ਈ-ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ

ਈ-ਕਾਮਰਸ (ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕਾਮਰਸ) ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਜਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਜਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਈ-ਕਾਮਰਸ ਮੋਬਾਈਲ ਕਾਮਰਸ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਫੰਡ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਔਨਲਾਈਨ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡੇਟਾ ਇੰਟਰਚੇਂਜ (EDI), ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਡੇਟਾ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਈ-ਕਾਮਰਸ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 
#### ਈ-ਕਾਮਰਸ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। 
ਈ-ਕਾਮਰਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਟੋਰਾਂ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਲਾਗਤ।

##### ਈ-ਕਾਮਰਸ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ 
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

##### ** ਡਾਟਾ - ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਨਸਾਇਟਸ **
ਈ- ਕਾਮਰਸ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ , ਤਰਜੀਹਾਂ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਢੰਗ ਉੱਪਰ ਕੀਮਤੀ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ  ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ  ਅਤੇ ਮਾਰਕਟਿੰਗ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

##### ** ਮਾਪਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਲਚਕਤਾ** 
ਈ- ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ  ਮਾਪਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਲਚਕਤਾ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ  ਨੂੰ  ਬਦਲਦੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

##### ** ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ** 
ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ,ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਆਨਲਾਇਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੈ।

##### ਵਿਆਪਕ ਉਤਪਾਦ ਚੋਣ 
ਆਨਲਾਇਨ ਸਟੋਰ ਅਕਸਰ ਰਵਾਇਤੀ ਇੱਟ ਤੇ ਮੋਰਟਾਰ ਸਟੋਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

**ਈ-ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪ** 

ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:

**B2C( ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਖਪਤਕਾਰ) :**

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ । ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਸਟੋਰ ਵਰਗੇ ਔਨਲਾਈਨ ਰਿਟੇਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

**B2B(ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ):**  

ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅੰਤਿਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੂਜੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋਕ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

**C2C( ਖਪਤਕਾਰ ਤੋਂ ਖਪਤਕਾਰ) :**

ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਜੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਅਕਸਰ  ਔਨਲਾਈਨ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਈਬੇ ਅਤੇ ਓ. ਐਲ. ਐਕਸ  ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਵਿਅਕਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

**C2B (  ਖਪਤਕਾਰ ਤੋਂ  ਕਾਰੋਬਾਰ ) :**

ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦਾ ਹੈ । ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਵਰਕ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਰ ਜਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਥਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ  ਬਲੌਗਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

**G2C (  ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਖਪਤਕਾਰ )**

 ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ  ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੈਬਸਾਇਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ  ਵਾਹਨਾਂ , ਮਸੀ਼ਨਰੀ ਅਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।  ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੈਬਸਾਇਟਾਂ ਜਨਮ , ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ  ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ  ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵੈਬਸਾਇਟਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ  ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ  ਬੇਨਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਔਸਤ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ।

** G2B (  ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵਪਾਰ )**

ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ  ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ‌ ਵੈਬਸਾਇਟਾਂ  ਨਿਲਾਮੀ , ਟੈਂਡਰ ਅਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਕਾਰਜਕਕਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

** B2G ( ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ )**

ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ  ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵੈਬਸਾਇਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ  ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਪਾਰ ਅਤੇ  ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ   ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ  ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੈਬਸਾਇਟਾਂ  ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ  ਅਰਜੀ਼   ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।