open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਨਿੱਜੀ ਤੰਤ੍ਰਿਕਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ

**ਆਪ-ਮੁਹਾਰ ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ** (Autonomic nervous system, ਏਏਨਏਸ ਜਾਂ ਸਹਿਜ-ਗਿਆਨ ਤੰਤਰਿਕਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ) ਮੁੱਖ ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ ਜੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਾਬੂ ਤੰਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਕਾਰਿਆੋਂ ਨੂੰ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ . ਏਏਨਏਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਰਦਏ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਪਾਚਣ ਕਰਿਆ, ਸ਼ਵਾਂਸ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਲਾਰ ਨਿਕਲਨਾ, ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਨਿਕਲਨਾ, ਅੱਖ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਸ, ਮਿਕਟੂਰੀਸ਼ਨ (ਮੂਤਰ), ਅਤੇ ਯੋਨ ਉਤੇਜਨਾ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ . ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ ਅਵਚੇਤਨ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੁੱਝ ਚੇਤਨ ਮਸਤਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਵਾਂਸ ਲੈਣਾ .

ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਦੋ ਉਪ - ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਪੈਰਾਸਿੰਪੈਥੇਟਿਕ ਤੰਤਰਿਕਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਿੰਪੈਥੇਟਿਕ ਤੰਤਰਿਕਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ . ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਨਿਊਰੌਨੋਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਉਪਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜਿਨੂੰ ਨਾਨ - ਐਡਰੇਜੇਨਿਕ ਅਤੇ ਨਾਨ - ਕੋਲੀਨਰਜਿਕ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਿਉਰੌਨ (ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਊਰੋਟਰਾਂਸਮੀਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਇਟਰਿਕ ਆਕਸਾਈਡ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹੈ) ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਕਾਰਿਆੋਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਹਿਤ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਗਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਅੰਤੜਾਂ ਅਤੇ ਫੇਫੜੋਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ .

ਪ੍ਰਕਾਰਿਆ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਏਏਨਏਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ (ਅਭਿਵਾਹੀ) ਸੰਵੇਦੀ ਅਤੇ ਮੋਟਰ (ਅਪਵਾਹੀ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਨਿਊਰਾਂਸ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਉੱਥੇ ਇੰਹਿਬਿਟੋਰੀ ਅਤੇ ਏਕਸਾਈਟੇਟੋਰੀ ਸਿਨਾਪਸੇਸ ਹਨ .

ਤੰਤਰਿਕਾ ਤੰਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਨਿੱਜੀ ਤੰਤਰਿਕਾ ਤੰਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਔਤੋਨੋਮਿਕ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ .

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਬਹਿਰੀਨ

thumb |250px|ਬਹਿਰੀਨ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb |250px|ਬਹਿਰੀਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

**ਬਹਿਰੀਨ** (ਅਰਬੀ: مملكة البحرين ਮੁਮਲਿਕਤ ਅਲ - ਬਹਰਈਨ) ਜੰਬੂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਮਨਾਮਾ। ਇਹ ਅਰਬ ਜਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਹਿਰੀਨ 1971 ਵਿੱਚ ਆਜਾਦ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 1975 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੇਂਬਲੀ ਭੰਗ ਹੋਈ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਈ ਹੈ। 1990 ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ ਉੱਤੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹਿਰੀਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰਸੰਘ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਜਗਦੀਸ਼ ਨਟਵਰਲਾਲ ਭਗਵਤੀ

**ਜਗਦੀਸ਼ ਨਟਵਰਲਾਲ ਭਗਵਤੀ** (ਜਨਮ 26 ਜੁਲਾਈ, 1934) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ . ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਉਹ ਅਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ . ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੰਬੰਧ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਵਾਸੀ ਮੈਂਬਰ (ਰੇਜਿਡੇਂਟ ਫੇਲੋ) ਵੀ ਹਾਂ .

ਭਗਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁਂਬਈ ਵਿੱਚ 1934 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ . ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਡੇਨਹੇਮ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਵਲੋਂ ਦਰਜੇਦਾਰ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ . ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਦਰਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਬੀਏ (BA) ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਣ ਲਈ ਕੈੰਬਰਿਜ ਚਲੇ ਗਏ (ਵਰਗਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਅਮਰਤਿਅ ਸੇਨ ਨੇ ਟਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ), ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੇਂਟ ਜੋਂਸ ਕਾਲਜ, ਕੈੰਬਰਿਜ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਬੰਨ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1956 ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ .
 
ਸੇਂਟ ਜਾਂਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰ ਪਾਰਥ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ .

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਮੈਸਾਚੁਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੇਕਨੋਲਾਜੀ ਵਲੋਂ ਪੀਏਚ . ਡੀ . (Ph . D .) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ . ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਪਦਮਾ ਦੇਸਾਈ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ . ਉਹ ਵੀ ਕੋਲੰਬਿਆ ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਰੁਸੀ ਮਾਹਰ ਹੈ . ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ . ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਵ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਪੀ . ਏਨ . ਭਗਵਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਊਰੋਸਰਜਨ ਏਸ . ਏਨ . ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਭਰੇ ਹੈ . ਭਗਵਤੀ ਅਤੇ ਦੇਸਾਈ ਦਾ 1970 ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਓਈਸੀਡੀ (OECD) ਪੜ੍ਹਾਈ, ਇੰਡਿਆ: ਪਲਾਨਿੰਗ ਫਾਰ ਇੰਡਸਟਰਿਅਲਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਭਾਰਤ: ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੋਜਨ) ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖਨੀਯ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ .

ਭਗਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁਂਬਈ ਵਿੱਚ 1934 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ . ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਡੇਨਹੇਮ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਵਲੋਂ ਦਰਜੇਦਾਰ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ . ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਦਰਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਬੀਏ (BA) ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਣ ਲਈ ਕੈੰਬਰਿਜ ਚਲੇ ਗਏ (ਵਰਗਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਅਮਰਤਿਅ ਸੇਨ ਨੇ ਟਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ), ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੇਂਟ ਜੋਂਸ ਕਾਲਜ, ਕੈੰਬਰਿਜ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਬੰਨ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1956 ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ .

ਸੇਂਟ ਜਾਂਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰ ਪਾਰਥ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ .

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਮੈਸਾਚੁਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੇਕਨੋਲਾਜੀ ਵਲੋਂ ਪੀਏਚ . ਡੀ . (Ph . D .) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ . ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਪਦਮਾ ਦੇਸਾਈ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ . ਉਹ ਵੀ ਕੋਲੰਬਿਆ ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਰੁਸੀ ਮਾਹਰ ਹੈ . ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ . ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਵ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਪੀ . ਏਨ . ਭਗਵਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਊਰੋਸਰਜਨ ਏਸ . ਏਨ . ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਭਰੇ ਹੈ . ਭਗਵਤੀ ਅਤੇ ਦੇਸਾਈ ਦਾ 1970 ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਓਈਸੀਡੀ (OECD) ਪੜ੍ਹਾਈ, ਇੰਡਿਆ: ਪਲਾਨਿੰਗ ਫਾਰ ਇੰਡਸਟਰਿਅਲਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਭਾਰਤ: ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੋਜਨ) ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਉੱਘਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ .

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਬਰੂਨਾਈ

**ਬਰੁਨੇਈ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Brunei;** ਮਲਾ: برني دارالسلام ਨੇਗਾਰਾ ਬਰੂਨਾਈ ਦਾਰੁੱਸਲਾਮ) ਜੰਬੂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਜਤੰਤਰ (ਸਲਤਨਤ) ਹੈ। ਬਰੂਨਾਈ ਕਦੇ ਇੱਕ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਲਤਨਤ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਪੂਰਣ ਬੋਰਨਯੋ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪਿੰਸ ਦੇ ਕੁੱਝ ਭੱਜਿਆ ਤੱਕ ਸੀ। 1888 ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। 1941 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। 1945 ਵਿੱਚ ਬਰੀਟੇਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਕੇ ਪੁੰਨ: ਆਪਣੇ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। 1971 ਵਿੱਚ ਬਰੂਨਾਈ ਨੂੰ ਆਂਤਰਿਕ ਆਟੋਨਮੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। 1984 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਨ ਅਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। , ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 455,858 ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਰਾਜਵੰਸ਼

200px|thumb|ਚੈਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਲਾ

ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼

**ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:शैलेन्द्र ਪਰਬਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ) ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਜਾਵਾ ਦਾ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ।

* ਭਾਨੂ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ (752 - 775) 
* ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ (775 - 782)
* ਇੰਦਰ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ (782 - 812) 
* ਸਮਰਤੁੰਗ (812 - 833) 
* ਪ੍ਰਮੋਦਵਰਧਿਨੀ (833 - 856)
* ਬਲਪੁਤਰਦੇਵ (833 - 850)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਭਾਨੂ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ

**ਭਾਨੂ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ**ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਹਾਂਗਕਾਂਗ

**ਹਾਂਗਕਾਂਗ**, ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖੇਤਰ, ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਅਤੇ ਪੂਰਵ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮਹਾਂਨਗਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਤੀ ਕੇਂਦਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਇੱਕ ਉੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਦੇਸ਼, ਦੋ ਨੀਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਵਾਇੱਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ, ਜੋ ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ, ਕਨੂੰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਵਸਥਾ, ਅਪ੍ਰਵਾਸ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ, ਸੜਕ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਚੀਨ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਇੱਥੇ ਦੀ ਰੋਜ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਲੋਂ ਜੁੜੇ ਵੱਖਰਾ ਪਹਲੁ ਹਨ।

ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ 1842 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਬੰਨ ਗਿਆ। 1983 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਨਿਰਭਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1997 ਵਿੱਚ ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਹਸਤਾਂਤਰਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁਖ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇਸਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਹਾਨਗਰੀਏ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਜਿੱਥੇ ਦੇ ਭੋਜਨ, ਸਿਨੇਮਾ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਦਾ ਮਿਲਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 95 % ਹਾਨ ਜਾਤੀ ਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ 5 % ਹੈ। 70 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ 1, 054 ਵਰਗ ਕਿਮੀ (407 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਨੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸਞਜੈ ਰਾਜਵੰਸ਼

**ਸਞਜੈ ਰਾਜਵੰਸ਼** ਜਾਵਾ ਟਾਪੂ ਦਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਸੱਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਿਭਾਗ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਤਾਰਾਮ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। 
* ਸਞਜੈ (732 - 760 A . D .) 
* ਪਨੰਗਕਰਣ Panangkaran (760 - 780 A . D .) 
* ਪੱਤਰਾ Warak (800 - 819 A . D .) 
* ਗਰੁੰਗ Garung (819 - 838 A . D .) 
* ਪਿਕਤਨ Pikatan (838 - 851 A . D .) 
* ਕਿਉਵੰਗੀ Kayuwangi (851 - 882 A . D .)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਜੇ (ਮਾਤਾਰਾਮ)

**ਮਾਤਾਰਾਮ ਦਾ ਸੰਜੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ** (AD 732 &ndash; 746) 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਾਰਾਮ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ 732 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕੈਂਗਲ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੈਂਟਰਲ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੇਡੂ ਪਲੇਨ ਉੱਤੇ 340 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਤੇ ਉਕੀਰ (ਜਾਂ ਵਕੀਰ) ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਤੇ ਉੱਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 732
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 746
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਤਾਰਾਮ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਪਿਕਤਨ

ਸਞਜੈ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮਾਤਾਰਾਮ ਰਾਜਵੰਸ਼

ਮਾਤਾਰਾਮ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ।

#### ਮਾਤਾਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ
* ਸਞਜੈ (ਮਾਤਾਰਾਮ) Sanjaya (835 - 838) 
* ਪਿਕਤਨ (838 - 850)
* ਕਿਉਵਾਣੀ (850 - 898)
* ਬਲਿਤੁੰਗ (898 - 910)
* ਦਕਸ਼ ਮਾਤਾਰਾਮ (910 - 919)
* ਤੁਲੋਦੋਂਗ (919 - 924)
* ਵਾਵਾ (924 - 929)
* ਮਪੁ ਸਿਨਦੋਕ (929 - 947)
* ਸ਼੍ਰੀ ਈਸ਼ਾਨ ਤੁੰਗਵਿਜੈ (947 - 985)
* ਧਰਮਵੰਸ਼ (985 - 1006)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਲੇਖ
ਬਲਪੁਤਰਦੇਵ

**ਬਲਪੁਤਰਦੇਵ** 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਤਾਰਾ, ਜੋ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਦੇ ਧਰਮਸੇਤੂ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰਨ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸਮਰਤੁੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਸਮਰਤੁੰਗ ਦੀ ਮੌਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਬਾਲਪੁਤਰ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸੀ। ਗੱਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਰਸ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੱਧ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗਰੁੰਗ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਬਾਲਪੁਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਗਰੁੰਗ ਸੰਜੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗਰੁੰਗ, ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਕਾਈ ਪਿਕਟਨ ਦੇ ਬਾਲਪੁਤਰ ਦੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਮੋਧਵਰਧਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੁਆਰਾ, ਬਾਲਪੁਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਗਰੁੰਗ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਜਾਵਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸੀ। 832 ਵਿੱਚ ਗਰੁੰਗ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ 'ਤੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।

## ਸੁਵਰਣਦੀਪ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸ਼ਰੀਵਿਜੈ ਦਾ ਰਾਜਾ 
ਲਗਭਗ 852, ਸੰਜੇ ਦੇ ਰਾਕਾਈ ਪਿਕਟਨ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਰਈਸਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਲਪੁਤਰ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਾਈ ਪਿਕਟਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਸ਼ੈਲੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਲੇਮਬਾਂਗ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਲਪੁਤਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਤਾਰਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।: 108  ਜਤਿਨਿੰਗਰਾਟ (ਪਿਕਟਨ) ਤੋਂ ਬਾਲਪੁਤਰ ਦੀ ਹਾਰ ਸ਼ਿਵਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਪੁਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਢੇਰ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਵਾ ਸੰਜੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਜੇ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਮ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਨੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਤੱਕ ਜਾਵਾ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਦੂਤ ਵੀ ਭੇਜਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਬਲਿਤੁੰਗ

ਮਾਤਾਰਾਮ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਧਰਮਵੰਸ਼

**ਧਰਮਵੰਸ਼** ਮਾਤਾਰਾਮ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਖਰੀ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਕੇਦਿਰਿ ਰਾਜਵੰਸ਼

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮਜਾਪਹਿਤ ਸਾਮਰਾਜ

thumb |250px|ਮਜਾਪਹਿਤ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ। ਮਜਾਪਹਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ 1293 ਤੋਂ 1500 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਜਾਵਾ ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਮਰਾਜ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੱਕਾ ਸੂਬਾ

**ਮੱਕਾ** (ਅਰਬੀ: مكة المكرمة ਮੱਕਾਹ ਅਲਮੁਕਰਮਾਹ) ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿਜਾਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਨਸੰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜੱਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ। 
ਸਰਵਾਤ ਪਹਾੜੀਆਂ ਮੱਕਾ ਸੂਬੇ ਕੋਲੋਂ ਗੁਜਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸੂਬੇ ਦਾ ਤਾਇਫ ਸ਼ਹਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਮੌਸਮ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਛਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਉਦੀ ਸਰਕਾਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਆਦ ਤੋਂ ਹਟਾਕੇ ਇੱਥੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤਾਇਫ ਨੂੰ ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੁਰੈਦਾ

**ਬੁਰੈਦਾ** (Arabic: بريدة‎ ਬੁਰੈਦਾਹ) ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਅਲ-ਕਸੀਮ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਹਾਇਲ ਰਿਆਸਤ

ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
ਅਲ-ਕਸੀਮ ਸੂਬਾ

**ਅਲ-ਕਸੀਮ** ਸੂਬਾ  ਕੇਂਦਰੀ ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਊਦੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਲਰਿਆਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਆੜੇ, ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਲਮਦੀਨਾ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 65,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ਦਸ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧ (1,016,756) ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਜਾ ਜਾਨ

ਜਾ ਜਾਨ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਆਸਤੀ ਥਾਵਾਂ
ਅਸੀਰ ਰਿਆਸਤ

ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ

## ਉਤਪੱਤੀ 
ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ, ਜੋ ਅਲ-ਮਸੂਦੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ *"ਦ ਮੀਡੋਜ਼ ਆਫ਼ ਗੋਲਡ"* ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ *ਅਜ਼ਦ ਦੀ ਧਰਤੀ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਿਕਲਪਨਿਕ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ "ਅਸੀਰ" ਨਾਮ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ '''ਉਸਰਾ''' ( ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭੂ-ਭਾਗ ਖਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

ਫੁਆਦ ਹਮਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਫਾਈ ਬਿਲਦ **ਅਸੀਰ*** ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਇੱਕ ਤੀਜਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਨਾਮ ਨੂੰ ਬਾਨੂ ਅਸੀਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਕਬੀਲੇ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਅਸੀਰ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਅਮੀਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲ ਯਾਜ਼ੀਦ, ਅਲ ਮੁਥਾਮੀ ਅਤੇ ਅਲ ਆਦ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਵਿਚਕਾਰ ਨੇੜਲੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਲਬਾਹਾ ਸੂਬਾ

**ਅਲਬਾਹਾ** ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
ਤਬੂਕ ਸੂਬਾ

**ਤਬੂਕ** ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਬੂਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਨਜਰਾਨ ਰਿਆਸਤ

ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਆਸਤੀ ਥਾਵਾਂ
ਏਰਾਰ

thumb|ਏਰਆਰ 2021
**ਏਰਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Arar;** ਅਰਬੀ: عرعر ʿArʿar [ˈʕarʕar] ਸ਼ਬਦ: "ਜੂਨੀਪਰ") ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। 2022 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 202,719 ਹੈ।

ਅਰਾਰ ਉੱਤਰੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਉਪਜਾਊ ਚਰਾਗਾਹਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਊਠਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਦੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। 2022 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਫ਼ਾ, ਤੁਰੈਫ ਅਤੇ ਅਲਾਓਕੀਲਾਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਗਰੀ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 373,577 ਸੀ। ਅਰਾਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਹਾਈਵੇਅ 85 'ਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਪਲਾਈ ਸਟਾਪ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
ਮਕਾਉ

thumb|ਮਕਾਊ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|ਮਕਾਊ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

**ਮਕਾਊ** (ਜਾਂ **ਮਕਾਉ**) ਚੀਨ ਦੇ ਦੋ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਹੈ। ਮਕਾਊ ਪਰਲ ਨਦੀ ਡੈਲਟੇ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਹੱਦ ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਸੂਬੇ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਹੈ।

ਮਕਾਊ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਸਤਰ, ਇਲੇਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਸਮੱਗਰੀ, ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਸੈਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਧਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵਿਆਪਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਹੋਟਲ, ਰਿਜ਼ਾਰਟ, ਸਟੇਡੀਅਮ, ਰੇਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਜਊਆਘਰ ਹਨ।

ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਕਾਊ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਨੂੰਨੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਕੋਡ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਬਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ ਵੀ ਹੈ।

ਮਕਾਊ ਚੀਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਯੂਰਪੀ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਪਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20 ਦਸੰਬਰ 1999 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਮਕਾਊ ਦਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਚੀਨੀ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਾਂਝੇ ਐਲਾਨ ਦੇ ਹਤਾਰੇਖਾ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਯਾਨੀ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 2049 ਤੱਕ ਮਕਾਊ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸਵਾਇੱਤਤਾ ਹਾਸਲ ਰਹੇਗੀ। ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਕਾਊ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੀਨ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਕਾਊ ਆਪਣਾ ਵਿਧੀਤੰਤਰ, ਪੁਲਿਸ ਬਲ, ਆਰਥਕ ਤੰਤਰ, ਸੀਮਾਸ਼ੁਲਕ ਨੀਤੀ, ਆਪ੍ਰਵਾਸਨ ਨੀਤੀ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਅਜ਼ਾਦ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭੇਜੇਗਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਲਾਉਸ

thumb |200px|ਲਾਓਸ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb |200px|ਲਾਓਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

**ਲਾਉਸ**(ਜਾਂ **ਲਾਓਸ**), ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਉਸ ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬਰਮਾ ਅਤੇ ਚੀਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੰਬੋਡੀਆ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੀਅਤਨਾਮ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਨਾਂਅ
## ਇਤਿਹਾਸ
ਲਾਓਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਾਨ ਸ਼ਿਆਂਗ ਸਾਮਰਾਜ ਜਾਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ 14ਵੀਂ ਤੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਰਾਖਵੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ 1949 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1975 ਵਿੱਚ, ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਥੇਟ ਲਿਆਓ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਪਰ ਗੁਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਦੇਸ਼ ਦੀ 10.6&nbsp;% ਆਬਾਦੀ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 1.25 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ) ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
### ਧਰਾਤਲ
### ਜਲਵਾਯੂ
### ਸਰਹੱਦਾਂ
### ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ
## ਜਨਸੰਖਿਆ
### ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ
### ਭਾਸ਼ਾ
### ਧਰਮ
### ਸਿੱਖਿਆ
### ਸਿਹਤ
## ਰਾਜਨੀਤਕ
### ਸਰਕਾਰ
### ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵੰਡ
### ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ
## ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ
### ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਰ
### ਖੇਤੀਬਾੜੀ
### ਸਨਅਤ 
### ਵਿੱਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ
### ਯਾਤਾਯਾਤ
### ਊਰਜਾ
### ਪਾਣੀ
### ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ
### ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ
## ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ
## ਸੱਭਿਆਚਾਰ
### ਸਾਹਿਤ
### ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ
### ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ
### ਲੋਕ ਕਲਾ
### ਭੋਜਨ
### ਤਿਉਹਾਰ
### ਖੇਡਾਂ
### ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਸਿਨੇਮਾ
### ਅਜਾਇਬਘਰ ਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
## ਮਸਲੇ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
### ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਸਲੇ
### ਬਾਹਰੀ ਮਸਲੇ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਾਜ
ਜਾਰਡਨ

thumb|250px|ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|250px|ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

**ਜਾਰਡਨ**, ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਹੇਸ਼ਮਾਇਟ ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ ਜਾਰਡਨ, ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਕਾਬਾ ਖਾੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੀਰੀਆਈ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਇੱਕ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ, ਉੱਤਰ- ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਅਤੇ ਇਜਰਾਇਲ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਜਾਰਡਨ, ਇਜਰਾਇਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਇਆ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਅਕਾਬਾ ਖਾੜੀ ਦੀ ਤਟ ਰੇਖਾ ਇਜਰਾਇਲ, ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਬ ਮਾਰੂਥਲ; ਹਾਲਾਂਕਿ,ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ, ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਪਜਾਊ ਚਾਪਾਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅੰਮਾਨ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਾਈ ਮੱਤ ਮੁਤਾਬਕ ਯੀਸੂ ਦੀ ਬਪਤਿਸਮਾ ਇਸੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਬਪਤਿਸਮਾਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਾਰਡਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਹੁਣ ਕੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜਾਰਡਨ ਪਾਲੇਓਲੀਥਿਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੋਨਜ਼ ਯੁਗ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਥਿਰ ਰਾਜ ਅੰਮੋਨ, ਮੋਆਬ ਅਤੇ ਅਦੋਮ ਸੰਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਬਾਟੀਅਨ ਸਾਮਰਾਜ, ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ, ਅਤੇ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ 1916 ਵਿੱਚ ਓਟੋਮਨਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਮਹਾਨ ਅਰਬ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੁਆਰਾ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟ੍ਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਦੇ ਅਮੀਰਾਤ ਦੀ ਹੱਸਹਮਤੀ ਦੁਆਰਾ 1921 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਫਿਰ ਅਮੀਰ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਆਈ, ਅਤੇ ਅਮੀਰੇਤ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਖਿਆਤਮਕ ਬਣ ਗਿਆ।
## ਉੱਤਪਤੀ
ਜਾਰਡਨ ਨਾਮ ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯੀਸੂ ਨੇ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਆਮ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ "ਜਾਰਡ" (ਡੇਂਡਰ, "ਜਾਰਡਨ", ਜੋ ਕਿ ਨਦੀ ਲਈ ਇਬਰਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ) ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਬਰਾਨੀ, ਅਰਾਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ, "ਯੋਰ" (ਸਾਲ) ਅਤੇ "ਡੋਨ" (ਨਦੀ) ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਨਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਥਿਊਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ "wrd" (ਆਉਣ ਲਈ) ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਰੋਤ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ। ਜਾਰਡਨ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਨਾਸਾਸੀ ਆਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦਾ ਪਪਾਇਰਸ ਹੈ ਜੋ 1000 ਈ. ਪੂ. ਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਰਡਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ"। ਲਵੈਂਟ ਦੇ 636 ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਬੀਕਰਣ ਅਲ-ਊਰਦੂਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧਸ਼ੀਲ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਔਲਟਰੇਜਾਰਡਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
## ਇਤਿਹਾਸ
ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਹੈਸ਼ਮਾਈਟ ਰਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਫ਼ੋਰਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਦੇ ਅਮੀਰੇਤ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਆਮ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।
### ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੁੱਗ
ਜਾਰਡਨ ਪਾਲੇਓਲੀਥਿਕ ਦੇ ਅਵਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਮੋ ਈਰੇਟਸ, ਨਿਏਂਡਰਥਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਸਤਵਿਕਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਬੂਤ ਲਗਭਗ 250,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਖਰਨਾਹ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 20,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਝੌਂਪਟਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Jerash قوس النصر.jpg|ਜੈਰੇਸ਼
File:Jordan Flag.jpg|ਜਾਰਡਨ ਝੰਡਾ
File:Petra Jo.jpg|ਪੈਟਰਾ ਜੋ
File:Wadi-Rum.jpg|ਵਾਦੀ-ਰਮ
File:Amman Jo ❤.jpg|ਅਮਾਨ ਜੋ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਬਾਗਾਂ ਮੰਡਲ

ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮੰਡਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਂਮਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਹਾਇਲ

**ਹਾਇਲ** ( '''') ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਨਜਦ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਇਲ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2004 ਦੀ ਮਰਦੁਮ-ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹਾਇਲ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 267,005 ਸੀ। ਹਾਇਲ ਇੱਕ ਜ਼ਰਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਿਨਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ, ਖਜੂਰ ਅਤੇ ਫਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸੂਬੇ ਹਾਇਲ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਣਕ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਾ ਇਲਾਕਾ, 60 ਤੋਂ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (37 ਤੋਂ 62 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਜਾਈ ਵਾਲੇ ਬਗੀਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਇਲ ਹੱਜ ਦੇ ਊਠ ਕਾਫਲਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕੋਲ ਦੌਲਤ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਇਲ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਰਿਆਦਿਲੀ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਾਤਿਮਤਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਅਲ ਰਸ਼ੀਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਮੂਲ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਅਲ-ਸੌਦਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਰੋਧੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਹਾਇਲ ਸ਼ਹਿਰ 1836 ਤੋਂ 1921, ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਅਮੀਰਾਤ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੱਕ, ਜਬਲ ਸ਼ਮਰ ਦੇ ਅਮੀਰਾਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਮੀਰਾਤ ਨੂੰ ਰਸ਼ੀਦ ਘਰਾਣੇ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਅਮੀਰ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਰਸ਼ੀਦ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਓਬੈਦ ਤੇ ਜੱਬਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ। ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਹਾਇਲ ਵਿੱਚ ਬਰਜ਼ਾਨ ਪੈਲਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਰਸ਼ੀਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋੰ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਵਾਰਿਸ, ਤਲਾਲ, ਨੇ ਇਸ ਪੈਲਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ।

ਅਲ ਰਸ਼ੀਦ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀ ਹਾਇਲ ਅਤੇ ਰਸ਼ੀਦੀ ਅਮੀਰਾਂ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ 'ਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੌਰਜ ਅਗਸਤ ਵਾਲਿਨ (1854), ਵਿਲੀਅਮ ਗਿੱਫ਼ੋਰਡ ਪਾਲਗ੍ਰੇਵ (1865), ਲੇਡੀ ਐਨ ਬਲੰਟ (1881), ਚਾਰਲਸ ਮੌਂਟੇਗੂ ਡਾਊਟੀ (1888) ਅਤੇ ਗਰਟਰੂਡ ਬੈੱਲ (2014) ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਮਾਲਦੀਵ

thumb|200px|ਮਾਲਦੀਵ ਦਾ ਝੰਡਾ
**ਮਾਲਦੀਵ** ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਲੋਕ-ਰਾਜ, ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਮਿਨਿਕਾਏ ਆਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਚਾਗੋਸ ਅਰਕਿਪੇਲੇਗੋ ਦੇ ਵਿੱਚ 26 ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦੋਹਰੀ ਚੇਨ, ਜਿਸਦਾ ਫੈਲਾਵ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਟਾਪੂ ਦੀ ਉੱਤਰ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ . ਇਹ ਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲੋਂ ਕਰੀਬ ਸੱਤ ਸੌ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤੇ . 
ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਟਾਪੂ ਲਗਭਗ 90,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਖੇਤਰ ਸਮਿੱਲਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਵੇਕਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ . ਇਸ ਵਿੱਚ 1,192 ਟਾਪੂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 200 ਉੱਤੇ ਬਸਤੀਆ ਹਨ . ਮਾਲਦੀਵ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਲੇ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 103, 693 (2006) ਹੈ . ਇਹ ਕਾਫੂ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ, ਜਵਾਬ ਮਾਂਲੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਕੰਡੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ . ਇਹ ਮਾਲਦੀਵ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੀ ਵਿਭਾਗ ਵੀ ਹੈ . ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਇਹ ਰਾਜਾ ਦਾ ਟਾਪੂ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਾਲਦੀਵ ਰਾਜਕੀਏ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਹਲ ਸਥਿਤ ਸੀ . ਮਾਲਦੀਵ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰ, ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਏਸ਼ਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਔਸਤ 1.5-ਮੀਟਰ (4.9 ਫੁੱਟ) ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲਘੁੱਤਮ ਦੇਸ਼ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮਿਆਂਮਾਰ

thumb|200px|ਬਰਮਾ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|200px|ਬਰਮਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ
thumb|200px

**ਮਿਆਂਮਾਰ** ਜਾਂ **ਬਰਮਾ** ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਮ 'ਬਰਹਮਦੇਸ਼' ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ ਬਰਮਾ ਸੀ ਜੋ ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਨਸਲ ਬਰਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇਸ਼ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੇਪੀਡੋ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਵ ਰਾਜਧਾਨੀ ਯਾਂਗੂਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਰੰਗੂਨ ਸੀ।

## ਭੂਗੋਲ
### ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੰਡਲ
thumb|175px
ਬਰਮਾ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੱਤ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਮੰਡਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਉਹ ਮੰਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਤੀ ਅਲਪ-ਸੰਖਿਅਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੋਵੇ।

### ਮੰਡਲ 
* ਏਯਾਰਵਾਡੀ ਮੰਡਲ
* ਬਾਗਾਂ ਮੰਡਲ
* ਮਾਗਵੇ ਮੰਡਲ
* ਮੰਡਾਲੇ ਮੰਡਲ
* ਸਾਗਾਇੰਗ ਮੰਡਲ
* ਤਨੀਂਥਾਰਾਈ ਮੰਡਲ
* ਯਾਂਗੋਨ ਮੰਡਲ

### ਰਾਜ 
* ਚਿਨ ਰਾਜ
* ਕਚਿਨ ਰਾਜ
* ਕਾਇਨ ਰਾਜ
* ਕਾਇਆਹ ਰਾਜ
* ਮੋਨ ਰਾਜ
* ਰਖੀਨੇ ਰਾਜ
* ਸ਼ਾਨ ਰਾਜ
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:An ancient tradition.jpg|ਡੋ ਓਨ ਚੀ, 93 ਸਾਲਾਂ ਦੀ, ਆਪਣੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
File:Betel-Nüsse.jpg|ਸੁਪਾਰੀ-ਗਿਰੀ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਚੀਵੀ ਕੈਂਡੀਜ਼
File:Coming home, on Inle Lake.jpg|ਇਨੈਲਾ ਲੇਕ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਇੰਟਾ ਔਰਤ
File:Ethnic Paluang woman - Myanmar.jpg| ਨਸਲੀ ਪਾਲੂਆਂਗ ਔਰਤ 
File:Girl Power.jpg|ਪੈਗੋਡਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮਸਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਧੀ ਨਨ
File:Hanging out with grandma.jpg|ਇੰਥੇ ਝੀਲ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਇੰਟਾ ਪਰਿਵਾਰ
File:Loikaw market.jpg|ਲੋਇਕਾਓ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੰਗਦਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ
File:Mandalay-Aufnahme in Klosterschule.jpg|ਮੰਡਾਲੇ (ਮਿਆਂਮਾਰ) ਇਕ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਲੜਕੀ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਸਮਾਰੋਹ
File:Myanmar royal clothes2.jpg|ਮਿਆਂਮਾਰ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਕੱਪੜੇ 
File:Pi Maria and her laughter.jpg|ਪੈਨ ਪੇ ਪਿੰਡ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਕਯਾਨ ਓਲਡ ਲੇਡੀ।
File:Street food in Myanmar.jpg|ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ
File:With mum, everything is fun.jpg|ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਲੋਇਕਾਓ ਸਥਾਨਕ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਇਕ ਬੱਚੀ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀ ਨਾਲ ਸਬਜੀ ਵੇਚ ਰਹੀ ਹੈ।
File:Welcome to my world.jpg|ਔਰਤ ਉਸਦੇ ਬਾਂਸ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਖੜੀ, ਕਾਯਹ ਰਾਜ, ਮਿਆਂਮਾਰ
File:Thanaka cosmetic paste.jpg|ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਥਾਨਕਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਮੁਟਿਆਰ
File:The crew.jpg|ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਕਾਯਹ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚੇ।

## ਧਰਮ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਪਰੰਤੂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਬਰਮੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋ ਹੋਈ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ 88% ਲੋਕ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮ ਮੰਨਣ ਜਾਂ ਨਾ-ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ 0.5% ਭਾਗ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਬਰਮੀ-ਭਾਰਤੀ (ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਲੋਕ) ਹਨ।
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਬਮਰ ਲੋਕ
* ਬਰਮੀ ਭਾਸ਼ਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮਾਗਵੇ ਮੰਡਲ

ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮੰਡਲ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਲੇਖ
ਕਾਚੀਨ ਸੂਬਾ

**ਕਾਚੀਨ** ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਤਰ

thumb|200px|ਕਤਰ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|200px|ਕਤਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

**ਕਤਰ** (ਅਰਬੀ: قطر) ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦੇ ਜਵਾਬ ਪੂਰਵੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨਾਂ ਵੱਲ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੇਲ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਤਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ (ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਕਲ ਫਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ) ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸੰਨ 1783 ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ ਦੇ ਅਲ ਖਲੀਫ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਤਤਪਸ਼ਚਾਤ ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵਿਉੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਰੀਟੇਨ ਦੇ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। 1971 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 1972 ਵਿੱਚ ਖਲੀਫਾ ਬਿਨਾਂ ਹਮਦ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਤਰ ਨਾਮ ਅਜੋਕੇ ਜੁਬਾਰਾ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਮ ਕਤਾਰਾ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਕਤਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਪੋਟੋਲਮੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦੇ ਨਕਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਚਿਨ ਰਾਜ

ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਂਮਾਰ
ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਇਲਾਕ਼ੇ

thumb|200px|ਫਿਲਸਤੀਨ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢਾ

**ਫਿਲਿਸਤੀਨ** (ਅਰਬੀ: فلسطين) ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਲਿਬਨਾਨ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਇਸਰਾਈਲ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 1948 ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ’ਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਿਹਾ ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ-ਏ-ਅਜ਼ੀਮ ਚ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ’ਚ ਫਸ ਕੇ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਦਰ ਪਏ ਸਨ, ਅਰਬ ਕੌਮੀਅਤ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਾਇਆ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਾ ਬਾ ਸ਼ਾਨਾ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜੇ ਤਾਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਅਰਬ ਰਿਆਸਤ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕਣ ਪਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਲਿਬਨਾਨ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅਰਬ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿੱਕੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜ਼ੇਰ ਦਸਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤਾਂ ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। 1948 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੇ ਰਕਬੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਨਾਜ਼ਾਇਜ਼ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਕਿਆਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖਿਲਾਫਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਚ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਅਰਬ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਨਾਜ਼ਾਇਜ਼ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਕਿਆਮ ਅਰਬਾਂ ਦੀ ਹਮਾਕਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਮਲ ਚ ਆਇਆ ਅਤੇ 1967 ਦੀ ਜੰਗ ਚ ਇਸਰਾਈਲ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਉਰਦਨ ਤੇ ਗ਼ਿਜ਼ਾ ਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਵੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੇ ਥੋੜੀ ਜੀ ਖੁੱਲ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਏ। ਯਰੋਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਨਾਮ ਅਤੇ ਖੇਤਰ 
ਜੇਕਰ ਅਜੋਕੇ ਫਿਲਸਤੀਨ-ਇਸਰਾਇਲ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਫਲੀਸਤੀਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਇਬਲ ਵਿੱਚ ਫਿਲੀਸਤੀਨ ਨੂੰ ਕੈੰਨਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰੀਕ ਇਸਨੂੰ ਫਲਸਤੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰੋਮਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜੁਡਆ ਸੂਬੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬੇਬੀਲੋਨ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰ ਬਣਕੇ ਉੱਭਰਿਆ। ਫਿਲੀਸਤੀਨ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਕਸੋਸੋਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਲਗਭਗ 1200 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਰਤ ਮੂਸਾ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਮਿਸਰ ਵਲੋਂ ਫਿਲੀਸਤੀਨ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ। ਹਿਬਰੂ (ਯਹੂਦੀ) ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਫਿਲਿਸਤੀਨੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਉੱਤੇ ਸੰਨ 1000 ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਨੀਆਂ (ਹਿਬਰੂ, ਯਹੂਦੀ) ਨੇ ਦੋ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ - ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਜੁਡਾਇਆ। 700 ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੇਬੀਲੋਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਬਾਹਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। 550 ਈਸਾਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਫਾਰਸ ਦੇ ਹਖਾਮਨੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਪਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਜਰਦੋਸ਼ਤ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।

ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਹਮਲੇ (332 ਈਸਾਪੂਰਵ) ਤੱਕ ਤਾਂ ਹਾਲਤ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੋਮਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੋ ਬਗ਼ਾਵਤਾਂ ਹੋਈਆਂ - ਸੰਨ 66 ਅਤੇ ਸੰਨ 132 ਵਿੱਚ। ਦੋਨਾਂ ਬਗ਼ਾਵਤਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੰਨ 636 ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਤਿੰਨੇ ਆਬਾਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Alaqsa mosque2.jpg|ਅਲਕਸ਼ਾ ਮਸਜਿਦ
File:Alaqsa mosque3.jpg|ਅਲਕਸ਼ਾ ਮਸਜਿਦ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਰਖੀਨੇ ਰਾਜ

ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ

**ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ**, ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕੰਤਰਿਕ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਤੀਮੋਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਵ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਡਰਵਿਨ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਦੇ 640 ਕਿਮੀ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 15,410 ਵਰਗ ਕਿਮੀ (5400 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ। ਇਹ ਤੀਮੋਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਹਿੱਸੇ, ਕੋਲ ਦੇ ਅਤੌਰੋ ਅਤੇ ਜਾਕੋ ਟਾਪੂ, ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਪੱਛਮ ਤੀਮੋਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਓਏਚੁੱਸੀ-ਅੰਬੇਨੋ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੁਆਰਾ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਹੱਟਣ ਤੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਤੀਮੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਲੇਕਿਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ 27 ਵਾਂ ਪ੍ਰਾਂਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1999 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਾਔਜਿਤ ਆਤਮ-ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣਾ ਕਾਬੂ ਹਟਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 20 ਮਈ, 2002 ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪ੍ਰਭੁ ਰਾਜ ਬਣਿਆ। ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੋ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲੀਕ ਬਹੁਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਦੇਸ਼ ਫਿਲੀਪੀਨਜ ਹੈ।

ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਇੱਕ ਨਿਮਨ-ਮੱਧ-ਕਮਾਈ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕਾਂਕ (HDI) ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ 158 ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਕੇਵਲ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵੀ ਹੇਠਲਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ

thumb|200px|ਤੁਰਕਮੇਨਸਤਾਨ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|200px|ਤੁਰਕਮੇਨਸਤਾਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

**ਤੁਰਕਮੇਨਸਤਾਨ** ( or ; *Türkmenistan*) (ਤੁਰਕਮੇਨਿਆ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤੁਰਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। 1991 ਤੱਕ ਤੁਰਕਮੇਨ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ (ਤੁਰਕਮੇਨ ਐੱਸ ਐੱਸ ਆਰ) ਵਜੋਂ ਇਹ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਇੱਕ ਘਟਕ ਗਣਤੰਤਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੱਖਣ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ, ਉਤਰ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਉਜਬੇਕਿਸਤਾਨ,ਉਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਜਾਖਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕੇਸਪਿਅਨ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੁਰਕਮੇਨਸਤਾਨ ਨਾਮ ਫਾਰਸੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਹੈ, ਤੁਰਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮੀ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਸ਼ਗਾਬਾਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਲਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਪਿਛੇਤਰ ਆਬਾਦ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ।
 
ਮਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਧਰਾਤਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਿਖੜਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਾੜ, ਪਠਾਰ, ਮਾਰੂਥਲ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨ ਸਾਰੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਉੱਤੇ ਮਹਾਦੀਪੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਤੁਰਕਮੇਨਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਮਾਰੂਥਲੀ ਭੂਮੀ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕ ਮਾਰੂਥਲੀ ਕੰਡਿਆਲੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Handmade silver turkmen jewelry.jpg|ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤੁਰਕਮੈਨ ਗਹਿਣੇ
File:Historical turkmen wedding of the bride.jpg|ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੁਰਕਮਨ ਲਾੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ।
File:Traditional dressed bride and groom with Alabay dog.jpg|ਅਲਾਬੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਲਾੜੇ
File:Traditional turkmen women clothes.jpg|ਰਵਾਇਤੀ ਤੁਰਕਮੈਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ
File:Handmade turkmen carpet.jpg|ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੀ ਤੁਰਕੀਨ ਕਾਰਪੇਟ
File:Traditional turkmen bag.jpg|ਰਵਾਇਤੀ ਤੁਰਕਮੈਨ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕਢਾਈ ਵਾਲੇ ਬੈਗ
File:Turkmen headdress(Telpek).jpg|ਤੁਰਕਮਿਨ ਹੈਡਡਰੈਸ (ਟੈਲਪੈਕ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼
ਸੀਰੀਆ

**ਸੀਰੀਆ** (ਅਰਬੀ: سوريّة ‎ Sūrriya ਜਾਂ Sūrya), ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀਰੀਆਈ ਅਰਬ ਗਣਰਾਜ (ਅਰਬੀ: الجمهورية العربية السورية), ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਅਤੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਈਲ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜਾਰਡਨ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਉਤਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਹੈ। ਇਸਰਾਈਲ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਧ–ਪੂਰਬ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਮਿਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਉਂਮਇਦ ਖਿਲਾਫਤ ਅਤੇ ਮਾਮਲੁਕ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
 
ਅਪ੍ਰੈਲ 1946 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬਾਥ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1963 ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਾਗੂ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ 1970 ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਅਸਦ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸੀਰੀਆ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਰੀਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਯਵਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੀਰੀਯੋਇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਪਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਕਸਰ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸੀਰੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰੀਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਯੁਕਤ ਸ਼ਬਦ ਅਸੀਰੀਆ ਹੀ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਨਕ ਹੈ। ਅਸੀਰੀਆ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅੱਕਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੱਸੁਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਸੀਰੀਆ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਬਦਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇ ਉਤਰ ਅਤੇ ਸਿਲੀਸਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦਾ ਖੇਤਰ ਜਿਸਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਤੱਕ ਹੋ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਰੀਆ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੀਰੀਆਈ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੁਡਆ (ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਨ 135 ਵਿੱਚ ਫਲਸਤੀਨ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ - ਅੱਜ ਉਸ ਫਲਸਤੀਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜੋਕਾ ਇਸਰਾਈਲ, ਫਿਲਸਤੀਨ ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ) ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਫੋਨੇਸ਼ੀਆ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ, ਕੋਏਲੇ-ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਇਸਦੇ ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Drikish ,Tartius,syria.jpg|ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਡਰੇਕਿਸ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਟਾਰਟੌਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਡਰੇਕਿਸ਼ ਡੈਮ ਲਈ ਹੈ
File:ساحة سعد الله الجابري.jpg|ਸਾਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲ-ਜਬਰੀ ਸਕੁਏਰ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰਗ ਹੈ, ਜੋ ਅਲੇਪੋ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
File:شآم.jpg|ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਵੋ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰੀਏ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੀਰੀਆ
ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ

**ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ** (ਤਾਜਿਕ ਭਾਸ਼ਾ: Ҷумҳурии Тоҷикистон) ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਟੋਟੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1991 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲ ਚੁੱਕੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ। ਇਹ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਦਖਸ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਪੱਟੀ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੁਸ਼ੰਬੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੋ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤਾਜਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੀਰੀਲਿਕ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। "ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਤਾਜਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ, ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ, ਜਿਸਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ "ਤਾਜਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ", ਪਾਮੀਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ ਕਹਿਕੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤਾਜ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਤਾਜਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਤਾਜਿਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤਾਜ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 'ਤਾਜਿਕ' ਸ਼ਬਦ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜਿਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਈਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਰਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਆਬਾਦੀ ਤਾਜਿਕ ਨਸਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਜ਼ਬੇਕ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜਿਕ ਕਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤਾਜਿਕ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਮੰਨਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਈ ਵਾਰ ਉੱਠਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀਆਂ ਪਿਛਲੇ 4,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਮਹਾਜਨਪਦ ਕੰਬੋਜ ਅਤੇ ਪਰਮ ਕੰਬੋਜ ਇਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਖਾਮਨੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵੀ ਆਇਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਬੇਬੀਲੋਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਯਹੂਦੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਕੇ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ। ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ। ਚੀਨ ਦੇ ਹਾਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵੀ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਿਆਸਤੀ ਸੰਬੰਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਾਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਅਰਬਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਕੰਦ-ਬੁਖ਼ਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁਣ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਰਪਣ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅਠਾਰਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ।

1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵਿਅਤ ਰੂਸ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 1992–97 ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀਕਾਰਨ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਚੌਪਟ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ 2008 ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਿਆਨਕ ਸਰਦੀ ਨੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼
ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ

ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੇ ਚਹੁੰਦਿਸ਼ਾਵੀ ਲੱਗਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖੁਦ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਜਾਖਸਤਾਨ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮੇਨਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 1991 ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਸੀ। ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਮਰਕੰਦ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕ ਨਸਲ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਉਜਬੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਮਾਨਵਵਾਸ ਇੱਥੇ ਈਸਾ ਦੇ 2000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਉਜਬੇਕਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਸੇ ਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 327 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰ ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਫਤਹਿ (ਜੋ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸ ਫ਼ਤਹਿ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ) ਉੱਤੇ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰੋਕਸਾਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕੀਤਾ ਪਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਾਰਥੀਅਨ ਅਤੇ ਸਾਸਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਇਹ ਅਠਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਖੁਰਾਸਾਨ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪ੍ਚਾਰ ਹੋਇਆ।

ਨੌਂਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਿਆ। ਸਾਮਾਨੀਆਂ ਨੇ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕੀਤਾ। ਚੌਦਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਤੈਮੂਰ ਲੰਗ ਦਾ ਉਦੈ ਹੋਇਆ। ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਨੋਖੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪਾਈ। ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਉਸਮਾਨ (ਆਟੋਮਨ) ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ 1924 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਿਆ। 1991 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Carpet in Uzbekistan market.jpg| ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੇਟ
File:Brooms for cleaning.jpg|ਸਫਾਈ ਲਈ ਝਾੜੂ
File:Uzbe pilaf.jpg|ਉਰਗਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕ ਪੀਲਾਫ
File:Uzbek pottery.jpg|ਉਜ਼ਬੇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਸਰਾਵਿਕ
File:Uzbek samsa.jpg|ਉਜ਼ਬੇਕ ਸਮਸਾ
File:Teapot with glass 'piala'.jpg|ਪਾਈਲਾ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਲਈ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਕਟੋਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ

## ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ
 ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ।]]

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਅੰਦੀਜਾਨ ਖੇਤਰ

**ਅੰਦੀਜਾਨ ਖੇਤਰ** (ਉਜ਼ਬੇਕ: **Andijon viloyati**/Андижон вилояти, ئەندىجان ۋىلايەتى) ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਇਹ ਦੂਰ ਪੂਰਬੀ ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਹੱਦ ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ, ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 4,200&nbsp;km2 ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 2,756,400 ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਇਹ ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।

ਅੰਦੀਜਾਨ ਸ਼ਬਦ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ  *ਅੰਦਕਾਨ* ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਗਾਂਧੀ ਤੁਰਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਅੰਦੀਜਾਨ 14 ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅੰਦੀਜਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚਾ ਤੇਲ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, ਓਜ਼ਕਰਾਈਟ ਅਤੇ ਚੂਨਾ-ਪੱਥਰ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਤਰਬੂਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇੱਥੇ ਸਿੰਜਾਈ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ, ਅਨਾਜ, ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਧਾਤੂ ਢਾਲਣਾ, ਰਸਾਇਣ ਉਦਯੋਗ, ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗ, ਖਾਦ ਉਦਯੋਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਲਾਂਟ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਦੀਜਾਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਸਾਕਾ ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕ-ਕੋਰੀਅਨ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਉਜ਼ਡਾਇਵੂ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕੰਪਨੀ ਨੈਕਸੀਆ ਅਤੇ ਟਿਕੋ ਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਫਰਗਓਨਾ ( ਫਰਗਨਾ )

ਫਰਗਓਨਾ ਵਲਾਇਤੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਜਿਜ਼ਾਖ ਖੇਤਰ

**ਜਿਜ਼ਾਖ** ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ।
ਜਿਜ਼ਾਖ

**ਜਿਜ਼ਾਖ** (;  ਉਜਬੇਕਸਤਾਨ ਦੇ ਜਿਜ਼ਾਖ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਉਰੁਗੇਂਚ

**ਉਰੁਗੇਂਚ** (, ئۇرگەنج; , *Gorgånch/Gorgānč/Gorgânc*) ਪੱਛਮੀ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 24 ਅਪਰੈਲ, 2014 ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 150110 ਸੀ ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ 139100 ਸੀ। ਇਹ ਖੋਰੇਜ਼ਮ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਮੂ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਵਾਤ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਖਾਰਾ ਤੋਂ 450&nbsp;km ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਿਜ਼ਿਲਕੁਮ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਉਰੁਗੇਂਚ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਕੋਨਯਾ-ਉਰੁਗੇਂਚ (ਜਿਸਨੂੰ *ਪੁਰਾਣਾ ਉਰਗੇਂਚ* ਜਾਂ *ਗੁਰੁਗੇਂਚ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਦੇ ਨਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲੱਗ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਉਰੁਗੇਂਚ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮੂ ਦਰਿਆ ਨੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਦਲ ਲਿਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਗਈ। ਨਵੇਂ ਉਰੁਗੇਂਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰੂਸੀਆਂ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਖਨਾਨ ਖੀਵਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਵਪਾਰ ਅੱਡੇ ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਆਧੁਨਿਕ ਉਰੁਗੇਂਚ
ਆਧੁਨਿਕ ਉਰੁਗੇਂਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਕਾਨਾਂ ਉੱਪਰ ਕਪਾਹ ਸਬੰਧੀ ਆਕ੍ਰਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰਕ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ 20 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ 1922 ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਾਸਮਾਚੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਖ਼ਵਾਰਿਜ਼ਮੀ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਣਿਤਿਕ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਇੱਥੋਂ 35 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਖ਼ੀਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲਈ ਉਰੁਗੇਂਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ੋਰੇਜ਼ਮ ਖੇਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ

**ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ** (/Наманган вилояти, نەمەنگەن ۋىلايەتى; , *Namanganskaya oblast’*) ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਹੱਦ ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ, ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਅੰਦੀਜਾਨ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 7,900&nbsp;km2 ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 2530000 ਜਿਸਦਾ 62% ਹਿੱਸਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਦੀ ਸਿਰਦਰਿਆ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਦਰਿਆ ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਨੋਰੀਨ ਅਤੇ ਕੋਰਾ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਿੰਗਬੁਲਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਕਸਾਨਸੇ ਅਤੇ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ, ਐਲੂਮੀਨਿਅਮ, ਟੰਗਸਟਨ, ਲੋਹੇ, ਤਾਂਬੇ, ਗਰੇਨਾਈਟ ਅਤੇ ਮਾਰਬਲ ਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੰਡਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਪਰਬਤੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ

## ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ 11 ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, ਸੋਨਾ, ਪਾਰਾ, ਤਾਂਬਾ, ਕੁਆਰਟਜ਼ ਅਤੇ ਐਂਟੀਮਨੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮਕੀੜਾ ਪਾਲਣ, ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੰਗੋਰਾ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੋਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਮੜੇ ਅਤੇ ਜੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ। 
 
## ਆਰਥਿਕਤਾ
2014 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨੀ ਸੋਮ ਵਿੱਚ 2214 ਬਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ 2013 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 9.8% ਵੱਧ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ 13%, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ 5.7%, ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ 13.6% ਅਤੇ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ 16% ਹੋਇਆ ਹੈ। 
 
## ਸਿੱਖਿਆ
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 690 ਸਕੂਲ, 10 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ 108 ਕਾਲਜ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਲਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ - ਨਮਾਗਾਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਮਾਗਾਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਅਤੇ ਨਮਾਗਾਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ। ਨਮਾਗਾਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
*Official site of Namangan Region 

## ਹਵਾਲੇ
* Uzbekistan  CIA - The World Factbook

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ

**ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ** ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸੰਨ 1873 ਤੋਂ 1947 ਤੱਕ ਇਹ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਇਸਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਲੰਦਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ ਸੰਚਾਲਤ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। 1971 ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਸੱਤ ਸ਼ੇਖ਼ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ, ਸ਼ਾਰਜਾਹ, ਡੁਬਈ, ਉਂਮ ਅਲ ਕੁਵੈਨ, ਅਜਮਨ, ਫੁਜਇਰਾਹ ਅਤੇ ਰਸ ਅਲ ਖੈਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਲ ਖੈਮਾ 1972 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। 19ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਰਬ ਦਮਗਜੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੁਲਾਹ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ 1971 ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਨੂੰ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਸੁਲਾਹ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਮਰਾਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ 18ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ 20ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ ਇਹਨੂੰ ਪਾਇਰੇਟ ਕੋਸਟ (ਡਾਕੂ ਤਟ) ਦੇ ਨਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1971 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਅਸਥਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਕਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਨਿਕਾਔਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੈ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:AbuDhabi Women's Handicrafts.jpg|ਬੁਣਾਈ, ਸਿਲਾਈ, ਕਢਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਸਤਕਾਰੀ ਕਲਾ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਬੂਧਾਬੀ ਹੈਂਡਿਕ੍ਰਾਫਟਸ ਸੈਂਟਰ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
File:Egyptian Folk Dance, Tanoura meaning, the Art of Whirling and Swirling. It is usually done by Sufis.jpg|ਤਨੌਰਾ, ਘੁੰਮਣ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਕਲਾ,ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੂਫੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
File:The simple culture form of Pakistani bride and groom,living in harmony and peace with simple cultural lifestyle.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਲਾੜੇ ਦਾ ਸਧਾਰਣ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਸਧਾਰਣ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ।
File:UAE Folk Dance- Khaliji.jpg|ਖਲੀਗੀ, ਜਾਂ ਖਲੀਜੀ, ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੈ ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ wਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿਚ ਫਲਿੱਪ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
File:Wind Tower (Barjeel) in Al Fahidi Historical Neighborhood, Dubai.jpg|ਪੁਰਾਣੀ ਵਿੰਡ ਟਾਵਰ ਬਰਜਿਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੁਬਈ ਦੇ ਤੱਟ ਦੇ ਪਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਨਵੋਈ ਖੇਤਰ

thumb
thumb|ਸੇਨਤੋਬ ਘਾਟੀ

ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਨਮਾਗਾਨ

**ਨਮਾਗਾਨ** (also in ) ਪੂਰਬੀ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਮਾਗਾਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। 
 
17ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਨਮਾਗਾਨ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਛ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੈਕਟਰੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ, 1926-1927 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਮਾਗਾਨ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਰਮਾਣ 5 ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਨਮਾਗਾਨ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 475,700 ਹੈ। ਉਜ਼ਬੇਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸਥਾਨਕ ਲੂਣ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ نمک‌کان (*ਨਮਕ ਕਾਨ*) ਵਿੱਚੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ *ਲੂਣ ਦੀਆਂ ਖਾਨ* ਹੈ। ਬਾਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਣੀ *ਬਾਬਰਨਾਮਾ* ਵਿੱਚ ਨਮਾਗਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਕੋਕੰਦ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ* () ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਨਸਲ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੈਟਰੋਵਿਚ ਨਲੀਵਕਿਨ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਮਾਗਾਨ ਦਾ ਨਾਂ 1643 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਮਾਗਾਨ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਨਮਾਗਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ  ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ਦੇ ਐਨ ਬਾਹਰ ਕਾਰਾ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਨਰੀਨ ਦੋਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸਿਰ ਦਰਿਆ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੜਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਨਮਾਗਾਨ ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਤੋਂ  ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਅੰਦੀਜਾਨ ਤੋਂ  ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਚੁਸਤ ਤੋਂ  ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਮਾਗਾਨ ਖੇਤਰ
ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ

ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਨਵੋਈ

ਨਵੋਈ (; ) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੋਈ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 2007 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ 125,800 ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉਚਾਈ 382 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ 40 ° 5 '4N ਅਤੇ ਲੰਬਕਾਰ 65° 22' 45E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਵਾਈ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਬੁਖਾਰਾ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ *ਕਰਮੀਨ* (ਕਰਮਨ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਨਾ 1958 ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਉਜ਼ਬੇਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਵਾਈ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਚਗਤਾਈ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਹੁਸੈਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਬੇਕਾਰਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।

## ਆਰਥਿਕਤਾ
ਨਵੋਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੰਡਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀਆ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖੀਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਦ ਉਤਪਾਦਨ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। 
 
### ਨਵੋਈ ਮੁਫ਼ਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ੋਨ (FIEZ)
ਨਵੋਈ ਮੁਫ਼ਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ੋਨ (FIEZ) ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਉਜਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਵੋਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਨਵੋਈ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਹ 30 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬੁਖਾਰਾ ਖੇਤਰ

**ਬੁਖਾਰਾ** ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। 2009 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 1,543,900 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ 71% ਅਬਾਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਬੁਖਾਰਾ ਖੇਤਰ 11 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੁਖਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ 2005 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 241,300 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ।

ਬੁਖਾਰਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੁਖਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਬੁਖਾਰਾ

 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ