ਮੈਰੀ ਏਲਨ ਮਾਰਕ

**ਮੈਰੀ ਏਲਨ ਮਾਰਕ** (20 ਮਾਰਚ, 1940 - 25 ਮਈ, 2015) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋਜਰਨਲਿਜ਼ਮ/ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫ਼ੀ, ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਣ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਸੰਬੰਧੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਿਹੜੇ "ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਵਧੇਰੇ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵੱਲ ਭਾਵ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਮਾਰਕ ਕੋਲ 18 ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟਵਾਰ।ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰੌਬਰਟ ਐੱਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਐਵਾਰਡ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਂਡਾਊਮੈਂਟ ਫਾਰ ਆਰਟਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਇਕ ਬਾਕਸ ਭੂਰੀ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਚੈਲਟਨਹਮ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੁੱਖ ਚੀਅਰਲੀਡਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਡਰਾਇੰਗ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।1962 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਬੀ.ਐੱਫ਼.ਏ. ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ: "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹਨ," ਉਹ ਛੋਟੇ ਲੋਕ ਹਨ।ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਮੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਹੈ,ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਲੋਕ ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ।ਮਾਰਕ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣੀਆਂ ਚਾਹਾਂਗੀ ਜੋ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੈ,ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਾਂ ... .ਸਭ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਹਨ।ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ... " ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ  ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਕ ਆਪਣੀ ਪਰਜਾ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।ਵਾਰਡ 81 (1979) ਲਈ, ਉਹ ਓਰੇਗਨ ਸਟੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਾਲਕਲੈਂਡ ਰੋਡ (1981) ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿਚ ਇਕੋ ਲੰਮੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਿਤਾਏ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਸਟ੍ਰੀਟਵਾਏਸ (1988) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਡਰਾਮੇਟੀਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟ੍ਰੀਟਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਾਰਕ ਨੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, , 35 ਮਿਲੀਮੀਟਰ, 120/220, 4 × 5 ਇੰਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕੈਮਰਾ ਅਤੇ 20 × 24 ਪੋਲੋਰੋਡ ਲੈਂਡ ਕੈਮਰਾ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ 18 ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ; ਜੀਵਨ, ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ,ਨਿਊ ਯਾੱਰਕਰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਅਤੇ ਵੈਨੀਟੀ ਫੇਅਰ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।ਮਾਰਕ ਉਸ ਦੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਵੇਖਦੀ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸੀ।ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ "ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ  ਦੱਸੋ  ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨਾਂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਕਿਉਂ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।ਆਖਰਕਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ।ਮਾਰਕ 1977 ਵਿਚ ਮੈਗਨੁਮ ਫ਼ੋਟੋ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 1981 ਵਿਚ ਗਈ, ਆਰਕਾਈਜ਼ ਪਿਕਚਰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ 1988 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਏਜੰਸੀ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਆਰਕਾਈਵ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ 1988 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਏਜੰਸੀ ਖੋਲ੍ਹੀ। ਉਸਨੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਲਈ ਸੈਂਟਰ ਲਈ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਕਾਲ ਲਈ ਗਿਸਟ ਜੁਰਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਅਤੇ ਵੁੱਡਸਟੌਕ ਵਿਖੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
*
*'Remembering the photographer who shot Seattle’s street youth' - 2012 interview in *Dazed*
**Scotsman* newspaper interview, June 2005
*Audio interview, *The Digital Journalist* , March 1999
*Art HERStory: Mary Ellen Mark 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੋਟੋਜਰਨਲਿਜ਼ਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ