open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਵੈਬ ਚਿਲੀਜ਼

**ਵੈਬ ਚਿਲੀਜ਼** (1941-), ਜਨਮ *ਵੈਬ ਟੇਡਫੋਰਡ*, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਲਾਹ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਛੇ ਚੱਕਰ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਇਕੱਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਆਰੰਭਿਕ  ਜੀਵਨ 
ਵੈਬ ਚਿਲੀਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1941 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ, ਮਿਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1963 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ 
### ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਮਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ 
ਅਕਤੂਬਰ 1975 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ 203 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕੈਪਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲੰਘਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਐਰਿਕਸਨ 37 *ਐਗਰੀਜਿਅਸ* ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਇਕੱਲੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੇਪ ਹੌਰਨ ਨੂੰ ਸੋਲੋ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।

### ਬਾਅਦ ਦੇ ਚੱਕਰ 
* 1978-1984
* 1984-1990
* 1991-2003
* 2008-2009
* ਗੈਨੇਟ ਵਿੱਚ *2014-2019*, ਇੱਕ ਮੂਰ 24

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ 
* ਚਿਲੀਜ਼, ਵੈਬ. ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਵੇਵ: ਤੂਫਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ। ਸ਼ੈਰੀਡਨ ਹਾਊਸ, 1999.
* ਚਿਲੀਜ਼, ਵੈਬ. ਸਾਗਰ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਓ। ਸ਼ੈਰੀਡਨ ਹਾਊਸ, 2004.
* ਚਿਲੀਜ਼, ਵੈਬ. ਪਰਛਾਵੇਂ। ਐਮਾਜ਼ਾਨ, 2011.
* ਚਿਲੀਜ਼, ਵੈਬ. ਤੂਫਾਨ ਦਾ ਰਸਤਾ: ਕੇਪ ਹੌਰਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਲਾ। ਟਾਈਮਜ਼ ਬੁੱਕਸ, 1977.
* ਚਿਲੀਜ਼, ਵੈਬ. ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਕਲ: ਪਾਸੇਜ ਲੌਗ। ਐਮਾਜ਼ਾਨ, 2011.
* ਚਿਲੀਜ਼, ਵੈਬ. ਸਮੁੰਦਰ ਉਡੀਕਦਾ ਹੈ। ਨੌਰਟਨ, 1984.
* ਚਿਲੀਜ਼, ਵੈਬ. ਖੁੱਲੀ ਕਿਸ਼ਤੀ: ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਪਾਰ। ਨੌਰਟਨ, 1982.

## ਮਾਨਤਾ 
ਕਰੂਜ਼ਿੰਗ ਕਲੱਬ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ, ਬਲੂਵਾਟਰ ਮੈਡਲ 2017 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਇਕਹਿਰੇ-ਹੱਥ ਜਹਾਜ਼

## ਹਵਾਲੇ
ਬੋਲ ਕਫ਼ਾਰਾ

**ਬੋਲ ਕਾਫ਼ਾਰਾ** (ਉਰਦੂ: بول کفارہ, lit. 'ਪ੍ਰਾਸਚਿੱਤ ਦਿਓ'; ਬਦਲਵੇਂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਰਲਰ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ, ਉਰਦੂ: پارللالیللڑکی, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ। 'ਪਾਰਲਰ ਗਰਲ') 2018 ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ ਹੈ ਜੋ ਬੀ.ਓ.ਐਲ. (ਬੋਲ) ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਨਾਦੀਆ ਅਫਗਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਵਾਦ ਕਾਸ਼ੀਫ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਮੋਮੀਨਾ ਇਕਬਾਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ੨੦੧੮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ 
ਕਵੀ ਆਸਿਮ ਰਜ਼ਾ ਨੇ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਲਈ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਕਵਾਲੀ "ਬੋਲ ਕਾਫਾਰਾ" ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੇਹਰ ਗੁਲ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਫਿਆਜ਼ ਕਵਾਲ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਬੋਲ ਕਾਫਰਾ ਗੀਤ ਨੂੰ ਕੱਲਰ ਕਹਾਰ ਤਹਿਸੀਲ (ਚੱਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵਾਇਕ ਝੀਲ ਅਤੇ ਕਟਾਸ ਰਾਜ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਅਲੀ ਬੋਦਲਾ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਯੂ-ਟਿਊਬ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

2021 ਵਿੱਚ, ਗਾਣੇ ਨੂੰ ਬੀਓਐਲ ਬੀਟਸ ਵਿੱਚ ਅਨਿਲਕਾ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਜ਼ੈਨ ਉਲ ਅਬੀਡੇਨ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਨੇਹਾ ਕੱਕੜ ਅਤੇ ਜੁਬਿਨ ਨੌਟੀਆਲ ਨੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੀਤ
ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖ਼ਾਨ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

*ਇਸ ਭਾਰਤੀ ਨਾਮ ਵਿੱਚ, ਨਾਮ ਮਸੂਦ ਇੱਕ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਾਮ, ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।*

**ਮਸੂਦ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ** (ਜਨਮ 27 ਮਈ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਖਾਨ ਨੇ 27 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ 2013-14 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 6 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ 2018-19 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਖਾਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ 2021 ਵਿੱਚ ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ ਰਹੀ। ਖਾਨ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਨਾਮ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 19 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ 40 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਫਰਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੂੰ 2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਆਈਪੀਐਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 4 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ 6 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਆਈਪੀਐਲ ਕੈਪ ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਘਰੇਲੂ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ T20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (T20I) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਟੈਂਡਬਾਏ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 2021-22 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ 194 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ |

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਕਬਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣ ਕੇ ਪਿੰਡ ਝਬਾਲ ਦੀ ਜਮੀਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਜਮੀਨ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੀ ਲਗਾਈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਜੰਗਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਬੀੜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਾਬਾ ਜੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਜਮੀਨ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਬੀੜ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। 1594 ਈ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਲਈ ਮਿੱਸੀ ਰੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਮਿੱਸੀ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਔਲਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।  ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਸੰਗਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪਣੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਵੀ ਸੰਗਤਾਂ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਲਈ ਸੁੱਖ ਸੁੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੜ੍ਹਾ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਆਏ ਸਨ ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰਖਦੇ ਹੋਏ 20, 21, 22 ਅੱਸੂ ਨੂੰ ਸਲਾਨਾ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੰਗਰਾਦ ਵੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ     
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਭੂ-ਵਾੜ

ਇੱਕ ਭੂਗੋਲਿਕਤਾ ਇੱਕ ਅਸਲ-ਸੰਸਾਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਲੀਅਤ ਘੇਰਾ (ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ) ਹੈ।ਇੱਕ ਭੂ-ਵਾੜ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਸਥਾਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ) ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸੀਮਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਕੂਲ ਜ਼ੋਨ ਜਾਂ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੀਓਫੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ **ਜੀਓਫੈਂਸਿੰਗ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾ (LBS) ਉਪਭੋਗਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਯੰਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਭੂ-ਵਾੜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜੀਓ-ਫੈਂਸ ਆਪਰੇਟਰ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਟਰਿੱਗਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਵਾਈਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਐਰੋਸੋਲ

ਇੱਕ **ਐਰੋਸੋਲ** ਹਵਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੈਸ ਵਿੱਚ ਬਰੀਕ ਠੋਸ ਕਣਾਂ ਜਾਂ ਬੂੰਦ (ਤਰਲ) ਦਾ ਨਿਲੰਬਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਰੋਸੋਲ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਮਾਨਵ-ਜਨਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਐਰੋਸੋਲ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ ਕੋਹਰਾ ਜਾਂ ਧੁੰਦ, ਧੂੜ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਨਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਗੀਜ਼ਰ ਦੀ ਭਾਫ਼। ਐਂਥਰੋਪੋਜਨਿਕ ਐਰੋਸੋਲ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀਕੁਲੇਟ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਪਣ ਬਿਜਲੀ 'ਤੇ ਡਿਸਚਾਰਜ ਤੋਂ ਧੁੰਦ, ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਧੁੰਦ, ਐਟੋਮਾਈਜ਼ਰ ਤੋਂ ਅਤਰ, ਧੂੰਆਂ, ਕੇਤਲੀ ਤੋਂ ਭਾਫ਼, ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈ, ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵੈਪ ਪੈੱਨ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਸਿਗਰੇਟ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ, ਮਾਨਵ-ਜਨਕ ਐਰੋਸੋਲ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।  

ਇੱਕ ਐਰੋਸੋਲ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਜਾਂ ਠੋਸ ਕਣਾਂ ਦਾ ਵਿਆਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਪਟਣ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਕਣ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਨਿਲੰਬਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਤਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ)। ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਐਰੋਸੋਲ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਐਰੋਸੋਲ ਸਪਰੇਅ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਖਪਤਕਾਰ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੱਬੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਇਓਏਰੋਸੋਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਜੰਗਲੀ ਗੁਲਾਬ ਵਰਜੀਨੀਆ

200px|right

***ਰੋਜ਼ਾ ਵਰਜੀਨੀਆਨਾ***, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਵਰਜੀਨੀਆ ਗੁਲਾਬ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਹੋਰ ਨਾਂ **ਆਮ ਜੰਗਲੀ ਗੁਲਾਬ** ਜਾਂ **ਪ੍ਰੇਰੀ ਗੁਲਾਬ ਹਨ।** ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਗੁਲਾਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੁੱਡੀ ਬਾਰਹਮਾਸੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਜੰਗਲੀ ਗੁਲਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਪਤਝੜ ਵਾਲਾ ਹੈ, 2 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਾਲੀ ਝਾੜੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਕਸਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਣੀਆਂ ਕਈ ਕੁੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਪਿਨੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 7 ਅਤੇ 9 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦਾਰ ਪਰਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਲਾਬੀ ਫੁੱਲ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਛੋਟੇ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ C ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਖਾਣ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜੈਮ ਅਤੇ ਚਾਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਇਹ ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਾ ਪੰਛੀਆਂ, ਮੱਖੀਆਂ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਮਿੰਗਬਰਡ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਚਾਰਲਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਜੇਟ ਕੁਐਸਟ-ਰਿਟਸਨ ਨੇ *ਆਰ. ਵਰਜੀਨੀਆਨਾ* ਨੂੰ "ਜੰਗਲੀ ਗੁਲਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਰਫ਼ਨਮੌਲਾ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ, ਅਤੇ ਪੱਤਝੜ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ: "ਸਾਰਾ ਪੌਦਾ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਪੀਲਾ, ਸੰਤਰੀ, ਲਾਲ, ਕਿਰਮਚੀ ਅਤੇ ਭੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪੌਦੇ ਨੇ ਰਾਇਲ ਬਾਗਬਾਨੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਗਾਰਡਨ ਮੈਰਿਟ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵੈਸਟ ਪ੍ਰਾਈਡ

thumb| ਲਿਜ਼ਬਰਗ, ਵੈਸਟ ਪ੍ਰਾਈਡ
thumb| ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਾਰਕ, ਵੈਸਟ ਪ੍ਰਾਈਡ 2014
**ਵੈਸਟ ਪ੍ਰਾਈਡ** ਗੋਟੇਨਬਰਗ, ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੇਅ, ਲੈਸਬੀਅਨ, ਦੁਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਉਤਸ਼ਵ ਹੈ, ਜੋ ਜੂਨ 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਗੋਟੇਨਬਰਗ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਵੈਸਟ੍ਰਾ ਗੋਟਾਲੈਂਡ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ, ਆਰ.ਐਫ.ਐਸ.ਐਲ. ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੋਟੇਨਬਰਗ ਸਿਟੀ ਥੀਏਟਰ, ਰੋਹਸਕਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੋਟੇਨਬਰਗ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਉਤਸ਼ਵ ਦੌਰਾਨ ਕੁਈਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
2017 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ 1,000 ਸਤਰੰਗੀ ਝੰਡੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਪਰੇਡ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵੈਸਟ ਪ੍ਰਾਈਡ - ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਉਤਸ਼ਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਕੋਲੋਨ ਪ੍ਰਾਈਡ

thumb| ਕੋਲੋਨ ਪ੍ਰਾਈਡ, 2015
**ਕੋਲੋਨ ਪ੍ਰਾਈਡ** ਜਾਂ **ਕੋਲੋਨ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ** (ਪਹਿਲਾਂ: *ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਡੇ ਕੋਲੋਨ* ) ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸੰਗਠਿਤ ਸਮਾਗਮਾਂ  ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਲਈ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਹੈ।

ਕੋਲੋਨ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਅਤੇ ਕਈ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫੋਰਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਪਰੇਡ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਕਾਰਨੀਵਲ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨੇ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗੇਅ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕੋਲੋਨ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਹਰ ਸਾਲ ਕੋਲੋਨ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb| ਕੋਲੋਨ ਪ੍ਰਾਈਡ, 2014
ਕੋਲੋਨ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ 'ਤੇ ਸਟੋਨਵਾਲ ਦੰਗਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਬਕਾ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ 'ਚ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦਿਵਸ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਸ਼ਨ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਏਡਜ਼ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। 2002 ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਨ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵੀ ਯੂਰੋਪ੍ਰਾਈਡ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਮਾਗਮ ਸੀ।

ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ, 700,000 ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕੋਲੋਨ ਪ੍ਰਾਈਡ
ਰਾਜ ਬਾਵਾ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਰਾਜ ਅੰਗਦ ਬਾਵਾ** (ਜਨਮ 12 ਨਵੰਬਰ 2002) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2021-22 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਕਟ ਲਈ। ਉਹ 2022 ਦੇ ਆਈਸੀਸੀ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ 2021 ਏਸੀਸੀ ਅੰਡਰ-19 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਡਲੀ ਜਿੰਦਗੀ 
ਰਾਜ ਬਾਵਾ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਹਨ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ । ਉਹ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਬਾਵਾ ਦਾ ਪੋਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਡਨ 1948 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਾਵਾ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲਈ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ 17 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਕਟ ਲਿਆ।ਆਪਣੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਾਵਾ ਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2022 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਸਨੇ 27 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਰਾਮਾਨਾਥਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ

**ਰਾਮਾਨਾਥਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ** (ਰੁਮਾਨਾਤਾਸਵਾਮੀ ਕੋਇਲ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗਾ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਹ 275 ਪਾਦਲ ਪੀਟਰਾ ਸਟਾਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਨਯਾਰਾਂ (ਸੈਵੀ ਸੰਤਾਂ), ਅਪਰ, ਸੁੰਦਰਰ ਅਤੇ ਤਿਰੂਗਨਾ ਸੰਬੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਂਡਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਜੈਯਾਵੀਰਾ ਸਿਨਕੈਰੀਅਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਗੁਣਾਵੀਰਾ ਸਿਨਕਾਈਰੀਅਨ, ਜਾਫਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਲਾਂਘਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਬਾਗੀ ਮੁਥੁਰਾਮਲਿੰਗਾ ਸੇਠੂਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਸ਼ੈਵ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਰਾਮਨਾਥਸਵਾਮੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਲਿੰਗਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਥਾ 
ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ, ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਰਾਵਣ (ਜੋ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਕ ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਕਸਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਸੀਸ ਮਿਲ ਸਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਨ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਰਗਸਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਗਲਿਆਰੇ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਵਿਮਾਨਾ 11 ਵੀਂ ਜਾਂ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਕਿਜ਼ਾਵਨ ਸੇਠੂਪਤੀ ਜਾਂ ਰਘੂਨਾਥ ਕਿਲਾਵਾਨ ਨੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਯ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਾਫਨਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ।ਰਾਜਾ ਜੇਯਾਵੀਰਾ ਸਿਨਕੈਰੀਆਨ (1380-1410 ਈਸਵੀ) ਨੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਲਈ ਕੋਨੇਸ਼ਵਰਮ ਮੰਦਰ, ਤ੍ਰਿਨਕੋਮਾਲੀ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੇਜੇ। ਜੇਯਾਵੀਰਾ ਸਿਨਕਾਈਰੀਅਨ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਗੁਣਾਵੀਰਾ ਸਿਨਕਾਈਅਰੀਅਨ (ਪੈਰਾਰਾਕੇਸਕਰਨ ਵੀ), ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦਾਨਵੀਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੈਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਕੋਨੇਸ਼ਵਰਮ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਧਾਰ
ਹੇਟਰੋਸਫੀਅਰ

**ਹੇਟਰੋਸਫੀਅਰ** ਇੱਕ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੀ ਪਰਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਵਧਦੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਅਣੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਲਕੇ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰੀ ਅਣੂ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹੇਟਰੋਸਫੀਅਰ ਦੀਆਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਲਕੇ ਅਣੂ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਤੇ  ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਣੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇਟਰੋਸਫੀਅਰ ਟਰਬੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਮੋਸਫੀਅਰ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਸਾਹਿਬ , ਭਾਰਤ,ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਇਹ ਸਥਾਨ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ | ਇਹ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦੋ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ |

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ 1594 ਤੋਂ 1597 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹੇ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਜੂਨ 1595 ਨੂੰ ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਤੇ  ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਅੱਜ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ | ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਬੜੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਭਰਾ ਪਿਰਥੀ ਚੰਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਕਰਮੋ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਤਾਂ ਓਹ ਬੜੇ ਦੁਖੀ ਹੋਏ | ਕਰਮੋ ਨੇ ਇੱਕ ਦਾਈ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ |ਇਹ ਦਾਈ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਆਈ ਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਬਾਲਕ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੇ ਇੱਕ ਦੋ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਭਾਵ ਇਹ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀ ਰਿਹਾ , ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਵਿਉਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ ਜਰੂਰ ਲੈ ਲਏਗਾ ਜਿਓ ਹੀ ਕੋਈ ਜਿਹਰਲਾ ਪਦਾਰਥ ਲਗਾ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਚਾਗਾਉਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਜਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਈ| ਕੁਝ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਜਦੋਂ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਪਛਤਾਵੇ ਦੀ ਮਾਰੀ ਨੇ ਪਿਰਥੀ ਚੰਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਕਰਮੋ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ|ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖਿਡਾਵਾ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਨੂੰ ੫੦੦ ਮੋਹਰਾਂ ਤੇ ਕੁਝ ਬਸਤਰ ਦੇ ਕੇ ਭਰਮਾ ਲਿਆ ਕੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਕੁਛ ਪਾਕੇ ਖਿਲਾ ਦੇ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੰਹ ਮੰਗਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਹ ਦਹੀਂ ਖਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹੇ ਸਨ ਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕਰਨ ਤੇ ਬਾਲਕ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਜੋਰਦਾਰ ਚੀਕ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਪਾਸ ਆਏ ਤਾਂ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਪੁਛਤਾਛ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸਮਝਣ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ  ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਪਿਰਥੀ ਚੰਦ ਦਾ ਹੀ ਹੈ,ਸਤਿਗੁਰੁ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਦਹੀ ਪਾਸ ਖੜੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਦੋ ਉਸ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਓਹ ਖਾਦੀ ਤਾਂ ਓਹ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮਰਨ ਜਨਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁੱਕਤ ਹੋ ਗਿਆ,ਇਹਨੇ ਨੂੰ ਉਸ ਪਾਪੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਤੜਫ਼-ਤੜਫ਼ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ|ਉਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ-***"ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫ ||ਲੇਪ ਨ ਲਾਗੋ ਤਿਲ ਕਾ ਮੂਲਿ ||ਦੁਸਟੁ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਮੂਆ ਹੋਇ ਕੈ ਸੂਲ ||੧ ||ਹਰਿ ਜਨ ਰਾਖੇ ਪਾਰਬ੍ਰ੍ਹਿਮ ਆਪਿ ||ਪਾਪੀ ਮੂਆ ਗੁਰ ਪਰਤਾਪਿ||੧||ਰਹਾਉ ||"***

ਪਿਰਥੀ ਚੰਦ ਹਰਰੋਜ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਂ,ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ ਪਿਰਥੀ ਚੰਦ ਦੇ ਭੇਜੇ ਇੱਕ ਸਪੇਰੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਪਾਸ ਇੱਕ ਸੱਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਕੇ ਜਦੋ ਇਹ ਸੱਪ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕੱਟੇਗਾ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ|ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਪ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਸੱਪ ਨੂੰ ਸਿਰੀ ਤੋਂ ਪਕੜ ਕੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਰਗੜ-ਰਗੜ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ|ਇਹ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜਦੋ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,ਭਾਵੇਂ ਪਿਰਥੀ ਚੰਦ ਭਾਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਬਖਸ਼ਣ ਤੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰਖਿਆ |  

ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ|ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਈ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਚਲਾਏ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਸਥਾਨਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਬਹੁਤ  ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਮੇਜ+ਨੇਸ਼ਨ

**ਇਮੇਜ+ਨੇਸ਼ਨ.** **ਐਲਜੀਬੀਟੀਕੁਈਰ ਮਾਂਟਰੀਅਲ** ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਂਟਰੀਅਲ, ਕਿਊਬਿਕ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ+ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ  ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 1987 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਹਮਦਰਦੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਅੰਗਮਈ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਹਰ ਸਾਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੁਈਰ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਐਕਟੀਵਿਸਟ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਇਮੇਜ+ਨੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਐਲਜੀਬੀਟੀਕੁਈਰ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਨੇ ਵਿਰੋਧ, ਮੁਕਤੀ, ਏਡਜ਼ ਅਤੇ ਐਚਆਈਵੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੀ-ਇੰਟਰਨੈਟ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਯੋਜਕਾਂ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ+ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਰਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇੰਡੀ " ਨਿਊ ਕੁਈਰ ਸਿਨੇਮਾ" ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।

2016 ਵਿੱਚ ਫੈਸਟੀਵਲ ਨੇ ਆਈ+ਐਨ ਐਕਸਪਲੋਰ (fka I+N ProLab) ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ, ਉੱਭਰਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ।

ਇਮੇਜ+ਨੇਸ਼ਨ. ਐਲਜੀਬੀਟੀਕੁਈਰ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ 30ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 2017 ਵਿੱਚ 120 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ, ਸ਼ਾਰਟਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਨਪਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਥੀਏਟਰ, ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦਾ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਕੋਨਕੋਰਡੀਆ ਦਾ ਜੇਏ ਡੀ ਸੇਵ ਸਿਨੇਮਾ, ਫਾਈ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮੇਥੇਕ ਕਿਊਬੇਕੋਇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇਵੈਂਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕੈਥਰੀਨ ਸੇਟਜ਼ਰ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਚਾਰਲੀ ਬੌਡਰੂ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇਨਾਮ 
* ਜਿਊਰੀ ਇਨਾਮ
* ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਿਊਰੀ ਅਵਾਰਡ
* ਦਰਸ਼ਕ ਅਵਾਰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
ਪਰਾਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

**ਪਰਾਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ** ਹਵਾ ਦੇ ਇੱਕ ਘਣ ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਪਰਾਗ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ। ਉੱਚ ਪਰਾਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਈ ਵਾਰ ਐਲਰਜੀ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਐਲਰਜੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਖਾਸ ਪੌਦਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘਾਹ, ਸੁਆਹ, ਜਾਂ ਜੈਤੂਨ ਲਈ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਮਾਪ ਕੀਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਨਿੱਘੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਲਕੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।   ਜਦੋਂ ਕਿ ਠੰਡੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪਰਾਗ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਪਰਾਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਜਨਤਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਵਿਲੀਅਮ ਫਰੈਂਕਲੈਂਡ, ਇੱਕ ਇਮਯੂਨੋਲੋਜਿਸਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲਿਓਨਾਰਡ ਬੀਲੋਰੀ, ਐਮ.ਡੀ. ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਨ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਐਲਰਜੀ, ਅਸਥਮਾ ਅਤੇ ਇਮਯੂਨੋਲੋਜੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ 2040 ਤੱਕ ਪਰਾਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁੱਗਣੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
ਜਿਤੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ(ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਜਿਤੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ** (ਜਨਮ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਰਭ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 27 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ 2013-14 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰਭ ਲਈ ਆਪਣਾ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ 2015-16 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2018-19 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰਭ ਲਈ ਸੱਤ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 298 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਚਾਗਰੇਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

**ਚਾਗਰੇਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ** ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਪਨਾਮਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਕੋਲੋਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਲ ਸਤਹੀ ਖੇਤਰ ਹੈ।

ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਗਟੂਨ ਝੀਲ, ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਝੀਲ: ਚਾਗਰੇਸ ਨਦੀ ਅਤੇ ਗਤੂਨ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ 
ਪਾਰਕ ਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਸ ਕੁਦਰਤੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

* ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਆਮ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ
* ਪਨਾਮਾ, ਕੋਲੋਨ ਅਤੇ ਲਾ ਚੋਰੇਰਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ।
*  ਪਨਾਮਾ ਅਤੇ ਕੋਲੋਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨਾ।

ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਉੱਚੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਜੋ ਤਾਲੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਲਗਭਗ 52 ਮਿਲੀਅਨ ਗੈਰ-ਮੁੜਨਯੋਗ ਗੈਲਨ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ
ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ

thumb|300x300px| ਹੈਮਬਰਗ 2012 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦਿਵਸ
thumb|300x300px| ਲੈਂਗ ਰੀਹੇ ਵਿਖੇ ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ
**ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ** ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਸੀ.ਐਸ.ਡੀ. ਹੈਮਬਰਗ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇਅ, ਲਿੰਗੀ, ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ (ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.) ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਹੈਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਪਰੇਡ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। 1980 ਤੋਂ ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ ਹੈਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਵਿਵਹਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੇਸਬੀਅਨ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਹੈ।

## ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ ਇਵੈਂਟਸ 
ਸੀ.ਐਸ.ਡੀ. ਹੈਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਗੇਅ ਵਿਲੇਜ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੈਂਗੇ ਰੀਹੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਖੇ *ਪ੍ਰਾਈਡ ਨਾਈਟ*, *ਪ੍ਰਾਈਡ ਹਾਊਸ*, *ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ* ਅਤੇ *ਪ੍ਰਾਈਡ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੈਸਟੀਵਲ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਮਾਗਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੈਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਈਡ ਤਿਉਹਾਰ ਮਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰਬਰ ਪ੍ਰਾਈਡ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਦਰ ਪ੍ਰਾਈਡ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ/ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਿੰਟਰ ਪ੍ਰਾਈਡ ਹਨ। ਯੂਰੋਪ੍ਰਾਈਡ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ 2004 ਵਿੱਚ ਹੈਮਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 360,000 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
 * ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ
* ਬਰਲਿਨ ਪ੍ਰਾਈਡ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ 
* ਹਾਰਬਰ ਪ੍ਰਾਈਡ
* ਚਮੜੇ ਦਾ ਮਾਣ
* ਵਿੰਟਰ ਪ੍ਰਾਈਡ 

## ਹਵਾਲੇ
ਫਰੇਮਲਾਈਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਫਰੇਮਲਾਈਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ** (ਉਰਫ਼ **ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ+ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ**) (ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ; ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇਅ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ) 1976 ਵਿੱਚ ਸਟੋਰਫਰੰਟ ਇਵੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ **ਗੇਅ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਸੁਪਰ-8 ਫ਼ਿਲਮਜ** ਸੀ, ਇਹ 1977 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ **ਫਰੇਮਲਾਈਨ** ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਆਰਟਸ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਬਿਆਨ " ਕੁਈਰ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ" ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ+ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਹੈ।

60,000 ਤੋਂ 80,000 ਤੱਕ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ+ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸਮਾਗਮ ਹੈ।  ਇਹ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇਅ ਏਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ+ ਆਰਟਸ ਈਵੈਂਟ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਜੂਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ  ਸਾਲਾਨਾ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਡੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਫਰੇਮਲਾਈਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਹਾਰਮੇਲ ਸੈਂਟਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਾਨ 2005 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬੇਅ ਏਰੀਆ ਵੀਡੀਓ ਕੋਲੀਸ਼ਨ (ਬੀਏਵੀਸੀ) ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ।

2020 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕੁਈਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਲਾਇੰਸ-ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਹੋਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਤਸਵ ਆਊਟਫੈਸਟ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਲੇਸਬੀਅਨ, ਗੇਅ, ਬਾਇਸੈਕਸੁਅਲ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਇਨਸਾਈਡ ਆਉਟ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫੈਸਟੀਵਲ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਫਰੇਮਲਾਈਨ ਅਵਾਰਡ, ਜਿਸਨੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ+ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ੀਚਰ ਲਈ ਦਰਸ਼ਕ ਅਵਾਰਡ, ਸਰਵੋਤਮ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ, ਸਰਵੋਤਮ ਐਪੀਸੋਡਿਕ, ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਾਰਟ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਈ ਜੂਰੀਡ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Frameline Program Guides 
* Frameline Film Festival Collection at Online Archive of California
* San Francisco International Lesbian and Gay Film Festival at WorldCat
* Frameline Film Festival Trailers YouTube Playlist
ਸੰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਸੰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ** (ਜਨਮ 18 ਮਈ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ|ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਮੱਧਮ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੋ ਅੰਡਰ-19 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪਾਂ 2010 ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-19 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਅੰਡਰ-19 ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ 
ਸੰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 11 ਮਈ 2013 ਨੂੰ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਸ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਈਪੀਐਲ ਡੈਬਿਊ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 21 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ, ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਅਤੇ ਏ.ਬੀ ਡੀਵਿਲੀਅਰਸ ਦੀ ਤਿਕੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਆਊਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ।

ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਸ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ |

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ 15-ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 17 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਟੀ ਟਵੰਟੀ -T20I ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਕੌਲਸਰ ਸਾਹਿਬ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੌਲਸਰ ਸਾਹਿਬ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੌਲਸਰ ਸਾਹਿਬ ਹਰਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਏ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੌਲਸਰ ਸਾਹਿਬ(ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਜੀ) ਦੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ(ਤਲਾਬ) ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੌਲਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂ ਕੌਲਸਰ ਸਰੋਵਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਬੀਬੀ ਕੌਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਾਜ਼ੀ ਦੀ ਗੋਦ ਲਈ (ਸੰਭਵ ਹਿੰਦੂ) ਹੋਈ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਔਰਤ ਸੀ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਵੰਡਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ। ਸਾਈ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਜੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵੱਲ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਫਤਵਾ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਸਾਈ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਚੇਲੇ ਸਮੇਤ ਕੌਲਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵੱਲ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ। 

ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਦੀ ਸਮਾਧ ਕੌਲਸਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਅਤੇ ਕੌਲਸਰ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੋਵਰ ਕੌਲਸਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਸਾਖੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੀਬੀ ਕੌਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਹਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਕੌਲਸਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ 1624 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 1627 ਵਿਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੌਲਸਰ, ਸੰਤੋਖਸਰ, ਬਿਬੇਕਸਰ, ਰਾਮਸਰ ਸਮੇਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪੰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰਾਂ (ਸਰੋਵਰਾਂ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਵਰ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2004 ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ, ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਕਾਰਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ 'ਸਟੇਟ ਆਫ ਦਾ ਆਰਟ' ਫਿਲਟਰੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਰੁਬੀਏਸੀ

ਰੁਬੀਏਸੀ /r uː b i ɪ ʃ iː / ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਕੌਫੀ**, **ਮੈਡਰ**, ਜਾਂ **ਬੈੱਡਸਟ੍ਰਾ ਪਰਿਵਾਰ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਝਾੜੀਆਂ, ਲਿਆਨਾ, ਜਾਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਡੰਡੀ ਸਟਿਪੁਲਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਐਕਟਿਨੋਮੋਰਫਿਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਧਾਰਨ, ਉਲਟ ਪੱਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 620 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 13,500 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਐਂਜੀਓਸਪਰਮ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਬੀਏਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਬਟ੍ਰੋਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ *ਕੌਫੀ*, ਕੌਫੀ ਦਾ ਸਰੋਤ, *ਸਿਨਕੋਨਾ*, ਐਂਟੀਮਲੇਰੀਅਲ ਐਲਕਾਲਾਇਡ ਕੁਇਨਾਈਨ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਕੁਝ ਰੰਗਦਾਰ ਪੌਦੇ ( *ਜਿਵੇਂ ਕਿ*, *ਰੂਬੀਆ* ), ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਕਿਸਮਾਂ ( *ਜਿਵੇਂ*, *ਗਾਰਡੇਨੀਆ*, *ਆਈਕਸੋਰਾ*, *ਪੇਂਟਾਸ* ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਵਰਣਨ 
ਰੂਬੀਏਸੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੁਮੇਲ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਹ ਹਨ-ਉਲਟ ਜਾਂ ਘੁਰਨੇ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਜੋ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਡੰਡੀ ਸਟਿਪੁਲਸ, ਟਿਊਬੁਲਰ ਸਿਮਪੈਟਲਸ ਐਕਟਿਨੋਮੋਰਫਿਕ ਕੋਰੋਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘਟੀਆ ਅੰਡਾਸ਼ਯ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਵੰਡ ਅਤੇ ਪੈਦਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ 
ਰੁਬੀਏਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਅਤਿਅੰਤ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵੰਡ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਰੂਬੀਏ ਕਬੀਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਹੈ ਪਰ ਸਮਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਹੀ ਪੈਨਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ *Ixora*, *Psychotria* ), ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਲੀਓਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਫਰੋ-ਅਮਰੀਕਨ ਵੰਡ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਸਬਿਸੀਆ* )। ਸਧਾਰਣ ਰੂਬੀਸੀਅਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਫਲੋਰਿਸਟਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲੰਬੀਆ ਅਤੇ ਕਿਊਬਾ ਹੈ। 

ਰੂਬੀਏਸੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਕੜ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੁਡੀ ਰੂਬੀਸੀਅਸ ਬੂਟੇ ਘੱਟ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਰੁਬੀਏਸੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ (ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਉਚਾਈ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਬਣਤਰ, ਆਦਿ) ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਲੜੀ ਨੂੰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅਕਸਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ)।

## ਚਿੱਤਰ ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Alberta magna.jpg|*ਅਲਬਰਟਾ ਮੈਗਨਾ*
ਤਸਵੀਰ:IMG 7387-Arachnothryx leucophylla.jpg|*ਅਰਾਕਨੋਥ੍ਰੀਕਸ ਲਿਊਕੋਫਿਲਾ*
ਤਸਵੀਰ:Asperula tinctoria Marzanka barwierska 01.jpg|*ਐਸਪੇਰੁਲਾ ਟਿੰਕਟੋਰੀਆ*
ਤਸਵੀਰ:Bikkia philippinensis.jpg|*ਬਿੱਕੀਆ ਫਿਲੀਪੀਨੇਸਿਸ*
ਤਸਵੀਰ:Chiococca alba.jpg|*ਚਿਓਕੋਕਾ ਐਲਬਾ*
ਤਸਵੀਰ:Coffee Flowers.JPG|*ਕੌਫੀ ਅਰਬਿਕਾ*
ਤਸਵੀਰ:Galium uliginosum W.jpg|*ਗੈਲੀਅਮ ਯੂਲਿਜੀਨੋਸਮ*
ਤਸਵੀਰ:Gardenia thunbergia.JPG|*ਗਾਰਡੇਨੀਆ ਥਨਬਰਗੀਆ*
ਤਸਵੀਰ:Ixora coccinea- jungle geranium.JPG|*Ixora coccinea*
ਤਸਵੀਰ:Soka-Ixora javanica1.jpg|*Ixora javanica*
ਤਸਵੀਰ:Mitragyna speciosa111.JPG|*Mitragyna ਸਪੈਸੀਓਸਾ*
ਤਸਵੀਰ:Morinda pubescens in Ananthagiri forest, AP W IMG 9225.jpg|*ਮੋਰਿੰਡਾ pubescens*
ਤਸਵੀਰ:Nertera depressa 1.jpg|*ਨੇਰਟੇਰਾ ਗ੍ਰੈਨੇਡੈਂਸਿਸ*
ਤਸਵੀਰ:Psychotria poeppigiana (bracts).jpg|*ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਪੋਏਪੀਗਿਆਨਾ*
ਤਸਵੀਰ:Sherardia arvensis Kaldari 01.jpg|*ਸ਼ੇਰਾਰਡੀਆ ਆਰਵੇਨਸਿਸ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾ

**ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾ** ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਵਿਭਿੰਨ ਗੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਨੇ ਓਜ਼ੋਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਬੂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਰਸਾਇਣਕ ਡਾਇਮੇਥਾਈਲ ਸਲਫਾਈਡ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੂਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁਲਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਪਰੇਅ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਜਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਜੇਨ ਆਸਟਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਸਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੇ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਰਿਜ਼ੋਰਟਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਕਸਰ ਲੱਕੜ- ਅਤੇ ਕੋਲੇ ਨਾਲ ਬਲਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੁਆਰਾ ਘਟੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਹ ਈਂਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਲਫਰ ਤੇਲ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਲਫੇਟ ਐਰੋਸੋਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਰੈਂਬੋ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਹੋਨੋਲੂਲੂ ਰੈਂਬੋ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ** (ਐਚ.ਆਰ.ਐਫ.ਐਫ.) ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਹੋਨੋਲੂਲੂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1989 ਵਿੱਚ **ਐਡਮ ਬਾਰਨ ਹੋਨੋਲੂਲੂ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ** ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜੈਕ ਲਾਅ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਹੋਨੋਲੂਲੂ ਗੇਅ ਐਂਡ ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਲਚਰਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਐਚ.ਜੀ.ਐਲ.ਸੀ.ਐਫ.) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਐਡਮ ਬਾਰਨ ਹੋਨੋਲੂਲੂ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਬਰੇਲਾ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਹੋਨੋਲੂਲੂ ਰੈਂਬੋ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਐਚ.ਆਰ.ਐਫ.ਐਫ.) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (1989 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ), ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਲਾਈਫ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਰਾਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਏਡਜ਼/ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ, ਐਚ.ਜੀ.ਐਲ.ਸੀ.ਐਫ. ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ 501(ਸੀ)3 ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਐਚ.ਜੀ.ਐਲ.ਸੀ.ਐਫ. ਗੇਅ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਨੋਲੂਲੂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਐਚ.ਆਰ.ਐਫ.ਐਫ. 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ, *ਡੈਡੀ ਐਂਡ ਪਾਪਾ*  ਨੇ ਪੀਬੌਡੀ ਅਤੇ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਐਚ.ਆਰ.ਐਫ.ਐਫ. ਨੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਮੱਗਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਪੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਹਵਾਈ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਬਿਗ ਆਈਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਹਿਲੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਨੇਬਰ ਆਈਲੈਂਡ ਆਊਟਰੀਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐਚ.ਆਰ.ਐਫ.ਐਫ. ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਇਸਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਡੂੰਘੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਐਚ.ਆਰ.ਐਫ.ਐਫ. ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਚ.ਆਰ.ਐਫ.ਐਫ. ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ, ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਹੋਨੋਲੂਲੂ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਲਚਰਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ  ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਜੀਤ ਔਲਖ

**ਜੀਤ ਔਲਖ** (ਜਨਮ 18 ਦਸੰਬਰ 1971 ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ  ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ.  ਕੀਤੀ। ਉਹ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਤੇ ਵਿੰਡਸਰ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ "ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਔਲਖ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜਨਤਕ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿੰਡਸਰ ਦੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਅਤੇ ਮੈਕਿਨਟੋਸ਼ ਗੈਲਰੀ ਲੰਡਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਜਨਤਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਆਫ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਵਿੰਡਸਰ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਵੈਸਟਰਨ ਓਨਟਾਰੀਓ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਸਰੋਤ 
* ਪੈਟਨ, ਜੇਮਜ਼; ਸਾਲਟਰ, ਮੈਂਡੀ। "ਅਨਾਹਦਾ ਨਾਦਾ" ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕੈਟਾਲਾਗ, ਵਿੰਡਸਰ ਦੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਮੈਕਿੰਟੋਸ਼ ਗੈਲਰੀ, 2010। ISBN&nbsp;978-0-919837-81-2
* ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਐਨਸੈਂਬਲ, ਵੋਲ 2 ਨੰਬਰ 3, ਪੀਜੀ 136
* ਸਾਂਝ ਤਿਮਾਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਭਾਗ-1, ਅਪ੍ਰੈਲ 2007, ਪੀ.ਜੀ. 86

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਯੱਗ

**ਯੱਗ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: यज्ञ,, ਰੋਮੀਕ੍ਰਿਤ:yajña, ਜੋਤ) 'ਤਿਆਗ, ਭਗਤੀ, ਪੂਜਾ, ਭੇਟ') ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਯੱਗ ਇੱਕ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯਜੁਰਵੇਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ (ਅਗਨੀ) ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਭੇਟਾਂ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਲਿਬੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਯੱਗ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰਸਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਸਮ ਅਗਨੀ - ਅਗਨੀ, ਅਗਨੀ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ - ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਾਏ ਗਏ ਭਜਨ ਅਤੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ ਗਏ ਗੀਤ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਸਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਭੇਟਾਂ ਅਗਨੀ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵਰਦਾਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਰਸਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰੂਹਾਨੀ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੇਦਾਂਗ, ਜਾਂ ਸਹਾਇਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਯੱਗ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ,

ਉਪਨਿਸ਼ਾਦਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ 500 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਕੋਰਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਯੱਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੀਤੀ ਗਈ "ਰਸਮ ਬਲੀ" ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ "ਨਿੱਜੀ ਰਵੱਈਏ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਗਿਆਨ" ਲਈ ਜਿਸ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਦਿਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਧਿਆਇ 8 ਵਿੱਚ ਚੰਦੋਗਿਆ ਉਪਨਿਸ਼ਦ (~700 ਈਸਾ ਪੂਰਵ), ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ 
अथ य**द्यज्ञ** इत्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव
 तद्ब्रह्मचर्येण ह्येव यो ज्ञाता तं 
विन्दतेऽथ यदिष्टमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव
 तद्ब्रह्मचर्येण ह्येवेष्ट्वात्मानमनुविन्दते ॥ १ ॥

## ਕਿਸਮਾਂ 
ਕਲਪ ਸੂਤਰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਯਜਨਾ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:

* ਪਾਕਾ-ਯੱਗ: - ਆਤਕਾ, ਸਟੈਥੀਲਿਪਾ, ਪਰਵਾਨਾ, ਸਰਵਾਣਾ, ਸਰਾਵਿਆਨੀ, ਕੈਟਰੀ, ਅਤੇਸਵਯੂਜੀ। ਇਹਨਾਂ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
* ਸੋਮ ਯੱਗ
* ਹਵੀਰ- ਯੱਗ
* ਵੇਦ ਯੱਗ
* ਸੋਲ਼ਹਾ ਯੱਗ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਵਾਜ ਸਮਾਗਮ
ਮਥੁਰਾ

**ਮਥੁਰਾ** (ਉਚਾਰਨ) ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਗਰਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 57.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (35.8 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 166 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (103 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 14.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (9.0 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਤੋਂ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (14 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 441,894 ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਪਤਾ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਸੱਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੋਕਸ਼ਿਆਦਯਿਨੀ ਤੀਰਥ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਸਵ ਦੇਵ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ (ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਜੇਲ੍ਹ) ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਥੁਰਾ ਸੁਰਸੇਨਾ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਮਾ ਕੰਸ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਸੀ। ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਹਰ ਸਾਲ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਿਟੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਔਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਸਕੀਮ ਲਈ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
, second century CE, Mathura Museum.]]

ਮਥੁਰਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਦੂ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਮਥੁਰਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ, ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਮਧੂਵਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਘਣੀ ਲੱਕੜੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਮਧੂਪੁਰਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਥੁਰਾ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਕਟੜਾ ('ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਥਾਨ') ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਗਰੀ ('ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਹਰ ਸਾਲ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 3.5 ਮਿਲੀਅਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇਵਾ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਥੁਰਾ-ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ, ਨਾਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਆਰਤੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਰਣਿਤ ਥਾਵਾਂ
ਜ਼ਾਮੀਆ

***ਜ਼ਮੀਆ ਜ਼ਾਮੀਆਸੀ*** ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਈਕੈਡ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ( ਜਾਰਜੀਆ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ) ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼, ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਵੀਆ ਤੱਕ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ।

## ਵਰਣਨ 
ਇਸ ਜੀਨਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਜਾਂ ਭੂਮੀਗਤ ਗੋਲਾਕਾਰ ਤਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਬੂਟੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਤਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਲਾਕਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਿਤ, ਪਿਨੇਟ ਪੱਤੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਜਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਜਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰੰਗਦਾਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਰਟੀਕੁਲੇਟਿਡ ਲੀਫਲੈੱਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧਰੀਬ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਬਪੈਰਲਲ ਪੱਤੇ ਵੈਨੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੰਡੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਅੱਥਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ *ਜ਼ਾਮੀਆ*  ਕਿਸਮਾਂ  ਦੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਪੱਤੇ ਹੈਰਾਨਕੁੰਨ ਹਨ, ਕੁਝ ਲਾਲ ਜਾਂ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਪਲੱਸਤਰ ਨਾਲ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ। *ਜ਼ਾਮੀਆ ਪਿਕਟਾ* , ਸਿਰਫ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਾਈਕੈਡ (ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ/ਪੀਲੇ ਧੱਬੇ ਹੋਣ) ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਜਣਨ 
*ਜ਼ਾਮੀਆ* ਸਪੋਰੋਫਿਲ ਸ਼ੰਕੂਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਕਾਰੀ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਗਾਸਪੋਰੋਫਿਲ ਐਪੀਸ ਪਹਿਲੂਆਂ ਜਾਂ ਚਪਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਸਬ-ਗਲੋਬੂਲਰ ਤੋਂ ਆਇਤਾਕਾਰ ਜਾਂ ਅੰਡਾਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਾਲ, ਸੰਤਰੀ, ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੀ ਚਿੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਐਂਡੋਸਪਰਮ ਹੈਪਲੋਇਡ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਦਾ ਗੇਮਟੋਫਾਈਟ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭ੍ਰੂਣ ਸਿੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੋਟੀਲਡੋਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਮੋੜਿਆ ਸਸਪੈਂਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਨਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਈਕੈਡਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ *ਜ਼ੈੱਡ ਰੋਜ਼ਲੀ*  ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਲਗਭਗ 0.4 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਤਰਜੀਹੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 
*ਜ਼ਾਮੀਆ*  ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤੇਦਾਰ ਤਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਗ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਚੁਣਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਮਾਂ ਸੁੰਦਰ ਝੁੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਾਖਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਅਪਵਾਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ *ਜ਼ਾਮੀਆ*  ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਗਰਮ, ਨਮੀ ਵਾਲੇ, ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ, ਕਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਵਾਤਾਵਰਣ 
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਜਾਤੀ, ਜ਼ੈੱਡ ਸੂਡੋਪਰਾਸਿਟਿਕਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਪੀਫਾਈਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦੀ ਹੈ।
left|thumb|  ਪੱਤੇ

## ਹਵਾਲੇ
ਚੁਕੰਦਰ

**ਚੁਕੰਦਰ** ਇੱਕ ਚੁਕੰਦਰ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦਾ ਟੇਪਰੂਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ **ਚੁਕੰਦਰ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀ ਨੂੰ ਚੁਕੰਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ **ਟੇਬਲ ਬੀਟ** **,** **ਗਾਰਡਨ ਬੀਟ**, **ਲਾਲ** ਚੁਕੰਦਰ, **ਡਿਨਰ ਬੀਟ** ਜਾਂ **ਗੋਲਡਨ ਬੀਟ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ *ਬੀਟਾ ਵਲਗਾਰੀਸ*  ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਯੋਗ ਟੇਪਰੂਟਸ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਲਈ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਬੀਟ ਗ੍ਰੀਨਸ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ); ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ *B. vulgaris* subsp ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਬੀਟ, ਪੱਤਾ ਸਬਜ਼ੀ ਜਿਸਨੂੰ ਚਾਰਡ ਜਾਂ ਪਾਲਕ ਬੀਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਰਜ਼ਲ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਚਾਰੇ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਉਪ-ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ 
*ਬੀਟਾ ਬੀਟਰੂਟ* *ਦਾ*  ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲਾਤੀਨੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਲਟਿਕ ਮੂਲ ਦਾ, ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀਟ ਬਣ ਗਿਆ। *ਰੂਟ* ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ *ਰੱਟ* ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਓਲਡ ਨੋਰਸ *ਰੱਟ* ਤੋਂ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਚੁਕੰਦਰ ਦੇ ਪਾਲਣ ਦਾ ਪਤਾ ਇੱਕ ਐਲੀਲ ਦੇ ਉਭਰਨ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਟੇਪਰੂਟ ਦੀ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਕਟਾਈ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚੁਕੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਗ ਲਈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ, ਗ੍ਰੀਕ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਦੁਆਰਾ ਉਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੋਮਨ ਯੁੱਗ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਤੋਂ, ਚੁਕੰਦਰ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਰਟੋਲੋਮੀਓ ਪਲੈਟੀਨਾ ਨੇ "ਲਸਣ-ਸਾਹ" ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਸਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚੁਕੰਦਰ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।

19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਵਾਈਨ ਅਕਸਰ ਚੁਕੰਦਰ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਮੈਂਗਲਵਰਜ਼ਲ* ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕੇਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਹਾਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਚੁਕੰਦਰ ਖਾਣ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸੀ।

### ਭਾਰਤ 
ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੱਟਿਆ, ਪਕਾਇਆ, ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚੁਕੰਦਰ ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਈਡ ਡਿਸ਼ ਹੈ। ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਚੁਕੰਦਰ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Beets-Bundle.jpg|ਚੁਕੰਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਡਲ
ਤਸਵੀਰ:Rote Bete eine Haelfte.jpg|ਟੇਪਰੂਟ ਦੁਆਰਾ ਭਾਗ
ਤਸਵੀਰ:Gelbe Bete Randen Beetroot.jpg|ਪੀਲਾ ਚੁਕੰਦਰ
ਤਸਵੀਰ:Borscht served.jpg|ਬੋਰਸ਼ਟ
ਤਸਵੀਰ:Salad of grated beet and apple C IMG 4352.JPG|grated ਚੁਕੰਦਰ ਅਤੇ ਸੇਬ ਦਾ ਸਲਾਦ
ਤਸਵੀਰ:Christmas foods (5300034752).jpg|ਫਿਨਿਸ਼ *ਰੋਸੋਲੀ*
ਤਸਵੀਰ:Rote Beete - sauer eingelegt (8987-89).jpg|ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਅਚਾਰ ਚੁਕੰਦਰ
ਤਸਵੀਰ:Chrain3.jpg|ਚੁਕੰਦਰ ਨਾਲ ਲਾਲ *ਚੇਨ* ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ:Beet juice-01.jpg|ਚੁਕੰਦਰ ਦਾ ਜੂਸ
ਤਸਵੀਰ:Uncommon beetroot colours.jpg|ਸੁਨਹਿਰੀ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੁਕੰਦਰ (ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ)।
ਤਸਵੀਰ:Roasted beetroot.jpg|ਭੁੰਨਿਆ ਚੁਕੰਦਰ
ਤਸਵੀਰ:Beetroot jm27942.jpg|'ਚਿਓਗੀਆ' ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਕਰਾਸ ਸੈਕਸ਼ਨ
ਤਸਵੀਰ:Beetroot jm27944.jpg|ਪੀਲੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਕਰਾਸ ਸੈਕਸ਼ਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀ
ਐਜ਼ਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਅਜ਼ਰ

**ਐਜ਼ਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਅਜ਼ਰ** (ਉਰਦੂ: اعزاز احمد آذر   c. 1942 – 16 ਮਈ 2015; ਕਈ ਵਾਰ **ਏਜ਼ਾਜ਼** ਜਾਂ **ਐਜ਼ਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਅਜ਼ਰ** ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਲਮ ਨਾਮ **ਐਜ਼ਾਜ਼** ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ, ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਐਜ਼ਾਜ਼ ਨੇ ਕਵਿਤਾ 'ਤੇ ਦਸ ਤੋਂ ਸੋਲਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਲਾਂ, ਨਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਭਗਤੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਐਜ਼ਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1942 ਵਿੱਚ ਬਟਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਸੋਨ ਤਮਗੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
ਐਜ਼ਾਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਗਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਆਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ *ਧੀਆਂ ਕੀ ਸੀਰੀਆਂ* ਅਤੇ *ਧੂਪ ਕਾ ਰੰਗ ਗੁਲਾਬੀ ਹੋ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਦੇ 36ਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਯਾ-ਸਿਨ ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਸੂਰਾ ਯੂਸਫ਼ ਕਾ ਜਮਾਲਤੀ ਜੈਜ਼ਾ* ਹੈ। ਐਜ਼ਾਜ਼ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਦੋ ਕਵਿਤਾਵਾਂ *ਤਿਤਲੀ* (ਤਿਤਲੀ) ਅਤੇ *ਫੂਲ ਔਰ ਚੰਦ* (ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਚੰਦ) ਲਿਖੀਆਂ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। 

ਉਸਨੇ *ਰੋਸ਼ਨੀ ਮਿਸਾਲ* ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਮਦ, ਨਾਤ, ਮਨਕਬਤ ਅਤੇ ਕਾਫੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੌਤ 
15 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ, ਉਹ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਟਾਊਨ ਦੇ ਕਰੀਮ ਬਲਾਕ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰੇਖਤਾ ਵਿਖੇ ਐਜ਼ਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਅਜ਼ਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਵੀ
ਕਬਿੱਤ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ

ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਵੱਈਏ ਤੇ ਕਬਿਤ ਰਚੇ।
ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰ

**ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦਕ ਤੇ ਆਲੋਚਕ ਅਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਦਸ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਰਦ-ਅੋਰਤ ਦੇ ਅਸਾਵੀਂ ਬਣਤਰ ਤੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਉਘਾੜਦੀ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਲਾਟ 
*ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਆਸਮਾਨ* ਪੰਜਾਬੀ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ ਝਾਤ ਪੁਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਦਿਆਲ ਔਲਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਜੱਗ ਜਾਹਰ ਨਹੀਂ। ਘਰਵਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਦਿਆਲ ਦੀ ਮਰਦ-ਹਊਮੈ ਨੂੰ ਸੱਟ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਘਰਵਾਲੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ-ਬਾਹਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।

*ਆਖਰ ਉਹ ਹਾਰ ਗਿਆ* ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਮਨਜੀਤ ਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਖਾਧੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸੱਟ ਨੂੰ ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾ ਪਾਉਂਦੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਿਆਰ ਭੁਲਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮਨਜੀਤ ਦੀ ਮਨੋਬਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਹਵਾ ਦੀ ਖੜੋਤ

**ਹਵਾ ਦਾ ਖੜੋਤ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹਵਾ ਦਾ ਪੁੰਜ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਖੜੋਤ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਖਰਾਬ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਲਕੀ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਗੈਸੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਜ਼ੋਨ ) ਜਾਂ ਕਣ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਟ ਜਾਂ ਧੂੜ)। ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਰਿਜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਘਟੀਆ ਰਿੱਜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਧੁੰਦ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਾਪੇਖਿਕ ਨਮੀ ਰਾਤੋ ਰਾਤ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਧੁੰਦ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਸਮ ਸੇਵਾ ਇੱਕ *ਏਅਰ ਸਟੈਨੇਸ਼ਨ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ* ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੋਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਿਕ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਵੀ ਅਸੰਗਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ