ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ

**ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ **(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:** Female infanticide**), ਨਵਜੰਮੇ ਮਾਦਾ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਮਾਰਨਾ ਹੈ।
ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਾਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨਸੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰਭਪਾਤ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ "ਨੀਵੀਂ ਸਥਿਤੀ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪੱਖਪਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

1978 ਵਿਚ, ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਲੈਲਾ ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਨੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਕੇ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ, ਜਾਂ "ਸਭਿਅਕ" ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਬਾਲ-ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਚ ਵਿਕਸਤ ਸਮਾਜਾਂ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਉੱਤਰੀ ਅਲਾਸਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਬਰਾ ਮਿਲਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ "ਲਗਭਗ ਵਿਆਪਕ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਮਿਲਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਆਮ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਫਿਰ 1871 ਵਿੱਚ *ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਚੋਣ ਵਿਚ*, ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਆਮ ਸੀ।

1990 ਵਿਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਰਿਵਿਊ ਬੁੱਕਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰਿਤਾ ਸੇਨ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ "ਲਾਪਤਾ" ਔਰਤਾਂ "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।" ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੇਨ ਦੇ ਲਿੰਗ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਲਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਬੀ ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਲਿੰਗ ਨਿਰਧਾਰਣ ਗਰਭਪਾਤ, ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਰਕੇ ਹੈ।

ਅਰਬ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਾਲ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ "ਸੰਪਤੀ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਮਾਵਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਭਾਰਤ 
left|thumb|220x220px|ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ, 2011
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਹੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਸਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਚ ਗਈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸੂਬਾ ਨੇ ਦਹੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਸਥਾਈ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗਰਭਪਾਤ ਨੂੰ ਅਨੁਚਿਤ ਦੌਲਤ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

1789 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀਅਲ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਇੱਕ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੂਨਪੂਰੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਕੋਈ ਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਲੀ ਗਈ ਸੀ। 1845 ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਇੱਕ ਧੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਨਾਮਨਵਿਨ ਨੇ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ। ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ੀ ਦੌਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਦਾ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਸੀ। ਸੰਨ 1870 ਵਿੱਚ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਹਕੂਮਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਐਕਟ, 1870 ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਡੋਨਾ ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ", ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ "ਔਰਤ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ" ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੇਠੋ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਮਾਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 1 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 2012 ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 75 ਫੀਸਦੀ ਜਿਆਦਾ ਮੌਤਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹ CRY ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇਰ ਅਤੇ ਟੋਦਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 1986 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਨੇ ਇੱਕ ਕਵਰ ਸਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਛਾਪੀ ਸੀ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਯੂਸਿਲਮਪਾਟੀ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਤੀ ਕਲਾਰਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ।

## ਪਾਕਿਸਤਾਨ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੱਚੀ ਦੇ ਵਿਆਹਯੋਗ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾਜ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਔਸਤਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੌਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੂਲ ਸਮਾਜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਤਰਜੀਹੀ ਇਲਾਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜ੍ਹਕਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ 
ਜਿਨਾਵਾ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਆੱਫ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ (ਡੀ.ਸੀ.ਏ.ਐਫ.) ਨੇ ਆਪਣੀ 2005 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ *ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾਰੀ* (ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ "ਗੁਪਤ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ" ਵਜੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਡੀ.ਸੀ.ਏ.ਐਫ. ਅਨੁਸਾਰ ਲਿੰਗੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਅਕ ਘਾਟ ਵੀਂਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ 191 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਅੰਦਾਜੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਡੌਕੁਮੈਂਟਰੀ *ਇਟ੍ਸ ਗਰਲ: ਦ ਥ੍ਰੀ ਡੈੱਡਲੀਏਸਟ ਵਰਡਜ਼ ਇਨ ਦ ਵਰਲਡ* ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਠ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਸਿਹਤ