open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਉਜਵਲਾ ਨਿਕਮ

**ਉਜਵਲਾ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨਿਕਮ** (ਜਨਮ 19 ਜੂਨ 1958, ਨੂੰ ਪੂਨਾ, ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ ਦੋ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
 
ਉਜਵਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪੂਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸਨ। ਉਹ ਪੂਨਾ ਦੇ ਮਾਡਰਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਘੁਹਾਂਡ

**ਘੁਹਾਂਡ** ਊਠ ਆਦਿ ਦੀ ਕੰਡ ਦੇ ਉਤਲੇ ਉਭਰਵੇਂ ਭਾਗ ਨੂੰ ਘੁਹਾਂਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਵੇਤਾ ਤਿਵਾਰੀ

**ਸ਼ਵੇਤਾ ਤਿਵਾੜੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾ *ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ* 2011 ਵਿੱਚ ਨਜਰ ਆਈ। ਉਹ ਬਿੱਗ ਬਾਸ ਰਿਆਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ।  ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ *Jਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ*  2013 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਬਣੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਾਜਾ ਚੌਧਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਪਲਕ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2000 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। She filed for a divorce in 2007 after nine years of marriage. ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 2007 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬੀਪੁਣੇ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਭਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਸੈੱਟਾਂ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਤਿਵਾੜੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਭਿਨਵ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਡੇਟਿੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 13 ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 27 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ, ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਰਯਾਂਸ਼ ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2017 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਸਨ। In August 2019, Tiwari filed a complaint of domestic violence against Kohli alleging harassment by Kohli towards her and her daughter Palak Chaudhary. Kohli was taken into police custody. ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ, ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਕੋਹਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਹਲੀ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਪਲਕ ਚੌਧਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਪਲਕ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਤਿਵਾੜੀ ਅਤੇ ਕੋਹਲੀ 2019 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ।

## ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਅਲੋਚਨਾ 
ਅਭਿਨਵ ਨੇ ਸ਼ਵੇਤਾ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਰਯਾਂਸ਼ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ੋਅ 'ਡਰ ਫੈਕਟਰ: ਖਤਰੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ 11' ਲਈ ਕੇਪਟਾ ਟਾਉਨ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਵੇਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਫੋਨ 'ਤੇ ਸਭ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਧੀ ਪਲਕ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਅਭਿਨਵ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
right|thumb|228x228px|Tiwari and her daughter Palak in 2012

## ਕਰੀਅਰ 
### ਟੀ.ਵੀ. ਕਰੀਅਰ 
ਤਿਵਾੜੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1999 ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਕਲੀਰੀਨ ਡੀਡੀ ਨੈਸ਼ਨਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਡੀਡੀ -1 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਆਨੇ ਵਾਲਾ ਪਲ' ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ 2000 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਬੰਦ ਹੋਏ ਨੈਟਵਰਕ ਡੀਡੀ-ਮੈਟਰੋ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਕਹੀਂ ਕਿਸੀ ਰੋਜ਼' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ 'ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ 2001 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਚਲੀ।

 winning moment]]
2010 ਵਿੱਚ, ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 8 ਜਨਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਜੇਤੂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। 

2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਪਰਵਰਿਸ਼ - ਕੁਛ ਖੱਟੀ ਕੁਛ ਮੀਠੀ' ਵਿੱਚ ਸਵੀਟੀ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ & ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ 'ਬੇਗੂਸਰਾਏ' ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੀਆ ਰਾਣੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

### ਜੀ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ 
### ਗ੍ਰੇਵ ਇੰਡੀਅਨ ਟੀ.ਵੀ. ਅਵਾਰਡ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੇਨੁਕਾ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਰੇਨੁਕਾ **ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕੇ. ਬਾਲਾਚੰਦਰ ਦੇ ਟੈਲੀ-ਸੀਰਿਅਲ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ-ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਕੁਝ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰੇਨੁਕਾ ਦੇ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਵਿੱਚ, ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ੍ਰੀਰੰਗਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਰੇਨੁਕਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਰੇਨੁਕਾ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰੀ ਵੱਸ ਚੇਨਈ ਜਾ ਕੇ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਪਈ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਕੋਮਲ ਸਵਾਮੀਨਾਥ ਦੀ ਨਾਟ ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਡਰਾਮਾ ਆਰਟਿਸਟ ਕੰਮ ਮਿਲ ਗਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੇਨੁਕਾ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਟੀ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ *ਸਮਸਾਰਾ ਸੰਗੀਥਮ  *ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਰੇਨੁਕਾ ਕੁਝ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 75 ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁਕੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰੇਨੁਕਾ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸਾਥੀ ਗੀਤਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੇ. ਬਾਲਾਚੰਦਰ ਨਾਲ ਪਰਿਚਿਤ ਕਰਵਾਇਆ।

ਰੇਨੁਕਾ ਨੇ ਬਾਲਾਚੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤਟੈਲੇਸੀਰਿਅਲ *ਕੈਆਲਾਵਉ ਮਾਨਸੂ  *ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਕੈਆਲਾਵਉ ਮਾਨਸੂ ਦੇ ਚਲਦੇ, ਰੇਨੁਕਾ ਨੇ *ਕਾਧਾਲ ਪਾਗਾਦਾਈ*  ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਜੰਨਲ *ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਯਮੁਨਾ ਸਰਸਵਤੀ*  ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਰੀਵਿਊ ਮਿਲੇ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਰੇਨੁਕਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਅਲੋਹਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਟੈਲੀਵਿਜਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਭਾਈ ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਚਾਂਦ

**ਭਾਈ ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਚਾਂਦ** (? - 29 ਅਪਰੈਲ  2015) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ ਸੰਗੀ-ਸਾਥੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਰਬਾਬੀ ਸੀ. ਭਾਈ ਚਾਂਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਹਰਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਤਾਬਿਆ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ, ਪਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਲਾਈ ਸ਼ਰਤ ਕਰਨ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਅਧੂਰੀ ਹੀ ਰਹੀ।

ਭਾਈ ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਚਾਂਦ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ),ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ (h ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ 1927 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਅਵਦਾਨ

**ਅਵਦਾਨ** ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਉਪਰੰਤ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸ੍ਰੇਣੀ ਅਵਦਾਨਾ ਦੀ ਹੈ। 'ਅਵਦਾਨ' ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ 'ਅਪਦਾਨ' ਦਾ ਪਰਾਕਿਰਤ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ 'ਸਤ ਕਰਮ' ਹੈ। ਇਹ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਿਸੇ ਨਿਸਚਿਤ ਵਿਅਕਤੀ, ਸਮੇਂ, ਸਥਾਨ ਤੇ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਚ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚਰਿੱਤਰ ਅਰਥਾਤ ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਨੂੰ 'ਅਵਦਾਨ'ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੋਧੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜਾਤਕ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਮਤਲਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਵਦਾਨ ਜਾਤਕ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਕਈ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਜਾਤਕ ਕਥਾਵਾਂ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਹੀ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਾਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਵਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲ਼ਦੀ । ਅਵਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਬੁੱਧ-ਉਪਾਸਕ ਵਿਅਕਤੀਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰਸ਼ ਚਰਿਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੰਨੂਆਣਾ

**ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੰਨੋਆਣਾ **(27 ਫਰਵਰੀ 1929 - 4 ਅਪਰੈਲ 2008)  ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ **ਬਾਬਾ ਬੰਨੋਆਣਾ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਢੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਅਜੀਤ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ ਕਮੇਟੀ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ 'ਵਿਰਸਾ' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 'ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਪੱਤਰਕਾਰ' ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੰਨੂਆਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੰਨੋਆਣਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਤ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਬੰਨੋਆਣਾ ਦਾ 'ਮੇਲਾ ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦਾ' ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਆਰੰਭ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਨੇ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ 'ਪੰਥ ਸੇਵਕ' ਦਾ ਉਪ-ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਸਮੇਂ 28 ਮਈ 1955 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਕੇ ਸ. ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੰਨੋਆਣਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਜਲੰਧਰ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੰਨੋਆਣਾ ਦਾ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਧੀ ਉੱਘਾ ਰੋਲ ਰਿਹਾ।

## ਮੌਤ 
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 4 ਅਪਰੈਲ 2008 ਨੂੰ ਬਲੱਡ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
# ਪੰਜਾਬ ਉਠੇਗਾ’ (1992)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਅਹਿਮਦ ਕਥਰਾਡਾ

**ਅਹਿਮਦ ਕਥਰਾਡਾ** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ :Ahmed Kathrada (21 ਅਗਸਤ, 1929 - 28 ਮਾਰਚ, 2017) ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀ ਅਤੇ ਨਸਲਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਹ ਉਪਨਾਮ “ਕੈਥੀ” ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕਥਰਾਡਾ ਨੇਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਰੰਗ-ਭੇਦ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਕੀਚਕ

[thumb|Kichaka ਨਾਲ [ਦਰੌਪਦੀ|Draupadi]]
 ਭਾਰਤੀ ਐਪਿਕ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕਿਚਕਾ (ਕੀਚਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮਤਸਿਆ ਜਨਪਦ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਸੀ। ਕੀਚਕਾ ਰਾਣੀ ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੀ ਸੀ।

## ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿਚ 
ਮਾਲਿਨੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਰੋਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਿਰੰਧਰੀ (ਨੌਕਰਾਣੀ) ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਿਚਕਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਗਲਾਂਹਾਰ ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਸਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਚਕਾ ਨੇ ਮਾਲਿਨੀ ਲਈ ਰਾਣੀ ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਰੋਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਵਰਤਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜੇ। ਜਦੋਂ ਮਾਲਿਨੀ ਸ਼ਰਾਬ ਵਰਤਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿਚਕਾ ਨੇ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮਾਲਿਨੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਦਰੋਪਤੀ, ਉਰਫ ​​ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਕੀਚਕਾ ਨੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ (ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ) ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਨਾ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਚਕਾ ਦੀ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ। ਜਨਤਕ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਤੋਂ ਘੁਲ਼ਦੀ ਦਰੋਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਸਰੇ ਪਤੀ ਭੀਮ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮਹਲ ਦੇ ਰਸੋਈਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰੋਪਤੀ ਨੇ, ਮਾਲਿਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਚਕਾ ਨੂੰ ਵਰਗਲਾ ਕੇ  ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਡਾਂਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿਚਕਾ ਡਾਂਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਸਮਝਿਆ ਮਾਲਿਨੀ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਮਾਲਿਨੀ ਸਮਝਿਆ ਉਹ ਭੀਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੀਚਕਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਬੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲਾਸ ਵੀ ਬੇਪਛਾਣ ਜਿਹੀ ਕਰ ਛੱਡੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭੀਮ ਅਤੇ ਕਿਚਕਾ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਡਰਮ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਡੱਗਾ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਰਾਬੀਆ ਬੱਟ

**ਰਾਬੀਆ ਬੱਟ** ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਾਡਲ *ਮਾਰੀਆ ਬੀ *ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਹਿਜ਼ਰਤ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੋਮਨ ਇਜਾਜ਼, ਅਸਦ ਜ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਆਮ ਦਾਹਮਾਨੀ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰਾਬੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ 'ਹਿਜਰਤ' (2016) ਬਣਾਈ, ਜੋ ਅਸਦ ਜ਼ਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਫਾਰੂਕ ਮੈਂਗਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਕਈ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰਤ-ਉਲ-ਐਨ ਬਲੌਚ ਦੁਆਰਾ "ਸਾਈਆਂ" ਅਤੇ ਸੱਜਾਦ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ "ਨਖੂਨ" ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਉਸ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਸ਼ਮੂਦੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹਮ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਆਂਗਨ (2018) ਤੋਂ ਵੀ ਟੀ.ਵੀ. ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੇ ਦਿਲ ਮੇਰਾ (2019), ਅਹਜ਼ਨ ਤਾਲੀਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਅਦਨਨ ਸਿੱਦੀਕ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸਾਜਲ ਅਲੀ ਤੇ ਅਹਦ ਰਜ਼ਾ ਮੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਲਹਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੀਰ ਸਿਕੰਦਰ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਸੋਤੇਲੀ ਮਮਤਾ  (2020) ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੀ.ਵੀ. ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ

**ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ ** (ਜਨਮ 7 ਅਗਸਤ 1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਹੰਪਟੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਦੁਲਹਨੀਆ ਤੋਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ 2 ਸਟੇਟਸ (ਫਿਲਮ) ਤੋਂ ਇਸਕੀ ਉਸਕੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਗੀਤ ਹਨ। **ਆਕ੍ਰਿਤੀ** ਜੀ ਬੰਗਲਾ ਦੇ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ:ਲਿਟਿਲ ਚੈਂਪਸ ਤੇ ਇੱਕ ਜੱਜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਲਰ (ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ) ਦੇ  ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।  

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕੱਕੜ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਜੁੜਵਾ ਭੈਣਾਂ ਹਨ, ਸੁਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕੱਕੜ, ਜੋ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।

ਕੱਕੜ ਨੇ ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਚਿਰਾਗ ਅਰੋੜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

## ਟਰੈਕ ਸੂਚੀ 
ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਏਕਲ ਗੈਰ ਬਾਲੀਵੁਡ ਪਲੇਬੈਕ ਐਲਬਮ - *ਆਕ੍ਰਿਤੀ* ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੀ।  ਗੀਤ ਸ਼ੰਕਰ ਮਹਾਦੇਵਨ ਅਤੇ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪੋਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੀ। ਐਲਬਮ ਲਈ  ਟਰੈਕ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਹੈ।

* ਮਹਿਰਮਾ ਵੇ 
* ਗਜ਼ਬ 
* ਛੂਨੇ 
* ਦੋ ਨਾ ਰੇ ਨਾ ਨਾ ਰੇ 
* ਦਿਲ ਵੀ ਦੀਵਾਨਾ 
* ਤਾਬੀਜ਼ (ਮਰਹਲੇ) 
* ਚਲ ਕਹੀਂ ਸੰਗ

ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ "ਰਿੰਗ ਡਾਇਮੰਡ ਦੀ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਗੀਤ ਉਦੋਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਗਰਲਜ਼ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਦੇ "ਦ ਬੁਆਏਜ਼" ਅਤੇ "ਆਈ ਗੌਟ ਏ ਬੁਆਏ" ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪਲੇਬੈਕ ਗੀਤ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸੋਨੀਆ ਅਗਰਵਾਲ

**ਸੋਨੀਆ ਅਗਰਵਾਲ **(ਜਨਮ 28 ਮਾਰਚ 1982) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ *ਕਧਾਲ ਕੋਨਡੇਇਨ * (2003), *7ਜੀ ਰੇਨਬਾਅ ਕਲੋਨੀ* (2004) ਅਤੇ  *ਪੁਧੂਪੇਤਾਈ * (2006) ਸੁਪਰ-ਹਿਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। 

ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਜੀਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਢਲ ਕੌਂਡੇਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਈਮਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ITFA ਸਰਵੋਤਮ ਨਵੀਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।  ਉਸ ਨੇ ਸਿਲੰਬਰਾਸਨ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕੋਵਿਲ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2005 ਵਿੱਚ ਓਰੂ ਕਲੂਰੀਇਨ ਕਥਾਈ ਅਤੇ ਓਰੂ ਨਲ ਓਰੂ ਕਨਵੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਬਾਕਸ ਆਫ਼ਿਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ, ਉਸਨੂੰ ਥਿਰਤੂ ਪੇਅਲੇ ਅਤੇ ਪੁਧੂਪੇੱਟਾਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਪਹਿਲੀ, ਸੂਸੀ ਗਣੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਫਲ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਹੋਰ, ਸੇਲਵਾਰਾਘਵਨ ਫਿਲਮ, ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੋਨੀਆ ਅਗਰਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੀਆ ਦੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਸੋਨੀਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੇਲਾਵਾਰਾਘਵਣ ਨਾਲ, 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।  ਇਸਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਕਾਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜੇ ਦਾ 2010 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਆਪਣੇ ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੀਰਿਅਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2002 ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ *ਨੀ ਪ੍ਰੇਮਾਕਾਈ*, ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ  ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ *ਚੰਦੂ*  ਵਿੱਚ ਸੁਦੀਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

### 2011 ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ 
ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਿਸੀ ਕੀਤੀ, *ਅਤੇ ਮਲਟੀ-ਸਟਾਰਿੰਗ ਵਾਨਮ*  ਵਿੱਚ, ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦੇ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 2011 ਵਿੱਚ, *ਸਾਧੂਰੰਗ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਨਾਲ ਦੋਬਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ *ਪੋਈ ਸੋਲਾਥੇੜੀ *ਅਤੇ *ਅਚਛਾਮੇਨ *ਸਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
ਸੋਨੀਆ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਸਨਮਾਨ 
* 2004: ਬੇਸਟ ਡੇਬਿਊ ਅਵਾਰਡ—ਕਾਧਲ ਕੋਨਡੇਇਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਇੰਦੂਮਤੀ ਗੋਪੀਨਾਥਨ

**ਇੰਦੂਮਤੀ ਗੋਪੀਨਾਥਨ** (ਜਨਮ 23 ਮਾਰਚ 1956) ਇੱਕ ਵਿਖਿਆਤ ਭਾਰਤੀ ਰੋਗਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ। ਉਹ ਕਲੀਨਿਕਲ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਿੱਛੂ ਕੱਟਾ

**ਬਿੱਛੂ ਕੱਟਾ** ਬੱਚਿਆ ਦੀ ਬੜੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ।ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਬਿੱਛੂ ਬਣਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਬਿੱਛੂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਤ ਦੇ ਭਾਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਟੁਰਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਲੱਤ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਖੜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਿੱਛੂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇੱਧਰ ਉਧਰ ਟੁਰਦਾ ਹੈ।ਬਿੱਛੂ ਬਣਿਆ ਮੁੰਡਾ ਬਿੱਛੂ ਵਾਂਗ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲੱਤ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਮੁੰਡਿਆ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਬਾਕੀ ਮੁੰਡੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਕੀਆ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਬਿੱਛੂ ਮੁੰਡਾ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ ਬਿੱਛੂ ਬਣ ਕੇ ਖੇਡ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਦਰਾ ਸ਼ਰਮਾ

**ਇੰਦਰਾ ਸ਼ਰਮਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਰਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਹਨ।ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਵਿਭਾਗ, ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੁਖਿਆ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਸਮਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਖਵਾੜਾ

**ਪਖਵਾੜਾ** ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਏਕਮ ਤੌਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾ ਜਾਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੌਂ ਮੱਸਿਆ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾ
ਹਲਕ਼ਾ-ਏ ਅਰਬਾਬ-ਏ ਜ਼ੌਕ਼

**ਹਲਕ਼ਾ-ਏ ਅਰਬਾਬ-ਏ ਜ਼ੌਕ਼** (ਚੰਗੇ ਸੁਆਦ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰਕਲ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਲਾਹੌਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1939 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।  ਸ਼ਬਦ 'ਜ਼ੌਕ਼' (ਚੰਗਾ ਸੁਆਦ)  ਜੋ ਲੇਖ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਮਤਲਬ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ' ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਰੁਚੀ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੌਜੂਦਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਜੀਆਂ ਜਾਂ ਮੂਲ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਇਹੋ ਮੁਰਾਦ ਸੀ। 

ਆਰੰਭਕ ਮੈਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਕਵੀ ਨੂਨ ਮੀਮ ਰਸ਼ੀਦ ਅਤੇ ਮੀਰਾਜੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਕਾਇਯੂਮ ਨਜ਼ਰ ਬੈਠਕ ਲਈ ਲਿਆਇਆ ਸੀ।  20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਦੋਲਨ, ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲਿਖਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗਰੁੱਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ
ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ 2013

**ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ 2013** ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਣ, ਚਾਲਣ, ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਡਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸਾਲਬਾਈ ਦੀ ਸੰਧੀ

**ਸਾਲਬਾਈ ਦੀ ਸੰਧੀ** ਉੱਪਰ 17 ਮਈ, 1782 ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਉੱਪਰ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਲੰਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਮਰਾਠਾ ਲੜਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਲਸੇਟੀ ਅਤੇ ਭਰੁਚ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਮਿਲ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਗਾਰੰਟੀ ਲਈ ਕਿ ਮਰਾਠੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਣਗੇ। ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਰਘੂਨਾਥਰਾਓ ਜਿਹੜਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੀ, ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਮਾਧਵਰਾਓ-2 ਨੂੰ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਵੱਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਗੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਮਹਾਦਜੀ ਸਿੰਦੀਆ ਦੇ ਜਮਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਸਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪੁਰੰਦਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵੀ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 
ਸਾਲਬਾਈ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਦੂਜੀ ਐਂਗਲੋ-ਮਰਾਠਾ ਲੜਾਈ 1802 ਵੇਲੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਈ।

"ਸਾਲਬੀ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਕ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 1818 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਵਾਧਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਲਬੀ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਨਤੀਜਾ ਸੀ।" __ ਕੈਂਬਰਿਜ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਭਾਗ ਪੰਜ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਸਰੋਤ
*ਓਲਸਨ, ਜੇਮਜ਼ ਸਟੂਅਰਟ ਅਤੇ ਸ਼ੈਡਲ, ਰਾਬਰਟ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼- ਗ੍ਰੀਨਵੁੱਡ ਪ੍ਰੈਸ, 1996. ISBN 0-313-27917-9

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਧੀਆਂ
ਬਿਲਕੀਸ ਈਧੀ

**ਬਿਲਕੀਸ ਬਾਨੋ ਈਧੀ ** (*ਹਿਲਾਲ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼*) (ਉਰਦੂ,ਨਾਸਤਾਲੀਕ:بلقیس ایدھی), ਅਬਦੁਲ ਸੱਤਾਰ ਈਧੀ ਦੀ ਬੀਵੀ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਰਸ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਪਰੋਪਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਉਰਫ਼ਤ ਮਾਦਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈ।  1947 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬਿਲਕੀਸ, ਈਧੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਰੇਮਨ ਮੈਗਸੇਸੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। 2015 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ, ਸਮਾਜਿਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਉਸ ਦੀ ਚੈਰਿਟੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਸੇਵਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੈਰਿਟੀ ਨੇ 16,000 ਅਣਚਾਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਅਬਦੁਲ ਸੱਤਾਰ ਈਧੀ ਦੀ 8 ਜੁਲਾਈ 2016 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਬਿਲਕਸ ਈਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਾਂਟਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਕੂਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੀ ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਦਵਾਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਈਧੀ ਦਾ ਘਰ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਠਾਦਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦਵਾਖਾਨਾ 1951 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਨਰਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁਣ ਹੋਰ ਘੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਬਦੁਲ ਸੱਤਾਰ ਈਧੀ ਨੇ ਕਈ ਨਰਸਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੀਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਜੋ ਆਮ ਦੇ ਉਲਟ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਤੋਂ ਸੀ।

ਉਸਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛੋਟੇ ਨਰਸਿੰਗ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਪਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਦਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸੀ ਈਧੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ  ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਲੱਗਪੱਗ ਵੀਹ ਸਾਲ ਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਨੀਮੂਨ ਅਨੋਖੀ ਸੀ ਕਿ ਨਵਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਨੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੱਟਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਈਧੀ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਚਿੰਤਤ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਜਾਂ ਖੂਨ ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ... ਉਹ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾਰ ਹੈ; ਇਹੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈਧੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਇੱਕ ਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ "ਅੰਤਰ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਦਲ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ।

ਈਧੀ ਨੇ ਝੂਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ 300 ਕਰੈਡਲ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਣਚਾਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ "ਮਾਰੋ ਨਹੀਂ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਝੂਲੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਛੱਡੇ ਗਏ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ  ਸੰਖਿਆ ਵਿਕਲਾਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ 90 % ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੜਕੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਧੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਨੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਈਧੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੇ ਮੋਇਆ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਫਨਾਣ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਹੈ। ਈਧੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਕਟਕਾਲੀਨ ਸੇਵਾ ਹੈ।

ਈਧੀ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜੋ ਈਧੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਈਦੀ ਪਿੰਡ, ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਦੇ ਬੇੜੇ, ਮਾਨਸਿਕ ਘਰ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਲੰਦਨ ਦੇ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਬਦੁਲ ਸੱਤਾਰ ਈਧੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੂਰਤ ਦੀ ਸੰਧੀ

**ਸੂਰਤ ਦੀ ਸੰਧੀ** (6 ਮਾਰਚ, 1775) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਘੂਨਾਥਰਾਓ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਸੀ, ਨੇ ਸਲਸੇਟ ਅਤੇ ਵਸਈ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨੇ ਸਨ। ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਨੇ ਦੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬਿਠਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਮਰਾਠਾ ਲੜਾਈ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਰਨ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਬੰਬਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਭੇਜਿਆ ਜਿਸਨੇ ਕਿ 1776 ਵਿੱਚ ਪੁਰੰਦਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
*The Indian Empire By William Wilson Hunter, p. 391
ਅਨੀਤਾ ਰਾਜ

**ਅਨੀਤਾ ਰਾਜ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਗਦੀਸ਼ ਰਾਜ ਸਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
* ਮਾਇਆ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ ' ਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਇਆ ਲੀਡ ਭੂਮਿਕਾ
* 24 (ਭਾਰਤੀ ਟੀਵੀ ਦੀ ਲੜੀ) (2013) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ Naina Singhania
* Tumhari ਪਾਖੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ Anuja, Anshuman ਦੇ ਮਾਤਾ
* ਏਕ ਥਾ ਰਾਜਾ ਏਕ ਥੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ Rajmata Priyamvada, ਰਾਣਾ Indravardhan Deo ਦੇ ਮਾਤਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Bollywood Hungama

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਕਰਮਸ਼ਿਲਾ

**ਵਿਕਰਮਸ਼ਿਲਾ**, ਜ਼ਿਲਾ ਭਾਗਲਪੁਰ,  ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਵਿਕਰਮਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਭਾਗਲਪੁਰ ਨਗਰ ਨਾਲੋਂ 19 ਮੀਲ ਦੂਰ ਕੋਲਗਾਂਵ ਰੇਲ ਸਟੇਸ਼ਨ  ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ।  ਕੋਲਗਾਂਵ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮੀਲ ਪੂਰਬ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਬਟੇਸ਼ਵਰਨਾਥ ਦਾ ਟੀਲਾ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਖੰਡਹਰ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਅਨੇਕ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੋਨਿਕਾ ਸੁਮਰਾ

**ਮੋਨਿਕਾ ਸੁਮਰਾ** (ਜਨਮ 14 ਅਕਤੂਬਰ 1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 14 ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ

**ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ** (10 ਫਰਵਰੀ 1904 - 14 ਜੁਲਾਈ 1986) ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਗੁਆਰਾ, ਤਹਿਸੀਲ ਧੂਰੀ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। 1978 ਈ. ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਰੀਸਰਚ ਸਕਾਲਰ ਤੇ ਸਿੱਖ ਰੈਫਰੈਂਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਵੀ ਰਹੇ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
#ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੰਗਨਾਮੇ (ਸੰਪਾਦਿਤ),
#ਮਜਲੂਮਬੀਰ (ਕਵਿਤਾ),
#ਮੁਦਰਾ ਰਾਖਸ਼ ਨਾਟਕ(ਅਨੁਵਾਦ),
#ਜੰਗਨਾਮਾ ਲਾਹੌਰ ਕ੍ਰਿਤ ਕਾਨ ਸਿੰਘ ਬੰਗਾ(ਸੰਪਾਦਿਤ), 
#ਧਰਮ,ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ(ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ),
#ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀਵਨੀ ਤੇ ਗੋਸ਼ਟਾਂ , 
#ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵਜੀ (ਜੀਵਨੀ),
#ਸਿੱਖੀ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ (ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ),ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ (1850- 1910), 
#ਸਾਹਿਤਕ ਲੀਹਾਂ (ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ),
#ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਰਖ (ਅਨੁਵਾਦ),
#ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ (ਹਿੰਦੀ),
#ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ (ਸੰਪਾਦਿਤ),
#ਮੁਕਬਲ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ,
#ਪੰਜਾਬੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, 
#ਸਮੇਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ (ਨਾਵਲ),
#ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ (ਸੰਪਾਦਿਤ),
#ਮਾਧਵ ਨਲ ਕਾਮ ਕੰਦਲਾ ਤੇ ਰਾਗਮਾਲਾ ਨਿਰਣਯ 
#ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾ ਇਤਿਹਾਸ(1982)
#ਨੀਸਾਣ ਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ (ਸੰਪਾਦਨ)
#ਜੀਵਨੀ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ
#ਵੀਰ ਨਾਇਕ ਸ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ
#ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਹਾਦ
#ਮਜਹਬੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
#ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਜੰਗਨਾਮੇ
#ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
#ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ
#ਸਾਡਾ ਹਥ-ਲਿਖਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
#ਪੰਜਾਬੀ ਵੀਰ ਪਰੰਪਰਾ (17ਵੀਂ ਸਦੀ)
#ਸੀਹਰਫ਼ੀਆਂ ਸਾਧੂ ਵਜ਼ੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕੀਆਂ
#ਵੀਰ ਨਾਇਕ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ (ਜੀਵਨੀ)।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਹਵੇਲੀ

[thumb|299x299px| ਪਟਵੋਂ ਜੀ ਕੀ ਹਵੇਲੀ, [ਜੈਸਲ ਮੇਰ|ਜੈਸਲਮੇਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ]]
**ਹਵੇਲੀ** ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਟਾਊਨ ਹਾਊਸ ਜਾਂ **ਮਹਲ** ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਮਹੱਤਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। *ਹਵੇਲੀ* ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ *ਹਵਾਲੀ* ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਭਾਗ" ਜਾਂ "ਨਿਜੀ ਥਾਂ", ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, *ਹਵੇਲੀ* ਸ਼ਬਦ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰੀ ਮਕਾਨਾਂ, ਟਾਊਨ ਹਾਊਸਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਲਈ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
[thumb|267x267px| [ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ|ਮੌਰੀਅ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ.ਈ. ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਮੰਜਲੀ ਬਣਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ। ]]
ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਕਾਨ ਹੋਣ ਜਾਂ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਹੋਣ। ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਇਕੋ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਉਭਰ ਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਘਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਬੂਤ 3300 ਸਾ.ਯੁ.ਪੂ. ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਘਰ ਇੱਕ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਇਸ *ਚੌਕ* ਜਾਂ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਹੜਾ ਇੱਕ ਨੂਰਗਿਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਰ ਨੂੰ ਹਵਾਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮੱਧਯੁਗੀ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, *ਹਵੇਲੀ* ਸ਼ਬਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸੰਪਰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਮ ਸ਼ਬਦ *ਹਵੇਲੀ* ਆਖਰਕਾਰ ਵਪਾਰੀ ਵਰਗ ਦੀਆਂ *ਟਾਊਨ ਹਾਊ*ਸਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਵੇਲੀਆਂ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਲ ਵਰਗੀਆਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਲਈ *ਹਵੇਲੀਆਂ* ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਇਹ *ਹਵੇਲੀਆਂ* ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਮਾਰਤੀ ਕਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵੇਲੀਆਂ
ਕਪਾਹ ਫੁੱਟੀ ਦੀ ਰਸਮ

"ਕਪਾਹ ਫੁੱਟੀ ਦੀ ਰਸਮ" 
**ਕਪਾਹ ਫੁੱਟੀ ਦੀ ਰਸਮ** ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਸਮ ਹੈ।ਇਹ ਰਸਮ ਖੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਰੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।ਇਹ ਰਸਮ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਮਿਲਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਿਲਣੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਲਾੜਾ,ਲਾੜੀ ਤੇ ਲਾੜੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਲੜਕੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ਕਪਾਹ ਦੀ ਫੁੱਟੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਕਪਾਹ ਦੀ ਫੁੱਟੀ ਨੂੰ ਲਾੜਾ ਛਟੀ ਨਾਲ ਹਰ ਵਾਰ ਲੜਕੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਰਸਮ ਦਾ ਇਹ ਅਰਥ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਲਾੜਾ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।ਲਾੜਾ ਛਟੀ ਨਾਲ ਕਪਾਹ ਦੀ ਫੁੱਟੀ ਨੂੰ ਪਰ੍ਹੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਲੜਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਰਸਮ ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੰਦਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਲੜਕੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਕੁੰਭ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੰਭਾਂ ਉਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।ਇਸ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੀ ਲਾੜੇ ਤੇ ਲਾੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਪੇਸ਼ਵਾ

ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ-ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ **ਪੇਸ਼ਵਾ** (मराठी: पेशवे) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਸ਼ਟਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਥਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਅਸ਼ਟਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਵਜ਼ੀਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 'ਪੇਸ਼ਵਾ' ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ 'ਆਗੂ' ਹੈ। 
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਵਾ ਛਤਰਪਤੀ(ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਹਕੀਕੀ ਅਤੇ ਅਣਐਲਾਨੇ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਛਤਰਪਤੀ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਨਾਮਾਤਰ ਆਗੂ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਵਾ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਏ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠਾ ਰਈਸਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਅਤੇ ਛਤਰਪਤੀ ਸਾਂਭਾਜੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇਸ਼ਾਸਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ਵਾ ਮੋਰੋਪੰਤ ਪਿੰਗਲ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਵੱਲੋਂ ਅਸ਼ਟਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੰਬਧਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਸੀ। 
ਚਿਤਪਾਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਟ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਾਜ 'ਚ ਪੇਸ਼ਵਾ ਰਾਜ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ(ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖੀ) ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣ ਗਏ। ਬਾਜੀਰਾਓ I (1720-1740) ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦਾ ਉਪਾਧੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਰਨੈਲਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਰਘੂਨਾਥਰਾਓ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦੀ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮਾਤਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੇਸ਼ਵਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੌਲਤ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ ਜਾਂ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਜਿਹੇ ਸਮਝਦਾਰ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸੂਬਿਆਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਚਲਾਕ ਦੇਸ਼ਾਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੂਝਵਾਨ ਚਿਤਪਾਵਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਲਈ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੇਸ਼ਵਾ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਆਸ਼ਾ ਨੇਗੀ

**ਆਸ਼ਾ ਨੇਗੀ **ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ *ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ 6* ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਰਿਤਵਿਕ ਧੰਜਣੀ ਨਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਵੀ ਨਾਮ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ *ਪਵਿੱਤਰi ਰਿਸਤਾ* ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਇਆ। ਆਸ਼ਾ ਨੇ *ਫੇਅਰ ਫੈਕਟਰ: ਖਤਰੋ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ (ਸੀਜ਼ਨ 6)*  ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੈਮੀ ਫ਼ਾਇਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁਚੀ।

ਨੇਗੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਕਰਨ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੜੀਵਾਰ ਕੁਛ ਤੋਂ ਹੈ ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਧਰਮੀਯਾਨ ਵਿੱਚ ਨਜਰ ਆਈ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਨੇਗੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਨ-ਪੋਸ਼ਨ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ| 2009 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਅਖੀਰ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਡੈਬਿਊ 
ਨੇਗੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਿਸ ਉੱਤਰਾਖੰਡ 2009 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਫੋਟੋਸ਼ੂਟ ਵੀ ਕੀਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੋਅ "ਸਪਨੋ ਸੇ ਭਰੇ ਨੈਨਾ" ਵਿੱਚ ਮਧੁਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ, ਨੇਗੀ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ "ਬੜੇ ਅਛੇ ਲਗਤੇ ਹੈਂ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਪੇਕਸ਼ਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸਾਕਸ਼ੀ ਤੰਵਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।

### ਸਫਲਤਾ (2011–2014) 
 post leap in 2013.]]

ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ 2011 ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦਾ ਦੇਸਮੁਖ, ਅਰਚਨਾ ਦੇਸ਼ਮੁਖ (ਅੰਕਿਤਾ ਲੋਖੰਡੇ) ਦੀ ਗੋਦ ਲਈ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਰਿਥਵਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ੀ ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨਪਸੰਦ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੇਗੀ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਫਰੈਸ਼ ਫੇਸ ਫੀਮੇਲ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ, ਨੇਗੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਰਿਥਵਿਕ ਧੰਜਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਂਸ ਜੋੜੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਨਚ ਬਾਲਿਆ 6" ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨੋਰੰਜਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਵਿਜੇਤਾ ਬਣੇ। 

ਅਗਸਤ 2014 ਵਿੱਚ, ਨੇਗੀ ਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੋਅ "ਏਕ ਮੁਠੀ ਆਸਮਾਨ" ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਲਪਨਾ ਰਾਘਵ ਸਿੰਘਾਨੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ &ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ "ਕਿੱਲਰ ਕਰਾਓਕੇ ਅਟਕਾ ਤੋਹ ਲਟਕਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫ਼ਿਲਮਾਂ
## ਟੈਲੀਵਿਜਨ 
* 2010: *Sapnon Se Bhare Naina as Madhura*
* 2011-2012: *Bade Acche Lagte Hain as ApekshaMalhotra /Apeksha Amarnath Kapoor*
* 2011-14: *Pavitra Rishta* as Purvi Deshmukh /Purvi Arjun Kirloskar 
* 2013-14:: *Nach Baliye 6* as contestant alongside Rithvik Dhanjani (winner)
* 2014: *Ek Mutthi Aasmaan* as Suhana Dewan /Kalpana 'Kalpi' Yadav
* 2014: *Jamai Raja* as herself
* 2015: *Killerr Karaoke Atka Toh Latkah* as herself
* 2015: *Fear Factor: Khatron Ke Khiladi 6* as contestant
* 2015 *Yeh Hai Aashiqui* as herself
* 2015 *Nach Baliye 7: Daily Punchnama as herself (Guest for Rithvik)*
* 2015 *Kumkum Bhagya* as Purvi Arjun Kirloskar (cameo appearance)
* 2015 *Indian Idol Junior* as co-host
* 2015 *Code Red* as
* 2015 *Kuch Toh Hai Tere Mere Darmiyaan* as Koyal Ghosh
* 2016 *Nadaniyaan* as herself

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਦੀਪਾ ਮਰਾਠੇ

**ਦੀਪਾ ਮਧੂਕਰ ਮਰਾਠੇ** (née Kulkarni; ਦੇਵਨਾਗਰੀ: दीपा मधुकर मराठे; ਜਨਮ 25 ਨਵੰਬਰ 1972 ਨੂੰ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਲਈ ਪੰਜ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 59 ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਕੂਲੌਂਬ ਦਾ ਨਿਯਮ

**ਕੂਲੌਂਬ** ਨੇ ਚਾਰਜ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਫੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਚਾਰਜ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੇਖਿਕ ਅਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਕਾਰ ਇਗਨੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਰਜ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੋਆਇੰਟ ਚਾਰਜ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 
**ਕੂਲੌਂਬ ਦੇ ਨਿਯਮ** ਮੁਤਾਬਿਕ

ਦੋ ਪੋਆਇੰਟ ਚਾਰਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਫੋਰਸ ਚਾਰਜਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਗੁਣਨਫਲ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ (ਡਾਇਰੈਕਟਲੀ ਪਰੋਪੋਸ਼ਨਲ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੂਰੀ ਦੇ ਉਲਟੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ (ਇਨਵਰਸਲੀ ਪਰੋਪੋਸ਼ਨਲ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੋਰਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਵੇਂ ਚਾਰਜਾਂ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਆ (ਐਕਟ) ਕਰਦਾ ਹੈ। 
 
*ਮੰਨ ਲਓ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੋ ਪੋਆਇੰਟ ਚਾਰਜ **ਕਿਆਊ-ਵੱਨ** ਤੇ **ਕਿਆਊ-ਟੂ** ਹਨ ਜੋ ਵੈਕੱਮ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਡਿਸਟੈਂਸ **r** ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ। 
*ਤਾਂ **ਕੂਲੌਂਬ ਦੇ ਨਿਯਮ** ਮੁਤਾਬਿਕ;
**F ∝ (|ਕਿਆਊ-ਵੱਨ| ✕ |ਕਿਆਊ-ਟੂ|)/(r2)**
ਜਾਂ
**F = k (|ਕਿਆਊ-ਵੱਨ| ✕ |ਕਿਆਊ-ਟੂ|)/(r2)**
*ਜਿੱਥੇ **k,** **ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਸਟੈਟਿਕਸ ਫੋਰਸ ਕੌਂਸਟੈਂਟ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਲ ਚਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ **ਮਾਧਿਅਮ (ਮੀਡੀਅਮ) ਦੀ ਫਿਤਰਤ** ਉੱਤੇ ਅਤੇ **ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ** ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
*ਜਦੋਂ ਚਾਰਜ ਫਰੀ ਸਪੇਸ (ਹਵਾ/ਵੈਕੱਮ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ **cgs ਸਿਸਟਮ** ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਸਟੈਟਿਕਸ ਫੋਰਸ ਕੌਂਸਟੈਂਟ ਦਾ ਮੁੱਲ **k = 1** ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
*S। ਯੂਨਿਟਾਂ ਅੰਦਰ **k = 9 ✕ 109 N m2 C−2** ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
*ਅਸੀਂ ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ;
:**k = 1/(4πε₀)** 
*ਜਿੱਥੇ **ε₀** (ਐਪਸਾਈਲਨ ਨੌਟ) ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ (ਫਰੀ) ਸਪੇਸ ਦੀ ਐਬਸੋਲਿਊਟ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ (ਸ਼ੁੱਧ ਬਿਜਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਗੁਣ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
*ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 
**F = (|ਕਿਆਊ-ਵੱਨ| ✕ |ਕਿਆਊ-ਟੂ|)/((4πε₀ r2)**

**ε₀** ਦੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ, ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਲ
**ਓਪਰੋਕਤ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਤੋਂ;

**ε₀ = (|ਕਿਆਊ-ਵੱਨ| ✕ |ਕਿਆਊ-ਟੂ|)/((4π F r2)**

ਕਿਉਂਕਿ S। ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰਜ ਕੂਲੌਂਬ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ,

ਐਪਸਾਈਲਨ-ਨੌਟ ਦੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ = **C2 N−1 m−2**
**ਐਪਸਾਈਲਨ-ਨੌਟ ਦੀਆਂ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ = **[M−1 L−3 A2]**
**ਐਪਸਾਈਲਨ-ਨੌਟ ਦਾ ਮੁੱਲ = 1/(4π k) = 8.85 ✕ 10−12 C2 N−1 m−2
## ਵੈਕਟਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੂਲੌਂਬ ਦਾ ਨਿਯਮ 
ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜਿਆ ਕਿ ਕੁਲੌਂਬ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਦੋ ਚਾਰਜਾਂ ਕਿਆਊ-ਵੱਨ ਅਤੇ ਕਿਆਊ-ਟੂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਫੋਰਸ F ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰਜਾਂ ਦੇ ਗੁਣਨਫਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਲੀ ਪਰੋਪੋਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਡਿਸਟੈਂਸ r ਦੇ ਇਨਵਰਸਲੀ ਪ੍ਰੋਪੋਸ਼ਨਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਨਿ ਕਿ, 
:|\mathbf F|=k_e^2} \mathbf{\hat{r}}_{12},\qquad
ਇੱਥੇ 
*, ( = ) ਕੁਲੌਂਬ ਕੌਂਸਟੈਂਟ ਹੈ, 
* ਅਤੇ  ਚਾਰਜਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ-ਸਮੇਤ ਮੁੱਲ ਹਨ, 
*ਸਕੇਲਰ  ਚਾਰਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਡਿਸਟੈਂਸ ਹੈ, 
*ਵੈਕਟਰ  ਚਾਰਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵੈਕਟਰਾਤਮਿਕ ਡਿਸਟੈਂਸ (ਦੂਰੀ) ਹੈ, ਅਤੇ
* ( ਤੋਂ  ਤੱਕ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰ)।
*ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈਕਟਰ ਕਿਸਮ,  ਦੁਆਰਾ  ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਫੋਰਸ  ਕੈਲੁਕੁਲੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। 
*ਜੇਕਰ  ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਜਗਹ  ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਖੋਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਵੀ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: 
## ਨੋਟਸ 
ke = H/m is not correct it must be F/m

## ਹਵਾਲੇ 
* 
* 
*  
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ''Coulomb's Law'' on Project PHYSNET
* Electricity and the Atom —a chapter from an online textbook
* A maze game for teaching Coulomb's Law—a game created by the Molecular Workbench software
* Electric Charges, Polarization, Electric Force, Coulomb's Law  Walter Lewin, *8.02 Electricity and Magnetism, Spring 2002: Lecture 1* (video). MIT OpenCourseWare. License: Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਸਟੈਟਿਕਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਰਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਿਯਮ
ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ

ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ **ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ** ਵੈਕੱਮ ਦੀ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰਿਲੇਟਿਵ) ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 
ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ ਇੱਕ ਪਦਾਰਥਕ ਗੁਣ ਹੈ ਜੋ ਪਦਾਰਥ ਅੰਦਰ ਦੋ ਪੋਆਇੰਟ ਚਾਰਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੂਲੌਂਬ ਫੋਰਸ ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ ਅਜਿਹ ਫੈਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਫੀਲਡ ਵੈਕੱਮ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਇਸੇ ਤਰਾਂ, ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ ਕਿਸੇ ਡਾਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਕੈਪਿਸਟਰ ਦੀ ਕੈਪਿਸਟੈਂਸ ਦਾ ਓਸ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਕੈਪਿਸਟਰ ਦੀ ਕੈਪਿਸਟੈਂਸ ਨਾਲ ਅਨੁਪਾਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਡਾਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ, ਵੈਕੱਮ ਹੋਵੇ । ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਿਮਿਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ **ਡਾਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੌਂਸਟੈਂਟ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜਨਿਅਰਿੱਗ ਅੰਦਰ 

: \varepsilon_r(\omega) = \varepsilon_{r}'(\omega) - i \varepsilon_{r}''(\omega). 
ਕਿਸੇ ਮੀਡੀਅਮ ਦੀ ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ ਉਸਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਸਕੈਪਟੀਬਿਲਟੀ,  ਨਾਲ 
: 
ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 

ਐਨੀਸੋਟ੍ਰੌਪਿਕ ਮੀਡੀਆ ਅੰਦਰ (ਜਿਵੇਂ ਗੈਰ ਕਿਊਬਿਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲ) ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਟੈਂਸਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 
ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ 0 ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਲਈ ਉਸਦੀ **ਸਟੈਟਿਕ ਰਿਲੇਟਿਵ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ** ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੈਕਸਨ ਹੈਰਿਸ

**ਜੈਕਸਨ ਹੈਰਿਸ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਏਕਲ "ਲਾਇਫ ਥਰੂ ਏ ਲੇਂਸ" ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਲਬੋਰਡ ਟਵਿਟਰ ਇਮਰਜਿੰਗ ਆਰਟਿਸਟ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 20 ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਹੈਰਿਸ 
ਨਿਊਯਾਰਕ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਵਰਡੇਲ ਕੰਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਸਕੂਲੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### 2010: ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, "ਅੰਪਾਇਰ ਸਟੇਟ ਆਫ ਮਾਈਂਡ", "ਲੌਂਗ ਸਟੋਰੀ ਸ਼ਾਰਟ" 
ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਜੇ-ਜ਼ੈਡ ਅਤੇ ਏਲਿਸੀਆ ਕੀਜ ਦਾ ਹਿਟ ਅੰਪਾਇਰ ਸਟੇਟ ਆਫ ਮਾਈਂਡ ਦਾ ਕਵਰ ਸੰਸਕਰਣ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। 24 ਮਾਰਚ 2010 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ 
ਯੂਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 200,000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ।  
ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਏਪ "ਲੌਂਗ ਸਟੋਰੀ ਸ਼ਾਰਟ" ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ।  ਲਾਂਗ ਸਟੋਰੀ ਸ਼ਾਰਟ ਦਾ 
ਵੀਡੀਓ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦਾ ਫਰੇਡਲੈਂਡਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਸੀ।

### 2011: *ਗੋ ਕਰੇਜ਼ੀ* 
16 ਅਗਸਤ 2011 ਨੂੰ  ਉਸ ਨੇ 77 ਈਸਟ ਰਿਕਾਰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪਾਪ / ਡਾਂਸ ਗੀਤ "ਗੋ ਕਰੇਜ਼ੀ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਏਕਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇ 
ਕਾਰਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਟਾਰਡ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਯੂਟਿਊਬ  ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ 5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। 

=== 2012: *ਕਮ ਡਾਊਨ ਬੈਕ ਟੂ ਅਰਥ* ===
12 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਆਈਟਿਊਨਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਿੰਗਲ *ਕਮ ਡਾਊਨ ਬੈਕ ਟੂ ਅਰਥ*  ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੀਟੀ ਲਿਟਿਲ ਲਾਰਸ ਸਟਾਰ ਲੁਸੀ ਹੇਲ ਦੇ ਅਭਿਨੀਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਛਾਨਣੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰਾਤ

**ਛਾਨਣੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰਸਮ** ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਸਮ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਛਾਨਣੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਸਮ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਤ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਹ ਰਸਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛਾਨਣੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਛਾਨਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਲੜਕੀ ਵਾਲੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਲਾੜੇ ਤੋਂ ਇਹ ਰਸਮ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲਾੜਾ ਇਸ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਛੜੀ ਨਾਲ ਛਾਨਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁੱਕਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਸਮ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਲਾੜੇ ਲਈ ਇੱਕ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਰਸਮ ਦਾ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਰੀਮਾ ਮਲਹੋਤਰਾ

**ਰੀਮਾ ਮਲਹੋਤਰਾ** (17 ਅਕਤੂਬਰ 1980 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਜਨਮੀ) ਇਕ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 41 ਇਕ ਦਿਨਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ, 22 ਟੀ -20 ਮੈਚਾਂ ਅਤੇ ਲਈ ਇਕ ਟੈਸਟ ਖੇਡੀ  ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲੂਸੀ ਡੇਲਾਨੀ

**ਲਿਊਸੀ ਐਨ ਡੇਲਾਨੇ**,  ਜਨਮ ਲੁਸੀ ਬੇਰੀ  (ਅੰ.  1830  1891  ਦੇ ਬਾਅਦ),  ਇੱਕ ਅਫਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ,  ਪੂਰਵ ਗੁਲਾਮ,  ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ,  ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  1891 ਦੇ ਨਰੇਟਿਵ *ਫਰਾਮ ਡਾਰਕਨੈਸ ਕਮਥ ਦ ਲਾਇਟ* ,  ਜਾਂ  *ਸਟਰਗਲਸ ਫਾਰ ਫਰੀਡਮ* ਲਈ ਉਲੇਖਨੀ ਹੈ। ਇਹ  ਅਜਾਦੀ  ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਉੱਤਮ-ਪੁਰਖ ਵਰਣਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ  ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦਾਸ   ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 

ਇਹ ਯਾਦ-ਲਿਖਤ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਪੋਲੀ ਬੇਰੀ ਦੀ ਸੇਂਟ ਲੁਇਸ , ਮਿਸੌਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਦਾਸਤਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਕੇਸ ਦੇ ਲਈ, ਬੇਰੀ ਨੇ ਐਡਵਰਡ ਬੇਟਸ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵ੍ਹਿਗ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਅਤੇ ਜੱਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਲੁਸੀ ਏਨ ਬੇਰੀ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 1844 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਵਿੱਚ 1814 ਤੋਂ 1860 ਵਿੱਚ ਦਰਜ 301 ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾਹਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਸਨ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਕੇਸ ਫਾਇਲਾਂ ਮਿਸੌਰੀ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਕੋਲ ਪਈਆਂ ਸੀ ਅਤੇ ਆਨਲਾਇਨ ਖੋਜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ  ਲੁਸੀ ਏਨ ਡੇਲੈਨੀ  ਦੇ ਬਾਰੇ  ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ  ਯਾਦਾਂ  ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁੱਝ ਗਿਆਤ ਨਹੀਂ ਸੀ,  ਲੇਕਿਨ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ  ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ,  1814 - 1860 ਦੌਰਾਨ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਵਿੱਚ 301 ਆਜ਼ਾਦੀ ਮੁਕਦਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੇਸ ਫਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੇ  ਮੁਕਦਮਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਹੋਈ। ਵਾਸਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ  ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਸਰਕਿਟ ਕੋਰਟ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਖੋਜ ਲਾਇਕ ਡੈਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਸਾਮਗਰੀ ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ।  ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ , ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਡੈਲੇਨੇ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਥਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਇਆ।

ਸੇਂਟ ਲੁਇਸ,  ਮਿਸੌਰੀ ਵਿੱਚ 1830 ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ,  ਲੁਸੀ ਏਨ ਬੇਰੀ,  ਪੋਲੀ ਬੇਰੀ  (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਪੋਲੀ ਕਰੋਕਟ)  ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੂਲਾਟੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ,  ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਨੇ ਨੋਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਨੈਂਸੀ ਵੀ ਸੀ।  ਪਾਲੀ ਕਰੋਕਟ ਅਤੇ ਲੁਸੀ  ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੇਜਰ ਟੇਲਰ ਬੇਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਫਰਾਂਸਿਸ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਦਾਸ   ਸਨ। ਲੁਸੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੋਲੀ ਬੇਰੀ ਇਲੀਨਾਏ,  ਵਿੱਚ ਆਜਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।  ਲੇਕਿਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਹੀ ਸੀ ਗੁਲਾਮ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਗਵਾਹ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ  ਅਤੇ ਮਿਸੌਰੀ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ( ਉਸਦੇ ਅਜਾਦੀ  ਦੇ ਮੁਕਦਮੇ ਵਿੱਚ,  ਪੋਲੀ ਬੇਰੀ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ  ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਯੂਸੁਫ ਕਕੋਕਟ ਦੁਆਰਾ ਵੇਨ ਕਾਉਂਟੀ,  ਕੇਂਟਕੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਲਾਮ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਲੀਨਾਏ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉੱਥੇ ਉਹ ਕਈ ਹਫਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰੁਕੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ਇਲੀਨਾਏ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਜ ਸੀ,  ਉਹ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ  ਦਾਸ ਜਾਇਦਾਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੋਹ ਬੈਠਿਆ ਸੀ,  ਅਤੇ ਪੋਲੀ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।  ਇਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ,  ਕਿਉਂਕਿ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਗਵਾਹ ਸਨ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇਲੀਨਾਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਲਾਮ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1830
ਹੇਬੀਅਸ ਕਾਰਪਸ

ਹੇਬੀਅਸ ਕਾਰਪਸ (/ˈheɪਬੀਮੈਨੂੰਲਈs ˈਕਸ਼ਮੀਰɔːrਪੀਲਈs/; ਮੱਧਕਾਲੀ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ " ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਰੀਰ ਹੈ" ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਗਿਆ ਪਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਗਿਰਫਤਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰਿਹਾਈ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਾਬਿਅਸ ਕਾਰਪਸ ਦੀ ਰਿਟ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਿਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,   ਤਾਕਤਵਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜੋਰ ਨੂੰ ਉਪਲੱਬਧ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ  ਦੇ ਆਦੇਸ਼  ਦੇ ਜੋਰ  ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਮਨ ਹੈ; ਇਹ ਕਸਟੋਡੀਅਨ  (ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਅਧਿਕਾਰੀ)  ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ,  ਇਹ ਕਸਟੋਡਿਅਨ  ( ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਅਧਿਕਾਰੀ )  ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ,  ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਕਸਟੋਡੀਅਨ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇਵੇ,  ਅਦਾਲਤ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇ ਕਿ ਕੀ ਕਸਟੋਡੀਅਨ ਕੋਲ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।  ਜੇਕਰ ਕਸਟੋਡਿਅਨ ਆਪਣੀ ਅਥਾਰਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ,  ਤਾਂ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਕੈਦੀ,  ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅਦਾਲਤ ਜਾਂ ਇੱਕ ਜੱਜ ਕੋਲ ਹੈਬੀਅਸ ਕਾਰਪਸ ਦੀ ਰਿਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਕੈਦੀ  ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਿਟ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਦੀ ਅੱਡ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੀਵਾਨੀ ਕਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਉਪਾਅ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂਨੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,  ਲੇਕਿਨ ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੈਬੀਅਸ ਕਾਰਪਸ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨੋਟ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਗੋਸੈਨ

**ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਗੋਸੈਨ **ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ, ਕਹਾਣੀ ਘਰ-ਘਰ ਕੀ, ਰੰਗ ਬਦਲਤੀ ਓਢਨੀ, ਲਵ ਯੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਆ ਕਾ ਘਰ ਪਿਆਰਾ ਲਗੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਸਨੇ ਸ਼ਸ਼ਸ਼ਸ਼..ਫ਼ਿਰ ਕੋਈ ਹੈ (ਸੀਜ਼ਨ 2) ਲੜ੍ਹੀ-ਬੱਧ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਟੈਲੀਵਿਜਨ 
* ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ' ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ, ਕਹਾਣੀ ਘਰ-ਘਰ ਕੀ ਅਤੇ ਲਵ ਯੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
* ਸਟਾਰ ਵਨ ਰੰਗ ਬਦਲਤੀ ਓਢਨੀ 
* ਵੇਤਾਲ ਕਿ ਵਾਪਸੀ (ਸੀਜ਼ਨ 2)
* ਦੋ ਗਜ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਕੇ ਨੀਚੇ (ਸੀਜ਼ਨ 2)
* ਸਹਾਰਾ ਵਨ ਪਿਆ ਕਾ ਘਰ ਪਿਆਰਾ ਲਗੇ

## ਵਿਆਹ 
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਗੋਸੈਨ ਨੇ 2011 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਸਾਇਟ ਫ਼ੇਸਬੁੱਕ ਉੱਪਰ ਮਿਲਿਆ। ਪਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੇਗਮ

**ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੇਗਮ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ, ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਣ ਲੱਗੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਉਸ, ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਫ਼ਿਲਮਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1926 ਵਿੱਚ ਬੁਲਬੁਲ-ਏ-ਪੇਰਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1892 ਤੋਂ 1983 ਜਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਸਚਿਨ ਰਾਜ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸਿਦੀ ਇਬਰਾਹਿਮ ਮੋਹੰਮਦ ਯਕੂਤ ਖਾਨ ਤੀਜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬਾਈ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਸੰਧੀ ਦਾ, ਜਾਂ ਨਵਾਬ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਉਸਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਨਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਕਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਿਤ੍ਰਤਵ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਮੂਕ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਜੁਬੈਦਾ, ਸੁਲਤਾਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਜਾਦੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਮਾਯੂੰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ ਅਤੇ ਦੁਬੇਰੇਸ਼ਵਰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ, ਅਤੇ ਜੁਬੇਦਾ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨਰਸਿੰਹੁਰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ ਦੇ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਧੀ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਾ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰੀ ਸੇਠ ਰਜਾਕ ਦੀ ਧੀ ਜਾਮਿਲਾ ਰਜਾਕ ਦੀ ਦਾਦੀ ਵੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਰੰਗ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅਰਦੀਸ਼ਰ ਈਰਾਨੀ ਦੀ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਵੀਰ ਅਭਿਮਨਿਊ (1922) ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਖੇਡਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਿਲਾ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੂੜ ਮੇਕ-ਅਪ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸਕਰੀਨ ਤੇ ਸੇਪਿਆ/ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਸਫੇਦ ਛਵੀਆਂ ਨੂੰ ਜਚਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਵਿੱਗਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

1926 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਫ਼ਿਲਮਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1928 ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰਿਆ- ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਫ਼ਿਲਮਸ ਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲਗਾ। ਉਹ ਫੰਤਾਸੀ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਇੱਕ ਆਗੂ ਬਣ ਗਈ,ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਲਈ ਨਕਲੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੋਹਿਨੂਰ ਸਟੂਡੀਓਜ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਟੂਡੀਓਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਕਟਰੈਸ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਫ਼ਿਲਮਸ ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਣੀ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ, ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਭ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਬੇਗਮ ਆਪਣੀ 1926 ਦੀ ਬੁਲਬੁਲ-ਏ-ਪੇਰਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਗਿਆਤ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉੱਚ ਬਜਟ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਫੰਤਾਸੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।ਜੇਕਰ ਸੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਫੰਤਾਸੀ ਸਿਨੇਮੇ ਦੇ ਜਾਰਜ ਮੇਲੀਜ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੇ 1938 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਦੁਨੀਆ ਕੀ ਹੈ ? ਤੱਕ ਕੋਹਿਨੂਰ ਸਟੂਡੀਓਜ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਟੂਡੀਓਜ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਲੀ 1929 ਵਿੱਚ, ਭਾਗ੍ਯ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੀ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
1983 ਵਿੱਚ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਨੇ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟਾਕੀ, ਆਲਮ ਆਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲਾ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* alt=|16x16pxसाँचा:Commonscat inline
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਅਚਲਾ ਨਾਗਰ

**ਅਚਲਾ ਨਾਗਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Achala nagar),ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ,ਕਥਾਕਾਰ, ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਪਟਕਥਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਲੇਖਿਕਾ ਹਨ।ਇਹ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਮ੍ਰਤਲਾਲ ਨਾਗਰ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਹੈ। ਨਿਕਾਹ (1982), ਅਖੀਰ ਕਿਉਂ (1985), ਬਾਗਬਾਨ ( 2003), ਰੱਬ (1989, ਫਿਲਮ ਪਟਕਥਾ), ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਸਿਰਫ ਮੇਰਾ ਹੈ (1990), ਨਜਰਾਂ (1989), ਨਗੀਨਾ (1986)  ਆਦਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਹੋਈਆ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਕਰਮਵਾਰ: ਨਾਇਕ-ਖਲਨਾਇਕ ਅਤੇ ਬੋਲ ਮੇਰੀ ਮੱਛਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਯਾਦ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਬਾਬੂਜੀ ਬੇਟਾਜੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਭੂਸ਼ਣ ਇਨਾਮ, ਹਿੰਦੀ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਅਵਾਰਡ ਕਮੇਟੀ ਸਨਮਾਨ, ਯਸ਼ਪਾਲ ਅਨੁਸ਼ੰਸਾ ਸਨਮਾਨ, ਸਾਹਿਤ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਸਨਮਾਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
*अचला नागर
*जज्बा दिया और नाम, मां तुझे सलाम  
*Written journey

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੁੱਲਾ

**ਮੁੱਲਾ** ਨੂੰ ਮੌਲਵੀ ਜਾਂ ਮੌਲਾਨਾ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਲੈਣਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਚ ਅਖਾਣਾਂ ਵੀਂ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜੁਮੇਰਾਤ ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਘਰ ਸ਼ਾਦੀਆਂ; ਦਿਲ ਤੰਗ ਤੇ ਬਾਹਾਂ ਖੁੱਲੀਆਂ।