ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਾਂਤਮ

**ਮੰਨੇਪੱਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਾਂਤਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ **Mannepalli Lakshmi Kantam**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੀਐਸਆਈਆਰ-ਆਈਆਈਸੀਟੀ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ. ਵੀ. ਯਤੀਰਾਜਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕੈਮੀਕਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਬੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇਨਆਰਗੈਨਿਕ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 30 ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ 150 ਪੀਐਚਡੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ 27 ਪੀਐਚਡੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 15 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਲਈ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਨਾਮ 260 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ 43 ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਟੈਂਟ ਹਨ।

ਕਾਂਟਮ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਵ ਪਰਮਾਣੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਇਨਪੁਟਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਰੂਪ/ਵਿਪਰੀਤ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਸਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੈਟਾਲਾਈਸਿਸ ਅਤੇ CC/CN ਕਪਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਵਜੋਂ ਨੈਨੋਮੈਟੀਰੀਅਲ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਟਾਲਸਾਈਟਸ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਪੇਟਾਈਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ।

ਹੇਕ ਓਲੇਫਿਨੇਸ਼ਨ ਕਲੋਰੋਆਰੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਚੋਣਤਮਕਤਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਿਗੈਂਡਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ LDH ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਗੈਂਡ-ਮੁਕਤ ਵਿਭਿੰਨ ਪਰਤ ਵਾਲੇ ਡਬਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਡ ਸਮਰਥਿਤ ਨੈਨੋਪੈਲੇਡੀਅਮ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। Cu-Al ਹਾਈਡ੍ਰੋਟਾਲਸਾਈਟ ਅਤੇ BINAP ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚੰਗੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਐਨੈਂਟੀਓਸਿਲੈਕਟੀਵਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਟੋਨਸ ਦਾ ਚੀਰਲ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਲਕੋਹਲ ਵਿੱਚ ਅਸਮਿਤ ਹਾਈਡ੍ਰੋਸਿਲਿਲੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਦਾ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਲੋਰੋਆਰੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਫਲੋਰੋਆਰੀਨਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇਮੀਡਾਜ਼ੋਲ ਦੇ N-ਐਰੀਲੇਸ਼ਨ ਲਈ ਐਪਾਟਾਈਟ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ F-/tBuO- ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਵਿਭਿੰਨ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ, ਤਾਂਬਾ-ਐਕਸਚੇਂਜਡ ਫਲੋਰਾਪੇਟਾਈਟ ਅਤੇ tert-butoxyapatite ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹੇਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਐਰੀਲ ਹੈਲਾਈਡਜ਼ ਲਈ ਫਾਸਫਾਈਨ ਮੁਕਤ ਸਮਰੂਪ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ, ਟੈਟਰਾਡੈਂਟੇਟ ਡਾਈਕਾਰਬੋਕਸਾਈਮਾਈਡ/ਡਾਈਪਾਈਰੀਡਾਈਲ ਲਿਗੈਂਡਸ ਦੇ ਪੈਲੇਡੀਅਮ (II) ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ N-ਡੋਨਰ ਲਿਗੈਂਡਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ।

ਨੈਨੋਮੈਟੀਰੀਅਲਜ਼ ਨੂੰ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।

= ਅਵਾਰਡ =
ਉਸਨੇ ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਫੈਲੋ, 2008, ਬੀਡੀ ਤਿਲਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋ, 2008, ਯੂਆਈਸੀਟੀ, ਮੁੰਬਈ; ਏਪੀ ਅਕੈਡਮੀ ਫੈਲੋ 2006 ਅਤੇ ਆਰਐਮਆਈਟੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਆਰਐਮਆਈਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਲਬੌਰਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ। ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮੈਲਬੌਰਨ ਸਥਿਤ RMIT ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਯੋਜਨਾ, ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ । ਉਹ ਕਈ ਕਮੇਟੀਆਂ, ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਨੈਨੋ-ਐਗਰੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ। , ਮੈਂਬਰ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਬੋਰਡ (CAFC-9), 9ਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਆਨ ਕੈਟਾਲਿਸਿਸ ਅਪਲਾਈਡ ਟੂ ਫਾਈਨ ਕੈਮੀਕਲਜ਼, ਸਪੇਨ, 2010; ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ, *ਦ ਕੈਮੀਕਲ ਰਿਕਾਰਡ* ( *TCR* ), ਵਿਲੀ-ਵੀਸੀਐਚ; ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ, *ਦ ਓਪਨ ਕੈਟਾਲਿਸਿਸ ਜਰਨਲ* ; ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ, *ਬੁਲੇਟਿਨ ਆਫ਼ ਦ ਕੈਟਾਲਿਸਿਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ* ; ਪ੍ਰਧਾਨ, ਕੈਟਾਲਿਸਿਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (CSI); ਮੈਂਬਰ, ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼, JNTU ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ; ਮੈਂਬਰ, ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ, JNTU ਹੈਦਰਾਬਾਦ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* [ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਾੰਤਮ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ](https://web.archive.org/web/20140905021146/http://www.iictindia.org/(S(ofkyfan3qgz4jybkvlrssm2b))/staffprofile.aspx?stno=1093)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ