ਆਰਟੀਕਲ 15 (ਫਿਲਮ)

***ਆਰਟੀਕਲ 15*** ਜ਼ੀ ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਮੀਡੀਆ ਵਰਕਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਅਨੁਭਵ ਸਿਨਹਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਇੱਕ ਆਗਾਮੀ ਭਾਰਤੀ ਅਪਰਾਧ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਗੌਰਵ ਸੋਲੰਕੀ ਅਤੇ ਅਨੁਭੂ ਸਿਨਹਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਯੂਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ, ਈਸ਼ਾ ਤਲਵਾਰ, ਸਯਾਨੀ ਗੁਪਤਾ, ਕੁਮਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਮਨੋਜ ਪਾਹਵਾ ਹਨ।

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ *ਆਰਟੀਕਲ 15* 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਧਰਮ, ਨਸਲ, ਜਾਤ, ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਵਰਜਦੀ ਹੈ। *ਆਰਟੀਕਲ 15* ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2014 ਵਿੱਚ ਬਦਾਯੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਦਾਕਾਰ ਅਯੁਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਣਾ, ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮਿੰਗ 1 ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ 10 ਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 20 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 28 ਜੂਨ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਲਾਲਗਾਓਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਲਿਤ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫਸਾ/ਕਿਡਨੇਪ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਅਯਾਨ ਰੰਜਨ, ਜੋ ਕੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਤੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਨੂੰ ਲਾਲਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਅਧਿਕਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਜਾਟਵ ਵਲੋਂ ਉਸਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਤੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਅਯਾਨ ਦੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਪਤਾ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਝੇਲ੍ਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈਂ। ਅਯਾਨ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸਤੇਂਦਰ ਰਾਏ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਤੇਂਦਰ ਰਾਏ ਰਾਤ ਭਰ ਅਜੀਬ ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਲੜਕੀਆਂ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਲਟਕਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੀਜੀ ਲੜਕੀ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਯਾਨ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਤੋਂ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਕੀ ਚੇਚਰੀਆਂ ਭੇਣਾਂ ਨੇ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਲੋਂ ਆਨਰ ਕਿਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਾਟਵ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ ਜੋ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਜਲਦੀ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਯਾਨ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਾਟਵ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੂਜਾ ਦੀ ਭੈਣ, ਗੌਰਾ ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੜਕੀਆਂ, ਅੰਸ਼ੂ ਨਾਹਰੀਆ ਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਬਿਲਡਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਥੱਪੜ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 3 ਰੁਪਏ ਤਨਖਾਹ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਯਾਨ ਅੰਸ਼ੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਲਈ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਸ਼ੂ ਸਥਾਨਕ ਮੰਤਰੀ ਰਾਮਲਾਲ ਨਾਹਰੀਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਅੰਸ਼ੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਥੱਪੜ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਤ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਯਾਦ ਕਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਯਾਨ, ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼, ਪੁਲਿਸ ਬੁਲੇਟਿਨ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 15 ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਪੋਸਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਸਲ, ਲਿੰਗ, ਧਰਮ, ਜਾਤ ਜਾਂ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਅਯਾਨ ਡਾ. ਮਾਲਤੀ ਰਾਮ, ਸਹਾਇਕ ਕੋਰੋਨਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਉਲਟ, ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਡੀਐਨਏ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਲਖਨਊ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ | ਅਯਾਨ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ, ਰਾਮਲਾਲ ਨਾਹਰੀਆ ਨਾਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮਹੰਤਜੀ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਲਾਲਗਾਓਂ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਸ਼ਾਦ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਟੀਆ ਸਿਆਸੀ ਚਾਲ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਯਾਨ ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਪੂਜਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਦਮੀ ਹਨ; ਨਿਸ਼ਾਦ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅਯਾਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 

ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਾਲਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਸ਼ੂ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ੂ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਾਰੰਟ ਲੇ, ਅੰਸ਼ੂ ਦੇ ਘਰ ਛਾਪਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਥੇ ਅੰਸ਼ੂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਯਾਨ ਇੱਕ ਸਕੂਲੀ ਬੱਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਸਕੂਲ (ਜੋ ਅੰਸ਼ੂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ) ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅੰਸ਼ੂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ, ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅੰਸ਼ੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। 

ਪਾਨੀਕਰ, ਸੀਬੀਆਈ ਦਾ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਲਾਲਗਾਓਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਕੇਸ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਅਯਾਨ ਫ਼ੇਰ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤੇਂਦਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ | ਸਤੇਂਦਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਰਾਤ ਅੰਸ਼ੂ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅੰਸ਼ੂ, ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਅਯਾਨ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਤੀਆਂ  ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਟਕਾ ਦਿਤਾ। ਨਿਹਾਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਅਯਾਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ (ਨਿਹਾਲ) ਪਛਤਾਵੇ ਕਾਰਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਟਵ ਨੇ ਅਯਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਾਨੀਕਰ ਨੇ ਅਯਾਨ ਨੂੰ ਕੇਸ ਛੱਡਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਯਾਨ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਬੂਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੱਟੜਤਾ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਯਾਨ ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਈਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਹੋਈ ਪੂਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਹੰਤ ਜੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤਦੇ ਨੇ।

## ਸਿਤਾਰੇ 
* ਅਯੁਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ ਅਯਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 
* ਈਸ਼ਾ ਤਲਵਾੜ ਆਦਿਤੀ ਵਜੋਂ 
* ਸਯੀ ਗੁਪਤਾ 
* ਕੁਮੁਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਜਾਟਵ ਵਜੋਂ 
* ਮਨੋਜ ਪਾਹਵਾ 
* ਨਾਸਾਰ 
* ਆਸ਼ੀਸ਼ ਵਰਮਾ 
* ਪ੍ਰਥਣਾ ਬੇਹਰੇ 
* ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਸ਼ੇਂਦੇ 
* ਸੁਸ਼ੀਲ ਪਾਂਡੇ 
* ਅੰਕੁਰ ਵਿਕਲ 
* ਸ਼ੰਕਰ ਯਾਦਵ 
* ਸ਼ੁਭਰਾਜਯੋਤੀ ਭਾਰਤ 
* ਰੋਨਜੀਨੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ 
* ਮੁਹਿਸ਼ਦ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਅਯੁਬ ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 
* ਮੀਰ ਸਰਵਰ 
* ਰਾਜੀਵ ਸਿੰਘ

## ਉਤਪਾਦਨ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਿਛਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਖੋਜੀ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। *ਆਰਟੀਕਲ 15* ਬਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਨੁਭਵ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਡਰਾਮਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦਰਸ਼ਕ ਵੀ ਇੱਕ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ. . . ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਯੂਸ਼ਮਾਨ ਵਰਗੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਅਦਾਕਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।" 14 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਸਿਤਾਰੇ, ਅਤੇ ਟੀਮ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਡੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਟੀਮ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਟੀਮ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਰੀਲੀਜ਼ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਯੁਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ ਨੇ 6 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੋਸਟਰ 27 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੋਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਟੈਗ ਲਾਈਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ "ਫ਼ਰਕ ਬਹੁਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਬ ਫਰਕ ਲਾਏਗੇ" ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦਿਨ ਜ਼ੀ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਟੀਜ਼ਰ ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਟੀਜ਼ਰ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 8.3 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਟ੍ਰੇਲਰ ਜ਼ੀ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ 30 ਮਈ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

7 ਜੂਨ ਨੂੰ ਗਾਣੇ "ਸ਼ੁੁਰੂ ਕਰੇਂ ਕਿਆ" ਦਾ ਟੀਜ਼ਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੀਤ ਦਾ ਵੀਡੀਓ 11 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਊਕਬਾਕਸ 14 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਾਉਂਡਟਰੈਕ 
 ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਅਨੁਰਾਗ ਸਾਈਕੀਆ, ਪਿਊਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ, ਈਸ਼ਵਰੀ ਅਤੇ ਗਿੰਗਰਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਸ਼ਮੀ ਵਿਰਗਾ, ਸ਼ਕੀਲ ਆਜ਼ਮੀ, ਸਲੋ ਚੀਤਾ, ਡੀ.ਏ.ਸੀ., ਕਾਮ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਸਪਿਟ ਫਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਆਰਟੀਕਲ 15 
* ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਮਾਾਮਾ ਉੱਤੇ ਆਰਟੀਕਲ 15
* ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਛੇਦ 15 
*  
* ਲਿਸਟਸਲੇਬ  ਉੱਤੇ *ਆਰਟੀਕਲ 15 *

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ