ਜੈ ਵਰਮਾ

**ਜੈ ਵਰਮਾ** ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ, ਵਿਦਿਅਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਜੈ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਜੀਵਾਣਾ, ਮੇਰਠ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਾਰਚ ਦੇ ਮਹੀਨੇ 1950 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਰੁਦਰਪੁਰ, ਨੈਨੀਤਾਲ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮੇਰਠ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ, ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਡਰਾਇੰਗ ਐਂਡ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ।
[thumb|*ਜੈ ਵਰਮਾ (ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਜੇ) ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨ. [ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ|ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ*]]
ਉਹ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ 2 ਅਕਤੂਬਰ, 1971 ਨੂੰ ਗੇਟਸਹੈਡ, ਟਾਇਨਾਸਾਈਡ, ਯੂ.ਕੇ. ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। 1976 ਵਿਚ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਨਾਟਿੰਘਮ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਹੁਣ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਜੈ ਵਰਮਾ ਨੇ ਨਾਟਿੰਘਮ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਤੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਅੱਸੀਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਾਟਿੰਘਮ ਭਾਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1976 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਨਾਟਿੰਘਮ ਦੇ ਕਾਲਾ ਨਿਕੇਤਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੀ ਸਿਖਾਈ।  1976 ਵਿਚ ਨਾਟਿੰਘਮ ਵਿਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।

ਇਸ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਦੇ ਸਨ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਕੇ, ਅਮਰੀਕਾ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ)। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕਈ ਮਾਨਵ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਗਗਨੰਚਲ 1857 ਦੇ 150 ਸਾਲ ਅਪਰੈਲ-ਸਤੰਬਰ 2006 ( *ਗਗਨੰਚਲ, 1857: 150 ਸਾਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਸਕਰਣ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2006* ) ਦੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1995 ਤੋਂ ਨਾਟਿੰਘਮ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਮਿਡਲਲੈਂਡਜ਼: ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਕਲ ਰੁਝਾਨ ( ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਕਾਵਿਆ ਰੰਗ (ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੰਗ *)* ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ / ਆਈ.ਸੀ.ਓ.ਐੱਸ.ਐੱਲ ਸੰਮੇਲਨਾਂ  ਅਤੇ ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ, ਮਾਸਕੋ, ਅਲੀਘਰ, ਬੁਡਾਪੇਸਟ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਮੇਤ ; ਟੋਰਾਂਟੋ ; ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ., ਉਜੈਨ, ਦਿੱਲੀ, ਮੇਰਠ, ਲਖਨਊ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਉਸਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ ਨੋਟਿੰਘਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਨਵਰੰਗ' ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ।

ਇੱਕ ਪਰਿਪੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਐਡਵਾਂਸਡ ਡਿਪਲੋਮਾ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨੌਟਿੰਘਮ ਟ੍ਰੇਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਰਵਿਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿਚ 1994 ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ।

1989 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਟਿੰਘਮ ਐਨ.ਐਚ.ਐਸ. ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਰਹੀ।
thumb|*2014 ਦੇ ਨੌਟਿੰਘਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਚ ਜੈ*
ਉਸਨੇ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ, 2004 ਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਵਿਆ ਰੰਗ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਕੇ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਟਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ *ਗੁਲਮੋਹਰ*,  ਅਸਲ ਵਿੱਚ *ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਦੁਨੀਆ*  ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਯੂਜੀਸੀ) ਦੁਆਰਾ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ (ਡਾਇਸਪੋਰਾ) ਹਿੰਦੀ ਸੈੱਟ ਬੀਏ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 'जुन नवजात जन्म चश्मा मोक्ष' ( *ਮੈਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਜਾਂ ਨਿਰਵਾਣਾ ਕਿਉਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?* ) ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਧਿਅਮ / ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ माध्यमिक और उच्च माध्यमिक शिक्षा मंडल) ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।   ਉਹ ਸੀ.ਏ.ਸੀ.ਐਸ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੇਰਠ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ  ਵਜੋਂ ਐਮ.ਏ. ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਜੂਨ, 2016 ਵਿੱਚ **ਜੈ ਵਰਮਾ** ਨੂੰ "ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ" ਲਈ, ਅਧਾਰਸ਼ਿਲਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਨਾਟਿੰਘਮ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਉਹ 1990 ਵਿੱਚ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 2013 ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਨਾਟਿੰਘਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਵਰਡਜ਼ 2016 ਦੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਨਾਟਿੰਘਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਾਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਨਾਟਿੰਘਮ ਆਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਜੈ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਨਾਟਿੰਘਮ ਨੇ 11 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ,  ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ  ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ ਨਾਟਿੰਘਮ ਦੇ ਲਾਰਡ ਮੇਅਰ ਤੋਂ, ਨਾਟਿੰਘਮ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਲਾਰਡ ਮੇਅਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਲ 2018 ਤੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ, ਗਾਂਧੀ ਨਗਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ; ਮੇਰਠ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ; ਵਿਗਿਆਨ ਭਾਵੇਨ  ; ਜੈਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਕੰਮ 
ਜੈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਲੀਗ, ਨਾਟਿੰਘਮ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਚੈਰਿਟੀ ਲਈ ਫੰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੁਨਾਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਾਹਤ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
* ਓਸਿਸ ਕਵਿਤਾਵਾਂ 2003 (ਸੰਕਲਨ)
* ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ 2003 ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ (ਸੰਕਲਨ)
* ਕਾਵਿਆ ਤਰੰਗ 2006, ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਕਲ (ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ)
* ਸ੍ਰੀਜੰਗਾਥਾ ਓਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 'ਯਾਂਹਾ ਸੇ ਵਹਾਂ ਤੱਕ' (ਸੰਕਲਨ)
* ਅੰਜਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ (ਸੰਕਲਨ)
* ਸੂਰਜ ਕੀ ਸੋਲਾਹ ਕਿਰਨ (ਸੰਕਲਨ)
* ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ ‘ਸਾਹਿਤ ਹੈਂ ਹਮ’ (ਸੰਪਾਦਕ)
* ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ / ਕਹਾਣੀਆਂ / ਲੇਖ. ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ
* ਕਲਰਜ ਆਫ ਪੋਏਟਰੀ (ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ, ਸੰਪਾਦਕ) 2014
* ਰਮਨੀਕਾ ਗੁਪਤਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਿੰਦੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕ (ਸੰਕਲਨ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ) 2015
* ਨਸੀਰਾ ਸ਼ਰਮਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਸੰਕਲਨ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ) 2015
* ਸੱਤ ਕਦਮ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ) 2017

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜੈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਡ ਨੂੰ ਸਿਖਾਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਖਾਣਾ, ਗੋਲਫ, ਬਰਿੱਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ http://www.jaiverma.co.uk/ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ