ਬਾਰਬਰਾ ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[4][5] ਉਹ ਸਵੀਡਿਸ਼-ਜਨਮੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਕਲਾਸ ਅਗਸਤ ਲਿੰਡਰਫੇਲਟ ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਲਿਜ਼ਾ ਪਾਰਕਰ ਲਿੰਡਰਫੇਲਟ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।[6] ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਕਾਰਲ ਲਿੰਡਰਫੇਲਟ, ਲੁਡਲੋ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਇੱਕ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡਸਮੈਨ ਸੀ।[7] ਅੰਨਾ ਲਿੰਡਰਫੇਲਟ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਸੀ।[8]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਫਿਸ਼ਰ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਮਿਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। 1919 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੀਰੀਆਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।[1] ਉਸਨੂੰ ਇਰਾਕ ਦੇ ਫੈਜ਼ਲ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ "ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਅਰਬ ਰਾਜ ਦੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਸ਼ਾਸਕ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤੇ, ਰਵਾਇਤੀ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ,[2] ਅਤੇ ਦਮਿਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲਾਇਆ।[3]

1922 ਤੋਂ 1927 ਤੱਕ, ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੀ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੂੰ ਕਲਾ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾਨ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ।[2][3] ਉਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਫਿਸ਼ਰ ਨੂੰ ਬਗਦਾਦ ਸਥਿਤ ਇਰਾਕ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਟੈਚੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[4][5][6] 1933 ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਸਾਲ ਫੈਜ਼ਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਦ, "ਮਾਈ ਮੈਮਰੀਜ਼ ਆਫ਼ ਕਿੰਗ ਫੈਜ਼ਲ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।[7]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅੰਨਾ ਲਿੰਡਰਫੈਲਟ ਦੀ ਮੰਗਣੀ 1900 ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਓਸਵਾਲਡ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਹੇਰਿੰਗ IV ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ 1901 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਈਨਿੰਗ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਿਲੀਅਮ ਬਾਉਡਿਚ ਫਿਸ਼ਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਸਾਂਤਾ ਬਾਰਬਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।[2] ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਫਰਾਂਸਿਸ ਫਿਸ਼ਰ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਲਿਨਜ਼) ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 1907 ਵਿੱਚ ਇਡਾਹੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[3][4] ਅੰਨਾ ਐਲ. ਫਿਸ਼ਰ ਦੀ ਮੌਤ 1939 ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮਿਲਬਰੂਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਘਰ 61 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[5]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* "Mrs. Anna L. Fisher of Santa Barbara, Cal. Head of the Damascus Orphanage, established by the American Red Cross", photograph of Fisher in the Library of Congress Prints and Photographs Division.
* Another photograph of Anna L. Fisher at the American Red Cross orphanage in Damascus, in the Library of Congress Prints and Photographs Division.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1878
ਐਲਿਸ ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ

ਐਲਿਸ ਲੂਈਸ ਫਲੋਰੈਂਸ ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ ਏ. ਆਰ. ਆਰ. ਸੀ. (13 ਮਾਰਚ, 1875-10 ਨਵੰਬਰ, 1962) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਰਸ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
13 ਮਾਰਚ, 1875 ਨੂੰ, ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ ਦਾ ਜਨਮ ਇਟਲੀ ਦੇ ਫਲੋਰੈਂਸ ਵਿੱਚ ਐਲਿਸ ਲੂਈਸ ਫਲੋਰੈਂਸ ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਚਾਰਲਸ ਐਚ. ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ ਅਤੇ ਐਲਿਸ ਰਿਗਸ ਲਾਰਡਸਨ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਬਾਲਟੀਮੋਰ ਤੋਂ ਸਨ।[1]

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ ਨੇ ਜੌਨਸ ਹੌਪਕਿੰਸ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਨਰਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1906 ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।[1] ਯੂਰਪੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਬਾਲਗ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।[2][3]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ 1908 ਵਿੱਚ ਮੈਸੀਨਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਤਾਲਵੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇਟਲੀ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇਤਾਲਵੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਮੈਡਲ ਮਿਲਿਆ।[1][2] ਉਹ 1909 ਤੋਂ 1910 ਤੱਕ ਜੌਨਸ ਹੌਪਕਿੰਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਨਰਸ ਸੀ, 1910 ਤੋਂ 1912 ਤੱਕ ਬੇਲੇਵਿਊ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਲਕਸ-ਬੈਰੇ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ, ਇੰਡੀਆਨਾਪੋਲਿਸ ਅਤੇ ਵੈਲੇਸਲੀ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪੋਸਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।[3][4][5]

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ "ਐਡੀਥ ਕੈਵੇਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਨਰਸ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ 1916 ਤੋਂ 1917 ਤੱਕ ਬੋਲੋਨ ਅਤੇ ਮਓਲਟ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਮਿਲਟਰੀ ਨਰਸਿੰਗ ਸਰਵਿਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਮਰੀਕਨ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਨਾਲ। ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਉਸਨੇ ਰਿਮਿਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਗ ਸਕੂਲ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ, ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਨਰਸਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, [1][2] ਅਤੇ ਜਿਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ ਦੇ ਨਰਸਿੰਗ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। [3][4] ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਨਰਸਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। [5][6] ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ, ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ ਨੂੰ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ (ਰਾਇਲ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ), [7] ਫਰਾਂਸ (ਮੇਡੇਲ ਡੀ'ਆਨਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਜਾਵਟ), ਇਟਲੀ, ਪੋਲੈਂਡ, ਸਰਬੀਆ, ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੁਆਰਾ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। [8][9]

ਉਸਨੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਨਰਸਿੰਗ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਗੁਈਓ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨਰਸਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।[1][2][3] ਉਸਨੇ 1923 ਦੇ ਗ੍ਰੇਟ ਕਾਂਟੋ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਰਾਹਤ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1924 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸਿੰਗ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।[4] 1927 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਫਲੋਰੈਂਸ ਨਾਈਟਿੰਗੇਲ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[5]

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਪੌਲੀਕਲੀਨਿਕ ਹਸਪਤਾਲ (1930 ਤੋਂ 1936 ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਨਰਸਾਂ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਪਾਰਡ ਅਤੇ ਐਨੋਕ ਪ੍ਰੈਟ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ।[1][2]

ਫਿਟਜ਼ਗੇਰਾਲਡ 1948 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Christine Hallett, "Dedicated to Alice Fitzgerald", a memorial page at the National Commemoration of the Centenary of the Battle of the Somme, illustrated with another photograph of Fitzgerald.
* Katherine Burger Johnson, "Called to Serve: American Nurses Go to War, 1914-1918" (Master's thesis, University of Louisville 1993).

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1875
ਨਿਰਮਲ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ

thumb| **ਨਿਰਮਲ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ-ਭਗਵਾਨ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਮੁਖੀ****ਨਿਰਮਲ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nirmal toys**) ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਹਨ। ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ "ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ" ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਨਿਰਮਲ ਕਲਾ, ਜੋ ਕਿ ਨਰਮ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ 400 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਸਤਕਾਰੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਰੀਕ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਦੇ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਾਊਂਡਰੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਤੋਪਖਾਨਾ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਨੱਕਾਸ਼ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਕਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਡੂਕੋ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀਆਂ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਫਾਊਂਡਰੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਲਾ ਦਾ ਰੂਪ ਕਈ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਸਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਨਿਜ਼ਾਮ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 220 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਨਵੇਂ ਚਾਰ ਮਾਰਗੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਨੰਬਰ 44 ਤੋਂ ਸਿਰਫ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਇਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਨੱਕਾਸ਼ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੱਕਾਸ਼ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨੀਮਾ ਨਾਇਕ (ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿੰਮਾ ਨਾਇਡੂ) ਦੁਆਰਾ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਨੱਕਸ਼, ਜਾਂ ਜਿੰਗਲ ਕਾਰੀਗਰ, ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸਾਫਟਵੁੱਡ ਦੀ ਕਿਸਮ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ ਜਿਸਨੂੰ ਪੋਨੀਕੀ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ ਸੈਂਡਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਲੱਕੜ ਦਾ ਫਰਨੀਚਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਾਫਟਵੁੱਡ ਤੋਂ ਉੱਕਰੀ ਅਤੇ ਡੁਕੋ ਪੇਂਟ ਨਾਲ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਗਰਾਂ ਨੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧੀਆ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ (ਟ੍ਰੇ), ਖਾਨਚੀਬਾ ਚੌਕੀ (ਸੈਟੀ) ਜਾਂ ਪਲੰਗ (ਖਾਲੀ) ਬਣਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। "ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਜ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਿਮ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੁਆਰਾ ਆਰਡਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ"। ਗੰਜੀਫਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਤਾਸ਼ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਰਵਰੀ 2011 ਤੱਕ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕਾਰੀਗਰ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਲਾਕਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਤੋਂ ਡੁਕੋ ਪੇਂਟ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਡੁਕੋ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ, ਨਿਰਮਲ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਇੱਕ ਆਮ ਚਮਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚਮਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ

ਤਸਵੀਰ:Nirmal_toys3.jpg | ਨਿਰਮਲ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ - ਟਾਈਗਰ ਜੋੜਾ
ਤਸਵੀਰ:Nirmal_Painting1.jpg | ਨਿਰਮਲ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼-ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਰਤ
ਤਸਵੀਰ:Nirmal_Handicrafts_Shop.jpg | ਨਿਰਮਲ ਹੱਥ-ਕਲਾ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰ:Nirmal_toys1.jpg | ਨਿਰਮਲ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ - ਮੋਰ ਜੋੜਾ
ਤਸਵੀਰ:Making_Nirmal_Toys1.jpg | ਨਿਰਮਲ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਣਾ
ਤਸਵੀਰ:Nirmal_Painting2.jpg | ਨਿਰਮਲ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼-ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਰਤ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚੰਨਾਪਟਨਾ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ
* ਨਿਰਮਲ ਫਰਨੀਚਰ
* ਨਿਰਮਲ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਪੋਕਲੀ ਚੌਲ

thumb| ਡੰਡੀ 'ਤੇ ਪੋਕਲੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ
thumb| ਵੇਚੂਰ ਪੋਕਲੀ ਪਦਮ, (ਚਾਵਲ ਦੇ ਖੇਤ) ਵਾਈਕਕੋਮ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ
**ਪੋਕੱਲੀ** ਜਾਂ ਪੋਕਕਾਲੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Pokkali**) ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਖਾਰੇਪਣ ਨੂੰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਅਲਾਪੁਝਾ, ਕੋਟਾਯਮ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਜਲ-ਪਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੋਕਕਾਲੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਇੱਕ GI ਟੈਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸਦੀ ਖਾਰੇਪਣ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਾਲ ਦੀ ਹੈ। ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਜੂਨ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਖਾਰਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਖਾਰਾਪਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਝੀਂਗਾ ਪਾਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਝੀਂਗੇ ਦੇ ਬੂਟੇ, ਜੋ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬੈਕਵਾਟਰਾਂ ਤੋਂ ਤੈਰ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਲੂਇਸ ਗੇਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖਾਦ ਜਾਂ ਖਾਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਝੀਂਗੇ ਦੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕਿਉਂਕਿ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਾਦ ਜਾਂ ਖਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ; ਪੌਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਭਰੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬਚਣ ਲਈ, ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ 130-140 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਢਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਪੈਨਿਕਲ ਸਿੱਧੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਟਾਈ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਝੀਂਗੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਡੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੰਬਰ-ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਝੀਂਗੇ ਲਈ ਭੋਜਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਪੋਕਲੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ, ਝੀਂਗਾ ਫਿਲਟਰੇਸ਼ਨ, ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
[thumb| [ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਕਦਾਮਕੁਡੀ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੋਕਲੀ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਮਛੇਰੇ ਜਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ]]
ਜੈਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈ ਗਈ ਪੋਕਲੀ ਆਪਣੇ ਅਜੀਬ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਚੌਲਾਂ - ਇਸਦੇ ਦਾਣੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹਨ - ਵਿੱਚ ਕਈ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਪੋਕਲੀ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਚੌਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਡੀਐਨਏ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫ਼ਸਲ ਦੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਹੜ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਰੋਧਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਖਾਰਾਪਣ-ਰੋਧਕਤਾ ਪੋਕਕਾਲੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਚਾਅ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ
ਨਾਗਾ ਮਿਰਚ

**ਨਾਗਾ ਮਿਰਚ (**ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ**: Naga Mircha)** ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭੂਤ ਮਿਰਚ (ਗੋਸਟ ਪੈਪਰ) ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਈਟਸ਼ੇਡ ਪਰਿਵਾਰ ਸੋਲਾਨੇਸੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਿਰਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ GI ਟੈਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਿਰਚ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਮਿਰਚ ਉਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਨਾਗਾ ਮਿਰਚਾ ਮਿਰਚ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ 'ਤੇ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮਿਰਚ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੀ ਰਸੋਈ ਪਛਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਨਾਮ 
ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਚੁੱਡੀ ਮਿਰਚ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਾਗਾ ਮਿਰਚਾ (ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਤੋਂ ਮਿਰਚ) ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਮਿਰਚਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ "ਮਿਰਚਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਇਹ ਮਿਰਚਾਂ, ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਮਿਰਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਹਰੇ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲਾਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਪ-ਸ਼ੰਕੂ ਤੋਂ ਸ਼ੰਕੂ ਆਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ, ਇਹ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ 2.5-2.95 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ 5.95-8.54 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਮਾਪਦੀ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਫਲ ਦਾ ਭਾਰ 12-16 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਕ ਝੁਰੜੀਆਂ ਵਾਲੀ ਚਮੜੀ, ਪਤਲਾ ਗੁੱਦਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੀਬਰ, ਫਲਦਾਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤਿੱਖੀਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਕ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ 
ਇਸਨੂੰ 02/12/2008 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਤੋਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਸਥਿਤੀ ਟੈਗ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (21/08/2027 ਤੱਕ ਵੈਧ)।

ਕੋਹਿਮਾ ਤੋਂ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਨਾਗਾ ਮਿਰਚਾ ਦੀ ਜੀਆਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਅਗਸਤ 2007 ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਰਚ ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਜੀਆਈ ਟੈਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ "ਨਾਗਾ ਮਿਰਚਾ" ਨਾਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿਰਚ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸਨੇ GI ਟੈਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਿਰਾਰਾਖੋਂਗ ਹਾਥੀ ਮਿਰਚ
* ਮਿਜ਼ੋ ਮਿਰਚ

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਮਾਲਦਾ ਫ਼ਾਜ਼ਲੀ ਅੰਬ

**"ਮਾਲਦਾ ਫਾਜ਼ਲੀ" ਅੰਬ**, (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: ''''Malda Fazli' Mango''') ਇੱਕ ਅੰਬ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮਾਲਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 'ਫਾਜ਼ਲੀ ਬਾਬੂ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਮਾਲਦਾ ਫਾਜ਼ਲੀ ਅੰਬ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਲੇ-ਹਰੇ ਰੰਗ, ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੁਆਦ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਫਲ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪੀਲੀ-ਸੰਤਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਮਾਸ ਵਰਗਾ ਗੁੱਦਾ ਰੇਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਨਾਮ ਅਤੇ ਮੂਲ 
ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਫਜ਼ਲ ਬੀਬੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਮਾਲਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਉਪ-ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਅਰਾਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। 

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ 
ਇਸਨੂੰ 26 ਮਈ 2008 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਤੋਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਸਥਿਤੀ ਟੈਗ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (9 ਸਤੰਬਰ 2027 ਤੱਕ ਵੈਧ)।

ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ (DST) ਦੇ ਪੇਟੈਂਟ ਸੂਚਨਾ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਮਾਲਦਾ ਫਾਜ਼ਲੀ ਅੰਬ ਦੀ GI ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2008 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਫਲ ਨੂੰ GI ਟੈਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ "ਮਾਲਦਾ ਫਾਜ਼ਲੀ ਅੰਬ" ਨਾਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਬਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਾਲਦਾ ਖਿਰਸਾਪਤੀ (ਹਿਮਸਾਗਰ) ਅੰਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅੰਬ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ GI ਟੈਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ 6ਵੀਂ ਕਿਸਮ ਬਣ ਗਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅੰਬ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ |

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ
ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਦੇ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ

**ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Santiniketan Leather Goods**)**,** ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਹਨ। ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਟੈਨਡ ਚਮੜੇ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦਾ ਕੰਮ ਟੱਚ ਡਾਈੰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਚਮੜੇ ਦੇ ਬੈਗ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਤੋਂ EI ਚਮੜੇ (ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਚਮੜੇ) ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕੁਝ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 80 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕੁਟੀਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭੁਵਨ ਡਾਂਗਾ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਨਿਰਮਾਣ 
ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਟੈਨਡ ਛਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਿਫ ਜਾਂ ਬਾਟਿਕ ਦੀ ਉੱਭਰੀ ਹੋਈ ਛਾਪ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਮੜੇ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੂਤੀ ਪੈਡ ਜਾਂ ਕੱਚ, ਜਿਸਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕੱਚਾ ਮਾਲ 
ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ EI ਟੈਨਡ ਚਮੜੇ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: "ਕਾਗਜ਼" ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਟੇ ਦਾਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧੱਬੇ ਵੱਡੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਜਾਂ ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ "ਬਿੰਦ" ਅਤੇ "ਬੱਚਾ" ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਿਮ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੋਟਾਈ ਦਾ ਪੇਪਰ ਬੋਰਡ, ਲਾਈਨਿੰਗ ਲਈ ਸੂਤੀ, ਮਖਮਲੀ ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮ, ਪੈਡਿੰਗ ਲਈ ਫੋਮ ਰਬੜ, ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਅਤੇ ਸਪਿਰਿਟ, ਰਬੜ ਦਾ ਘੋਲ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 
EI ਟੈਨਡ ਮੜੇ, ਜੋ ਕਿ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਸਕਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਰੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਆਕਸੀਕਰਨ ਨੂੰ

### ਉਤਪਾਦ 
ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਬੈਗ, ਚੱਪਲ, ਹੈਂਡਬੈਗ, ਪਾਊਚ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਡੱਬੇ, ਪੈਨਸਿਲ ਬਕਸੇ, ਐਨਕਾਂ ਦੇ ਕਵਰ, ਬੈਗ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬੈਗ, ਪਿਗੀ ਬੈਂਕ, ਕੁਸ਼ਨ ਕਵਰ, ਸੈਂਡਲ, ਬਟੂਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ।

## ਸ਼ਾਂਤੀਕੇਤਨ ਚਮੜੇ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Showroom_Interior_-_Amar_Kutir_Complex_-_Ballavpur_-_Birbhum_2014-06-29_5619.JPG|alt=Santiketan leather goods and other handicraft items on sale at Amar Kutir| ਅਮਰ ਕੁਟੀਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਾਂਤੀਕੇਤਨ ਦੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ
ਤਸਵੀਰ:Santiniketan_leather_bag.jpg|alt=Santiniketan leather bag with batik design| ਬੈਟਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਚਮੜੇ ਦਾ ਬੈਗ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

thumb|"ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ"
 
**ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ** ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਡ਼ੀਂਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਹਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਕਸਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਸ਼ੋਧਨਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਜਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੂਜੀ-ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲੇ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜ਼ੁਲਮ [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ - ਅਤੇ ਛਪਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ - ਯੁੱਧ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ, ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ, ਮਾਵਾਂ, ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਕਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸੈਕਸ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[1] ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਯੋਗ" ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲਵਾਨ ਹੈ।[2] ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂ ਨਸਲ, ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹਨ।[3]

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, [1] ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਆਚੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੱਕ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਵਰਗੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। [2][3]

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜੀ; 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ, [1] ਜਿਸਨੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ; ਅਤੇ #MeToo ਅੰਦੋਲਨ, ਜਿਸਨੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। [2][3]

ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ, ਜੋਨ ਆਫ਼ ਆਰਕ, ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਵਰਗੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾ;[1] ਜੇਨ ਆਸਟਨ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ਼, ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਵਰਗੀਆਂ ਲੇਖਕਾਂ;[2][3] ਹੈਰੀਏਟ ਟਬਮੈਨ, ਸੁਜ਼ਨ ਬੀ. ਐਂਥਨੀ, ਅਤੇ ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫ਼ਜ਼ਈ ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਰਕੁਨਾਂ;[4][5] ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਕਿਊਰੀ, ਰੋਸਾਲਿੰਡ ਫਰੈਂਕਲਿਨ, ਅਤੇ ਐਡਾ ਲਵਲੇਸ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[6][7]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਸਾੜੀ

thumb|ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਸਾੜੀ
**ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਸਾੜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shantipuri sari;** ਬੰਗਾਲੀ: শান্তিপুরী শাড়ি) ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੁਣੀ ਸੂਤੀ ਸਾੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਹੈਂਡਲੂਮ ਸਾੜੀ (ਜਾਂ ਫੈਬਰਿਕ) ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਨਤਾ, ਵਾਧੂ ਬੁਣਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਤਾਈ ਵਿਧੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਫੈਬਰਿਕ ਦੀ ਪਤਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਸਾੜੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਸਾੜੀ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਟੈਗ ਮਿਲਿਆ।

ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰ ਸਾੜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਫੋਲਡ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ *ਗੁਟੀ ਭੰਜ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

# ਰੀਡ (ਸਨਾ) ਰਾਹੀਂ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਣਵੱਤਾ - ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਾੜੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਟਿਊਬ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਧਾਗੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2-9 ਧਾਗਿਆਂ ਤੱਕ ਕਿਤੇ ਵੀ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਗੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੋਣ ਨਾਲ ਨਰਮ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਫਿਨਿਸ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
# ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਸਾੜੀਆਂ 100x100 ਧਾਗੇ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਧਾਗੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
# ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰ ਦੇ ਬੁਣਕਰ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਛੋਹਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ ਰੀਡ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਅਤੇ *ਫੁਲੀਆ* ਸਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰੀ ਲੂਮ ਸਾੜੀਆਂ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉੱਪਰ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਿੰਨ ਬੁਣਾਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਹੋਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਅਰਥਾਤ - (ਏ) ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਆਂਚਲ (ਸਾੜ੍ਹੀ ਦਾ ਪਤਝੜ ਵਾਲਾ ਕਿਨਾਰਾ) ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੋਟਾਈ ਦੇ ਰਿਬਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਧਾਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜਨਸ਼ੋਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਾਰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਕਢਾਈ ਕੀਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਤਾਰੇ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। (ਬੀ) ਦਰਅਸਲ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਬਣਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਖੌਤੀ 'ਹੀਰਾ' ਭਾਗ ਵਰਗੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਜੇ ਵੀ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। (ਸੀ) ਸ਼ਾਂਤੀਪੁਰ ਦੇ ਬੁਣਕਰ ਅਜੇ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਗੇ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਲੀਨਾ ਗਿਲਬਰਟ ਫੋਰਡ

thumb|ਸ਼ੀਟ ਸੰਗੀਤ ਕਵਰ
 
**ਲੀਨਾ **ਗਿਲਬਰਟ** ਬਰਾਊਨ ਫੋਰਡ**, ਮੱਧ ਨਾਮ ਕਈ ਵਾਰ ਗਿਲਬਰਟ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (1870-7 ਮਾਰਚ, 1918) ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ "ਕੀਪ ਦ ਹੋਮ ਫਾਇਰਸ ਬਰਨਿੰਗ" ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖੀ ਸੀ।

ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਲੀਨਾ ਗਿਲਬਰਟ ਬ੍ਰਾਊਨ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਵੇਨੈਂਗੋ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਲਮੀਰਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1887 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।[1] ਉਸਨੇ ਡਾਕਟਰ ਹੈਰੀ ਹੇਲ ਫੋਰਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਲਮੀਰਾ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣਗੇ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਫੋਰਡ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਆਈਵਰ ਨੋਵੇਲੋ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 1914 ਵਿੱਚ "ਕੀਪ ਦ ਹੋਮ ਫਾਇਰਜ਼ ਬਰਨਿੰਗ" ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨੋਵੇਲੋ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫੋਰਡ ਲਈ ਇੱਕੋ ਇੱਕ। ਫੋਰਡ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੰਗੀਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਨ ਗੌਡ ਗੈਵ ਯੂ ਟੂ ਮੀ, ਵੀ ਆਰ ਕਮਿੰਗ, ਮਦਰ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਅਤੇ ਗੌਡ ਗਾਰਡ ਯੂ (ਵੈਸਟਲ ਗੋਰਡਨ ਦੇ ਨਾਲ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[1]

ਫੋਰਡ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਟਰ ਪਹਿਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ ਜੋ ਲੰਡਨ 'ਤੇ ਜਰਮਨ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਵਾਰਿੰਗਟਨ ਕ੍ਰੇਸੈਂਟ, ਮੈਡਾ ਵੇਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ 7/8 ਮਾਰਚ 1918 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਅਠਾਰਾਂ ਬੰਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੰਬ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। [1][2] ਫੋਰਡ ਦੀ ਮਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਬ੍ਰਾਊਨ, ਬੰਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਸੂਤਰ 
* *New York Evening Telegram*, March 11, 1918, "American Woman Author and Son Air Raid Victims", p.&nbsp;8.
* *Auburn* (New York) *Citizen*, March 11, 1918, "Author of 'Keep the Home Fires Burning' is Killed", p.&nbsp;1.
* *New York Times*, March 13, 1918, "Mrs. Ford's Estate Raises Knotty Point".
* *The Music Trade Review*, April 13, 1918, "Royalty Question Before Courts", p.&nbsp;57.
* Alice Zinska Snyder and Milton Valentine Snyder (1921), *Paris Days and London Nights*, E.P. Dutton & Company, p.&nbsp;39.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1918
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1870
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ
ਐਪੇਮਿਡੀ ਅੰਬ

''''ਐਪੇਮਿਡੀ' ਅੰਬ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Appemidi mango'''), ਇੱਕ ਅੰਬ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਲੇਨਾਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਐਪੀਮੀਡੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ ਭੱਟਾਨਾ, ਕੰਚੱਪਾ ਅਤੇ ਕਰਨਾਕੁੰਡਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਨਾਮ 
"ਐਪੇ ਮਿਡੀ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ "ਟੈਂਡਰ ਅੰਬ" ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਚਾਰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਕੋਮਲ ਅੰਬਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਅਘਾਨਾਸ਼ਿਨੀ, ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਐਪੀਮੀਡੀ ਅੰਬ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਚਾਰ ਨੂੰ 'ਐਪੇ ਮਿਡੀ ਉੱਪਿਨਾਕਾਈ' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਅੰਬ ਜੰਗਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਗੁਦਾ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੁਆਦ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ 
ਇਸਨੂੰ 4 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਤੋਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਸਥਿਤੀ ਟੈਗ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (3 ਸਤੰਬਰ 2029 ਤੱਕ ਵੈਧ)।

ਬੰਗਲੁਰੂ ਦੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਐਪੀਮੀਡੀ ਅੰਬ ਦੀ ਜੀਆਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। 2009 ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਜੀਆਈ ਟੈਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ "ਐਪੇਮੀਡੀ" ਨਾਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਬਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ (ਕਾਰੀ ਇਸ਼ਾਦ ਅੰਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਪਹਿਲੀ ਅੰਬ ਦੀ ਕਿਸਮ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸਨੇ GI ਟੈਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅੰਬ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ |

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ
ਕਮਲਾਪੁਰ ਲਾਲ ਕੇਲਾ

**ਕਮਲਾਪੁਰ ਲਾਲ ਕੇਲਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kamalapur Red Banana**) ਲਾਲ ਕੇਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕਲਬੁਰਗੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਮਲਾਪੁਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ "ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਦਾ ਫਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਕੇਲੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦ (ਖਾਦ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ), ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜਬਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਛਿੱਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗੁੱਦਾ ਕਰੀਮ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀ6 ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਮੁੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਬਾਗਬਾਨੀ ਉਤਪਾਦ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਵਸਤੂਆਂ (ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਐਕਟ (ਜੀਆਈ ਐਕਟ) 1999 ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੇਟੈਂਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨਜ਼ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕਸ ਦੁਆਰਾ "ਕਮਲਾਪੁਰ ਲਾਲ ਕੇਲਾ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ GI ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 133 'ਤੇ ਕਲਾਸ 31 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਪੌਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਖਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨੀਵੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੁੱਡਾਂ ਵਾਲੀ ਸਿੰਚਾਈ ਜਾਂ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਦੋਮਟ ਮਿੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ "ਹਾਲੂਬੀਲਾਪੂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ" ਜੋ ਕਿ ਚਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ-ਦੋਮਟ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਕਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜੈਵਿਕ ਕਾਰਬਨ ਨਾਲ ਚੂਨੇ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਾਰੀਪਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਘਟਨਾ 777 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (30.6 ਇੰਚ) ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ
ਮੈਰੀ ਕੇ. ਫਾਰਮੈਡ

ਮੈਰੀ ਕੇ. ਫ਼ੋਰਮੈਡ (1860-21 ਫਰਵਰੀ, 1944) ਇੱਕ ਰੂਸੀ-ਜੰਮਪਲ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਕਟਰ ਸੀ ਜੋ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਫਾਰਮੈਡ ਦਾ ਜਨਮ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1883 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ।[1] ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ (ਕਈ ਵਾਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹੈਨਰੀ ਐਫ. ਫਾਰਮੈਡ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੈਥੋਲੋਜੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਰ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ।[2] ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਰਾ, ਰੌਬਰਟ ਜੂਲੀਅਸ ਫਾਰਮੈਡ, ਵੀ ਇੱਕ ਪੈਥੋਲੋਜਿਸਟ ਸੀ, ਜੋ ਵੈਟਰਨਰੀ ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ।[3]

ਮੈਰੀ ਫਾਰਮੈਡ ਨੇ 1886 ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, [1] ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਕੁਝ ਨੋਟਸ ਔਨ ਕਰਿਮੀਨਲ ਐਬੋਰਸ਼ਨ" ਸੀ।[2]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਫੋਰਮੈੱਡ ਨੂੰ 1887 ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਟੀਕਾ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਦੇ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 52 ਸਾਲ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਸਰਜਨ, ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਪੈਥੋਲੋਜਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[2][3][4] ਉਹ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।[5] ਕੈਲਿਸਟਾ ਵੀ. ਲੂਥਰ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਏਡ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਸੈਲਫ-ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਵੂਮੈਨ ਚਲਾਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੋਰ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।[6] ਉਹ 1938 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।[7]

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਫੋਰਮੈੱਡ ਨੇ 1917 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਜਨ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।[1] ਉਸਨੇ ਚੌਦਾਂ ਮਹੀਨੇ, ਜਨਵਰੀ 1918 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 1919 ਤੱਕ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ (WOH) ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।[2][3] ਉਸਨੇ ਲੈਬੋਹੇਅਰ ਵਿਖੇ 125 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ, [4] ਜੋ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ ਸਫਰੇਜ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਸੀ, [5] ਡਾਕਟਰ ਲੌਰਾ ਈ. ਹੰਟ [6] ਅਤੇ ਮੇਬਲ ਸੀਗ੍ਰੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। [7] ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰਮੈਡ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਵਧਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 10,000 ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ; [8] ਲੈਬੋਹੇਅਰ ਵਿਖੇ ਦੋ ਅਮਰੀਕੀ ਨਰਸਾਂ, ਵਿਨੀਫ੍ਰੇਡ ਵਾਰਡਰ ਅਤੇ ਈਵਾ ਐਮੋਨਸ, ਉੱਥੇ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਤੋਂ ਮਰ ਗਈਆਂ। [9] ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਾਰਮੈਡ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਜਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨੈਨਸੀ ਗਈ। [10][11][12] ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੇਡੇਲ ਡੀ'ਆਨਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। [13]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮੈਰੀ ਫਾਰਮੈਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹੈਨਰੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ; ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1892 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[1][2] ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1944 ਵਿੱਚ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[3] ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਭਤੀਜੀਆਂ, ਮੈਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।[4]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* An undated portrait of Marie Formad, in the collection of the Drexel University College of Medicine Archives and Special Collections.

*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1944
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1860
ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ

right|thumb| ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ
**ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mahabaleshwar strawberry**) ਇੱਕ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਲ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਸਬੇਰੀ, ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਅਤੇ ਕਰੌਦੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਟੈਗ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੂਜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਉਤਪਾਦਨ 
ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਮਹਾਂਬਲੇਸ਼ਵਰ- ਪੰਚਗਨੀ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2015 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਇਹ ਲਗਭਗ 3,000 ਏਕੜ ਦੇ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 30,000 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਫਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਠੰਡਾ ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਇਸਨੂੰ ਫਲ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁਆਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਚਾਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਕ ਕਰਕੇ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਰੇਅ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰੀਜ਼ਰਵ, ਜੈਮ, ਫਲਾਂ ਦੇ ਕਰੱਸ਼, ਆਈਸ-ਕ੍ਰੀਮ, ਮਿਲਕਸ਼ੇਕ, ਤਾਜ਼ੀ ਕਰੀਮ ਵਾਲੀ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ, ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਫਜ, ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਵਾਈਨ ਅਤੇ ਜੈਲੀ ਟੌਫੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2010 ਵਿੱਚ GI ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ
ਨਾਸਿਕ ਅੰਗੂਰ

[right|thumb| [ਨਾਸ਼ਿਕ|ਨਾਸਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦਾ ਬਾਗ।]]
thumb| ਸੁਲਾ ਵਾਈਨਯਾਰਡ ਵਿਖੇ ਸੁਆਦੀ ਤਹਿਖਾਨਾ।
**ਨਾਸਿਕ ਅੰਗੂਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nashik grape**) ਨਾਸਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗੂਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਗੂਰ ਰਾਜਧਾਨੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਅੰਗੂਰ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਾਸਿਕ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।

## ਉਤਪਾਦਨ 
ਨਾਸਿਕ, ਜਿਸਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਗੂਰ ਰਾਜਧਾਨੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਅੰਗੂਰ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ, ਦਸੰਬਰ 2015 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 1.75 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਅੰਗੂਰ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹੇਠ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 20 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 10 ਲੱਖ ਟਨ ਅੰਗੂਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਸਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਰ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਕਲਵਨ, ਪੇਇੰਟ ਇਗਤਪੁਰੀ, ਸਿੰਨਾਰ, ਨਿਫਾਡ, ਯੇਓਲਾ, ਨੰਦਗਾਓਂ, ਸਤਾਨਾ, ਸੁਰਗਾਓਂ, ਡਿੰਡੋਰੀ, ਮਾਲੇਗਾਓਂ ਹਨ।

## ਨਿਰਯਾਤ 
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੁੱਲ ਅੰਗੂਰ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 55 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਤੋਂ 75 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਾਸ਼ਿਕ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਸਿਕ ਅੰਗੂਰ ਨਿਰਯਾਤ 2003 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4,000 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2013 ਵਿੱਚ 48,000 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। 2014 ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ 65,000 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਨਿਰਯਾਤ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ; ਜਰਮਨੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਹਨ। 2013-14 ਵਿੱਚ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਸਿਕ ਅੰਗੂਰ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ।

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ 
ਨਾਸਿਕ ਅੰਗੂਰ ਨੂੰ 2010-11 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤਕ ਵਸਤੂਆਂ (ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਐਕਟ, 1999 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤਕ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਸ਼ਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ
ਗਿਰ ਕੇਸਰ

thumb|ਅੰਬ ਕੇਸਰ ਦੀ ਕਿਸਮ
**ਗਿਰ ਕੇਸਰ ਅੰਬ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: ''''Gir Kesar' mango**), ਜਿਸਨੂੰ **ਕੇਸਰ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਬ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਨਾਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਤਲਹਟ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਬ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਗੁੱਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਿਰ ਕੇਸਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤਲਾਲਾ ਗਿਰ (ਗੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਬ ਮਾਰਕੀਟ ਯਾਰਡ (ਪਲੱਸ ਕੋਡ: 3GFV+9P ਬੋਰਵਾਵ, ਗੁਜਰਾਤ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਅੰਬ 1931 ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਲੇ ਭਾਈ ਨੇ ਵੰਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਸਨ। ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਲਾਲ ਡੋਰੀ ਫਾਰਮ ਵਿਖੇ ਗਿਰਨਾਰ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 75 ਗ੍ਰਾਫਟ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਅੰਬ ਨੂੰ 1934 ਤੋਂ "ਕੇਸਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਮਹਾਬਤ ਖਾਨ III ਨੇ ਫਲ ਦੇ ਸੰਤਰੀ ਮਿੱਝ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ "ਇਹ ਕੇਸਰ ਹੈ" - ਕੇਸਰ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ/ਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਉਤਪਾਦਨ 
ਕੇਸਰ ਅੰਬ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅਮਰੇਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਮਾਨਤ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦੋ ਲੱਖ ਟਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਗਿਰ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਬ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਗਿਰ ਕੇਸਰ ਅੰਬ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਸਰ ਕਿਸਮ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਕੇਸਰ ਅੰਬਾਂ ਨੂੰ ਏ, ਸੀ, ਈ ਅਤੇ ਬੀ6 ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। - ਗਿਰਕੇਸਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ 
ਗੁਜਰਾਤ ਐਗਰੋ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (GAIC) ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਗਿਰ ਕੇਸਰ ਅੰਬ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। 2010 ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2011 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਜੀਆਈ ਟੈਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ "ਗਿਰ ਕੇਸਰ" ਨਾਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਬਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਸ਼ਹਿਰੀ ਅੰਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਦੂਜੀ ਅੰਬ ਦੀ ਕਿਸਮ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸਨੇ GI ਟੈਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬ