open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2006 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ

**2006 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ** ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ XV ਏਸ਼ੀਆਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਤਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੋਹਾ ਵਿਖੇ ਮਿਤੀ 1 ਤੋਂ 15 ਦਸੰਬਰ, 2006 ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 424 ਈਵੈਂਟ 'ਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੀਨ ਨੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਂਨ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ ਗਏ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ

**ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ** ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ ਮੁਕਾਬਲਾ 1896 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਧੁਨਿਕ ਓਲੰਪਿਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ 1948 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ.

## ਇਤਿਹਾਸ 
[right|thumb| [ਚੈਕੋਸਲਵਾਕੀਆ|ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕ, 1957 ਈਸਟ ਜਰਮਨ ਇੰਡੋਰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ]]
ਹੋਮਰ ਨੇ ਟ੍ਰੌਏ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੱਟਾਨ ਸੁੱਟਣ ਦੀਆਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਪਰ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਭਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਭਾਰ ਸੁੱਟਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਚੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਦਾ ਹੈ। 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਹੈਨਰੀ ਅੱਠਵੇਂ ਭਾਰ ਅਤੇ ਹਥੌੜੇ ਸੁੱਟਣ ਦੇ ਅਦਾਲਤੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ ਵਰਗੀ ਪਹਿਲੀ ਘਟਨਾ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਜਦੋਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਪਾਂ ਸੁੱਟੀਆਂ। ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਹਿਲਾਂ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ 1866 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਮੇਚਿਯਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।

ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਆਪਣੀ ਥ੍ਰੋਅ ਵਿਆਸ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਚੱਕਰ 2.135 ਮੀਟਰ (7 ਫੁੱਟ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਟਾਪ ਬੋਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 10 ਸੈ.ਮੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਉੱਚੇ। ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਦੂਰੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਟ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੱਕ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਈਏਏਐਫ ਅਤੇ ਡਬਲਯੂਐਮਏ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤਕ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁੱਟਣਾ 
ਕਾਨੂੰਨੀ ਥ੍ਰੋਅ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਨਿਯਮਾਂ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:

* ਐਥਲੀਟ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣ 'ਤੇ, ਐਥਲੀਟ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਗਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤੀਹ ਸਕਿੰਟ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਬਤ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
* ਅਥਲੀਟ ਦਸਤਾਨੇ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨ ਸਕਦਾ; ਆਈਏਏਐਫ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨੂੰ ਟੈਪ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 
* ਐਥਲੀਟ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਟ ਨੂੰ ਗਰਦਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਤੀ ਨਾਲ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕੱਸ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 
* ਸ਼ਾਟ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੱਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੋਢੇ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 
* ਐਥਲੀਟ ਦਾਇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਟੋ ਬੋਰਡ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂ ਸਰਕਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ. ਅੰਗ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਵਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। 
* ਸ਼ਾਟ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੇਤਰ (34.92 °) ਵਿੱਚ ਉਤਰੇਗਾ। 
* ਐਥਲੀਟ ਨੂੰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜਦ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਗਲਤ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ:

* ਪਾਉਣ ਦੀ ਗਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ। 
* ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਬੁਲਾਉਣ ਦੇ ਤੀਹ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। 
* ਪੁਟ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਟ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਦੇ ਲੰਬਕਾਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਭਾਰ 
ਖੁੱਲੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਟ ਦਾ ਭਾਰ 7.260 ਕਿੱਲੋ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਟ ਦਾ ਭਾਰ 4 ਕਿੱਲੋ। ਜੂਨੀਅਰ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਟਸ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਜ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਖੁੱਲੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ; ਹਰੇਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਹੀ ਵਜ਼ਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਮਬਲੇ ਈ. ਬੁਲੰਦ ਕੈਂਪਬੈਲ

**ਮਬਲੇ ਈ. ਬੁਲੰਦ ਕੈਂਪਬੈਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Mable Electa Buland Campbell; 1885 - 1961) 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉਹ ਯੂਐਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸੀ। ਜਦੋ ਔਰਤਾਂ ਉਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਕੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਮਬਲੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੈਂਪਬੈਲ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਬੁਲੰਦ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1904 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ 1908 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਐਮ.ਏ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਬੁਲੰਦ ਨੇ ਯੇਲ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ  1906 ਤੋਂ 1907 ਤੱਕ, ਅਤੇ 1908 ਤੋਂ 1909 ਤੱਕ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਬੁਲੰਦ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੁਲੰਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਟੇਟ ਵਾਪਸ ਆਈ ਅਤੇ 1909 ਤੋਂ 1910 ਤੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੇਜ ਸਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ।

1924 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਏਮਾ ਸਮਿੱਥ ਡੈਵੋ ਨੇ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਸਟੇਟ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਉਪ-ਚੇਅਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ  ਇਹਬੁਲੰਦ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਔਤਾਂ ਦੇ ਕਲੱਬ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਕਤੂਬਰ 1911 ਵਿੱਚ, ਬੁਲੰਦ ਨੇ ਜਾਰਜ ਨੌਰਮਨ ਕੈਂਪਬੈਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 1917 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ, ਜਾਰਜ ਬੁਲੰਦ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Buland Campbell's Doctoral Dissertation

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼ੀ'ਜ਼ ਦ ਫਰਸਟ

'''ਸ਼ੀ'ਜ਼ ਦ ਫਰਸਟ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:She's the First) ਇੱਕ ਮੁਨਾਫਾ ਨਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਦੇ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਜੈਵਲਿਨ ਥਰੋਅ

[right|thumb| [ਓਸਾਕਾ|ਓਸਕਾ, ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ 2007 ਆਈਏਏਐਫ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੌਰਾਨ ਜਰਮਨ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਸਟੀਫਨ ਸਟੀਡਿੰਗ। ]]
**ਜੈਵਲਿਨ ਥਰੋਅ** ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਇਵੇਂਟ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੈਵਲਿਨ, ਇੱਕ ਬਰਛਾ  ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਵੈਲਿਨ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਕੇ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਲਾ ਸੁੱਟਣ ਦੋਨੋਂ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਹੈ ਡਿਕੈਥਲਾਨ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਹੈਪੇਟੈਥਲੋਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|ਜੈਵਲਿਨ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਂਟੈਥਲੈਟਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਪਨਾਥਨੀਕ ਅਮਫੋਰਾ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਲਗਭਗ 525 ਬੀ.ਸੀ. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਜਾਇਬ ਘਰ।
ਜੈਵਿਨ 708 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪੈਂਟਾਥਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਭਾਂਬੜ ਨੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਫਟ ਦੇ ਮੱਧ ਦੁਆਲੇ ਗਿੱਲੀ ਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਥਲੀਟ ਤੂਫਾਨ ਦੁਆਰਾ ਜੈਵਲ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਜੈਵਲਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਗੁੰਡ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਜੈਫਲਿਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਡਾਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਸੰਨ 1870 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਜੈਵਲਿਨ ਵਰਗੇ ਖੰਭਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣਾ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਵੀਡਨ ਵਿਚ, ਇਹ ਖੰਭੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜੈਵਿਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੀ ਲਈ ਸੁੱਟਣਾ ਉਥੇ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1880 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਘਟਨਾ ਬਣ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ; ਮੁੱਢਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੈਵਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੌੜ ਦੇ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੀਮਿਤ ਰਨ-ਅਪਸ 1890 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਰੰਭ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਧੁਨਿਕ ਅਸੀਮਿਤ ਰਨ-ਅਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ। 

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1909 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। 1920 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਲਕਾ, ਛੋਟਾ ਭਾਲਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਥ੍ਰੋ ਨੂੰ 1932 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਿਲਡਰੇਡ "ਬੇਬੇ" ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੇ ਡੀਡਰਿਕਸਨ ਪਹਿਲੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੇ। 

## ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 
ਆਕਾਰ, ਸ਼ਕਲ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਭਾਰ, ਅਤੇ ਜੈਵਲਿਨ ਦੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ, ਸਾਰੇ ਆਈਏਏਐਫ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼  ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਾਲਾ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ  ਭਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ  ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਾਲਾ  ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ  ਭਾਰ ਵਿੱਚ। ਜੈਵਿਲਨ ਦੀ ਪਕੜ, ਲਗਭਗ  ਵਿਆਪਕ, ਤਾਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਵਲਿਨ ਦੇ ਗੁਰੂਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ( ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਲਈ ਜੈਵਲਿਨ ਟਿਪ ਤੋਂ ਅਤੇ  ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਲਈ ਜੈਵਲਿਨ ਦੀ ਨੋਕ ਤੋਂ)।

## ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
ਹੋਰ ਸੁੱਟਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੈਵਲਿਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਗਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੋਰ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੈਵਲਿਨ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਚੁਸਤੀ ਅਤੇ ਅਥਲੈਟਿਕਸਮ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਜੰਪਿੰਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਫਾਇਦਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਐਥਲੀਟ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸਪ੍ਰਿੰਟਰਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

## ਸਭਿਆਚਾਰ 
right|thumb|1063x1063px| ਇੱਕ ਔਰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਭਾਲਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਗਰਜੇਲੀ

**ਗਰਜੇਲੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 24 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 142 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 73 ਮਰਦ ਅਤੇ 69 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 945 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵਧ, 1222 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 74.59% ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 76.56% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 72.41% ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸੰਧਿਆ ਅਗਰਵਾਲ

**ਸੰਧਿਆ ਅਗਰਵਾਲ** ਦਾ ਜਨਮ 9 ਮਈ 1963 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਸੰਧਿਆ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1984 ਤੋਂ 1995 ਤੱਕ 13 ਟੇਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 50.45 ਦੀ ਔਸਤ ਹਨ 1110 ਰਨ ਬਣਾਏ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4 ਸਤਕ ਵੀ ਸਮਿਲ ਹਨ। 1986 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੇਡਦੀਆਂ ਸੰਧਿਆ ਨੇ ਬੇੱਟੀ ਸਨੋਬੱਲ ਦੇ 189 ਰਨਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦੀਆ 190 ਰਨ ਬਣਾਏ। ਇਹ ਰਿਕੋਰਡ 1935 ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਸੰਧਿਆ ਨੇ 21 ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 31.50 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 567 ਰਨ ਬਣਾਏ। 

## References 
* Player profile: Sandhya Agarwal&nbsp;from ESPNcricinfo
* India's run machine 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਵਰਿੰਦਾ ਭਗਤ

**ਵਰਿੰਦਾ ਭਗਤ** ਦਾ ਜਨਮ 26 ਜਨਵਰੀ, 1959 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਵਰਿੰਦਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਓ.ਡੀ.ਆਈ. ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 4 ਟੈਸਟ ਅਤੇ 11 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਯੁਲੀਆ ਰਤਕੇਵਿਚ

**ਯੁਲੀਆ ਰਤਕੇਵਿਚ** ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜੁਲਾਈ 1985 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਯੁਲੀਆ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੀ ਕੁਸਤੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਬੇਲਾਰੂਸੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* bio on fila-wrestling.com
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸਰਿਤਾ ਦੇਵੀ

**ਲਾਈਸ਼ਰਮ ਸਰਿਤਾ ਦੇਵੀ** (ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1985) ਇੱਕ ਮਣੀਪੁਰ, ਭਾਰਤੀ ਬੋਕਸਿੰਗ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਸਰਿਤਾ ਲਾਇਟ ਵੇਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਪੀਅਨ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ ਸਰਿਤਾ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜਾਰੀ ਸਦਕਾ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਸੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਰਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮਯੰਗ ਇਮਫ਼ਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸਰਿਤਾ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਲਣ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਸਦਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣ ਗਈ।ਜਿਹੜੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਉਸਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।  ਸਰਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਾਇਥੌ ਮਪਾਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਦਸਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੋਕਸਿੰਗ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।  ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਉਹ 2006 ਦੀ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵੀ ਰਹੀ। ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ 2014 ਦੀਆ ਕੋੱਮੋਨਵੇਅਲਥ ਖੇਡਾਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* Shin A-lam

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਆਈਸੋਡਾਈਫਰ

ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ, **ਆਈਸੋਡਾਈਫਰ** ਉਹਨਾਂ ਨਿਊਕਲਾਇਡ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਦੇ ਅਟਾਮਿਕ ਅਤੇ ਮਾਸ ਨੰਬਰ ਦੋਵੇਂ ਅਲਗ ਹੋਣ ਪਰ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਨੰਬਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਕਿਰਨ ਵਾਲੀਆ

**ਕਿਰਨ ਵਾਲੀਆ** ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ, ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਿਰਨ ਵਾਲੀਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮਾਲਵੀਆ ਨਗਰ ਹਲਕੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਬਰ ਹੈ।** **

## ਸੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕਿਰਨ ਵਾਲੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਈ.ਆਈ.ਪੀ.ਏ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ ਆਰਟਸ ਇਨ ਆਰ.ਐਮ. ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਐਮ.ਐਲ.ਏ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।  ਭਾਰਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਹੀ।

## ਹੁਦੇ 
## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* First Legislative Assembly of Delhi
* Second Legislative Assembly of Delhi
* Third Legislative Assembly of Delhi
* Fourth Legislative Assembly of Delhi
* Fifth Legislative Assembly of Delhi
* Sixth Legislative Assembly of Delhi
* Delhi Legislative Assembly
* Government of India
* Politics of India
* Indian National Congress

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਗੁਰੂਕੁਲ

ਇਸ ਤਰਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਲੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਦਿਆਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮੱਹਤਵ ਸੀ। 
 

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3 ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੀ। 
* (1) **ਗੁਰੂਕੁਲ**
* (2) ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ
* (3) ਤਪਸਥਲੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਗੁਰੂਕੁਲ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹਿ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਿਸਮ
ਮਲਾਲਾ-ਏ-ਮੇਵਨਦ

**ਮਲਾਲਾਈ ਏ ਮੇਵਨਦ**(), **ਮਲਾਲਾ** (), ਜਾਂ **ਮਲਾਲਾਈ ਐਨਾ** ( ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਲਾਲਾਈ, ਤੋਂ ਭਾਵ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮਾਤਾ'' ਹੈ, ਿੲੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਨਾਿੲਕ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਲੜਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਰੁੱਧ 1880 ਵਿੱਚ ਮੇਵਨਦ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜੀ। ਉਹ ਅਯੂਬ ਖ਼ਾਨ ਵਲੋਂ ਲੜੀ ਅਤੇ 27 ਜੁਲਾਈ 1880 ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਦੂਜਾ ਐਂਗਲੋ-ਅਫ਼ਗਾਨ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਲਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ 1861 ਿੲੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ "ਖਿੰਗ" ਵਿੱਚ ਹਇਆ, ਜੋ ਮੇਵਨਦ ਦੇ ਦੱਖਣੀਪੱਛਮ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮੀਲ ਦੂਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੰਧਾਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1861
ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜ ਛਾੜ

ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਛੇੜਛਾੜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਦੇ - ਕਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਯੋਨ ਉਤਪੀੜਨ, ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਕਰਣ ਜਾਂ ਛੇੜਖਾਨੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਵਿਅੰਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਰਿਆਏ ਈਵ ਟੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਈਵ ਸ਼ਬਦ ਬਾਇਬਿਲੀਏ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਯੋਨ ਸਬੰਧੀ ਇਸ ਛੇੜਛਾੜ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ, ਜਿਨੂੰਯੁਵਾਵਾਂਵਿੱਚ ਅਪਚਾਰ ਵਲੋਂ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਸਨਾਪਰਕ ਸੰਕੇਤਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਸਨੇ, ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੂਹਕੇ ਨਿਕਲਣ, ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣੇ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਜਿਸਮ ਟਟੋਲਣ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਕਦੇ - ਕਦੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਜ਼ੇ ਦੇ ਵਿਨੀਤ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਦਰਭਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਅਹਾਨਿਕਰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਪਰਾਧੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪਰਿਣਾਮੀ ਫਰਜ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵੈੱਛਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਅਭਿਵਿਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਉਪਯੁਕਤ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ . ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਈਵ - ਟੀਜਿੰਗ ਦੇ ਅਰਥਗਤ ਮੂਲ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਣ ਵਲੋਂ ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਲੁਭਾਣ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਇੰਗਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਹਣ ਦਾ ਫਰਜ ਤੀਵੀਂ ਉੱਤੇ ਠਹਰਤਾ ਹੈ, ਮੰਨ ਲਉ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਛੇੜਛਾੜਪੂਰਣ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆ ਅਪਰਾਧਮੂਲਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਜਾਏ ਸਵੈਭਾਵਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਘੁੰਗਰਾਣਾ

**ਘੁੰਗਰਾਣਾ** ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਕਸਬੇ ਡੇਹਲੋਂ ਤੋਂ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਪੋਹੀੜ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਘੁੰਗਰਾਣੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਪਗ 6 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 3500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇ ਜਗਰਾਉਂ, ਹਠੂਰ, ਰਾਏਕੋਟ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਰਗਣਿਆਂ ਦੇ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਸਮੇ ਪਿੰਡ ਘੁੰਗਰਾਣੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਚਰਨਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

### ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਬੁਰਜ
ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਟਿੱਲੇ ਉੱਪਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਤੇਬਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬੁਰਜ ਹੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। 15 ਜਨਵਰੀ 1985 ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੁਰਜ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੁਸ਼ਟ ਦਮਨ ਬੁਰਜ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਬੁਰਜ ਛੋਟੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੁਰਜ ਵਿੱਚ 64 ਮੋਰਚੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

### ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਘੁੰਗਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬੁਰਜ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਵੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਵਿਦਾਸ ਭਗਤ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਮਸਜਿਦ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਥਾਨ ਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ, ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ,ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਦਿ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ।

### ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ
ਪਿੰਡ ਦੀਆ ਮੁੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਪਦਮ, ਗੀਤਕਾਰ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਐਡਵੋਕੇਟ ਮਹੇਸ਼ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਪਹਿਲਵਾਨ ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਾਲਾ ਮਾਲਾ ਸਾਹਿਬ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਾਲਾ ਮਾਲਾ ਸਾਹਿਬ** ਬਰਨਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਰਨਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀਚੰਦ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ
ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ

**ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ** ਦਾ ਜਨਮ 3 ਦਿਸਬਰ 1982 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਸ਼ਤਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਦਸੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਜੋਧਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟ੍ਰੇਨਿਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਿਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀਆ ਕਲਾਸਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣਨਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਲੀਲਾ ਰਾਜ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਡੋਰਾਏ ਰਾਜ ਸੀ। ਉਹ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਨੋਕਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਖੇਡ ਜੀਵਨ 
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਵਸੀਯ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਹ ਮੈਚ ਮਿਲਟਨ ਕਿਨੇਸ, ਆਯਰਲੈਂਡ ਵੀਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਤਾਲੀ ਨੇ ਨਾਬਾਦ 114 ਰਨ ਬਣਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2001-2002 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ,ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਰਨ ਬਣਾਏ ਜੀਰੋ ਤੇ ਆਉਟ ਹੋ ਗਈ। 

## ਇਨਾਮ 
* 2003 –ਅਰਜੁਨ ਇਨਾਮ
* 2015 –ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Player profile: Mithali Raj from ESPNcricinfo
* Profile of Mithali Raj 
* Cricketarchive

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਰਾਏਪੁਰ (ਮੋਹਾਲੀ )

**ਰਾਏਪੁਰ**, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲਾ ਐੱਸ ਏ ਐੱਸ ਨਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ | ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹਦਬਸਤ ਨੰਬਰ 24 ਹੈ ਅਤੇ ਪਟਵਾਰ ਹਲਕਾ ਦਾਊਂ ਹੈ |2011 ਵਿਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 671 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 371 ਮਰਦ ਅਤੇ 316 ਔਰਤਾਂ ਸਨ | ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 493 ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਸਨ |http://www.esopb.gov.in/WriteReadData/VD/BlockReports/VDBlock_Population1052.Pdf ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਕਾਫੀ ਜਮੀਨ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਇਥੇ ਬਸੇਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ |

## ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ

File:Nilgai, village Raipur, district Mohali, Punjab, Indai.JPG|ਨੀਲ ਗਾਂ
File:Nilgai, village Raipur, district Mohali, Punjab, Inda.JPG|ਨੀਲ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ 
File:Dove flock, village Raipur, district Mohali, Punjab, India.JPG|ਘੁੱਗੀਆਂ ਦਾ ਚੰਬਾ 
File:Peacock ,village Raipur ,district Mohali Punjab, India.JPG|ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਰੁਣਝੁਣ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅੰਜੁਮ ਚੋਪੜਾ

**ਅੰਜੂਮ ਚੋਪੜਾ **ਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਈ 1977 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਦੀ ਪੂਰਵ ਕਪਤਾਨ ਹੈ। 
'''
## ਕਰੀਅਰ 
12 ਫਰਵਰੀ 1995 ਨੂੰ ਨਿਉਜੀਲੈਂਡ ਕਰਾਇਸਟਰਚ ਵਿੱਚ ਨਿਉਜੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਨਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਦਿਵਸੀਯ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੇਚ ਖੇਡਿਆ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ 17-20 ਨਵਮ੍ਬਰ 1995 ਨੂੰ ਉਨਾ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇਡੇਨ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੇਸਟ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 
## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
## ਇਨਾਮ 
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ 2014
* ਅਰਜੁਨ ਇਨਾਮ 2007
* ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਡੇਲ੍ਹੀ ਸਟੇਟ ਇਨਾਮ 2004

## ਰਿਕੋਡ 
## ਪ੍ਰਾਪਤੀ 
## ਟੈਲੀਵਿਜਨ 
ਅੰਜੂਮ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜਨ  ਦੇ ਇੱਕ ਰੀਏਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਫੇਅਰ ਫਾਈਟਰ- ਕਤਰੋ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ ਸੀਜਨ 4 ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੂਨੀਆ

**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੂਨੀਆ **(ਜਨਮ 5 ਮਈ, 1977) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਸਕਸ ਥ੍ਰੋ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।11 ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕੋੱਮੋਨਵੇਅਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 61.51 ਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਥ੍ਰੋ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੂਨੀਆ ਨੂੰ ਪਦਮਾ ਸ੍ਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ।

## ਸੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੂਨੀਆ ਇੱਕ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਪੂਨੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1977 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਗਰੋਹਾਂ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਪੂਨੀਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਜਸਥਨ ਦੇ ਵੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਪੂਨੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਵੀਰੇਂਦਰ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਸ਼ਵੇਤਾ ਚੌਧਰੀ

**ਸ਼ਵੇਤਾ ਚੌਧਰੀ **ਦਾ ਜਨਮ 3 ਜੁਲਾਈ 1986 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਵੇਤਾ ਚੌਧਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਇਚੀਓਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਸਪਰਧਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਪਦਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੀ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ।

ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ, ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਏਅਰ ਗਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 381 ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

thumb|Chaudhary winning gold and silver medals at the 8th Asian Airgun Championship 2015

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਚੌਧਰੀ 1997 ਤੋਂ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ 5ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਸ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ। 2000 ਵਿੱਚ, ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਈ।

2006 ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ 15ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ (ਟੀਮ) ਜਿੱਤਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇੰਚੀਓਨ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ 'ਚ 8ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਏਅਰਗਨ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਚੌਧਰੀ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਛੇ ਵਾਰ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 117 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ 43 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਐਸ.ਏ.ਐਫ ਖੇਡਾਂ 2004 ਵਿੱਚ 3 ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ, 2010 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ 8ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 'ਚ 3 ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਬੈਜ ਮੈਡਲ, ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪੰਜਲੀ ਰਾਣਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਈਵੈਂਟ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਹਾਟੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਸੈਫ ਖੇਡਾਂ 2016 ਵਿੱਚ 2 ਸੋਨ ਤਗਮੇ (ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਟੀਮ) ਜਿੱਤੇ। ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਲਡ ਕੁਐਸਟ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ
2004 ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਪਿਸਟਲ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਭੀਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
## ਇਨਾਮ 
ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 2004 ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਸਪਰਧਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਪਦਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼
ਪਿੰਕੀ ਰਾਣੀ

**ਪਿੰਕੀ ਰਾਣੀ** (ਜਨਮ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1990) ਇੱਕ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੋਕਸਿੰਗ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। 2014 ਦੀਆ ਕੋਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।  2015 ਵਿੱਚ ਪਲੇਮਬੰਗ, ਸਾਊਥ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪ੍ਰੇਸੀਡੇਂਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪਿੰਕੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਪਿੰਕੀ ਲਾਇਟ ਵੇਟ ਵਿੱਚ 2011, 2012 ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਜੇਤਾ (ਚੈਂਪੀਅਨ) ਹੈ। ਹੁਣ ਪਿੰਕੀ ਦਾ ਮਕਸਦ 2016 ਦੀਆ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲਿਫ਼ਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਇੰਟ-ਕਿਲਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸੁਨੀਤਾ ਧੀਰ

**ਸੁਨੀਤਾ ਧੀਰ** ਰੰਗਮੰਚ ਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ *ਥੀਏਟਰ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਵਿਭਾਗ* ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਰੰਗਮੰਚ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।ਦਰਜਨਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ 'ਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੁਨੀਤਾ ਧੀਰ ਨੇ ਜਿਥੇ ਬਤੌਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਚਰਚਿਤ ਨਾਟਕ 'ਕੇਸਰੋ', 'ਕਣਕ ਦੀ ਬੱਲੀ', 'ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ' ਅਤੇ 'ਹਾੜ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ' ਵਰਗੇ ਨਾਟਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੀ. ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਲਈ ਕਈ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਕਸਬੇ ਧੂਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੁਨੀਤਾ ਧੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰੰਗਮੰਚ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਨਾਟਕ ਮੰਡਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ। ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 1975 ਵਿੱਚ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ’ ਨਾਟਕ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਰਜਨਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਾਲ 1980 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਚੰਨ ਪਰਦੇਸੀ’ ਜ਼ਰੀਏ (ਕੌਮੀ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ) ਫ਼ਿਲਮੀ ਪਰਦੇ ’ਤੇ ਆਗਮਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਭਾਇਆ ‘ਚੰਨੀ’ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਸਰਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਬਾਦਸਤੂਰ ਜਾਰੀ ਹੈ।

### ਫ਼ਿਲਮਾ
#ਚੰਨ ਪਰਦੇਸੀ 
#ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ 2 
#ਚੰਨੋ
#ਬਦਲਾ ਜੱਟੀ ਦਾ 
#ਗੁਲਾਬੋ
#ਦਿਲ ਆਪਣਾ ਪੰਜਾਬੀ
#ਕਿਰਪਾਨ-ਦਿ ਸਵੋਰਡ ਆਫ ਆਨਰ

### ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਨਾਟਕ
#ਕੇਸਰੋ
#ਕਣਕ ਦੀ ਬੱਲੀ
#ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ
#ਹਾੜ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ'

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਬਾਲ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ

**ਬਾਲ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ** ਬਾਲੜੀ ਨਾਲ ਸਹਿਵਾਸ ਕਰਨ, ਬਾਲ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਉਕਸਾਉਣ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸੈਕਸ ਲਈ ਹੋਰਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਹੈ। ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਪੈਸੇ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਬਾਲ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਅਤੇ ਮਰਦ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਸਲਾਨਾ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਧੰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ (ਰੋਡ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਮਗਰ 23 ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਹਨ। ਅਸਲੀ ਸੰਖਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਪੋਰਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੈਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਪੋਰਨ ਸਨੱਅਤ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਸ਼ੁੱਧ ਕਮਾਈ ਔਸਤਨ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਲ-ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਵਰਜਿਤ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1976 ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਹੀਂ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਬੰਧੂਆ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ 5 ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 13 ਫੀਸਦੀ ਬੱਚੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੇ 4.5 ਫੀਸਦੀ ਬੱਚੇ ਟੂਰਿਸਟ ਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸੈਕਸ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਲਈ ਜਾਂ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 14 ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਜਾਂ ਟੂਰਿਸਟ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਬਾਲੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੜੀਸਾ, ਬਿਹਾਰ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਜਬਰੀ ਵਿਆਹ ਕੇ ਜਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਧੱਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਚੋਂ ਛੁਡਾਏ ਬੰਧੂਆ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚੋਂ 20 ਫੀਸਦੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰਕ ਸੋਸ਼ਣ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਬੂਲੀ ਹੈ। ਅਨੇਕਾਂ ਥਾਈਂ ਪੁਲਸ ਤੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਮਾਸੂਮ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਸੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ੁਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਮਾਰਚ 1966 ਦਾ ਮੀਜ਼ੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਵਿਦ੍ਰੋਹ

**ਮਾਰਚ 1966 ਦਾ ਮੀਜ਼ੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਵਿਦ੍ਰੋਹ**, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਦ੍ਰੋਹ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਇੱਕ ਖੁਦ ਮੁਖਤਿਆਰ ਮੀਜ਼ੋ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੀ . 
## ਹਵਾਲੇ
ਨੈਲੀ ਸਾਕਸ

thumb|Nelly Sachs, 1910
**ਨੈਲੀ ਸਾਕਸ** (10 ਦਸੰਬਰ 1891 – 12 ਮਈ 1970) ਯਹੂਦੀ ਜਰਮਨ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਏ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਜ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਰੀਝਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਟਕ Eli: Ein *Mysterienspiel vom Leiden Israels* (1950) ਹੈ; ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ  "Zeichen im Sand" (1962), "Verzauberung" (1970) ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *In den Wohnungen des Todes* (1947), *Flucht und Verwandlung* (1959), *Fahrt ins Staublose* (1961), ਅਤੇ *Suche nach Lebenden* (1971).

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
# ਸਾਕਸ ਦਾ ਜਨਮ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 1891ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਨੀ ਦਸਤਕਾਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਘਰ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ dancer ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦੇ ਡਰੂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪੇਸ਼ਾ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵੱਲ ਉਤਸਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੇਠ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਸੁਭਾ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਬਣ ਨਿਬੜੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਦੀ ਨਾ ਕਰਵਾਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਢੇਰਾਂ ਚਿਠੀਆਂ ਲਿਖਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੇਲਮਾ ਲਾਗੇਰਲੋਫ਼ ਅਤੇ ਹਾਈਲਡ ਡੋਮਿਨ ਦੀ ਗੂੜੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆ ਲਈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਈ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਿਖਦੀ ਹੈ: "ਜਦੋਂ ਆਈ ਦਹਿਸ਼ਤ ਭਾਰੀ/ਮੈਂ ਗੂੰਗੀ ਹੋ ਗਈ।" ਸਾਕਸ 1940 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੁਢੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਵੀਡਨ ਦੌੜ ਗਈ। ਲਾਗੇਰਲੋਫ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ: ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਗੇਰਲੋਫ਼ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਕਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹਵਾਈ ਉੜਾਨ ਰਾਹੀਂ ਸਾਕਸ ਦੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੈੰਪ ਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਹਿ ਕੀਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਸਵੀਡਨ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਸਾਕਸ 1952 ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਈ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* *The Seeker, and Other Poems* (1970), Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-0-374-25780-4
* *Collected Poems I, 1944–1949* (2007), Green Integer. ISBN 978-1-933382-57-9

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਟਿੱਪਣੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1891
ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ

**ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ** (19 ਅਗਸਤ 1950) ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈੈ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਇੰਫੋਸਿਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ *ਗੇਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ* ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਹਰਵੰਤ ਕੌਰ

**ਹਰਵੰਤ ਕੌਰ** (ਜਨਮ 5 ਜੁਲਾਈ, 1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ ਅਤੇ ਸ਼ੋਟ ਪੁਟ ਖਿਲਾੜੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ 2002 ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈੰਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਚੌਥੀ 2003 ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸਤਵੀਂ ਐਥੇਲੀਟਸ 2006 ਕੋਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ 2004 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖਿਲਾੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤੇਰਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ ਨਿੱਜੀ ਕੌਚ ਪਰਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹੈ। 2010 ਕੋਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਇਸਦੇ ਖ਼ੁਦ ਬੇਸਟ ਥਰੋਅ 63.05 ਮੀਟਰ, ਅਗਸਤ 2004 ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹਰਵੰਤ 2008 ਬੇਈਜਿੰਗ ਓਲੰਿਪਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ, ਪਰ ਇਹ ਫ਼ਾਇਨਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ 56.42 ਮੀਟਰ ਥਰੋਅ ਕਰਕੇ 17ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਰੀ ਲਾਰਸਨ

**ਬਰੀਐਨੇ ਸਿਡੋਨੀ ਡਿਸਾਔਲਨਿਰਸ** (ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 1989), ਆਮ ਤੌਰ ਉਤੇ **ਬਰੀ ਲਾਰਸਨ** ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜਨਮ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਲਾਰਸਨ ਨੇ ਐਕਟਿੰਗ ਦੀ ਸਿੱਖਲਾਈ ਅਮਰੀਕਨ ਕਨਸਰਵੇਟਰੀ ਥੇਟਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਘਰੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, 2001 ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਮੇਡੀ ਸ਼ਾਅ *ਰੇਜ਼ਿੰਗ ਡੈਡ* ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਸ਼ਾਅ ਲਈ ਬਰੀ ਦਾ ਨਾਂ 'ਯੰਗ ਆਰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ' ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਲਾਰਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ *ਫ਼ਾਇਨਲੀ ਆਊਟ ਆਫ਼ ਪੀ.ਈ.* ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸਨੇ 2004 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ *13 ਗੋਇੰਗ ਔਨ 30* ਅਤੇ *ਸਲੀਪਔਵਰ* ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਜੂਲੀਆਨ ਮੂਰ

**ਜੂਲੀਆਨ ਮੂਰ** (ਜਨਮ **ਜੂਲੀਐਨ ਸਮਿਥ**; 3 ਦਸੰਬਰ, 1960) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ–ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਧਿਆ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਜੂਲੀਆਨ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਆਰਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲੀਵੁਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਫ਼ਾਰ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ।

ਮੂਰ ਨੇ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਥੇਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ 1985 ਤੋਂ 1988 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਐਜ਼ ਦ ਵਰਲਡ ਟਰਨਜ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਧਾਰਨ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੂਰ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਡੇਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਟੇਲਜ਼ ਫਰਾਮ ਦ ਡਾਰਕਸਾਇਡ:ਦ ਮੂਵੀ (1990) ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਛੋਟੀ ਮੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਉੱਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ। ਮੂਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਬਰਟ ਆਲਟਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਾਰਟ ਕਟਸ (1993) ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਵਤੀਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਵਾਨਿਆ ਆਨ 42 ਸਟ੍ਰੀਟ ਤੇ ਸੇਫ਼ (1995) ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਲਾਘਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਜੂਲੀਆਨ ਨੇ ਬਲਾਕਬਸਟਰਜ਼ ਨਾਇਨ ਮੰਥਸ (1995) ਅਤੇ ਦ ਲੋਸਟ ਵਰਲਡ: ਜੁਰਾਸਿਕ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਲੀਵੁਡ ਦੀ ਉੱਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

## ਜੀਵਨ
ਮੂਰ ਜਾਂ ਜੂਲੀ ਐਨੀ ਸਮਿਥ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਦਸੰਬਰ, 1960 ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਦੇ ਫਾਰਟ ਬਰਾਗ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਪੀਟਰ ਮੂਰ ਸਮਿਥ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛਾਤਾਧਾਰੀ ਸੈਨਿਕ ਸਨ ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰਨਲ ਅਤੇ "ਮਿਲਟਰੀ ਜੱਜ" ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੀ ਮਾਂ, ਐਨੀ (née Love; 1940–2009) ( ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ, ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ "ਗ੍ਰੀਨੋਕ" ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ 1951 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਗਰਾਸੀਆ ਦੇਲੇਦਾ

**ਗਰਾਸੀਆ ਦੇਲੇਦਾ** (; 27 ਸਤੰਬਰ 1871 – 15 ਅਗਸਤ 1936) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ 1926 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਇਤਾਲਵੀ ਔਰਤ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਇਸਦਾ ਜਨਮ ਨੂਓਰੋ, ਸਾਰਦੀਨੀਆ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਅਧਿਆਪਕ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰਦੀਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਕੇ ਇਸਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਵਲ ਸਾਰਦੀਨੀਆ ਦੇ ਫੁੱਲ(*Fiori di Sardegna*). 1892 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸਦੀ ਲਿੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਿਤਪੁਰਖੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਸਨੇ *ਓਰੀਐਂਤ ਦੀ ਸਤੇਲਾ* (Stella d’Oriente) ਨਾਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ਇਲੀਆ ਦੀ ਸੰਤ-ਇਸਮਾਇਲ ਤਖਲਸ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ==
* *ਓਰੀਐਂਤ ਦੀ ਸਤੇਲਾ* (Stella d'Oriente) - 1890
* ''ਨੇਲ'ਅਸੂਰੋ (Nell'azzuro) - 1890
* *ਸਾਰਦੀਨੀਆ ਦੇ ਫੁੱਲ* (Fior di Sardegna) - 1891
* *ਕਾਨੇ ਐਲ ਵੈਂਤੋ* (Canne al vento) - 1913

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1871
ਕੇਟ ਬਲਾਂਸ਼ੇ

**&nbsp;**ਕੇਥਰੀਨ ਏਲਸ** "ਕੇਟ" ਬਲਾਂਸ਼ੇ**ਦਾ ਜਨਮ 14 ਮਈ 1969 ਨੂੰਹੋਇਆ। ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ **ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਲਈ&nbsp; ਕਈ ਇਨਾਮ ਜੀਤੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ SAG, ਡਿਓ ਗੋਲਡਨ ਇਨਾਮ, ਦੋ ਬਾਫ਼ਟਾ (BAFTA) ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨਾ ਨੇ 64ਵੇ ਵੇਨਿਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵੋਲਪੀ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ।

**

##   ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀਆ 
## ਕੇਰਿਆਰ 
left|thumb|Blanchett at the Berlin International Film Festival, 2007
thumb|Blanchett in 2012 at the AACTA Awards

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
left|thumb|Blanchett at the 2013 Deauville American Film Festival

## ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ 
thumb|Cate Blanchett at the 2014 Cannes Film Festival

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* List of Academy Award records
* List of people on stamps of Australia
* List of Australian Academy Award winners and nominees
* List of actors nominated for two Academy Awards in the same year
* List of actors with two or more Academy Awards in acting categories
* List of actors with two or more Academy Award nominations in acting categories

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜੋ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* TCM Movie Database
* 
* Cate Blanchett at TVGuide.com
* Blanchett, Catherine (Cate) Elise in *The Encyclopedia of Women and Leadership in Twentieth-Century Australia*
* Cate Blanchett: A Life in Pictures, BAFTA webcast

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਨਿਕੋਲ ਕਿਡਮੈਨ

**ਨਿਕੋਲ ਕਿਡਮੈਨ** ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਥਰਿਲਰ ਫ਼ਿਲਮ ਡੈਡ ਕਾਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਕੋਕ ਦੇ ਮਿਨੀ ਲੜੀਵਾਰ ਰਾਹੀ। ਕਿਡਮੈਨ ਆਸਕਰ ਸਨਮਾਨ ਜੇਤੂ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਕਿਡਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸਾਲ 2014 'ਚ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਰਹੀ। 47 ਸਾਲਾ ਨਿਕੋਲ ਕਿਡਮੈਨ ਪੈਂਡੀਗਟਨ ਫਿਲਮ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਮੌਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2014 ਉਸ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਸਾਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ 'ਚੋਂ ਲੰਘਿਆ। ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਿਕੋਲ ਕਿਡਮੈਨ ਦੇ 4 ਬੱਚੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਇਸਾਬੇਲਾ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਲਈ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਟਾੱਮ ਕਰੂਜ਼ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਹੈ। ਕੀਥ ਅਰਬਨ ’ਚੋਂ 2 ਬੱਚਿਆਂ ’ਚ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਟਾੱਮ ਕਰੂਜ਼ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਿਕੋਲ ਕਿਡਮੈਨ ਨੇ ਗਾਇਕ ਕੀਥ ਅਰਬਨ ਤੋਂ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸਿੰਘਮ ਸਟਾਰ ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ 'ਸ਼ਿਵਾਏ' ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨਿਕੋਲ ਕਿਡਮੈਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰਨਗੇ। 
## ਸਨਮਾਨ
ਨਿਕੋਲ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬੜੇ ਸ੍ਟਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਏਕ ਕੀਥ ਅਰਬਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲ ਚੁਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਪਹਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2004, 2005 ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਏਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਦਾ ਵਾਰਸ਼ਕ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਹ 2006 ਵਿੱਚ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਏ ਸਨ ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਸਮਾਂ ਉਹਨਾ ਦਾ ਇਲਾਜ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਅੱਜ ਦੀ ਔਰਤ

**ਅੱਜ ਦੀ ਔਰਤ** ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ-ਕਾਜੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬੜੀ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਭਰੀ ਹੈ |ਅੱਜ ਦੀ ਔਰਤ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ |ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਦਾ ਹੈ|ਸਵੇਰੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਫਿਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨੀ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦਫਤਰਾ ਦੇ ਕੰਮ ਧੰਦੇ ਕਰਨੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਘਰ ਆ ਕੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ|ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਔਰਤ ਜਦੋਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਨਹੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਕਿਉ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਦੇ ਕੇਸ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਅੱਜ ਵੀ ਇੰਗਲੈੰਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਰਾਤ ਦੀ ਡਿਉਟੀ ਕਰਕੇ ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀ ਘਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਡਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਓਕਿ ਇਧਰ ਵੀ ਛੇੜਛਾੜ ਤੇ ਲੁੱਟ ਘਸੁੱਟ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਗਈਆਂ ਹਨ| ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਔਰਤ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਦੇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੋਵੇ,ਚੰਦ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੋਵੇ, ਹਿਮਾਲੀਆਂ ਪਰਵਤ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਜਹਾਜ਼ਾ ਦੀ ਪਾਇਲਟ ਜਾਂ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਹੋਵੇ,ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਅੱਜ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ |ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿ ਪੀਰਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਨੇ ਚੰਗਾ ਕਿਹਾ ਤੇ ਕੀਆਂ ਨੇ ਬੂਰਾ ਭਲਾ,ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਦੀ ਔਰਤ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹ ਰਹੀ ਹੈ |
ਅਨੀਤਾ ਦੇਵਗਨ

**ਅਨੀਤਾ ਦੇਵਗਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ, ਰੋਂਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਆਹ ਪੜ੍ਹੋ, ਅੰਗਰੇਜ਼, ਬੰਬੂਕਾਟ, ਰੱਬ ਦਾ ਰੇਡੀਓ, ਗੋਲਕ ਬੁਗਨੀ ਬੈਂਕ ਤੇ ਬਟੂਆ, ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ 420 ਰਿਟਰਨਜ਼, ਪੁਆੜਾ, ਅਤੇ "ਨੀ ਮੈਂ ਸੱਸ ਕੁੱਟਣੀ" ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਨੀਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ, ਚੀਚਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਬੀ.ਏ.) ਮਾਸਟਰ ਇਨ ਆਰਟਸ (ਐਮਏ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਨੀਤਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਡੀਡੀ ਪੰਜਾਬੀ 'ਤੇ "ਹਕੀਮ ਤਾਰਾ ਚੰਦ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਹਸ਼ਰ (2008), ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਵਿਰਾਸਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ* (2012, 2013), ਆਰਐਸਵੀਪੀ, *ਅੰਗਰੇਜ਼* (2015), *ਬੰਬੂਕਾਟ* (2016), *ਰੱਬ ਦਾ ਰੇਡੀਓ* (2017, 2019), *ਗੋਲਕ ਬੁਗਨੀ ਬੈਂਕ ਤੇ ਬਟੂਆ* (2018), *ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ 420* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। *ਰਿਟਰਨ* (2018), *ਪੁਆਡਾ* (2021), ਅਤੇ *ਨੀ ਮੈਂ ਸਾਸ ਕੁਟਨੀ* (2022)। ਫਿਲਮ *ਨੀ ਮੈਂ ਸੱਸ ਕੁਟਨੀ* ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਘੁੱਗੀ, ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ਅਤੇ ਮਹਿਤਾਬ ਵਿਰਕ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
 

## ਅਵਾਰਡ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਰੂਸ ਵਿਲਿਸ

**ਵਾਲਟਰ ਬਰੂਸ ਵਿਲਿਸ**, ਜਿਸਨੂੰ ਕੀ ਬਰੂਸ ਵਿਲਿਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦੀ 1980 ਦੇ ਲਗਭਗ ਕੀਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਨੀਸਾ ਸੈਯਦ

thumb|ਅਨੀਸਾ ਸੈਯਦ
**ਅਨੀਸਾ ਸੈਯਦ** ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਵ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਨੀਸਾ ਸੈਯਦ ਨੇ 3-14 ਅਕਤੂਬਰ, 2010 ਵਿੱਚ ਹੋਆਂ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ(ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਆਂ ਸਨ, ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੋਨ ਤਮਗੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਅਨੀਸਾ ਸੈਯਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਆਪਣੀ ਜੋਡ਼ੀਦਾਰ *ਰਾਹੀ ਸਰਨੋਬਤ* ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 25ਮੀ: ਪਿਸਟਲ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੀਸਾ ਨੇ ਸੋਨ ਤਮਗਾ 776.5 ਅੰਕ ਬਣਾ ਤੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਨੀਸਾ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਹੋਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ ਹੋਆਂ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੀਸਾ ਨੇ 25ਮੀ: ਪਿਸਟਲ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਨੀਸਾ ਪੂਨੇ ਤੋਂ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਐਨ.ਸੀ.ਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਭਾਰਿਆ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੰਬ-ਪੂਨੇ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਟਿਕਟ ਕੁਲੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਬਦਲੀ ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਦੇ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖੜਕੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ, ਅਨੀਸਾ ਅਬਦੁਲ ਹਮੀਦ ਸੱਯਦ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕਲੱਬ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ, ਟੈਲਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਡੇਟ ਕੋਰ (ਐਨ.ਸੀ.ਸੀ.) ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਨੀਸਾ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਐਨਸੀਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਨੀਸਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੁਬਾਰਕ ਖਾਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 2017 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਨੀਸਾ ਲੇਡੀ ਹਵਾਭਾਈ ਸਕੂਲ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟੀਚਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ (ਪੁਣੇ) ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤਬਾਦਲੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਅਨੀਸਾ ਨੇ ਰਾਹੀ ਸਰਨੋਬਤ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ 25 ਮੀਟਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ 26 ਜੂਨ, 2014 ਨੂੰ ਗਲਾਸਗੋ ਨੇੜੇ ਬੈਰੀ ਬੁਡਨ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 25 ਮੀਟਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਚ ਸੰਨੀ ਥਾਮਸ ਨੇ 2010 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗਲਾਸਗੋ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 25 ਮੀਟਰ ਪਿਸਟਲ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਅਨੀਸਾ ਨੂੰ ਐਂਗਲੀਅਨ ਮੈਡਲ ਹੰਟ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 25 ਮੀਟਰ ਪਿਸਟਲ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼
ਕੈਰੋਲ ਗਰਾਈਡਰ

**ਕੈਰੋਲ ਗਰਾਈਡਰ** (ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1991) ਜੋਨਸ ਹੋਪਕਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਣਵਿਕ ਜੀਵਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। 1984 ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਸਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਏਜਇੱਮ ਟੇਲੋਮੀਰੇਜ ਦੀ ਖੋਜ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਆਲ ਬਕਰਲੇ ਵਿੱਚ ਏਲਿਜਾਬੇਥ ਬਲੈਕਬਰਨ ਦੇ ਮਾਤਹਤ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਗਰਾਈਡਰਨੇ ਟੇਲੋਮੇਰੇਸ ਦੀ ਸਰਚਣਾ ਉੱਤੇ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁਕਿਆ। ਉਨਾ ਨੇ 2009 ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਚਕਿਤਸਾ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਯੁਕਤ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬਲੈਕਬਰਨ ਅਤੇ ਜੈਕ ਸ਼ੋਸਤੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ''

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀਆ 
## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
## ਇਨਾਮ 
* Gairdner Foundation।nternational Award (1998)
* Member of the American Society for Cell Biology (1999)
* Academy of Achievement Golden Plate Award (2000)
* Fellow of the American Academy of Arts and Sciences (2003)
* Member of the National Academy of Sciences (2003)
* Richard Lounsbery Award (2003), National Academy of Sciences
* Member of the American Society for Biochemistry and Molecular Biology (2004)
* Albert Lasker Award for Basic Medical Research (2006) (shared with Elizabeth Blackburn and Jack Szostak)
* Dickson Prize in Medicine (2006)
* Wiley Prize in Biomedical Sciences (2006) (shared with Elizabeth Blackburn)
* Louisa Gross Horwitz Prize of Columbia University (2007) (shared with Elizabeth Blackburn and Joseph G. Gall)
* Nobel Prize in Physiology or Medicine (2009) (shared with Elizabeth Blackburn and Jack Szostak)"
* Paul Ehrlich and Ludwig Darmstaedter Prize (2009) (shared with Elizabeth Blackburn)
* Member of the।nstitute of Medicine (2010)

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* History of RNA biology
* List of female Nobel laureates
* List of RNA biologists

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜੋ 
* PMID [//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15928079 15928079]. 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Greider Lab

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਡੋਰੋਥੀ ਹੋਜਕਿਨ

thumb|Dorothy Hodgkin
**ਡੋਰੋਥੀ ਮੇਰੀ ਹੋਜਕਿਨ** (12 ਮਈ 1910 – 29 ਜੁਲਾਈ 1994), ਪੇਸੇ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟ ਹੈ। ਡੋਰੋਥੀ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਕ੍ਰਿਸਟੇਲੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਐਕਸ-ਰੇ ਕ੍ਰਿਸਟੇਲੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨੂੰ ਜੇਬ ਅਣੂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਅਕਾਰੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪੈਨਸਲੀਨ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ, ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਰਨਸਟ ਬੋਰਿਸ ਚੇਨ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਅਬਰਾਹਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਗਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਵਿਟਾਮਿਨ B12 ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਤੀਜੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

1969 ਵਿੱਚ, 35 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਜਕਿਨ ਨੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਯੋਗ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਡੋਰੋਥੀ ਨੂੰ ਜੇਬ ਅਣੂ, ਐਕਸ-ਰੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟੇਲੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਖੋਜ 
## ਸਨਮਾਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Dorothy Hodgkin tells her life story at Web of Stories (video)
* CWP – Dorothy Hodgkin in a study of contributions of women to physics
* Encyclopaedia Britannica, Dorothy Crowfoot Hodgkin
* Dorothy Crowfoot Hodgkin: A Founder of Protein Crystallography 
* Nobel Prize 1964 page
* DorothyHodgkin.com 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994
ਅਨੁਰਾਧਾ ਬਿਸਵਾਲ

**ਅਨੁਰਾਧਾ ਬਿਸਵਾਲ** (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1975) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ, ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਅਥਲੀਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਹਰਡਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੇ 100 ਮੀਟਰ ਹਰਡਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਤੇ 13.38 ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਨੁਰਾਧਾ ਬਿਸਵਾਲ ਨੇ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ 26 ਅਗਸਤ 2002 ਨੂੰ ਡੀ ਡੀ ਏ ਦੌਰਾਨ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਕਾਰਡ 13.40 ਸੈਕਿੰਡ ਜੋ ਕਿ ਉਸਨੇ 2000 ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ 30 ਜੁਲਾ 2000 ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਤੋਡ਼ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ। ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਲ ਉਸਨੂੰ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਅਨੁਰਾਧਾ *ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਕੰਪਨੀ* ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਉਡ਼ੀਸਾ ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਕੈਟਰਪਿਲਰ

**ਕੈਟਰਪਿਲਰ** ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਕੈਟਰਪਿਲਰ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਥ ਦੀ ਬਚਪਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੈਟਰਪਿਲਰ, ਲਾਰਵਾ, ਸਿਲਕ ਵਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਟਰਪਿਲਰਸ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਖਿੜਨ ਵਾਲੇ ਬਸੰਤ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਤਿੱਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਥ (ਪਤੰਗਾ) ਦੁਆਰਾ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਲੰਮੀ ਸੁੰਡੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਿਤਲੀ ਅਤੇ ਮਾਥ ਦੇ ਅੰਡੇ ’ਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤਕ ਤਿੰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ’ਤੇ ਆਂਡੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁੰਡੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਕੈਟਰਪਿਲਰ ਜੋ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਖਾ-ਖਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸੁੰਡੀ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਪਾਲਿਆ ਕੈਟਰਪਿਲਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਉਪਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਸੁੰਡੀ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਿਉਪਾ ਪੱਤੇ ਖਾਣੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਦਾ ਖੋਲ੍ਹ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਵਾਰ ਉਤਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਥੁੱਕ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੇਸ਼ੇ ਦਾ ਰੂੰ ਵਰਗਾ ਗੁੱਛਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਕੂਨ ਅਵਸਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੋਕੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਖੰਭ ਤਿਆਰ ਕਰ ਇਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਤਲੀ ਜਾਂ ਮਾਥ ਬਣ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਡਾਣ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੱਤਲੀ ਜਾਂ ਮਾਥ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਉਸ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 4 ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ 9 ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤਿੱਤਲੀਆਂ ਦੀਆਂ 24,000 ਅਤੇ ਮਾਥ ਦੀਆ 1,40,000 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸਪਾਈਨਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੈਟਰਪਿਲਰਜ਼ ਦੇ ਨੁਕੀਲੇ ਟਾਕਸੀਨ ਯੁਕਤ ਬਾਲ ਅਤੇ ਸਪਾਈਨ ਵਰਗੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਪਾਈਨਸ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ’ਤੇ ਖੁਜਲੀ, ਹਲਕੀ ਸੋਜ਼, ਜਲਨ ਅਤੇ ਲਾਲ ਧੱਬੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਜੀਆ ਸਹੋਤਾ ਖੁਰਦ

**ਜੀਆ ਸਹੋਤਾ ਖੁਰਦ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 84 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 414 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 220 ਮਰਦ ਅਤੇ 194 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 882 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 833 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 90.00% ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 95.41% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 83.91% ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਕ੍ਰਿਸਚੀਆਨ ਨੁਸਲਿਨ-ਵੋਲਹਾਰਡ

**ਕ੍ਰਿਸਚੀਆਨ ਨੁਸਲਿਨ-ਵੋਲਹਾਰਡ** (ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1942 ਮੈਗਡੇਬਰਗ ਵਿਚ) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਐਰਿਕ ਵੀਏਸਚੁਅਸ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਬੀ. ਲੇਵਿਸ ਨਾਲ ਇਕੱਠਿਆਂ ਭਰੂਣ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ, 1991 ਵਿੱਚ ਐਲਬਰਟ ਲਸਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜ ਲਈ 1995 ਵਿੱਚ  ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
2002 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ

**2002 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ** ਜਾਂ XIV ਏਸ਼ੀਆਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੂਸਾਨ ਵਿੱਚ 29 ਸਤੰਬਰ, 14 ਅਕਤੁਬਰ, 2002 ਨੂੰ ਹੋਈਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵੀ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸਿਓਲ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਲ਼ 419 ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ 44 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 7,711 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਨੀਲਕੰਠੀ ਪਿੱਦੀ

**ਨੀਲਕੰਠੀ ਪਿੱਦੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Bluethroat) ਨੀਲਕੰਠੀ ਪਿੱਦੀ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਲਾਸਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਏ। ਇਸਦਾ ਪਰਸੂਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇਲਾਕਾ ਹੁਨਾਲ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ, ਰੂਸ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਹਨ। ਇਹ ਯੂਰਪ ਦੇ ਲਹਿੰਦੇ ਤੇ ਮੱਧ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਬਾਹੀ ਦੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਸੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਅਰਬ ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਖੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਮੱਖੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੰਖੇਰੂਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਂਅ Luscinia Svecica ਏ। ਇਸਦੀਆਂ ਅਗਾੜੀ 10 ਉਪ-ਜਾਤੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਗਲ਼ੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਤੇ ਪਰਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
ਇਸਦੀ ਲੰਮਾਈ 13-15 ਸੈਮੀ ਤੇ ਵਜ਼ਨ 12 ਤੋਂ 25 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਰ ਦੀ ਧੌਣ ਗਾਜਰੀ, ਕਾਲੀ, ਨੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਇਵੇਂ ਲਗਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਨਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮਗਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਗਾਜਰੀ-ਭੂਰਾ ਤੇ 'ਗਾੜੀਓਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਇਸਦਾ ਪੂੰਝਾ ਗਾਜਰੀ ਤੇ ਕਾਲ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਖੀਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੀ ਪੱਟੀ ਉੱਕਰੀ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਮਾਦਾ ਦਾ ਰੰਗ ਭੂਰਾ-ਮਿੱਟੀ ਰੰਗਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਅੱਖੀਂ ਦੇ ਉੱਤੇ-ਥੱਲੇ ਦੋ ਚਿੱਟੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਪੰਖੇਰੂਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ।

## ਖ਼ੁਰਾਕ 
ਇਸਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਕੰਗਰੋੜ-ਹੀਣ ਕੀਟ ਭੂੰਡੀਆਂ, ਮੱਕੜੀਆਂ, ਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਕੀੜੇ ਹਨ। ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਪਤੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੁੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪੀ ਇਹ ਗੰਡੋਇਆਂ, ਝੀਂਗਿਆਂ, ਨਿੱਕਿਆਂ ਡੱਡੂਆਂ ਤੇ ਨਿੱਕੇ ਘੋਗਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛਕ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਣੇ ਤੇ ਫ਼ਲ ਵੀ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਪਰਸੂਤ 
ਇਸਦਾ ਪਰਸੂਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵੇਲਾ ਹੁਨਾਲ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਵਸਾਖ ਤੋਂ ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਹਨ। ਆਲ੍ਹਣੇ ਨੂੰ ਮਾਦਾ ਹੀ ਘਾਹ 'ਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿੱਕੇ ਝਾੜ ਤੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਲ੍ਹਣਾ ਡੂੰਘੀ ਪਿਆਲੀ ਵਰਗਾ ਘਾਹ, ਨਿੱਕੀਆਂ ਡਾਹਣੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਕਾਈ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੀਆਂ ਡਾਹਣੀਆਂ, ਘਾਹ ਵਗੈਰਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ,ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਾਈਆਂ ਤੇ ਹਰਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਾਦਾ ਇੱਕ ਵੇਰਾਂ 4 ਤੋਂ 7 ਆਂਡੇ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਤੇ 13 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੋਟ ਆਂਡਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੇ 'ਗਾੜਲੇ 2 ਹਫ਼ਤੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਜੋਂ ਭੂੰਡੀਆਂ, ਮੱਕੜੀਆਂ ਤੇ ਕੀਟਾਂ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਖਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ

Image:Bluethroat (Luscinia svecica)- Female at Bharatpur I IMG 5484.jpg|ਰਾਜਸਥਨ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ
Image:Bluethroatred.JPG|ਲਾਲ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਨੀਲਕੰਠੀ ਚਿੜੀ
File:Luscinia svecica MWNH 1799.JPG|ਨੀਲਕੰਠੀ ਚਿੜੀ ਦੇ ਅੰਡੇ, ਜਰਮਨੀ 
Image:Bluethroat.ogv|Riyadh, KSA 1992
Luscinia svecica namnetum MHNT.ZOO.2010.11.193.11.jpg |*Luscinia svecica namnetum* 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
1998 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ

**13ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ** 6 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 20 ਦਸੰਬਰ, 1998 ਨੂੰ ਬੈਂਕਾਕ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆ।
## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ