open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਬੈਟੀ ਬੈਕਸਟਰ

**ਬੈਟੀ ਬੈਕਸਟਰ** (ਜਨਮ 1952) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਥਲੀਟ, ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਬੈਕਸਟਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਸਨਸ਼ਾਈਨ ਕੋਸਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ 46 ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਟਰੱਸਟੀ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬੈਕਸਟਰ 1976 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1979 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਟੀਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੈਕਸਟਰ ਓਟਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਵਾਲੀਬਾਲ ਕੋਚ ਸੀ ਬੈਕਸਟਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਜਾਹਿਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ 1990 ਗੇਅ ਗੇਮਜ਼ ਦੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ ਵੂਮਨ ਇਨ ਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਚਿੰਗ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਵੂਮਨ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਬੈਕਸਟਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਾਲੀਬਾਲ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਬੈਕਸਟਰ 1993 ਦੀਆਂ ਸੰਘੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਮ ਕੈਂਪਬੈਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਚੁਣੀ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਬੈਕਸਟਰ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2011 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਟਰੱਸਟੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਥਾਮਸ ਵੈਸਟਬਰੂਕ ਵਾਲਡਰੋਨ (ਕੌਂਸਲ)

**ਥਾਮਸ ਵੈਸਟਬਰੂਕ ਵਾਲਡਰੋਨ** ਵਿਲਕਸ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਪਤਾਨ ਦਾ ਕਲਰਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੌਂਸਲਰ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਕੌਂਸਲਰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ
ਵਾਲਡਰੋਨ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਮਈ 1814 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਡੋਵਰ, ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਡੈਨੀਅਲ ਵਾਲਡਰੋਨ ਅਤੇ ਓਲੀਵ ਹਸਕੇ ਸ਼ੇਫ ਵਾਲਡਰੋਨ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ, ਥਾਮਸ ਵੈਸਟਬਰੂਕ ਵਾਲਡਰੋਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦੁਆਰਾ

ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਾਈਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਲੀ ਦੇ ਮੇਲੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 1715 ਈ: ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕੌਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹ ਦਸਮ ​​ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਧੀਰ ਮੱਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਉਹ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਸੋਢੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਗੱਦੀ (ਧਾਰਮਿਕ ਗੱਦੀ) ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਸਫਲ ਹੋਏ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਅੰਬ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਨੇਹਰਿਅਨ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੈਰੋਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡੇਰੇ (ਤੀਰਥ) ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਸਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹੋਲਾ ਮੁਹੱਲਾ ਮੇਲਾ 
ਹੋਲਾ ਮੁਹੱਲਾ ਮੇਲਾ ਡੇਰਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਵਿਖੇ ਵਿਕਰਮੀ ਮਹੀਨੇ ਫੱਗਣ (ਫਰਵਰੀ-ਮਾਰਚ) ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੇਲਾ ਦਸ ਦਿਨ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਡੋਲੀਆਂ (ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ) ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਮੋਹਣ ਕਰਨ ਲਈ ਧਾਤੂ ਦੇ ਥਾਲ ਅਤੇ ਢੋਲ ਕੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਢੋਲ ਵਜਾਉਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਡੋਲੀਆਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਉਛਾਲਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਧੂਪ ਧੁਖਾਉਣ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਤਸੀਹੇ ਦੇਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਹੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ। ਉਸ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧੌਲੀਧਰ (ਝਰਨੇ) ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਡੋਲੀਆਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਸੈਲਾਨੀ ਧੌਲੀਧਰ ਜਾਂ ਚਰਨ ਗੰਗਾ ਵਿਖੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਧੌਲੀਧਰ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਘਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਲਹਿਰਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਦਾਸ ਦੇ ਪਾਠ ਉਪਰੰਤ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੁਰਾਣੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਜਾਂ ਕਈ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਾਂ ਦੇ ਗੋਲੇ, ਸੁਪਾਰੀ ਜਾਂ ਸਿੱਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਵਰਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਪਾਈਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਜੋ 80 ਫੁੱਟ (24 ਮੀਟਰ) ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਤਣੇ ਦਾ ਵਿਆਸ 5 ਫੁੱਟ (1.5 ਮੀਟਰ) ਹੈ, ਹਰ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਝੰਡੇ ਦੇ ਖੰਭੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਿੱਲੀ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋਆਬਾ, ਮਾਝਾ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਥਾਨ 
* ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਿਰ
* ਕਾਮਾਖਿਆ ਦੇਵੀ, ਪੋਲੀਅਨ
* ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ, ਧਿਆਨਸਰ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਪਵਨ ਨੇਗੀ

**ਪਵਨ ਨੇਗੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਨੇਗੀ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਡੇਅਰਡੇਵਿਲਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। 2014 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਅਤੇ 2016 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਨੇਗੀ ਨੇ 3 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਬੰਗਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ 2016 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਈਸੀਸੀ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2016 ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਪ ਹੈ।

ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2017 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2017 ਅਤੇ 2019 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਮਾਲੀਆ (ਪੰਛੀ)

ਮਾਲੀਆ ( *ਮਾਲੀਆ ਗ੍ਰਾਟਾ* **)** ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ (ਲਗਭਗ 29 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬਾ) ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜੈਤੂਨ-ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪੱਲਾ, ਪੀਲਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਛਾਤੀ, ਅਤੇ ਗੁਲਾਬੀ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਚੁੰਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਵਾਨ ਬਾਲਗ ਨਾਲੋਂ ਨੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ***ਮਾਲੀਆ*** ਜੀਨਸ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਇੱਕ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਸਥਾਨਕ, ਮਾਲੀਆ ਸੁਲਾਵੇਸੀ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਸੱਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀੜੇ, ਬੀਟਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਰਥਰੋਪੌਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਲੀਆ ਦੇ ਟੈਕਸੋਨੋਮਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪਲਮੇਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵੇਸਟਬਾਸਕੇਟ ਟੈਕਸਨ ਟਿਮਾਲੀਡੇ *ਸੇਨਸੂ ਲੈਟੋ* ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2012 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਲੀਆ ਇੱਕ ਬਕਵਾਸਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ Locustellidae ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਥਿਰ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਆਮ, ਮਾਲੀਆ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ IUCN ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਲਾਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਿਚਾਵਰਮ

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Pichavaram_1.jpg/220px-Pichavaram_1.jpg|thumb| ਪਿਚਾਵਰਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੈਂਗਰੋਵ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Pichavaram_mangrove_forest_panorama.jpg/220px-Pichavaram_mangrove_forest_panorama.jpg|thumb| ਜੰਗਲ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
**ਪਿਚਾਵਰਮ**, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਡਲੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵੇਲਰ ਮੁਹਾਨੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਰੂਨ ਮੁਹਾਨੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਵੇਲਰ-ਕੋਲੇਰੋਨ ਐਸਟੂਆਰੀਨ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕਿਲਈ ਬੈਕਵਾਟਰ ਅਤੇ ਮੈਂਗਰੋਵਜ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਫੁੱਟ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਚੇਨਈ ਤੋਂ 243 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਚਿਦੰਬਰਮ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਮੈਂਗਰੋਵ ਜੰਗਲ 
ਪਿਚਾਵਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂਗਰੋਵ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਪਿਚਾਵਰਮ ਮੈਂਗਰੋਵ ਜੰਗਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੈਂਗਰੋਵ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 1100 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਰੇਤ ਦੀ ਪੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਇਓਟੋਪ ਵਿੱਚ ਐਵੀਸੇਨੀਆ ਅਤੇ ਰਾਈਜ਼ੋਫੋਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ੈੱਲ ਅਤੇ ਫਿਨਫਿਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ।

## ਜੀਵ 
ਮੈਂਗਰੋਵ ਪਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਈਪ, ਕੋਰਮੋਰੈਂਟਸ, ਈਗ੍ਰੇਟਸ, ਸਟੌਰਕਸ, ਬਗਲੇ, ਸਪੂਨਬਿਲ ਅਤੇ ਪੈਲੀਕਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 15 ਆਰਡਰਾਂ ਅਤੇ 41 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 177 ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਉੱਚ ਉਪਲੱਬਧਤਾ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਕਾਰਨ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੈਨਲਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਚਿੱਕੜ ਅਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਫਲੈਟਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Mangroves of Pichavaram.jpg|ਪਿਚਾਵਰਮ ਦੇ ਮੈਂਗਰੋਵਜ਼
ਤਸਵੀਰ:Mangroves canopy.jpg|ਮੈਂਗਰੋਵਜ਼ ਕੈਨੋਪੀ
ਤਸਵੀਰ:Arial roots of Mangroves.jpg|ਮੈਂਗਰੋਵਜ਼ ਦੀਆਂ ਏਰੀਅਲ ਜੜ੍ਹਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਰਵਤੀਬਾਈ

**ਪਾਰਵਤੀਬਾਈ** (6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1734 – 23 ਸਤੰਬਰ 1763) ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਭਾਊ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੈੱਨ ਦੇ ਕੋਲਹਾਟਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਉਮਾਬਾਈ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਭਾਊ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੇਸ਼ਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਹੂਜੀ ਦੀ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਰਾਧਿਕਾਬਾਈ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸਰਾਓ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ 
ਜਦੋਂ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਰਾਠੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਈ। ਪਾਣੀਪਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਰਾਠਾ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਨਾ ਫਡਨਵੀਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਥੁਰਾ ਅਤੇ ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 14 ਜਨਵਰੀ 1761 ਨੂੰ ਲੜੀ ਗਈ ਆਖਰੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਭਾਊ ਦੇ ਕੁਝ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਆਦਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਮਲਹਾਰਰਾਓ ਹੋਲਕਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਚ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਬਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈ ਗਿਆ।

## ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 
ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਭਾਊ ਦੀ ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ

## ਮੌਤ 
ਉਸਨੇ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵੇਖੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਧਵ ਰਾਓ (ਪਹਿਲਾ) ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਮੂਨੀਆ ਕਾਰਨ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਰਾਠੇ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਪੈੱਨ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ
ਰਤਨ ਪੰਡੋਰਵੀ

**ਰਤਨ ਪੰਡੋਰਵੀ** (ਉਰਦੂ: رتن پننڈووی) ਕਲਮ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਰਾਲਾ ਰਾਮ (ਉਰਦੂ: رالا) رام) 7 ਜੁਲਾਈ 1907 – 4 ਨਵੰਬਰ 1990, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰਤਨ ਪੰਡੋਰਾਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜੁਲਾਈ 1907 ਨੂੰ ਪੰਡੋਰੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁਨਸ਼ੀ ਫਾਜ਼ਿਲ منشی فاضل ਅਤੇ ਅਦੀਬ ਫਜ਼ੀਲ ادیب فاضل ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮੀਰ ਮੀਨੇਈ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੇਲੇ ਦਿਲ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਮਲਸਿਆਨੀ ਉਸ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਨੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਉੱਦਾਤ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ, ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਮ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਿਆਰ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਹੈ *ਫਾਰਸ - ਏ - ਨਾਜ਼ਰ:* ਪੰਡਿਤ ਰਤਨ ਪੰਡੋਰਵੀ ਕੀ ਦਿਲਕਾਸ ਨਜ਼ਮਿਆਤ। 

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* ਬਹਿਸ਼ਤ ਏ ਨਜ਼ਰ
* *ਅੰਦਾਜ਼ ਏ ਨਜ਼ਰ*
* ਰੂਬੀਅਤ ਏ ਰਤਨ
* *ਤਹਕੀਕੀ ਮਬਾਹਿਸ*(1988)
* *ਹਿੰਦੀ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ*(1982)
* *ਸਰਮਾਇਅਹ ਬਲਾਘਾਟ* (1983)
* ਅਨੁਵਾਦ ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ (1987) 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸਾਲ(ਦਰੱਖਤ)

***ਸ਼ੋਰੀਆ ਰੋਬਸਟਾ***, ਸਾਲ ਦਾ **ਰੁੱਖ**, **ਸਾਲ**, **ਸ਼ਾਲਾ**, **ਸਖੂਆ**, ਜਾਂ **ਸਰਾਈ**, ਡਿਪਟਰੋਕਾਰਪੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ।

## ਵਿਕਾਸ 
ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਗਨਾਈਟ ਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਜੈਵਿਕ ਸਬੂਤ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ (ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਬੰਧਿਤ *ਸ਼ੋਰੀਆ* ਸਪੀਸੀਜ਼) ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਈਓਸੀਨ (ਲਗਭਗ 49 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ) ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੁੱਖ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਖੇਤਰ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਿਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਖਰੇ ਬਾਇਓਟਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਇਹਨਾਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਬਰ ਨੋਡਿਊਲ ਸਬੂਤ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ ਦਰਖਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਡੈਮਰ ਰਾਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਵੰਡ ਅਤੇ ਵਰਣਨ 
ਇਹ ਰੁੱਖ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨੇਪਾਲ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਅਸਾਮ, ਬੰਗਾਲ, ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਂਜ ਪੂਰਬੀ ਘਾਟਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪੂਰਬੀ ਵਿੰਧਿਆ ਅਤੇ ਸਤਪੁਰਾ ਰੇਂਜਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਤਰਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਜਲਵਾਯੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ (ਚੂਰੀਆ ਰੇਂਜ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿਤਵਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ, ਬਰਦੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲਾਫਾਂਟਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਰਾਈ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Managed Sal forest in Dehradun.jpg|ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ
ਤਸਵੀਰ:Sal forest at Gazipur, Bangladesh in winter.jpg|ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਾ ਜੰਗਲ
ਤਸਵੀਰ:Sal (Shorea robusta)- trunk- strangulated by some ficus tree at Jayanti, Duars W Picture 119.jpg|ਜੈਅੰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਕਸ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕੁਚਿਤ ਸਾਲ ਦਾ ਤਣਾ
ਤਸਵੀਰ:Sal (Shorea robusta)- new leaves with flower buds at Jayanti, Duars W Picture 120.jpg|ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਕੁਲਾਂ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ
ਤਸਵੀਰ:Sal (Shorea robusta)- old leaf at Jayanti, Duars W Picture 122.jpg|ਜੈਅੰਤੀ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਪੱਤਾ
ਤਸਵੀਰ:Sal (Shorea robusta)- flowering canopy W Picture 117.jpg|ਜਯੰਤੀ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਛਤਰੀ
ਤਸਵੀਰ:Shala Tree in full bloom.jpg| ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਸਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਪੂਰੇ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ:India, tre dee, salabhanjika, periodo hoysala 1150-1200 da Karnataka.JPG|*ਸਲਭੰਜਿਕਾ* ਜਾਂ "ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਮੇਡੇਨ", ਹੋਯਸਾਲਾ ਮੂਰਤੀ, ਬੇਲੂਰ, ਕਰਨਾਟਕ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Japanese language text
ਸੈਂਡਰਾ ਕਿਰਬੀ

**ਸੈਂਡਰਾ (ਸੈਂਡੀ) ਕਿਰਬੀ**  ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਓਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। 1976 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਰੋਇੰਗ ਟੀਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਵਾਡ ਸਕਲਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।

ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲਾਬਿੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪਏਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਹਨ, ਹੈ, ਜੋ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੈਸਬੀਅਨ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਉਹ ਸੇਫ ਸਪੋਰਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਥਲੀਟਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

2018 ਵਿੱਚ ਕਿਰਬੀ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਪੋਰਟਸ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਨੱਥੂ ਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਨੱਥੂ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ 2015-16 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 10 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ 2015-16 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼ ਟੀਮ ਨੇ 2017 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ 50 ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ।

ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2019 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2020 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਆਰਥਰ ਬਲੈਸਿਟ

**ਆਰਥਰ ਓਵੇਨ ਬਲੈਸਿਟ** (ਜਨਮ ਅਕਤੂਬਰ 27, 1940) ਇੱਕ ਸਫ਼ਰੀ ਮਸੀਹੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਰ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਸਲੀਬ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਬਲੈਸਿਟ ਦਾ ਜਨਮ ਗ੍ਰੀਨਵਿਲ, ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਲੂਈਜ਼ੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਪਾਹ ਫਾਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਲੈਸਿਟ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਗੇਟ ਬੈਪਟਿਸਟ ਸੈਮੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬੈਪਟਿਸਟ ਚਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਦਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਬਲੈਸਿਟ ਨੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਉਹ "ਸਨਸੈੱਟ ਸਟ੍ਰਿਪ ਦੇ ਮੰਤਰੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਮਾਰਚ 1968 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟਾਪਲੇਸ ਗੋ-ਗੋ ਕਲੱਬ ਦੇ ਕੋਲ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿਜ਼ ਪਲੇਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕੌਫੀ ਹਾਊਸ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।

ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ੈਰੀ ਐਨੀ ਸਿਮੰਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਡੇਟਿੰਗ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਕੱਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਸਨ: ਜੀਨਾ, ਆਰਥਰ ਜੋਏਲ, ਜੋਏ, ਆਰਥਰ ਜੋਸ਼ੂਆ, ਆਰਥਰ ਜੋਸੇਫ ਅਤੇ ਆਰਥਰ ਯਰੂਸ਼ਲਮ।

ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1990 ਵਿੱਚ ਡੇਨਿਸ ਇਰਜਾ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਕੱਠੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ, ਸੋਫੀਆ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਡੈਨਵਰ, ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਟੇਡ ਨੌਰਥ

**ਟੇਡ ਨੌਰਥ** (13 ਸਤੰਬਰ, 1939 – 30 ਮਾਰਚ, 2014) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਰੈਗ ਕਵੀਨ ਅਤੇ ਗੇਅ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1950 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਅਪਰਾਧਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਐਡਮੰਟਨ, ਅਲਬਰਟਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਟੇਡ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਉੱਤਰੀ ਕੁਕਿੰਗ ਲੇਕ, ਅਲਬਰਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਨਰਸ ਬਣਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਨੌਰਥ ਨੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਅਤੇ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਉਹ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉੱਤਰੀ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
### ਸਰਗਰਮੀ 
ਉਸਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਕਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। 18 ਅਗਸਤ, 1958 ਨੂੰ ਨੌਰਥ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਕੋਰਟ ਹਾਊਸ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਰੋਧ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ; ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਡਰੈਗ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੌਰਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਖਿੱਚ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ।

1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਸਟਰ ਨੌਰਥ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਐਨ.ਡੀ.ਪੀ. ਨੇਤਾ ਟੌਮੀ ਡਗਲਸ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰੀ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਿਏਰੇ ਇਲੀਅਟ ਟਰੂਡੋ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਅਪਰਾਧਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ 1969 ਵਿੱਚ ਬਿੱਲ ਸੀ-150 ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਸਟਰ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਮਿਸਟਰ ਨੌਰਥ ਦੀ "ਯੂਅਰ ਮੈਜਸਟੀ" ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

### ਡਰੈਗ 
1971 ਵਿੱਚ ਮਿਸਟਰ ਨੌਰਥ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹਗਾਹ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ 'ਇੰਮਪਰੇਸ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ' ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਖਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਕਨੇਡਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੈਰਿਟੀਆਂ ਲਈ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਫਰਾਂਸਿਸ ਫਲੈਚਰ (ਪੁਜਾਰੀ)

ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਟਾਪੂ ਦੇ ਫਲੈਚਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ]]

**ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਫਲੇਚਰ** (ਸੀ.-1555 - ਸੀ.-1619) ਚਰਚ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ ਸੀ ਜੋ 1577 ਤੋਂ 1580 ਤੱਕ ਸਰ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਡਰੇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਲਿਖਤੀ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਰੱਖਿਆ।

## ਜੀਵਨ
ਫਲੇਚਰ ਨੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਡਰੇਕ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਬਾਕੀ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਜੌਨ ਵੇਨ ਨੇ ਫਲੇਚਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ 1574 ਵਿੱਚ ਪੈਮਬਰੋਕ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਡਿਗਰੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ।  ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ ਮੈਗਡਾਲੇਨ, ਮਿਲਕ ਸਟ੍ਰੀਟ, ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪੈਰਿਸ਼ ਦਾ ਰੈਕਟਰ ਸੀ, ਜੁਲਾਈ 1576 ਵਿੱਚ ਡਰੇਕ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫਲੀਟ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਡਰੇਕ ਦੇ ਪਾਦਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਸ ਦਾ ਇੱਕ ਰਸਾਲਾ ਰੱਖਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ 1580 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ ਡਰੇਕ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ

**ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ** ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਡੀ ਕਸਬੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 49 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਪਗੋਡਾ-ਵਰਗੇ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਤੈਰਦਾ ਟਾਪੂ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਨ ਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਸ਼ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਮਾਚਲੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵੇਰਵੇ 
ਇਹ ਝੀਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਨੀਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਝੀਲ ਜਿੱਥੋਂ ਤੇਜ਼ ਵਗਦਾ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਝੀਲ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਜਾਂ ਕੁੱਲੂ ਘਾਟੀ ਦੇ ਬਜੌਰਾ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਰਸਤੇ 49 ਕਿ.ਮੀ (30 ਮੀਲ) ਹਨ । ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲ, ਤੈਰਦਾ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਆਮ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਤੈਰਦਾ ਟਾਪੂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਤੈਰਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਝੀਲ ਦੇ 7% ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Prashar_Lake%2CMandi_%2CHimachal_Pardesh.jpg/200px-Prashar_Lake%2CMandi_%2CHimachal_Pardesh.jpg|left|thumb|200x200px| ਮੰਦਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ
ਮੰਦਰ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕੋ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ  ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਤਾਖੋਰ ਇਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਪਾਏ।

## ਮਿਥਿਹਾਸ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਰੱਖਿਆ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੀਮ, ਪਾਂਡਵ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਇਹ ਝੀਲ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ/ਮਹਾਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਂਡਵ ਭਗਵਾਨ ਕਾਮਰੁਨਾਗ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਕਮਰੁਨਾਗ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਨਾਲ਼ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਭੀਮ ਨੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ  ਕੂਹਣੀ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟੋਆ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਟੋਆ ਫਿਰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਮੰਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 49 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਅਜੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ।

## ਗੈਲਰੀ 
### ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ 

ਤਸਵੀਰ:PrasharLake.jpg|ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਅਤੇ ਮੰਦਰ, ਜਨਵਰੀ '21
ਤਸਵੀਰ:Prashar Lake, HP.jpg|ਖੁਸ਼ਕ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਤਸਵੀਰ:Parashar Lake-Mandi-Himachal Pradesh-India.jpeg|ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ , ਫਰਵਰੀ '14।
ਤਸਵੀਰ:Prashar_Approach_Aerial_Snow_Feb18_DSC04841.jpg|ਏਰੀਅਲ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਝੀਲ, ਹੇਠਲੇ ਸੱਜੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲੀ ਸੜਕ, ਫਰਵਰੀ '18
ਤਸਵੀਰ:Prashar_Aerial_Snow_Feb18_DSC04841.jpg|ਏਰੀਅਲ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਝੀਲ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ, ਫਰਵਰੀ '18
ਤਸਵੀਰ:Prashar Lake Mandi Himachal Nov20 D72 19097.jpg|ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਅਤੇ ਮੰਦਰ, ਨਵੰਬਰ '20

### ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਦਾ ਫਲੋਰਾ 

ਤਸਵੀਰ:Thistle full Prashar Himachal Aug20 D72 17094.jpg|ਥਿਸਟਲ ਪਲਾਂਟ (ਸਰਸੀਅਮ ਵਾਲਚੀ)
ਤਸਵੀਰ:Thistle florets Prashar Himachal Aug20 D72 17090.jpg|ਥਿਸਟਲ ਦੇ ਫੁੱਲ (ਸਰਸੀਅਮ ਵਾਲਚੀ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ
ਰਿਚਰਡ ਹਰਮਨ

**ਰਿਚਰਡ ਸਕੌਟ ਹਰਮਨ** ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਦੀ *ਦ 100* ਵਿੱਚ ਜੌਹਨ ਮਰਫੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਮੋਨ *ਦ ਕਿਲਿੰਗ* ਵਿੱਚ ਜੈਸਪਰ ਐਮਸ ਅਤੇ *ਕੰਟੀਨੀਅਮ* ਉੱਤੇ ਜੂਲੀਅਨ ਰੈਂਡੋਲ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਮਨ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ *ਇਫ ਆਈ ਹੈਡ ਵਿੰਗਜ਼* ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਰਿਚਰਡ ਹਰਮਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਸੀਸਾਗਾ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਲਨ ਹਰਮਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਿਂਡ ਹਰਮਨ ਹਨ; ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜੈਸਿਕਾ ਹਰਮਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2002 ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ *ਯਿਰਮਿਯਾਹ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰਿਚਰਡ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੋਟਰੇ ਡੈਮ ਫਾਈਟਿੰਗ ਆਇਰਿਸ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦਾ। ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਸਪੋਂਜਬੋਬ ਸਕੁਅਰਪੈਂਟਸ ਅਤੇ ਬੌਬ ਡਾਇਲਨ ਅਤੇ ਦ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨਸ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਹੈ। ਉਹ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਰੀਵਾਦ ਪੱਖੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ

**ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ** (ਮਰਾਠੀ ਉਚਾਰਨ: [ਕੋਜ (π)ਨ]) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ, ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੱਛਮੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ ਕੋਇਨਾ ਡੈਮ ਅਤੇ ਕੋਇਨਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਕੋਇਨਾ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਲਾਈਫ ਲਾਈਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਨਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੀਟਿਸੰਗਮ ਵਿਖੇ ਕਰਾਡ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ 
ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ, ਕੋਇਨਾ, ਵੇਨਾ (ਵੇਣੀ), ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਸਰੋਤ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੰਚਗੰਗਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰੋਤ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀਆਂ 'ਤੇ ਸਰਾਪ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵੇਨਾ ਅਤੇ ਕੋਯਾਨਾ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਇਨਾ ਸਮੇਤ 4 ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਫਾਇਜ਼ ਦੇਹਲਵੀ

**ਨਵਾਬ ਸਦਰੁੱਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਬਹਾਦੁਰ ਫੈਯਜ਼** (1609-1738), ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਫਾਇਜ਼ ਦੇਹਲਵੀ** (ਉਰਦੂ; فائز) ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਦੀਵਾਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜ਼ਬਰਦਾਸਤ ਖਾਨ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਤੇ ਜਹਾਂਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਅਤੇ 1696 ਵਿੱਚ ਜੌਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੱਜ ਅਤੇ 1697 ਵਿੱਚ ਅਵਧ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਫੈਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1690 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਚਕਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਚਕਾਲੀ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਭਿਅਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਆਦ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।ਹਾਲਾਂਕਿਚਕਾਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿੱਤੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਿਸਟੀਰਿਕ ਲੱਛਣ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਚਕਾਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ੧੭੩੮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਕੰਮ 
ਫ਼ਾਇਜ਼ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤਰਕ, ਚਿਕਿਤਸਾ, ਰੇਖਾਗਣਿਤ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਆਦਿ ਦਾ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।ਫਾਇਜ਼ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਲਾਸਿਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਉੱਨੀ ਹਜ਼ਾਰ ਆਇਤਾਂ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੌ ਆਇਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਵਿੱਚ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਮਸਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ

**ਬ੍ਰਾਹਮਣ** (/ˈbrɑːmɪn/; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ब्राह्मण, ਰੋਮੀਕ੍ਰਿਤ: brāhmaṇa ) ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵਰਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਜ਼ਾਤ ਵੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁਜਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੁਜਾਰੀ (ਪੁਰੋਹਿਤ, ਪੰਡਿਤ, ਜਾਂ ਪੁਜਾਰੀ) ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਆਪਕਾਂ (ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਆਚਾਰੀਆ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਵਰਣ ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹਨ।

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਿੱਤਾ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਭਜਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਵਰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਵਰਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਗਰੀਬੀ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ("ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਹ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਉਸੇ ਦਿਨ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ"). ਵਿਹਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਪਾਰੀ ਵੀ ਬਣ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿੱਤੇ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

## ਵੈਦਿਕ ਸਰੋਤ 
## ਧਰਮਸੂਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ 
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਧਰਮਸੂਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, ਕਰਤੱਵਾਂ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜੌਹਨ ਬੁਸਾਨਿਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨੈਤਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਯੂਨਾਨੀ ਸਦਗੁਣ-ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹਨ, ਕਿ "ਮਨੂੰ ਦੇ ਧਾਰਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ" ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ "ਸਦਗੁਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਲੈਟੋਨਿਕ-ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ" ਇਸ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅਬਰਾਹਿਮ ਏਰਾਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇੱਕ ਵਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ" (ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਤੋਂ 6 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ "ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੋਈ ਬਲੀਦਾਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕੁਰਬਾਨੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਕੰਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕੁਲੀਨ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ"। ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਦਿਕ ਸ਼ਰਾਉਤ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਗੁਪਤ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਵਰਣ ਵਿਵਸਥਾ
ਰਿਪਲ ਪਟੇਲ

**ਰਿਪਲ ਵਿਨੂਭਾਈ ਪਟੇਲ** (ਜਨਮ 28 ਸਤੰਬਰ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਰਿਪਲ ਨੇ 24 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 11 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

ਫਰਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ, ਪਟੇਲ ਨੂੰ 2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 4 ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ 2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੇ 50ਵੇਂ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ, ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ, ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ
**ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼** (ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜੀਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਗ 1 ਅਤੇ 2, ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਰਿੰਗ ਰੋਡ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦ ਨੇਬਰਹੁੱਡ ਨੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 4.4% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਪਾਰਕ, ਡਿਫੈਂਸ ਕਲੋਨੀ, ਬਸੰਤ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਿਕੇਤਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਾਈਟ ਫਰੈਂਕ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਗਜ਼ਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਬਾਰੇ ਤਿਮਾਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ 2019 ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/GK-1%2C_New_Delhi.jpg/220px-GK-1%2C_New_Delhi.jpg|left|thumb|ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼-1 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਦੀ  ਤਸਵੀਰ ਜੋ ਕਿ ਕੈਲਾਸ਼ ਕਲੋਨੀ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਓਵਰ ਬ੍ਰਿਜ ਤੋਂ ਲਈ
ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼ 1 (ਜੀਕੇ-1) ਨੂੰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਡੀਐਲਐਫ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਨੂੰ ਕਲੋਨੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਐਮ ਅਤੇ ਐਨ ਬਲਾਕ ਦੇ ਜੀਕੇ 1 ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੜੀ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
Nehru Place Distributors  Nehru Place
ਬੇਖੁਦ ਦੇਹਲਵੀ

**ਬੇਖੁਦ ਦੇਹਲਵੀ** (21 ਮਾਰਚ 1863 - 2 ਅਕਤੂਬਰ 1955), **ਸੈਯਦ ਵਾਹਿਦ-ਉਦ-ਦੀਨ ਅਹਿਮਦ** , ਸੈਯਦ ਸ਼ਮਸ-ਉਦ-ਦੀਨ "ਸਲੀਮ" ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਵੀ ਸੀ। ਬੇਖੁਦ ਦਾ ਜਨਮ ਭਰਤਪੁਰ|ਭਰਤਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਲਤਾਫ ਹੁਸੈਨ ਹਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ੧੮੯੧ ਵਿੱਚ ਬੇਖੁਦ ਨੂੰ ਦਾਗ ਦੇਹਲਵੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ - *ਗੁਫਤਾਰ ਏ ਬੇਖੁਦ* ਅਤੇ *ਸ਼ਾਹਸਵਾਰ ਏ ਬੇਖੁਦ,* ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2 ਅਕਤੂਬਰ 1955 ਨੂੰ 92 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਦਾਗ਼ ਦੇਹਲਵੀ

* ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦੇਹਲਵੀ (ਅਨੰਦ ਮੋਹਨ ਜੁਤਸ਼ੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦੇਹਲਵੀ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ

**ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ**  ) ਜੌਹਨਸਨ ਐਂਡ ਗ੍ਰਿਮ ਦੇ 2010 ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੰਦੂ ਫਿਰਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 641 ਮਿਲੀਅਨ ਜਾਂ 67.6% ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਧਰਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪਰਮ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਮਹਾਵਿਸ਼ਨੂੰ। ਇਸ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (IAST: Vaπav), ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਵਾਦ ਅਤੇ ਰਾਮਵਾਦ ਵਰਗੇ ਉਪ-ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਰਵਉੱਚ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਅਕਸਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ (ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ, ਉਪ-ਸਕੂਲ) ਹਨ: ਰਾਮਾਨੁਜ ਦਾ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਦਾ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟਦਵੈਤਾ ਸਕੂਲ, ਮਧਵਾਚਾਰਿਆ ਦਾ ਦਵੈਤ ਸਕੂਲ (ਤੱਤਵਾਦ), ਨਿੰਬਰਕਾਚਾਰਿਆ ਦਾ ਦਵੈਤਦਵੈਤ ਸਕੂਲ, ਅਤੇ ਵਲਭਚਾਰੀਆ ਦਾ ਪੁਸ਼ਤੀਮਾਰਗ। ਰਾਮਾਨੰਦ (14 ਵੀਂ ਸਦੀ) ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਮ-ਮੁਖੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੱਠ ਸਮੂਹ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਮੁੱਢ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Deity_Krishna-Vasudeva_on_a_coin_of_Agathocles_of_Bactria_190-180_BCE.jpg/180px-Deity_Krishna-Vasudeva_on_a_coin_of_Agathocles_of_Bactria_190-180_BCE.jpg|thumb|ਲਗਭਗ 190-180 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ, ਬੈਕਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਗੈਥੋਕਲਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਕੇ ਉੱਤੇ ਵੁਸੁਦੇਵਾ। ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਦਾ "ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਚਿੱਤਰ" ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਉਭਾਰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਸਬੂਤ ਅਸੰਗਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀਵਾਦ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੈਦਿਕ ਸੂਰਜਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਘੱਟ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਦਿਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਸੀ।

#### *ਅਵਤਾਰ* 
ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਬਾਈ ਅਵਤਾਰ ਹਨ। ਦਸ਼ਾਵਤਰਾ ਇੱਕ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ।

## ਸਰੋਤ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਤਲ

**ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਤਲ** (1906–1993) (ਉਰਦੂ : گوپال مِتّل)  ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਤਲ 6 ਜੂਨ 1906 ' ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ (, ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ. ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਵਲੈਤੀ ਰਾਮ ਜੈਨ, ਦੇ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਸੀ । ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ 1932 ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਛਪਦੇ ਇੱਕ ਅਖਬਾਰ "ਸੁਬਾਹ ਏ ਉਮਿਦ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਮੌਲਾਨਾ ਤਾਜਵਰ ਨਜੀਬਾਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ "ਸ਼ਾਹਕਾਰ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ-ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਜਗਤ ਲਕਸ਼ਮੀ" ਲਈ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਅਗਸਤ 1947 ਤੱਕ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਰਦੂ ਅਖਬਾਰਾਂ, "ਮਿਲਾਪ" ਅਤੇ "ਤੇਜ" ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1953 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਹ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਾਸਿਕ ਤਹਿਰੀਕ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। 1956 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਮਖਮੂਰ ਸਈਦੀ ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਜੁਆਇੰਟ ਐਡੀਟਰ ਰਹੇ।

ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਤਲ ਦੀ ਮੌਤ  15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1993 ਨੂੰ 87 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ  ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਹੋਈ। 

## ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ 
ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਤਲ ਇੱਕ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ "ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਕਦੀਰ" ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਉੱਤਮ ਆਇਤਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। "1994 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਨਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਇਤਾਂ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਵੇਰਵਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਵਾਹਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਕੱਤਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨ- 1) ਦੋਰਾਹਾ, 2) ਸਹਾਰਾ ਮੈਂ ਅਜ਼ਾਨ, 3) ਸ਼ਾਰੜ ਏ ਨਗਮਾ ਅਤੇ 4) ਸਚੇ ਬੋਲੇ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ: 

* *ਦੋਰਾਹਾ* (1944)
* *ਸਾਹਾਰਾ ਮੇਂ  ਅਜ਼ਾਨ* (1970)
* *ਸ਼ਰਾਰ ਏ ਨਗਮਾ* (1984)
* ਸੱਚੇ ਬੋਲ (1988)
* *ਕੁਲੀਯਾਤੀ ਏ ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਤਲ* (1994)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1906
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੋਹਨ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੋਹਨ (28 ਨਵੰਬਰ 1922 - 2004) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮੋਹਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਭਾਟੀਆ ਦਾ ਤਖੱਲਸ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਗਣਪਤ ਰਾਏ ਭਾਟੀਆ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸਨ; ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮੇਰਠ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤੀ। ਗਣਪਤ ਰਾਏ ਉਰਦੂ ਦਾ ਕਵੀ ਵੀ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਤਖੱਲਸ ਸ਼ਾਕਿਰ ਸੀ।

ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੋਹਨ ਨੇ ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਮੂਰੇ ਕਾਲਜ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਾਲਜ ਹਾਊਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

== ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ==
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੋਹਨ ਇਕ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਉੱਘਾ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਰਦੂ ਮੰਚ 'ਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ - ਪੰਡਿਤ ਹਰੀਚੰਦ ਅਖਤਰ, ਅਰਸ਼ ਮਲਸੀਆਂਸੀ, ਜਗਨ ਨਾਥ ਆਜ਼ਾਦ, ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਤਲ, ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਦ, ਬਿਸਮਿਲ ਸਈਦੀ, ਰਾਣਾ ਜੱਗੀ, ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਸ਼ਤਰ, ਤਾਲਿਬ ਚੱਕਵਾਲੀ ਅਤੇ ਬਖਸ਼ੀ ਅਖਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ।

== ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ (ਉਰਦੂ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿਚ): ==

* ਸ਼ਬਨਮ ਸ਼ਬਨਮ
* ਦਿਲ ਏ ਨਾਦਾਨ  
* ਤਮਾਸ਼ਾਈ  
* ਗ਼ਜ਼ਲ  
* ਨਿਗਾਹ ਏ ਨਾਜ਼  
* ਆਹੰਗ ਈ ਵਤਨ  
* ਕੋਂਪਲ ਕੋਂਪਮ  
* ਬੈਰਾਗ਼ੀ ਭਵਰਾ 
* ਸ਼ਿਰਾਜ਼ਾ ਏ ਮਿਜ਼ਗਾਨ

== ਹਵਾਲੇ ==
&lt;/section&gt;&lt;section rel="cx:Section" id="cxTargetSection17" data-mw-cx-source="Yandex"&gt;&lt;/section&gt;&lt;section rel="cx:Placeholder" id="cxTargetSection18"&gt;&lt;/section&gt;&lt;section rel="cx:Placeholder" id="cxTargetSection19"&gt;&lt;/section&gt;
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਕੋਂਡਾਪੱਲੀ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ

**ਕੋਂਡਾਪੱਲੀ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਇਹ   ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਹੈ।

## ਜੀਵ 
ਇਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੀਤੇ, ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਿੱਦੜ, ਬਘਿਆੜ, ਸਿਵੇਟ ਬਿੱਲੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਵਿਚਲੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਸਾਂਬਰ ਹਿਰਨ, ਚਿਤਲ, ਭੌਂਕਣ ਵਾਲਾ ਹਿਰਨ, ਰੀਸਸ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਥੇ ਮੋਰ ਵਰਗੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਹਨ।

## ਬਨਸਪਤੀ 
*ਟੇਲਾ ਪੋਨੀਕੀ ਸਾਫਟਵੁੱਡ* ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੋਂਡਾਪੱਲੀ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਖਵਾਲ

thumb|317x317px| ਖਵਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਪੋਸਟਕਾਰਡ (1907 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ)।
**ਖਵਾਲ** () ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੂਲ ਮਿਸਰੀ ਮਰਦ ਡਾਂਸਰ ਔਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਲੜਕਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ ਸੀ; ਕੁਝ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ *ਗਵਾਲ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਬਦ *ਖਵਾਲ* ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਖਵਾਲ ਨੇ ਕਾਸਟਨੇਟ ਨਾਮੀ ਸੰਗੀਤ-ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਨੱਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਪੇਂਟ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਵਾਲ ਹਟਾ ਕੇ, ਮੇਕਅੱਪ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਔਰਤ ਗਵਾਜ਼ੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ।ਖਵਾਲ ਨੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪਹਿਨ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ। ਖਵਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਗਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਆਹ, ਜਨਮ, ਸੁੰਨਤ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਖਵਾਲ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਭਰਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।

ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੈਸਿਵ ਗੇਅ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੋਸੇਕ
* ਬਚ ਬਾਜ਼ੀ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਅਨਮੋਲਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ

**ਅਨਮੋਲਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 28 ਮਾਰਚ 1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼, ਉਹ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 19 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਆਈਪੀਐਲ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਨਮੋਲਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ 2014-15 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਚ ਅਤੇ 2015 ਦੇ ਭਾਰਤ ਅੰਡਰ-19 ਤਿਕੋਣੀ-ਦੇਸ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 2016 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਨਵੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿਰੁੱਧ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 267 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਹ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 753 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।

ਜੁਲਾਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੂੰ 2018-19 ਦਲੀਪ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਬਲੂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018-19 ਦੇਵਧਰ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਏ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੇਵਧਰ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਏ ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।
thumb|ਅਨਮੋਲਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਵਿਜੇ ਹਜਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਦੋਰਾਨ
ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2019 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੂੰ 2019-20 ਦਲੀਪ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਬਲੂ ਟੀਮ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2019-20 ਦੇਵਧਰ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਬਰਿੰਗੀ ਨਦੀ

**ਬਰਿੰਗੀ** ਜਾਂ **ਬਰੇਂਗੀ ਨਦੀ** ਅਨੰਤਨਾਗ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਜੀ ਡਾਂਟਰ, ਅਨੰਤਨਾਗ ਵਿਖੇ ਜੇਹਲਮ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਲ 30ਕਿਲੋਮੀਟਰ (18.64mi) ਤੱਕ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੌਬਗ ਸਟ੍ਰੀਮ, ਅਹਲਾਨ ਗਡੋਲ ਸਟ੍ਰੀਮ ਅਤੇ ਡਾਕਸੁਮ ਸਟ੍ਰੀਮ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ। ਨੌਬਗ ਸਟ੍ਰੀਮ ਮਾਰਗਨ ਟਾਪ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਡਾਕਸੁਮ ਸਟ੍ਰੀਮ ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿੰਥਨ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਦੀ ਡਾਕਸਮ (ਉੱਚਾਈ  ) ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਕੋਕਰਨਾਗ ਬ੍ਰਿੰਗੀ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਜੇਹਲਮ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਸਰ ਵਾਲਟਰ ਲਾਰੈਂਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਦਿ ਵੈਲੀ ਆਫ਼ ਕਸ਼ਮੀਰ* ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਲਗਾਮ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚੂਨੇ ਦੀ ਦਰਾੜ ਵਿੱਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਰਾਂਗ ਨਦੀ ਅਚਬਲ ਝਰਨੇ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਂਡੇਵੇਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਕ ਹੋਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਚੂਸ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਕ ਹੋਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਟੋਨੀ ਮਾਂਗਨ

**ਟੋਨੀ ਮਾਂਗਨ** (ਜਨਮ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1957 ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ) ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਤਿ ਦੂਰੀ ਦਾ ਦੌੜਾਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ 27 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਅਵੇਅਰ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 50,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (31,000 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਜੋ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ 48-ਘੰਟੇ ਇਨਡੋਰ ਟਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡ ਧਾਰਕ 426.178 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (264.815 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ 48-ਘੰਟੇ ਟ੍ਰੈਡਮਿਲ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ 405.22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਮੈਂਗਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੌੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ, ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਵ ਅਲਟਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਹਾਂ ਮੈਂ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਰਫੀਕ ਸੌਦਾਗਰ

**ਰਫੀਕ ਸੌਦਾਗਰ** (ਉਰਦੂ: ڈاکٹر رفیق سوداگر , 28 ਮਾਰਚ, 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਜੂਮਨ -ਏ-ਤਰੱਕੀ ਉਰਦੂ (ਯਾਦਗਾਰੀ ਯੂਨਿਟ) ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ "ਕਰਨਾਟਕ ਉਰਦੂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਕੇਂਦਰ ਮੁਸਲਿਮ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ 23 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾਸੀ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕਾ ਦੇ ਯਾਦਗੀਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸੌਦਾਗਰ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਮਾਰਚ, 1971 ਵਿੱਚ ਅਬਦੁਲ ਰਜ਼ਾਕ ਸੌਦਾਗਰ ਅਤੇ ਹਾਫੀਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਘਰ  ਕਾਦੇਚੂਰ, ਯਾਦਗੀਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਉਹ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ 

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* *ਯਦ  ਏ ਮਾਜ਼ੀ.*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ

thumb|247x247px|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ
**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ** ਸਾਹਿਬ, ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਘੁਕੇਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਟਨਾ ਦੇ ਰਈਸ ਨਵਾਬ ਰਹੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਅਤੇ ਕਰੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪਟਨਾ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੌਜਵਾਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਓਡੀਸੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੂਹ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਲੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੱਕਿਆ ਟੁੰਡ ਜਿਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੰਗਤ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਦੀਪਕ ਪੁਨੀਆ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਦੀਪਕ ਪੁਨੀਆ** (ਜਨਮ 27 ਸਤੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ, ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸਿਸ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2016 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੁਆਰਾ ਪੁਨੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸੰਤ (ਧਰਮ)

ਇੱਕ **ਸੰਤ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: सन्त्; IAST: ਸੰਤ;  [sɐn̪t̪]) ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਜੈਨ ਧਰਮ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ "ਸਵੈ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ" ਦੇ ਗਿਆਨ ਲਈ "ਸੱਚ-ਮਿਸਾਲ" ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਸ ਜੀਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੁਆਰਾ ਰੂਹਾਨੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
"ਸੰਤ" ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੂਲ ਸਤ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ "ਸੱਚ, ਹਕੀਕਤ, ਸਾਰ" ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ,  "ਸੈਂਟ" ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਪਵਿੱਤਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਪਵਿੱਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ", ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਮੂਲ ਸਾਕ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ- "ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ"

ਸ਼ੋਮਰ ਅਤੇ ਮੈਕਲਿਓਡ ਸੰਤ ਨੂੰ ਸਤ ਜਾਂ "ਸੱਚ, ਯਥਾਰਥ" ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ" ਜਾਂ 'ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ', ਇਹ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰੂਹਾਨੀ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਸਵੈ-ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ"। ਵਿਲੀਅਮ ਪਿੰਚ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਨੁਵਾਦ "ਸੱਚ-ਮਿਸਾਲ" ਹੈ।

## ਸਿੱਖ ਧਰਮ 
* ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸੰਤ, ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਭਗਤ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ/ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਾਂਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਊਰਜਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਾਮ (ਨਾਮ ਜਪੋ/ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ) ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਠ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਅੰਦਰੂਨੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
* ਸੰਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਬੀਰ, ਰਵਿਦਾਸ, ਨਾਮਦੇਵ, ਫਰੀਦ, ਭੀਖਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਗੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੰਤ ਜਾਂ ਭਗਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੱਬੀ ਗਿਆਨ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸੰਕਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ 
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਗਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਸੰਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਸੰਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਸੰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸੱਚਾ ਸੰਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰ (ਨਾਮ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕਰੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਲ ਲੀਲਾ ਮੈਨੀ ਸੰਗਤ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਲ ਲੀਲਾ ਮੈਨੀ ਸੰਗਤ** ਰਾਜਾ ਫਤਹਿਚੰਦ ਮੈਨੀ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਤੰਗ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਲ ਲੀਲਾ ਮੈਨੀ ਸੰਗਤ ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਫਤਿਹ ਚੰਦ ਮੈਣੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਔਲਾਦ ਰਾਣੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੀ ਅਕਸਰ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਰਾਣੀ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਥਾਹ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਖੇਡਣ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਉਬਾਲੇ ਅਤੇ ਨਮਕੀਨ ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਆਇਆ। ਹੁਣ ਵੀ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੇ ਅਤੇ ਨਮਕੀਨ ਛੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੋਰ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਨਿਰਮਲਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ 28 ਅਗਸਤ 1668 ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅੰਦਰਲੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਬਲਾਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼ਿਫਾ ਗਵਾਲੀਅਰ

**ਸ਼ਿਫਾ ਗਵਾਲੀਅਰ** (1912-1968) ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਮਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। 

## ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਿਫਾ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦਾ ਜਨਮ ਗਵਾਲੀਅਰ, (ਗਵਾਲੀਅਰ ਰਾਜ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]। ਉਹ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀਮਾਬ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਉਰਦੂ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸ਼ਿਫਾ ਗਵਾਲੀਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2010 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* ਆਇਤ-ਏ-ਸ਼ਿਫਾ
* *ਨਬਜ਼-ਏ-ਹਿਆਤ*
* ਜ਼ਖਮ-ਏ-ਗੁਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ