open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਜਿੱਲ ਬਾਰਬਰ

**ਜਿੱਲ ਬਾਰਬਰ** (ਜਨਮ 6 ਫਰਵਰੀ, 1980) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੋਕ-ਪੌਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਉੱਤੇ ਵੋਕਲ ਜੈਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਬਾਰਬਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੋਰਟ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਦੀ ਝੀਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਮੈਥਿਊ ਬਾਰਬਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਵੀਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
left|thumb|269x269px| ਜਿੱਲ ਬਾਰਬਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਲੈਸਟਰ ਵਿੱਚ 2007 ਦੇ ਸਮਰ ਸਨਡਈ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ।
ਬਾਰਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ *ਓਹ ਹਾਰਟ* ਲਈ 2005 ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਫੀਮੇਲ ਆਰਟਿਸਟ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ ਬਾਰਬਰ ਨੇ *ਦ ਕੋਸਟ* ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ "ਬੈਸਟ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਕ ਰੀਡਰ ਪੋਲ" ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਤਮ ਸਥਾਨਕ ਸੋਲੋ ਆਰਟਿਸਟ (ਔਰਤ) ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਚੌਥੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਬੈਸਟ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੋਲੋ ਆਰਟਿਸਟ (ਔਰਤ) ਵਜੋਂ ਇਹ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਸੀ।

ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2007 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਸਟੂਅਰਟ ਮੈਕਲੀਨ ਦੇ ਸੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ *ਦ ਵਿਨਅਲ ਕੈਫੇ ਦੇ* ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਡੈਨ ਹਿੱਲ ਨਾਲ ਪੂਰਬੀ ਕਨੈਡਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮੈਟ ਐਂਡਰਸਨ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਕਨੈਡਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਨਅਲ ਕੈਫੇ ਟੂਰ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਬਾਰਬਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਆਰਕੈਸਟ੍ਰਲ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜੈਜ਼ ਐਲਬਮ *ਚਾਂਸ* ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਐਲਬਮ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਜੂਨੋ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਆਰਟਿਸਟ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਟਰੈਕ ਨੈਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਲੜੀ 'ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ *ਓਰੇਂਜ ਇਜ ਦ ਨਿਉ ਬਲੈਕ*, ਸੀਜ਼ਨ 1, ਐਪੀਸੋਡ 1 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ।

## ਚੈਰਿਟੀ 
ਬਾਰਬਰ ਗਰਲਜ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਈਟ ਏ ਸਪਾਰਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ, ਅਤੇ 'ਸੇਵ ਦ ਚਿਲਡਰਨ' ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਦੂਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਬਾਰਬਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਰੇਡੀਓ 3 ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਗ੍ਰਾਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ 
* 2002: *ਅ ਨੋਟ ਟੂ ਫ਼ੋਲੋ ਸੋ* 
* 2004: *ਓਹ ਹਰਟ* 
* 2006: *ਫ਼ਾਰ ਆਲ ਟਾਈਮ* 
* 2008: *ਚਾਂਸਸ* 
* 2011: *ਮਿਸਚਿਵੀਅਸ ਮੂਨ* 
* 2013: *ਚੈਨਸਨਸ* 
* 2014: ''ਫੂਲ'ਜ ਗੋਲਡ* 
* 2016: *ਮੈਥਿਊ ਬਾਰਬਰ,* *ਦ ਫੈਮਲੀ ਐਲਬਮ ਨਾਲ* 
* 2018: *ਮੈਟਾਫ਼ਰ*

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ 
* 2005 ਈਸਟ ਕੋਸਟ ਮਿਊਜ਼ਕ ਅਵਾਰਡ 
** *ਸਾਲ ਦੀ ਨਾਮੀ ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰ* 
** *ਓਲ ਹਾਰਟ* ਐਲਬਮ ਲਈ *ਲੋਕ ਸਾਲ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਦਾ* ਨਾਮਜ਼ਦ 
* 2007 ਈਸਟ ਕੋਸਟ ਮਿਊਜ਼ਕ ਅਵਾਰਡ 
** *ਹਰ ਸਮੇਂ ਲਈ* ਐਲਬਮ *ਲਈ* *ਸਰਬੋਤਮ ਐਲਬਮ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ* **ਜਿੱਤਿਆ** 
** *ਸਾਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰ* **ਜਿੱਤੀ** 
** *ਸਾਲ ਦਾ* ਨਾਮਜ਼ਦ *ਲੋਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ'' 
** "ਡੋਂਟ ਗੋ ਇਜ਼ੀ" ਗੀਤ ਲਈ 'ਸੋਂਗਰਾਇਟਰ ਆਫ ਦ ਈਅਰ' ਨਾਮਜ਼ਦ 
* 2008 ਜੂਨੋ ਅਵਾਰਡ 
** 'ਨਿਊ ਆਰਟਿਸਟ ਆਫ ਦ ਈਅਰ' ਨਾਮਜ਼ਦ 
* 2016 ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ 
** ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ਼ਰ ਆਫ ਦ ਈਅਰ ਨਾਮਜ਼ਦ 
* 2017 ਜੂਨੋ ਅਵਾਰਡ 
** *ਦ ਫੈਮਲੀ ਐਲਬਮ* (ਮੈਥਿ) ਬਾਰਬਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ) ਲਈ *ਸਮਕਾਲੀ ਰੂਟਸ ਐਲਬਮ ਆਫ ਦ ਈਅਰ* **ਜਿੱਤਿਆ**

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  
* ਮੇਪਲ ਸੰਗੀਤ 'ਤੇ ਜਿੱਲ ਬਾਰਬਰ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ੍ਰੀਰੰਗਮ ਗੋਪਾਲਾਰਤਨਮ

**ਸ੍ਰੀਰੰਗਮ ਗੋਪਾਲਾਰਤਨਮ** (1939 - 16 ਮਾਰਚ 1993) ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਚੀਪੁੜੀ, ਯਕਸ਼ਗਾਨ, ਜਾਵਲੀ ਅਤੇ ਯੇਨਕੀ ਪਤਲੂ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। 

ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਜਿਆਨਾਗਰਮ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੁਸ਼ਗਿਰੀ ਵਿਖੇ ਵਰਦਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਵੀਰਾਣੇਰੀ ਜੋਗਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਡਾ. ਸ਼੍ਰੀਪਾਦਾ ਪਿਨਾਕਪਾਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1956 ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਰਿਕਥਾਸ ਨੂੰ ਬਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਤਾਵਨਾ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਸੀ। 

ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਭਗਤੀ ਰੰਜਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮਤਾ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੰਨਾਮਾਚਾਰੀਆ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਰਟਿਸਟ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗੀਤ ਕਾਲਜ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਤੇਲਗੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਡੀਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਆਦਿ ਸੰਭਾਲੇ ਹਨ। 

ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਵਿਜੀਅਨਗਰਮ ਦੇ 1979 ਅਤੇ 1980 ਦਰਮਿਆਨ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। 

*ਸ੍ਰੀਰੰਗਮ* ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਣਾ *ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕੋਲਾਲੀਨਾ ਕਰੇ*  ਹੈ, ਜੋ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸੁਭਾਸ਼ਾਸ਼ਟਰੀ' (1966) ਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੱਜ 5 ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੂਰੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। 

## ਅਵਾਰਡ 
* 1992 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ‘ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  
* ਉਹ ਅਸਥਾਨਾ ਵਿਦੁਸ਼ੀ, ਤਿਰੂਮਲਾ ਤਿਰੂਪਤੀ ਦੇਵਸਥਾਨਮ ਸੀ । 
* ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਗਾਇਕਾ ਯਾਦਾਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸ਼੍ਰੀਨੰਗਮ ਗੋਪਾਲਾਰਤਨਮ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ. 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਨੰਦਿਨੀ ਘੋਸਲ

**ਨੰਦਿਨੀ ਘੋਸਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। 1997 ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚਾਰ ਅਧਿਆਏ' ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੰਦਿਨੀ ਨੇ ਕਈ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ *ਕਿਛੂ ਸਨਲਾਪ ਕਿਛੂ ਪ੍ਰੈਲਪ* (1999) ਅਤੇ *ਸਥੀਥੀ* (2003) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਕੰਮ 
ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਪੂਸਾਲੀ ਮੁੱਖਰਜੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਓਡੀਸੀ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਅਧੀਨ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੇ ਕਈ ਨਾਚ-ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਪੇਨ ਦੀ ਵਾਲੈਂਸੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੂਨੈਸਕੋ ਪ੍ਰਯੋਜਿਤ ਸੰਸਥਾ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Nandini Ghosal on IMDb 
* Nandini Ghosal at the British Film Institute

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼ਰਦਾ ਸਿਨਹਾ

**ਸ਼ਰਦਾ ਸਿਨਹਾ** (1 ਅਕਤੂਬਰ 1952) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੈਥਿਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੋਕ-ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਤੇ ਮਾਘੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਛੱਠ ਪੂਜਾ ਦੇ ਥੀਮ ਵਾਲੇ ਗਾਣੇ "ਹੋ ਦੀਨਨਾਥ" ਦੇ ਮੈਥਿਲੀ ਸੰਸਕਰਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਨਹਾ ਨੂੰ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ, 2018 ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਸਿਨਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸੁਪੌਲ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਰਾਘੋਪੁਰ, ਹੂਲਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੈਥਿਲੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਾਰਦਾ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਤੇ ਮਾਘੀ ਦੇ ਗਾਣੇ ਗਾਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ *ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ* ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। *ਪ੍ਰਯਾਗ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮਤੀ* ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਬਸੰਤ ਮਹਾਉਤਸਵ 'ਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਥੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕਈ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਹ ਬਕਾਇਦਾ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵੀਨ ਰਾਮਗੂਲਮ ਬਿਹਾਰ ਆਏ ਸਨ.

ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਉਤਸਵ, 2010, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
{{ਹਵਾਲੇ]]

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫਰੈਕਿੰਗ

**ਫਰੈਕਿੰਗ** ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਗ਼ੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਤਰਲ ਤੇ ਗੈਸ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਪਦਾਰਥ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਾਢ ਹੈ।ਫਰੈਕਿੰਗ ਜਾਂ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਭੰਜਨ ਜਾਂ ਤਿੜਕਾਨਾ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਹਾਈਡਰੋਲਿਕ ਤੋੜ-ਭੰਨ(ਤਿੜਕਾਨਾ) ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਇੱਕ ਖੜਾ ਖੂਹ ਪੁੱਟਣ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਚ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਬਰੂਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ (ਲੋਦਾ) ਲਗਾ ਕੇ ਥੱਲੇ ਦੀ ਪਰਤ ਦੀਆ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇੜਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਜਾਂ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰੇੜਾਂ ਤੋਂ ਗੈਸ ਤੇ ਤਰਲ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਰਿਸ ਰਿਸ ਕੇ ਸਤਹ ਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਤੇ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਓਰਗੈਨਿਕ ਯੋਗਿਕ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਅਣੂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ -ਕਾਰਬਨ ਜਾਂ ਹਾਈਡਰੋਜਨ-ਕਾਰਬਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਲੰਬੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਸੰਗਲ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਸੰਗਲ਼ੀਆਂ ਬੰਦ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਤਰਾਂ ਦੀਆ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਜ਼ਾਰਤੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਰਾਹੀਂ ਮੌਜੂਦਾ ਪੀ ਐਸ ਸੀ (production sharing contracts) ਠੇਕਿਆਂ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਠੇਕੇਦਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਰੈਕਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੇਲ ਗੈਸ ਖੋਜਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਫਰੈਕਿੰਗ ਵਿਰੁੱਧ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ਼ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

### ਸ਼ੇਲ ਗੈਸ 
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਲ ਗੈਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਊਰਜਾ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਉਭਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਕ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਲ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਕਈ ਤਹਿਦਾਰ ਬੇਸਿਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਾਵੇਰੀ, ਕੈਂਬੇ,ਗੋਂਦਵਾਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਗੋਦਾਵਰੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਪਸਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੌਮੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੇਲ ਗੈਸ/ ਤੇਲ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਨੋਮੀਨੇਸ਼ਨ ਰਿਜੀਮ ਅਧੀਨ ਨੀਤੀਗਤ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਦੇ ਰਾਜਪੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਬੋਹਵਾ ਸਭ ਦਾ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।ਧਰਤੀ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਉੱਚ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਟੀਕੇ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਭੁਚਾਲੀ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਦਾ ਵੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।1860 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਨੂੰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਗਲਿਸਰੀਨ, ਗੰਧਕ ਦੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਤੇ ਸ਼ੋਰੇ ਦੇ ਘਣੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀ। 1930 ਤੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕੇਦਾਰ ਬਾਰੂਦੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।1947 ਤੋਂ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢ ਲਈ।ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਟਾਨੋਲਿਡ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਵਿਧੀ ਯੂਰਪ ਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਹੋਰਦੇਸ਼ਾਂ, ਰੂਸ, ਪੋਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ, ਯੋਗੋਸਲਾਵੀਆ, ਫਰਾਂਸ, ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ, ਹੰਗਰੀ,ਆਸਟਰੀਆ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ।

ਜਾਰਜ ਪੀ ਮਿਸ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਫਰੈਕਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਸੁਮੇਧਾ ਜੈਸੇਨਾ

**ਸੁਮੇਧਾ ਗੁਨਾਵਾਥੀ ਜੈਸੇਨਾ** ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਡਾ ਸੁਮੇਧਾ ਜੀ. ਜੈਸੇਨਾ 62 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਸੁਮੇਧਾ ਜੀ. ਜੈਸੈਨਾ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ 25 ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ‘ਮੋਨਾਰਗਲਾ’ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ / ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
* 1989-1994 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਮੋਨਾਰਾਗਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ 
* 1994-1999 ਬੋਧੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਉਪ-ਮੰਤਰੀ 
* 1999-2005 ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਮੰਤਰੀ 
* 2005-2010 ਮਹਿਲਾ ਮਾਮਲਿਆਂ / ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰੀ 
* 2010 – ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੰਤਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੇਬੀ ਰਾਣੀ ਮੌਰਿਆ

'**ਬੇਬੀ ਰਾਣੀ ਮੌਰਿਆ**' ਜਾਟਵ (ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ 1956) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 26 ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2021 ਤੱਕ ਸੱਤਵੇਂ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਮੌਰਿਆ, ਜਿਸਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 1995 ਤੋਂ। ਉਹ 2000 ਤੱਕ ਆਗਰਾ ਦੀ ਮੇਅਰ ਰਹੀ ਅਤੇ 2002 ਤੋਂ 2005 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਬੇਬੀ ਰਾਣੀ ਮੌਰਿਆ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਭਲਾਈ, ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮੌਰਿਆ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ 1956 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ |

## ਕਰੀਅਰ 
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੌਰਿਆ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਮੌਰਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਮੌਰਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੇ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। 1995 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਗਰਾ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਬੀਜੇਪੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੇ ਲੜੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਫ਼ਤਵੇ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਗਰਾ ਦੀ ਮੇਅਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ 2000 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਰਹੀ।

1997 ਵਿੱਚ, ਮੌਰਿਆ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ (ਐਸਸੀ) ਵਿੰਗ ਦਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਐਸ ਸੀ ਵਿੰਗ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ 2005 ਤੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਮੌਰਿਆ ਨੂੰ 2007 ਦੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲਈ ਏਤਮਦਪੁਰ ਸੀਟ ਲੜਨ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਸੁਮਨ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਹਾਰ ਗਈ| 2013 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ, ਉਹ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਸੌਂਪੀਆਂ ਸਨ। ਜੁਲਾਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਾਜ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

21 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ, ਮੌਰਿਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਰਾਜਪਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਰਾਜ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ| ਉਹ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮਾਰਗਰੇਟ ਅਲਵਾ, ਜੋ 2009 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ|

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਰਾਮ ਸਵਰੂਪ

ਰਾਮ ਸਵਰੂਪ (1920 - 26 ਦਸੰਬਰ 1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪੁਨਰਵਾਦੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿਚਾਰਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਆਲੋਚਕ ਵੀ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਗੋਇਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਹਾਡਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸਮਝਾ ਰਹੀ ਇਸਲਾਮ" ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
*Ram Swarup 
*Ram Swarup books

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921
ਜਲਸਾਗਰ

***ਜਲਸਾਗਰ*** ( *ਜਲਸਘਰ*, "The Music Room") 1958 ਦੀ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਤਰਸੰਕਰ ਬੰਧੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਛਬੀ ਬਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚੌਥੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਨਿਮਟਿਤਾ ਪਿੰਡ' ਚ ਨਿਮਟਿਤਾ ਰਾਜਬਾਰੀ 'ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਾਸਟ 
* ਛਬੀ ਬਿਸ਼ਵਾਸ - ਬਿਸ਼ਵਭਰ ਰਾਏ 
* ਪਦਮ ਦੇਵੀ - ਮਹਾਮਾਇਆ, ਰਾਏ ਦੀ ਪਤਨੀ 
* ਪਿਨਾਕੀ ਸੇਨ ਗੁਪਤਾ - ਖੋਕਾ, ਰਾਏ ਦਾ ਬੇਟਾ 
* ਗੰਗਾਪਾਦਾ ਬੋਸ - ਮਾਹੀਮ ਗਾਂਗੁਲੀ,ਗੁਆਂਢੀ 
* ਤੁਲਸੀ ਲਹਿਰੀ - ਰਾਏ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ 
* ਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ - ਅਨੰਤ, ਰਾਏ ਦਾ ਸੇਵਕ 
* ਉਸਤਾਦ ਵਹਿਦ ਖ਼ਾਨ - ਉਸਤਾਦ ਉਜਿਰ ਖ਼ਾਨ, ਗਾਇਕ 
* ਰੌਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰੀ - ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਾਈ, ਡਾਂਸਰ 
* ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ - ਦੁਰਗਾ ਬਾਈ, ਗਾਇਕਾ

### ਹੋਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ 
* ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

: (ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ) - ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ, ਰੋਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰੀ, ਉਸਤਾਦ ਵਹੀਦ ਖ਼ਾਨ, ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਖ਼ਾਨ 
: (ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਿੱਛੇ) - ਦਖਸ਼ੀਨਾਮੋਹਨ ਠਾਕੁਰ, ਅਸ਼ੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਰੋਬਿਨ ਮਜੂਮਦਾਰ, ਇਮਰਤ ਖ਼ਾਨ, ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ

## ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 
1981 ਵਿਚ, ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੀਆਂ 173,758 ਟਿਕਟਾਂ ਵਿਕੀਆਂ, ਸਲਾਮ ਬੰਬੇ! ਤਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Jalsaghar on IMDb
* The Criterion Collection
* *The Music Room: Distant Music* an essay by Philip Kemp at the Criterion Collection

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਗੀਰਦਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮਧੂ ਨਟਰਾਜ

**ਮਧੂ ਨਟਰਾਜ** (ਜਨਮ 24 ਫਰਵਰੀ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਸਮਕਾਲੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ| 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਨਟਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਫਰਵਰੀ 1971 ਨੂੰ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਐਮ ਐਸ ਨਟਰਾਜਨ  ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਰਾਓ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ 

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਨਟਰਾਜ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ  Mountਂਟ ਕਾਰਮਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਕਾਮ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਨਾਟਯ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ ਕਥਕ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਤੋਂ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਵਿਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਇਕ ਕੋਰਸ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ| ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

ਨਟਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮਾਇਆ ਰਾਓ, ਮਾਸੀ ਚਿਤ੍ਰਾ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਅਤੇ ਮੁੰਨਾ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ| 

ਨਟਰਾਜ ਨੇ ਜੋਸੇ ਲਿਮੋਨ ਸੈਂਟਰ, ਨਿਊ ਯਰਕ ਵਿਖੇ ਕੈਰਨ ਪੋਟਰ ਤੋਂ ਸਮਕਾਲੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ | ਉਸਨੇ ਕੈਰਨ ਪੋਟਰ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਪੀਅਰਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿੱਖਿਆਲਈ |

ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਕੇਐਸ ਲਾਏਂਗਰ  ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਯੋਗਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ| 

ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ 2018 ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ |

## ਕਰੀਅਰ 
1995 ਵਿਚ, ਨਟਰਾਜ ਨੇ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ,ਐਸ ਟੀ ਈ ਐਮ (ਸਪੇਸ. ਸਮਾਂ.ਊਰਜਾ. ਹਿੱਲ ਜੁਲ)  ਜੋ ਕਿ ਨਾਟਯਾ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ ਕਥਕ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ| 

ਨਟਰਾਜ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਚਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਜੁਰਾਹੋ ਤਿਉਹਾਰ, ਖਜੁਰਾਹੋ; ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲਾ ਉਤਸਵ, ਦਿੱਲੀ; ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਿਆ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਕ੍ਰਿਤੀ; ਬੇਬੀਲੋਨ  ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ; ਕਥਕ ਮਹਾਂਉਤਸਵ, ਦਿੱਲੀ, ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਕਲਾਨਿਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਾਂਸ ਤਿਉਹਾਰ, ਟੋਰਾਂਟੋ| 

## ਅਵਾਰਡ 
ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ, ਨਟਰਾਜ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਨਾਚ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ  ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿਲ੍ਹਾ ਖਾਨ ਯੂਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 50 ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਖੋਕਰ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਹੋਰ ਰੁਚੀਆਂ 
ਨਟਰਾਜ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਡਾਂਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਔਰਤ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ| 

## ਹਵਾਲੇ 
 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਹੱਡਾਰੋੜੀ

**ਹੱਡਾਰੋੜੀ** ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਕੁੱਤੇ, ਪੰਛੀ ਆਦਿ ਖਾ ਕੇ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਨਾਲ ਚਮੜਾ ਲਾਹੁਣ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੁਜਗਾਰ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਵਰਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣੇ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਪਹਿਲ-ਕਦਮੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਬਣਤਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਥਾਕਥਿਤ ਉੱਚੇ ਵਰਣਾਂ ਤੇ ਜਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨੀਵੇਂ ਵਰਣਾਂ ਤੇ ਜਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗਰਦਾਨਦੇ ਹਨ।

## ਹੱਡਾਰੋੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 
### ਬਦਬੂ 
ਬਦਬੂ ਹੱਡਾਰੋੜੀ ਦਾ ਬੁਰਾ ਆਸਰ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਿੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
ਵਾਇਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ

**ਵਾਇਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ** (VOI) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਗੋਇਲ ਅਤੇ ਰਾਮ ਸਵਰੂਪ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਦਰਸ਼ਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਹਿਉਜ਼ੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ VOI ਲੇਖਕ ਯੂਰਪੀਅਨ ਜਮਹੂਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

VOI ਨੇ ਹੇਠਲੇ ਲੇਖਕਾਂ (ਚੋਣ) ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ:
* ਰਾਮ ਸਵਰੂਪ
* ਅਰੁਣ ਸ਼ੌਰੀ
* ਰਾਜੀਵ ਮਲਹੋਤਰਾ
* ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਗੋਇਲ
* ਕੋਨਰੇਡ ਐਲਸਟ
* ਡੇਵਿਡ ਫ੍ਰਾਵਲੀ
* ਸ੍ਰੀ ਅਨਿਰਵਨ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*VOI Books
*Voice of India Books
*Voice of Dharma Books
*VOI Blog
*List of VOI books

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ
ਵਿੰਜਾਮੂਰੀ ਅਨਸੁਈਆ ਦੇਵੀ

**ਵਿੰਜਾਮੂਰੀ ਅਨਸੁਈਆ ਦੇਵੀ** (12 ਮਈ, 1920 - ਮਾਰਚ 23, 2019) ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਗਾਇਕਾ, ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਪਲੇਅਰ, ਸੰਗੀਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਗਾਣੇ ਸਨ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਉਹ ਵਿੰਜਮੂਰੀ ਵੇਂਕਟਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰ, ਤੇਲਗੂ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ, ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਬਾਵਾ ਗੀਤਾਲੁ' ਅਤੇ 'ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ' ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਲ 1977 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੀ ਲੋਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਕਾਲਾਮੰਡਲਮ ਗਿਰਿਜਾ

ਕਲਾਮੰਦਲਮ ਗਿਰਿਜਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੁਟੀਆੱਟਮ ਡਾਂਸਰ ਹੈ. ਉਸਨੂੰ ਨਾਟਿਕਲਸਵਰਭੂਮਨ ਗੁਰੂ ਦਰਦਾਕੁਲਮ ਰਾਮ ਚਕਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਗਿਰੀਜਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਕੁਟੀਆਤਮ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਨੰਗੀਅਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੁਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਲਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕੁਟੀਆਤਮ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਆਈਸੀਸੀਆਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ.

## ਮੁਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕਲਾਮੰਦਲਮ ਗਿਰਿਜਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੜਵੱਲੂਰ ਵਿੱਚ (1958) ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਮੰਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਖਤਿਲ ਨਰਾਇਣਨ ਮੌਸਦ ਪਾਠਕਮ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇਵਕੀ ਮਨਯਾਮਾ ਨੇ ਤਿਰੂਵਤ੍ਰਕਾਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਗਿਰੀਜਾ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਟੀਆਤਮ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ. ਉਹ 1971 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁਟੀਆਤਮ ਵਿੱਚ 6 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਪਣਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਦਰਦਾਕੁਲਮ ਰਾਮ ਚਕਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੂੰ ਕੀਪੀਲਾਕੁੱਟੀ ਨੰਗੀਯਾਰਮਾ, ਪੀ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੰਬਰਬੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਉਨੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਇਲੀਆਥ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ.

ਗਿਰੀਜਾ ਨੇ ਕੁਟੀਆਤਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਖੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਗੀਰਕੱਟੂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ. 2009 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਕਲਮੰਦਲਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਾਗਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਟੀਆੱਟਮ (ਵੇਨੀਸ਼ਰਮ I - 2007, ਬਾਲਚਰਿਤਮ ਐਕਟ II- ਭਾਗਵਤੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਮ 2010, ਨਾਗਨੰਦਮ ਐਕਟ IV) ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਹੈ.

ਗਿਰੀਜਾ 1981 ਤੋਂ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿੱਚ ਕੁਟੀਆੱਟਮ ਅਤੇ ਨੰਗੀਅਰਕੱਟੂ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਕੁੜਿਆਤਮ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨਾਲ "ਗੁਰੂ" ਜਾਂ ਥੀਏਟਰਿਕ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮੁਕਾਇਆ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਲਈ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਸਾਲ 2016 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਕੇਰਲਾ ਵਿਖੇ ਕੁਟੀਆਤਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ. ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਲਾਮੰਡਲਮ ਗਿਰਿਜਾ
ਗਾਇਤਰੀ ਗੋਵਿੰਦ

**ਗਾਇਤਰੀ ਗੋਬਿੰਦ** ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨ੍ਰਿਤਕੀ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ 2008 ਦੇ 'ਏਸ਼ੀਆਨੇੱਟ ਵੋਡਾਫ਼ੋਨ ਥਾਕਾਦਿਮੀ' ਦੀ ਵਿਜੈਤਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ, ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ, ਉੱਟਾਨਮਥੁਲਲ, ਕਥਕਲੀ, ਕਥਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲਨਦਨਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਟਰੂਪ ਸਿਲਵਰ ਸਟ੍ਰੀਕ" ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੈਰਾਲੀ ਟੀ.ਵੀ, ਏਸ਼ੀਆਨੇੱਟ, ਸੂਰਿਆ ਟੀ.ਵੀ., ਮਜ਼ਾਵਿਲ ਮਨੋਰਮਾ, ਕੈਰਾਲੀ ਵੀ, ਏਸ਼ੀਆਨੇੱਟ ਨਿਊਜ਼, ਬੀ.ਟੀ.ਵੀ., ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਏ.ਸੀ.ਵੀ. ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੀ.ਵੀ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਸੁਸਾਇਟੀ ਟੀ ਦੀ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ ਐਚ.ਸੀ.ਐਲ. ਟੈਕਨੋਲਜੀ, ਚੇਨੱਈ ਵਿੱਚ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ, ਥਾਕਾਦਿਮੀ ਵੀ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।

16 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿਖੇ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕੌਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਵੂਮੈਨ ਅਵਾਰਡ 2015 ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2012 ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਅਤੇ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੂਰੀਆ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਗਾਇਤਰੀ ਸੁੂਰੀਆ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 'ਗੰਧਰਾਮ' ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਗਾਇਤਰੀ ਦੀ ਨਾਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 'ਭਾਵਵਾਸਮਿੱਥ' (ਨਾਚ, ਸੰਗੀਤ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ), 'ਆਡੀਪਾਰਸਕਥੀ' ਆਦਿ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਗਾਇਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੋਲੀ ਐਂਜਲਜ਼ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਰ ਬੇਸਲਿਓਸ ਕਾਲਜ, ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਲੋਰਿਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ  ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਗਾਇਤਰੀ ਨੇ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਮੰਨੋਰੰਜਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕਾਮ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਵੂਮੈਨ ਅਵਾਰਡ 2015 ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 
* 2008 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨੈੱਟ ਦੀ ਵੋਡਾਫੋਨ ਥਾਕਾਦਿਮੀ ਦੀ ਜੇਤੂ ਰਹੀ। 
* 2007 ਵਿੱਚ ਡੀ.ਐਚ.ਓ.ਐਮ. ਪ੍ਰੋ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 
* ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਯੁਵਕ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
* ਠਾਕਾਧਿਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂ ਨਿਊਜ਼ ਵਿਚ  
* ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਗੁਣ ਦ ਹਿੰਦੂ ਨਿਊਜ਼

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮਨੀਸ਼ਾ ਗੁਲਯਾਨੀ

**ਮਨੀਸ਼ਾ ਗੁਲਯਾਨੀ** (ਹਿੰਦੀ: मनीषा गुलयानी) ਭਾਰਤੀ ਕਥਕ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਿੰ. ਗਿਰਧਾਰੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਰ. ਕਥਕ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਕੇਂਦਰਾਂ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰ੍ਫ਼ੋਰਮਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਵਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮਨੀਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਜੈਪੁਰ ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲੇਖ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਅਤੇ ਡੀ.ਪੀ.ਐਸ. ਸੁਸਾਇਟੀ ਜੈਪੁਰ ਲਈ ਡਾਂਸ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਥਕ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਾਲੀ ਸਪਿਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਸਿਲਕ ਰੋਡਜ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੇਨਿਸ, ਨੈਨਿੰਗ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਚੀਨ, ਟਰੂਫੇਸਟਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਕਲਚਰਲ ਯੂਰਪ, ਓ.ਐਮ.ਆਈ. ਅਤੇ ਹਾਈ ਪੁਆਇੰਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਯੂ.ਐਸ.ਏ. ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਥਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲਾਨਾ ਆਯੋਜਿਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ **ਥਿਰਕ ਉਤਸਵ** ਦੀ ਸੰਚਾਲਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਮਨੀਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲੋਕੇਸ਼ ਗੁਲਯਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੋਵੇਂ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਮੈਰਿਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਓ.ਐਮ.ਆਈ. ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਂਸ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਐਵਾਰਡ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ., 2007 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਫ਼ੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਜਮੇਰ ਦੁਆਰਾ ਆਈ.ਐਸ.ਐਫ.ਆਈ. ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ, ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਯੂਥ ਆਈਕਨ ਅਵਾਰਡ 2014 ਅਤੇ ਫਿਕੀ ਫਲੋ ਵਿਮਨ ਆਫ ਦ ਈਅਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਕੁ ਡੀ ਸੋਲਿਲ ਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼, ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਕਥਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ ਕਥਕ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* www.manishagulyani.in 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਲੌਰਾ ਸਮਿਥ

**ਲੌਰਾ ਸਮਿੱਥ** ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ-ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਉਸਦੀ 1995 ਦੀ ਸਿੰਗਲ "ਸ਼ੇਡ ਆਫ ਯੂਅਰ ਲਵ" ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਬਾਲਗ ਸਮਕਾਲੀ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਲੋਕ ਗਾਣੇ "ਮਾਈ ਬੋਨੀ ਲਾਈਜ ਓਵਰ ਦ ਓਸ਼ਨ" (My Bonnie Lies over the Ocean) ਦੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਲਈ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ "ਮੇਰਾ ਬੌਨੀ" ਸਿਰਲੇਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ ਦਿ ਚੀਫਟੈਨਜ਼ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ ਫਾਇਰ ਇਨ ਦ ਕਿਚਨ ਵਿੱਚ "ਮਾਈ ਬੋਨੀ" ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ 2010 ਵਿਚ, ਉਸ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ ਲਾਇਵ ਆਈਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਬਿਲ ਮਾਰਗੇਸਨ ਦੁਆਰਾ ਸੌਂਗ ਆਫ਼ ਦ ਦਿਸਕੇ ਲਈ ਇਕ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਸਮਿਥ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਉੱਘੇ ਕਵੀ ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਵੀਸਨ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਓਨਟਾਰੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਏਰੀਆ ਕੌਫੀ ਹਾਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ 1975 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੇਪ ਬ੍ਰੇਟਨ ਚਲੀ ਗਈ।

ਸਮਿੱਥ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, ਐਲੀਮੈਂਟਲ, 1989 ਵਿਚ ਸੀਬੀਸੀ ਵੈਰਾਇਟੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੀਬੀਸੀ ਹੈਲੀਫੈਕਸ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਏ ! ਸਮਿਥ ਜਾਂ ਸੀ ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਲੋਰੇਨਾ ਮੈਕਕੇਨਿਟ ਨੇ ਉਸੇ ਐਲਬਮ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਮਿਥ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਲੌਰਾ ਸਮਿੱਥ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੀ ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ, ਬਿਟਵੀਨ ਦਿ ਅਰਥ ਐਂਡ ਮਾਈ ਸੋਲ (1994) ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਲਿਆਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰ, ਐਲਬਮ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ) ਅਤੇ ਦੋ ਜੈਨੋ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਨੂੰ ਬੈਸਟ ਨਿਉ ਸੋਲੋ ਆਰਟਿਸਟ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਰੂਟਸ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਐਲਬਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, 1997, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜੈਮਨੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਐਲਬਮਜ
ਮਾਧੁਰੀ ਰਤੀਲਾਲ ਸ਼ਾਹ

**ਮਾਧੁਰੀ ਰਤੀਲਾਲ ਸ਼ਾਹ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ **ਸ਼ਾਸਤਰੀ**, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ। ਉਹ 1985 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ *ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿਸਟਮ ਬਾਰੇ ਯੂਜੀਸੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਮੇਟੀ* ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਮਾਧੁਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, *ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਚੋਣਵੇਂ ਕੇਸ ਅਧਿਐਨ*, *ਸਿੰਫਨੀ: ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ* *ਇੱਕ ਬਦਲਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ*, *ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਹਦਾਇਤ: ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ* ਅਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ, *ਰੈਡੀਅੰਟ ਇੰਗਲਿਸ਼* ਵਰਕ *ਬੁੱਕ* ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।

ਉਸਨੂੰ 1977 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1985 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ *ਮਾਧੁਰੀ ਆਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਝਲਕ*, ਉਸ ਦੇ ਕਈ *ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ* ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ *ਹਰਮੋਨੀ: ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ* ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਭਾਰਤ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਵਿਮਲਾ ਸੂਦ

**ਵਿਮਲ ਸੂਦ** (ਜਨਮ 1922) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਸੂਦ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਡੀਮੋਂਟੋਰੈਂਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਦੇ 30 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕਲੌਤੀ ਲੜਕੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਇੰਟਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਚਲੈ ਗਏ ਅਤੇ 1955 ਵਿੱਚ ਮਿਨਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਦ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਚਲੇ ਗਏ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸੂਦ ਵੈਲਿੰਗਡਨ ਹਸਪਤਾਲ (ਹੁਣ ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਵੈਨ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।

## ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਅਵਾਰਡ 
ਸੂਦ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਡੈਂਟਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸਤਿਕਾਰਤ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਈਡੀਏ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ, 5 ਸਤੰਬਰ 2020 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਾ. ਹਰਵੰਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੱਜ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡੈਂਟਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਐਂਡ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇਸ ਵੀਡੀਓ  ਨਾਲ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਕਟਰ
ਸੁਮਨ ਸ਼ਰਮਾ

**ਸੁਮਨ ਸ਼ਰਮਾ** ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ 1983 ਨੂੰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਇੰਡੀਅਨ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਪਲੇਅਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਹਨ।

## ਜੀਵਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ

**ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਰਾਏ** (ਜਨਮ 20 ਜੂਨ 1970) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਜੈਵਲਿਨ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰਣ ਹੈ। ਉਸਨੇ 17 ਜੁਲਾਈ 2000 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ (58.64 ਮੀਟਰ) ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 2014 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਅੰਨੂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 
## ਕਰੀਅਰ 
ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜੈਵਲਿਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਓਲੰਪਿਕਸ 2000 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੁਕੜੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੋਈ ਮੌਤ ਕਾਰਨ 2004 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ, ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਲਆਈਸੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
* 
* Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill; et al. "Gurmeet Kaur". Olympics at Sports-Reference.com. Sports Reference LLC.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਅਨੀਆ ਲੂੰਬਾ

**ਅਨੀਆ ਲੂੰਬਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ *ਬਸਤੀਵਾਦ / ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦ* ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ।

ਲੂੰਬਾ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਬਸਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਰੁਚੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਸਲਵਾਦ, ਬਸਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਕਲੋਨਾਲਿਜ਼ਮ / ਪੋਸਟਕਲੋਨਾਲਿਜ਼ਮ* (1998) ਅਤੇ *ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ, ਨਸਲ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ* (2002) - ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਅਤੇ ਰੇਨੇਸੈਂਸ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੁਢਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਨਸਲਵਾਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਤਾਲੁਕਾਤ, ਮਲੂਕਾਸ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨਾਲ ਮੁਢਲੇ ਸੰਪਰਕ ਆਦਿ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਅਨੀਆ ਲੂੰਬਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸਸੇਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕੰਮ 
* *ਪੋਸਟਕਲੋਨੀਅਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਬੀਓਂਡ*. ਸਥਾਈ ਕਾਲਾ. ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 2006 - ਸੁਵੀਰ ਕੌਲ, ਮੱਟੀ ਬੰਜ਼ਲ, ਐਂਟੀਨੇਟ ਬਰਟਨ ਅਤੇ ਜੇਡ ਐਸਟੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ 
* *ਕਲੋਨਾਲਿਜ਼ਮ / ਪੋਸਟਕਲੋਨੀਅਲਿਜ਼ਮ* . 1998 
* *ਪੋਸਟਕਲੋਨੀਅਲ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰਜ਼* . 1998 
* *ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ, ਨਸਲ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ* . ਆਕਸਫੋਰਡ 2002 
* ਲੂੰਬਾ, ਅਨੀਆ: "ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ." *ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ* . ਨੰਬਰ 23, ਨੰਬਰ 1 ਅਤੇ 2, 2003, (ਮੂਸ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਹਿੰਸਾ ਦੀ ਹਿੰਸਾ। ਪੇਨ ਹਿਉਮਨਟੀ ਫੋਰਮ ਹਿੰਸਾ, 2013-2014 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ. 2 ਅਕਤੂਬਰ, 2013.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਮੋਹਿਨੀ (ਅਸਾਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ)

**ਮੋਹਿਨੀ** (1919 ਓਡੀਸ਼ਾ, ਭਾਰਤ - 1951 ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਅਸਾਮੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ 
* *ਮਨੋਮਤੀ* (1941) 
* *ਹੀਰ* 
* *ਇੰਦਰਾਮਾਲਤੀ* (1939) 
* *ਲਾਜ਼ ਕੇ* (1938) 
* *ਗਾਨ* (1938) 
* *ਅਯਾਨ* (1938) 
* *ਟੋਰਾਲੀ* (1938) 
* *ਮਾਨਸੀ* (1937) 
* *ਦੇਵਦਾਸ* . . . ਚੰਦਰਮੁਖੀ 
* *ਜਾਨੂ* (1936)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਬਰਥਾਕੁਰ

**ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਬਰਥਾਕੁਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਕੌਂਸਲ (ਐਨ.ਈ.ਸੀ.) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ *ਸੋ ਫੁੱਲ ਸੋ ਅਲਾਈਵ* ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੈਕਟਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1989), ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ (1992), ਭਾਰਤ ਜੋਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2008) ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2011) ਆਦਿ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ
ਮਾਨ ਕੌਰ

**ਮਾਨ ਕੌਰ** (ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1916 &ndash; 31/7/2021) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰੈਕ-ਐਂਡ-ਫੀਲਡ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ। ਮਾਨ ਕੌਰ ਨੇ ਵਰਲਡ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2017 ਦੀਆਂ ਵਰਲਡ ਮਾਸਟਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ, 'ਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਕੋਚ ਉਸ ਦਾ ਲੜਕਾ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਉਮਰ 79 ਸਾਲ, ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਰਾਜ ਕੌਰ (ਆਰਚਰ)

**ਰਾਜ ਕੌਰ** ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਹਰਟੋਜਨਬੋਸ਼ ਵਿਖੇ 2019 ਵਿੱਚ 10 ਜੂਨ ਤੋਂ 16 ਜੂਨ ਤੱਕ ਹੋਈਆਂ ਵਰਲਡ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੰਪਾਉਂਡ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਮੁਸਕਾਨ ਕੀਰਰ, ਜੋਤੀ ਸੁਰੇਖਾ ਵੇਨਮ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕੌਰ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕੰਪਾਉਂਡ ਟੀਮ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ 229-226 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।  

ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰਾਜ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਬਾਰਡਰ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਫੋਰਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਇੰਦਰਜੀਤ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।  

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ 
* ਮੁਸਕਾਨ ਕੀਰਾਰ 
* ਜੋਤੀ ਸੁਰੇਖਾ ਵੇਨਮ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਨਯੀਰਾਹ ਵਾਹੀਦ

**ਨਯੀਰਾਹ ਵਹੀਦ** ਇੱਕ ਕਵੀਤਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ " ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਾਹੀਦ ਇੱਕ ਇਕਾਂਤ ਪਸੰਦ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਜਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਕਸਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ "ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ" ਅਤੇ "ਛੂ ਜਾਣ ਵਾਲੀ" ਅਤੇ ਪਿਆਰ, ਪਛਾਣ, ਨਸਲ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਵਾਹੀਦ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਵਾਹੀਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਸ਼ਾਂਤ ਕਵੀ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਹੀਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦੁਆਰਾ ਕਮਿਉਨਟੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਫੋਲੋਇੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ 263,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੋਲੋਅਰਜ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

2019 ਵਿੱਚ ਵਾਹੀਦ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ "ਵਿਸਥਾਰ ਰੀਲੀਜ਼" ਵਜੋਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।

ਵਾਹੀਦ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕਵਰਜ਼ ਓਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਾਈਬ, ਏਸੇਨਸ, ਡਬਲਯੂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਟੀਨ ਵੋਗ, ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ, ਵਹੀਦ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਲੋਏ ਕਰਦਾਸ਼ੀਅਨ, ਮੇਘਨ ਮਾਰਕਲ, ਅਤੇ ਰੋਵਨ ਬਲੈਂਚਾਰਡ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2017 ਮਹਿਲਾ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਵਾਹੀਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ 'ਸਾਲਟ' ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 2013 ਦੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਟਵਿੱਟਰ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ' ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੌਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਾਹੀਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।

### ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
ਵਾਹੀਦ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਸਾਲਟ* "ਬਲ ਅਤੇ ਜ਼ਿੱਦ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਤਰਾਂ" ਅਤੇ "ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਨਸਲਵਾਦ, ਮਿਸੋਜੀਨੀ ਅਤੇ ਜ਼ੈਨੋਫੋਬੀਆ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਹਨ।" ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ "ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਕਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ" ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੀ ਹੈ "ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਕਵਿਤਾ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਰਸ਼ ਤੋਂ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਵਾਹੀਦ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਟਾਪਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਤਾਰਬੱਧ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਤਰਜੀਹ, ਵਹੀਦ ਦਾ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਉਂਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੌਰੀ ਜੋਗ

**ਗੌਰੀ ਜੋਗ** ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੀ ਇੱਕ ਕਥਕ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਕਥਕ ਡਾਂਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਖਨਾਊ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲੀਲਾ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਝਾਂਸੀ ਕੀ ਰਾਣੀ, ਕਥਕ ਯਾਤਰਾ, ਪੂਰਬ ਦਾ ਪੱਛਮ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ, ਫਾਇਰ - ਅਗਨੀ ਕਥਾ ਆਦਿ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਥਕ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤੱਤਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਰਵਾਇਤੀ "ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ" ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਖਾਂਅਤੇ ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹੁੰਚ ਕਾਰਨ ਖ਼ਾਸਕਰ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਕਥਕ ਨੂੰ ਫਲੇਮੇਨਕੋ, ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ, ਓਡੀਸੀ, ਮੈਕਸੀਕਨ ਅਤੇ ਅਮੈਰੀਕਨ ਬੈਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਦਿਵਾਈ ਹੈ। 1999 ਤੋਂ ਗੌਰੀ ਜੋਗ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 325 ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਗੌਰੀ ਜੋਗ ਦਾ ਜਨਮ 1970 ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲਖਨਉ ਘਰਾਨਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਮਦਨ ਪਾਂਡੇ ਤੋਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੈਰ ਦੀ ਤਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਭੀਨਿਆ ਦੀ ਕਲਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਦੀ ਲਲਿਤਾ ਹਰਦਾਸ ਤੋਂ ਕਥਕ ਨਾਚ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਮਧੁਰਿਤਾ ਸਾਰੰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਗੌਰੀ ਜੋਗ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪੰਡਿਤ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਥਕ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਕਥਕ ਦੇ ਲਖਨਉ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ 
ਗੌਰੀ ਜੋਗ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਥਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਉਧੇੜ-ਬੁਨਤ

**ਉਧੇੜ-ਬੁਨਤ**, ਗੁਰਬਚਨ ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ,ਜਿਸਨੂੰ ਆੱਟਮ ਆਰਟ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
ਦਰਸ਼ਨ-ਦਿਗਦਰਸ਼ਨ

**ਦਰਸ਼ਨ-ਦਿਗਦਰਸ਼ਨ** ਮਹਾਪੰਡਿਤ ਰਾਹੁਲ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤਯਾਯਨ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਹੇਂ ਹਿੱਸੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਅਖੰਡ ਧਾਰਾ ਵੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਾਹੁਲ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ’ਚ ਪਿਰੋਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਏਸ਼ੀਆ-ਮਾਇਨਰ ਰਾਹੀਂ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਹੁੰਦਾ ਮੁੜਕੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਤੱਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਮੱਧ-ਕਾਲੀ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਰਬ-ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਤੇ ਸਪੇਨ ਵਰਗੇ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਤਫ਼ਸੀਲੀ ਚਰਚਾ ਬਹੁਤ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਉਚੇਚੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਰਾਬੀ, ਅਸ਼ਅਰੀ, ਬੂ-ਅਲੀ, ਗ਼ਜ਼ਾਲੀ, ਤੇ ਰੋਸ਼ਦ ਵਰਗੇ ਕਈ ਉੱਘੇ ਇਸਲਾਮੀ ਫਿਲਾਸਫਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਸ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆੱਟਮ ਆਰਟ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੁਠ-ਸਿਧ

**ਪੁਠ-ਸਿਧ** ਨਵਤੇਜ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਨਿਰੋਲ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ।

## ਲੇਖ 
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਲ ਵੱਲ ਲੇਖਕਾਂ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ 50 ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰੀ-ਪੋਇਟਕ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆੱਟਮ ਆਰਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਗੀਤਾ ਚੰਦਰਨ

**ਗੀਤਾ ਚੰਦਰਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਵੀਡੀਓ, ਫਿਲਮ, ਥੀਏਟਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ, ਡਾਂਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਡਾਂਸ ਐਕਟਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਡਾਂਸ-ਇਸ਼ੂ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  .

ਉਹ ਨਾਟਿਆ-ਵਰਕਸ਼ਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟਿਕਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਅਗਸਤ, 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਾਲੀਵਾਂ ਰੰਗੇਟ੍ਰਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਚੰਦਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜੋ ਉਸਦਾ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਨ ਨੂੰ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ / ਐਤਵਾਰ ਸਟੈਂਡਰਡ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।

ਚੰਦਰਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 1974 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਰਗੇਟਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 40 ਸਾਲ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਾਟਿਆ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ 2016 ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ 2007 ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਨ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਦਿੱਤਾ।

ਗੀਤਾ ਚੰਦਰਨ ਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਲਈ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਲਈ ਨਾਮਵਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ, ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਵੱਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

- "ਦਿ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ" ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ 2007 ਵਿੱਚ. - "ਟਾਪ ਗਰੇਡ" ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ (ਜੂਨ 2004)। - "ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ" ਦਾ ਦਰਜਾ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ (ਆਈ ਸੀ ਸੀ ਆਰ) (ਸਤੰਬਰ 2005)।

-ਸਤ੍ਰੀ ਸਮਨ: ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ toਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. (9 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇੰਬਰ ਸਵਿਫਟ

**ਇੰਬਰ ਸਵਿਫਟ** (ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕਨੈਡਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਾਇਕਾ-ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ ਉਸਨੇ ਉਦੋਂ ਲਿਖੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 1996 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵੈ-ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।

1998 ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਿਫਟ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਬੈਂਡ ਮੈਂਬਰ ਲਿੰਡੇਲ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ (ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਇਲਨ) ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਕੈਲੇਡੋਨੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ 1998 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਧਾਰਤ ਪਰਕਸੀਸ਼ਨਿਸਟ ਅਤੇ ਡਰੱਮਰ ਸ਼ੈਰਿਲ ਰੀਡ ਦੀ ਵਾਧੂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਇਹ ਜੋੜੀ ਮਿਸ਼ੇਲ ਜੋਸੇਫ (ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ, ਢੋਲ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ 'ਤੇ ਐਡਮ ਬੋਮਨ (ਐਲਮੀਰਾ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੈਰਲ ਰੀਡ ਨੇ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ 2008 ਤੱਕ ਸਵਿਫਟ ਅਤੇ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਵਿਫਟ ਨਾਲ ਸਾਲ 2008 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿੱਧੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

2008 ਵਿਚ, ਇੰਬਰ ਸਵਿਫਟ ਅਤੇ ਲਿੰਡੇਲ ਮੌਂਟਗੁਮਰੀ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਹਿਭਾਗੀ ਵੀ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਵਿਫਟ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੀਨ ਜਾਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2007 ਵਿੱਚ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੇਸ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰ ਗਈ ਸੀ। 2008 ਵਿਚ, ਉਹ ਬੀਜਿੰਗ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬੀਜਿੰਗ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬੈਂਡ ਇਕੱਠਾਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਢੋਲ ਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਜ਼ੈਕ ਕੋਰਟਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਬੁਰੂਂਦੀ (ਅਫਰੀਕਾ) ਦੇ ਬਾਸ ਤੇ ਪਾਪੂਲਸ ਨਤਾਹੋਮਬੇਏ, ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਵਾਂਗ ਯਾ ਕਿ Q 王雅琪 ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਉਪਕਰਣ, ਏਰਹੁ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੀਜਿੰਗ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ। ਟੂਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਟਾਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ 
2006: "ਯੁਵਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ" - ਜੇਅਰਜ਼ ਵਰਜ਼ਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ

2006: ਸਰਬੋਤਮ ਬੈਂਡ ਵੈਬਸਾਈਟ - ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਵਿਫਟ ਨੇ ਚੀਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਗੁਓ ਜਿਆਨ (国 囝) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਵਿੱਦਿਆਗੌਰੀ ਆਡਕਰ

**ਵਿੱਦਿਆਗੌਰੀ ਆਡਕਰ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਥਕ ਨਾਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਾਚ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਜੂਰਾਹੋ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਡਾਂਸ, ਤਿਲੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਚਿਲੰਕਾ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਡਾਂਸ ਐਂਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਦਿੱਲੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਕਾਰੋਬਾਰ 
ਆਦਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਐਮਐਸਸੀ - ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਰੈਂਕਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੈਅੰਤ ਨਾਰਲੀਕਰ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਉੱਚ ਅਧਿਐਨਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਥਕ ਡਾਂਸ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸੰਗੀਤ ਤਿਉਹਾਰ 
ਖਜੂਰਾਹੋ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਡਾਂਸ, ਖਜੂਰਹੋ

ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਚਿਲੰਕਾ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ

ਡਾਂਸ ਐਂਡ ਮਿ Musicਜ਼ਿਕ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਦਿੱਲੀ

"ਅਨਵਰਤ" ਕਥਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਕਥਕ ਪ੍ਰਭਾ - ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ

2012 ਕਥਕ ਮਹਾਂਉਤਸਵ, ਦਿੱਲੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਅਰਜੁਨ

**ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਅਰਜੁਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਐੱਸ. ਰਾਜਾਸ਼ੇਕਰ ਦੀ ਰੱਤਾ ਸਪੱਤਾਮੀ (1986) ਤੋਂ ਆਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਮੰਚਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਜਨੂੰਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਫਿਲਮਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਾਜੇਸ਼ ਦੀ ਬੇਟੀ, ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਰਜੁਨ ਸਰਜਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਰਜੁਨ ਸਰਜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾ ਅਰਜੁਨ ਹਨ। ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਜਨਾ ਅਰਜੁਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਕਾਰੋਬਾਰ 
ਨਿਵੇਦਿਤਾ, ਆਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਥ ਸਪੱਤਾਮੀ (1986) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਐਮ. ਰਾਜੇਸ਼ੇਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਵਪਾਰਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਅਰਜੁਨ ਸਰਜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਚੇਨਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸਟੂਡੀਓ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਫਿਲਮਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਅਕਸਰ ਕਲਾਸਿਕ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਰੁਥਿਕਾ ਜਯਾਕੁਮਾਰ

**ਕਰੁਥਿਕਾ ਜਯਾਕੁਮਾਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਕਰੁਥਿਕਾ ਜਯਾਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਮਿਥੁਨ ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਾਲੂ ਕਿਰਿਆਥ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਨਕਾਟੇਸ਼ ਦੱਗੁਬੱਤੀ ਦੀ ਧੀ 'ਦਰਿਸ਼ਯਮ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ ਸੀ

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Kruthika Jayakumar on IMDb

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਕੁਨਾਲ ਮੂਨ

{{Infobox person
| honorific_prefix = 
| name  = ਕੁਨਾਲ ਮੂਨ
| image  = 
| image_size = 
| alt  = 
| caption  = 
| birth_name = 
| birth_date = 
| birth_place = ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ
| nationality = ਭਾਰਤੀ
| residence  = 
| spouse  = 
| partner  = 
| movement  = 
| style  = {}
| known_for  = 
| education  = ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
| alma_mater = ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਪੁਣੇਆਈ ਆਈ ਐਮ, ਕਲਕੱਤਾ 
| notable_works = ਆਈਜ਼ ਟੂ ਸਪੀਕ
| awards  = 
| website  = 
| nocat_wdimage = 
| module  = 
| module2  = 
}}
**ਕੁਨਾਲ ਮੂਨ** (ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਰਹੀ ਦਰਸੋਣ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮੂਨ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਕ੍ਟੋਬਰ 1989 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਆਈ ਆਈ ਐਮ ਕਲਕੱਤਾ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ ੨੦੧੭ ਵਿਚ, ਕੁਨਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ **ਆਈਜ਼ ਟੂ ਸਪੀਕ** ਅਤੇ **ਸੋਲ ਆਫ਼ ਦ ਮੋਨਕ**, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਚ ਕੈਂਡੀ ਸੜਕ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੈਲਰੀ ਸਾਇਮਰੋਜ਼ਾ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਆਰਟ ਸ਼ੋਅ ਅਕਰਿਟੀ ਆਰਟ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਨਮੋਹਨ ਜੈਸਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਹੇ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ੨੦੧੮ ਵਿਚ, **ਆਈਜ਼ ਟੂ ਸਪੀਕ** ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੰਡੀਆ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ ਅਲਫਲਾਜ਼ੀ ਆਰਟਜ਼ ਗੈਲਰੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਕਵੈਸਟਰਿਅਨ ਈਵੈਂਟ, ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਰਸ ਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਮੂਨ ਦੀਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਬਈ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀਅਨ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ। ਕੁਨਾਲ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਰਸ ਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ
*ਸਿਮਰੋਜ਼ਾ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ (ਮੁੰਬਈ)
*ਆਰਟਿਸ ਸੈਂਟਰ ਗੈਲਰੀ (ਮੁੰਬਈ)
*ਦਰਪਣ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ (ਪੁਣੇ)
*ਆਸ਼ਰਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹਾਉਸ (ਪੋਂਡਚੇਰੀ)

## ਹਵਾਲੇ
ਅਸ਼ੀਥਾ (ਲੇਖਿਕਾ)

**ਅਸ਼ੀਥਾ** (ਮਲਿਆਲਮ: അഷിത; 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1956 - 27 ਮਾਰਚ 2019) ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ 'ਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਹਾਇਕੂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮਰੰਜਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਲਲਿਤਾਂਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਨਮ ਸਮਾਰਕ ਸਾਹਿਤ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇਦਾਸਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਵੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
thumb|235x235px| ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਾ ਕਾਲਜ, ਅਸ਼ੀਥਾ ਦਾ ਅਲਮਾ ਮਾਸਟਰ
ਅਸ਼ੀਥਾ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1956 ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਤ੍ਰਿਚੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਜ਼ਹਾਯਾਂਨੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੇ. ਬੀ. ਨਾਇਰ, ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਥੇੱਕੇਕਰੂਪਥ ਥੰਕਮਾਨੀ ਅੰਮਾ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਅਸ਼ੀਥਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੇ.ਵੀ. ਰਮਨਕੁੱਟੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਉਮਾ ਪ੍ਰਸ਼ੀਧਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਪੀੜਿਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਥ੍ਰਿਸੂਰ (ਤ੍ਰਿਚੁਰ) ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਹੀ 27 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ 62 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਧੀ ਅਤੇ ਜਵਾਈ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਕਰਦੇ ਸਨ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ 
ਅਸ਼ੀਥਾ, ਜਿਸ ਨੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਲਾ ਸੁਰੱਈਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਿਕਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਅਤੇ ਜਲਾਲ ਅਦਾ-ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਰਮੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਹਾਇਕੂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਡਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਰਮਾਇਣ, ਭਾਗਵਤਮ, ਜਾਤਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅਥੀਹਿਆਮਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨੀ, *ਅਥੂ ਨਜਨਾਯਿਰੂਨੂ* (ਉਹ ਮੈਂ ਸੀ), ਸ਼ੀਹਾਬੂਦੀਨ ਪੋਥੀਥਮਕਦਾਵੁ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ, ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਪੋਨੀਨੀ ਇਦਾਸਰੀ ਸਮਾਰਕ ਸਮਿਤੀ ਨੇ ਅਸ਼ੀਥਾ ਦੇ ਕਾਰਜ, *ਵਿਸਮਾਇਆ ਛੀਨੰਗਲ* ਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਇਦਾਸਰੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ ਲਲਿਤਾਂਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਨਮ ਸਮਾਰਕ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ, *ਥਥਾਗਾਥਾ*, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਪਦਮਾਜਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ *ਅਸੀਥਾਯੁਧ ਕਥਕਾਲ*, ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਉਹ ਅੰਨਕਾਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਥੋਪਿਲ ਰਵੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ।

## ਪੁਸਤਕ-ਸੂਚੀ 
### ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ਨਾਵਲ 
* 
* 
* 

### ਕਵਿਤਾ 
* 
* 
* 
* 

### ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ਅਨੁਵਾਦ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ਯਾਦਾਂ/ਸੰਸਕਰਨ 
* 

### ਹੋਰ 
* 
* 

### ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
* 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮਲਿਆਲਮ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਮਲਿਆਲਮ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ