ਵਜਾਹਤ ਖਾਨ

**ਵਜਾਹਤ ਖਾਨ** (ਵੱਜਾਹਤ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) (ਹਿੰਦੀਃ ਵਜਾਹਤ ਖਾਨ, ਬੰਗਾਲੀਃ ਵਜਯਾਜਤ ਖਾਨ, ਉਰਦੂਃ خان وجਯਾਤ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਰੋਦ ਵਾਦਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1977 ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਤਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰਬਹਾਰ ਵਾਦਕ ਇਮਰਤ ਖਾਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਗਿਰਦ , ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਵਿਲਾਇਤ ਖਾਨ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਹੁ-ਪੀੜੀ ਸੰਗੀਤਕ ਖਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਮਦਾਦਖਾਨੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਖਾਨ ਨੇ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਗਾਉਣ, ਸਿਤਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰਬਹਾਰ ਦੀ ਤਾਲੀਮ  ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1977 ਵਿੱਚ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਰੋਦ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ  ਸਿਤਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰਬਹਾਰ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੱਟ ਕੇ ਇੱਕ ਵਖਰੇ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ,  ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਰਵਾਇਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਲਚਪ ਵਿਦਾ ਲੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ, ਯੂ. ਕੇ., ਯੂਰਪ, ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਆ, ਯੂ. ਐੱਸ. ਏ., ਸਾਬਕਾ ਯੂ. ਐਸ੍ਸ. ਐੱਨ. ਆਰ., ਅਫਰੀਕਾ, ਮੱਧ-ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕਰਦਿਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੱਕਾਰੀ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੇਮਲਿਨ, ਐਥਨਜ਼ ਦਾ ਐਕਰੋਪੋਲਿਸ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ. ਸੀ. ਵਿੱਚ ਸਮਿਥਸੋਨੀਅਨ ਸੰਸਥਾ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਿੰਫਨੀ ਸਪੇਸ, ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਸਨਟੋਰੀ ਹਾਲ, ਡਰਬਨ ਵਿੱਚ ਪਲੇਹਾਊਸ ਥੀਏਟਰ, ਗਲਾਸਟਨਬਰੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਪ੍ਰੋਮਜ਼ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਰਾਇਲ ਐਲਬਰਟ ਹਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਮੋਹਰੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਫਨੀ ਅਤੇ ਚੈਂਬਰ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਰੋਦ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਸਰੋਦ ਅਤੇ ਸਟਰਿੰਗ ਕੁਆਰਟੇਟਾਂ ਲਈ ਕੁਇੰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1991 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰੋਦ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਸਿਨਫੋਨੀਟਾ ਅਤੇ ਹੈਲੇ ਸਿੰਫਨੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾ (ਯੂਕੇ) ਕੇਪ ਫਿਲਹਾਰਮੋਨਿਕ ਅਤੇ ਕਵਾਜ਼ੂਲੂ ਨੈਟਲ ਸਿੰਫਨੀ ਅਰਕੈਸਟਰਾ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਿੰਫਨੀ ਓਰਕੈਸਟਰਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾਓ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਨ 1997 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਡੀਸੀ ਸਟਰਿੰਗ ਚੌਕੜੀ ਨਾਲ ਸਰੋਦ ਅਤੇ ਸਟਰਿੰਜ ਚੌਕੜੀ  ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਚੌਕੜੀ ਲਈ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੌਕੜੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰਡੂਚੀ ਸਟਰਿੰਡ ਚੌਕਡ਼ੀ, ਸੀਅਰਲੀਓਨੀਸ ਸਟਰਿੰਗਾ ਚੌਕੜੀ ਅਤੇ ਐਲੇਗਰੀ ਸਟਰਿੰਗ੍ ਚੌਕੜੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜਾਹਤ ਖਾਨ ਵਰਲਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਨਸੈਂਬਲ ਨਾਲ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਲੈਮੇਂਕੋ/ਜੈਜ਼ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਐਡੁਆਰਡੋ ਨੀਬਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਕੁਲਾ ਸ਼ੇਕਰ, ਜਾਪਾਨੀ ਸ਼ਕੁਹਾਚੀ ਵਾਦਕ ਯੋਸ਼ੀਕਾਜ਼ੂ ਇਵਾਮੋਟੋ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵਾਦਕ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸਰੋਦ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਜੋੜੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 1997 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ 50ਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਵਜਾਹਤ ਖਾਨ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਕੱਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਮੂਹ ਵੀ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਪਰਕਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ-ਵਜਾਹਤ ਖਾਨ ਇੰਡੀਅਨ ਚੈਂਬਰ ਆਰਕੈਸਟਰਾ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕਵੀਨ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਡਰਸਫੀਲਡ ਸਮਕਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ (ਯੂ. ਕੇ.) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਦੇ ਵੱਕਾਰੀ ਬ੍ਰਿਜਵਾਟਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈਲੇ ਦੇ 150ਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਹੈਲੇ ਸਿੰਫਨੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਸਰੋਦ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਓਪੇਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਲੱਖਣ ਓਪੇਰਾ 'ਕੁਈਨਜ਼ ਆਫ਼ ਗੋਵਨ' ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਖਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਡ਼੍ਹਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਲੋਰਿਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਟੀਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਮਹਰਸਟ ਕਾਲਜ, ਸੇਂਟ ਲੂਯਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਯੂਐਸਏ ਵਿੱਚ ਆਗਸਤਾਨਾ ਕਾਲਜ, ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਮਿੰਘਮ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟੋਇਰ, ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਈਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, ਯੇਹੂਦੀ ਮੇਨੁਹਿਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਮੋਰਲੇ ਕਾਲਜ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕੋਰਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਐਸ. ਓ. ਏ. ਐਸ., ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟਿਸਟ ਇਨ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਪਿਕਮਾਕੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ  ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ  ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸਚਿਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਵਿਸ਼ਵ ਸੇਵਾ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਲੜੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਸਟਾਈਲ 
ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪੀਡ਼੍ਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਤਰਲ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸਰੋਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾਵਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਰੋਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਖੁਦ ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰਬਹਾਰ ਦੀ ਚਾਰ-ਤਾਰ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਸਰੋਦ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਯਾਮ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਅਧਾਰ ਲਈ ਪੰਜਵੀਂ ਧੁਨ ਦੀ ਸਤਰ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਜ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਖੰਭਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਹੋਰ ਸਮਕਾਲੀ ਮਾਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਛੇ ਜਾਂ ਅੱਠ ਖੰਭਿਆਂ ਦੀ। ਸਰੋਦ ਅਤੇ ਵਰਚੂਓਸੋ ਤਕਨੀਕ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਧ੍ਰੁਪਦ, ਖਿਆਲ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ (ਵੋਕਲ) ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਸਰੋਦ ਯੰਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਨੂੰ ਜੋਡ਼ਦੀ ਹੈ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੀ. ਡੀ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨਃ

* *ਨੋਕਚਰੁਣ: ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਮੂਡ ਦਾ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਰਾਗ* (2003) 
* *ਸਰੋਦ, ਤਬਲਾ ਅਤੇ ਤਾਨਪੁਰੇਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਗ* (2001) 
* *ਰਾਗ ਯਮਨ ਕਲਿਆਣ/ਰਾਗ ਗਾਓਟੀ* (1996) 
* *ਰਾਗ ਦੇਸ਼/ਸ਼ਿਵਰੰਜਨੀ* (2000) 
* *ਰਾਗ ਅਲਹਈਆ ਬਿਲਾਵਲ* (1987) 
* *ਰਾਗ ਦੇਸ਼* (2002) 
* *ਮਾਰੂ ਬੇਹਾਗ/ਧੁਨ*
* *ਤਿਲਕ ਕਾਮੋਦ/ਪੀਲੂ*
* *ਝਿੰਝੋਟੀ/ਪੀਲੂ*
* *ਬ੍ਰਿੰਦਬਨੀ ਸਾਰੰਗ*
* *ਦ ਕੂਏਸਟ-ਖੰਬੋਜੀ/ਖਮਾਜ*

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ