open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਡੰਕਨ ਹਾਲਡੇਨ

**ਫ੍ਰੈਡਰਿਕ ਡੰਕਨ ਮਾਈਕਲ ਹਲਡੇਨ** (ਜਨਮ 14 ਸਤੰਬਰ 1951), ਐਫ. ਡੰਕਨ ਹਲਡੇਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਜੰਮਿਆ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਮਨ ਫੇਅਰਚਾਈਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੈਰੀਮੀਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਥਿਊਰੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਜ਼ਿਟ ਰਿਸਰਚ ਚੇਅਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਡੇਵਿਡ ਜੇ. ਥੌਉਲਸ ਅਤੇ ਜੇ. ਮਾਈਕਲ ਕੋਸਟਰਲਿਟਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 2016 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਹਲਡੇਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸੇਂਟ ਪੌਲਸ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਈਸ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਿਪ ਵਾਰਨ ਐਂਡਰਸਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਧੀਨ ਖੋਜ ਲਈ 1978 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਖੋਜ 
ਹਲਡੇਨ ਨੇ 1977 ਅਤੇ 1981 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਿਟੱਟ ਲੌ-ਲੈਂਗੇਵਿਨ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਗਸਤ 1981 ਵਿੱਚ, ਹਲਡਾੱਨ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1987 ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਹਲਡਾਣੇ ਨੂੰ ਫਿਰ 1981 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1986 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 1986 ਵਿਚ, ਹਲਡੇਨ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫਰਵਰੀ 1992 ਤਕ ਰਿਹਾ। 1990 ਵਿੱਚ, ਹਲਡੇਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਹੈ। 1999 ਵਿੱਚ, ਹਲਡੇਨ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਯੂਜੀਨ ਹਿਗਿਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਰਮਨ ਫੇਅਰਚਾਈਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਲਡੇਨ ਲੂਟਿੰਗਰ ਤਰਲ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਮੇਤ ਸੰਘਣੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਇਕ-ਅਯਾਮੀ ਸਪਿਨ ਚੇਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਫਰੈਕਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਹਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੇ ਅੰਕੜੇ, ਉਲਝਣ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਰਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਹਲਡੇਨ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਲੋਵੇਨੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਹਲਡੇਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਓਡਾਈਲ ਬੈਲਮੋਂਟ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ / ਆਸਟਰੀਆ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਲੋਵੀਨੀ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੀ ਲੁੱਡਮੀਲਾ ਰੇਂਕੋ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿਥੇ ਡੰਕਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ 22 ਮਾਰਚ, 2019 ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਸਲੋਵੇਨੀਅਨ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਲੋਵੇਨੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਇੰਗ੍ਲੈੰਡ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਨਰੀ (ਅੱਠਵਾਂ)

**ਹੈਨਰੀ ਅੱਠਵਾਂ** (28 ਜੂਨ 1491-28 ਜਨਵਰੀ 1547) 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1509 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ I ਉਹ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲਾਰਡ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਸੀ। ਹੈਨਰੀ, ਟੂਡਰ ਰਾਜਘਰਾਣੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਹੈਨਰੀ ਸੱਤਵੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ I ਆਪਨੇ ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ ਹੈਨਰੀ (ਅੱਠਵਾਂ) ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਹੈ I ਇਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਰੋਮ ਦੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਤੋਂ ਅਲਗ ਕਰਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਐਂਗਲੀਕਨ ਚਰਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ I ਉਸ ਨੇ ਕੁੱਲ ਛੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ ਸੀI

## ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ 
**ਹੈਨਰੀ (ਅੱਠਵਾਂ)** ਪਹਿਲੇ ਟੂਡਰ ਰਾਜਾ **ਹੈਨਰੀ (ਸੱਤਵਾਂ)** ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ I ਹੈਨਰੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਨਣ ਦੇ 20 ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ I ਇਸਦੀ ਪਹਲੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ **ਕੈਥਰੀਨ ( ਕਵੀਨ ਆਫ਼ ਏਰਗਨ )** ਸੀ I ਇਸਦੇ ਦੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ I ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੈਥਰੀਨ **ਨੇ** **ਮੈਰੀ** ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ I ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ **ਮੈਰੀ (ਪਹਿਲੀ)** ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ I ਹੈਨਰੀ ਨੇ ਕੈਥਰੀਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋ ਬੇਦਖਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ I ਉਸਨੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ **ਐਨ ਬੁਲੇਨ** ਨਾਲ 1533 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾ ਲਿਆ I ਉਸਨੇ ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ **ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ (ਪਹਿਲੀ)** ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ I ਹੈਨਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ **ਐਨ ਬੁਲੇਨ** ਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੋਨੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਬੇਦਖਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ I ਉਸਨੇ ਤੀਜਾ ਵਿਆਹ **ਜੇਨ ਸੈਮੋਰ** ਨਾਲ 1536 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ **ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਏਡਵਰ੍ਡ** ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ I ਜੋ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ **ਏਡਵਰ੍ਡ (ਛੇਵਾਂ)** ਦੇ ਨਾਂ ਤੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ I ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਏਡਵਰ੍ਡ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਬੜਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ I ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਚੋਥਾ ਵਿਆਹ **[ਐਨ ਆਫ਼ ਕ੍ਲੀਵ੍ਜ਼](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%87%E0%A9%B0%E0%A8%97%E0%A9%8D%E0%A8%B2%E0%A9%88%E0%A9%B0%E0%A8%A1_%E0%A8%A6%E0%A8%BE_%E0%A8%B0%E0%A8%BE%E0%A8%9C%E0%A8%BE_%E0%A8%B9%E0%A9%88%E0%A8%A8%E0%A8%B0%E0%A9%80_(%E0%A8%85%E0%A9%B1%E0%A8%A0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%82)?action=edit)** ਨਾਲ 1540 ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵਾ ਵਿਆਹ **ਕੈਥਰੀਨ ਹੋਵਰ੍ਡ** ਨਾਲ 1540 ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਤੇ ਛੇਵਾਂ ਤੇ ਆਖਿਰੀ ਵਿਆਹ **ਕੈਥਰੀਨ ਪਰ** ਨਾਲ 1543 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ I ਇੰਨਾ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ I 1547 ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ I

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਦਲਾਵ 
ਜਦੋਂ ਹੈਨਰੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੋਮ ਦੀ ਚਰਚ ਦੇ ਪੋਪ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ I ਹੈਨਰੀ ਨੇ **ਏਕਟ ਆਫ ਸੁਪਰੀਮੇਸੀ** (ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਗਲੈੰਡ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ **ਐਂਗਲੀਕਨ ਚਰਚ** ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿਤੀ I ਇਸ ਨਾਲ ਰੋਮ ਦੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਪੋਪ ਦਾ ਕੋਈ ਹੁਕਮ ਇੰਗਲੈੰਡ ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ I ਹੁਣ ਇੰਗਲੈੰਡ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਿਸੇ ਪੋਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ I 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣਾ
ਮਸੀਹਾ

[alt=|thumb|287x287px| ਸੈਮੂਅਲ ਨੇ ਡੇਵਿਡ, ਡੂਰਾ ਯੂਰੋਪੋਸ, [ਸੀਰੀਆ, ਦੀ ਮਸਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਿਤੀ: ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ]]
ਅਬਰਾਹਮ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ **ਮਸੀਹਾ** ਜ **ਮਸੀਹ** ; , ) ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਰਾਖਾ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਹੈ। ਮਸੀਹਾ, *ਮਸੀਹਾਵਾਦ* ਅਤੇ ਮਸੀਹੀ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਬਰਾਨੀ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ *ਮਸੀਹ* (ਮਸੀਹਾ) ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਸਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਸਹ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਮਸੀਹ ਸਿਰਫ਼ ਯਹੂਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ: ਇਸਾਯਾਹ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਅਚੀਮੰਡ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸੀਪਰਸ ਮਹਾਨ, ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਐਲਾਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਮਸੀਹਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

*ਹਾ ਮਾਸ਼ੀਅਚ* (המשיח, 'ਮਸੀਹਾ', 'ਮਸਹ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ'),  ਅਕਸਰ *melekh mashiach* (מלך המשיח 'ਰਾਜਾ ਮਸੀਹਾ') ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖੀ ਨੇਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਾਊਦ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਜੱਦੀ ਦਾਊਦ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਮਦ ਉੱਪਰ ਪੂਰਵ-ਨਿਰਧਾਰਤ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਸਾਰੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ *ਏਰੀਟਜ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ* ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋਣਾ, ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ, ਮਸੀਹੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਲਮੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਈਸਾਈਅਤ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਪਰ, ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਦੇ ਉਲਟ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਨਾਸਰਤ ਦੇ ਯਿਸੂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਈਸਾਈ ਅਹੁਦਾ ਅਤੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਬਣ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਈਸਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਉਸਦੇ ਮਿਸ਼ਨ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸਕਰ ਦਾਊਦ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਮਦ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸੂਲੀ ਤੇ ਟੰਗਣ ਦੇ ਦਿਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਮਸੀਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਸੀਹੀ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਆਮਦ ਤੇ ਕਰੇਗਾ।
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਵਿਲੀਅਮ ਸੀ. ਕੈਂਪਬੈਲ (ਵਿਗਿਆਨੀ)

**ਵਿਲੀਅਮ ਸੇਸੀਲ ਕੈਂਪਬੈਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **William Cecil Campbell**; ਜਨਮ: 28 ਜੂਨ 1930) ਇੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾਸੀਓਲੋਜਿਸਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਊਂਡਵੋਰਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2015 ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਈਵਰਮੇਕਟਿਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਦਰਿਆ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਅਤੇ ਲਿੰਫੈਟਿਕ ਫਿਲੇਰੀਆਸਿਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ, "ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਪਰਜੀਵੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ" ਅਸਾਧਾਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ "ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੈਂਪਬੈਲ ਨੇ 1957–1990 ਲਈ ਥੈਰੇਪਟਿਕ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਮਰਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਡ੍ਰਯੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਖੋਜ ਸਾਥੀ ਐਮਰੀਟਸ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਕੈਂਪਬੈਲ ਦਾ ਜਨਮ ਰੈਮਲਟਨ, ਕਾਉਂਟੀ ਡੋਨੇਗਲ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1930 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਰ. ਜੇ. ਕੈਂਪਬੈੱਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਪਲਾਇਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟਰੈਨੀਟੀ ਕਾਲਜ, ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਡੇਸਮੰਡ ਸਮਿਥ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1952 ਵਿੱਚ ਜੂਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ – ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਖੇ ਇਕ ਫੁਲਬ੍ਰਾਇਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 1957 ਵਿਚ ਭੇਡਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪਰਜੀਵੀ ਜਿਗਰ ਦੇ ਫਲੂ ' ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ 1984 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਤੇ ਅਸੈ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਨਾਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1964 ਵਿਚ ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਮਰਕ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਫੰਗੀਸਾਈਡ ਥਿਏਬੈਂਡਾਜ਼ੋਲ ਸੀ, ਜੋ ਆਲੂ ਝੁਲਸਣ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਕੜਾਹੀ। ਥਿਆਬੇਂਡਾਜ਼ੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਈਕਿਨੋਸਿਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

ਕੈਂਪਬੈਲ ਪਰਜੀਵੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਸਤੋਸ਼ੀ ਇਮੂਰਾ ਨੇ ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਮਾਈਸਜ਼ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਟੀ-ਅਧਾਰਤ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੈਂਪਬੈਲ, ਮਰਕ ਵਿਖੇ ਇਕ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਊਮੂਰਾ ਦੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਪਰਜੀਵਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਮੀਅਸ ਐਵਰਮੀਟਿਲਿਸ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਮੈਕਰੋਸਾਈਕਲਿਕ ਲੈੈਕਟੋਨ ਲਿਆ। ਹੋਰ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਈਵਰਮੇਕਟਿਨ (ਆਮ) ਜਾਂ ਮੈਕਟਿਜ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 

2002 ਵਿਚ, ਕੈਂਪਬੈਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਸਤੋਸ਼ੀ ਇਮੂਰਾ ਨੇ ਏਵਰਮੀਕਟਿਨ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਗੋਲਵੇਰਮ ਪੈਰਾਸਾਈਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ 2015 ਦੇ ਅੱਧੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਕੈਂਪਬੈਲ ਸੱਤਵਾਂ ਆਇਰਿਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਰਨੇਸਟ ਵਾਲਟਨ ਨੂੰ 1951 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਸੈਮੂਅਲ ਬੇਕੇਟ ਸਾਹਿਤ ਲਈ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਵਿਲੀਅਮ ਸੀ. ਕੈਮਪੈਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੈਰੀ ਮਸਟਿਨ ਕੈਂਪਬੈਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਨੋਰੰਜਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਕਾਇਆਕਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* 1987 ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਪੈਰਾਸੀਓਲੋਜਿਸਟਸ ਪ੍ਰਧਾਨ 
* 2002 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ 
* ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਪੈਰਾਸੀਟੋਲੋਜਿਸਟ ਦੁਆਰਾ 2008 ਦਾ ਏਐਸਪੀ ਵੱਖਰਾ ਸਰਵਿਸ ਅਵਾਰਡ 
* 2015 ਵਿਗਿਆਨ ਜ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ - ਸਤੋਸ਼ੀ ਓਮੂਰਾ ਅਤੇ ਤੂ ਯੂਯੂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਰਮ

**ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਰਮ** ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਅਮਲਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤੁਲਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਧਰਮ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈਤਿਕਤਾ, ਤੱਤ-ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਊਮਿਨਿਸ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਰਗੀਕਰਣ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ - ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਧਰਮ (ਈਰਾniਨੀ ਧਰਮਾਂ ਸਮੇਤ), ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ, ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਧਰਮ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਧਰਮ, ਅਮਰੀਕੀ ਧਰਮ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੇਲੇਨਿਸਟਿਕ ਧਰਮ ਸਮੂਹਾਂ - ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
[right|thumb| ਕਾਰਡੋਬਾ [ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ, ਆਧੁਨਿਕ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਇਬਨ ਹਜ਼ਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ. ]]
ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਇਬਨ ਹਜ਼ਮ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਬਹੁਲਵਾਦ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਰਹੀ ਹੈ। 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੈਕਸ ਮਲੇਰ, ਐਡਵਰਡ ਬਰਨੇਟ ਟਾਈਲਰ, ਵਿਲੀਅਮ ਰੌਬਰਟਸਨ ਸਮਿੱਥ, ਜੇਮਜ਼ ਜੋਰਜ ਫਰੇਜ਼ਰ, ਏਮੀਲ ਦੁਰਖਿਮ, ਮੈਕਸ ਵੇਬਰ ਅਤੇ ਰੁਡੌਲਫ ਓਟੋ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ "ਆਦਿ" ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ। ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਨੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਕੋਲਸ ਡੀ ਲੈਂਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਰਗੀਕਰਨ 
ਚਾਰਲਸ ਜੋਸਫ ਐਡਮਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਆਮ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਰਗੀਕਰਣ

ਅਬਰਾਹਮ ਦੇ ਰੱਬ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਖਰਕਾਰ ਅਜੋਕੇ ਰੱਬੀਨਿਕ ਯਹੂਦੀਵਾਦ ਦਾ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਅਦਵੈਤਵਾਦੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਈਸਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਯਹੂਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਹੈ। ਮਸੀਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਯਿਸੂ (ਹਿਬਰੂ *ਯਿਸੂਆ* יֵשׁוּעַ) ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਾਲਾ ਮਸੀਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਬਾਈਬਲ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮਸੀਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਯਿਸੂ ਦੇ ਦੈਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ (ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ) ਖੁਲਾਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਅਸਲ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਹੂਦੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੂਸਾ, ਯਿਸੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਬੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ, ਕੁਰਆਨ ਰੱਬ ਵਲੋਂ ਅੰਤਮ ਇਲਹਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਇਕੱਲੇ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਅੰਤਮ ਨਬੀ, ਅਤੇ ਖੱਤਮ- ਅਨਬੀਇਨ, ਭਾਵ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਨਬੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅੰਤਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਦੀ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਮਨੁੱਖਜਾਤੀ ਦਾ ਅੰਤਮ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਇਮਾਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤਮ ਇਮਾਮ, ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ੀਰਾਜ਼ੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਬੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਇਮਾਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਬਾਬੀਅਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਐਪਰ, 1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪੈ ਗਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਬੀ ਜੋ ਮਿਰਜ਼ਾ ਹੁਸੈਨ ਅਲੀ ਜਾਂ ਬਹੂਲਹ ਨੂੰ ਬਾਬੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਬਹਾਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਜੋ ਸੁਭ-ਏ-ਅਜ਼ਲ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਜ਼ਾਲਿਸ ਕਹਾਉਣ ਲਗੀ। ਬਹਾਈ ਧਿਰ ਅੰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਪੂਰਾ-ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਬਹਾਈ ਧਰਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਦੂਸਰੇ ਅਬਰਾਹਮਿਕ ਧਰਮਾਂ, ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਹਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਅਬਰਾਹਮ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles with unsourced statements
ਮਜਾਜਣ

***ਮਜਾਜਣ*** 2006 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਸਯਦ ਨੂਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 24 ਮਾਰਚ 2006 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਜਾਜਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਯਦ ਨੂਰ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੀਰੋਇਨ ਸਾਇਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। *ਮਜਾਜਣ* ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਸਯਦ ਨੂਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ" ਸੀ। ਉਹ ਬਾਬਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਦਾਾ 'ਇਸ਼ਕ' ਆਪਣੇ 'ਮੁਰਸ਼ਾਦ' ਨਾਲ ਸੀ।

ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ ਮਨਾਈ ਗਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਸੀਕਵਲ ਸਿਰਲੇਖ *ਜ਼ੀਲ-ਏ-ਸ਼ਾਹ* ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ੈ

## ਸਾਰ 
ਸ਼ਾਨ ਜ਼ੀਲ-ਏ-ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦੁਖੀ ਵਿਆਹ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਜੋ ਸਯਦ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਤਾਰੀ (ਸਾਇਮਾ) ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ (ਮਦੀਹਾ ਸ਼ਾਹ) ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਜਾਰੀ 
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 24 ਮਾਰਚ 2006 ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

*ਮਜਾਜਣ* ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ (100 ਹਫ਼ਤੇ) ਮਨਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਿਨੇਮਾ ਮੈਟਰੋਪੋਲ ਅਤੇ ਸੋਜੋ ਗੋਲਡ ਤੇ ਵੀ ਸੋਲੋ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।

## ਪ੍ਰੇਰਣਾ 
ਇੱਕ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਯਦ ਨੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਸੂਫੀ ਕਵੀ ਦੇ‘ ਇਸ਼ਕ ’‘ ਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ (ਰੁਖਸਾਨਾ ਨੂਰ) ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ-ਪੂਰੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਮੈਂ *ਮਜਾਜਣ ਫ਼ਿਲਮ* ਬਣਾਈ।. . . (ਸਾਈਮਾ) ਨੇ ਕੁਆਲਿਟੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ *ਮਜਾਜਣ ਨੂੰ* ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ' ਤੇ *ਬੇਰਹਿਮੀ* ਨਾਲ ਖਰਚ ਕੀਤਾ। "

## ਕਾਸਟ 
* ਸ਼ਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਜ਼ੀਲ-ਏ-ਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ 
* ਸਾਇਮਾ ਦਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 
* ਮਦੀਹਾ ਸ਼ਾਹ 
* ਸੌਦ 
* ਸ਼ਫਕਤ ਚੀਮਾ 
* ਇਫਤਿਖਾਰ ਠਾਕੁਰ

## ਸੀਕੁਅਲ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਯਦ ਨੂਰ 
* ਝੁਮਰ 
* ਲਾਲੀਵੁੱਡ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਜਾਜਣ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2006 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਉੱਤਰੀ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ

**ਉੱਤਰੀ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ** ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਜੀਓਮੈਗਨੈਟਿਕ ਧਰੁਵ ਦਾ ਸਥਾਨ 2017 ਵਿੱਚ. 
ਉੱਤਰੀ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਧਰੁਵ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਦੀ ਸਤਹ 'ਤੇ ਇੱਕ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ ਬਿੰਦੂ ਹੈ, ਜਿਸ' ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਲੰਬਕਾਰੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਜੇ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕੀ ਕੰਪਾਸ ਸੂਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਿਤਿਜੀ ਧੁਰੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ), ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰੇਗਾ). ਇਥੇ ਇਕੋ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਇਹ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਅਤੇ ਜਿਓਮੈਗਨੈਟਿਕ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਦੇ ਨੇੜੇ (ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ).

ਉੱਤਰੀ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਚੁੰਬਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਚਲਦਾ ਹੈ. 2001 ਵਿਚ, ਜੀਓਲੋਜੀਕਲ ਸਰਵੇ ਆਫ ਕਨੇਡਾ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਏਲੇਸਮੇਰ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 81 ° 18′N 110 ° 48′W 'ਤੇ ਪਏਗਾ. ਇਹ 2005 ਵਿੱਚ ° 83 ° 06′N 117 ° 48′W ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ. 2009 ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਕਟਿਕ ਵਿੱਚ 84 ° 54′N 131 ° 00′W ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਰੂਸ ਦੇ ਵੱਲ 55 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 60 ਕਿਮੀ (34 ਅਤੇ 37 ਮੀਲ). [5] 2019 ਤਕ, ਪੋਲ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਕਟਿਕ ਤੋਂ ਪਾਰ 86 ° 26′52.8 ″ N 175 ° 20.045.06 to E.

ਇਸ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਗੋਲਾਕਾਰਾ ਦੱਖਣ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ ਹੈ. ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ ਐਂਟੀਪੋਡਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਭਾਵ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦੀ.

ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਫੀਲਡ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਵਰਟੀਕਲ "ਡੁਪ" ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਚੁੰਬਕੀ ਡਿੱਪ ਖੰਭਿਆਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

## ਹਵਾਲੇ
ਰੋਜਰ ਮਇਰਸਨ

thumb|ਰੋਜਰ ਮਇਰਸਨ (2007)
**ਰੋਜਰ ਬਰੂਸ ਮਇਰਸਨ** (ਜਨਮ 1951) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹੈਰੀਸ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ, ਗਰੀਫਿਨ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ, ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਗਲੋਬਲ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਹੱਲ ਲਈ ਪੀਅਰਸਨ ਇੰਸਟੀਚਿ atਟ ਵਿਖੇ ਗਲੋਬਲ ਕਨਫਲਿਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਐਲ. ਪੀਅਰਸਨ ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗਲੇਨ ਏ. ਲੋਇਡ ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। 2007 ਵਿਚ, ਉਹ ਲਿਓਨੀਡ ਹੁਰਵਿਜ਼ ਅਤੇ ਏਰਿਕ ਮਸਕੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਮੋਰੀ ਆਫ਼ ਐਲਫਰੇਡ ਨੋਬਲ ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਸਰਵੇਜ ਰਿਕਸਬੈਂਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ “ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ।” ਉਹ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਫਿਲਾਸਫੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਰੋਜਰ ਮਾਇਰਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 1951 ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਏਬੀ, *ਸੰਮਾ ਕਮ ਲਾਉਡ*, ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਅਪਲਾਈਡ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਐਸ.ਐਮ. ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. 1976 ਵਿਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਥੀਸਸ "ਏ ਥਿਊਰੀ ਆਫ਼ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਗੇਮਜ਼" ਉੱਪਰ ਸੀ। 

1976 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ, ਮਾਈਰਸਨ ਨੌਰਥ ਵੈਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਲੋਗ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨੋਬਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। 1978 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ, ਉਹ ਬੀਲੇਫੀਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਟਰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 1985–86 ਅਤੇ 2000–01 ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ 2001 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਕਨਫਲਿਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡੇਵਿਡ ਐਲ. ਪੀਅਰਸਨ, ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। 

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
### ਬੈਂਕ ਆਫ ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਮਾਇਰਸਨ ਇਕਨਾਮਿਕ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿਚ 2007 ਦੇ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਦੂਸਰੇ ਦੋ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲਿਓਨੀਡ ਹਰਵਿਚ ਅਤੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ ਦੇ ਏਰਿਕ ਮਸਕੀਨ ਸਨ। ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਬਦਲੇ ਉਸਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

ਮਾਇਰਸਨ ਨੇ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਥਿਊਰੀ ਵਿਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਸੰਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਮਿਲਿਆ। ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਥਿਊਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਥਿਊਰੀ ਨੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਗਰ ਵਪਾਰਕ ਢੰਗ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਸਿਧਾਂਤ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
1980 ਵਿਚ, ਮਾਈਰਸਨ ਨੇ ਰੇਜੀਨਾ (ਨੀ ਵੇਬਰ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ, ਡੈਨੀਅਲ ਅਤੇ ਰੇਬੇਕਾ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਕੈਮੀਕਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਲਈ ਸੰਗਠਨ

**ਕੈਮੀਕਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ** **ਦਾ** **ਸੰਗਠਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons**; ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: **OPCW**) ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਹਥਿਆਰ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1997 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਓ.ਪੀ.ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਸੰਗਠਨ ਆਪਣੇ 193 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇਗ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਥਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਸੰਗਠਨ ਕੈਮੀਕਲ ਹਥਿਆਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਦੱਸ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਅਤੇ ਔਨਸਾਈਟ ਮੁਆਇਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ "ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਤਨਾਂ ਲਈ" ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਥੋਰਬਜਰਨ ਜਗਲੈਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਅਤੇ ਓ.ਪੀ.ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਵਰਜਿਤ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" 

## ਸ਼ਕਤੀਆਂ 
ਓ.ਪੀ.ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਕੋਲ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।

## ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ 
ਸੰਗਠਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਨੀਤੀਗਤ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। 7 ਸਤੰਬਰ 2000 ਨੂੰ ਓਪੀਸੀਡਬਲਯੂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਇਕ ਸਹਿਮਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਤਾਲਮੇਲ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੇਸਸੇਜ਼-ਰਾਹਗੀਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟਾਂ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸਟਿੱਕਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸਮੂਹ ਓਪੀਸੀਡਬਲਯੂ ਵਿਖੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀਆਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ 
ਓ.ਪੀ.ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਕੈਲਮੈਨ ਮੈਕਕਿਨਲ ਐਂਡ ਵੁੱਡ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਗੇਰਹਾਰਡ ਕੈਲਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹੇਗ ਨੂੰ ਵੀਏਨਾ ਅਤੇ ਜਿਨੇਵਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਡੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਫਲ ਲਾਬੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਰਲਡ ਫੋਰਮ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਜਿਥੇ ਇਸ ਦਾ ਰਾਜ ਸਭਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਮੇਲਨ ਹੈ) ਅਤੇ ਰਿਜਸਵਿਜਕ ਵਿਚ ਇਕ ਉਪਕਰਣ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ। ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ 20 ਮਈ 1998 ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਬਿਐਟਰੀਕਸ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਅੱਠ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਸਥਾਈ ਯਾਦਗਾਰ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ

**ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Grameen Bank**) ਇੱਕ ਮਾਈਕਰੋ ਫਾਈਨੈਂਸ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਜਮਾਂਬੰਦੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਕਰਜ਼ੇ (ਮਾਈਕਰੋਕ੍ਰੈਡਿਟ ਜਾਂ "ਗ੍ਰਾਮੀਨਕ੍ਰਿਡਿਟ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1976 ਵਿੱਚ, ਚਟਗਾਉਂਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰੈਡਿਟ ਡਿਲਿਵਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਵਿਚ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਇਕ ਸੁਤੰਤਰ ਬੈਂਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

2003 ਅਤੇ 2007 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਜਨਵਰੀ 2011 ਤੋਂ, ਬੈਂਕ ਦੇ ਕੁਲ ਉਧਾਰ 8.4 ਮਿਲੀਅਨ, ਅਤੇ 97% ਔਰਤਾਂ ਹਨ। 1998 ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ ਦੇ "ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਹਾਊਸਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ" ਨੇ ਇੱਕ ਵਰਲਡ ਹੈਬੇਟੇਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। 2006 ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ, ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਫੰਡਿੰਗ 
ਬੈਂਕ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਾਨੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਘੱਟ ਰੇਟਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤਕ, ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੰਡ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਹੁਣੇ ਜਿਹੇ, ਗ੍ਰਾਮੀਨ ਨੇ ਵਿੱਤ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਬਾਂਡ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਬੈਂਕ ਰੇਟ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 2013 ਵਿੱਚ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ‘ਗ੍ਰਾਮੀਨ ਬੈਂਕ ਐਕਟ’ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜੋ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਆਰਡੀਨੈਂਸ, 1983 ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਹਿਲੂ ਲਈ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  

## ਸਨਮਾਨ 
1994 ਵਿਚ, ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਨੂੰ 1994 ਵਿਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਵਉੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। 13 ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਨੂੰ, ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ, 2006 ਨੂੰ "ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਪੌਲ ਐਲ. ਮੋਡਰਿਕ

**ਪੌਲ ਲਾਰੈਂਸ ਮੋਡਰਿਕ** (ਜਨਮ 13 ਜੂਨ, 1946) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਜੇਮਜ਼ ਬੀ. ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਵਰਡ ਹਿਊਜ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਡੀਐਨਏ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੁਰੰਮਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਡਰਿਚ ਨੂੰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਸੈਂਕਰ ਅਤੇ ਟੋਮਸ ਲਿੰਡਾਹਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਕੈਮਿਸਟਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੋਡਰਿਕ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਜੂਨ 1946 ਨੂੰ ਰੈਟਨ, ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਲਾਰੇਂਸ ਮੋਡਰਿਕ ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਮੈਕਟ੍ਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਡੇਵ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰੈਟਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਫੁਟਬਾਲ ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਲਈ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕੋਚ ਸਨ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਮੋਡਰਿਚ ਜਰਮਨ, ਸਕਾਚ-ਆਇਰਿਸ਼, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰਿਨ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ ਜੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਾਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਮੋਡਰਿਨੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੌਂਟੇਨੇਗਰਿਨ ਮੂਲ ਦੀ ਦਾਦੀ, 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮਤਰੇਈ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਸਕਾਚ-ਆਇਰਿਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ। ਮੋਡਰਿਕ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਕਰਸ ਬਰਡੇਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

ਮੋਡਰਿਕ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਐਸ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1973 ਵਿੱਚ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਖੋਜ 
ਮੋਡਰਿਕ 1974 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਦੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ। ਉਹ 1976 ਵਿੱਚ ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1995 ਤੋਂ ਹਾਵਰਡ ਹਿਊਜ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਟ੍ਰੈਂਡ-ਡਾਇਰੈਕਟਡ ਮਿਸਮੇਟ ਮੁਰੰਮਤ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲੈਬ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਡੀਐਨਏ ਦੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਡੀ ਐਨ ਏ ਪੋਲੀਮੇਰੇਜ ਤੋਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਾੱਪੀਡਿਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਥਿਊ ਮੇਲਸਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। *ਈ. ਕੋਲੀ* ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਮੇਲ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਡਰਿਕ ਨੇ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਿਪੇਅਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ।

## ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਵਾਰਡ 
ਮੋਡਰਿਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* 1983: ਐਂਜ਼ਾਈਮ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਫਾਈਜ਼ਰ ਐਵਾਰਡ  1996: ਕੈਂਸਰ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਮੋਟਰਜ਼ ਚਾਰਲਸ ਐਸ
* 1998: ਰੋਬਰਟ ਜੇ. ਅਤੇ ਕਲੇਅਰ ਪਾਸਰੋ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਐਵਾਰਡ 2000 ਫੀਡੋਰ ਲਿਨੇਨ ਮੈਡਲ
* 2005: ਅਮੈਰੀਕਨ ਕੈਂਸਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਮੈਡਲ ਆਫ ਆਨਰ  2015: ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ
* 2016: ਬਾਇਓਮੇਡਿਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਰਥਰ ਕੋਰਨਬਰਗ ਅਤੇ ਪਾਲ ਬਰਗ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ
* ਮੋਡਰਿਕ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਪੌਲ ਰੋਮਰ

thumb|ਪੌਲ ਰੋਮਰ (2018)
**ਪੌਲ ਮਾਈਕਲ ਰੋਮਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Paul Michael Romer**; ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ, 1955) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਹੁਣ ਛੁੱਟੀ ਤੇ) ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਵਿਲੀਅਮ ਨੋਰਡਹਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਐਂਡੋਜੀਨਸ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੈ  ਅਤੇ ਉਸਨੇ "ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਢਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੈਕਰੋਕੋਨੋਮਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ" ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 

ਰੋਮਰ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚਿਲੀ ਦੀ "ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ" ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੋਮਰ ਨੇ NYU ਦੇ ਸਟਰਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਲਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 

ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰੋਮਰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ, ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ, ਅਤੇ ਰੋਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ, ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫੌਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਰਿਸਰਚ, ਹੂਵਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਗਲੋਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਸਾਥੀ ਸੀ। 

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਰੋਮਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਰਾਡੋ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਰਾਏ ਰੋਮਰ ਅਤੇ ਬੀਟ੍ਰਿਸ "ਬੀਏ" ਮਿਲਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਭਰਾ, ਕ੍ਰਿਸ ਰੋਮਰ, ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜ ਸੈਨੇਟਰ ਹੈ। 

ਉਸਨੇ ਫਿਲਿਪਜ਼ ਐਕਸੀਟਰ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1983 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ, 1977 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਅਤੇ 1979 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਕਵੀਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੋਮਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕੰਮ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਂਡੋਜੀਨਸ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ 1997 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 25 ਸਭ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਸਟ ਕਲਾਜ਼ ਰੈਕਨਵਾਲਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੌਨ ਆਰ. ਕਾਮਨਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਸਨਮਾਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਓਮਿਕਰੋਨ ਡੈਲਟਾ ਐਪਸਿਲਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

### ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਨੋਰਡਹਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਰੋਮਰ ਨੂੰ 2018 ਦੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦੇ ਹੋਏ  ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ "ਕਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਚਾਲਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। [ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਮੈਕਰੋ-ਆਰਥਿਕ ਅਧਿਐਨ] ਨੇ ਇਹ ਮਾਡਲ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਰਥਿਕ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੌਲ ਰੋਮਰ ਨੇ ਇਹ ਦਰਸਾ ਕੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫਰਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਫਰੈਡੀ ਮਰਕਰੀ

thumb|Freddie Mercury (1977)
**ਫਰੈਡੀ ਮਰਕਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Freddie Mercury; ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ: **ਫਰੋਖ ਬੁਲਸਾਰਾ**; 5 ਸਤੰਬਰ 1946 - 24 ਨਵੰਬਰ 1991) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਾਇਕਾ, ਗੀਤਕਾਰ, ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਕੁਈਨ ਦੀ ਲੀਡ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਚੱਟਾਨ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਟੇਜ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਚਾਰ- ਅਸ਼ਟਵ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

1946 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਰਸੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ੈਂਜ਼ੀਬਾਰ ਵਿਚ ਜੰਮੇ, ਉਹ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ। 1964 ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਿਡਲਸੇਕਸ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਬ੍ਰਾਇਨ ਮਈ ਅਤੇ ਢੋਲਕੀਦਾਰ ਰੋਜਰ ਟੇਲਰ ਨਾਲ ਕੁਈਨ ਬਣਾਈ। ਬੁਧ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਲਈ ਕਈ ਹਿੱਟ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਕਿੱਲਰ ਕਵੀਨ", "ਬੋਹੇਮੀਅਨ ਰੈਪਸੋਡੀ", " ਵੂਈ ਆਰ ਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼", "ਡੌਟ ਸਟਾਪ ਮੀ ਨਾਓ", ਅਤੇ " ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਲਿਟਲ ਥਿੰਗ ਕਾਲਡ ਲਵ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਈ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨਾਲ ਇੰਟਰੈਕਟ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1985 ਦਾ ਲਾਈਵ ਏਡ ਸਮਾਰੋਹ। ਉਸਨੇ ਇਕੱਲੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1991 ਵਿਚ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੁਧ ਦੀ ਮੌਤ ਏਡਜ਼ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕਰਮਣ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਦਾਨ 1987 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1992 ਵਿਚ, ਵੈਂਬਲੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਬੁਰੀ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2001 ਵਿਚ ਰੌਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ, 2003 ਵਿਚ ਸੋਨਗ੍ਰਾਈਟਰਜ਼ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਅਤੇ 2004 ਵਿਚ ਯੂਕੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1990 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬੁੱਚੜ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2005 ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਸੌਂਗ ਰਾਈਟਰਜ਼, ਕੰਪੋਸਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਊਟਸਟੈਂਸਿੰਗ ਗਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਆਈਵਰ ਨੋਵੇਲੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2002 ਵਿਚ, ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ 100 ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਿਟੇਨਜ਼ ਦੇ ਪੋਲ ਵਿਚ ਬੁਰੀ 58 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। 

### ਮੌਤ 
24 ਨਵੰਬਰ 1991 ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਬੁਰੀ ਦੀ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੇਨਸਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਏਡਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੌਨਕਲ ਨਿਮੋਨੀਆ ਸੀ। ਡੈਵ ਕਲਾਰਕ ਪੰਜ ਦਾ ਮਰਕਰੀ ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਡੇਵ ਕਲਾਰਕ ਬੈੱਡਸਾਈਡ ਚੌਕਸੀ 'ਤੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਔਸਟਿਨ ਨੇ ਖਬਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਬੁਰੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ 25 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਅਮਲੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਰੋਜਰ ਵਾਟਰਸ

**ਜਾਰਜ ਰੋਜਰ ਵਾਟਰਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: George Roger Waters; ਜਨਮ 6 ਸਤੰਬਰ 1943) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗੀਤਕਾਰ, ਗਾਇਕ, ਬਾਸਿਸਟ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। 1965 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਪਿੰਕ ਫਲੌਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਵਾਟਰਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਬਾਸਿਸਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ 1968 ਵਿਚ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਸਿਡ ਬੈਰੇਟ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਕਾਰ, ਸਹਿ-ਲੀਡ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣ ਗਏ। 

ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ ਨੇ ਸੰਕਲਪ ਐਲਬਮਾਂ *ਦਿ ਡਾਰਕ ਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਮੂਨ* (1973), *ਵਿਸ਼ ਯੂ ਯੂ ਵੀਅਰ ਹਾਇਰ* (1975), *ਐਨੀਮਲਜ਼* (1977), ਅਤੇ *ਦਿ ਵਾਲ* (1979) ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1980 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਲੋਚਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲ ਸਮੂਹ ਬਣ ਗਏ ਸਨ; 2013 ਤਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 250 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਲਬਮਾਂ ਵੇਚੀਆਂ ਸਨ। ਰਚਨਾਤਮਕ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਾਟਰਸ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬੈਂਡ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1987 ਵਿਚ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ। 

1990 ਵਿਚ, ਵਾਟਰਸ ਨੇ 450,000 ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਕ ਕੰਸਰਟ, *ਦਿ ਵਾਲ - ਲਾਈਵ ਇਨ ਬਰਲਿਨ*, *ਦਾ* ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਪਿੰਕ ਫਲੋਈਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਰਾਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ ਬੈਂਡਮੇਟਸ ਮੇਸਨ, ਰਾਈਟ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਗਿਲਮੌਰ ਨਾਲ ਲਾਈਵ 8 ਗਲੋਬਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ 1981 ਤੋਂ ਵਾਟਰਸ ਨਾਲ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1999 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਕੱਲੇ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਉਸਨੇ 2006-2008 ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੌਰੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ *ਚੰਦਰਮਾ* ਦਾ *ਡਾਰਕ ਸਾਈਡ* ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਾਲ 2010–13 ਦਾ  ਟੂਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਕੱਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਵਾਲਾ ਟੂਰ ਸੀ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
1969 ਵਿਚ, ਵਾਟਰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੂਡਿਥ ਟ੍ਰਿਮ ਨਾਲ ਇਕ ਸਫਲ ਘੁਮਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਨੂੰ *ਉਮਾਗੁੰਮਾ* ਦੀ ਅਸਲ ਰੀਲਿਜ਼ ਦੇ ਗੇਟਫੋਲਡ ਸਲੀਵ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸੀ ਡੀ ਰੀਇਸ਼ੂਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। 1975 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਟ੍ਰਿਮ ਦੀ 2001 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 

1976 ਵਿਚ, ਵਾਟਰਸ ਨੇ ਜ਼ੇਟਲੈਂਡ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮਾਰਕੁਇਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਲੇਡੀ ਕੈਰੋਲੀਨ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਨੇ ਇੱਕ ਬੇਟਾ, ਹੈਰੀ ਵਾਟਰਸ, ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਟੂਰਿੰਗ ਬੈਂਡ ਨਾਲ 2002 ਤੋਂ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਖੇਡਦਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ, ਇੰਡੀਆ ਵਾਟਰਸ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਅਤੇ ਵਾਟਰਸ ਦਾ 1992 ਵਿਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। 1993 ਵਿਚ ਵਾਟਰਸ ਨੇ ਪ੍ਰਿਸਿੱਲਾ ਫਿਲਿਪਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਬੇਟਾ, ਜੈਕ ਫਲੇਚਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 2001 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2004 ਵਿੱਚ, ਵਾਟਰਸ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲੌਰੀ ਡਾਰਨਿੰਗ (ਜਨਮ 1963) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ; ਦੋਵਾਂ ਨੇ 14 ਜਨਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

ਵਾਟਰਸ ਇਕ ਨਾਸਤਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ

[right|thumb| ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ 1997 ਦਾ [ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ|ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ]]
**ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਪੇਨ ਟੂ ਬੈਨ ਲੈਂਡਮਾਈਨਜ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **International Campaign to Ban Landmines**; ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: **ICBL**) ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਅਮਲੇ-ਵਿਰੋਧੀ ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਕਲੱਸਟਰ (ਸਮੂਹ) ਬੰਬਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਈਨ ਅਤੇ ਕਲੱਸਟਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

ਇਹ ਗੱਠਜੋੜ 1992 ਵਿਚ ਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਫਰਾਂਸ ਅਧਾਰਤ ਹੈਂਡੀਕੈਪ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਜਰਮਨੀ ਅਧਾਰਤ ਮੈਡੀਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਯੂਕੇ ਅਧਾਰਤ ਮਾਈਨਜ਼ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਯੂ.ਐਸ. ਅਧਾਰਤ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਫਾਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵੈਟਰਨਜ਼ ਆਫ ਅਮੈਰਿਕਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੁਹਿੰਮ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 100 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਫੈਲ ਗਈ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਸਥਾਨਕ, ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਐਂਟੀਪਰਸਨਲ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਮਾਇਤੀ ਡਾਇਨਾ ਸੀ, ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ। 

ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ, ਜੋਡੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ, ਮਾਈਨ ਬਾਨ ਸੰਧੀ (ਓਟਾਵਾ ਸੰਧੀ) ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1997 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ (ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਉਤਪਾਦਨ, ਭੰਡਾਰਨ, ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਖਾਣਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ) ਨੂੰ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਇਹ ਇਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਮਾਈਨਜ਼ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਰਾਏ ਮੈਕਗ੍ਰਾਥ ਅਤੇ ਕੰਬੋਡੀਆ ਦੀ ਖਾਣ ਪੀੜ੍ਹਤ ਅਤੇ ਆਈ.ਸੀ.ਬੀ.ਐਲ. ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ ਟਨ ਚਨੈਰਥ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

ਆਈ.ਸੀ.ਬੀ.ਐਲ. ਗਲੋਬਲ ਮਾਈਨ ਅਤੇ ਕਲਸਟਰ ਮਿਨੀਸ਼ਨ ਸਥਿਤੀ (ਲੈਂਡਮਾਰਾਈਨ ਅਤੇ ਕਲੱਸਟਰ ਮੁਨੀਸ਼ਨ ਮਾਨੀਟਰ ਦੁਆਰਾ, ਇਸਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਦੁਆਰਾ) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਈਨ ਬਾਨ ਸੰਧੀ ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕਕਰਨ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਮਾਈਨ ਐਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਈਨ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਮਿਊਨਿਟੀਜ਼, ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗ ਤੋਂ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਤੇ ਤਬਾਦਲੇ 'ਤੇ ਰੋਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਰਾਜ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਈ.ਸੀ.ਬੀ.ਐਲ. ਖਾਨ ਬਾਨ ਸੰਧੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀਆਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੰਧੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਾਜ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਈਨ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ, ਖਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਈਨ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ, ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਗੈਰੀ ਮੂਰੇ

**ਰਾਬਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਗੈਰੀ ਮੂਰੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Robert William Gary Moore; 4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 - 6 ਫਰਵਰੀ 2011) ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਿਸ਼ ਦਾ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਅਤੇ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। *ਅਲਟੀਮੇਟ ਕਲਾਸਿਕ ਰਾਕ ਦੇ* ਅਨੁਸਾਰ, ਮੂਰ ਦਾ "ਬੇਚੈਨ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸੀ — ਉਸਨੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਖਤ ਪੱਥਰ, ਭਾਰੀ ਧਾਤ, ਬਲੂਜ਼, ਜੈਜ਼-ਫਿਊਜ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।" ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਕ ਗੁਣਕਾਰੀ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਮੂਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਬੈਂਡਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਅਪਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਡਬਲਿਨ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲੀਡ ਗਾਇਕ ਫਿਲ ਲਿਨਟ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਰਿਸ਼ ਬੈਂਡ ਸਕਾਈਡ ਰੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੂਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਥਿਨ ਲੀਜ਼ੀ ਵਿਚ ਲਿਓਨਟ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੈਜ਼-ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਕੋਲੋਸੀਅਮ II ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਯੂਕੇ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲ ਰੀਲੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਫਲ ਇਕੱਲਾ ਕੈਰੀਅਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਗਾਣੇ "ਪੈਰਿਸੇਨ ਵਾਕਵੇਜ਼" ਅਤੇ "ਆਉਟ ਇਨ ਦਿ ਫੀਲਡਜ਼" (ਲੀਨੋਟ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ), ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਰਵਉਤਮ- ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1990 ਵਿਚ ਐਲਬਮ "*ਸਟਿਲ ਗੌਟ ਦ ਬਲੂਜ਼"* ਵੇਚ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਮੂਰ ਨੇ ਬੀ ਬੀ ਕਿੰਗ, ਐਲਬਰਟ ਕਿੰਗ, ਜੌਨ ਮਯੈਲ, ਜੈਕ ਬਰੂਸ, ਜ਼ਿੰਗਰ ਬੇਕਰ, ਐਲਬਰਟ ਕੋਲਿਨਜ਼, ਜਾਰਜ ਹੈਰੀਸਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਗ ਲੇਕ ਸਮੇਤ ਬਲੂਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਟੇਜ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੂਰ ਪੂਰਬੀ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਅੱਪਰ ਨਿਊਟਾਊਨਾਰਡਸ ਰੋਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਸਟਾਰਮੌਂਟ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਬਿਲਡਿੰਗਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ, ਕੈਸਲਲੇਵਯੂ ਰੋਡ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਬੌਬੀ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੋਟਰ, ਅਤੇ ਵਿਨੀ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ - ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। 

ਮੂਰ ਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਕ ਕੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਧੁਨੀ ਗਿਟਾਰ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕੀਤੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦਾ ਗਿਟਾਰ (ਇੱਕ ਫੈਂਡਰ ਟੈਲੀਕਾਸਟਰ) 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨੂੰ ਖੇਡਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। 

1968 ਵਿਚ, ਬੇਲਫਾਸਟ ਅਧਾਰਤ ਕਈ ਬੈਂਡਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਗੈਰੀ ਮੂਰ, ਨੂੰ ਡਬਲਿਨ-ਅਧਾਰਤ ਬੈਂਡ ਸਕਿੱਡ ਰੋ ਵਿਚ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਵਜੋਂ "ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ ਗਿਆ" ਅਤੇ ਉਹ ਡਬਲਿਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਫਲੇਟਵੁੱਡ ਮੈਕ ਦਾ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਪੀਟਰ ਗ੍ਰੀਨ ਸੀ ਜੋ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਮੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ। 

ਦੂਸਰੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਲਬਰਟ ਕਿੰਗ, ਐਲਵਿਸ ਪ੍ਰੈਸਲੀ, ਦਿ ਸ਼ੈਡੋਜ਼, ਬੱਡੀ ਗਾਈ ਅਤੇ ਬੀਟਲਜ਼ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਜ਼ਿਮੀ ਹੈਂਡਰਿਕਸ, ਰਾਏ ਬੁਚਨਨ ਅਤੇ ਜੌਨ ਮਯੈਲ ਦੇ ਬਲੂਜ਼ਬ੍ਰੇਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕਸਬੇ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿਚ ਦੇਖਦਿਆਂ, ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਇਕ ਧੁੰਦਲੀ-ਚੱਟਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਹੋਵੇਗੀ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਕਿਡ ਰੋ ਨਾਲ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੇਟੀ, ਸਾਓਰਸੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 1985 ਤੋਂ 1993 ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ, ਜੈਕ ਅਤੇ ਗੁਸ ਸਨ। 

1997 ਤੋਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ, ਜੋ ਜੋ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਲਿੱਲੀ (ਬੀ. 1998) ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਵੈਲੈਂਸ ਗਾਰਡਨਜ਼, ਹੋਵ, ਈਸਟ ਸਸੇਕਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਨਿਰਵਾਨਾ (ਬੈਂਡ)

**ਨਿਰਵਾਨਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nirvana**) ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਸੀ ਜੋ 1987 ਵਿਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਏਬਰਡੀਨ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲੀਡ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਕਰਟ ਕੋਬੈਨ ਅਤੇ ਬਾਸਿਸਟ ਕ੍ਰਿਸਟ ਨੋਵੋਸੈਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਿਰਵਾਣਾ ਢੋਲ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਡੇਵ ਗਰੋਹਲ ਜੋ 1990 ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਬੇਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1994 ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚੱਟਾਨ ਅਤੇ ਰੋਲ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

1980 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਵਾਣਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੀਏਟਲ ਗਰੰਜ ਸੀਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ *ਬਲੀਚ* ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਸਬ ਪੌਪ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਿਪਰੀਤਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਂਤ ਆਇਤਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀ, ਭਾਰੀ ਕੋਰਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਬਲ ਡੀਜੀਸੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1991 ਵਿੱਚ, ਨਿਰਵਾਣਾ ਨੂੰ "ਸੁਗੰਧ ਵਰਗੀ ਟੀਨ ਸਪੀਰੀਟ" ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ *ਨੈਵਰਮਾਈਂਡ* (1991) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਰਤਾਰਾ, ਐਲਬਮ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਆਰ.ਆਈ.ਏ.ਏ.) ਦੁਆਰਾ ਡਾਇਮੰਡ ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਨਿਰਵਾਣਾ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਵਿਕਲਪਕ ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕੋਬੈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਬੁਲਾਰਾ" ਅਤੇ ਨਿਰਵਾਣਾ ਨੂੰ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਐਕਸ ਦਾ "ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਬੈਂਡ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।

ਵਿਆਪਕ ਟੂਰ ਅਤੇ 1992 ਦੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਐਲਬਮ ਇਨਸਟੀਸਾਈਡ ਅਤੇ ਈ ਪੀ ਹਾਰਮੋਨਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਰਵਾਣਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਇਨ ਇਨਟਰੋ (1993), ਨੂੰ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਚਾਰਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਘਟੀਆ, ਘੱਟ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਬੈਂਡ ਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਨੈਂਡਮਿੰਡ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਫਲ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। 1994 ਵਿਚ ਕੋਬੇਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਵਾਣਾ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਨੋਵੋਸੈਲਿਕ, ਗਰੋਹਲ, ਅਤੇ ਕੋਬੈਨ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਕੋਰਟਨੀ ਲਵ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਨਿਊ ਯਾਰਕ (1994) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਐਮਟੀਵੀ ਅਨਪਲੱਗਡ ਨੇ 1996 ਵਿਚ ਬੈਸਟ ਅਲਟਰਨੇਟਿਵ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਲਬਮ ਦਾ ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਵਾਣਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਬ੍ਰਿਟ ਅਵਾਰਡ, ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਸੱਤ ਐਮਟੀਵੀ ਵੀਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਦੋ ਐਨਐਮਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿਚ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਵੇਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ 75 ਮਿਲੀਅਨ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਬੈਂਡ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਰਵਾਨਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਇਕ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, "''ਦ' ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ''" ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2004 ਵਿਚ ਆਲ ਟਾਈਮ ਦੇ ਆਲ ਟਾਈਮ ਦੇ 100 ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ 27 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ 2011 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ 30 ਵੇਂ ਨੰਬਰ' ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਨਿਰਵਾਣਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿਚ ਰਾਕ ਅਤੇ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ

thumb|400x400px
**ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pink Floyd) ਇਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਸੀ ਜੋ 1965 ਵਿਚ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਇਕਡੈਲਿਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਬੈਂਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਸੋਨਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਚੱਟਾਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਬੈਂਡ ਬਣ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ। 

ਪਿੰਕ ਫਲੌਇਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਿਡ ਬੈਰੇਟ (ਗਿਟਾਰ, ਲੀਡ ਵੋਕਲ), ਨਿਕ ਮੈਸਨ (ਢੋਲੀ), ਰੋਜਰ ਵਾਟਰਸ (ਬਾਸ ਗਿਟਾਰ, ਵੋਕਲ), ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਰਾਈਟ (ਕੀਬੋਰਡ, ਵੋਕਲ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬੈਰੇਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਚਾਰਟਿੰਗ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫਲ ਡੈਬਿਊ ਐਲਬਮ, *ਦਿ ਪਾਈਪਰ ਐਟ ਦਾ ਗੇਟਸ ਆਫ਼ ਡਾਨ* (1967) ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਡੇਵਿਡ ਗਿਲਮੌਰ ਦਸੰਬਰ 1967 ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ; ਬੈਰੇਟ ਅਪ੍ਰੈਲ 1968 ਵਿੱਚ ਵਿਗੜਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਗਈ। ਵਾਟਰਸ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਥੀਮੈਟਿਕ ਲੀਡਰ ਬਣ ਗਏ, ਐਲਬਮਾਂ *ਦੀ ਡਾਰਕ ਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਮੂਨ* (1973), *ਵਿਸ਼ ਯੂ ਵਰ ਹੇਅਰ* (1975), *ਐਨੀਮਲਜ਼* (1977), *ਦਿ ਵਾਲ* (1979), ਅਤੇ *ਦਿ ਫਾਈਨਲ ਕਟ* (1983) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਬੈਂਡ ਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸਕੋਰ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। 

ਨਿੱਜੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰਾਈਟ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 1985 ਵਿੱਚ ਵਾਟਰਸ ਨੇ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਗਿਲਮੌਰ ਅਤੇ ਮੇਸਨ ਪਿੰਕ ਫਲੋਈਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਰਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਐਲਬਮਾਂ - *ਏ ਮੋਮੈਂਟਰੀ ਲੈਪਸ ਆਫ਼ ਕਾਰਨ* (1987) ਅਤੇ *ਦਿ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈੱਲ* (1994) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ - ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵੇਂ ਐਲਬਮਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। 2005 ਵਿੱਚ, ਬੈਰੇਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਗਲੋਬਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਈਵੈਂਟ ਲਾਈਵ 8 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਬੈਰੇਟ ਦੀ ਮੌਤ 2006 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਈਟ ਦੀ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। ਆਖਰੀ ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਐਂਡਲੈੱਸ ਰਿਵਰ (2014), *ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈੱਲ* ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਣਚਾਹੇ ਸਮਗਰੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। 

ਪਿੰਕ ਫਲਾਈਡ ਪਹਿਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਈਕੈਦੀਆ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਚੱਟਾਨ ਅਤੇ ਅੰਬੀਨਟ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਐਲਬਮਾਂ ਨੇ ਯੂ.ਐੱਸ ਜਾਂ ਯੂ ਕੇ ਰਿਕਾਰਡ ਚਾਰਟ ਵਿਚ ਸਿਖਰ ਤੇ; "ਦੇਖੋ ਏਮੀਲੀ ਪਲੇ" (1967) ਅਤੇ "ਅਨਦਰ ਬਰਿੱਕ ਇਨ ਦਾ ਵਾਲ, ਭਾਗ 2" (1979) ਦੇ ਗਾਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਸਿੰਗਲ ਸਨ। ਬੈਂਡ ਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਰਾਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2013 ਤਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ 250 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਵੇਚੇ ਸਨ, "*ਦਿ ਡਾਰਕ ਸਾਈਡ ਆਫ ਮੂਨ"* ਅਤੇ "*ਦਿ ਵਾਲ"* ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। 

## ਬੈਂਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ 
ਸਿਡ ਬੈਰੇਟ - ਲੀਡ ਅਤੇ ਰਿਦਮ ਗਿਟਾਰ, ਵੋਕਲ (1965–1968) ਨਿਕ ਮੈਸਨ - ਡਰੱਮ, ਪਰਕਸ਼ਨ, ਵੋਕਲ (1965–1995, 2005, 2012–2014) 

ਰੋਜਰ ਵਾਟਰਸ - ਬਾਸ, ਵੋਕਲਸ, ਰਿਦਮ ਗਿਟਾਰ (1965–1985, 2005)  

ਰਿਚਰਡ ਰਾਈਟ - ਕੀਬੋਰਡ, ਪਿਆਨੋ, ਅੰਗ, ਵੋਕਲ (1965–1979, 1990–1995, 2005) (1979–1981 ਅਤੇ 1986–1990 ਦਾ ਟੂਰਿੰਗ / ਸੈਸ਼ਨ ਮੈਂਬਰ) 

ਡੇਵਿਡ ਗਿਲਮੌਰ - ਲੀਡ ਅਤੇ ਰਿਦਮ ਗਿਟਾਰ, ਵੋਕਲ, ਬਾਸ, ਕੀਬੋਰਡ (1967–1995, 2005, 2012–2014)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements
ਫਿਲ ਕੋਲਿਨਜ਼

**ਫਿਲਿਪ ਡੇਵਿਡ ਚਾਰਲਸ ਕੋਲਿਨਜ਼** (ਜਨਮ 30 ਜਨਵਰੀ 1951) ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਡਰੱਮਰ, ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਮਲਟੀ-ਇੰਸਟ੍ਰੂਮੈਂਟਲਿਸਟ, ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਡਰੰਮ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਜੇਨੇਸਿਸ ਦਾ ਗਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਕੋ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। 1982 ਅਤੇ 1989 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕੋਲਿਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕੱਲੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਸੱਤ ਯੂਐਸ ਨੰਬਰ-ਵਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਜੀਨੇਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕੰਮ, ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਕੈਰੀਅਰ ਕੁਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਯੂਐਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲ ਸਨ। ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ " ਇਨ ਦਾ ਏਅਰ ਟਨਾਈਟ ", " ਅਗੇਨਸਟ ਆੱਲ ਓਡਜ਼ (ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਦੇਖੋ) ", " ਵੰਨ ਮੋਰ ਨਾਈਟ ", " ਸੁਸੁਦੀਓ ", " ਟੂ ਹਾਰਟਸ " ਅਤੇ " ਅਨਦਰ ਡੇ ਇੰਨ ਪੈਰਾਡਾਇਸ " ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪੱਛਮੀ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਾਲਿਆ-ਪੋਸਿਆ, ਕੋਲਿਨਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਢੋਲ ਵਜਾਏ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ, 1970 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਢੋਲੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਤਪਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਗੈਬਰੀਅਲ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1975 ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਗਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੋਲਿਨਜ਼ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਫਲ ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਫੇਸ ਵੈਲਯੂ* (1981), *ਨੋ ਜੈਕੇਟ ਲੋੜੀਂਦਾ* (1985), ਅਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੋਲਿਨਜ਼ "80 ਵਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਪੌਪ ਅਤੇ ਬਾਲਗ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਗੇਟਡ ਰਿਵਰਬ ਡਰੱਮ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1996 ਵਿਚ, ਕੋਲਿਨਜ਼ ਨੇ ਉਤਪਤ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਕੰਮ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ *ਟਾਰਜ਼ਨ* (1999) ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਬੈਸਟ ਓਰੀਜਨਲ ਗਾਣੇ ਦਾ ਆਸਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ 2007 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਰਨ ਇਟ ਆਨ ਅਗੇਨ ਟੂਰ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਨੇਸਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਲੀਨਜ਼ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ 97-ਤਰੀਕ ਦੇ "ਨੌਟ ਡੈੱਡ ਯੈੱਟ ਟੂਰ" ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

ਕੋਲਿਨਜ਼ ਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 33.5 ਮਿਲੀਅਨ ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150 ਮਿਲੀਅਨ ਵੇਚੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਲ ਮੈਕਕਾਰਟਨੀ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਜੈਕਸਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਵਿੱਚ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਵੇਚੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਅੱਠ ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਛੇ ਬ੍ਰਿਟ ਅਵਾਰਡ (ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਰਬੋਤਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੁਰਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿੱਤੇ), ਦੋ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ, ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਿਜ਼ਨੀ ਲੈਜੈਂਡ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ ਸੌਂਗ ਰਾਈਟਰਜ਼, ਕੰਪੋਜ਼ਰਜ਼ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਛੇ ਆਈਵਰ ਨੋਵੋਲੋ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਾਕ ਆਫ਼ ਫੇਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਿਤਾਰਾ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਸੌਂਗਰਾਈਟਰਜ਼ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਅਤੇ ਰਾਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਜੈਨਿਸਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ *ਮਾਡਰਨ ਢੋਲਕ* ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ *ਕਲਾਸਿਕ ਡ੍ਰਮਰ* ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards