open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਰਾਟੇ ਕਲਿਆਣੀ

**ਪਦਾਲਾ ਕਲਿਆਣੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Padaala Kalyani;** ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ), ਜੋ ਕਿ **ਕਰਾਟੇ ਕਲਿਆਣੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Karate Kalyani**) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਜ਼ਿਆਨਗਰਮ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਿਰਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਹਰੀਕਥਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਪਦਾਲਾ ਕਲਿਆਣੀ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪਦਾਲਾ ਰਾਮਦਾਸ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮ੍ਰਿਦੰਗਮ ਅਤੇ ਹਰੀਕਥਾ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਜ਼ਿਆਨਗਰਮ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਰਾਟੇ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਬੈਲਟ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਤਸੁਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਬਾਲ ਕਲਿਆਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਕਲਿਆਣੀ ਨੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਹੈ। ਕਲਿਆਣੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਗੌੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ 1 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਦ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਲਿਆਣੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ *ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ*,  ਅਤੇ *ਮੀਰਾਪਾਕੇ* ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੈਂਪ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਹਰੀਕਥਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧੀਭੱਟਲਾ ਕਲਾਪੀਠਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 114 ਘੰਟੇ 45 ਮਿੰਟ ਅਤੇ 55 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਹਰਿਕਥਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰੈੱਡੀ ਮੱਲੀਡੀ ਨਾਲ ਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਊਚ ਵਰਤਾਰੇ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਹੋਸਟ ਕੀਤੇ ਸੀਜ਼ਨ 4 ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੀਲਾ ਸੈਮਸਨ

thumb|ਲੀਲਾ ਸੈਮਸਨ
**ਲੀਲਾ ਸੈਮਸਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Leela Samson;** ਜਨਮ 6 ਮਈ 1951) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਕੱਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2005 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਗਠਜੋੜ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ 2010 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (CBFC) ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ।

ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵੱਲੋਂ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ *ਐਮਐਸਜੀ: ਦ ਮੈਸੇਂਜਰ ਆਫ ਗੌਡ ਉੱਤੇ* ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸੀਬੀਐਫਸੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਸੋਲੋਿਸਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੈਮਸਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ, ਦਿੱਲੀ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਯੂਰਪ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

1995 ਵਿੱਚ, ਸੈਮਸਨ ਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸਪਾਂਡਾ, ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ - *ਸੰਚਾਰੀ* ਅਤੇ *ਦਿ ਫਲਾਵਰਿੰਗ ਟ੍ਰੀ* - ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਇਸ ਪਾਲ ਪੋਰਸਬਾਹੀਅਨ ਅਤੇ ਜਸਟਿਨ ਮੈਕਕਾਰਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਰਹੂਮ ਕਮਲਜੀਤ ਭਸੀਨ ਮਲਿਕ (ਮੀਟੋ), ਜਿਨ ਸ਼ਾਨ ਸ਼ਾਨ (ਈਸ਼ਾ), ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਜੌਹਰ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਸਮੇਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਦੇਵੀ ਅਰੁੰਦਲੇ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਇਲ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ, ਕੋਵੈਂਟ ਗਾਰਡਨ, ਲੰਡਨ, ਅਤੇ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮਿਲਾਪਫੈਸਟ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਸੈਮਸਨ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (1990), ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, *ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਚੂਡਾਮਣੀ*, *ਕਲਾਇਮਾਮਣੀ* (2005), ਅਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (1999-2000) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ 63ਵੇਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ-ਤਮਿਲ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਪੁਸ਼ਪਾਸ਼੍ਰੀ ਪਟਨਾਇਕ

**ਪੁ**

**ਸ਼ਪਾਸ਼੍ਰੀ ਪਟਨਾਇਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Puspashree Pattnaik**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਅਕ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨ ਲੇਖਕ, ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਆਰਕਾਈਵਿਸਟ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। *ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨਾ* ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਿਖਿਲ ਮੋਹਨ ਪਟਨਾਇਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਓਡੀਆ ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸ੍ਰੁਜਨਿਕਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਸਰੂਜਨਿਕਾ ਵਿਖੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਇੰਟੈਗਰਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਬਿਗਿਆਨਾ ਤਰੰਗ ਦਾ* ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ *ਕਹਿੰਕੀ ਭਾਈ ਕਹਿੰਕੀ* ਲਈ ਪ੍ਰਾਣਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਰੀਜਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਾ ਬਿਗਿਆਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਪੁਸ਼ਪਸ਼੍ਰੀ ਪਟਨਾਇਕ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਰੀ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਪਟਨਾਕ ਨੇ ਉਤਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਆਹ 
ਪਟਨਾਇਕ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਿਖਿਲ ਮੋਹਨ ਪਟਨਾਇਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਸ੍ਰੁਜਨਿਕਾ 
ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਡੀਆ ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੂਜਨਿਕਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੰਟੈਗਰਲ ਚਿਲਡਰਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਬਿਗਿਆਨ ਤਰੰਗਾ ਦਾ* ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰੂਜਨਿਕਾ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਲੇਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪੁਰਾਲੇਖ ਕਰਨਾ ਅਤੇ *ਪੂਰਨਚੰਦਰ ਓੜੀਆ ਭਾਸ਼ਾਕੋਸ਼ਾ* ਦੇ ਡਿਜ਼ੀਟਾਈਜ਼ਡ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਓਡੀਆ ਬਿਭਾਬਾ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

### ਇੰਟੈਗਰਲ ਚਿਲਡਰਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ 
ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਇੰਟੈਗਰਲ ਚਿਲਡਰਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਡੇ ਸਕੂਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਘਰ ਅਤੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿ-ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਵਿੱਤੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਜਾਂ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਐਤਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਿਲੇਬਸ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ੍ਰਜਨਿਕਾ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੇ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਅਧਿਆਪਨ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਅਨੀਲਾ ਸੁੰਦਰ

**ਅਨੀਲਾ ਸੁੰਦਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Anila Sunder**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ - ਕਥਕ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ - ਸਿੰਧੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਨਾਚ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ *ਸਿੰਧੂ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਮੋਹੰਜੋਦੜੋ ਦੀ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, *ਸਿੱਕਾ ਸਾਜਨ ਜੀ* - ਸਿੰਧ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾਵਾਂ, *ਥੀਉ ਨਾ ਜੁਦਾ ਜਾਨੀ ਮੁੰਖ਼ਾਨ* - ਪਿਆਰ ਬਨਾਮ ਦੌਲਤ ਦਾ ਸਵਾਲ, ਅਤੇ *ਸਿੰਧ ਮੁਨਹਿੰਜੀ ਅੰਮਾ* - ਸਿੰਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਅਨੀਲਾ ਸੁੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਨਵੰਬਰ, 1951 ਨੂੰ ਉਲਹਾਸਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਨਾਨਕੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਗੋਬਿੰਦ ਮਖਿਜਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਲੀਨਿਕਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੈ ਹਿੰਦ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਸੰਗੀਤ ਸਮਿਤੀ, ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਤੋਂ ਕਥਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਹਜ਼ਾਰੀਲਾਲ ਅਤੇ ਦਮਯੰਤੀ ਜੋਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਕਾਲਜੀਏਟ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1971 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਆਫ਼ ਬੰਬੇ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਯੂਥ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਅਨੀਲਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਟਬਰ ਮਹਾਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਬੇਹਰਾ ਤੋਂ ਓਡੀਸੀ ਸਿੱਖੀ। ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਓਰਲੈਂਡੋ ਵਿੱਚ *ਛੇਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੰਧੀ ਸੰਮੇਲਨ (ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ)* ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਲੋਂਗ ਆਈਲੈਂਡ ਸਿੰਧੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 1998 ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲੇਹ ਵਿੱਚ *ਸਿੰਧੂ ਦਰਸ਼ਨ ਮਹੋਤਸਵ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਨੀਲਾ ਨੇ ਜਾਪਾਨ, ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਯੂਏਈ, ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਅਨੀਲਾ ਸੁੰਦਰ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1975 ਵਿੱਚ, ਅਨੀਲਾ ਨੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਲਈ ਲਾਗੋਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਫੰਡ ਰੇਜ਼ਰ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ *ਕੰਨਿਆਦਾਨ* ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਰਾਜਮੱਲ ਪੀ. ਦੇਵਦਾਸ

**ਰਾਜਮੱਲ ਪੈਕਿਆਨਾਥਨ ਦੇਵਦਾਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rajammal Packiyanathan Devadas;** 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 - 17 ਮਾਰਚ 2002) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ਿਲਿੰਗਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚਾਂਸਲਰ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ *ਅਵਿਨਾਸ਼ੀਲਿੰਗਮ ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ* ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਰਾਜ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਫੂਡ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1992 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਰਾਜਮੱਲ ਪਕੀਆਨਾਥਨ, 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਚੇਂਗਮ, ਉੱਤਰੀ ਆਰਕੋਟ ਜ਼ਿਲੇ (ਮੌਜੂਦਾ ਤਿਰੂਵੰਨਮਲਾਈ ਜ਼ਿਲਾ) ਵਿੱਚ ਮੁਥੀਆ ਪੈਕੀਆਨਾਥਨ ਅਤੇ ਸੋਰਨਮਲ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਕੁਈਨ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐੱਮ.ਏ. ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ (1948), ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (1949) ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (1950)।

ਰਾਜਮੱਲ ਨੇ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਟੀ.ਐਸ. ਅਵਿਨਾਸ਼ਿਲਿੰਗਮ ਚੇੱਟਿਆਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਡੇਟ ਕੋਰ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਚੈਪਟਰਾਂ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਕਰਨਲ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਗ੍ਰਾਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਰੂਰਲ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਫੈਮਲੀ ਪਲੈਨਿੰਗ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਿਟਰੇਸੀ ਮਿਸ਼ਨ, ਸਿਗਮਾ ਜ਼ੀ, ਸਿਗਮਾ ਡੈਲਟਾ ਐਪਸੀਲਨ, ਓਮਿਕਰੋਨ ਨੂ ਅਤੇ ਫਾਈ ਅਪਸਿਲੋਨ ਓਮਿਕਰੋਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1987 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮਦਰਾਸ, ਓਰੇਗਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਅਲਸਟਰ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (ਆਨਰਿਸ ਕਾਜ਼ੀਆ) ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ।
* ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1992 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
* 1998 ਵਿੱਚ ਜਮਨਾਲਾਲ ਬਜਾਜ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
* ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ (IUNS) ਦੁਆਰਾ ਵੀਏਨਾ ਆਸਟਰੀਆ 2001 ਵਿੱਚ 17ਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਬਿੰਦੂ ਘੋਸ਼

**ਬਿੰਦੂ ਘੋਸ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bindu Ghosh**) ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ 1982 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ *ਕੋਝੀ ਕੂਵਥੂ* ਸੀ।

## ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ 
ਬਿੰਦੂ ਘੋਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਮਲਾ ਹੈ। " ਕਲਥੁਰ ਕੰਨੰਮਾ " ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਉਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਮਲ ਹਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਰੁੱਪ ਗੀਤ "ਏਲੋਰਮ ਨਾਲਮ ਵਾਜ਼ਾ" 'ਤੇ ਡਾਂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਥੰਗੱਪਨ ਮਾਸਟਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਜਨੀਕਾਂਤ, ਕਮਲ ਹਾਸਨ, ਸਿਵਾਜੀ ਗਣੇਸ਼ਨ, ਮੋਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਜੇਕਾਂਤ, ਕਾਰਤਿਕ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਜ਼ੀ ਕੂਵਥੂ, ਉਰੂਵਾਂਗਲ ਮਰਾਲਮ, ਦਾਜ ਕਲਿਆਣਮ, ਥੁੰਗਾਥੇ ਥੰਬੀ ਥੂੰਗਾਥੇ, ਸੂਰਕੋਟਈ ਸਿੰਗਾਕੁਟੀ, ਓਸਾਈ, ਕੋਮਬੇਰੀ ਮੁੱਕਨ, ਨੀਦੀਯਿਨ ਨਿਝਲ, ਅਤੇ ਨਵਗ੍ਰਹਿ ਨਿਆਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਮ 
ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵੀ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾ ਬਕਸ਼ੀ

**ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾ ਬਕਸ਼ੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Pratiksha Baxi;** ਜਨਮ 1970) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਖੋਜ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਬਕਸ਼ੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਕਸੀ ਨੂੰ ਬੋਨ ਵਿੱਚ ਕੇਟ ਹੈਮਬਰਗਰ ਸੈਂਟਰ, ਵਾਰਵਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

2014 ਵਿੱਚ, ਬਕਸੀ ਨੇ *ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਜਨਤਕ ਭੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ* (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ), ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸਮੀਖਿਆ* ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਮਾਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ" ਅਤੇ *ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਜਰਨਲ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ " ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਯਤਨ"। ਬਕਸ਼ੀ ਨੇ *ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ* *, ਇਕਨਾਮਿਕ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਵੀਕਲੀ ,* ਅਤੇ *ਆਉਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ* ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ *ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ*, *ਤੀਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਤਿਮਾਹੀ*, ਅਤੇ *ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮੀਖਿਆ* ਸਮੇਤ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
2021 ਵਿੱਚ, ਬਕਸ਼ੀ ਨੇ "ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ" ਲਈ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਇਨਫੋਸਿਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਲਪਨਾ (ਮਲਿਆਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ)

**ਕਲਪਨਾ ਰਾਂਜਾਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kalpana Ranjani;** 5 ਅਕਤੂਬਰ 1965 &#x2013; 25 ਜਨਵਰੀ 2016), ਜੋ ਕਿ **ਕਲਪਨਾ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ। ਕਲਪਨਾ ਨੇ ਕਈ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 60ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ *ਥਾਨਿਚੱਲਾ ਨਿਜਾਨ* (2012) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਕਲਪਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹਾਸਰਸ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਲਪਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿਲਮ *ਵਿਦਾਰੁਨਾ ਮੋਟੂਕਲ* ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਜੀ. ਅਰਵਿੰਦਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ 1980 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਪੋਕਕੁਵੇਲ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਤਾਮਿਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1985 ਵਿੱਚ ਕੇ. ਭਾਗਿਆਰਾਜ ਦੇ ਉਲਟ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸਫਲ ਫਿਲਮ *ਚਿਨਾ ਵੀਦੂ* ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਯਾਦਗਾਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਸਾਥੀ ਲੀਲਾਵਤੀ* (1995) ਅਤੇ *ਕਲੀਵੇਦੂ* (1996) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਊਸ਼ਾ ਉਥੁਪ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, *ਨਿਜਨ ਕਲਪਨਾ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਕਲਪਨਾ ਨੇ KS ਚਿੱਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਲਮ *ਕੁਡੰਬਕੋਦਾਥੀ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਅਟੱਲ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ। ਉਹ "ਜਨਸੇਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਭਵਨ" ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ "ਸਟ੍ਰੀਟ ਬਰਡਜ਼" ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ "ਕੁਡੁੰਬਸ੍ਰੀ" ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਸੀ। ਉਹ "Leo Natura" ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਚਾਵਰਾ ਵੀਪੀ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਦਾਕਾਰਾ ਕਲਾਰੰਜਨੀ ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਉਸਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।

## ਮੌਤ 
ਕਲਪਨਾ ਫਿਲਮ *ਓਪੀਰੀ* ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਗਈ ਸੀ। 25 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੋਟਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 26 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੋਇਆ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 2013 - ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ - ਫਿਲਮ *ਥਨਿਚੱਲਾ ਨਿਜਾਨ* ਲਈ
* 2016 - ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਏਸ਼ੀਆਨੈੱਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ - ਫਿਲਮ *ਚਾਰਲੀ* ਲਈ (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਨਮਾਨਿਤ)
* 2016 - ਹੈਨਕੋ ਫਲਾਵਰਜ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ - ਫਿਲਮ *ਚਾਰਲੀ* ਲਈ (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਨਮਾਨਿਤ)
* 2016 - ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ (ਮਲਿਆਲਮ) ਲਈ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ - ਫਿਲਮ *ਚਾਰਲੀ* ਲਈ (ਸਿਰਫ ਨਾਮਜ਼ਦ)
* 2016 - ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਸੀਪੀਸੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡ - ਫਿਲਮ *ਚਾਰਲੀ* ਲਈ (ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮਜ਼ਦ)

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* En.msidb.org 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਹਰਸ਼ਿਦਾ ਰਾਵਲ

**ਹਰਸ਼ਿਦਾ ਰਾਵਲ** ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੁਗਮ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। 24 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਜੀਵਨ 
ਰਾਵਲ ਦਾ ਜਨਮ ਮਨੀਸ਼ੰਕਰ ਵਿਆਸ ਦੇ ਘਰ ਲਿਮਡੀ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰੂਤੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ "ਕੇਵਾ ਰੇ ਮਲੇਲਾ ਮੰਨਾ ਮੇਲ?" ਗਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫਿਲਮ *ਕਾਸ਼ੀਨੋ ਡਿਕਰੋ* ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਥੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜਨਾਰਦਨ ਰਾਵਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। &#x5D;

## ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਵਲ ਨੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਵਿਆਸ ਨਾਲ ਕਈ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਵਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਜਰਾਤੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ "ਈ ਕੇ ਲਾਲ ਦਰਵਾਜੇ ਤੰਬੂ ਤਾਨੀਆ ਰੇ ਲੋਲ", "ਹੂ ਤੋ ਗਿਆਤੀ ਮੇਲਾਮਾ", "ਹਜੂ ਰਸਭਰ ਰਾਤ ਤੋ ਬਚੀ ਰਹੀ ਜਾਈ", "ਮਾਰਾ ਸ਼ੇਰੇਠੀ ਕੰਕੁੰਵਰ ਅਵਤਾ ਰੇ ਲੋਲ", "ਮਾਰੋ ਸੋਨਾਨੋ ਘੜੂਲੀਓ ਰੇ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।, "ਗੁਰਮਨੇ ਪੰਚ ਅੰਗੀਲੀ ਪੂਜਿਆ"।

ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚੈਤਨਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਮੀਰਾ, ਕਬੀਰ, ਸੂਰਦਾਸ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਵਰਗੇ ਸੰਤ-ਕਵਿਆਂ ਦੇ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ( ਭਜਨ ) ਗਾਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਰਾਮਿਆ ਨਾਮਬੀਸਨ

**ਰਾਮਿਆ ਨਾਂਬੀਸਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ramya Nambeesan**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਰਾਮਿਆ ਨਮਬੀਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਚੋਟਾਨਿਕਾਰਾ, ਕੋਚੀਨ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮ ਉਨੀ ਅਤੇ ਜੈਸ੍ਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ, ਜੋ "ਜੁਬਲੀ" ਅਤੇ "ਹਰੀਸ਼੍ਰੀ" ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਹੈ, ਰਾਹੁਲ, ਜਿਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਫਿਲਿਪਸ ਐਂਡ ਦ ਮੌਨਕੀ ਪੇਨ* ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ ਫਿਲਮ *ਥੱਟਾਥਿਨ ਮਰਯਾਥੂ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਅੰਬਾਦੀਮਾਲਾ ਨੇੜੇ ਚੋਟਾਨੀਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਟੇਰੇਸਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਕਮਿਊਨੀਕੇਟਿਵ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਮਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤਿਆਨ ਅੰਤਿਕਾਡ ਦੀ ਵਿਅੰਗ ਫਿਲਮ *ਨਰੇਂਦਰਨ ਮਾਕਨ ਜੈਕਾਂਥਨ ਵਾਕਾ* (2001) ਅਤੇ *ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ* (2003) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕਮਾਤਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਇੱਕ ਬੋਲਡ ਡਾਂਸ ਟੀਚਰ ਵਜੋਂ, 2006 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਆਨਾਚੰਦਮ* ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ *ਬੈਚਲਰ ਪਾਰਟੀ* (2012) ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ *ਇਵਾਨ ਮੇਘਰੂਪਨ* (2012) ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਜੀ ਸੁਰੇਂਦਰਨ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ *ਹਸਬੈਂਡਸ ਇਨ ਗੋਆ* (2012) ਅਤੇ *ਓਰੂ ਯਥਰਾਏਲ* (2013) ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਉਮਾ ਰਾਮਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ

**ਉਮਾ ਰਾਮਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Uma Ramakrishnan**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਣੂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਬਾਇਓਲਾਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (NCBS), ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਜਨਸੰਖਿਆ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਘਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਲਈ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੋਸਟਡੌਕ ਸੀ।

## ਖੋਜ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ 2005 ਵਿੱਚ NCBS ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਟਾਈਗਰ ਫੇਕਲ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨਾਲ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ/ਜਨਸੰਖਿਆ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ। ਉਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਨਸਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਚੂਹਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਕੰਮ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਬਾਘ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ-ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕੇ. ਉਲਾਸ ਕਰੰਥ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਾਰੰਥ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੀ ਲੈਬ ਨੇ ਬਾਂਦੀਪੁਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ NH7 ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਕਾਨ੍ਹਾ-ਪੈਂਚ ਕੋਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ (2010)
* ਫੀਲਡ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰਕਰ/ਜੈਂਟਰੀ ਅਵਾਰਡ
* ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਿੰਗਾਪੁਰ (2011)
* ਆਊਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ, ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ (2012)
* ਫੈਲੋ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕੈਡਮੀ (INSA)

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚੰਦਾ ਜੋਗ

**ਚੰਦਾ ਜਯੰਤ ਜੋਗ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Chanda Jayanth Jog**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਗਲੈਕਸੀ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਇੰਟਰਐਕਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਬਰਸਟ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਸਟੈਲਰ ਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਕਲਾਉਡਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲੈਕਸੀ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਲਗਭਗ 85 ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਡਾ: ਚੰਦਾ ਜਯੰਤ ਜੋਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਾਲਵੇ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਟੋਨੀ ਬਰੂਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1987 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਤਾਰਾ-ਗੈਸ ਅਸਥਿਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਕਾਰੀ-ਡਿਸਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਗੈਸ ਦੇ ਸਦਮੇ ਦੇ ਸੰਕੁਚਨ ਦੁਆਰਾ ਸਟਾਰਬਰਸਟਾਂ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੈਕਸੀਆਂ, ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* ਪ੍ਰੋ. ਆਈਆਈਐਸਸੀ ਦਾ ਐਸਕੇ ਚੈਟਰਜੀ ਅਵਾਰਡ (2012)
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਇਲਾਹਾਬਾਦ (2011) ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਫੈਲੋ
* ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਬੰਗਲੌਰ (2007) ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਫੈਲੋ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੀ. ਵਿਜਾਯਾਲਕਸ਼ਮੀ

**ਬੀ. ਵਿਜਾਯਾਲਕਸ਼ਮੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **B. Vijayalakshmi;** 1952 – 12 ਮਈ 1985) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਇੱਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਸੀਤਲਕਸ਼ਮੀ ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ ਕਾਲਜ, ਤਿਰੂਚਿਰਾਪੱਲੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। 1982 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਟੀ. ਜੈਰਾਮ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬੀ. ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਅਤੇ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਪਿੱਨ ਦੀਆਂ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਉੱਚ ਸਪਿੱਨ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਸਪਿਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1978 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੀ. ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ। 1980 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਹਾਈ ਐਨਰਜੀ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਸਿੰਪੋਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਗਈ ਸੀ ਉਸਨੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਪੇਖਿਕ ਤਰੰਗ ਸਮੀਕਰਨਾਂ 'ਤੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਅਣਜਾਣ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਰਸਿੰਮੇਟਰੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ, ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਦੋ ਪੇਪਰ ਲਿਖੇ। ਦੋ ਹੋਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੀ. ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੀ. ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਪੇਟ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

### ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 
ਬੀ ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮੌਤ 12 ਮਈ 1985 ਨੂੰ ਹੋਈ।

ਸ਼ਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ "ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ: ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ" ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਰੂਪਾਮੰਜਰੀ ਘੋਸ਼

**ਰੂਪਮੰਜਰੀ ਘੋਸ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rupamanjari Ghosh**) ਸ਼ਿਵ ਨਾਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ (1 ਫਰਵਰੀ 2016 - 31 ਜਨਵਰੀ 2022) ਸੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਨੈਚੁਰਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡੀਨ, ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਡੀਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਖੋਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਕੁਆਂਟਮ ਆਪਟਿਕਸ, ਲੇਜ਼ਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਨਾਨਲਾਈਨਰ ਆਪਟਿਕਸ, ਕੁਆਂਟਮ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਾਪ ਅਤੇ ਮੈਗਨੇਟੋ-ਆਪਟਿਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਘੋਸ਼ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਹਨ। ਘੋਸ਼ ਕੋਲ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ - ਰਾਜਾਬਾਜ਼ਾਰ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸਨਮਾਨ) ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ) ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੁਆਂਟਮ ਆਪਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਰੋਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, NY ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰਸ਼ ਰੀਸ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਕੁਆਂਟਮ ਆਪਟਿਕਸ, ਲੇਜ਼ਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਨਾਨਲਾਈਨਰ ਆਪਟਿਕਸ, ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਦੋ-ਫੋਟੋਨ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ( ਸਪੌਂਟੇਨੀਅਸ ਪੈਰਾਮੀਟ੍ਰਿਕ ਡਾਊਨ-ਕਨਵਰਜ਼ਨ ਦੀ ਗੈਰ-ਲੀਨੀਅਰ ਆਪਟੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ) 'ਤੇ ਪ੍ਰੋ ਲਿਓਨਾਰਡ ਮੈਂਡੇਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਫੋਟੌਨ ਜੋੜਿਆਂ, ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ ਫੋਟੌਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 24 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਪੈਰਿਸ-ਸੂਦ, ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਡੀ ਰੇਨੇਸ I ਅਤੇ ਈਕੋਲੇ ਨੌਰਮਲੇ ਸੁਪਰੀਉਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਘੋਸ਼ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਨ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ "ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਯੋਗਦਾਨ" ਲਈ ਸਟਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ, ਉਹ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ DST (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ) ਕਮੇਟੀਆਂ, UGC, CSIR, ਅਤੇ ਕਈ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। . ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰੀਕੁਲਮ ਫਰੇਮਵਰਕ-2005 ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ IX ਅਤੇ X ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (NCERT) ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਨਾਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਨੈਚੁਰਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡੀਨ, ਫੈਕਲਟੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਨਾਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਬਣੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਘੋਸ਼ ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਸਟਰੀਸ਼ਕਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸਨਮਾਨ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰੀਥਾ ਰਾਮ

**ਪ੍ਰੀਥਾ ਰਾਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Preetha Ram**) ਇਨਕੁਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਓਪਨ ਸਟੱਡੀ) ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਐਮੋਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਹੈਲਥ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਟ ਡੀਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਐਮੋਰੀ ਪ੍ਰੀਹੈਲਥ ਮੈਂਟੋਰਿੰਗ ਆਫਿਸ (ਪੀਐਚਐਮਓ) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ, ਐਮੋਰੀ-ਤਿੱਬਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਪਹਿਲਕਦਮੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ। ਐਮੋਰੀ ਵਿਖੇ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਿਦਿਅਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਭਵ ਵਿਦੇਸ਼, ਕੈਮਮੈਂਟਰਸ ਪੀਅਰ-ਟੂ-ਪੀਅਰ ਲਰਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਐਮੋਰੀ ਕਾਲਜ ਲਈ ਸਪਲੀਮੈਂਟਲ ਇੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਮਾਡਲ, ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪ੍ਰੀਥਾ ਰਾਮ 1989 ਤੋਂ ਐਮੋਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਮੱਸਿਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਨਵੀਨਤਮ ਕਲਾਸਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਉੱਚ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਫੈਕਲਟੀ, ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੀਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਮੋਰੀ-ਤਿੱਬਤ ਵਿਗਿਆਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀ (ETSI) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਜੋਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲੋਬਸਾਂਗ ਨੇ ਤਿੱਬਤੀ ਮੱਠਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਾਡਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ, ETSI ਫੈਕਲਟੀ ਨੇ ਤਿੱਬਤੀ ਮੱਠਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਪੱਛਮੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਹੈਂਡਬੁੱਕ, *ਏ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ* ਅਤੇ *ਦ ਸਟ੍ਰਕਚਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਨੂੰ* ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ETSI ਦੀ 2013 ਤੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮੱਠ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਠਵਾਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਠਕ੍ਰਮ" ਰੱਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।

ਰਾਮ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਨੁਭਵ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ, ਪਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕਾਲਜ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਐਮਰੀ, ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਆਸ ਜਿੱਤਿਆ।

ਪ੍ਰੀਥਾ ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਏਰੁਮ ਅਲੀ

**ਏਰੂਮ ਅਲੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਲੀ ਨੇ ਚੇਨਈ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਨਾਮ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਏਰੂਮ ਅਲੀ ਚੇਨਈ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸੀਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅੱਬਾਸ ਅਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਏਰਮ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2010 ਦੀ ਫੈਨਟਸੀ ਐਡਵੈਂਚਰ ਫਿਲਮ, *ਆਇਰਾਥਿਲ ਓਰੂਵਨ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ 
ਅੱਬਾਸ ਲਈ (ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ, ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ)

* ਤੇਲਗੂ - *ਰਾਜਾ*, *ਮਾਧੁਰੀ*, *ਅਨਸੂਯਾ*, *ਅਨਾਗੰਗਾ ਓਕਾ ਅੰਮਈ*, *ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਾਬੂ*, *ਨੀ ਪ੍ਰੇਮਕਈ*, *ਸ਼ਵੇਤਾ ਨਾਗੂ*, *ਸਿਆਸੀ ਰੌਂਦੀ*, *ਮਾਰੋ*, *ਈਦੀ ਸੰਗਤੀ*
* ਹਿੰਦੀ - *ਦਿਲੀ ਕੇ ਪੀਚੇ ਪੀਚੇ*, *ਜ਼ਿੰਦਾ ਦਿਲ*, *ਅੰਸ਼*
* ਕੰਨੜ - *ਅੱਪੂ ਪੱਪੂ*
* ਮਲਿਆਲਮ - *ਕੜਾ*, *ਡ੍ਰੀਮਜ਼*, *ਗ੍ਰੀਟਿੰਗਸ*
* ਤਾਮਿਲ – *ਆਨੰਦਮ*, *ਪੰਮਲ ਕੇ. ਸੰਬੰਦਮ*, ਕਢਲ ਵਾਇਰਸ, ਬੰਦਾ ਪਰਮਾਸੀਵਮ, *ਪਰਸੂਰਾਮ*, *ਸਿੰਧਮਲ ਸੀਤਾਰਮਲ*, *ਮਾਨਸਥਾਨ*, *ਸ਼ੌਕ*, *ਆਦਿ ਥਾਡੀ*, *ਅਧੂ*, *ਅਨਾਰਚੀਗਲ*, *ਵਨੱਕਮ ਥਲਾਈਵਾ*, *ਤਿਰੂਤੂ* *ਪਾਇਲ*, *ਸਾਧੂ ਏ* *ਮਰਾਨੰਦੂ*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ
ਬੁਲਬੁਲ ਚੱਕਰਵਰਤੀ

**ਬੁਲਬੁਲ ਚੱਕਰਵਰਤੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bulbul Chakraborty**) ਬ੍ਰਾਂਡੇਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਐਨੀਡ ਅਤੇ ਨੈਟ ਐਨਸੇਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਰਮ ਸੰਘਣੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾਣੇਦਾਰ ਸਮੱਗਰੀ, ਅਮੋਰਫਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ । ਉਹ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਅਮਰੀਕਨ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਫੈਲੋ ਹੈ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਸੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਟੋਨੀ ਬਰੁਕ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਪੀਐਚਡੀ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ "ਸੋਲਡਸ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਥਰਮਲ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ"। ਉਹ ਅਰਗੋਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ, ਨੋਰਡਿਟਾ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1987-1989) ਵਿੱਚ, ਮੈਟੀਰੀਅਲ ਸਾਇੰਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀ, ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਟੌਮਿਕ ਰਿਸਰਚ (1984-1986) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ), ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਰਿਸਰਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਚੱਕਰਵਰਤੀ 1989 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਂਡੇਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 2000 ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

## ਖੋਜ ਯੋਗਦਾਨ 
ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਅਮੋਰਫਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਮਿੰਗ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸ਼ੀਅਰ-ਜੈਮਡ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਕਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਕੜਾ ਫਰੇਮਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਚਕੀਲੇਪਨ ਅਤੇ ਰਗੜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਗਾੜਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਥਰਮਲ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ।

ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਐਚ-ਇੰਡੈਕਸ 34 ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਬ੍ਰਾਂਡੇਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਐਨੀਡ ਅਤੇ ਨੈਟ ਐਨਸੇਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ "ਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਧਾਂਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਨਿਰਾਸ਼ ਮੈਗਨੇਟ, ਧਾਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਣਾਂ ਦੇ ਫੈਲਣ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ, ਅਤੇ ਦਾਣੇਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੈਮਿੰਗ" ਲਈ 2008 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ (APS) ਦੀ ਫੈਲੋ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਸਾਈਮਨਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਈਮਨਜ਼ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ ਸਾਇੰਸ (AAAS) ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਜਨੀ ਏ. ਭੀਸੇ

**ਰਜਨੀ ਏ. ਭੀਸੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rajani A. Bhisey;** ਜਨਮ 20 ਜਨਵਰੀ 1941) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਸੀਨੋਜੇਨੇਸਿਸ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਅਣੂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਭੀਸੇ ਨੇ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਡਿਗਰੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖੋਜ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ (ICRC), ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਟੂਲ ਵਜੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਭਿਸੇ ਨੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੈਰੋਮ ਜੇ ਫ੍ਰੀਡ ਨਾਲ ਲੈਂਕੇਨੌ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਰੋਧਕ ਹੈਪਲੋਇਡ ਡੱਡੂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਸੈੱਲ ਸਤਹ ਦੇ ਅਤਿ-ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਂਸਰ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਸੀ.ਆਰ.ਆਈ.) ਵਿਖੇ ਪੁਟੇਟਿਵ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ, ਟੌਕਸੀਕੋਲੋਜੀ ਜਾਂਚਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਖਤਰਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੌਕਸੀਕੋਲੋਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਬੀੜੀ ਰੋਲਰ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕੈਂਸਰ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੌਕਸੀਕੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਸੀਨੋਜੇਨੇਸਿਸ ਅਤੇ ਮਿਊਟੇਜੇਨੇਸਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੈਨਲ, ਕੈਂਸਰ 'ਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀ, ਲਿਓਨ, ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਭੀਸੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ:

* UICC ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ
* ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਜ਼ੂਲੋਜਿਸਟਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ 2007 ਦੁਆਰਾ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ
* ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਫੈਲੋ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਬਿਮਲਾ ਬੁਟੀ

**ਬਿਮਲਾ ਬੁਟੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bimla Buti**; ਜਨਮ 1933) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ (INSA) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫੈਲੋ ਸੀ। 1994 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ INSA-ਵੈਨੂੰ ਬਾਪੂ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਬੂਟੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਸੀ (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਐਮਐਸਸੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਨ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੂਟੀ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗੋਡਾਰਡ ਸਪੇਸ ਫਲਾਈਟ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ।

1968 ਵਿੱਚ ਬੂਟੀ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਭੌਤਿਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ (ਪੀਆਰਐਲ) ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੇ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਪੀਆਰਐਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਬੂਟੀ ਨੇ 1970 ਤੋਂ 1993 ਤੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਡੀਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

PRL ਵਿਖੇ, ਬੂਟੀ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਭਾਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਰਿਸਰਚ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1985-2003 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬੁਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਥਿਓਰੇਟਿਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਟ੍ਰਾਈਸਟੇ, ਇਟਲੀ ਵਿਖੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ।

ਬੂਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। 1977-83 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਸਾਇੰਸ, ਯੂਐਸਏ 'ਤੇ ਆਈਈਈਈ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਸਾਇੰਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1992-1993 ਦਰਮਿਆਨ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਬੂਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ-

* ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਅਵਾਰਡ (1977)
* ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਲੈਕਚਰਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ, 1993
* INSA-ਵੈਨੂ ਬਾਪੂ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰ ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜ਼ਿਕਸ, 1994
* ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਮਰੀਕਾ (1996) ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਸਿਟੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ
* ਨਾਨਲਾਈਨਰ ਵੇਵਜ਼ ਐਂਡ ਕੈਓਸ (2010) ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਯੂਐਸ ਮੈਡਲ
* TWAS ਦੇ ਫੈਲੋ
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਫੈਲੋ
* ਅਮਰੀਕਨ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਫੈਲੋ
* ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਫੈਲੋ 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਧਾ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ

**ਰਾਧਾ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Radha Balakrishnan**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ, ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਸਟਲ 'ਤੇ ਸੰਘਣਾ ਪਦਾਰਥ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਆਨਰਜ਼ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਂਡੇਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਥੀਸਿਸ ਠੋਸ 3He ਵਿੱਚ 4He ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਭਾਰਤ ਪਰਤਿਆ, ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਸਾਲ 2004 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਇੱਕ CSIR ਐਮਰੀਟਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ ਨਾਨਲਾਈਨਰ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਸੋਲੀਟਨਸ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਿਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਦੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰਾਧਾ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ. ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ, ਹਰੀ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਹਮਸਾ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਦੋਵੇਂ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਕਰਾਂ ਅਤੇ ਸਤਹਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡੂੰਘੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (1999) ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਅਤੇ ਮੋਹਰੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ INSA ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਰਸ਼ਨ ਰੰਗਨਾਥਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਲੈਕਚਰ ਅਵਾਰਡ (2005) ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰਾਧਾ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੀਲਾਬਤੀ ਭੱਟਾਚਾਰਜੀ

**ਲੀਲਾਬਤੀ ਭੱਟਾਚਾਰਜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Lilabati Bhattacharjee**) ਇੱਕ ਖਣਿਜ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਕ੍ਰਿਸਟਾਲੋਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਤੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬੋਸ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜਾਬਾਜ਼ਾਰ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ), 1951 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਮਐਸਸੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਭੱਟਾਚਾਰਜੀ ਨੇ ਸਟ੍ਰਕਚਰਲ ਕ੍ਰਿਸਟਲੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਆਪਟੀਕਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮ ਵਿਧੀਆਂ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ, ਪੜਾਅ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਗ੍ਰੋਥ, ਟੌਪੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਅਤੇ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਖਣਿਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਮਿਨਰਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ) ਬਣ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਿਵਾ ਬਰਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਦੋ ਪੋਤੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਭਾ ਦਧੀਚ

thumb|ਵਿਭਾ ਦਧੀਚ
**ਵਿਭਾ ਦਧੀਚ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Vibha Dadheech**) ਕਥਕ ਨਾਚ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਕੋਰਟ ਡਾਂਸਰ ਪੰਡਿਤ ਤੋਂ ਕਥਕ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰਤੂ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਪੰ. ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ ਇੱਕ ਗੰਡਾ ਬੰਦ ਸ਼ਗਿਰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੁਰੂ ਦਧੀਚ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਚੇਲਾ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਨਟਵਰੀ ਕਥਕ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਅਕੈਡਮੀ, ਇੰਦੌਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਵਿਭਾ ਦਧੀਚ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਰਪਿਤ ਕਥਕ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ, ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਐਡਵਾਂਸਡ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਿਭਾ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਕਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ ਖਹਿਰਾਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੱਥਕ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪੀਐਚਡੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਖੋਜ ਲਈ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਡਾਂਸ ਹੈਂਡ ਜੈਸਚਰ - ਭਾਰਤੀ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਕੀ ਵਰਨਮਾਲਾ: ਹਸਤ ਮੁਦਰੇਨ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 23 ਸ਼ਾਸਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨਮਾਨਿਤ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਹੈ।

ਦਧੀਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2011-12 ਲਈ ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਉਹ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਪੁਸਤਕ ਭਾਰਤੀ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਕੀ ਵਰਨਮਾਲਾ: ਹਸਤ ਮੁਦਰੇਨ (ਏਬੀਸੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਡਾਂਸ ਜੈਸਚਰ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਰਡਕਵਰ - 2003 ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੰਦੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੈਚਲਰ ਪੱਧਰ ਦੇ ਡਾਂਸ ਸਿਲੇਬਸ ਲਈ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਭਾ ਨੂੰ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਥਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ 25ਵੇਂ ਗੋਪੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹੋਤਸਵ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਲਾਈਫ-ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ 2015 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 40 ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਲਾ ਅਰਪਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
* ਇੰਦਰਾ ਕਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ ਖਹਿਰਾਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 1988 ਵਿੱਚ ਕੱਥਕ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ 
* ਕਥਕ ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੰ. ਫਿਰਤੂ ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਪੰ. ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ

## ਅਵਾਰਡ 
* 2021 (SNA) ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ 2018 - ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਕੱਥਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ)
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ 2011 
* 25ਵੇਂ ਗੋਪੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹੋਤਸਵ ਵਿੱਚ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਥਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ 2015

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਿਯਾ ਦਾਵੀਦਾਰ

**ਪ੍ਰਿਯਾ ਦਾਵੀਦਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Priya Davidar**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਸੰਭਾਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਿਦਵਾਨ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *Whispers from the Wild*, ERC ਡੇਵਿਡਰ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੇਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਫੈਲੋ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਪੇਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਡੇਵਿਡਰ ਊਟੀ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੀਆਂ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਰਪੂਰ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਪੇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

ਡੇਵਿਡਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੰਰੱਖਿਅਕ ERC ਡੇਵਿਡਰ ਹਨ ਅਤੇ ਭਰਾ ਮਾਰਕ ਡੇਵਿਡਰ, ਮਸੀਨਾਗੁੜੀ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਗੁਰ ਨੇਚਰ ਟਰੱਸਟ (SNT) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ 30-ਏਕੜ [CONVERT] ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਜੀਨ-ਫਿਲਿਪ ਪਿਊਰਾਵੌਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1973 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀਐਸਸੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1975 ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਸੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। 1979 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1985 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਐਸਐਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

ਆਪਣੇ ਡਾਕਟੋਰਲ ਥੀਸਿਸ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ, ਸਲੀਮ ਅਲੀ, ਜਿਸਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਛੀ ਮਨੁੱਖ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੇਮੀ-ਪਰਜੀਵੀ ਮਿਸਲੇਟੋਜ਼ ਦੇ ਪਰਾਗੀਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੰਮ 
ਇੱਕ ਸੰਭਾਲ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੰਗਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਪਰਾਗਣ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪੌਂਡੀਚੇਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ "ਬਾਇਓ-ਭੂਗੋਲਿਕ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਨੀਲਗਿਰੀ ਤਾਹਰ ਵਰਗੀਆਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ"।

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਫੀਲਡ ਵਰਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਐਲੀਸਨ ਸਨੋ, ਜੋ ਪਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਪੋਸਟਡਾਕ ਸੀ, ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਪ੍ਰਿਆ ... ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਹਾਰਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਬੇਪ੍ਰਵਾਹ ਸੀ।"

## ਸਨਮਾਨ/ਅਵਾਰਡ 
2009 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (AAAS) ਦੀ ਫੈਲੋ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇੰਦੂਮਤੀ ਡੀ.

**ਇੰਦੂਮਤੀ ਡੀ.** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (IMSc), ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ (INO) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਇੰਦੂਮਤੀ ਡੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੰਦੂਮਤੀ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਜਨੂੰਨ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੱਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਇੰਦੂਮਤੀ ਡੀ. ਨੇ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈਐਮਐਸਸੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਫੋਟੋਨ ਦੇ ਸਪਿਨ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਸਲਾਹਕਾਰ ਐਮਵੀਐਨ ਮੂਰਤੀ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਘਟਨਾ SN1987A ' ਤੇ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਲੈਬਾਰਟਰੀ (ਪੀਆਰਐਲ), ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮੰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਾਇੰਸ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਠਹਿਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ, ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ।

## ਖੋਜ 
ਇੰਦੂਮਤੀ ਦਾ ਖੋਜ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਖੇਤਰ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ, ਨਿਊਕਲੀਓਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਣਤਰ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ, ਕੋਲਾਈਡਰਾਂ 'ਤੇ ਸੰਮਲਿਤ ਹੈਡਰੋਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ QED ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕਈ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਹਨ।

ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੰਦੂਮਤੀ ਡੀ. ਇੰਡੀਅਨ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ (INO) ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੇ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮੀਗਤ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਉਹ INO ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਆਊਟਰੀਚ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ INO ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮੁੱਖ ਡਿਟੈਕਟਰ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਉਪ ਸਮੂਹ ਦਾ ਵੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ। ਇੰਦੂਮਤੀ ਡੀ. ਨੇ ਆਈਐਨਓ ਡਿਟੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਹਾਰਕਤਾ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਇੰਦੂਮਤੀ ਡੀ. ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਵਾਧੂ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਜੋ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰਚਨਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ)

**ਅਰਚਨਾ ਸ਼ਰਮਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Archana Sharma**) ਜੀਨੇਵਾ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ CERN ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ CERN ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜੋ 2012 ਵਿੱਚ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੈਸੀਸ ਡਿਟੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਪੈਟਰਨ ਗੈਸੀ ਡਿਟੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਕੰਮ ਲਈ। ਉਸਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਸਨਮਾਨ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ' ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ 'ਵੱਡਮੁੱਲੇ ਯੋਗਦਾਨ' ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
CERN ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ 1987 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜੌਰਜ ਚਾਰਪਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਡਿਟੈਕਟਰ ਵਿਕਾਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮਾ ਗੈਸੀ ਡਿਟੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ 1989 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜਨੇਵਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੇ ਯੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨੇਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ GSI-Darmstadt ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੈਰੀਲੈਂਡ, ਕਾਲਜ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2001 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ CERN ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁਨਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਏ ਸਨ। 2001 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਹਿਗਜ਼-ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਉੱਚ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਪੈਕਟ ਮੂਓਨ ਸੋਲਨੋਇਡ (ਸੀਐਮਐਸ) ਪ੍ਰਯੋਗ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ CERN ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 20 ਪੀਐਚਡੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਖੋਜ 
ਸ਼ਰਮਾ ਗੈਸੀ ਡਿਟੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੇ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਲਾਰਜ ਹੈਡਰੋਨ ਕੋਲਾਈਡਰ ਵਿੱਚ ਸੀਐਮਐਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਜੀਈਐਮ (ਗੈਸ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਮਲਟੀਪਲੇਅਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਐਮਐਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਊਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਿਊਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ CMS ਹੋਰ ਮਾਪਾਂ, ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਵਾਇਰ ਚੈਂਬਰਾਂ, ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਪਲੇਟ ਚੈਂਬਰਾਂ, ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਪੈਟਰਨ ਗੈਸੀ ਡਿਟੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਇਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ CMS ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ