ਡਰਾਈਲੈਂਡ ਫਾਰਮਿੰਗ (ਸੁੱਕੀ ਖੇਤੀ)

thumb|ਸਪੇਨ ਦੇ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਪਰ ਖੇਤੀ**ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਪਰ ਖੇਤੀ** ਜਾਂ **ਸੁੱਕੀ ਖੇਤੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Dryland farming** ਜਾਂ **Dry Farming**) ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਖਾਸ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੁੱਕੀ ਖੇਤੀ, ਸੁੱਕੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਠੰਢੇ ਗਿੱਲੇ ਮੌਸਮ (ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਨਮੀ ਨਾਲ ਚਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗਰਮ ਸੁੱਕਾ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਕੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਸੋਕੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 
thumb|4 ਅਕਤੂਬਰ, 2009 ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਧੂੜ ਭਰਿਆ ਤੂਫ਼ਾਨ ਆਇਆ। ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ: NASA/GSFC, MODIS ਰੈਪਿਡ ਰਿਸਪਾਂਸ
ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੀਮਤ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਲਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ।

ਸੀਮਾਂਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ। ਇੱਕ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਵਜੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਫਸਲ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਮੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਸਲ ਚੱਕਰ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਜਾਂ ਘਾਟ ਵਾਲੀ ਨਮੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੁਦਰਤੀ ਬਾਰਿਸ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਧੂੜ ਭਰੇ ਤੂਫਾਨਾਂ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਮਾੜੀਆਂ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਤੂਫਾਨ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿੱਗੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੂਡੋ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਪਰੀਖਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਾਹੀ ਨਮੀ ਵਿੱਚ ਸੀਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਅਜਿਹੇ "ਧੂੜ ਮਲਚਿੰਗ" ਵਿਚਾਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਕੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ *ਹਨ*, ਜਾਂ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਾਹੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ *ਬੈਡ ਲੈਂਡ: ਐਨ ਅਮੈਰੀਕਨ ਰੋਮਾਂਸ* ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਪਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਸੁੱਕੀ ਖੇਤੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ ਦੇ "ਬੈਂਕ" ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੁੱਕੀ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:  

* ਹਰੇਕ ਪੌਦੇ ਲਈ ਨਮੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬੈਂਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਚੌੜਾ ਵਿੱਥ।
* ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਆਵਾਜਾਈ।
* ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਵਾਹੀ।
* ਸਖ਼ਤ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਨਦੀਨ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ ਨੂੰ ਨਾ ਖਾ ਲੈਣ।
* ਸੁੱਕੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ।
* ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ "ਧੂੜ ਮਲਚ" ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਸ਼ਿਕਾ ਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਕਾਲਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।

## ਸੁੱਕੇ-ਖੇਤਰ (ਅਰਿਡ-ਜ਼ੋਨ) ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 
thumb|ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਖੇਤ
ਸੁੱਕੀ-ਖੇਤਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜਾਂ ਮਾਰੂਥਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਠੰਡ, ਛੋਟੀ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ, ਖਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ, ਤੇਜ਼ ਸੁੱਕੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ, ਮਾੜੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਾਉਣਾ, ਸੀਮਤ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ, ਗਰੀਬੀ, ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ।

ਦੋ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਰੀਕੇ ਹਨ: 

* ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਜੋਂ ਵੇਖੋ।
* ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖੋ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ
* ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ
* ਸੁੱਕਾ ਜੰਗਲ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ
* ਬਾਇਓਸੈਲਿਨਿਟੀ
* ਧੂੜ ਦਾ ਕਟੋਰਾ
* ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦੇ
* ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੇਂਦਰ
* ਸਿੰਚਾਈ
* ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ
* ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ
* ਖੁਸ਼ਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
* ਜ਼ੀਰੋਫਾਈਟ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ