ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ

**ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ** ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਟਿਊਮਰ ਹੈ ਜੋ ਯੋਨੀ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟਿਊਮਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕੁਆਮਸ ਸੈੱਲ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟਿਊਮਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਇਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਟਿਊਮਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕੱਲੀ ਸਰਜਰੀ ਜਾਂ ਪੇਲਵਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਰਜਰੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟਿਊਮਰ ਦਾ ਪਤਾ ਅਡਵਾਂਸ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸਰਜਰੀ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੇਰੈਪੀ ਅਤੇ ਕੈਮੋਥੇਰੈਪੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਜੇਨੇ ਥੇਰੈਪੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਯੋਨੀ ਦਾ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ, ਪੇਡੂ ਘਾਤਕ ਟਿਊਮਰ ਨਾਲ 2% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਕੁਆਮਸ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਮ ਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਹਿਊਮਨ ਪਪਿਲੋਮਾ ਵਾਇਰਸ (ਐਚ.ਪੀ.ਵੀ)  ਦਾ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੋਨੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ 51%, ਹੇਠਲੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ 30% ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ 19% ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਉੱਲੀ ਵਰਗੇ ਜਖਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪਹਿਚਾਣ ਬਾਇਓਪਸੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ 
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਜੋ ਲੱਛਣ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ,ਉਹ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ: 

* ਯੋਨੀਕਲ ਡਿਸਚਾਰਜ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਖੂਨ ਵੱਗਣਾ
* ਅਸਧਾਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦਾ ਤੇਜ ਵਹਾਅ
* ਮਹਾਵਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਆਉਣਾ
* ਮਹਾਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਖੂਨ ਆਉਣਾ; ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ
* ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਖੂਨ ਆਉਣਾ
* ਦਸਤ ਜਾਂ ਮੂਤਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਆਉਣਾ
* ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ
* ਕਬਜ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ
* ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ
* ਕੋਈ ਗੰਢ ਜਾਂ ਵਾਧਾ, ਜੋ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ 

ਵੱਧਦੀ ਹੋਈ ਪੇਡੂ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਨੋਡ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਧੜਕਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਜੋਖ਼ਮ ਕਾਰਕ 
* ਡੇਥੀਸਟਿੱਲਬੇਸਟ੍ਰੋਲ ਲਈ ਜਨਮਪੂਰਬ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
* 16ਵੀਂਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਐਚ.ਪੀ.ਵੀ. ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ
* ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
* ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਇਤਿਹਾਸ
* ਧੁੰਮਰ-ਪਾਨ
* ਪੁਰਾਣੀ ਵਲਵਰ ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਜਲਣ

## ਕਿਸਮਾਂ 
ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਸਕੁਆਮਸ ਸੈੱਲ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਅਤੇ ਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ।

* **ਯੋਨੀ ਦਾ ਸਕੁਆਮਸ ਸੈੱਲ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ-** ਸਕੁਆਮਸ ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਨਿਕ ਰੇਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 60 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਯੋਨਿਕ ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਯੋਨੀ ਦੀ ਰੇਖਾ ਵਿਚਕਾਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
* ਸੱਪਸ਼ਟ ਸੈੱਲ ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ 1938 ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* 
* **ਯੋਨਿਕ ਜੀਵਣੁ ਸੈੱਲ ਟਿਊਮਰ **ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* **ਸਰਕੋਮਾ ਬੋਟਰਓਡਸ ** ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* **ਯੋਨਿਕ ਮੇਲਾਨੋਮਾ** ਇਕ ਮੇਲਾਨੋਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

File:Diagram showing stage 1 vaginal cancer CRUK 194.svg|ਪੜਾਅ 1 ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ
File:Diagram showing stage 2 vaginal cancer CRUK 210.svg|ਪੜਾਅ 2 ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ
File:Diagram showing stage 3 vaginal cancer CRUK 223.svg|ਪੜਾਅ 3 ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ
File:Diagram showing stage 4A vaginal cancer CRUK 237.svg|ਪੜਾਅ 4A ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ
File:Diagram showing stage 4B vaginal cancer CRUK 240.svg|ਪੜਾਅ 4B ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ

## ਪਹਿਚਾਣ 
ਕਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ

* ਸਰੀਰਕ ਮੁਆਇਨਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
* ਪੇਡੂ ਨਿਰੀਖਣ 
* ਪੇਪ ਸਮੇਅਰ
* ਬਾਇਓਪਸੀ
* ਕੋਲਪੋਸਕੋਪੀ

## ਪ੍ਰਬੰਧਨ 

File:Diagram showing a wide local excision for vaginal cancer CRUK 087.svg|ਲੋਕਲ ਸਰਜਰੀ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ
File:Diagram showing a radical hysterectomy for vaginal cancer CRUK 075.svg|ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਰੇਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੇਕਟਮੀ

File:Diagram showing a radical hysterectomy with a reconstructed vagina CRUK 076.svg|ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਦੂਜੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਯੋਨੀ ਦੀ ਪੁਨਰ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਰੇਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੇਕਟਮੀ

## ਐਪੀਡੈਮਿਓਲਾਜੀ 
ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 2% ਸਾਰੇ ਇਸਤਰੀ ਰੋਗ ਵਿਗਿਆਨ ਕੈਂਸਰਾਂ ਦਾ 0.5% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।&nbsp;&#x32;&#x30;&#x31;&#x37;&#x20;&#xA26;&#xA47;&#x20;&#xA28;&#xA35;&#xA47;&#xA02;&#x20;&#xA15;&#xA47;&#xA38;&#xA3E;&#xA02;&#x20;&#xA35;&#xA3F;&#xA71;&#xA1A;&#x20;&#xA38;&#xA70;&#xA2F;&#xA41;&#xA15;&#xA24;&#x20;&#xA30;&#xA3E;&#xA1C;&#x20;&#x27;&#xA1A;&#x20;&#xA07;&#xA38;&#x20;&#xA26;&#xA40;&#x20;&#xA17;&#xA3F;&#xA23;&#xA24;&#xA40; ਲਗਭਗ 4,810 ਹੈ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 1,240 ਹੈ। ਇਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

2014 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਕੇ 'ਚ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ 254 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨਾਲ 110 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਨਿਕ ਕੈਂਸਰ ਮਰੀਜਾਂ ਵਿਚੋਂ 53% ਐਚ.ਪੀ.ਵੀ. ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ
* ਡੇਥੀਸਟਿੱਲਬੇਸਟ੍ਰੋਲ
* ਯੋਨਿਕ ਰਸੋਲੀ
* ਯੋਨਿਕ ਟਿਊਮਰ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *Vagina*, Anatomical Atlases, an Anatomical Digital Library (2018)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਂਸਰ