open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਟੱਕਰ

**ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਟੱਕਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Vaishali Takkar;** 15 ਜੁਲਾਈ 1992 – 15 ਅਕਤੂਬਰ 2022) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਹ *ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ* ਵਿੱਚ ਅੰਜਲੀ ਭਾਰਦਵਾਜ, *ਸੁਪਰ ਸਿਸਟਰਜ਼* ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਸ਼ਰਮਾ, *ਵਿਸ਼ਾ ਯਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ: ਸਿਤਾਰਾ* ਵਿੱਚ ਨੇਤਰਾ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ ਅਤੇ *ਮਨਮੋਹਿਨੀ 2* ਵਿੱਚ ਅਨੰਨਿਆ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਟੱਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੁਲਾਈ 1992 ਨੂੰ ਉਜੈਨ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਚ ਬੀ ਟੱਕਰ ਅਤੇ ਅੰਨੂ ਟੱਕਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੀਰਜ ਟੱਕਰ (ਜਨਮ 1996) ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਟੱਕਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਡਰਾਮਾ *ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ,* ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2015 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਸੰਜਨਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਯੇ ਹੈ ਆਸ਼ਿਕੀ* ਵਿੱਚ ਵਰਿੰਦਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਅਗਸਤ 2016 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2017 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਅੰਜਲੀ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ* ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਰਥ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਅਤੇ ਰੋਹਨ ਮਹਿਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ।

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਬ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਸੁਪਰ ਸਿਸਟਰਜ਼* ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅੱਗੇ, ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਵਿਸ਼ਾ ਯਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ: ਸਿਤਾਰਾ* ਵਿੱਚ ਅਰਹਾਨ ਬਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇਤਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਨਵੰਬਰ 2019 ਤੋਂ ਜੂਨ 2020 ਤੱਕ, ਟੱਕਰ ਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਮਨਮੋਹਿਨੀ 2* ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਰੇਹਾਨਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਨੰਨਿਆ/ਮਾਨਸੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਟੱਕਰ ਨੇ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ ਕੀਨੀਆ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਡਾ. ਅਭਿਨੰਦਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੰਗਣੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

15 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ, ਟੱਕਰ ਨੇ ਤੇਜਾਜੀ ਨਗਰ, ਇੰਦੌਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਫਾਹਾ ਲੈ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ 16 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ ਲੱਭੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬੈੱਡਰੂਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁਸਾਈਡ ਨੋਟ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਨੇ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ

**ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ** (ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ** (**NER**)) ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵੰਡ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ- ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਅਸਾਮ, ਮਨੀਪੁਰ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਅਤੇ "ਭਰਾ" ਰਾਜ ਸਿੱਕਮ। ਇਸ ਵਿੱਚ 262,230 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (101,250 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦਾ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਕਾਰੀਡੋਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਵਜੋਂ 1971 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਕੌਂਸਲ (ਐਨਈਸੀ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ। NEC ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਕਮ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੁੱਕ-ਈਸਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਆਸੀਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਦਾ ਗੇਟਵੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਨਗਰ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ
* ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ
* ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ
* ਮੱਧ ਭਾਰਤ
* ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ

## ਹਵਾਲੇ
### ਹਵਾਲੇ
### ਸਰੋਤ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Ministry of Development of North Eastern Region
* Know India/States
* Northeast India Tourism 
*
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਠੱਕਰ

**ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਠੱਕਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ: **Vaishali Thakkar;** ਜਨਮ 25 ਜੁਲਾਈ 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੋਅ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ *ਬਾ ਬਹੂ ਔਰ ਬੇਬੀ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਨਾ ਦੀ ਹਾਸਰਸ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੋਅ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ *ਉੱਤਰਨ* ਵਿੱਚ ਦਾਮਿਨੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2021 ਤੋਂ, ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰ ਸਾਥ ਨਿਭਾਨਾ ਸਾਥੀਆ 2 ਵਿੱਚ ਕੁਸੁਮ - ਗਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸਵਰਾ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਠੱਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ *ਏਕ ਮਹਿਲ ਹੋ ਸਪਨੋ ਕਾ*, ਅਤੇ ਫਿਰ *ਬਾ ਬਹੂ ਔਰ ਬੇਬੀ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਵੀਨਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਲੜੀ *ਉਤਰਨ* ਵਿੱਚ ਦਾਮਿਨੀ ਰਾਗੇਂਦਰ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਲੜੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੇ ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ "ਵਿਕਾਸ" ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਠੱਕਰ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਸੋਨੀਆ ਦੀਪਤੀ

**ਸੋਨੀਆ ਦੀਪਤੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sonia Deepti;** ਜਨਮ 29 ਜੁਲਾਈ 1984) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ ਸੇਖਰ ਕਮੂਲਾ ਫਿਲਮ *ਹੈਪੀ ਡੇਜ਼* ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਵਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ - ਤੇਲਗੂ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੋਨੀਆ ਦੀਪਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਇੱਕ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੇਖਰ ਕਮਾਮੂਲਾ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 2007 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਹੈਪੀ ਡੇਜ਼* ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਵਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ, ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 2008 ਦੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੋਨੀਆ ਲਈ ਉਸਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜਿੱਤੀ।

2008 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ *ਵਿਨਾਯਕੁਡੂ*, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੁਡੂ ਦੇ ਉਲਟ, *ਹੈਪੀ ਡੇਜ਼* ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਫਲ ਉੱਦਮ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਐਨ. ਲਿੰਗੁਸਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ *ਪਾਈਆ* ਨਾਲ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, *ਇਨਿਧੂ ਇਨਿਧੂ*, ਜੋ *ਹੈਪੀ ਡੇਜ਼* ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਮੂਲ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸੋਨੀਆ ਨੇ 2011 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਡੂਕੁਡੂ* ਵਿੱਚ ਸਮੰਥਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਦੋਸਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੁਨੀਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਏਰਿਕਾ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਅਭਿਨੀਤ ਫਿਲਮ *ਨਿਨਿਨਡੇਲ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

2015 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਮੇਘਾ ਵਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪਟਕਥਾ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਨੈਤਿਕ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀਤਾ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਕੰਟਰੀ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਰਿਚਾ ਪਨਾਈ

**ਰਿਚਾ ਪਨਾਈ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Richa Panai**) ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ, ਟਾਲੀਵੁੱਡ, ਮਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਿਚਾ ਪਨਾਈ ਭਾਰਤੀ ਗਹਿਣਾ ਕੰਪਨੀ ਭੀਮਾ ਜਵੈਲਰੀ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਿਚਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਲਖਨਊ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਏਅਰ ਹੋਸਟੈਸ ਬਣ ਗਈ। ਜੱਬਾਰ ਕਾਲਰੱਕਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਡ ਫਿਲਮ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਵਾਦਾਮੱਲੀ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ, *ਬੈਂਕਾਕ ਸਮਰ* ਅਤੇ *ਸੈਂਡਵਿਚ* ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਨੀ ਮੁਕੁੰਦਨ ਅਤੇ ਕੁੰਚਾਕੋ ਬੋਬਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰਿਚਾ ਨੇ ਸਾਲ '12 (ਮਹਿਲਾ) ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨਵੇਂ ਚਿਹਰੇ ਲਈ ਏਸ਼ੀਆਨੈੱਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ।

ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਯਮੁਦਿਕੀ ਮੋਗੁਡੂ* ਵਿੱਚ ਅਲਾਰੀ ਨਰੇਸ਼ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੁਗੁਰੀ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਸਟਾਰ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ *ਟ੍ਰੈਫਿਕ* ਨਾਲ ਆਪਣਾ *ਬਾਲੀਵੁੱਡ* ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। *ਮਨੋਜ ਬਾਜਪਾਈ*, *ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ*, *ਦਿਵਿਆ ਦੱਤਾ* ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਕਾਸਟ। ਉਹ *ਸੁਨੀਲ* ਅਭਿਨੀਤ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ, *ਈਦੂ ਗੋਲਡ ਏਹੇ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਲਟੀ ਕਾਸਟ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਕਰਾਸਰੋਡ (ਲੇਕਹਾਊਸ)* ਨੂੰ ਵੀ ਫਿਲਮਾਇਆ ਜੋ 2017 ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਟਿਊਲਿਪ ਜੋਸ਼ੀ

**ਟਿਊਲਿਪ ਜੋਸ਼ੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Tulip Joshi**) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਪੰਜਾਬੀ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਜੋਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਰਤੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਮਾਂ, ਜ਼ਬੇਲ ਜੋਸ਼ੀ (ਨੀ ਹੇਕੀਅਨ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਮੋਨਾਲੀਸਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਜਤ ਬੇਦੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜਮਨਾਬਾਈ ਨਰਸੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਠੀਬਾਈ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਭੋਜਨ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

ਟਿਊਲਿਪ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕੀ ਪਰ ਕਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ( ਪੋਂਡਸ, ਪੈਪਸੀ, ਸਿਆਰਾਮ, ਬੀਪੀਐਲ, ਸਮਿਰਨੋਫ, ਟਾਟਾ ਸਕਾਈ ਮੋਬਾਈਲ ਟੀਵੀ, ਆਦਿ) ਲਈ ਕਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

## ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਫਿਲਮਾਂ 'ਚ ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦੈ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਨਾਲ '''ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਕੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੈ** ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ। ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਖਾਨ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਹੀਰੋਇਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ **ਸੰਜਨਾ'* ਨਾਮ ਚੁਣਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅੰਜਲੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਕਾਫੀ ਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਟਿਊਲਿਪ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ *ਮਾਤਭੂਮੀ'' ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ '*ਧੋਖਾ*' ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ।

ਆਪਣੇ ਦਿੱਤੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੋਸ਼ੀ ਅਗਲੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਵਿਲੇਨ* ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ, ਆਇਸ਼ਾ ਟਾਕੀਆ ਅਤੇ ਸੋਹਾ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨਾਲ *ਦਿਲ ਮਾਂਗੇ ਮੋਰ* ਸੀ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਔਸਤ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਇਹ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਉਹ 2009 ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ "*ਜਗ ਜਿਓਂਦਿਆਂ ਦੇ ਮੇਲੇ"* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ 2011 ਵਿੱਚ ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ "*ਯਾਰਾ ਓ ਦਿਲਦਾਰਾ* " ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਕੇਤਕੀ ਕਦਮ

**ਕੇਤਕੀ** ਜਾਂ **ਕੇਤਕੀ** **ਕਦਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ: **Ketki or Ketaki Kadam)** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ *"ਕਬੂਲ ਹੈ"* ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਭ ਸਿਨਹਾ / ਵਿਕਰਾਂਤ ਮੈਸੀ / ਮੋਹਿਤ ਸਹਿਗਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁਮੈਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨੰਤਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
2014 ਵਿੱਚ, *ਕਬੂਲ ਹੈ* ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਗਾਥਾ *ਮਹਾਭਾਰਤ* ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਰਾਧਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਡੀਜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕਰੀਏਟਿਵ ਯੂਨਿਟ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਰਲੇਖ ਬਨਾਰਸ ਕਾ ਬੰਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ *ਹਮ ਹੈ ਨਾ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ, ਕਦਮ ਨੂੰ ਸੱਤਿਆ ਦੀ ਸਮਾਨੰਤਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਬੰਟੀ ਕੰਵਰ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।

2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ਇੰਦਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ *ਸਰੋਜਨੀ* ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ, ਕਦਮ ਨੂੰ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੂ 3* ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਗ ਟੀਵੀ ਪਿਆਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੀਤੀ।

ਇੱਕ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਲਾਈਵ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬੂਗੀ ਵੂਗੀ (ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਬੂਗੀ ਵੂਗੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮ

**ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮ** ਪੰਜ ਪੰਚਰਾਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕੋਨਾਸੀਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮਮ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭੀਮੇਸ਼ਵਰ ਸਵਾਮੀ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ 
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹਿਲਾਂ *ਧਕਸ਼ਤਪੋਵਨ* ਅਤੇ *ਧਕਸ਼ਾਵਟਿਕਾ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਦਕਸ਼ ਮੁਖੀ ਨੇ "ਨਿਰੇਸ਼ਵਰ ਯੱਗ" ਜਾਂ "ਨਿਰੇਸ਼ਵਰ ਯੱਗ" ਨਾਮਕ ਯੱਗ ਜਾਂ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਨਾਮ "ਦਕਸ਼ ਅਰਾਮਾ" ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਦਕਸ਼ ਦਾ ਨਿਵਾਸ"। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਗਦਗੁਰੂ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ/ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾ ਦੁਆਰਾ "ਮਾਨਿਕੀਏ ਦਕਸ਼ ਵਾਟਿਕਾ" ਦੇ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਸਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਕਸ਼ ਵਾਟਿਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ "ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਨਿਕਯੰਬਾ ਦੇਵੀ" ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ ਦਕਸ਼ ਨੇ "ਨਿਰੇਸ਼ਵਰ ਯੱਗ" ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਮੰਦਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 9ਵੀਂ ਅਤੇ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਬੀ ਚਲੁਕਿਆਨ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੰਡਪਮ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਗੰਗਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇਵਾ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਨੂੰਹ ਗੰਗਾ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੰਦਰ ਚਾਲੂਕਯਾਨ ਅਤੇ ਚੋਲ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਮੰਦਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਚਲੁਕਿਆ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਰਲਾਕੋਟਾ (ਸਮਾਲਕੋਟ) ਵਿੱਚ ਭੀਮੇਸ਼ਵਰਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ 892 ਈਸਵੀ ਅਤੇ 922 ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਦਕਸ਼ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦਕਸ਼ ਯਗਨਾਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਵੀਰਭੱਦਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੰਗਾਮੇ ਅਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਰਾਤਰੀ ਅਤੇ ਦਾਸਰਾ ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮਮਾ 25 ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ&nbsp;ਅਮਲਾਪੁਰਮ ਤੋਂ 28 ਕਿ.ਮੀ&nbsp;ਕਾਕੀਨਾਡਾ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ 50&nbsp;ਰਾਜਾਮੁੰਦਰੀ ਤੋਂ ਕਿ.ਮੀ. ਲੋਕ ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਕਾਕੀਨਾਡਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਦਕਸ਼ਰਾਮਮ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਰਾਜਾਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ।Draksharama

ਸੜਕ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਦੁਆਰਾ ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

**ਸੜਕ:** ਕੋਈ ਰਾਜਾਮੁੰਦਰੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮਚੰਦਰਪੁਰਮ ਲਈ ਬੱਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਰਾਵੁਲਪਾਲੇਮ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮਚੰਦਰਪੁਰਮ ਲਈ ਬੱਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਚੰਦਰਪੁਰਮ ਤੋਂ ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕੋਟੀਪੱਲੀ ਜਾਂ ਯਾਨਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੱਸਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

**ਰੇਲਗੱਡੀ:** ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਕੀਨਾਡਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮ ਲਈ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰੇਲ ਬੱਸ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ।

**ਹਵਾਈ:** ਕੋਈ ਰਾਜਾਮੁੰਦਰੀ ਤੱਕ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਰਾਮ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਕੈਬ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਆਂਧਰਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ
* ਪੰਚਰਾਮਾ ਖੇਤਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ
ਅੰਗੀਰਾ ਧਰ

**ਅੰਗੀਰਾ ਧਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Angira Dhar**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ "*ਬੈਂਗ ਬਾਜਾ ਬਾਰਾਤ"* ਅਤੇ ਫਿਲਮ *ਲਵ ਪਰ ਸਕੁਆਇਰ ਫੁੱਟ ਵਿੱਚ* ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਧਰ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਧਰ ਨੇ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ *ਲਵ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੇ* ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਨੰਦ ਤਿਵਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ 
ਧਰ ਨੇ ਚੈਨਲ ਵੀ ਨਾਲ ਟੀਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਚੈਨਲ V ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ UTV ਬਿੰਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੋਅ 'ਬੇਗ ਬੋਰੋ ਸਟੀਲ' ਵਿੱਚ ਐਂਕਰ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

### ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਅਰੁਣੋਦਯ ਸਿੰਘ ਅਭਿਨੀਤ ਫਿਲਮ *ਏਕ ਬੁਰਾ ਆਦਮੀ* ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ।

2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਈ-ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਬੈਂਗ ਬਾਜਾ ਬਾਰਾਤ* ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚੁਸਤ, ਚੁਸਤ, ਨੌਜਵਾਨ ਸੁਤੰਤਰ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੋੜੇ, ਸ਼ਹਾਨਾ (ਧਰ) ਅਤੇ ਪਵਨ (ਅਲੀ ਫਜ਼ਲ) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸੀਜ਼ਨ ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿੱਕੀ ਕੌਸ਼ਲ ਦੇ ਨਾਲ RSVP ( ਰੋਨੀ ਸਕ੍ਰੂਵਾਲਾ *ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ* ) ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਨੰਦ ਤਿਵਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ *ਕਮਾਂਡੋ 3* ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਫਸਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਸਨੇ ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਦੀ ਫਿਲਮ *ਰਨਵੇ 34* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਕੋਡੰਦਰਾਮਾ ਮੰਦਿਰ, ਵੋਂਟੀਮਿੱਟਾ

**ਕੋਡੰਦਰਾਮਾ ਮੰਦਰ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕਡਪਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵੋਂਟੀਮਿੱਟਾ ਮੰਡਲਮ ਦੇ ਵੋਂਟੀਮਿੱਟਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ, ਵਿਜੇਨਗਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ, 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਦਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ  ਕਡਪਾ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਪੇਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਸਥਾਨਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੋਂਟੂਡੂ ਅਤੇ ਮਿਟੂਡੂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਦਾ (ਬੁਆਏ) ਵੰਸ਼ਾ ਸਨ, ਜੋ ਲੁਟੇਰੇ ਤੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣੇ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਏ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਮੰਦਰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਚੋਲ ਅਤੇ ਵਿਜੇਨਗਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵੋਂਟੀਮਿੱਟਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਮੇਰਾ ਪੋਟਾਨਾ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ *ਮਹਾਂ ਭਾਗਵਤਮ* ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ *ਰਾਮਾਇਣ* (ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ) ਦਾ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ' ਆਂਧਰਾ ਵਾਲਮੀਕੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਵਾਵਿਲਾਕੋਲਾਨੂ ਸੁਬਾ ਰਾਓ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤ-ਕਵੀ ਅੰਨਾਮਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਜਾਂ ਕੀਰਤਨ ਰਚੇ ਅਤੇ ਗਾਏ। ਜੀਨ-ਬੈਪਟਿਸਟ ਟੇਵਰਨੀਅਰ, ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਯਾਤਰੀ, ਜਿਸਨੇ 1652 ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
thumb| ਮੰਦਰ ਦਾ ਏਰੀਅਲ ਦ੍ਰਿਸ਼

thumb| ਮੰਡਪਮ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ
ਮੰਦਿਰ, ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਜੇਨਗਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ, "ਸੰਧਾਰਾ" ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਦਰ, ਸਿਧੌਟ ਤੋਂ ਬਕਾਰਪੇਟਾ ਰਾਹੀਂ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਜਾਵਟੀ ਗੋਪੁਰਮ (ਟਾਵਰ) ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੁਰਜ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ, ਮੰਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਦੋ ਟਾਵਰ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਟਾਵਰ ਪੰਜ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਟਾਵਰ ਦੇ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਿੱਕਮੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਸਿੱਕਮੀ ਭਾਸ਼ਾ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਸਿੱਕਮੀ**, **ਭੂਟੀਆ**, ਜਾਂ **ਡਰੇਨਜੋਂਗਕੇ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (, "Rice Valley language"), *ਡ੍ਰਾਨਜੋਕੇ*, *ਡੇਨਜੋਂਗਕਾ*, *ਡੇਨਜੋਂਗਪੇਕੇ* ਅਤੇ *ਡੇਨਜੋਂਗਕੇ*, ਤਿੱਬਤੀ-ਬਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਇਹ ਭੂਟੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਕਮ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਨੰਬਰ 1, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਕਮੀ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਡ੍ਰੈਂਡਜ਼ੋਂਗਕੇ (, "Rice Valley") ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਨੂੰ ਡ੍ਰੈਂਡਜ਼ੋਂਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 1975 ਤੱਕ ਸਿੱਕਮੀ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਲਿਖਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਿਖਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 
ਸਿੱਕਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਸੀ ਸਮਝਯੋਗ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਤਰ ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਉਹ ਮਾਮੂਲੀ ਹਨ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਉੱਤਰੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਤਮਕ ਅੰਤਰ ਹਨ। ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਗੈਰ-ਸਿੱਕਮੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਕਮੀ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਸਿੱਕਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਉੱਤਰੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਿੱਕਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
*  Dead link
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਕਮ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਟਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼ਰੂਤੀ ਸੇਠ

**ਸ਼ਰੂਤੀ ਸੇਠ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shruti Seth**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜੌਕੀ ਹੈ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਸੇਠ ਨੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚੈਨਲ V ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਲੜੀ "ਸ਼ਰਾਰਤ" (2003-06) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਜੀਆ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਧਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੇਠ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਸੇਠ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ "ਵੈਸਾ ਭੀ ਹੋਤਾ ਹੈ ਭਾਗ" ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ — *ਫਨਾ* (2006) ਅਤੇ *ਸਲੱਮਡੌਗ ਮਿਲੀਅਨੇਅਰ* (2008) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸੇਠ ਨੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਦੀ ਮੂਲ ਲੜੀ '''ਦਿ ਸੂਟ ਲਾਈਫ ਆਫ਼ ਕਰਨ ਐਂਡ ਕਬੀਰ''' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ "ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਲੜੀ" ਵਰਗੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੇਠ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾਨਿਸ਼ ਅਸਲਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਲੀਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਰੂਤੀ ਸੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਅਸਲਮ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ # *selfiewithdaughter* ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਐਲਾਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ *ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ* ਰੇਡੀਓ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ

thumb| ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ **ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ**, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ ਜੋ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੈ।

ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਦਧੀਚੀ ਦਾ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਮੰਦਿਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਥਾਨੇਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਨੂੰ ਮਹਾਭਾਰਤ ਕਾਲ ਤੱਕ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇ ਭਗਵਾਨ "ਮਹੇਸ਼ਵਰ" ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ (ਧਰਮ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸਤਰ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ" ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਅਸਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਮਹਾਕਾਲ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਧੂਰਾ ਅਤੇ ਫਲ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥਾਨੇਸਰ ਦੇ ਵਰਧਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪੁਸ਼ਪਾਭੂਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਰਾਠਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਭਾਉ ਨੇ ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਵਿਖੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਕੋੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬੈਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਥਾਨੇਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ *ਲਿੰਗਮ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਕੁਰੂ, ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
## ਦੇਵਤੇ ਬਾਰੇ 
ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਮਰਾਟ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਮੰਦਰ ਖੇਤਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਛੱਤ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ 'ਆਮਲਾ' ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਹੈ। *ਲਿੰਗਮ* ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ
ਜੋਤੀਸਰ

*ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ* ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ]]
**ਜੋਤੀਸਰ ਸਰੋਵਰ** ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ *ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ* ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ - *ਕਰਮ* ਅਤੇ *ਧਰਮ* ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਆਪਣੇ ਡਟੇ ਹੋਏ ਦੋਸਤ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਨੈਤਿਕ ਦੁਬਿਧਾ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ *ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ* (ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ) ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
### ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ 
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ‘ਜੋਤਿ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਂ ਗਿਆਨ। ‘ਸਰ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਧੁਰਾ। ਇਸ ਲਈ, ‘ਜੋਤਿਸਾਰ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਅਰਥ’ ਜਾਂ ‘ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ’ ਭਾਵ ‘ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਸਾਰ’।

### ਮਹਾਭਾਰਤ ਲਾਈਟ ਐਂਡ ਸਾਊਂਡ ਸ਼ੋਅ 
ਜੋਤੀਸਰ ਝੀਲ 'ਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਲੇਜ਼ਰ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ *ਮਹਾਂਭਾਰਤ* ਦੇ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

### ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀਸਰ ਵਿਖੇ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਰਿਐਲਿਟੀ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਥੀਮ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 100,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ 10,000 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ
ਕੇਸਰੀਆ

**ਕੇਸਰੀਆ** ਜਾਂ **ਕੇਸਰੀਆ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਚੰਪਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਰੀਆ ਰਾਜਾ ਅਸ਼ੋਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਟੂਪ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਆਧੁਨਿਕ ਕੇਸਰੀਆ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੇਸਪੁੱਤ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਲਾਮਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਬੀਲੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਗੁਆਂਢੀ ਕੋਸਲ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਲੀ ਕੈਨਨ ਦੇ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬਨਾ ਸੂਤ ਵਿੱਚ ਕੇਸਪੁੱਤ ਜਾਂ ਭੋਗਨਗਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ। ਭੋਗਨਗਰ ਲਿੱਛਵੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਲਾਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਅਲਾਰਾ ਕਲਾਮਾ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਕੇਸਪੁਟਾ ਤੋਂ ਸਨ। ਜਾਤਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੁੱਧ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੱਕਰਵਰਤੀਨ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬੁਧ ਦੇ ਕੇਸਾਪੁੱਤ ਦੀ ਇੱਕ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੇਸਮੁਤੀ ਸੁਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਲਾਮ ਸੂਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਇਸ ਸਟੂਪਾ ਨੂੰ ਦੇਵਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ "ਰੱਬ ਦਾ ਘਰ"। ਇਸ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਸਨ।

## ਕੇਸਰੀਆ ਸਟੂਪਾ 
thumb|300x300px| ਕੇਸਰੀਆ ਸਟੂਪਾ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸਤੂਪ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਨੇ ਮੌਰੀਆ, ਸੁੰਗ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਬਣਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਤੂਪ 200 ਈਸਵੀ ਅਤੇ 750 ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ, ਰਾਜਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ। ਕੇਸਰੀਆ ਸਤੂਪ 104 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਹੁਏਨ ਸਾਂਗ ਨੇ ਕਿਆ-ਸ਼ੀ-ਪੋ-ਲੋ (ਕੇਸਰੀਆ) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਤੂਪ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਹ ਉਜਾੜ ਅਤੇ ਵੱਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਕੇਸਰੀਆ ਸਤੂਪ 1958 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏਐਸਆਈ) ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੇ ਕੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

1998 ਵਿੱਚ ਸਟੂਪਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਸਤੂਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਸਿੱਕੇ, ਤੀਰ ਦੇ ਸਿਰੇ, ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ, ਸਜਾਈਆਂ ਇੱਟਾਂ ਆਦਿ ਮਿਲੀਆਂ। 'ਭੂਮੀ ਸਪਸ਼ ਮੁਦਰਾ' ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੈਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਸਣਾਂ ਵਿਚ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ

**ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਬਲਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ**, ਜਾਂ **ਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ** ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਸਿਰਫ ਆਮ ਬਜਟ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸੰਚਾਲਨ ਫੌਜੀ ਲੜੀ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। 

ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਜਿਹੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਮੰਤਰਾਲੇ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿਭਾਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਵਿਭਾਗ ਹੋਰ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ "ਯੁੱਧ ਮੰਤਰਾਲੇ" ਫੌਜ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ, ਜੇ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਭਾਗ ਸਨ। 1953 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਜੰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ" ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ "ਜਲ ਸੈਨਾ" ਦਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸੀ।

ਇਹਨਾਂ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਰੱਖਿਆ (ਹਵਾਈ, ਜ਼ਮੀਨ, ਜਲ ਸੈਨਾ) ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਬੁਖਾਰੀ

**ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਬੁਖਾਰੀ** ਨੂੰ ਅਕਸਰ Z. A. ਬੁਖਾਰੀ (ਉਰਦੂ: ذوالفقار علی بخاری) (6 ਜੁਲਾਈ, 1904 - 12 ਜੁਲਾਈ, 1975) ਵਜੋਂ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਸਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 6 ਜੁਲਾਈ 1904 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੀਰ (ਸੂਫ਼ੀ) (ਸੂਫੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ) ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦਕੋਵਾਨ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਅਮਰਾਵਤੀ, ਪਲਨਾਡੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਅਮਰਾਵਤੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਪਲਨਾਡੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰਾਵਤੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਨਵੀਂ ਅਮਰਾਵਤੀ  ਵਿਖੇ ਹੈ। ਪੂਰਬ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰਾਵਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰਾਜਾ ਵਸੀਰੈੱਡੀ ਵੈਂਕਟਾਦਰੀ ਨਾਇਡੂ ਦੁਆਰਾ 1790 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕਥਿਤ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚਿੰਤਪੱਲੀ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਮਰਾਵਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਮਰਾਵਤੀ ਸਟੂਪਾ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਸਬੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੱਤਵਾਹਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਧਨਯਕਾਟਕ (ਹੁਣ ਧਾਰਣੀਕੋਟਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਦਾ ਅਮਰਲਿੰਗੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਪੰਚਰਾਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੋਧੀ ਸਥਾਨ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਮਰਾਵਤੀ ਸਟੂਪ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਧਿਆਨ ਬੁੱਧ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਬੁੱਧ ਦੀ ਮੂਰਤੀ। ਧਿਆਨ ਆਸਣ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਿਟੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਔਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ (HRIDAY) ਲਈ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ 
ਅਮਰਾਵਤੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ *ਅਮਰਾਂ ਲਈ ਸਥਾਨ* ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ *ਧਨਯਕਾਟਕ* ਅਤੇ *ਆਂਧਰਾਨਗਰੀ* ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪੂਨੀਆ

**ਨੇਹਾ ਸਿੰਘ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Neha Singh)**, ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ **ਪਵਿੱਤਰ ਪੂਨੀਆ** (ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1986) ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੀ *ਲਵ ਯੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ* ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੋਨੀ ਸਬ ਦੀ ਸਿਟਕਾਮ ਫੈਨਟਸੀ ਲੜੀ *ਬਾਲਵੀਰ ਰਿਟਰਨਜ਼* ਵਿੱਚ ਤਿਮਨਾਸਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਣੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ *ਐਮਟੀਵੀ ਸਪਲਿਟਸਵਿਲਾ 3* ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ *ਬਿੱਗ ਬੌਸ 14* ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਵਿੱਤਰਾ ਪੂਨੀਆ ਨੇ MTV ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ MTV Splitsvilla 3 ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਲਜੀਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੋਅ *ਗੀਤ - ਹੁਈ ਸਬਸੇ ਪਰਾਈ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਲਵ ਯੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ* ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਰਥ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਲਾਈਫ ਓਕੇ ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ *ਵੈਲਕਮ - ਬਾਜ਼ੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨਵਾਜ਼ੀ ਕੀ* ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮੁਕੁਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ *ਸਿਧਾਰਥ - ਲਵ, ਲਸਟ, ਪੀਸ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ, ਸ਼ਿਵਮ ਭਾਰਗਵ ਅਤੇ ਸ਼ਜ਼ਾਹਨ ਪਦਮਸੀ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪੂਨੀਆ *ਰਿਟਜ਼ ਜੀਲੇ ਯੇ ਪਾਲ*, *ਐਮਟੀਵੀ ਮੇਕਿੰਗ ਦ ਕੱਟ 2*, *ਹਾਂਗੇ ਜੁਦਾ ਨਾ ਹਮ*, *ਸਵਾਰੇ ਸਬਕੇ ਸਪਨੇ ਪ੍ਰੀਤੋ* ਅਤੇ *ਡਰ ਸਬਕੋ ਲਗਤਾ ਹੈ* ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸ਼ੋਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇਂ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਨਿਧੀ ਛਾਬੜਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਦੀ *ਗੰਗਾ* ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਕਾਲੇਰੀਨ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾ ਐਪੀਸੋਡ ਲਈ ਇੱਕ ਆਕਾਰ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਸੱਪ ਵੀ ਖੇਡਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਨਾਗਿਨ 3* ਵਿੱਚ ਪੌਲੋਮੀ ਰਾਏ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੋਨੀ ਸਬ ਦੀ ਸਿਟਕਾਮ ਫੈਨਟਸੀ ਲੜੀ *ਬਾਲਵੀਰ ਰਿਟਰਨਜ਼* ਵਿੱਚ ਤਿਮਨਾਸਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਣੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਪੂਨੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ *ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਸੀਜ਼ਨ 14 ਦੇ* ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 57ਵੇਂ ਦਿਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 14 ਦੇ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਏਜਾਜ਼ ਖਾਨ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਿਰ

**ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਿਰ** ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ *ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਵਿਜੇਵਾੜਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੰਦਰਕੇਲਾਦਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਾਲਿਕਾ ਪੁਰਾਣ, ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਇੰਦਰਕੀਲਾਦਰੀ ਉੱਤੇ ਦੇਵੀ ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਤੇਯ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਵੈੰਭੂ, (ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟ) ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

## ਦੇਵੀ ਕਥਾ 
left|thumb|250x250px| ਮੰਦਰ ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੰਤਕਥਾ ਦੇਵੀ ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਨਕ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਅਸਹਿ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਇੰਦਰਕਿਲਾ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਇੰਦਰਕਿਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੈਂਤ ਰਾਜੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਨਕਦੁਰਗਾ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ, ਮਨਮੋਹਕ  ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚਮਕਦਾਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਆਈਕਨ ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਅੱਠ-ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ - ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ - ਇੱਕ ਖੜ੍ਹੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸ਼ਾਸ਼ੁਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
[right|thumb| ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ [ਓਮ|ਓਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ।]]

## ਪੂਜਾ, ਭਗਤੀ 
ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਰ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
thumb|250x250px| ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ ਬੈਰਾਜ ਤੋਂ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb|250x250px| ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ ਬੈਰਾਜ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਨੇੜੇ ਦਾ ਮੰਦਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਥਾਨੇਸਰ

**ਥਾਨੇਸਰ ਸ਼ਹਿਰ** ਜਾਂ **ਪੁਰਾਣਾ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸ਼ਹਿਰ** ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਲਗਭਗ 160&nbsp;ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਿ.ਮੀ. ਥਾਨੇਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਸੀ।

ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ (ਸਥਾਨੀਸ਼ਵਰ) ਪੁਸ਼ਯਭੂਤੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦੀ ਸੀਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਗੁਪਤਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਰੀਆਵਰਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਯਭੂਤੀ ਸਮਰਾਟ ਪ੍ਰਭਾਕਰਵਰਧਨ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਥਾਨੇਸਰ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਵਰਧਨ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ ਬਣੇ। ਹਰਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗੁਪਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
[thumb| ਸ਼ੇਖ ਚਿੱਲੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ *ਹਰਸ਼ਾ ਕਾ ਟੀਲਾ ਦਾ ਟਿੱਲਾ*, 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ [ਹਰਸ਼|ਹਰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।]]
[thumb| [ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੋਵਰ|ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਰੋਵਰ]]
ਥਾਨੇਸਰ ਨਾਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, *ਸ੍ਥਾਨੀਸ਼ਵਰ* ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ *ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਥਾਨ/ਨਿਵਾਸ* । (ਸਥਾਨ-ਸਥਾਨ/ਖੇਤਰ, ਈਸ਼ਵਰ-ਪ੍ਰਭੂ)।

ਪੁਰਾਣੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸ਼ਹਿਰ (ਥਾਨੇਸਰ ਸ਼ਹਿਰ) ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਸਬਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਟਿੱਲੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖ ਚਿੱਲੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਟਿੱਲਾ (1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ 750 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ) "ਹਰਸ਼ ਦਾ ਟੀਲਾ" (ਹਰਸ਼ ਦਾ ਟੀਲਾ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹਰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰ ਹਨ। ਟਿੱਲੇ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ- ਕੁਸ਼ਾਣ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਗ੍ਰੇ ਵੇਅਰ ਸ਼ਾਰਡ ਅਤੇ ਗੁਪਤਾ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਲਾਲ ਪੋਲਿਸ਼ਡ ਵੇਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

1011 ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਮਹਿਮੂਦ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਿਮੂਦ ਦੁਆਰਾ ਜੇਹਾਦ ਨੂੰ ਕੈਸਸ ਬੇਲੀ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।

ਮੁਗਲ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਸਥਾਨੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1567 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਘੱਗਰ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਥਾਨੇਸਰ ਨੇੜੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ।

ਥਾਨੇਸਰ ਨੂੰ ਆਈਨ-ਏ-ਅਕਬਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਪਰਗਨੇ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਲਈ 7,850,803 ਡੈਮਾਂ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 1500 ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ 50 ਘੋੜਸਵਾਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਕਿਲਾ ਸੀ।

### ਇਤਿਹਾਸਕ 
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਧਰੋਹਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪੁਰਾਤੱਤਵ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਥਾਨੇਸਰ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਾਈਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਕਾ ਟਿਲਾ ਹੋਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਾਰਤ)

**ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ** (IAST: *Vitta Maṃtrālaya*) ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮੰਤਰਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟੈਕਸ, ਵਿੱਤੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਪੂੰਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਨਾਲ ਚਿੰਤਤ ਹੈ।

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ ਚਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਮਾਲੀਆ ਸੇਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਆਡਿਟ ਅਤੇ ਲੇਖਾ ਸੇਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਲੇਖਾ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਿਖਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਵਣਜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਰਥਾਤ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਸਟ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਕਾਊਂਟਸ ਸਰਵਿਸ ਦਾ ਸਿਖਰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਥਾਰਟੀ ਵੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ (ਭਾਰਤ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Finance Ministry
* Official Facebook Page of Ministry of Finance, Govt. of India
* Income Tax department
* Central Board of Excise and Customs


ਭਾਰਤ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ (ਭਾਰਤ)

**ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ** (ਛੋਟਾ ਰੂਪ **FM**) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਨੀਤੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਫਰਜ਼ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਾਂ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਜਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਉਪ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ; ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ, ਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ; ਆਰ ਵੈਂਕਟਾਰਮਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ। ਕਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Finance Ministry, Official website

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਾਰਤ)

**ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ** (IAST: *Gṛha Maṃtrālaya*), ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਤਰਾਲਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। 

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ (IPS), DANIPS ਅਤੇ DANICS ਲਈ ਕਾਡਰ ਕੰਟਰੋਲਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਵੀ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਪੁਲਿਸ-1 ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਾਡਰ ਕੰਟਰੋਲਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕਿ, UT ਡਿਵੀਜ਼ਨ DANIPS ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
* Amit Shah takes charge of Home Ministers of India 2019

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Official website
* Official website 
* Directory of Important Web Links of MHA
* Ministry of Home Affairs : Foreigners Division
* Official MHA Press Releases
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ (ਭਾਰਤ)

**ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ** (ਛੋਟਾ-ਰੂਪ **HM**) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਹੈ; ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਇਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਉਪ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ, ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਨੀਆਰਤਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਟੇਲ ਵਾਂਗ, ਕਈ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਕੋਲ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਵਾਧੂ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2020 ਤੱਕ, ਤਿੰਨ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ: ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪੀ.ਵੀ. ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ। ਐਲ.ਕੇ. 19 ਮਾਰਚ 1998 ਤੋਂ 22 ਮਈ 2004 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਅਡਵਾਨੀ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2020 ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ।

26 ਮਈ 2014 ਤੋਂ 30 ਮਈ 2019 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਿੰਦੇ ਤੋਂ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ। 31 ਮਈ 2019 ਨੂੰ, ਦੂਜੇ ਮੋਦੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ 31ਵੇਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Home Ministry, Govt. of India
* Amit Shah take charge of Home Ministry of India 2019

ਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਬੰਗਲੌਰ ਪੈਲੇਸ

**ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਪੈਲੇਸ** ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਰੇਵ. ਜੌਨ ਗੈਰੇਟ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਜੋ ਹੁਣ ਸੈਂਟਰਲ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਮਹਿਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਵੀਨੀਕਰਨ 
right|thumb|258x258px| ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਪੈਲੇਸ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦਾ ਏਰੀਅਲ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb|256x256px| ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਮਹਿਲ। ਲੀ-ਵਾਰਨਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੇ ਸੋਵੀਨੀਅਰਸ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, 1894'
ਮਹਿਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਸਮੇਤ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਮੀਨ ਹੁਣ (2018) ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ

ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਰਮਿਆਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਵਿਆਹ ਹਾਲ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ 34 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਸਕਾਰਪੀਅਨ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਮਹਿਲ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ: ਆਇਰਨ ਮੇਡੇਨ, ਐਰੋਸਮਿਥ, ਬੈਕਸਟ੍ਰੀਟ ਬੁਆਏਜ਼, ਡੌਨ ਮੋਏਨ, ਡੇਵਿਡ ਗੁਏਟਾ, ਐਲਟਨ ਜੌਨ, ਡੀਪ ਪਰਪਲ, ਟੈਕਸਟਚਰਜ਼, ਅਮੋਨ ਅਮਰਥ, ਲੈਂਬ ਆਫ਼ ਗੌਡ, ਮਾਰਕ ਨੋਫਲਰ, ਏਕਨ, ਦ ਬਲੈਕ ਆਈਡ ਪੀਸ, ਦ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨਜ਼, ਮੈਟਾਲਿਕਾ, ਮਾਈਕਲ ਲਰਨਜ਼ ਟੂ ਰੌਕ, ਰੋਜਰ ਵਾਟਰਸ, ਗਨਸ ਐਨ ਰੋਜ਼ਜ਼, ਦ ਪ੍ਰੋਡਿਜੀ, ਨੋ ਡੌਟ, ਸੇਪਲਟੁਰਾ, ਸਕਾਰਪੀਅਨਜ਼, ਐਨਰਿਕ ਇਗਲੇਸੀਆਸ, ਮਸ਼ੀਨ ਹੈੱਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਲ ਆਫ਼ ਫਿਲਥ।

2007 ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਮੇਡੇਨ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਐਡਫੈਸਟ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਿਗ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਬੈਂਡ ਦੇ ਏ ਮੈਟਰ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ ਐਂਡ ਡੈਥ ਟੂਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਐਡਫੈਸਟ ਨਾਮ ਬੈਂਡ ਦੇ ਮਾਸਕੋਟ ਐਡੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 38,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ ਅਤੇ 4000 ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਟਿਕਟ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਇਰਨ ਮੇਡੇਨ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੇਰੀ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਹੈਵੀ ਮੈਟਲ ਸਮਾਰੋਹ ਸੀ।

ਜੈ ਸੀਨ, ਲੁਡਾਕ੍ਰਿਸ ਅਤੇ ਫਲੋ ਰੀਡਾ ਨੇ 22 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ T20 ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਮੈਟਾਲਿਕਾ ਨੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰੌਕ ਐਨ ਇੰਡੀਆ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ੋਅ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 31,000 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਆਖਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ (ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ)

## ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਸੰਸਾਰ 
ਫਨ ਵਰਲਡ ਮਹਿਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤਦੱਤ ਨਰਸਿਮਹਾਰਾਜਾ ਵਾਡਿਆਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪ੍ਰਮੋਦਾ ਦੇਵੀ ਵਾਡਿਆਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ, ਵਾਟਰ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਨੋ ਰੂਮ ਹਨ।
thumb|253x253px| ਮਹਿਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ

## ਹਵਾਲੇ
ਪੇਰੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

**ਪੇਰੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੂਰੀ** ( **PNP** ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਇਡੁੱਕੀ ਅਤੇ ਪਠਾਨਮਥਿੱਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 925 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ  , ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 305 km   ਦੇ ਕੋਰ ਜ਼ੋਨ ਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਪੇਰੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਰਕ ਦੁਰਲੱਭ, ਸਥਾਨਕ, ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੇ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਦੀਆਂ: ਪੇਰੀਆਰ ਅਤੇ ਪੰਬਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਲਗਾਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪਾਰਕ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਇਲਾਇਚੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਡਾਲਮ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 4 ਹੈ ਕੁਮੀਲੀ ਤੋਂ, ਲਗਭਗ 100 km (62 mi) ਕੋਟਾਯਮ ਦੇ ਪੂਰਬ, 110 km (68 mi) ਮਦੁਰਾਈ ਦੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ 120 km (75 mi) ਕੋਚੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
left|thumb| ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ
left|thumb| ਪੇਰੀਆਰ ਝੀਲ
ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਅਤੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਰਵਾਈ 1934 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਚਿਥਿਰਾ ਤਿਰੁਨਾਲ ਬਲਰਾਮ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ, ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੇਰੀਆਰ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੇਲੀਕਮਪੱਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ 1950 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਭੂਗੋਲ 
thumb| ਪੇਰੀਆਰ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ
ਪੇਰੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਇਲਾਇਚੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ : ਸੀਮਾ ਵੇਲੀਮਲਾਈ ਤੱਕ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਮੇਦਾਗਨਮ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਇਹ ਸੀਮਾ ਵੇਲੀਮਲਾਈ ਤੋਂ ਕਾਲੀਮਲਾਈ ਪੀਕ (GO (P) No.65/2003/F&WLD ਮਿਤੀ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ, 20 ਦਸੰਬਰ 03) (1615 M) ਤੱਕ ਅੰਤਰ-ਰਾਜੀ ਸੀਮਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ  ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਾੜੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇਹ  ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਉੱਚਾ ਪਠਾਰ। ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਚਾਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਬਿੰਦੂ, ਪੰਬਾ ਨਦੀ ਦੀ 100 ਮੀਟਰ ਘਾਟੀ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ  ਹੈ ਉੱਚੀ ਕੋਟਾਮਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਚੋਟੀ  ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ । ਪੇਰੀਯਾਰ ਅਤੇ ਪੰਬਾ ਨਦੀਆਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਮਲਪਾਰਾ ਵਿੱਚ। ਪਾਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੋਟੀਆਂ ਪਚਯਾਰਮਲਾ, ਵੇਲੀਮਾਲਾ, ਸੁੰਦਰਮਾਲਾ, ਚੋਕਮਪੇਟੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਕਰੀਮਲਾ ਹਨ। ਟੌਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਲਿੰਗ ਪਹਾੜੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਘਣੀ ਜੰਗਲੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਪੇਰੀਆਰ ਝੀਲ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੈ,  ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ, ਜੋ ਕਿ 1895 ਵਿੱਚ ਮੁੱਲਾਪੇਰੀਆਰ ਡੈਮ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਪੇਰੀਆਰ ਨਦੀ ਜੰਗਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਥਾਈ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਜਲਵਾਯੂ 
ਤਾਪਮਾਨ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 15 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ&nbsp;ਦਸੰਬਰ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ 31 ਵਿੱਚ °C&nbsp;ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਵਿੱਚ °C. ਸਲਾਨਾ [ਵਰਖਾ (ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ)|ਵਰਖਾ] 2000 ਅਤੇ 3000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ&nbsp;ਮਿਲੀਮੀਟਰ, ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦਰਮਿਆਨ [ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ] ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ [ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਮਾਨਸੂਨ] ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਨਿੱਘੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਠੰਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਮੰਦਿਰ, ਕੋਲਹਾਪੁਰ

**ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਮੰਦਰ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਅੰਬਾਬਾਈ ਮੰਦਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਰਵੋਚ ਮਾਤਾ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਬਾਬਾਈ ਵਜੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਿਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦੇਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਅੱਧ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹਨ।

## ਵਰਣਨ 
thumb| ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਮੰਦਿਰ, ਕੋਲਹਾਪੁਰ
ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਮੰਦਰ 634 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਚਾਲੁਕਿਆ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਰਨਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 40 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਹੈ। ਮਾਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਉਕਰੀ ਮੂਰਤੀ 3 ਅੱਧ ਫੁੱਟ ਉਚੀ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਧ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚਕ੍ਰ (ਸ਼੍ਰੀ ਯੰਤਰ) ਉਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਾਹਨ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਰੀਟ (ਮੁਕੁਟ) ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੱਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਾਤੂਲੁੰਗਾ ਫਲ, ਗਦਾ, ਕਵਚ ਅਤੇ ਪਾਨਪਾਤ੍ਰ (ਪਾਨੀ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ) ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿਵਰਣਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਯ ਦੇ ਰਹੱਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਮਹਾਕਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਯ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਮਲਸ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕਰਵੀਰ ਨਾਮ ਅੱਜ ਵੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb| ਦੇਵੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮੰਦਿਰ