ਮਾਧਵ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ

**ਮਾਧਵ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ** (, ; 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 1906 – 5 ਜੂਨ 1973), **ਗੁਰੂ ਜੀ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ ਸ੍ਵੈਮ-ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.) ਦੇ ਦੂਜੇ *ਸਰਸੰਘਚਾਲ਼ਕ* (ਮੁੱਖ) ਸਨ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ ਸ੍ਵੈਮ-ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਨਾਮਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਸੰਕਲ਼ਪ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਖੰਡ ਭਾਰਤ ਸਿਧਾਂਤ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਸੰਕਲ਼ਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਗਾਂਹਵੱਧੂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਕਿਤਾਬ *ਅਸੀਂ, ਜਾਂ ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ* () ਲਿਖੀ ਹੈ। *ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ* () ਉਸਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।

ਉਹ ਅਡੌਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨਸਲਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਮਤਭੇਦ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਣਾ, ਹਿੰਦੁਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸਬਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਲਾਭ।" 

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੇ ਘਰ ਮਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਮਟੇਕ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਕਰਹੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ  ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ, ਡਾਕ ਅਤੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕਲਰਕ, ਕੇਂਦ੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਬੇਰਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੌਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅਕਸਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਵਿੱਗਿਆਨ ਦਾ ਅੱਧਿਅਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਅਤੇ ਅਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।

ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਹਿਸਲੋਪ ਕਾਲਜ, ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਦੀ ਖ਼ੁੱਲ੍ਹੇ ਵਕ਼ਾਲਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ 'ਤੇ ਗ਼ੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸਦੀ ਬਹੁਤੀ ਚਿੰਤਾ ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਉਸਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਬੀ.ਐੱਚ.ਯੂ.) ਲਈ ਹਿਸਲੋਪ ਕਾਲਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, 1927 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1929 ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿੱਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ (ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਏ।

ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਸਮੁਦ੍ਰੀ ਜੀਵ ਵਿੱਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਰਾਸ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ; 1937 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਉਹ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਦੁਬਿਧਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ, ਅਤੇ ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਯਕ਼ੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਨਿਭਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਨੇਤ੍ਰਿਤ੍ਵ 
ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੇ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 1937 ਤੋਂ 1939 ਤੱਕ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੀਆਂ ਕ਼ਾਬਲੀਅਤਾਂ (ਵੱਡੇ ਕੈਂਪ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ, ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ) ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1938 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਦਾਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ ਦੀ 1934 ਦੀ *ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਮੀਮਾਂਸ* () ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।ਮ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ। ਨਤੀਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਨਿਕਲੀ ਕਿਤਾਬ, *ਅਸੀਂ, ਜਾਂ ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ*, ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਇਲਾਜ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਅਨੁਵਾਦ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੁਆਰਾ 1963 ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, *ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਮੀਮਾਂਸ* ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ *ਅਸੀਂ, ਜਾਂ ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ* ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਾਲ਼ਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਟੈਕਸਟ ਸੀ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨਾਜ਼ੀ ਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਨ।

1939 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗੁਰੂਦਕਸ਼ੀਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਅਗਲੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤ੍ਰ ( ਹੋਣਗੇ, ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ-ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤ੍ਵਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ)। 21 ਜੂਨ 1940 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਨੇਤਾ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। 3 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ  (ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ) ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੀ ਚੋਣ ਨੇ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਕਈ ਦਿੱਗਜ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘ ਗਏ ਸਨ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਰੁਚੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸੰਭਵ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਬਾਲਾਸਾਹਿਬ ਦੇਵਰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਆਗੂ ਇੱਕ  ਵਜੋਂ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ਼ੀ ਸਨ। ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ, ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ (ਕ਼ਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ *ਅਸੀਂ, ਜਾਂ ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ* ਦੀ ਲੇਖਕਤਾ ਸਮੇਤ), ਨੂੰ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਬਰਕ਼ਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਸਭਾ ਦੇ ਇੱਕ ਯੂਥ ਫ਼ਰੰਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ, ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਾਰਮਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਇਆ; ਇਸਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਫ਼ੈਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਹ 50 ਫ਼ਰੰਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲ ਗਈ। ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਫ਼ੈਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸ੍ਵੈਮ-ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਸ੍ਵੈਮ-ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੂਖਮ ਪਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਸੀ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਢਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਰੋਧੀ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਅਰਾ ਸੀ, "ਸਮਾਜਵਾਦ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਹਿੰਦੂਵਾਦ"। ਡੀ.ਆਰ. ਗੋਇਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ-ਵਿਰੋਧੀ ਰੰਗ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅਮੀਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ਼ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।

ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦਾ 1940 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਬਲਰਾਜ ਮਧੋਕ ਨੂੰ  ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਡੋਗਰਾ ਨਾਲ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ  ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1944 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ 1946 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। 18 ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦਿੱਲੀ  ਵੀ ਸਨ ਵਸੰਤਰਾਓ ਓਕ ਅਤੇ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ  ਨਰੇਂਦ੍ਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਰਲੇਵੇਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

### ਪੁਨਰਗਠਨ 
ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਨੇ ਕੁਝ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਯਕ਼ੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਹੁਣ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਸਭਾ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਬੰਬਈ ਦੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਮੋਹ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਦੇ , ਕੇ.ਬੀ. ਲਿਮਏ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਈ  ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਦੇ ਨਾਲ਼, 1943 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਲ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਣਾਇਆ; ਨੱਥੂਰਾਮ ਗੋਡਸੇ (ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਕ਼ਾਤਲ) ਉਸ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਸਨੇ  ਦਾ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਬਣਾਇਆ (ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕ), ਜੋ  ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਗੇ. ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਸਭਾ ਤੋਂ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਮੈਂਬਰ ਧਾਰਮਿਕ, ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਉੱਦਮੀ ਸਨ ਜੋ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੰਗਠਨ ਨੀਤੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜਾਪਾਨੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਵੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ, ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੇ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਗਠਨ ਨੇ "ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ਼ਨੂੰਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ 9 ਅਗਸਤ 1942 ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲੀਆਂ ਗੜਬੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ"। ਜੂਨ 1942 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ [ਭਾਰਤੀ] ਸਮਾਜ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਘਟੀਆ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। [ਜਦੋਂ] ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਹੋਈ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਲਈ ਤਾਕ਼ਤਵਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਸੰਘ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣ ਜਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕ਼ੀਮਤੀ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।

ਵਿਹਾਰਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ; ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ "ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ"।

ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਮੇਲ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਆ" ਕਿਹਾ, ਜਿਸਦਾ "ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੌਰ 'ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ" ਹੋਣਗੇ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾਇਆ (ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ  ਸਮੇਤ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ), ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਅਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਹਾ ਸੀ“ਹਿੰਦੂਆਂ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕ਼ਤ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਾਡੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਜੋ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਹਨ, ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਬਚਾਓ।"

### ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ 
ਜਦੋਂ ਜਨਵਰੀ 1948 ਵਿੱਚ ਨੱਥੂਰਾਮ ਗੋਡਸੇ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਿਆਪਕ ਖਦਸ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਅਤੇ 20,000  4 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ "ਹਿੰਸਾ" ਅਤੇ "ਵਿਰੋਧ" ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਗੌਡਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲਕ਼ਦਮੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨੱਥੂਰਾਮ ਗੋਡਸੇ ਦੇ ਭਰਾ ਗੋਪਾਲ ਗੋਡਸੇ - ਜਿਸ 'ਤੇ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਵੀ ਹੈ - ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੱਥੂਰਾਮ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਰਐਸਐਸ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਬਿਆਨ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ (ਜੋ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੂੰਘੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਸਨ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ਼ਨੂੰਨੀ ਸੀਮਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨਾਲ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸਮੂਹਿਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ, ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਸੰਗਠਨ ਵਜੋਂ ਸਮਝੀ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਟੇਲ ਨੇ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਟੇਲ ਨੇ ਫਿਰ ਪੂਰਵ ਸ਼ਰਤ ਵਜੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਲਿਖਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਪਣਾਵੇ। ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ 9 ਦਸੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਤੇ 60,000 ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਨੇਤਾ ਏਕਨਾਥ ਰਾਨਾਡੇ, ਭਈਆਜੀ ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਬਾਲਾਸਾਹਿਬ ਦੇਵਰਸ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1949 ਵਿੱਚ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ, ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਟੀ ਆਰ ਵੈਂਕਟਾਰਮਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ਼, ਇੱਕ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਿੱਖਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਟੇਲ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। 11 1949 ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ। ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਸਮਰਥਿਤ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ 
ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਗੁਰੂਜੀ: ਵਿਜ਼ਨ ਐਂਡ ਮਿਸ਼ਨ* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, *ਹਿੰਦੂ—ਇਸ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਏ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਭਾਰਤੀ' ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਲਵਾਦ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਵੱਲ ਸਾਰੇ ਪਹੁੰਚਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਸਾਡੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਕ਼ੌਮੀਅਤ” ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ “ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਇਸ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਹੀ ਇਸ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਦੀ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹਨ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ 'ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ' ਹੈ।"

ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਵੱਖਰੇ ਸਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 1939 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਅਸੀਂ, ਜਾਂ ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ* ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਹਿੰਦੂ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲ਼ਪ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਾਤੀਵਾਦ ਨੇ ਨਾਜ਼ੁਕ਼ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪਹਿਲਾ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕ਼ਨੂੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ਾ ਕਿਹਾ।

ਰਾਮਚੰਦਰ ਗੁਹਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਮੇਕਰਸ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਇੰਡੀਆ* ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ, ਈਸਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖ਼ੱਤਰੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ। ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਲਈ ਗੋਲਵਲਕਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 1939 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਗੋਲਵਲਕਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਅਸੀਂ, ਜਾਂ ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਾਦ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ*, ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਵਾਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
"ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਸਾਮੀ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ - ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ ਸ੍ਵੈ-ਮਾਨ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨਸਲਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਮਤਭੇਦ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਣਾ, ਹਿੰਦੁਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸਬਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਲਾਭ।”

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਿਟਲਰ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੀਵਾਦ ਅਤੇ ਧੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਲ਼ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦਿਖਾਈ। ਉਹ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। 

ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਮੀ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ (ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ) ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ਼ਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।ਹਿੰਦੁਸਥਾਨ ਦੇ ਗ਼ੈਰ-ਹਿੰਦੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਪਰ ਹਿੰਦੂ ਨਸਲ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ - ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਕੁੱਝ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਹੱਕ਼ਦਰ ਨਹੀਂ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਰਜੀਹੀ ਸਲੂਕ - ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੇ ਕੇਂਦ੍ਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਨੇ ਟ੍ਵੀਟ੍ਸ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਹਿਟਲਰ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਵੀ.ਐੱਚ.ਪੀ. ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਿੱਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਰਵੋੱਚਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ"। ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਨੇ ਇਸ ਕ਼ਦਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਪਿਨਾਰਾਈ ਵਿਜਯਨ ਨੇ ਕੇਂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲ਼ੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਆਰ.ਜੀ.ਸੀ.ਬੀ.) ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਧਵ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੱਖਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਦੇਸੀ ਆਰੀਅਨ
* ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ

## ਹਵਾਲੇ 
###   
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* golwalkarguruji.org

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1906