open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਜੌਨਾ ਮੁਰਮੂ

**ਜੌਨਾ ਮੁਰਮੂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Jauna Murmu;** ਜਨਮ 16 ਅਗਸਤ 1990) ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਦੌੜਾਕ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ ਜੋ 400 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਮਯੂਰਭੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਦਾਸ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਦਾਸਮੋਹਪਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕੋਚਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ONGC ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਉਸ ਕੋਲ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ।

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
* ਗਵਾਂਗਜ਼ੂ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 2010 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 400 ਮੀਟਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
* 30 ਜੁਲਾਈ, 2012 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ ਤੀਜੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਲ ਸਟਾਰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 400 ਮੀਟਰ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਵਿੱਚ 57.39 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੱਢ ਕੇ ਇੱਕ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ 53.17 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
* 2016 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੋਨ ਤਗਮੇ: 400 ਮੀਟਰ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ 4 × 400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਵਿੱਚ।

### ਰਾਸ਼ਟਰੀ 
* 6 ਅਗਸਤ, 2010 ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਖੇ 52.78 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਤਰ-ਰਾਜੀ ਸੀਨੀਅਰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 400 ਮੀਟਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਡੋਪਿੰਗ 
ਮੁਰਮੂ ਨੇ 25 ਮਈ 2011 ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਸਟੀਰੌਇਡ ਮੇਥੈਂਡੀਨੋਨ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਡੋਪਿੰਗ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ

**ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ** (ਜਨਮ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1941)  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ, ਅਤੇ ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੋਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਹੈ।  ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਸਦਕਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ (ਫੁੱਟਬਾਲਰ)

**ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Manpreet Kaur;** ਜਨਮ 16 ਅਗਸਤ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੁਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿੱਕਸਟਾਰਟ ਐਫਸੀ ਕਰਨਾਟਕ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਕਲੱਬ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੇ 2015-16 ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੇ 2014 SAFF ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੌਰਾਨ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੈਪ ਕੀਤੀ। 

## ਸਨਮਾਨ 
**ਭਾਰਤ**

* ਸੈਫ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ : 2010, 2014

**ਰੇਲਵੇ**

* ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ : 2015-16

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਮਯੂਖਾ ਜੌਨੀ

**ਮਯੂਖਾ ਜੌਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mayookha Johny;** ਜਨਮ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988) ਕੇਰਲ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਐਥਲੀਟ ਹੈ ਜੋ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਅਤੇ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 14.11 ਦੇ ਅੰਕ ਨਾਲ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮਯੂਖਾ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਅਗਸਤ 1988 ਨੂੰ ਕੋਰਾਚੁੰਡ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ, ਕੇਰਲ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਐਮਡੀ ਜੌਨੀ ਇੱਕ ਬਾਡੀ ਬਿਲਡਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮਿਸਟਰ ਬੰਬੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕੋਚ ਸ਼ਿਆਮ ਕੁਮਾਰ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਵਿਖੇ 50ਵੀਂ ਕੇਰਲਾ ਸਟੇਟ ਐਥਲੈਟਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕੰਨੂਰ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਯੂਖਾ ਨੇ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਅਤੇ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ (12.38 ਮੀਟਰ) ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2006 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-20 ਵਰਗ ਵਿੱਚ। ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਧੇਰੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਐਮ.ਏ. ਪ੍ਰਜੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਟਿੰਸੀ ਮੈਥਿਊ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

2010 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੀ। ਜੌਨੀ ਨੇ ਅਗਲੇ ਫਰਵਰੀ 2011 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਐੱਮ.ਏ. ਪ੍ਰਜੂਸ਼ਾ ਤੋਂ ਡਬਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪਰ ਮੇਓਖਾ ਜੌਨੀ ਚੀਨ ਦੇ ਵੁਜਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ 14 ਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਡੇਗੂ 2011 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਈਵੈਂਟ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੀਜੀ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 6.37 ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਛਾਲ ਨਾਲ 9ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ, ਆਪਣੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਦੌਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 6.53 ਮੀਟਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ।

2012 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਂਗਜ਼ੂ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ, ਮੇਓਖਾ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜੰਪ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ 6.44 ਮੀਟਰ ਨਾਲ ਸਬਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਲਈ ਹੋਰ 0.21 ਮੀਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।

22 ਜੁਲਾਈ 2012 ਨੂੰ, ਮੇਓਖਾ ਜੌਨੀ ਨੇ 13.91 ਮੀਟਰ ਦੀ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਡਿਲਿੰਗੇਨ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੀਵੇਂ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 2012 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਮੈਰੀ ਐਨ ਗੋਮਸ

**ਮੈਰੀ ਐਨ ਗੋਮਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mary Ann Gomes;** ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1989) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ FIDE ਦੁਆਰਾ ਵੂਮੈਨ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ (WGM) ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗੋਮਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 1999 ਏਸ਼ੀਅਨ ਯੂਥ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਗਰਲਜ਼ ਅੰਡਰ 10 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਮਾਂਗਨ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅੰਡਰ 16 ਗਰਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 2006, 2007 ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ (ਅੰਡਰ 20) ਗਰਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਗੋਮਜ਼ ਨੇ 2011, 2012 ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵੀ ਜਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* FIDE ਵਿਖੇ ਮੈਰੀ ਐਨ ਗੋਮਜ਼ ਰੇਟਿੰਗ ਕਾਰਡ
* OlimpBase.org 'ਤੇ ਮੈਰੀ ਐਨ ਗੋਮਜ਼ ਦਾ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪੀਆਡ ਰਿਕਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰੀ

**ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰੀ** ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਟੇਜੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬਹੁਤਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ
ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1911 ਵਿਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਪਿੰਡ ਨੰਗਲ ਕੋਟਲੀ, ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਾਜਗੀਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਜੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਵਿਰੁੱਧ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਵੀਹ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ 19 ਜਣਿਆ ਸਮੇਤ ਉਹ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1932 ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੀਰਾਤੇ ਹਿੰਦ ਦੀ ਧਾਰਾ 121 ਏ (ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ) ਤਹਿਤ ਉਸਨੂੰ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋਈ। ਮੁਲਤਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ, ਟੀਕਾ ਰਾਮ ਸੁਖਨ, ਚੌਧਰੀ ਸ਼ੇਰ ਜੰਗ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਝਾਂਸੀ, ਇੰਦਰਪਾਲ, ਬੱਬਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਹੋਈ। ਇਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹਨੇ ਪਰਮਾਨੰਦ ਝਾਂਸੀ ਤੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਇੰਦਰਪਾਲ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਉਰਦੂ ਟੀਕਾ ਰਾਮ ਸੁਖਨ ਤੋਂ। 1938 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਈ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਭੋਗੀ

'*ਭੋਗੀ* (,,) ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਪੋਂਗਲ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਹੈ। (  பொங்கல் திருவிழா) ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, మకతరంక఍ికసాత  ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਗ੍ਰਹਿਯਣ ਜਾਂ ਮਾਰਗਸੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।  ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (ਪਹਿਲਾਂ 13 ਜਨਵਰੀ, ਹੁਣ 14 ਜਨਵਰੀ) ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤਿਲ ਮਿਲਾਕੇ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰੇਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਲਕ, ਗਾਜਰ, ਮਟਰ, ਹਰਾ ਚਨਾ,ਪਾਪੜੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਭੋਗੀ 'ਤੇ, ਲੋਕ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧੂਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।  ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ, ਲੋਕ ਲੱਕੜ ਦੇ ਚਿੱਠੇ, ਹੋਰ ਠੋਸ-ਈਂਧਨ, ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਫਰਨੀਚਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਬਾਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੁਣ ਉਪਯੋਗੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।  ਇਹ ਸਾਲ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵਾਢੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨਵੇਂ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।  ਹੋਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੋਂਗਲ ਅਤੇ ਲੋਹੜੀ, ਭੋਗੀ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਟੀਕਾ ਰਾਮ ਸੁਖਨ

**ਟੀਕਾ ਰਾਮ ਸੁਖਨ** ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੱਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਕਰਨਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕਰਨਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।   

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼ੀਲਾ ਐਫ. ਇਰਾਨੀ

**ਸ਼ੀਲਾ ਐਫ. ਇਰਾਨੀ** (12 ਜੂਨ 1922 – 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2003) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਲਈ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦਾ ਮੈਰਿਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਰਾਨੀ 10ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ (1995-96) ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (1969-78) ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ੀਲਾ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਜੂਨ 1922 ਨੂੰ ਨੈਨੀਤਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਰਜ ਐਗਬਰਟ ਫਰਗੂਸਨ ਅਤੇ ਊਨਾ ਮੌਡ ਫਰਗੂਸਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ) ਤੋਂ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਇਰਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਰਸਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੈਸੇਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦਾ ਮੈਰਿਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1968 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੈਸੂਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰਸ਼ ਜਾਵਾ ਰੋਟਰੀ ਚਿਲਡਰਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਰਾਨੀ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਕੋੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਟਰੱਸਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੈਨੇਟੋਰੀਅਮ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ, ਫਰੈਂਕ ਐਂਥਨੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਈਰਾਨੀ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

ਸ਼ੀਲਾ ਇਰਾਨੀ ਨੇ ਚਾਮੁੰਡੀ ਚਿਲਡਰਨ ਹੋਮ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਫਾਰੂਖ ਕੇ. ਇਰਾਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਈਡੀਅਲ ਜਾਵਾ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਸੀ.ਐਮ.ਡੀ. ਲਿਮਿਟੇਡ, ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੇਜ਼ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ, . ਉਹ ਇਕੱਠੇ 1951 ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਸ਼ਾਂਤੀ ਟੇਰੇਸਾ ਲਾਕਰਾ

**ਸ਼ਾਂਤੀ ਟੇਰੇਸਾ ਲਾਕਰਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਨਰਸ ਅਤੇ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਹੈ, ਜੋ 2004 ਦੀ ਸੁਨਾਮੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਓਂਗੇ ਕਬੀਲੇ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਲਾਕਰਾ ਨੂੰ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ 
 
ਸ਼ਾਂਤੀ ਟੇਰੇਸਾ ਲਾਕਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਮਈ 1972 ਨੂੰ ਮੱਧ ਅੰਡੇਮਾਨ, ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰੰਗਤ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ 2004 ਦੀ ਸੁਨਾਮੀ ਨੇ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਯੂਨੀਸੈਫ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ, ਲਾਕਰਾ ਨੇ ਓਂਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਘੱਟ ਰਹੀ ਓਂਗੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਸਿੰਗ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ।

ਸ਼ਾਂਤੀ ਟੇਰੇਸਾ ਲਾਕੜਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਜੀ ਵਰਗੀਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸਿਦਰਾ ਸਦਫ

**ਸਿਦਰਾ ਸਦਫ** () ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਸਾਈਕਲਿਸਟ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 11ਵੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ

ਸਦਾਫ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਸੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ। 18 ਸਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਚੈਕਅੱਪ ਦੌਰਾਨ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ।

ਸਦਾਫ ਨੇ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰੋਡ ਟੀਮ ਟਾਈਮ ਟਰਾਇਲ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਈਸਾਈ ਮਹਿਲਾ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ।

ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਸਦਾਫ ਨੇ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਦਾਫ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ। 2008 ਵਿੱਚ, ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਦੀ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਪੰਜਾਬ ਟੀਮ ਲਈ ਚੋਣ ਹੋਈ।

ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਸਦਾਫ਼ ਨੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। 2009 ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਟੀਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਦਾਫ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦੀ, ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਤੱਕ, 60-70 ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਸੀ।&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਖਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਕਸਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਮਿਸਤਰੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਿੱਤੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਟਨੈਸ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਇੱਕ ਮਹਿੰਗੀ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਖੇਡ ਹੈ। ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਖੇਡ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀਆਂ।

ਇੱਕ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਸਪੋਰਟਸ ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਖੇਡ ਸਾਈਕਲ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਡਾਇਓਸੇਸਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੀਲਡ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।

ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਸਦਾਫ ਨੂੰ HEC ਅੰਤਰ-ਵਰਸਿਟੀ ਮਹਿਲਾ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਈਕਲਿਸਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ, ਸਦਾਫ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਓਪਨ ਰੋਡ ਰੇਸ ਜਿੱਤੀ। ਪੂਰੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 44 ਮਹਿਲਾ ਸਾਈਕਲਿਸਟਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ

**ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। 

## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਲੱਪ ਗੀਤਾਂ ਦੀ* 
**ਦੋ ਪੈਰ ਘੱਟ ਤੁਰਨਾ*
**ਰੁੱਤ ਗਿੱਧਿਆਂ ਦੀ ਆਈ*
**ਵਤਨਾਂ ਤੇ ਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਮਾਲਵਿਕਾ ਬੰਸੋਦ

**ਮਾਲਵਿਕਾ ਬੰਸੋਦ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Malvika Bansod;** ਜਨਮ 15 ਸਤੰਬਰ 2001) ਨਾਗਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਰਗੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਬੰਸੋਦ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬੰਸੋਦ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਸਤੰਬਰ 2001 ਨੂੰ ਨਾਗਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਦਰਜ਼ ਪੇਟ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਪੁਆਇੰਟ ਸਕੂਲ, ਅਮਰਾਵਤੀ ਰੋਡ ਬਾਈਪਾਸ, ਨਾਗਪੁਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡ ਲਈ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬੰਸੋਦ ਨੇ ਅੰਡਰ-13 ਅਤੇ ਅੰਡਰ-17 ਉਮਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। 2018 ਵਿੱਚ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਚੋਣ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਾਠਮੰਡੂ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰੀ ਅੰਡਰ-21 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਰਹੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਬੰਸੋਦ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੀਨੀਅਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਜੂਨੀਅਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਬਲਗੇਰੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਓਪਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੀਰੀਜ਼ ਖੇਡੀ ਪਰ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੀ ਕਲਾਰਾ ਅਜ਼ੁਰਮੇਂਡੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 2022 ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ BWF ਸੁਪਰ 500 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਾਇਨਾ ਨੇਹਵਾਲ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 2022 ਸਈਅਦ ਮੋਦੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪੀਵੀ ਸਿੰਧੂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। 2022 ਓਡੀਸ਼ਾ ਓਪਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦੋ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨਤੀ ਹੁੱਡਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ 61 ਦੀ ਇੱਕ ਕਰੀਅਰ-ਉੱਚੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਬੰਸੋਦ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਨਾਗ ਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਟੇਲੈਂਟ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਥਲੀਟ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਟਾਰਗੇਟ ਓਲੰਪਿਕ ਪੋਡੀਅਮ ਸਕੀਮ (TOPS) ਅਥਲੀਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਰਗੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001
ਮਹਿਰੀਨ ਜੱਬਾਰ

**ਮਹਿਰੀਨ ਜੱਬਾਰ** ( ਉਰਦੂ : **م‍ﮩ‍رين جبار** ) (ਜਨਮ 29 ਦਸੰਬਰ 1971, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ-ਪਰਸਨ ਜਾਵੇਦ ਜੱਬਾਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੀਓ ਜ਼ਫਰ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਵੀ ਹੈ। ਮਹਿਰੀਨ ਜੱਬਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਾਇਕ, ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਯਾਸਿਰ ਅਖਤਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ। 1994 ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ, ਜੱਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਉੱਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 2008 ਟੀਵੀ ਲੜੀ *ਦੋਰਾਹਾ* ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਟੀਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਜੱਬਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਜਾਵੇਦ ਜੱਬਾਰ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨੇਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਫਲ ਐਡ ਮੈਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੱਬਾਰ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ *ਫਿਲਮ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ* ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਅਤੇ *ਤਸਵੀਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ* ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਜ਼/ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਜੱਬਾਰ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਉਦਯੋਗ ਦਾ 25 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵੀ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਗੰਭੀਰ, ਸਖ਼ਤ-ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ/ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਫਲਤਾ 2008 ਵਿੱਚ ਮਹਿਰੀਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ *ਰਾਮਚੰਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ* ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 'ਗਲੋਬਲ ਫ਼ਿਲਮ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਗ੍ਰਾਂਟ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਟ੍ਰਿਬੇਕਾ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਰਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2008-09 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਲਈ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 'ਰਾਮਚੰਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ' ਨੂੰ 'ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਫਿਲਮ ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ' ਦੁਆਰਾ 'ਫਿਪ੍ਰੇਸਕੀ ਪੁਰਸਕਾਰ', ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ 'ਫ੍ਰਾਈਬਰਗ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ' ਵਿਖੇ 'ਦਰਸ਼ਕ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਅਤੇ 13ਵੇਂ ਸਲਾਨਾ ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 'ਆਨਰੇਬਲ ਮੇਨਸ਼ਨ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੰਡਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ *ਦੋਬਾਰਾ ਫਿਰ ਸੇ* ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਯੂਕੇ, ਯੂਐਸਏ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਫਲ ਥੀਏਟਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ

ਜੱਬਾਰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਸੈਂਸਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ NGO WAR (ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ) ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਮਾਈਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ - ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਬ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੀਰਾ ਨਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਖਦੀਜਾ ਮੁਸ਼ਤਾਕ

**ਖਾਦੀਜਾ ਮੁਸ਼ਤਾਕ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਟਸ ਆਈਵੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਰੂਟਸ ਸਕੂਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਨੇ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵਿਕਾਸ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮੁਸ਼ਤਾਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਰੂਟਸ ਸਕੂਲ ਸਿਸਟਮ (RSS) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।

ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਰੂਟਸ ਆਈਵੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ।

ਮੁਸ਼ਤਾਕ 'ਲਿਬਰੇਟਿੰਗ ਦਿ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸਰਗਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੁਦਰਤ ਉੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ

**ਕੁਦਰਤ ਉੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ** (ਜਾਂ **ਕੁਦਰਤੁੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ**, ਉਰਦੂ قدرت ﷲ شہاب) (26 ਫਰਵਰੀ 1917 – 24 ਜੁਲਾਈ 1986) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ।

ਸ਼ਹਾਬ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ; ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਕੰਦਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਯੂਬ ਖਾਨ। ਉਹ 1962 ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੂਚਨਾ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। 

## ਅਰੰਭਕ  ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਹਾਬ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1917 ਨੂੰ ਗਿਲਗਿਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਬਾਲਾ ਦੇ ਅਰਾਈਂ  ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਂਗਲੋ-ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਸਰ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਨ । ਅਬਦੁੱਲਾ ਸਾਹਿਬ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ।  ਸ਼ਹਾਬ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ, ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਲੇਖ ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ, ਲੰਡਨ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਇਨਾਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ, 1941 ਵਿੱਚ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਮਿਲ਼ਿਆ।  ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਤਕਸੀਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਦੇ ਵਪਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ  ਅੰਡਰ-ਸਕੱਤਰ (ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ) ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕੁਦਰਤ ਉੱਲਾ ਝੰਗ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਿਹ੍ਸਾ। ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ।  

## ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਸ਼ਹਾਬ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1959 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ *ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ* ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।  

ਸ਼ਹਾਬ ਦਾ ਲੇਖ "ਮਾਜੀ" ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਪਰਵਾਸ ਸਮੇਂ ਹੰਢਾਏ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ, ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 

ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਤਮਕਥਾ *ਸ਼ਹਾਬ ਨਾਮਾ* ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮੁਫਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਅਲਖ ਨਗਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ *ਲਬੈਕ*  ਉਸਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਰਦੂ ਲੇਖਿਕਾ, ਬਾਨੋ ਕੁਦਸੀਆ  ਨੇ ਸ਼ਹਾਬ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ *ਮਰਦ-ਏ-ਅਬਰਸ਼ਾਮ* ਲਿਖੀ। ਕੁਦਰੁਤੁੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ ਬਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, *ਜ਼ਿਕਰ-ਏ-ਸ਼ਹਾਬ* ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਮੌਤ 
thumb| ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਐਚ-8 ਵਿਖੇ ਸ਼ਹਾਬ ਦੀ ਆਰਾਮਗਾਹ
ਸ਼ਹਾਬ ਦੀ ਮੌਤ 24 ਜੁਲਾਈ 1986 ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਐਚ-8 ਕਬਰਿਸਤਾਨ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।  

## ਆਨਰੇਰੀ ਸਟੈਂਪ 
23 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੋਸਟ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਾਲ਼  ਕੁਦਰਤੁੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ "ਮੈਨ ਆਫ ਲੈਟਰਸ" ਲੜੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
* *ਸ਼ਹਾਬ ਨਾਮਾ*  – ਆਤਮਕਥਾ (1986)  
* *ਯਾ ਖੁਦਾ* ،یا خُدا - ਨਾਵਲ  
* *ਮਾਂ ਜੀ*, ماں جی – ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ   
* *ਸੁਰਖ ਫਿਤਾਹ*, سُرخ فِیتہ – ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ   
* *ਨਫਸਾਨੇ*, نفسانے - ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 
* *ਸ਼ਹਾਬ ਨਗਰ*, شہابਨਗਰ – ਸਾਹਿਤਕ ਫੁਟਕਲ 
* *ਪਠਾਨ* - ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਲੇਖ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਸਰਸ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਸਈਦ

**ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਸਈਦ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਈਵੀਪੀ - ਬੇਵਰੇਜ ਹੈ। ਉਹ ਨਵੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2020 ਤੱਕ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2013 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਤੱਕ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੈਬਰ-ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਈਦ ਨੇ ਕਲੇਟਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ

## ਕਰੀਅਰ 
ਸੈਯਦ ਅਕਤੂਬਰ 1989 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਟਰੇਨੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਦਸੰਬਰ 2000 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੀਅਤਨਾਮ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਬਿਜ਼ਨਸ ਯੂਨਿਟ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਦਸੰਬਰ 2003 ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ

ਸਈਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਤੱਕ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰਹੀ ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ, ਸਈਦ ਨੂੰ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੂਡਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਸੀਈਓ ਵਜੋਂ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹੁਣ ਉਹ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਹੈੱਡ ਆਫਿਸ ਰੋਟਰਡਮ ਵਿਖੇ ਗਲੋਬਲ ਈਵੀਪੀ ਬੇਵਰੇਜਸ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਮੀਮ ਰਜਨੀ

**ਸ਼ਮੀਮ ਰਜਨੀ** (ਜਨਮ 1970 ਵਿੱਚ) ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਔਰਤ ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (IT) ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ, ਜੇਨੇਟੈਕ ਸਲਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 2010 ਤੋਂ, ਉਹ ਉਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਨ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸੀ.ਓ.ਓ.) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਤਕਨੀਕੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਸਲਨੈੱਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1970 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹਿਰੀਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕਰਾਚੀ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡਰੈਪਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਲਾਕਚੈਨ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਮ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਕਰਮ ਖਾਤੂਨ

**ਅਕਰਮ ਖਾਤੂਨ** (ਜਨਮ 26 ਸਤੰਬਰ 1937, ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬੈਂਕਰ ਹੈ। 1989 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਸਟ ਵੂਮੈਨ ਬੈਂਕ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ 2004 ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬੈਂਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਖਾਤੂਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਜਮੇਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 26 ਸਤੰਬਰ 1937 ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫੀ ਅਤੇ ਹਸੀਨਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਫੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਖਾਤੂਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਅਜਮੇਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ 1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਗ੍ਰੇਡ 4 ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸਿਆ, ਖਾਤੂਨ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀਆ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1958 ਵਿੱਚ ਫੋਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ। ਖਾਤੂਨ ਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਖੇਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈੱਟਬਾਲ, ਵਾਲੀਬਾਲ, ਉੱਚੀ ਛਾਲ, ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹਿਸ, ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਆਤਮਕਥਾ ਮਿਡਵੀਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਡੇਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਖਾਤੂਨ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਹ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਖਾਤੂਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਸੁੱਕਰ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਿੰਗ ਸੀ। ਉਹ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਫ਼ਸਰ ਸਿਖਲਾਈ ਸਕੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਅਫ਼ਸਰ ਵਜੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁੱਲ 1600 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 50 ਸਫਲ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਐਸੋਸੀਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਬੈਂਕਰਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (DAIBP) ਤੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ 41 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਸਟ ਵੂਮੈਨ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸੀਈਓ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ 28 ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੁਸਲਿਮ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਬੈਂਕਰਜ਼ ਲਈ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ NIPA ਕਰਾਚੀ ਲਈ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬੈਂਕਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਫਸਟ ਵੂਮੈਨ ਬੈਂਕ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਮੇਜਰ-ਜਨਰਲ ਨਸੀਰੁੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਬਾਬਰ ਦੁਆਰਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਾਨਾ

**ਪਾਨਾ** ਪਿੰਡ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਡੱਬਵਾਲੀ-ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤੋਂ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 
thumb|ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਪਾਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ
##  ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰ 
ਪਾਨਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 931 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਪਾਨਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1,362 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 723 ਹੈ ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 639 ਹੈ। ਪਾਨਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 52.86% ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 57.95% ਮਰਦ ਅਤੇ 47.10% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ। ਪਾਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 265 ਘਰ ਹਨ। ਪਾਨਾ ਪਿੰਡ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 125201 ਹੈ।ਪਾਨਾ ਪਿੰਡ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਪਾਨਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
##  ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ 
ਪਾਨਾ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਪਿਪਲੀ, ਪੰਨੀਵਾਲਾ ਰੁਲਦੂ, ਮਿਠੜੀ, ਮਾਖਾ, ਅਸੀਰ, ਖੋਖਰ, ਹੱਸੂ, ਦੇਸੂ ਮਲਕਾਣਾ, ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ, ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਮੰਡੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਗਰਨਾਟ

right|thumb| ਜੁਗਰਨਾਟ ਦੀ ਕਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1851 ਦੀ *ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ ਲੰਡਨ ਰੀਡਿੰਗ ਬੁੱਕ* ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਇੱਕ **ਜਗਰਨਾਟ** ਵਰਤਮਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਜਾਂ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮ, ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਅਰੋਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਤੋਂ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਜਗਨਨਾਥ ਤੋਂ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਲਾਖਣਿਕ ਵਰਤੋਂ ਸਟੀਮਰੋਲਰ ਜਾਂ ਬੈਟਰਿੰਗ ਰੈਮ ਦੇ ਲਾਖਣਿਕ ਉਪਯੋਗਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਆਧਾਰ ਬੈਂਡਵਾਗਨ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸਦਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਾਰੀ ਟਰੱਕ ਜਾਂ ਆਰਟੀਕੁਲੇਟਿਡ ਲਾਰੀ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ / ਓਡੀਆ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ( ਦੇਵਨਾਗਰੀ  , ਓਡੀਆ  ) "ਸੰਸਾਰ-ਪ੍ਰਭੂ",  ਜੋੜ ਕੇ ("ਸੰਸਾਰ") ਅਤੇ  ("ਪ੍ਰਭੂ"), ਜੋ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਰਪੀ ਵਰਣਨ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕਨ ਭਿਕਸ਼ੂ ਅਤੇ ਪੋਰਡੇਨੋਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਓਡੋਰਿਕ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਬਲੀਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਹੇਠ ਸੁੱਟ ਕੇ ਅਤੇ ਕੁਚਲ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। . ਓਡੋਰਿਕ ਦਾ ਵਰਣਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੌਦ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ *ਦੇ ਜੌਹਨ ਮੈਂਡੇਵਿਲ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਾਤਰਾਵਾਂ* ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਵੇ, ਦੁਰਘਟਨਾ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਭੀੜ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਆਮ ਹੰਗਾਮੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਰਾਬਿਆ ਕੁਲਸੂਮ

**ਰਾਬਿਆ ਕੁਲਸੂਮ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ-ਏ-ਮਲਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।  ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ "ਪਿਆਰ ਹੁਆ" ਅਤੇ "ਮੈਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹੂੰ" ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।   ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਗਵਾਹ ਰਹਿਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਏਕ ਝੂਠੀ ਲਵ ਸਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।   

## ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ 
ਰਾਬਿਆ ਕੁਲਸੂਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪਰਵੀਨ ਅਕਬਰ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਫੈਜ਼ਾਨ ਸ਼ੇਖ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਮਹਿਮ ਆਮਿਰ ਉਸ ਦੀ ਭਾਬੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਰੇਹਾਨ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 2021 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਬਿਆ ਕੁਲਸੂਮ ਨੇ *2018* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ' ਹਾਰਾ ਦਿਲ ' ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਕਲਾ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨ ਦੇ ਉਸਦੇ ਜਨੂੰਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਮਾਂ ਪਰਵੀਨ ਅਕਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

*2018* ਵਿੱਚ, ਰਾਬਿਆ ਨੇ ਹਿਬਾ ਬੁਖਾਰੀ ਅਤੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ 'ਹਾਰਾ ਦਿਲ' ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਫੈਸਲਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਸੇ ਸਾਲ ਹੋਰ 3 ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਟਕਾਂ  ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਕਈ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਟਕ ਲੜੀ 'ਦਿਲ ਆਰਾ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਾਨੁਮ ਪੋਂਗਲ

**ਕਾਨੁਮ ਪੋਂਗਲ** ਜਾਂ **ਕੰਨਮ ਪੋਂਗਲ** (    ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਪੋਂਗਲ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ 17 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੂਜੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕਾਨੂਮ ਪੋਂਗਲ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਾਮਿਲ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਤਿਰੂਵੱਲੂਵਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ **ਤਿਰੂਵੱਲੂਵਰ ਦਿਵਸ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿਰੂਕੁਰਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਥੈਂਕਸਗਿਵਿੰਗ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਨਮ ਪੋਂਗਲ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹੈ

## ਨਾਮਕਰਨ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨ 
**ਕਾਨੂਮ** ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਦੇਖਣਾ'। ਕਾਨੂਮ ਪੋਂਗਲ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ, ਪਿਕਨਿਕਾਂ, ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ **ਮੁਕਨੁਮਾ** ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਭ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਕੰਨੂਮ ਪੋਂਗਲ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ **ਵਰਜਿਨ ਪੋਂਗਲ** ਜਾਂ **ਕੰਨੀ ਪੋਂਗਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, **ਕੰਨੀ** ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕੁਆਰੀ/ਕੁੜੀ/ਅਣਵਿਆਹੀ ਕੁੜੀ ਹੈ। ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਖੇਡ ਕੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਨੀ ਪੋਂਗਲ ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਕਾਨੂਮ ਪੋਂਗਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂਮ ਪੋਂਗਲ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਗੁਣਾ

right|thumb| ਪ੍ਰਤੀ ਥੈਲੀ ਤਿੰਨ ਬੰਟਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਥੈਲੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਬੰਟੇ (4 × 3 = 12) ਬਣਦੇ ਹਨ।
right|thumb| ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਸਕੇਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸਕੇਲਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ 2 ਨੂੰ 3 ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉੱਤਰ 6 ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
thumb| 2 × 3 = 6 ਗੁਣਾ ਲਈ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ।
right|thumb| 4 × 5 = 20। ਵੱਡਾ ਆਇਤਕਾਰ 20 ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰੇਕ 1 ਯੂਨਿਟ ਗੁਣਾ 1 ਯੂਨਿਟ।
right|thumb|ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ  ;
**ਗੁਣਾ** (ਅਕਸਰ ਕਰਾਸ ਚਿੰਨ੍ਹ , ਮੱਧ-ਰੇਖਾ ਬਿੰਦੀ ਓਪਰੇਟਰ   ਸੰਯੁਕਤ ਸਥਿਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਂ, ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਤਾਰੇ  ਨਾਲ਼  ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ) ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਮੁਢਲੀਆਂ ਗਣਿਤਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਜੋੜ, ਘਟਾਓ, ਅਤੇ ਵੰਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।  ਗੁਣਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ *ਗੁਣਨਫਲ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
:a\times b = \underbrace{b + \cdots + b}_{a \text{ times}}
ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜੋੜ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਰਥਾਤ, ਦੋ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗੁਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਜਿੰਨੀ ਵਾਰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਨੋਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ *ਗੁਣਨਫਲ ਦੇ*  *ਗੁਣਨਖੰਡ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

:

ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 4 ਨੂੰ 3 ਨਾਲ ਗੁਣਾ, ਅਕਸਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  3 \times 4  ਅਤੇ "3 ਗੁਣਾ 4"  ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 4 ਨੂੰ  3 ਵਾਰੀ  ਜੋੜ ਕੇ ਗਿਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

: 3 \times 4 = 4 + 4 + 4 = 12

ਇੱਥੇ, 3 ( *ਗੁਣਕ* ) ਅਤੇ 4 ( *ਗੁਣਕ* ) *ਗੁਣਨਖੰਡ* ਹਨ, ਅਤੇ 12 *ਗੁਣਨਫਲ* ਹੈ।
ਸ਼ਿਰੀਨ ਮਜ਼ਾਰੀ

**ਸ਼ੀਰੀਨ ਮਹਿਰੁੰਨੀਸਾ ਮਜ਼ਾਰੀ** (    ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 20 ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਮੁੱਖ ਵ੍ਹਿਪ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ

ਮਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।  ਮਜ਼ਾਰੀ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ। 2002 ਵਿੱਚ, ਮਜ਼ਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰਨ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। 2009 ਵਿੱਚ, ਮਜ਼ਾਰੀ *ਦ ਨੇਸ਼ਨ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੇ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਜ਼ਾਰੀ, ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਬਲੋਚ, ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ 
2008 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 2009 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ

2009 ਵਿੱਚ, ਮਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ *ਦ ਨੇਸ਼ਨ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ *ਵਕਤ ਨਿਊਜ਼* 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਬਣੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਿਤੀਆ

**ਜਿਤੀਆ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਜੀਵਿਤਪੁਤ੍ਰਿਕਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲੰਬਾ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਪੱਖ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਤੋਂ ਨੌਵੇਂ ਚੰਦਰ ਦਿਨ ਤੱਕ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ (ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਅੱਠ ਚੰਦਰਮਾ ਦਿਨ ਤੱਕ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ 
### ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ 
ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।

* ਨਾਹੀ-ਖਾਈ : ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਨਹਾਈ-ਖਾਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਵਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਘਿਓ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਨਮਕ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਖੁਰ-ਜੀਤਿਆ ਜਾਂ ਜੀਵਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਦਿਵਸ: ਇਹ ਦੂਜਾ ਦਿਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਏ ਬਿਨਾਂ ਸਖਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਪਰਾਣਾ: ਇਹ ਤੀਜਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਾਵਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਰੀ ਰਾਈਸ, ਨੋਨੀ ( ਪੋਰਟੁਲਾਕਾ ਓਲੇਰੇਸੀਆ ) ਸਾਗ ਅਤੇ ਮਾਰੂਆ ( ਇਲੇਯੂਸਿਨ ਕੋਰਾਕਾਨਾ ) ਰੋਟੀ।

### ਝਾਰਖੰਡ 
ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ **ਜਿਤੀਆ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਣੀ ਭਰਵਾ ਨੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵਿੱਚ ਜਿਤੀਆ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਔਰਤਾਂ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਬਾਂਸ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਰੇਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਨਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਅੱਠ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੀਜ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੌਲ, ਛੋਲੇ, ਮੱਕੀ ਆਦਿ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਠ ਦਿਨ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼, ਲਸਣ, ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅੱਠ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਅਰੂਆ ਦੇ ਚੌਲ ਅਤੇ ਮਦੁਆ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਵਿਹੜੇ ਜਾਂ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਜਿਤੀਆ ( ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਜੀਰ ) ਦੀ ਇੱਕ ਟਾਹਣੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੂਆ, ਧੂਸਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਠ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਇੱਕ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਜਿਤਵਾਹਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਤੀਆ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਤਿਆ (ਜੀਤਵਾਹਨ) ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਝੁਮਰ ਡਾਂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਜਾਂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਇੱਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਮੁਤਵਾਹਨ ਗੰਧਰਵ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨਾਗਵੰਸ਼ੀ (ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਸਹੁੰ ਖਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਖਚੂੜਾ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਲਈ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਮੁਤਵਾਹਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਆ ਕੇ ਜੀਮੁਤਵਾਹਨ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜੇ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਿਮੁਤਵਾਹਨ ਸ਼ਾਂਤ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਰੁੜ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਿਮੁਤਵਾਹਨ ਨੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ। ਉਸਦੀ ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਨਾਗਵੰਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਬਲੀਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਗੇ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਮਾਹੀਨ ਜ਼ਿਆ

**ਮਾਹੀਨ ਜ਼ਿਆ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ ਡਰੇਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਡੇਸ ਮੋਇਨਸ, ਆਇਓਵਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਰੇਡੀਓ/ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ - ਦ ਕਰਾਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਕਰਾਚੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ) ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਤਹਿਰਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2005, ਤਹਿਰਾਨ, ਈਰਾਨ, ਨਵੰਬਰ 2005, ਟੈਂਪੇਰੇ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2006, ਟੈਂਪਰੇ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਮਾਰਚ 2006, ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2007, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਏ.ਪੀ. ਭਾਰਤ। ਬਰਲਿਨੇਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਡੇਟਾ ਬੇਸ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ PAWS ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਐਨੀਮਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨਾਲ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਮਾਹੀਨ ਜ਼ਿਆ, ਇੰਡੀਆ ਈਯੂ ਫਿਲਮ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ - ਫਿਲਮ 'ਮੈਚ ਫੈਕਟਰ' ਲਈ ਬਰਲਿਨ ਟੂਡੇ ਅਵਾਰਡ 08 ਦੀ ਜੇਤੂ ਹੈ ਮਾਹੀਨ ਜ਼ਿਆ ਨੇ ਦੂਜੇ ਕਾਬੁਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਜਿਊਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਇਨਾਮ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕੰਮ 'ਦਿ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਲਾਹੌਰ'
ਮਾਹੀਨ ਜ਼ਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ ਮੈਚ ਫੈਕਟਰ ਲਈ ਬਰਲਿਨ ਟੂਡੇ ਅਵਾਰਡ 2008 ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੁਸ਼ਰਾ ਮਤੀਨ

**ਬੁਸ਼ਰਾ ਮਤੀਨ** (ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ, 1943 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ) ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਬੁਸ਼ਰਾ ਮਤੀਨ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1943 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀਨ ਬੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਖਵਾਜਾ ਅਬਦੁਲ ਮਤੀਨ ਹੈ।

ਮਤੀਨ ਦੇ ਲਗਭਗ 30 ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੋਨਾਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ 37 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ, ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਰਸਾਇਣ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।

## ਖੇਡ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ 
ਆਪਣੀਆਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੁਸ਼ਰਾ ਮਤੀਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਖਾ ਲਈ ਹਿਲਾਲ ਅਹਮਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੈੱਡ ਕ੍ਰੀਸੈਂਟ) ਦੀ ਲਾਈਫ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸਤਨਾਮ ਮਹਿਮੂਦ

**ਸਤਨਾਮ ਮਹਿਮੂਦ** (16 ਅਕਤੂਬਰ 1921 – ਅਕਤੂਬਰ 1995), ਜਿਸਨੂੰ **ਸਤਨਾਮ ਮਹਿਮੂਦ ਕੌਰ** ਅਤੇ **ਨਾਮਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਕ, ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ।

ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਜਨਮ ਸਤਨਾਮ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 1921 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਕੀਨਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।

ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 1941 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੂੰ ਉਪਨਾਮ "ਨਾਮਾ" ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸਟਾਫ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਲੈਕਚਰ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਿਮੂਦ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ "ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਮ" ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਕਤੂਬਰ 1995 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921
ਨਸੀਰਾ ਖਾਤੂਨ

**ਨਸੀਰਾ ਖਾਤੂਨ** ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀਜ਼ ਦੀ ਡੀਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਪੈਰਾਸਿਟੋਲੋਜੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।

ਉਹ ਕੈਟਫਿਸ਼ (ਖੱਗਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਜੀਵੀ, ਐਕੈਂਥੋਸੇਫਾਲਾ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਕੰਡੇ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਖਾਣਯੋਗ ਮੱਛੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਨਸੀਰਾ ਖਾਤੂਨ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ APWA ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਬੀਐਸਸੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1986 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਐਮਐਸਸੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬੀਐਸਸੀ ਅਤੇ ਐਮਐਸਸੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਸਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। KU ਦੇ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਪੈਰਾਸਿਟੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪੀਐਚਡੀ 1994 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਤੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਪੈਰਾਸਿਟੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪੈਥੋਲੋਜੀ, ਅਤੇ ਫਿਸ਼ ਪੈਥੋਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਖਾਤੂਨ ਨੇ 6 ਜੂਨ, 1987 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1 ਮਾਰਚ 1988 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ। 30 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1989 ਨੂੰ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਹਿਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਜ਼ੂਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1990 ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਐਡ-ਹਾਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1994 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2000 ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 25 ਅਕਤੂਬਰ, 2019 ਨੂੰ 3 ਨਵੰਬਰ, 2020 ਤੱਕ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਬਣੀ ਉਹ ਪਿਛਲੇ 71 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਸੀ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 28 ਜੁਲਾਈ, 2022 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ

2022 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ 7 ਪੀਐਚਡੀ ਅਤੇ 3 ਐਮਫਿਲ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਰੀਅਮ ਸੁਲਤਾਨਾ ਨੂਹਾਨੀ

**ਮਰੀਅਮ ਸੁਲਤਾਨਾ ਨੂਹਾਨੀ** ( ਸਿੰਧੀ : **مريم سلطانا نوحاني** ) (19 ਜੂਨ 1932 – 25 ਨਵੰਬਰ 2014) ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੂਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੂਮੈਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਸਿੰਧ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜੁੜੀ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਲਜ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ "ਆਪਾ ਮਰੀਅਮ ਨੂਹਾਨੀ" ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਆਪਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਬਜ਼ੁਰਗ ਭੈਣ"।

## ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਰੀਅਮ ਨੂਹਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਜੂਨ 1932 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰਈਸ ਗੁਲਾਮ ਕਾਦਿਰ ਖਾਨ ਨੂਹਾਨੀ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਊ ਮਾਡਲ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਗੜੀ ਖਟੋ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਦਰਾਤੁਲ ਬਨਾਤ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੰਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੁਸਲਿਮ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ.

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1958 ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1970 ਤੋਂ 21 ਮਈ 1971 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਸੱਖਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਮਈ 1971 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1972 ਤੱਕ ਉਹ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਕਰੀਕੁਲਮ ਜਮਸ਼ੋਰੋ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 1972 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1973 ਤੱਕ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਸੁੱਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਰਹੀ। 8 ਮਈ 1974 ਤੋਂ 3 ਮਈ 1983 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਖੇਤਰ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕਾਲਜ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 26 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਾਲਜ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ 1983 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਜ਼ੁਬੇਦਾ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

26 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ੁਬੇਦਾ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਸੀ।

## ਮੌਤ 
25 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਕੰਦਲੀ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਕੰਦਲੀ ਤਿਉਹਾਰ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੁੰਗ ਕਬੀਲੇ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੰਦਲੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਖਿੜਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੁੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੌਂਦਾਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 1841 ਵਿਚ ਲੱਦਾਖ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਰੀਤ 
ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਰਤ ਰਹੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਕੰਗਦਲੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪ ਕੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ। ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਕੰਗਦਾਲੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੁਬਾਰਾ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮ 'ਤੇ ਕਾਨ-ਡਾਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਬੂਟੇ ਤੋਂ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਪੇਸਟ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਝਾੜੀ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਾਂ-ਡਾਲੀ ਪੌਦੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜ ਜਾਣ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਪੁੱਟ ਦੇਣ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੂਟੇ ਦੇ ਫੁੱਲਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਾਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਜਲੂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਰਿਲ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੰਦ ਜੋ ਇੱਕ ਲੂਮ 'ਤੇ ਗਲੀਚੇ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਆਦਮੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਢਾਲਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਿੜਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਜੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਜਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਝਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਦਮੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਝਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੁੱਧ ਦੀ ਲੁੱਟ. ਜਿੱਤ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਲ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਚੌਂਦਾਸ ਘਾਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ। ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦਾਅਵਤ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਡਾਲੀ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਖਿੜਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰੁੰਗ ਮੁੰਗ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਸਲਮਾ ਹਸਨ

**ਸਲਮਾ ਹਸਨ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਖਾਨੀ, ਦੋ ਬੋਲ, ਜੁਦਾ ਹੁਏ ਕੁਛ ਇਸ ਤਰਾਂ, ਪਿਆਰ ਕੇ ਸਦਕੇ ਅਤੇ ਪਰੀਜ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨਾਟਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਿੰਦਗੀ 
ਸਲਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਫਰਵਰੀ 1975 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਲਮਾ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਲਮਾ ਨੇ ਪੀਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ' ਤੇ ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਟਕ  ਧੂਪ ਮੈਂ ਸਾਵਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸਲਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਜ਼ਫਰ ਅਲੀ ਨਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਇੰਡਸ ਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਸਬ ਸੈੱਟ ਹੈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਹ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 2012 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਵੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975