open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਚੰਦਗੀ ਰਾਮ

**ਚੰਦਗੀ ਰਾਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Chandgi Ram;** 9 ਨਵੰਬਰ 1937 - 29 ਜੂਨ 2010), ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮਾਸਟਰ ਚਾਂਗੀ ਰਾਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਈਲ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1970 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 1972 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਕੀਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦ ਕੇਸਰੀ, *ਭਾਰਤ ਕੇਸਰੀ*, *ਭਾਰਤ ਭੀਮ*, *ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ* ਅਤੇ *ਮਹਾਂ ਭਾਰਤ ਕੇਸਰੀ* ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। 

ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਕੰਮ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ, ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇ ਕੋਚ ਬਣ ਗਏ। 

ਸੰਨ 1969 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ) ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਰਵਉਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ - ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਾਮ ਵਿਚ ਨਵੰਬਰ 1937 ਨੂੰ 9 ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਸਾਰ ਦੇ  ਸਿਸਾਈ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1961 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। 

ਰਾਮ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਸਟਰ ਚੰਦਗੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਜਾਟ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਪੋਰਟਸ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਮ 1961 ਵਿਚ ਅਜਮੇਰ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦੁਬਾਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦ ਕੇਸਰੀ, *ਭਾਰਤ ਕੇਸਰੀ*, *ਭਾਰਤ ਭੀਮ*, *ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ* ਅਤੇ *ਮਹਾਂਭਾਰਤ* ਕੇਸਰੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਸੰਨ 1969 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ) ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। 

1970 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 100 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜੇਤੂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਬੋਫਾਜ਼ਲ ਅਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਿਜ਼ੁਓ ਯਾਦਾ ਨੂੰ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਹਰਾਇਆ।

1972 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਲਈ, ਉਹ ਹੇਠਲੇ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 90 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਈਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।  ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਜਾਰਜ ਸੌਂਡਰਜ਼ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਆਖਰੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਗੇਨਾਡੀ ਸਟ੍ਰੈਕੋਵ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਅਗਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

## ਅਵਾਰਡ 
* ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸਰ ਚਿਨੁਭਾਈ ਮਾਧੋਲਾਲ ਰਣਛੋਦਲਾਲ

**ਸਰ ਚਿਨੂਭਾਈ ਮਾਧੋਵਾਲ ਰਣਛੋਦਲਾਲ, ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਦਾ ਤੀਜਾ ਬੈਰੋਨੇਟ**, (25 ਜੁਲਾਈ 1929 - 3 ਸਤੰਬਰ 2006) ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ **ਸਰ ਉਦਯਾਨ ਚਿੰਨੂਭਾਈ ਬੈਰੋਨੇਟ** ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, **ਰਨਛੋਰਲਾਲ ਬੈਰੋਨੈਟਸ** ਵਿਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਪੋਰਟਸਮੈਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਹੋਮ ਗਾਰਡਜ਼ ਦਾ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ-ਚਿੱਤਰ 
### ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ 
ਉਦਯਾਨ ਚਿਨੂਭਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਰੁਨਚੋਰਲਲ ਬੈਰੋਨੈੱਟਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰ ਗਿਰਜਾਪ੍ਰਸਾਦ ਚੀਨੂਭਾਈ ਮਾਧਵ ਲਾਲ ਰਣਛੋਦਲਲ, ਦੂਜਾ ਬੈਰੋਨੇਟ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਤਨੂਮਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਮੁਨੇਰਾ (ਮੁਨੀਰਾ ਖੋਦਾਦ ਫੋਜ਼ਦਾਰ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੁੱਦੇ ਸਨ। ਸਰਗਰਮ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਸਪੋਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸਟੇਟ ਰਾਈਫਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਹ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ 1952 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੰਯੁਕਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦਾ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹੋਮ ਗਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

### ਬੈਰੋਨੇਟ 
1990 ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਰ ਗਿਰਜਾਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਦਾ ਤੀਜਾ ਬੈਰੋਨੇਟ ਸਰ ਚਿਨੂਭਾਈ ਮਾਧੋਵਾਲ ਰਣਛੋਦਲਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

### ਪਰਉਪਕਾਰੀ 
ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਜੁਬਲੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ।

### ਮੌਤ 
1 ਸਤੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਬੇਟੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਚਿੰਨੂਭਾਈ, ਸਰ ਚਿਨੁਭਾਈ ਮਾਧੋਵਾਲ ਰਣਛੋਦਲਾਲ, ਚੌਥੇ ਬੈਰੋਨੇਟ ਵਜੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰੇ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹਰੀਕੇਸ਼ ਜਨਕ੍ਰੇ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਧੀ ਸਵਾਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਹਨ।
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਰ ਚਿਨੁਭਾਈ ਬੈਰੋਨੇਟ 
* ਰਣਛੋਦਲ ਛੋਟੇਲਾਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ

**ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ** (ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ 25 ਮੀਟਰ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਉਹ 1994 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ, 1998 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ - ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਦੇ ਜੋੜੇ, 2002 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ - ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ 25 ਮੀਟਰ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ, 2006 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ - ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ 25 ਮੀਟਰ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਦੇ ਜੋੜੀ, ਅਤੇ 2006 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਾਣਾ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਚ ਹਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
1994 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਇਕਵੰਜਾ ਕੇ ਉਹ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਰਾਣਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਟਿਹਰੀ ਤੋਂ ਲੜਿਆ ਸੀ। 2009 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਿਜੇ ਬਹੁਗੁਣਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ, ਉਹ ਆਈ.ਐਨ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਚ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਿੰਘ (ਰਾਣਾ) ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ, ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਉੱਘੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਰਾਣਾ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹਨ।

ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਰੀਨਾ ਰਾਣਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ, ਬੇਟੀ ਦੇਵਾਂਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬੇਟਾ ਯੁਵਰਾਜ ਹਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* http://www.issf-sports.org/shooters/shooter.ashx?Pressissfid=SHINDM2806197601(http://www.issf-sports.org/shooters/shooter.ashx?personissfid=SHINDM2806197601) ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ 
* ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਈ. ਏ. ਐੱਸ. ਪ੍ਰਸੰਨਾ

**ਈਰਾਪੱਲੀ ਅਨੰਥਾਰਾਓ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ "ਈ.ਏ.ਐੱਸ." ਪ੍ਰਸੰਨਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Erapalli Anantharao Srinivas Prasanna;** ਜਨਮ 22 ਮਈ 1940) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ, ਆਫ ਸਪਿਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਪਿਨ ਕੁਆਰਟਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਪ੍ਰਸਾਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ 1961 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਦਰਾਸ ਵਿਖੇ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰਾ ਔਖਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ 1967 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੇਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 1967 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 1978 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਭਾਗਵਤ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੰਬੇ ਦੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅੰਤ ਸੀ। ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤੀ ਮੋੜ ਦੀਆਂ ਵਿਕਟਾਂ, ਬਲਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਡਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ (20 ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ) ਲਈ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰਵੀਚੰਦਰਨ ਅਸ਼ਵਿਨ ਨੇ ਤੋੜਿਆ।

ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾ ਆਇਆ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸਾਫ, ਤੇਜ਼, ਉੱਚ ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਰੇਖਾ, ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵੱਲ ਕਲਾਸਿਕ ਉੱਚ ਲੂਪ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਕਤਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਟਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਧੀਆਂ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਉਛਾਲ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਮਲਾਵਰ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼, ਉਹ ਸਬਰ ਵਾਲਾ ਵੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਓਵਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਵਰਾਂ ਲਈ ਗਲਤੀ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, "*ਵਨ ਮੋਰ ਓਵਰ*" ਲਿਖੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਈਰਾਪੱਲੀ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2006 - ਕੈਸਟ੍ਰੋਲ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹੋਰ ਲਿੰਕ 
ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਰਕਾਈਵ: ਈਰਾਪੱਲੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਸਸੀਕਿਰਨ

**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਸਸੀਕਿਰਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Krishnan Sasikiran;** ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1981) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦਾਦਾ ਹੈ।
thumb|ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਸਸੀਕਿਰਨ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਕਿੰਟਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਸ਼ਤਰੰਜ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਸਸੀਕੀਰਨ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ 2002, 2003 ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜਿੱਤਿਆ। 1999 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵੀਂਗ ਟਯੂ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਸਸੀਕਿਨ ਨੇ 2000 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। 2001 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਵੱਕਾਰੀ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ। 2003 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚੌਥੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਵਿੱਚ ਪੋਲੀਟੀਕੇਨ ਕੱਪ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਸਾਸੀਕਿਨ ਨੇ 2005 ਦੇ ਸਿਗੇਮੈਨ ਐਂਡ ਕੋ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਲਮਾ ਅਤੇ ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਜਾਨ ਟਿਮੈਨ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਰਿਹਾ।

2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਏਰੋਫਲੋਟ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਬਾਦਰ ਜੋਬਵਾ, ਵਿਕਟਰ ਬੋਲੋਗਨ ਅਤੇ ਸ਼ਖਰੀਯਾਰ ਮਮੇਦਯਾਰੋਵ ਦੇ ਨਾਲ ਟਾਈਬ੍ਰੈਕ ਸਕੋਰ ਤੇ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ, ਸਸੀਕੀਰਨ ਨੇ 2006 ਦੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਜੋਂ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੈੱਕ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2007 ਦੀ ਐਫ.ਆਈ.ਡੀ.ਈ. ਰੇਟਿੰਗ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ, ਸਸੀਕਿਨ 2700 ਦੀ ਐਲੋ ਰੇਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ 21 ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਦੂਜਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ 2700 ਦੀ ਐਲੋ ਰੇਟਿੰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਦਸੰਬਰ, 2008 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸਿਟੀ ਆਫ ਪੈਮਪਲੋਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ ਐਲੋ 2640 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਇੱਕ 16 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਆਯੋਜਨ, 2795 ਦੇ ਰੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅੰਕ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਐਂਟਵਰਪ ਵਿੱਚ ਏਟੀਨ ਬੈਕਰੋਟ ਨਾਲ ਦੂਜੇ-ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ।

ਮਈ 2011 ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਖਿਡਾਰੀ 7/9 ਅੰਕਾਂ 'ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਸਸੀਰਨ ਨੇ ਵੇਸ਼ਲੇ ਸੋ ਅਤੇ ਬੁ ਜਿਆਂਗਜ਼ੀ ' ਤੇ ਟਾਈਬ੍ਰੇਕ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹਦ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬਲਿਟਜ਼ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 15 ਵੇਂ ਕੋਰਸਿਕਨ ਸਰਕਟ ਦੇ ਖੁੱਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੋਰਸੀਕਾ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਨਾਕਆਊਟ ਰੈਪਿਡ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਆਖਰੀ ਵਿਜੇਤਾ ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।

ਤੇ 2014 ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪਿਅਡ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰੋਨਜ਼ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਬੋਰਡ 'ਤੇ 7.5 / 10 ਅੰਕ ਬਟੋਰੇ। ਸਸੀਕਿਿਰਨ ਨੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ 'ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਤਰੰਜ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਸਸੀਕੀਰਨ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵਾਲੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਖਿਤਾਬਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮ ਜੋ ਉਸਨੇ *ਮਾਰੀਅਨ ਵਿਨਚੇਵ ਮੈਮੋਰੀਅਲ* ਅਤੇ *ਪਲਸੀਅਸਕਾਸ* *ਇਨਵਾਈਟੇਸ਼ਨਲ* ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਸੀਕਿਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੰਗਨਲਾਲੂਰ, ਚੇਨਈ ਦੇ ਮਾਡਰਨ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਧਿਕਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਬਸੂ

**ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਬਸੂ**, (16 ਮਾਰਚ 1880- 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1960) ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ** ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ, ਕੈਮਿਸਟ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਾਸੋਹੀਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੰਗਾਲੀ ਹਾਸਰਸੀ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 1956 ਵਿਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  

## ਅਰੰਭਕ  ਜੀਵਨ 
ਬਸੂ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪੁਰਬਾ ਬਰਧਮਾਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਕੰਦੋਰਸੋਨਾ ਨੇੜੇ ਬਮੁਨਪਾਰਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਮਨੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ (ਅਤੇ ਛੇਵਾਂ ਬੱਚਾ) ਸੀ। ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਦਰਭੰਗਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਬੋਲਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਜਾਚਕ ਬੱਚਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸ਼ਸ਼ੀਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੈਰੋਮੀਟਰ ਕੰਧ ਤੇ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਖੰਘ-ਦੀਆਂ ਦਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਸਖੇ ਲਿਖਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਟੈਂਪਲ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚੀਰਫਾੜ ਲਈ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  

ਬਸੂ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਫਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਟਨਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਦੀ  ਕਈ ਬੰਗਾਲੀ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤਹੋਈ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਲਕੱਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਚ ਬੀਏ ਅਤੇ ਐਮਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਵਾਈ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 

ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ, ਉਸਨੇ ਆਚਾਰੀਆ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਚੰਦਰ ਰਾਏ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ  - ਬੰਗਾਲ ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਟੀਕਲ। 1903 ਵਿਚ, ਬਸੂ ਇਕ ਕੈਮਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ. ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਮੈਨੇਜਰ ਦੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂਲਈ ਸੰਬੰਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ 1932 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1880
ਨਗੇਨ ਸਾਇਕੀਆ

**ਨਗੇਨ ਸਾਇਕੀਆ** (Assamese) (ਜਨਮ 11 ਫਰਵਰੀ 1939 ਨੂੰ ਹੋਇਆ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿਬਰੂਗੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਸਾਇਕੀਆ 1986-1992 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ 1990-1992 ਤੱਕ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਦਾ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਈਕੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਵਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਸਮੇਤ ਅਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਲੇਖ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਾਇਕੀਆ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅੰਧਰਤ ਨਿਜ਼ਰ ਮੁਖ* ਲਈ 1997 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਚੰਦਰ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ 1980 ਵਿੱਚ *ਚਿੰਤਾ* *ਅਰੂ ਚਰਚਾ* ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਘੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਸਾਇਕੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 1939 ਵਿੱਚ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਗੋਲਾਘਾਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਟੀਆਖੋਵਾ ਵਿੱਚ ਉਮਰਾਮ ਸਾਇਕੀਆ ਅਤੇ ਹੇਮਪ੍ਰਭਾ ਸਾਇਕੀਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਬੋਰਕਾਥੋਨੀ ਐਲ ਪੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਕੋਡੋਂਗਾ ਐਮ ਈ ਸਕੂਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਢੇਕਿਆਲ ਐਚਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। 1959 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੇ.ਬੀ. ਕਾਲਜ, ਜੋਰਹਾਟ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਆਈ.ਏ. (ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ) ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1961 ਵਿੱਚ ਡੀ ਆਰ ਕਾਲਜ, ਗੋਲਾਘਾਟ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਗੁਹਾਟੀ ਤੋਂ 1964 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀ (ਸਾਹਿਤ) ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਡਿਬਰੂਗੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਬੋਰਾਹ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ *ਆਧੁਨਿਕ ਆਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਅਧਿਐਨ* ਲਈ *ਸੰਨ 1826-1903 ਲਈ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ.* ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਾਗੇਨ ਸਾਇਕੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1959 ਤੋਂ 1965 ਤੱਕ ਹਟੀਆਖੋਵਾ ਐਚਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਢੇਕਿਆਲ ਐਚ ਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ1। ਉਸਨੇ 1965 ਵਿੱਚ *ਅਸੋਮ ਬਟੋਰੀ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1965 ਤੋਂ 1971 ਤੱਕ ਨਗੇਨ ਸਾਇਕੀਆ ਨੇ ਦੀਫੂ ਕਾਲਜ, ਦਿ ਨਿਊ ਜੋਰਹਾਟ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਦੇਵੀਚਰਨ ਬੜੂਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1972 ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਿਬਰੂਗੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1986 ਤਕ ਉਥੇ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ, ਦਿਬਰੂਗੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਸਾਇਕੀਆ 1986-1992 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ 1990-1992 ਤੱਕ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਦਾ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ ਸਨ। 1992 ਵਿੱਚ ਸਾਇਕੀਆ ਡਿਬਰੂਗੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥ ਬੇਜਬਰੋਆ ਕੁਰਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਸਾਮੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ*ਨਟੂਨ ਦੈਨਿਕ* ਦਾ 2003 ਵਿੱਚ ਅਤੇ *ਅਮਰ ਅਸੋਮ* ਦਾ 2004-06 ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਸਾਂਖਵਾਲਕਰ

**ਬ੍ਰਾਹਮਾਨੰਦ ਸੱਗੂਨ ਕਮਾਤ ਸਂਖਵਾਲਕਰ** (ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ 1954) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਅਤੇ 1983 ਤੋਂ 1986 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਗੋਲਕੀਪਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਗੋਲਕੀਪਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ 25 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਖੇਡ ਕੈਰੀਅਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਨਵੇਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ, ਸਲਗਾਓਕਰ, ਚਰਚਿਲ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਐਂਡਰਸਨ ਮਾਈਨਰਜ਼ ਲਈ ਕਲੱਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੇਡਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਲਗਾਓਕਰ ਦੇ ਨਾਲ 17 ਸਾਲ ਅਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਰਾਜ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ। ਗੋਆ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ 'ਤੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਜਿੱਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; 1983 ਅਤੇ 1984 ਵਿਚ. 1984 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 576 ਮਿੰਟ ਦੀ ਕਲੀਨ ਸ਼ੀਟ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕੀਤਾ।

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1985–1995 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਲਈ, ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਿਆਂ, ਉਸਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੰਖਵਾਲਕਰ, 6 ਮਾਰਚ 1954 ਨੂੰ ਤਾਲ਼ੋਗੋਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸੇਗੁਣਾ ਸਾਂਖਵਾਲਕਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਾਕਟਰ ਅਲਵਰੋ ਪਿੰਟੋ ਤੋਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਂਖਵਾਲਕਰ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੋਲਕੀਪਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਰਸਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅੱਗੇ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਵੱਲਭ, ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਸਥਾਨਕ ਪਨਵੇਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ।

1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ, ਉਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਗੋਨ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸਮਰੇਸ਼ ਬਾਸੂ

**ਸਮਰੇਸ਼ ਬਾਸੂ** (11 ਦਸੰਬਰ 1924 - 12 ਮਾਰਚ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ,, ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ, *ਸ਼ਾਂਬ* ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ 1980 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ *ਨਾਮਕੀਨ* ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਲਈ 1983 ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਮਰੇਸ਼ ਬਾਸੂ ਨੇ ਉਸ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਤ-ਕਥਾਵਾਂ (ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ) ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਲ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਨਾਈਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਟੋਕਰੀ ਰੱਖ ਅੰਡੇ ਵੇਚਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।1943 ਤੋਂ 1949 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਇਛਾਪੋਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ 1949-50 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਉੱਤਰੰਗਾ* ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੇਲ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 
&#x5B; ''* &#x5D;
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ 21 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, *ਨਯਨਪੁਰੇਰ ਮਤੀ* ਲਿਖਿਆ,ਪਰ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ *ਪਰਿਚਯ* ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ *ਛਪਿਆ ਸੀ*, ਪਰ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। *ਅਦਾਬ* ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ ਜੋ 1946 ਵਿੱਚ *ਪਰਿਚੇ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ1। 
&#x5B; ** &#x5D;
200 ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ 100 ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਲੇਖਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਪਨਾਮ “ਕਲਕਟ” ਅਤੇ “ਭਰਮਾਰ” ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਸਮਰੇਸ਼ ਬਾਸੂ ਬੰਗਾਲੀ ਗਲਪ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਾਮੁਕਤਾ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤਹਿਤ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, *ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ* ਵਿਰੁੱਧ ਕੇਸ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੇਠਲੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  
&#x5B; *'' &#x5D;

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸੌਰਭ ਕੁਮਾਰ ਚਲੀਹਾ

**ਸੌਰਭ ਕੁਮਾਰ ਚਲੀਹਾ** (; 1930 - 25 ਜੂਨ 2011) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸਾਮੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਦਾ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ **ਸੁਰੇਂਦਰ ਨਾਥ ਮੇਧੀ ਸੀ**। ਉਸ ਦੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਗ਼ੁਲਾਮ* ਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਚਾਲੀਹਾ ਖੁਦ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲੈਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ *ਅਕਾਦਮੀ* ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸੌਰਭ ਕੁਮਾਰ ਚਲੀਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1930 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਸਾਮ ਦੇ ਦਾਰੰਗ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਦੋਈ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀਰਾਮ ਮੇਧੀ ਅਤੇ ਸਵਰਨਲਤਾ ਮੇਧੀ deਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਾਲੀਰਾਮ ਮੇਧੀ, ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਦਮੀ ਸਨ ਅਤੇ 1919 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਚਲੀਹਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 1939 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀਜ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ, ਗੁਹਾਟੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਟਨ ਕਾਲਜੀਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। 1946 ਵਿੱਚ ਚਲੀਹਾ ਆਈਐਸਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਕਾਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 5 ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਚਲੀਹਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਾਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (ਬੀਐਸਸੀ) ਕੋਰਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਆਰਸੀਪੀਆਈ) ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਬੀਐਸਸੀ ਦੀ ਅੰਤਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (ਐਮਐਸਸੀ) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਚਲੀਹਾ ਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕਈ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਉਹ ਅਸਾਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਇਆ।  
&#x5B; ''* &#x5D;

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੰਮ 
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਕੁਝ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ -

# *ਅਸ਼ਾਂਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ* (1962) 
# *ਦੁਪੋਰਿਆ* (1963) 
# *ਅਹਿਤ ਦਾਬਾ* (1972) 
# *ਗ਼ੁਲਾਮ* (1974) 
# *ਗੋਲਪੋ ਨੋਹੋਈ* (1988) 
# *ਅਜੀ ਸੁਕਰੋਬਾਰ* (1992) 
# *ਅਬਰੁਧਾ ਸਹਾਰ* (1994) 
# *ਭਲ ਖੋਬਰ* (1998) 
# *ਕਬੀ* (1999) 
# *ਇਕੋਇਸ਼ ਸੋਤਿਕਾ ਧਮਾਲੀ ਨੋਹੋਈ* (2004) 
# *ਜਨਮਦਿਨ* (2005) 
# *ਜੋਨਬੀਰੀ* (2006) 
# *ਡ੍ਰੋਨ ਅਰੂ* ਗੋਇਥੇ (2007) 
# *ਨਬਜੰਨਮ'' (2008) 
# ਮਾਰੂਦੀਅਨ (2009)

ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਨ੍ਹੀ, ਰਾਮਧੇਨੁ, ਆਹਬਾਨ, ਸਮਕਾਲੀਨ, ਸਾਦਿਨ, ਦੈਨਿਕ ਅਸਾਮ, ਅਸਾਮ ਬਾਣੀ ਆਦਿ ਅਸਾਮੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਹਿੰਦੀ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਆਦਿ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਭਾਬੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸਾਇਕੀਆ

**ਭਾਬੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸਾਇਕੀਆ** (20 ਫਰਵਰੀ 1932 - 13 ਅਗਸਤ 2003) ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ (1976) ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਭਾਬੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸਾਇਕੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਫਰਵਰੀ 1932 ਨੂੰ ਨਾਗਾਓਂ ਕਸਬੇ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ। ਉਸਨੇ ਗੌਹਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਟਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਨਾਲ 1952 ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1961 ਵਿੱਚ, ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੀਡਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ।

ਸਾਇਕੀਆ ਨੇ *ਪ੍ਰਾਂਤਿਕ (প্ৰান্তিক)*, ਇੱਕ ਅਸਾਮੀ ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲਾ ਅਤੇ *ਜ਼ਫ਼ੂਰਾ* (সঁফুৰা) ਨਾਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਰਸਾਲਾ, (ਦੋਨੋਂ ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ) ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਜੋਤੀ ਚਿੱਤਰਬਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਸਾਮ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਫਿਲਮੀ ਸਟੂਡੀਓ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਤ ਅਸਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਸਾਮ ਦੇ ਸਾਹਿਤ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਸਾਇਕੀਆ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾiਇਕੀਆ ਨੇ ਕਲਾ, ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਾਮ ਵੈਲੀ ਲਿਟਰੇਰੀ ਅਵਾਰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰੋਹਾਨ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਇਕੀਆ ਦੀ 13 ਅਗਸਤ 2003 ਨੂੰ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਾਇਕੀਆ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਾਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਤਾਰਾਨਾਥ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ੇਨੋਏ

**ਤਾਰਾਨਾਥ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ੇਨੋਏ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Taranath Narayan Shenoy**), ਇੱਕ ਬੋਲ਼ਾ ਅਤੇ ਨੇਤਰਹੀਣ ਭਾਰਤੀ ਤੈਰਾਕ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਰਾਥਨ ਸਵਿਮਿੰਗ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੈ। ਉਹ ਓਪਨ ਵਾਟਰ ਤੈਰਾਕੀ ਦੇ ਟ੍ਰਿਪਲ ਕ੍ਰਾਊਨ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ, ਕੈਟਾਲਿਨਾ ਚੈਨਲ ਅਤੇ ਮੈਨਹੱਟਨ ਆਈਲੈਂਡ ਮੈਰਾਥਨ ਸਵਿਮ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। 1990 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਦਿੱਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸ਼ੇਨੋਏ, ਬੋਲ਼ਾ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੈਰਾਕੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਤੈਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਦਾ ਭਾਰ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਕ ਤੈਰਾਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੋ ਖੁੱਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੈਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਬੋਲ਼ਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, 1983 ਅਤੇ 1985 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੋ ਵਾਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਗਿਆ। 1987 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਕੈਟਾਲਿਨਾ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1987 ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਮੈਨਹੱਟਨ ਆਈਲੈਂਡ ਮੈਰਾਥਨ ਤੈਰਾਕੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ *ਸੱਤ ਸੱਤ* ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਲਕ ਸਟ੍ਰੈਟ, ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਨੀਲ ਨਦੀ, ਮੈਨਹੱਟਨ ਆਈਲੈਂਡ, ਕੈਟੇਲੀਨਾ ਚੈਨਲ ਅਤੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਸਟ੍ਰੇਟ, ਦਰਨੇਨੇਲਜ਼ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਅਤੇ ਕੁੱਕ ਸਟ੍ਰੇਟ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਤੈਰਾਕੀ ਕੋਚ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਫ ਤੈਰਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਇੱਕ ਆਯੋਜਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਅੰਕੁਲ ਸ਼ੇਨੋਏ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਤੈਰਾਕ ਹੈ, ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਸ਼ੈਨੋਏ ਨੇ ਵਰਲਡ ਓਪਨ ਵਾਟਰ ਸਵਿਮਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਓਪਨ ਵਾਟਰ ਤੈਰਾਕੀ ਦਾ ਟ੍ਰਿਪਲ ਕ੍ਰਾਊਨ ਜਿੱਤਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ, ਕੈਟਾਲਿਨਾ ਚੈਨਲ ਅਤੇ ਮੈਨਹੱਟਨ ਆਈਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1983 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ *ਸ਼ਿਵ ਛਤਰਪਤੀ* ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। 1987 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਰਾਥਨ ਸਵੀਮਿੰਗ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਸਨਮਾਨ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਤੈਰਾਕੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ *ਵੈਨ ਆਡੀਨੇਰਡੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ* ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਐਡਵਰਡ ਸੀਕਿਉਰਾ

**ਐਡਵਰਡ ਸੀਕੁਇਰਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Edward Sequeira**), ਜੋ **ਐਡੀ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਮੱਧ ਦੂਰੀ ਦੇ ਦੌੜਾਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅੱਧਾ ਮਾਈਲਰ ਸਟੈਮਿਨਾ ਲਈ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਮੀਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿਕੁਏਰਾ ਨੇ 5,000 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 6 ਫਰਵਰੀ 1940 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਐਡੀ ਨੇ ਸੇਂਟ ਪੌਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿਕੀਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਅਥਲੀਟ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ 1963 ਤਕ ਸੈਂਟਰਲ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ 800 ਅਤੇ 1,500 ਲਈ ਨਵੇਂ ਅੰਕ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਰੇਲਵੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਧੇ ਮੀਲ ਲਈ 1: 52.6 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ 1,500 ਮੀਟਰ ਲਈ 3: 49.4 ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖ਼ਿਤਾਬ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੌਮੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਈਵੈਂਟ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ 1963 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ 1500 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਉਸਦਾ ਸਮਾਂ 3.43.7 ਮੌਜੂਦਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਬਹਾਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰਮਿਟ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।

ਐਡੀ ਸੀਕਿਏਰਾ ਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲੰਬੀ ਸਾਂਝ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਸਥਾਈ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1965 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿੰਗਸਟਨ ਵਿੱਚ 1966 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਸਾਲ ਉਸਨੇ 1,500 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਇਆ।

ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ 1966 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਸੈਕੀਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਤਬਾਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਜੋ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਵੇਲੇ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ “ਅਨਲਕੀ ਅਥਲੀਟ ਆਫ ਗੇਮਜ਼” ਦੇ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਸੈਟਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇੰਡੀਅਨ ਸਟਾਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਨਾਸਿਬ ਲੇਬਲ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਐਡੀ ਫਿਰ ਦੋਹਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲਈ ਸਿਲੋਨ ਗਿਆ ਅਤੇ 1,500 ਮੀਟਰ ਜਿੱਤੀ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਲੋਨ ਟਰੈਕਾਂ ਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 5000 ਮੀਟਰ ਲਈ 14:38 ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟੀਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਬੈਂਕਾਕ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਅਤੇ 5000 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਕੌੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਰਮਨ ਕੋਚ ਊਟੋ ਪੀਿਟਜ਼ਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਹੈ, ਦੁਆਰਾ ਕੋਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, 1972 ਵਿੱਚ ਮ੍ਯੂਨਿਚ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ 14: 01.4 ਦੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਟਰ ਦੀ ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ 11 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਫਿਲਹਾਲ ਫਿਲਸਤੀਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਮਯੂਨਿਚ ਨੇ ਸੈਕੀਰਾ ਲਈ ਹੋਰ ਯਾਦਾਂ ਛੱਡੀਆਂ।

ਇਕ ਉੱਘੇ ਖਿਡਾਰੀ, ਐਡਵਰਡ ਸੈਕੀਰਾ ਨੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਉਹ 1979 ਵਿੱਚ ਟੋਕਿਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਚਿੰਗ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਮੇਚਿਓਰ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ, ਟਾਟਾ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਕੋ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਿਕੀਰਾ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਛਤਰਪਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ 1971 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ (ਸਪ੍ਰਿੰਟਰ)

**ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ** (1 ਫਰਵਰੀ 1940 - 26 ਜਨਵਰੀ 2010) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਪ੍ਰਿੰਟਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1964 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ 1966 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਪੋਰਟਸ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੁੱਪ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਅਤੇ ਬਚਨ ਕੌਰ ਔਲਖ ਦੇ ਜਾਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ (ਬੀ.ਪੀ.ਈ.) ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ।

ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਬਣਿਆ ਆਦਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਮਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਵਿਅਕਤੀ ਰਿਹਾ, ਇੱਕ ਯੋਗ ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕੋਚ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਇੱਕ ਸਖਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ, ਇੱਕ ਨਿੱਘੀ ਮਨੁੱਖ ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਅਤੇ ਘਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਸਰਿਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰੀ ਵਿਦਿਆ ਤਕ, ਅਜਮੇਰ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਰੋਹਿਰਾ ਨੂੰ ਤੁਰਨਾ ਪਿਆ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਕੁਪ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (ਲਗਭਗ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੂਰ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਜਮੇਰ ਨੰਗੇ ਪੈਰ, ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਚਮਕ, ਸਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਗਰਮੀਆਂ, ਤੁਰਦੀਆਂ ਕੰਡਿਆਲੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਤੇਲ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖਾਣ ਪੀਣ, ਅਤੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਜਮੇਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਓਲੰਪੀਅਨ ਅਥਲੀਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਅਜਮੇਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਪਛਤਾਵਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇਖਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 1964 ਦੇ ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1966 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 400 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨਾ ਅਤੇ 200 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਜਿੱਤੀ।

70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, 26 ਜਨਵਰੀ, 2010 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤੇ ਬੱਚੇ ਹਨ।

ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਮੇਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਅਜਮੇਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣੀਆਂ / ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਉਸਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਸਾਵੰਤ

**ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਸਾਵੰਤ** (ਜਨਮ 12 ਸਤੰਬਰ 1980) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀਅਨ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਵਿੰਦਰ ਸਾਵੰਤ ਭਾਰਤੀ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਤਾ ਰਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸੁਨੀਤਾ ਦੇ ਘਰ ਕੋਲ੍ਹਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਨੁਰਾਧਾ ਪਿਤਰੇ ਅਤੇ ਵਿਜੇਮਾਲਾ ਗਾਵਾਲੀ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਫਰਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੋਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜੈਸਿੰਘ ਕੁਸਾਲੇ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਕੋਚ ਕੁਹੇਲੀ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਖੇਡ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਿਊਟੀ (ਓ.ਐਸ.ਡੀ.) ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਨੂੰ 29 ਅਗਸਤ 2011 ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਸਾਵੰਤ ਨੇ 11 ਫਰਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਦੇ ਸਮੀਰ ਦਰੇਕਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੋਸ਼ਲ ਫਿਗਰ ਅਤੇ ਬਿਲਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸਾਵੰਤ ਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ 9 ਵੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਪੋਰਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

### 2006 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 
ਉਸ ਨੂੰ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਅੰਜਲੀ ਵੇਦ ਪਾਠਕ ਭਾਗਵਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਸੁਮਾ ਸ਼ੀਰੂਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2006 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੈਲਬਰਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਪੇਅਰਜ਼ (ਅਵਨੀਤ ਕੌਰ ਸਿੱਧੂ ਦੇ ਨਾਲ) ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।

### ਆਈ.ਐਸ.ਐਸ.ਐਫ. ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਅਤੇ ਆਈ.ਐਸ.ਐਸ.ਐਫ. ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਸ 
ਸਾਵੰਤ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਥਾਨ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ 'ਤੇ 2009 ਆਈ.ਐਸ.ਐਸ.ਐਫ. ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮ੍ਯੂਨਿਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰੋਨਜ਼ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। 8 ਅਗਸਤ 2010 ਉਸ ਨੇ ਵਿੱਚ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਮ੍ਯੂਨਿਚ, ਜਰਮਨੀ ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਜੇਤੂ ਬਣੀ। ਉਹ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ ਪ੍ਰੋਨ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਬਰਾਬਰ ਸਕੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸੀ।

### 2010 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 
ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵੰਤ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 50 ਰਾਈਫਲ ਪ੍ਰੋਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ ਪ੍ਰੋਨ ਜੋੜੀ (ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ) ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 50ਰਤਾਂ ਦੇ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ 3 ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ (ਲੱਜਾਕੁਮਾਰੀ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਾਲ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

### 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 
12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ, ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਨੇ 50ਰਤਾਂ ਦੇ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ ਪ੍ਰੋਨ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 618.9 ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਅੰਕ ਨਾਲ ਸਿਲਵਰ ਜਿੱਤਿਆ।

13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ, ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਨੇ ਮਹਿਲਾ 50 ਮੀਟਰ ਰਾਈਫਲ 3 ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 457.9 ਦੇ ਕੁੱਲ ਅੰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੇਮਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ (ਜੀਆਰ) ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼
ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਹੇਲੂ

thumb|2019 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲੇ ਵਿਖੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਹੇਲੂ
**ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਹੇਲੂ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Rajinder Singh Rahelu;** ਜਨਮ 22 ਜੁਲਾਈ 1973) ਇੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਪਾਵਰਲਿਫਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 56 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ 2004 ਦੇ ਸਮਰ ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2008 ਦੇ ਸਮਰ ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ ਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਹੇਲੂ ਨੇ, ਲੰਡਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ 2012 ਦੇ ਸਮਰ ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ; ਉਹ 175 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਾਹੇਲੂ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜੁਲਾਈ 1973 ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਕਸ਼ਯਪ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਹਿਸਮਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਤਨ ਸਿੰਘ, ਬੈਂਡ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਇਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਸੀ। ਰਹੇਲੂ ਬਚਪਨ ਦੇ ਅਧਰੰਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਲੀਓ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਧੀਮਾ ਅਤੇ ਰਵਨੀਤ ਹੈ। 

## ਪਾਵਰ ਲਿਫਟਿੰਗ 
ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਹੇਲੂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਨਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਖੁਦ ਇੱਕ ਪਾਵਰਲਿਫਟਰ ਹੈ। ਕਪਤਾਨ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਵੀ.ਐਸ.ਐਮ. (ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲਿਸਟ) 1996 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੋਚ ਸੀ। 

ਰਾਹੇਲੂ ਨੇ ਏਥਨਜ਼, ਗ੍ਰੀਸ ਵਿਚ 2004 ਦੇ ਸਮਰ ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ 56 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ 157.5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਕੁਲ ਭਾਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਮ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੀਰੀਅਨ ਲਿਫਟਰ ਯੂਸਫ ਯੂਨਸ ਚੀਖ, ਇਸ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ, ਡੋਪਿੰਗ ਕਾਰਨ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਪੈਰਾ ਓਲੰਪਿਕਸ ਦੇ ਪਾਵਰ ਲਿਫਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2006 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਰਵਉਚ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

ਰਾਹੇਲੂ 2008 ਦੇ ਸਮਰ ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਵਰ ਲਿਫਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਕੁੱਲ 170 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਤੀਸਰੇ ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੋਲਿਸ਼ ਮਾਰੀਅਸ ਟੌਮਜ਼ੈਕ ਤੋਂ, ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਰਾਹੇਲੂ ਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਜਿਸਦੀ ਕੁੱਲ ਲਿਫਟ 185 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸੀ। 

## ਕਿੱਤਾ 
ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਐਨ.ਐਸ.ਡਬਲਯੂ.ਸੀ. ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਵਿਖੇ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਵੇਟਲਿਫਿਟੰਗ (ਪੈਰਾ ਪਾਵਰਲਿਫਿਟੰਗ) ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ ਭਾਰਤ 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ london2012.com 'ਤੇ 
* ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ  ipc.infostradasports.com 'ਤੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਮਨੋਜ ਪ੍ਰਭਾਕਰ

**ਮਨੋਜ ਪ੍ਰਭਾਕਰ** (ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1963) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਦਰਮਿਆਨਾ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਹੋਣ ਤਕ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਪਾਰੀ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 96 ਵਿਕਟਾਂ, ਇਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 157 ਵਿਕਟਾਂ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ 385 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਹ ਡਰਹਮ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਿੱਸਾ ਸੀ; ਹੌਲੀ ਗੇਂਦਾਂ, ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗੀ ਹੇਠਲੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦਾ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵੀ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
### ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ 
ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵਨਡੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਵਾਰ ਅਤੇ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ।

32 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਵਨਡੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 1996 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਫ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਭੀੜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੱਕ ਲਿਆ। 1996 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਕੋਚ ਵਜੋਂ 
ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਨਵੰਬਰ 2011 ਵਿਚ, ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੋਚ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਆਈਸੀਸੀ ਵਰਲਡ ਟੀ -20 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵਿਵਾਦ 
ਸੰਨ 1999 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਤਹਿਲਕਾ ਦੇ ਮੈਚ ਫਿਕਸਿੰਗ ਦੇ ਬੇਨਕਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਈ. ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕੋਚਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚੋਣਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਭਾਕਰ 'ਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੌਲੀ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਯਨ ਮੋਂਗੀਆ ਦੇ 21 ਗੇਂਦਾਂ 4' ਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਲਈ ਅਸਫਲ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਫਰਹਿਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ *ਜਾਨ ਤੇਰੇ ਨਾਮ* ਅਤੇ *ਕਲੈਗਨਨ* ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਆਪਣੇ ਦੋ ਮੁੰਡਿਆਂ, ਰਾਹਿਲ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਅਤੇ ਮਨਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਕਰ, ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਨ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮੈਚ ਫਿਕਸਿੰਗ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਫੁੱਟਬਾਲਰ)

**ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 23 ਦਸੰਬਰ 1943) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ, ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ। ਉਹ ਲੀਡਰਜ਼ ਕਲੱਬ (ਜਲੰਧਰ), ਜੇਸੀਟੀ ਮਿੱਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1962 ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਜ਼ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਜੇਸੀਟੀ ਮਿੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ 1974–75 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 23 ਟੀਚੇ ਜਿੱਤੇ, ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਉਹ 1967 ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਲ ਸਟਾਰ ਇਲੈਵਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ 1985 ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਖਿਡਾਰੀ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1985 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਮਿਲਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਫਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ 2001 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਮਿਲਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। 1969 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਦਸੰਬਰ 1943 ਨੂੰ ਫਗਵਾੜਾ ਵਿਖੇ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਲਈ ਖੇਡਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1960 ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਸਕੂਲ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ. ਉਹ ਗੋਲ ਸਕੋਰਰ ਵਜੋਂ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ’ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਬੈਸਟ ਰਾਈਟ ਆਊਟ’ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ 1966 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ 1962 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।

## ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ 
ਜੇਸੀਟੀ ਮਿੱਲ ਨਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2001 ਤਕ 16 ਸਾਲ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ, ਕਲੱਬ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਜਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ (1996-97) ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਕਲੱਬ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਫੁਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਸੈਕਟਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਜੋ ਉਸਨੇ 2001 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* ਏਐਫਸੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਕੋਰਰ, 1964 
* ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ, 1969 
* ਦਿੱਲੀ ਸਪੋਰਟਸ ਜਰਨਲਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, 1974 
* "ਪ੍ਰਾਈਡ Pਫ ਫਗਵਾੜਾ" ਅਵਾਰਡ, 2003

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ (ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼)

**ਰਾਜਾ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1946) ਇੱਕ ਓਲੰਪਿਕ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਜਾਲ ਅਤੇ ਸਕੇਟ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੈ। ਉਹ ਨੀਤਾ ਅੰਬਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ 1979 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। 

## ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ 
ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਭਲਿੰਦਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਰਨਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਸਕੂਲ, ਡੇਹਰਾ ਡੱਨ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਿਰਮੂਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਉਮਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ, ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਯਾਦਵਿੰਦਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 1951 ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਲਾਬਿੰਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਯੋਜਨ ਵਿਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਭਲਿੰਦਰਾ ਸਿੰਘ 1947 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ ਆਈਓਸੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ 9 ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। 

## ਸ਼ੂਟਰ ਵਜੋਂ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 1964 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਟ੍ਰੈਪ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1967 ਵਿਚ ਸਕਿੱਟ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਕੇਟ ਅਤੇ ਜਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਕਰਣੀ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੂਸਰਾ ਭਾਰਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਓਲੰਪਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 1968 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ 17 ਵਾਂ ਰਿਹਾ, ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਦੋ ਅੰਕ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਚਾਰ ਅੰਕ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਹਰ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। 

## ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧਕ 
ਉਹ ਅਫਰੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ ਪਰਿਸ਼ਦ (1998–2007) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੱਕਤਰ ਸਨ ਅਤੇ 2003 ਵਿਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਚ ਇਕਲੌਤੀ ਅਫਰੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਉਹ 2010 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸੀਨੀਅਰ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਸਾਫ ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ ਹੈ। 

2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀ ਲਿਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਗਵਾਲੀਅਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਖੇਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ

**ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਖਾਵਤ** (ਜਨਮ 14 ਨਵੰਬਰ 1948) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮੱਧ-ਦੂਰੀ ਦਾ ਦੌੜਾਕ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ 1968 ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੋਚ ਇਲਿਆਸ ਬਾਬਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਇਆ। ਬਾਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ 400 ਮੀਟਰ ਤੋਂ 800 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।

1970 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 800 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਬਰਮਾ ਦੇ ਜਿੰਮੀ ਕ੍ਰੈਂਪਟਨ ਨੇ ਹਰਾਇਆ। ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਮ੍ਯੂਨਿਚ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਦਾ 1: 47.7 ਦਾ ਸਮਾਂ ਕ੍ਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਹਾ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਟਰੈਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੌੜਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਸੁਧਾਰ ਕੇ 1974 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ 1: 47.6 ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ 1976 ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਸੀ। ਕੁਆਲੀਫਾਈੰਗ ਰਾਉਂਡ, ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਚੱਲੇ ਗਏ। ਪਹਿਲੀ ਦੌੜ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਿਕਾਰਡ 1: 45.86 ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਤੋੜਿਆ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿਚ, ਉਹ 1:46.42 ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ।

ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ 300 ਮੀਟਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰੇਕ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਦੇ 50,85 ਅੱਗੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਘੰਟੀ' ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਕਿਊਬਾ ਦੀ 50,90. ਜੁਆਨਟੋਰੈਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 550 ਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਫੜ ਲਏ ਅਤੇ 1: 43.50 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੀ। ਸਿੰਘ 1: 45.77 ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜੁਆਨਟੋਰੈਨਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਮਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਲੀਨ-ਜਿਨ-ਆਈਲ ਦੁਆਰਾ 1994 ਵਿੱਚ ਤੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣ ਕੇ 42 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ ਜੀਨਸਨ ਜਾਨਸਨ ਨੇ ਤੋੜਿਆ।

ਸਾਲ 1973 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਅਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ, ਵੱਕਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਾਲ 1974 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਵੱਕਾਰੀ ਸਿਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਸਨੇ 1978 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ (1: 48.80) ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ 800 ਮੀਟਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਮਾਸਕੋ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1973 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਅਤੇ 1975 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 400 ਮੀਟਰ, 800 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 4 × 400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਵਿੱਚ 3 ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

**ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼** (ਜਨਮ 28 ਅਗਸਤ 1978) ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਭਾਰਤੀ ਸਪ੍ਰਿੰਟਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਮੌਜੂਦਾ 100 ਮੀਟਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ ਜੋ 2005 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਰਕਟ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਅਗਸਤ 1978 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਲਾਪੂਝਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੀਕੇ ਮਾਧਵਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਾਲਜ, ਨੰਗੀਕਰੂਲੰਗਾਰਾ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਕੈਥਲਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੀ ਟੀ ਊਸ਼ਾ ਤੋੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ।

1994 ਵਿਚ, ਉਹ ਸਪੋਰਟਸ ਕੋਟੇ ਰਾਹੀਂ ਮਦਰਾਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਆਰਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੈਂਡਹੋਲਡ ਸਟਾਪ ਵਾਚ 'ਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ 10.30 ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦਿਆਂ, ਇੱਕ ਸੈਕਿੰਡ ਜੋੜ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ 11.30 ਸੈਕਿੰਡ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ 10.30 ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲਿਆ। 1999 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸਫਲਤਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 100 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ 10.58 ਸਕਿੰਟ ਅਤੇ 200 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ 21.35 ਸਕਿੰਟ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ 100 ਮੀਟਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਟ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਚਿੰਥਕਾ ਡੇ ਸੋਇਸਾ (10.29) (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ) ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦਿਆਂ 10.33 ਸਕਿੰਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ 10.21 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸਰਬੋਤਮ ਸਮਾਂ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਪਰ ਡੋਪਿੰਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ, ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

17 ਜੁਲਾਈ 2000 ਨੂੰ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਰਕਟ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਮੀਟ ਵਿੱਚ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ 20.73 ਸ. ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ 200 ਮੀਟਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਅਜੈ ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ 1999 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਜ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ 10.46 ਸੈਕਿੰਡ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਘਰੇਲੂ ਸਰਕਟ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਡੈਸ਼ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 200 ਮੀਟਰ ਡੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਓਐਨਜੀਸੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਸਰਕਟ ਮੀਟ ਵਿੱਚ 20.84 ਸਕਿੰਟ ਦੀ ਝੜੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ