open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਰਾਬਰਟ ਰੈੱਡਫੋਰਡ

**ਚਾਰਲਸ ਰਾਬਰਟ ਰੈੱਡਫੋਰਡ ਜੂਨੀਅਰ** (ਜਨਮ 18 ਅਗਸਤ, 1936) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ,ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਡੈਂਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਬਾਨੀ ਹੈ।

ਰੇਡਫੋਰਡ ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ *ਵਾਇਸ ਆਫ ਚਾਰਲੀ ਪੋਂਟ* (1962) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਐਕਟਰ ਵਜੋਂ *ਐਮੀ* ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰੇਡਫੋਰਡ ਨੇ *ਵਾਰ ਹੰਟ* (1962) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। *ਇਨਸਿਡ ਡੇਜ਼ੀ ਕਲੋਵਰ* (1965) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨਵੇਂ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ *ਬੂਚ ਕੈਸੀਡੀ ਅਤੇ ਸੁੰਡੈਂਸ ਕਿਡ* (1969) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲ ਫਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਿੲਸ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਤਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ। 1973 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ *ਦੀ ਸਟਿੰਗ*, ਜਿ ਕਿ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰੈੱਡਫੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਿ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ *ਆਰਡੀਨਰੀ ਪੀਪਲ* (1980) ਸੀ। ਇਹ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਸਲਾਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ ਬੈਸਟ ਪਿਕਚਰ ਅਤੇ ਰੈਡਫੋਰਡ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਆਸਕਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ *ਬ੍ਰਬੇਕਰ* (1980) ਅਤੇ **ਅਊਟ ਆਫ ਅਫਰੀਕਾ** (1985) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦੀ ਸਫਲ ਫਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ ਬੈਸਟ ਪਿਕਸਰ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਆਸਕਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਫਿਲਮ *ਰਿਵਰ ਰਨਜ਼ ਥਰੂ ਇਟ* (1992) ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।

1995 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ *ਕੁਇਜ਼ ਸ਼ੋਅ* ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਬੇਸਟ ਪਿਕਚਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਲਈ ਦੂਜਾ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕਾਦਮੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ, ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ, ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਐਕਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਵਿੱਚ, ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਰੇਡਫੋਰਡ ਨੂੰ *ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਲੋਕਾਂ* ਵਿੱਚ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ "ਇੰਡੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਗੌਡਫਦਰ" ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 2016 ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਰੈੱਡਫੋਰਡ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਫ੍ਰੀਡਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰਾਬਰਟ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਅਗਸਤ, 1936 ਨੂੰ ਸੈਂਟਾ ਮੋਨਿਕਾ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਮਾਰਥਾ ਡਬਲਯੂ. ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਰਾਬਰਟ ਰੈੱਡਫੋਰਡ ਸੀਨੀਅਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦੁੱਧਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫੀਰ ਲੇਖਾਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਸੌਤੇਲਾ ਭਰਾ ਵੀ ਹੈ।

ਰੈੱਡਫੋਰਡ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੈੱਨ ਨਿਉਜਿਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੈਨ ਨਿਊਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਜੌ ਜੋ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੱਭਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। 1954 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬਾੱਲਡਰ ਵਿਖੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕਾਲਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਪਾ ਸਿਗਮਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡਫੋਰਡ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਵਜੀਫਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਰੁਕਲਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰੈਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਡਰਾਮੈਟਿਕ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਾਂ ਲਗਾਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2025
ਸੋਨੀ ਵਾਹ

**ਸੋਨੀ ਵਾਹ ਸੋਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ  ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੈਨਲ ਹੈ|ββ**ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 8 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ|

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ

## सन्दर्भ
ਦੂਮਾ

**ਦੂਮਾ** (дума) ਸਲਾਹਕਾਰ ਜਾਂ ਵਿਧਾਨਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਲਈ ਰੂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰੂਸੀ ਕਿਰਿਆ думать (ਦੁਮਤ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਸੋਚਣਾ" ਜਾਂ "ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ"। ਪਹਿਲਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਮਾ ਰਾਜ ਦੂਮਾ ਸੀ, ਜੋ 1906 ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਰ ਨਿਕੋਲਸ II ਦੁਆਰਾ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਰੂਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ 1917 ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1993 ਤੋਂ, ਰਾਜ ਦੂਮਾ ਰੂਸੀ ਸੰਘ ਦਾ ਵਿਧਾਨਿਕ ਸਦਨ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

1492 ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਟਾਪੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੇਸੋਮਰਿਕਨ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਸੇਬਾ ਸੀ। ਕੋਲੰਬਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਊਬਾ ਇੱਕ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਕਲੋਨੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਹਵਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਗਵਰਨਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫ਼ਲੋਰਿਡਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਪੇਨ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1762 ਵਿੱਚ, ਹਵਾਨਾ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਸਪੇਨੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲਮਕਵੀਂ ਸਪੈਨਿਸ਼-ਅਮਰੀਕਨ ਜੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1898 ਵਿੱਚ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਸਪੇਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਾਢੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ, ਕਿਊਬਾ ਨੇ 1902 ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਕਿਊਬਾ ਗਣਤੰਤਰ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਕ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਲਾ ਵੀ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ 26 ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਚੱਲੀ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਫੀਡਲ ਅਤੇ ਰਾਉਲ ਕਾਸਟਰੋ ਰੁਜ਼ ਕੋਲ ਸੀ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ 1953-59 ਦੌਰਾਨ ਕਿਊਬਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਫੁਲਗੈਂਸੀਓ ਬਤਿਸਤਾ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਰਾਜਭਾਗ ਕਾਸਟਰੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਾਜ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਵਾਂਗ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਹਨ।  ਘਰੇਲੂ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਨ।

## ਪੂਰਵ-ਕੋਲੰਬੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ 4ਥੇ ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਿਊਬਨ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਾਈਟ, ਲੇਵੀਸਾ, ਲਗਪਗ 3100 ਈਪੂ ਤੋਂ 2000 ਈਪੂ ਦੀ ਹੈ। 2000 ਈਪੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਕੇਓ ਰੇਡੋਂਡੋ ਅਤੇ ਗੁਆਏਬੋ ਬਲੈਂਕੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਨੀੋਓਲਿਦਕ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਭੂਮੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸ਼ੈੱਲ ਟੂਲ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੈਗਰ ਵਰਗੇ ਗਲੈਡੀਓਲੀਤੋਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ।  ਕੇਓ ਰੇਡੋਂਡੋ ਅਤੇ ਗੁਆਏਬੋ ਬਲੈਂਕੋ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਾਹੀਗੀਰੀ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਜ਼ਾਰੇਯੋਗ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸੀ।

ਕੋਲੰਬਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਗੁਆਨਾਜਟਾਬੇ, ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਟਾਇਨੋ ਅਤੇ ਸਿਬੋਨੀ ਸਮੇਤ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਫਲਿਆਂ ਨੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੂਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਲੋਕ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਸਨ।   

ਟਾਇਨੋ ਅਤੇ ਸਿਬੋਨੀ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰਾਵਕ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਹ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਧ ਗਏ ਸੀ। ਸਪੇਨੀ ਡੋਮੀਨੀਕਨ ਪਾਦਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਬਾਰਟੋਲੋਮੇ ਡੇ ਲਾਸ ਕਾਾਸਸ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਟਾਇਨੋ ਆਬਾਦੀ 350,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਟਾਇਨੋ ਲੋਕ ਯੁਕੋਟ ਰੂਟ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਅਤੇ ਕੇਸਾਵਾ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਕਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਵੀ ਉਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਆਲੂ ਖਾਂਦੇ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ "ਜੋ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਸਨ, ..."।

## ਸੂਚਨਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਰੋੜ ਸਿੰਘੀਆ ਮਿਸਲ

thumb|250x250px|ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦਾ 1780 ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।  
**ਸਿੰਘ ਕਰੋੜਾ **ਮਿਸਲ, ਜਾਂ **ਪੰਜਗੜੀਆ** ਮਿਸਲ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਸਰਦਾਰ ਕਰੋੜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ 10,000 ਰੈਗੂਲਰ ਘੋੜਸਵਾਰ ਸੀ।

ਕਰੋੜ ਸਿੰਘੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਂ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਰਕੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਕਰੋੜਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਥੇ ਦਾ ਬਾਨੀ ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਸਲ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲਈ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਨਾਰਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਨਾਰਲਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਵੱਡੇ ਨਿੱਕੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਪਿੰਡੇ ਉੱਤੇ ਹੰਢਾਏ ਅਤੇ ਖਾਲਸੇ ਨੂੰ ਦਿਲੀ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ ਝੁਲਾਓਂਦਿਆ ਤੱਕਿਆ । ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਨਾਰਲਾ ਨੇ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਕੰਬੋਕੇ ਨੂੰ ਮਿਸਲ ਦੀ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਾਰਲੀ ਦਾ ਸੰਧੂ ਜੱਟ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 1748 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁੱਰਾਨੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਵਾਰਿਸ ਬਣਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦਾ ਵਾਰਸ ਸਰਦਾਰ ਕਰੋੜਾ ਸਿੰਘ ਪੈਜਗੜ੍ਹ ਬਣਿਆ ਜਿਸਦੇ ਚਲਾਣੇ ਮਗਰੋਂ ਇਸਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਝਬਾਲ ਕੋਲ ਆਈ ਜਿਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਫਤਹਿ ਕੀਤਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਲਾਂ
2018 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ

**2018 ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਕੱਪ**, 21ਵਾਂ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਫੀਫਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਸ਼ ਕੌਮੀ ਟੀਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੈ। ਇਹ 14 ਜੂਨ ਤੋਂ 15 ਜੁਲਾਈ, 2018 ਤਕ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। 2 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਰੂਸ ਨੂੰ ਇਹ ਹੋਸਟਿੰਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ 2006 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹੋਵੇਗਾ,
ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਇਹ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾਰੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸਥਾਨ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਯੋਗ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।

ਫਾਈਨਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 32 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 31 ਟੀਮਾਂ (ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਟੀਮ ਰੂਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ) ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
32 ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ 20, 2014 ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਕ-ਟੂ-ਬੈਕ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਜਰਮਨੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਈਸਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪਨਾਮਾ ਦੋਵੇਂ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ।
11 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 12 ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੁੱਲ 64 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣਗੇ। ਫਾਈਨਲ 15 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਲੂਜ਼ਨੀਕੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਜੇਤੂ, 2021 ਫੀਫਾ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਕੱਪ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।

## ਟੀਮਾਂ
AFC (05) 
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ
ਇਰਾਨ
ਜਪਾਨ
ਸਊਦੀ ਅਰਬ
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ
CAF (5)
ਮਿਸਰ
ਮੋਰਾਕੋ
ਨਾਈਜੀਰੀਆ
ਸੇਨੇਗਲ
ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ
ਕਨਕੈਕਫ਼ (3)
ਕੋਸਟਾਰੀਕਾ
ਮੈਕਸੀਕੋ
ਪਨਾਮਾ
CONMEBOL (5)
ਅਰਜਨਟੀਨਾ
ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ
ਕੋਲੰਬੀਆ
ਪੇਰੂ
ਉਰੂਗਵੇ
ਯੂਈਐੱਫ ਏ (14)
ਬੈਲਜੀਅਮ
ਕਰੋਸ਼ੀਆ
ਡੈਨਮਾਰਕ
ਇੰਗਲੈਂਡ
ਫਰਾਂਸ
ਜਰਮਨੀ
ਆਈਸਲੈਂਡ
ਪੋਲੈਂਡ
ਪੁਰਤਗਾਲ
ਰੂਸ (ਮੇਜ਼ਬਾਨ)
ਸਰਬੀਆ
ਸਪੇਨ
ਸਵੀਡਨ
ਸਵਿੱਟਜਰਲੈਂਡ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
ਲਿੰਡਸੇ ਵੋਨ

**ਲਿੰਡਸੇ ਕੈਰੋਲੀਨ ਵੋਨ** ( ਜਨਮ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1984) ਇੱਕ  ਅਮਰੀਕੀ ਸਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਲਪਾਈਨ ਸਕੀ ਰੇਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਐਨੀਮੇਰੀ ਮੋਸੇਰ-ਪ੍ਰੋਲ ਹੈ। ੳੁਸਨੇ 2008, 2009, ਅਤੇ 2010 ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਖ਼ਿਤਾਬ, ਅਤੇ 2012 ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਵੋਨ ਨੇ 2010 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਡਾਊਨਹਿਲ ਵਿਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ  ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਾਊਨਹਿਲ (2008-2013, 2015, 2016) ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ 8 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤੇ। ਸੁਪਰ-ਜੀ (2009-2012, 2015) ਵਿੱਚ 5 ਟਾਈਟਲ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ (2010-2012) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਖ਼ਿਤਾਬ ) ਜਿੱਤੇ।  ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ 20 ਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਟਲ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।

ਅਲੋਪਾਈਨ ਸਕੀਇੰਗ-ਡਾਊਨਹਿੱਲ, ਸੁਪਰ-ਜੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਲੈਲੋਮ, ਸਲੇਟੋਮ ਅਤੇ ਸੁਪਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ 6 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਹੈ।  3 ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 82 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌੜਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 82 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂਆਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਐਨੀਰਮਰੀ ਮੋਜ਼ਰ-ਪ੍ਰੋਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ।ਉਸ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗੇ ਦੇ ਨਾਲ, 2009 ਵਿਚ 2 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸੁਨਿਹਰੀ ਮੈਡਲ (2007 ਅਤੇ 2011 ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਮਗੇ ਨਾਲ) ਅਤੇ 4 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਵੋਨ ਮਹਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਸਕਾਈ ਰੇਸਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2010 ਵਿੱਚ, ਵੌਨ ਨੇ ਲੌਰੀਅਸ ਸਪੌਡਲਸ ਆਫ ਦ ਈਅਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਪੋਰਟਸਵੂਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ।

ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਕਾਰਨ ਵੋਨ ਨੂੰ ਕਈ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਛੱਡਣੇ ਪਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2014 ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੀਜ਼ਨ ਅਤੇ 2013 ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੀਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੱਟ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ ਐਨਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਰੂਸ 2014 ਦੇ ਸੋਚੀ ਦੀਆਂ 2014 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
thumb|ਵੋਨ ਮਾਰਚ 2008 ਵਿੱਚ

right|thumb|2018 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕਸ

### ਸੀਜ਼ਨ ਸਟੈਂਡਿੰਗਜ਼ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਵੀਤਾ ਬਹਿਨ

**ਸਵੀਤਾ ਬਹਿਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ, ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਚੈਂਬਰ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਸਦਨ, ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਕੌਂਟੀਲ ਫਾਰ ਪੈਰੀਟੀ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 3300 ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਜੀਵ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ,ਚੌਥੀ ਉੱਚਤਮ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸਵੀਤਾ ਬਹਿਨ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜਨਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜੇਹਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਰੋਹਤਾਸ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਪੀ. ਐਲ. ਕਾਲਜ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈੋ, ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸੇਵਿਕਾ ਦਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਰੀਜਨ ਅਡਲਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਸਿਲਾਈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੈਂਟਰ ਸੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਹਰੀਜਨਾ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਸਵੀਤਾ ਬੇਨ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਰੰਗਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰਸ ਵਿਸ਼ਵ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਾਜਯੋਗਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਿਜਨਸ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੰਗ ਲਈ ਜ਼ੋਨਲ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 10 ਮਾਰਚ 2009 ਨੂੰ 90 ਸਾਲਾ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਬੇਗਮ ਤਬੱਸੁਮ ਹਸਨ

**ਬੇਗਮ ਤਬੱਸੁਮ ਹਸਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਲਈ ਕੈਰਾਨਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਐਮਪੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ ਉੱਪ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 

## ਜੀਵਨ 
ਤਬੱਸੁਮ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਚੌਧਰੀ ਮੁਨੱਵਰ ਹਸਨ 2004 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ 2008 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2009 ਵਿੱਚ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੁਕਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਸੀਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ ਕੈਰਾਨਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉਪ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2009 ਵਿੱਚ ਕੈਰਾਨਾ ਤੋਂ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਹਿਦ ਹਸਨ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਕੈਰਾਨਾ ਤੋਂ 2014 ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਰਾਨਾ ਲਈ 2018 ਦੀ ਉਪ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ "ਮਹਾਂ ਗੱਠਜੋੜ" ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲਗਭਗ 50,000 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[1][5] ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੀਪ ਚੌਧਰੀ ਤੋਂ, ਕੈਰਾਨਾ ਸੀਟ, 90,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ।

## ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਅਨਿਰੁੱਧ ਬਹਿਲ

**ਅਨਿਰੁੱਧ ਬਹਿਲ** (ਜਨਮ  1967) ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖਬਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਕੋਬਰਾਪੋਸਟ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਹੋਰਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ, ਆਉਟਲੁੱਕ, ਡਾਊਨ ਟੂ ਅਰਥ ਅਤੇ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਹਿਲਕਾ ਦੀ ਵੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਤਹਿਲਕਾ ਵਿੱਚ ਬਹਿਲ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਚ ਹਾਰਨ ਲਈ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਕੈਮਰੇ ਤੇ ਫੜ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਫਿਕਸਿੰਗ ਤੇ ਕਈ ਲੜੀਵਾਰ ਲੇਖ ਛਾਪੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ - *ਫ਼ਾਲਨ ਹੀਰੋਜ਼* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ। ਬਹਿਲ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਾਸੂਸ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ, ਉਹ*ਤਹਿਲਕਾ *ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ।

2003 ਵਿਚ, ਬਹਿਲ ਨੇ ਇੱਕ ਜਾਸੂਸੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਬੰਕਰ 13 ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਲਿਟਰੇਰੀ ਰਿਵਿਊ ਦਾ ਬੈਡ ਸੈਕਸ ਇਨ ਫਿਕਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

2008 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਚੈਨਲ ਵੀ ਲਈ ਟੋਨੀ ਬੀ ਸ਼ੋ ਦੀ ਹੋਸਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਵਿਅੰਗਮਈ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਐਲ.ਐਸ.ਡੀ. ਵਿਚ, ਪ੍ਰਭਾਤ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਰਦਾਰ ਇੱਕ ਤਹਿਲਕਾ-ਨੁਮਾ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨਿਰੁਧ ਬਹਿਲ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਬੀਨਾ ਦਾਸ

**ਬੀਨਾ ਦਾਸ** (1911-1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
### ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਬੇਨੀ ਮਾਧਵ ਦਾਸ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ, ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਕਲਿਆਣੀ ਦਾਸ (ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ) ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੀ

### ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ 
ਉਹ ਸੈਂਟ, ਜੋਹਨ'ਸ ਡਿਓਸੇਸਨ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਇਰ ਸਕੈਂਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੇਥੁਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

### ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ 
ਬੀਨਾ ਦਾਸ *ਛਤਰੀ ਸੰਘਾ*, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੰਗਠਨ, ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 6 ਫਰਵਰੀ 1932 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸਟੈਨਲੀ ਜੈਕਸਨ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਰਿਵਾਲਵਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀ ਕਮਲਾ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਬਾਰ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਪਰ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੌ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਕੈਦ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।

1939 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛੇਤੀ ਰਿਹਾਈ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਸ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। 1942 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1942-45 ਤੋਂ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਕੈਦ ਹੋ ਗਈ। 1946-47 ਤੋਂ, ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰਾਂਤਿਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ, 1947-51 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ।1947 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜਤਿਸ਼ ਚੰਦਰ ਭੌਮਿਕ, ਜੁਗਾਂਤਰ ਗਰੁੱਪ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।

ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਕਲਿਆਨੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਸਪੀਕਜ਼ (1944 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ) ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਬੀਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਗਾਂਗੁਲੀ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀ, ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੀ।

### ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਉਸਨੇ 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ "ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ" ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ  ਅਵਾਰਡ  ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਮੌਤ 
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਰੀ। 26 ਦਸੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਪੋਜ਼ਿਡ ਸਟੇਟ' ਚ ਉਸ ਦਾ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਾਰਜ 
ਬੀਨਾ ਦਾਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧੀ ਦੋ ਆਤਮਕਥਾ ਲਿਖੀਆਂ: ਸ਼੍ਰੀਨਖਲ ਝਾਂਕਰ ਅਤੇ ਪਿਤਰੀਧਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਕੋਬਰਾਪੋਸਟ

**ਕੋਬਰਾਪੋਸਟ**, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਤਹਿਲਕਾ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਨਿਰੁਧ ਬਹਿਲ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸੁਹਜਵਾਦ

" ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੀਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।]]
**ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸੁਹਜਵਾਦ** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: (Aestheticization of violence) ਉੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਲਾ ਜਾਂ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਯੀਸ਼ੂ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਲੇਖੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਰਣਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਘਿਣਾਉਣੇ ਜੁਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਸਦਾ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਰਗਰੇਟ ਬਰੂਡਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸੁਹਜਵਾਦ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦਾ *ਸਜਾਵਟੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਤਰੀਕਾ* ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਕਲਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇ ਤੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਹਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਸਾ
ਸਾਊਂਡਟਰੈਕ

ਫ਼ਿਲਮ ਉੱਪਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਸਾਊਂਡਟਰੈਕ।]] 

**ਸਾਊਂਡਟਰੈਕ** ਉਹ ਅੰਕਿਤ ਜਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੰਗੀਤ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਲਮ, ਪੁਸਤਕ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ (synchronize) ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜਾਂ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸਾਊਂਡਟਰੈਕ ਐਲਬਮ ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਜਾਂ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮੂਲ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਉਹ ਭੌਤਿਕ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੋੜੇ ਗਏ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 2018 ਦੇ ਦਲਿਤ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ

ਜਨਵਰੀ 2018 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ, 1 ਜਨਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ 200 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਲਿਤਾਂ ਨੇ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਮਰਾਠਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਹੁਲ ਫਤੰਗਾਲੇ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਕਾਰਾਂ, ਸਾਈਕਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੱਡੀਆਂ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਲਿਤ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਜਨਵਰੀ 2018 ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਬੰਦ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਪਨਗਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਢਾਬੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਇਕ 16 ਸਾਲਾ ਲੜਕਾ, ਯੋਗੇਸ਼ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਜਾਧਵ, ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। 1818 ਵਿਚ, ਦਲਿਤ ਮਹਾਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀ ਰਾਓ ਦੂਜਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਅਛੂਤਾਂ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਮਾਜਕ ਸ਼ਰਤਾਂ ਠੋਸ ਰੱਖੀਆਂ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਜੀਨ ਡੈਲਾਕਰੋਏ

**ਫਰਦੀਨੰਦ ਵਿਕਟਰ ਯੂਜੀਨ ਡੈਲਾਕਰੋਆ** (; 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1798 – 13 ਅਗਸਤ 1863) ਸੀ, ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ  ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ  ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੇਂਟਰ ਅਤੇ ਮੁਰਾਲਿਸਟ ਵਜੋਂ,  ਡੈਲਾਕਰੋਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟਾਤਮਕ ਬਰੱਸ਼ ਛੋਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਰੰਗ ਦੇ ਆਪਟੀਕਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ, ਜਦਕਿ ਅਲੋਕਾਰ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲਿਖਤਕਾਰ,  ਡੈਲਾਕਰੋਆ ਨੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ, ਸਕੌਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਵਾਲਟਰ ਸਕਾਟ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਲੇਖਕ ਜੋਹਾਨ ਵੂਲਫ਼ਗਾਂਗ ਵਾਨ ਗੇਟੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1863
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1798
ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਖਾਸੀ ਝਗੜਾ

**ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਤੇ ਖਾਸੀ ਝਗੜਾ** ਇੱਕ ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਉ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਤਨਾ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਕਿ ਫੌਜ ਨੂੰ ਫਲੈਗ ਮਾਰਚ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ 31 ਮਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸੀ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਔਰਤ ਵਿਚਾਲੇ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਝਗੜੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਫਵਾਹ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਖਾਸੀ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਖਾਸੀ ਲੋਕ ਸਿਲਾਂਗ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਹਲਕੇ ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

## ਪਿਛੋਕੜ
ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਦੇ ਥੇਮ ਈਯੂ ਮਾਵਲੋਂਗ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਸੀ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਗ਼ੈਰ-ਕਨੂੰਨੀ ਵਸਨੀਕ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕਢਿਆ ਜਾਵੇ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲਿਤ ਤਕਰੀਬਨ200 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਆ ਕੇ ਵੱਸੇ ਸਨ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਾਕਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲੀਨਰ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਕਮੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆਏ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ
ਐਂਡਰੇਜਾ ਪੇਜਿਕ

**ਐਂਡਰੇਜਾ ਪੇਜਿਕ** (/ਲਈnˈਡੀਆਰeɪ.ਲਈ ˈਪੀɛdʒɪk/; (ਜਨਮ 28 ਅਗਸਤ 1991) ਇੱਕ ਬੋਸਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਮਾਡਲ ਹੈ। 2013 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੇਜਿਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਂਡਰੋਜਾਇਨਸ ਸੁਪਰਮਾਡਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਛਾਣਨਯੋਗ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਪੇਜਿਕ ਦਾ ਜਨਮ ਤੁੱਜਲਾ, ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ (ਹੁਣ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਇਗੋਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਜਾਦ੍ਰੰਕਾ ਸਾਵਿਕ  , ਬੋਸਨੀਆਈ ਸਰਬੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਲੇਡੋ ਪੇਜਿਕ, ਇੱਕ ਬੋਸਨੀਅਨ ਕ੍ਰੋਟ ਹੈ। ਪੇਜਿਕ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੋਸਨੀਆ ਦੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਪੇਜਿਕ ਅਤੇ ਇਗੋਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਨਾਲ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਬੇਲਗ੍ਰਾਡ ਨੇੜੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਫਿਊਜੀ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਸਵਿੱਜਨੈਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੋਸਕਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ।

1999 ਵਿੱਚ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੇ ਨਾਟੋ ਬੰਬਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੇਜਿਕ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 2000 ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਪੇਜਿਕ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੇਲਬੋਰਨ, ਵਿਕਟੋਰੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਾਈ ਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਪੇਜਿਕ ਨੂੰ "ਅਕੈਡਮੀਕਲੀ ਬ੍ਰੀਲੀਅੰਟ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪੇਜਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 17 ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ  ਮਕਡੋਨਾਲਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਮੈਲਬੋਰਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ।

ਪੇਜਿਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2011 ਦੇ ਪੈਰਿਸ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ, ਪੇਜਿਕ ਨੇ ਜੀਨ-ਪਾਲ ਗਲਟਈਅਰ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਮਾਰਕ ਜੈਕਬਜ਼ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਸ਼ੋਅ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਮਈ 2011 ਵਿਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਡੋਸਾਈਜਰ ਜਰਨਲ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ- ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਜਿਕ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਕਮੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ - ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬਰਨਜ਼ ਐਂਡ ਨੋਬਲ ਅਤੇ ਬੋਰਡਰਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਜੁਲਾਈ 2011 ਵਿੱਚ ਸਟਾਈਲਨਾਈਟ ਵਿਚ, ਪੇਜਿਕ ਨੂੰ ਮਿਚਾਸਕੀ ਤੋਂ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਟਵਾਕ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਰੋਸਾ ਕਲਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬਾਰ੍ਸਿਲੋਨਾ ਦੇ ਬ੍ਰਾਈਡਲ ਹਫ਼ਤਾ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕਪੜਿਆ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ।

6 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ, ਪੇਜਿਕ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਅਗਲੇ ਟੋਪ ਮਾਡਲ ਲਈ ਮਹਿਮਾਨ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
2013 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਪੇਜਿਕ ਸੈਕਸ ਰੀਸਾਈਨਮੈਂਟ ਸਰਜਰੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਪੇਜਿਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਨਰ ਨਿਰਪੱਖ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿੱਕ-ਸਟਾਰਟਰ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਪੇਜਿਕ ਨੇ $ 40,000 ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਟੀਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਖਿਰਕਾਰ ਟਾਰਗੇਟ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਐਮ. ਸੁਭੱਦਰਾ ਨਾਇਰ

**ਐਮ. ਸੁਭੱਦਰਾ ਨਾਇਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ (ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ), ਮੈਡੀਕਲ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਇਨਾਮ, ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
thumb|ਯੂ ਸੀ ਕਾਲਜ ਅਲੂਵਾ
thumb|ਮਦਰਾਸ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ
thumb|ਤੀਰੁਵਨੰਥਪੁਰਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਪਰਿਸਰ
ਸੁਭੱਦਰਾ ਨਾਇਰ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਫਰਵਰੀ 1929 ਨੂੰ ਇਰਿੰਜਾਲਾਕੂਦਾ, ਥਰਿਸੂਰ, ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਕੁੱਟੀ ਮੈਨਨ ਅਤੇ ਮਾਧਵੀ ਅੰਮਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ, ਦੇ ਕੋਲ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਮਾਧਵੀ ਅੰਮਾ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੈਰੋਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਸੀ  ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਸਤ ਡਾਕਟਰ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਮੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

## ਸੋਸ਼ਲ ਸਰਵਿਸ 
ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਰੀਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡਾ. ਸੁਭੱਦਰਾ ਨਾਇਰ ਨੇ 'ਅਭਯ' ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਸ਼੍ਰੀ ਸਤਿਯਾ ਸਾਈ ਅਨਾਥਾਂ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਅਤੇ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਲ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਰੈਕੋਗਨੀਸ਼ਨ 
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ – ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ – 2014
* ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ– ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ
* ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ – ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

Cite webURLTitleFelicitationSource date23 August 2014PublisherThe New Indian ExpressURL access date27 August 2014
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਚਾਰੀਆ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਅਚਾਰੀਆ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (IAST: *Ācārya Nāgārjuna Vișvavidyālaya*) ਨਮਬੂਰੂ, ਗੁੰਟੂਰ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਗੁੰਟੂਰ ਸਿਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਨਾਗਾਰਜਨਾ ਨਗਰ, ਨਮਬੂਰੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਫੈਲਾਓ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੁੰਟੂਰ ਦੇ ਨਲਾਪਾਦੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 1967 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਨਾਂਬਊਰ/ਕਜ਼ਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸੈਂਟਰ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 10 ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਾਮ ਆਚਾਰੀਆ ਨਾਗਾਰਜੁਨ, ਮਹਾਯਾਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਧਿਆਮਕ ਮਾਰਗ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਨੂ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਟੋਮ ਮਾਰਸ਼ਲ (ਗਾਇਕ)

**ਟੋਮ ਮਾਰਸ਼ਲ** (ਜਨਮ ਨਵੰਬਰ 12, 1963) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਗੀਤਕਾਰ, ਕੀਬੋਰਡਵਾਦਕ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ  ਟਰੇਅ ਅਨਾਸਟੈਸੀਉ ਅਤੇ ਰੋਕ ਬੈਂਡ ਫਿਸ਼ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ| ਉਹ ਫਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ 1983-2004, 2009- ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਗੀਤਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਉਸਨੂੰ 95 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੇਂ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਅ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ|

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੀਜਾ ਘੋਸ਼

**ਜੀਜਾ ਘੋਸ਼** ਦਾ ਜਨਮ 'ਦਿਮਾਗੀ ਲਕਵੇ' (ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਲਿਸੀ), ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਜਣੇਪੇ ਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਲਸੀ' ਅਤੇ 'ਲਾ ਮਾਰਟਿਨੀਰੀ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼', ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਨਰਜ਼ ਇਨ ਸਸ਼ੋਲੋਜੀ, ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਾਬਲ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਮਾਸਟਰਜ਼, ਡਿਸਐਬਲਿਟੀਜ਼ ਸਟਡੀਜ਼, ਲੀਡਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਘੋਸ਼ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਜਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹੱਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਅਪਾਹਜ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਕਾਕੁੰਨਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਪੰਗ ਮਹਿਲਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ "ਆਈ ਐਮ ਜੀਜਾ" ਉਸਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਪੀਆਇਆਬੀਟੀ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਾਨਿਤ ਅਤੇ ਸਵਾਤੀ ਚਕਰਬਰਤੀ ਦੁਜਾਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਈ ਐਮ ਜੀਜਾ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ 2016 ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਮਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਮੀਲਾ ਕਬੇਓ

**ਕਾਰਲਾ ਕਮੀਲਾ ਕਬੇਓ ਐਸਟਰਾਬੋ** (ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ 1997) ਇੱਕ ਕਿਊਬਨ-ਮੈਕਸੀਕਨ-ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ *ਦੀ ਐਕਸ ਫੈਕਟਰ* ਦੇ ਅਮਰੀਕਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ *ਫਿਫਥ ਹਾਰਮੋਨੀ* ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਐਪਿਕ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਕੋ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲ ਹੋ ਗ।

ਫਿਫਥ ਹਾਰਮੋਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਮੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨ ਮੇਂਡੇਜ਼ ਨਾਲ *ਆ ਨੋਅ ਵੱਟ ਯੂ ਡਿਡ ਲਾਸਟ ਸਮਰ* ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਗਨ ਕੈਲੀ ਨਾਲ *ਬੈਡ ਥਿੰਗਸ* ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਕ ਗਾਣੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਫਿਫਥ ਹਾਰਮੋਨੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਮੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ *ਕਰਾਇੰਗ ਇਨ ਦਿ ਕਲੱਬ* ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ *ਕਮੀਲਾ* (2018) ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਚਾਰਟ ਤੇ ਨੰਬਰ 1 'ਤੇ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੰਗਲ **ਹਵਾਨਾ** ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾੱਪ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਮੀਲਾ ਕਬੇਓ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ 1997 ਨੂੰ ਕੋਜੀਮਾਰ ਹਵਾਨਾ, ਕਿਊਬਾ ਵਿਖੇ ਸਿਨੂਹੋ ਐਸਟਰਾਬੋ ਅਤੇ ਅਲੇਜੈਂਡਰੋ ਕਬੇਓ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਮੈਕਸੀਕਨ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕਿਊਬਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਆਮੀ, ਫ਼ਲੌਰਿਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਮੀਲਾ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮੈਕਸੀਕਨ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਆਮੀ ਪਾਲਮੈਟੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲ 2012-2013 ਦਾ ਸਕੂਲੀ ਸਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ 9 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਡਿਪਲੋਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕਨ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਊਬਨ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਨਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਮਿਰਾਈ ਚੈਟਰਜੀ

**ਮਿਰਾਈ ਚੈਟਰਜੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਥਾ ਸੇਵਾ (SEWA) ਵਿੱਖੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਜੂਨ, 2010 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਕੌਂਸਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਚੈਟਰਜੀ ਸੇਵਾ (SEWA) ਵਿੱਖੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੇਵਾ ਦੇ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ, ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਵੀਮੋਸੇਵਾ ਸਹਿਕਾਰੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਵਾਸਥ ਸੇਵਾ ਹੈਲਥ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਸਹਿਕਾਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਇਲਾ ਭੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੀ। 

ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੋਨਸ ਹੋਪਕਿੰਸ ਬਲੂਮਬਰਗ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਾਰਜ 
* Impact of Implementing the CDS through Sangini Childcare and Workers’ Co-operative, by Renana Jhabvala, Mirai Chatterjee and Mita Parikh, 1996.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੌਨਜ਼ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਬਲੂਮਬਰਗ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ

**ਜੌਨਜ਼ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਬਲੂਮਬਰਗ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ** (**JHSPH**) ਬਾਲਟੀਮੋਰ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੌਨਜ਼ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਐਪਿਡੇਮੋਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਜਨ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸੁਤੰਤਰ, ਡਿਗਰੀ-ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ, ਅਤੇ  ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵਜੋਂ  ਬਲੂਮਬਰਗ ਸਕੂਲ ਸਿਹਤ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਅਯੋਗਤਾ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ, ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਹਾਰਤ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ, ਨਵੇਂ ਖੋਜ ਦੇ ਪਾਇਨੀਅਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸੱਟ ਤੋਂ ਆਬਾਦੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਡ ਵਰਲਡ ਰਿਪੋਰਟ ਰੈਂਕਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਅਤੇ 1994 ਤੋਂ ਇਸੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਤੇ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੁਖਵੀਰ ਸਿੰਘ

**ਸੂਹੇ ਅੱਖਰ** ਜਾਂ **ਸੁਖਵੀਰ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੇਂਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ:-

* *ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ* (ਨਾਟਕ) 1997
* *ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਮੌਨ* (ਕਵਿਤਾ) 2015
* *ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ* (ਕਵਿਤਾ) 2016
* *ਮੱਖੀਆਂ* (ਨਾਵਲ) 2017

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਭਾਟੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ

**ਭਾਟੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ** (بھاٹی دروازه‬‎) ਦੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੰਧਨਕਾਰੀ ਗੇਟਸ ਦੀ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇਰਾਂ ਗੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।ਭਾਟੀ ਗੇਟ ਰਾਵੀ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਯੂਨੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ  ਗੇਟ ਦਾਤਾ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪੱਖੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਭਾਟੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਐਂਟਰੀ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਗਜ਼ਨਵੀ ਦੌਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਉੱਤਰੀ-ਦੱਖਣੀ ਆਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗੇਟ ਦਾ ਨਾਂ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਭਾਟੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅੰਦਰੂਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 
* ਅੰਦਰੂਨ ਲਹੌਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ
ਮੋਚੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ

thumb|400x400px| ਮੋਚੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦੁਆਰ
**ਮੋਚੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ**  ( **موچی دروازہ** )  ਅੰਦਰੂਨ ਲਾਹੌਰ  ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਕਬਰੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਗੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਇੱਕ ਤੀਹ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ ਪਰ 1900 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਏ  ਗਏ ਸੀ। ਫਿਰ 1947 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਮੋਚੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ  ਗਲੀਆਂ, ਮੁਹੱਲੇ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੋਤੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ "ਮੋਚੀ" ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦ "ਮੋਰਚੀ" ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਖਾਈ ਦਾ ਸਿਪਾਹੀ"। ਗਵਰਨਰ ਦੀਆਂ "ਪਿਆਦਾ" ਯੂਨਿਟਾਂ ਇੱਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਇਸ ਤੱਥ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਲੀਆਂ (ਮੁਹੱਲੇ) ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹੱਲਾ ਤੀਰ-ਗਰਾਂ (ਤੀਰ ਕਾਰੀਗਰ), ਮੁਹੱਲਾ ਕਮਾਨ-ਗਰਾਂ (ਕਮਾਨ ਕਾਰੀਗਰ)।

ਮੋਚੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ, ਪਤੰਗਾਂ ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਲੇਹ ਕੰਬੋਹ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਸਜਿਦ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਮੁਹੱਲਾ ਸ਼ੀਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ੀਆ ਅਜੇ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਮੁਹੱਰਮ  ਨੂੰ ਮਜਾਲਿਸ ਅਤੇ ਮਾਤੁਮ (ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਪਿੱਟਣਾ) ਅਤੇ ਇਵੇਂ ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ, ਇਸਲਾਮੀ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਪੋਤੇ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਯਾਦ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਹਵੇਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਈ ਇਮਾਮ ਬਾਰਗਾਹਾਂ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਹਨ। ਮੁਬਾਰਕ ਹਵੇਲੀ, ਨਿਸਾਰ ਹਵੇਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਹਵੇਲੀ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ। ਸਾਈਂ ਕਬਾਬ ਵਾਲਾ, ਫਜ਼ਲ ਸਵੀਟਸ ਅਤੇ ਰਫੀਕ ਸਵੀਟਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੂਹ  (ਲਾਲ ਖੂ) ਮੁਹੱਲਾ ਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਲਾਲ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੋਚੀ ਬਾਗ ਹੈ। ਇਹ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਛਾਂਦਾਰ ਦਰਖਤਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।  ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ "ਸਪੀਕਰਜ਼ ਕੋਰਨਰ" ਬਣ ਜਾਣ ਕਾਰਨ (ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਮਵਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ  ਤਕਰੀਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ) ਇਹ ਵੀਰਾਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਬਾਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ  ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁੰਡੇ  ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਲਾਹੌਰ
* ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਕਿਲਾ
* ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਲੇਹ ਕੰਬੋਹ
* ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਕੰਧ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ
* ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਮਸਜਿਦ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
ਅਨੰਦਘਨ

**ਅਨੰਦਘਨ** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜੈਨ ਭਿਕਸ਼ੂ, ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਭਜਨ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ, ਉਸ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਭਜਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਆਨੰਦਘਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਰਧਾ-ਭਰਪੂਰ ਜੀਵਨੀਆਂ ਜਾਂ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। 

## ਨੋਟ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ 
### ਸੂਚਨਾ 
### ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੈਨ ਭਿਕਸ਼ੂ
ਸੂਬੇਦਾਰ

**ਸੂਬੇਦਾਰ** (ਉਰਦੂ: صوبیدار‎) ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ, ਪਾਕ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਫੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਹੁਦਾ/ਰੈਂਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਅਤੇ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਸੂਬੇਦਾਰ ਰੈਂਕ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ **ਕਪਤਾਨ** ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਨੇਪਾਲੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੂੰ *ਵਰੰਟ ਅਫਸਰ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਰੈਂਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਫੌਜ (ਬੰਗਾਲੀ ਫੌਜ, ਮਦਰਾਸੀ ਫੌਜ, ਅਤੇ ਬੰਬੇ ਫੌਜ) ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸੂਬੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।ਫਿਲਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ੈਡਿਲ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸੂਰਤਗੜ ਜਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦਾ ਅਗਲਾ ਸ਼ਡਿਊਲ 1962 ਦੇ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਤਵਾਂਗ ਘਾਟੀ ਦੇ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦ੍ਰਾਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

1866 ਤੱਕ, ਇਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੈਂਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੂੰ *ਵਾਇਸਰਾਏ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫ਼ਸਰ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1947 ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਜੂਨੀਅਰ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫ਼ਸਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਕ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਰੈਂਕ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ ਪਰ ਰਿਬਨ ਹੁਣ ਲਾਲ-ਹਰਾ-ਲਾਲ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਵੀ ਰੈਂਕ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਿਬਨ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਲਾਲ-ਜਾਮਨੀ ਲਾਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇਦਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ 1999 ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਵਾਰੰਟ ਅਫਸਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਰੈਂਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਾ ਰੈਂਕ
ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ

**ਸੂਬੇਦਰ ਮੇਜਰ** ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫਸਰ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਰੈਂਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫਸਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਸੂਬੇਦਰ ਮੇਜਰ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਭਰਤੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਗੈਰ-ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦਾ ਸੂਬੇਦਰ ਮੇਜਰ ਕਮਾਂਡਰ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟਲ ਸਰਜੇਂਟ ਮੇਜਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸੂਬੇਦਰ ਮੇਜਰ ਤਾਜ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਾਮੂਲੀ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ *ਅਸ਼ੋਕਾ ਸ਼ੇਰ* ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁਨਿਹਰੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਟੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖੰਭਾ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਹੇਠਾਂ ਲਾਕ ਅਤੇ ਹਰੀ ਪੱਟੀ ਵਾਲੇ ਬਿੱਲੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਰੈਂਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਾ ਰੈਂਕ
ਸ਼ੋਭਨਾ ਭਾਰਤੀਆ

**ਸ਼ੋਭਨਾ ਭਾਰਤੀਆ** (ਜਨਮ 1957) ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਿਰਲਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ *ਐਂਡੈਵਵਰ ਇੰਡੀਆ* ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਸ਼ੋਭਨਾ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਫੋਰਬਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ 93 ਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਵਾੜੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਰਲਾ ਪਰਿਵਾਰ
ਸੁਜਾਇਥ ਅਲੀ

**ਸੁਜਾਇਥ ਅਲੀ** (ਜਨਮ 30 ਜਨਵਰੀ 1980) ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਬਾਜ਼ਾਰ, **ਵੂਨੀਕ** ਦੀ ਸਹਿ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੌਹੂਦਾ ਸੀ ਈ ਓ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੋਲਚੀ ਤਮਿਲ਼ ਨਾਡੂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੈਪਕੋ ਸ਼ਲੈਨਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਬਿਜਨਸ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ।

ਅਲੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁਨੀਮਾਹ ਫਾਤਿਮਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਡੈਂਟਿਸਟ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਕਰੀਅਰ
ਅਲੀ ਨੇ ਚੇਨਈ ਦੀ ਆਈਨਟਿਕਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵੂਨੀਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਲੀ *ਵੀਜ਼ਾ ਇੰਕ* ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ ਚੈੱਕਆਉਟ ਮਰਚੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ। *ਵੀਜ਼ਾ ਇੰਕ* 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ 7 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਵੂਨੀਕ
2013 ਵਿੱਚ ਵੂਨੀਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਆਰਥਿਕਤਾ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਅਸਥਿਰ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨਵਨੇਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਤਾਇਆ।

ਅਲੀ ਨੇ 10 ਹੋਰ ਉਦਮੀਆਂ ਨਾਲ **ਬਲੂਮਬਰਗ ਇੰਡੀਆ** ਦੇ 'ਦਿ ਪਿੱਚ 3.0' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਜੇਤਾ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਸਨੂੰ ਸੀਡਫੰਡ ਤੋਂ 2.5 ਕਰੋੜ ਦਾ ਫੰਡ ਮਿਲਿਆ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ
ਸੀਬਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ

thumb|ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਥੀਏਟਰ
**ਸੁਸਾਇਟੀ ਫ਼ਾਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਅਵੇਅਰਨੈੱਸ ਇਨ ਬੈਕਵਾਰਡ ਏਰੀਆਜ਼** (**ਸੀਬਾ**) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ, ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1998 ਵਿੱਚ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਅਤੇ ਅਮਨ ਢੀਂਡਸਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ 5 ਬਲਾਕ (ਮੀਰਾ ਬਲਾਕ, ਫਰੀਦ ਬਲਾਕ,ਐੱਸ-ਐਨ ਸੂਬਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਬੁੱਲੇ੍ ਸ਼ਾਹ ਬਲਾਕ ਅਤੇ ਕਬੀਰ ਬਲਾਕ) ਹਨ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਇੰਡੋਰ ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਵਾਲੀਬਾਲ, ਹਾਕੀ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਾਂ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ *ਅੰਮਿ੍ਤਾ ਓਪਨ ਏਅਰ ਥਿਏਟਰ* ਵੀ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਲੈਬ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪਲੇਵੇਅ ਵੀ ਹੈ।

## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ 
thumb
thumb|ਸੀਬਾ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਫਰੀਦ ਬਲਾਕ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ
ਪੁਸ਼ਪਲਤਾ ਦਾਸ

**ਪੁਸ਼ਪਲਤਾ ਦਾਸ** (1915-2003) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ, ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਅਸਾਮ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਧਾਇਕ ਸੀ। ਉਹ 1951 ਤੋਂ 1961 ਤੱਕ  ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ, ਆਸਾਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਖਾਦੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਉਦਯੋਗ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।< ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ, ਨਾਲ 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
thumb|235x235px|ਕਾਨਾਕਲਾਤਾ ਉਦਯਨ ਵਿੱਖੇ 1942 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਾਰਚ 1915 ਨੂੰ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸਾਈਕਿਆ ਅਤੇ ਸਵਰਨਲਤਾ ਦੇ ਘਰ ਆਸਾਮ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਲਖੀਮਪੁਰ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ, ਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੰਬਾਜ਼ਰ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ 
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਲੈਨਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸਬ-ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਦਾਸ ਉਸ ਸਾਲ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਦੁਲਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੰਡਿਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਓਮੀਓ ਕੁਮਾਰ ਦਾਸ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸਾਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰ, ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਮ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਦੋ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਹਿਨੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਿਊ ਬਾਹਿਨੀ, ਬਣਾਈਆਂ। ਸਤੰਬਰ 1942 ਵਿੱਚ, ਦਾਸ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਿਊ ਬਹਿਨੀ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਜਲੂਸ ਵਿੱਚ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥੀ, ਕਨਕਲਤਾ ਬਰੂਆ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਕਨਵੀਨਰ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਾਮ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਪਲਤਾ ਦਾਸ ਖੁਦ 1951 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਬਜਾਲੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੰਦਰਪ੍ਰਵਾ ਸੈਕਿਆਨੀ ਦੀ 1957 ਦੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ 1958 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕਈ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। 1967 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਢੇਕਿਆਜੁਲੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਹਲਕਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।  ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਸਾਮ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭੂਦਾਨ ਤੇ ਗ੍ਰਾਮਦਾਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਬੋਰਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।

## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਮਰਪੱਤਰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵੁੱਡਲੈਂਡਜ਼ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣਾ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ 9 ਨਵੰਬਰ 2003 ਨੂੰ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਨੰਦਿਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਸ਼ਸ਼ੰਕਾ ਦੱਤਾ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਓਮਿਓ ਕੁਮਾਰ ਦਾਸ
* ਉੱਤਰੀ ਲਖਿਮਪੁਰ
* ਕਨਕਲਤਾ ਬਰੂਆ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਅਵਾਬਾਈ ਬੋਮਨਜੀ ਵਾਡੀਆ

**ਅਵਾਬਾਈ ਬੋਮਨਜੀ ਵਾਡੀਆ** (ਜਨਮ 18 ਸਤੰਬਰ 1913) ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਜੰਮਪਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ, ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪਲੈਂਡ ਪੇਂਰੈਨਟਹੁੱਡ ਫਡਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੈਮਲੀ ਪਲੈਨਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਦੋ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਿੲਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕਾਮੁਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।. ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 1971 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।.

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1913
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਜੱਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਲੋਕ
ਕਾਵਿਨ ਭਾਰਤੀ ਮਿੱਤਲ

**ਕਾਵਿਨ ਭਾਰਤੀ ਮਿੱਤਲ** ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ *ਹਾਈਕ ਮੈਸੇਂਜਰ* ਦਾ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਸੀ ਈ ਓ ਹੈ। ਕਾਵਿਨ, ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਟੈੱਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੁਨੀਲ ਮਿੱਤਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਕਾਵਿਨ, ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਟੈੱਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੁਨੀਲ ਮਿੱਤਲ ਅਤੇ ਨੈਨਾ ਮਿੱਤਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਜੁੜਵਾ ਭਰਾ ਸ਼ਾਰਵਿਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਈਸ਼ਾ ਹੈ। ਕਾਵਿਨ ਨੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਾਵਿਨ ਜੈਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਹੈ।

ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮੈਕਲੇਰਨ ਰੇਸਿੰਗ, ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਗੋਲਡਮੈਨ ਸਾਕਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਐਪਸਪਾਰਕ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਪ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੂਵੀਟਿਕਟਜ਼.ਕਾਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਈ.ਓ.ਐੱਸ ਲਈ ਇੱਕ *ਮੂਵੀਜ਼ਨਾਓ* ਨਾਮਕ ਮੂਵੀ ਟਿਕਟਿੰਗ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ 12 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਹਾਈਕ ਮੈਸੇਂਜਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਈਕ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਫਟਬੈਂਕ ਤੋਂ 21 ਮਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰਾਂ ਅਤੇ ਟਾਈਗਰ ਗਲੋਬਲ ਤੋਂ 65 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਆਰੰਭਿਕ ਫੰਡਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। 3 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, 100 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਉਪਯੋਗਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਾਈਕ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਾਰਤੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ। ਜੁਲਾਈ 2014 ਤੱਕ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਪਲ ਐਪ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸੀ।

ਕਾਵਿਨ ਔਟਰਪਰਿਨਿਔਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ 35 ਅੰਡਰ 35 2016 ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਕਾਵਿਨ ਨੂੰ 2017 ਲਈ ਫੋਰਬਜ਼ 30 ਅੰਡਰ 30 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵੂਨੀਕ

**ਵੂਨੀਕ** ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੰਪਨੀ, ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਬੰਗਲੌਰ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਵੈਬਸਾਈਟ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਿੱਜੀ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ
ਵੂਨੀਕ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਨਾ 2013 ਵਿੱਚ ਸੁਜਾਇਥ ਅਲੀ ਅਤੇ ਨਵਨੇਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਬੰਗਲੌਰ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਨ 2016 ਤੱਕ ਇਸਦੇ 450 ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੌਮੀ

**ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੌਮੀ** (1897-1975) ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।  ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਸਾਈਮਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ, ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ, ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ 64 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 15 ਅਗਸਤ 1975 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਤਾਮਰ ਪੱਤਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1897
ਤਮਸ਼ੀਲ

**ਤਮਸ਼ੀਲ** (ਯੂਨਾਨੀ ἀναλογία, *analogia*, "ਅਨੁਪਾਤ", *ana-* "ਉੱਤੇ, ਅਨੁਸਾਰ," ["ਵਿਰੁੱਧ", "ਦੁਬਾਰਾ" ਵੀ] + *logos* "ਅਨੁਪਾਤ" ["ਸ਼ਬਦ, ਭਾਸ਼ਣ, ਗਿਣਤੀ-ਮਿਣਤੀ" ਵੀ]) ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇ (ਐਨਾਲਾਗ, ਜਾਂ ਸਰੋਤ) ਤੋਂ ਦੂਜੇ (ਟੀਚਾ-ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਅਰਥ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬੋਧਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸੰਗਤ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਹੈ। ਸੌੜੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ, ਤਮਸ਼ੀਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਗੂਮੈਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਗਮਨ ਤੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲੋਂ ਅੱਡਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਅਧਾਰ-ਵਾਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਮਸ਼ੀਲ ਪਦ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਟੀਚੇ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਵੀ ਲਖਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ) ਸਮਰੂਪਤਾ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਮਸ਼ੀਲ ਦੀ ਧਾਰਨਾ। 

## ਸੂਚਨਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਸ਼ੀਲ
ਏ. ਕੇ. ਪ੍ਰੇਮਾਜਮ

**ਏ. ਕੇ ਪ੍ਰੇਮਾਜਮ** (ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1938) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਏ. ਕੇ ਪ੍ਰੇਮਾਜਮ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਲੀਕੁੰਨੂ, ਕੰਨੂਰ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।ਉਹ ਕਾਲੀਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬਰੇਨਨ ਕਾਲਜ, ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਥਾਲਾਸਰੀ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਸਨੇ  ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਸ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1991 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ, ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ, ਕੋਜ੍ਹੀਕੋਡ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਏ. ਕੇ ਪ੍ਰੇਮਾਜਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ ਬਤੌਰ ਕੋਜ੍ਹੀਕੋਡ ਦੀ ਮੇਅਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਤੌਰ 1995 ਤੋਂ 1998 ਅਤੇ 2010 ਤੋਂ 2015 ਕੋਜ੍ਹੀਕੋਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ 13ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਟਮੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ

thumb|ਐਟਮੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ
**ਐਟਮੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ** ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦਾ ਲੋਗੋ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਦਰਫੋਰਡ ਮਾਡਲ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਕੇਂਦਰੀ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇਲੈਕਟਰੌਨਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ-ਪਥ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਆਟੌਮਿਕ ਊਰਜਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੁ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਲੋਗੋਆਂ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਦਰਫੋਰਡ ਮਾਡਲ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਣਾਏ। ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਹੈ ਕਿ "ਸਿਰਫ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖਜਾਤੀ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
* ਰਦਰਫ਼ਰਡ ਮਾਡਲ

## ਹਵਾਲੇ
ਗੇਲੋ

**ਗੇਲੋ** ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।

## ਕਥਾਨਕ
ਗੇਲੋ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਸ਼ਕ ਪਾਲ਼ਦੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਉਹਦੇ ਔਰਤ ਬਣਨ ਮਗਰੋਂ ਵੇਸ਼ਵਾ ਬਣੀ ਗੇਲੋ ਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਤਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਪਾਤਰ ਹੈ "ਗੇਲੋ”। ਹੈਰਤਅੰਗੇਜ਼ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਠਿੰਡਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੇਸ਼ਵਾਪੁਣੇ ਦਾ ਚੱਕਲਾ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕਲ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤਾਂ ਸਵੈ-ਹਸਰਤ ਪੂਰਤੀ ਦੀ ਉੱਪਜ ਹੁੰਦੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਵਾਨ ਗਾਗ ਸਵੈ ਚਿੱਤਰ (1889)

ਇਹ **ਸਵੈ ਚਿੱਤਰ** ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਵਿੰਸੇਂਟ ਵੈਨ ਗਾਗ ਦੁਆਰਾ 1889 'ਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਤੇਲ ਚਿੱਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਤਰ ਵਾਨ ਗਾਗ ਦਾ ਸ਼ਾਇਦ ਆਖਰੀ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਸਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਫਰਾਂਸ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਵਾਨ ਗਾਗ ਦਾ ਜਨਮ 1853 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਉਸਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਸਰਵ-ਕਾਲੀ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀ ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹੁੰਗਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਿਆ। ਕਲਾ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉੱਕਾ ਹੀ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਵਾਨ ਗਾਗ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਚੜਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਾਦਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਅਸਫਲ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, 28 ਸਾਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚਿਤਰਕਾਰ ਵੱਜੋਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨੌ ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਠ ਸੌ ਚਿੱਤਰ ਕਲਾ-ਜਗਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਏ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਸੂਰਜਮੁਖੀ' ਦੇ ਚਿੱਤਰ, 'ਸਟਾਰੀ ਨਾਇਟਸ' ਤੇ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੜੀ ਹੈ। ਕਈ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਵਾਨ ਗਾਗ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਸੈਂਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਖਿਰਕਾਰ ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਲਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਨ ਗਾਗ ਦੇ ਚਿੱਤਰ