open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਨੂਭਾਈ ਪੰਚੋਲੀ

**ਮਨੂਭਾਈ ਪੰਚੋਲੀ** (15 ਅਕਤੂਬਰ 1914 - 29 ਅਗਸਤ 2001), ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਦਰਸ਼ਕ ਨਾਲ** ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ.

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਨੂਭਾਈ ਪੰਚੋਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1914 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੰਚਸ਼ੀਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਤਿਤਵਾ ਲੁਨਸਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1930 ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਦੋਂ ਉਹ ਵੈਂਕਨੇਰ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਬਰਮਤੀ, ਨਾਸਿਕ ਅਤੇ ਵਿਸਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1932 ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਗਰ ਵਿਖੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ, ਦਕਸ਼ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਰਿਕਟਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1938 ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾ ਦੇ ਗ੍ਰਾਮਦਕਸ਼ੀਨਮੂਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 1942 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਵਨਗਰ ਵਿਖੇ ਜੇਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਗਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਸੰਨੋਸਰਾ ਵਿਖੇ 1953 ਵਿੱਚ ਨਾਨਾਭੱਟ ਭੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮਵਿਦਿਆਪੀਠ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਰਦੋਲੀ ਦੇ ਵਰਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਟੀਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਵਿਜੈਬੇਨ ਪਟੇਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਿਜੈਬੇਨ ਦੀ ਮੌਤ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1995 ਨੂੰ ਹੋਈ।

ਉਹ 1967 ਤੋਂ 1971 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1975 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1981 ਤੋਂ 1983 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਕੰਮ 
ਪੰਚੋਲੀ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਾਵਲਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਪਾਲਣ ਵੀ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਕਬੀਰ ਦੁਹਨ ਸਿੰਘ

**ਕਬੀਰ ਦੁਹਨ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1986 ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਹਰਿਆਣਾ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਨੜ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਜਿਲ* (2015) ਤੋਂ *ਡੈਬਿਊ.* ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਬੀਰ ਨੇ ਟਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਲਨਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਸਰਦਾਰ ਗੱਬਰ ਸਿੰਘ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਹ ਹਰਿਆਣਵੀ ਜਾਟ ਹੈ। ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਪਲਿਆ ਕਬੀਰ ਦੁਹਨ ਸਿੰਘ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਪਣਾ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਈਨੀ ਆਹੂਜਾ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦਾ ਜੰਮਪਲ, ਕਬੀਰ ਦੁਹਨ ਸਿੰਘ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਈਨ ਆਹੂਜਾ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਕੁਆਲਟੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਕਬੀਰ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ *ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ* (2015) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨੇ ਸਿਵਾ ਦੇ ਬਦਲਾ ਡਰਾਮਾ *ਵੇਦਲਮ* (2015) ਵਿੱਚ ਖਲਨਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਅਜਿਤ* ਕੁਮਾਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ।
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਜੇਂਦਰ ਸ਼ੁਕਲਾ (ਕਵੀ)

**ਰਾਜੇਂਦਰ ਅਨੰਤਰਾਏ ਸ਼ੁਕਲਾ** ਇਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵੱਡੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
[thumb| [ਚਿਨੂ ਮੋਦੀ ਮਾਈਕ ਤੇ, ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਸ਼ੇਠ, ਰਾਜੇਂਦਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਰਾਮਾਨੁਜ ਵਲੱਭ ਵਿਦਿਆਨਗਰ ਵਿਖੇ, 1992 ]]
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1942 ਨੂੰ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੰਟਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਧਵਾਨ ਦਾ ਮੂਲ ਵਸਨੀਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਜਾਮਨਗਰ, ਭਾਵਨਗਰ, ਬੰਟਵਾ ਅਤੇ ਮਜੇਵਾੜੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿਖਿਆ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਹਾਉਦੀਨ ਕਾਲਜ, ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1965 ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਐਲ.ਡੀ. ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਅਤੇ ਇਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਐਮ.ਏ. 1967 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੁਏਜਜ਼, ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1982 ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 

ਸ਼ੁਕਲਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ ਨਯਾਨਾ ਜਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਾਹੋਦ ਵਿਖੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਆਪੇ ਘਰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ 1982 ਵਿੱਚ ਸਵੈਇੱਛਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੰਤ ਕਵੀ ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਦੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰੇ ਮੈਥ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਕਾਵਿ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਨਗੀਨਦਾਸ ਪਾਰੇਖ

**ਨਗੀਨਦਾਸ ਨਾਰਣਦਾਸ ਪਾਰੇਖ** (8 ਅਗਸਤ 1903 - 19 ਜਨਵਰੀ 1993) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਆਲੋਚਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ, **ਗਰੰਥਕੀਟ** (ਸ਼ਾਬਦਿਕ, **ਕਿਤਾਬੀ ਕੀੜਾ**) ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਨਗੀਨਦਾਸ ਪਾਰੇਖ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ 1903 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੁੱਲਸਰ (ਹੁਣ ਵਲਸਾਡ) ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਲਸਾਡ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1921 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 1921 ਤੋਂ 1925 ਤੱਕ, ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਵੀ ਪਾਠਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਭੂਸ਼ਣ ਮਜਮੂਦਰ ਅਧੀਨ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, 1925-26 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਕੇਤਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਤੀਮੋਹਨ ਸੇਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੰਨ 1926 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਵਿਖੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1944 ਤੋਂ 1947 ਤੱਕ ਨਵਜੀਵਨ ਟਰੱਸਟ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਬੀ.ਜੇ. ਵਿਦਿਆਭਵਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1955 ਤੋਂ 1969 ਤੱਕ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਐਚ ਕੇ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 19 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੰਮ 
ਉਸਨੇ ਆਲੋਚਨਾ, ਜੀਵਨੀ, ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

### ਆਲੋਚਨਾ 
*ਅਭਿਨਾਵਨਾ ਰਸਵਿਚਾਰ ਅਨੇ ਬੀਜਾ ਲੇਖੋ* (1969) ਉਸ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾ, *ਵਿਕਸ਼ਾ ਅਨੇ ਨਿਰਿਕਸ਼ਾ* (1981) ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕਵਿਤਾ, ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਸਹਿ-ਸੰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਬੇਨੇਦਿਤੋ ਕਰੋਚੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਕੰਮ *ਪਰਿਚੈ ਅਨੇ ਪ੍ਰੀਕਸ਼ਾ* (1968), *ਸਵਾਧਿਆਏ ਅਨੇ ਸਮੀਕਸ਼ਾ* (1969), *ਕਰੋਚੇਨੂ ਅਸਥੈਟਿਕ ਅਨੇ ਬੀਜਾ ਲੇਖੋ* (ਕਰੋਚੇ ਦੀ ਅਸਥੈਟਿਕ, 1972) ਹਨ।

### ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਨੇ *ਨਵਲਰਾਮ* (1961), *ਮਹਾਦੇਵ ਦੇਸਾਈ* (1962), *ਪ੍ਰੇਮਾਨੰਦ* (1963), ਅਤੇ *ਗਾਂਧੀ ਜੀ* (1964) ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। *ਸਾਤ ਚਰਿਤ੍ਰੋ* (ਸੱਤ ਜੀਵਨੀਆਂ, 1947) ਇੱਕ ਛੋਟੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ

ਕਨਫ਼ਿਊਸ਼ੀਅਸ, ਤਾਨਸੇਨ ਅਤੇ ਦਾਦਾਭਾਈ ਨੌਰੋਜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। *ਸੱਤਾਵਨ* (ਸਤਵੰਜਾ, 1938) 1857 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਬਗਾਵਤ ਬਾਰੇ ਰਚਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903
ਲਾਭਸ਼ੰਕਰ ਠਾਕਰ

**ਲਾਭਸ਼ੰਕਰ ਜਾਦਵਜੀ ਠਾਕਰ**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਵਾਂ **ਲਘਾਰੋ** ਅਤੇ **ਵੈਦਿਆ ਪੁਨਰਵਾਸੁ** (14 ਜਨਵਰੀ 1935 - 6 ਜਨਵਰੀ 2016) ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਪਰੈਕਟਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਬਸਰਡ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਠਾਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜਨਵਰੀ 1935 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੁਰੇਂਦਰਨਗਰ ਨੇੜੇ ਸੇਡਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਰੇਂਦਰਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੱਟੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੂਲ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ, ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1957 ਵਿਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਚ ਆਰਟ ਦੀ ਬੈਚਲਰ,1959 ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ । ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1964 ਵਿਚ ਸੁਧਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਕਲੀਨਿਕ *ਕਾਇਆਚਿਕਿਤਸਾ* ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਰੈਕਟਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।    

ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 6 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।   

## ਕੰਮ  
thumb| ਠਾਕਰ *ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼* ਦੇ 9 ਵੇਂ ਭਾਗ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ
ਠਾਕਰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ, ਮਧੂ ਰਾਈ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਕ ਆਧੁਨਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਰੇ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਹੋਂਦਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।   

ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 56 ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜਾਂ ਉੱਤੇ 21 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ।  

### ਕਵਿਤਾ 
ਠਾਕਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਰਵਾਇਤੀ ਛੰਦਾਂ ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਵਾਦ  ਵੱਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਮ ਟੁਕੜੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਨਾਲੋਂ ਊਲਜਲੂਲਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।      

## ਅਵਾਰਡ 
ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰ ਚੰਦਰਕ ਅਤੇ ਨਰਮਦ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 1980 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ 1994 ਵਿਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ, *ਤੋਲਾ ਅਵਾਜ ਘੋਂਘਾਟ* ਲਈ 1991 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2002 ਵਿਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।    
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਵਿਸ਼ਨੂੰਪ੍ਰਸਾਦ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ

**ਵਿਸ਼ਨੂੰਪ੍ਰਸਾਦ ਰਣਛੋਦਲਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ** ; 4 ਜੁਲਾਈ 1899 - 10 ਨਵੰਬਰ 1991) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਵਿਸ਼ਣੂਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਉਮਰੇਠ ਵਿੱਚ 4 ਜੁਲਾਈ 1899 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੋਰਸਾਦ, ਥਸਰਾ, ਕਪੜਵੰਜ ਅਤੇ ਨਦੀਆਦ ਸਮੇਤ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1916 ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਦ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਨੰਦਸ਼ੰਕਰ ਧਰੁਵ ਕੋਲੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1923 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। 1921 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸੂਰਤ ਦੇ ਐਮਟੀਬੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।

ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕੋਲਰਿਜ ਅਤੇ ਮੈਥਯੂ ਆਰਨਲਡ ਵਰਗੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦਸ਼ੰਕਰ ਧਰੁਵ ਸਮੇਤ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ।ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਲਮੀ-ਨਾਮ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੇਠ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੁਚੀਆਂ ਸਨ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ,ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ *ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ* ਬਾਰੇ 1924 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਅਲੋਚਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਵਿਵੇਚਨਾ*, 1939 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ *1939 ਨਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵੰਗਮੈਨੀ ਸੰਮਿਕਸ਼ਾ* (1939), *ਪਰਿਸ਼ਿਲਨ* (1949), *ਅਗੇਗੀਤਾ* (1957), *ਉਪਯਾਨ* (1961), *ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਪ੍ਰਸਾਰ* (1979) ਅਤੇ *ਡਰੁਮਪਾਰਨਾ* (1982) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਜੋ *ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ: ਚਿੰਤਕ ਅਨੇ ਸਰਜਕ* (1963) ਵਜੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ *ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ* ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਅਤੇ ਮੁਲੰਕਣ ਕੀਤਾ। *ਸਨੇਹਮੁਦ੍ਰਾ* . *ਡਰੁਮਪਾਰਨਾ* (1982) ਅਤੇ *ਆਸ਼ਾਚਾਰਯਵਤ* (1987) ਉਸਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 1962 ਵਿੱਚ *ਉਪਾਇਣ* (1961) ਲਈ ਅਤੇ 1945 ਵਿੱਚ ਨਰਮਦ ਸੁਵਰਨਾ *ਚੰਦਰਕ ਪਰਿਸ਼ੀਲਨ* (1949) ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1974 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899
ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਟੋਪੀਵਾਲਾ

**ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਟੋਪੀਵਾਲਾ** ਗੁਜਰਾਤ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
left|thumb| ਟੋਪੀਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਟੋਪੀਵਾਲਾ ਨਾਲ 19 ਜੂਨ 2016 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿਖੇ
ਟੋਪੀਵਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਗਸਤ 1936 ਨੂੰ ਵਡੋਦਰਾ ਵਿਖੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਅਤੇ ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ -ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟਸ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1960 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਟੋਪੀਵਾਲਾ ਨੇ 1961 ਤੋਂ 1965 ਤੱਕ ਕੇ ਐਚ ਮਧਵਾਨੀ ਕਾਲਜ, ਪੋਰਬੰਦਰ ਵਿਖੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। 1965 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਨਵਜੀਵਨ ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ, ਦਾਹੋਦ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ 1971 ਤੋਂ 1984 ਤਕ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਕਸਤੂਰਭਾਈ ਲਾਲਭਾਈ ਸਵਾਧਿਆਏ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ 2018 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
### ਕਵਿਤਾ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਮਹੇਰਾਮਣ* 1962 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1971 ਵਿੱਚ *ਕਾਂਤ ਤਾਰੀ ਰਾਣੀ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਮਿਲੀ। *ਪਕਸ਼ੀਤੀਰਥ* (1988) ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ।*ਬਲੈਕ ਫੌਰੈਸਟ* (1989) ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਯੂਰਪ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। *ਆਵਾਗਮਨ* (1999) ਅਤੇ *ਆਪਨੀ ਕਾਵਿਆਸਮਰਿੱਧੀ* (2004) ਉਸਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।

### ਆਲੋਚਨਾ 
ਟੋਪੀਵਾਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ, *ਅਪਰਿਚਿਤ (ਅ)ਅਪਰਿਚਿਤ (ਬ)*, 1975 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਭਾਗ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਹਦ ਪਰਨਾ ਹੰਸ ਅਨੇ ਅਲਬਾਟ੍ਰੋਸ* (1975) ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਅਲੋਚਨਾ ਹੈ। *ਮੱਧਯਮਾਲਾ* (1983) ਮੱਧਕਾਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ *ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾ* *ਨੂ ਕਵਚ* (1984), *ਸੰ-ਸਰਜਨਤਾਮਕ ਕਾਵਿਆ-ਵਿਗਿਆਨ* (1985), *ਵਿਵੇਚਨੋ ਵਿਭਾਜਿਤ ਪਤ* (1990), *ਗਰੰਥ ਘੱਟਨਾ* (1994) ਅਤੇ *ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਕਸ਼ੀਭਾਸਿਆ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਅਨੁਵਾਦ 
ਉਸਨੇ ਬੋਹੇਮੀਅਨ-ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਕਵੀ ਰੇਨਰ ਮਾਰੀਆ ਰਿਲਕੇ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ: *Duino Elegies* ਦਾ*ਦੁਇਨਾ ਕਰਣਿਕੋ* (1976) ਵਜੋਂ ਅਤੇ *sonnets Orpheus* ਦਾ *ਆੱਰਫਿਯਸ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਨੈਟੋ* (1977) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ। ਉਸਨੇ ਸੈਮੂਅਲ ਬੇਕੇਟ ਦੀ ਛੋਟੀ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ *ਕਲਪੋ ਕੇ ਕਲਪਨਾ ਮਾਰੀ ਪਰਵਾਰੀ ਛੇ* ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ *ਸਮਕਾਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵਿਤਾ* (1972) ਅਤੇ *ਮੈਥਲੀ ਸਾਹਿਤ ਨੋ* ਇਤਹਾਸ (*ਮੈਥਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ*, 1987) ਅਤੇ *ਈਸ਼ਵਰਨੀ ਯਤਨਾ* (2004) ਨੂੰ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਕਮਲ ਵੋਰਾ

**ਕਮਲ ਵੋਰਾ**() ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਏਟਾਦ*, ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਹ 1950 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਮਲ ਵੋਰਾ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫਾਰਮਾਸਿਟੀਕਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 2010 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਨੌਸ਼ਿਲ ਮਹਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤੀ ਤ੍ਰੈਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰ *ਏਤਾਦ* ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਮਲ ਵੋਰਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦਾ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ 1971 ਤੋਂ ਰਸਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅਰਵ* 1991 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ *ਅਨੇਕ ਏਕ* (2012) ਅਤੇ *ਅਨੇਕਾਕਨੇਕ* (2014)। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ, ਮਰਾਠੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਰਿਵਿਊ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਅਜਾਇਬ ਭਾਰਤ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਅਰਵ* ਨੂੰ ਉਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜੋਸ਼ੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।

## ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
### ਮੂਲ ਗੁਜਰਾਤੀ
ભીંત/કાગળ
બે ઊભી લીટી દોરી
બે આડી
વચ્ચોવચ એક ખુલ્લું બારણું દોર્યું
ખુલ્લા બારણામાંથી બહાર જઈ શકાય
ખુલ્લા બારણામાંથી અંદર આવી શકાય
હું બહાર જવા દોડ્યો
તું અંદર આવવા
સફેદ ભીંત સાથે
હું આ તરફથી અથડાયો
તું પેલી તરફ થી
### ਗੁਰਮੁਖੀ
ਭੀਂਤ/ਕਾਗਲ਼ 
ਬੇ ਊਭੀ ਲੀਟੀ ਦੋਰੀ
ਬੇ ਆਡੀ
ਵਚ੍ਚੋਵਚ ਏਕ ਖੁਲ੍ਲੁਂ ਬਾਰਣੁਂ ਦੋਰ੍ਯੁਂ
ਖੁਲ੍ਲਾ ਬਾਰਣਾਮਾਂਥੀ ਬਹਾਰ ਜਈ ਸ਼ਕਾਯ
ਖੁਲ੍ਲਾ ਬਾਰਣਾਮਾਂਥੀ ਅਂਦਰ ਆਵੀ ਸ਼ਕਾਯ
ਹੁਂ ਬਹਾਰ ਜਵਾ ਦੋਡ੍ਯੋ
ਤੁਂ ਅਂਦਰ ਆਵਵਾ
ਸਫੇਦ ਭੀਂਤ ਸਾਥੇ
ਹੁਂ ਆ ਤਰਫਥੀ ਅਥਡਾਯੋ
ਤੁਂ ਪੇਲੀ ਤਰਫ ਥੀ
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸੀਤਾਂਸ਼ੂ ਯਸ਼ਚੰਦਰ

**ਸੀਤਾਂਸ਼ੂ ਯਸ਼ਚੰਦਰ ਮਹਿਤਾ** (ਜਨਮ 1941), ਆਮ ਕਰਕੇ **ਸੀਤਾਂਸ਼ੂ ਯਸ਼ਚੰਦਰ** ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ।

ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਜਟਾਯੁ* ਲਈ 1987 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 18 ਅਗਸਤ 1941 ਨੂੰ ਭੁਜ, ਕੱਛ ਰਾਜ (ਹੁਣ ਕੱਛ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੈਟਲਾਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1965 ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1965 ਤੋਂ 1968 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ। 1970 ਵਿਚ, ਉਹ ਫੁਲਬ੍ਰਾਇਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਧੀਨ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੁਹਜ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਫੋਰਡ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਹੈ France ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਓਜ਼ੈਨ ਇਓਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮੈਕਬੈੱਟ ਅਤੇ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ *ਮੈਕਬੈਥ* ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਬਖਸ਼ੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1977 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸੀਤਾਂਸ਼ੂ ਦਾ ਵਿਆਹ 8 ਮਈ 1966 ਨੂੰ ਅੰਜਨੀਬੇਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ 1971 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਅਰਨਯਕ 1978 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
thumb|ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਭਾਗ, ਐਮਐਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ
ਉਸਨੇ 1972 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਮਿੱਠੀਬਾਈ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1983 ਤੋਂ ਬੜੌਦਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਿਆਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੈ। ਸੀਤਾਂਸ਼ੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਜਕੋਟ ਦੇ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਸੋਰਬਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੋਯੋਲਾ ਮੈਰੀਮਾਉਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਮਰੀਟਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ 1977 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ *ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ* *ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦਾ* ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕੰਮ
ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਵੇਗੜ

**ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਵੇਗੜ** (3 ਅਕਤੂਬਰ 1928 - 6 ਜੁਲਾਈ 2018) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੇਂਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਜਬਲਪੁਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਗੋਵਾਮਲ ਜੀਵਨ ਵੇਗੜ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਠੇਕੇਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕੱਛ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਰ ਉੱਦਮੀ ਮਿਸਤ੍ਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੱਛ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਧਾਪਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਗੋਵਾਮਲ ਜੀਵਨ, ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ ਅਤੇ 1906 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਨਾਗਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਗੋਂਦੀਆ-ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।

### ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਵੇਗੜ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀਨੀਕੇਤਨ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1948 ਤੋਂ 1953 ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨੰਦਲਾਲ ਬੋਸ ਵਰਗੇ ਕਾਬਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖੀ।

6 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਵੇਗੜ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ - ਉਸ ਦੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ - *ਸੌਂਦਰਯਾਨੀ ਨਦੀ ਨਰਮਦਾ* ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਵਾਰਡ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪੰਡਿਤ ਰਾਹੁਲ ਸੰਕ੍ਰਤਾਇਯਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ "ਅਮ੍ਰਿਤਸਿਆ ਨਰਮਦਾ" ਅਤੇ "ਤੀਰੇ ਤੀਰੇ ਨਰਮਦਾ"। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ (ਖੁਦ ਦੁਆਰਾ), ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਉਸ਼ਨਸ

**ਨਟਵਰਲਾਲ ਪਾਂਡਿਆ** (ਗੁਜਰਾਤੀ: નટવરલાલ પંડ્યા) (28 ਸਤੰਬਰ 1920 - 6 ਨਵੰਬਰ 2011), ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ, **ਉਸ਼ਨਸ** (ਗੁਜਰਾਤੀ: ઉશનસ્) ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੇ ਕਵੀ ਸਨ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਹ 28 ਸਤੰਬਰ 1920 ਨੂੰ ਵਡੋਦਰਾ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਾਵਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਹਸਾਣਾ, ਸਿਧਪੁਰ, ਸਾਲਵੀ ਤੇ ਦਾਬੋਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੀਏ ਅਤੇ 1945 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਿਆਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੜੌਦਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਰੋਜ਼ਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਨਵਸਰੀ ਦੇ ਗਾਰਡਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਜੇ.ਪੀ. ਸ਼ਰਾਫ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਵਲਸਾਡ . ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਧਿਆਪਕ ਸੰਘ (ਗੁਜਰਾਤੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 1991 ਤੋਂ 1993 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1976 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਯੂਰਪ, ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

6 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਲਸਾਦ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। *ਸਪੰਦ ਅਨੇ ਛੰਦ* (1968), *ਕਿਨਕਿਨੀ* (1971), *ਭਾਰਤ ਦਰਸ਼ਨ* (1974), *ਅਸ਼ਵਤੱ* (1975), *ਰੁਪਾਨਾ ਲੇ* (1976), *ਵਿਆਕੁਲ ਵੈਸ਼ਨਵ* (1977), *ਪ੍ਰੂਥਵਾਈਨ ਪਾਸ਼ਿਮ ਚਾਹਰੇ* (1979) ਅਤੇ *ਸ਼ਿਸ਼ੂਲੋਕ* (1984)। *ਵਾਲਵੀ, ਬਾ ਆਵੀ* ਅਤੇ *ਸਦਮਾਤਾਨੋ ਖਾਨਚੋ* ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ *ਪਾਤੁਜੀ*, *ਦੋਸ਼ੀਨੀ ਵਾਹੁ* ਅਤੇ *ਤ੍ਰਿਣ ਨੋ ਗ੍ਰਹਿ* ਵਰਗੇ ਨਾਟਕ ਵੀ ਲਿਖੇ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਉਸਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰ ਚੰਦਰਕ, 1963 ਵਿੱਚ ਨਰਮਦ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਗੌਰਵ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1976 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅਸ਼ਵਥਾ* ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਉਸ਼ਨਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 6 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ 91 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਅਲਕਾ ਸਰਾਵਗੀ

thumb|
 

**ਅਲਕਾ ਸਰਾਵਗੀ** (ਹਿੰਦੀ:अलका सरावगी; ਜਨਮ 17 ਨਵੰਬਰ 1960) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ *ਕਲਿਕਥਾ:ਵਾਇਆ ਬਾਈਪਾਸ* ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਲਈ 2001 ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਬਾਬੂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਚਲਿਆ ਆਇਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਅਲਕਾ ਸਰਾਵਗੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਰਵਾੜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਘੁਵੀਰ ਸਹਾਏ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਥੀਸਸ ਨਾਲ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਾਵਗੀ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੰਮ ਸੀ *ਆਪ ਕੀ ਹਾਂਸੀ*। ਇਹ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਰਘੁਵੀਰ ਸਹਾਏ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਾਵਗੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਸ਼ੋਕ ਸੇਕਸਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ਵਰਤਮਾਨ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਕੂਲ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਉਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ *ਕਹਾਨੀ ਕੀ ਤਲਾਸ਼ ਮੇ* ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, *ਕਲਿਕਥਾ: ਵਾਇਆ ਬਾਈਪਾਸ,* 1998 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚਾਰ ਹੋਰ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ। ਨਵੀਨਤਮ &ndash; *ਜਾਨਕੀਦਾਸ ਤੇਜਪਾਲ ਮੈਨਸ਼ਨ* &ndash; 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ। 'ਜਾਨਕੀਦਾਸ ਤੇਜਪਾਲ ਮੈਨਸ਼ਨ' ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਜੈਗੋਵਿੰਦ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਕਲਕੱਤੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਦਾ ਮੂਡ ਉਸ ਦੇ ਮੂਡ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਰੋਹਿਤ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚਿੜੀਆਘਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਐਨਆਰਆਈ ਦੋਸਤ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਲਾਗ ਦੇ ਡਰੋਂ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।

## ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਚਰਚਾ 
### ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ 
ਮਾਰਵਾੜੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀਆਂ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਿਆਂ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਵਾੜੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਅੜੀਅਲ, ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਾਵਗੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੋਕਪਸੰਦ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰਗਟਾਵਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਬੰਗਾਲੀ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ,  ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ - ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਖਾਈ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਗੋਵਿੰਦ ਮਿਸ਼ਰਾ

**ਗੋਵਿੰਦ ਮਿਸ਼ਰਾ** (ਜਨਮ 1 ਅਗਸਤ 1939) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 53 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਵੀਨਿਊ ਸਰਵਿਸ (ਆਈਆਰਐਸ) ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟ ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 11 ਨਾਵਲ, 14 ਛੋਟਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਪੰਜ ਯਾਤਰਾ ਲੇਖ, ਪੰਜ ਸਾਹਿਤਕ ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ 2 ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮੰਚਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਟੀ ਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਹਿੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ, ਵਿਆਸ ਸਨਮਾਨ (1998) ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (2008) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ ਉਸਦੀ 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਿਤਾਬ *ਧੂਲ ਪੌਧੋਂ ਪਰ* ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। 1991 ਵਿੱਚ ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਦੂਸਰਾ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਗੋਵਿੰਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਗਸਤ 1939 ਨੂੰ ਅਟਰਾ, ਬਾੰਦਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਧਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਦੇਵੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਬਾੰਦਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ "ਪੂਰਬ ਦਾ ਆਕਸਫੋਰਡ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ ਅਤੇ ਐਮ.ਏ. (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) ਕੀਤੀ ਜੋ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਾਲ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਵੀਨਿਊ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟ ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭੋਪਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਵਿਆਸ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਪਾਂਚ ਆਂਗਨੋ ਵਾਲਾ ਘਰ " ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪੈਨਗੁਇਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਲਕਸ਼ਮਣਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਾਲਾਜੀ ਜੋਸ਼ੀ

**ਲਕਸ਼ਮਣਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਾਲਾਜੀ ਜੋਸ਼ੀ** (27 ਜਨਵਰੀ 1901 &nbsp; - 27 ਮਈ 1994) ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਵਾਦੀ, ਵੈਦਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਹ 27 ਜਨਵਰੀ 1901 ਨੂੰ ਧੂਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਪਲਨਰ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ  ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ, ਭਾਰਤ ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ। ਯਰਵਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਤਛਾਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਛੂਤ-ਛੂਤ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਮ੍ਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਐਮ ਐਨ ਰਾਏ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਅਨੁਚਿਤ ਗਿਆਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1951 ਵਿੱਚ *ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਚਾ ਵਿਕਾਸ* ਲਿਖੀ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਉਸ ਦੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਛੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ "ਵੈਦਿਕ" ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ' ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਿਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਪਦਾਰਥਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੇਸੁਰਤਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਜਾਤੀਗਤ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਉਸਨੇ 1955 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਸ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਪੜਤਾਲਾਂ ਸਮਕਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ। 

ਉਸਨੂੰ *ਤਰਕਤੀਰਥ* (ਜਾਂ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ("ਤਰਕ ਦਾ ਉਸਤਾਦ")) ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 

1954 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1955 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ *ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਚਾ ਵਿਕਾਸ* (वैदिक संस्कृतीचा विकास). ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901
ਗੰਗਾਧਰ ਗੋਪਾਲ ਗਾਡਗਿਲ

**ਗੰਗਾਧਰ ਗੋਪਾਲ ਗਾਡਗਿਲ** (25 ਅਗਸਤ 1923 - 15 ਸਤੰਬਰ 2008) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।

ਉਹ 1923 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਿਡਨਹੈਮ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1964-71 ਤੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਰਸੀ ਮੋਨਜੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ। ਗਡਗਿਲ ਨੇ 1988-93 ਤੱਕ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 1983-1999 ਤੱਕ ਮੁੰਬਈ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਗਾਡਗਿਲ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਾਹਿਤ, ਜੀਵਨੀ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਲੇਖਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਚਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲਿਟਰੇਰੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਜ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੈਂਹਠ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਗਡਗਿਲ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਬੁੱਧੀ, ਉਸਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਚਨਮੂਲਕ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।ਗਾਡਗਿਲ ਨੇ ਨਾਵਲ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, ਨਾਟਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਲੋਚਨਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਹਿੰਦੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਉਰਦੂ, ਕੰਨੜ, ਮਾਲੇਈ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਮਰਾਧੇਕਰ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਵਕਥਾ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਮਰਾਠੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੂਝਬੂਝ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਡੂੰਘਾਈ ਵਾਲੇ ਸਧਾਰਨ ਮੱਧਵਰਗੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਿਤਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ, *ਪ੍ਰਿਆ ਅਣੀ ਮੰਝਰ* 1941 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਸਨੇ 300 ਜਿਆਦਾ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਈ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਇਰਾਵਤੀ ਕਰਵੇ

**ਇਰਾਵਤੀ ਕਰਵੇ** (15 ਦਸੰਬਰ 1905 &nbsp; - 11 ਅਗਸਤ, 1970) ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਇਰਾਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਦਸੰਬਰ 1905 ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਚਿਤਪਾਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਇਰਾਵੱਦੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਗਣੇਸ਼ ਹਰੀ ਕਰਮਾਰਕਰ, ਬਰਮਾ ਕਾਟਨ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪੁਣੇ ਦੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਹਜ਼ੂਰਪਾਗਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫ਼ਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 1926 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੀ ਐਸ ਘੂਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਦਕਸ਼ਿਨਾ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ1928 ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਥੀਸਸ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਦਿ ਚਿਤਪਾਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ - ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਅਧਿਐਨ* ਸੀ।

ਇਰਾਵਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਿਨਕਰ ਧੋਂਡੋ ਕਰਵੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਘੂਰੀਏ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ, ਪਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਇਰਾਵਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਹਾਕਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏਗੀ। ਦਿਨਕਰ ਧੋਂਡੋ ਕੇਸ਼ਵ ਕਰਵੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। ਪਰ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ, ਧੋਂਡੋ ਕਰਵੇ ਨੇ, ਦਿਨਕਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਭੇਜਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।[5]

ਜਰਮਨੀ ਵਿਚਲਾ ਸਮਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਨਵੰਬਰ 1928 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦਾ ਖਰਚਾ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜੀਵਰਾਜ ਮਹਿਤਾ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਨਕਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਅਕ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਦਹਾਕਾ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੈਸਰ ਵਿਲਹੈਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਐਂਥਰੋਪੋਲੋਜੀ, ਹਿਊਮਨ ਹੇਰੇਡਿਟੀ ਐਂਡ ਯੂਜਿਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਜੋੜਾ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਲੱਗਿਆ। ਸਮਾਜਕ ਸਖਤੀਆਂ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਮ ਸਨ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੁਕਤ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਨਾਸਤਿਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਧੇਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਵਿਥੋਬਾ ਸਥਿਤ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਪਣੇ ਜਾਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਥਾਂ "ਪਰੰਪਰਾ" ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ ਕਰਨੀ ਪੱਖੋਂ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਖਾਨੋਲਕਰ

**ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਖਾਨੋਲਕਰ** (ਸੀ ਟੀ ਖਾਨੋਲਕਰ) (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर) (8 ਮਾਰਚ 1930 - 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1976) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ "ਆਰਤੀ ਪ੍ਰਭੂ" ਨਾਮ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਾਟਕ ਲੇਖਣੀ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਨਕਸ਼ਤਰਾਂਚੇ ਦੇਨੇ* ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਖਾਨੋਲਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਮਾਰਚ 1930 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੈਂਗੁਰਲਾ ਨੇੜੇ ਬਗਲਾਂਚੀ ਰਾਏ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ *ਸ਼ੂਨਿਆ ਸ਼ਰੰਗਰਟ* ਦੀ ਖ਼ੂਬ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹੋਈ, ਜੋ 1954 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ *ਸੱਤਿਆ ਕਥਾ* ਦੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ। ਖਾਨੋਲਕਰ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ “ਖਾਨਾਵਾਲ” (ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹੋਟਲ) ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਖਾਨੋਲਕਰ ਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ 
ਖਾਨੋਲਕਰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਕਵੀ ਮੰਗੇਸ਼ ਪਦਗਾਂਵਕਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ (ਸਟੇਟ ਰੇਡੀਓ) ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ‘ਖਬਤੀ ਵਿਹਾਰ’ ਕਾਰਨ 1961 ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

## ਕਵਿਤਾ 
*ਜੋਗਵਾ 1959* ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1962 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ*ਦਿਵੇਲਾਗਨ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ *ਕੀਤਾ*। ਦੋਵੇਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿਤਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਾਦਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੜਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
 
## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਾਹਿਤ
* ਅਜਗਰ (ਨਾਵਲ, 1965)
* ਅਜਬ ਨ੍ਯਾਯ ਵਰਤੁਲਾਚਾ (ਨਾਟਕ, 1974)
* ਅਭੋਗੀ (ਨਾਟਕ)
* ਅਵਧ੍ਯ (ਨਾਟਕ, 1972)
* ਆਪੁਲੇ ਮਰਣ
* ਏਕ ਲਘੁਕਦੰਬਰੀ ਆਣਿ ਕਾਹੀ ਕਵਿਤਾ
* ਏਕ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਬਾਜੀਰਾਵ (ਨਾਟਕ, 1966)
* ਕਾਲਾਯ ਤਸਮੈ ਨਮ: (ਨਾਟਕ, 1972)
* ਕੋਂਡੁਰਾ (ਨਾਵਲ, 1966)
* ਗਣੂਰਾਯ ਆਣਿ ਚਾਨੀ (ਨਾਵਲ, 1970)
* ਚਾਫਾ ਆਣਿ ਦੇਵਾਚੀ ਆਈ (ਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 1975)
* ਜੋਗਵਾ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 1959)
* ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ (ਨਾਵਲ, 1968)
* ਦਿਵੇਲਾਗਣ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 1962)
* ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂਚੇ ਦੇਣੇ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 1975)
* ਪਾਸ਼ਾਣ ਪਾਲਵੀ (ਨਾਵਲ, 1976)
* ਪਿਸ਼ਾਚ (ਨਾਵਲ, 1970)
* ਰਖੇਲੀ (ਨਾਟਕ)
* ਰਾਖੀ ਪਾਖਰੂ (ਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 1971)
* ਰਾਤ੍ਰ ਕਾਲੀ, ਘਾਗਰ ਕਾਲੀ (ਨਾਵਲ, 1962)
* ਸ਼੍ਰੀਮੰਤ ਪਤੀਚੀ ਰਾਣੀ (ਨਾਟਕ)
* ਸਗੇਸੋਯਰੇ (ਨਾਟਕ, 1967)
* ਸਨਈ (ਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 1964)
* ਹਯਵਦਨ (ਨਾਟਕ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਅਰੁਣ ਕੋਲਟਕਰ

**ਅਰੁਣ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲਟਕਰ** (ਮਰਾਠੀ: अरुण बालकृष्ण कोलटकर) (1 ਨਵੰਬਰ 1932 - 25 ਸਤੰਬਰ 2004) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਾ-ਮਜ਼ਾਕ ਭਾਲ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਰਣਜੀਤ ਹੋਸਕੋਟ ਸਮੇਤ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਜੇਜੂਰੀ* ਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਰਾਠੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਭੀਜਕੀ ਵਹੀ* ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਅਰਵਿੰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਿਰੋਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ *ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਸਮੂਹਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ*, ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਬਲੱਡੈਕਸ ਬੁੱਕਸ ਦੁਆਰਾ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ "ਜੇਜੂਰੀ" ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਕਵਿਤਾ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੇਜੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਯਾਫਤਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵੀ ਸੀ। 'ਬੱਸ' ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਜੇਜੁਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਬੱਸ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਖੰਡੋਬਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜੇਜੁਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕੋਲਟਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਤਾਤਿਆ ਕੋਲਟਕਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੁਰਸ਼ਵਾਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨੌਂ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਨੂੰ "ਤਾਸ਼ ਦਾ ਘਰਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ। ਫਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ "ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਗਊ ਦੇ ਗੋਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿੱਪਣਾ" ਪੈਂਦਾ ਸੀ।

ਉਹ ਕੋਹਲਾਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਰਾਮ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਾਠੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਸੀ। 1949 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਹ ਗੁਲਬਰਗਾ ਦੇ ਐਸਬੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਦੋਸਤ ਬਾਬੂਰਾਓ ਸਾਦਵੇਕਰ ਦਾਖਲ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਲ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਹੱਸਮਈ ਪੜਾਅ ਸਨ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ 
* ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਰਾਈਟਿੰਗ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਸੁਦਾਮਾ ਪਾਂਡੇ "ਧੂਮਿਲ"

**ਸੁਦਾਮਾ ਪਾਂਡੇ "ਧੂਮਿਲ"** (9 ਨਵੰਬਰ 1936 - 10 ਫਰਵਰੀ 1975), ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਧੂਮਿਲ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ "ਵਿਰੋਧ-ਕਾਵਿ" ਲਈ, ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਬਗਾਵਤ ਲਿਖਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਧੂਮਿਲ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, *ਸੰਸਦ ਸੇ ਸੜਕ ਤਕ*, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਕਲ ਸੁਨਨਾ ਮੁਝੇ* ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸੁਦਾਮਾ ਪਾਂਡੇ "ਧੂਮਿਲ" ਦਾ ਜਨਮ 9 ਨਵੰਬਰ 1936 ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ.), ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਧੂਮਿਲ ਦੀ ਆਖਰੀ ਕਿਤਾਬ *ਸੁਦਾਮਾ ਪਾਂਡੇ ਕਾ ਪ੍ਰਜਾਤੰਤਰ*, ਉਸਦੇ ਬੇਟੇ ਰਤਨਾਸ਼ੰਕਰ ਪਾਂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
ਸੰਨ 1980 ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੋਹ ਭੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਧੂਮਿਲ ਉਸ ਦੀ ਅਭਿਅਕਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੀੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪਰੰਪਰਾ, ਸਭਿਅਤਾ, ਸਵਾਦ, ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਭਦਰਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਧੂਮਿਲ ਪਛਾਣਦਾ ਸੀ। ਕਵੀ ਧੂਮਿਲ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰਨ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ 
ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਧੂਮਿਲ ਅਕਵਿਤਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ, ਅਤਿ-ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਿੰਬਾਵਲੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਾਵਿਕ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਧੂਮਿਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹਨ- 
* ਸੰਸਦ ਸੇ ਸੜਕ ਤਕ
* ਕਲ ਸੁਨਨਾ ਮੁਝੇ
* ਸੁਦਾਮਾ ਪਾਂਡੇ ਕਾ ਪ੍ਰਜਾਤੰਤ੍ਰ

## ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ
:ਏਕ ਆਦਮੀ
:ਰੋਟੀ ਬੇਲਤਾ ਹੈ
:ਏਕ ਆਦਮੀ ਰੋਟੀ ਖਾਤਾ ਹੈ
:ਏਕ ਤੀਸਰਾ ਆਦਮੀ ਭੀ ਹੈ
:ਜੋ ਨ ਰੋਟੀ ਬੇਲਤਾ ਹੈ, ਨ ਰੋਟੀ ਖਾਤਾ ਹੈ
:ਵਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਟੀ ਸੇ ਖੇਲਤਾ ਹੈ
:ਮੈਂ ਪੂਛਤਾ ਹੂੰ--
:*ਯਹ ਤੀਸਰਾ ਆਦਮੀ ਕੌਨ ਹੈ ?*
:ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਸੰਸਦ ਮੌਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਖਾਰਾਮ ਖਾਂਡੇਕਰ

thumb|ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਖਾਰਾਮ ਖਾਂਡੇਕਰ
**ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਖਾਰਾਮ ਖਾਂਡੇਕਰ** (11 ਜਨਵਰੀ 1898&nbsp; - 2 ਸਤੰਬਰ 1976) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਨਾਮਵਰ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਖਾਂਡੇਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਜਨਵਰੀ 1898 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਂਗਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸਾਂਗਲੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚ *ਮੁਨਸਿਫ* ਸਨ। ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

1913 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖਾਂਡੇਕਰ ਪੁਣੇ ਦੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿਆਕਰਣ ਵਿੱਚ ਖੰਡੇਕਰੀ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 

## ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਇਨਾਮ 
1941 ਵਿਚ, ਖਾਂਡੇਕਰ ਨੂੰ ਸੋਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ (ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ) ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1968 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1974 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਯਯਾਤੀ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਮਾਨਤਾ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੀ. ਲਿਟ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਦਿੱਤੀ। 1998 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
ਖਾਂਡੇਕਰ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਯਯਾਤੀ* ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ: ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਟੇਟ ਅਵਾਰਡ (1960), ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (1960), ਅਤੇ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ (1974)।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਦਿਲੀਪ ਚਿਤਰੇ

**ਦਿਲੀਪ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਚਿਤਰੇ** (17 ਸਤੰਬਰ 1938 - 10 ਦਸੰਬਰ 2009) ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਇੱਕ ਪੇਂਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ 17 ਸਤੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਕੇ ਪੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਚਿਤਰੇ *ਅਭਿਰਚੀ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ *ਪੱਤਰਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ* ਜੋ ਆਪਣੀ ਉੱਚ, ਸਮਝੌਤਾ ਰਹਿਤ ਬੇਕਿਰਕੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਗੁਪਤੇ, ਤੁਕਾਰਾਮ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਚਿਤਰੇ ਦੀ ਕਵੀ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ। ਦਿਲੀਪ ਚਿਤਰੇ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1951 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ "ਛੋਟਾ ਰਸਾਲਾ ਅੰਦੋਲਨ" ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਰੁਣ ਕੋਲਾਟਕਰ ਅਤੇ ਰਮੇਸ਼ ਸਮਰਥ ਨਾਲ *ਸ਼ਬਦ ਦੀ* ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1975 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਆਇਯੋਵਾ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਇਯੁਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਮਲਟੀ ਆਰਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕਵਿਤਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਪੁਰਾਲੇਖ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਮੇਲਾ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
### ਕਵਿਤਾ 
ਉਸ ਦੀ *ਏਕੂਨ ਕਵਿਤਾ* ਜਾਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। *As Is, Where Is* ਚੋਣਵੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ (1964–2007) ਅਤੇ *ਸ਼ੇਸ਼* ਚੁਣੀਆਂ ਮਰਾਠੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪੋਇਟਰੀਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਦੋਵੇਂ 2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਖਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ *ਐਨ ਐਨਥੋਲੋਜੀ ਆਫ਼ ਮਰਾਠੀ ਪੋਇਟਰੀ (1945–1965) ਦਾ* ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਨੁਵਾਦ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਰਾਠੀ ਭਗਤੀ ਕਵੀ ਤੁਕਾਰਾਮ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀ ਸਦੀ ਭਗਤੀ ਕਵੀ ਦਨਯਾਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਰੌਬਰਟ ਵਾਈਜ਼

**ਰੌਬਰਟ ਅਰਲ ਵਾਈਜ਼** (10 ਸਤੰਬਰ 1914 - 14 ਸਤੰਬਰ 2005) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਐਡੀਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ *ਵੈਸਟ ਸਾਈਡ ਸਟੋਰੀ* (1961) ਅਤੇ *ਦਿ ਸਾਊਂਡ ਔਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ* (1965) ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਅਕਾਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ *ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਕੇਨ* (1941) ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ ਐਡੀਟਿੰਗ ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ *ਦਿ ਸੈਂਡ ਪੈਬਲਜ਼* (1966) ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੀ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਦਿ ਬੌਡੀ ਸਨੈਚਰ* (1945), *ਬਰਨ ਟੂ ਕਿੱਲ* (1947), *ਦਿ ਸੈੱਟ-ਅਪ* (1949), *ਦਿ ਡੇਅ ਦਿ ਅਰਥ ਸਟੂਡ ਸਟਿੱਲ* (1951), *ਡੈਸਟੀਨੇਸ਼ਨ ਗੋਬੀ* (1953), *ਦਿਸ ਕੁਡ ਬੀ ਦਿ ਨਾਈਟ* (1957) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।*ਰਨ ਸਾਈਲੰਟ, ਰਨ ਡੀਪ* (1958), *ਆਈ ਵਾਂਟ ਟੂ ਲਿਵ!* (1958), *ਦਿ ਹੌਂਟਿੰਗ* (1963), *ਦਿ ਐਂਡਰੋਮੈਡਾ ਸਟ੍ਰੇਨ* (1971), *ਦਿ ਹਿੰਡਨਬਰਗ* (1975) ਅਤੇ *ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੈਕ: ਦਿ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ* (1979) ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਵਾਈਜ਼ 1971 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ 1984 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰੌਬਰਟ ਵਾਈਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰੀਗਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਝੁਕਾਅ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰਣਾ (ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਟੂਡੀਓ-ਨਿਰਧਾਰਤ) ਨੂੰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਢਾਲਣ ਵੱਲ ਸੀ। ਮਗਰੋਂ *ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼*, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੌਰਸੀਜ਼ੇ, ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਈਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਬਜਟ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਲੀਵਾਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਉਸਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦਸਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਾਈਜ਼ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਰਾਉਣੀ, ਨੌਇਰ, ਪੱਛਮੀ, ਯੁੱਧ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਲਪਨਾ, ਸੰਗੀਤਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਆਦਿ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਾਈਜ਼ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਤਿਆਰੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਟੂਡੀਓ ਬਜਟ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਨੂੰ ਉੱਨਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰੌਬਰਟ ਵਾਈਜ਼ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਏਐਫਆਈ ਲਾਈਫ਼ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਵਾਈਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿੰਚੈਸਟਰ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਓਲਿਵ ਆਰ. ਅਤੇ ਅਰਲ ਡਬਲਿਊ. ਵਾਈਜ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਕੌਨਰਸਵਿਲਾ, ਫਾਯੇਟ ਕਾਊਂਟੀ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਈਜ਼ ਨੇ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਦਾ ਵਾਈਜ਼ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਸ਼ੌਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੇਖਣਾ ਸੀ। ਕੌਨਰਸਵਿੱਲਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਈਜ਼ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਉਹ ਯੀਅਰਬੁੱਕ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਕਲੱਬ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਵੀ ਸੀ। ਵਾਈਜ਼ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਆਨਾਪੋਲਿਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਲਿਬਰਲ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ। ਸੰਨ 1933 ਵਿੱਚ ਮੰਦਵਾੜੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਾੜੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਵਾਈਜ਼ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਕਾਲਜ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਭਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਆ ਗਿਆ। ਵਾਈਜ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਡੇਵਿਡ, ਜੋ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਰਕੇਓ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਰਕੇਓ ਵਿਖੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਵਾਈਜ਼ ਨੇ ਐਡੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੋਟੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸਕਰ ਜੇਤੂ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸਪੀਤੀ ਵਾਦੀ

[thumb|250x250px| ਕੀ ਗੋਮਪਾ, [ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼|ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਪੀਤੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਜ੍ਰਯਾਨਾ ਬੋਧੀ ਮੱਠ ਹੈ । ]]
**ਸਪੀਤੀ ਵਾਦੀ** ਇੱਕ ਠੰਡੇ ਮਾਰੂਥਲ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਥਿਤ ਵਾਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।  "ਸਪੀਤੀ" ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮੱਧ ਭੂਮੀ", ਭਾਵ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਧਰਤੀ।  

ਸਥਾਨਕ ਆਬਾਦੀ ਵਜਰਾਯਾਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੇੜਲੇ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹੈ। ਮਨਾਲੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰੇ ਜਾਂ ਕੁੰਜੁਮ ਦੱਰੇ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕੇਲੌਂਗ ਉੱਤਰੀ ਮਾਰਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਘਾਟੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਕਾਜ਼ਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼  ਜੋ ਕਿ ਸਪਿਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਔਸਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ  ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰਾ, (, ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਨੂੰ ਕੁੱਲੂ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪਿਤੀ ਨੂੰ ਕੁੰਜੁਮ ਦੱਰਾ ( ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕੱਟਦਾ ਹੈ।  ਇੱਕ ਸੜਕ ਦੋਵਾਂ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਰਫਬਾਰੀ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਟੀ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਭਾਰੀ ਬਰਫਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਬਰਫ਼ ਕਾਰਨ ਕੱਟੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।  ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੂਨ ਤੱਕ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਤੂਫਾਨਾਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਅਤੇ ਕਿਨੌਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜਵਲੋਂ ਸੜਕ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੂਫਾਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਸਭਿਆਚਾਰ 
thumb| ਸਪੀਤੀ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪਿਨ ਵੈਲੀ
thumb|250x250px| ਸਪੀਤੀ ਘਾਟੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਨੀ ਪੱਥਰ
ਸਪੀਤੀ ਘਾਟੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮੱਠ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਟੈਬੋ ਮੱਠ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਇਹ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਿੱਬਤੀ ਸੰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਜੀਵਨੀ ਦੀ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ *ਪਾਪ*, *ਹਾਈਵੇ* ਅਤੇ *ਮਿਲਰੇਪਾ* ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਵਲੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ। ਘਾਟੀ ਵਿਚਲੇ ਬੁੱਧ ਮੱਠ ਸੈੱਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਭਿਕਸ਼ੂ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਨਰਹਰ ਰਘੂਨਾਥ ਫਾਟਕ

**ਨਰਹਰ ਰਘੂਨਾਥ ਫਾਟਕ** (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: नरहर रघुनाथ फाटक) (15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1893 - 21 ਦਸੰਬਰ 1979) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।

ਫਾਟਕ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।

## ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ 
ਫਟਕ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਂਕਣ (कोकण) ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਮੋਦ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਭੋਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਉਸ ਸ਼ਾਹੀ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਫਾਟਕ ਨੇ 1915 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਿਗੰਬਰ ਪਾਲੁਸਕਰ ਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਧਾਰ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਫਟਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਾਠੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਇੰਦੁਪ੍ਰਕਾਸ਼* (इंदुप्रकाश) ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1923 - '35 ਦੌਰਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਨਵਾਂ ਕਾਲ* (नवा काळ), ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਜੀ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਖਾਡਿਲਕਰ ਨੇ 1923 ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

1935 ਵਿਚ, ਫਾਟਕ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਰੁਈਆ ਕਾਲਜ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਉਸਨੇ *ਵਵਿਧ ਗਿਆਨ ਵਿਸਤਾਰ* (विविधज्ञानविस्तार), *ਚਿਤ੍ਰਮਯ ਜਗਤ* (चित्रमयजगत), ਅਤੇ*ਵਵਿਧਵ੍ਰੁਤ* (विविधवृत्त) ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਐਸੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ *ਅੰਤਰਭੇਦੀ* (अंतर्भेदी) ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਜੀਵਨ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਫਾਟਕ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਦੀ ਲੇਖਕ ਨਰਹਰ ਚਿੰਤਨ ਕੇਲਕਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਜੀਵਨੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਆਲੋਚਨਾ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਅਢੁਕਵੀਂ ਲਫ਼ਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਮਝ ਦੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਿਲਦੀ ਕਮੀ ਲਈ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।  
&#x5B; ''* &#x5D;

## ਜੀਵਨੀਮੂਲਕ ਰਚਨਾਵਾਂ 
* श्रीमन्महाराज संद्रराव होलकर: मराठेशाहीअखेरचा अद्वितीय स्वातंत्र्यवीर 
* अर्वाचीन महाराष्ट्रातील सहा थोर पुरुष (1949) 
* ज्ञानेश्वर ਅਤੇ ज्ञानेश्वरी (1949) 
* श्री एकनाथ - वाड्मय आणि कार्य (1950) 
* आदर्श भारतसेवक 
* ਜਸਟਿਸ ਮਹਾਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰਨਡੇ ਦੀ ਜੀਵਨੀ (ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ) 
* ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਦੀ ਜੀਵਨੀ (ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ) 
* ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਜੀ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਖਾਡਿਲਕਰ ਦੀ ਜੀਵਨੀ (ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ)

*ਆਦਰਸ਼ ਭਾਰਤ ਸੇਵਕ'' (आदर्श भारतसेवक) ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1893
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ