open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਸਰੋਵਰ

**ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਸਰੋਵਰ**  (   ), ਜਿਸ ਨੂੰ **ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਝੀਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ੀਕੋਊ ਟਾਊਨ, ਫੇਂਗੂਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਨਿੰਗਬੋ ਸ਼ਹਿਰ, ਸ਼ੇਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫੇਂਗੂਆ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਸ਼ਾਨਜਿਆਂਗ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ  ਪੈਮਾਨੇ ਦਾ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਹੱਬ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੜ੍ਹ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1978 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ 153 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਸੀ। ਇਹ ਨਿੰਗਬੋ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ  ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਟੋਰਾ

**ਕਟੋਰਾ** ਇੱਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੋਲ ਡਿਸ਼ ਜਾਂ ਕੰਟੇਨਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ, ਪਰੋਸਣ ਜਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੰਨੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ *ਛੋਟਾ ਛੰਨਾ* ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 

## ਆਕਾਰ 
ਕਟੋਰੇ ਦਾ ਬਾਹਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਅਕਸਰ ਗੋਲਾਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਇਤਾਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਟੋਰੇ ਦਾ ਥੱਲਾ ਚੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੰਢੇ ਘੁਮਾਉਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਥੱਲੇ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜੇ ਤੰਗ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 

## ਵਰਤੋਂ 
ਕਟੋਰਿਆਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਇੱਕਲੇ ਪਰੋਸੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਛੋਟੇ ਕਟੋਰਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਕਟੋਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਚ ਕਟੋਰੇ ਜਾਂ ਸਲਾਦ ਕਟੋਰੇ, ਜੋ ਕਿ ਅਕਸਰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਟੋਰੇ, ਕੱਪ ਅਤੇ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਓਵਰਲੈਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਕਟੋਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਾਹ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੱਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡੂੰਘੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਟੋਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਟੋਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਹੀਂ,ਦਾਲ, ਸਬਜ਼ੀ ਆਦਿ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਬਰਤਨ ਪਿੱਤਲ, ਤਾਂਬੇ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਤਾਂਬੇ, ਜਿਸਤ ਅਤੇ ਕਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਧਾਤ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ ਕਟੋਰੇ ਹੁਣ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਟੋਰਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਬੜੀਆਂ ਕੌਲੀਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਾਂਗਕੁਆਈ ਸਰੋਵਰ

**ਵਾਂਗਕੁਆਈ ਸਰੋਵਰ** (  ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਂਗਕੁਆਈ ਸ਼ੁਈਕੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਜੋ ਡਾਂਗਚੇਂਗ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਕੁਯਾਂਗ ਕਾਉਂਟੀ, ਬਾਓਡਿੰਗ ਸਿਟੀ, ਹੇਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੇਬੇਈ ਸੂਬਾਈ ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ (河北省水利厅) ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਵਾਂਗਕੁਆਈ ਜਲ ਸਰੋਵਰ  ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜੂਨ 1958 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 1960 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 1969 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 2002 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

2008 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੀਦਾਯਾਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਅਤੇ ਵਾਂਗਕੁਆਈ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ, ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਵਾਏਦੂਸ਼ਨ ਸਰੋਵਰ

**ਵਾਏਦੂਸ਼ਨ ਸਰੋਵਰ** (       ) ਹਾਂਗ'ਆਨ ਕਾਉਂਟੀ, ਹੁਆਂਗਗਾਂਗ ਸਿਟੀ, ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ  ਹੈ ਜੋ ਜੂਸ਼ੂਈ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਯੰਗਜੀਆ ਨਦੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ  ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਪੂਰਕ ਹੈ। ਜਲ ਸਰੋਵਰ ਯਾਂਗਸੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਵਾਏਦੂਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 17 ਨਵੰਬਰ 1959 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ,  ਅਤੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ 1961 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਹਾਂਗਆਨ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਲ ਸਰੋਵਰ  ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਰੋਵਰ  ਖੇਤਰ ਦਾ ਬਾਰਸ਼ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ 74 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 109.8 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼ਾਜਿਆਸੀ ਸਰੋਵਰ

**ਸ਼ਾਜਿਆਸੀ ਸਰੋਵਰ** (       ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਲਾਨ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਮੂਲਾਨ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਹੁਆਂਗਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਵੁਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ, ਜ਼ਜਿਆਸੀ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਆਪਕ ਲਾਭ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ।

ਸ਼ਾਜਿਆਸੀ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਨਵੰਬਰ 1959 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1965 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।  2,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ 253.5 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਡੈਮ ਦੀ ਉਚਾਈ 30.8 ਮੀਟਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼ੀਦਯਾਂਗ ਸਰੋਵਰ

__NOTOC__

**ਸ਼ੀਦਯਾਂਗ ਸਰੋਵਰ** (ਚੀਨੀ: 西大洋水库[3]) ਜਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀਦਾਯਾਂਗ ਸ਼ੂਈਕੂ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਦਯਾਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਜੋ ਬਾਓਸ਼ੂਈ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਤਾਂਗ ਕਾਉਂਟੀ, ਬਾਓਡਿੰਗ ਸਿਟੀ, ਹੇਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਵੈਸਟ ਦਯਾਂਗ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਹੇਬੇਈ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ (河北省水利厅设计院) ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1958 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1960 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 1970 ਵਿੱਚ, ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰਮਾਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

2005 ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਦਾਯਾਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (除险加固工程) ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 198 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਆਨ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ 36 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸੀ।

2008 ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਦਾਯਾਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਅਤੇ ਵੈਂਗਕੁਈ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ, ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਾਊਂਟ ਲੂ ਪੱਛਮੀ ਸਾਗਰ

**ਲੂ ਮਾਊਂਟ ਪੱਛਮੀ ਸਾਗਰ** (  ), ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵੀ **ਸੇਲਿਨ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ** (    , ਗਨ : ਚਾ-ਲਿਮ ਫਿਖੂ), ਚੀਨ ਦੇ ਜਿਉਜਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਯੋਂਗਸੀਯੂ, ਵੁਨਿੰਗ ਅਤੇ ਜ਼ੀਸ਼ੁਈ ਦੀਆਂ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ  ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 308 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। 7,920,000,000 ਘਣ ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਆਂਗਸੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ  ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੈਮ ਘੱਟ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਸੇਲਿਨ  ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸੇਲਿਨ ਸਰੋਵਰ  ਦਾ ਨਾਮ ਸੇਲਿਨ ਕਸਬੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਧਰਤੀ ਡੈਮ ਬਲਾਕਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਾਈਟ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਔਸਤਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 45 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ 9 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਦਿੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ *ਕਲਟਰ ਅਲਬਰਨਸ*, ਲਾਲ-ਪੂਛ ਵਾਲੀ *ਜ਼ੈਨੋਸਾਈਪ੍ਰਿਸ*, *ਜ਼ੈਨੋਸਾਈਪ੍ਰਿਸ ਡੇਵਿਡੀ*, ਅਤੇ *ਸਿਨੀਪਰਕਾ ਚੁਆਤਸੀ* ਵਰਗੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ *ਸਰਵਾਈਵਰ*  ਨੇ ਜੂਨ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2007 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ, *ਸਰਵਾਈਵਰ: ਚਾਈਨਾ ਨੂੰ* ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਇਆ। *ਸਰਵਾਈਵਰ* ਹੋਸਟ ਜੈਫ ਪ੍ਰੋਬਸਟ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਸੀ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਿਲਮਾਈ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਯੁਆਨਜਿਸੀ ਸਰੋਵਰ

**ਯੁਆਨਜਿਸੀ ਸਰੋਵਰ** (       ), ਜਾਂ ਯੁਆਂਜੀ ਟੈਂਪਲ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੂਨ ਲੇਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਆਂਗਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਵੁਹਾਨ ਸਿਟੀ, ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਆਕਾਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਮੋਗਾਂਗ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ  ਸ਼ੇਸ਼ੂਈ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ।

ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ 104.8 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ 533.3 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਯੁਆਨਜੀਸੀ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਕਤੂਬਰ 1958 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੁਆਂਗਪੀ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ 20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ,  ਅਤੇ ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਜਨਵਰੀ 1961 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆਂਗ ਸਰੋਵਰ

**ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆੰਗ ਸਰੋਵਰ** (  ) ਜਾਂ **ਵਾਨਲੂ ਝੀਲ** () ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਹੇਯੂਆਨ, ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਨਫੇਂਗਜਿਆਂਗ ਡੈਮ ਦੁਆਰਾ ਸਿਨਫੇਂਗ ਨਦੀ ( ਡੋਂਗ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ) ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਹੈ।

ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆੰਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਆਪਣੇ ਸਾਫ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਨਰਲ ਵਾਟਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੋਂਗਫੂ ਸਪਰਿੰਗ ਬ੍ਰਾਂਡ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਝੀਲ, ਜੋ "ਵਾਨਲੂ ਝੀਲ" (ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾਬਹਾਰ) ਦੇ ਨਾਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਸਬਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। 1958 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆੰਗ ਨਦੀ ਹੇਯੁਆਨ ਅਤੇ ਸਿਨਫੇਂਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਵਾਜਾਈ ਲਾਈਨ ਸੀ।

ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆੰਗ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਜੁਲਾਈ, 1958 ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਨਦੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ, ਖੇਤ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਆਦਿ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ 6 ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣਾ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੇਯੂਆਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਜ਼ਮੀਨ (ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਕਾਉਂਟੀ ਸੀ), ਸਿਨਫੇਂਗ, ਲੋਂਗਮੇਨ, ਬੋਲੂਓ, ਅਤੇ ਹੋਰ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਲਗਭਗ 94311 ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ 15524 ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਏ। ਸਾਬਕਾ ਹੇਯੂਆਨ ਕਾਉਂਟੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਖੇਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

1984 ਵਿੱਚ, ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ 1993 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ "ਵਾਨਲੂ ਝੀਲ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਿਨਫੇਂਗਜਿਆਂਗ ਡੈਮ
* ਹੇਯੂਆਨ
* ਡੋਂਗਯੁਆਨ ਕਾਉਂਟੀ
* ਨੋਂਗਫੂ ਸਪਰਿੰਗ, ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚੀਨੀ ਖਣਿਜ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੰਪਨੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਯੂਕੀਆਓ ਸਰੋਵਰ

**ਯੂਕੀਆਓ ਸਰੋਵਰ** ਜੀਜ਼ੋਓ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਤਿਆਨਜਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇਹ ਟਿਆਨਜਿਨ ਦੇ ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ **ਕੁਇਪਿੰਗ ਝੀਲ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਲੁਆਨ ਨਦੀ - ਤਿਆਨਜਿਨ ਵਾਟਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁਖ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬਿਸ਼ਾਜ਼ਰੀ ਝੀਲ

**ਬਿਸ਼ਾਜ਼ਾਰੀ ਝੀਲ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਬੀਸ਼ਾਜ਼ਾਰ ਤਾਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਰਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ, ਚਿਤਵਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਬਫਰ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਟਲੈਂਡ  ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ । ਮਹਾਭਾਰਤ ਪਰਬਤ ਲੜੀ (ਹੇਠਲੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰੇਂਜ) ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2003 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲੀ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਬਿਸ' (ਵੀਹ), 'ਹਜ਼ਾਰ' ਹਜ਼ਾਰ (ਹਜ਼ਾਰ) ਅਤੇ 'ਤਾਲ' ਤਾਲ (ਝੀਲ) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ '20,000 ਝੀਲਾਂ'।
## ਜੀਵ 
thumb| ਬਿਸ਼ਾਜ਼ਰੀ ਤਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb| ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਬਿਸ਼ਜ਼ਾਰੀ ਤਾਲ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਜੰਗਲੀ ਵੈਟਲੈਂਡ ਕਈ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਟਰਹੋਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਰੀਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਵੈਟਲੈਂਡ ਕਈ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵਾਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ ( *ਪੈਂਥੇਰਾ ਟਾਈਗਰਿਸ ਟਾਈਗਰਿਸ* ), ਸਲੋਥ ਬੀਅਰ, ਸਮੂਥ-ਕੋਟੇਡ ਓਟਰ, ਇੱਕ-ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ ( *ਗੈਂਡਾ ਯੂਨੀਕੋਰਨਿਸ* ), ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ( *ਸੁਸ ਸਕ੍ਰੋਫਾ* ) ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੋਰਕੂਪਾਈਨ ( *ਹਾਈਸਟ੍ਰਿਕਸ ਇੰਡੀਕਸ* ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੈਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੋਰ ( *ਪਾਵੋ ਕ੍ਰਿਸਟੈਟਸ* ), ਚਿੱਟੇ-ਗੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਗਿਰਝ, ਪੈਲਾਸ ਮੱਛੀ-ਉਕਾਬ, ਘੱਟ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਬਤਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਚੱਟਾਨ ਪਾਇਥਨ ( *ਪਾਈਥਨ ਮੋਲੂਰਸ* ), ਕਿੰਗ ਕੋਬਰਾ ( *ਓਫੀਓਹਗਸ ਹੈਨਾਹ* ) ਅਤੇ ਮਗਰ ਮਗਰਮੱਛ ( *ਕ੍ਰੋਕੋਡਾਇਲਸ ਪੈਲਸਟ੍ਰਿਸ* ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵੇਟਲੈਂਡਜ਼ 'ਤੇ ਰਾਮਸਰ ਸੰਮੇਲਨ: *ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਐਨੋਟੇਟਿਡ ਰਾਮਸਰ ਸੂਚੀ*
* Wikimapia : ਬਿਸਾਜ਼ਰੀ ਤਾਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਭਰਤ ਝੀਲ

**ਭਰਤ ਝੀਲ** ਜਾਂ **ਭਰਤ ਤਾਲ** ( ਨੇਪਾਲੀ : भरत ताल) ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਲਾਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਧੇਸ਼ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 121 ਵਿੱਘੇ ਜਾਂ 35 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 35 ਫੁੱਟ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਮੋਟਰਬੋਟ ਅਤੇ ਜੈੱਟ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਂ ਬਾਗਮਤੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਮੇਅਰ ਭਰਤ ਕੁਮਾਰ ਥਾਪਾ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
thumb| ਬਾਗਮਤੀ ਮਾਛ ਪੋਖਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗਿਆਨੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ

**ਗਿਆਨੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ** (11 ਜੁਲਾਈ 1943) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੁਣ (ਮਈ 2022) ਤੱਕ 10 ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ। 

## ਜੀਵਨੀ
ਗਿਆਨੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1943 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਉਦੋਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਗਿਆਤਾ ਸਨ। ਗਿਆਨੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ੳਸ ਦਾ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝਿਆ ਅਤੇ ੧੯੫੮ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ [ਪ੍ਰੋ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ੧੯੬੬ ਵਿੱਚ  ੳਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਗਿਆਨੀ ਸ਼ਬਦ ਜੁੜ ਗਿਆ।
 
## ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਸੱਚੇ ਦਾ ਸੱਚਾ ਢੋਆ*
**ਉਜਲ ਕੈਹਾ ਚਿੱਲਕਣਾ*
**ਯਾਦਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ*
**ਬਾਤਾਂ ਬੀਤੇ ਦੀਆਂ*
**ਜੋ ਵੇਖਿਆ ਸੋ ਆਖਿਆ*
* *ਸਿਧਰੇ ਲੇਖ*
**ਸਾਦੇ ਸਿਧਰੇ ਲੇਖ*
**ਜਿੰਨੇ ਮੂੰਹ ਓਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ*
**ਕੁਝ ਏਧਰੋਂ ਕੁਝ ਓਧਰੋਂ*
**ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਾਤਾਂ* (ਸੰਪਾਦਕ ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ) 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਗੋਸਾਈਕੁੰਡ

**ਗੋਸਾਈਕੁੰਡ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਗੋਸਾਈਂਕੁੰਡਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਲੈਂਗਟਾਂਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਪਾਈਨ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਓਲੀਗੋਟ੍ਰੋਫਿਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਰਸੂਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 13.8 ਹੈਕਟੇਅਰ (34 ਏਕੜ) ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸਨੂੰ 29 ਸਤੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 

ਝੀਲ ਪਿਘਲ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਨਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਅਕਤੂਬਰ  ਤੋਂ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਜੰਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ 108 ਝੀਲਾਂ ਹਨ। ਲੌਰੀਬੀਨਾ ਲਾ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਹੈ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ 
thumb| ਗੋਸਾਈਕੁੰਡਾ ਵਿਖੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ
ਗੋਸਾਈਕੁੰਡਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਗੋਸਾਈਕੁੰਡ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਸਾਈਕੁੰਡ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾਦਸ਼ਹਰਾ ਅਤੇ ਜਨਈ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਟਨ ਦੇ ਕੁੰਭੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਤਲਾਅ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਬਸੰਤ ਗੋਸਾਈਕੁੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਲੋਕ ਝੀਲ ਦੀ ਲੰਮੀ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁੰਭੇਸ਼ਵਰ ਪੋਖਰੀ ਜਾਓ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  
* ਵੇਟਲੈਂਡਜ਼ 'ਤੇ ਰਾਮਸਰ ਸੰਮੇਲਨ: *ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਐਨੋਟੇਟਿਡ ਰਾਮਸਰ ਸੂਚੀ*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਨਾਗਦਾਹਾ ਝੀਲ

**ਨਾਗਦਾਹਾ** , ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲਲਿਤਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਧਪਾਖੇਲ ਵਿਲੇਜ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀ (ਵੀਡੀਸੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ।

ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਗਦਾਹਾ ਵੀ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਨਰ ਸੱਪ ਟੌਦਾਹਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗਦਾਹਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਸੱਪ ਮਾਦਾ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਨਰ ਸੱਪ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਪ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪਨੌਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਨੌਤੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਗਦਾਹ ਦੀ ਮਾਦਾ ਸੱਪ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮਿਲਾਪ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਅੱਧਾ ਸੱਪ, ਅੱਧਾ ਮਨੁੱਖ, ਭਾਰੀ ਬਾਰਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਨਾਗ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।

ਨਾਗਦਾਹਾ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਦੇਸੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਰਬਸ ਅਤੇ ਸੱਪਹੈੱਡਸ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਪਤੰਗ, ਬਲੈਕ ਡਰੋਂਗੋ, ਕੈਟਲ ਐਗਰੇਟ, ਓਰੀਐਂਟਲ ਮੈਗਪੀ ਰੋਬਿਨ, ਕਾਮਨ ਮਾਈਨਾ, ਲਾਰਜ- ਬਿਲਡ ਕ੍ਰੋ, ਰੋਜ਼-ਰਿੰਗਡ ਪੈਰਾਕੀਟ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਨ ਪੈਰਾਕੀਟ ਕਾਮਨ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਵ੍ਹਾਈਟ-ਬ੍ਰੈਸਟਡ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਅਤੇ ਲਾਲ-ਵੈਂਟਡ ਬੁਲਬੁਲ ਉੱਲੂ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਸਲ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਸੈਲਾਨੀ ਕੋਕੂ, ਵ੍ਹਾਈਟ-ਬ੍ਰੈਸਟਡ ਵਾਟਰਹੇਨ, ਕਾਮਨ ਮੂਰਹੇਨ, ਲਿਟਲ ਗ੍ਰੀਬ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਪੇਂਟਡ ਸਨਾਈਪ ਹਨ । ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸੈਲਾਨੀ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਕੂਟ, ਫੇਰੂਗਿਨਸ ਪੋਚਾਰਡ, ਉੱਤਰੀ ਸ਼ੋਵਲਰ, ਮੈਲਾਰਡ, ਗਡਵਾਲ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਕੋਰਮੋਰੈਂਟ ਹਨ। ਗਾਰਗਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਨੂੰ 20 ਜੂਨ 2020 ਨੂੰ ਕੁਝ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋੜਾ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਗਾਰਗਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੈਲਾਨੀ ਹਨ, ਇਹ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ 11 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਫੇਰੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘੱਟ ਸੀਟੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਬਤਖ, ਲਿਟਲ ਗ੍ਰੀਬ ਵੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਸੈਲਾਨੀ ਹੈ।

center|thumb|600x600px| ਨਾਗਦਗਾ ਝੀਲ ਅਤੇ ਸੰਤਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪੰਚ ਪੋਖਰੀ

**ਪੰਚ ਪੋਖਰੀ** ( [pãt͡s pokʰʌɾi] ) ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਿੰਧੂਪਾਲਚੌਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 5 (ਪੰਚ) ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਜਨਏ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੌਰਾਨ ਝੀਲਾਂ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਹੈ।

## ਬਾਰੇ 
ਪੰਚ ਪੋਖਰੀ ਲੰਗਟਾਂਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਨਾਂ  ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੁਵਾਕੋਟ, ਰਸੁਵਾ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂਲਪਾਲਚੋਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਡਾਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਪੋਖਰੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਪੰਚ ਪੋਖਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4,100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪੰਚ ਪੋਖਰੀ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਜੁਗਲ ਹਿਮਾਲ ਨਾਮਕ ਚੋਟੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਰਜੇ ਲਕਪਾ (6,966 ਮੀਟਰ), ਮਾਡੀਆ (6,257 ਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਫੁਰਬੀ ਛਿਆਚੂ (6,637 ਮੀਟਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪਾਰਵਤੀ ਕੁੰਡ

**ਪਾਰਵਤੀ ਕੁੰਡ** (    ) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਸੂਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗਲਤਾਂਗ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ 2550 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਵਤੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ *ਚੇਡਿੰਗਮੋ ਕੁੰਡਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 2040 ਬੀ.ਐਸ. ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਪਾਰਵਤੀ ਕੁੰਡਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਪੀਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਵੈਟਲੈਂਡ ਹੈ।

ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਘਲੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਹਿਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਪਾਲੀਓ ਕਾਠਮੰਡੂ ਝੀਲ

**ਪਾਲੇਓ ਕਾਠਮੰਡੂ ਝੀਲ** ਪੁਰਾਣੀ ਝੀਲ (ਜਾਂ ਝੀਲਾਂ) ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਘਾਟੀ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਝੀਲ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅੱਜ ਉਥੇ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਮਿੱਟੀ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਰਲ ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਾਰਨ ਨੇੜਲੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੂਰ ਦੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਥੇ *ਕਾਲੀਮਤਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਰੇਨਿੰਗ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਨ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗਿਰਾਵਟ 51±13 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈ ਸੀ। ਲੈਂਗਟਾਂਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭੁਚਾਲ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। 38 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।

## ਧਰਮ 
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਮੰਜੂਸ਼੍ਰੀ ਬੋਧੀਸਤਵ ਨੇ ਘਾਟੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਊਟਲੈਟ ਕੱਟ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜੋ ਘਾਟੀ ਬਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਉਪਜਾਊ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਘਾਟੀ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਮੰਜੂਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਸਵਯੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਵੈਯੰਭੂ ਮੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* 1985 ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਭੂਚਾਲ
* 1934 ਨੇਪਾਲ-ਬਿਹਾਰ ਭੂਚਾਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਟੌਡਾਹ ਝੀਲ

**ਟੌਡਾਹ  ਝੀਲ** ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਝੀਲ ਹੈ।

## ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਮੂਲ 
ਟੌਡਾਹ  ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਂ ਨੇਵਾਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਤਾ' ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੱਪ ਅਤੇ 'ਡਾਹ', ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਝੀਲ। ਝੀਲ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਪੂਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਕਾਠਮੰਡੂ ਸ਼ਹਿਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ ਮੰਜੂਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਘਾਟੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ "ਕੱਟ" ਚੋਬਰ ਘਾਟੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੰਗ ਰਸਤਾ ਜਿੱਥੋਂ ਬਾਗਮਤੀ ਨਦੀ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਤਾਲਾਬ ਬਣ ਗਏ। ਟੌਡਾਹ  ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਾਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਝੀਲ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਹੋਇਆ, ਅਣਗਿਣਤ ਨਾਗ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਜੀਵ ਜੋ ਅੱਧੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਸੱਪ ਸਨ, ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾਗਾ ਰਾਜਾ ਕਾਰਕੋਟਕ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਟੌਡਾਹ  ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਹਿਲ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੌਲਤ ਜੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੱਪ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਘਨ ਨਾ ਪਵੇ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਤੈਰਾਕੀ ਜਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨਹੀਂ ਫੜਦੇ।

## ਜਾਨਵਰ 
ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਨਿਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਪਤੰਗ, ਕਾਲਾ ਡਰੋਂਗੋ, ਕੈਟਲ ਈਗਰੇਟ, ਓਰੀਐਂਟਲ ਮੈਗਪੀ ਰੋਬਿਨ, ਕਾਮਨ ਮਾਈਨਾ, ਜੰਗਲ ਕਾਂ, ਗੁਲਾਬ-ਰਿੰਗਡ ਪੈਰਾਕੀਟ, ਸਫੈਦ-ਗਲੇ ਵਾਲਾ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਅਤੇ ਲਾਲ-ਵੈਂਟਡ ਬੁਲਬੁਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਾਰਨ ਨਿਗਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੋਇਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਕੋਰਮੋਰੈਂਟ, ਰਡੀ ਸ਼ੈਲਡਕ, ਉੱਤਰੀ ਸ਼ੋਵੇਲਰ, ਮੈਲਾਰਡ ਡਕ, ਗਡਵਾਲ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਕੂਟ, ਉੱਤਰੀ ਪਿਨਟੇਲ ਅਤੇ ਆਮ ਟੀਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪਸ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨ ਕਾਰਪ, ਸਿਲਵਰ ਕਾਰਪ, ਗ੍ਰਾਸ ਕਾਰਪ, ਬਿਗਹੈੱਡ ਕਾਰਪ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਕਾਰਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਗੈਰ-ਮੂਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੱਦੀ ਮੱਛੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਟਫਿਸ਼ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੇ ਸਿਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗਿੱਦੜ, ਭਾਰਤੀ ਸਲੇਟੀ ਮੂੰਗੀ ਅਤੇ ਕਈ ਚੂਹੇ ਵਰਗੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਚੈਕਰਡ ਕੀਲਬੈਕ ਅਤੇ ਓਰੀਐਂਟਲ ਗਾਰਡਨ ਲਿਜ਼ਰਡ ਅਕਸਰ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਰਨਲ*, ਕਾਠਮੰਡੂ, ਨੇਪਾਲ, 28 ਮਈ, 2018 ਦੀ ਟੌਡਾਹ  ਝੀਲ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼ੋ ਰੋਲਪਾ

**ਸ਼ੋ ਰੋਲਪਾ**  ਜਿਸਨੂੰ **ਛੋ** **ਰੋਲਪਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਝੀਲ, ਜੋ ਕਿ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਰੋਲਵਾਲਿੰਗ ਘਾਟੀ, ਦੋਲਖਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲਣ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਝੀਲ ਆਪਣੇ ਅਸਥਿਰ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਫਟਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਾਮਾਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ 6000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। 2012 ਵਿੱਚ, UNDP ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਝੀਲ ਤੋਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੋਖਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਗਮਤੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਇਖਾ ਪੋਖਰੀ

**ਈਖਾ ਪੋਖਰੀ** (ਨੇਪਾਲੀ:इखा पोखरी) ਜਾਂ **ਏਖਾ ਪੁਖੁ** ਛੇਤਰਪਤੀ, ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਾਲਾਬ ਹੈ। ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਰੋਪਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੱਪੜ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਕਾਸੀ ਕਾਰਨ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਛੱਪੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਕੰਨਿਆ ਮੰਦਰ ਸਕੂਲ ਛੱਪੜ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤਾਲਾਬ ਸਕੂਲ ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਸੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤਾਲਾਬ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਛੱਪੜ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਈਖਾ ਪੋਖਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੋ ਵਾਧੂ ਛੱਪੜ ਸਨ ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਬਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਛੱਪੜ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਛੱਪੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਮਲ ਪੋਖਰੀ

**ਕਮਲ ਪੋਖਰੀ** ਕਾਠਮੰਡੂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਾਲਾਬ ਹੈ। ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿੱਛਵੀ ਯੁੱਗ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੱਲ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ "ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਤਾਲਾਬ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ"।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਛੱਪੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਨਾਗ ਪੋਖਰੀ

**ਨਾਗ ਪੋਖਰੀ** (  ) ਸੱਪ ਦਾ ਤਾਲਾਬ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਕਲੀ ਤਾਲਾਬ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ, ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਸੁਬਰਨਾ ਪ੍ਰਭਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਤਾਲਾਬ 125 ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ, 65 ਫੁੱਟ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 7 ਫੁੱਟ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਛੱਪੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪਿਮਬਹਾਲ ਤਲਾਬ

**ਪਿਮਬਹਾਲ ਤਲਾਬ** ( **ਪਿਮਬਾਹਾ ਪੁਖੂ**, ਅਤੇ **ਪਿਮ ਬਹਿਲ ਪੋਖਰੀ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;  ) ਲਲਿਤਪੁਰ, ਨੇਪਾਲ (ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਟਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਤਲਾਬ ਹੈ। ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਲਾਬ ਲੱਖੇਸ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੂਤ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1967 ਵਿੱਚ, ਨੇਪਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। 1934 ਦੇ ਨੇਪਾਲ-ਭਾਰਤ ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਦੇ ਨੇਪਾਲ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਪਿਮਬਹਾਲ ਤਲਾਬ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
left|thumb|350x350px| ਪਿਮਬਾਹਲ ਪੋਖਰੀ 1884-5 ਵਿੱਚ।
ਤਲਾਬ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਿਮਬਾਹਲ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ਦਿਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਸਥਾਨ ਸੀ ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਇਸਨੂੰ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੂਤ, ਲੈਕੇਸ ਦੁਆਰਾ ਭਟਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੱਖੇ ਹਰ ਰਾਤ ਆ ਕੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ, ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਭੰਨ-ਤੋੜ ਕਰਦੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਗੜਬੜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ। 1967 ਵਿੱਚ, ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਛੱਪੜ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ; ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਰਕਾਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ। ਤਲਾਬ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ, 1663 ਦਾ ਚੰਦੇਸ਼ਵਰੀ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਮਬਹਾਲ ਤਲਾਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਤੂਪ ਹੈ ਜੋ 1357 ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨੁਕਸਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਦੇ ਨੇਪਾਲ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿਮਬਾਹਲ ਤਲਾਬ ਲਲਿਤਪੁਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਾਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਛੱਪੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ

**ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਪੀਘਾਂ ਸਤਰੰਗੀਆਂ* (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
**ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗ*  (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
**ਸੋਚ ਦਾ ਸਫ਼ਰ* (ਲੇਖ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ

**ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ** ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
* ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
* ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਨੇਵਰ ਹੈਵ ਆਈ ਏਵਰ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)

***ਨੇਵਰ ਹੈਵ ਆਈ ਏਵਰ*** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੀਰੀਜ਼ ਮਿੰਡੀ ਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਲੈਂਗ ਫਿਸ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੈਨ ਫਰਨਾਂਡੋ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਬੋਸਟਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,  ਅਤੇ ਕਲਿੰਗ ਨੇ ਵੀ ਖੁਦ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ "ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ" 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।  ਇਹ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020 ਨੂੰ Netflix 'ਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਰਹੀ ਹੈ।   ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। 

ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਪਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।    1 ਜੁਲਾਈ, 2020 ਨੂੰ, ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਨੇ ਲੜੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਰੀਨਿਊ ਕੀਤਾ,  ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 15 ਜੁਲਾਈ, 2021 ਨੂੰ ਹੋਇਆ  ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਨੇ 19 ਅਗਸਤ, 2021 ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਲੜੀ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ,  ਜੋ ਕਿ 12 ਅਗਸਤ, 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 10 ਐਪੀਸੋਡ ਹਨ,   ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸੀਜ਼ਨ 8 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

## ਕਾਸਟ ਅਤੇ ਪਾਤਰ 
### ਮੁੱਖ 
* ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੇਵੀ ਵਿਸ਼ਵਕੁਮਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 15-ਸਾਲ ਦੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸੋਫੋਮੋਰ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਕਸਟਨ ਹਾਲ ਯੋਸ਼ੀਦਾ ਅਤੇ ਬੇਨ ਗ੍ਰਾਸ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।  (ਉਹ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਮਿੰਡੀ ਕਲਿੰਗ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ)।
* ਪੂਰਨਾ ਜਗਨਾਥਨ ਡਾ. ਨਲਿਨੀ ਵਿਸ਼ਵਕੁਮਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ,  ਚਮੜੀ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਤ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ।  ਦੇਵੀ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ। ਉਹ ਕੈਲਟੇਕ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।  
* ਜੈਰੇਨ ਲੇਵਿਸਨ ਬੈਂਜਾਮਿਨ (ਬੈਨ) ਗ੍ਰਾਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸੋਫੋਮੋਰ ਵੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਨੇਮੇਸਿਸ, ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ। 
* ਏਲੀਨੋਰ ਵੋਂਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਮੋਨਾ ਯੰਗ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਸੀਜ਼ਨ 2-4; ਆਵਰਤੀ ਸੀਜ਼ਨ 1) ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
* ਲੀ ਰੋਡਰਿਗਜ਼ ਫੈਬੀਓਲਾ ਟੋਰੇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੋ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲਿੰਗਤਾ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ (ਸੀਜ਼ਨ 2–4; ਆਵਰਤੀ ਸੀਜ਼ਨ 1)।

### ਦਰਸ਼ਕ 
ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ Q2 ਰਿਪੋਰਟ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, Netflix ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Never Have I Ever on Netflix  
* Never Have I Ever at IMDb
ਦੀਪਾਂਗ ਝੀਲ

**ਦੀਪਾਂਗ ਝੀਲ** ਕਾਸਕੀ, ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਲੇਖਨਾਥ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਵੈਟਲੈਂਡ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲੇਖਨਾਥ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਕਨਿਕ ਸਪਾਟ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਕਮਲ ਅਤੇ ਹੰਸ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬੀਰੇਂਦਰ ਝੀਲ

**ਬੀਰੇਂਦਰ ਝੀਲ** (ਬੀਰੇਂਦਰ ਤਾਲ), ਉੱਤਰੀ-ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਗੋਰਖਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਨਾਸਲੂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਬੀਰੇਂਦਰ ਤਾਲ ਪੁਨਹੇਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਸਮਗਾਉਂ ਵਿੱਚ ਗੋਮਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗੰਗਾਪੂਰਨਾ ਝੀਲ

**ਗੰਗਾਪੂਰਨਾ ਝੀਲ** ਮਨੰਗ, ਗੰਡਾਕੀ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਲ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਊਂਟ ਗੰਗਾਪੂਰਨਾ (7,454 ਮੀਟਰ), ਅੰਨਪੂਰਨਾ IV (7,525 ਮੀਟਰ), ਖੰਗਸਰ ਕੰਗ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਡੋਮ ਤੋਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਾਜਿਨ ਸਾਰਾ ਝੀਲ

**ਕਾਜਿਨ ਸਾਰਾ** ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਮਨੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ 2019 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਾਜਿਨ ਸਾਰਾ ਝੀਲ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਝੀਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਮਨੰਗ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਚਾਮੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ 1,500 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ 600 ਮੀਟਰ ਚੌੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 5002 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬੋਧੀਆਂ, ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਲੀਚੋ ਝੀਲ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਝੀਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਝੀਲ ਹੈ।

ਸੈਲਾਨੀ ਬੇਸੀਸ਼ਾਹਰ, ਲਾਮਜੁੰਗ ਤੋਂ ਜੀਪ ਰਾਹੀਂ ਮਨੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਮੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ 2650 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਚਾਮੇ, ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਮਜੁੰਗ ਹਿਮਾਲ ਬੇਸ ਕੈਂਪ 'ਤੇ ਠਹਿਰਨ ਲਈ 3760 ਮੀਟਰ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਤੱਕ 6 ਘੰਟੇ ਦੀ ਪੈਦਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੈੱਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਘਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੌਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਚੁੱਕਣਾ ਪਵੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗੁਰੂਤੇਜ ਪਾਰਸਾ

**ਗੁਰੂਤੇਜ ਪਾਰਸਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। 
  
## ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਮੈਂ ਤਾਰੇ ਕੀ ਕਰਨੇ*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਮਾਈਡੀ ਝੀਲ

**ਮਾਈਡੀ ਝੀਲ** ਕਾਸਕੀ, ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਪੋਖਰਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ।

ਇਹ ਪੋਖਰਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ ਅਤੇ 1.17 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਟੌਤੀ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਸੁੰਗੜਨ ਦੀ ਵੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਨਿਉਰੇਨੀ ਝੀਲ

**ਨਿਉਰੇਨੀ ਝੀਲ** ਨੂੰ **ਨਿਉਰੇਨੀ ਝੀਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ **ਨਿਯੁਰੇਨੀ ਝੀਲ** ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਾਸਕੀ ਦੀ ਲੇਖਨਾਥ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਮਸਰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫੇਵਾ, ਬੇਗਨਾਸ, ਰੂਪਾ, ਦੀਪਾਂਗ, ਮਾਈਡੀ, ਖਸਤੇ, ਕਮਾਲਟਾਲ ਅਤੇ ਗੁਡੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ

**ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ** (  ) ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੋਖਰਾ ਮਹਾਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਜੋ ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਮੌਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ 1988 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਆਊਟਲੈਟ ਸਟ੍ਰੀਮ, *ਖੁਦੀ ਖੋਲਾ *' ਤੇ ਬਣੇ ਡੈਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਜ਼ੋਰਟਾਂ ਵਾਲਾ ਪੋਖਰਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਤੋਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਅਤੇ ਮਨਾਸਲੂ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਣ 
* ਰੂਪਾ ਝੀਲ
* ਬੇਗਨਾਸ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਰਿਟਰੀਟ
* ਰੂਪਾ-ਬੇਗਨਾਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਟਾਵਰ
* ਪੱਛਭਿਆ ਦਿਉਰਾਲੀ ਮੰਦਿਰ
* ਮਾਝੀਕੁਨਾ
* ਸੁੰਦਰੀ ਡੰਡਾ
* ਗੋਰਖਨਾਥ ਮੰਦਰ
* ਪੋਖਰਾ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜ਼ੂਲੋਜੀਕਲ ਪਾਰਕ
* ਬੇਗਨਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਕੋਟੇ
* ਹੋਟਲ ਰੂਪਾ ਬੇਗਨਾਸ ਲੇਕ ਇਨ
* ਸਾਨੂ ਝੀਲ ਆਨ ਡੀ ਵਾਟਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬੇਗਨਾਸ ਫਿਸ਼ ਫੈਸਟੀਵਲ
* ਫੋਟੋਆਂ | ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ 
* ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ ਵਿਖੇ ਯੋਗਾ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਖਸਟੇ ਝੀਲ

**ਖਸਟੇ ਝੀਲ** ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਪੋਖਰਾ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਖਰਨੇ ਫਾਂਟ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਲੇਖਨਾਥ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 3, 4 ਅਤੇ 6 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਖਸਟੇ ਝੀਲ 24.8030 ਹੈਕਟੇਅਰ (61.290 ਏਕੜ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਖੇਤਰ  ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਯੈਲੋ ਬਿਟਰਨ, ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਜੀਵ 
ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

*ਬਰਡ ਵੈਟਲੈਂਡ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਖੇਤਰ ਝੀਲ 'ਤੇ ਪੰਛੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਸਾਈਬੇਰੀਅਨ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨੀ ਪੰਛੀ ਠੰਡ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਰੂਪਾ ਝੀਲ

**ਰੂਪਾ ਝੀਲ** ਜਾਂ **ਰੂਪਾ ਤਾਲ** ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਪੋਖਰਾ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਅਤੇ ਕਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੂਪਾ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ ਕਵਰਿੰਗ ਖੇਤਰ ਲਗਭਗ   ਔਸਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 3 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਅਧਿਕਤਮ ਡੂੰਘਾਈ 6 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲੰਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੁਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਕਈ ਫੁੱਲਦਾਰ ਅਤੇ ਫੌਨਲ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 36 ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ 193 ਵੈਟਲੈਂਡ-ਨਿਰਭਰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 19 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। 
left|thumb|245x245px| ਰੂਪਾ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਿੰਜਰੇ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰਾਰਾ ਝੀਲ
* ਨੇਪਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਅੰਨਪੂਰਣਾ
* ਧੌਲਾਗਿਰੀ
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਤਿਲੀਚੋ ਝੀਲ

**ਤਿਲੀਚੋ ਝੀਲ** ( pronounced [tilit͡so] )  ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਮਨੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਪੋਖਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ। ਇਹ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਤਿਲੀਚੋ ਝੀਲ ਦੀ ਉਚਾਈ ਨੂੰ  ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ (2003) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਲਜੀ ਜੀਵ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਸਰਕਟ ਰੂਟ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰੈਕਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 5416 ਮੀਟਰ ਉੱਚੇ ਥਰੋਂਗ ਲਾ ਪਾਸ ਤੋਂ ਮਨੰਗ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਗੰਡਕੀ ਘਾਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ 
ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿਲੀਚੋ ਝੀਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਕ ਭੂਸੁੰਡੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਕ ਭੁਸੁੰਡੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਕਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਕਾਕ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਨਾਮ ਕਾਕ ਭੂਸੰਡੀ ਹੈ।

ਤਿਲੀਚੋ ਝੀਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਸਕੂਬਾ ਗੋਤਾਖੋਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਟੀਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਂਦਰੇਈ ਐਂਡਰੀਯੂਸ਼ਿਨ, ਡੇਨਿਸ ਬੇਕਿਨ ਅਤੇ ਮੈਕਸਿਮ ਗਰੇਸਕੋ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਬਾ ਡਾਈਵਿੰਗ ਕੀਤੀ 

## ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਹਾੜ 
ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਖੰਗਸਰ, ਮੁਕਤੀਨਾਥ ਚੋਟੀ, ਨੀਲਗਿਰੀ ਅਤੇ ਤਿਲੀਚੋ ਹਨ।

ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਸਰਕਟ ਰੂਟ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰੈਕਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 5416 ਮੀਟਰ ਉੱਚੇ ਥਰੋਂਗ ਲਾ ਪਾਸ ਤੋਂ ਮਨੰਗ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਗੰਡਕੀ ਘਾਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੁਰੂਡੋਂਗਮਾਰ ਝੀਲ
* ਸੋਂਗਮੋ ਝੀਲ
* ਲੀਕਨਕਾਬਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਫੇਵਾ ਝੀਲ

**ਫੇਵਾ ਝੀਲ**, **ਫੇਵਾ ਤਾਲ** ਜਾਂ **ਫੇਵਾ ਝੀਲ** (  , [ˈpʰewa tal] ) ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ *ਬੈਦਮ ਤਾਲ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੋਖਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਸਾਰੰਗਕੋਟ ਅਤੇ ਕਸਕੀਕੋਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ; ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਰਾਰਾ ਝੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੰਡਕੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ। 

ਝੀਲ ਦੇ ਤਲਛਟ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਉਮਰ BC 12640 - 12025 ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਲਗਭਗ 13000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਭਗ  ਹੈ। । ਇਹ ਝੀਲ ਮਾਛਪੁਛਰੇ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਅਤੇ ਧੌਲਾਗਿਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਤਾਲ ਬਾਰਾਹੀ ਮੰਦਿਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਚਿਪਲੇਧੁੰਗਾ ਤੋਂ 4 ਕਿ.ਮੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਝੀਲ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 
ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਸਪੋਰਟਸ ਪੋਖਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰਾ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਹੋਟਲ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸੈਲਾਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੇਕਸਾਈਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਦੇ ਆਊਟਲੈੱਟ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਵਾ ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ ਲਗਭਗ  ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ। ਝੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵਪਾਰਕ ਪਿੰਜਰੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ 
* **ਤਾਲ ਬਾਰਾਹੀ ਮੰਦਿਰ**, ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਪੋਖਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ-ਮੰਜ਼ਲਾ ਪਗੋਡਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਭੀੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* **ਬੈਦਮ** ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਕਿਨਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੇਕਸਾਈਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲਾਂ, ਲੌਜਾਂ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰਕ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਪੱਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਸਾ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਖਰਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਵੀ ਹੈ।
* **ਸਾਰੰਗਕੋਟ** ਅਤੇ ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ, ਸਾਰੰਗਕੋਟ ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੁਸੀਂ ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ।
* **ਰਤਨਾ ਮੰਦਰ**, ਨੇਪਾਲੀ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸਾਬਕਾ ਮਹਿਲ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅੰਨਪੂਰਣਾ
* ਧੌਲਾਗਿਰੀ
* ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ
* ਰਾਰਾ ਝੀਲ
* ਨੇਪਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
* ਪੋਖਰਾ ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
* ਫੇਵਾ ਝੀਲ, ਫੋਟੋ ਸਟੋਰੀ
* ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕੁਬਿੰਦ ਦਾਹਾ

**ਕੁਪਿੰਦ ਦਾਹਾ** ( ਨੇਪਾਲੀ : कुपिण्डे ताल ) ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਰਨਾਲੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਲਯਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਕੁਪਿੰਡ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਇੱਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਰਾਹ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਲੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬੁਲਬੁਲੇ ਝੀਲ

**ਬੁਲਬੁਲੇ ਝੀਲ** (  ) ਬੀਰੇਂਦਰਨਗਰ, ਕਰਨਾਲੀ ਸੂਬੇ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਬੁਲਬੁਲੇ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਦੇ ਝਰਨੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲੀ ਗੀਤ "ਸੁਰਖੇਤਮਾ ਬੁਲਬੁਲੇ ਤਾਲ" ਇਸ ਝੀਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਏ ਗਏ ਸਨ। 
left|thumb| ਬੁਲਬੁਲੇ ਝੀਲ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ
ਬੁਲਬੁਲੇ ਝੀਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵਿਸਤਾਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਧੀਨ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ 12,000 ਮੀਟਰ ਵਰਗ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 28,500 ਮੀਟਰ ਵਰਗ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਲੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਘਨਚੋਕ ਪੋਖਰੀ

**ਘਨਚੋਕ ਪੋਖਰੀ**, ਜਾਂ ਸੌਰਪਾਨੀ ਪੋਖਰੀ ਉੱਤਰੀ-ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਗੋਰਖਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੌਰਪਾਣੀ ਗ੍ਰਾਮ ਵਿਕਾਸ ਕਮੇਟੀ । ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਪੈਲਸਟ੍ਰੀਨ ਵੈਟਲੈਂਡ ਹੈ। ਘਨਚੋਕ ਪੋਖਰੀ ਝੀਲ 1900 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਘਨਚੋਕ ਪੋਖਰੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ (ਬਾਰਾਹੀ) ਦੇ ਬਰਾਹ ਮੰਦਰ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸਯਾਰਪੁ ਝੀਲ

**ਸਯਾਰਪੁ ਝੀਲ** (ਨੇਪਾਲੀ: स्यार्पु ताल) ਪੱਛਮੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰੁਕਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 1372 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 2.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਭੇਰੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਨੇਪਾਲ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ NPR 500,000 ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਣ ਟਾਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਲੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ

**ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ** ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। 
## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਨਾਵਲ
* *ਆਸ ਨਿਰਾਸੀ* 
**ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ*
**ਰੈਣ ਭਾਈ ਚਹੁੰ ਦੇਸ਼* (ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ)

### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਚਿੱਪ ਦੇ ਅੰਦਰ*
**ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੁਸੀਨ ਹੈ*
**ਹਨੇਰਾ ਸਵੇਰਾ* 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਗੁਡੇ ਝੀਲ

**ਗੁਡੇ ਝੀਲ** ਕਾਸਕੀ, ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਲੇਖਨਾਥ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ।

ਇਹ ਬੁਧੀਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਨੇਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਡੇ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹਾਈਡ੍ਰੋਫਾਈਟ ਦੀ ਉੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਅਤੇ ਜਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਲੱਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੂਡੇ ਝੀਲ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। 

ਝੀਲ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਵਾਹੀਯੋਗ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੂਡੇ ਝੀਲ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਦੀਦਾਰ ਗੜ੍ਹਦੀਵਾਲਾ

**ਪ੍ਰੋ. ਦੀਦਾਰ ਗੜ੍ਹਦੀਵਾਲਾ** (10 ਜੂਨ 1943  -  30 ਦਸੰਬਰ 1993) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ। 

ਪ੍ਰੋ.ਦੀਦਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 1943 ਪਿੰਡ ਉੱਡਰਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  

## ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਧੁਖਦੇ ਪਲ* (1974)
**ਮਾਰੂਥਲ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ* (1986)
**ਮੌਤ ਇੱਕ ਨਗਮੇ ਦੀ* (ਸਮੁੱਚੀ ਰਚਨਾ, 2013)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਕੰਡਿਆਲਾ

ਘੋੜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਲਗਾਮ ਨੂੰ **ਕੰਡਿਆਲਾ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੰਡਿਆਲਾ ਹੀ ਤਾਂਗੇ ਨੂੰ ਜੁੜੇ, ਸਵਾਰੀ ਨੂੰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਘੋੜੇ, ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕੰਡਿਆਲੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਲੋਹੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਲਗਾਮ ਚਮੜੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਗਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਹੁਣ ਨਾ ਤਾਂਗੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾ ਘੋੜੇ ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਆਮ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਘੋੜਾ ਪੁਲਸ ਵਰਤਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਿਲਟਰੀ ਵਿਚ ਘੋੜੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਕੰਡਿਆਲੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸੰਗੀਤਾ ਗੁਪਤਾ (ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)

**ਸੰਗੀਤਾ ਗੁਪਤਾ**  ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਨਾਟਕ
**ਮੈਟਰੀਮੋਨੀਅਲ* (ਨਾਟਕਕਾਰ ਮਹਿੰਦਰ ਰਿਸ਼ਮ)
**ਮੌਤ ਦੀ ਟੀਸੀ* (ਪਾਂਡੂਲਿਕ ਨਾਇਕ ਦੇ ਕੋਂਕਣੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਡਾ. ਆਤਮਜੀਤ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।)
**ਗੋਲੇ ਕਬੂਤਰ* (ਨਾਟਕਕਾਰ ਵੀਨਾ ਵਰਮਾ)
**ਸ਼ਹਾਦਤ* (ਨਾਟਕਕਾਰ ਬਲਰਾਮ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗਕਰਮੀ
ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਦਾ ਝੀਲ ਕਲੱਸਟਰ

**ਝੀਲ ਕਲੱਸਟਰ** ਪੱਛਮੀ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਨਾਮ ਹੈ। 9 ਝੀਲਾਂ ਜੋ ਝੀਲ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਹਨ ਫੇਵਾ, ਬੇਗਨਾਸ, ਰੂਪਾ, ਖਸਤੇ, ਦੀਪਾਂਗ, ਮੈਡੀ, ਗੁੰਡੇ, ਨਿਉਰਾਨੀ, ਕਮਲਪੋਖਰੀ ਅਤੇ ਪੋਖਰਾ ਸੇਤੀ ਕੈਚਮੈਂਟ। ਝੀਲਾਂ ਨੇਪਾਲੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ। ਝੀਲਾਂ ਕਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੋਖਰਾ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਫੇਵਾ ਅਤੇ ਕਮਲਪੋਖਰੀ ਝੀਲਾਂ ਪੋਖਰਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਝੀਲਾਂ ਲੇਖਨਾਥ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।2 ਫਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ, ਇਸ ਨੂੰ  ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਸਮੇਤ। ਝੀਲ ਕਲੱਸਟਰ ਦੇ ਜਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਖੇਤਰ ਦਾ 3.5% ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪੋਖਰਾ ਵੈਲੀ ਲੇਕ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2008 ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
### ਫਲੋਰਾ 
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 60 ਜਲ-ਪੌਦੇ ਅਤੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੌਦੇ ਹਨ। ਦੁਰਲੱਭ ਮਾਰਸ਼ ਜੰਗਲੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਓਰੀਜ਼ਾ ਰੁਫੀਪੋਗਨ ਇੱਥੇ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਅਪੋਸਟਾਸੀਆ ਵਾਲੀਚੀ ਅਤੇ *ਮਿਸ਼ੇਲੀਆ ਚੈਂਪਾਕਾ*, ਐਸਪੈਰਾਗਸ ਰੇਸਮੋਸਸ, *ਬੁਲਬੋਫਿਲਮ* ਪਲਾਈਰਾਈਜ਼ਾ, *ਸਿਮਬੀਡੀਅਮ ਇਰੀਡੀਓਇਡਜ਼*, *ਡੈਂਡਰੋਬੀਅਮ ਡੇਂਸੀਫਲੋਰਮ*, *ਡੀ. ਫਿਮਬੀਆਟਮ* ਅਤੇ *ਅਲਸੋਫਿਲਾ ਸਪਿਨੁਲੋਸਾ*, *ਡਾਈਓਸੀਡੇਰੋਨੀਆ*, ਓਬਾਇਡੇਰੋਨੀਆ, *ਓਬਾਡੈਰੋਡੀਆ*, ਓਰਫੋਲੀਏਨਿਆ, ਓਰਫੋਲੀਆ ਸਪੀਸੀਜ਼ Tinospora ਕੋਰਡੀਫੋਲੀਆ ਅਤੇ ਮੋਨੋਜੇਨੇਰਿਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ *ਸੇਰਾਟੋਫਿਲਮ ਡੀਮਰਸਮ*, ਟ੍ਰੈਪਾ ਨੈਟਨਜ਼ ਅਤੇ ਟਾਈਫਾ ਐਂਗਸਟੀਫੋਲੀਆ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸਬ-ਸਰਫੇਸ ਡਰੇਨੇਜ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੇਵਾ ਮੇਸੋ-ਯੂਟ੍ਰੋਫਿਕ ਹੈ, ਬਗਨਾਸ ਝੀਲ ਮੇਸੋ-ਯੂਟ੍ਰੋਫਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਝੀਲਾਂ ਯੂਟ੍ਰੋਫਿਕ ਹਨ।

### ਜੀਵ 
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 168 ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਛੀ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੰਛੀ ਹਨ ਸਪਾਈਨੀ ਬੈਬਲਰ (ਟਰਡੋਇਡਜ਼ ਨੇਪਾਲੇਨਸਿਸ), ਨੇਪਾਲ ਵੇਨ ਬੈਬਲਰ ( *ਪਨੋਪੀਗਾ ਇਮੇਕੁਲੇਟ* ), ਕੰਬ ਡੱਕ ( *ਸਰਕੀਡਿਓਰਨੀਸ ਮੇਲਾਨੋਟੋਸ* ), ਬੇਅਰਜ਼ ਪੋਚਾਰਡ ( *ਐਥਿਆ ਬੇਰੀ* ), ਫੇਰੂਗਿਨਸ ਡਕ (ਐਥਿਆ ਨਾਈਰੋਕਾ)।

ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 28 ਕਿਸਮਾਂ, 11 ਉਭੀਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, 28 ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ 32 ਥਣਧਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਓਟਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੱਦਲ ਵਾਲਾ ਚੀਤਾ ( *ਨਿਓਫੇਲਿਸ ਨੇਬੁਲੋਸਾ* ), ਆਮ ਚੀਤਾ ( *ਪੈਂਥੇਰਾ ਪਾਰਡਸਫੁਸਕਾ* ), ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪੈਂਗੋਲਿਨ ( *ਮੈਨਿਸ ਕ੍ਰਾਸਿਕਾਉਡਾਟਾ* )।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਜਗਤਾਰਜੀਤ ਸਿੰਘ

**ਜਗਤਾਰਜੀਤ ਸਿੰਘ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅੱਧੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲੀ ਚਿੜੀ* ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਲੋਂ ਮਾਤਾ ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਸਰਬੋਤਮ ਮੌਲਿਕ ਬਾਲ-ਪੁਸਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਜਨਮਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬੀ ੪੦, ਦਿ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ*
**ਅਲਵਿਦਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ* (ਸੰਪਾਦਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਗਤਾਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲਿਖੀ ਇੰਟਰੋ, ਚੁਰਾਸੀ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖੀਆਂ ਡਾਕਟਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਜਗਤਾਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ ਲੰਬੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਅਣਛਪੇ ਸਾਹਿਤ ਲੇਖ, ਉਸ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀਆਂ ਜਗਤਾਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅੰਤ ਉੱਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।) 
**ਸਾਖੀਆਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ* 
**ਰੰਗਿ ਹਸਹਿ ਰੰਗਿ ਰੋਵਹਿ*

### ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਜੰਗਲੀ ਸਫਰ*
**ਰਬਾਬ (ਜਗਤਾਰਜੀਤ)*

### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਅੱਧੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲੀ ਚਿੜੀ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਰੋਲੀ ਬੁਕਸ

**ਰੋਲੀ ਬੁਕਸ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1978 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀਆਂ ਛਾਪਾਂ (ਇੰਪ੍ਰਿੰਟ) ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਈ ਲਸਟਰ ਪ੍ਰੈੱਸ, ਗਲਪ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਇੰਕ, ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ, ਗੈਰ-ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਈ ਲੋਟਸ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੂਲ 
ਰੋਲੀ ਬੁਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1978 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਿਤ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ।  1981 ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਦੀ ਪੈਰਿਸ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ *ਦ ਲਾਸਟ ਮਹਾਰਾਜਾ* ਦੀਆਂ 3,000 ਕਾਪੀਆਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।  ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਧੁੰਬਾ ਝੀਲ

**ਧੁੰਬਾ ਝੀਲ** ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਮੁਸਤਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 2830 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਥਣੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੋਮਸੋਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 5.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਲਗਭਗ 150 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਚੌੜੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਨੀਲਗਿਰੀ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਪਿਘਲਦੀ ਬਰਫ਼ ਦੁਆਰਾ ਖੁਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਝੀਲ ਨੂੰ ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਝੀਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ. ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ ਨੇ ਕੁਝ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਕਾਰਨ ਝੀਲ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਵਾਵਰੋਲ਼ਾ ਬਿਪਰਜੋਏ

**ਵਾਵਰੋਲ਼ਾ ਬਿਪਰਜੋਏ** ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤਪਤ ਖੰਡੀ ਵਾਵਰੋਲਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਬੀ-ਮੱਧ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਤੱਟਰੇਖਾ ‘ਤੇ ਦਸਤੱਕ ਦੇਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

## ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਇਤਿਹਾਸ 
1 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਨੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।  ਗਲੋਬਲ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਮਾਡਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਫੋਰਕਾਸਟ ਸਿਸਟਮ (GFS) ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮੀਡੀਅਮ-ਰੇਂਜ ਵੈਦਰ ਫੋਰਕਾਸਟਸ (ECMWF) ਨੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 5 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਚੱਕਰ ਬਣਿਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਉਸੇ ਦਿਨ, ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਆਸ਼ੰਕਾ ਜਤਾਈ ਗਈ।  ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ।  ਆਈਐਮਡੀ ਨੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਅੱਪਗਰੇਡ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਵਰੋਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।  ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ *ਬਿਪਰਜੋਏ* ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 

## ਤਿਆਰੀਆਂ 
ਵਾਵਰੋਲਾ ਬਿਪਰਜੋਏ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ (ਪੀਡੀਐਮਏ), ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। PDMA ਦੁਆਰਾ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ, ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ, ਨਿਕਾਸੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ, ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਕਾਸੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖੰਡੀ ਵਾਵਰੋਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* 1999 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਵਰੋਲਾ - ਇੱਕ ਵਾਵਰੋਲਾ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 6000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਖੰਡੀ ਚੱਕਰਵਾਤ “ਬਿਪਰਜੋਏ” ਅਪਡੇਟਸ  - NDMA ਦੁਆਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਵਰੋਲ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ

ਇਹ ਲੇਖ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ **ਬਿਮਾਰੀਆਂ** ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 
## ਫੰਗਲ (ਉੱਲੀ) ਰੋਗ 
## ਵਾਇਰਸ 
* *ਰਾਈਸ ਬਲੈਕ ਸਟ੍ਰੀਕਡ ਡਵਾਰਫ ਵਾਇਰਸ* 
* *ਝੋਨੇ ਦਾ ਬੰਚੀ ਸਟੰਟ ਵਾਇਰਸ*
* *ਰਾਈਸ ਡਵਾਰਫ ਵਾਇਰਸ (ਬੂਟਿਆਂ ਦਾ ਮਧਰਾਪਣ)*
* *ਝੋਨੇ* *ਗਾਲ ਡਵਾਰਫ ਵਾਇਰਸ*
* *ਰਾਈਸ ਗਿਲਿਊਮ ਵਾਇਰਸ*
* *ਰਾਈਸ ਗ੍ਰਾਸੀ ਸਟੰਟ ਵਾਇਰਸ*
* *ਰਾਈਸ ਹੋਜਾ ਬਲੈਂਕਾ ਟੈਨੂਵਾਇਰਸ*
* *ਚਾਵਲ ਨੈਕਰੋਸਿਸ ਮੋਜ਼ੇਕ ਵਾਇਰਸ*
* *ਰਾਈਸ ਰੈਗਡ ਸਟੰਟ ਵਾਇਰਸ*
* *ਰਾਈਸ ਸਟ੍ਰਾਈਪ ਨੈਕਰੋਸਿਸ ਵਾਇਰਸ*
* *ਰਾਈਸ ਸਟ੍ਰਾਈਪ ਟੈਨੂਵਾਇਰਸ*
* *ਝੋਨੇ* *ਦਾ ਅਸਥਾਈ ਪੀਲਾ ਵਾਇਰਸ*
* *ਰਾਈਸ ਟੰਗਰੋ ਬੈਸੀਲੀਫਾਰਮ ਵਾਇਰਸ* 
* *ਰਾਈਸ ਟੰਗਰੋ ਗੋਲਾਕਾਰ ਵਾਇਰਸ* 
* *ਝੋਨੇ* *ਦਾ ਪੀਲਾ ਮੋਟਲ ਵਾਇਰਸ*

## ਫੁਟਕਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰ (ਡਿਸ-ਆਰਡਰ) 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਝੋਨਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸਲਪਾ ਪੋਖਰੀ

**ਸਲਪਾ ਪੋਖਰੀ** (ਨੇਪਾਲੀ: साल्पा पोखरी) ਜਾਂ **ਸਲਪਾ ਤਲਾਅ** ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਦੋਭਾਨੇ ਪਿੰਡ, ਭੋਜਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ 3443 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਨਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੇ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਝੀਲ 'ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ *ਵਿਸਾਖ ਪੂਰਨਿਮਾ*, *ਰਿਸ਼ੀ ਪੂਰਨਿਮਾ*, *ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਨਿਮਾ* ਅਤੇ *ਮੰਗਸੀਰ ਪੂਰਨਿਮਾ* ਦੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਚਾਰ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਰਤ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਰੂਪਸ਼ਾ ਚੈਟਰਜੀ

**ਰੂਪਸ਼ਾ ਚੈਟਰਜੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ
ਕਾੜ੍ਹਨੀ

ਜਿਸ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿਚ 14/15 ਕੁ ਲਿਟਰ ਦੁੱਧ ਨੂੰ, ਸਮੇਤ ਹੰਘਾਲ ਪਾਇਆ ( ਦੁੱਧ ਦੀ ਲਿਬੜੀ ਬਾਲਟੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਕੇ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਹੰਘਾਲ ਪਾਉਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਹਾਰੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਾੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਵਿਚ ਕਈ ਇਸਤਰੀਆਂ ਖੀਰ ਵੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ/ਹਨ। ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਵਿਚ ਬਣੀ ਖੀਰ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਵਿਚ ਕੜ੍ਹੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ/ਹੈ।

ਕਾੜਨੀ ਕਾਲੀ ਚਿਉਂਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਘੁਮਿਆਰ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਨੂੰ ਚੱਕ ਉਪਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਚਾਟੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਚਾਟੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਦਰਨੀ ਤੇ ਧਾਪੀ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਵਿਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੁੱਧ ਕਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਉਪਰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਖੜਮਾ ਜਿਹਾ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲੇਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਜਦ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ/ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਵੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ/ਹੈ। (ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ, ਬਣਤਰ ਸਬੰਧੀ ਚਾਟੀ ਵੇਖੋ)। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮਾਈ ਪੋਖਰੀ

**ਮਾਈ ਪੋਖਰੀ** ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇਲਾਮ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2008 ਨੂੰ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਝੀਲ ਜੋ ਪੰਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਘੇਰਾ ਲਗਭਗ 

1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (0.62 ਮੀਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਝੀਲ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਮਾਈਪੋਖਰੀ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ, ਇੱਕ ਆਰਚਿਡ ਹਾਊਸ, ਪੂਰਬੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਹੈ।

ਤਲ-ਜੰਤੂਆਂ ਦਾ ਜਲ-ਭੂਮੀ ਦਾ ਲੇਨਟਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਚਿਰੋਨੋਮਿਡਜ਼ ਦੇ ਪੱਧਰੀਕਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।

ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਵੈਟਲੈਂਡ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਵੈਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕੁਦਰਤੀ ਝਰਨੇ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ।

right|thumb| ਗੋਲਡਫਿਸ਼
ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿੱਚ *ਸ਼ੀਮਾ*, *ਕਾਸਟੈਨੋਪਸਿਸ*, ਲੌਰੇਲ ਓਕ ( *ਕਵੇਰਸ ਲੌਰੀਫੋਲੀਆ* ) ਅਤੇ ਐਪੀਫਾਈਟਿਕ ਆਰਚਿਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੋਨ ਟ੍ਰੀ, ਰ੍ਹੋਡੋਡੈਂਡਰਨ, ਅਤੇ ਜੜੀ ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ-ਗੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਗਿਰਝ, ਚੀਤਾ ਬਿੱਲੀ ( *ਪ੍ਰਿਓਨੈਲੁਰਸ ਬੇਂਗਲੈਂਸਿਸ* ), ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਓਟਰ ( *ਲੂਟਰਾ ਲੂਟਰਾ* ), ਅਤੇ ਸਧਾਰਣ ਵਿਭਿੰਨ ਪਹਾੜੀ ਕਿਰਲੀ ( *ਜਪਾਲੁਰਾ ਵੈਰੀਗੇਟਾ* ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੀਆਂ 300 ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਦਰਜ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ