open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸ਼ੀਮਾ ਮੇਹਰੀ

thumb|ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਮਾ ਮੇਹਰੀ
**ਸ਼ੀਮਾ ਮਹਿਰੀ** (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1980 ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਬਾਈਕਰ ਹੈ। ਸ਼ੀਮਾ ਮੇਹਰੀ ਪਹਿਲੀ ਈਰਾਨੀ ਕੁੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 805 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਨਾਨ-ਸਟਾਪ 12 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 1700 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, 19 ਘੰਟੇ ਨਾਨ-ਸਟਾਪ, ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ ਹੈੱਡ ਰੋਡ ਕੈਪਟਨ ਲੇਡੀ ਹੈ। ਸ਼ੀਮਾ EMSF (ਐਮੀਰੇਟਸ ਮੋਟਰ ਸਪੋਰਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸ਼ੀਮਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੱਚੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਈਕਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ, ਮਾਡਲ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਦੀ ਅਤੇ ਸੁਪਨੇ ਲੈਂਦੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਤੀਵਿਧੀ 
2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਬਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰੀ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਈਕ ਖਰੀਦੀ ਜੋ ਹਾਰਲੇ ਡੇਵਿਡਸਨ ਸਪੋਰਟਸਟਰ 803 ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਈਡਿੰਗ ਚੈਲੇਂਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ  ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ 12 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 805 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੌਂਸਲ (ਜੀਸੀਸੀ) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਡ ਕੈਪਟਨ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ GCC ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਚੁਣੌਤੀ, 1700 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਨਾਨ-ਸਟਾਪ ਰਾਈਡ 19 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ 2500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਨਾਨ-ਸਟਾਪ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ 1000 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੇਤ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਕਾਰਨ&nbsp;km ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਾਦਸਾ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ ਜੋ ਹੈੱਡ ਰੋਡ ਕੈਪਟਨ ਬਣੀ।

## ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਈਡਿੰਗ ਟੂਰ 
2013 ਵਿੱਚ, ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਮਾ ਮਹਿਰੀ ਨੇ, 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 2000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। 2014 ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਟ 66 ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਲੱਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਜਗਦੀਸ਼ ਰਾਏ ਕੁਲਰੀਆਂ

**ਜਗਦੀਸ਼ ਰਾਏ ਕੁਲਰੀਆਂ** (ਜਨਮ 22 ਮਈ 1978) ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਅਨਵਾਦਕ ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਜਗਦੀਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਕੁਲਰੀਆਂ, ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ 2023 ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਦ ਪਗਾਰੇ ਦੇ ਨਾਵਲ ਗੁਲਾਰਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਨੁਵਾਦ ਇਨਾਮ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
### ਮੌਲਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾ 
# ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੋਂ ਮੁੜਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ (ਨਾਟਕ)
# ਸੰਵਾਦ ਤੇ ਸਿਰਜਣਾ-ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ) ਆਲੋਚਨਾ
# ਸੰਵਾਦ ਤੇ ਸਿਰਜਣਾ-ਭਾਗ ਦੂਜਾ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ) ਆਲੋਚਨਾ
# ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਹ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
# ਜਦੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਦਾ ਹੈ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
# ਖ਼ੱਬੀਖਾਨ (ਵਿਅੰਗ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ) ਆਲੋਚਨਾ
# ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦੀਪਤੀ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਆਲੋਚਨਾ)
# ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਕੇ ਆਇਨੇ ਮੇਂ ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦੀਪਤੀ ਕੀ ਲਘੂਕਥਾਏਂ (ਹਿੰਦੀ)
# ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਤਵਾ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ-ਅੰਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆ (ਆਲੋਚਨਾ)				ਮੈਂ ਇਕਲਵਿਆ ਨਹੀਂ (ਲਘੂਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) (ਹਿੰਦੀ)

### ਅਨੁਵਾਦ 
# ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ
# ਡਾ. ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਘੋਟੜ ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਲਘੁਕਥਾਵਾਂ (ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ)
# ਕਦੇ ਵੀ-ਕੁੱਝ ਵੀ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ
# ਨਾਵਲ ‘ਗੁਲਾਰਾ ਬੇਗਮ’ (ਮੂਲ ਸ਼ਰਦ ਪਗਾਰੇ) ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ
# ਬਾਲਕਾਂਡ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ
# ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੌਰ ਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਮੂਲ:ਦੇਵੀ ਨਾਗਰਾਣੀ) ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ
# ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ ‘ਇਕ ਰੂਪੋਸ਼ ਆਦਮੀ ਦੀ ਡਾਇਰੀ’ (ਮੂਲ: ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ)
# ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼-ਰੋਗ ਤੇ ਇਲਾਜ (ਲੇਖ) ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ
# ਪ੍ਰੋ. ਰੂਪ ਦੇਵਗੁਣ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ)
# ਸਿਧਾਰਥ (ਨਾਵਲ) ਮੂਲ: ਹਰਮਲ ਹੈੱਸ
# ਪੰਜਾਬ ਸੇ ਲਘੂਕਥਾਏਂ (ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ)
# ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਮੂਲ: ਸੁਭਾਸ਼ ਨੀਰਵ ) ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ
#  ਸਮਰੂ ਬੇਗਮ ਦਾ ਸੱਚ (ਜੀਵਨੀ) ਮੂਲ: ਰਾਜ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਰਮਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਅਜ਼ਕਾਹ ਡੈਨੀਅਲ

**ਅਜ਼ੇਕਾਹ ਡੈਨੀਅਲ** (ਉਰਦੂ : اذیکہ ڈینیئل) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਡੈਨੀਅਲ ਨੇ *ਨੂਰ ਜਹਾਂ* (2015), *ਮਲਾਲ-ਏ-ਯਾਰ* (2018) ਵਿੱਚ ਹੂਰੀਆ, *ਤੇਰਾ ਗਮ ਔਰ ਹਮ* (2020) ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਅਤੇ *ਮੈਂ* (2023) ਵਿੱਚ ਆਇਰਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਅੱਗੇ *ਆਓ ਲੌਟ ਚਲਾਂ ਚਲੇਂ* (2016), *ਬਾਲਾ* (2018) ਅਤੇ *ਚੀਖ* (2019) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਡੈਨੀਅਲ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਈਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੇਂਟ ਮਾਈਕਲ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੀਆਈਏ ਦੇ ਕੈਬਿਨ ਕਰੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ "ਹਾਸੋਹੀਣ ਬਣੋ, ਰੁੱਖੇ ਨਹੀਂ" ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਇਰਲ ਪ੍ਰੈਸ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ 7 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਿਨਜ਼ਾ ਹਾਸ਼ਮੀ

**ਕਿਨਜ਼ਾ ਹਾਸ਼ਮੀ** (ਜਨਮ 7 ਮਾਰਚ 1997) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਉਰਦੂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ *ਅਧੂਰਾ ਮਿਲਨ* ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਹਾਸ਼ਮੀ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ *ਇਸ਼ਕ ਤਮਾਸ਼ਾ* (2018) ਵਿੱਚ ਰੁਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸਲੇਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਹਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2019 ਵਿੱਚ, ਹਾਸ਼ਮੀ ਨੇ ARY ਡਿਜੀਟਲ ਦੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ *ਗੁਲ-ਓ-ਗੁਲਜ਼ਾਰ* ਵਿੱਚ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ PISA ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਡਰਾਮਾ *ਮੇਰੇ ਬਨ ਜਾਓ* (2023) ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਮੀਆ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮ 
### ਸੰਗੀਤਕ ਵੀਡੀਓ ਦਿੱਖ 
## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਵਿਨੋਦ ਸਹਿਗਲ

thumb|ਵਿਨੋਦ ਸਹਿਗਲ
**ਵਿਨੋਦ ਸਹਿਗਲ** ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ *ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ* (1983), *ਯਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਬਹਾਰਾਂ* (1993) ਅਤੇ *ਮਾਚਿਸ* (1996) ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਵ

thumb|ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਵ
**ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਵ** ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿਰਸਾ

thumb|ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿਰਸਾ
**ਹਰਵਿੰਦਰ** ਸਿਰਸਾ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹਨ।
thumb|ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿਰਸਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਗੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ

thumb|ਗੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ
**ਗੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ**  ਛਤੀਸਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਚਹਿਲ ਜਗਪਾਲ

thumb|ਚਹਿਲ ਜਗਪਾਲ
**ਚਹਿਲ ਜਗਪਾਲ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਕਿਤਾਬ "ਤਸਦੀਕ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਸੰਘ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਰੌਸ਼ਨ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ, ਗੱਜਰ

thumb|ਰੌਸ਼ਨ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ, ਗੱਜਰ
**ਰੌਸ਼ਨ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ, ਗੱਜਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਸਬੇ ਜੇਜੋਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਪਿੰਡ ਗੱਜਰ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪਹਾੜੀ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਇਹ ਸਥਾਨ ਦਿਲਕਸ਼ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਥੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਸਾਹਿਤਕ ਮੇਲੇ ਲਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਦੀਬਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਏਥੇ ਚਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹੱਟਾਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਗਾਊਂ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ 'ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਕਮਲਜੀਤ ਕੰਵਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਵਸਨੀਕ ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ ਜੋਸਨ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਵੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਭਾਂਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਅਦੀਬ ਦੇ ਨਾ 'ਤੇ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀਅ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਜੇਜੋਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਸੜਕ 'ਤੋਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੱਜਰ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ ਹੈ।
ਲਾਭ ਚਤਾਮਲੀ ਵਾਲਾ

**ਲਾਭ ਚਤਾਮਲੀ ਵਾਲਾ** (ਜਨਮ 20 ਸਤੰਬਰ 1942 ) ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਸਤੰਬਰ 1942 ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਰਲੀ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿੰਡ ਚਿਤਾਮਲੀ ਡਾਕਖਾਨਾ ਕਾਲੇਵਾਲ ਤਹਿਸੀਲ ਮੋਰਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰੋਪੜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੱਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਕਾਲੇਵਾਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਲਈ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਕੁਰਾਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। 
## ਕਿਤਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੌਜ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰੋਡਵੇਜ਼ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦੀ ਚੇਟਕ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਹੀ ਲੱਗ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ, ਬੀਬੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਸੁਚੇਤ ਬਾਲਾ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਾਵਾ, ਸੁਨੀਤਾ ਭੱਟੀ, ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ, ਸਰਦੂਲ ਸਿਕੰਦਰ, ਅਮਰ ਨੂਰੀ, ਦੁਰਗਾ ਰੰਗੀਲਾ, ਭੁਪਿੰਦਰ ਗਿੱਲ, ਮਿਸ ਨੀਲਮ ਨੇ ਗਾਏ।
## ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ
* ਚਰਚਿਤ ਗੀਤ "ਬਟੂਆ" ਗਾਇਕ ਜੋੜੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਮਿਸ ਨੀਲਮ।
* ਤੈਨੂੰ ਆਈ ਆਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਪਸੰਦ ਵੇ ?ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ
* ਨੀ ਮੈਂ ਤੇਹਰਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਫੇਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸਰਦੂਲ ਸਿਕੰਦਰ ਤੇ ਪਰਮਜੋਤੀ
* ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਿਰਜ਼ੇ ਯਾਰ ਦੇ ਨਾਲੇ ਈ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿਓ (ਸਰਦੂਲ ਸਿਕੰਦਰ ਗਮਦੂਰ ਅਮਨ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਅਲੀ)ਅਸ਼ੋਕ ਬਾਂਸਲ ਮਾਨਸਾ     
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਓਂਕਾਰ ਤੇਜੇ

thumb|ਓਂਕਾਰ ਤੇਜੇ
**ਓਂਕਾਰ ਤੇਜੇ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ

ਰਾਗ ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ, ਭੈਰਵ ਥਾਟ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। 

ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਸਹਿਤ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

 
**ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ** ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ *ਰਾਗ* ਹੈ। 

ਇਹਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭੈਰਵ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਗ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਕੁਛ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਦੁਰਲੱਭ *ਰਾਗ* ਅਹਿਰੀ ਜਾਂ ਅਭਿਰੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਭੈਰਵ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।  

ਭੈਰਵ ਅੰਗ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਹਰ ਅਲਾਪ ਭੈਰਵ ਅੰਗ ਤੇ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

**ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਵਾਇਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ**

ਰਾਗ ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਵਾਇਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨਃ

# ਮਨ ਰੰਗੀਲੇ (ਤੀਨ ਤਾਲ,ਵਿਲਮਬਿਤ ਲਯ) 
# ਸ਼ੰਕਰਾ ਮ੍ਹਾਰੇ ( ਦ੍ਰੁਤ ਲਯ) ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਨਾਗਰਾਜਾਰਾਓ ਹਵਲਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।  
# ਮੋਹੇ ਛੇਡੋ ਨਾ ਗਿਰੀਧਾਰੀ (ਦ੍ਰੁਤ ਲਯ) ਇਹ ਬੰਦਿਸ਼ ਪਰਵੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 

## ਸਿਧਾਂਤ 
### ਅਰੋਹ ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ 
ਅਰੋਹ-  ਸ ਰੇ ਗ ਮ ਪ ਧ ਨੀ ਸੰ

ਅਵਰੋਹ-ਸੰ ਨੀ ਧ ਪ ਮ ਗ ਰੇ ਸ

ਪਕੜ - ਗ ਮ ਰੇ ਰੇ  ਸ  ਨੀ(ਮੰਦ੍ਰ) ਧ(ਮੰਦ੍ਰ) ਨੀ(ਮੰਦ੍ਰ) ਰੇ ਰੇ ਸ

ਅਰੋਹ(ਚੜਾਅ) ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਪ(ਪੰਚਮ) ਅਤੇ ਸ(ਸ਼ਡਜ) ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਵਰੋਹ(ਉਤਾਰ) ਸਿੱਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਭੈਰਵ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੋਮਲ ਰੇ  ਉੱਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕੇ  ਅਕਸਰ ਸੰ ਨੀ ਧ ਪ ਮ,ਗ ਮ ਗ ਰੇ ਸ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਵਾਦੀ 
**ਵਾਦੀ** -ਮ 

**ਸੰਵਾਦੀ**-ਸ 

### ਪਕੜ ਜਾਂ ਚਲਨ 
ਗ ਮ ਰੇ ਰੇ  ਸ  ਨੀ(ਮੰਦ੍ਰ) ਧ(ਮੰਦ੍ਰ) ਨੀ(ਮੰਦ੍ਰ) ਰੇ ਰੇ ਸ

*ਕੋਮਲ ਨੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਧਾ, ਕੋਮਲ ਰੇ, ਸਾ*  ਦਾ  ਚਲਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ  ਹੁੰਦਾ  ਹੈ। 

### ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ 
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ 'ਚ ਰਾਗ ਚੱਕਰਵਾਕਮ ਹੈ।

ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਾਗ-

* ਭੈਰਵ
* ਨਟ ਭੈਰਵ

ਥਾਟ -ਭੈਰਵ 

## ਵਿਵਹਾਰ 
ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ ਇੱਕ ਉੱਤਰਾਂਗਵਾਦੀਰਾਗ ਹੈ। 

### ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਰਾਗ  ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੱਕ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਕਾਰਡ 
ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ, *ਤਿੰਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਰਾਗ*  ਐੱਚ.ਐੱਮ.ਵੀ. ਐੱਲ.ਪੀ., 1957. ਅਤੇ ਐਂਜਲ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਸੀਡੀ, 2000.

ਹਰਿਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ, *ਰਾਗ ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ* ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਆਹ ਗੀਤ। ਨਿੰਬਸ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਸੀਡੀ, 1987.

ਨਿਖਿਲ ਬੈਨਰਜੀ, *ਰਾਗ ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ*  ਮਲਟੀਟੋਨ ਰਿਕਾਰਡਜ਼, ਯੂ. ਕੇ. ਲਿਮਟਿਡ, 1995. ਐਲ.ਪੀ.  (Tunes 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ) 

ਵਸੀਫ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਡਾਗਰ,"*ਚਲੋ ਸਖੀ ਬ੍ਰਜ ਰਾਜੇ* " ਦਵਾਰਾ ਧਮਾਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਿਤਾ ਗਿਆ ਆਲਾਪ। ਮਯੂਜਿਕ ਟੂਡੇ  A97015. ਕੈਸਟੈ. 

## ਰਾਗ ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 
## ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ 
ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ 16ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਚੱਕਰਵਾਕਮ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਜਾਤੀ ਦਾ ਰਾਗ  ਹੈ,ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ ਰਾਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਝ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ

## ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ  
* "ਮਨ ਆਨੰਦ ਆਨੰਦ ਛਾਇਯੋ" (ਫ਼ਿਲਮਃ ਵਿਜੇਤਾ) 
* "ਮੇਰੀ ਵੀਨਾ ਤੁਮ ਬਿਨ ਰਾਏ" (ਫਿਲਮ :ਦੇਖ ਕਬੀਰਾ ਰੋਇਆ)
* "ਕਰਨਨ" ਤੋਂ "ਉੱਲਾਥਿਲ ਨੱਲਾ ਉੱਲਮ"
* "ਪੂਛੋ ਨਾ ਕੈਸੇ ਮੈਨੇ ਰੇਨ ਬਿਤਾਈ" ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲ ਬਤਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੰਨਾ ਡੇ। ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਐੱਸ. ਡੀ. ਬਰਮਨ (ਫਿਲਮ:ਮੇਰੀ ਸੂਰਤ ਤੇਰੀ ਆਂਖੇਂ)
* "ਵਕਤ ਕਰਤਾ ਜੋ ਵਫ਼ਾ ਆਪ ਹਮਾਰੇ ਹੋਤੇ"(ਫਿਲਮ : ਦਿਲ ਨੇ ਪੁਕਾਰਾ)
* "ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ ਮੈਲੀ ਹੋ ਗਈ (ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ) " (ਫਿਲਮਃ ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੱਗਾ ਮੈਲੀ) 
* "ਅਬ ਤੇਰੇ ਬਿਨ ਜੀ ਲੇਂਗੇ ਹਮ" (ਫਿਲਮਃ ਆਸ਼ਿਕੀ) 
* "ਸੋਲਾਹ ਬਰਸ ਕੀ ਬਾਲੀ ਉਮਰ ਕੋ ਸਲਾਮ"(ਫਿਲਮ:ਏਕ ਦੂਜੇ ਕੇ ਲਿਏ)
* "ਅਲਬੇਲਾ ਸਾਜਨ ਆਓ ਰੇ" (ਫਿਲਮਃ ਹਮ ਦਿਲ ਦੇ ਚੁਕੇ ਸਨਮ, ਬਾਜੀਰਾਵ ਮਸਤਾਨੀ) 
* "ਔਰ ਹੋ" (ਫਿਲਮਃ ਰੌਕਸਟਾਰ) 

### ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ
ਓਂਕਾਰ ਸਿੰਘ

thumb|ਓਂਕਾਰ ਸਿੰਘ
**ਓਂਕਾਰ ਸਿੰਘ** ਭਾਰਤ ਸਕਾਊਟਸ ਐਂਡ ਗਾਈਡਜ਼, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਟੇਟ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਲੇਖ
ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ

thumb|ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰਪਾਲ ਬਰਾੜ
**ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ** ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰਡ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਲੇਖ
ਸ਼ਹਰ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਜਦਾਹ ਖ਼ਾੱਲੀ

***ਸ਼ਹਰ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਜਦਾਹ ਖ਼ਾੱਲੀ*** ਅਫ਼ਗਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਮੀਰ ਜਾਨ ਸਬੁਰੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਫ਼ਾਰਸੀ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਫਕ ਗੀਤ ਤਾਜਿਕ ਗਾਇਕ ਨਿਗਾਰਾ ਖਲਾਵਾ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ।

## ਗੀਤ 
ਸ਼ਹਰ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਜਦਾਹ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਕੂਚਾ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਖ਼ਾੱਨਾ ਖ਼ਾੱਲੀ 

ਜਾਮ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਸੁਫ਼ਰਾ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਸਾਗ਼ਰ ਓ ਪੈਮਾਨਾ ਖ਼ਾੱਲੀ

ਕੂਚ ਕਰਦੇ, ਦਸਤਾ ਦਸਤਾ, ਆਸ਼ਨਾਯਾਨ, ਅੰਦਲੀਬਾਨ

ਬਾਗ਼ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਬਾਗੀਚਾ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਖ਼ਾੱਲੀ, ਲਾਨੇ ਖ਼ਾੱਲੀ

................

ਸ਼ਹਿਰ ਖ਼ਾਲੀ, ਸੜਕ ਖ਼ਾਲੀ, ਮੁਹੱਲਾ ਖ਼ਾਲੀ, ਘਰ ਖ਼ਾਲੀ 

ਪਿਆਲਾ ਖਾਲੀ, ਮੇਜ਼ ਖਾਲੀ , ਸਾਗ਼ਰ ਓ ਪੈਮਾਨਾ ਖ਼ਾਲੀ

ਸਾਡੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਪੂਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰ ਕੂਚ ਕਰ ਗਏ

ਬਾਗ ਖ਼ਾਲੀ, ਬਾਗੀਚਾ ਖ਼ਾਲੀ, ਟਾਹਣੀਆਂ ਖ਼ਾਲੀ , ਆਲ੍ਹਣੇ ਖ਼ਾਲੀ

...................

ਵਾਐ ਅਜ਼ ਦੁਨੀਆ ਕਹ ਯਾਰ ਅਜ਼ ਯਾਰ ਮੀ‌ਤਰਸਦ

ਗ਼ੁੰਚਾ‌ਹਾਏ ਤਿਸ਼ਨਾ ਅਜ਼ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਮੀ‌ਤਰਸਦ

ਆਸ਼ਿਕ ਅਜ਼ ਆਵਾਜ਼ਾ-ਏ-ਦਿਲਦਾਰ ਮੀ‌ਤਰਸਦ

ਪੰਜਾ-ਏ-ਖ਼ਨਿਆਗਰਾਨ ਅਜ਼ ਤਾਰ ਮੀ‌ਤੁਰਸਦ

ਸ਼ਹਸਵਾਰ ਅਜ਼ ਜਾਦਾ-ਏ-ਹਮਵਾਰ ਮੀ‌ਤੁਰਸਦ

ਐਨ ਤਬੀਬ ਅਜ਼ ਦੀਦਨ ਬਿਮਾਰ ਮੀ‌ਤੁਰਸਦ

...................

ਲਾਹਨਤ ਹੈ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਤਰ ਮਿੱਤਰ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ

ਜਿੱਥੇ ਪਿਆਸੇ ਫੁੱਲ ਬਾਗ ਤੋਂ ਹੀ ਡਰਦੇ ਹਨ

ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ

ਜਿੱਥੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਜ਼ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ

ਨਾਈਟ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ

ਇਹ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ

...................

ਸਾਜ਼ਹਾ ਬਸ਼ਕਸਤ ਵ ਦਰਦ-ਏ-ਸ਼ਾਇਰਾਨ ਅਜ਼ ਹੱਦ ਗੁਜ਼ਸ਼ਤ

ਸਾਲ‌ਹਾਏ ਇੰਤਜ਼ਾਰੀ ਬਰਮਨ ਵ ਤੋ ਬਰਗਜ਼ਸ਼ਤ

ਆਸ਼ਨਾ ਨਾਆਸ਼ਨਾ ਸ਼ੁਦ

ਤਾ ਬਲ਼ਾ ਗੁਫ਼ਤਮ ਬਲ਼ਾ ਸ਼ੁੱਦ

...................

ਸਿਰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਜ਼ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਇਰਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਈ ਦੁਖਦਾਈ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ

ਜਾਣੂ ਅਣਜਾਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ

ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆ ਚੁੱਕਾ 

................

ਗਿਰਿਆ ਕਰਦਮ, ਨਾਲਾ ਕਰਦਮ, ਹਲਕਾ ਬਰ ਹਰ ਦਰ ਜ਼ਦਮ

ਸੰਗ ਸੰਗ-ਏ-ਕਲਬਾ-ਏ-ਵੀਰਾਨਾ ਰਾ ਬਰ ਸਰ ਜ਼ਦਮ

ਆਬ ਅਜ਼ ਆਬੀ ਨਜਨਬੀਦ

ਖ਼ਫ਼ਤਹ ਦਰ ਖ਼ਵਾਬੀ ਨਜਨਬੀਦ

................

ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਰੋਇਆ, ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵੀਰਾਨੇ  ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪਟਕਿਆ

ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ

ਇਵੇਂ ਹੀ ਸੁੱਤੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ।

...................

ਚਸ਼ਮਾ‌ਹਾ  ਖ਼ੁਸ਼ਕੀਦ ਵ ਦਰਿਆ ਖ਼ਸਤਗੀ ਰਾ ਦਮ ਗਿਰਫ਼ਤ

ਆਸਮਾਨ ਅਫ਼ਸਾਨਾ-ਏ-ਮਾਰਾ ਬਾ ਦਸਤ-ਏ-ਕਮ ਗਿਰਫ਼ਤ

ਜਾਮ‌ਹਾ ਜੋਸ਼ੀ ਨਦਾਰਦ, ਇਸ਼ਕ ਆਗ਼ੋਸ਼ੀ ਨਦਾਰਦ

ਬਰਮਨ ਵ ਬਰ ਨਾਲਾਹਾਈਮ, ਹੇਚ‌ਕਸ ਗੋਸ਼ੀ ਨਦਾਰਦ

...................

ਝਰਨੇ ਸੁੱਕ ਗਏ, ਦਰਿਆ ਥੱਕ ਕੇ ਚੂਰ ਹੋ ਗਏ

ਅਸਮਾਨ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਸਮਝਿਆ 

ਜਾਮ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਗਏ, ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਜੱਫੀ ਦਾ ਨਿੱਘ ਨਾ ਰਿਹਾ

ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਰੋਣਿਆਂ ਵੱਲ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਕੰਨ ਨਾ ਧਰਿਆ 

...................

ਬਾਜ਼ਾਤਾ ਕਾਰਵਾਨ-ਏ-ਰਫ਼ਤਾ ਬਾਜ਼ ਆਇਦ

ਬਾਜ਼ਾਤਾ ਦਿਲਬਰਾਨ ਨਾਜ਼ ਨਾਜ਼ ਆਇਦ

ਬਾਜ਼ਾਤਾ ਮਤਰਬ ਵ ਆਹੰਗ ਵ ਸਾਜ਼ ਆਇਦ

ਕਾਕਲ ਅਫਸ਼ਾਨਮ ਨਗਾਰ-ਇ ਦਿਲ ਨਵਾਜ਼ ਆਇਦ 

ਬਜ਼ਾਤਾ ਬਾਰ ਦਰੀ ਹਾਫਿਜ਼ ਅੰਦਾਜ਼ੀਮ

ਗੁਲ ਬਿਫਸ਼ਾਨੀਮ ਓ ਮੀ ਦਰ ਸਾਗਰ ਅੰਦਾਜ਼ੀਮ

........................

ਵਾਪਸ ਆ ਕਿ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਕਾਫ਼ਲਾ ਵੀ ਪਰਤ ਆਏ

ਵਾਪਿਸ ਆ ਕਿ ਦਿਲਬਰਾਂ ਨਾਜ਼ ਕੇ ਨਾਜ਼ ਮੁੜ ਆਉਣ

ਵਾਪਸ ਆ ਕਿ ਦੂਰ ਦੇ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ ਮੁੜ ਆਉਣ

ਮਿਹਰਜਾਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁਲਫਾਂ ਫੈਲਾ ਦੋ 

ਵਾਪਸ ਆਓ ਤਾਂ ਕਿ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਸਕੀਏ

ਫੁੱਲ ਬਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਿਆਲੇ ਭਰਦੇ ਹੋਏ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਗੀਤ
ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ

thumb| ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਾ ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ
**ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ**  (  ) ਇੱਕ ਆਪਟੀਕਲ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੀਸ਼ੇ (ਦਰਪਣ) ਇੱਕ ਕੋਣ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਝੁਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦੇ  ਇੱਕ ਸਿਰੇ ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ (ਹਿੱਸੇ)  ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ  ਬਾਕਾਇਦਾ ਸਮਰੂਪ ਪੈਟਰਨ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਪਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਿਰੇ 'ਤੇ  ਦਰਪਣ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੂੜੀਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੰਗਦਾਰ ਟੁਕੜੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪੈਟਰਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ਼ਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਲਬੀਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
thumb| ਇੱਕ ਆਮ ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਣਤਰ

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
"ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ" ਸ਼ਬਦ ਇਸਦੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਖੋਜੀ ਡੇਵਿਡ ਬਰੂਸਟਰ ਨੇ ਘੜਿਆ ਸੀ।  ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ  (  ), "ਸੁੰਦਰ, ਸੁੰਦਰਤਾ",  (), "ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਰੂਪ, ਆਕਾਰ"  ਅਤੇ (  ), "ਦੇਖਣ ਵਾਲ਼ਾ, ਬੀਨ", ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲ਼ਾ"।  ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੇਟੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ  ਜੋ 10 ਜੁਲਾਈ, 1817 ਨੂੰ ਮਿਲ਼ਿਆ ਸੀ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb| ਕਿਰਚਰ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਡਲੀ (ਸੱਜੇ) ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ
thumb| ਪੈਟਰਨ ਜਦੋਂ ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ ਟਿਊਬ ਰਾਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਨੇਹਾ ਮਨਕਾਨੀ

**ਨੇਹਾ ਮਨਕਾਨੀ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦਾਈ ਹੈ ਅਤੇ 2023 ਬੀਬੀਸੀ 100 ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਦਾਈਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਦਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ 'ਤੇ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਨਕਾਨੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਸਕਾਲਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਈਸੀਐਮ ਯੰਗ ਲੀਡਰਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨਕਾਨੀ ਨੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨਕਾਨੀ ਲੇਡੀ ਡਫਰਿਨ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮਿਡਵਾਈਫਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਮਨਕਾਨੀ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਜਣੇਪਾ ਸਿਹਤ ਕਲੀਨਿਕ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

2019 ਵਿੱਚ, ਮਨਕਾਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਮਾਮਾ ਬੇਬੀ ਫੰਡ ਚੈਰਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਬਾਲ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸਨ।

2020 ਵਿੱਚ, ਮਣਕਾਨੀ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਬਾਬਾ ਟਾਪੂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮਿਡਵਾਈਫਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨਕਾਨੀ ਨੇ ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

2021 ਤੱਕ, ਮਾਨਕਾਨੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੇਅਰ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਡਵਾਈਫ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਡਸ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੈੱਟਵਰਕ (IHHN) ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

2022 ਵਿੱਚ, ਮਨਕਾਨੀ ਦਾਈਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜਣੇਪਾ ਸਿਹਤ ਕਲੀਨਿਕ ਵੀ ਚਲਾਇਆ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ *ਵੂਮੈਨਜ਼ ਆਵਰ,* ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਮਨਕਾਨੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਮਿਡਵਾਈਵਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਵੂਮੈਨ ਇਨ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਪੁਸ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਮਿਡਵਾਈਫਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ, ਮਣਕਾਨੀ ਨੇ ਗੋਲੇਟਾ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟ ਰਿਲੀਫ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।

## ਮਾਨਤਾ 
2021 ਵਿੱਚ, ਮਨਕਾਨੀ ਸੱਤ ਮਹਿਲਾ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਵਰਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਬਾਇਓਂਡ ਐਪਲੌਜ਼: ਹੈਰੋਇਨਜ਼ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ 2021 ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ, ਮਨਕਾਨੀ ਨੂੰ ਯੂਐਸ ਮਿਸ਼ਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ 2023 ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਕਰੇਜ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਮਨਕਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ 100 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
* 
* 
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਦਾ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਕਿਤੇਂਦੇ

**ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਦੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਕਿਤੇਂਦੇ**, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ **ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਦੀ ਕਿਤੇਂਦੇ**, ਇੱਕ ਦੋਵੇਂ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਤੇਂਦੇ 'ਚ ਪੈਂਦਾ । 

## ਸਥਾਨ 
ਇਹ ਸਕੂਲ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਤੇਂਦੇ , ਕੰਪਾਲਾ, ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਏਂਤੇੱਬੇ-ਕੰਪਾਲਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਸਕੂਲ ੨੦੦੧ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਲੌਰੰਸ  ਮੁਲਿੰਦਾਊਆ, ਪੁਰਾਣਾ ਫ਼ੂਫ਼ਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਲੂਮਰੀ, ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਕਾਉਂਟੀ, ਪੱਛਮੀ ਵਰਜੀਨੀਆ

ਬਲੂਮਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਗੈਰ-ਸੰਗਠਿਤ ਵੀ ਹੈਗਾ। ਬਲੂਮਰੀ ਵਿੰਚੇਸਟਰ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਪੈਂਦਾ ।ਬਲੂਮਰੀ ਸੜਕ ਬਲੂਮਰੀ ਪਾਈਕ (ਪੱਛਮੀ ਵਰਜੀਨੀਆ ਰੂਟ 127) ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ੨੦੦੦ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ੩੨੧ ਸੀ।

ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੋਹੇ ਦੀ ਗਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਲੂਮਰੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਸੀਆ। ਇਹ ਕਾਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Bloomery Was an Industrial Village
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਦਿਵਸ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ **ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਦਿਵਸ** ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 23 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
23 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੇ ਲੈਂਡਰ ਅਤੇ ਰੋਵਰ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਉਤਾਰ ਕੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਫਟ-ਲੈਂਡਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਰੋਵਰ ਦੀ ਸਫਲ ਤੈਨਾਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ 23 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਦਿਵਸ" ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਲਾਵਤੀ

ਰਾਗ ਕਲਾਵਤੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਸਰਲ ਰਾਗ ਹੈ।

**ਥਾਟ-ਖਮਾਜ** 

'''ਜਾਤੀ-ਔੜਵ-ਔੜਵ(ਅਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ ਦੋਨਾਂ 'ਚ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਸੁਰ)**

**ਸਮਾਂ -ਅੱਧੀ ਰਾਤ**

**ਅਰੋਹ-   ਸ ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਸੰ**

**ਅਵਰੋਹ - ਸੰ ਨੀ ਧ ਪ ਗ ਸੰ** 

**ਪਕੜ - ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਧ ਪ,ਗ ਪ ਗ ਸ**       

**ਵਾਦੀ ਸੁਰ-   ਗ**  

**ਸੰਵਾਦੀ ਸੁਰ -ਧ**

**ਵਰਜਿਤ ਸੁਰ -ਰੇ,ਮ** 

**ਕਲਾਵਤੀ''' ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਕੋਣੀ (ਪੰਜ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਾਗ ਹੈ। ਰੇ (ਦੂਜਾ ਟੋਨ) ਅਤੇ ਮ (ਚੌਥਾ ਟੋਨ) ਦੋਵੇਂ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ (ਵਰਜਿਆ/ਵਰਜੀਤ)। ਕਲਾਵਤੀ ਖਮਾਜ  ਥਾਟ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ।

## ਅਰੋਹ ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ 
ਅਰੋਹ-    ਸ ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਸੰ
ਅਵਰੋਹ - ਸੰ ਨੀ ਧ ਪ ਗ ਸੰ

## ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦੀ ਸੁਰ 
ਵਾਦੀ ਸੁਰ-ਗ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦੀ ਸੁਰ-ਧ ਹਨ  

## ਪਕੜ ਜਾਂ ਚਲਨ 
ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਧ ਪ,ਗ ਪ ਗ ਸ   

ਕੋਮਲ ਨੀ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਆਰੋਹ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ ਜਿਵੇਂ 'ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਧ ਸੰ'  **ਯਾਂ** 'ਸ ਗ ਪ ਧ ਸੰ' ਪਰ ਤਾਨ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ 'ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਸੰ' ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੋਮਲ ਨੀ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ -ਗੰ ਪ ਧ ਨੀ ~ਧ ਪ **ਯਾਂ** ਫੇਰ ਗੰ ਪ ਧ ਨੀ - ਸੰ ਧ ਗ ਪ ਧ ਸ ਨੀ- ਧ ਪ 

ਰਾਗ ਕਲਾਵਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗ - 

ਸ ਗ ਪ ਧ ,ਪ ਧ ਨੀ ਧ,ਧ ਪ,ਗ ਪ ਧ ਸੰ ਨੀ,ਧ ਨੀ ਸੰ ,ਨੀ ਪ, ਧ ਗ, ਪ ਗ ਸੰ, ਨੀ ਧ ਸ

## ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ 
ਕਲਾਵਤੀ ਇੱਕ ਕਰਨਾਟਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਯਗਪ੍ਰਿਆ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਰਾਗ ਹੈ।  ਜੇ.ਡੀ. ਪਾਟਕੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਗ ਪੰਡਿਤ ਰਾਓ ਨਾਗਰਕਰ, ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਗੰਗੂਬਾਈ ਹੰਗਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀ ਸੁੱਬਾ ਰਾਓ ਨੇ ਵਿਆਖਯਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਰਨਾਟਕੀ ਕਲਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਅਰੋਹਾ ਵਿੱਚ ਗਾ ਅਤੇ ਨੀ ਅਤੇ ਅਵਰੋਹਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਗ ਜਨਸਮੋਹਿਨੀ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਦਾ ਕਰ ਦੇੰਦਾ ਹੈ। 

## ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ 
ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਗ ਕਲਾਵਤੀ'ਚ -ਸ ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਸੰ/ਸੰ ਨੀ ਧ ਪ ਗ ਸ ਸੁਰ ਲਗਾ ਕੇ ਇਹ ਰਾਗ  ਵਲਚੀ ਜਾਂ ਵਲਾਜੀ ਮੰਨਿਆ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ 28ਵੇਂ ਮੇਲਕਾਰਥਾ, ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ  ਹੈ।

## ਬੰਦਿਸ਼ (ਰਾਗ ਕਲਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਰਚਨਾ) 
## ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 
### ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ 
## ਵਿਹਾਰ 
ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੁਰ 'ਗ ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਧ ਪ ਗ' ਇੱਕਠੇ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,ਤਾਂ 'ਗ (ਗਂਧਾਰ)' ਅਕਸਰ ਇਸ ਮੇਲ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੁਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 'ਸ' ਸੁਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਂਦੇ ਵਕਤ ਮੀਂਡ ਦਵਾਰਾ 'ਗ ਤੋਂ ਸੰ' ਤੱਕ ਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਅੰਦੋਲਨ-

ਸ,ਗ,ਪ,ਗ/ਸ,ਨੀ(ਮੰਦ੍ਰ),ਧ(ਮੰਦ੍ਰ),ਸ,ਸ(ਪ)ਗ,ਪ,(ਧ)ਪ (ਗ)ਸ,ਗ ਪ ਧ --ਧ--ਨੀ ਧ ਪ,ਗ ਗ ਪ ਧ ਨੀ -,ਨੀ ਧ ਪ,ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਧ,(ਨੀ)ਧ ਸੰ ਸੰ(ਗੰ)ਸੰ,ਸੰ ਗੰ ਪੰ ਗੰ ਸੰ ਨੀ ਧ,ਗ ਪ ਧ, ਨੀ ਨੀ ਧ ਪ, ਗ ਧ ਪ, ਗ ਨੀ ਧ,ਗੰ/ਸੰ ਨੀ ਧ,ਨੀ ਧ ਪ ਗ ਪ (ਧ)ਪ ਗ/ਸ,ਨੀ(ਮੰਦ੍ਰ)ਧ(ਮੰਦ੍ਰ) ਸ-

ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਸ ਨੀ ਧ ਪ ਗ/ਸ-

### ਗਾਣ-ਵਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ 
ਅੱਧੀ ਰਾਤ

## ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਣਕਾਰੀ 
### ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਕਾਰਡ 
* ਇਮਰਤ ਖਾਨ,ਐਲ ਪੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨੰ. EASD-1358
* ਨਿਸ਼ਾਤ ਖਾਨ, "ਸੇਂਟੀਮੈਂਟਲ ਸਿਤਾਰ", ਸੁਪਰ ਕੈਸੇਟਸ ਇੰਡ (1994) । Ltd, CD: SICCD 042 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਪ੍ਰਭਾ ਅਤ੍ਰੇ, "ਕਲਾਸੀਕਲ ਵੋਕਲ- ਮਾਰੂ ਬਿਹਾਗ, ਕਲਾਵਤੀ, ਠੁਮਰੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਖਮਾਜ", ਐਚ. ਐਮ. ਵੀ.
* ਐੱਸ. ਬਾਲਾਚੰਦਰ, ਵੀਨਾ, "ਕਰਨਾਟਕ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟਲ- ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਕ੍ਰਿਤੀ-ਕਲਾਵਤੀ ਕਮਲਾਸਨ ਯੁਵਤੀ" 
* ਆਚਾਰੀਆ ਡਾ. ਪੰਡਿਤ ਗੋਕੁਲੋਤਸਵਜੀ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵੋਕਲ, ਭਾਰਤ ਜਹਾਂ ਸੇ ਪਿਆਰਾ  ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਦੀਕਸ਼ਾ
* ਕਲਾਵਤੀ ਤੰਤਰ
* ਤੰਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ

## ਅਰੋਹ ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ  
ਅਰੋਹ

ਸ ਗ ਪ ਧ ਨੀ ਸੰ '

ਪੱਛਮੀ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ, S = = C ਮੰਨ ਕੇ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਵੇਗਾਃ C E G A B c

ਅਵਰੋਹ

ਸੰ ਨੀ ਧ ਪ ਗ ਸ 

ਕਲਾਵਤੀ ਰਾਗ ਦੇ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਨੀ ਨੂੰ ਵਕਰ ਸੁਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ ਧ ਨੀ ਧ ਸੰ
ਐੱਫ. ਸੀ. ਮੁਰੋਮ

**ਐੱਫ. ਸੀ. ਮੁਰੋਮ** () ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਹੈ ਜੋ ਮੁਰੋਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਛੋਟੇਆਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। 2017-18 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਐਮੇਚਿਓਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਦਾ ਆਪਣਾ ਜ਼ੋਨ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਰੂਸੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲਿਗ ਲਈ ਲਸੰਸ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚਪੇਤੱਸਕੀ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪਲਾਂਟ

thumb|ਚਪੇਤੱਸਕੀ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪਲਾਂਟ
**ਚਪੇਤੱਸਕੀ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪਲਾਂਟ** () ਗਲਾਜ਼ੋਵ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ 1946 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਟੀਵੀਈਅੱਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੋਸਾਤੋਮ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।

ਚਪੇਤੱਸਕੀ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪਲਾਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਧਾਤੂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਜ਼ਿਰਕੋਨਿਅਮ, ਖਤਮ ਹੋਏ ਯੂਰੇਨੀਅਮ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਲਈ ਸਮਾਣ ਵੀ ਬਣੌਂਦੇ ਨੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੰਰਿਕਾ ਫ਼ਾਲ

**ਬੰਰਿਕਾ ਫ਼ਾਲ** (ਜਨਮ ਹੋਇਆ 9 ਦਸੰਬਰ 1970 ਸੇਂਟ-ਲੂਈਸ, ਸੇਨੇਗਲ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਸੈਨੇਗਾਲੀ ਪੁਰਾਣਾ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਲ 2000 ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਵਜਾਹਤ

**ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਵਜਾਹਤ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜਾਹਤ ਰਊਫ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਬੈਨਰ ਸ਼ੋਕੇਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੋਅਕੇਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਵਜਾਹਤ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਏਆਰਵਾਈ ਡਿਜੀਟਲ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ *ਸ਼ਬ-ਏ-ਆਰਜ਼ੂ ਕਾ ਆਲਮ ਦਾ* ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ *ਯਾਰ-ਏ-ਬੇਵਫਾ* (2017), *ਦਮਸਾ* (2019) ਅਤੇ *ਰਕਸ-ਏ-ਬਿਸਮਿਲ* (2020) ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਸਫਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।

## ਫ਼ਿਲਮ 
* *ਪਰਦੇ ਮੇਂ ਰਹਿਨੇ ਦੋ* (2022)

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਹਾਲੀਆ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 
### ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 
## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਮੈਂ ਕੁੱਕੂ ਔਰ ਵੋ ਨੇ* 2015 ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਹਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਲੇਡੀਜ਼ ਗੇਲਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ

**ਲੇਡੀਜ਼ ਗੇਲਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ** ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗੇਲਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲਈ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਲ-ਆਇਰਲੈਂਡ ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਡੀਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਲੇਡੀਜ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ 
ਲੇਡੀਜ਼ ਗੇਲਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 18 ਜੁਲਾਈ 1974 ਨੂੰ ਥੁਰਲਸ, ਕਾਉਂਟੀ ਟਿੱਪਰਰੀ ਦੇ ਹੇਜ਼ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੇਲਿਕ ਐਥਲੈਟਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਲਗਭਗ ਨੱਬੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ। ਚਾਰ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ - ਆਫਲੀ, ਕੈਰੀ, ਟਿਪਰਰੀ ਅਤੇ ਗਾਲਵੇ - ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਸੇ ਸਾਲ LGFA ਨੇ ਆਲ-ਆਇਰਲੈਂਡ ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਡੀਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। LGFA ਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਗੇਲਿਕ ਐਥਲੈਟਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮੁਕਾਬਲੇ 
### ਆਲ-ਆਇਰਲੈਂਡਜ਼ 
* All-Ireland Senior Ladies' Football Championship
* All-Ireland Intermediate Ladies' Football Championship
* All-Ireland Junior Ladies' Football Championship
* All-Ireland Under-18 Ladies' Football Championship
* All-Ireland Under-16 Ladies' Football Championship
* All-Ireland Under-14 Ladies' Football Championship
* All-Ireland Ladies' Club Football Championship

### ਲੀਗ 
* ਲੇਡੀਜ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ

### ਇੰਟਰਵਰਸਿਟੀ 
* O'Connor ਕੱਪ

## ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਟੀਮ 
* ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* *Unladylike: A History of Ladies Gaelic Football*, by Hayley Kilgallon (due September 2024)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ladiesgaelic.ie, official website

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
ਕਾਸਤੇਲੱ ਦੇ ਲ'ਏਰੋਸਾ

'''ਕਾਸਤੇਲੱ ਦੇ ਲ'ਏਰੋਸਾ''' ਪੋਰਤਸ ਦੇ ਤੋਰਤੋਸਾ-ਬੇਸਅਈਤ, ਕਾਤਾਲੋਨੀਆ, ਸਪੇਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਰੋੜੇਆਂ ਦੇਆਂ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ 963.8 ਮੀਟਰ ਹੈ।

ਕਾਸਤੇਲੱ ਦੇ ਲ'ਏਰੋਸਾ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਕਾਤਾਲਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਸਤਲ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਹਵੇਲੀ" ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਾੜ ਕੋਈ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਵੇਲੀ ਵਰਗੀ ਲਗਦੀ।thumb|300x300px|ਪੂਰਬੀ ਪਾਸਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਹੋਹੇਨਫਲਡ

**ਹੋਹੇਨਫਲਡ** ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਥੱਲੜੇ ਫ਼੍ਰੈਂਕੋਨੀਆ, ਰਾਜ ਬਵੇਰੀਆ, ਦੇਸ਼ ਜਰਮਨ ਦੇ ਰਜੀਅਰੁੰਙਜ਼ਬੇਜ਼ਤਸਰਕ ਵਿੱਚ ਕਿਤਸਿੰਗਨ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਸਿੰਗਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਅਹਿਸਾਸ-ਬਰਤਰੀ

**ਅਹਿਸਾਸ-ਬਰਤਰੀ** ਜਾਂ **ਉੱਤਮਤਾ ਕੰਪਲੈਕਸ** ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਘਟੀਆ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।   ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਅਲਫਰੈਡ ਐਡਲਰ (1870-1937) ਨੇ 1900 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਘੜਿਆ ਸੀ।

ਉੱਤਮਤਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਗ਼ਰੂਰ, ਹੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਕਾਰਤ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਣ ਵਾਲ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਾਲਮਾਨਾ, ਦਬਦਬਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲ਼ੇ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਮਲਾਵਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।  

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉੱਚ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅਲਫਰੈਡ ਐਡਲਰ 
ਅਲਫਰੇਡ ਐਡਲਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਮਤਾ ਕੰਪਲੈਕਸ (ਸੁਪੀਰੀਓਰਿਟੀ ਕੰਪਲੈਕਸ) ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਉੱਤਮਤਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀਣਤਾ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰੀਵ ਭਾਵਨਾਵਾਂ:  ਕਮਤਰੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।  ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਐਡਲਰ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਮਤਰੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਰਤਰੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।  ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ:  *ਅੰਡਰਸਟੈਂਡਿੰਗ ਹਿਊਮਨ ਨੇਚਰ* (1927),  ਅਤੇ *ਸੁਪੀਰਿਓਰਿਟੀ ਐਂਡ ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਟਰਸਟ: ਏ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਲੇਟਰ ਰਾਈਟਿੰਗਜ਼*, ਐਡਲਰ ਦੇ ਲਿਖੇ 21 ਪੇਪਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ
ਦੀਪਕ ਧਲੇਵਾਂ

thumb
thumb|ਦੀਪਕ ਧਲੇਵਾਂ
**ਦੀਪਕ ਧਲੇਵਾਂ** ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਮਾਨਸਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਧਲੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਅਵਤਾਰਜੀਤ

thumb|ਅਵਤਾਰਜੀਤ
**ਅਵਤਾਰਜੀਤ** ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। 

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
# ਕਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼
# ਮੋਹੇ ਰੰਗ ਦੇ
# ਤ੍ਰਸਰੇਣ
# ਚਿੱਤਰ ਲੀਲ੍ਹਾ
# ਮਿੱਟੀ ਕਰੇ ਸੰਵਾਦ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਰੰਗੀਨ ਕੱਚ

ਸਟੇਨਡ ਗਲਾਸ ਇਹ ਇੱਕ ਰੰਗਦਾਰ ਕੱਚ ਜਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਫਲੈਟ ਪੈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਿਡ਼ਕੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਧੁਨਿਕ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। "ਮੋਡਰਨ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ 'ਸਟੇਨਡ ਗਲਾਸ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਲੀਡ ਲਾਈਟ ਅਤੇ ਫੋਇਲ ਗਲਾਸ ਵਰਕ ਤੋਂ ਬਣੇ ਕਲਾ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਕ ਉਦਾਹਰਨ ਲੂਈਸ ਕਮਫਰਟ ਟਿਫਨੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੈਂਪ ਹਨ।"

ਸਟੇਨਡ ਗਲਾਸ ਉਹ ਕੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਧਾਤਾਂ  ਨੂੰ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਰੰਗਦਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨੂੰ" ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਧੱਬੇ ਅਕਸਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਸਟੇਨਡ ਗਲਾਸ ਸ਼ਬਦ ਉਹਨਾਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਾਮਲ ਕੀਤੇ ਕੱਚ 'ਤੇ ਰੰਗ ਪੇਂਟ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਕਿਲਨ ਵਿੱਚ ਕੱਚ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਅਕਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਖਿੜਕੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

"ਸਟੇਨਡ ਗਲਾਸ ਲਈ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਵਜੋਂ, ਵਿੱਚ ਕਲਾਤਮਕ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਬੇਹਤਰੀਨ ਅਤੇ ਸਟੀਕਡਿਜ਼ਾਇਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। "ਇੱਕ ਖਿੜਕੀ ਨੂੰ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਹਵਾ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਜ਼ਨ ਵੀ ਸਹਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।" ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖਿਡ਼ਕੀਆਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚਿੱਤਰ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਹਨ ਜੋ ਬਚ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀ ਖਿਡ਼ਕੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਚਾਨਣ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ  ਸਗੋਂ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਖਿਡ਼ਕੀਆਂ ਨੂੰ "ਚਾਨਣ ਭਰੀ ਕੰਧ ਸਜਾਵਟ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

"ਇੱਕ ਖਿੜਕੀ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਬਸਟਰੈਕਟ ਜਾਂ ਫਿਗਰੇਟਿਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਬਾਈਬਲ, ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੇਂਟਾਂ ਜਾਂ ਪੈਟਰਨਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਖ਼ਾਸਕਰ ਅਰਮੋਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਵਾਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ: ਇੱਕ ਗਰਜਾ ਘਰ ਵਿੱਚ – ਮਸੀਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਘਟਨਾਵਾਂ; ਇੱਕ ਸਦਨ ਵਿੱਚ – ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਝੰਡੇ; ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਹਾਲ ਵਿੱਚ – ਕਲਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ; ਜਾਂ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ – ਫੁੱਲ, ਜਾਨਵਰ, ਜਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼।"
ਜਹਾਨਾਰਾ ਨਬੀ

**ਜਹਾਨਾਰਾ ਨਬੀ** (ਉਰਦੂ: جہاں آراء نبی; ਜਨਮ 14 ਜੁਲਾਈ 2004) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤੈਰਾਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ 2021 FINA ਵਿਸ਼ਵ ਤੈਰਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ (25 ਮੀਟਰ) ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 200 ਮੀਟਰ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬੁਡਾਪੇਸਟ, ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2022 ਵਿਸ਼ਵ ਐਕੁਆਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 200 ਮੀਟਰ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 400 ਮੀਟਰ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ (ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਥਾਨਾਂ) 'ਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2024 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ। ਨਬੀ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਅਰਸ਼ਦ ਨਦੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਝੰਡਾ ਬਰਦਾਰ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
### ਨਿੱਜੀ ਬੈਸਟ 
### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀ
ਅਮਰਜੀਤ ਕਸਕ

thumb|ਅਮਰਜੀਤ ਕਸਕ
**ਅਮਰਜੀਤ ਕਸਕ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਟਿਆਲੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ -

# ਆਪਣੀ - ਆਪਣੀ ਲੋਅ
# ਗਹਿਰ
# ਸਾਣ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਸਵੈ
# ਇੰਜ ਮਿਲ਼ਿਆ ਰੱਬ ਮੈਨੂੰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੁਰਜੰਟ ਰਾਜੇਆਣਾ

thumb|ਗੁਰਜੰਟ ਰਾਜੇਆਣਾ
**ਗੁਰਜੰਟ ਰਾਜੇਆਣਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ ਹੈ - 

1. ਸੁਲਗਦੇ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਜਗਰਾਓਂ

thumb|ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਜਗਰਾਓੰ
**ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਜਗਰਾਓਂ** ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਬਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਸ ਵੱਲੋਂ 'ਤਾਰੇ ਭਲਕ ਦੇ' ਬਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਮੰਚ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਸੰਸਥਾ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ੀਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 'ਤਾਰੇ ਭਲਕ ਦੇ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਸਿਤਾਰਾ ਬਰੂਜ ਅਕਬਰ

**ਸਿਤਾਰਾ ਬਰੂਜ ਅਕਬਰ** ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਕਈ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਅਤੇ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਐਨਐਚਐਸ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਸਰਟੀਫਾਈਡ ਐਂਟੀ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ (CAMS) ਹੈ। ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਈਲੈਟਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 9/9 ਬੈਂਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਇਨਸਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਾਈਟਸ ਐਕਟੀਵਿਸਟ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਸਿਤਾਰਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਇਮਤਿਹਾਨ (css) ਦੀ ਉਮਰ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਸਿਤਾਰਾ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ਯੂਥ ਫੋਰਮ ਦਾ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣ ਗਈ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ:

* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਚਿਲਡਰਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
* ਕਲਾਮਾਰ ਦਾ ਦੇਸ਼, ਸਵੀਡਨ ਅਵਾਰਡ
* ਨਜ਼ਾਰੀਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੌਂਸਲ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
* UAE ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਸ਼ੀਲਡ
* ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
* ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਐਕਟਿਵ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਦੁਬਈ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੀ ਪਹਿਚਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਵਾਰਡ
* ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਸਦੀ ਫੋਰਮ ਤੋਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਿਤਾਰਾ ਬਰੁਜ ਅਕਬਰ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਫਰਵਰੀ 2000 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਰਬਵਾਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ 5 ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਹਿਮਦੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।

ਉਹ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਬਈ ਲਈ ਯੁਵਾ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਖੋਜ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਕੰਮ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ 5 ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਓ ਲੈਵਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ। ਉਸ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਏ ਲੈਵਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਉਂਸਿਲ ਦੁਆਰਾ 2011 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਲੈਂਗੂਏਜ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (IELTS) ਟੈਸਟ ਦੇਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 7 ਬੈਂਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਈਲੈਟਸ ਵਿੱਚ 9 ਵਿੱਚੋਂ 9 ਬੈਂਡ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੂਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਪੀਕਰ ਬਣ ਗਈ।

ਅਕਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

### ਜਰਮਨੀ 
ਫਰਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ, ਸਿਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ ਵਸੀਮ ਬੱਟ ਤੋਂ ਹਾਈਡਲਬਰਗ ਲਈ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ। ਮੇਅਰ ਸਟੈਫਨੀ ਜੈਨਸਨ ਅਤੇ ਐਮਐਨਏ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਫੋਹਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਸਿਤਾਰਾ ਨੂੰ ਹਾਈਡਲਬਰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੁੰਡਸਟੈਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਫੋਹਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਸੰਸਦ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੱਚੇ
ਯਰਕੌਡ

**ਯਰਕੌਡ**, ਨੂੰ **ਇਰਕਾਡ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਮਿਲ਼ ਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੇਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸਰਵਰਾਇਣ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸਰਵਰਾਇਣ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੱਥਰ-ਯੁੱਗ ਦੇ ਉਪਕਰਣ, ਯਰਕਾਡ ਝੀਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 5.ਕਿ.ਮੀ., ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਮਿਲੇ ਹਨ। 1820 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਸੇਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਲੈਕਟਰ, ਐਮ.ਡੀ. ਕਾਕਬਰਨ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੌਫੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1842 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਥਾਮਸ ਮੁਨਰੋ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਰੀਟਰੀਟ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਘਾਟਾਂ ਵਿਖੇ ਸ਼ੇਵਰੋਏ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਯਰਕੌਡ ਤਾਲੁਕ ਦੀ ਕੁੱਲ ਹੱਦ ਰਾਖਵੇਂ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ  ਹੈ। ਇਹ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਰਕੌਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਿੰਦੂ ਸਰਵਰਾਇਣ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ  'ਤੇ ਹੈ।

### ਜਲਵਾਯੂ 
## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਰਕੌਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 11,582 ਹੈ। ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 996 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 974 ਸੀ। ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 83.17% ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 80.09% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ 33.33% ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 15.50% ਸਨ। ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ 2,652 ਘਰ ਸਨ।

## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ 
ਤਾਲੁਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੰਚਾਇਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਯਰਕੌਡ ਵਿਖੇ ਹੈ। ਯਰਕੌਡ ਯਰਕੌਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਲਾਕੁਰਿਚੀ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਆਰਥਿਕਤਾ 
ਯਰਕੌਡ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੌਫੀ, ਸੰਤਰਾ, ਜੈਕਫਰੂਟ, ਅਮਰੂਦ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਇਲਾਇਚੀ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯਰਕੌਡ ਝੀਲ ਕਸਬੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਨ ਪਾਰਕ, ਰਿੱਛਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ, ਕਿਲਿਉਰ ਫਾਲਸ, ਗੁਲਾਬ ਬਾਗ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਰਵਰਾਇਣ ਮੰਦਰ, ਰਾਜਾ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਪਗੋਡਾ ਪੁਆਇੰਟ 'ਤੇ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ  ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਲੇਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਸੀਮਤ ਹਨ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ  ਦੁਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 34.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੇਲਮ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਸ਼ੇਵਰੋਇਸ ਕਾਲਜ, ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕਸਬੇ
ਮੁਲਤਾਨੀ (ਰਾਗ)

**ਮੁਲਤਾਨੀ** ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਾਗ ਹੈ। 

ਨਵਾਂ ਰਾਗ ਮਧੁਵੰਤੀ ਮੁਲਤਾਨੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਮੁਲਤਾਨੀ **ਤੋੜੀ** ਥਾਟ ਨਾਲ ਸੰਬਧਿਤ ਹੈ। 

**ਰਿਸ਼ਭ (ਰੇ) ਅਤੇ ਧੈਵਤ (ਧ)** ਸੁਰਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ। 

ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮਧ੍ਯਮ(ਤੀਵ੍ਰ) ਅਤੇ ਗੰਧਾਰ(ਕੋਮਲ) ਦੀ ਸੰਗਤੀ ਮੁਲਤਾਨੀ ਰਾਗ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

ਅਰੋਹ 'ਚ ਇਹ ਰਾਗ ਮੰਦਰ ਨਿਸ਼ਾਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:- ਨੀ (ਮੰਦਰ) ਸ ਗ ਯਾਂ ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਸ ਮ (ਤੀਵ੍ਰ) ਗ।

ਇਸ ਰਾਗ 'ਚ ਕੋਮਲ ਰਿਸ਼ਭ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਧੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਗ ਮੰਨੀਆਂ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਰਾਗ ਮੁਲਤਾਨੀ 'ਚ ਕੁੱਛ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ :-

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ
ਡਾ. ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਭੀਖੀ

thumb|ਡਾ. ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਭੀਖੀ
**ਡਾ. ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਭੀਖੀ** ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਸਬਾ ਭੀਖੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਬਿਸ਼ਮਾ ਖ਼ਾਨ

**ਬਿਸਮਾ ਖ਼ਾਨ** (ਜਨਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2002) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤੈਰਾਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜਕਰਾਤਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਛੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਗਵਾਂਗਜੂ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਐਕੁਆਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 2019 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 200 ਮੀਟਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੈਡਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

2021 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਟੋਕੀਓ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2020 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 50 ਮੀਟਰ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬੁਡਾਪੇਸਟ, ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਐਕੁਆਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 50 ਮੀਟਰ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 100 ਮੀਟਰ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2022 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀਕੀਤੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ 2023 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਅਤੇ ਰੀਲੇਅ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਤਿੰਨ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੈਰਾਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਹਿੰਗ

**ਹਿੰਗ** ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਾਲੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਫ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿੱਚੋ ਹੈ। ਹਿੰਗ ਬਹੁਤ ਬਦਬੂਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਪਿਆਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਭੁੰਨ ਕੇ ਜਾ ਤਲ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋ ਇੱਤਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਚੀਜ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਅਖਾਣ ਵੀ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ *ਹਿੰਗ ਲੱਗਾ ਨਾ ਫਟਕੜੀ ਰੰਗ ਚੋਖਾ ਆਏ*। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਸਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਅਨੁਮ ਬਾਂਡੀ

**ਅਨੁਮ ਬਾਂਡੀ** (ਜਨਮ 22 ਮਾਰਚ 1997) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਤੈਰਾਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮਹਿਲਾ ਤੈਰਾਕ ਬਣ ਗਈ।

## ਕਰੀਅਰ 
### ਰਾਸ਼ਟਰੀ 
31 ਦਸੰਬਰ 2011 ਤੱਕ, ਬਾਂਡੀ ਦੇ ਕੋਲ 2 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹਨ।

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
2011 ਵਿੱਚ, ਬਾਂਡੀ ਨੇ ਸ਼ੰਘਾਈ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 14ਵੀਂ FINA ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ 400 ਮੀਟਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਿਡਲੇ ਵਿੱਚ 5 ਮਿੰਟ 37.11 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦਿਵਾਇਆ।

#### ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ 
ਬਾਂਡੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 400 ਮੀਟਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਿਡਲੇ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਖਰੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ 5:34.64 ਵਿੱਚ ਈਵੈਂਟ ਤੈਰਾਕੀ ਕੀਤੀ।

#### ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 
ਬਾਂਡੀ ਨੂੰ ਗਲਾਸਗੋ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 2014 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੈਰਾਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤੈਰਾਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਮੇਰੀ ਸੌਮਰਵਿਲ (1834 ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼)

**ਮੇਰੀ ਸੌਮਰਵਿਲ** ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1834 ਵਿੱਚ ਲਿਵਰਪੂਲ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਦਾ ਕੰਮ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਆ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿਰ ਲਈ ਟੇਲਰ, ਪੌਟਰ ‘ਤੇ ਨਾਪਾਕ ਦੇ, ਲਿਵਰਪੂਲ ‘ਅਲੇ, ਲਈ ਬਣੀ ਇਹ ਸੀ।

* *ਮੇਰੀ ਸੌਮਰਵਿਲ* ਨੂੰ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1837 ਨੂੰ ਕਿੰਗਸਟਾਊਨ, ਕਾਉਂਟੀ ਡਬਲਿਨ ’ਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਲਿਵਰਪੂਲ, ਲੰਕਾਸ਼ਾਇਰ ਤੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 30 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਫੇਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਡਬਲਿਨ ਵੱਲ ਗਿਆ।
* ਲਿਵਰਪੂਲ ਤੋਂ 21 ਮਾਰਚ 1838 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ *ਮੇਰੀ ਸੌਮਰਵਿਲ*, ਜੋ ਕਲਕੱਤਾ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, 20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਲਿਵਰਪੂਲ ’ਚ 97 ਸਾਲ ਦਾ ਕੈਮ ਦੀ ਡਿਲਾਈਟ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ, ਉਸ ਦੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

**ਨੁਕਸਾਨਃ** ਅਕਤੂਬਰ 1852 ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ *ਸੌਮਰਵਿਲ* ਸੇਂਟ ਹੈਲੇਨਾ ਤੋਂ ਲਿਵਰਪੂਲ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਛਾਤੀ 11 ਜਨਵਰੀ 18853 ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਮਾਈਕਲਜ਼ ਮਾਊਂਟ, ਕੌਰਨਵਾਲ ਵਿਖੇ ਵਹਿ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ

ਤਬ ਯਹ ਸਾਰੰਗ ਰਾਗਾਹਿ ਵਿੰਦਾਵਨੀ ਕਹਾਈ੧੧ -**ਸੰਗੀਤ ਗ੍ਰੰਥ ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ ਸਾਰ** 

ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਾਗ ਵਨੀ ਸਾਰੰਗੰਗੀਤ ਗ੍ਰੰਥ ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ ਸਾਰ ਵਿੱਚ 

ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ,ਮਧੁਰ ਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਾਗ ਹੈ। 

ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ  ਹੈ ਤੇ ਅਗਾਂਹ ਉਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵਿਸਤਾਰ 'ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 

ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ ਯਾਂ ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਬਨੀ ਸਾਰੰਗ, ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਸਾਰੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜਿੰਵੇਂ **ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਰੰਗ,ਮਿਯਾਂ ਕੀ ਸਰਾਂਗ ਤੇ ਮਧੁਮਾਦ ਸਾਰੰਗ** ਪਰ ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਲਗ ਹੈ। 

## ਇਤਹਾਸ 
ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਵਾਰ ਸਵਾਮੀ ਹਰਿਦਾਸ ਜੀ, ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਦੇ  ਮਹਾਨ ਪੰਡਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਤਾਨਸੇਨ ਤੇ ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਵੀ ਸਨ,ਦਾ ਦਿਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਹਨਾ ਨੇ ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ ਗਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ  ਬੁਲਾਇਆ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਓਹ ਮੂਰਤੀ ਅੱਜ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਮੰਦਰ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਇਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਮਰਦਾਨਾ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਸਨ। ਤੁਰਦਿਆਂ ਤੁਰਦਿਆਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ ਪਰ ਪਾਣੀ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ ਗਾ ਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਈ। 

ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ ਕਾਫ਼ੀ ਥਾਟ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ ਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਗ ਹੈ। 

ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰ ਤੇ ਧੈਵਤ ਵਰਜਤ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਜਾਤੀ ਔਡਵ-ਔਡਵ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੋਂਵੇਂ ਲਗਦੇ ਹਨ ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਤੇ ਕੋਮਲ ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਸੁਰ ਮਲਹਾਰ ਤੇ ਮੇਘ ਮਲਹਾਰ ਇਸ ਰਾਗ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਰਾਗ ਹਨ। 

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ ਚ ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਸਾਰੰਗ  ਦਾ ਰੂਪ ਨਿਖਰ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਆਂਦਾ ਹੈ :-

**ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਸ ਰੇ ;ਰੇ ਮ ਰੇ ; ਸ ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਸ ; ਸ ਰੇ ਮ ਪ ; ਪ ਰੇ ਨੀ ਪ ;**

**ਮ ਪ ਨੀ ਨੀ ਸੰ ; ਸੰ ਨੀ ਪ ਨੀ ਪ ; ਮ ਰੇ ; ਨੀ (ਮੰਦਰ) ਸ ; ਨੀ(ਮੰਦਰ)** 

**ਸ ਰੇ ਸ**

**ਸ ਰੇ ਸ ;ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਸ ਰੇ ਸੰ ;ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਪ (ਮੰਦਰ) ਮ(ਮੰਦਰ) ਪ(ਮੰਦਰ) ਨੀ(ਮੰਦਰ)ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਸ ; ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਸ ਰੇ ਰੇ ਸ** 

**ਰਾਗ ਬ੍ਰਿੰਦਾਬਨੀ ਸਾਰੰਗ ਮੇਂ ਕੁੱਛ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ:-**
 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ

## ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ  
* "ਸਵਾਮੀ ਦੇਵਨੇ ਲੋਕਾ ਪਲਾਨੇ (ਸਕੂਲ ਮਾਸਟਰ) "
* "ਕਮਲਾਡਾ ਮੋਗਡੋਲੇ ਕਮਲਾਡਾ ਕੰਨੋਲੇ (ਹੋਸਾ ਇਤਿਹਾਸ) "
* "ਮਦੁਵੇ ਗੰਡੀਡੂ ਨੋਡਾਮਾ (ਅੱਡਾਡਾਰੀ) "
* "ਪੰਧਾਰਾਪੁਰਵੇਮਬਾ ਡੋਡਾ ਨਗਰ (ਦਸਾਰਾ ਪਦ) "
* "ਪਾਟਾ ਪਾਟਾ ਗਲੀ ਪਾਟਾ (ਆਪਤਾ ਮਿੱਤਰਾ) "
* "ਈਸ਼ਾ ਨਿੰਨਾ ਕਰਾਨਾ ਭਜਨੇ ਆਸੇ ਇੰਦਾ (ਭਜਨੇ) "
* "ਕਾਸ਼ੀ ਇੰਦਾ ਬੰਦਾਨੀਲੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ (ਭਗਤੀ ਗੀਤੇ) "
* "ਯਵ ਸ਼ਿਲਪੀ ਕੰਡਾ ਕਨਾਸੋ ਨੀਨੂ (ਜਨਮ ਜਨਮਦਾ ਅਨੁਬੰਧ) "
* "ਬਰੇਡੇ ਨੀਨੂ ਨਿੰਨਾ ਹੇਸਰਾ (ਸੀਤਾ) "
* "ਐਲੀ ਨਿੰਨਾ ਭਗਤਰੋ ਐਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਗਤੀ ਗੀਤੇ) "
* "ਕੇਮਪਡਾਵੋ ਏਲਾ ਕੇਮਪਡਾਵੋ (ਐਲਿੰਡਾਲੋ ਬੰਡਵਾਰੂ) "
* "ਜਗਦੀਸ਼ਾ ਮਲੇਸ਼ਾ ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਗੌਰੀਸ਼ਾ (ਬਡੁਕੂ ਬੰਗਾਰਾਵੈਤੂ) "
* "ਚੇਲੁਵਾਇਆ ਚੇਲੁਵੋ ਤਾਨੀ ਤੰਡਾਨਾ (ਜਨਪਦ) "
* "ਕੋਡਾਗਾਨਾ ਕੋਲੀ ਨੁੰਗਿੱਟਾ (ਤਤ੍ਵਾ ਪਦ"
* "ਕਲੀਤਾ ਹੁਦੁਗੀ ਕੁਦੁਰੇ ਨਾਦੀਗੀ (ਜਨਪਦ) "
* "ਨੰਮੂਰਾ ਮੰਦਰਾ ਹੂਵ (ਅਲੇਮਾਨੇ) "
* "ਅਡਵੀ ਦੇਵੀਆ ਕਾਡੂ ਜਨਗਲਾ (ਰਾਇਰੂ ਬੰਡਾਰੂ ਮਵਾਨਾ ਮਨੇਗੇ) "
* "ਹ੍ਰੁਦਯਾਵੇ ਨਿੰਨਾ ਹੇਸਰੀਗੇ (ਬੈਲੀ ਮੋਡਾਗਾਲੁ) "
* "ਸੁਵਵੀ ਸੁਵਵੀ ਸੁਵਾਲਮਾ (ਸਵਾਤੀਮੁੱਟੂ) "
* "ਅੱਟੀਟਾ ਨੋਦਾਦਿਰੂ (ਭਾਵਗੀਤ) "
* "ਸ਼ਿਵਨੂ ਭਿਕਸ਼ੱਕੇ ਬੰਦਾ (ਫ਼ੋਲਕ) "
* "ਮੁੱਟਾ ਮੁੱਟਾ ਚਿਨਾਰੀ ਮੁੱਟਾ (ਚਿਨਾਰੀ ਮੁਟਾ) "
* "ਭਾਗਯਾਦਾ ਬਲੇਗਾਰਾ (ਫ਼ੋਲਕ) "
* "ਮੁਨੀਸੂ ਤਰਾਵੇ ਮੁਗਡੇ (ਭਾਵਗੀਤੇ) "
* "ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ (ਭਗਤੀ ਗੀਤੇ) "
* "ਅਸਤੂ ਸਾਹਸਵੰਤ ਨੀਨੇ ਬਾਲਵੰਤ (ਭਗਤੀ ਗੀਤੇ) "
* "ਦਾਸਾਨਾਨੁ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗੂ (ਦਾਸ ਪਦ) "
* "ਇੰਦੂ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰਾ ਸ਼ੁਭਵ ਤਰੁਵਾ ਵਾਰਾ (ਭਗਤੀ ਗੀਤ) "
* "ਵਾਰਾ ਬੰਤਮਮਾ (ਭਗਤੀ ਗੀਤੇ) "
* "ਭਾਗਯਾਦਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਰੰਮਾ (ਦਾਸ ਪਦ) "
* "ਸਦਾ ਕੰਨਾਲੇ ਓਲਵੀਨਾ (ਕਵਿਰਤਨ ਕਾਲੀਦਾਸ) "
* "ਬੇਲਾਦਿੰਗਲਾਗੀ ਬਾ (ਮਿਸ਼ਰਾ, ਹੁਲੀਆਹਾਲੀਨਾ ਮੇਵੂ) "

### ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ 
### ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ 
### ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ 
### ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ 
### ਹੋਰ ਗੀਤ
ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ

thumb|ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ
**ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਿਦਰਾ ਹਮਦ

**ਸਿਦਰਾ ਹਮਦ** (ਜਨਮ 3 ਦਸੰਬਰ 1986) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ 2016 ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
### ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 
*ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼*

### BWF ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਲੇਂਜ/ਸੀਰੀਜ਼ 
*ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼*

:  ਬੀਡਬਲਿਊਐੱਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਲੇਂਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ
:  ਬੀਡਬਲਿਊਐੱਫ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ
:  ਬੀਡਬਲਿਊਐੱਫ ਫਿਊਚਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀ
ਮਾਲਗੁੰਜੀ

ਰਾਗ ਮਾਲਗੁੰਜੀ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ :-

** ਰਾਗ ਮਾਲਗੁੰਜੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਠ੍ਹਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਥਾਟ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਮਤ-ਭੇਦ ਹਨ ਕੁੱਛ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਖਮਾਜ  ਥਾਟ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੁੱਛ ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਦੀ।**

ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਥਾਟ ਖਮਾਜ ਮੰਨਿਯਾਂ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਦ ਲਗਾਏ ਜਾਨੇ ਹਨ। 

**ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਥਾਟ ਕਾਫੀ ਮੰਨ ਕੇ ਹੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।**

* ਰਾਗ ਮਾਲਗੁੰਜੀ, ਖਮਾਜ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ, ਰਾਗੇਸ਼੍ਵਰੀ ਅਤੇ ਜੈਜੈਵੰਤੀ ਰਾਗਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼੍ਰਣ ਹੈ।  
* ਰਾਗ ਮਾਲਗੁੰਜੀ 'ਚ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਗੰਧਾਰ ਤੇ ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  
* ਰਾਗ ਮਾਲਗੁੰਜੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਤਿੰਨਾ ਸਪ੍ਤ੍ਕਾਂ'ਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।   
* ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਅਰੋਹ 'ਚ ਪੰਚਮ (ਪ) ਵਰਜਤ ਹੈ। 
* ਰਾਗ ਮਾਲਗੁੰਜੀ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਗੰਧਾਰ(ਗ) ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਸਨੂੰ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਤੋਂ ਅਲਗ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਗੁੰਜੀ 'ਚ ਰਾਗ ਖਮਾਜ ਦੇ ਵੀ ਕੁੱਛ ਤੱਤ ਹਨ। 
* ਇਹ ਰਾਗ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ 'ਚ ਗਾਇਆ-ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੋਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤਕ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਰਾਗ ਮਾਲਗੁੰਜੀ 'ਚ ਕੁੱਛ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ

## ਵਿਵਹਾਰ 
ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਗ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤਰਲ, ਬਦਲਦੀਆਂ ਜਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਹਨ। ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

ਰਾਗ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪ੍ਰਹਰ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ।&nbsp;

ਕੁੱਝ ਰਾਗਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ

ਇਸਲਾਮ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਲਕਨ, ਕਾਕੇਸ਼ਸ, ਕ੍ਰੀਮੀਆ ਅਤੇ ਵੋਲਗਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਨ।

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਇਸਲਾਮ

## ਹਵਾਲੇ
2024 ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ

**2024 ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ** (), **ਪੈਰਿਸ 2024 ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ **ਪੈਰਿਸ 2024** ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਾਂਡ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, 17ਵੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਹੁ-ਖੇਡ ਪੈਰਾਸਪੋਰਟ ਇਵੈਂਟ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੈਰਿਸ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੈਰਿਸ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ 28 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 8 ਸਤੰਬਰ 2024 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੈਰਿਸ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਫਰਾਂਸ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਟਿਗਨੇਸ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟਵਿਲੇ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1992 ਵਿੰਟਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* 2024 ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Paris 2024 Official Homepage

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2024 ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ