ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ

**ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੁਜਾਤ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ** (ਜਨਮ 19 ਮਈ 1960) ਆਪਣੀ ਪੀਡ਼੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ *ਸਿਤਾਰ* ਵਾਦਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। 

ਉਹ ਇਮਦਾਦਖਾਨੀ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਟਾਵਾ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਕੂਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਕੇਹਾਨ ਕਲੋਰ ਨਾਲ ਬੈਂਡ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ ਲਈ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਗਾਉਂਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਗਾਇਕੀ ਅੰਗ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
1960 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਉਸਤਾਦ ਵਿਲਾਇਤ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮੋਨੀਸ਼ਾ ਹਾਜਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ  ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣੇ ਛੋਟੇ ਸਿਤਾਰ' ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ । ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੁਜਾਤ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ ਨੇ  2007 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ 60ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ  ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਕੇਹਾਨ ਕਲੋਰ ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ ਥੀਏਟਰ, ਸੀਏਟਲ ਅਤੇ ਮੇਅਰਸ ਸਿੰਫਨੀ ਥੀਏਟਰ, ਡੱਲਾਸ ਨਾਲ ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ  ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਾਲ, ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਈ ਸੀ ।

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਐਲਬਰਟ ਹਾਲ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਰਾਇਸ ਹਾਲ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1999 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਐਡਮੰਟਨ ਸਿੰਫਨੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਕੱਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਿੰਦੂ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਇੰਡੋ-ਫ਼ਾਰਸੀ ਉੱਦਮ, ਗ਼ਜ਼ਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਐਲਬਮ, ਦ ਰੇਨ, ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਨਵਰੀ 2000 ਵਿੱਚ, ਬੋਸਟਨ ਹੈਰਲਡ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੀਜੀ ਓਜ਼ਾਵਾ ਅਤੇ ਲੂਸੀਆਨੋ ਪਾਵਰੋਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 25 ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ।

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਿੰਗਟਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਸੀਐਟਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਯੂਸੀਐਲਏ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ।

ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਡਰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਰਸ਼ ਕਾਲੇ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਉਸਤਾਦ ਰਸ਼ੀਦ ਖਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਫਲ 'ਜੁਗਲਬੰਦੀ' ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2009-2010 ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੇਲੈਂਜ ਹੈ। ਸੈਕਸੋਫੋਨ ਉੱਤੇ ਟਿਮ ਰੀਸ, ਪਿਆਨੋ ਉੱਤੇ ਕੇਵਿਨ ਹੇਜ਼, ਪਰਕਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕਰਸ਼ ਕਾਲੇ, ਵੋਕਲ ਉੱਤੇ ਕਾਤਾਯੌਨ ਗੌਦਰਜ਼ੀ, ਸਿਤਾਰ ਉੱਤੇ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ, ਬਾਸ ਉੱਤੇ ਕਾਰਲ ਪੀਟਰਸ ਅਤੇ ਤਬਲਾ ਉੱਤੇ ਯੋਗੇਸ਼ ਸਾਮਸੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਮੇਲਾਂਗੇ (ਬੈਂਡ) ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ/ਫਿਊਜ਼ਨ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੰਪਨੀ ਇਨਰੂਮ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ 'ਬਿਓਂਡ ਏਨੀ ਫਾਰਮ' ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਬਲਾਂ 'ਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਗੀਤਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ *ਖੰਡਨ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

* *ਲਾਜੋ ਲਾਜੋ* (ਫੋਕ ਅਤੇ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ, 1995) 
* ਵੇਟਿੰਗ ਫਾਰ ਲਵ (ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ ਐਲਬਮ) (1999) 
* *ਸ਼ਮਸ* (2008) ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ (ਸਿਤਾਰ) ਕਾਤਾਯੌਨ ਗੌਦਰਜ਼ੀ (ਵੋਕਲ) ਸਹਿਯੋਗ
* ਡੇਲਬਰ (2009) ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ (ਸਿਤਾਰ) ਕਾਤਾਯੌਨ ਗੌਦਰਜ਼ੀ (ਵੋਕਲ) ਸਹਿਯੋਗ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਿਤਾਰ
* ਇਮਦਾਦਖਾਨੀ ਘਰਾਨਾ
* ਉਸਤਾਦ ਵਿਲਾਇਤ ਖਾਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ