ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ

**ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ** (ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਕੀਲ, ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਯੂ.ਪੀ.ਏ. ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ - ਇਹ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਫਿਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ. ਮੰਤਰਾਲੇ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਸਿੱਬਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੁਲਾਈ 1998 ਵਿਚ, ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਤੋਂ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਦਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧੀਕ ਸਾਲਿਸਿਟਰ ਜਨਰਲ (ਦਸੰਬਰ 1989 - ਦਸੰਬਰ 1990) ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ (1995-96, 1997-98 ਅਤੇ 2001-2002) ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2004 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ 71% ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 18% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਹਲਕੇ ਤੋਂ, ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਰਿਹਾ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਿੱਬਲ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ 1948 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1947 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ 1964 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਸੇਂਟ ਜਾਨਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੈਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਲ.ਐਲ. ਤੱਕ ਬੀ ਦੇ ਡਿਗਰੀ ਬਿਵਸਥਾ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਮ. ਉਹ 1972 ਵਿੱਚ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਲ 1973 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਭਿਆਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਐਲਐਲ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਐੱਮ. ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ (ਅਵੈਧ ਹਵਾਲਾ)। ਉਸ ਨੂੰ 1983 ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1989 ਵਿਚ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਧੀਕ ਸਾਲਿਸਿਟਰ ਜਨਰਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1994 ਵਿਚ, ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਵਕੀਲ ਸੀ ਜੋ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਹਾਂਪੇਸ਼ਣ ਮਤਾ 10 ਮਈ 1993 ਨੂੰ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 401 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਹਾਂਪੱਰਥਨ ਲਈ 196 ਵੋਟਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ 205 ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਭਾਵ 1995–1996, 1997–1998 ਅਤੇ 2001–2002 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ 1970 ਵਿੱਚ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਭਿਆਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1983 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1989 ਅਤੇ 1990 ਦਰਮਿਆਨ ਵਧੀਕ ਸਾਲਿਸਿਟਰ ਜਨਰਲ ਵੀ ਸੀ। ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਆਈ ਵਿੱਟਨੈਸ: ਅੰਸ਼ਕ ਨਿਗਰਾਨੀ,* ਰੋਲੀ ਬੁਕਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਦੁਆਰਾ ਅਗਸਤ 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰਸਾਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿਵਾਦ ਵਰਗੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। 2004 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਬਲ ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ) ਦੀ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਇਰਾਨੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2009 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਦੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਐਚ ਐਲ ਸਿੱਬਲ ਸਨ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਕੀਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1947 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। 1994 ਵਿੱਚ, ਐਚਐਲ ਸਿੱਬਲ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ "ਲਿਵਿੰਗ ਲੀਜੈਂਡ ਆਫ ਦਿ ਲਾਅ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 'ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨੀਨਾ ਸਿੱਬਲ ਨਾਲ 1973 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਮਿਤ ਅਤੇ ਅਖਿਲ, ਸਿੱਬਲ ਦੇ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਦੋਵੇਂ ਵਕੀਲ ਹਨ। 2005 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਬਲ ਨੇ ਪ੍ਰੋਮੋਲਾ ਸਿੱਬਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਕੰਵਲ ਸਿੱਬਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948