ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਾ

**ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਾ** (1951-22 ਜੁਲਾਈ 1988), ਜਿਸਨੂੰ " **ਜਥੇਦਾਰ** **ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬ੍ਰਹਮਾ** " ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1987 ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫੋਰਸ ਦੇ ਜੱਥੇਦਾਰ ਬਣੇ।   ਉਹ ਰੌਬਿਨ ਹੁੱਡ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। 

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1951 ਵਿੱਚ ਤਰਨਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।   ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਦਲ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇ ਸੁਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਖਾਲਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। 

## ਪੰਜਾਬ ਯੁਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ 
ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਯੁਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ " ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ "  ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਖਾੜਕੂ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਇਆ। 

200px|thumb|left|Caption

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਦ ਬਦਲਾ ਲਿਆ।   1987 ਵਿੱਚ ਅਰੂੜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫੋਰਸ ਦੇ ਜੱਥੇਦਾਰ ਬਣੇ।  ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 2 ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ-ਜਨਰਲ ਬਣਾਇਆ  

ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ., ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ., ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ, ਜੀਪਾਂ ਅਤੇ ਗਸ਼ਤ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲੇ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। 

ਬਲੇਰ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੇ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਪ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਭੱਜਣ ਅਤੇ ਲੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸ ਦੇ ਬਦਲਾ ਵਿਚ  ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ ਨੇ 2 ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖਾੜਕੂ ਸਨ। ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਿੱਖ ਹਨ।  

1986 ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਥਾਣੇਦਾਰ  ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਵਰਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸਨ। ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਥੀ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਥੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗਿਆ। ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 4 ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ। 

ਅਗਲਾ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਦੀ ਗਸ਼ਤ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ 1 ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਤੇ 2 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। 

ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮਿਤੀ ਜੁਲਾਈ 1986 ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਲੜਾਕੇ ਮੰਡ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਮੰਡ ਇੱਕ ਦਲਦਲੀ, ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੁਲਿਸ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ  ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਬੈਰੋ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਹ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਡਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਹੱਲ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਫੌਜ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਭੇਜੇ ਜਾਣ।

ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ ਜਵਾਨ ਦੋ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਅਤੇ ਭਾਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਥੇਦਾਰ ਦੁਰਗਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ 'ਤੇ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਿਚ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ। ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਜੈਕਾਰੇ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਅਸੰਭਵ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬੇਸ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਫੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਗਏ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕੇ।

ਜਿਉਂ ਹੀ ਰਾਤ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਮੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਮੰਡ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਕੁਝ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰਾ 'ਤੇ ਕੱਢਣ ਲੱਗੇ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਰਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਖਾਸ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਸਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਲਟਨ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 27 ਦਸੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਤ ਦਾ ਸਪੀਕਰ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਾਈਕਰੋਫੋਨ ਲੈ ਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, “ਬ੍ਰਹਮਪੁਰਾ ਦੇ ਵਾਸੀਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਠਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ C.R.P.F ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹਿੰਮਤ ਹੈ ਤਾਂ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਓ। ਇੱਥੇ ਬੇਕਸੂਰ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਹਾਦਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਓ ਅੱਜ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੀਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵੀ। ਆਓ ਅੱਜ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਗਿਣ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿੰਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ ਹਨ. ਆਉ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ! ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਮਾਣਮੱਤੀ ਤਾਕਤ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਾਣਮੱਤੀ ਤਾਕਤ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਕੱਲੇ 125,000 ਲੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਹੁੰਗਾਰਾ ਨਾ ਦੇਖ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, “ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ.! ਆਪਣੇ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਓ! ਬ੍ਰਹਮਾ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿੱਖ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮੰਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇ ਉਹ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ! ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. waleo, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਛੱਡ ਦਿਓ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਓ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ! ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ!”

ਪੂਰੇ 25 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਪੀਕਰ 'ਤੇ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਲਈ ਇਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਵੀ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਗਏ। 

ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਪਲਟੂਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟ ਕੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਕੰਨ ਇੱਕ ਪਾਗਲ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਪੰਜ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਨੰਗੀ ਦੌੜ ਗਈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਠੰਡ ਦੀ ਬਾਕੀ ਰਾਤ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪ ਕੇ ਬਿਤਾਈ। ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰਾ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੂਪ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖ ਅਬਾਦੀ ਡਰੀ ਅਤੇ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੀ ਇਸ ਰਾਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਡੀਜੀਪੀ ਰਿਬੇਰੋ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਉਹ ਘਿਣਾਉਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਪਰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, “ਕੇਪੀਐਸ ਗਿੱਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ ਆਈਜੀ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।"

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਕ ਹੋਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।  "ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।  ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰੌਬਿਨ ਹੁੱਡ ਦੀ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।  ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951