open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਹਰਬੰਸ ਲਾਲ ਖੰਨਾ

**ਹਰਬੰਸ ਲਾਲ ਖੰਨਾ** (ਮੌਤ 1984) ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਇਕ ਸਨ। ਹਰਬੰਸ ਲਾਲ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ  ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਖੰਨਾ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਜਲੂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ।

2 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1984 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਖਾੜਕੂ ਸੰਗਠਨ, ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਨੇ ਲਈ। ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ 'ਤੇ ਕਾਤਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਭ ਸਿੰਘ ' ਤੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ 'ਤੇ, ਸੀਆਰਪੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਵੀਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਧਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984
ਜੰਗੀ ਲਾਲ ਮਹਾਜਨ

**ਜੰਗੀ ਲਾਲ ਮਹਾਜਨ** (ਜਨਮ 1948) ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਹਾਜਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹਨ। ਉਹ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1964 ਵਿੱਚ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ, ਮੋਹਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮਹਾਜਨ ਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 41,044 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। 2019 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਸਨ ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਉਪ-ਚੋਣ ਸੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2022-2027
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਡਾ. ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ ਕਲਿਆਣ

**ਡਾਕਟਰ ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ ਕਲਿਆਣ** (Dr. Kalyan Singh Kalyan) ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ (PhD) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ (GCU) ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੂਫੀਵਾਦ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਸਦਭਾਵਨਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਸੁੱਚਾ ਰਾਮ ਲੱਧੜ

**ਸੁੱਚਾ ਰਾਮ ਲੱਧੜ**, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ **ਐਸ.ਆਰ. ਲੱਧੜ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਈਏਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ  ਵੀ ਹਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸੁੱਚਾ ਰਾਮ ਲੱਧੜ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਆਰਾ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਹਾਈਵੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਮ.ਟੈਕ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

### ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨਲ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ( ਲੁਧਿਆਣਾ ) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ( ਮੁਕਤਸਰ ), ਮਾਨਸਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਰਗੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਾਲ, ਗ੍ਰਹਿ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸਹਿਕਾਰੀ, ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਸਮੇਤ ਮੁੱਖ ਰਾਜ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

### ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਧੜ ਨੇ ਕੈਪਟਨ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਧੱਕੇ ਗਏ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੀਂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਲੱਧੜ ਨੂੰ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਗਿੱਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਚੋਣ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਖੇੜੀ ਚਮੇਰੀ ਪਿੰਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ।

## ਵਿਵਾਦ 
ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਲੱਧੜ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NHAI) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਬਿਟਰੇਸ਼ਨ ਫੀਸ ਲਗਾਈ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ ₹1.5 ਕਰੋੜ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਵਿਆਜ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਵਿਦਾਸੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੇਵਾ ਅਫ਼ਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੀਆਂਵਿੰਡ

**ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੰਨਾ ਮੀਆਂਵਿੰਡ** ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਉਹ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ 2024 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੈ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ਮੀਆਂਵਿੰਡ 2002 ਵਿੱਚ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਹ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਹਲਕੇ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2002-2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2012-2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤੀਕਸ਼ਨ ਸੂਦ

**ਤੀਕਸ਼ਣ ਸੂਦ** (ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1954) ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਤੀਕਸ਼ਣ ਸੂਦ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਸੂਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। &#x5B; '''' &#x5D;

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ਸੂਦ 1973 ਤੋਂ 1976 ਤੱਕ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਰਹੇ। 1977 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ ਅਤੇ 1980 ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1983 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ ਅਤੇ 1990 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਉਹ 1995 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਭਾਜਪਾ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। &#x5B; '** &#x5D;

**ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ**

ਸੂਦ 1997 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਬਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਰ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ।

2002 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਦ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸਮੂਹ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਬਣੇ। &#x5B; **' &#x5D; ਉਹ 2007 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੰਗ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੂਦ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸੰਭਾਲੇ। 

ਸੂਦ 2012 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2013 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਫਿਰ ਹਾਰ ਗਏ। &#x5B; '''' &#x5D;

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2007-2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2002-2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ

**ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ** (1598–1678), ਉਹ ਛੇਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ, ਅਜੋਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਕਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੱਤਰੀ ਜੋੜੇ ਹਰੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹਰਦੇਈ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1613 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲਬਾਣਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਕੁਝ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੀ ਮਾਂ (ਹੁਣ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹੀਦ ਪੁੱਤਰ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1678 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*http://www.thesikhencyclopedia.com/biographies/famous-women/nanaki-mata

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1598
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1678
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ

ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Santokh Singh**) PMW DSIS AMN (ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1952) ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਤਲਜੀਤ ਕੌਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ 3 ਬੱਚੇ ਹਨ: ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ, ਸੁਖਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜਵੀਰ ਸਿੰਘ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸੇਤਾਪਾਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਸੰਤੋਖ ਨੇ 1972 ਤੋਂ 1985 ਤੱਕ ਸੇਲਾਂਗੋਰ ਐਫਏ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ, ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ 9 ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਜਿੱਤੇ।

ਸੰਤੋਖ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਮੁਖਤਾਰ ਦਹਾਰੀ, ਸੋਹ ਚਿਨ ਔਨ ਅਤੇ ਆਰ. ਅਰੁਮੁਗਮ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ। ਸੰਤੋਖ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 1974 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕਾਂਸੀ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਪਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ 1977 ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 1980 ਦੀਆਂ ਮਾਸਕੋ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਸੋਹ ਚਿਨ ਔਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਠੋਸ ਰੱਖਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 1999 ਵਿੱਚ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸੰਤੋਖ ਦੀ 145 ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ (ਮੈਚ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਯੋਗਤਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ 'ਬੀ' ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ, ਕਲੱਬ ਸਾਈਡ ਅਤੇ ਚੋਣ ਸਾਈਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ) ਪੂਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 119 ਕੈਪ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਏਐਫਸੀ ਸੈਂਚੁਰੀ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

17 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ, ਫੋਰਫੋਰਟੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 25 ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। 2020 ਵਿੱਚ, ਗੋਲ ਡਾਟ ਕਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਇਲੈਵਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 
2011 ਵਿੱਚ, ਸੰਤੋਖ ਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਯਾਂਗ ਡਿਪਰਟੂਆਨ ਅਗੋਂਗ ਦੁਆਰਾ ਪਾਂਗਲੀਮਾ ਮਹਕੋਟਾ ਵਿਲਯਾਹ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਾਤੁਕ ਹੈ। ਫੈਡਰਲ ਟੈਰੀਟਰੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੌਰਾਨ . ਉਸੇ ਸਾਲ, ਸੇਲਾਂਗੋਰ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਾਤੋ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦੇ ਕੇ, ਸੁਲਤਾਨ ਸ਼ਰਾਫੂਦੀਨ ਇਦਰੀਸ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ।

2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ "ਓਲਾ ਬੋਲਾ" ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਲਈ ਹਵਾਲਾ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 
### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
## ਸਨਮਾਨ 
### ਆਰਡਰ 
* ਮਲੇਸ਼ੀਆ
** 50x50px ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਡਿਫੈਂਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਰੀਅਲਮ (ਏਐਮਐਨ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ (1980)
* ਸੰਘੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਮਲੇਸ਼ੀਆ)
** 50x50px ਕਮਾਂਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਕਰਾਊਨ (PMW) - ਦਾਤੁਕ (2011)
* ਸੇਲੰਗੋਰ
** 50x50px ਸੁਲਤਾਨ ਸ਼ਰਾਫੂਦੀਨ ਇਦਰੀਸ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਾ ਨਾਈਟ ਕੰਪੇਨੀਅਨ (DSIS) - ਦਾਟੋ' (2011)

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* 100 ਜਾਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਪਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਫੁੱਟਬਾਲਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਸਿੱਖ ਫੁੱਟਬਾਲਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* selangorfc.com 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ   'ਤੇ 
* ਓਲੰਪਿਕ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਸਪੋਰਟਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ   'ਤੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ

**ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Dharmendra Pratap Singh;** ਜਨਮ 1982) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ 2.471 ਮੀਟਰ (8 ਫੁੱਟ 1.3 ਇੰਚ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਜੀਵਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 2007 ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਉੱਪਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕਿ 2.51 ਮੀਟਰ (8 ਫੁੱਟ 3 ਇੰਚ) ਉੱਚਾ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਜੀਵਤ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਏ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰੌਬਰਟ ਵਾਡਲੋ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਆਦਮੀ
* ਸੁਲਤਾਨ ਕੋਸੇਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਜੀਵਤ ਮਨੁੱਖ
* ਵਿਕਾਸ ਉੱਪਲ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਭਾਰਤੀ
* ਸਿਦੀਕਾ ਪਰਵੀਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਜੈਜ਼ ਧਾਮੀ

**ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ** (ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1989), ਜਿਸਨੂੰ **ਜੈਜ਼ ਧਾਮੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Jaz Dhami**) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਐਲਬਮਾਂ 
* 2008: *ਗਰਾਊਂਡਸ਼ੇਕਰ 2* (ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ)
* 2009: *ਜੇ.ਡੀ.*
* 2012: *ਜਕਾਰਾ* (ਸੰਗੀਤ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ)
* 2018: *ਪੀਸੇਸ ਆਫ਼ ਮੀ*

### ਸਿੰਗਲਜ਼ 
* 2008: ਰੋਜ ਮਿਲੀਏ
* 2009: ਠੇਕੇ ਵਾਲੀ
* 2009: ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ
* 2010: ਬਾਰੀ ਡੇਰ
* 2011: ਤੇਰੇ ਨਾਲ
* 2012: ਸਰਦਾਰੀ (ਜਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ)
* 2012: ਹਾਈ ਹੀਲਜ਼ ਫੁੱਟ. ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ
* 2013: ਮਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਆਹ
* 2013: ਜ਼ੁਲਫਾ ਫੁੱਟ ਡਾ. ਜ਼ੀਅਸ
* 2014: ਜ਼ੁਲਫਾ ਰੀਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਫੁੱਟ ਡਾ. ਜ਼ਿਊਸ
* 2014: " ਗੌਡ ਓਨਲੀ ਨੋਜ਼ " (ਬੀਬੀਸੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟੀਵੀ ਵੰਡਰ, ਫੈਰੇਲ ਵਿਲੀਅਮਜ਼, ਐਮੇਲੀ ਸੈਂਡੇ, ਐਲਟਨ ਜੌਨ, ਕਾਇਲੀ ਮਿਨੋਗ, ਵਨ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ, ਸੈਮ ਸਮਿਥ, ਕ੍ਰਿਸ ਮਾਰਟਿਨ, ਬ੍ਰਾਇਨ ਵਿਲਸਨ, ਐਲਿਜ਼ਾ ਕਾਰਥੀ, ਨਿਕੋਲਾ ਬੇਨੇਡੇਟੀ, ਜੂਲਸ ਹਾਲੈਂਡ, ਬ੍ਰਾਇਨ ਮੇਅ, ਜੇਕ ਬੱਗ, ਕੇਟੀ ਡਰਹੈਮ, ਲੌਰੇਨ ਲਾਵਰਨ, ਗੈਰੇਥ ਮੈਲੋਨ, ਐਲੀਸਨ ਬਾਲਸਮ, ਜ਼ੈਨ ਲੋਵ, ਪਾਲੋਮਾ ਫੇਥ, ਕ੍ਰਿਸੀ ਹਾਈਂਡ, ਜੈਮੀ ਕੁਲਮ, ਬਾਬਾ ਮਾਲ, ਡੈਨੀਅਲ ਡੀ ਨੀਸ, ਡੇਵ ਗ੍ਰੋਹਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
* 2014: ਪਸੀਨਾ ਫੁੱਟ ਸਨੀਕਬੋ ਅਤੇ ਇਕਾ [ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲੇਜ਼]
* 2015: ਬੇਪਰਵਾਈਆਂ
* 2015: ਬੇਪਰਵਾਈਅਨ ਰੀਫਿਕਸ ਫੁੱਟ ਡਾ. ਜ਼ਿਊਸ ਐਂਡ ਫਤਿਹ
* 2015: ਸਿਥਨੇਯਾਨ ਫੁੱਟ. ਅਮਨ ਹੇਅਰ
* 2015: ਸਿਤਾਰੇ ਟਾਈਗਰਸਟਾਈਲ ਫੁੱਟ. ਜੈਜ਼ ਧਾਮੀ
* 2015: ਮੁੰਡਾ ਲਾਈਕ ਮੀ
* 2016: ਭੰਗੜਾ ਮਸ਼ੀਨ ਫੁੱਟ. ਪੀ.ਬੀ.ਐਨ.
* 2016: ਤੇਰੀ ਆਹ
* 2017: ਦੇਸੀ ਕੁੜੀਆਂ ਰਾਓਲ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ
* 2017: ਓਏ ਹੋਏ ਓਏ ਹੋਏ
* 2017: ਓਏ ਹੋਏ ਓਏ ਹੋਏ (ਦੇਸੀ ਮਿਕਸ)
* 2017: ਜੀਨ ਤੇਰੀ ਰਫਤਾਰ (ਰੈਪਰ), ਦੀਪ ਕਲਸੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ
* 2017: ਕਨਿਕਾ ਕਪੂਰ, ਟਾਈਗਰਸਟਾਈਲ, ਸ਼ੌਰਟੀ ਲਿਟਲਲੌਕਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਕੁਰਤੀ ਮਾਲ ਮਲ ਦੀ
* 2018: ਸੋ ਸਿੰਪਲ
* 2018: ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ
* 2018: ਸਾਈਕਲੋਨ
* 2022: ਬਸ - ਕਰਨ ਔਜਲਾ (ਸੰਗੀਤ ਯੇਹ ਪਰੂਫ ਦੁਆਰਾ)
* 2024: ਆਦਿ ਸੱਚ - ਜੈਜ਼ ਧਾਮੀ ਅਤੇ ਜਸਲੀਨ ਕੌਰ | ਪੁਰਬ ਮੁਬਾਰਕ ਸੀਜ਼ਨ 1 

### ਬਾਲੀਵੁੱਡ 
## ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵਾਂ ਕਲਾਕਾਰ 2009 - ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਬੈਸਟ ਮੇਲ ਐਕਟ 2010 - ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ
* ਬੈਸਟ ਦੇਸੀ ਐਕਟ 2011 - ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ
* 2012 ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੀਤ - ਪੀਟੀਸੀ ਅਵਾਰਡ (ਪੰਜਾਬੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ) 
* ਬੈਸਟ ਮੇਲ ਐਕਟ 2013 - ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ
* "ਜ਼ੁਲਫ਼ਾ" ਲਈ 2014 ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਿੰਗਲ - ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ
* 2016 ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤ – ਪੀਟੀਸੀ ਅਵਾਰਡ (ਪੰਜਾਬੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ) 

## ਭਾਈਚਾਰਕ ਕੰਮ 
ਜੈਜ਼ ਧਾਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ "ਫੁੱਟਬਾਲ ਨੀਡਜ਼" ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ

**ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bhuma Singh Bhangi;** ਮੌਤ 1746) 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਛੱਜਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਆਗੂ ਸੀ।

ਸਰਦਾਰ ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਅਜੋਕੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਧਨੀ ਨੇੜੇ ਹੰਗ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਢਿੱਲੋਂ ਜਾਟ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1739 ਵਿੱਚ ਨਾਦਿਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡਰ ਵਜੋਂ ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੇ ਭੰਗੀ *ਮਿਸਲ ਨੂੰ* ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ 1746 ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ (ਕਤਲੇਆਮ) ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਭਰੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਬੇਔਲਾਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ। 1746 ਵਿੱਚ ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ ਨੇ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਭਾਲ ਲਈ। ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਦੇ *ਹਸ਼ੀਸ਼* (ਭੰਗ) ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਮਿਲਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਿੱਖ ਸੰਘ
* ਮਿਸਲ
* ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ
ਕਮਲ ਸ਼ਰਮਾ

**ਕਮਲ ਸ਼ਰਮਾ** (17 ਮਾਰਚ 1970 – 27 ਅਕਤੂਬਰ 2019) ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਕੱਤਰ ਸਨ। 2013 ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਸ਼ਰਮਾ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੇ ਮੁਖੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਜੇ ਸਾਂਪਲਾ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਰਾਜਦੇਵ ਸਿੰਘ

**ਰਾਜਦੇਵ ਸਿੰਘ** ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਟਕਸਾਲੀ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ) ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਕਰਮੋ ਕੌਰ

**ਸਰਦਾਰਨੀ ਕਰਮ ਕੌਰ**, ਜਿਸਨੂੰ **ਕਰਮੋ ਕੌਰ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਣ ਸਿੰਘ ਨਕਈ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਨਕਈ ਮਿਸਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਵੱਖਰੇ ਗੁਰੀਲਾ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਰਮੋ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਨਕਈ ਮਿਸਲ ਦੀ ਰੀਜੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ ਪਤਨੀ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਦਾਤਾਰ ਕੌਰ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਕਈ ਮਿਸਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮੁਖੀ ਸਰਦਾਰ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਕਈ ਦੀ ਦਾਦੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਮਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਜਨਾਲਾ

**ਅਮਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਜਨਾਲਾ** ਉਰਫ਼ **ਬੋਨੀ ਅਜਨਾਲਾ** ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਨਾਲਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਟਕਸਾਲੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਹ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਅਜਨਾਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਨਾਲਾ ਤੋਂ 3 ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਲੋਕਸਭਾ ਹੈ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ਅਜਨਾਲਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2004 ਵਿੱਚ ਅਜਨਾਲਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਉਪ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ 2007 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਫਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2012-2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2007-2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼

**ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Limca Book of Records**) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਹਵਾਲਾ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਹਿਤ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਖੇਡਾਂ, ਕੁਦਰਤ, ਸਾਹਸ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲਿਮਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਫਟ ਡਰਿੰਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1990 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਲਿਮਕਾ ਸਾਫਟ ਡਰਿੰਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਪਾਰਲੇ ਬਿਸਲੇਰੀ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇਸਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਹੁਣ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਿਮਕਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਐਡੀਸ਼ਨ 
ਇਸਦਾ ਸਾਲ 2006 ਐਡੀਸ਼ਨ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੀਈਓ ਅਤੁਲ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

25 ਸਤੰਬਰ 2007 ਨੂੰ, ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਡੀਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ 20ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਚ 2009 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੀ. ਮਾਧਵਨ ਨਾਇਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਕਿਤਾਬ ਦਾ 21ਵਾਂ ਟੈਕਸਟ ਐਡੀਸ਼ਨ 29 ਮਾਰਚ 2011 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਪੋਰਟਸ ਅਚੀਵਰਜ਼ ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ 2010 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ 25ਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

*ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼* ਦਾ 26ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

*ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼* ਦਾ 27ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ 2016 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 'ਦ ਸਪੈਸ਼ਲੀ ਏਬਲਡ ਐਡੀਸ਼ਨ' ਹੈ।

## ਸਾਲ ਦੇ ਲੋਕ 
1992 ਤੋਂ, ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ' ਪੀਪਲ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ' ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੱਜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਨਲ (ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਸਮੇਤ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਭਾਰਤੀ ਉੱਤਮਤਾ' ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ 
Coca-colaindia.com ਨੇ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਆਰਕਾਈਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

1996 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ *ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਕੀ ਅਨੋਖੀ ਦੁਨੀਆ* ਦੇ 19 ਐਪੀਸੋਡ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਸਿਧਾਰਥ ਕਾਕ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

2008 ਵਿੱਚ, ਸਟਾਰ ਟੀਵੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ *ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਵਾਹ ਇੰਡੀਆ ਸ਼ੋਅ* ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਸਿਧਾਰਥ ਕਾਕ ਨੇ *ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼* ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮ *"ਟ੍ਰਾਇੰਫ ਆਫ਼ ਦ ਸਪਿਰਿਟ"* ਬਣਾਈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 2010 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਗਰੁੱਪ ਫੌਕਸ ਹਿਸਟਰੀ ਐਂਡ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਚੈਨਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਜ਼ੋਹਰਾਨ ਮਮਦਾਨੀ

**ਜ਼ੋਹਰਾਨ ਕਵਾਮੇ ਮਮਦਾਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Zohran Kwame Mamdani**) ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ 2026 ਤੋਂ 112ਵਾਂ ਮੇਅਰ ਹੈ। ਜ਼ੋਹਰਾਨ ਇੱਕ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਟੇਟ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ 2021-2025 ਤੱਕ ਐਸਟੋਰੀਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਕਾਮਪਾਲਾ, ਯੁਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਟੱਬਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਮੂਦ ਮਮਦਾਨੀ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੀਰਾ ਨੈਰ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਸਨ। ਜ਼ੋਹਰਾਨ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆ ਗਏ। ਬ੍ਰੌਂਕਸ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਬਾਓਡੁਇਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੇਅਰ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਫਾਇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਕਿਰਾਇਆ-ਮੁਕਤ ਬੱਸ ਸੇਵਾ, ਮੁਫਤ ਬਾਲ-ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਅਤੇ $30 ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਜਰਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ। 2025 ਵਿੱਚ, ਜ਼ੋਹਰਾਨ ਨੇ ਐਂਡ੍ਰੂ ਕੁਓਮੋ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ-ਅਮਰੀਕੀ ਮੇਅਰ ਬਣੇ।

ਮਮਦਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੰਪਾਲਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਾਪਿਆਂ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਹਿਮੂਦ ਮਮਦਾਨੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮੀਰਾ ਨਾਇਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਮਦਾਨੀ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਬੋਡੋਇਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅਫਰੀਕਾਨਾ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਨਾਲ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰੌਂਕਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

ਹਾਊਸਿੰਗ ਕੌਂਸਲਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਮਦਾਨੀ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦਰ ਅਲ-ਯਾਤੀਮ ਅਤੇ ਰੌਸ ਬਰਕਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2020 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟੇਟ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਾਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਰਾਵੇਲਾ ਸਿਮੋਟਾਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਐਸਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਲੌਂਗ ਆਈਲੈਂਡ ਸਿਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ 2022 ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।

ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ, ਮਮਦਾਨੀ ਨੇ 2025 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਮੇਅਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ, ਮਮਦਾਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ, ਕਿਫਾਇਤੀ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਰਾਏ-ਮੁਕਤ ਸਿਟੀ ਬੱਸਾਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਕਿਰਾਏ-ਸਥਿਰ ਇਕਾਈਆਂ 'ਤੇ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਰੋਕ, ਵਾਧੂ ਕਿਫਾਇਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਕਾਈਆਂ, ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ $30 ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਜਰਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ LGBTQ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ $1 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਵਾਧੇ ਲਈ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਿੱਤੀ, ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਐਂਡਰਿਊ ਕੁਓਮੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਲਟਫੇਰ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ, ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਅਰ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਮਰੀਕੀ ਮੇਅਰ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
ਮਮਦਾਨੀ 2025 ਲਈ ਗੂਗਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ "ਲੋਕ" ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਖੋਜ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪੰਨਾ 2025 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 10 ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਮਮਦਾਨੀ ਨੂੰ ਰੈਮੀ ਯੂਸਫ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੈਟਰਡੇ ਨਾਈਟ ਲਾਈਵ ਦੇ 51ਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, 2025 ਦੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਮੇਅਰ ਚੋਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਬਹਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਠੰਡੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਕੈਚ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫ਼ੇ ਉਤੇ ਹਿੰਦੀ ਹਵਾਲੇ ਵਰਤੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਲਿਖਤ ਵਰਤੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਹਨੂੰਮਾਨ ਅੰਸ਼

***ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼***  ਡਾ. ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸੰਤ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ (ਜਨਮ ਨਾਮ: ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ਰਮਾ) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ 'ਸਵਯੰਭੂ ਮੀਡੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ' ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਿਕੜੀ (trilogy) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। 

  
## ਕਥਾਨਕ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬਾਲਕ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੂੰਘੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ—ਪ੍ਰੇਮ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਮੌਨ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ—ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਹੈ।

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਪੱਛਮੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਬਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਕੰਬਲ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ' ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਕਲਾਕਾਰ
* *ਸ਼ੋਭਿਨਵ ਸਤਿਆ* — ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ (ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ) ਵਜੋਂ

* *ਵਿਹਾਨ ਸ਼ੇਡਗੇ* — ਨੰਨ੍ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ (ਬਚਪਨ) ਵਜੋਂ

* *ਚੰਦਨ ਆਨੰਦ* — ਭੋਂਸਲੇ ਵਜੋਂ

* *ਪੂਰਣਿਮਾ ਤਿਵਾਰੀ* — ਰਾਮ ਦੁਲਾਰੀ ਵਜੋਂ

* *ਅਨਿਲ ਰਸਤੋਗੀ* — (ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ)

* *ਗੁਲਸ਼ਨ ਪਾਂਡੇ* — (ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ)

* *ਦੂਬੇ ਨਿਖਿਲ* — ਸੁਧੀਰ ਵਜੋਂ

* *ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਠਕ* — ਅਕਬਰਪੁਰ ਹਨੁਮਾਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ

## ਨਿਰਮਾਣ
### ਵਿਕਾਸ
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਡਿਵਾਈਨ ਡਿਟੂਰ' (Divine Detour - 2025) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।  ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਅਤੇ ਅਕਬਰਪੁਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

### ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸਲ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਦੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਰਿਲੀਜ਼ 
ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 20 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬ੍ਰਜਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਸੰਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2026 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵਿਜੇ ਸਾਂਪਲਾ

**ਵਿਜੇ ਸਾਂਪਲਾ** (ਜਨਮ 6 ਜੁਲਾਈ 1961) ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ 2021 ਤੋਂ 2023 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ 2014 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀਂ ਲੜੀਆਂ। ਸਾਂਪਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਨੇਤਾ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਲੰਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਾਂਪਲਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, 1998 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਫ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਫੀ ਪਿੰਡ (ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ) ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਉਹ 27 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੋਗਗ੍ਰਸਤ ਦਲਿਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਂਪਲਾ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸੋਫੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਂਪਲਾ 1979 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੰਬਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹੀ

**ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹੀ** (  – 3 ਜੂਨ 2012) ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਅਤੇ  ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦਸੂਹਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 3 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਹੋਈ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ਸਾਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2007 ਵਿੱਚ ਦਸੂਹਾ ਤੋਂ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਉਸਨੂੰ ਮਾਲੀਆ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਾਹੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਸੂਹਾ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਧਾਇਕ ਸੁਖਜੀਤ ਕੌਰ ਸਾਹੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਸੁਖਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਦਸੂਹਾ ਤੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ।

## ਮੌਤ 
ਸਾਹੀ ਦੀ ਮੌਤ 3 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਉਹ 55 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2012-2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2007-2012
ਸੁਖਜੀਤ ਕੌਰ ਸਾਹੀ

**ਸੁਖਜੀਤ ਕੌਰ ਸਾਹੀ** ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਸਾਹੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਸੂਹਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹਰਸਿਮਰਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਯਾਸਮੀਨ ਹੈ। ਯਾਸਮੀਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਿਦਕ ਸੰਧੂ ਨਾਮ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2012-2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਮੀਰਾ ਸਿਆਲ

ਡੇਮ ਮੀਰਾ ਸਿਆਲ (ਜਨਮ 27 ਜੂਨ 1961) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਲੇਖਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਗਾਇਕਾ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁੱਡਨੈੱਸ ਗ੍ਰੇਸ਼ਿਯਸ ਮੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਊਮੀ ਨੂੰ ਕੁਮਾਰਜ਼ ਨੰਬਰ 42 ਵਿੱਚ ਸੰਜੀਵ ਦੀ ਦਾਦੀ ਦਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਯੂ. ਕੇ. ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸਿਆਲ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਜੂਨ 1961 ਨੂੰ ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੀਲ ਦੂਰ ਇੱਕ ਮਾਈਨਿੰਗ ਪਿੰਡ, ਸਟੈਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਐਸਸਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿਆਲ (ਪਿਤਾ) ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਮਾਤਾ) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਆਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਸਾਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਲੌਕਸਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਸਤਪਾਲ ਸੈਨੀ

**ਸਤਪਾਲ ਸੈਣੀ** ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਸੈਣੀ ਪਠਾਨਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸੁਜਾਨਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਜਗਦੀਸ਼ ਸਾਹਨੀ

**ਜਗਦੀਸ਼ ਰਾਜ ਸਾਹਨੀ** ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ। ਸਾਹਨੀ 1992, 1997 ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਬਟਾਲਾ (ਹਲਕਾ) ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਾਹਨੀ ਨੇ 2007 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਸੇਖੜੀ ਨੂੰ 46 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 77 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2002-2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ

thumb|ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
**ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Haqiqat Singh Kanhaiya;** ਮੌਤ 1784) ਜੈ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਨ੍ਹਈਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨੇਤਾ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਗੁਰੀਲਾ ਮਿਲਸ਼ੀਆ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਗਤਪੁਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਲਾਹੌਰ (ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਕਾਨ੍ਹਾ ਕੱਚਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਜੁਲਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਧੂ ਜਾਟ ਸੀ। ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੈ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।

## ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ 
1778 ਵਿਚ, ਜੈ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ ਨੇ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿਚ, ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਂਸੀ ਅਤੇ ਹਿਸਾਰ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿਚ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬ੍ਰਿਜ ਰਾਜ ਦੇਵ ਜੰਮੂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਦਸਤਾਰਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਜ ਰਾਜ ਦੇਵ ਭੰਗੀਆਂ ਤੋਂ ਕਰੀਆਂਵਾਲਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਘਨੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਵੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਜੈ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ ਨੇ ਇੱਕ ਭੰਗੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ ਗੁਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਜੰਮੂ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਜ ਰਾਜ ਨੇ ਖੁਦ ਕਰੀਆਂਵਾਲਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਰਘਨੇ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਵੀ ਬ੍ਰਿਜ ਰਾਜ ਦੇਵ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਹਾਰ ਗਏ। ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 50,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ ਕੇ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰ ਲਈ। ਬ੍ਰਿਜ ਰਾਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ 30,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ।

ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਜ ਰਾਜ ਦੇਵ ਤੋਂ 30,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਮੰਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇਗਾ, ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੰਮੂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਿਜ ਰਾਜ ਦੇਵ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜੰਮੂ ' ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੁੱਟ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਰਚ ਦਾ ਦਿਨ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1784 ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਦਿਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਜੰਮੂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਜੰਮੂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਲੁੱਟ ਦਾ ਮਾਲ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਦਿਨ ਜੰਮੂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਅਤੇ ਖੰਡਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ।

## ਮੌਤ 
ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੱਦਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। 1784 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਾ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ
2026 ਦੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ

**2026 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ** 22 ਅਤੇ 26 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਨੰਗਰਹਾਰ ਅਤੇ ਪਕਤਿਕਾ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਚਿਆਂ 'ਤੇ ਕਈ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹਮਲੇ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਟੀਟੀਪੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ *ਫਿਤਨਾ ਅਲ-ਖਵਾਰੀਜ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ - ਖੋਰਾਸਨ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਆਈਐਸਕੇਪੀ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੱਤ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਛੁਪਣਗਾਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ "ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ-ਅਧਾਰਤ, ਚੋਣਵੇਂ ਕਾਰਜ" ਸਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਤਮਘਾਤੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਵਾਬ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 6 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੀਆ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 31 ਨਮਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ (ਜਿਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ISKP ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ), ਅਤੇ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਬਾਜੌਰ ਅਤੇ ਬੰਨੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੱਤਵਾਂ ਮੌਕਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ "ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦੀ ਘੋਰ ਉਲੰਘਣਾ" ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵਜੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਘਰਾਂ, ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮਦਰੱਸੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਗਰਿਕ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਲੋਕ (ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ) ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਏ। ਅਫਗਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ "ਢੁਕਵੀਂ ਅਤੇ ਮਾਪੀ ਗਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ" ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ।

26 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗਜ਼ਬ ਲਿਲ ਹੱਕ ("ਸੱਚ ਲਈ ਗੁੱਸਾ") ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜ ਨੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਛੁਪਣਗਾਹਾਂ ਨੂੰ "ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ-ਅਧਾਰਤ ਚੋਣਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ" ਬਣਾਇਆ। ਅਫਗਾਨ ਸੂਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੰਗਰਹਾਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬਿਹਸੂਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗਿਰਦੀ ਕਾਸ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਪਕਤਿਕਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬਰਮਲ ਅਤੇ ਉਰਗੁਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਘਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮਦਰੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 

## ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ 
ਅਫਗਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਗਿਰਦੀ ਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 23 ਵਿੱਚੋਂ 18 ਮੈਂਬਰ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਪਕਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਲਬੇ ਹੇਠੋਂ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਕਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮਦਰੱਸਾ ਅਤੇ ਗੈਸਟਹਾਊਸ ਖਾਲੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ 
### ਘਰੇਲੂ 
* : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤਾਉੱਲਾ ਤਰਾਰ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਤਾਲਿਬਾਨ 'ਤੇ 2020 ਦੇ ਦੋਹਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਫਗਾਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
* : ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰੇ ਜ਼ਬੀਹੁੱਲਾ ਮੁਜਾਹਿਦ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਵਜੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ "ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇੱਕ ਮਾਪਿਆ ਅਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ" ਦੇਵੇਗਾ।

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
* : ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* 2026 ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ
* ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਬ੍ਰੈਂਡਨ ਆਇਕ

**ਬ੍ਰੈਂਡਨ ਆਇਕ** (ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 4, 1961) ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰੇਵ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਬਣੇ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* Brendan Eich video interview – Lex Fridman Podcast #160

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਤੀਏ ਵਾਲਾ

**ਸਤੀਏ ਵਾਲਾ**  ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ।ਜੋ ਕਿ ਜ਼ੀਰਾ ਅਤੇ ਮੋਗਾ ਰੋਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

### ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖ਼ਾਨ ਸਰ

**ਫੈਜਲ ਖ਼ਾਨ** (ਜਨਮ 1993) ਜਾਂ **ਖ਼ਾਨ ਸਰ**, ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 1993 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਰੀਆ ਦੇ ਭਾਟਪਰ ਰਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਠੇਕੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਭਾਟਪਰ ਰਾਣੀ ਦੇ ਪਰਮਾਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖਾਨ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਭੂਗੋਲ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਐਮ.ਏ.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

2025 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਏ.ਐਸ. ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਨੋਟ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਨਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਇਬਰਾਹਿਮ ਪਾਸ਼ਾ ਬਬਨ

**ਬਾਬਨ ਦਾ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਹਿਮਦ ਸੁਲੇਮਾਨ ਪਾਸ਼ਾ**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਬਰਾਹਿਬ ਪਾਸ਼ਾ ਬਾਬਨ (ਕੁਰਦਿਸ਼ يبراہيم پاس਼ਾ بابان ؟-1806) ਕੁਰਦਿਸ਼ ਬਾਬਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਓਟੋਮੈਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਬਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਸੁਲੇਮਾਨੀਆ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਬਨ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਇਬਰਾਹਿਮ ਪਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 1783 ਤੋਂ 1803 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਖਰੀ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਬਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਸਫਾਵਿਦਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਵਿਚ ਓਟੋਮੈਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਬਰਾਹਿਮ ਪਾਸ਼ਾ ਨੇ ਸੰਨ 1783 ਵਿਚ ਬਾਬਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੁਲੇਮਾਨੀਆ ਵਿਖੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ, ਬਾਬਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ
ਅੱਕੂ ਮਸਤੇ ਕੇ

**ਅੱਕੂ ਮਸਤੇ ਕੇ** ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਸਹਾਰੀ ਪੀਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੁਗਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ‘ਪੰਗੋਤਰਾ’

ਜੁਗਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪੰਗੋਤਰਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Jugal Kishore Pangotra) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
thumb|ਜੁਗਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪੰਗੋਤਰਾ

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਜੁਗਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੀਮਪੁਰ ਵਿਖੇ 21 ਜਨਵਰੀ 2001 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸੁਨੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਸ਼ਕਰਗੜ੍ਹ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਕਸਬੇ ਸੁੱਖੋਚੱਕ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਝਜਾਰ ਤੋਂ ਉੱਜੜ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆ ਵਸੇ ਸਨ।

## ਵਿੱਦਿਆ 
ਜੁਗਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਐਗਰੀਕਲਚਰ (ਆਨਰਜ਼) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ (M.A. Punjabi) ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਅਮੋਜ਼ ਦਾ ਕੋਰਸ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਰਜ 
ਜੁਗਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਸੰਪਾਦਕ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:

# ਇੱਕ ਸੀ ਭੂਆ: ਇਹ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹ ਸਿਕੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਜੁਗਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪੰਗੋਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
# ਨੀਲਕਾਂ: ਇਹ ਇੱਕ ਬੈਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰ ਹਕੀਮ ਅਰਸ਼ਦ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਦੇ ਬੈਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਕਰ ਕੇ ਸੰਪਾਦਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਸਾਰ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਪੱਖੋਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%96%E0%A8%BC%E0%A8%BE%E0%A8%B8:%E0%A8%AF%E0%A9%8B%E0%A8%97%E0%A8%A6%E0%A8%BE%E0%A8%A8/Jugal_Kishore_Pangotra(https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%96%E0%A8%BC%E0%A8%BE%E0%A8%B8:%E0%A8%AF%E0%A9%8B%E0%A8%97%E0%A8%A6%E0%A8%BE%E0%A8%A8%2FJugal_Kishore_Pangotra)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Contributions/Jugal_Kishore_Pangotra
thumb|Jugal Kishore Pangotra real pic
thumb|Jugal Kishore Pangotra with Dhian Singh Shah Sikander
thumb|Jugal Kishore Pangotra With Sardar Panchhi
ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼ਰਮਾ ਪਟਿਆਲਾ

thumb|ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਨੇਤਾ ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼ਰਮਾ

## ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼ਰਮਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਟਿਆਲਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ। ਉਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਮਾ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਗਠਨ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਵਾਮਨ ਅਵਤਾਰ ਮੰਦਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇੱਕ ਉਭਰਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜਿਕ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 
----

### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ।
----

### ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਕਰੀਅਰ 
ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼ਰਮਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਹਨ।
----

### ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ 
ਸ਼ਰਮਾ **ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਲ** ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਹਨ।

2026 ਵਿੱਚ Patiala ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ **ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਮਨ ਅਵਤਾਰ ਮੰਦਰ** ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਖ ਆਗੂ ਰਹੇ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਧਰਨੇ, ਰਿਲੇ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਰਤ ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਇਸ ਅਭਿਆਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਕੁਝ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ।
----
ਡੀ. ਕੇ. ਸਪਰੂ

**ਦਯਾ ਕਿਸ਼ਨ ਸਪਰੂ** (16 ਮਾਰਚ 1916 – 20 ਅਕਤੂਬਰ 1979),  ਡੀ. ਕੇ. ਸਪਰੂ  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ, ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਖਲਨਾਇਕ, ਜੱਜ, ਅਪਰਾਧ ਥ੍ਰਿਲਰ ਵਰਗੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਸਾਹਿਬ ਬੀਬੀ ਔਰ ਗੁਲਾਮ*, *ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ*, *ਪਕੀਜ਼ਾ*, *ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ*, *ਦੂਜ ਕਾ ਚਾਂਦ*, *ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਸਪਨੇ*, *ਹਮਜੋਲੀ*, *ਜਵੇਲ ਥੀਫ*, ਅਤੇ *ਦੀਵਾਰ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

1916 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਡੀ ਕੇ ਸਪਰੂ ਦਾ। ਸਪਰੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫਿਲਮ *ਚਾਂਦ* (1944) ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤ ਪ੍ਰੇਮ ਅਦੀਬ, ਅਦਾਕਾਰ ਸਨ। 1970 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸਪਰੂ ਅਪਰਾਧ ਥ੍ਰਿਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਲਨਾਇਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1979 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਕ੍ਰੋਧੀ* (1981) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਜ ਸਪਰੂ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਧੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਪਰੂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ। ਡੀ ਕੇ ਸਪਰੂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਰੀਮਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਨਾਥ ਇੱਕ ਪਟਕਥਾ (ਸਕ੍ਰਿੱਪਟ) ਲੇਖਕਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਦਾਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਥ, ਸਪਰੂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੋਤਾ ਹੈ।

## ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ

## ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖਾਂ (Wildlife Sanctuaries) 
# ਬੀੜ ਮੋਤੀ ਬਾਗ
# ਬੀੜ ਭੁਨਰਹੇੜੀ
# ਬੀੜ ਮੈਹਸ
# ਬੀੜ ਦੁਸਾਂਝ
# ਬੀੜ ਭਾਦਸੋਂ
# ਬੀੜ ਗੁਰਦਿਆਲਪੁਰਾ
# ਬੀੜ ਐਸ਼ਵਨ
# ਅਬੋਹਰ
# ਹਰੀਕੇ
# ਤੱਖਣੀ-ਰਹਿਮਾਪੁਰ
# ਝੱਜਰ-ਬਛੌਲੀ
# ਕਥਲੌਰ-ਕੁਸ਼ਲਿਆਂ
# ਨੰਗਲ 

## ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ (Community Reserves & Conservation Reserves) 
# ਲਾਲਵਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ
# ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ ਛੰਭ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ
# ਪੰਨੀਵਾਲਾ–ਗੁਮਜਲ–ਹਰੀਪੁਰਾ–ਦੀਵਾਨਖੇੜਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ
# ਸੀਸਵਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ
# ਰੱਖ ਸਰਾਇ ਅਮਾਨਤ ਖਾਂ ਕਨਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ
# ਬੀੜ ਭਾਦਸੋਂ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ਼ ਸੈਂਚੁਰੀ
# ਰੋਪੜ ਵੈਟਲੈਂਡ ਕਨਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ
# ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ ਕਨਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ
# ਬਿਆਸ ਰੀਵਰ ਕਨਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ
ਬਜ਼ਾਰਦੁਜ਼ੁ ਪਹਾੜ

**ਬਜ਼ਾਰਦੁਜ਼ੁ ਪਹਾੜ** (ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ: Bazardüzü dağı; ਰੂਸੀ: Базардюзю) ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ (ਦਾਗਸਤਾਨ) ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਹੈ। 4,466 m 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਇਹ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਅਤੇ ਦਾਗੇਸਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਸਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦਾਗੇਸਤਾਨ (ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰੂਸ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਬਿੰਦੂ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਬਾਜ਼ਾਰਦੁਜ਼ੂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮਾਰਕੀਟ ਵਰਗ", ਵਧੇਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ - "ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੱਲ ਮੁੜੋ, ਬਾਜ਼ਾਰ"। ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ਾਹਨਾਬਾਦ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਲਾਨਾ ਵੱਡੇ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। 

## ਚੜ੍ਹਾਈ 
ਜੀ. ਪੀ. ਬੇਕਰ ਅਤੇ ਜੀ. ਯੇਲਡ 1890 ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਆਦਮੀ ਸਨ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਦੋ ਪਹੁੰਚ ਹਨ: ਇੱਕ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਖਿਨਾਲੁਗ (ਕਿਊਬਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਾ (ਕਿਊਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਪਹੁੰਚ ਕਾਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਲਾਜ਼ਾ (ਕਿਊਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਾਮ) ਅਤੇ ਕਯੂਮਾਰਵਾਨ। ਯਾਤਕਦਰਾ ਨਦੀ (ਸੇਬ) ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਮੈਦਾਨ 2800 ਮੀਟਰ 'ਤੇ ਸਿਖਰ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਹੈ।

[thumb|ਕਬਾਲਾ, [ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ|ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਤੋਂ ਮਾਊਂਟ ਬਾਜ਼ਾਰਦੁਜ਼ੂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼।|center]]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪੀਕਬੈਗਰ 'ਤੇ "ਬਾਜ਼ਾਰ ਡਯੂਜ਼ੀ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ/ਰੂਸ"

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਾੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਚਾਹੜ ਮਜ਼ਾਰਾ

**ਚਾਹੜ ਮਜ਼ਾਰਾ** ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁੱਖ ਡਾਕਘਰ  ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਬੰਗਾ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਤੋਂ  29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 87 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਜਨਸੰਖਿਆ ਅੰਕੜੇ 
2011 ਤੱਕ, ਚਾਹੜ ਮਜ਼ਾਰਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 103 ਘਰ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ 552 ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 270 ਪੁਰਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ 282 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਚਾਹੜ ਮਜ਼ਾਰਾ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 74.90% ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 75.84% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 46 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਚਾਹੜ ਮਜ਼ਾਰਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 8.33% ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 846 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 840 ਹੈ।  

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਾਹੜ ਮਜ਼ਾਰਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 35.33% ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਰੁਲਦਾ ਸਿੰਘ

**ਰੁਲਦਾ ਸਿੰਘ ਖਰੌੜ** (ਜਨਮ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 - 14 ਅਗਸਤ 2009) ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਐਨਆਰਆਈ ਵਿੰਗ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2009 ਵਿੱਚ ਰੁਲਦਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਝੱਲਦਿਆਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਤ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2006 ਤੱਕ ਰੁਲਦਾ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਰੋਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੁਲਾਈ 2010 ਵਿੱਚ, 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਯੂਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952