open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਉੱਲੀਸੱਸ ਐਸ. ਗਰਾਂਟ

**ਉੱਲੀਸੱਸ ਐਸ. ਗਰਾਂਟ** (27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1822- 23 ਜੁਲਾਈ 1885) ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਅਠਾਰ੍ਹਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੈਸਟ ਪੁਵਾਇੰਟ ਤੋਂ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਅਮਰੀਕਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਜੈਚਰੀ ਟਾਇਲਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਡਟ ਕੇ ਲੜਿਆ। ਆਪ ਨੇ ਗੇਲਾਨਾ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਨੇ ਗਵਰਨਰ, ਸਤੰਬਰ 1861 ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਅਹੁਦਾ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪ ਨੇ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹਿਆ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 1862 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਫੋਰਟ ਹੈਨਰੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫੋਰਟ ਡੋਨੇਲਸਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪ ਨੇ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ, ਜਨਰਲ-ਇਨ-ਚੀਫ ਆਪ ਨੇ ਬਤੌਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਰਾਂਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਉੱਪਰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਸ਼ਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਧੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਲੈ ਆਂਦਾ। ਆਪ ਨੂੰ ਗਲੇ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੋੜਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ, ਮੌਤ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਯਾਦਾਂ ਲਿਖਣ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਲੱਖ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲ ਗਈ। 1885 ਵਿੱਚ ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੰਨਾ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਸੇ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ 23 ਜੁਲਾਈ 1885 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1822
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1885
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ

**ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ** ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਹੈ।  1947 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਦੁਬਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਸਚਾਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ 1885 ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਚਾਰਲਸ ਮੈਕਗਰੇਗਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਦੇ ਖੁਫੀਆ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਕਵਾਰਟਰਮਾਸਟਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਕਤ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ 19ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਰੂਸ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ।

## ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ 
ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਖੁਫੀਆ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ-ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1951 ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤਸਿੰਘਜੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਘਰੇਲੂ ਖੁਫੀਆ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਈਬੀ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਫੀਆ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਈਬੀ ਨੂੰ 1951 ਤੋਂ 1968 ਤੱਕ ਹੋਰ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਖੁਫੀਆ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਭਾਉਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਐਨਾਲਸਿਸ ਵਿੰਗ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ 
thumb|ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ
* ਨਿਦੇਸ਼ਕ 
* ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਦੇਸ਼ਕ
* ਵਧੀਕ ਨਿਦੇਸ਼ਕ
* ਸੰਯੁਕਤ ਨਿਦੇਸ਼ਕ
* ਡਿਪਟੀ ਨਿਦੇਸ਼ਕ
* ਸੰਯੁਕਤ ਡਿਪਟੀ ਨਿਦੇਸ਼ਕ 
* ਸਹਾਇਕ ਨਿਦੇਸ਼ਕ 
* ਡਿਪਟੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖੂਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ
* ਸਹਾਇਕ ਕੇਂਦਰੀ ਖੂਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ (ACIO-1)
* ਸਹਾਇਕ ਕੇਂਦਰੀ ਖੂਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ (ACIO-2)
* ਜੂਨੀਅਰ ਖੂਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ (JIO-1)
* ਜੂਨੀਅਰ ਖੂਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ (JIO-2)
* ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਾਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* MacGregor, Lady (Ed.) The Life and Opinions of Major-General Sir Charles MacGregor. 2 vols. 1888, Edinburgh
* MacGregor, General Sir Charles. The Defence of India. Shimla: Government of India Press. 1884
* Kulkarni, Sin of National Conscience,2005.

## ਹਵਾਲੇ
ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਐਨਾਲੀਸਿਸ ਵਿੰਗ

**ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਐਨਾਲੀਸਿਸ ਵਿੰਗ** (ਸੰਖੇਪ** ਰਾਅ**) ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੁਪਤਚਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਗਠਨ ਸਤੰਬਰ ੧੯੬੮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਮਲੇ ਸਾਂਭਦੀ ਸੀ)  ੧੯੬੨ ਦੀ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ ਅਤੇ ੧੯੬੫  ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਈ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਚਲਦੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ਜੋ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਜਮਾਂ ਕਰ ਸਕੇ।

## ਉਦੇਸ਼ 
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਅ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਤੱਕ ਸਿਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ:
* ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 
* ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਉਸਾਰੀ ਕਰਨਾ।
* ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਹਨ। 
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਲੋਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਫੌਜੀ ਮਦਦ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੇ. ਜੀ. ਬੀ.

thumb|right|ਕੇ. ਜੀ. ਬੀ. ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ
**ਕੇ.ਜੀ.ਬੀ. **()ਇਹ 1954 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੁਫਿਆ ਸੰਸਥਾ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਐਫ.ਏਸ.ਬੀ. (ਸੰਘੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾ) ਉੱਥੇ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
ਸੂਖਮ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ

**ਸੂਖਮ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ** ਉਹ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਜੀਵਨ ਭਰ ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਕਦਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਥੂਲ ਪੋਸ਼ਕ ਤਤਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਕਦਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ ਹੈ (ਆਮਤੌਰ ਉੱਤੇ 100 ਮਾਇਕਰੋਗਰਾਮ/ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ)। ਸੂਖਮ ਪੋਸ਼ਕ ਤਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ, ਕੋਬਾਲਟ, ਕਰੋਮਿਅਮ, ਤਾਂਬਾ, ਆਇਓਡੀਨ, ਮੈਂਗਨੀਜ਼, ਸੇਲੇਨੀਅਮ, ਜਸਤਾ ਅਤੇ ਮੋਲੀਬਡੇਨਮ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸੁਲਤਾਨ ਕੋਸੇਨ

**ਸੁਲਤਾਨ ਕੋਸੇਨ** ਇੱਕ ਤੁਰਕ ਕਿਸਾਨ ਹੈ ਜੋ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਆਦਮੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 251 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (8 ਫੁੱਟ 2 3⁄4 ਇੰਚ) ਹੈ।.
thumb|2009 ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਕੋਸੇਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਯਾਨ ਅਲੀ

**ਅਯਾਨ ਅਲੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Ayyan Ali) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਡਲ, ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਸ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਅਯਾਨ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਸਗੋਂ "ਅਯਾਨ ਅਲੀ" ਨਹੀਂ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
14 ਮਾਰਚ, 2015 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏਅਰਪੋਰਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤੇ ਨੇ ਅਯਾਨ ਅਲੀ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਯਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਉਭਰ ਰਹੀ ਮਾਡਲ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਚਾਰ ਵਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਸਨ ਸ਼ੇਰਯਾਰ ਯਾਸੀਨ, ਕਰਮਾ, ਚਨੀਅਰ (ਬਰੀਜ਼) ਅਤੇ ਗੁਲ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
2010 ਵਿੱਚ, ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਕੈਲਵਿਨ ਕਲੀਨ ‘ਬਿਊਟੀ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ 2010’ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਬਣ ਗਈਸ਼ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਉਭਰ ਰਹੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਮਾਡਲ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੀਡੀਆ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ 2012 ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਮਾਡਲ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਮਿਊਜਿਕ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਈਦ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ 
14 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏਅਰਪੋਰਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਉਹ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਯੂਏਈ ਲਈ ਫਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਅਯਾਨ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਦੁਬਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਏਅਰਪੋਰਟ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਫੋਰਸ (ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਫ.) ਨੇ ਕਾਊਂਟਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ US$506,800 ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਸਟਮ ਜੱਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਰਿਮਾਂਡ 'ਤੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਸੂਟਕੇਸ ਵਿੱਚ $500,000 ਨਕਦੀ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ $10,000 ਹੈ। ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ। 16 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ, ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸਕ੍ਰਿਆਬੀਨ

right|thumb|194x194px|ਐਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸਕ੍ਰਿਆਬੀਨ
**ਐਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸਕ੍ਰਿਆਬੀਨ** (Alexander Nikolayevich Scriabin ; ਰੂਸੀ: Алекса́ндр Никола́евич Скря́бин ;;  – ) ਰੂਸ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1872
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1915
ਸੀਮਨਜ਼

**ਸੀਮਨਜ਼ ਏ.ਜੀ.** () ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬਰਲਿਨ, ਮਿਊਨਿਖ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਅਰਲੈਂਗੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਕੁਲ ਮਿਲਾਕੇ 15 ਹਿੱਸਿਆਂ ਸਣੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ: ਸਨਅਤ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗ੍ਰੇਟ ਸੌਲਟ ਲੇਕ

right|thumb|250x250px|ਗ੍ਰੇਟ ਸੌਲਟ ਲੇਕ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ

**ਗ੍ਰੇਟ ਸੌਲਟ ਲੇਕ** ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਬੇ ਯੂਟਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 70 ਮੀਲ; ਚੌੜਾਈ 30 ਮੀਲ; ਔਸਤ ਗਹਿਰਾਈ ਲਗਭਗ 10 ਫੁੱਟ; ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਹਿਰਾਈ 35 ਫੁੱਟ; ਸਮੁੰਦਰਤਲ ਤੋਂ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 4199 ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ 1700 ਵਰਗ ਮੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਦੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਾਰਡਨ, ਵੀਬਰ ਅਤੇ ਬਿਅਰ ਨਦੀਆਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। 1950 ਈ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਖਾਰਾਪਣ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 600 ਕਰੋੜ ਟਨ ਲੂਣ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਅਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਸਲਫੇਟ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਲੂਣ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Convert invalid options
ਸਵਾਏ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਯੂਜਨ

right|thumb|371x371px|ਯੂਜੀਨ
**ਯੂਜੀਨ** (18 ਅਕਤੂਬਰ 1663 – 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1736) ਆਸਟਰੀਆ ਦਾ ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1663
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1736
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਰੌਬਰਟ ਪੀਅਰੀ

right|thumb|ਰੌਬਰਟ ਪੀਅਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਨਾਲ
**ਰੌਬਰਟ ਐਡਵਿਨ ਪੀਅਰੀ** (Robert Edwin Peary; ਸੰਨ ੧੮੫੬-੧੯੨੦) ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਖੋਜੀ ਸੀ।

## ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਦੀ ਖੋਜ 
thumb|ਰੌਬਰਟ ਪੀਅਰੀ ਦੀ ਡਾਇਰੀ
ਧਰੁਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ੧੮੮੬ ਈ. ਵਿੱਚ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੋਧ ਕੀਤਾ।  ੧੮੯੧ ਈ. ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਨੈਚੁਰਲ ਸਾਈਂਸ ਅਕਾਦਮੀ ਵਲੋਂ ਧਰੁਵੀ ਖੋਜ ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਨੇਤਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ੧੮੯੨ ਈ. ਵਿੱਚ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਟਾਪੂ  ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਵੀ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਜਾਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸਕੀਮੋ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ੧੯੦੨ ਈ. ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਕੇ ਹੇਂਸਨ (Henson) ਅਤੇ ਇੱਕ ਏਸਕੀਮੋ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਗਏ।  ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਨ ਜਿਓਗਰੈਫਿਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ੧੬ ਜੁਲਾਈ ੧੯੦੫ ਈ. ਨੂੰ ਉਹ ਰੂਜਵੇਲਟ ਨਾਮਕ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲਈ ਗਏ। ੨੧ ਅਪ੍ਰੈਲ ੧੯੦੬ ਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਪਿਆ। ੬ ਅਪ੍ਰੈਲ ੧੯੦੯  ਨੂੰ ਇਹ ਹੈਂਸਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਏਸਕੀਮੋ  ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।  ਉੱਥੇ ਲੱਗਭੱਗ ੩੦ ਘੰਟੇ ਅਰਾਮ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਮਰ ਗਿਆ। ੧੯੧੧ ਈ. ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੌਸੇਨਾ ਮੁਖੀ ਦੇ ਪਦ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਰੁਵੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਏ। ੧੯੧੦ ਈ. ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿ ਨਾਰਥ ਪੋਲ ਅਤੇ ੧੯੧੭ ਈ. ਵਿੱਚ ਸੀਕਰਟਸ ਆਫ਼ ਪੋਲਰ ਟਰੈਵੇਲ ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ੨੦ ਫਰਵਰੀ ੧੯੨੦, ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Convert invalid options

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1856
ਚੌਧਰੀ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ

**ਚੌਧਰੀ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ**	(12 ਫਰਵਰੀ 1939 - 6 ਮਈ 2021) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ  2021
ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਬਿਸਵਾਸ

**ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਬਿਸਵਾਸ** (1926-2017) (ਜਨਮ 1926 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ 11ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1991 ਤੋਂ 9 ਅਕਤੂਬਰ 1996 ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਅਪ੍ਰੈਲ 5,1991 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 25, 1991 ਤੱਕ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ

**ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ** ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਪੌਲੀਮਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 2,400 ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ੧੯੮੪ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੋਪਾਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚੋਂ *ਮੇਥਾਈਲ ਆਈਸੋਸਾਈਨੇਟ* ਨਾਮਕ ਗੈਸ ਦਾ ਰਿਸਾਅ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭੋਪਾਲ ਗੈਸ ਹਾਦਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਆਜ਼ਮ ਖ਼ਾਨ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ)

**ਆਜ਼ਮ ਖਾਨ** (ਉਰਫ ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਖਾਨ) () ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ 16ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਜੁਨੈਦ ਜਮਸ਼ੇਦ

**ਜੁਨੈਦ ਜਮਸ਼ੇਦ** (3 ਸਤੰਬਰ 1964 - 7 ਦਸੰਬਰ 2016) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਨਾਅਤ ਖ਼ਵਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਪੌਪ ਮੌਸੀਕੀ ਗਰੁਪ ਵਾਇਟਲ ਸਾਇਨਜ਼ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੌਹਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਇਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਗਰੈਜੂਏਟ ਸੀ। 1987 ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਿਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰੀਲਿਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਐਲਬਮ ਰੀਲੀਜ਼ ਹੋਏ।
*ਜੁਨੈਦ ਆਫ਼ ਵਾਇਟਲ ਸਾਇੰਜ਼ (1994)
*ਇਸ ਰਾਹ ਪਰ (1999)
*ਦਿਲ ਕੀ ਬਾਤ (2002)

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਇਸਲਾਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਵੱਧ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਇਸ ਨੇ ਮੌਸੀਕੀ ਦੀ ਸਨਅਤ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਾਅਤ ਖ਼ਵਾਨ ਅਤੇ ਤਾਜਿਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਬੋਟੀਕ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਪੂਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਹਨ। 7 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਪੀ ਆਈ ਏ ਫ਼ਲਾਈਟ 661 ਦੇ ਹਾਦਿਸੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕ
ਬਹੀ ਖਾਤਾ

**ਬਹੀ ਖਾਤਾ** ਜਾਂ **ਲੈਜਰ** (ledger) ਉਸ ਮੁੱਖ ਬਹੀ  (ਕਿਤਾਬ) ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਫਾਈਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੀ ਖਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਖਾਤੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਟ ਅਤੇ ਕਰੈਡਿਟ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹੀ ਖਾਤਾ
ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ

**ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ** ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਰਚ 2005 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਤੱਕ ਹਰਿਆਣੇ ਦਾ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। 2014 ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 19 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜ਼ਮਾਨ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ

**ਜ਼ਮਾਨ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ**, ), (c. 1770 – 1844) ਦੁਰਾਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 1793 ਤੋਂ 1800 ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਗ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਹ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਤੈਮੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨਸੂਬਿਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾ ਨਾਲ ਵੀ ਝਗੜਾ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1770
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1844
ਵਿਜੇ ਸ਼ੇਖਰ ਸ਼ਰਮਾ

**ਵਿਜੇ ਸ਼ੇਖਰ ਸ਼ਰਮਾ  ** is ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉੱਦਮੀ ਤੇ ਪੇਅਟੀਐੱਮ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।ਸ਼ਰਮੇ ਦਾ ਜਨਮ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਂਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਗੀ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਰਮਾ ਅਲੀਬਾਬਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਜੈਕ ਮਾ ਤੇ ਸਾਫਟਬੈਂਕ ਦੇ ਮਾਸਾਯੋਸ਼ੀ ਸੋਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਦਿਲੀ ਕਾਲਜ ਆਫ ਇੰਜੀਅਨਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਜਦ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਸਮਝਨ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹਾਰੀ, ਤੇ ੧੭ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ XS Corps ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਣਾ ਔਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।।15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ 37 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।

ਪੇਅਟੀਐੱਮ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੈਲਟ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਲੀਬਾਬਾ ਜਿਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਖਰੀਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ੨੦੧੦ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਐਨ ਡੀ ਟੀ ਵੀ ਦੀ ਗੈਜਟਸ 360 ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਹੁਲ ਵੈਦ

**ਰਾਹੁਲ ਵੈਦ** (, ਰਾਹੁਲ ਵੈਦ੍ਯ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 23 ਸਤੰਬਰ 1987 ਨੂੰ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ

**ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ** (14 ਅਗਸਤ 1946 - 31 ਦਸੰਬਰ 2025) ਪ੍ਰਸਿਧ ਫੋਟੋਪੱਤਰਕਾਰ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਸ਼ੁਦਾਈ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਖ਼ੋਜੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਕੇ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ 'ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ' ਅਤੇ 'ਗ਼ਦਰੀ ਯੋਧੇ' ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ, ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਿਢਰਾਂਝਾ (ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ ਨੇੜੇ) ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਹਰਿਚਰਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੁਟਾਹਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਇੰਜ.ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਕੁਲਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਵੜੈਚ ਹੈ। ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨ ਅਪਲਾਈਡ ਆਰਟ ਅਤੇ ਕਾਰਟੂਨਿੰਗ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 31 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਲਿਖਤਾਂ
**ਸਿਮਰਤੀ ਗਰੰਥ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ*
**ਬੇ ਨਿਆਜ਼ ਹਸਤੀ: ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ*
**ਮਹਿਕ ਸਮੁੰਦਰੋ ਪਾਰ*
**ਕਲਾ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ* 
### ਸੰਪਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ*
**ਗ਼ਦਰੀ ਯੋਧੇ*

## ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ
ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਲੇਖਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਸ਼ਿਕ ਰਹੀਲ ਨੇ ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ ਬਾਰੇ *ਮੋਤੀ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ* ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 26 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖਕਾਂ, ਸ਼ਾਇਰਾਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਦਾਨਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਅਨੰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਉਸਦੀਮੁਹੱਬਤ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਅਪਵਰਤਨਾਂਕ

ਆਪਟਿਕਸ ਵਿੱਚ, **ਅਪਵਰਤਨਾਂਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Refractive index, ਰਿਫਰੈਕਟਿਵ ਇੰਡੇਕਸ) ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿਹਰ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਕਿੰਨੇ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਹੀਰੇ ਦਾ ਅਪਵਰਤਨਾਂਕ ਲਗਭਗ 2.42 ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ, ਖ਼ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲੋ 2.42 ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਪਵਰਤਨਾਂਕ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
:n = \frac{c}{v}

ਇਥੇ *c*, ਖ਼ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ ਅਤੇ *v* ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਪਟਿਕਸ
ਰੁਦਰਫੋਰਡ ਬੀ. ਹੇਈਜ਼

**ਰੁਦਰਫੋਰਡ ਬੀ. ਹੇਈਜ਼** (4 ਅਕਤੂਬਰ, 1822-17 ਜਨਵਰੀ, 1893)ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 19ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੋਮੈਨਜ਼ ਕਿ੍ਸਚੀਅਨ ਟੈਂਪਰੈਂਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਕਤੂਬਰ 4, 1822 ਨੂੰ ਓਹਾਇਓ ਵਿਖੇ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿਚੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਬਤੌਰ ਵਕੀਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਬ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ।

ਅਮਰੀਕੀ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ ਸਮੇਂ ਲੜਦਿਆ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਬਹਾਦਰੀ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਪਬਲਕਨਾਂ ਨੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰੀਪਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਭਾਰੀ ਬਹੁਮੱਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਸੰਬਰ 1865 ਵਿੱਚ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਬਾਗੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਸਮੇਂ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। 1867 ਅਤੇ 1876 ਦਰਮਿਆਨ ਉਸ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਓਹਾਇਓ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਰਿਹਾ। ਜਨਵਰੀ 1877 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ 'ਚ ਅੱਠ ਰਿਪਬਲਕਨਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਡੈਮੋਕਰੇਟਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਹੇਈਜ਼ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟ 189 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 185 ਮਿਲੇ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਸਪਾਈਗਲ ਗਰੋਵ, ਫਰੀਮਾਂਟ ਓਹਾਇਓ ਵਿਖੇ 1881 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਖੀਰ ਉਸ ਦੀ 17 ਜਨਵਰੀ, 1893 ਨੂੰ 71 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਹੇਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1822
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1893
ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ

ਬਿੰਦੂ () ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਲਈ ਵੇਚੀ ਦਾ ਲੈਣ ਦੇਣ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।**ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ** ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਗਾਹਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦਾ ਬਿਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੇਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।ਗਾਹਕ ਆਪਣੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਭੁਗਤਾ ਕੇ ਵਪਾਰੀ ਕੋਲੋਂ ਰਸੀਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਪਰਚੂਨ ਦਸਤਕਾਰੀ 
ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਟਰਮੀਨਲ POS terminals, ਕਰਿਆਨਾ ਦਸਤਕਾਰੀ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
alt=A woman stands behind a shopping cart at the checkout stand.|thumb|ਜਾਰਡਨ ਦੀ ਇੱਕ ਤੀਵੀਂ ਆਪਣੀ ਕਰਿਆਨਾ ਖਰੀਦ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਹੈ।
ਕਰਿਆਨਾ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਕੜਾ ਰਜਿਸਟਰ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਅੱਜਕਲ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਮੋਨੀਟਰ, ਨਕਦੀ ਗੱਲਾ,ਰਸੀਦ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੇ ਬਾਰ ਕੋਡ ਮੋਨੀਟਰ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹਨ।ਬਹੁਤੇ ਪਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਟ/ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ   ਰੀਡਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਕਈ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ਨ ਤੋਲਣ ਲਈ ਤੱਕੜੀ, ਕਨਵੇਅਰ ਬੈਲਟ, ਤੇ ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ ਸਟੋਰ ਦੇ ਬਹੁਮੰਤਵੀ ਵਿਕਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਡੈਟਾਬੇਸ ਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਢਾਂਚਾ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕੱਲ ਮੁਕੱਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ਼ੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਉੱਤਰਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਹੁ ਨੁਕਾਤੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਰੱਦੋ-ਬਦਲ ਤੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਰੱਦੋ ਬਦਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੁਸ਼ਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਨ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਕਤ ਬਾਵਕਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਸੂਚਨਾ ਹਰੇਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕੇ।ਦਿਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। 

ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਸਟੋਰਾਂ, ਬਿਜਲਾਣੂ ਸਟੋਰਾਂ, ਤੇ ਸੁਪਰ ਸਟੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਟੋਰਾਂ ਦੇ ਪਰਚੂਨ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਆਮ  ਸਟੋਰਾਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਖਰੀ ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਾਧੂ ਨਕਸ਼ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ (POS software) ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਖਰੀਦ, ਵਿਕਰੀ, ਮੁਰੰਮਤ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅੱਜਕਲ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨਾਂ ਜਾਂ ਟੇਬਲੈੱਟ  ਸੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਲੈਣ ਦੇਣ ਕਰਨ ਦਾ ਚਲਨ ਹੈ।ਇਹ ਤਕਨੀਕਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਧਰ ਉਧਰ ਲੈਜਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਸੰਦ ਤੇ ਐਪ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।.

## ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ਼ ਦੀ ਸਨਅਤ 
thumb|ਆਓ ਭਗਤ ਡੈਸਕ ਦਾ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ
thumb|ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦਾ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ
thumb|ਟੇਬਲੈੱਟ ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ
ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬ ਲੈ ਆਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਆਈਪੈਡ ਜਾਂ ਟਿੱਚ ਸਕਰੀਨਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ 
ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਪਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਕਰੀ ਤੇ ਟੈਕਸ ਆਦਿ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਤੁਰੰਤ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ 
ਅਗਾਂਹ ਵਧੂ ਤਕਨੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਧਾਰਨ ਨਕਦੀ ਰਜਿਸਟਰ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਗੜਬੜੀ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲ਼ੀ ਨਹੀਂ।ਇੱਕ ਬੇਈਮਾਨ ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ ਕਿਸੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਗਾਹਕ ਬਣਾ ਕੇ ਕਈ ਘਪਲੇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈ-ਕਾਮਰਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ
ਕੇ ਸਚਿਦਾਨੰਦਨ

**ਕੇ ਸਚਿਦਾਨੰਦਨ ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੋਢੀ, ਇੱਕ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਸਚਿਦਾਨੰਦਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਤੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਰਗੇ ਕਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਨਤਕ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਸਰੋਕਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਚੰਗ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਵਕਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ
ਹਰਤੋਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੱਲ

**ਹਰਤੋਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੱਲ** ਇਸ ਵੇਲੇ  *ਕਾਰਵਾਂ*' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਬੱਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਆਲੋਚਕ  ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਬੱਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ-ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਨਜਿਠਣ ਕਰਕੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਬੱਲ 2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰਕੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਵੀ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਬੱਲ ਓਪਨ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਜਦ ਓਪਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਡੀਆ ਟੇਪਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਸੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
ਬੱਲ ਇੱਕ ਨਾਵਲ, *A Certain Ambiguity* ਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ  2007 ਦਾ  ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਨਾ/ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਬੱਲ ਨੇ  ਇਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ--"Waters close over us"— ਲਿਖੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬੱਲ ਦੀ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨਕ, ਸਿਆਸੀ, ਕਲਾਤਮਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ, ਅਤੇ ਨਰ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਟਿੱਪਣੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੋਰਸ ਕੋਡ

**ਮੋਰਸ ਕੋਡ** ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।  ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਸੈਮੁਏਲ ਮੋਰਸ ਨੇ ੧੮੪੦ ਦੇ ਦਹਾਕੇ  ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਟੈਲੀਗਰਾਫ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ੧੮੯੦ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਮੋਰਸ ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੇਡੀਓ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਈ।

## ਤਰੀਕਾ
ਮੋਰਸ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਲੰਮਾ ਸੰਕੇਤ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ ਆਦਿ ਉੱਤੇ ਮੋਰਸ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਲਿਖਣ ਲਈ ਛੋਟੇ ਸੰਕੇਤ ਲਈ ਬਿੰਦੀ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸੰਕੇਤ ਲਈ ਡੈਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਸ ਕੋਡ  ਦੇ ਪੰਜ ਹਿੱਸੇ ਹਨਃ
1. ਛੋਟਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਬਿੰਦੀ ਜਾਂ ਡਿਟ (·) — ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਲੰਮਾ
2. ਲੰਮਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਡੈਸ਼ ਜਾਂ ਡਾ (-) — ਤਿੰਨ ਇਕਾਈਆਂ ਬਰਾਬਰ ਲੰਮਾ
3. ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂ ਸਮਾਂ — ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਲੰਮਾ
4. ਛੋਟੀ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ (ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ)— ਤਿੰਨ ਇਕਾਈ ਲੰਮਾ
5. ਮੱਧਮ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ (ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚਾਲੇ) — ਸੱਤ ਇਕਾਈ ਲੰਮਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੈਮੁਏਲ ਮੋਰਸ

thumb|right|ਸੈਮੁਏਲ ਮੋਰਸ
**ਸੈਮੁਏਲ ਮੋਰਸ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਰਪੀ ਤਕਨੀਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇੱਕ-ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ ਅਤੇ ਮੋਰਸ ਕੋਡ ਨੂੰ ਇਜਾਦ ਕੀਤਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਗੇਈਜ਼ ਲਿਪੀ

right|thumb|250x250px
**ਗੇਈਜ਼ ਲਿਪੀ** (Geʻez ;ግዕዝ ; Gəʿəz), ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਇਥੋਪੀਆ ਅਤੇ ਇਰੀਤਰੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। 

## ਵਰਣਮਾਲਾ 
|

|}

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਬੂਗੀਦਾ ਲਿਪੀਆਂ
ਪਾਵਾਪੁਰੀ

thumb|ਪਾਵਾਪੁਰੀ ਵਿਚਲਾ ਜਲ ਮੰਦਰ
**ਪਾਵਾਪੁਰੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮਹਾਵੀਰ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਬਲੱਫ਼ ਟਾਪੂ

**ਬਲੱਫ਼ ਟਾਪੂ **ਭਾਰਤ ਦੇ** **ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ।  ਇਹ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 64 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਹੈ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Convert invalid options
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿਚਲੇ ਟਾਪੂ
ਦੀਪਰਾਜ ਰਾਣਾ

**ਦੀਪਰਾਜ ਰਾਣਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਮ ਲੀਲਾਵਤੀ

**ਐਮ ਲੀਲਾਵਤੀ** ਮਲਿਆਲਮ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਜ਼ਬਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮੁਕੱਰਰ ਔਰ ਚਿੰਤਕ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਇਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਥੈਲੇਸਰੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਰਨੇਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਲੰਮ-ਚਿਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਵਿਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇ. ਐਮ. ਜਾਰਜ, ਸ. ਗੁਪਟਨ ਨਾਇਰ, ਐਨ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਿਲਾਈ, ਪੀ ਕੇ. ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਐਮ.ਕੇ. ਸਾਨੂ ਅਤੇ ਸੁਕੁਮਾਰ ਅਜ਼ੀਕੋਡ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਲੀਲਾਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਸਤੰਬਰ 1927 ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਫਿਰ ਮਦਰਾਸ ਰਾਜ ਦੇ ਮਲਾਬਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਗੁਰੂਵਾਯੂਰ ਨੇੜੇ ਕੋਟਾਪਾਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ'ਸ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁੰਨਮਕੂਲਮ (ਕੋਟਾਪਾਡੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ) ਤੋਂ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਲੀਲਾਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1949 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਥ੍ਰਿਸੂਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਸਟੇਲਾ ਮੈਰੀਸ ਕਾਲਜ, ਚੇਨੱਈ ਵਿਖੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1952 ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਾਲਜ, ਪੱਲਕੱਕੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਰਨੇਨ ਕਾਲਜ, ਥੈਲੇਸਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1972 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਲਿਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਲੀਲਾਵਤੀ 1983 ਵਿੱਚ ਬਰੇਨਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਹੁਣ ਏਰਨਾਕੂਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਥ੍ਰਿਕੱਕਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਇਨਾਮ
* ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਐਵਾਰਡ (1976)
* ਓਡਾਇਕੂਜ਼ਾਲ ਐਵਾਰਡ (1978)
* ਕੇਰਾਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਐਵਾਰਡ (1980)
* ਕੇਂਦਰਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਐਵਾਰਡ (1987)
* ਵਿਲਾਸਨੀ ਐਵਾਰਡ (2002)
* ਬਸ਼ੀਰ ਐਵਾਰਡ (2005)
* ਵਿਆਲਾਰ ਰਾਮਾ ਵਰਮਾ ਐਵਾਰਡ (2007)
* ਸੀ ਜੇ ਤੋਮਸ ਮੀਮੋਰੀਅਲ ਐਵਾਰਡ (1989)
* ਨਾਲ਼ਾ ਪਾਡਨ ਐਵਾਰਡ (1994)
* ਐਨ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਰ ਯਾਰ ਐਵਾਰਡ (1994)
* ਲਲਤਾਮਬਕਾ ਅੰਤਰਜਾਨਮ ਐਵਾਰਡ (1999)
* ਪਤਮਾ ਪ੍ਰਭਾ ਐਵਾਰਡ (2001)
* ਤਾਿਆਟ ਐਵਾਰਡ (2005)
* ਗੁਪਤਨ ਨਾਐਰ ਮੀਮੋਰੀਅਲ ਐਵਾਰਡ (2007)
* ਬਾਲਾਮਨੀ ਅੰਮਾਂ ਐਵਾਰਡ (2005 )
* ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਐਵਾਰਡ (2008)
* ਵੀ ਕੇ ਨਾਰ ਐਨ ਭੁੱਟਾ ਤੁਰੀ ਪਾਡ ਐਵਾਰਡ (2010)
* ਸਮਸਤਾ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਐਵਾਰਡ (2010 )
* ਐਜ਼ੂਤਾਚਨ ਐਵਾਰਡ (2010)

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Spiritualism, materialism fuse in Balamaniyamma's poems 
*Leelavathi expresses concern at campus violence 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1927
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਤੱਕ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ
ਮਾਨੁਸ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕੇਂਦਰ

**ਮਾਨੁਸ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕੇਂਦਰ** ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ:Manus Regional Processing Centre ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਜ਼ਰਬੰਦਾਂ ਨੂੰ ਰਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਦੇ ਲੋਸ ਨਿਗ੍ਰੋਸ ਟਾਪੂ ਵਿਖੇ ਹੈ।ਇਕ ਭਾਰਤ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਨਜ਼ਰਬੰਦਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੀ ਹੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੁਬਲਈ ਖ਼ਾਨ

right|thumb|374x374px|ਕੁਬਲਈ ਖ਼ਾਨ
**ਕੁਬਲਈ ਖ਼ਾਨ** (ਮੰਗੋਲ: Хубилай хаан; ਚੀਨੀ: 忽必烈) ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1260 ਵਲੋਂ 1294 ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਯੂਆਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯੂਰਾਲ ਤੱਕ ਅਤੇ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਤੋਂ ਅਜੋਕੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਾਇਕ ਖੇਤਰਫਲ ਦਾ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਕੁਬਲਈ ਖ਼ਾਨ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਮੋਢੀ ਚੰਗੇਜ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਲੂਈ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਸੋਰਗੋਗਤਾਨੀ ਬੇਕੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁਣਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਪਰਵਾਰਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਾਬੂ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਕੁਬਲਈ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਸਕਿਆ।

## ਮੁਢਲੇ ਸਾਲ 
ਕੁਬਲਈ ਖਾਨ ਟੋਲੂਈ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਰਘਘਟਨੀ ਬੇਕੀ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਚੈਂਗਿਸ ਖਾਨ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਸੋਰਘਘਟਾਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਟਾਂਗੁਟ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਬਲਈ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਖਵੇਰਜ਼ਮੀਆ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਮੇਂ, ਚੈਂਗਿਸ ਖਾਨ ਨੇ ਇਲੀ ਨਦੀ ਨੇੜੇ 1224 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪੋਤਰੇ ਮਾਂਗਕੇ ਅਤੇ ਕੁਬਲਈ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਰਸਮ ਕੀਤੀ। ਕੁਬਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਖਰਗੋਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।ਇੱਕ ਮੰਗੋਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਕੁਬਲਈ ਦੀ ਮੱਧ ਉਂਗਲੀ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਲੜਕੇ ਕੁਬਲਾਈ ਨੇ ਜੋ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਖਰਗੋਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕੁਬਲਈ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਸ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਦਿਓ - ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ”ਬਜ਼ੁਰਗ (ਮੰਗੋਲਾ ਸਮਰਾਟ) ਚਾਂਗੀਸ ਖਾਨ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1227 ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕੁਬਲਾਈ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।ਕੁਬਲਈ ਦੇ ਪਿਤਾ ਟੋਲੂਈ ਚਾਂਗੀਸ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਕੁਬਲਾਈ ਦੇ ਤੀਜੇ ਚਾਚੇ ਓਗੇਦੇਈ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ 1229 ਵਿੱਚ ਖਗਾਨ ਵਜੋਂ ਗੱਦੀ ਮਿਲਣ ਤਕ ਦੋ ਸਾਲ ਰਿਜੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।ਜਿਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੀ ਮੰਗੋਲ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1236 ਵਿਚ, ਓਗੇਡੇਈ ਨੇ ਹੇਬੀਈ ਨੂੰ (80,000 ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ) ਤੋਲੂਈ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ 1232 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।ਕੁਬਲਈ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਜਾਇਦਾਦ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10,000 ਘਰ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਇੰਟਰ-ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ

**ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਫ਼ਾਰ ਇੰਟਰ-ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ** ਜਾਂ **ਆਈ ਐਸ ਆਈ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੁਪਤਚਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। 1950 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਜਿੰਮਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਈ ਐਸ ਆਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਹੈ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ੁਜਾ ਪਾਸ਼ਾ ਇਸਦਾ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਤਾਰਤੁ

**ਤਾਰਤੁ** ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ:Tartu ( ਇਸਤੋਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੁੰ ਅਕਸਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤਾਰਤੁ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੀ ਇਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਤੋਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਗ੍ਰਿਮ ਦੀਆਂ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ

thumb|ਗ੍ਰਿਮ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਬੁੱਤ
**ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕਹਾਣੀਆਂ** ਜਰਮਨ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰਿਮ ਭਰਾਵਾਂ- ਜੈਕਬ ਅਤੇ ਵਿਲਹੇਮ ਵੱਲੋਂ 1812 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ **ਗ੍ਰਿਮ ਦੀਆਂ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਰਚਨਾ 
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਕੁਲ ਸੱਤ ਸੰਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ -

**ਪਹਿਲਾ ਸੰਪਾਦਨ**

ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਨ - 1812, 86 ਕਹਾਣੀਆਂ

ਦੂਜਾ ਸੰਸਕਰਨ - 1814, 70 ਕਹਾਣੀਆਂ

**ਦੂਜਾ ਸੰਪਾਦਨ**
ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸੰਸਕਰਨ - 1819

ਤੀਜਾ ਸੰਸਕਰਨ - 1822

ਕੁਲ 170 ਕਹਾਣੀਆਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1812 ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਨਮੋਕਾਰ ਮੰਤਰ

**ਨਮੋਕਾਰ ਮੰਤਰ **ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਅਰਿਹੰਤਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਅੱਗੇ ਅਰਜੋਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਣਮੋਕਾਰ ਮੰਤਰ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਵਕਾਰ ਮੰਤਰ,ਨਮਸਕਾਰ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਪਰਮੇਸ਼ਠਿ ਨਮਸਕਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਅਰਿਹੰਤੋਂ,ਸਿੱਧਾਂ,ਆਚਾਰਿਆੋਂ,ਉਪਾਧਿਆਯੋਂ ਅਤੇਸਾਧੁਵਾਂਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਣਮੋਕਾਰ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਇੱਕ ਅਦਭੁੱਤ ਮੰਤਰ ਹੈ।ਇਸ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਪਰਮ ਪਵਿਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਹੀਂ,ਪਰ ਸੰਪੂਰਣ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਮਾਨ ਖਾਲਸ ਆਤਮਸਵਰੂਪ ਦਾ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ,ਸਿਮਰਨ,ਚਿੰਤਨ,ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸਲਈ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਇਸਵਰੂਪੀ ਮੰਤਰ ਹੈ।ਲੌਕਿਕ ਮੰਤਰ ਆਦਿ ਸਿਰਫ ਲੌਕਿਕ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪਹੁੰਚਾਂਦੇ ਹਨ,ਪਰ ਅਦਭੁੱਤ ਮੰਤਰ ਲੌਕਿਕ ਅਤੇ ਅਦਭੁੱਤ ਦੋਨਾਂ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਸਲਈ ਣਮੋਕਾਰ ਮੰਤਰ ਸਰਵਕਾਰਿਆ ਸਿੱਧਿਕਾਰਕ ਅਦਭੁੱਤ ਮੰਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵਡਿਆਈ 
ਇਸ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿਤਰ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਪੰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਗਲ ਹੈ।

ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ੩੫ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੋ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ੩੩ ਅੱਖਰ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਲ ੬੮ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਕੁਲ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਸਿੱਧ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਣਮੋਕਾਰ - ਸਿਮਰਨ ਵਲੋਂ ਅਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੋਗ, ਗਰੀਬੀ, ਡਰ, ਵਿਪੱਤੀਯਾਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਅਨੁਭਵ ਸਿੱਧ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਨ ਚਾਹੇ ਕੰਮ ਸੌਖ ਵਲੋਂ ਬੰਨ ਜਾਣ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਸੁਣੇ ਹਨ।

## ਹੋਰ ਨਾਮ 
1.:ਇਹ ਮੰਤਰ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਅਰਥਾਤ ਜੜ ਹੈ।

2. ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ:ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈ।

3. ਪੰਚਨਮਸਕਾਰ ਮੰਤਰ:ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

4. ਅਨਾਧਿਨਿਧਨ ਮੰਤਰ:ਇਹ ਅਨਾਦਿਕਾਲ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਕਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਚਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਅਨਾਦਿਕਾਲ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਕਾਲ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ।

5. ਮ੍ਰਤਿਉਂਜਈ ਮੰਤਰ:ਇਸ ਉੱਤੇ ਸੱਚਾ ਸ਼ਰੱਧਾਨ ਕਰਣ ਵਲੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

6. ਇਸਨੂੰ ਪੰਚਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਮੰਤਰ,ਸਰਵਸਿੱਧਿਦਾਇਕ ਮੰਤਰ ਆਦਿ ਨਾਮਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਧਰਮ
ਨਾਗਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ਰੰਟ

**ਨਾਗਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ਰੰਟ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Naga Peoples Front) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਦਲ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਦਲ ਡੇਮੋਕਰੇਟਿਕ ਅਲਾਇੰਸ ਆਫ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2003 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾ.ਸ਼ੁਈਰਹੋਜ਼ੀਲੀ ਲੀਜ਼ੀਤਸੂ ਇਸ ਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ
ਔਕਸੋਹੈਲਾਈਡ

thumb|275x275px|ਆਕਸੀਜਨ (ਲਾਲ) ਅਤੇ ਕਲੋਰਾਈਡ (ਹਰਾ) ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਕਰੋਮੀਅਮ (ਨੀਲਾ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ
**ਔਕਸੋਹੈਲਾਈਡ** (Oxohalide) ਅਜਿਹਾ ਰਸਾਇਣੀ ਯੋਗਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੈਲਾਈਡ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸੇ ਤੀਸਰੇ ਰਸਾਇਣੀ ਤੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਰੋਮੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ (CrO2Cl2) ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਕਸੋਹੈਲਾਈਡ
ਪੱਟਾਲੀ ਮੱਕਲ ਕੱਚੀ

**ਪੱਟਾਲੀ ਮੱਕਲ ਕੱਚੀ** (), ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਦਲ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੋਢੀ ਐਸ.ਰਾਮਦਾਸ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ
ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ

**ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ** (, ) ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਜਿਆ ਇੱਕ ਧਰਮ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮ-ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਧਰਮ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਰੋਕਾਰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਹੀ ਲਿਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਸੰਪਰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ ਅੱਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ *ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਅੰਮਾਨਈ* ਅਤੇ *ਅਰੁਲ ਨੂਲ* ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸਰਬ ਭਾਰਤੀ ਐਨ. ਆਰ. ਕਾਂਗਰਸ

**ਸਰਬ ਭਾਰਤੀ ਐਨ. ਆਰ. ਕਾਂਗਰਸ** ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਦਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ੨੦੧੧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਐਨ. ਰੰਗਾਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂਅ **ਨਾਮਧੂ ਰਾਜਮ** ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ 'ਆਪਣਾ ਰਾਜ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਤਰਾਵਣਕੋਰ

**ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਰਿਆਸਤ** (/ˈtrævəŋkɔər/; ) (Malayalam:തിരുവിതാംകൂർ, Tamil: திருவாங்கூர்) ਸੰਨ ੧੯੪੯ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਰਾਜਘਰਾਣੇ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪਦਮਨਾਭਪੁਰਮ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੀਰੂਵੰਥਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਚਰਮ ਉੱਤੇ ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਸੀ । 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਤੰਤਰ
ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਅੰਮਾਨਈ

**ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਅੰਮਾਨਈ** () ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ *ਅਕੀਲਮ* ਜਾਂ *ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੁਕਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਅੱਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ

**ਅੱਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ayya Vaikundar**; c.1810&ndash;c.1851; ), ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਨਾਰਾਇਣ ਜਾਂ ਵੈਕੁੰਡ ਸਵਾਮੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਯਯਾਵਜ਼ੀ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਓਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਬੁਤ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ  ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਅਯਯਾਵਜ਼ੀ ਉਸਨੂੰ ਏਕਾ-ਪਾਰਾਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਨਾਰਾਇਣ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੂਰਨ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਅਯਯਾਵਜ਼ੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਯਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ 1833 ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿਰੂਚੇਂਦੁਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਵੈਕੁੰਦਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਖੋਲ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਰੁਲ ਨੂਲ

**ਅਰੁਲ ਨੂਲ** ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਅੰਮਾਨਈ ਵਾਂਗ ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੱਯਾਵਲੀ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਬਾਬਾ ਵਾਂਗਾ

**ਬਾਬਾ ਵਾਂਗਾ** () (31 ਜਨਵਰੀ 1911 – 11 ਅਗਸਤ 1996), ਜਨਮ **ਵਾਂਗੇਲੀਆ ਪਾਂਡੇਵਾ ਦਿਮਿਤ੍ਰੋਵਾ** () ਇੱਕ ਅੰਨ੍ਹੀ ਬੁਲਗਾਰੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹਕੀਮ ਸੀ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਸੀ। 11 ਸਤੰਬਰ 2001 ਦੇ ਹਮਲੇ ਸਬੰਧੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996
ਫ਼ਿਰਾਨਾਜ਼ ਅਸਫ਼ਹਾਨੀ

**ਫ਼ਿਰਾਨਾਜ਼ ਅਸਫ਼ਹਾਨੀ** () () (ਜਨਮ 1963) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ,ਪੱਤਰਕਾਰ,ਨੀਤੀਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਹੈ।ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੂਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਸਕਾਲਰ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ *ਪਿਓਰਿਫਾਇੰਗ ਦਾ ਲੈਂਡ ਆਫ਼ ਪਿਓਰ:ਮਾਈਨੋਰਟੀਸ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ* ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਲੇਖਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1947 ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਥਿਆ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਉਸਨੇ 2008 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੇੰਬਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਮੀਡਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Farahnaz Ispahani at Twitter
* https://farahnazispahani.wordpress.com
ਬਹਿਲੋਲ

**ਬਹਿਲੋਲ** () ਜਾਂ **ਬਹਿਲੋਲ ਦਾਨਾ** () ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਵਹਾਬ ਇਬਨ ਅਮਰ ) ਦਾ ਲਕਬ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੀ। ਉਹ ਇਮਾਮ ਮੂਸਾ ਕਾਜ਼ਿਮ ਦਾ ਦੋਸਤਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਹਾਰੂਨ ਉਲ ਰਸ਼ੀਦ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਆਲਮ ਅਤੇ ਜੱਜ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮੱਕੇ-ਮਦੀਨੇ ਤੇ ਬਗ਼ਦਾਦ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਪੀਰ ਬਹਿਲੋਲ ਦੀ ਗੋਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕੀ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਓਲੀਵਰ ਟੈਂਬੋ

**ਓਲੀਵਰ ਰੈਜੀਨਲਡ ਟੈਂਬੋ** (27 ਅਕਤੂਬਰ 1917 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1993) ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ-ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ। 1967 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਉਹ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਜੇਮਜ਼ ਤਿੱਸੋ

thumb|350x350px|ਜੇਮਜ਼ ਤਿੱਸੋ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ੁਦ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਚਿੱਤਰ
**ਜੈਕ ਜੋਸਫ਼ ਤਿੱਸੋ** (; 15 ਅਕਤੂਬਰ 1836 – 8 ਅਗਸਤ 1902), ਜਾਂ **ਜੇਮਜ਼ ਤਿੱਸੋ** (/ˈtɪsoʊ/), ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1871 ਵਿੱਚ ਲੰਦਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਲਿਬਾਸ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਿੱਤਰਿਆ ਹੈ।

## ਚਿੱਤਰ 

File:James Tissot - Hide and Seek.jpg|Hide & Seek, 1877
File:James Tissot - The Ball.jpg|The Ball, 1880
File:James Tissot, Octobre 02.jpg|October, 1877
File:Tissot Railway Carriage.jpg|Gentleman in a Railway Carriage, 1872

File:James Tissot - Chrysanthemums.jpg|Chrysanthemums, 1875
File:James Tissot - Seaside.jpg|Seaside, 1878
File:Tissot lilacs 1875.jpg|Lilacs, 1875
File:Tissot James Jacques The Fireplace.jpg|The Fireplace, 1869

File:James Tissot - Holyday.jpg|Holiday, 1876
File:James Tissot - The Gallery of HMS Calcutta (Portsmouth).jpg|The Gallery of H.M.S. 'Calcutta' (Portsmouth), 1877
File:James Tissot - The Captain's Daughter.jpg|The Captain's Daughter, 1873
 
File:James Tissot - Kathleen Newton In An Armchair.jpg|Kathleen Newton In An Armchair, 1878
File:Tissot Garden Bench.jpg|The Garden Bench, 1882
File:James Tissot - Bad News.jpg|Bad News, 1872
File:James Tissot - Young Lady in a Boat.jpg|Young Lady in a Boat, 1870
File:James Tissot - A Passing Storm.jpg|A Passing Storm, 1876

File:James Tissot - The Thames.jpg|The Thames, 1867
File:James Tissot - Captain Frederick Gustavus Burnaby.jpg|Captain Frederick Gustavus Burnaby, 1870
File:James Tissot - La Partie carrée.jpg|La partie carrée, 1870
File:Ballonshipboard jamestissot 1874.jpg|Ball on Shipboard, 1874

File:James Tissot - La Japonaise au bain.jpg|La Japonaise au bain, 1864
File:James Tissot - Mavourneen.jpg|Mavourneen, Kathleen Newton, 1877
File:James Tissot - At the Rifle Range.jpg|At the Rifle Range, 1869
File:James Jacques Joseph Tissot - Women of Paris- The Circus Lover - Google Art Project.jpg|Women of Paris - The Circus Lover, 1885

File:James Tissot - Boarding the Yacht.jpg|Boarding the Yacht, 1873
File:Tissot bridesmaid.jpg|The Bridesmaid, 1883-83
File:James Tissot - Young Ladies Looking at Japanese Objects.jpg|Young Ladies Looking at Japanese Objects, 1869
File:James Tissot - A Woman of Ambition.jpg|A Woman of Ambition, 1885

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1836
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਾਉਂਕੇ

**ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਾਉਂਕੇ**&nbsp;(1949 – ਜਨਵਰੀ 1, 1993) ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਜਥੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਹ 1986 ਤੋਂ 1993 ਤੱਕ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਵੱਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 1949 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਜਗਰਾਉਂ&nbsp;ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਾਉਂਕੇ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਚੰਦ ਕੌਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਤੋਤਾ ਸਿੰਘ ਨਾਨਕਸਰ ਦੇ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਉਹਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਲਿਆ ਅਤੇ&nbsp;6 ਜਮਾਤਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ।

## ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ 
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਿਖੇ 26 ਜਨਵਰੀ, 1986 ਨੂੰ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਰੋਡੇ ਆਪਣੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਮੇਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਾਉਂਕੇ ਨੂੰ ਕਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ।

29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1986 ਨੂੰ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਸੱਦ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਹੋਮਲੈਂਡ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਅਦ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਦੂਦ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਕਾਉਂਕੇ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।&nbsp;

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
1970 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਮੇਲ ਕੌਰ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਕਰਵਾਇਆ।ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹੋਈਆਂ। 28 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥਾਣਾ ਸਦਰ ਜਗਰਾਉਂ ਤੋਂ ਸੀ.ਆਈ.ਏ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੇਂਦਰ ਜਗਰਾਉਂ ਵਿਖੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਹ ਤਸੀਹਿਆਂ ਕਾਰਨ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ&nbsp;30 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਛੁਟਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਚੁੱਕੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ।

31 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਮੇਲ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਾਉਂਕੇ ਨੂੰ ਸੀ.ਆਈ.ਏ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਥਹੁ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ 2 ਜਨਵਰੀ, 1993 ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

1997 ਮਈ ਨੂੰ *ਕਮੇਟੀ ਫ਼ਾਰ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਡਿਸਅਪੀਅਰੈਂਸ ਇਨ ਪੰਜਾਬ* (CCDP) ਨਾਂਅ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜਥੇਦਾਰ ਕਾਉਂਕੇ ਨੂੰ&nbsp;25 ਦਸੰਬਰ, 1992 ਤੋਂ 1 ਜਨਵਰੀ, 1993 ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਥਾਣਾ ਸਦਰ ਜਗਰਾਉਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਸੀ.ਆਈ.ਏ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੇਂਦਰ ਜਗਰਾਉਂ ਵਿਖੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਬੂਤ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਹੀ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ

**ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ** ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿੰਮ ਅਤੇ ਕਿੱਕਰ ਆਦਿ ਦਰਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਪੇਸ਼ਾ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।[

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਟੁੱਥ ਪੇਸਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦਾਤਣ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।ਪਰ ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਦਾਤਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟ ਗਈ ਹੈ।ਭਾਂਵੇਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਦਾਤਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਤਕਰੀਬਨ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਖੁਦ ਇਹ ਦਾਤਾਣਾ ਤੋੜ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਬੈਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਘਟਣ ਨਾਲ ਗੈਰ ਸੰਗਠਤ ਕਿੱਤਾ ਰੁਜਗਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ ਸੰਗਠਤ ਰੁਜਗਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੁਜ਼ਗਾਰ
ਜਥੇਦਾਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸਿੰਘ

**ਜਥੇਦਾਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਸਨ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ 8ਵੇਂ ਜਥੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਹ 1846 ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣੇ।

ਜਦੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਹੰਗ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨੰਦੇੜ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗੇ। ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਸੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੰਦਗੜ੍ਹ

**ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੰਦਗੜ੍ਹ** ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਮੇਰੀਅਨ ਕਰੋਫੋਰਡ

**ਫਰਾਂਸਿਸ ਮੇਰੀਅਨ ਕਰੋਫੋਰਡ** (2 ਅਗਸਤ 1854 - 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1909) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਕਸਾਲੀ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਬ ਕਹਾਣੀਆ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕਰੋਫੋਰਡ ਦਾ ਜਨਮ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਥਾਮਸ ਕਰੋਫੋਰਡ (ਮੂਰਤੀਕਾਰ) ਅਤੇ ਲੂਇਸਾ ਕੁਟਲਰ ਵਾਰਡ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਲੇਖਿਕਾ, ਮੈਰੀ ਕਰੋਫੋਰਡ ਫਰੇਜ਼ਰ * ਉਰਫ * ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਹਿਊਗ ਫਰੇਜ਼ਰ) ਦਾ ਭਰਾ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵਿਤਰੀ ਜੂਲੀਆ ਵਾਰਡ ਹੌਵ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਰਮਵਾਰ ਸੇਂਟ ਪੌਲੁਸ ਦੇ ਸਕੂਲ (ਕੋਨਕੋਰਡ, ਨਿਊ ਹੈਮਪਸ਼ਾਇਰ); ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ; ਹਾਇਡੇਲਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ; ਅਤੇ ਰੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

1879 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ * ਇੰਡੀਅਨ ਹੇਰਾਲਡ* ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਫਰਵਰੀ 1881 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਮੁੜ ਆਇਆ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਲਈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦ ਕ੍ਰਿਟਿਕ (The Critic) ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1882 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਸਾਬੇਲਾ ਸਟੀਵਰਟ ਗਾਰਡਨਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ ਗੂੜ੍ਹੀ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਜੂਲੀਆ ਵਾਰਡ ਹੌਵ ਦੇ ਘਰ ਅੰਕਲ ਸੈਮ ਵਾਰਡ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਅੰਕਲ ਸੈਮ ਵਾਰਡ ਨੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਚ ਬਿਤਾਏ ਆਪਣੇ ਵਕਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਭੌਰਾ

**ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਭੌਰਾ** (ਜੂਨ 6, 1905 – ਮਾਰਚ 7, 1984) ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 1964 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ 21ਵੇਂ ਜਥੇਦਾਰ ਵੱਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਰੈਕਸ ਟਿਲਰਸਨ

**ਰੇਕਸ ਟਿਲਰਸਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Rex Tillerson; ਜਨਮ 23 ਮਾਰਚ, 1952) ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਏਕਸਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਵੇਂ -ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ  ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੇਕਸ ਟਿਲਰਸਨ ਨੂੰ ਦੂੱਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਟੇਕਸਾਸ  ਦੇ ਵਿਚਿਤਾ ਫਾਲਸ  ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰੇਕਸ ਟਿਲਰਸਨ ਦੀ ਉਮਰ 64 ਸਾਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਟੇਕਸਾਸ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਨਾਸਟਰਡਾਮਸ

**ਨਾਸਟਰਡਾਮਸ** (14 ਜਾਂ 21 ਦਸੰਬਰ 1503 – 2 ਜੁਲਾਈ 1566) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਹਕੀਮ ਅਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈਆ। ਉਸ ਸਿਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਬੰਧੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੋਧਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਸਟਰਡਾਮਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਸਬੰਧ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਗਲਤ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇੰਨੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਭਵਿੱਖ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ।

ਨਾਸਟਰਡਾਮਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਹੂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਐਵੀਗੌਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਪਲੇਜ ਦੇ ਕਹਿਰ ਕਰਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਔਸਿਧਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਫਿਰ ਉਹ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਲੈਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੋਂਟੇਪਿੱਲਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਜਾਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਉਥੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਵਰਜਿਤ ਕੰਮ ਸੀ। 
ਸਾਲ 1531 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਪਲੇਗ ਦੇ ਕਹਿਰ ਕਰਕੇ ਚਲ ਵਸੇ। ਐਨੇ ਪੋਨਮਾਰਤੇ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੇ 6 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1503
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1566
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਂਸੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਾਈ ਲੋਕ
ਤਾਨੀਆ ਦੁਬਾਸ਼

**ਤਾਨੀਆ ਦੁਬਾਸ਼** (ਪੂਰਾ ਨਾਮ: *ਤਾਨੀਆ ਅਰਵਿੰਦ ਦੁਬਾਸ਼*) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਦਰੇਜ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸਿਕਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ (ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ) ਅਫਸਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲਹੀ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬੈਂਕ ਦੇ  ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ 
ਦੁਬਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਿਜਨਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2008 ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਫੋਰਮ ਵਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਗਲੋਬਲ ਨੇਤਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਟਰੱਸਟੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਊਨ-ਭਾਰਤ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਗੋਦਰੇਜ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ 
ਦੁਬਾਸ਼, ਗੋਦਰੇਜ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬਰਾਂਡ ਅਫਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ  ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗੋਦਰੇਜ ਵਿਚ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਰਣਨੀਤੀ  ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ  ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ  ਉਸ ਨੇ ਗੋਦਰੇਜ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ. ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ  ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗੋਦਰੇਜ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ. ਲਈ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2004 ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। 'ਤੇ ' ਤੇ ਗੋਦਰੇਜ ਰਿਮੋਟ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ. ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਇਨਸੈਨਬਲ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਐਂਡ ਫ਼ਿਨੈਂਸ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਨੇਚਰਜ ਬਾਸਕੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਸੌਪੀ ਗਈ।  ਇਸਦੇ  ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ  ਗੋਦਰੇਜ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ  ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਰ, 1 ਅਗਸਤ 1996 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਗੋਦਰੇਜ ਗਲੋਬਲ ਮਿਡੇਸਤ, ਗੋਦਰੇਜ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਲਾਈਨ ਬਰਾਂਡਸ, ਰੇਪਿਡੋਲ, ਗੋਦਰੇਜ ਕੈਪੀਟਲ ਲਿਮਟਿਡ, ਗੋਦਰੇਜ ਆਇਲ ਪਾਮ ਕੋਂਕਣ ਲਿਮਟਿਡ, ਤਾਹੀਰ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀਜ ਲਿਮਟਿਡ ਗੋਦਰੇਜ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਗੋਦਰੇਜ ਐਗਰੋਬਲ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਗੋਦਰੇਜ ਹਾਊਸਹੋਲਡ  ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ 1994 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੋਦਰੇਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦ ਹੋਈ  ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਗੋਦਰੇਜ ਖਪਤਕਾਰ ਉਤਪਾਦ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2 ਮਈ, 2011 ਤੋਂ 1 ਸਤੰਬਰ 2006 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ 
ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਬੈਂਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ। 19 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਯੂਪੀਏ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ  ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਪੀ ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੈਂਕ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਦੁਬਾਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ  ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਾਤਣ

**ਦਾਤਣ ** ਕਿਸੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਹਰੀ ਅਤੇ ਪਤਲੀ ਟਾਹਣੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਜੋ ਆਦਮੀ ਇਸਨੂੰ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਾਤਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੁਜਗਾਰ ਵੀ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜੰਗਲ ਪਾਣੀ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿੰਮ ਜਾਂ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਰੁਖ ਨਾਲੋਂ ਦਾਤਣ ਤੋੜ ਕੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕ ਟੁੱਥ ਪੇਸਟ ਕਰਨ ਲੱਗ ਗਏ ਹਨ।

ਦਾਤਣ ਦੀ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਉਹਨਾ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ:

ਦਾਤਨ ਕਰੇ ਨਿਤ ਨੀਤ ਨਾ ਦੁਖ ਪਾਵੈ ਲਾਲ ਜੀ ॥ (23)

- ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ,ਤਨਖਾਹਨਾਮਾ,ਲਿਖਤੁਮ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਯੁਰਵੇਦ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਦ ਦੀ ਸਫਾਈ
ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਛਤਰਪੁਰ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੱਧ ਕਾਲੀਨ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਜੈਨ ਮੰਦਿਰਾ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਕਲੀਨ ਸਮਾਰਕ ਅਾਪਣੀਆਂ ਕਾਮੁਕ ਮੂਰਤੀਆ ਵਾਸਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਇਹਨਾ ਮੰਦਿਰਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 950 ਅਤੇ 1150 ਦੇ ਵਿੱਚ ਚੰਦੇਲਾ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਝਾਸੀ ਮਾਣਿਕਪੁਰ ਲਾਇਨ 1889 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਡਲੈਡ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਝਾਸੀ ਮਾਣਿਕਪੁਰ ਲਾਈਨ ਤੇ ਇੱਕ ਬਰਾਂਚ ਲਾਈਨ ਜੋਕਿ ਖੁਜਰਾਹੋ ਨੂੰ ਮੋਹਾਬਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ 2008 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਖੁਜਰਾਹੋ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ-ਚੇਨਈ ਲਾਇਨ ਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਝਾਸੀ ਨਾਲ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾ ਹਾਵੜਾ ਦਿੱਲੀ ਲਾਈਨ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਨਪੁਰ ਤੋ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸੁਵਿਧਾਵਾ
ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਖੁਜਰਾਹੋ ਕਸਬੇ ਤੋ ਸਿਰਫ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਤਿਥ ਹੈ। ਖੁਜਰਾਹੋ ਦਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਦਿਰ ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹਨ। ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਖੁਜਰਾਹੋ ਜਾਣ ਲਈ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਟੋ ਰਿਕ੍ਸ਼ਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਕਲਾਕ ਰੂਮ ਮੌ_ਜੂਦ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਯਾਤਰੀ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਖੁਜਰਾਹੋ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਨਕਸ਼ੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਆਗਮਨ
ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਰ ਰੋਜ ਤਕਰੀਬਨ3000 ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਜ੍ਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋ ਖੁਜਰਾਹੋ ਵਾਸਤੇ ਸਿੱਧੀ ਟ੍ਰੇਨ ਯੂਪੀ ਸੰਪਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਤੋ ਮੋਹਾਬਾ, ਝਾਸੀ ਅਤੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਹੋ ਕੇ ਰੋਜਾਨਾ ਖੁਜਰਾਹੋ ਵਾਸਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ।
 
ਖੁਜਰਾਹੋ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਉਦੇਪੁਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਨਾਮ ਦੀ ਰੋਜਾਨਾ ਟ੍ਰੇਨ ਆਗਰਾ, ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਉਦੇਪੁਰ ਵਾਸਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ।  ਖੁਜਰਾਹੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋ ਕਾਨਪੁਰ ਵਾਸਤੇ ਰੋਜਾਨਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਟ੍ਰੇਨ ਵੀ ਹੈ ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਏਕ੍ਸਪ੍ਰੇਸ ਟ੍ਰੇਨ ਸਪਤਾਹ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਖੁਜਰਾਹੋ ਤੇ ਵਾਰਾਨਸੀ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛਤਰਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸਨ