ਕਵੀ ਰਾਜ਼

**ਕਵੀ ਰਾਜ਼** (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1953) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਜੰਮਪਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਕਵੀ ਰਾਜ਼ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਚਲੇ ਗਏ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਕਵੀ ਰਾਜ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਕਈ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਲਈ ਵਰਕ ਵੀਜ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਜ਼ 11 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਲੇਮਿੰਲੇਮਿੰਗਟਨ ਸਪਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀੰਗ ਵਿੰਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਵਾਂਡਰਿੰਗ ਪਲੇਅਰਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੀਤੇ। ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਖਾਰਾਮ ਬਿੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਸੀ।

1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਰਾਜ਼ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਪਹੁੰਚਿਆ: ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਰੀਅਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸੀਮਤ ਸਨ। ਕਵੀ ਰਾਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਲੋਕਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਬੀਤਦਾ ਹੋਇਆ ਕਲਪਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ।"

ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਸੇਂਟ ਐਲਸਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਈਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਮੈਡੀਕਲ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਸਟ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਰਾਜ਼ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕਾਂ, ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਏ-ਟੀਮ*, *ਸਾਡਾ ਘਰ*, *ਐਮ * ਏ * ਐਸ * ਐਚ* ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੇਕ: ਦਿ ਨੈਕਸਟ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਮਾਂਡਰ ਡੇਟਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਬ੍ਰੈਂਟ ਸਪਾਈਨਰ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਅਤਸੁਸ਼ੀ ਫੁਨਾਹਾਸ਼ੀ ਦੀ ਬਿੱਗ ਰਿਵਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਓਡਾਗਿਰੀ ਅਤੇ ਕਲੋਏ ਸਨਾਇਡਰ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।

ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਵੀ ਰਾਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦਿ ਗੋਲਡ ਬ੍ਰੇਸਲੇਟ' ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੋਸਟ-ਆਈਡੀ 1 ਦੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1978 ਵਿੱਚ ਰਾਜ਼ ਨੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਆਰ. ਫਿਲਮਜ਼ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਲੇਹਰਨ*-ਏਸ਼ੀਆਈ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਲੜੀ-ਪੂਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਨ 1988 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ ਹਿੱਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੇ. ਆਰ. ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਸਟੂਡੀਓ ਸਮੇਤ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੋਸਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਲਟੀ-ਟਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਡ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਸਟੂਡੀਓ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਪਾਰਕ, ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
* *ਸੂਰਾਗ* (1982) -ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* *ਚੇਤਾਵਨੀ ਚਿੰਨ੍ਹ* (1985) 
* ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਕੁਐਡ (1988) 
* *ਪਾਲਤੂ ਸੈਮੈਟਰੀ* (1989) 
* *ਵੱਡੀ ਨਦੀ* (2005) 
* ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਰੈਸਲੇਟ (2006) 
* *ਕਾਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ* (2017) 

### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
*
* *ਐਮ * ਏ * ਐਸ * ਐਚ* (1983) 
* *ਏ-ਟੀਮ* (1985) 
* *ਸਾਡਾ ਘਰ* (1986) 
* ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੇਕਃ ਦ ਨੈਕਸਟ ਜਨਰੇਸ਼ਨ (1987) 
* *ਹਾਊਸ, ਐਮ. ਡੀ.* (2010) 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* http://www.santabanta.com/bollywood/129975/alex-reece-to-play-a-british-spy-in-sarabha--cry-for-freedom(http://www.santabanta.com/bollywood/129975/alex-reece-to-play-a-british-spy-in-sarabha--cry-for-freedom/) 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953