open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮੀਰਾ ਠਾਕੁਰ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ **ਮੀਰਾ ਠਾਕੁਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Meera Thakur**) ਸਿੱਕੀ ਘਾਹ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਤੋਂ ਦਸਤਕਾਰੀ ਲਈ ਮੋਹਰ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮੀਰਾ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਮਰੀ, ਮਧੂਬਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਕੀ ਘਾਹ ਦੀ ਕਲਾ ਸਿੱਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਜਾਵਟ, ਫੁੱਲਦਾਨ ਅਤੇ ਡੱਬੇ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸਿੱਕੀ ਇੱਕ ਘਾਹ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੇਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਠਾਕੁਰ ਮਧੂਬਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਸਤਕਲਾ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਕਿ ਵਾਂਝੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਦਸਤਕਾਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
alt=|right|thumb| ਸਿੱਕੀ ਘਾਹ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਫਲੋਟ

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਦਿੱਲੀ ਕਰਾਫਟਸ ਕੌਂਸਲ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਠਾਕੁਰ ਨੂੰ ਬਾਲ ਸ਼ਿਲਪੀ ਕਲਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਤੋਂ ਹੈਂਡੀਕ੍ਰਾਫਟ ਲਈ ਸੀਲ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 2022 'ਤੇ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਜ਼ਰਦੋਜੀ

thumb| ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਕਢਾਈ ਦਾ ਕਲੋਜ਼-ਅੱਪ ਸ਼ੂਟ
[thumb| [ਵਾਇਸਰਾਏ|ਵਾਇਸਰੀਨ ਲੇਡੀ ਕਰਜ਼ਨ ਦਾ ਮੋਰ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਸੂਈ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਕਰਟ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇ ਬੀਟਲ ਵਿੰਗ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਸਨ, ਉਸਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਨਸਨੀ ਸੀ, ਜੋ 27 ਸਤੰਬਰ 1903 ਨੂੰ *ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ* ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਛਪੀ ਸੀ।]]
**ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ**, ਜਾਂ **ਜ਼ਰ-ਦੌਜ਼ੀ** ਜਾਂ **ਜ਼ਰਦੁਜ਼ੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Zardozi**; ਕਲਾਸੀਕਲ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼َردوزی *ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ* ਤੋਂ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਢਾਈ"; ਹਿੰਦੀ: ज़रदोज़ी), ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ, ਭਾਰਤੀ-ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕਢਾਈ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਦੋ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ: *ਜ਼ਰ* ਜਾਂ *ਜ਼ਰੀਨ* ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸੋਨਾ', ਅਤੇ *ਦੋਜ਼ੀ* ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸਿਲਾਈ'। ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਧਾਤ ਦੀ ਕਢਾਈ ਹੈ ਜੋ ਰੇਸ਼ਮ, ਸਾਟਿਨ, ਜਾਂ ਮਖਮਲੀ ਫੈਬਰਿਕ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਕਢਾਈ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਜਾਵਟ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ: ਸਮਤਲ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ, ਸਪੈਂਗਲਾਂ, ਕੋਇਲਡ ਤਾਰਾਂ, ਭਾਰੀ ਤਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਮਰੋੜੀਆਂ ਤਾਰਾਂ। ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਕਸਰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ, ਮਣਕੇ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੱਪੜੇ, ਘਰੇਲੂ ਕੱਪੜਾ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਜਾਵਟ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੇ ਘਾਟੇ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਪਤਨ ਹੋਇਆ। 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਵਾਧਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਕਾਮੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ। ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਅਤੇ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੁਆਰਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦ ਦੌਲਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਰੁਤਬੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ। ਇਹ ਕਲਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਗਰਾ, ਬਰੇਲੀ ਅਤੇ ਫਾਰੂਖਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੱਕ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਭਿੰਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਬੰਧ 'ਇਸਲਾਮਿਕ', ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁਗਲ, ਦਰਬਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਥਿਤ ਮੁਸਲਿਮ ਸੁਹਜ ਨਾਲ ਹੈ। ਅੱਜ, ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਲਖਨਊ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ (GIR) ਨੇ ਲਖਨਊ ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਨੂੰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। GI ਦਰਜੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਛੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਬਾਰਾਬੰਕੀ, ਉਨਾਓ, ਸੀਤਾਪੁਰ, ਰਾਏਬਰੇਲੀ, ਹਰਦੋਈ ਅਤੇ ਅਮੇਠੀ ਦੇ ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਕਾਰੀਗਰ, ਵਿਤਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾ "ਲਖਨਊ ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ" ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਪਭੋਗਤਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਢਾਈ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਰਸਮੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਕਾਊਚਰ ਹਾਊਸ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ 
ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ, ਨਾਤੁੰਗਰਾਮ

thumb|ਲੱਕੜ ਉੱਲੂ, ਨਾਟੁਨਗ੍ਰਾਮ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ।
**ਨਤੁੰਗਰਾਮ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Natungram Wooden Dolls**) ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਰਧਮਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੁੰਗਰਾਮ ਗੁੱਡੀਆਂ ਦਾ ਖਾਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੌਰ-ਨਿਟਾਈ ਗੁੱਡੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਗੁੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਨਟੂੰਗਰਾਮ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਬਰਧਮਾਨ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1951 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਉਦਯੋਗ ਛੱਡ ਕੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਧਾਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਕੁਸ਼ਲਤਾ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਆਮ ਸਥਾਨਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ***ਸੂਤਰਧਰ ਹੈ, ਜੋ*** ਕਿ ਤਰਖਾਣ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਪਨਾਮ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਉਸਾਰੀ 
ਗੁੱਡੀਆਂ ਅਕਸਰ ਗਮਹਰ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਅੰਬ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਮੂਲ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 51 ਪਰਿਵਾਰ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਕਾਰੀਗਰ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕੰਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ: ਪੁਰਸ਼ ਲੱਕੜ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਰੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਧਾਤ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਵਾਇਤੀ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਹੁਣ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਐਲਨੋਰ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਈਗਨ

thumb|ਐਲਨੋਰ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਈਗਨ, 1921
**ਐਲਨੋਰ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਈਗਨ** (28 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1879-17 ਜਨਵਰੀ, 1925) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ *ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਪੋਸਟ* ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਬਰਥਾ ਐਲੀਨੋਰ ਪੇਡੀਗੋ ਦਾ ਜਨਮ 1879 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ (ਕੁਝ ਸਰੋਤ 1877 ਦਿੰਦੇ ਹਨ), ਹੈਨਰੀ ਪੇਡੀਗੋ ਅਤੇ ਬੀਨਾ ਗ੍ਰੇਵਜ਼ ਪੇਡੀਗੋ ਦੀ ਧੀ। ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੰਡੀਆਨਾ ਦੇ ਟੈਰੇ ਹਾਉਟ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ ਓਰਫਨ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਰਹੀ,[1] ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕੈਨਸਸ ਸਿਟੀ, ਮਿਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[2]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਐਲੇਨੋਰ ਪੇਡੀਗੋ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ 1898 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਕੈਨਸਸ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੋਂ ਉਹ ਲੈਸਲੀ ਦੇ ਵੀਕਲੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਆਲੋਚਕ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। 1903 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ; ਉਸਨੇ ਰੂਸੋ-ਜਾਪਾਨੀ ਯੁੱਧ, ਅਤੇ ਲੈਸਲੀ ਲਈ ਰੂਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ 1915 ਤੋਂ 1925 ਤੱਕ, ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ [1] ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਪੋਸਟ ਲਈ ਕਵਰ ਕੀਤਾ। [2][3] 1915 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਬਾਰੂਲੋਸ 'ਤੇ ਘਾਤਕ ਪਣਡੁੱਬੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ। [4] 1919 ਵਿੱਚ ਅਰਮੀਨੀਆ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ [5] ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਨ:

*ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕਿਤੇ ਵੀ ਲੋਕ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਕੇ ਘਾਹ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਭੁੱਖੇ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਘਾਹ ਅਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਦਮੀ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ-ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਇਹ.*

ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਨੀਲਾ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੂੰ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਫਿਲੀਪੀਨ ਐਂਟੀ-ਟਿਊਬਰਕਲੋਸਿਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।[1] ਉਸਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ 1922 ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਬਾਰੇ ਕਾਨਫਰੰਸ,[2] ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।[3]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਐਲੀਨੋਰ ਪੇਡੀਗੋ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਪਹਿਲਾ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, 1895 ਵਿੱਚ ਜੋਏਲ ਡਾਲਬੇ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਨਾਲ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਪਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਮਾਰਟਿਨ ਈਗਨ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1905 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।[1] ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1925 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, [2] 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਨਿਮੋਨੀਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਆਰਡੀਆ, ਇੱਕ ਭੋਜਨ- ਅਤੇ ਪਾਣੀ-ਜਨਿਤ ਪਰਜੀਵੀ; ਉਸਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਪੈਲਬੇਅਰਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਬਰਟ ਹੂਵਰ, ਜੇਮਜ਼ ਹਾਰਬਰਡ, ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਡਬਲਯੂ. ਗਿਲਬਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਵਾਲਟਰ ਲਿਪਮੈਨ, ਕੈਥਲੀਨ ਨੌਰਿਸ, ਫ੍ਰੈਂਕ ਮੁਨਸੀ, ਮੇਲਵਿਲ ਏਲੀਜਾਹ ਸਟੋਨ, ​​ਅਤੇ ਥਾਮਸ ਡਬਲਯੂ. ਲੈਮੋਂਟ ਸਨ।[3]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* David Hudson, "‘A woman so curiously fear-free and venturesome’: Eleanor Franklin Egan reporting the Great Russian Famine, 1922" ''Women's History Review'' 26(2)(April 2017): 195–212.
* David Hudson, "'Having Seen Enough': Eleanor Franklin Egan and the Journalism of Great War Displacement" in Ingrid Sharp and Matthew Stibbe, eds., ''Aftermaths of War: Women's Movements and Female Activists, 1918-1923'' (BRILL 2011): 375–393.
ਮਾਰਾਪਚੀ ਗੁੱਡੀਆਂ

thumb| ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਗੁੱਡੀਆਂ
**ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਗੁੱਡੀਆਂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Marapachi Dolls**), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ **ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਬੋਮਾਈਸ** (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ: "ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ") ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਗੁੱਡੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ (*ਪਟੇਰੋਕਾਰਪਸ ਸੈਂਟਾਲਿਨਸ* ) ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮ-ਕਪਾਹ-ਲੱਕੜ (*ਬੋਂਬੈਕਸ* ) ਜਾਂ ਲਾਲ ਲੱਕੜ (*ਸੇਕੋਈਓਇਡੀਏ* ) ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਲੂ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਸਹਿਰਾ ਜਾਂ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗੁੱਡੀਆਂ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗੋਲੂ ਜਾਂ "ਬੋਮਾਈ ਕੋਲੂ" ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਿਰੂਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਕਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁੱਡੀਆਂ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਂਡਾਪੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ-ਰਾਣੀ (ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ) ਗੁੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੋਲੂ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਗੁੱਡੀਆਂ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਬੋਮਾਈ ਕੋਲੂ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਪਰੰਪਰਾ ਅਪਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਗੁੱਡੀਆਂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣੀ ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਗੁੱਡੀ ਦੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸ ਲੱਕੜ ਦੇ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਦੀ ਬਣੀ ਇਸ ਖਿਡੌਣੇ ਨੂੰ ਚੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਲਾਰ ਲੱਕੜ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਕ ਕੱਢਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਗੋਲੂ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਗੁੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਨੂੰ 3, 5, 7, 9, ਜਾਂ 11 ਦੇ ਅਜੀਬ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਜਾਂ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਂ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ। ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਉੱਪਰਲਾ ਪੱਧਰ ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਗੁੱਡੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਗੁੱਡੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਣ, ਨੂੰ ਖਾਸ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਕਿ ਨਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
thumb| ਮਾਰਾਪਾਚੀ ਗੁੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੱਕ ਕੋਲਮ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੋਲੂ
* ਨਵਰਾਤਰੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਇਸਮਾ ਡੂਲੀ

**ਇਸਮਾ ਡੂਲੀ** (1870-11 ਮਈ 1921), ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸਮਾ ਡੌਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਕਲੱਬਵੁਮਨ ਸੀ, ਜੋ ਅਟਲਾਂਟਾ, ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਇਸਮਾ ਡੂਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਅਤੇ ਚਾਚੇ, ਮਾਰਟਿਨ ਐਚ. ਡੂਲੀ ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ "ਮੇਟਾ" ਡੀ'ਲਾਰੇਸੀ ਡੂਲੀ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। [1] ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਦ ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। [2][3]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਡੂਲੀ 1893 ਤੋਂ 1921 ਤੱਕ ਦ ਅਟਲਾਂਟਾ ਕਾਂਸਟੀਟਿਊਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, [1][2] ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ "ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪੰਨਾ" ਸੀ। [3][4] ਕੋਰਸੇਟ [5] ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਆਮ ਸਮਾਜ-ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, [6] ਡੂਲੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ, [3] ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ, [7] ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਖੇਡਾਂ, [8] ਅਤੇ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। [9]

ਡੂਲੀ ਅਟਲਾਂਟਾ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਜਾਰਜੀਆ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਲੱਬਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਅਤੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ "ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ" ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਫਰੈਜਿਸਟ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ,[2] ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ।[3] ਉਸਨੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਦੇ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਲੇਡੀ ਵਿਜ਼ਿਟਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ,[4] ਜਾਰਜੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ,[5] ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਡਾਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਕਨਫੈਡਰੇਸੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।[6]

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਡੂਲੀ ਨੇ ਵੂਮੈਨ ਕਮੇਟੀ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਦੇ ਜਾਰਜੀਆ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।[1][2]

## ਨਿਜ਼ੀ ਜੀਵਨ 
ਡੂਲੀ ਦੀ ਮੌਤ 1921 ਵਿੱਚ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਟਲਾਂਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[1] ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤੱਲੂਲਾਹ ਫਾਲਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[2][3]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* An 1884 photograph of Isma Dooly with other teenaged girls, in the Atlanta History Photograph Collection.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1921
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1870
ਕਾਰਟਿਸਟ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਕਾਰਟਿਸਟ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ** ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਕਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿੰਟੇਜ ਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਹੈ। ਕਾਰਟਿਸਟ ਦਾ ਮੂਲ ਵਿਚਾਰ ਰਾਇਲਟੀ, ਵਿੰਟੇਜ ਅਤੇ ਕਲਾਸਿਕ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਾਰਟਿਸਟ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਜੰਗੀਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿੰਟੇਜ ਕਾਰ ਰੀਸਟੋਰਰ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਰੀਸਟੋਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਸਨ।

### 2015 
ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 2015, 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਘੂ ਰਾਏ, ਹਿੰਮਤ ਸ਼ਾਹ, ਜੌਨੀ ਐਮਐਲ, ਵਾਜਿਦ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕੀਰ ਅਲੀ ਵਰਗੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੌਰਾਨ ਨੌਜਵਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਨੀਏਚਰ ਆਰਟ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਕਲਾ ਕੈਂਪ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਐਸਐਮਐਸ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਆਈਟੀਸੀ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਵਿਖੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਗਈ। ਕਾਰਟਿਸਟ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਕਲਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### 2016 
ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਨਰਾਇਣ ਨਿਵਾਸ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਟਿਸਟ 2016 ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਸੁੰਧਰਾ ਰਾਜੇ, ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ, ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿਖੇ ਤਿੰਨ ਸੋਲੋ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਮੇਅਰ ਨਿਰਮਲ ਨਾਹਟਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ ਜੌਨੀ ਐਮਐਲਏ ਨੇ ਕੀਤਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਆਰਟਕਾਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
* ਹਿਊਸਟਨ ਆਰਟ ਕਾਰ ਪਰੇਡ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਆਰਟਕਾਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

**ਆਰਟ ਕਾਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Art Car Museum**)**,** ਹਿਊਸਟਨ, ਟੈਕਸਾਸ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। "ਗੈਰਾਜ ਮਹਿਲ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਫਰਵਰੀ 1998 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਜ਼ੋਰ ਆਰਟ ਕਾਰਾਂ, ਲਲਿਤ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਕਲਾ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।

ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਆਰਟ ਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਮਰਥਕ, ਐਨ ਹਰੀਥਾਸ, ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਹਰੀਥਾਸ, ਕੋਰਕੋਰਨ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ., ਐਵਰਸਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਸਾਈਰਾਕਿਊਜ਼, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ ਆਰਟਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹਿਊਸਟਨ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਹਿਊਸਟਨ, ਟੈਕਸਾਸ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਸ਼ੋਅਰੂਮ ਕਾਰ-ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਇਸ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਟਾਕ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਆਰਟ ਕਾਰਾਂ, ਲੋਅਰਾਈਡਰ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਟਰੈਪਸ਼ਨ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਥਾਨਕ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਅਸਥਾਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਕੈਟਾਲਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿਊਸਟਨ ਕਲਾਕਾਰ ਰੌਨ ਹੂਵਰ (1944-2008) ਦੁਆਰਾ 2010 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮਾਜਿਕ/ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਪੁਆਇੰਟਲਿਸਟ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿਛੋਕੜ। ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰ ਜੌਨ ਐਟਲਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ।

ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੂੰ ਦ ਔਰੇਂਜ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ 140 ਹਾਈਟਸ ਬਲਵੀਡ, ਹਿਊਸਟਨ, TX 77007 ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਿਊਸਟਨ ਹਾਈਟਸ ਸਥਾਨ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਾਰਟਿਸਟ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਆਰਟ ਕਾਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ

**ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kalakrithi**) ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਅੰਤਰ ਕਾਲਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਲਾਗੱਪਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਅੰਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੇਨਈ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 1983 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਰ ਸਾਲ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਮਾਟੋ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ'13 ਵਿੱਚ ਅੰਗ ਦਾਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਈਨ ਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਰਟਸ ਸੋਸਾਇਟੀ 
ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਅਲਾਗੱਪਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਰਟਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਕਲਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਸਮਾਗਮ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ, ਵੈਰਾਇਟੀ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓ-ਨਾਈਟ ਹਨ ਜੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਧੂਮਧਾਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਖ ਲਿਖਣਾ, ਬਹਿਸ, ਜਾਮ, ਐਡ-ਜ਼ੈਪ ਅਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬ ਭਾਸ਼ਣ।
* ਵੀਡੀਓ ਡੱਬਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਅ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਟਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
* ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਸੋਲੋ ਗਾਇਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
* ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਸੋਲੋ ਡਾਂਸ
* ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ
* ਕਵਿਜ਼
* ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਭਾਲ
* ਗੇਮਿੰਗ
* ਦਿਸ਼ਾ, ਨਾਚ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ
* ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨ

## ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ 
ਈਰਮ ਆਧੀ, ਨਾਨੀ, ਸਾਰਥਕੁਮਾਰ, ਵਿਜੇ ਸੇਤੂਪਤੀ, ਸਿਮਹਾ ਬੌਬੀ, ਵਰਲਕਸ਼ਮੀ ਸਾਰਥਕੁਮਾਰ, ਵਾਣੀ ਕਪੂਰ, ਕਾਜ਼ੂਗੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀਅਨਾਂ ਸਮੇਤ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਉਤਸਾਹ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਐਸ ਬਾਲਾਚੰਦਰ (ਵੀਣਾ), ਕਾਰਤਿਕ, ਆਲਪ ਰਾਜੂ, ਨਰੇਸ਼ ਅਈਅਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼, ਸਟੀਫਨ ਦੇਵਾਸੀ, ਸ਼ਿਵਮਣੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਏਅਰਟੈੱਲ ਸੁਪਰ ਸਿੰਗਰ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਲੈਕ-ਡੈਮ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਿੱਲੀ ਧਾਰਨੀ, ਗੌਤਮ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੈਨਨ, ਵੇਤਰੀ ਮਾਰਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰਵਰਧਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਮਿਲ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਪਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ
ਕੇਰਲ ਸਕੂਲ ਕਲੋਲਸਵਮ 2025

thumb|63ਵਾਂ ਕੇਰਲ ਸਕੂਲ ਕਲੋਲਸਵਮ
**ਕੇਰਲਾ ਸਕੂਲ ਕਲੋਲਸਵਮ 2025** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kerala School Kalolsavam 2025;** ਮਲਿਆਲਮ : കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവം 2025), **ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਸਕੂਲ ਕਲਾ ਉਤਸਵ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਕੂਲ ਦਾ 2025 ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਸੀ। ਕਲੋਲਸਵਮ ਇਹ 4 ਤੋਂ 8 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੇਰਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਿਨਾਰਾਈ ਵਿਜਯਨ ਨੇ ਸੈਂਟਰਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ। 25 ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ 250 ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਸੈਂਟਰਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ, ਕੇਰਲ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਮੰਤਰੀ ਵੀ. ਸਿਵਨਕੁੱਟੀ ਨੇ ਜੇਤੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਟਰਾਫੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ ਅਤੇ ਟੋਵੀਨੋ ਥਾਮਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

8 ਜਨਵਰੀ 2025 ਨੂੰ 5-ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਕਲੋਲਸਵਮ ਦੇ 63 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 6ਵੀਂ ਵਾਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਇਹ ਜਿੱਤ 1999 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਨੇ 1008 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਪਲੱਕੜ 1007 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਕੰਨੂਰ 1003 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਵਜੋਂ ਰਿਹਾ।

### ਸਥਾਨ 
ਕੇਰਲ ਸਕੂਲ ਕਲੋਲਸਵਮ 2025 ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 25 ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਕੇਰਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

### ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
2025 ਕਲੋਲਸਵਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਈ ਜੇਤੂਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ। ਪਲੱਕੜ ਦੇ ਬੀਐਸਐਸ ਗੁਰੂਕੁਲਮ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨੇ 171 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚੀ ਸਕੂਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੇ ਕਾਰਮੇਲ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨੇ 116 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵਾਇਨਾਡ ਦੇ ਐਮਜੀਐਮ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨੇ 106 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਮੇਲੇ
ਸੁਨੈਨਾ ਕੇਜਰੀਵਾਲ

**ਸੁਨੈਨਾ ਕੇਜਰੀਵਾਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sunaina Kejriwal;** ਜਨਮ ਤੋਂ **ਬਜਾਜ**, 31 ਜੁਲਾਈ 1971 – 5 ਅਕਤੂਬਰ 2024) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕਿਊਰੇਟਰ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੇਜਰੀਵਾਲ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਸੁਨੈਨਾ ਬਜਾਜ ਹੈ, ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਅਤੇ ਰੂਪਰਾਣੀ ਬਜਾਜ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਦੀ SNDT ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਫੀਆ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਸਿਲਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਡਾ. ਭਾਉ ਦਾਜੀ ਲਾਡ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਤੋਂ ਮਾਡਰਨ ਐਂਡ ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਿਊਰੇਟੋਰੀਅਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਕੋਰਸ ਵੀ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ ਕਮਲਨਯਨ ਹਾਲ ਅਤੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟ ਕਿਊਰੇਟਰ ਸੀ।

## ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ 
* *ਸਪਾਂਡਾ: ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਪੁਕਾਰੀਆਂ*, ਸੀਮਾ ਲੀਸਾ ਪਾਂਡਿਆ ਦੁਆਰਾ, ਜਨਵਰੀ 2024।
* *ਹੀਲਿੰਗ ਥਰੂ ਦ ਆਰਟਸ*, ਮਾਰਚ 2023।
* *ਆਈ ਵਾਂਟ ਟੂਮੋਰੋ: ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੀ ਜਾਂਚ* ਅਰਸ਼ੀਆ ਲੋਖੰਡਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2022।
* *ਭਵਿੱਖ ਇੱਥੇ ਹੈ*, ਜਨਵਰੀ 2019।

## ਮੌਤ 
ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਮੌਤ 5 ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਨੂੰ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 53 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2024
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਨੀਨਾ ਲੈਰੀ ਦੁਰੀਆ

thumb|ਨੀਨਾ ਲੈਰੀ ਦੁਰੀਆ, 1920 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ।
**ਨੀਨਾ ਲੈਰੀ ਦੁਰੀਆ** (11 ਅਗਸਤ, 1874-1 ਨਵੰਬਰ, 1951) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਨੀਨਾ ਲੈਰੀ ਸਮਿਥ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਹਾਸੇਟ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਵੈਬਸਟਰ ਸਮਿਥ ਅਤੇ ਲੌਰਾ ਬੇਵਨ ਸਮਿਥ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ YMCA ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਬੋਸਟਨ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[1]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਦੁਰਈਆ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇਲਜ਼ ਆਫ਼ ਸੇਂਟ ਆਗਸਟੀਨ (1891), ਅਮੌਂਗ ਦ ਪਾਮਜ਼ (1903),[1] ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਸੇਵਨ ਗੈਬਲਰਜ਼ (1911),[2] ਦ ਵਾਇਸ ਅਨਹੀਰਡ: ਏ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਡਾਇਨਾਰਡ (1913),[3] ਏ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟਲ ਡਰੈਗਨ (1916),[4] ਦ ਸੋਲ ਆਫ਼ ਫਾਈਟਿੰਗ ਫਰਾਂਸ (1918), ਮੈਲੋਰਕਾ ਦ ਮੈਗਨੀਫਿਸੈਂਟ (1927),[5] ਅਤੇ ਦ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਮੌਰਾ (1932) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[6] ਦੁਰਈਆ ਦੇ ਏ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟਲ ਡਰੈਗਨ ਬਾਰੇ, ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਪਾਤਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੀਵੰਤ ਹਨ, ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸੁਆਦੀ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਚਮਕਦਾਰ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਐਪੀਗ੍ਰਾਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।"[7]

ਦੁਰਈਆ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈਆਂ। 1914 ਦੀ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਲਾਈਫ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨਿਊਜ਼ ਆਉਟਲੈਟਾਂ ਨੇ ਦੁਰਈਆ ਦੇ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, [1][2] ਦੁਰਈਆ ਨੇ ਦਿਨਾਰਡ ਵਿਖੇ ਦੁਰਈਆ ਯੁੱਧ ਰਾਹਤ (ਸਿਕੌਰਸ ਦੁਰਈਆ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਰੋਏ, ਸੋਮੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਸ ਅਤੇ ਲਿਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਡਿਪੂ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੇ 70,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੁੱਧ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ, ਭੋਜਨ, ਬਾਗ ਦੇ ਸੰਦ, ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵੰਡੀਆਂ। [3] ਉਸਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ (ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਖੇਡ ਅਜੇ ਵੀ ਸ਼ਰਾਪਲ, ਵਿਸਫੋਟਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਸੀ), ਟੀਬੀ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। [4] ਦੁਰਈਆ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਫ੍ਰੈਂਚ ਲੀਜਨ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਲਜੀਅਮ, ਇਟਲੀ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਤੋਂ ਹੋਰ ਸਜਾਵਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। [5][6][7]

ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਵਾਈਵਲ ਆਫ਼ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਆਰਟਸ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਦਸਤਕਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣਾਇਆ।[1] ਉਸਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੋਨਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਟੋਰਸੋਲਾਈਟ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਖੋਜ ਵੀ ਕੀਤੀ।[2][3]

## ਨਿਜ਼ੀ ਜੀਵਨ 
ਨੀਨਾ ਲੈਰੀ ਸਮਿਥ ਨੇ 1898 ਵਿੱਚ ਚੈਸਟਰ ਬਰੇਲ ਦੁਰਈਆ, ਇੱਕ ਖੋਜੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।[1] 1903 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਚੈਸਟਰ ਸੀ।[2] ਉਸਦਾ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ 1914 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਜਨਰਲ ਹੀਰਾਮ ਦੁਰਈਆ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮੈਟਿਵਾਨ ਸਟੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1951 ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰਿੰਗਟਨ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ 77 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[3]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1874
ਆਰਤੀ ਲੋਹੀਆ

**ਆਰਤੀ ਲੋਹੀਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Aarti Lohia**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਾਰ, ਕਲਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ARTnews ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 200 ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਉਸਨੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਲੋਹੀਆ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਸਪੀ ਲੋਹੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਦੋਰਾਮਾ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 2015 ਤੋਂ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਦਾਨੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੰਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਆਰਟਸ ਆਰਕਾਈਵ, ਦ ਆਈਐਫਏ ਆਰਕਾਈਵ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੋਹੀਆ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੌਂਸਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਐਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੌਂਸਲ, ਟੇਟ ਮਾਡਰਨ ਵਿਖੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਮੇਟੀ, ਸਰਪੈਂਟਾਈਨ ਗੈਲਰੀ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੌਂਸਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ MOMA ਦੀ ਡੇਵਿਡ ਰੌਕਫੈਲਰ ਕੌਂਸਲ। ਉਹ ਦ ਸਾਊਥ ਲੰਡਨ ਗੈਲਰੀ ਦੀ ਟਰੱਸਟੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਦੇ ਮਾਡਰਨ ਐਂਡ ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪੈਨਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸਾਥੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੋਆ ਸੈਂਡ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਗੋਆ ਸੈਂਡ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Goa Sand Art Festival;** ਛੋਟਾ ਨਾਮ: **ਜੀ.ਐਸ.ਏ.ਐਫ.**) ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਂਡੋਲੀਮ ਬੀਚ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੋਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਜੀ.ਐਸ.ਏ.ਐਫ. 2009 
ਗੋਆ ਸੈਂਡ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ 2009 ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸਾਲ ਸੀ। 2009 ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਰੇਤ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜੋ ਥੀਮ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਸੀ।

## ਜੀ.ਐਸ.ਏ.ਐਫ. 2010 
GSAF 2010 ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਥੀਮ ਪਾਰਕ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੁੰਬਈ, ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੁਪਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਥੀਮ ਪਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੇਤ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸਨ।

## ਜੀ.ਐਸ.ਏ.ਐਫ. 2011 
ਗੋਆ ਸੈਂਡ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ 2011 ਦਾ ਥੀਮ **"ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ - ਪਾਣੀ ਹੇਠ ਅਣਦੇਖੇ ਖਜ਼ਾਨੇ"** ਸੀ। ਲੋਕ ਇਸ ਥੀਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਸਾਲ ਗੋਆ ਸੈਂਡ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੇਤ ਮੂਰਤੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, **ਸਾਈਮਨ ਸਮਿਥ-ਦ ਸੈਂਡ ਵਿਜ਼ਾਰਡ** ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਸਾਈਮਨ ਦੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਰੇਤ ਨਾਚ ਅਤੇ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਡਰਾਇੰਗਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੇਤ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰੇਤ ਕਲਾ 'ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੇਤ 'ਤੇ ਰੇਤ ਦੀ ਮੂਰਤੀ/ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ/ਸੰਦੇਸ਼ ਲਿਖਣ ਜਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਭਿਆਸ ਟੋਏ 'ਤੇ ਰੇਤ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਲਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਲਈ ਹੈ।

ਕਲਾਕਾਰ 10 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 16 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 18 ਦਸੰਬਰ, 2011 ਤੱਕ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ। ਦਾਖਲਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਕਲਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ
* 2012 ਤੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਅਰਮਾਮਲਾਈ ਗੁਫਾ

**ਅਰਮਾਮਲਈ ਗੁਫਾ** ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਗੁਫਾ ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਲਯਮਪੱਟੂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਿਰੂਪਤੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅੰਬੂਰ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (16 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਫਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ।

## ਜਾਣਕਾਰੀ 
left|thumb| ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ
ਅਰਮਾਲਾਈ ਗੁਫਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਫਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੱਧਯੁਗੀ ਗੁਫਾ ਚਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚੱਟਾਨ ਕਲਾਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। 1945 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਗੈਬਰੀਅਲ ਜੂਵੇਉ-ਡੁਬਰੂਇਲ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਿਛਲੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪੱਲਵ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੂਵੋ-ਡੁਬਰੂਇਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸ ਗੁਫਾ ਦੀ ਖੋਜ ਉਦੈਂਦਿਰਮ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਪੱਲਵ ਸ਼ਾਸਕ ਨੰਦੀਵਰਮਨ II ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਕੁਮਾਰਮੰਗਲਮ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਲਯਮਪੱਟੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗੁਫਾ ਲੱਭਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ।  ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਅਸ਼ਟਥਿਕ ਪਾਲਕਾਂ* ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਸਨ,  ਨੂੰ ਅੱਠ ਕੋਨਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਨ ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਕੁਬੇਰ, ਈਸ਼ਨਿਆ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਨਿਰੂਤੀ ਅਤੇ ਵਰੁਣ । ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਪੈਟ੍ਰੋਗਲਿਫ ਵੀ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਗੁਫਾ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ-ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਫਾ ਵਿਚਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅੰਤ (ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ)

[thumb|[ਅਵਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ - ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅੰਤ - ਗੂਗਲ ਆਰਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ]]
'''ਜਰਨੀ'ਜ਼ ਐਂਡ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Journey's End;''' ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅੰਤ) ਇੱਕ ਕਾਗਜ਼ੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ (1871–1951) ਨੇ 1913 ਵਿੱਚ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ, ਈ.ਬੀ. ਹੈਵਲ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ। ਤੇਲ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਭੌਤਿਕਤਾ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ "ਭੌਤਿਕਵਾਦੀ" ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਕਲਾ ਲਹਿਰ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵਧੀ-ਫੁੱਲੀ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ (ਸਵਦੇਸ਼ੀ) ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਰਹੀ। ਬੰਗਾਲ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਤਮਕ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਕੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਗਲ ਲਘੂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਧੋਣ ਤਕਨੀਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।

## ਪੇਂਟਿੰਗ 
ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਇੱਕ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਊਠ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਹੇਠ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਇੱਕ ਗਰਮ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਦਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਲ, ਸੰਤਰੀ, ਭੂਰੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਊਠ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਧੀਆਂ ਬੰਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਊਠ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੈਰ ਗੋਡਿਆਂ 'ਤੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ; ਇਸਦਾ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਠਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੌਕਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਸਟੀਕ ਪਰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮਕੈਨੀਕਲ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਧੋਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਰੰਗ ਪੈਲੇਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸ਼ੇਡ ਹਨ: ਲਾਲ, ਸੰਤਰੀ, ਭੂਰਾ, ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾ, ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਰੰਗ। ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਦਿੱਖ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਧੁੰਦਲੀ ਹੈ।

## ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ 
ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਆਮ ਸਮਝ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਲਾ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਊਠ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਊਠ ਧੀਰਜ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਊਠ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਪਾਸੀ

**ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਪਾਸੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shalini Passi;** ਜਨਮ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਰਤਾ, ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੈ। ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ *ਫੈਬੂਲਸ ਲਾਈਵਜ਼ ਆਫ਼ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਾਈਵਜ਼* (2020–ਵਰਤਮਾਨ) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 18 (2024–2025) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਕਰੀਅਰ 
2018 ਵਿੱਚ, ਪਾਸੀ ਨੇ ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਪਾਸੀ ਆਰਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ MASH ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ KHOJ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਸੰਗਠਨ) ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਾਸੀ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਗੈਲਰੀ ਵਿਖੇ "ਦਿ ਵਾਰਪ ਐਂਡ ਵੇਫਟ ਆਫ਼ ਪਰਸੈਪਸ਼ਨ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੋਲੋ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, "ਥਰੂ ਮਾਈ ਆਈਜ਼", ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

## ਪਰਉਪਕਾਰ 
2021 ਵਿੱਚ, ਪਾਸੀ ਨੇ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਕੇ ਕੋਵਿਡ ਰਿਲੀਫ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪਾਸੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਜੇ ਪਾਸੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਰੌਬਿਨ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮੋਰਲ ਮੋਡਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਪੰਨਾ 2 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਦਾ ਲਾਸਟ ਹਾਰਵੈਸਟ: ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ

thumb| *ਦ ਲਾਸਟ ਹਾਰਵੈਸਟ* *- ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ*
**"ਦ ਲਾਸਟ ਹਾਰਵੈਸਟ"** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **The Last Harvest**) ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ 150ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ (NGMA) ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਐਨਜੀਐਮਏ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ 208 ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਰ. ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਏਸ਼ੀਆ ਆਰਟ ਆਰਕਾਈਵ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ "ਵਿਸ਼ਵ ਸਮਾਗਮ" ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ।

150ਵੇਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟ, ਬਰਲਿਨ, ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਕੋਰੀਆ, ਸਿਓਲ, ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਲੰਡਨ, ਦ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਪੇਟਿਟ ਪੈਲੇਸ, ਪੈਰਿਸ, ਗੈਲਰੀਆ ਨਾਜ਼ੀਓਨੇਲ ਡੀ'ਆਰਟ ਮੋਡਰਨਾ, ਰੋਮ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਗੈਲਰੀ (ਮਲੇਸ਼ੀਆ), ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ, ਮੈਕਮਾਈਕਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਟ ਕਲੈਕਸ਼ਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਗੋਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਿਤ ਕੈਟਾਲਾਗ, *"ਦ ਲਾਸਟ ਹਾਰਵੈਸਟ: ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਆਫ਼ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ"* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੌਰਾ 
## ਹਵਾਲੇ
ਹੈਟੀ ਬੈਲੇ ਏਜ

**ਹੈਟੀ ਬੈਲੇ ਏਜ** (31 ਮਾਰਚ 1861-19 ਨਵੰਬਰ 1942) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਣਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। 1914 ਤੋਂ 1916 ਤੱਕ, ਉਹ ਮਿੱਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਏਜ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ, 1861 ਨੂੰ ਏਰੀ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਜੋਸਫ਼ ਆਰਥਰ ਏਜ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ, ਕੈਥਰੀਨ ਰੇਬੇਕਾ ਰੀਸ਼ ਏਜ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਤੋਂ ਸਨ; ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸ ਸਾਲ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ 1869 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।[1] ਉਸਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ, ਓਹੀਓ ਦੇ ਵੈਸਟਰਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1886 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1903 ਵਿੱਚ ਮਿੱਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਿਊਨਿਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।[2]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਏਜ ਨੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਓਹੀਓ ਅਤੇ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1895 ਤੋਂ 1930 ਤੱਕ, [1] ਉਹ ਮਿੱਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਡੀਨ ਸੀ। [2] ਉਸਨੇ ਮਿੱਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਚ ਕੀਤਾ। [3][4] 1914 ਤੋਂ 1916 ਤੱਕ, ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। [5][6] "ਕਿਉਂਕਿ ਮਿੱਲਜ਼ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਲਈ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਵੈਲਸਲੀ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ," 1915 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਭਾਵਨਾ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਹੈ।" [7]

1918 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਲੈਂਡ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ 28 ਮਿੱਲਜ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। [1] 1920 ਵਿੱਚ, ਕਾਲਜ ਨੇ ਮਿੱਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ 25 ਸਾਲ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਨਾਏ। [2][3] 1925 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਏਜ ਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। [4]

1930 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, [1] ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। [2] ਉਹ ਮਿੱਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ [3] ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਮਹਿਮਾਨ ਸੀ: 1933 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਮਿੱਲਜ਼ ਕਲੱਬ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਔਰੇਲੀਆ ਹੈਨਰੀ ਰੇਨਹਾਰਡਟ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਮਾਰੀਆਨਾ ਬਰਟੋਲਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਾਲਜ ਦੀ ਡੀਨ ਐਮਰੀਟਾ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। [4]

## ਮੌਤ 
ਏਜ ਦੀ ਮੌਤ 19 ਨਵੰਬਰ, 1942 ਨੂੰ 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਓਕਲੈਂਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[1][2] ਉਸਦੀ ਕਬਰ ਮਿੱਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿੱਲਜ਼ ਵਿਖੇ ਏਜ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਡੌਰਮਿਟਰੀ ਹੈ।[3][4]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1861
ਚਾਈਲਡ ਵਾਈਫ਼ (ਬਾਲ ਪਤਨੀ)

thumb|ਬਾਲ ਪਤਨੀ ਪੇੰਟਿੰਗ
**ਚਾਈਲਡ ਵਾਈਫ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ; **Child Wife**), ਜਿਸਨੂੰ **ਚਾਈਲਡ ਬ੍ਰਾਈਡ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Child Bride;** 1936) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੰਗਰੀਆਈ-ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ (1913 - 1941) ਦੁਆਰਾ ਕੈਨਵਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤੇਲਯੁਕਤ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਾਪ 53 × 76 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਾਇਆ ਨਿੱਜੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

## ਰਚਨਾ 
ਚਾਈਲਡ ਵਾਈਫ ਇੱਕ ਤੇਲਯੁਕਤ ਕੈਨਵਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਬੈਠੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ 53 × 76 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਮਾਪਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਾਇਆ ਨਿੱਜੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ (1913 - 1941), ਇੱਕ ਹੰਗਰੀਆਈ-ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ 50 ਸਾਲ ਦੇ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਿਆ ਉਸਨੇ 1936 ਵਿੱਚ, *ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ* ਪੇਂਟਿੰਗ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, *ਚਾਈਲਡ ਵਾਈਫ* ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ, ਜੁਲਾਈ 1937 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤ ਡੇਨਿਸ ਪ੍ਰੋਟੌਕਸ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੇਂਟਿੰਗ " ਗੌਗੁਇਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹਾਂ"।

## ਵਿਆਖਿਆ 
ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੋਨਲ ਖੁੱਲਰ *ਚਾਈਲਡ ਵਾਈਫ* ਅਤੇ *ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ* ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗੁਲਾਬੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੀਆਂ 1935 ਤੋਂ 1936 ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ "ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਾਮੁਕ, ਰੰਗੀਨ, ਧੁੱਪਦਾਰ ਅਤੇ ਸਤਹੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ"... "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨੇਰੇ, ਨਿਰਲੇਪ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ"।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ (1931)

thumb|ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦਾ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ
ਹੰਗਰੀਆਈ ਮੂਲ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ (1913–1941) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ, 1931 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਤੇਲ-ਉੱਪਰ ਕੈਨਵਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਬੋਰਿਸ ਟੈਸਲਿਟਜ਼ਕੀ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਯੂਸਫ਼ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੰਗਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਕਟਰ ਈਗਨ, ਉਸਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਦੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। 2015 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ £1.7 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, 19 ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ 1930 ਅਤੇ 1934 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੀਲੀ ਸਾੜੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ
ਪਹਾੜੀ ਔਰਤਾਂ (ਪੇਂਟਿੰਗ)

thumb|ਪਹਾੜੀ ਔਰਤਾਂ - ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ ਗਿੱਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ
**ਹਿੱਲ ਵੂਮੈਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Hill Women**) ਹੰਗਰੀਆਈ-ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨਵਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤੇਲਯੁਕਤ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ 1935 ਦੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿਖੇ ਹਿੱਲ ਮੈਨ ਪੇਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।

ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ 1936 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਸੈਲੂਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ। ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 1937 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਨ ਮੈਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। 1978 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ' ਤੇ ਛਪਿਆ।

## ਰਚਨਾ 
*ਹਿੱਲ ਵੂਮੈਨ* ਇੱਕ ਤੇਲਯੁਕਤ ਕੈਨਵਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 89 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਗੁਣਾ 147.3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ *"ਹਿੱਲ ਮੈਨ"*, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ *ਵਿਲਜਰਜ਼ ਇਨ ਵਿੰਟਰ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ 1935 ਦੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ।

ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ "ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ" ਹੋਣ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸਨੂੰ "ਸਸਤੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਪੀਲ" ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਦਾਸ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਚਿੱਤਰ ਕਾਲੇ-ਹਰੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਤਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਲ੍ਹ ਥਿੜਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹਲਕੇ ਸ਼ਾਲ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹੇ ਪਿਛੋਕੜ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿਵਾਨ ਸੁੰਦਰਮ ਅਤੇ ਨਵੀਨਾ ਸੁੰਦਰਮ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ
ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ (ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ)

**ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mother India**) ਹੰਗਰੀਆਈ ਮੂਲ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ (1913 - 1941) ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਤੇਲ-ਉੱਪਰ ਕੈਨਵਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਮਈ/ਜੂਨ 1935 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੀਆਂ 33 ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ 1937 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਫਲੇਟੀ ਦੇ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਫਲ ਸੋਲੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ₹500 ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਖਜ਼ਾਨੇ ਐਕਟ (1972) ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਹ ਕੰਮ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
thumb| ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਆਪਣੀ 1937 ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 
*  
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ
ਇੱਕ ਤਾਹਿਤੀਅਨ ਵਜੋਂ ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ

**ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ ਐਜ਼ ਏ ਤਾਹਿਟੀਅਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Self-Portrait as a Tahitian**) ਇੱਕ ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤੇਲ ਚਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ 1934 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਰਨ ਨਾਦਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਖਜ਼ਾਨੇ ਐਕਟ (1972) ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਕੰਮ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਮਰਦ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਕ ਨਗਨਤਾ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਰੀਰ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਸਾਦਾ ਚਿੱਟਾ ਕੱਪੜਾ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪੇਟ, ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨੰਗੀਆਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਪੂਰਬੀ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

1934 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਸੈਲੂਨ ਡੇਸ ਟਿਊਲੇਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੋਸਤ ਬੋਰਿਸ ਟੈਸਲਿਟਜ਼ਕੀ, *ਯੰਗ ਮੈਨ ਵਿਦ ਐਪਲਜ਼* ਦੀ 1932 ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ 1933 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਗੌਗਿਨ ਦੀ " *ਫਾ ਇਹੀਹੇ" ਨੂੰ* ਦੇਖਣ ਦੇ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੌਲਾ ਮੋਡਰਸੋਨ-ਬੇਕਰ ਦਾ ''6ਵੀਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ'' ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣੂ ਸੀ। ਵਿਨਸੈਂਟ ਵੈਨ ਗੌਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਹੱਦ ਬਾਰੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ।

## ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿੱਲ 
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ (1913–1941) ਦਾ ਜਨਮ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੁਲੀਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਹੰਗਰੀਆਈ ਯਹੂਦੀ ਪਤਨੀ, ਇੱਕ ਓਪੇਰਾ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਿਮਲਾ, ਭਾਰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ, ਏਰਵਿਨ ਬਕਟੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲਾਈਵ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ। ਉਸਦੇ ਸੁਝਾਅ 'ਤੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਪੈਰਿਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕੈਡਮੀ ਡੇ ਲਾ ਗ੍ਰਾਂਡੇ ਚੌਮੀਅਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਿਊਕਸ-ਆਰਟਸ ਡੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਸਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਅਰੇ ਹੈਨਰੀ ਵੈਲੈਂਟ ਅਤੇ ਲੂਸੀਅਨ ਸਾਈਮਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 1930 ਅਤੇ 1934 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੀਲੀ ਸਾੜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸੁੰਦਰਮ ਦੇ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ *ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ; ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ* (2010)। ਇਹ ਕੰਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਖਜ਼ਾਨੇ ਐਕਟ (1972) ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ
ਸੇਬਾਂ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ

thumb|ਸੇਬਾਂ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ
**ਯੰਗ ਮੈਨ ਵਿਦ ਐਪਲਜ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Young Man with Apples**), ਜਿਸਨੂੰ **ਬੋਰਿਸ ਵਿਦ ਐਪਲਜ਼** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਤੇਲ ਚਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ 1932 ਵਿੱਚ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।

ਇਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੋਰਿਸ ਟੈਸਲਿਟਜ਼ਕੀ (1911–2005) ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ 
ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਟੈਸਲਿਟਜ਼ਕੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੋਰਟਰੇਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ,  *ਯੰਗ ਮੈਨ ਵਿਦ ਐਪਲਜ਼* 1934 ਵਿੱਚ XII ਸੈਲੂਨ ਡੇਸ ਟਿਊਲੇਰੀਜ਼ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1934 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਡੇਨਿਸ ਪ੍ਰੋਟੌਕਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸੈਲੂਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਖਰੀ ਮੌਕਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸੀ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸੀ, ਉਸਨੇ *ਐਪਲਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਰਿਸ* ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ *ਇੱਕ ਤਾਹਿਟੀਅਨ ਵਜੋਂ ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ* ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ "ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਵਧੀਆ ਚੱਲਣਗੇ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕੰਟ੍ਰਾਸਟ: ਇੱਕ ਬਲੂਜ਼ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ (ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਊਡ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ), ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗੁਲਾਬੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਵਿੱਚ।" 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀ 
* 
*  
* 
*
ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਟਿਲਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ

thumb|ਕੰਬੋਜਿਕਾ ਮੂਰਤੀ

## ਮੂਲ 
ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਗੰਧਾਰ ਦੀ ਯੂਨਾਨੀ-ਬੋਧੀ ਕਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਧਾਰ ਦੇ ਨੀਲੇ ਸ਼ਿਸਟ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੰਧਾਰ ਦੀ ਯੂਨਾਨੀ-ਬੋਧੀ ਕਲਾ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਗੰਧਾਰ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚਕਾਰ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲੇ ਬੁੱਧ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ। ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਡੇਟਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵਿਆਖਿਆ 
### ਕਾਮੂਈਆ, ਰਾਜੂਵੁਲਾ ਦੀ ਰਾਣੀ 
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਟਿੱਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਜੂਵੁਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਣੀ, ਕਾਮੂਈਆ ਅਯਾਸਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੰਬੋਜਿਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਜੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਥੁਰਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਸ਼ਾਇਦ ਕੰਬੋਜਿਕਾ, ਰਾਜੂਵੁਲਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ" ਹੈ। ਰੋਜ਼ਨਫੀਲਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਨੂੰ ਕਾਮੁਈਆ ਅਯਾਸਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੰਧਾਰਨ ਮੂਰਤੀ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।

### ਹਾਰਿਟੀ 
ਹੋਰ ਲੇਖਕ ਦੇਵੀ ਹਰਿਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਹੱਥ ਦਾ ਇੱਕ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਹਰਿਤੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੰਬੋਜ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੂਰਤੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੂਰਤੀਕਲਾ
ਨੀਂਦ (ਪੇਂਟਿੰਗ)

alt=Sleep (Painting)|thumb|ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਪੇਂਟਿੰਗ - ਨੀਂਦ
**ਸਲੀਪ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sleep**), ਜਿਸਨੂੰ "**ਇੰਦੂ ਦਾ ਨਿਊਡ"** ਜਾਂ "**ਇੰਦਰਾ ਦਾ ਨਿਊਡ"** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ 1933 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਤੇਲ ਕੈਨਵਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਚਾਦਰ 'ਤੇ ਨੰਗੀ ਪਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉੱਚੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ। ਉਸਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਗਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਉਸਦੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਕਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਵਗਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਨੇ 1932 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨੋਟਰੇ-ਡੈਮ ਡੀ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਲਗਭਗ ਨਵਾਬ ਸਲਾਰ ਜੰਗ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1937 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਫਲੇਟੀ ਦੇ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਇਕੱਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1940 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਉਸਦੀਆਂ ਛੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੀ ਟੇਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੇਰ-ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸਮੈਨ ਦੀਵਾਨ ਚਮਨ ਲਾਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵਿਕ ਸਕੀ ਅਤੇ ਇਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਮੂਲ ਅਤੇ ਰਚਨਾ 
"ਨੀਂਦ" ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨਵਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤੇਲਯੁਕਤ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਇੰਦਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1932 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜੂਨ 1932 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਨੋਟਰੇ-ਡੈਮ ਡੀ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਚਿੱਤਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਕਹੋਲਿਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ *ਸੌਂਦੀ ਸੀ* । ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ:

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀਆਂ 
ਦਸੰਬਰ 1936 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਪਬਲਿਕ ਗਾਰਡਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਅਮੀਰ ਕਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਾਰ, ਨਵਾਬ ਸਲਾਰ ਜੰਗ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸਨੂੰ *ਥ੍ਰੀ ਗਰਲਜ਼* (1935) ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਵੇਗਾ, ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ *ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ* ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੇਰੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਨਵਰੀ 1937 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਾ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਜੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਾਮਦੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਡਾ ਨਗਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਨਵਾਬ ਸਲਾਰ ਜੰਗ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੰਦੀ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਜ਼ਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਸੀ"। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਵਾਬ ਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸਨੂੰ "ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਣਵਾਦੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ"। ਅਰਨਸਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਕੈਟਾਲਿਨ ਕੇਸੇਰੂ, ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਨਗਨ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, *ਸਲੀਪ* ਐਂਡ *ਰੀਕਲਾਈਨਿੰਗ ਨਿਊਡ* (1933) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ *ਸਲੀਪ ਨੂੰ* ਇੱਕ "ਸੰਪੂਰਨ ਰਚਨਾ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ