open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਵਾਪਸੀ

**ਵਾਪਸੀ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਕੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰੀਸ਼ ਵਰਮਾ,&nbsp;ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਲਸ਼ਨ ਗਰੋਵਰ ਹਨੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ (ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ) ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈੈ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਰ ੧੩ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੬ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ੩ ਜੂਨ ੨੦੧੬ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

## ਪਲਾਟ 
ਵਾਪਸੀ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਦੋਂ ੧੯੮੪ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਪਰ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਈ ਸਾਲ ਭਟਕਣ ਮਗਰੋਂ ਹੁਣ ਉਹ ਉਸ ਪਲ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ।

## ਸੰਗੀਤ 
## ਕਾਸਟ 
* ਹਰੀਸ਼ ਵਰਮਾ (ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ)
* ਧਰਿੱਤੀ ਸਹਾਰਨ (ਰੱਜੋ)
* ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਸਿੰਘ (ਜੀਤਾਂ)
* ਗੁਲਸ਼ਨ ਗਰੋਵਰ 
* ਆਸ਼ੀਸ਼ ਦੁੱਗਲ (ਜੀ ਐਸ ਬਾਵਾ)
* ਲਖਵਿੰਦਰ ਸ਼ਾਬਲਾ
* ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸੂਪਰਬੈਡ

***ਸੂਪਰਬੈਡ*** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ***Superbad***)ਇੱਕ 2007 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸੈਕਸ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਜੂਡ ਐਪਟੋਵ, ਐਵਨ ਗੋਲਡਬਰਗ, ਸੇਠ ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨਾ ਰੌਬਰਟਸਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਗ ਮੌਟੋਲਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ  ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਕੀਤਾ।  ਸੂਪਰਬੈਡ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 17 ਅਗਸਤ, 2007 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਾਸਟ 
* ਸੇਠ ਵਜੋਂ ਜੋਨਾਹ ਹਿੱਲ
* ਈਵਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਲ ਸੇਰਾ
* ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਿੰਟਜ਼-ਪਲਾਸ ਫੋਗੇਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਅਫਸਰ ਸਲੇਟਰ ਵਜੋਂ ਬਿਲ ਹੈਡਰ
* ਸੇਠ ਰੋਗਨ ਅਫਸਰ ਮਾਈਕਲਜ਼ ਵਜੋਂ
* ਬੇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਰਥਾ ਮੈਕਇਸੈਕ
* ਐਮਾ ਸਟੋਨ ਜੂਲਸ ਵਜੋਂ
* ਨਿਕੋਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਵੀਵਾ ਫਾਰਬਰ
* ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਜੋ ਲੋ ਟਰੂਗਲਿਓ
* ਕੇਵਿਨ ਕੋਰੀਗਨ ਮਾਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਡੈਨੀ ਮੈਕਬ੍ਰਾਈਡ (5ਵੀਂ ਅਤੇ ਪੇਸਵਿਊ) ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਬੱਡੀ ਵਜੋਂ
* ਕਲਾਰਕ ਡਿਊਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਟੀਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ

## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਕੜੀਆਂ 
*  – Sony Pictures Movies
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2007 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਆਪਣਾ ਚੈਨਲ

**ਆਪਣਾ ਚੈਨਲ**' ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸੇਟੇਲਾਈਟ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2004 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਅੰਗਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਾਮ ਪੰਜਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਚੈਨਲ ਆਪਣਾ ਨੇਟਵਰਕ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਾਇਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਚੈਨਲ ਕੁੱਕ ਟੀ.ਵੀ. ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਨਿਸ਼ਾਨਾ
ਇਸ ਚੈਨਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਪੈਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਹੈ।
## ਪਰੋਗਾਮ
*ਟ੍ਰੇਵਲ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ
*ਮੋਰਨਿੰਗ ਵਿਦ ਬਾਬਰ ਅਲੀ 
*ਆਪਣਾ ਓਨ ਕਰਾਚੀ ਸਟਰੀਟ
*ਫ੍ਰੇਂਡਜ 
*ਟਾਮ ਐਂਡ ਜੇਰੀ 
*ਕਮੇਡੀ ਹਾਵਰਸ ਵਿਦ ਕਾਦਰ ਖਾਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਡੀਆ
ਜੋਸੁਈ

**ਜੋਸੁਈ** ਜਾਂ **ਓਜੀਯਾ** ਪਤਲਾ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਜਪਾਨੀ ਸੂਪ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਕੇ ਚੌਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੋਯਾ ਸਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੀਟ, ਸੀਫੂਡ, ਮਸ਼ਰੂਮ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਇਆ ਹੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਹੈ।
ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ.ਨਿਊਜ

**ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ.ਨਿਊਜ.** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਚੈਨਲ ਹੈ। ਇਹ ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ.ਨੇਟਵਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

=ਬਾਹਰੀ ਸੰਬਧ==
*ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ.ਨਿਊਜ ਓਨ ਫੇਸਬੁੱਕ 
*ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ.ਨਿਊਜ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ 
*ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ.ਨਿਊਜ ਫੀਡਜ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਡੀਆ
ਨਵਰਾਜ ਹੰਸ

**ਨਵਰਾਜ ਹੰਸ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਗਾਇਕ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੈਬਾਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ ਦਾ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਦਾ ਜਵਾਈ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨਵਰਾਜ ਆਪਨੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਇੰਡਸਟਰੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਨਵਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਨਵਰਾਜ ਹੰਸ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਯੁਵਰਾਜ ਹੰਸ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਨਵਰਾਜ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਦੀ ਧੀ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।. ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਸੰਪਾਦਨ
ਨਵਰਾਜ ਦੀ ਵੋਕਲ ਰੇਂਜ 3 ਅਕਤੂਬਰਾਂ 'ਤੇ ਫੈਲੀ ਹੈ। ਆਲੋਚਕ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਜੋਂ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਲੱਚਰ ਗਾਇਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੂੰ ਰਨ, ਰਿਫ ਅਤੇ ਵੋਕਲ ਐਕਰੋਬੈਟਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਰਵਾਇਤੀ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬਹੁਤੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਹਿ-ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ.

ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੋਧ
ਨਵਰਾਜ ਨੇ ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਨਵਰਾਜ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਿਆ ਹੈ. ਉਹ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਠਣ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ. ਉਹ ਪਿਤਾ ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਾਣੇ 'ਹਲ ਵੇ ਰੱਬਾ-ਲੁੱਟੀ ਹੀਰ ਵੇ ਫਕੀਰ' ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੋਕਲ ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਲ ਜੈਕਸਨ ਅਤੇ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ.

## ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਨਵਰਾਜ ਹੰਸ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਹਨ। ਬੁਰਾਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਨੇ "ਸਾਈਆਂ" ਵਰਗਾ ਹਿਟ ਗਾਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਰਾਨੀ ਜਿਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ "ਜਿੰਦੇ ਮੇਰੀਏ" ਗਾਣਾ ਵੀ ਨਵਰਾਜ ਹੰਸ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ।

### ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਟ੍ਰਕ-ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਕਿੰਗ

ਡਾਂਸ ਫਲੋਰ-ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਕਿੰਗ

ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਕਿੰਗ-ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਕਿੰਗ

ਜਿੰਦ ਮੇਰੀਏ-ਪੁਰਾਣੀ ਜਿਨਸ

ਦੋਨਾਲੀ-ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਕਿੰਗ

ਸਾਈ ਸਾਈ ("ਸਾਈਆਂ, 2")-ਮਹਫ਼ਿਲ ਏ ਸੂਫ਼ੀ

ਆਜਾ ਭੰਗੜਾ ਪਾ ਲਈਏ-ਸਾਡੀ ਲਵ ਸਟੋਰੀ

ਸਾਈ ਸਾਈ ("ਸਾਈਆਂ, 2")-ਪੰਜਾਬੀ ਲਵ ਸੋਂਗਜ਼ 2014 ਸਾਈਆਂ-ਸੈਂਟੀਮੈਂਟਲ ਸ਼ਾਇਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਰੂਬੀ

**ਰੂਬੀ** ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਐਲੁਮੀਨੀਅਮ ਆਕਸਾਇਡ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

ਤਸਵੀਰ:Corundum.png
File:Ruby cristal.jpg
File:Ruby gem.JPG
File:Ruby and diamond bracelet.jpg
File:Cut Ruby.jpg
ਤਸਵੀਰ:NMNH-Rubies-CroppedRotated.png

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ 
* International Colored Stone Association's ruby overview page
* Webmineral crystallographic and mineral info
ਸੈਂਟ ਬੀਡਸ ਕਾਲਜ

**ਸੈਂਟ ਬੀਡਸ ਕਾਲਜ ** ਇਹ ਕੁੜੀਆ ਦਾ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲਜ 1904 ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਬਣਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲਾ
ਅਕਬਰ ਦਾ ਦਰਬਾਰ

ਅਕਬਰ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੂਝਵਾਨ ਅਤੇ ਸਿਆਣਾ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਸੀ ਅਕਬਰ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
ਹੇੜੀਕੇ

**ਹੇੜੀਕੇ** ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ,ਜੋ ਕਿ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲਿਕਤਾ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋ-ਮੀਟਰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 125 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ,ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਹੇੜੀਕੇ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 148025 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਡਾਕ ਘਰ ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਲੇ ਦੂਆਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਮ:-ਖੇੜੀ ਖੁਰਦ,ਸਲੇਮਪੁਰ,ਅਲਾਲ,ਕਾਲਾ ਬੂਲਾ ਆਦਿ ਮੋਜੂਦ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਧੂਰੀ,ਬਰਨਾਲਾ,ਸੰਗਰੂਰ,ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰੂਰ ਅਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
## ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਕੂਲ ਹਨ।ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ,ਗਰੇਵਾਲਮਾਡਲ ਸਕੂਲ ਮੋਜੂਦ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਤਲਾ

**ਮਤਲਾ** ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਆਗਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਅਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਮਿਸਰਿਆਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀਆ ਅਤੇ ਰਦੀਫ਼ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਅਰ ਵਿਚਲੇ ਦੋਹਾਂ ਮਿਸਰਿਆਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀਆ ਅਤੇ ਰਦੀਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਜਾਂ ਮਤਲਾ-ਏ-ਸਾਨੀ ਜਾਂ ਹੁਸਨ-ਏ-ਮਤਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਕਸਰ ਹੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਬਾਕੀਆਂ ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਦਾ ਦੂਜੇ ਮਿਸਰੇ ਦਾ ਕਾਫੀਆ ਅਤੇ ਰਦੀਫ਼ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ
ਚਾਰਲਸ ਮੰਸਨ

**ਚਾਰਲਸ ਮਿਲਸ ਮੰਸਨ** (ਜਨਮ **ਚਾਰਲਸ ਮਿਲਸ ਮੈਡੋਕਸ**, 12 ਨਵੰਬਰ, 1934 - ਮੌਤ 19 ਨਵੰਬਰ 2017):136–7 ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਪਰਾਧੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਿੰਦਗੀ 
## 1968–69: ਮੈਨਸਨ ਪਰਿਵਾਰ ਅਪਰਾਧ 
## 1971–ਮੌਜੂਦਾ: ਤੀਜੀ ਜ਼ੇਲ੍ਹ 
### 1980–90 
thumb|The Folsom State Prison, one of the facilities where Manson has been held

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* Doomsday cult
* Helter Skelter (Manson scenario)
* Trials of the Century
* List of United States death row inmates

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਰੀਸ਼ ਵਰਮਾ

**ਹਰੀਸ਼ ਵਰਮਾ **(ਜਨਮ 11 ਅਕਤੂਬਰ 1982) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਯਾਰ ਅਣਮੁੱਲੇ ਦੇ ਪਾਤਰ *ਜੱਟ ਟਿੰਕਾ* ਰਾਹੀਂ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਹ ੨੦੧੦ ਵਿੱਚ *ਪੰਜਾਬਣ* ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਪਰ ਉਸਨੇ *ਨਾ ਆਨਾ ਇਸ ਦੇਸ ਲਾਡੋ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ

**ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਕਾਰਣ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਰਿਆਲਟੀ ਪਰੋਗਰਾਮ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਈ ਹੈ। ਦੋ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਾਉਂਡਟਰੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੌਰ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤ "ਸਜਨਾ ਮਾਈ ਹਾਰੀ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।

ਕੌਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ (ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਸ਼ੇਖਰ, ਸਲੀਮ-ਸੁਲੇਮਾਨ, ਸ਼ੰਕਰ-ਅਹਿਸਾਨ-ਲੋਏ, ਅਮਿਤ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਮੋਇਤਰਾ, ਤਨਿਸ਼ਕ ਬਾਗਚੀ, ਹਿਮੇਸ਼ ਰੇਸ਼ਮੀਆ, ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ, ਸੋਹੇਲ ਸੇਨ ਸਮੇਤ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ ਆਰ.ਆਈ.ਪੀ., ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਆਸਕਰ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੈਨੀ ਬੋਇਲ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 127 ਆਵਰਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੁਝ ਗੀਤ ਗਾਏ।

ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸਟਾਰ ਤੋਂ ਕਾਤੀਆ ਕਰੁਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਰਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਦਿਲਬਾਰੋ; ਜਬ ਤਕ ਹੈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹੀਰ; ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ ਤੋਂ ੴ ਓਂਕਾਰ; ਰਈਸ ਤੋਂ ਜ਼ਲੀਮਾ; ਬਾਰ ਬਾਰ ਦੇਖੋਂ ਨਚਦੇ ਨੇ ਸਾਰੇ; ਬੈਂਡ ਬਾਜਾ ਬਾਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਰੀ ਬਰਸੀ; ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦੀਵਾਨੀ ਤੋਂ ਕਬੀਰਾ; ਕੋਕਟੇਲ ਤੋਂ ਜੁਗਨੀ ਜੀ; ਅਤੇ ਬਰੇਲੀ ਕੀ ਬਰਫੀ ਤੋਂ ਟਵਿਸਟ ਕਮਾਰੀਆ।

2019 ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜ਼ੀ ਦੇ ਗੀਤ "ਦਿਲਬਰੋ" ਲਈ 20ਵੇਂ ਆਈਫਾ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦਾ ਆਈਫਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਗੀਤ ਦਿਲਬਾਰੋ ਲਈ ਸਟਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ, ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਜੀਵਨ
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਸ਼ਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦਾ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਮਾਨ ਦੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਨੇ ਭਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਮਿਸਟਰ ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੋ ਸਿੰਘ ਭਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਜਾਰਜ ਪੁੱਲੀਕਲਾ ਦਿੱਲੀ ਸੰਗੀਤ ਰੰਗਮੰਚ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਤੋਂ ਪਿਆਨੋ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਕਾਰਨ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾ
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ ਰਿਆਲਟੀ ਪਰੋਗਰਾਮ ਜਿੱਤਣ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ।
*2001 ਵਿੱਚ ਐਮ ਟੀ.ਵੀ. ਵੀਡੀਓ ਗਾਗਾ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ 
*2008 ਵਿੱਚ ਐਨ.ਦੀ.ਟੀ.ਵੀ.ਇੰਡੀਆ. **ਜਨੂੰਨ ਕੁਛ ਕਰ ਦਿਖਾਨੇ ਕਾ** ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ 
*ਆਓ ਝੂਮੇ ਗਾਏਂ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ 
*ਸਾ.ਰੇ.ਗਾ.ਮਾ.ਪਾ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ 
*ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ (ਲੋਰੀ,ਪੰਜਾਬ 1984)

## ਫਿਲਮਸਾਜੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ

**ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ** ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ 1998 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪਿਆਰ ਤੋ ਹੋਨਾ ਹੀ ਥਾ' ਤੋਂ ਰੇਮੋ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ "ਪਿਆਰ ਤੋ ਹੋਨਾ ਹੀ ਥਾ" ਦੀ ਜੋੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ 1999 ਦਾ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਦੂਜੀਆਂ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਮਿਸ਼ਨ ਕਸ਼ਮੀਰ', 'ਮੁਹੱਬਤੇਂ', 'ਫਿਰ ਭੀ ਦਿਲ ਹੈ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ' ਅਤੇ 'ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ' ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਗਾਇਆ। ਉਹ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਹੈ।

2008 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਇਮੇਜਿਨ ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸੀਰੀਜ਼, 'ਧੂਮ ਮਚਾ ਦੇ' (2008) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਲਾਈਵ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
 ਦੌਰਾਨ ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ]]
ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਜਸਪਿੰਦਰ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਛੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ 1950 ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ ਦੇ ਯੋਗ ਸਿਖਲਾਈ ਅਧੀਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰ ਸਹਿਸਵਾਨ ਘਰਾਣਾ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਗੁਲਾਮ ਸਾਦਿਕ ਖਾਨ ਤੋਂ ਲਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਇਕੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਭਜਨ ਤੇ ਸੂਫੀਆਨਾ ਰਚਨਾਵਾਂ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਲਿਆਣਜੀ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ 'ਮਾਸਟਰ', 'ਆਰ ਯਾ ਪਾਰ' ਅਤੇ 'ਬੜੇ ਮੀਆਂ ਛੋਟੇ ਮੀਆਂ' (1998) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਕ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਉਹ ਲੋਕ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਲਹੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਰਾਸਤ, ਮਿਸ਼ਨ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਮੁਹੱਬਤੇਂ ਅਤੇ ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਫਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਰੂਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕਿਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਆਨਰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਸ ਵਜੋਂ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ 12ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਇਨਾਮ 
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Jaspinder Narula Filmography *Bollywood Hungama*
* Tare Hai Barati Chandni Hai Barat | Kumar Sanu, Jaspinder Narula | Virasat 1997 Songs | Anil Kapoor
* Tare Hain Barati with lyrics | तारे हैं बाराती की बोल | Kumar Sanu | Jaspinder Narula
ਮਕ਼ਤਾ

**ਮਕ਼ਤਾ** ਜਾਂ ** ਮਕਤਾ** ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ "ਤਖ਼ੱਲਸ",ਉਪਨਾਮ ਜਾਂ ਖਿਤਾਬ ਆਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਕਤੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮਿਸਰਾ ਵੀ ਬਾਕੀ ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮਤਲੇ ਦਾ ਹਮਕਾਫੀਆ ਅਤੇ ਹਮਰਦੀਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗ਼ਜ਼ਲ ਬਿਨਾਂ ਮਕਤੇ ਤੋਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ
ਕੋਰੋਕੇ

]]

**ਕੋਰੋਕੇ** ਇੱਕ ਤਲੀ ਹੋਈ ਜਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਕੋਰੋਕੇ ਨੂੰ ਮੀਟ, ਆਲੂ, ਸੀਫੂਡ, ਸਬਜੀਆਂ, ਉਬਲੇ ਆਲੂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀ ਸਾਸ ਨਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੈਟੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਟੇ, ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਬਰੈਡ ਦੀ ਭੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਕੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਢਿੱਲੋਂ

**ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਢਿੱਲੋਂ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ''ਕਚਹਿਰੀਆਂ 'ਚ ਮੇਲੇ ਲਗਦੇ*, *ਪਾਇਆ ਲਹਿੰਗਾ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ* ਅਤੇ *ਬੋਲੀਆਂ* ਗਾਏ।

## ਗਾਇਕੀ-ਜੀਵਨ
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ *ਕਚਹਿਰੀਆਂ 'ਚ ਮੇਲੇ ਲਗਦੇ* ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ *ਬੋਲੀਆਂ* ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 2002 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਐਲਬਮ ਗਲਾਸੀ ਖੜਕਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ *ਮਸ਼ੂਕ* ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ *ਕਾਲਜ'' ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵਿਕ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਮੌਤ
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਮੌਤ 19 ਮਾਰਚ 2006 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਫਗਵਾੜਾ-ਬੰਗਾ ਸੜਕ ਤੇ ਹੋਈ। ਹਵਾਲਿਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਹੌਂਡਾ ਸਿਟੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਢਿਲੋਂ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਦੋਸਤ ਬਲਜਿੰਦਰ ਬਿੱਲਾ ਸਨ। ਇਹ ਕਾਰ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਕੇ ਹੋ ਕਿ ਦਰਖਤ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਈ ਸੀ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ
*ਵਿਆਹ ਦੇ ਵਾਜੇ 
*ਕਚੇਹਿਰੀਆਂ ਚ ਮੇਲੇ ਲਗਦੇ 
*ਗਲਾਸੀ ਖੜਕੇ 
*ਅਖਾੜਾ 
*ਕਾਲਜ 
*ਮਾਸ਼ੂਕ 
*ਜੱਟ ਡਰਾਇਵਰ ਫੌਜੀ 
*ਵੈਲੀ 
*ਗਲਾਸੀ(ਦ ਟ੍ਰਿਪਲ ਟ੍ਰੇਨਸਰ 5000)(2011)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਚੜਿੱਕ ਦਾ ਮੇਲਾ

**ਚੜਿੱਕ ਦਾ ਮੇਲਾ** ਮਲਵਈ ਆਂਚਲਿਕਤਾ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੇਲਾ ਹੈ। ਚੜਿੱਕ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਥਾਂ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਕੂਟਾਂ ਭਾਵ ਚਾਰ ਹੱਦਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਚੜਿੱਕ ਮੋਗੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਕ ਬੜਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਏਥੇ ਲਛਮਣ ਸਿੱਧ ਦੀ ਸਮਾਧ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਧ ਤੇ ਚੇਤ ਦੇ ਚੌਂਦੇ ਨੂੰ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਮੱਸਿਆ ਤੇ ਏਕਮ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।ਮੱਲੀ ਗੋਤ ਵਾਲੇ ਏਸ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਧ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਸੁੱਖਣਾ ਸੁੱਖਦੇ ਹਨ। ਚੌਂਕੀਆਂ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਸੁੱਖਣਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸੁੱਖ ਦੇਣ ਫੇਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਨਾਲ ਮੇਲਾ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਲਛਮਣ ਸਿੱਧ ਗਲਰਜ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਏਥੇ ਬਾਬਾ ਖੁੱਸੇਆਨੇ ਦੀ ਵੀ ਇਕ ਸਮਾਧ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਧ ਤੇ ਦੁੱਧ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੌਡੀਆਂ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਉੜੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਖੁੱਸੇਆਨੇ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਥੇਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਬਜਿੰਦੋਵਾਲ

**ਬਜਿੰਦੋਵਾਲ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਫਗਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਵਸਿਆ ਹੈ। 

## ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ
## ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ  
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਜਿੰਦੋਵਾਲ 

## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ
### ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ
### ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਥਾਵਾਂ
### ਸਹਿਕਾਰੀ ਥਾਵਾਂ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰੋਹ
## ਪਿੰਡ ਦੀਆ ਮੁੱਖ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ
## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
## ਪਹੁੰਚ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਿਆਸ

**ਕਿਆਸ  **ਇਕ  ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਹੈ ਜੋ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ ਖ਼ੁਰਰਮ ਵਕਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  ਇਸ ਬੈਂਡ  ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਉਮੇਰ ਜਸਵਾਲ,ਮੁਹੰਮਦ ਹਸ਼ੀਰ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ ਸਰਮਦ ਅਬਦੁਲ .ਗਫ਼ੂਰ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸ਼ਾਇਰ  ਗਯਾਸ ਅਤੇ ਡਰੰਮਵਾਦਕ ਸਲਮਾਨ ਰਫ਼ੀਕ ਆਦਿ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਬੈਂਡ ਗਰੁੱਪ ਬਣਿਆ।  .

## ਹਵਾਲੇ
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਾਤਤਵ (ਅਭਿਲੇਖ) ਵਿਭਾਗ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗੈਰ-ਜਨਤਕ  ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀਮੰਡਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਰੰਭ ਕਲਕੱਤਾ 'ਚ ਮਾਰਚ 1891 ਨੂੰ  **ਇਮਪੀਰੀਲ ਰਿਕਾਰਡ ਡੀਪਾਰਟਮੈਂਟ**  ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। 1911 ਵਿੱਚ ਜਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ  ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇਹ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ 1926 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ।  ਇਹ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ "ਪ੍ਰਥਮੋਕਤ"  ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਨਪਥ ਅਤੇ ਰਾਜਪਥ ਦੇ ਚੌਂਕ ਦੇ ਕੋਲ ਲਾਲ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
## ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸੰਨ 1891 ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਪੱਸਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾਣਦੇ ਕੀ ਇਸਦਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ?   
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਰਕਾਈਵ
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ

thumb|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ
thumb|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ
**ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ** ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਗ਼ਦਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੋ ਮੰਜ਼ਲਾ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹਾਲ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਰੂਮ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕਮਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੈਂਡ ਟ੍ਰੰਕ ਰੋਡ, ਜਲੰਧਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਥਾਂ ਤਿੰਨ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 1955 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣ ਪਿੱਛੋਂ ਅੰਡੇਮਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਪਰਿਵਾਰ ਸਹਾਇਕ ਕਮੇਟੀ' ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜਾਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਕੈਦ ਕੱਟਣ ਕਾਰਨ ਨਕਾਰਾ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋੜਵੰਦ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸਾ ਉਗਰਾਹਿਆ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 1947 ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ

#### ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

File:Desh bhagat yadgar hall jalandhar 1.jpg|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ
File:Desh bhagat yadgar hall jalandhar.jpg|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ
File:Foundation stone of desh bhagat yadgar hall jalandhar 3.jpg|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ
File:Foundation stone of desh bhagat yadgar hall jalandhar 4.jpg|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
File:Foundation stone of desh bhagat yadgar hall jalandhar 5.jpg|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ ਲਈ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
File:Foundation stone of desh bhagat yadgar hall jalandhar 7.jpg| ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ ਲਈ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
File:Foundation stone of desh bhagat yadgar hall jalandhar 8.jpg|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ ਲਈ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
File:Foundation stone of desh bhagat yadgar hall jalandhar 9.jpg|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ ਲਈ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
File:Foundation stone of desh bhagat yadgar hall jalandhar.jpg|ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਰ ਹਾਲ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਮੁਰੁੱਕੂ

**ਮੁਰੁੱਕੂ** ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਭਾਰਤੀ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਰੋੜਿਆ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ। ਮੁਰੁੱਕੂ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਵਿਧੀ
ਮੁਰੁੱਕੂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਉੜਦ ਦਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਚਕਲੀ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੀਈ ਚਿੱਟੇ ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਆਟੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਲੂਣ, ਹੀੰਗ, ਤਿਲ ਜਾਂ ਜੀਰੇ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਗੁੰਨ ਕੇ ਅੱਲਗ-ਅਲੱਗ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Murukku1.jpg | Kai (hand-prepared) Murukkus
File:KaiMurukku.JPG | A larger variety of Kai Murukku
File:Muruuku.jpg|thumb | Murrukku and similar snacks

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਕੁਦੇਸਣ

**ਕੁਦੇਸਣ** 2015 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੀਤ ਮਹਿੰਦਰੂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਪਖੀ ਹੇਗੜੇ, ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜੀਤ ਮਠਾਰੂ ਸਨ। ਇਹ ਜਤਿੰਦਰ ਬਰਾੜ ਦੇ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਈ,2012 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉੱਤਸਵ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲੰਡਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੁੰਘਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ *ਵੂਮਨ ਫਰੌਮ ਦ ਈਸਟ* ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕੋਹੜ

**ਕੋੜ੍ਹ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਹਨਸਨ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ**(**ਐਚ.ਡੀ.**) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਰੋਗ (ਡਾਕਟਰੀ) |ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੈਕਟਰੀਆ *ਮਾਈਕੋਬੈਕਟਰੀਅਮ ਲੇਪਰਾਏ* ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਕਸਰ 5 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਤੂਆਂ,ਸਾਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਤੰਦਾਂ ਦੇ ਜਾਲ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਦਾਣੇਦਾਰ-ਟਿਸ਼ੂ ਪੈਦਾ ਹੋਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੋੜ੍ਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਆਸ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2,30,000 ਹੈ।

ਕੋੜ੍ਹ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤਚੀਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ। ਪਰ, ਬਹੁਤੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋੜ੍ਹ ਬਹੁਤਾ ਲਾਗ ਦਾ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਕੋੜ੍ਹ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ 1954 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ
ਚਿੱਟੀ ਕਬੂਤਰੀ

**ਚਿੱਟੀ ਕਬੂਤਰੀ** ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਰਚਿਤ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ 1966 ਤੋਂ 1999 ਤੱਕ ਅਣਖੀ ਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਚੋਣਵੀਆਂ ਇਕਵੰਜਾ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ_ਸਾਹਿਤ‏
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ_ਕਹਾਣੀ_ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਇਮਰਤੀ

**ਇਮਰਤੀ** ਜਾਂ **ਝਾੰਗਰੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਠਿਆਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ  ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਉੜਦ ਆਟੇ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲ ਕੇ ਫੁੱਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਾਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੌਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਮਰਤੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜਲੇਬੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਮਰਤੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਸਮੱਗਰੀ
ਇਮਰਤੀ ਮਹਾਂ ਦੀ ਦਾਲ ਨੁੰ ਪਾਣੀ ਚ' ਭਿਓ ਕੇ ਘੋਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਚਾਸਣੀ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਪਾਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਅਠੋਲੀ

**ਅਠੋਲੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ
## ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਠੋਲੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲੀਸ਼ਮੇਨਿਆਸਿਸ

**ਲੀਸ਼ਮੇਨਿਆਸਿਸ (Leishmaniasis)**, ਜਿਸ ਨੂੰ **leishmaniosis** ਵਜੋਂ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੋਜ਼ੋਅ ਪਰਜੀਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੀਸ਼ਮੇਨਿਆਨੀਆ ਹੈ, ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮਾਰੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਦਾ ਰੂਪ ਚਮੜੀ ਦੇ ਫੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਕੋਕਟਨੇਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨੱਕ ਉੱਤੇ ਫੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਚਮੜੀ ਦੇ ਫੋੜੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਦ ਬੁਖਾਰ, ਘੱਟ ਲਾਲ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਟੀ ਅਤੇ ਤਿਲੀ ਤੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਵੱਧਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।। ਹਰ ਸਾਲ 20 ਲੱਖ ਦੇ ਲਗਭਗ ਨਵੇਂ ਕੇਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਤੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਯੂਰਪ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 200 ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਰੋਗ ਆਮ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਛੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੋਗ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਕੁਤਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*
*Doctors Without Borders' Leishmaniasis Information Page
*CDC Leishmaniasis Page

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੀਸ਼ਮੇਨਿਆਸਿਸ
ਹਲਕਾਅ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਅਧਰੰਗ ਦਾ

**ਹਲਕਾਅ** ਇੱਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਰੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਰਮ-ਖੂਨ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਿਮਾਗੀ ਸੋਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

## ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ
ਹਲਕਾਅ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਹਲਕਾਅ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਾਨਵਰ ਵਲੋਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰੂੰਡਣ ਜਾਂ ਵੱਢਣ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਚਾਮਚੜਿੱਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਢਿਆ ਜਾਣਾ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾਅ ਦਾ ਆਮ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੇਸ 5% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ। ਲੱਛਣ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਲਕਾਅ ਦੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕ ਹੀ ਜਿਉਂਦੇ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਮਿਲਵਾਊਕੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਇਲਾਜ ਵੀ ਸਨ।
### ਵੈਕਸੀਨ
**ਹਲਕਾਅ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ** ਅਜਿਹੀ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਲਕਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾਅ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਵਲੋਂ ਵੱਢਣ ਜਾਂ ਚਾਮਚੜਿੱਕ ਵਲੋਂ ਘਰੂੰਡਣ ਨਾਲ ਵਾਈਰਸ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਚਾਅ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਪੱਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕੇ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਢੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਲਕਾਅ ਇੰਮੂਨੋਗਲੋਬਿਨ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਦਾ ਵੱਧ ਖਤਰਾ ਹੋਵੇ, ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਲਾਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਇਨਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੋਗ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤੇ ਕੁੱਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਹਾਇਕ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾਅ ਦੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਰਸ 750 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੈ।

## ਮਹਾਂਮਾਰੀ
ਹਲਕਾਅ ਕਾਰਨ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ 26,000 ਤੋਂ 55,000 ਮੌਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 55% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾਅ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਮਤਾ ਜੋਗੀ

**ਰਮਤਾ ਜੋਗੀ** 2015 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਰੁਮਾਂਸ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੁੱਡੂ ਧਨੋਆ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਧਨੋਆ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ, ਰੋਨੀਕਾ ਸਿੰਘ, ਰਾਹੁਲ ਦੇਵ, ਗਿਰੀਸ਼ ਸਹਿਦੇਵ, ਜ਼ਫਰ ਢਿੱਲੋਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਗੌਰਿਕਾ ਸਿੰਘ

**ਗੌਰਿਕਾ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਤੈਰਾਕ ਹੈ। ਗੌਰਿਕਾ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਵੀਮਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ। ਇਸਨੇ 2016 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਤਮਗਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਗੌਰਿਕਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਨਵੰਬਰ, 2002 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਗੌਰਿਕਾ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਸਨੇ ਕਾਪਥੈਲ ਸਵੀਮਿੰਗ ਕੱਲਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿਸ ਗੋਰਮਲੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਗ੍ਰੀਨ ਕੋਚਾਂ ਤੋਂ ਸਵੀਮਿੰਗ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਤੈਰਾਕ ਹਨ। ਗੌਰਿਕਾ ਇਸ ਸਮੇਂ "ਸ਼ਾਂਤੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਇਨਿਸ਼ਿਏਟਿਵ ਨੈਪਾਲ" (ਐਸਈਆਈਐਨ) ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਹੈ। ਗੌਰਿਕਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਾਰਸ ਸਿੰਘ ਹਨ।

ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੈਬਰਡੈਸ਼ਰਜ਼ ਅਸਕੇਜ਼ ਸਕੂਲ ਫ਼ਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਅਤੇ ਬੇਲਮੌਂਟ ਮਿੱਲ ਹਿੱਲ ਪ੍ਰੈਪਰੇਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਸਿੰਘ ਇਸ ਸਮੇਂ ਟਫਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ 2016
ਗੌਰਿਕਾ ਦੀ ਉਮਰ 13 ਸਾਲ ਅਤੇ 255 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰੀਉ ਓਲਪਿੰਕ 2016 ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਐਥਲੀਟ ਸੀ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੀਟ 1 ਵਿੱਚ 1:08:45 ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ "100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਬੈਕਸਟ੍ਰੋਕ" ਦੀ ਵਾਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਹ ਸੈਮੀਫ਼ਾਈਨਲ ਲਈ ਚੁਣੀ ਨਹੀਂ ਗਈ। 31 ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਗੌਰਿਕਾ ਦੀ ਖੇਡ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ।

## ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ 2020
18 ਸਾਲ 8 ਮਹੀਨੇ 2 ਦਿਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ 2020 ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1:00:11 ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀਟ 1 ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਪਰ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਸਿੰਘ 50ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Official Facebook page
*100m backstroke national record in the 2015 FINA World Championship
*Interview with Nepalisite at SEIN
*Interview with Terai Television
*Interview with CBBC Newsround
*Gaurika Singh, rio.com
*Tough talk with Olympian Gaurika and Garima Rana - Kantipur Television
ਨੋਏਲ ਅਲੂਮਿਤ

**ਨੋਏਲ ਅਲੂਮਿਤ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ 2002 ਵਿੱਚ ਨੋਏਲ ਨੂੰ 'ਆਊਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ' ਦੁਆਰਾ 100 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਸਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*
*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਸਟੈਫ਼ ਚਾ

**ਸਟੈਫ਼ ਚਾ** ਇੱਕ ਕੋਰੀਆਈ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਗਲਪਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਜਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਪਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2013,2014 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ ਲਿਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*ਸਟੈਫ਼ ਚਾ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
*ਸਟੈਫ਼ ਦੁਆਰਾ 'ਐੱਲੲੇ ਟਾਈਮਜ਼' ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੰਟਰਵਿਊ
*ਸਟੈਫ਼ ਦੁਆਰਾ 'ਦ ਰਮਪਸ' ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੰਟਰਵਿਊ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

**ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ**  (ਜਨਮ: ਦਸੰਬਰ 23, 1977, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ,ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕਿ 1997 ਤੋਂ 2001 ਦਰਮਿਆਨ 3 ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ 16 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਖੇਡੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਪਹਿਲੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ

**ਪਹਿਲੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ** ਜਾਂ **1896 ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ** 1896 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਏਥਨਜ਼ ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
13 ਜੂਨ 1894 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝਾ। ਪਹਿਲੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਮਾਪਤੀ ਇਜਲਾਸ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੇ ਖੇਡ ਜਗਤ ਤੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮ ਵੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ। ਇਥੇ ਹੀ ਪਹਿਲੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1896 ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 13 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 241 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
### ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਦੇਸ਼
ਪਹਿਲੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾ ਵਿੱਚ 13 ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।
* ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ
* ਆਸਟਰੀਆ
* ਬਰਤਾਨੀਆ
* ਬੁਲਗਾਰੀਆ
* ਚਿੱਲੀ
* ਡੈਨਮਾਰਕ
* ਫਰਾਂਸ
* ਜਰਮਨੀ
* ਹੰਗਰੀ
* ਸਵੀਡਨ
* ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ
* ਅਮਰੀਕਾ
* ਯੂਨਾਨ
ਇਨ੍ਹਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ **ਜੇਮਸ ਕੋਲੋਨੀ** ਨੇ ਤੀਹਰੇ ਜੰਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ

**ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ** (25 ਸਤੰਬਰ 1946 - 23 ਅਕਤੂਬਰ 2023) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1966 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਸਪਿਨ ਚੌਂਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ 67 ਟੈਸਟ ਖੇਡੇ ਅਤੇ 266 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਸਨੇ 22 ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਬੇਦੀ ਇੱਕ ਰੰਗੀਨ ਪਟਕਾ ਪਹਿਨਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਸੀ ਕੇ ਨਾਇਡੂ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2023
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਬਲਿਸਟਿਕਸ

, and the green object Newtonian drag.]]

**ਬਲਿਸਟਿਕਸ** (Balistics) ਇੱਕ ਮੈਕੈਨਿਕਸ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਾਗਣ, ਉੜਾਨ, ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟਾਇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ

**ਮੋਹਿੰਦਰ ਜੈਨ ਭਾਰਦਵਾਜ**  (ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1950) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਕੇ 'ਜਿਮੀ' ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ, ਲਾਲਾ ਅਮਰਨਾਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਸੁਰਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਜਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਵੀ ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਦੇ ਭਰਾ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ।ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ 1983 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਦੇ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਸੀਰੀਜ਼ ਰਹੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੋਫਾੲੀਲ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਬੀਸੀ ਬੇਲੇ ਬਾਥ

**ਬੀਸੀ ਬੇਲੇ ਬਾਥ** ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।

## ਗਰਮ ਚੌਲ ਦਾਲ
ਇਸਦਾ ਕਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਤਲਬ ਹੈ ਗਰਮ ਚੌਲ ਦਾਲ। ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਸਾਲੇ, ਤੂਰ ਦਾਲ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਟਮੇਗ, ਹੀਂਗ, ਕੜੀ ਪੱਤਾ, ਹਲਦੀ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਟਨੀ, ਬੂੰਦੀ, ਸਲਾਦ, ਪਾਪੜ ਜਾਂ ਆਲੂ ਚਿਪਸ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਡੁਪੀ ਪਕਵਾਨ ਵਾਲੇ ਰੈਸਟੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲ਼ਗਭਗ 1000 ਸਾਲ  ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਇਆ। ਇਸਦਾ ਆਗਮਨ 8 ਵੀਂ ਸਦੀਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਸੂਫ਼ੀ 10ਵੀਂ ਅਤੇ 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੌਰਾਨ ਆਏ। ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਢਲੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਮਲਾਵਰ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਦੀਆਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਪਰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਢਲੇ ਸੂਫ਼ੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਸਾਹਿਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੂਫ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਇਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਆਏ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਤਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸੂਫ਼ੀ  ਹੁਕਮ ਦੁਆਰਾ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ।ਸੰਤ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਿਹਾਤੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰ੍ਮੰਡੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਫ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅੱਜ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ  ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਨੁਖਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਓਂਦੀ ਹੈ।

## ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ 
### ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ 
thumb|250x250px|
.

## ਹਵਾਲੇ
ਪਰੀ ਮੈਟਰਿਕ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਸਕੀਮ (ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ)

ਇਹ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਸਕੀਮ ਭਾਰਤੀ ਮਾਈਨੋਰਟੀ ਮੁਸਲਮ, ਸਿੱਖ, ਪਾਰਸੀ, ਜੈਨ ਤੇ ਬੋਧੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਰਿਕ ਆਮਦਨ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ 50% ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਲਈ ਹੈ।

### ਚੋਣਵੀਆਂ ਲਾਗੂ ਸ਼ਰਤਾਂ 
# ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ 1 ਤੋਂ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਹੈ।
# ਇੱਕ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
# ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਕੀਮ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।
# ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ /ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਇਹ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਦੇ ਲ਼ਾਭਪਾਤਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਵਿਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਦਰਖ਼ਾਸਤਾਂ ਪੁੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹੀ ਨਵੇਂ ਲ਼ਾਭਪਾਤਰੀਆ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
### ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕਾਲ 
ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਕੋਰਸ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।ਲੇਕਿਨ ਰੱਖ ਰਖਾਵ ਖ਼ਰਚਾ ਕੇਵਲ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
### ਦਰਖ਼ਾਸਤਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਸਾਲ 2016-17 ਤੋਂ ਸਭ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆ ਨੇ ਕੇਵਲ ਔਨ-ਲਾਈਨ ਹੀ ਦਰਖ਼ਾਸਤਾਂ ਭੇਜਣੀਆਂ ਹਨ।

### ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਦੀ ਦਰ 
ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਤੱਕ - ਲਗਭਗ 1000 ਰੁਪਏ ਸਲਾਨਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ
ਛੇਵੀਂ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ- ਲਗਭਗ 5700 ਰੁਪਏ ਸਲਾਨਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ
### ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਹਿਤ ਯਾਚਿਕਾ

**ਜਨਹਿਤ ਯਾਚਿਕਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ- ਪਬਲਿਕ ਇੰਟਰਸਟ ਲੀਟੀਗੇਸ਼ਨ (PIL)) ਇੱਕ  ਹੈ ਜੋ  ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 32 ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਧੀਨ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੀੜਤ ਪੱਖ ਆਪ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਪੀੜਤ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ
1979ਈ. ਵਿੱਚ ਕਪਿਲਾ ਹਿੰਗੋਰੇ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਜੇਲ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ

**ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ** (ਜਨਮ 1951) ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਕਵਿਤਰੀ ਹੈ। ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਫਰਵਰੀ, 1951 ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ, ਜਾਰਜ ਅਤੇ ਮੈਰੀ (ਕੁਰੂਵਿਲਾ) ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੇ ਘਰ ਕੇਰਲ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਰੀਅਨ ਈਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਅਮੋਨੀਅਮ

ਅਮੋਨੀਅਮ ਇੱਕ ਪਾਲੀਅਟਾਮਿਕ ਆਈਂਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲਾ NH+4 ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਮੋਨੀਆ (NH3) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਪਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਚਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ 
thumb|ਹਾਈਡਰੋਕਲੋਰਿਕ ਤੇਜਾਬ ਅਤੇ ਅਮੋਨੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

*: H+ + NH3 → NH+ 4

*: NH+ 4 + B− → HB + NH3

*: H2O + NH3  OH− + NH+ 4

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
## ਹਵਾਲੇ
ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** () ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1926 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗ ਸੀ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 422 ਏਕਡ਼ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

**ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ**  (ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1965 ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 'ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਚੋਣਕਾਰ ਕਮੇਟੀ' ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ 'ਪੰਜਾਬ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ' ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ**, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ **ਡਾ. ਬੀ. ਆਰ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਲਿਵਰਮੋਰੀਅਮ

**ਲਿਵਰਮੋਰੀਅਮ** ਇੱਕ ਬਣਾਉਟੀ ਅਤਿ-ਭਾਰੀ ਤੱਤ ਹੈ ਜੀਹਦਾ ਰਸਾਇਣੀ ਨਿਸ਼ਾਨ **Lv** ਅਤੇ ਐਟਮੀ ਭਾਰ 116 ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੇਡੀਓਸ਼ੀਲ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਯੂ.ਐੱਸ. ਦੀ ਲਾਰੰਸ ਲਿਵਰਮੋਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ ਪਿੱਛੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਹਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਦੁਬਨਾ, ਰੂਸ ਦੀ ਨਿਊਕਲੀ ਘੋਖ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਸ ਤੱਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* Livermorium at *The Periodic Table of Videos* (ਨੌਟਿੰਗਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ)
* *ਸਰਨ ਕੂਰੀਅਰ*  
* Livermorium at WebElements.com
ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ

**ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।

## ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1932 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਿੰਬਕਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਨਕਰ ਕਾਰਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਇਰਾਵਤੀ ਕਾਰਵ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਗੌਰੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਆਨੰਦ ਕਾਰਵ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਾਜ-ਸੇਵਕ ਹੈ।
ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਟਨ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੂਟੇ ਲਗਾਉਣ ਜਾਂ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਂਕ ਹੈ।

## ਪਡ਼੍ਹਾਈ
ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ ਅਰੀਜੋਨਾ ਅਤੇ ਪੂਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਡ਼੍ਹੀ ਹੈ।
## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਨਿੰਬਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ- *ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ*(1971) ਅਤੇ *ਦ ਫ਼ੈਂਟਮ ਬਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ*(1993)।
ਨਿੰਬਕਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ:
* ਟੰਪਰੇਰੀ ਆਂਸਰਜ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:Temporary Answars) (1974)
* ਅ ਜੁਆਇੰਟ ਵੈਂਚਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:A Joint Venture) (1988) 
* ਕਮ ਰੇਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:Come Rain) (1993)
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਬਣਾਏ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਗੌਡਵਹੋ

**ਗੌਡਵਹੋ** ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਰਚਨਾ **ਵਾਕਪਤੀ** ਨਾਮਕ ਕਵੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਨੌਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਯਸ਼ੋਵਰਮਨ (725-752 ਈਸਵੀ) ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਰਪੂਰਮੰਜਰੀ

**ਕਰਪੂਰਮੰਜਰੀ** ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਰਚਨਾ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਮਹਿੰਦਰਪਾਲ ਪਹਿਲੇ (885-910 ਈਸਵੀ) ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਰਬਾਰੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। 
ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਸ਼ਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕੋਟ ਡੀਜੀ

**ਕੋਟ ਡੀਜੀ** () ਸਥਾਨ ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੁਦਾਈ 1955-57 ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਐੱਫ. ਏ. ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਕਰਵਾਈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਚੌੜੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜਿਸਦੇ ਖੰਡਰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਬਰਤਨ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਹਥਿਆਰ, ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਹੜੱਪਾ ਤੇ ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੀ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ
ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ

right|thumb|300x300px|ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਦਾ ਆਂਚਲਿਕ ਦਫ਼ਤਰ
**ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ **(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: State Bank of India; **SBI**) ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਬੈਂਕ  ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ **ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਬੈਂਕ** ਹੈ। 2 ਜੂਨ 1806 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 'ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਕਲਕੱਤਾ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪੂਨਰ ਗਠਨ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਬੈਂਕ ਸੀ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੈਂਕ ਆਫ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਬੈਂਕ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੈਂਕ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹੇ ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਇੰਮਪੀਰੀਅਲ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਧੀਨ (27 ਜਨਵਰੀ 1921) ਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਸੰਨ 1951ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਉਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੰਮਪੀਰੀਅਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸੀ। ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਲਾਭ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਅਖੀਰ 1 ਜੁਲਾਈ 1955 ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 61.58% ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਸੀ।

## ਸਹਾਇਕ ਬੈਂਕ 
* ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਬੀਕਾਨੇਰ ਐਂਡ ਜੈਪੁਰ
* ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ
* ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼  ਮੈਸੂਰ
* ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਟਿਆਲਾ
* ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਤਰਾਵਣਕੋਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* https://sbi.co.in/

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ
ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ

**ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ** ਤੋਂ ਭਾਵ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਉਪਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦੀ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਰ ਅਖੀਰ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 6 ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ।

## ਕਾਰਜਵਿਧੀ
ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਕਾਰਜਵਿਧੀ ਦੇ ਛੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਵਿਚਾਰ ਉਤਪਤੀ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ, ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਮਾਧਿਅਮ, ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਕਰਨ, ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰੀਕਰਨ, ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਣਾ। ਇਹਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਵਰਨਣ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
### ਵਿਚਾਰ ਉਤਪਤੀ
ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਆਪਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇਹ ਹੀ ਹੈ।

### ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ
ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਉਪਜੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ਼ ਰਾਹੀਂ ਬੜੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ ਦਿਮਾਗ਼ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 95% ਇਹ ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੀ ਇੱਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

### ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਮਾਧਿਅਮ
ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਾਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੂਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਸਦੇ ਅੱਗੋਂ ਮੁੱਖ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਬੋਲ ਕੇ, ਲਿਖ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਬੋਲ ਕੇ ਕਹੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗੌਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਖੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮਤਲਬ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

### ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਕਰਨ
ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੱਕ ਸਹੀ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਢੰਗ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਕਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸਨੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

### ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰੀਕਰਨ
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰਾਂ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰੀਕਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੁਆਰਾ ਪਲਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ਼ ਕੇਵਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਵਕਤ ਦੇ ਕਈ ਗੁਣਾ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਉਲੱਥਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਹੁੰਗਾਰਾ
ਹੁੰਗਾਰਾ ਆਖਰੀ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕੋਈ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਹੁੰਗਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਧੂਰੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਜਦੋਂ ਹੰਗਾਰਾ ਭਰਦਾ ਭਾਵ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਦੱਸੇ ਪੰਜੇ ਹਿੱਸੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸੰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਚਾਰ
ਰਿਜਵੇ, ਆਇਓਵਾ

**ਰਿਜਵੇ** ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਆਇਓਵਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਇਓਵਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਟਿਗੋਨ

ਇੱਕ **ਟਿਗੋਨ **(ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Tigon**) ਜਾਂ **ਟਿਗਲੋਨ** ਇੱਕ ਐਸਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰਹੈ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ ਹੈ।
 
## ਹੋਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 
 Media related to [//commons.wikimedia.org/wiki/category:Panthera tigris x Panthera leo Tigons] at Wikimedia Commons

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੈਨਥੇਰਾ
ਲਾਈਗਰ

right|thumb|ਲਾਈਗਰ ਚਿਹਰਾ
**ਲਾਈਗਰ** ਇੱਕ ਮਿਕਸ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ
 ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ 3 ਤੋਂ 3.6 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।    ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਾ ਭਰ 700 ਪਾਉਂਡ ਦੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਭਰ 1,000 ਪਾਉਂਡ ਤੱਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੈਨਥੇਰਾ
ਪੈਨਥੇਰਾ

***ਪੈਨਥੇਰਾ***  ਫੈਲੀਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਲੀਡੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਹਨ।

## ਟੈਕਸਾਨੋਮੀ 
* *ਜੀਨਸ Panthera*
** ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ, *Panthera leo*
** ਜੈਗੂਆਰ, *Panthera onca*
** ਚਿੱਤਰਾ, *Panthera pardus*
** ਸ਼ੇਰ, *Panthera tigris*
* ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ, *Uncia uncia*, ਹੁਣ *Panthera uncia*

## ਹਵਾਲੇ
ਬਾਜੀ ਰਾਊਤ

**ਬਾਜੀ ਰਾਊਤ**, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ  ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹਨ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਬਾਬਾ ਫਤੇ ਸਿੰਘ ਉਮਰ  6 ਸਾਲ ਤੇ ਬਾਬਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ  ਉਮਰ 9 ਸਾਲ।12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਜੀ ਬੇੜੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਮਣੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਉਸ ਪਾਰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 11 ਅਕਤੂਬਰ, 1938 ਨੂੰ ਨੀਲਕਾਂਤਪੁਰ, ਭੁਬਨ, ਡੇਨਕਾਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਖੇ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਜੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬਾਜੀ ਰਾਉਤ, ਬਾਹਮਣੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਬੇੜੀ ਚਾਲਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਬਾਜੀ ਪ੍ਰਜਾਮੰਡਲ ਦੀ ਬਾਨਰ ਸੇਨਾ (ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ) ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਦੀ ਉੱਪਰ ਰੱਖਵਾਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਚੁਣਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਾਜੀ ਨੂੰ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਧਕਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਸਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕੋਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਰਾਉਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਨ ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਫ਼ਗੁ ਸਾਹੂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਬੋਛਾਰ ਕੀਤੀ।

## ਬਾਜੀ ਰਾਊਤ ਸਮਨ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬਾਜੀ ਰਾਊਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਉਤਕਾਲਾ ਕਲਚਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬਈ ਦੁਆਰਾ ਉੜੀਆ ਯੂਥ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ "ਬਾਜੀ ਰਾਊਤ ਸਮਨ", ਉਤਕਾਲਾ ਦਿਵਸ (ਉੜੀਸਾ ਦਾ ਦਿਨ) ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਬਾਜੀ ਰਾਊਤ ਸਮਨ" ਵਿੱਚ 2016 ਲਈ ਸਨਿਤੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਲਈ ਸਨਿਤੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਜੀ ਰਾਊਤ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜੋਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉੜੀਸਾ ਲਈ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ
ਵੀਕੂਏਨ ਲਹਿਰ

**ਵੀਕੂਏਨ ਲਹਿਰ** ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਇਹ ਲਹਿਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲਾਂ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਟੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਵ ਭਾਜੀ

**ਪਾਵ ਭਾਜੀ** ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਗਾਡੀ ਸਬ੍ਜਿਨਾ ਦੀ ਕੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮੱਖਨ, ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਵ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਪਕਵਾਨ 1850 ਸੰਨ ਵਿੱਚ ਉਪਜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਕਿਸੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਾਵ ਭਾਜੀ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

]]
, Delhi]]

## ਸਮੱਗਰੀ
### ਪਾਵ ਲਈ
*8 ਪਾਵ
*4 ਚਮਚ ਮੱਖਣ
*1 ਵ਼ੱਡਾ ਪਾਵ ਭਾਜੀ ਮਸਾਲਾ

### ਭਾਜੀ ਲਈ
*1 1/2 ਕੱਪ ਆਲੂ, ਉਬਾਲੇ 
*1 ਕੱਪ ਗੋਭੀ, ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੀ
*1/2 ਪਿਆਲਾ ਹਰੇ ਮਟਰ
*1/2 ਪਿਆਲਾ ਗਾਜਰ
*1 ਕੱਪ ਪਿਆਜ਼ ਬਰੀਕ ਕੱਟਿਆ
*1/2 ਪਿਆਲਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੀ
*2 1/2 ਕੱਪ ਕੱਟਿਆ ਟਮਾਟਰ
*1/2 ਵ਼ੱਡਾ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ 
*1/2 ਵ਼ੱਡਾ ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ
*1 1/2 ਚਮਚ ਪਾਵ ਭਾਜੀ ਮਸਾਲਾ
*1/2 ਵ਼ੱਡਾ ਕਾਲੇ ਲੂਣ 
*4 ਚਮਚ ਮੱਖਣ

## ਵਿਧੀ
#ਗੋਭੀ, ਮਟਰ ਅਤੇ ਗਾਜਰ ਨੂੰ ਉਬਾਲੋ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਉਣ. ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿਓ।

#ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੈਨ ਵਿੱਚ ਮੱਖਣ ਗਰਮ ਕਰੋ ਅਤੇ 2 ਮਿੰਟ ਦੇ ਲਈ ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਚ ਭੁੰਨੋ ਸ਼ਾਮਿਲ.ਅਤੇ ਪਿਆਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਰਚ ਲਸਣ ਦਾ ਪੇਸਟ ਪਾ ਦਵੋ ਅਤੇ ਬਣਾਓ ਜੱਦ ਤੱਕ ਪਿਆਜ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਣ।

#ਟਮਾਟਰ ਪਕੇ ਪਕਾਓ ਜੱਕ ਤੱਕ ਤੇਲ ਅਲੱਗ ਹੋ ਜਾਵੇ।

#ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ, ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ, ਪਾਵ ਭਾਜੀ ਮਸਾਲਾ, ਕਾਲਾ ਲੂਣ ਅਤੇ ਲੂਣ ਪਾ ਦਵੋ ਅਤੇ 2 - 3 ਮਿੰਟ ਲਈ ਪਕਾਓ।

#ਉਬਾਲੇ ਸਬਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਲੂ ਪਾਓ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਲੂਨੂੰ ਕੱਦੂਕਸ ਕਰਕੇ ਪਾ ਦਵੋ ਅਤੇ ½ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਪਾ ਦਵੋ।
#ਪਾਵ ਭਾਜੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਕੁਕਰ ਵਿੱਚ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਆਲੂ ਉਬਾਲ ਕੇ  ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ  ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੱਖਨ ਵਿਚ ਭੰਨ ਕੇ, ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਉਸ ਤੋਂ ਭਾਜੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

## ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ 
#ਪਹਿਲਾਂ ਸਬਜੀਆਂ ਨੂੰ  ਉਬਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਫੇਰ , ਗਾਜਰ, ਫੁੱਲ ਗੋਭੀ ਅਤੇ ਆਲੂਆਂ  ਨੂੰ ਛਿੱਲ ਕੇ ਧੋ ਲਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ   2. ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟਾ ਛੋਟਾ ਕੱਟ ਲਓ । ਸਬਜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਕਰ ਵਿੱਚ ਆਧਾ ਛੋਟਾ ਗਿਲਾਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ  ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਟੀ ਆਉਣ ਤੱਕ ਉਬਾਲ ਲਓ ।   3. ਕੁਕਰ ਖੋਲ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਬਜੀਆਂ ਨੂੰ  ਚਮਚੇ ਨਾਲ  ਮਸਲ ਲਵੋ  ॥
#ਕੜਾਹੀ ਗਰਮ ਕਰੋ ਅਤੇ ਘਿਓ ਪਾਓ। ਗਰਮ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਜੀਰਾ ਪਾਓ, ਹਰੀ ਮਿਰਚ, ਅਦਰਕ, ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ, ਧਨੀਆ ਪਾਊਡਰ, ਪਾਵ ਭਾਜੀ ਮਸਾਲਾ ਪਾਓ ਅਤੇ ਚਮਚ ਨਾਲ ਹਿਲਾਓ। ਮਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਟਮਾਟਰ ਪਾਓ ਅਤੇ 2-3 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਪਕਾਓ ਅਤੇ ਚਮਚ ਨਾਲ ਮੈਸ਼ ਕਰੋ। ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਨਮਕ ਪਾ ਕੇ 2-3 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਪਕਾਓ।  ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਮਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 5-6 ਮਿੰਟ ਲਈ ਪੱਕਣ ਦਿਓ। ਸਬਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਹਰਾ ਧਨੀਆ ਪਾਓ, ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਗੈਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। ਭਾਜੀ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਕੱਢੋ, ਇਸਨੂੰ ਹਰੇ ਧਨੀਏ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਸਜਾਓ।

## ਪਾਵ  'ਤੇ ਮੱਖਣ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭੁੰਨ ਲਓ। 
ਗੈਸ 'ਤੇ ਪੈਨ ਗਰਮ ਕਰੋ। ਚਾਕੂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਾਵ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟੋ ਕਿ ਇਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਰਹੇ। ਮੱਖਣ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਗੁਲਾਬੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਭੁੰਨੋ (ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਨਰਮ ਪਾਵ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਲਾਂਗੇ)।

ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਭਾਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਵ ਪਰੋਸੋ ਅਤੇ ਖਾਓ।

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਜ਼ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੋ ਅਤੇ ਜੀਰੇ ਨੂੰ ਭੁੰਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ ਹਲਕਾ ਗੁਲਾਬੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਭੁੰਨੋ ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਅੰਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਾਕੀ ਸਬਜ਼ੀ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।

ਪਾਵ ਭਾਜੀ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ
ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਦਿੱਲੀ

thumb|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਦਿੱਲੀ
**ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ** () ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸੰਨ 1656 ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਸਜਿਦ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਸਜਿਦ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਮਹਜ 500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1650 'ਚ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ 6 ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚ ਆਇਆ।  ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆ ਤੋਂ ਹੀ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਆਂ ’ਚੋਂ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ’ਤੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਉੱਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀਆਂ ਕਲਮਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ। ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਵੁਜ਼ੂਖ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੁਜ਼ੂ ਕਰ ਕੇ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਉੱਚੇ ਗੁੰਬਦ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਚਬੂਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ
ਪੂਰਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕੇਵਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਖੁੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨ ਇਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣੀ ਮਜ਼ਾਰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 11 ਮਹਿਰਾਬ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਮਹਿਰਾਬ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।ਇਸ ਉਪਰ ਬਣੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ **ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ** ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਦੀ ਯਾਦ ਦਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
left|thumb|250x250px|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਦਿੱਲੀ, 1852.
left|thumb|275x275px|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਗੁੰਬਦ  ਦਾ ਦਿ੍ਸ਼

## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ 

Image:JMasjid_01.jpg|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
File:Main entrance from inside, Jama Masjid, Delhi.jpg|ਅੰਦਰੋਂ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਝਲਕ
File:Iron door of the main entrance, Jama Masjid, Delhi.jpg|ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਲੱਗੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਖਿਡ਼ਕੀ
Image:JMasjid_02.jpg|ਕੇਂਦਰ
Image:JMasjid_03.jpg|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
Image:JMasjid_04.jpg|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ
File:Detail of the entrance, Jama Masjid, Delhi.jpg|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਝਲਕ
Image:JMasjid_05.jpg|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮੀਨਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
Image:JMasjid_06.jpg|ਅੰਦਰੋਂ ਬਰਾਂਡੇ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Detail of the arches inside Jama Masjid, Delhi.jpg|ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਬਰਾਂਡੇ ਅੰਦਰਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
Image:JMasjid_07.jpg|ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ
Image:Jama Masjid, Arcades, Delhi, India.jpg|ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼

## ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਇਮਾਮ 
* ਸ਼ਾਹ ਇਸਮਾਇਲ ਸ਼ਹੀਦ
* ਸਯਦ ਅਬਦੁਲ ਬੁਖ਼ਾਰੀ
* ਸਯਦ ਅਹਮਦ  ਬੁਖ਼ਾਰੀ
* ਸਯਦ ਸ਼ਾਬਾਨ ਬੁਖ਼ਾਰੀ,14ਵੇਂ ਇਮਾਮ (22 ਨਵੰਬਰ 2014)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ
ਕੇਦੈਸ਼

**ਕੇਦੈਸ਼** ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਦਰਿਆ ਓਰਾਨਟੀਸ਼ ਜਾਂ ਅਲਅਸੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਖੰਡ ਹਾਮਜ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 224 ਕਿ. ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਅਜੋਕੇ ਤਾਲ ਨਬੀ ਮੰਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਕੇਦੈਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਥਟਮੋਸ ਤੀਜੇ (1504-1450 ਈ. ਪੂ.) ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਮੀਗਿਡੋ ਦੇ ਸਥਾਲ ਤੇ ਕੇਦੈਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਈ ਇੱਕ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਸੀ। ਤੇਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮਿਸਰ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਵੱਲ ਫ਼ੈਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੇਦੈਸ਼ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਮਿਸਰ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੇਤੀ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਕੇਦੈਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ 1299 ਜਾਂ 1291 ਵਿੱਚ ਰੈਮਸੀਜ਼ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹਿਤੀ ਮੁਵਾਤਲਿਸ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਇਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਕੇਦੈਸ਼ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ