open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕੀਵੀਆਈ ਰੁਸ

**ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ** (ਰੂਸੀ: Киевская Русь, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kievan Rus') ਮੱਧ ਕਾਲੀਨ ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ 9ਵੀਂ ਸੇ 13ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 1237-1240 ਦੇ ਮੰਗੋਲ ਆਕਰਮਣ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਲ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਰੋਸ ਖ਼ਾਗਾਨਤ​' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਲ 882 ਵਿੱਚ 'ਰੂਸ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਜਾਤੀ ਨੇ ਇਹਨੂੰ ਖ਼ਜ਼ਰੋਂ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੋਵਗੋਰੋਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਕਿਊ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਜ ਦੀਆ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਗਰ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵੋਲਗਾ ਨਦੀ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਰਾਜ ਅਤੇ ਲਥਈਨਿਆ ਮਹਾਨ ਡਿਊਕ ਰਾਜ ਤੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਹਾਨ (980-1015) ਔਰ ਯਾਰੋ ਸਲਾਵ ਪ੍ਰਥਮ ਉਰਫ਼ ਯਾਰੋ ਸਲਾਵ ਬੁੱਧੀਮਾਨ (1019-1054) ਦੇ ਰਾਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰਾ ਯੁੱਗ ਸਮਝੀਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਰਾਜ ਦਾ ਈਸਾਈਕਰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਲਿਖਤ ਪੂਰਵੀ ਸਲਾਵ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਨਾਲ਼ੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਨਾਲ਼ੀ ਨੂੰ 'ਰੂਸੀ ਨਿਆਇ' ਯਾ ਰੋਸਕਾਿਆ ਪਰ ਊਦਾ (Правда русьская, Pravda Rus'skaya) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਇਕਨਗੋਂ ਦਾ ਕਾਲ਼ ਜਦੋਂ ਅਸਤ ਹੁਣ ਨੂੰ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਰਾਜ ਵੀ ਬਿਖਰਨੇ ਸੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਅਤੇ ਬੀਜ਼ਾਨਟਨ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ। 1230 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮੰਗੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਉੱਤੇ ਮਨੂੰ ਇਹ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭੰਨ ਪੂਰਵੀ ਸਲਾਵੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਧੂਨਿਕ ਰੂਸ, ਬੇਲਾਰੂਸ ਅਤੇ ਯੁਕਰੇਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਰਾਜਿਆ ਤੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।**
**

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
* &nbsp;This article incorporates&nbsp;public domain material from websites or documents of the Library of Congress Country Studies. – Russia

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Historical map of Kiev Rus' from 980. to 1054.
* Historical map of Rus'-Ukraine from 1220. to 1240.
* Wayback Machine (archived November 9, 2013)
* Rus’, Encyclopedia of Ukraine
* Ancient Rus: trade and crafts
* Chronology of Kievan Rus' 859-1240.
ਗੁੰਟੂਰ

**ਗੁੰਟੂਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੰਟੂਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਇਹ 743,354 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਰੌਸ਼ੇਲ ਰਾਓ

**ਰੌਸ਼ੇਲ ਰਾਓ** ਜਾਂ **ਰੌਸ਼ੇਲ ਮਾਰੀਆ ਰਾਓ** (ਜਨਮ: 25 ਨਵੰਬਰ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਾ ਤਾਜ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਕੈਲੈਂਡਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ 12 ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇਸੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਹੀਂ ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਿਕਨੀ ਕੈਲੈਂਡਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਉੱਪਰ ਤਸਵੀਰ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਕਲਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਰਿਆਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨਰੂਲਾ ਦੇ ਜੋੜੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੀਥ ਸਿਕੁਏਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਖੁਦ ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ।  

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਅਕਤਿਤਵ

**ਵਿਅਕਤਿਤਵ** ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਵਿਸ਼ਯ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ  ਉਸ ਦਾ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਝਲਕਦਾ ਹੈ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਆ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਮਾਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੁਆ ਨੂੰ ਅੱਲਗ-ਅੱਲਗ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦੀ ਦ੍ਰਸ਼ਿਟੀ ਨਾਲ ਗਿਲਫੋਰਡ ਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

: 1. ਸੰਗ੍ਰਾਹਿ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
: 2. ਸਮਕਲਨਾਤਮਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
: 3. ਸੋਪਾਨਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 
: 4. ਸਮਾਯੋਜਨ ਨਾਲ ਆਧਾਰਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

## ਜੈਵਿਕ ਨਿਰਧਾਰਕ
## ਸੇਹਤ
## ਗ੍ਰ੍ਥੀਆ
: 1.ਪੀਯੂਸ਼  (Pituitary Gland) 
: 2.ਉਪਗਲ (Parathyroid Gland)
: 3.ਥਾਈਮਸ (Thymus Gland)
: 4. ਜਨਨ (Gonad Gland)

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ 
* ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਵਿਭਾਜਨ 
* ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਵਿਕਾਰ 
* ਮਨੋਮੀਤੀ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ  (ਲੇਖਕ: ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਸਿਘ) 
*  ਪ੍ਰੇਰਕ ਵਿਅਕਤਿਤਵ
* ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਸੁਝਾਵ
* ਜਿਊਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਯੇ

**ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ** ਦਾ ਜਨਮ 22 ਮਈ 1772 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ। ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜਨਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁੱਨਜਾਗਰਨ ਦੇ ਖੇਤਰ  ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਾਜ  ਦੇ ਸੰਥਾਪਕ, ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੈਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਰਵਰਤਕ, ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵ-ਜਾਗ੍ਰ੍ਣ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼੍ਰੀਤਾ ਅਤੇ ਵੀਚਾਰਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੇਕਣੋਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਉਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਉਹ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ  ਸਨ। ਪਰ ਉਨਾ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨਾ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਨ। ਉਹ ਅਜਾਦੀ ਚਾਹੁਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਚਾਹੁਦੇ ਸੀ ਕੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ  ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਪਸ਼ਾਣਨ।  
'''

## ਜੀਵਨੀ 
ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ 1772 ਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ । ਇਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸਨ। ਕਿਸ਼ੋਰਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਨਾ ਨੇ 1803-1814 ਤੱਕ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਵੀ  ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਾਜ ਦੀ  ਸੰਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।

## ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੰਘਰਸ਼ 
ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ  ਨੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਨੋਕਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀਯ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਾ ਲਿਆ । ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਤੋਂ ਅਲਾਵਾਂ ਉਹ ਦੋਹਰੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ  ਉਨਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਸੀ। ਜਿਹੜੇ ਕੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸੈ ਹੋਏ ਸਨ।  ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ ਨੇ ਸਤਿ-ਪ੍ਰਥਾ, ਬਾਲ-ਵਿਆਹ, ਕਰਮਕਾਡ, ਪਰਦਾ-ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਕੇਸ਼ਚੱਦਰ ਸੇਨ    

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1774
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1833
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਮੋਹਦੀਨ ਖਿਲਾਫ਼ਤ

**ਮੋਹਨਦੀਪ ਖਿਲਾਫ਼ਤ** ਮੋਰਾਕੋ ਦੀ 12ਵੀ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਹਿਰ ਸੀ। ਇਹ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਇਬਨ ਤੁੀਮਾਰਟ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਮੋਰਾਕੋ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਬਰਬੇਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਦੇਸ਼
ਅਲੀਜਾ ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿੱਚ

**ਅਲੀਜਾ ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿੱਚ** (; 8 ਅਗਸਤ 1925 – 19 ਅਕਤੂਬਰ 2003)  ਇੱਕ ਬੋਸਨੀਆਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਕਾਰਕੁਨ, ਵਕੀਲ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜਿਹੜਾ 1990 ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1996 ਤੱਕ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 2000 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ***ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ*** ਅਤੇ ***ਇਸਲਾਮੀ ਐਲਾਨਨਾਮੇ***  ਦਾ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਆਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ 
ਅਲੀਜਾ ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਬੋਸਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੋਸਨਸਕੀ ਸ਼ਮਸ ਚ 8 ਅਗਸਤ 1925 ਵਿੱਚ ਬਲਗ਼ਰਾਦ ਦੀ ਉਸਮਾਨੀ ਅਸ਼ਰਾਫ਼ੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।   ਜਿਹੜਾ ਸਰਬੀਆ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੋਸਨੀਆ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਦਾਦਾ ਅਲੀਜਾ ਬੋਸਨਸਕੀ ਸ਼ਮਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੇਅਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਾਦੇ ਨੇ ਇੱਕ ਤਰਕ ਖ਼ਾਤੂਨ "ਸਦੀਕਾ ਖ਼ਾਨਮ" ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਦੀ ਅਸਕਿਦਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਦਾਦਾ ਬੋਸਨਸਕੀ ਸ਼ਮਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ 5 ਬੱਚੇ ਸਨ। ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿੱਚ ਦਾ ਦਾਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੇਅਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਜੂਨ 1914 ਵਿੱਚ ਗਵਰੀਲੋ ਪ੍ਰਿੰਸਿਪ ਦੁਆਰਾ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ Archduke Franz Ferdinand ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਮਗਰੋਂ ਆਸਟ੍ਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਫਾਹੇ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਚਾਲੀ ਸਰਬੀਆਈਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ।

ਅਲੀਜਾ ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿਚ ਦਾ ਵਾਲਿਦ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਸੀ, ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਤਾਲਵੀ ਫਰੰਟ 'ਤੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਫੌਜ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜਿਆ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਲਈ ਉਹ ਅਧਰੰਗ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। 1927 ਵਿੱਚ  ਉਹ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨਾਲ਼ ਸਿਰਾਜੀਵੋ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿਚ ਦਾ ਬੋਸਨੀਆਈ ਮੁਆਸ਼ਰੇ ਨਾਲ਼ ਕਰੀਬੀ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰਿਹਾ ਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੀਨਦਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਘਰਾਣੇ ਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ।ਉਸਨੇ ਸੈਕੂਲਰ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 

ਸਿਰਾਜੀਵੋ ਲਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ "ਮਾਲ਼ਾਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨੀ" [ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ] ਨਾਮ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ  ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ  'ਇਸਲਾਮੀ ਤਜਦੀਦ ਪਾਰਟੀ" ਨੇ ਦੂਜੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਜਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿਚ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਚ ਮਾਰਸ਼ਲ ਟੀਟੂ ਦੀ ਐਂਟੀ ਫ਼ਾਸ਼ਸਟ ਪਾਰਟੀਜਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।  ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿਚ ਨੂੰ ਅੱਧ-1944 ਵਿੱਚ ਸਰਬੀਆਈ ਸ਼ਾਹੀ ਚੇਤਨਿਕਾਨ ਨੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ  ਪਰ 1914 ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਸਰਬੀਆਈ ਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ 'ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਵਜੋਂ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1946 ਵਿੱਚ  ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿਚ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ਼ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ  3 ਸਾਲ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬੰਦੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ  ਸਾਰਜੇਯੇਵੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।  ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਰਿਹਸ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਬਾਕਿਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਸਿਆਸਤ 'ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ  ਦੋ ਧੀਆਂ ਵੀ ਸੀ।

## Notes 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਅੰਬਾਲਾ ਜੱਟਾਂ

**ਅੰਬਾਲਾ ਜੱਟਾਂ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 246 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1125 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 584 ਮਰਦ ਅਤੇ 541 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 926 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, 917 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 90.80 % ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 95.52 % ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 85.71 % ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗਵਾਲੀਅਰ ਰਿਆਸਤ

**ਗਵਾਲੀਅਰ ਰਿਆਸਤ** ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਵਾੜਾਸ਼ਾਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਧਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਨਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਇਆ। ਜਦਕਿ ਗਵਾਲੀਅਰ ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਵਾਲੀਅਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ
ਨਰਕ

thumb|ਮੱਧ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਯਮ, ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਅਤੇ ਯਮਦੂਤ ਨੂੰ ਮਰੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਪੈਨਲ ਨਰਕ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸੇ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
**ਨਰਕ **() ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨਰਕ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਯਮ ਦਾ ਵੀ ਵਾਸ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਥੱਲੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਨਰਕ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਨਾਂ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਭੇਜੇ ਜਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਪਰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ 28 ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਮਯੰਮ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਮਦੂਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਬ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਯਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿੱਥੇ ਨੇਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਅਵਧੀ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਉਹ ਰੂਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪੁਖ਼ਤਗੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੇਠਲੇ ਜਾਂ ਉੱਚ ਜੀਵ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।  ਕੁਝ ਕੁ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਨੂੰ  ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਟੋਏ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰੂਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਕੈਦ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ

**ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ** ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਦੀਵਾਨਾ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ 1958 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਚਾਰ ਵਾਰੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਲ 1994–1996 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਸਿਰਫ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਹਨ। ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਦੇ ਕਈ ਗਾਣੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੌਰ 'ਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੁਣਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਣਿਆਂ 'ਚ ਫਿਲਮ 'ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ' ਦਾ ਗਾਣਾ 'ਹਵਾ ਹਵਾਈ', 'ਪਿਆਰ ਹੁਆ ਚੁਪਕੇ ਸੇ', ਫਿਲਮ 'ਖਾਮੋਸ਼ੀ' ਦਾ ਗਾਣਾ 'ਆਜ ਮੈਂ ਉਪਰ ਆਸਮਾਂ ਨੀਚੇ', ਫਿਲਮ 'ਰਾਕਸਟਾਰ' ਦਾ ਗਾਣਾ 'ਤੁਮਕੋ ਪਾ ਹੀ ਲੀਆ' ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ, ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ, ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ, ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ, ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਲਈ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਗਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹਨੇ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੈਡਲ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਸੀ ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਲਗਾਅ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਗਾਂਹ ਵਧੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੇਂਟ ਜੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਕਾਲਜ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਦੀ ਰਹੀ। ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਫਰ ਅਗਾਂਹ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਵਾਡੇਕਰ, ਹਰੀਹਰਨ, ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਨੂ, ਸੋਨੂੰ ਨਿਗਮ, ਉਦਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸੋਲਰ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ

ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਵਧਾਰਣਾ]]
ਸੌਰਮੰਡਲ ਦਾ ਗਠਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਣਵਿਕ ਬੱਦਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਪਤਨ ਦੇ ਨਾਲ 4.6 ਅਰਬ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਸਪੀਡ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
* akamai's state of the internet - Q3 2015 report

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਕਰਮ

**ਕਰਮ** ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਾਪ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੁਲਾਂਗ ਨਾਲ ਮਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੁਲਾਂਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਪ ਦੀ ਇਹ ਇਕਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਸਤੂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਇਕਾ ਜਮਾਂਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ, ਪਸ਼ਤੂਨ,ਸਿੰਧੀ,ਸਰਾਇਕੀ,ਮੁਹਾਜ਼ਿਰ, ਬਲੋਚੀ,ਹਿੰਦਕੋਵਾਨ, ਚਿਤਰਾਲੀ ਲੋਕ ਚਿਤਰਾਲੀ, ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਛੋਟੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ,ਕਲਸ਼ ਲੋਕ |ਕਲਸ਼]], ਬੁਰੂਸ਼ੋਂ, ਬਰੂਹੀ,ਖੋਵਰ, ਸ਼ੀਨਾ ਬਾਲਟੀ ਅਤੇ ਤੁਰਵਾਲੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਦੇਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। 
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ 1.7 ਮਿਲੀਅਨ ਅਫਗਾਨ ਰਫਿਊਜ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਵਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਕੁਏਟਾ ਆਦਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ 
. ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ 1930 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪਖਤੂਨ ਹਨ।

ਲਗਪਗ 98% ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਇੰਡੋ ਇਰਾਨੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ 20% ਇਰਾਨੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਹਨ।

## ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੂਹ
## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰੀ ਸਮੂਹ
### ਪੰਜਾਬੀ 
ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਹੁ-ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਉਪ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਸੋਂ ਦਾ 45% ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 78.7 ਮਿਲੀਅਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।

### ਪਸ਼ਤੂਨ 
ਪਸ਼ਤੂਨ ਜਾਂ ਪਖਤੂਨ(ਜਾਂ *ਪਠਾਣ*) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੂਆ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਹਨ।ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਸਦੇ ਹਨ ਹਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੁਹ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 27.7 ਮਿਲੀਅਨ (15%) ਵਸੋਂ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸ਼ਤੂਨ ਵੱਸੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 7 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਸ਼ਾਵਰ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਕੁਏਟਾ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ,ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਦੇਸ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵੱਡੀ ਤਦਾਦ ਹੈ ਜੋ ਲਗਪਗ 42 to 60% ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਵਿਲੱਖਣ ਆਚਾਰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਪਸ਼ਤੂਨਵਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਲੋਕ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਖਣੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ।
### ਸਿੰਧੀ 
ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਬਹੁ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ ਜੋ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਵਸਦੇ ਹਨ ਜਿਥੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੰਧੀ ਪਿਆ। ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰਾ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੁਲਫ਼ੀਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ, ਪੀਰ ਸਾਹਬ ਪਗਾਰਾ,ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਅਤੇ ਆਸਿਫ ਅਲੀ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਹਨ।

### ਬਲੋਚ 
ਬਲੋਚ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ। 
 ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਸੋ ਸਿੰਧ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਸਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ
ਮੁਹਾਜਰ ਲੋਕ

**ਮੁਹਾਜਰ** ਜਾਂ **ਮਹਾਜਰ** (, ) ਇੱਕ ਅਰਬੀ-ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਆਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁ-ਨਸਲੀ ਔਲਾਦਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਬਾਰੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸੀ ਹੋ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

right|thumb|300x300px|ਭਾਰਤੀਯ ਰਾਸ਼ਟਰਿਯ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ (ਕੋਲਕਾਤਾ)
 ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਿਯ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1948 ਈਪੀਰੀਅਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 1948 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।  ਇਸ  ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਿਯ ਮੱਹਤਵ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। 

## ਮੁੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
* ਕੇਟਾਲੋਗ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉਨਾ ਦੇ ਕੇਦਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਯ ਗ੍ਰਥਸੂਚੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾਂ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ  ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਯ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣਾ।

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਰਾਸ਼ਟਰਿਯ  ਸਗਰਹਾਲਯ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਰਾਸ਼ਟਰਿਯ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਉਦੋਂ ਅਤੇ ਹੁਣ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇੰਡੀਆ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਕਲੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

**ਕਲੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ** (The Clay Sanskrit Library) ਨਿਯੂ ਯਾੱਕ ਵਿੱਚ ਜੇ. ਜੇ. ਸੀ। ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
ਕਲੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ (official page)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਜੋਹਰ ਦੁਦਾਏਫ

**ਜੋਹਰ ਦੁਦਾਏਫ** ਸੋਵੀਅਤ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ਼ ਦਾ ਜਰਨਲ ਅਤੇ ਚੇਚਨ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਆਪ ਇਸ਼ਕੀਰੀਆ ਦਾ ਚੇਚਨੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸਟਰਪਤੀ ਸਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ
ਖ਼ਾਲਿਦ ਇਬਨ ਅਲ-ਵਾਲਿਦ

**ਖ਼ਾਲਿਦ ਇਬਨ ਅਲ-ਵਾਲਿਦ** ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ ਦੇ ਇੱ ਕ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜੀ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਬੜੀ ਕਮਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਰਬੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਇਕਾਈ ਅਧੀਨ ਇਕਮੁੱਠ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਲੀਡਰਸਿੱਪ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤੀਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੇਠ ਅਰਬੀ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 632 ਤੋਂ 636 ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਡਾ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਪਰਸੀਅਨ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਈਲਖਾਨੀ ਸਲਤਨਤ

**ਈਲਖਾਨੀ ਸਲਤਨਤ** 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੰਗੋਲ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਜਿਹੜੀ ਮੰਗੋਲ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਈਲਖਾਨੀ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਚੋਂ ਗ਼ਾਜ਼ਾਨ ਪਹਿਲਾ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਲੋਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ। ਈਲਖਾਨੀ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦਾ ਸਾਰਾ ਈਰਾਨ, ਇਰਾਕ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ, ਤਿਰਕਮਾਨਿਸਤਾਨ, ਆਰਮੀਨੀਆ, ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ, ਜਾਰਜੀਆ (ਗਰਜਸਤਾਨ) ਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਮਗ਼ਰਿਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। 1219-1224 ਦੀ ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਵਾਰਜ਼ਮ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਲਾਉਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਦੋਮ ਨੇ ਮੰਗੋਲ ਤਾਜਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਨੇ 1219ਈ. ਖ਼ਵਾਰਜ਼ਮ ਦੇ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਗੋਲਾਂ ਨੇ ਖ਼ਵਾਰਜ਼ਮ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਇੱਟ ਨਾਲ਼ ਇੱਟ ਖੜਕਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ 1219 ਈ. ਤੋਂ 1221 ਈ. ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਰਾਨੀ ਇਰਾਕ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਮੰਗੋਲਾਂ ਨੇ ਜੁਬੇ ਤੇ ਸੌ ਬਦਾਈ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਖੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਜੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਾਵਰਾ-ਏ-ਅਲਨਹਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਮੰਗੋਲਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।

ਈਲਖਾਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਅਸਲ ਬਾਨੀ ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪੋਤਾ, ਮੋਨਗਕੇ ਖ਼ਾਨ ਤੇ ਕਬਲਾਈ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਭਾਈ ਹਿਲਾ ਕੁ ਖ਼ਾਨ ਸੀ। ਮੋਨਕਕੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਸ਼ਰਿਕ ਵਸਤੀ ਵਿੱਚ ਤੂਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਇਥੇ ਇਕਤਦਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਏ। ਇਸ ਦੇ ਪੋਤੇ ਹਿਲਾ ਕੁ ਖ਼ਾਨ ਨੇ 1256ਈ. ਵਿੱਚ ਈਲਖਾਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਇਹ ਸਲਤਨਤ 1335ਈ. ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਯੁਵਿਕਾ ਚੌਧਰੀ

**ਯੁਵਿਕਾ ਚੌਧਰੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ  ਓਮ, ਸੱਮਰ 2007 ਅਤੇ ਤੋ ਬਾਤ ਪੱਕੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ  ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਮਾਲੇਆਲੀ ਜੋਥੇਆਲੀ ਕੀਤੀ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਿਆਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨਰੂਲਾ ਨਾਲ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ 'ਨੱਚ ਬਲੀਏ 9' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਗਸਤ 1983 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਰੌਤ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਚੌਧਰੀ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਸਟਾਰਸ ਕੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ 'ਅਸਤਿਤਵਾ...ਏਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ' ਲਈ ਇੱਕ ਅਭਿਨੈ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਸਥਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਐਲਬਮ 'ਆਪ ਕਾ ਸਰੂਰ' ਦੇ ਗੀਤ "ਵਾਦਾ ਤੈਨੂੰ" ਲਈ ਹਿਮੇਸ਼ ਰੇਸ਼ਮੀਆ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਨਾਲ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਫਰਾਹ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਮ' (2007) ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਬ੍ਰੇਕ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਰ 2007 ਅਤੇ ਤੋਹ ਬਾਤ ਪੱਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ਰਾਰਤੀ @40 ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਅਤੇ ਮਨੋਜ ਪਾਹਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਪ ਵਿੱਚ। ਦੁਸ਼ਮਣ (2013) ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੇ ਕੇ ਮੈਨਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ 'ਦ ਸ਼ੌਕੀਨਜ਼', 'ਅਫਰਾ ਟਫਰੀ ਅਤੇ ਯਾਰਾਨਾ' ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਯਾਰਾਂ ਦਾ ਕੈਚਅੱਪ (2014) ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਲਾਈਫ ਓਕੇ ਦੇ ਸ਼ੋਅ 'ਦਫ਼ਾ 420' ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਧੁਰਿਮਾ ਤੁਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਗਈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 9 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ 'ਕੁਮਕੁਮ ਭਾਗਿਆ' ਵਿੱਚ ਟੀਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨਰੂਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਿਪੁਲ ਰਾਏ ਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਡੇਟ ਕੀਤਾ। ਚੌਧਰੀ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 9 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨਰੂਲਾ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 14 ਫਰਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
; ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਛਾਂਗਲਾ

**ਛਾਂਗਲਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 341 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1787 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 940 ਮਰਦ ਅਤੇ 847 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 901 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, 1000 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 85.07 %  ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 89.29% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 80.32% ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ੈਨਸ਼ੀ

**ਸ਼ੈਨਸ਼ੀ** () ਚੀਨ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਲੋਇਸ ਪਠਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਪੀਲਾ ਦਰਿਆ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਨ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਜ ਨੂੰ 25 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ** ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੁਖਤਾਰਾਂ ਬੀਬੀ ਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਾਰ ਅਗੈਂਸਟ ਰੇਪ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਇਹਨਾਂ ਬਲਾਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਵਰਤੀ ਗਈ। ਪ੍ਰੋ.ਸ਼ਾਹਾਲਾ ਹਾਏਰੀ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਉੱਪਰ ਸੱਟਡੀ ਅਨੁਸਾਰ,ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ "ਅਕਸਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੰਦੇ ਹਨ"।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਘਟਨਾਵਾਂ
2000ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸੋਸ਼ਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ ਸਹਿੰਦੀਆਂ ਆ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਤ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟ ਕਮਿਸ਼ਿਨ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 2009 ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਭਗ 46% ਔਰਤਾਂ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਾਰੀਸਾ ਮਾਏਰ

**ਮਾਰੀਸਾ ਮਾਏਰ** ( ਜਨਮ 30 ਮਈ 1975) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2012 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਯਾਹੂ ਦੀ ਸੀਈਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਜਨਵਰੀ 2016 ਯੂਐਸ ਬਰਫੀਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ

ਜਨਵਰੀ 2016 ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਬਰਫੀਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਇੱਕ ਘਾਤਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਰਫੀਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 22-24 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਦੌਰਾਨ ਮੱਧ-ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ 3 ਫੁੱਟ (91 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। 19 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਰਟਵੇਵ ਟ੍ਰਫ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਮੌਸਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 21 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਟੈਕਸਾਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਘੱਟ-ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਮੱਧ-ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 2 ਫੁੱਟ (61 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਰਫ਼ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅਧਰੰਗੀ" ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਰਫੀਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ" ਮੰਨਿਆ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਮਾਹਰ ਪਾਲ ਕੋਸਿਨ ਨੇ ਬਰਫੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ-10 ਬਰਫੀਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ" ਦੱਸਿਆ।

20-22 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ, ਗਿਆਰਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਗਵਰਨਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਦੇ ਮੇਅਰ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਲਗਭਗ 103 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ, 33 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ 13,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡਮੈਨਾਂ ਨੂੰ ਸਟੈਂਡਬਾਏ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਗੈਲਨ ਨਮਕੀਨ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟਨ ਸੜਕੀ ਨਮਕ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਨਿਊਆਰਕ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਲਈ 23-24 ਜਨਵਰੀ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਈ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੰਟਰ ਸਟੌਰਮ ਜੋਨਾਸ, 2016 ਦਾ ਬਲਿਜ਼ਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨੋਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸੱਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 30 ਇੰਚ (76 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਗਲੇਨਗਰੀ ਵਿੱਚ 42 ਇੰਚ (110 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ। ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ। ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 55 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ: ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ; ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨੌਂ; ਨਿਊ ਜਰਸੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿੱਚ ਛੇ-ਛੇ; ਦੱਖਣੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰ; ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ; ਅਤੇ ਅਰਕਾਨਸਾਸ, ਡੇਲਾਵੇਅਰ, ਜਾਰਜੀਆ, ਕੈਂਟਕੀ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਅਤੇ ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ। ਕੁੱਲ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ $500 ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ $3 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਸੂਚਕਾਂਕ 'ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 5 "ਅਤਿਅੰਤ" ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 4 ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 5 ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ 2011 ਦੇ ਗਰਾਊਂਡਹੌਗ ਡੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੂਫਾਨ
ਅਲੈਕਸੇਈ ਮਾਰੇਸੇਯੇਵ

**ਅਲੈਕਸੇਈ ਮਾਰੇਸੇਯੇਵ** (ਰਸ਼ੀਅਨ:Алексе́й Петро́вич Маре́сьев; ਮਈ 20, 1916 – ਮਈ 19, 2001) ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸੋਵੀਅਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦਾ ਲੜਾਕਾ ਸੀ।

## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
*ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀਣਾ ਲੜਾਕਾ ਪਾਇਲਟ ਅਲੈਕਸੇਈ ਮਾਰੇਸੇਯੇਵ
*ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀਣਾ ਲੜਾਕਾ ਪਾਇਲਟ ਅਲੈਕਸੇਈ ਮਾਰੇਸੇਯੇਵ-2

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ

|-
|}

**ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ **ਮਲਟੀ** ਅਤੇ **ਮੀਡੀਆ** ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਮਲਟੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, 'ਬਹੁ' ਅਤੇ ਮੀਡੀਆਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, 'ਮਾਧਿਅਮ'। ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ&nbsp; ਵਿੱਚ ਅਵਾਜ਼ੀ (ਆਡੀਓ), ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ, ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਪੇਸ਼ਕਰਣ, ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ&nbsp;ਗੇਮਾਂ ਬਹੁਤਾਂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਪੇਸ਼ਕਰਣ&nbsp; ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੈ।

## ਵਰਤੋਂ
'**ਰਚਨਾਤਮਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ** ― ਰਚਨਾਤਮਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ, ਕਲਾ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

**ਕੰਮ-ਕਾਰ ਵਿੱਚ ** ― ਕੰਮ-ਕਾਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਜਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜੀ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

**ਖੇਡ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ** -&nbsp; ਇਹ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਸਚਿੱਤਰ ਖੇਡਾਂ (ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੈ। ਸਿਨੇਮਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਸਪੈਸ਼ਲ ਇਫੈਕਟ) ਦੇਣ ਲਈ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

**ਵਿੱਦਿਆਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ** - ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਾਤਰ ਕੁੱਝ ਹੀ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਚਿੱਤਰ
* ਤਸਵੀਰ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣੋ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ
ਖਨਾਨਾ ਕਰੀਮ

**ਖਨਾਨਾ ਕਰੀਮ** ਸੰਨ 1478 ਤੋਂ 1774 ਦੇ ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜ ਦੇ ਤੁਰਕਿਸ਼ ਲੋਕ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਗੋਲਡਨ ਹੋਰਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨ ਹਾਸੀ ਆਈ ਗਿਰੇ ਨੇ ਸੰਨ 1449 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਖਾਨ ਟੋਤਾ ਖਾਨਦਾਨ 'ਚ, ਜੋਚੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਔਲਾਦ, ਚੰਗੇਜ ਖਾਨ ਦਾ ਦੋਹਤੇ ਸਨ। ਤੈਮੂਰ ਦੀ ਸਾਦੀ ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜਤੰਤਰ ਹੁਣ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੁਕਰੇਨ 'ਚ ਹੈ। ਉਸਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੀਮੀਆ ਤੇ ਸੰਨ 1475 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਨਾਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। 16ਵੀਂ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰੀਮੀ ਨੋਗਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਸਾਲ 1774 ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ ਘੋਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1783 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਗਣਰਾਜ
ਦਿਗਾਂਗਨਾ ਸੂਰਯਾਵੰਸ਼ੀ

**ਦਿਗਾਂਗਨਾ ਸੂਰਯਾਵੰਸ਼ੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹਸਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਏਕ ਵੀਰਾ ਕੀ ਅਰਦਾਸ... ਵੀਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀਰਾ ਪਾਤਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਰਚਿਤ ਹੋਈ।
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ *ਨਿਕਸੀ ਦਾ ਮਰਮਦ ਐਂਡ ਦਾ ਪਾਵਰ ਔਫ ਦਾ ਪਾਵਰ ਔਫ ਲਵ* ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ 2015 ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਆਈ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ,  ਨੀਰਜ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਰਿਤਾ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ। ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਨਾਨੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਹਾਇਰ ਸਕੂਲ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ 12ਵੀਂ ਦਾ ਬੋਰਡ ਮਿਠੀਬਾਈ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ‘ਏਕ ਵੀਰ ਕੀ ਅਰਦਾਸ ... ਵੀਰਾ’, ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਇਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, 2002 ਵਿੱਚ ਟੀ.ਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਕਿਆ ਹਦਸਾ ਕਿਆ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੂਰਯਾਂਵਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ (2009), ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਰੁਕ ਜਾਨਾ ਨਹੀਂ (2011–12) ਵਰਗੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ। ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਏਕ ਵੀਰ ਕੀ ਅਰਦਾਸ ... ਵੀਰਾ (2012-15) ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਲੜੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2014 ਵਿਚ ਇਕ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।। ਉਹ ਕਲਰਸ ਟੀ ਵੀ 'ਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ 'ਬਿੱਗ ਬੌਸ 9' ਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਸੀ ਅਤੇ 7 ਦਸੰਬਰ, 2015 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਖ਼ਨਾਨ ਚਗਤਾਈ

**ਖਨਾਨ ਚੁਗ਼ਤਾਈ** ਇੱਕ ਮੰਗੋਲ ਤੇ ਬਾਅਦ ਚ ਲਿਸਾਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਰਕ ਅਸਰ ਵਾਲੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਕਾਇਮ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜਾਨਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਉਸ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਸੀ। ਖਾਨਾਨ ਚੁਗ਼ਤਾਈ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਮੰਗੋਲ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਚ ਆਜ਼ਾਦ ਬਣ ਗਈ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਚ ਆਪਣੇ ਉਰੂਜ ਤੇ ਇਹ ਬਹਿਰਾ ਅਰਾਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਚ ਆਮੋ ਦਰਿਆ ਤੋਂ, ਅੱਜ ਦੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਕੋਹ ਅਲਤਾਈ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਖਾਨਾਨ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਲ ਚ 1220 ਈ. ਤੋਂ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਲਹਿੰਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ 1360 ਈ. ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਚ ਅਮੀਰ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਨਾਨ ਦਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਖ਼ਾਣਾਂ ਦੇ ਇਕਤਦਾਰ ਚ ਰਿਹਾ। ਜਿਹੜੇ ਤੈਮੂਰ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਉਸਦੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਔਗਦਾਈ ਖ਼ਾਨ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਵੱਡਾ ਖ਼ਾਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਜਿਸਦੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਝੀਲ ਬਾਲਕਸ਼ ਤੋਂ ਮੰਗੋਲੀਆ ਤੱਕ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਕੇ ਪੁਤਰ ਤੂਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਉਤਲੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਮਿਲੇ। ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਅਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਚ ਆਮੋ ਦਰਿਆ ਤੇ ਸੈਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਵਰਾ-ਏ-ਅਲਨਹਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਕਾਸ਼ਗ਼ਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਮਿਲੇ। ਉਸਨੇ ਅਲੰਮਾ ਲੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਘਰ ਬਣਾਇਆ ਜਿਹੜਾ ਅੱਜ ਦੇ ਉਤਲੇ ਲਹਿੰਦੇ ਚੀਨ ਚ ਕੁ ਲਿਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਵਿਰਾਸਤੀ ਮਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੰਗੋਲ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਆਇਆ ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਤਰਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਸਲੀ ਵਿਕਤਰੇ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਔਗਦਾਈ ਖ਼ਾਨ ਪੂਰੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਫ਼ਤਿਹ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਬ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤੇ ਬਗ਼ੈਰ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਵੀਵਕ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਨਾ ਲੱਭੀ ਤੇ ਔਗਦਾਈ ਦੇ ਮਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਉਸਦੀ ਬੀਵੀ ਤੋ ਰੀਜਨ ਦੇ ਹੱਥ ਚ ਗਈ। ਇਸ ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਕਰੋਲਤਾਈ ਚ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸਦਾ ਜਸ਼ਨ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਤੁਲਾਈ ਉਰਦੂ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਖ਼ਿਆਲ ਖ਼ਾਨ ਬਾਤ੍ਵ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਗਵੀਵਕ ਦੇ ਮਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਤ੍ਵ ਨੇ ਬੈਰਕ ਨੂੰ ਘਲਿਆ ਜਿਸਨੇ ਤੂਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਬੇਵਾਹ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਅਗਲੀ ਕਰੋਲਤਾਈ (1253ਈ. ਚ) ਔਗਦਾਈ ਦੀ ਨਸਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੂਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੋਨਗੀਕ, ਜਿਹੜਾ ਨਸਤੋਰੀ ਈਸਾਈਅਤ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਇਕਤਦਾਰ ਦਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਔਗਦਾਈ ਅਲਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਖ਼ਾਨ 1242 ਚ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਔਗਦਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਛੇਤੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਤਕਰੀਬਨ ਉਸ ਦੇ 20 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਰਿਆਸਤ, ਮਰਕਜ਼ੀ ਮੰਗੋਲ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਰਹੀ। ਜਿਹੜੀ ਉਸਦੇ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਖ਼ਾਨ ਬਿਠਾਂਦੀ ਤੇ ਲਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਮਾਵਰਾ-ਏ-ਅਲਨਹਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਹੜੇ ਅਗਰਚੇ ਖਨਾਨ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਚ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਵੱਡੇ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਲਾਏ ਹੋਏ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਕੋਲ਼ ਸੀ।

ਨਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਕਦੀ ਇਤਿਹਾਦੀ ਤੇ ਕਦੀ ਜੰਗ ਚ ਹੁੰਦੇ। ਅਖ਼ੀਰ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਚ ਖਾਨਾਨ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਅਪਾਕ ਖ਼ੋਜਾ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਖਨਾਨ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮੰਗੋਲੀ ਬੋਲੀ ਚ ਕੌਮ ਜਾਂ ਮੁਲਕ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਬਕਾ ਸਾਮਰਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਆਸਤਾਂ
ਏਅਰਲਿਫਟ (ਫ਼ਿਲਮ)

**ਏਅਰਲਿਫਟ** 2016 ਵਰ੍ਹੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗ ਥ੍ਰਿੱਲਰ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਮੈਨਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤ ਕੌਰ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਰਣਜੀਤ ਕਟਿਯਾਲ (ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ) ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ-ਇਰਾਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਗੁੱਜਰ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ

ਸਰਦਾਰ **ਗੁੱਜਰ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ** ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤਿਕੜੀ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਹੌਰ ਉੱਪਰ 30 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਗੁੱਜਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਰੋੜਾਂਵਾਲਾ ਕੋਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ। ਨਾਨੇ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜਥੇ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਖ਼ੋਸ਼ੀ ਮਹਿਮੂਦ ਨਿਸਾਰ

**ਖ਼ੋਸ਼ੀ ਮਹਿਮੂਦ ਨਿਸਾਰ**, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। 

## ਜੀਵਨ
ਨਿਸਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਜੂਨ, 1942 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਮਹਿਮੂਦ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ "ਅਮਾਮ ਦੀਨ" ਸੀ। ਨਿਸਾਰ ਨੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਖਨਾਨ ਅਸਤਰਾਖਾਨ

**ਖਾਨਾਨ ਅਸਤਰਾਖਾਨ** ਇੱਕ ਤਾਤਾਰੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਤੁਲਾਈ ਉਰਦੂ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਮਗਰੋਂ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਖਾਨਾਨ 15ਵੀਂ ਤੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਦਰੀਆਏ ਵੋਲਗਾ ਦੇ ਦਹਾਨੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਰਾ ਕੈਸਪੀਅਨ ਦੇ ਸਾਹਲਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਇਮ ਹੋਈ ਜਿਥੇ ਅੱਜ ਦਾ ਅਸਤਰਾਖਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਆਬਾਦ ਹੈ। ਖਨਾਨ ਅਸਤਰਾਖਾਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਮਹਿਮੂਦ ਅਸਤਰਾ ਖ਼ਾਣੀ ਨੇ 1460ਈ. ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ। ਖਾਨਾਨ ਦਾ ਰਾਜਘਰ ਹਾਜੀ ਤਾਰ ਖ਼ਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਰੂਸੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਚ ਉਸਤਰਾ ਖ਼ਾਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅੱਜ ਦੇ ਰੋਸ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਉਸਤਰਾ ਖ਼ਾਨ ਸੀ। ਖਾਨਾਨ ਦੇ ਅੱਲਾ‍ਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰੀਆਏ ਵੋਲਗਾ ਦੀ ਜ਼ੀਰੇਂ ਵਾਦੀ ਉੱਤੇ ਵੋਲਗਾ ਦਾ ਡੈਲਟਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਅੱਜ ਦੇ ਅਸਤਰਾਖਾਨ ਔਬਲਾਸਤ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਰੀਆਏ ਵੋਲਗਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਡੇ ਦੇ ਗਿਆ ਹਿਸਾਨੀ ਇਲਾਕੇ, ਅੱਜ ਦੇ ਰੋਸ ਦੀ ਜਮਹੂਰੀਆ ਕਲਮੀਕਿਆ ਹੈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਉਤਲੇ ਲਹਿੰਦੇ ਬਹਿਰਾ ਕਜ਼ਵੀਨ (ਬਹਿਰਾ ਕੈਸਪੀਅਨ) ਦੇ ਸਾਹਿਲ ਖਾਨਾਨ ਦੀ ਧੱਕਨੀ ਸਰਹੱਦ ਸਨ ਅਤੇ ਕਰੀਮਿਆ ਖ਼ਾਨੀਤ ਨੇ ਅਸਰਾਖਾਨ ਨੂੰ ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਖਾਨਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ 
ਜ਼ੀਰੇਂ ਵੋਲਗਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਹੈ ਮੁਖ਼ਤਲਿਫ਼ ਤਰਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਆਬਾਦ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿੱਦਾਂ ਖ਼ਜ਼ਾਰ। ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗੋਲਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਇਹ ਇਲਾਕੇ ਤੁਲਾਈ ਉਰਦੂ ਦੇ ਇਕਤਦਾਰ ਥੱਲੇ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਸਲਤਨਤ ਵੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖ਼ਾਨਾ ਜੰਗੀ ਪਾਰੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ 1466ਈ. ਵਿੱਚ ਕਾਸਿਮ ਉਲ ਨੇ ਨਿਯਮ ਖ਼ੁਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਖਾ ਨਾਨ ਉਸਤਰਾ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਨੇਹ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਰੀਆਏ ਵੋਲਗਾ ਦੇ ਦਹਾਨੇ ਤੇ ਮਹਿਲ ਵਕੂਅ ਪਾਰੋਂ ਅਹਿਮ ਤਜਾਰਤੀ ਰਸਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਲਨਘਨਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਉਸਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੌਲਤ ਫ਼ਰਾਹਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਦੌਲਤ ਘੋਹ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਨਾ ਬਦੋਸ਼ ਕਬੀਲਿਆਂ ਲਈ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਬਾਇਸ ਸੀ, ਇਸ ਪਾਰੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਖਾ ਨਾਨ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਮੰਗ਼ਲੀ ਉਲ ਗਿਰਾਏ, ਕਰੀਮ ਯੂਰਤੀ (ਖਾ ਨਾਨ ਕਰੀਮਿਆ) ਦੇ ਖ਼ਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਉਰਦੂ ਦੇ ਰਾਜਘਰ ਸਰਾਏ ਬਾਤ੍ਵ ਤੋਂ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਖਾ ਨਾਨ ਨੂੰ ਕਾਬਿਲ-ਏ-ਜ਼ਿਕਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* Turkic peoples
* List of Turkic dynasties and countries
* List of Turkic states and empires
* List of Khans of Astrakhan
* List of Sunni Muslim dynasties

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Brief History of Astrakhan

## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਭੋਜਨ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਭੋਜਨ** ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਾਣਾ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਨਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਸੰਮਿਲਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਭੋਜਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਚਾਰਨ ਯੋਗ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਢਾਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਘਲਈ ਖਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਨੱਸਲੀ ਵਚਿੱਤਰਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਖਾਣੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਅਤੇ ਚਟਕੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖਾਣੇ ਦੇ ਸੁਆਦ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
## ਹਲਾਲ
ਮੁਸਲਿਮ ਲੋਕ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਹਲਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਹਲਾਲ ਖਾਣੇ ਉਹ ਖਾਣੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਇਲਾਕਾਈ ਖਾਣੇ
### ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ
ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਖ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਬਲੋਚੀ ਖਾਣਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਖੈਬਰ-ਪਖਤੁਨਖਵਾ
ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਕਬਾਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮੇਮਣੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਕਰਾਚੀ
ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਮੁਘਲਈ ਖਾਣੇ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ।

## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

File:Pakistani seekh boti desi tarka.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੋਟੀ ਦੇਸੀ ਤੜਕਾ
File:Pakistani taste chicken mandi.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਚਿਕਨ 
File:Pakistani mutton boti.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਟਨ ਬੋਟੀ
File:Pakistani noodles and burger.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੂਡਲਜ਼ ਅਤੇ ਬਰਗਰ
File:Pakistani Microni.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਕਰੋਨੀ
File:Biryani of Lahore.jpg|ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਬਰਿਆਨੀ
File:Folk Cuisine of Lahore, Sweets at Mela Chiraghan of Madho Lal Hussain (Lahore).jpg|ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਲੋਕ ਪਕਵਾਨ ਮਿਠਾਈ, ਮਾਧੋ ਲਾਲ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਮੇਲੇ ਚਿਰਾਘਨ ਵਿਖੇ 
File:Local Famous Jaleebi.jpg|ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਸ਼ੈੱਫ ਦੁਆਰਾ ਪਕਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਜਲੇਬੀ
File:Multani-puri.jpg|ਜੂਸ ਆਈਲੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੁਲਤਾਨੀ ਪੁਰੀ
File:SINDHI KUNEH JA BHEE.jpg|ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਵਾਦੀ ਪਕਵਾਨ
File:Namak Paratha with Chay Morning breakfast Pakistani Culture.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਨਾਲ ਨਮਕ ਪਰਾਂਠਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਟਮਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

**ਪਾਟਮਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ **(PATMA Library) (Malay&#x3A; **Perpustakaan Alam dan Tamadun Melayu**) ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗੀ, ਸੇਲੰਗੋਰ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੁਨੀਵਰਿਸਿਟੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* PATMA Library Site 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਫ਼ਾਤਮੀ ਸਲਤਨਤ

**ਫ਼ਾਤਮੀ ਸਲਤਨਤ** ਜਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਫ਼ਾਤਮੀਆ, ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਅੱਬਾਸਿਆ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 297 ਹਿਜਰੀ ਚ ਉਤਲੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੇਰ ਵਾਣ ਚ ਕਾਇਮ ਹੋਈ। ਇਸ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਬਾਨੀ ਉਬੈਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲ ਮਹਿਦੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਧੀ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਦੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਫ਼ਾਤਮੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਬੈਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਤਰੀਖ਼ ਚ ਮਹਿਦੀ ਦੇ ਲਕਬ ਨਾਲ਼ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਲਤਨਤਾਂ
ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

**ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ** (SGNP), ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ **ਬੋਰੀਵਾਲੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ **, ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਬੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਜੈਕ ਡੇਨਿਅਲਸ

**ਜੈਕ ਡੇਨਿਅਲਸ** ਟੈਨੇਸੀ ਵਿਸਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਸਕੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਜੈਕ ਡੇਨਿਅਲ ਭਠੀ ਦੁਆਰਾ ਟੈਨੇਸੀ ਦੇ ਲਿੰਚਬਰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1956 ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ

**ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ** ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਰਕ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ ਨੂੰ ਸਰ ਐਡਰਿਕ ਲੁਟਬੇਨਜ਼ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 1914-21 ਦੇ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਦੇ 82000 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਉੱਚਾ 42 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਛੇ-ਭੁਜੀ ਰਕਬਾ 30600 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਵਿਆਸ 625 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਪਰੇਡ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ 'ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ **10 ਫ਼ਰਵਰੀ, 1921** ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਖਣਯੋਗ ਥਾਂਵਾਂ
ਚੱਕ ਸੁਲੇਮਾਨ

**ਚੱਕ ਸੁਲੇਮਾਨ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 40 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 156 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 81 ਮਰਦ ਅਤੇ 75 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 926 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਘੱਟ, 600 ਹੈ।  ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 92.14%  ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 97.18% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 86.96% ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਲਨੁਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

**ਵਿਲਨਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ** ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਧਿਅਕ ਅਧਾਰਿਆ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੇ ਵਿਲਨਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਜੀਸ਼ੋਇਟ ਵਲੋਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਲਨਸ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।  ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ੧੫੭੦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਿਆ 1579 ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਹਿਣ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੈ ਕਿ ਹਜੇ ਤੱਕ ਵੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਮਾਨ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅੱਜ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ੫੪ ਲੱਖ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਰੱਖੇ ਜਾਦੇ ਹੈਂ। ੧੭੫੩ ਵਿੱਚ ਲਿਥੂਆਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੈਧਸ਼ਾਲਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਲਨਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਬਰ  ਪਹੁਚਦੇ ਹਨ- ਉਹ ਸਿਰਫ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ, ਸਪੇਨ, ਚੀਨ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਸਥਾਪਨਾ 
 ਇਹ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਜੀਸ਼ੋਇਟ ਦੁਆਰਾ 1570 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।   

## ਵਿਵਸਥਾ 
ਜੇਕਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਬਰਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨਾ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਉਹ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੇਆਰ ਸਕਦੇ ਐਚਐਨ।

ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹਰੇਕ ਮੈਬਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। 
* ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਚਿਪਤਰ ਲਭਣਾ 
* ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ, ਡਾਟਾਬੇਸ ਅਤੇ ਪਤਰਾਂ ਨੂੰ  ਦੇਖਣਾਂ
* ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾਂ

## ਸਦਰ ਮਕਾਨ ਦਾ ਰੀਡਿਗ ਰੂਮ 
thumb|200x200px|ਚਾਦੀ ਰੰਗ ਦਾ ਰੀਡਿਗ ਰੂਮ
 
right|thumb|200x200px|ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਰੀਡਿਗ ਰੂਮ

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਵਿਲਸਨ
* ਲਿਥੁਆਨੀਆ
* ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ 

## ਚਿਤਰਲੇਖਨ 

File:VU bibliotekos J.Lebedžio kambarys.JPG| ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੇਬੇਦੀਸ ਦਾ ਰੀਡਿਗ ਰੂਮ 
File:VU bibliotekos Humanistikos informacijos centras 2.jpg| ਹਰਾ ਰੀਡਿਗ ਰੂਮ 
File:Reading room in Vilnius University library.jpg| ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮੁਗੇਵਿਚਯੂਸ ਹਾਲ 
File:Skaityklos filologijos.jpg| ਭਾਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਰੀਡਿਗ ਰੂਮ 
File:VU bibliotekos J.Lelevelio salė.JPG| ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਾਲ 
File:VU bibliotekos baltoji salė.JPG|ਸ਼ਵੇਤ ਦਵਾਰ 
File:Entrance to Vilnius University Library.JPG| ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ   

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਖਾਨਾਨ ਕਾਜ਼ਾਨ

**ਖਨਾਨ ਕਾਜ਼ਾਨ** (ਤਾਤਾਰੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਤੁਰਕੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ: ਕਾਜ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨਲੀਗ਼ੀ; ਰੂਸੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ: ਕਾਜ਼ਾਨਸਕੋਏ ਖਾ ਨਿੱਸਤਵਾ) ਘਬਲੇ ਜ਼ਮਾਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਤਾਰੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਇੱਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਆਸਤ ਵੋਲਗਾ ਬੁਲਗ਼ਾਰੀਆ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ 1438ਈ. ਤੋਂ 1552ਈ. ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਰਹੀ। ਇਸ ਖਨਾਨ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜਕਲ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਤਾਤਾਰਸਤਾਨ, ਮਾਰੀ ਐਲ, ਚੋਵਾਸ਼ਿਆ, ਮੋਰਦੋਵਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੇ ਅਦਮਰਤਿਆ ਤੇ ਬਾਸ਼ਕੀਰਸਤਾਨ (ਬਾਸ਼ਕੋਤੋਸਤਾਨ) ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸਦਾ ਰਾਜਘਰ ਕਾਜ਼ਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।

## ਖ਼ਾਨੀਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ
ਗ਼ਿਆਸ ਉੱਦ ਦੀਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਤੁਲਾਈ ਉਰਦੂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਤੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ 1420ਈ. ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕਾਜ਼ਾਨ ਅਲਸ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁਕਮਰਾਨ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤੁਲਾਈ ਉਰਦੂ ਦੇ ਸਾਬਕ ਖ਼ਾਨ ਅਲੱਗ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਕਾਜ਼ਾਨ ਤੇ ਮੱਲ ਮਾਰ ਲਈ ਤੇ ਤੁਲਾਈ ਉਰਦੂ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਕਾਜ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨੀਤ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਈ।

## ਖ਼ਾਨੀਤ ਦਾ ਜੁਗ਼ਰਾਫ਼ੀਆ ਤੇ ਆਬਾਦੀ
ਖਾਨਾਨ ਕਾਜ਼ਾਨ ਦੇ ਇਲਾਕੇ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਲਗ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਬਲਗ਼ਾਰ, ਚੋਕਾਤਾਵ, ਕਾਜ਼ਾਨ ਤੇ ਕਾ ਸ਼ਾਨ ਰਾਜਵਾੜਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕੇ ਜਿਹੜੇ ਵੋਲਗਾ ਬੁਲਗ਼ਾਰੀਆ ਨਾਲ਼ ਤਾਲੁਕਾਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਵੋਲਗਾ, ਕਾਮਾ ਤੇ ਵਈਆਤਕਾ ਖਨਾਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਨ। ਆਬਾਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਜ਼ਾਨ ਤਾਤਾਰ (ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਲਗ਼ਾਰ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਤਾਤਾਰੀ ਬੋਲੀ ਅਪਣਾ ਲਈ ਸੀ)ਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਤਾਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾਂ "ਕਾਜ਼ਾਨ ਦੇ ਲੋਕ " ਦੱਸਦੇ ਸਨ। ਖਨਾਨ ਦਾ ਰਿਆਸਤੀ ਮਜ਼ਹਬ ਇਸਲਾਮ ਸੀ।
ਸਥਾਨਕ ਜਗੀਰੂ ਬਹਾਦਰ ਨਸਲੀ ਬਲਗ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਜ਼ਾਨ ਦਾ ਖ਼ਾਨ, ਦਰਬਾਰੀ ਤੇ ਮੁਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਦਸਤੇ ਗਿਆਹਸਤਾਨ (ਮੈਦਾਨ) ਦੇ ਤਾਤਾਰਾਂ (ਕਪਚਾਕ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਗੋਏਆਂ) ਨਾਲ਼ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਕਾਜ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਣੀ ਟੱਬਰ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਆਤ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਗਿਆਹਸਤਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਨਕ ਤੁਰਕੀ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਤਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਵਰਗ ਵੀ ਇਹੋ ਨਾਂ ਵਰਤਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉੱਚੇ ਵਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸਲਤਨਤ ਤੁਲਾਈ ਉਰਦੂ ਨਾਲ਼ ਤਾਲੁਕਾਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਟੱਬਰ ਆਰਗ਼ਨ, ਬਾਰਨ, ਕਪਚਾਕ ਤੇ ਸ਼ੈਰਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਸਦ**, ਜਿਸਨੂੰ ਕੀ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਸੂਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਉੱਚ-ਵਿਧਾਨਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੋ ਸਦਨ ਹਨ ― ਉਪਰੀ ਸਦਨ ਜਾਂ ਸੈਨੇਟ ਅਤੇ ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। 
## ਇਤਿਹਾਸ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
ਪੁਰਾਣਾ ਮਹਾਨ ਬਲਗਾਰੀਆ

**ਪੁਰਾਣਾ ਮਹਾਨ ਬਲਗਾਰੀਆ** ਜਾਂ** ਮਹਾਨ ਬਲਗਾਰੀਆ** (Byzantine Greek: Παλαιά Μεγάλη Βουλγαρία, *Palaiá Megálē Boulgaría*) ਇੱਕ ਬਲਗਾਰ ਰਿਆਸਤ ਸੀ  ਜਿਸਨੂੰ ਪੈਤ੍ਰੀਆ ਓਨੋਗਰੀਆ** **(Agathius, Priscus Rhetor, Zacharias Rhetor, and Pseudo-Zecharias Rhetor) ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਤਾਈਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੋਲਗਾ (463ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ), ਫਿਰ Maeotian (7ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਬਲਗਾਰ ਰਿਆਸਤ, ਜੋ  Caucasus mountains ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ  Dniester ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ Volga ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਨਗੋਰੀਆ ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। 6 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮੀ ਤੁਰਕਾਂ ਤੋਂ ਉਤੀਗੁਰ ਬਲਗਾਰਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਖ਼ਨਾਨ ਦਾ ਧੁਰ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ. 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਕੁਬਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਅਵਾਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ  ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਫੈਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੋਠਾਰੀ ਖਾਨ ਦੇ ਵੋਲਗਾ-ਤੋਂ-ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਤੱਕ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੋਲਤਵਾ (ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਕਰੇਨ) ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਤ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਪੋਲਤਵਾ ਵਿੱਚ ਬਾਤਬਾਇਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ. ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰਪਾਥੀਆ ਤੋਂ ਆਵਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਧਾੜ ਨੇ ਕੁਬਰਾਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਮੀਅਮ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਜਦਕਿ ਓਨਗਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕੁਬਰਾਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸਫਾਰੁਖ ਅਧੀਨ ਡੈਨਿਊਬ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਬੁਲਗਾਰੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ. 

## ਕੁਬਰਾਤ 
ਬਲਗਾਰ ਦੇ ਖ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਨਾਮਾਵਲੀ ( *Nominalia of the Bulgarian khans)*, ਕੁਬਰਾਤ ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੂਲੋ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਲਗਾਰ ਤਖਤ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਵਾਰਿਸ ਸੀ. ਐਚ. ਜ਼ੋਟਨਬਰਗ (1883) ਨੇ, ਪੁਰਾਣੀ-ਇਥੋਪੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਜੌਹਨ ਨਿਕੀਊ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਨਾਮ Qetrades ਨੂੰ ਕੁਬਰਾਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ.  ਇਸ ਲਈ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਗਲਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰਮਗਰਸਤ ਹੈ ਕਿ ਕੁਬਰਾਤ ਨੂੰ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਦਰਬਾਰ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ. ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਜੌਹਨ ਨਿਕੀਊ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਬਲਗਾਰੀਆ ਦੇ ਹਾਕਮ ਕੁਬਰਾਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਬਕਾ ਸਾਮਰਾਜ
ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਛਤਵਾਲ

**ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਛਤਵਾਲ** ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੋਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖ
ਜੌਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

**ਜੌਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ **(Georgetown University) ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜੌਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3.5 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* Official Website of Georgetown University Library

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਓਸੀਐੱਲਸੀ

**ਔਨਲਾਈਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੈਂਟਰ** ਇੱਕ ਗੈਰ ਲਾਭਕਾਰੀ,ਸਦੱਸਤਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸਗੰਠਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰਵਜਨੀਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁਚਣੇ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1967 ਵਿੱਚ ਔਹਾਈ ਕਾਲਜ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਓ. ਸੀ। ਏਲ. ਸੀ. ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੈਬਰ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਬ ਤੋਂ ਵਡੇ ਔਨਲਾਈਨ ਪਬਲਿਕ ਅਕਸੇਸ ਕੈਟਾਲੋਗ ਵਰਲਡਕੈਟ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈਬਸਾਈਟ 
* ਵਰਲਡਕੈਟ
* ਔਨਲਾਈਨ  ਵਰਲਡਕੈਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ  

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕੇਂਦਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਔਟੋਮੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕੈਟਾਲੌਗਿੰਗ ਅਤੇ ਵਰਗੀਕਰਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਨਲਾਈਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੈਂਟਰ
ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ

**ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ** ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਜਿਮੀਦਾਰ ਹੈ।ਉਸ ਨੂੂੰ ਖੁਰਮਾਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ
ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਦਾ ਜਨਮ 1938 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਛੋਟੇ ਨੰਗਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸ. ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਦਾਦਾ ਨੇ 1928 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬੈਂਸ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ (1958) ਵਿੱਚ ਬੈਂਸ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ
ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਸੌਂਧ

**ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਸੋਂਧ** ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰੀਪ੍ਰੀਜ਼ੇਨਟੇਟੀਵ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ 3 ਜਨਵਰੀ 1957 ਤੋਂ 3 ਜਨਵਰੀ 1963 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੀ। 

## ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਛੱਜਲਵੱਡੀ, ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਹਿਸਾਬ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1919 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਵੋਲਗਾ ਬਲਗਾਰੀਆ

**ਵੋਲਗਾ ਬਲਗਾਰੀਆ**, ਜਾਂ **ਵੋਲਗਾ–ਕਾਮਾ ਬਲਗਾਰ**, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਲਗਾਰ  ਰਾਜ ਸੀ, ਜੋ ਵੋਲਗਾ ਅਤੇ ਕਾਮਾ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਹੁਣ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਤਵੀਂ ਅਤੇ ਤੇਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਰਾਜ ਦਾ ਮੂਲ ਅਤੇ  ਸਿਰਜਣਾ 
ਵੋਲਗਾ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਬਾਰੇ ਸਿਧੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਰਲੀ ਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਬਲਗਾਰ ਰਿਕਾਰਡ  ਬਚੇ ਨਹੀਂ, ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀ ਸਮਕਾਲੀ ਅਰਬੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਭਾਰਤੀ ਜਾਂ ਰੂਸੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ. ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖੁਦਾਈ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ.

ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ ਕਿ ਵੋਲਗਾ ਬੁਲਗ਼ਾਰੀਆ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਫ਼ਿੰਨ ਔਗਰੀ ਲੋਕ ਆਬਾਦ ਹੋਏ। ਤਰਕ ਨਸਲ ਦੇ ਬਲਗ਼ਾਰ 660 ਦੇ ਲਾਗੇ ਚਾਗੇ ਕਬਰਾਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁ ਤਰੰਗ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਥੇ ਅਜ਼ੋਵ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ। ਉਹ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਰਿਆਸਤ ਅਦੀਲ ਯੁਰਾਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਉਥੇ ਦੇ ਰਹਿਣਵਾਲੇ ਕਈ ਦੂਜੇ ਮੁਖ਼ਤਲਿਫ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਾ ਕੇ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਉਥੇ ਦੇ ਗ਼ਾਲਿਬ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਲੋਕ ਬਣ ਗਏ। 
 ਕੁੱਝ ਦੂਜੇ ਬਲਗ਼ਾਰ ਕਬੀਲੇ ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਡੈਨੀਊਬ ਦਰਿਆ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਆਬਾਦ ਹੋ ਗਏ ਜਿਹੜਾ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬੁਲਗ਼ਾਰੀਆ ਖਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਲਾਵ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਸੰਘ ਬਣਾ ਲਿਆ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸਲਾਵ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਕਸ ਧਰਮ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਬਹੁਤੇ ਦਾਨਿਸ਼ਵਰ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਵੋਲਗਾ ਬਲਗ਼ਾਰ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਕੁ ਤੱਕ ਅਜ਼ੀਮ ਖ਼ਜ਼ਾਰੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਰਈਅਤ ਸਨ ਜਦੋਂ ਬਲਗਾਰ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜਰਾਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦੇ
 ਤੇ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਇਤਿਹਾਦ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਲਗ਼ਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਹੜਾ ਅੱਜ ਦੇ ਕਾਜ਼ਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 160 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੀ। ਦਾਨਿਸ਼ਵਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਵੋਲਗਾ ਬਲਗ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖ਼ੁਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਉਦੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਏ ਜਦੋਂ 965 ਵਿੱਚ  ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸਵੀਆਤੋਸਲਾਵ ਨੇ ਖ਼ਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੋਂਘਾਈ ਸਲਤਨਤ

**ਸੋਂਘਾਈ ਸਲਤਨਤ** ਨੇ 15ਵੀਂ ਅਤੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਸਾਹੇਲ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਲਤਨਤ ਅਫਰੀਕਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਲਤਨਤ ਸੀ। ਸਲਤਨਤ ਆਪਣੇ ਨਸ਼ਲੀ ਨਾਮ ਤੇ ਹੀ ਵਧੀ। ਸੋਨੀ ਅਲੀ ਨੇ ਗਾਓ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੋਂਘਾਈ ਸਲਤਨਤ ਇਸ ਰਾਜਧਾਨੀ ਗਾਓ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੀ ਵਧਿਆ। ਇਸ ਨੇ 1468 ਅਤੇ 1475 ਵਿੱਚ ਕਰਮਵਾਰ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਟਿੰਬੁਕਟੂ ਅਤੇ ਡਜੇਨੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਲਤਨਤ ਤੇ ਸੋਨੀ ਵੰਸ਼ (c. 1464–1493) ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ