open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਬੋਰਿਸ ਗੋਦੂਨੋਵ (1986 ਫ਼ਿਲਮ)

***"ਬੋਰਿਸ ਗੋਦੂਨੋਵ"*** (ਰੂਸੀ: Борис Годунов) ਸੇਰਗੇਈ ਬੋਂਦਾਰਚੁਕ ਦੀ 1986 ਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ 1986 ਕੈਨਜ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਗਈ।

## ਕਾਸਟ
* ਸੇਰਗੇਈ ਬੋਂਦਾਰਚੁਕ - ਬੋਰਿਸ ਗੋਦੂਨੋਵ 
* ਅਲਿਓਨਾ ਬੋਂਦਾਰਚੁਕ- ਜਾਰੇਵਨਾ ਅਕਸੀਨੀਆ (ਯੇਲੇਨਾ ਬੋਂਦਾਰਚੁਕ ਵਜੋਂ)
* ਗੇਨਾਦੀ ਮਿਤਰੋਫਾਨੋਵ- ਯੁਰੋਦੀਵੀ (ਗੇਨਾਦੀ ਮਿਤਰੋਫਾਨੋਵ ਵਜੋਂ)
* ਵਲੇਰੀ ਸਤੋਰੋਜ਼ਿਕ - ਕੁਰਬਸਕੀ
* ਯੂਰੀ ਲਾਜ਼ਾਰੇਵ - ਗੈਬਰੀਅਲ ਪੁਸ਼ਕਿਨ
* ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਸੇਦੋਵ - ਅਫਾਨਸੀ ਮਿਖੇਲੋਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਿਨ
* ਜਾਰਜੀ ਬੁਰਕੋਵ - ਵਾਰਲਾਮ
* ਵਾਦਿਮ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵ- ਮਿਸੈਲ
* ਇਰੀਨਾ ਸਕੋਬਤਸੇਵਾ - ਖੋਜ਼ੀਆਇਕਾ ਕੋਰਚਮੀ
* ਕੀਰਾ ਗੋਲੋਵਕਾ - ਮਾਮਕਾ ਅਕਸੀਨੀਆ
* ਲੁਦਮਿਲਾ ਕੋਰਸ਼ਾਕੋਵਾ- ਜਾਰਿਤਸਾ ਮਾਰੀਆ
* ਫਿਓਦਰ ਬੋਂਦਾਰਚੁਕ - ਜਾਰੇਵਿੱਚ ਫਿਓਦਰ
* ਖੇਨੇਕ ਮਾਖਾਲਿਤਸਾ - ਯੂਰੀ ਮਨਿਸ਼ੇਕ
* ਓਲਗੇਰਡ ਲੁਕਾਸ਼ੇਵਿਚ - ਨਿਕੋਲਾਈ ਚੇਰਨੀਕੋਵਸਕੀ
* ਮਾਰੀਅਨ ਜ਼ੇਦਜ਼ੇਲ - ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿਸ਼ਨੇਵੇਤਸਕੀ (ਮਾਰੀਅਨ ਜ਼ੇਦਜ਼ੇਲ ਵਜੋਂ)
* ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਨੋਵੀਕੋਵ - ਸੇਮੀਓਨ ਨਿਕੀਤਿਚ ਗੋਦੂਨੋਵ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮਾਂ
ਛੋਟਾ ਨਾਗਪੁਰ ਪਠਾਰ

**ਛੋਟਾ ਨਾਗਪੁਰ ਪਠਾਰ** ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਠਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਿੰਧ-ਗੰਗਾ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮਹਾਂਨਦੀ ਦਰਿਆ ਦਾ ਬੇਟ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 65,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਦ ਕਿੱਡ (1921ਫਿਲਮ)

***ਦ ਕਿੱਡ *** 1921 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਕ ਡਰਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਖੁਦ ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਸਨ। 
ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੈਕੀ ਕੂਗਨ ਨੇ ਟਰੈਂਪ (ਚਾਰਲੀ) ਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਈਡਕਿੱਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰਲੀ ਦੀ ਪੂਰੇ ਅਕਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੂਵੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੀ।
## ਕਾਸਟ
* ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ, ਟਰੈਂਪ ਵਜੋਂ 
* ਐਡਨਾ ਪੁਰਵੀਆਂਸ, ਔਰਤ ਵਜੋਂ 
* ਜੈਕੀ ਕੂਗਨ, (ਚਾਰਲੀ) ਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਈਡਕਿੱਕ (ਜਾਹਨ) ਵਜੋਂ
* ਕਾਰਲ ਮਿੱਲਰ, ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ 
* ਟਾਮ ਵਿਲਸਨ, ਪੁਲਸੀਏ ਵਜੋਂ 
* ਜੈਕੀ ਕੂਗਨ ਸੀਨੀਅਰ, ਜੇਬਕਤਰੇ/ ਮਹਿਮਾਨ / ਸ਼ੈਤਾਨ ਵਜੋਂ 
* ਹੈਨਰੀ ਬਰਗਮੈਨ, ਰਾਤ ਦੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਵਜੋਂ 
* ਲਿਟਾ ਗਰੇ, ਭਰਮਾਊ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਵਜੋਂ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪਦਮਾ ਦਰਿਆ

**ਪਦਮਾ** ( *Pôdda/ਪੋਡਾ*) ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ( *ਗੋਂਗਾ*) ਨਾਲ਼ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਪਾਰਸਰਹੱਦੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾ ਦਰਿਆ ਦਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਚਪਾਈ ਨਬਾਬਗੰਜ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਰੀਚਾ ਕੋਲ ਇਹ ਜਮਨਾ ਦਰਿਆ ( *ਜੋਮੁਨਾ*) ਨਾਲ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੋ ਨਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦਪੁਰ ਕੋਲ ਮੇਘਨਾ ਦਰਿਆ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਤੱਕ "ਮੇਘਨਾ" ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਿਆ
36 ਚੌਰੰਗੀ ਲੇਨ

***36 ਚੌਰੰਗੀ ਲੇਨ*** ਅਪਰਨਾ ਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦੀ ਬਣਾਈ 1981 ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਨ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨਮੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਰਿਲੀਜ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਭਰਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੈਨੀਫਰ ਕੇਂਦਾਲ ਨੇ ਦੇਬਾਸ਼ਰੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀਮਾਨ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਜਮਨਾ ਦਰਿਆ (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼)

**ਜਮਨਾ ਦਰਿਆ** ( *Jomuna*) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਦਰਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਲੂੰਦੋ ਘਾਟ ਕੋਲ ਪਦਮਾ ਦਰਿਆ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਚਾਂਦਪੁਰ ਕੋਲ ਮੇਘਨਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੇਘਨਾ ਦਰਿਆ

**ਮੇਘਨਾ ਦਰਿਆ** () ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੋ ਗੰਗਾ ਡੈਲਟਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੂਰਮਾ-ਮੇਘਨਾ ਦਰਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਕਈ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਚਾਂਦਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਕੋਲ ਇਹ ਪਦਮਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਮਨਾ ਦਰਿਆ (ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ)

**ਜਮਨਾ ਦਰਿਆ** () ਇੱਛਾਮਤੀ ਦਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ 24 ਪਰਗਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਇੱਛਾਮਤੀ ਦਰਿਆ

**ਇੱਛਾਮਤੀ ਦਰਿਆ** () ਇੱਕ ਪਾਰ-ਸਰਹੱਦੀ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਲੀ ਸਰਹੱਦ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਗਾਰੇਪਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਔੜ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤਾਂ ਵੇਲੇ ਹੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲੂਣੀ ਦਰਿਆ

**ਲੂਣੀ** ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਮੇਰ ਕੋਲ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਕਰ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੱਛ ਦੀ ਰਣ ਤੱਕ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 530 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਨੂੰ ਸਾਗਰਮਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਟੱਪਣ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਣ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹਨੂੰ ਲੂਣੀ ਨਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।.

## ਹਵਾਲੇ
ਮਾਹੀ ਦਰਿਆ

ਕੋਲ ਮਾਹੀ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਦਰਿਆ]]

**ਮਾਹੀ** ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਵਾਗੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।

ਮਾਹੀ ਨਦੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਨਦੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ * ਮਾਹੀਸਾਗਰ * ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਮਾਹੀਸਾਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਦੋ ਵਾਰ ਕਰਕ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਡੈਮ 
### ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਡੈਮ 
ਮਾਹੀ ਬਜਾਜ ਸਾਗਰ ਡੈਮ ਮਾਹੀ ਨਦੀ ਤੇ ਇੱਕ ਡੈਮ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਡੈਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹਾਈਡ੍ਰੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ 1972 ਅਤੇ 1983 ਦਰਮਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡੈਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਜਮਨਾਲਾ ਬਜਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਗਰਮੱਛ ਅਤੇ ਕੱਛੂ ਹਨ। ਡੈਮ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਏਰੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਨੂੰ "ਸੌ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੈਮ ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ। ਡੈਮ ਦੀ ਸਥਾਪਿਤ ਸਮਰੱਥਾ 140 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਖੰਭਾਤ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਾਹੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖਾਰੇਪਣ ਕਾਰਨ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੀ ਕਗਾਰ ਤੇ ਹੈ। ਵਡੋਦਰਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮਾਹੀਗੀਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ (ਐਨਜੀਓਆਂ) ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਡੋਦਰਾ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੁਆਰਾ ਮਾਹੀ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਐਨਜੀਓਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ “ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਦੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਨਦੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੁਸਪੈਠ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਵਾਰਭਾਟੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਏ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਧੱਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਤਹ ਦਾ ਵਹਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ। "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖਾਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ 600-800 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੱਛੂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੂਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। ਮਾਹੀ ਨਦੀ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

### ਕਡਾਨਾ ਡੈਮ 
ਇਹ 1979 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਡਾਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਡਾਨਾ, ਅਤੇ ਮਾਹੀਸਾਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਿੰਜਾਈ, ਪਣ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਕਵੇਰੀ ਦਰਿਆ

**ਕਵੇਰੀ** ਜਾਂ **ਕਾਵੇਰੀ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਸਰੋਤ ਰਿਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਰਨਾਟਕਾ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਕਵੇਰੀ, ਕੋਡਗੂ ਵਿਖੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰਨਾਟਕਾ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਰਾਹੀਂ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਦਹਾਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਆਕਲੈਂਡ

**ਆਕਲੈਂਡ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: **Auckland**) ਇੱਕ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 1,397,300 ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 32% ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆਈ ਅਬਾਦੀ ਹੈ। ਮਾਓਰੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਆਕਲੈਂਡ ਦਾ ਨਾਂ **ਤਾਮਕੀ ਮਕਾਉਰੂ** ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦਾ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਆਕਰਨ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੌਰਾਕੀ ਖਾੜੀ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੁਨੂਆ ਰੇਂਜਾਂ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂਕਾਊ ਬੰਦਰਗਾਹ, ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੈਟਾਕੇਰੇ ਰੇਂਜਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਰੇਂਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ 53 ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਆਕਲੈਂਡ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸਾ ਤਸਮਾਨ ਸਾਗਰ 'ਤੇ ਮੈਨੂਕਾਊ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ 'ਤੇ ਵੈਟੇਮਾਟਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਤੰਗ ਇਸਥਮਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਕਲੈਂਡ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ।

ਆਕਲੈਂਡ ਇਸਥਮਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1350 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਇਸਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਯੂਰਪੀਅਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਓਰੀ ਆਬਾਦੀ 20,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। 1840 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ-ਗਵਰਨਰ, ਵਿਲੀਅਮ ਹੌਬਸਨ ਨੇ ਆਕਲੈਂਡ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਨਗਾਟੀ ਵ੍ਹਟੂਆ ਓਰਾਕੇਈ ਨੇ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਈ ਹੌਬਸਨ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਾਓਰੀ-ਯੂਰਪੀਅਨ ਟਕਰਾਅ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। 1865 ਵਿੱਚ, ਆਕਲੈਂਡ ਨੂੰ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟੋਰਲ ਫਾਰਮਿੰਗ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ) ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਆਕਲੈਂਡ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੋਕ ਆਕਲੈਂਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਬਣ ਗਿਆ, 2023 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 34.9% ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ਆਕਲੈਂਡ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ-ਜਨਮਿਆ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ 39% ਨਿਵਾਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੈਸੀਫਿਕਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਸਲੀ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ।

1883 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਆਕਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ, ਤਿਉਹਾਰ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ, ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਕਲੈਂਡ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਅਤੇ ਆਕਲੈਂਡ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਟੋਈ ਓ ਤਾਮਾਕੀ। ਇਸਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਬਰ ਬ੍ਰਿਜ, ਟਾਊਨ ਹਾਲ, ਫੈਰੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸਕਾਈ ਟਾਵਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਥਮਰਿਨ ਨਾਇਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਕਲੈਂਡ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 2024 ਵਿੱਚ 18.5 ਮਿਲੀਅਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਆਕਲੈਂਡ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ 2024 ਮਰਸਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਆਫ਼ ਲਿਵਿੰਗ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਦ ਇਕਨਾਮਿਸਟ ਦੁਆਰਾ 2024 ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਲਿਵੇਬਿਲਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਰਾਇਪੁਰ

**ਰਾਇਪੁਰ** ( ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਰਾਇਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। 1 ਨਵੰਬਰ, 2000 ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਰਾਜ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 2001 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 1,010,087 ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਗਾਂਧੀ (ਫ਼ਿਲਮ)

**ਗਾਂਧੀ** 1982 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਐਪਿਕ ਜੀਵਨੀਮੂਲਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਆਗੂ ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕਰਾਜੀ ਧਰਮਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ 1893 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗੋਰਿਆਂ ਲਈ ਰਿਜਰਵ ਰੇਲ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਜਬਰੀ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦੇਣ ਦੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਕ ਪਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1948 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਸਕਾਰ ਤੱਕ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 
ਗਾਂਧੀ 30 ਨਵੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, 3 ਦਸੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਯੂਨਾਇਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 6 ਦਸੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜਦ ਹੋਈ, ਬੈਸਟ ਪਿਕਚਰ ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਅਵਾਰਡ ਇਸਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ. ਰਿਚਰਡ ਐਟਨਬਰੋ ਨੇ ਬੈਸਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਅਤੇ ਬੇਨ ਕਿੰਗਜਲੇ ਨੇ ਬੈਸਟ ਐਕਟਰ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ.

## ਕਾਸਟ
*ਬੇਨ ਕਿੰਗਜਲੇ - ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ 
*ਡੇਨੀਅਲ ਡੇ- ਲੂਈਸ (ਕੋਲਿਨ)
* ਕੈਂਡਿਸ ਬਰਗੇਨ - ਮਾਰਗਰੇਟ ਬੌਰਕੇ-ਵ੍ਹਾਈਟ 
* ਮਾਰਟਿਨ ਸ਼ੀਨ - ਵਾਕਰ 
*ਜਾੱਨ ਗੇਲਗੁੱਡ - ਲਾਰਡ ਇਰਵਿਨ
* ਰੋਹਿਣੀ ਹਤੰਗੜੀ - ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ 
* ਰੋਸ਼ਨ ਸੇਠ - ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ 
* ਸਈਦ ਜਾਫਰੀ - ਵਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ
*ਵਰਿੰਦਰ ਰਾਜ਼ਦਾਨ - ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ
*ਅਨੰਗ ਦੇਸਾਈ - ਆਚਾਰੀਆ ਕਿਰਪਲਾਨੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫਿਲਮਾਂ
ਦਮਨ

**ਦਮਨ**  (ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਿੱਚ *Damão*/ਦਮਾਓ), ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ ਦੇ ਦਮਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਗੰਗਟੋਕ

**ਗੰਗਟੋਕ** ਜਾਂ **ਗਙਟੋਕ** () ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਕਮ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ 5,800 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 98,658 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲੀ, ਲੇਪਚਾ ਅਤੇ ਭੂਤੀਆ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕਾਰਜ-ਭਾਰ "ਗੰਗਟੋਕ ਨਗਰ ਨਿਗਮ" ਸਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਜੰਮੂ (ਸ਼ਹਿਰ)

**ਜੰਮੂ**  ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਤਵੀ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਹੱਥ ਹੈ।
ਇਹਨੂੰ **ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ** ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਜਮਨਾ

**ਜਮਨਾ** ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* ਜਮਨਾ (ਅਦਾਕਾਰਾ), ਤੇਲਗੂ ਅਦਾਕਾਰਾ
* ਜਮਨਾ ਬਰੂਆ, ਅਸਾਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ
* ਜਮਨਾ ਦਰਿਆ (ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ), ਇੱਛਾਮਤੀ ਦਰਿਆ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ
* ਜਮਨਾ ਦਰਿਆ (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ (ਗੰਗਾ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਯਮਨਾ ਦਰਿਆ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ)
* ਜਮਨਾ ਪੁਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲ਼
* ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਨੂੰ ਯਮਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
* ਜਮਨਾ, ਨੇਪਾਲ
ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰ

**ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰ** ਜਾਂ **ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ** (; ), ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 3,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਂਮੇਘਾ-ਬਹਾਨਾ ਚੇਦੀ ਸਲਤਨਤ (ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ), ਜਿਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਿਸ਼ੂਪਾਲਗੜ੍ਹ ਸੀ, ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਨਾਂ *ਤ੍ਰਿਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰ* ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਅੱਖਰੀ ਅਰਥ 'ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ' ਭਾਵ "ਸ਼ਿਵ" ਹੈ। ਇਹਦੇ ਹੋਰ ਨਾਂ "ਤੋਸ਼ਾਲੀ, ਕਲਿੰਗਾ ਨਗਰੀ, ਨਗਰ ਕਲਿੰਗਾ, ਏਕਮਰਾ ਕਨਨ, ਏਕਮਰਾ ਖੇਤਰ" ਅਤੇ "ਮੰਦਰ ਮਾਲਿਨੀ ਨਗਰੀ" () ਹਨ। ਇਹ ਉੜੀਸਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਮਹਾਤਮਾ (ਫ਼ਿਲਮ)

**ਮਹਾਤਮਾ** (ਤੇਲਗੂ: మహాత్మా) 2009 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਮਸੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਰੋਲ ਸਰੀਕਾਂਤ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।
ਤਵੀ ਦਰਿਆ

**ਤਵੀ** ਜੰਮੂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਦਰਿਆ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲੀ ਕੁੰਡਿ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਇਹ ਚਨਾਬ ਦਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਕਰੀਬ 141 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਵਿਚਲੇ ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਲ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 980 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਜੰਮੂ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਨਾਬ ਦੇ ਖੱਬੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਲਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਿਆ
ਗਾਂਧੀਨਗਰ

**ਗਾਂਧੀਨਗਰ** ( ) ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼ਿਓਕ ਦਰਿਆ

**ਸ਼ਿਓਕ ਦਰਿਆ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਲਦਾਖ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 550 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੈਨੇ ਗਾਂਧੀ ਕੋ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾ

***ਮੈਨੇ ਗਾਂਧੀ ਕੋ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾ*** (2005), ਜਾਹਨੂ ਬਰੂਆ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਅਨੂਪਮ ਖੇਰ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਨੂਪਮ ਖੇਰ ਅਤੇ ਉਰਮਿਲਾ ਮਾਤੋਂਦਕਾਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਰੋਲ ਨਿਭਾਏ ਹਨ।

ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ,ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਨਿਰਾਲਾ, ਦੀ ਕਵਿਤਾ *ਹਿੰਮਤ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ * ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਕਵਿਤਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕਾਰਗਿਲ

**ਕਾਰਗਿਲ** (ਲਦਾਖ਼ੀ: ཀར་གིལ་; ; ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਲਦਾਖ਼ ਖੇਤਰ ਵਿਚਲੇ ਕਾਰਗਿਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਹ ਮਗਰੋਂ ਲਦਾਖ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਾਸ ਤੋਂ 60 ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ 204, ਲੇਹ ਤੋਂ 234, ਪਾਦੁਮ ਤੋਂ 240 ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 1,047 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੇਲਾਂਗ

**ਕੇਲਾਂਗ** (ਜਾਂ **ਕਿਲਾਂਗ** ਜਾਂ **ਕਿਲੌਂਗ**) ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਦਰ-ਮੁਕਾਮ ਹੈ ਜੋ ਮਨਾਲੀ ਤੋਂ 126 ਅਤੇ ਹਿੰਦ-ਤਿੱਬਤੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ 120 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਗ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੇਹ-ਮਨਾਲੀ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਜ਼ੰਸਕਾਰ ਦਰਿਆ

**ਜ਼ੰਸਕਾਰ ਦਰਿਆ** ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਗਦਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਉਤਲੇ ਪਾਸੇ ਇਹਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਖਾ ਡੋਡਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਸਰੋਤ ਪੈਂਸੀ-ਲਾ ਦੱਰੇ ਕੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਜ਼ੰਸਕਾਰ ਘਾਟੀ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ੰਸਕਾਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਾਦੁਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਸ਼ਾਖਾ ਕਾਰਗਿਆਗ ਦਰਿਆ (ਸਰੋਤ ਸ਼ਿੰਗੋ ਲਾ ਕੋਲ) ਅਤੇ ਤਸਰਾਪ ਦਰਿਆ (ਸਰੋਤ ਬਾਰਾਲਾਚਾ-ਲਾ ਕੋਲ) ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਰਿਆ ਪੂਰਨੇ ਪਿੰਡ ਹੇਠ ਮਿਲ ਕੇ ਲੁੰਗਨਾਕ ਦਰਿਆ (ਹੋਰ ਨਾਂ ਲਿੰਗਤੀ ਜਾਂ ਤਸਰਾਪ ਹਨ) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ੰਸਕਾਰ ਦਰਿਆ ਲਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਨਿੰਮੂ ਪਿੰਡ ਕੋਲ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਮੈਂ ਕੰਡਿਆਲੀ ਥੋਹਰ ਵੇ ਸੱਜਣਾ

***ਮੈਂ ਕੰਡਿਆਲੀ ਥੋਹਰ ਵੇ ਸੱਜਣਾ***, ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸੁਹਜਵਾਦੀ ਕਵੀ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ (1986) ਵਿੱਚ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਸੌਂਕਣ ਮੇਲੇ ਦੀ (1965) ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਨੇ ਵੀ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਥੋਹਰ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਦਰਾਸ ਦਰਿਆ

**ਦਰਾਸ ਦਰਿਆ** () ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਲਦਾਖ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚਲੇ ਕਾਰਗਿਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਦਰਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ

**ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ** (, *ਰੁਹਾਨੀ*, *ਰੋਹਾਨੀ*, *ਰੌਹਾਨੀ* ਵਜੋਂ ਵੀ ਲਿਪੀਆਂਤਰ ਹਨ ; ਜਨਮ ਸਮੇਂ**ਹਸਨ ਫਰੀਦੋਨ** ਦਾ ਜਨਮ 12 ਨਵੰਬਰ 1948)ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਮੁਜਤਾਹਿਦ, ਵਕੀਲ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣੇ ਇਰਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 1999 ਤੋਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, 1991 ਤੋਂ ਐਕਸਪੈਡੀਐਨਸੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, 1989 ਤੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਿਉਰਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, ਅਤੇ 1992 ਤੋਂ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਰੀਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਹੈ.

## ਹਵਾਲੇ
ਯੂਰਾਲ ਪਰਬਤ

**ਯੁਰਾਲ ਪਰਬਤ** (; ), ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਉਰਾਲ** ਇੱਕ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਰੂਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯੁਰਾਲ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸਾ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਉਰਾਲ ਦਰਿਆ

**ਉਰਾਲ** (, ) ਜਾਂ **ਜਈਕ**/**ਜ਼ਏਕ** ( , , ), ਜਿਹਨੂੰ 1775 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ **ਯਈਕ** () ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਉਰਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਲਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 1,511 ਮੀਲ (2,428 ਕਿ.ਮੀ.) ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਵੋਲਗਾ ਅਤੇ ਦਨੂਬ ਮਗਰੋਂ ਯੂਰਪ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ 18ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਦਨੂਬ ਦਰਿਆ

**ਦਨੂਬ** ਜਾਂ **ਡੈਨਿਊਬ** ( ) ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਵੋਲਗਾ ਮਗਰੋਂ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 2,872 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ

**ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ** (,  "ਸ਼ਵਾਰਟਸਵਾਲਟ") ਬਾਡਨ-ਵਿਊਰਟਮਬਰਗ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਹ ਰਾਈਨ ਘਾਟੀ ਨਾਲ਼ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਫ਼ੈਲਡਬਰਗ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਉੱਚਾਈ 1,493 ਮੀਟਰ (4,898 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਲਗਭਗ ਚੌਕੋਰ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਲੰਬਾਈ 160 ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਨਾਂ *Schwarzwald* (ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਮਤਲਬ "ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ") ਰੋਮਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਜੰਗਲ-ਭਰਪੂਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ *Silva Nigra* (ਸਿਲਵਾ ਨੀਗਰਾ) ਜਾਂ *Silva Carbonara* (ਸਿਲਵਾ ਕਾਰਬੋਨਾਰਾ) (ਲਾਤੀਨੀ ਮਤਲਬ "ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ") ਆਖਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚਲੇ ਬਹੁਤ ਸੰਘਣੇ ਚੀੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਬਹੁਤਾ ਚਾਨਣ ਰੋਕ ਲੈਁਦੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਾਜੌਰੀ

**ਰਾਜੌਰੀ** ਜਾਂ **ਰਜੌਰੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਅਤੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕੌਂਸਲ ਹੈ। ਇਹ ਪੂੰਛ ਸ਼ਾਹ-ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਜੰਮੂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 130 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਧ ਉੱਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ। ਰਾਜੌਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜਪੁਰ ਵਿਵਾਦਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜੰਮੂ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।  ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ, ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁੰਛ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਰਿਆਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ । ਰਾਜੌਰੀ ਆਪਣੀ "ਕਲਰੀ" (ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੀ) ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।  ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜੌਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਿਆਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜੌਰੀ ਨੂੰ ਪੁੰਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸਾਮਿਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜੌਰੀ 1968 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਅਲੱਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tTP1TdIMzPKMTZg9GIvSszKLy3KBAA44AX6&q=rajouri

https://rajouri.nic.in/
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਨਕਸ਼ਾ

**ਨਕਸ਼ਾ** ਕਿਸੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਤਸਵੀਰੀ ਬਿਆਨ ਜਾਂ ਵਰਣਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਤਮਕ ਵਰਣਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਕਈ ਤੱਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਤੱਤ, ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਿਸੇ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਖ਼ਲਾਅ ਦਾ ਸਥਾਈ, ਦੋ-ਅਯਾਮੀ, ਜਿਮਾਮਤੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਬਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਨਕਸ਼ੇ ਗਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮੇਲਜੋਲ-ਪੂਰਕ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਭੂਗੋਲ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਨਕਸ਼ੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ਲਾਅ, ਹਕੀਕੀ ਜਾਂ ਬੇਹਕੀਕੀ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਪ ਜਾਂ ਸੰਦਰਭ ਦੇ, ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਦੁਰਾਡੇ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਕਸ਼ੇ
ਕਾਰਪਾਤੀ ਪਹਾੜ

**ਕਾਰਪੈਥੀ ਪਰਬਤ** ਜਾਂ **ਕਰਪੈਥੀਅਨ** ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ 1,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮੀ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ 1,700 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮੇ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਪਹਾੜਾਂ ਮਗਰੋਂ ਯੂਰਪ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਪਹਾੜ

**ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਪਹਾੜ** ਜਾਂ **ਸਕੈਂਡੀਸ**, ਸਵੀਡਨੀ ਵਿੱਚ *Skanderna* (ਸਕਾਂਡਰਨਾ), *Fjällen* ("ਫ਼ੀਏਲਨ") ਜਾਂ *Kölen* (ਕਲਨ) (*Fjällen* ਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੋ ਨਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ), ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ ਵਿੱਚ *Köli* (ਕਲੀ) ਅਤੇ ਨਾਰਵੇਈ ਵਿੱਚ *Kjølen*, ਜਿਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ **ਕੀਲ ਪਹਾੜ**, ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਪਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਾਲਕਨ ਪਹਾੜ

**ਬਾਲਕਨ ਪਹਾੜ** (ਬੁਲਗਾਰੀਆਈ ਅਤੇ , *Stàra planinà*, "ਪੁਰਾਣਾ ਪਹਾੜ"; ; ) ਬਾਲਕਨ ਪਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲਕਨ
ਸਿਲਵਾਸਾ

**ਸਿਲਵਾਸਾ** (ਮਰਾਠੀ: , ਗੁਜਰਾਤ: સેલ્વાસ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ: Silvassá) ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾਦਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰ ਹਵੇਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਦਰ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨਾਗ

**ਨਾਗ** (Indian Cobra) ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦਾ ਸੱਪ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਕਰੈਤ ਜਿੰਨਾ ਘਾਤਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰਸੇਲਸ ਵਾਈਪਰ ਵਰਗਾ ਆਕਰਮਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਮਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਜਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੂਹੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਪੁਲਾੜ

ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦੀ ਸੁੰਨੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਜਾਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਲੀ ਜਾਂ ਪਦਾਰਥ-ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਅਣੂਆਂ ਦੇ ਘੱਟ ਸੰਘਣੇਪਣ ਵਾਲਾ ਕਾਫ਼ੀ ਡਾਢਾ ਖ਼ਾਲੀਪਣ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਅਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਅਤੇ ਹੀਲੀਅਮ ਦਾ ਪਲਾਜ਼ਮਾ, ਨਿਊਟਰੀਨੋ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈ ਅਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਤਰੰਗਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਪਿਛੋਕੜੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਾਰ-ਲਕੀਰ ਤਾਪਮਾਨ 2.7 ਕੈਲਵਿਨ (K) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਅਕਾਸ਼-ਗੰਗਾਵਾਂ ਵਿਚਲੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦ੍ਰਵਮਾਣ ਦਾ 90% ਹਿੱਸਾ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਹਨੂੰ ਹਨੇਰਾ ਪਦਾਰਥ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਬਾਕੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ਼ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਨਾਲ਼ (ਨਾ ਕਿ ਬਿਜਲਈ-ਚੁੰਬਕੀ ਬਲਾਂ ਨਾਲ਼) ਆਪਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 138ਵਾਂ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਹੈ ਜੋ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1984 ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ|

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਲਾੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਹੌਲ
ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ

**ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ**, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਬਿਗ ਬੈਂਗ** (), ਅਜੋਕਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਅਗੇਤਰੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ, ਜਿਹਨੂੰ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ 13.798 ± 0.037 ਬਿਲੀਅਨ (ਅਰਬ) ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਮਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਹੋਦਾਹੀ ਫੈਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੁਢਲੇ ਫੈਲਾਅ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਖਾਸਾ ਠੰਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਊਰਜਾ ਅਨੇਕਾਂ ਉਪ-ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਜਲਾਣੂ, ਨਿਊਟਰਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋਨ, ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਸਰਲ ਅਤੇ ਹੌਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਏ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਬਿਨਾਂ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਣਨ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਤੱਤ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਸੀ ਜਿਸ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀਲੀਅਮ ਅਤੇ ਲੀਥੀਅਮ ਵੀ ਬਣੇ। ਇਹਨਾਂ ਮੂਲ ਪੁਰਾਤਨ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬੱਦਲ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼-ਗੰਗਾਵਾਂ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਤੱਤ ਇਹਨਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨਛੱਤਰ-ਧਮਾਕਿਆਂ (ਸੁਪਰਨੋਵਾ) ਮੌਕੇ ਬਣੇ ਸਨ। ਬੈਲਜੀਆਈ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੌਰਜ ਲਮੇਤਰ ਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦਿੱਤੀ। ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ ਮਾਡਲ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਐਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਆਮ ਰੈਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸੱਭਿਅਕ ਅਤੇ ਸਪੇਸ ਦੇ isotropy ਤੌਰ ਆਸਾਨ ਧਾਰਨਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।1929 ਵਿੱਚ ਐਡਵਿਨ ਹਬਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਰਬੀਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਏ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਕੈਰੋਲ

***ਏ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਕੈਰੋਲ*** ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਾਵਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਚਾਰਲਸ ਡਿਕਨਜ਼, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੈਪਮੈਨ ਐਂਡ ਹਾਲ ਨੇ 19 ਦਸੰਬਰ 1843 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਡਰਨਾ

ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਡਰਨੇ]]

**ਡਰਨਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **scarecrow**)(ਹਿੰਦੀ:**काकभगौडा**) ਜਾਂ **ਹੇ-ਮੈਨ** ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੋਤੇ, ਕਾਂ, ਚਿੜੀਆਂ ਆਦਿ ਪੰਛੀ ਉਸਨੂੰ ਬੰਦਾ ਸਮਝਕੇ ਡਰਦੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਤਾਜਾ ਬੀਜੀ ਜਾਂ ਪੱਕੀ ਫਸਲ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਨ। ਪੰਛੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਸਮਝ ਡਰਦੇ (ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ) ਫਸਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਡਰਨਾ ਹੀ ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਡਰਨਾ ਰਖਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਿਆ।

ਖੇਤ ਵਿਚ ਬੀਜੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਖੇਤ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਨਕਲੀ, ਬਣਾਉਟੀ ਬਣਾਏ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਡਰਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਰਨੇ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਂ ਉਡਾਉਣਾ, ਰਾਖਾ, ਧੜਕਾ ਤੇ ਡਰਾਵਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਡਰਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਸੋਟੀਆਂ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਸੋਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਡਰਨੇ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਜਾਮਾ ਜਾਂ ਚਾਦਰਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਟੀਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਦੋ ਹੋਰ ਸੋਟੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਡਰਨੇ ਦਾ ਧੜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਟੀਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਇਕ ਲੰਮੀ ਸੋਟੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਹੇਠਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਸੋਟੀਆਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੋ ਦੋ ਫੁੱਟ ਬਾਹਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਟੀ ਡਰਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੋਟੀਆਂ ਉਪਰ ਕੁੜਤਾ/ਝੱਗਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਪਰਲੀ ਸੋਟੀ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਡੰਡਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੁੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਝੱਕਰੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੱਕਰੀ ਡਰਨੇ ਦਾ ਸਿਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਝੱਕਰੀ ਉਪਰ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਉਟੀ ਬੰਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਜਾਨਵਰ ਅਸਲੀ ਬੰਦਾ ਸਮਝ ਕੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੜਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਡਰਨਾ ਗੱਡਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਐਰਦਮ ਗੁੰਦੂਜ਼

**ਐਰਦਮ ਗੁੰਦੂਜ਼** (*1979) ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੁਰਕ ਕਲਾਕਾਰ, ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਉਗ੍ਰਾਫ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 18 ਜੂਨ 2013 ਨੂੰ ਮੂਕ "ਖੜਾ ਆਦਮੀ" ਵਜੋਂ ਰੋਸ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਅਮ ਦਰਮਾਨ

**ਅਮ ਦਰਮਾਨ** (ਮਿਆਰੀ ਅਰਬੀ أم درمان) ਸੁਡਾਨ ਅਤੇ ਖ਼ਰਤੂਮ ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਖ਼ਰਤੂਮ ਦੇ ਉਲਟੇ ਪਾਸੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 2,395,159 (2008) ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਪਾਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਣੀ ਕੌਲ

**ਮਨੀ ਕੌਲ** (25 ਦਸੰਬਰ 1944 – 6 ਜੁਲਾਈ 2011) ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (FTII),ਪੂਨਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਿਥੇ ਉਹ ਰਿਤਵਿਕ ਘਟਿਕ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ *ਉਸਕੀ ਰੋਟੀ* (1969) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਮੂਵੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਦਿਵਾਇਆ। ਉਹਨੇ ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ। 1974 ਵਿੱਚ *ਦੁਵਿਧਾ* ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ, *ਸਿਧੇਸ਼ਵਰੀ*ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਅਲ ਹਦੀਦਾ

**ਅਲ ਹਦੀਦਾ** (ਜਿਹਨੂੰ *ਹੁਦੈਦਾ* ਜਾਂ *ਹੋਦੀਦਾ* ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) () ਯਮਨ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 400,000 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਲ ਹਦੀਦਾ ਰਾਜਪਾਲੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਮਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦਮੀਆਤ

**ਦਮੀਆਤ** ( ''*, ), ਜਿਹਨੂੰ *ਦਮੀਆਤਾ'' ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿਸਰ ਦੀ ਦਮੀਆਤ ਰਾਜਪਾਲੀ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਬੰਡਰਗਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦਰਿਆ ਦਮੀਆਤ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਕੈਰੋ ਤੋਂ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਤਈਜ਼

**ਤਈਜ਼** () ਜਾਂ **ਤੈਜ਼**, ਯਮਨੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ 1,400 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਉਤਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੋਚਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਕੋਲ ਪੈਂਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਤਈਜ਼ ਰਾਜਪਾਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 600,000 ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਨਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਬੰਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਦਨ ਮਗਰੋਂ ਯਮਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਮਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਹਿਰੀ ਖ਼ਰਤੂਮ

**ਬਹਿਰੀ ਖ਼ਰਤੂਮ** ਜਾਂ **ਉੱਤਰੀ ਖ਼ਰਤੂਮ** ('''') ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਡਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖ਼ਰਤੂਮ ਦੇ ਕੋਲ ਪਰ ਉਹ ਤੋਂ ਵੱਖ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਨੀਲ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਕੋਲ ਨੀਲੇ ਨੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਹਦੀ 1993 ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧ ਰਹੀ ਅਬਾਦੀ 900,000 ਸੀ, ਖ਼ਰਤੂਮ ਅਤੇ ਅਮ ਦਰਮਾਨ ਨਾਲ਼ ਪੁਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ "ਬਹਿਰੀ" (, ), ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਮਿਸਰੀ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਭਾਵ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਤੋਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕਾਂਦੀਦ

**ਕਾਂਦੀਦ** (Candide, ou l'Optimisme)(; French: ) ਪ੍ਰ੍ਬੁਧਤਾ ਦੌਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਾਲਟੇਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਵਿਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1759 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਛੋਟਾ ਨਾਵਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੀ ਕਈ ਹਨ: ***Candide: or, All for the Best*** (1759); ***Candide: or, The Optimist*** (1762); and ***Candide: or, Optimism*** (1947). ਇਹਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਂਦੀਦ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਜਿਹੜਾ ਅਦਨ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹਗੀਰ ਵਜੋਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਆਚਾਰੀਆ ਪੈਂਗਲਸ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਲੀਬਨਿਜ਼ ਦੇ ਆਸਾਵਾਦ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਵਾਲਟੇਅਰ ਦਾ ਇਹ ਨਾਵਲ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਦਿਵਾਲੀਏਪਣ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰਾ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਸਵਾਰਥੀ ਬਿਰਤੀ ਅਤੇ ਖੂਹ ਦੇ ਡੱਡੂਪੁਣੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਕਾਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਧਰਮਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਪਾਂਡੇ - ਪਾਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਜੋਰਦਾਰ ਵਿਅੰਗ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕਫ਼ਰ ਅਲ-ਦੁਆਰ

**ਕਫ਼ਰ ਅਲ-ਦੁਆਰ** ( ) ਉੱਤਰੀ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਡੈਲਟਾ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 265,300 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਨਗਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੋਲਾਜ

, *Das Undbild*, 1919, Staatsgalerie Stuttgart]]
**ਕੋਲਾਜ** ( ਤੋਂ, ਚਿਪਕਾਉਣਾ, ) ਕਲਾ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮੁੱਚ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਹਾਰਰ

**ਹਾਰਰ** (ਜਾਂ **ਗੇਈ**, **ਹੇਰਰ**, **ਹਰਰ**;), ਜਿਹਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੇਈ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ" ਸਿਰਲੇਖ ("ਮਦੀਨਤ ਅਲ-ਅਵੀਲਿਆ") ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਥੋਪੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਬੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਰਰਗੇਈ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਥੋਪੀਆ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਹਾਰਰੀ ਜਾਤੀ-ਸਿਆਸੀ ਵਿਭਾਗ (ਜਾਂ *ਕਿਲੀਲ*) ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਥੋਪੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪਰੈਕਸਿਸ

**ਪਰੈਕਸਿਸ** (Praxis) ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਸਿਧਾਂਤ,ਸਬਕ, ਜਾਂ ਹੁਨਰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੀ "ਪਰੈਕਸਿਸ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਭਰਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਲੈਟੋ, ਅਰਸਤੂ, ਸੇਂਟ ਆਗਸਟੀਨ, ਇਮੈਨੂਅਲ ਕਾਂਤ, ਸੋਰੇਨ ਕੀਰਕੇਗਾਰਦ, ਲੁਡਵਿਗ ਵੋਨ ਮੀਸੇਜ, ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ, ਮਾਰਟਿਨ ਹੈਡੇਗਰ, ਹਾਨਾਹ ਅਰੇਨਟ, ਪਾਉਲੋ ਫਰੇਰੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ
ਰਨੇ ਦੇਕਾਰਤ

**ਰਨੇ ਦੇਕਾਰਤ** (; ਲਾਤੀਨੀਕ੍ਰਿਤ: **Renatus Cartesius**; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਰੂਪ: "ਕਾਰਤੇਜੀਅਨ"; 31 ਮਾਰਚ 159611 ਫਰਵਰੀ 1650) ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਹਿਸਾਬਦਾਨ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਾਲਗ ਦੌਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਡੱਚ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੁਜਾਰਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿਸਾਬ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤਾ ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਨ ਉਹਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸਕਰ, ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ *ਪਹਿਲੇ ਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨਜ* ਬਹੁਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਜੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਿਸਾਬ ਉੱਤੇ ਦੇਕਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਇਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ;  ਕਾਰਤੇਜੀਅਨ ਕੁਆਰਡੀਨੇਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ — ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਵਜੋਂ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਲਜਬਰੇ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ-ਪਾਸਾਰੀ ਕੁਆਰਡੀਨੇਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜੁਮੈਟਰੀਕਲ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਉ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਮਈ ਜੁਮੈਟਰੀ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਅਲਜਬਰੇ ਅਤੇ ਜੁਮੈਟਰੀ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਪੁਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਕਾਰਤ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਸੀ। ਦੇਕਾਰਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜੀਨੀਅਸ ਦੀ ਇੱਕ ਉਮਦਾ ਮਿਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
### ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
]]
, La Flèche, 1616]]

ਦੇਕਾਰਤ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1596 ਨੂੰ ਹੇਅ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਕ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਯੋਆਕਿਮ ਰੇਨੇ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਲੋਲਿਤਾ

***ਲੋਲਿਤਾ*** ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਨਾਬੋਕੋਵ, ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ 1955 ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ 1958 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਰੂਸੀ ਜਬਾਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਾਸਪਦ ਨਾਵਲ ਹੈ ਕਿਉਂਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯੋਨ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨੀਤੀ-ਵਿਰੁੱਧ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ, ਅਧਖੜ ਉਮਰ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਮਬਰਟ ਹਮਬਰਟ, 12 ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਡੋਲੋਰਸ ਹੇਜ ਤੇ ਭਾਵੁਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮਤਰੇਆ ਪਿਉ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨਾਲ ਯੋਨ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। "ਲੋਲਿਤਾ" ਡੋਲੋਰਸ ਦਾ ਨਿਜੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਹੈ।

ਲੋਲਿਤਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਲਾਸਿਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ; ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਜ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ 1962 ਵਿਚ ਸਟੈਨਲੀ ਕੁਬ੍ਰਿਕ ਨੇ 1997 ਵਿਚ ਏਡਰੀਅਨ ਲਿਨ ਨੇ ਫਿਲਮੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮੰਚ ਲਈ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਓਪੇਰਿਆਂ, ਅਤੇ ਦੋ ਬੈਲਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਪਲਾਟ ਦਾ ਸਾਰ
ਹਮਬਰਟ ਹਮਬਰਟ, ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਦਵਾਨ, ਆਪਣੀ ਬਚਪਨ ਦੀ ਸਵੀਟਹਾਰਟ, ਐਨਾਬੇਲ ਲੇਅ ਦੀ ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਪੁੰਗਰਦੀ ਮੁਟਿਆਰ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਅਧਵਾਟੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਾਮਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਅੱਪੜ ਰਹੀਆਂ (9 ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ) ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਉਲਾਰਪਣੇ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਪੁੰਗਰਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਮੁਕ ਉਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਦਾ ਕਾਮ ਭੜਕ ਉਠਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ 16 ਜਾਂ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਵੇਸਵਾ ਕੋਲ ਵੀ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਛੋਟੀ ਹੋਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਲਾਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੇਰਾਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਹਮਬਰਟ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਚਕਾਨਾ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਔਰਤ ਵਲੇਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਲੇਰੀਆ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਇਕਬਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਹਮਬਰਟ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਲੇਰੀਆ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ
ਹਰਜੀਸਾ

thumb|ਹਰਜੀਸਾ
**ਹਰਜੀਸਾ** (, , "ਛੋਟਾ ਹਾਰਰ") ਸੋਮਾਲੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੋਕੂਈ ਗ਼ਲਬੀਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਤ ਗਣਰਾਜ ਸੋਮਾਲੀਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦਾ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। I

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਮਾਲੀਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ

**ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ** (ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਬਜਨਿਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਦਾ ਗਠਨ 23 ਨਵੰਬਰ, 1997 ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦਮੁਖਤਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਬਹਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਦ ਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ 1990 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਨਿਯਮ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤ 15 ਸਿਤੰਬਰ 1997 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ
ਏ ਰਸੀਅਨ ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਅਦਰ ਸਟੋਰੀਜ

***ਏ ਰਸੀਅਨ ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਅਦਰ ਸਟੋਰੀਜ*** ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਨਾਬੋਕੋਵ ਦੀਆਂ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ 1923 ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾਬੋਕੋਵ ਨੇ ਬਰਲਿਨ, ਪੈਰਿਸ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਸਮੇਂ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿੱਚ ਅੱਡ ਅੱਡ ਛਪੀਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨਾਬੋਕੋਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਮਿਤਰੀ ਨਾਬੋਕੋਵ ਨੇ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਲੇਕਿਨ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਮੋਨ ਕਾਰਲਿੰਸਕੀ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1973 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।

## ਸ਼ਾਮਲ ਕਹਾਣੀਆਂ
* "ਏ ਰਸੀਅਨ ਬਿਊਟੀ"
* "ਦ ਲੇਓਨਾਰਦੋ"
* "ਤੋਰਪਿਡ ਸਮੋਕ"
* "ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਦ ਨਿਊਜ਼"
* "ਲਿਪਸ ਟੂ ਲਿਪਸ"
* "ਏ ਵਿਜਿਟ ਟੂ ਦ ਮਿਊਜੀਅਮ"
* "ਐਨ ਅਫੇਅਰ ਆਫ਼ ਆਨਰ"
* "ਟੈਰਾ ਇਨਕੋਗਨੀਤਾ"
* "ਏ ਡੈਸ਼ਿੰਗ ਫੈਲੋ"
* "ਉਲਤਿਮਾ ਥੁਲੇ"
* "ਸੋਲਜ ਰੈਕਸ"
* "ਦ ਪਟੈਟੋ ਐਲਫ਼"
* "ਦ ਸਰਕਲ"

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਕਲੰਕ (ਨਾਵਲ)

***ਕਲੰਕ*** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: The Scarlet Letter) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਨੈਥੇਨੀਏਲ ਹਾਥਾਰਨ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।*ਕਲੰਕ* ਇਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।
## ਕਥਾ ਸਾਰ
ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਕ ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਬਾਇਬਲ, ਪਿਲਗਰਿਮਸ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸ, ਪਰੀ ਕਥਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੱਡੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਨਾਇਕਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਿਨ ਦੀ, ਸਿਨ (ਪਾਪ) ਨਾਲ ਧੁਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੂਨ 1642 ਵਿੱਚ, ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਪੁਰੀਤਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਭੀੜ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਜੁਆਨ ਕੁੜੀ ਹੈਸਟਰ ਪ੍ਰਿਨ ਨੂੰ, ਵਿਭਚਾਰ (ਵਿਆਹ-ਬਾਹਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਮਾਂ ਬਣਨ) ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਲ ਅੱਖਰ, "A" ("A" ਵਿਭਚਾਰ (adultery) ਅਤੇ ਅਫੇਅਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ) ਲਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਇਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਜਨਤਕ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ, ਧੜੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਧੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਗੌਰਵ ਤੇ ਈਰਖਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬੱਚੀ ਪਰਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਆਸ਼ਾੜ ਕਾ ਏਕ ਦਿਨ

[thumb|150px| ਨਾਟਕਕਾਰ [ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਨੇ *ਅਸ਼ਾੜ ਕਾ ਏਕ ਦਿਨ* 1958 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ]]
***ਅਸ਼ਾੜ ਕਾ ਏਕ ਦਿਨ*** (ਹਿੰਦੀ: आषाढ़ का एक दिन) ਨਾਟਕਕਾਰ ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਅਤੇ1958 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਨਾਟਕ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1959 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਟਕ ਹੋਣ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਇਸਨੂੰ ਰੰਗ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਚੁਕੇ ਹਨ। *ਅਸ਼ਾੜ ਕਾ ਏਕ ਦਿਨ* ਮਹਾਕਵੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਟਕ
ਕਿਮ (ਨਾਵਲ)

***ਕਿਮ*** ਨੋਬਲ ਵਿਜੇਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਰੂਡਿਆਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੈਕਕਲਿਉਰ ਮੈਗਜੀਨ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 1900 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1901 ਤੱਕ ਸੀਰੀਅਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ''ਕਾਸਲ'ਜ ਮੈਗਜ਼ੀਨ'' ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 1901 ਤੱਕ ਛਪਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਕਮਿਲਨ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ1901 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਪਿਠਭੂਮੀ ਕੇਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਸਮਾਂ 1881 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ ਦੂਜੀ ਅਫਗਾਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ, ਤੀਜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ 1893–98 ਦਾ ਅਰਸਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਡਿਆਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਪਾਂਡੇ

**ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਪਾਂਡੇ** (ਜਨਮ: 26 ਫਰਵਰੀ 1946) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਹਸਤੀ ਹਨ। ਇਸ ਵਕਤ ਉਹ ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ  ਦੀ ਅਧਿਅਕਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯੁਕਤੀ 23 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। 31 ਅਗਸਤ 2009  ਤੱਕ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਦੈਨਿਕ *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ* ਦੀ ਸੰਪਾਦਿਕਾ ਸਨ। *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਲੋਕਸਭਾ ਚੈਨਲ ਦੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਸ਼ੋ (ਗੱਲਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ) ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
## ਜੀਵਨੀ
ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਜਨਮ ਟੀਕਮਗੜ੍ਹ, ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 26 ਫਰਵਰੀ 1946 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨੀ ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਸੀ।

ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਰੰਭਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੈਨੀਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਇਤਹਾਸ, ਪੁਰਾਤਤਵ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਰਕਾਰਨ (ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਸੀ) ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ।

21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਹਿੰਦੀ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ *ਸਤਿਯੁਗ (ਹਿੰਦੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ)* ਵਿੱਚ ਛਪੀ।  ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਰੁਚੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ‘ਸੈਲਫ ਇੰਪਲਾਇਡ ਵੂਮੇਨ ਕਮਿਸ਼ਨ’ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਪਰੈਲ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਕਹਾਣੀਆਂ 
*ਯਾਨੀ ਕਿ ਏਕ ਬਾਤ ਥੀ
*ਬਚੁਲੀ ਚੌਕੀਦਾਰਿਨ ਕੀ ਕੜੀ
*ਏਕ ਸਤਰੀ ਕਾ ਵਿਦਾਗੀਤ 
*ਚਾਰ ਦਿਨ ਕੀ ਜਵਾਨੀ ਤੇਰੀ

### ਨਾਵਲ
* ਅਪਨੀ ਗਵਾਹੀ
* ਰਾਸਤੋਂ ਪਰ ਭਟਕਤੇ ਹੁਏ
* ਪਟਰੰਗਪੁਰ ਪੁਰਾਣ
* ਦੇਵੀ
### ਨਾਰੀ ਵਿਮਰਸ਼
* ਓ ਓਬੇਰੀ
* ਬੰਦ ਗਲਿਯੋਂ ਕੇ ਵਿਰੁੱਧ
* ਸਤਰੀ : ਲੰਬਾ ਸਫਰ
### ਆਲੇਖ 
*ਜਹਾਂ ਔਰਤੇਂ ਘੜ੍ਹੀ ਜਾਤੀ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਡਾਰਵਿਨ, ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ

**ਡਾਰਵਿਨ**  ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਮੋਰ ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲੀ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਵਿਚਲੇ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 129,062 ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਹੜ੍ਹ

, ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨੀ ਮੀਹਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਰਭਾਟਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੜ੍ਹ।]]
 ਦੀ ਸੁਲਤਾਨ ਅਬਦੁੱਲਾ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੱਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਹੜ੍ਹ।]]
, ਫ਼ਲੋਰਿਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ ੨੦੦੫ ਵਿੱਚ ਵਿਲਮਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੜ੍ਹ]]
 ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੩ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੜ੍ਹ।]]

**ਹੜ੍ਹ** ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਭੋਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਹੇਠ ਡੁੱਬ ਜਾਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਅਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੜ੍ਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਹਿ ਨਾਲ਼ ਢਕੇ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। "ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ" ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਜਵਾਰਭਾਟਾ ਦੇ ਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਜਲ-ਪਿੰਡ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਝੀਲ, ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਸਧਾਰਨ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਹੜ੍ਹ ਕਿਸੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* "Punjabi - King County Flood Safety Video ." (Archive) King County Flood Control District - King County, Washington (Video on YouTube)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ
ਮੈਲਬਰਨ

**ਮੈਲਬਰਨ** ਜਾਂ **ਮੈਲਬਨ**  ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ,

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

**ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ** ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ *ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ* ਅਤੇ *ਚੌਥੀ ਕੂਟ (ਫ਼ਿਲਮ)* ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (FTII),ਪੂਨਾ ਦਾ ਅਲਿਊਮਨਸ ਹੈ ਜਿਥੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਨੀ ਕੌਲ ਵਰਗੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰੇ ਕਈ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ *ਪਾਲਾ* ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਆਰਟਸ (ਆਈਐਫਏ) ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਪਾਲਾ’ ਅਤੇ ‘ਲੈੱਗਜ਼ ਅਬੱਵ ਮਾਈ ਫੀਟ’ ਵਰਗੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਰਥ

**ਪਰਥ**  ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵਡੇਰੇ ਪਰਥ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 19 ਲੱਖ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 30 ਜੂਨ 2014 ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਥ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2.02 ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪਰਬਤ-ਪ੍ਰਵਚਨ

[thumb|280pxs|right|*ਸਰਮਨ ਆਨ ਦ ਮਾਊਂਟ* - [ਕਾਰਲ ਬਲੋਚ]]

**ਪਰਬਤ-ਪ੍ਰਵਚਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:**The Sermon on the Mount**, **ਸਰਮਨ ਆਨ ਦ ਮਾਊਂਟ**) (ਲਾਤੀਨੀ: Sermo in monte) ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੇ ਕਥਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਸਪਲ ਆਫ਼ ਮੈਥਿਊ (ਚੈਪਟਰ 5, 6 ਅਤੇ 7) ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਥਿਊ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਸਾ ਦੀ ਮਨਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਜਲਦੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜਾੱਨ ਬੈਪਟਿਸਟ ਨੇ ਈਸਾ ਨੂੰ ਬੈਪਤਿਸਮਾ ਧਾਰਨ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੈਲੀਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਚਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਾ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਤਾਲਸਤਾਏਵਾਦੀ ਲਹਿਰ

ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ ਨਾਲ]]
**ਤਾਲਸਤਾਏਵਾਦੀ ਲਹਿਰ** ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਯਿਸੂ ਦੀ ਮਿਨਿਸਟਰੀ, ਖਾਸ ਕਰ ਸਰਮਨ ਆਨ ਦ ਮਾਊਂਟ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਲਸਤਾਏਵਾਦੀ ਲਹਿਰ
ਗਾਂਧੀਵਾਦ

ਦੇ ਖਾਨ ਅਬਦੁਲ ਗੱਫਾਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਗਾਂਧੀ।]]
**ਗਾਂਧੀਵਾਦ** ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਕੰਮ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੁੰਦਾ, ਖਾਸ ਕਰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਮਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਗਾਂਧੀਵਾਦ ਇਸ ਤੱਥ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕਸਿਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਖੁਦ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਵਾਸਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
ਗਾਂਧੀਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਅਹਿੰਸਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ 1931 ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ‘ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ’ (ਜਿਸਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, “ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪੁੱਜਾ ਸਾਂ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸੱਚ ਹੈ। ਪਰ ਦੋ ਸਾਲ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਚ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਕਥਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਬੜੇ ਸੂਖਮ ਜਿਹੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋਵੇਗਾ।”

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ
ਅਹਿੰਸਾ

**ਅਹਿੰਸਾ** ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਅਸੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਅਸੂਲ ਇਸ ਅਸਥਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਮਕਸਦ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਗੈਰਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਖਲਾਕੀ, ਧਾਰਮਿਕ, ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ ਦੇ ਆਮ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਇਸ ਅਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਹਾਨੀਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਲਾਗੇ ਲੱਗਣ ਲਈ ਉਸੇ ਵਾਂਗ ਹਾਨੀਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ 'ਸਰਗਰਮ' ਜਾਂ 'ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ' ਅੰਸ਼ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਸੂਲ ਦੇ ਅਨੁਆਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਅਹਿੰਸਾ ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਖਤ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਹਿੰਸਕ ਸੰਘਰਸ਼ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਰਜਿਸਟੈਂਸ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਨੂੰ ਜੁਲਮ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤੇ ਜਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਹਿੰਸਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਆਖ਼ਰੀ ਪੱਤਾ

thumb|ਓ. ਹੈਨਰੀ
**"ਆਖਰੀ ਪੱਤਾ"** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: The Last Leaf) ਓ. ਹੈਨਰੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਨਵਿੱਚ ਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਓ. ਹੈਨਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਟਿਪੀਕਲ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਥੀਮ ਸਿਰਜੇ ਹਨ। 
## ਪਲਾਟ
ਜੌਨਸੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਮੋਨੀਏ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਖਿੜਕੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅੰਗੂਰ ਦੀ ਵੇਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪੱਤਝੜ ਦੀ ਰੁੱਤ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਆਖਰੀ ਪੱਤਾ ਗਿਰੇਗਾ ਉਹ ਵੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਸਿਊ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੇਹਰਮਾਨ ਨਾਮਕ ਬੁਢਾ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਜਰੂਰ ਕਰੇਗਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸੂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਨਿਮੋਨੀਏ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਆਖਰੀ ਪੱਤਾ ਗਿਰੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਬੇਹਰਮਾਨ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਮਜਾਕ ਉਡਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੁਰਖਤਾ ਦੱਸਿਆ। 
ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜੋਰਦਾਰ ਹਨੇਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਾ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਣੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਖਿੜਕੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸੂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੌਨਸੀ ਨੂੰ ਸੌਂ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂ ਵੀ ਵੇਲ ਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੌਨਸੀ ਮੰਨਦੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸੂ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜੌਨਸੀ ਆਖਰੀ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ। ਸਵੇਰੇ, ਜੌਨਸੀ ਵੇਲ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪੱਤੇ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣਗੇ ਲੇਕਿਨ ਉਸਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਪੱਤਾ ਕਾਇਮ ਹੈ।

ਜੌਨਸੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੱਜ ਗਿਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਰਦਾ। ਜੌਨਸੀ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੱਤਾ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਉਥੇ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਕਮਜੋਰ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਲੋਚਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੀਣ ਲਈ ਫੇਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿ. ਬੇਹਰਮਾਨ ਨਿਮੋਨੀਏ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ। ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜੁੱਤੇ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਵਾਂਗ ਠਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਐਨੀ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਲ ਰਹੀ ਲਾਲਟੈਣ, ਇੱਕ ਪੌੜੀ, ਕੁਝ ਖਿਲਰੇ ਪਏ ਬੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਫਲਕ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਹਰਾ ਅਤੇ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਮਿਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। "ਜਰਾ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤਾਂ ਵੇਖ - ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਦੀ ਉਸ ਆਖਰੀ ਪੱਤੇ ਨੂੰ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਹਨੇਰੀ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਪੱਤਾ ਹਿਲਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਪਿਆਰੀ ਸਹੇਲੀ, ਇਹੀ ਬੇਹਰਮਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਰਾਤ ਆਖਰੀ ਪੱਤਾ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ ਉਸੇ ਰਾਤ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।"
## ਰੂਪਾਂਤਰਣ
ਓ. ਹੈਨਰੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ 1952 ਵਿੱਚ 'ਓ. ਹੈਨਰੀ'ਜ ਫੁਲ ਹਾਉਸ' ਨਾਮਕ ਚਲਚਿਤਰ ਬਣਿਆ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਅਤੇ ਫੇਰ 1983 ਵਿੱਚ 24 ਮਿੰਟ ਦੀ ਫਿਲਮ ਬਣੀ। 2013 ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁਡ ਫ਼ਿਲਮ ਲੁਟੇਰਾ ਵੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓ. ਹੈਨਰੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਗਮ

***ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਗਮ*** (, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ:ਅੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਵਣਜਾਰਾ ਟੱਬਰ); (ਉਰਦੂ: ***ਬਸਤੀ ਏਕ ਵਣਜਾਰੋਂ ਕੀ*** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:**Queen of the Gypsies** ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਮ: The gypsy camp goes to heaven) 1975 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਹੋਈ ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਮਿਲ ਲੋਤੇਨੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ *ਮਕਰ ਚੁਦਰਾ* () ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਸਮੇਂ ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਣਜਾਰਾ ਸੁੰਦਰੀ ਰਾਦਾ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਚੋਰ ਜ਼ੋਬਾਰ ਦੇ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਰਦਾਰੀ ਬੇਗਮ

***ਸਰਦਾਰੀ ਬੇਗਮ*** 1996 ਸਿਆਮ ਬੈਨੇਗਾਲ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹਿੰਦੀ-ਉਰਦੂ ਮੂਵੀ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਨੇ 1997 ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ - ਸਪੈਸ਼ਲ ਜਿਊਰੀ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਸੱਚਦੇਵ ਨੇ 1997 ਦਾ ਬੈਸਟ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਵਨਰਾਜ ਭਾਟੀਆ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਪਲੇ ਬੈਕ ਸਿੰਗਰ ਆਰਤੀ ਅੰਕਲੀਕਾਰ -ਟਿਕੇਕਾਰ ਨੂੰ, 'ਬੈਸਟ ਪਲੇ ਬੈਕ ਸਿੰਗਰ' ਵਜੋਂ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
## ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ 
* ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ
* ਕਿਰਨ ਖੇਰ
* ਸ਼੍ਰੀ ਵੱਲਭ ਵਯਾਸ
* ਰਜਤ ਕਪੂਰ
* ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਸਚਦੇਵ
* ਸਲੀਮ ਘੋਸ਼ - ਮਾਨਿਕ ਸੇਨ
* ਸੁਰੇਖਾ ਸੀਕਰੀ
* ਅਹਮਦ ਖ਼ਾਨ
* ਕੁਮੁਦ ਮਿਸ਼ਰਾ
* ਰਵੀ ਝੰਕਾਲ - ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਜੰਮੂ-ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਲਾਈਨ

**ਜੰਮੂ-ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਲਾਇਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਰੇਲਵੇ ਲਾਇਨ ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ 345 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (214 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਦੇ ਪਛਮੀ ਕੰਡੇ ਉੱਤੇ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਾਇਨ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰੀ ਨਾਂ **ਜੰਮੂ ਊਧਮਪੁਰ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਰੇਲਵੇ ਲਿੰਕ** ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ 60 ਅਰਬ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (ਅਮਰੀਕਾ 1.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ) ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲ ਮਾਰਗ
ਐਡਲੇਡ

**ਐਡਲੇਡ** ( ) ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰਾਜ ਸਾਊਥ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2011 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 12.3 ਲੱਖ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬ੍ਰਿਜ਼ਬਨ

**ਬ੍ਰਿਜ਼ਬਨ** ਜਾਂ **ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ**  ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰਾਜ ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 22 ਲੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ ਬਹੁਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ, ਜਿਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬ੍ਰਿਜ਼ਬਨ ਹੈ, ਦੀ ਅਬਾਦੀ 30 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
﻿ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰ ਥਾਮਸ ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1824 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੀਰੀ ਸਜ਼ਾ ਯਾਫ਼ਤਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਨਵੀਂ ਆਬਾਦੀ ਰੈੱਡਕਲਫ਼ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ 1825 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1842 ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। 1859 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਿਹਦਾ ਨਵ ਆਬਾਦੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੂਸਰੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਤੱਕ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇੰਤਹਾਈ ਸੁਸਤ ਰਫ਼ਤਾਰੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ। ਦੂਸਰੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਇਤਿਹਾਦੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਪੈਸੀਫਿਕ ਦੇ ਜਨਰਲ ਡੌਗਲਸ ਮੈਕ ਆਰਥਰ ਲਈ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰਜ ਵਜੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ।

ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ (1982) ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਲ ਅਤੇ 1988 ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਮੇਲੇ (World Expo) ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਜਦਕਿ 2001 ਵਿੱਚ ਗੁੱਡਵਿਲ ਖੇਲ (Goodwill Games) ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੋਏ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੋਰਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਾਪੂ

**ਕੋਰਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਾਪੂ ਰਾਜਖੇਤਰ** ਵਿੱਚ ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਕੋਰਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਲੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਅਬਾਦ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਮੂੰਗਾ-ਚਟਾਨਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਬਾਦ ਟਾਪੂ ਵਿਲਿਸ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਜਖੇਤਰ ਦਾ ਰਕਬਾ 780,000 ਕਿ.ਮੀ.2 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ
ਕੋਰਲ ਸਾਗਰ

**ਕੋਰਲ ਸਾਗਰ** ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਹਾਸ਼ੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚੇਤਕ ਅਸ਼ਵ

:*ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਲਈ, ਐੱਚ ਏ ਐੱਲ ਚੇਤਕ ਵੇਖੋ।*
ਮਹਾਂਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇ ਅਸ਼ਵਵਰਣੀ ਘੋੜੇ ਦਾ ਨਾਮ **ਚੇਤਕ** ਸੀ। ਹਲਦੀ ਘਾਟੀ- (1937-1939 ਈ॰) ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੇਤਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵਾਮਿਭਕਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਖੀਰ ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਿਆਮ ਨਰਾਇਣ ਪਾਂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹਲਦੀਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਚੇਤਕ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਵਾਮੀਭਗਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵਰਣਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਚਿਤੌੜ ਵਿੱਚ ਚੇਤਕ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨੋ ਐਗਜਿਟ

***ਨੋ ਐਗਜਿਟ*** ()ਯਾਂ-ਪਾਲ ਸਾਰਤਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ 1944 ਦਾ ਹੋਂਦਵਾਦੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਮੂਲ ਟਾਈਟਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਬਦ '**, ਦਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਤੁੱਲਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗੱਲਬਾਤ;ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ***ਇਨ ਕੈਮਰਾ***, ***ਨੋ ਵੇ ਆਊਟ ***, ***ਵੀਸੀਅਸ ਸਰਕਲ***, ***ਬੰਦ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਪਿੱਛੇ***, ਅਤੇ ***ਡੈੱਡ ਐਂਡ *'''। ਇਹ ਨਾਟਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਥੀਏਟਰ ਦੂ ਵੀਉਕਸ-ਕੋਲੰਬੀਅਰ ਵਿਖੇ ਮਈ 1944 ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ