ਹੁਮੈਰਾ ਬੇਗਮ

**ਹੁਮੈਰਾ ਬੇਗਮ** (ਫ਼ਾਰਸੀ: حميرا بیگم; 24 ਜੁਲਾਈ 1918 – 26 ਜੂਨ 2002) ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਾਹਿਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਰਾਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।

## ਵਿਆਹ 
ਹੁਮਾਯਰਾ ਬੇਗਮ *ਸਰਦਾਰ* ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਖਾਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਪਤਨੀ ਮਾਹ ਪਰਵਰ ਬੇਗਮ ਦਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ਰੀਨ ਬੇਗਮ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਅਤੇ ਕੰਧਾਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਐਚ. ਈ. *ਲੋਇਨਾਬ* ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਖਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 7 ਨਵੰਬਰ 1931 ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਹੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਹੀਰ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਹੁਮੈਰਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਸਨ।

# ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬਿਲਕਿਸ ਬੇਗਮ (ਜਨਮ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1932) 
# ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਅਕਬਰ ਖਾਨ (4 ਅਗਸਤ 1933-26 ਨਵੰਬਰ 1942) 
# ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ (ਜਨਮ 23 ਸਤੰਬਰ 1934) 
# ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਰੀਅਮ ਬੇਗਮ (2 ਨਵੰਬਰ 1936-25 ਦਸੰਬਰ 2021) 
# ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਦਿਰ ਖਾਨ (21 ਮਈ 1941-3 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022) 
# ਪ੍ਰਿੰਸ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਖਾਨ (15 ਨਵੰਬਰ 1946-7 ਦਸੰਬਰ 2002) 
# ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਊਦ ਪਸ਼ਤੂਨਯਾਰ ਖਾਨ (ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1949) 
# ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੀਰ ਵੈਸ ਖਾਨ (ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1957) 

## ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਣੀ 
8 ਨਵੰਬਰ 1933 ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਦਿਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਮੈਰਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਗਈ।

ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੁਮੈਰਾ ਨੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਜਨਤਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਈ। ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਨੂੰ 1929 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੋਰਾਇਆ ਤਰਜ਼ੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਕਾਰਨ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪਰਦਾ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਇਕਾਂਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਾਹੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਬੰਦ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੱਛਮੀ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਕੱਪਡ਼ੇ ਪਹਿਨਣੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਾਹੀ ਅਹਾਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ।

ਇਹ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੰਨ 1946 ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੁਮੈਰਾ ਨਵੀਂ ਸਥਾਪਤ *ਮਹਿਲਾ ਭਲਾਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ* ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਥਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਮੁਡ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ 1953 ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਊਦ ਖਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਵਿਕਾਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਰਦੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ।
thumb|ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ 1968 ਦੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ
1959 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਉਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਰਦਾ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।ਇਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾਉਦ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਦਮ 1957 ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਕਾਬੁਲ ਵਿਖੇ ਮਹਿਲਾ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਕੈਰੋ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਡੈਲੀਗੇਟ ਭੇਜ ਕੇ ਅਤੇ 1958 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੰਗੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਗਸਤ 1959 ਵਿੱਚ, ਜੇਸ਼ਿਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੁਮੈਰਾ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬਿਲਕਿਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ਮੀਨਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਫੌਜੀ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੱਦਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੌਲਵੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਹੁਣ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੱਦਰੀ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਚ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰੀ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਬਰਾ ਨੂਰਜ਼ਈ ਅਤੇ ਮਾਸੂਮਾ ਇਸਮਤੀ-ਵਰਦਕ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਕੱਪਡ਼ੇ ਪਹਿਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਕਾਬੁਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
### ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ 
* 50x50px ਨਾਈਟ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕਾਰਡਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦਿ ਸੁਪਰੀਮ ਸਨ 

*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918