open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਮੁਖਰਜੀ

**ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਮੁਖਰਜੀ** ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਯੂਥ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਡੀਵਾਈਐਫਆਈ) ਦੀ ਸੂਬਾ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਸੀਪੀਆਈਐਮ ਦੇ ਯੂਥ ਵਿੰਗ ਦੀ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਸੁਵੇਂਦੂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਜੁਕਤ ਮੋਰਚਾ ਵੱਲੋਂ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ 2021 ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸੁਵੇਂਦੂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੁਲਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਲਟੀ ਵਿੱਚ ਜਲਧੀ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ ਉਚਾ ਬਾਲਿਕਾ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਬਨਵਾਰੀਲਾਲ ਭਲੋਟੀਆ ਕਾਲਜ ਆਸਨਸੋਲ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਦਵਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਯੂਥ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਡੀਵਾਈਐਫਆਈ) ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਸੂਬਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮੋ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ (ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ) ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੁਵੇਂਦੂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ-ਕਾਂਗਰਸ-ਆਈਐਸਐਫ ਗਠਜੋੜ (ਸੰਜੁਕਤ ਮੋਰਚਾ) ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

11 ਫਰਵਰੀ 2021 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲਜ ਸਟ੍ਰੀਟ ਤੋਂ 2021 ਨਬਾਨਾ ਅਭਿਜਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਨਬੰਨਾ ਵਿਖੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੱਬੇ ਮੋਰਚੇ ਦੁਆਰਾ 12 ਘੰਟੇ ਦੀ ਹੜਤਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਨਬੰਨਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਮੁਖਰਜੀ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ।

5 ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਯੂਥ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੂਬਾ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸੁਸਮਿਤਾ ਮੋਹੰਤੀ

ਡਾ. **ਸੁਸਮਿਤਾ ਮੋਹੰਤੀ** (ਜਨਮ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਪੇਸਸ਼ਿਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਸੀਰੀਅਲ ਸਪੇਸ ਉੱਦਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਲਵਾਯੂ ਐਕਸ਼ਨ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਪੇਸ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਅਰਥ2 ਔਰਬਿਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪੁਲਾੜ ਉੱਦਮੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਸਮਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਕਟਿਕ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਕਟਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੀਲਾਮਣੀ ਮੋਹੰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੋਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ । ਉਸਨੇ ਸਟ੍ਰਾਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੁਲਾੜ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਏਰੋਸਪੇਸ ਸਲਾਹਕਾਰ ਫਰਮ ਮੂਨਫਰੰਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਪੁਲਾੜ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ, ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਰੋਸਪੇਸ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਫਰਮ ਲਿਕੁਇਫਰ ਸਿਸਟਮ ਗਰੁੱਪ (ਐਲਐਸਜੀ) ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਮੈਰੀਕਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਏਰੋਨਾਟਿਕਸ ਅਤੇ ਐਸਟ੍ਰੋਨਾਟਿਕਸ ਏਰੋਸਪੇਸ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ *ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਣ ਲਈ 25 ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਕੁਲੀਨ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ *ਫਾਰਚਿਊਨ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਵਰ ਪੇਜ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ 2016 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਫੋਰਮ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਫਿਊਚਰ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਸਪੇਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਭਾਵਿਕ ਗਾਂਧੀ

**ਭਾਵਿਕ ਚਾਵਲਾ** ਇੱਕ ਮਲਾਹ, ਸਾਹਸੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਹ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬਣਿਆ।

## ਸਾਹਸ 
ਭਾਵਿਕ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ, ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਸਾਹਸ ਕੀਤੇ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਹਸ ਹਨ:

### ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਉੱਤੇ ਰੋਇੰਗ 
2007 ਵਿੱਚ, ਭਾਵਿਕ ਨੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਪਾਰ ਇਕੱਲੇ, ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਐਂਟੀਗੁਆ ਤੱਕ ਅਸਮਰਥਿਤ ਦੌੜ ਕੀਤੀ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 106 ਦਿਨ ਲੱਗੇ; ਜੋ ਕਿ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਦੇ ਪਾਰ ਇਕੱਲੇ ਰੋਇੰਗ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਉਹ 14 ਜੂਨ 2007 ਨੂੰ ਐਂਟੀਗੁਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।

## ਉੱਦਮਤਾ 
ਭਾਵਿਕ ਦੂਰਸੰਚਾਰ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਪੀਕਰ ਵੀ ਹੈ; ਉਸਨੇ ਸਟਾਕਹੋਮ ਸਕੂਲ ਆਫ ਐਂਟਰਪ੍ਰੈਨਿਓਰਸ਼ਿਪ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਡੇ 2007 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰੋਇੰਗ ਦੁਆਰਾ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਕਰਾਸਿੰਗ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਭਾਵਿਕ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਿਵ ਖੇੜਾ

thumb|ਸ਼ਿਵ ਖੇੜਾ
**ਸ਼ਿਵ ਖੇੜਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬੁਲਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, *ਯੂ ਕੈਨ ਵਿਨ* ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਅਧਾਰਤ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲਾਇਆ, ਕੰਟਰੀ ਫਸਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਖੇੜਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਅਧਾਰਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕੋਲੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਪੀਕਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕਾਰ ਵਾਸ਼ਰ, ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਏਜੰਟ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਆਪਰੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਨੌਰਮਨ ਵਿਨਸੈਂਟ ਪੀਲ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਪੀਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਜਦੋਂ *ਫਰੀਡਮ ਇਜ਼ ਨਾਟ ਫ੍ਰੀ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ, ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ, ਨੇ ਖੇੜਾ 'ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ, ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਇੰਡੀਆ ਐਨਫ ਇਜ਼ ਐਨਫ* ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਜੋ 8 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਖੇੜਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿੱਸੇ, ਚੁਟਕਲੇ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ ਵੀ ਸਹੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਖੇੜਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਵਾਂ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਲਾਲ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਦੱਸੀ ਰਕਮ (ਖੇੜਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 25 ਲੱਖ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਮਝੌਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ਼ ਆਫ਼ ਚੈਰਿਟੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।  2008 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ, ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਖੇੜਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਨਹਿਤ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2009 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਹੋ: ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਵਧੋ

ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ: ਰੁਕਣਯੋਗ ਬਣੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਜੇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਤੁਸੀਂ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹੋ: ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵਧੋ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਨੁਭਵ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ

**ਅਨੁਭਵ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਪੀਕਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ *Carve Your Destiny* ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ, ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ "ਸਫਲ" ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਕੋਲੰਬਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, *ਕਾਰਵ ਯੂਅਰ ਡੈਸਟੀਨੀ* ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਬਣਾਇਆ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਤਰ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸਵੀਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ 11 ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ 140 ਅਸਵੀਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।

ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਊਜ਼ ਮਿਲੇ ਸਨ।

ਉਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ/ਟ੍ਰੇਨਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ BW ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਰਗੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Carve Your Destiny the movie by Anubhav Srivastava
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਇਸ਼ਾ ਚੌਧਰੀ

**ਆਇਸ਼ਾ ਚੌਧਰੀ** (27 ਮਾਰਚ 1996 – 24 ਜਨਵਰੀ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬੁਲਾਰੇ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ ***ਮਾਈ ਲਿਟਲ ਏਪੀਫਨੀਜ਼*** ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। 2019 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ *ਦ ਸਕਾਈ ਇਜ਼ ਪਿੰਕ* ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਆਇਸ਼ਾ ਯਮ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਰੇਨ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ! ਬ੍ਰਾਂਡਸ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ, ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਈਸ਼ਾਨ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਤਾਨਿਆ ਚੌਧਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਆਇਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੰਭੀਰ ਸੰਯੁਕਤ ਇਮਯੂਨੋਡਫੀਸ਼ੈਂਸੀ ( SCID ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਡੀਕਲ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਪਲਮਨਰੀ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ - ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜੋ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
[thumb| [ਭਾਰਤ ਦਾ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ|ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਹਾਮਿਦ ਅੰਸਾਰੀ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ *ਮਾਈ ਲਿਟਲ ਐਪੀਫਨੀਜ਼* ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਸਲਮਾ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਇਰਾਨੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ]]
ਚੌਧਰੀ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ INK ਫੈਲੋ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2011 ਅਤੇ 2013 INK ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਚੌਧਰੀ 2013 ਵਿੱਚ TEDx ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ ਵੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ 
*ਦਿ ਸਕਾਈ ਇਜ਼ ਪਿੰਕ*, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਫਿਲਮ, ਸ਼ੋਨਾਲੀ ਬੋਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਅਦਿਤੀ ਚੌਧਰੀ, ਫਰਹਾਨ ਅਖਤਰ ਨਿਰੇਨ ਚੌਧਰੀ, ਜ਼ਾਇਰਾ ਵਸੀਮ ਮੁੱਖ ਆਇਸ਼ਾ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਰੋਹਿਤ ਸੁਰੇਸ਼ ਸਰਾਫ ਈਸ਼ਾਨ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। 2019

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ *ਬਲੈਕ ਸਨਸ਼ਾਈਨ ਬੇਬੀ* ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
* *ਮਾਈ ਲਿਟਲ ਏਪੀਫਨੀਜ਼* (2015) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਸਕਣ ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਐੱਮ. ਗੀਤਾਨੰਦਨ

**ਐੱਮ. ਗੀਤਾਨੰਦਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੀਕੇ ਜਾਨੂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਦਿਵਾਸੀ ਗੋਥਰਾ ਮਹਾਸਭਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ (ਜਨਜਾਤੀਆਂ) ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ' ਤੇ ਮੁਥੰਗਾ ਅੰਦੋਲਨ, ਕੇਰਲ ਦੇ ਵਾਇਨਾਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਥੰਗਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀ ਘਟਨਾ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਗੀਤਾਨੰਦਨ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੰਨੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਥਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਲੇਖਾਕਾਰ-ਜਨਰਲ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੁਦਿਲਕੇਟੀ ਸੰਘਰਸ਼ 
2001 ਵਿੱਚ, ਸੀਕੇ ਜਾਨੂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਨੰਦਨ ਨੇ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਡੀਲ (ਝੋਪੜੀਆਂ) ਖੜੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਕੁਡਿਲਕੇਟੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਆਦਿਵਾਸੀ ਗੋਥਰਾ ਮਹਾਸਭਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

## ਮੁਥੰਗਾ ਘਟਨਾ 
19 ਫਰਵਰੀ, 2003 ਨੂੰ, ਸੀਕੇ ਜਾਨੂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਨੰਦਨ ਨੇ ਵੀ ਮੁਥੰਗਾ ਵਿਖੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਬਜ਼ਾ ਭਾਰੀ ਪੁਲਿਸ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਥੰਗਾ ਕਾਂਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਨੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦਰਜ 75 ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕੱਟਣੀ ਪਈ।

ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ ਅਕਤੂਬਰ 2001 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਦੇਰੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਗੋਥਰਾ ਮਹਾਂ ਸਭਾ (ਏਜੀਐਮਐਸ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਕੇਰਲ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 18 ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋ ਫੌਰੀ ਮੌਤਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ)। ਬਾਅਦ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੰਜ ਰੱਖੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਊਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਇਹ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ *ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਹੈ* ।

21 ਫਰਵਰੀ 2003 ਨੂੰ, AGMS ਨੇਤਾਵਾਂ ਸੀਕੇ ਜਾਨੂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਨੰਦਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਾਥਰੀ-ਊਟੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਬਥੇਰੀ ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਨਮਬੀਕੋਲੀ ਨੇੜੇ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇਖਿਆ। ਡੀਆਈਈਟੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਕੇ ਕੇ ਸੁਰੇਂਦਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1893 ਵਿੱਚ ਅਯੰਕਾਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਏ ਗਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲੂਵੰਡਿਸ (ਗੱਡੀਆਂ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਦਲਿਤ ਹੜਤਾਲ 
9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ (ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ, 1989 ਨੂੰ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਗੀਤਾਨੰਦਨ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਤਹਿਲਕਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
* ਜਸਟਿਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੱਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਯੰਤਸ੍ਰੀ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ

**ਡਾ. ਜਯੰਤਸ੍ਰੀ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ**, ਪੀ.ਐਸ.ਜੀ. ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਡਾ. ਜਯੰਤਸ੍ਰੀ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲ ਅਧਾਰਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ, ਮਾਪ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਜਯੰਤਸ੍ਰੀ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ 35 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੀਐਸਜੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਰੀਡਰ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਡਬਲ ਡਾਕਟਰੇਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਡਿਗਰੀਆਂ, 1998 ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਭਰਥੀਅਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਦੁਆਰਾ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ। ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਲਈ ਭਰਥੀਅਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਾਈਡ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਦੋਵਾਂ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ 'ਕੁਨਟੋਕਾਈ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ' ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਤਾਮਿਲ ਪਾਠ ਕੁਨਟੋਕਾਈ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ। ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਤਮਿਲ ਲੇਖਕ ਜੈਕਾਂਥਨ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਥੀਸਿਸ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਲਈ ਯੂਜੀਸੀ ਦੀ ਰਿਸੋਰਸ ਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਦਿਅਕ, ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤ, ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਸਮੇਤ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 'ਦਿ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਆਫ ਦਿ ਹਫ' ਵਿਚ ' ਦਿ ਹਿੰਦੂ ' ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕਲੈਗਨਾਰ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ *ਮਨਾਦਿਲ ਉਰੁਧੀ ਵੇਦਮ* ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕਲਾਸੀਕਲ ਤਮਿਲ, ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਵਿੰਟੇਜ ਕਲਾਸਿਕ, 'ਕੁਨਟੋਕਾਈ' ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਪਡੇਟ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤਮਿਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਦਿਸਾਈਗਲ* ਦੀ ਉਪ-ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਾਮਿਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਆਨੰਦ ਵਿਕਟਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਖੁੱਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਲੇਖਕ ਸੁਜਾਤਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ 'ਸਰਬੋਤਮ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਲੇਖਕ ਜੈਕਾਂਥਨ 'ਤੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ " *ਮਝਾਈਵਿਲ ਮਨੀਧਰਗਲ* " (ਮੇਨ ਆਫ਼ ਰੇਨਬੋਜ਼) ਅਤੇ " *ਮੌਨਾ ਇਰਾਚਲ* " ਨਾਮਕ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਏੰਕੁਰੁਨੁਰੂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਮਿਲ ਲੇਖਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ, ਕਲਿਆਣਜੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਤਾਮਿਲ ਕਵੀ ਸਿਰਪੀ ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੀ ‘ਪੂਜੀਆਂਗਲਿਨ ਸੰਗਲੀ’ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ‘ਦ ਚੇਨ ਆਫ਼ ਐਬਸੋਲੇਟਸ’ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ஜெயந்தஸ்ரீ பாலகிருஷ்ணன் தளம்
* ਜਯੰਤਸ੍ਰੀ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਭਾਸ਼ਣ
* ਜਯੰਤਸ੍ਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਜਯੰਤਸ੍ਰੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਨਕ ਮੁਖਰਜੀ

**ਕਨਕ ਮੁਖਰਜੀ** ( *née* **ਦਾਸਗੁਪਤਾ** ; 1921 &#x2013; 2005) ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਢੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕਨਕ ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਸੰਬਰ 1921 ਵਿੱਚ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੈਸੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦਾਸਗੁਪਤਾ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਵਕੀਲ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਮੋਲੀਨਾ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ, ਕਲਕੱਤਾ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬੈਥੂਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ, ਉਹ ਜੈਸੋਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਿਨੋਦ ਰੇ, ਸੁਕੁਮਾਰ ਮਿੱਤਰਾ, ਸ਼ਾਂਤੀਮੋਏ ਘੋਸ਼ ਵਰਗੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਕਲਕੱਤੇ ਆ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1938 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 1978 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ (ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ) ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ( 1978 ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ) ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ 1942-43 ਦੇ ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਗੀਓ ਮਹਿਲਾ ਆਤਮਰਕਸ਼ਾ ਸਮਿਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਔਰਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਣਤੰਤਰਿਕ ਮਹਿਲਾ ਸਮਿਤੀ ਦੀ ਆਗੂ ਬਣ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।  1957 ਤੋਂ 1967 ਤੱਕ ਉਹ "ਘਰੇ-ਬਾਰੇ" ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ। 1968 ਵਿੱਚ, ਉਹ "ਏਕਸਾਥੇ" ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1967 ਤੋਂ 1981 ਤੱਕ, ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਹੀ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ "ਭੁਬਨਮੋਹਿਨੀ ਦਾਸੀ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

9 ਮਾਰਚ 2005 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਰੋਜ ਮੁਖਰਜੀ
* ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921
ਦਮਯੰਤੀ ਤਮਬੇ

**ਦਮਯੰਤੀ ਟਾਂਬੇ** ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ Flt lt VV Tambay (1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਲਾਪਤਾ 54 ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ, 5 ਦਸੰਬਰ 1971 ਨੂੰ, ਟਾਂਬੇ ਦੇ ਪਤੀ ਵਿਜੇ ਵਸੰਤ ਟਾਂਬੇ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਫਲਾਈਟ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਜੋਂ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਟੈਂਬੇ ਨੇ ਹੋਰ 46 ਜੰਗੀ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਜ਼ਰੀਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲਾਪਤਾ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 1971 ਤੱਕ, ਦਮਯੰਤੀ ਟਾਂਬੇ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ, 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, 1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਜੰਗ ਦੀ ਲਾਪਤਾ 54 ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
### ਫਿਲਮ 
1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਜੰਗ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਮਯੰਤੀ ਟਾਂਬੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਕਾਂਕਸ਼ਾ ਦਾਮਿਨੀ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਨਮਤ ਲਈ 2005 ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ ਦਮਯੰਤੀ ਟਾਂਬੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਨੋਟਸ 
* ਕੌਲ, ਐਮਜੀ (. ਪੀ. (2014)। ਚੁੱਪ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ: ਪੈਟਰਿਜ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਇੰਡੀਆ।
* ਚੈਟਰਜੀ, SA (2015)। ਫਿਲਮਿੰਗ ਹਕੀਕਤ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅੰਦੋਲਨ। ਭਾਰਤ: ਸੇਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਰੁਖਸਾਨਾ ਸੁਲਤਾਨਾ

**ਰੁਖਸਾਨਾ ਸੁਲਤਾਨਾ** (ਜਨਮ **ਮੀਨੂੰ ਬਿੰਬੇਟ** ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਹੈ ਜੋ 1975 ਅਤੇ 1977 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰੁਖਸਾਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮੀਨੂ ਬਿੰਬੇਟ ਵਜੋਂ ਜ਼ਰੀਨਾ ਸੁਲਤਾਨਾ (ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬੇਗਮ ਪਾਰਾ ਦੀ ਭੈਣ) ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਬਿੰਬੇਟ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰੁਖਸਾਨਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸਿੰਘ ਜੋ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਰੁਖਸਾਨਾ ਸਾਰਾ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਦਾਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ, ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਸੱਸ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਸ਼ਵ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ

thumb| ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਉਤਸਵ 2016 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰੀਨ ਰੂਮ।
thumb| ਵਰਲਡ ਕਲਚਰਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ।
**ਵਿਸ਼ਵ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਉਤਸਵ (**ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ**: World Cultural Festival)** 11-13 ਮਾਰਚ 2016 ਤੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਰਟ ਆਫ ਲਿਵਿੰਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ 35 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 3 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 3.5 ਮਿਲੀਅਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ 37,000 ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੱਤ ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ 100 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਅਤੇ 1,200 ਫੁੱਟ ਚੌੜੇ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਉਤਸਵ ਲਈ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਲਗਭਗ 1,700 ਅਧਿਕਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 300 ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਸਟੈਂਡਬਾਏ 'ਤੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਇਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ 2011 ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਓਲੰਪਿਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2016 ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਜਸਟਿਸ ਆਰਸੀ ਲਾਹੋਟੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਡਾ. ਬੁਟਰੋਸ ਬੁਟਰੋਸ-ਘਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਸਹਿ-ਚੇਅਰ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਡੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰੂਡ ਲੁਬਰਸ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਨੈਨਸੀ ਪੇਲੋਸੀ, ਕੈਥਰੀਨ ਕਲਾਰਕ ਅਤੇ ਐਡ ਵਿਟਫੀਲਡ; ਅਤੇ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਟੌਟਾਸ ਲੈਂਡਸਬਰਗਿਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਲੋਬਲ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।  ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡੋਮਿਨਿਕ ਡੀ ਵਿਲੇਪਿਨ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਮਲ ਥਾਪਾ, ਸੂਰੀਨਾਮ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸ਼ਵਿਨ ਅਧੀਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਕਾਰੂ ਜੈਸੂਰੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਲਾ ਦੇ "ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ, ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ, ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ, ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ, ਰਮਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ ਸਿਸੋਦੀਆ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ 12 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ, ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਮਹਾਜਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਮੀਟਿੰਗ ਵਜੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੈਵ. ਡਾ. ਗੇਰਾਲਡ ਐਲ. ਡਰਲੀ, ਡਾ. ਅਹਿਮਦ ਬਦਰੇਦੀਨ ਹਸੌਨ, ਮੁਫਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸਈਦ ਖਾਨ, ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਵਾਸੂਦੇਵਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਊਜ਼ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (ਐਨਜੀਟੀ) ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ   ਦੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਉਹਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਆਰਟ ਆਫ ਲਿਵਿੰਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਇਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਬਰਟ ਮੁਗਾਬੇ ਨੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਲਈ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਘੇਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਪਿਆ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੈਲਕਮ ਟਰਨਬੁੱਲ ਨੇ ਆਰਟ ਆਫ ਲਿਵਿੰਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਵਰਲਡ ਕਲਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਇਵੈਂਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕਗੀਤ

**ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕਗੀਤ** ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੀਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਮਰੂਪ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕਗੀਤ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਸਾਮੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਸਾਮੀ, ਕਾਮਰੂਪੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਅਸਾਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਗੀਤ ਕਾਮਰੂਪ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦੇ ਗੀਤ (ਬੀਅਰ ਗੀਤ), ਹੁਣ ਖੇਲਰ (ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਦੌੜ) ਗੀਤ, ਮਹਾਖੇੜਾ (ਮੱਛਰ ਭਜਾਉਣਾ) ਗੀਤ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡ ਗੀਤ, ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਗੀਤ, ਲੋਰੀ। ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਢੀ ਤਿਉਹਾਰ ਗੀਤ. ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ, ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕਗੀਤਾਂ, ਉੱਚਤਮ ਸੂਝ ਅਤੇ ਸੁਧਾਈ ਵਾਲੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ, ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕਗੀਤਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਿਮਰ ਡੋਲਰਾ ਅਤੇ ਡਗਰ (ਜਾਂ ਖੰਜਰੀ) ਨੂੰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗੀਤਕ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
* ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ
* ਕਾਮਰੂਪੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਸੁਮਨ ਸਹਾਏ

**ਸੁਮਨ ਸਹਾਏ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਨ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸਹਾਏ ਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. 1975 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅਲਬਰਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹਾਈਡਲਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਵਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵੈੱਬ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਹਾਏ ਨੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨੀਤੀਗਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 200 ਵਾਰ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ 9 ਦਾ ਐਚ-ਇੰਡੈਕਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਐਨਜੀਓ, ਜੀਨ ਕੈਂਪੇਨ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਗੋਲਡਨ ਆਰਕ ਦਾ ਆਰਡਰ, 2001
* ਬੋਰਲੌਗ ਅਵਾਰਡ, 2004
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, 2011

## ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ 
ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਸਹਾਏ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹੈਬਿਲਿਟੇਸ਼ਨ ਥੀਸਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿ 1986 ਵਿੱਚ ਹਾਈਡਲਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਬਿਨਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੋਆ ਕਾਰਨੀਵਲ

**ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੀਵਲ (**ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Carnival in Goa)**, ਜਿਸ ਨੂੰ **"ਕਾਰਨੀਵਲ", "ਇੰਟਰੂਜ਼", "ਐਂਟਰਾਡੋ",** ਜਾਂ (ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ) "*ਵੀਵਾ ਕਾਰਨੀਵਲ* " ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੀਵਲ, ਜਾਂ ਮਾਰਡੀ ਗ੍ਰਾਸ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੀਓ ਕਾਰਨੀਵਲ ਜਾਂ ਮਡੇਰਾ ਦੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਕਾਰਨੀਵਲ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਗੋਆ ਕਾਰਨੀਵਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਈਸਾਈ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਰਵਾਇਤੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਗੋਆ ਕਾਰਨੀਵਲ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਕਰਣ ਟਿਮੋਟੀਓ ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰੀਓ ਕਾਰਨੀਵਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 1965 ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਰਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਸੰਸਕਰਣ 1965 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਟਿਮੋਟੀਓ ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੀਓ ਕਾਰਨੀਵਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਮਾਡਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਾਰਨੀਵਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਿਸਨੂੰ  ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ) ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਲੈਂਟ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਮੰਗਲਵਾਰ (ਸ਼੍ਰੋਵ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮੰਗਲਵਾਰ) ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੋਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੰਜਮ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਗ੍ਰੇਪ ਐਸਕੇਪੇਡ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਾਈਨ ਤਿਉਹਾਰ, ਅਤੇ ਗਾਰਸੀਆ ਦਾ ਓਰਟਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ-ਸਥਿਤ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਬਾ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਕ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਨੀਵਲ ਦੌਰਾਨ ਗੋਆ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਮੋਮੋ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਜੋ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿੰਗ ਮੋਮੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਂਕਣੀ ਸੰਦੇਸ਼  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: "ਖਾਓ, ਪੀਓ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਕਰੋ") ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਕਾਰਨੀਵਲ ਲਈ ਕਿੰਗ ਮੋਮੋ ਕੈਂਡੋਲੀਮ ਤੋਂ ਮਿਸਟਰ ਸਿਕਸਟਸ ਐਰਿਕ ਡਾਇਸ ਸਨ।

## ਪਰੇਡ 
ਪਰੇਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਟ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਮੋਮੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਜਲੂਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਕਾਰਨੀਵਲ ਲਈ ਕਿੰਗ ਮੋਮੋ ਕੈਂਡੋਲੀਮ ਤੋਂ ਮਿਸਟਰ ਸਿਕਸਟਸ ਐਰਿਕ ਡਾਇਸ ਸਨ। ਗੁਬਾਰੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੱਗੀਆਂ, ਸਜਾਈਆਂ ਬੈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਫਲੋਟ ਪਰੇਡ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਗੋਆ ਕਾਰਨੀਵਲ ਦੌਰਾਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ, ਮਾਸਕ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਲਾਈਵ ਸੰਗੀਤ, ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਫਲੋਟ ਅਤੇ ਪਰੇਡ, ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਤਰੀਕਾਂ 
2022 ਵਿੱਚ, ਤਿਉਹਾਰ 26 ਫਰਵਰੀ - 1 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੋਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜੀਮ, ਮਾਰਗੋ, ਵਾਸਕੋ ਅਤੇ ਮਾਪੁਸਾ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਫਲੋਟ ਪਰੇਡਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੋਆ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ
* ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਗੋਆ
* ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਮਰੂਪੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

**ਕਾਮਰੂਪੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ** ਅਸਾਮੀ ਦੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਮਰੂਪ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਕਾਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋ ਪੱਛਮੀ ਬੋਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਗੋਲਪਾਰੀਆ। ਕਾਮਰੂਪੀ ਤਿੰਨ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਭਿੰਨ ਹੈ- ਬਾਰਪੇਟੀਆ ਉਪ-ਬੋਲੀ, ਨਲਬਾਰੀਆ ਉਪ-ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਪਲਾਸਬਾਰੀਆ ਉਪ-ਬੋਲੀ।

ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਾਮਰੂਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸਾਹਿਤਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਪਤੀ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਰਤਕ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਲੇਖਕ ਇੰਦਰਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕਾਮਰੂਪੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਵੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅੰਬਿਕਾਗਿਰੀ ਰਾਏਚੌਧਰੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਰੂਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕੀਤੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਕਾਮਰੂਪੀ ਫਿਲਮ ਵਿਲੇਜ ਰੌਕਸਟਾਰਸ 91ਵੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਂਟਰੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਬਣ ਗਈ। 1996 ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਤਵਾਨਾ ਬਾਰਦੋਲੋਈ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਦਜਿਆ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਮਰੂਪੀ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਡੋਂਟਲ ਹਾਤੀਰ ਉਈਏ ਖੁਵਾ ਹਾਓਦਾ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਖੇਤਰੀ ਫਿਲਮ (ਅਸਾਮੀ) ਅਤੇ ਜਿਊਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਕਾਮਰੂਪ ਲੋਕਗੀਤ
* ਕਾਮਰੂਪ ਖੇਤਰ

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
ਰਾਗੀ

ਰਾਗੀ ਜਾਂ ਮਦੁਆ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਅਨਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਥੋਪੀਆ ਦੇ ਉੱਚੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉੱਚੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਮਰੱਥ ਹੈ. ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਇਹ 2,300 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫਿੰਗਰ ਬਾਜਰਾ ਇਥੋਪੀਆਈ ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਹਾਈਲੈਂਡਜ਼ ਦਾ ਜੱਦੀ ਹੈ।  

## ਖੇਤੀਬਾੜੀ 
ਇਹ ਅਕਸਰ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੂੰਗਫਲੀ) ਅਤੇ ਨਾਈਜਰ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਜਾਂ ਦਾਲਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤਰ-ਫਸਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਹੀ ਅੰਕੜੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਫਸਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 38,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀ
ਰਾਜਸਥਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

**ਰਾਜਸਥਾਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ** ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ (ਜਿਸਨੂੰ RFF ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਉੱਤਮਤਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ 2013 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ। RFF ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ  ਦਾ 10ਵਾਂ ਸੰਸਕਰਨ 22 ਸਤੰਬਰ 2022 ਤੋਂ 24 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਮਾਨ ਪਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਪੂਰ  ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਚੌਧਰੀ ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਕੋਮਲ ਨਾਹਟਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਨ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ "ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ" ਹੈ ਅਤੇ 2 ਵਿਆਪਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ 24 ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ (ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ। ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ 7ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਮਾਨ ਪੈਲੇਸ ਵਿਖੇ 3 ਦਿਨਾਂ (26 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 28 ਸਤੰਬਰ, 2019) ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੇਅਸ ਤਲਪੜੇ ਐਵਾਰਡ ਨਾਈਟ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਨ। ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਕਪੂਰ, ਸਤੀਸ਼ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਰਾਜੇਸ਼ ਪੁਰੀ, ਕੋਮਲ ਨਾਹਟਾ, ਅਨਿਰੁਧ ਦਵੇ, ਨੇਹਾ ਸ਼੍ਰੀ, ਅਨਿਰੁਧ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਅਤੇ ਨੌਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕੋਵਿਡ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ 5 ਦਿਨਾਂ (25 ਤੋਂ 29 ਸਤੰਬਰ 2018) ਲਈ ਮਾਨ ਪੈਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਤਸਲ ਸੇਠ ਅਵਾਰਡ ਨਾਈਟ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਜਿਤੇਂਦਰ ਕਪੂਰ, ਮਿਥੂਨ ਸ਼ਰਮਾ, ਨੀਲੂ ਵਾਘੇਲਾ, ਗਜੇਂਦਰ ਚੌਹਾਨ, ਅਨਿਰੁਧ ਦਵੇ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਾਈ। 2017 ਵਿੱਚ, ਸਮਾਰੋਹ 14 ਤੋਂ 16 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਦੀਪ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ, ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਸਕਾਰ 2013 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸੰਜਨਾ ਸ਼ਰਮਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਆਪਣੇ 6ਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ (2018) ਵਿੱਚ, RRF ਨੇ 5 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 25-27 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨਾਟਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਲ ਹੋਈ। 28 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਕਾਲਜ ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਈਵੈਂਟ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ (29 ਸਤੰਬਰ) RFF ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

## ਅਵਾਰਡ 
### ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਫਿਲਮ (ਸ਼੍ਰੇਣੀ-ਏ) 
* ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
* ਵਧੀਆ ਲੇਖਕ
* ਵਧੀਆ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰ
* ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਾ
* ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਰੀ
* ਵਧੀਆ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
* ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
* ਸਰਬੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
* ਵਧੀਆ ਗੀਤਕਾਰ
* ਸਰਵੋਤਮ ਗਾਇਕ (ਪੁਰਸ਼)
* ਸਰਵੋਤਮ ਗਾਇਕਾ (ਮਹਿਲਾ)
* ਵਧੀਆ ਫਿਲਮ

### ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਫਿਲਮ (ਸ਼੍ਰੇਣੀ-ਬੀ) 
* ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
* ਵਧੀਆ ਲੇਖਕ
* ਵਧੀਆ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰ
* ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਾ
* ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਰੀ
* ਵਧੀਆ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
* ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
* ਸਰਬੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
* ਵਧੀਆ ਗੀਤਕਾਰ
* ਸਰਵੋਤਮ ਗਾਇਕ (ਪੁਰਸ਼)
* ਸਰਵੋਤਮ ਗਾਇਕ (ਮਹਿਲਾ)
* ਵਧੀਆ ਫਿਲਮ

### ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ

### ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪਹਿਲਾ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ੋਅ (ਰਾਜਸਥਾਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮੇਲੇ
ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕ

**ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕ** ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਅਸਾਮੀ ਦੀਆਂ ਕਾਮਰੂਪੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਾਮਰੂਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਬੀਹੂ, ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ, ਕਾਲੀ ਪੂਜਾ, ਦੀਵਾਲੀ, ਹੋਲੀ, ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਈਦ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰਬੀ ਅਸਾਮ ਤੋਂ ਬਸੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਹੂ ਦਾ ਨਾਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ; ਉੱਤਰੀ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਥਾਂ "ਭਥੇਲੀ", ਦੱਖਣੀ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ "ਸੋਰੀ" ਜਾਂ "ਸੁਆਨਰੀ" ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਸਨ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ "ਭੱਠਲੀ-ਘਰ" ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਨਕਲੀ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਮਰੂਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸੋਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਬਾਂਸ ਨਹੀਂ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ, ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਟਫਟ ਦੇ ਨਾਲ. ਉੱਤਰੀ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬਾਂਸ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਛੂਹਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਂਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਪੱਛਮੀ ਆਸਾਮ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮੀ ਗੋਲਪਾੜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੂਰਬੀ ਆਸਾਮ ਦੇ ਬੀਹੂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਿੰਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਨੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸ਼ਬਦ "ਡੋਮਾਹੀ", ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, "ਬੈਹਾਗਰ ਡੋਮਾਹੀ", "ਮਘਰ ਡੋਮਾਹੀ" ਅਤੇ "ਕਟੀਰ ਡੋਮਾਹੀ" ਹੈ।

## ਧਰਮ 
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅੱਗੇ ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਨੂੰ ਪਹਿਰਾਵੇ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਛਾਣ ਵਜੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਦੂਜੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇਸਲਾਮ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।

## ਸੰਗੀਤ 
ਕਾਮਰੂਪ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਕਾਮਰੂਪੀ ਲੋਕਗੀਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਮਰੂਪੀ ਨਾਚ, ਨਾਚ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਭਾਓਨਾ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨਾਚ ਹੈ।

## ਭੋਜਨ 
ਕਾਮਰੂਪੀ ਭੋਜਨ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਦਰਕ, ਲਸਣ, ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਭਾਂਡੇ ਘੰਟੀ ਧਾਤ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਟੇਨਲੈੱਸ ਸਟੀਲ ਕਾਫ਼ੀ ਆਮ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

ਚਿਲਡਰਨ ਫਿਲਮ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਇੰਡੀਆ (CFSI) ਦੁਆਰਾ **ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: '''National Children's Film Festiva,''' NCFF) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਫਿਲਮ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸਵੱਛਤਾ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ 'ਸਵੱਛਤਾ ਅਭਿਆਨ' 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (NCFF) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਜਾਂ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਭਾਰਤੀ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰੀ ਫੋਰਟ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ 14 ਨਵੰਬਰ, ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ 16 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। NCFF, CFSI ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਬਦਲਵੇਂ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫੈਸਟੀਵਲ CFSI ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਮ ਪੇਸ਼ਕਸ਼, ਪੱਪੂ ਕੀ ਪੁਗਦੰਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਣ-ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੋਰ ਤਾਜ਼ਾ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਸਫਾਰੀ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਫਲ, ਜੀ.ਜੀ.ਬੀ.ਬੀ., ਯੇ ਹੈ ਚੱਕਕੜ ਬੱਕੜ ਬੰਬੇ ਬੋ, ਸਮਰ ਵਿਦ ਦ ਗੋਸਟ, - ਅਜੇ ਇੱਕ ਹੋਰ CFSI ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ ਟ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਲਟੀਬੌਏ ਹਨ। - 3, ਹਵਾ ਹਵਾਈ, ਦ ਬੂਟ ਕੇਕ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਿਊਰੇਟਿਡ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਗੁਣਾਤਮਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

NCFF ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹਸਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ, ਅਜੈ ਦੇਵਗਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਮੀਚੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਬਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ CFSI ਅਤੇ NCFF ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਤੋਂ ਸਮਾਂ ਕੱਢਿਆ ਹੈ। ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗੈਸਟ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮਕ ਡਾਵਰ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੀਆਂ।

## ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ 
ਫੈਸਟੀਵਲ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਰਵਣ ਕੁਮਾਰ, ਸੀਈਓ, ਸੀ.ਐਫ.ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੀ.ਐਫ.ਐਸ.ਆਈ. ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਬਲਕਿ ਫਿਲਮ ਮੇਕਰ ਵੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨਾ ਵੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਹੀ ਸਮਗਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਰੀਅਰਪਾਥਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਫਿਲਮਾਂ, ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਬਾਅ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

## ਵਰਕਸ਼ਾਪ 
NCFF ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਨੀਵਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾਂਸ, ਸੰਗੀਤ, ਜਾਦੂ ਐਕਟ, ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ "ਬੂਟ ਕੇਕ" 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਚੈਪਲਿਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੋਕਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਉਧਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਬੱਚੇ ਖੂਬ ਮਸਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਲਿਆ। ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਕੈਮਕੋਰਡਰ ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ਾਲੂ (ਸਾੜ੍ਹੀ)

thumb|ਸ਼ਰਧਾ ਆਰੀਆ ਨੇ ਸਾੜੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ

**ਸ਼ਾਲੂ** ਬਨਾਰਸ (ਵਾਰਾਣਸੀ), ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੱਥ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੈਠਣੀ ਫੈਬਰਿਕ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸੀ ਫੈਬਰਿਕ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦਾ ਅੰਤਮ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੈਠਾਨ ਕਸਬੇ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਪੈਠਣੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਰੇਸ਼ਮ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਤਿਰਛੇ ਵਰਗ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ, ਅਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੱਲੂ ਹੈ। ਬਨਾਰਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਨਾਰਸੀ ਸਿਲਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਲਕ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਲੂ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ "ਜਰੀ" ਨਮੂਨੇ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲੂ ਸਾੜੀਆਂ ਅਕਸਰ ਦੁਲਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
thumb|ਬਨਾਰਸੀ ਸ਼ਾਲੂ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜ੍ਹੀ
* ਲਹਿੰਗਾ-ਸਟਾਈਲ ਸਾੜ੍ਹੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਭੀਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

**ਭੀਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ** 2011 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10.4 ਮਿਲੀਅਨ ਭੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਰਾਵਲੀ ਰੇਂਜ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਸਤਪੁਰਾ ਰੇਂਜ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ 52ਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭੀਲੀ ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 40.42% ਬਣਦੀ ਹੈ। ਭੀਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਗੁਜਰਾਤ (4.75%), ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (4.93%) ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ (4.60%) ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।

## ਸੰਬੰਧ 
ਭੀਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ-ਮਾਰਵਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਲਿੰਕ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੂਹਿਕ, ਭੀਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ:

* ਉੱਤਰੀ ਭੀਲ
** ਬੌਰੀਆ
** ਵਗਦੀ (ਸ਼ਾਇਦ ਕੇਂਦਰੀ: ਆਦਿਵਾਸਾ, ਪਟੇਲੀਆ, ਅਤੇ ਭੀਲ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਝਦਾਰ)
** ਭੀਲੋਰੀ (ਨੂਰੀ, ਡੂੰਗਰਾ)
** ਮਗਰੀ (ਮਗੜਾ ਕੀ ਬੋਲੀ; ਭੀਲੀ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਨਸਲੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹੀ)
* ਕੇਂਦਰੀ ਭੀਲ
** ਭੀਲੀ ਉਚਿਤ (ਪਟੇਲੀਆ), ਭੀਲੋੜੀ, ਆਦਿਵਾਸਾ ਅਤੇ ਰਾਜਪੂਤ ਗਰਾਸੀਆ [ਆਪਸੀ ਸਮਝਦਾਰ; ਮਾਰਵਾੜੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਝਦਾਰ]
** ਭਿਲਾਲੀ (ਰਠਵੀ)
** ਚੋਦਰੀ
** ਢੋਡੀਆ
** ਢਾਂਕੀ
** ਡੁਬਲੀ
* ਪੂਰਬੀ ਭੀਲ (ਬਰੇਲੀ)
** ਪਾਲਿਆ ਬਰੇਲੀ
** ਪਉੜੀ ਬਰੇਲੀ
** ਰਾਠਵੀ ਬਰੇਲੀ
** ਪਾਰਦੀ
** ਕਲਟੋ (ਨਹਾਲੀ)

ਹੋਰ ਭੀਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਮਿਤ (ਗਾਮਤੀ) ਅਤੇ ਮਾਉਚੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਾਸਵੀ ਨਸਲੀ ਭੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਲਵੀ ਅਤੇ ਨਿਮਾੜੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਵਾਗਰੀ ਬੂਲੀ ਵੀ ਇੱਕ ਭੀਲ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
* ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਰਜੇ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* Khare, Randhir. "Dangs: Journeys Into The Heartland". New Delhi: Harper Collins Publishers India. 
* Khare, Randhir. "Flight Of Arrows". Selected Song Poems Of The Bhils.Pune:Grasswork Books
* Khare, Randhir. *The Singing Bow: Song-Poems of the Bhil*. New Delhi: HarperCollins Publishers India, 2001. 
* Varma, Siddheshwar. *Bhil Dialects and Khandesi: A Linguistic Analysis*. Panjab University Indological series, 23. Hoshiarpur: Vishveshvaranand Vishva Bandhu Institute of Sanskrit and Indological Studies, Panjab University, 1978.
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗੁਪਤਾ

**ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗੁਪਤਾ** (ਜਨਮ 1902, ਕਾਨਪੁਰ ) ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ ਜੋ ਕਾਕੋਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਾਕੋਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਲਈ 1930, '32 ਅਤੇ '42 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 1902 ਵਿੱਚ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਬੰਦਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੁਪਤਾ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ 
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ। ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਕੋਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਾਥੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਪੱਤਰ ਭੇਜਣਾ ਸੀ। 1924 ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਰੁਕਣ ਨਾਲ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਅਤੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (HRA) ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਰੂਚੀ ਥਾਪਰ-ਬਜੋਰਕਰਟ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ: ਅਨਸੀਨ ਫੇਸ ਐਂਡ ਅਨਹੀਅਰਡ ਵੌਇਸਸ, 1930-42 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਸਹੁਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਅਖਬਾਰ ਵੀਰ ਭਗਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇਕਾਂਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ।

ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਲੇਖਕ ਸਾਗਰੀ ਛਾਬੜਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, *“ਹਮਕੋ ਜੋ ਕਰਨਾ ਥਾ, ਕੀਆ”* (ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ)। ਅੱਗੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, *"ਹਮ ਉੱਪਰ ਸੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਦ, ਨੀਚੇ ਸੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ"* (ਉਪਰੋਂ ਅਸੀਂ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸੀ; ਹੇਠਾਂ ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ)।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਾਕੋਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼
* ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਭਾਰਗਵੀ ਨਦੀ

**ਭਾਰਗਵੀ ਨਦੀ** ਉੜੀਸਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨਦੀ - ਕੂਖਾਈ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰੀ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੂਖਾਈ ਨਦੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਚਿਲਕਾ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਆਖਾਈ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਪਿਛਲੇ  ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਜਬਾਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੋਰਸ ਦਾ. ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਖੱਬੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਕਾਂਚੀ, ਪੂਰਬੀ ਕਾਨਿਆ, ਨਯਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਾਂਚੀ (ਜੋ ਸਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੈਨਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਨਾ ਮੁੰਹੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਲੀ ਹਰਚੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚਿਲਿਕਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਕੰਨਿਆ ਚਿਲਿਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸੋਨਿਕਾ ਚੌਹਾਨ

**ਸੋਨਿਕਾ ਸਿਮੋਨ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ** (12 ਜੁਲਾਈ 1989)&nbsp;&#x2013;&nbsp;29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਹੋਸਟ ਸੀ। ਉਹ *ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ* ਅਤੇ *ਮਿਸ ਦੀਵਾ - 2013* ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 12 ਜੁਲਾਈ 1989 ਨੂੰ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਮਾਂ, ਸ਼ੇਰੋਂ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਿਤਾ, ਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਾ ਮਾਰਟੀਨੀਅਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਊਂਟ ਕਾਰਮਲ ਕਾਲਜ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਮੌਤ 
right|thumb| ਸੋਨਿਕਾ ਚੌਹਾਨ ਆਰਾਮ ਸਥਾਨ, ਲੋਅਰ ਸਰਕੂਲਰ ਰੋਡ ਕਬਰਸਤਾਨ
29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਦੇ ਤੜਕੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨਿਕਾ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਘਾਤਕ ਸੱਟ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਡੀ ਵਿਕਰਮ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਹਾਦਸੇ ਸਮੇਂ ਪਹੀਏ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੀ। ਵਿਕਰਮ ਸੋਨਿਕਾ ਨੂੰ ਰੂਬੀ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 100-110 ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।&nbsp;ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਬਿਹਾਰੀ ਐਵੇਨਿਊ 'ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਅਤੇ ਫਲੈਗ ਪੋਸਟ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ km/h. ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਵਿਕਰਮ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ (ਆਈਪੀਸੀ) ਦੀ ਧਾਰਾ 304 ਏ (ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਭਾਰੀ ਜਨਤਕ ਰੋਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਗੈਰ-ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਧਾਰਾ 304 (ਦੋਸ਼ੀ ਕਤਲ) ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 7 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਫਰਾਰ ਸੀ, 26 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
12 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ, 'ਸੋਨਿਕਾ ਚੌਹਾਨ 27 ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ' ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਟੋਲੀਗੰਜ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਸੋਨਿਕਾ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਵਜੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। 'ਸੋਨਿਕਾ ਚੌਹਾਨ 27 ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ' ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਤ, ਨਸਲ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੋਨਿਕਾ ਸਿਮੋਨ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਦਾਨੀ

**ਪ੍ਰੀਤੀ ਗੌਤਮ ਅਦਾਨੀ** (ਜਨਮ 1965) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਅਡਾਨੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਵੂਮੈਨ ਹੈ। $1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
1965 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਡਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਡੈਂਟਲ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਗੌਤਮ ਅਡਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਡਾਨੀ ਨੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਅਡਾਨੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2001 ਵਿੱਚ, ਭੁਜ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮੁੰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਅਡਾਨੀ ਡੀਏਵੀ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਅਡਾਨੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜੂਨ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਭਦਰੇਸ਼ਵਰ ( ਮੁੰਦਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਡਾਨੀ ਵਿਦਿਆ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਡਾਨੀ ਵਿਦਿਆ ਮੰਦਰ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਅਡਾਨੀ ਸਮੂਹ ਦਾ 2018-19 ਲਈ CSR ਬਜਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 95 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 128 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਫਿੱਕੀ -ਫਲੋ ਵੂਮੈਨ ਫਿਲੈਂਥਰੋਪਿਸਟ ਅਵਾਰਡ (2010-11)।
* ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਅ ਸੁਸਾਇਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਡਾਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਡਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਗੌਤਮ ਅਡਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ - ਕਰਨ ਅਡਾਨੀ ਅਤੇ ਜੀਤ ਅਡਾਨੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਡਾਨੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਾਈਟ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਪਰਨਾ ਚੰਦਰ

**ਅਪਰਨਾ ਚੰਦਰ** (ਜਨਮ 6 ਜਨਵਰੀ 1971)  ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਸਟਾਈਲਿਸਟ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਚੰਦਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜਨਵਰੀ 1971 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਆਸ਼ਾ, ਜੋ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸੀ, ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਦਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਚੰਦਰਾ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੈਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (NIFT) ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਰੋਹਿਤ ਖੋਸਲਾ ਲਈ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਘੱਟ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਾਮਵਰ ਫੈਸ਼ਨ ਲਾਈਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਟਾਈਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।. 2015 ਵਿੱਚ *ਐਲੇ (ਇੰਡੀਆ)* ਨੇ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਨੂੰ "[n] ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ, ਅਸ਼ਲੀਲ ਜਾਂ ਅਮੀਰ ਹੋਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਸਾਨ ਸਾਦਗੀ ਲਈ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬੇਨੇਟਨ, ਰੇ ਬੈਨ, ਵੈਨ ਹਿਊਜ਼ਨ ਅਤੇ ਡੀ ਬੀਅਰਸ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਿਕੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਪੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਈ। ਨਿਕੋਬਾਰ ਲਈ ਅਪਰਨਾ ਚੰਦਰਾ ਦੀ ਸਤੰਬਰ 2018 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਟੈਂਡਅਲੋਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।

**ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਫਿਲਾਸਫੀ**

ਅਪਰਨਾ ਚੰਦਰਾ ਆਪਣੇ ਸਾਧਾਰਨ ਸੁਹਜ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਵਿਅੰਗ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਕੁਦਰਤੀ ਫੈਬਰਿਕ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪੌਪ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਲਕੇ ਫੈਬਰਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਆਈਕਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਛੋਟੇ ਛਿੱਟੇ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਸਤਖਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਸਰ ਢਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸੁਸਤ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਮੁਨੀਸ਼ਾ ਰਾਜਪਾਲ

**ਮੁਨੀਸ਼ਾ ਮਹਾਜਨ ਰਾਜਪਾਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜਕੱਲ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ *ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ* ਅਤੇ *ਸ਼ੌਰਿਆ ਔਰ ਅਨੋਖੀ ਕੀ ਕਹਾਣੀ* ਲਈ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ