open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ

**ਸੁਰੇਸ਼ ਹਰੀਪ੍ਰਸਾਦ ਜੋਸ਼ੀ** ()ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਛੋਟੀ-ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਕਵੀ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

## ਜਿੰਦਗੀ 
thumb|ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਭਾਗ, ਐਮਐਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ
ਉਹ 30 ਮਈ 1921 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਬਾਰਦੋਲੀ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਵਲੋਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੋਨਗੜ ਅਤੇ ਗੰਗਾਧਰਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1938 ਵਿੱਚ ਨਵਸਾਰੀ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਅਤੇ ਐਲਫੀਨਸਟਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. 1945 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਡੀ ਜੇ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1947 ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵੱਲਭ ਵਿਦਿਆਨਗਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। 1951 ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਤੌਰ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਯਾਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਡੋਦਰਾ ਵਿਖੇ 1981 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਰਹੇ।

ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੋਨਗੜ ਵਿਖੇ ਬਤੀਤ ਹੋਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ *ਬਲਜੀਵਨ* ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ *ਫਾਲਗੁਨੀ* ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕੀਤੀ। *ਉਪਜਾਤੀ* (1956) ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਚਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ *ਮਨੀਸ਼ਾ,* *ਸ਼ਿਤਿਜ,* *ਏਤਾਦ* ਅਤੇ *ਉਹਾਪੋਹ* ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।

## ਕੰਮ
ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜੋ 1955 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਂਧੀ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਭਰੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਆਲੋਚਕ ਭਰਤ ਮਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ 1975 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਦੌਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ
ਉਸਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਜੈਅੰਤ ਕੋਠਾਰੀ

**ਜੈਅੰਤ ਸੁਖਲਾਲ ਕੋਠਾਰੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸਨ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜੈਅੰਤ ਕੋਠਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜਨਵਰੀ 1930 ਨੂੰ ਰਾਜਕੋਟ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿਦਿਆ ਰਾਜਕੋਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 1948 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਸਵੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਧਰਮਸਿੰਜੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ ਅਤੇ 1959 ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ 1977 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 1949 ਤੋਂ 1954 ਤੱਕ ਰਾਜਕੋਟ ਵਿੱਚ ਕਟਲਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਕਲੇਮਜ਼ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1959 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਅ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ 1962 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ। ਉਸਨੇ *ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਕੋਸ਼* ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖੰਡ (*ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ* ਵਿਸ਼ਵ *ਕੋਸ਼* ; 1989) ਦਾ, ਜੋ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੈਯੰਤ ਗਾਦਿਤ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2001 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। *ਅਨੁਸ਼ਾਂਗ* (1978) ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਐਨ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। *ਵਿਆਸੰਗ* (1984) ਵਿੱਚ ਲੇਖਾਂ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕਾਂਗੀ-ਨਾਟਕਾਂ ਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. *ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾਣਾ ਪਦੋ: ਨਵਾ ਪਰਿਪਰੇਕਸ਼ਯਾਮਾ* (2004) ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 1995 ਵਿੱਚ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ *ਸ਼ਾਂਸ਼ੋਧਨ ਅਨੀ ਪਰਿਕਾਸ਼ਨ*, *ਅਸਵਾਦ ਅਸ਼ਟਦਸ਼ੀ*, *ਸਾਹਿਤਕ ਤਾਥੋਨੀ ਮਵਜਾਤ* (1989), *ਕਵਿਆਛੱਤਾ*, *ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਵੀਯਾਸਤ੍ਰਾਣੀ ਅਧੁਨਿਕ ਕ੍ਰੁਤਿਵਿਵੇਚਨਮਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤਾਤ*, *ਕਵੀਲੋਕਮਾ*, *ਨਵਲੋਕਮਾ*, *ਅਖਾਣਾ ਛੱਪਾ: ਕੇਤਲੋਕ ਆਰਥਵਿਸਤਾਰ*।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ:ਵਿਕੀ ਫਾਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ

"ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਮੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਪਵੇਗਾ"

***ਵਿਕੀ ਫਾਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਮੁਹਿੰਮ*** ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ 10 ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੋਂ 31 ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੱਕ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

***ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਬਾਕੀ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਥੱਲੇ  ਲਿਖੋ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।***
# Jagseer S Sidhu (ਗੱਲ-ਬਾਤ) 05:04, 8 ਦਸੰਬਰ 2019 (UTC)
# Gurmehak Sidhu123 (ਗੱਲ-ਬਾਤ) 04:59, 10 ਦਸੰਬਰ 2019 (UTC)
# Garry Handa (ਗੱਲ-ਬਾਤ) 05:01, 10 ਦਸੰਬਰ 2019 (UTC)
# Husandeep Kaur 
# Akvinder benipal (ਗੱਲ-ਬਾਤ) 05:06, 10 ਦਸੰਬਰ 2019 (UTC)** Satpal Dandiwal ** (talk) &#124;Contribs) 05:06, 11 ਦਸੰਬਰ 2019 (UTC)
ਰਮਨਲਾਲ ਜੋਸ਼ੀ

**ਰਮਨਲਾਲ ਜੇਠਾਲਾਲ ਜੋਸ਼ੀ** (22 ਮਈ 1926 - 10 ਸਤੰਬਰ 2006) ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।.ਉਹ ਬਤਾਲੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 1984 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਮਨਲਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਮਈ 1926 ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਿਜਾਪੁਰ ਨੇੜੇ ਹੀਰਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਜੇਠਾਲਾਲ ਅਤੇ ਮਨੀਬੇਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਵਡਨਗਰ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉੱਤਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪਿਲਵਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1950 ਵਿਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ 1954 ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1954 ਤੋਂ 1959 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੂਏਜਜ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1959 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਐਚ ਏ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1962 ਵਿਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗਿਆ। 1986 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ 1986 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 1984 ਤੋਂ 1988 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ 1983 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1988 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਐਮਰਿਟਸ ਫੈਲੋ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੇ *ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼* ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ *ਉਦੇਸ਼* ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। 10 ਸਤੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।    

## ਕੰਮ  
ਉਸਦੀ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀਆਂ 42 ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ *: ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ:ਏਕ ਅਧਿਅਨ* (1963), *ਅਭਿਪਸਾ* (1968), *ਪਰਿਮਾਨ* (1969), *ਸ਼ਬਦਾਸੇਤੁ* (1970), *ਪ੍ਰਤਿਆਯ* (1970), *ਸਮਾਂਤਾਰ* (1976), *ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ ਕਥਾ* (1974), *ਵਨੀਯੋਗ* (1977), *ਵਿਵੇਚਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ* (1981), *ਪ੍ਰਗਨਯਾਮੂਰਤੀ ਗੋਵਰਧਨਮ* (1986), *ਨਿਸ਼ਪੱਤੀ* (1988), *ਪਰਿਵੇਸ਼* (1988), *ਵਿਵੇਚਨ ਨੀ ਆਬੋਹਵਾ* (1989), *ਆਦਿਵਚਨ* (1995). ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ:*ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ* (1979), *ਵੇਰੀਏਸ਼ਨ ਆਨ ਏ ਥੀਮ: ਐਸੇਜ਼ ਆਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਟਰੇਚਰ* (1993) ਹਨ। *ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ* ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ ਹੈ। *ਸਵਾ.* *ਸਾਕਸਰ ਨਵਲਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮੀਰਾਮ ਨੂ ਜੀਵਨਵ੍ਰੁਤੰਤ ਆਨੇ ਕਵਿਜੀਵਨ* (1966) ਅਤੇ *ਸ਼ਬਦਾਲੋਕ ਨਾ ਯਾਤਰੀਓ* 1–2 (1983) ਜੀਵਨੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮੱਧਯੁਗੀ ਕਵੀ ਅਖੋ ਦੁਆਰਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅਖਗੀਤਾ* ਅਤੇ *ਅਖਾ ਨੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ* ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ *ਕਵੀਸਾਂਚਾਯ* (1981), *ਉੱਤਮਲਾਲ ਨੀ ਗਦਾਸਿੱਧੀ* (1972), *ਗੋਵਰਧਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ* (1983) ਦਾ ਵੀ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ*।* ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜੀਵਨੀ ਲੜੀ' ''ਗੁਜਰਾਤੀ ਗ੍ਰੰਥਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਦਾ'' 1976 ਤੋਂ 2006 (ਆਪਣੀ ਮੌਤ) ਤੱਕ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।     

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਦਾਸ ਲੁਹਾਰ

**ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਦਾਸ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮਦਾਸ ਲੁਹਾਰ**, ਜਿਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਸੁੰਦਰਮ** ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (22 ਮਾਰਚ 1908 - 13 ਜਨਵਰੀ 1991), ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
thumb|ਸੁੰਦਰਮ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ; ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜੈਭਿੱਖੂ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਧੀਰੂਭਾਈ ਠਾਕਰ ਹੈ
ਸੁੰਦਰਮ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਮਾਰਚ 1908 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੰਬੇ ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਸੀ, ਦੇ ਮੀਆਂ ਮਤਰ, ਭਰੂਚ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਮਟੌਰ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਮੋਦ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗ੍ਰੇਡ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਛੋਟੂਭਾਈ ਪੁਰਾਨੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਊ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਭਰੂਚ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1929 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਨਗੜ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂਕੁਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1935 ਤੋਂ 1945 ਤੱਕ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨ ਜੋਤੀਸੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ 1945 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰੋਬਿੰਦੋ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੋਂਡਚੇਰੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। 13 ਜਨਵਰੀ 1991 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੰਮ 
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦੋਵੇਂ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲ, ਤੀਬਰ ਅਤੇ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਤੱਤ ਵੀ ਹਨ। ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪੜਾਵਾਂ; ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦ, ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ, ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਰੋਬਿੰਦੋ ਦਾ ਸਵੈ-ਬੋਧ ਦਰਸ਼ਨ, ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ।

### ਕਵਿਤਾ 
ਉਸਨੇ 1926 ਵਿੱਚ ਕਲਮੀ ਨਾਂ, **ਮਰੀਚੀ** ਹੇਠ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਅਤੇ *ਏਕਾਂਸ਼ ਦੇ* ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਮੀ ਨਾਮ, **ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ** ਹੇਠ, ਵਧੇਰੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਆਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ *ਬਾਰਡੋਲੀਨ* 1928 ਵਿੱਚ ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਸੁੰਦਰਮ ਦੇ** ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਅਪਣਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਯੂਸੁਫ਼ ਮੇਕਵਾਨ

**ਯੂਸੁਫ਼ ਇਗਨਾਸ ਮੇਕਵਾਨ** ( ਗੁਜਰਾਤੀ : જોસેફ ઇગ્નાસ મેકવાન; 9 ਅਕਤੂਬਰ 1936 - 28 ਮਾਰਚ 2010) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾਈ  ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1989 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ *ਆਂਗਲੀਆਤ*  (1986) ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1990 ਵਿਚ ਧਨਜੀ ਕਾਂਜੀ ਗਾਂਧੀ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: *ਵਯਥਾਣਾ ਵਿਟਕ* (ਦੁਖ ਦੀ ਪੀੜ; 1985), *ਆਂਗਲੀਆਤ* (ਮਤਰੇਆ ਬੱਚਾ; 1986) ਅਤੇ *ਮਾਰੀ ਪਰਣੇਤਰ* (1988)। ਗੁਰਦਾ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 28 ਮਾਰਚ 2010 ਨੂੰ ਨਡੀਆਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।  

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਮੇਕਵਾਨ ਦਾ ਦਾਦਾ ਹਿੰਦੂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ 1892 ਵਿਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੈਕਵਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਅਕਤੂਬਰ 1936 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਨੰਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਦੇ ਖੇੜਾ ਤਾਲੁਕ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ, ਤਰਨੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇੜਲੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਓਡ ਦੇ ਮੂਲ ਵਸਨੀਕ ਸਨ। ਉਹ ਤਰਨੌਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇਗਨਾਸ ਉਰਫ ਦਾਹੀਆਲਾਲ ਉਥੇ ਇਕ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਜਣੇਪਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਲੰਘਿਆ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਹਰੀਬੇਨ ਉਰਫ ਹੀਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਵਾਨ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਕ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਜ਼ਾਲਮਨਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦੀ ਸੀ।  

ਮੇਕਵਾਨ ਬਹੁਤ ਗੁਣੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਧਾਰਣ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵਧੇਰੇ ਉੱਪਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਉਸ ਕੋਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਯਾਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਬੀਮਾਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਓਡ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਬੋਰਡ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਰੇਡ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਦ ਦੇ ਆਈਪੀ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਅੰਤਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। 

ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਖਮਲੋਜ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗਣਾ ਪਿਆ।  ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ 1955 ਵਿਚ ਡਿਪਟੀ ਪੀਟੀਸੀ ਵਜੋਂ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲ, ਨਡੀਆਡ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ 72% ਨਾਲ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ (ਪੀਟੀਸੀ) ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ 72% ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ *ਵਿਨੀਤ ਵਿਸਾਰਦ* ਅਤੇ *ਰਾਸ਼ਟਰਭੂਸ਼ਾ ਰਤਨ* ਵੀ ਕੀਤੇ। 1957 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਸ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵਾਰ-ਐਤਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1971 ਤੋਂ 1972 ਤਕ ਡਾਕੌਰ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਅਤੇ 1972 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਐਮਬੀ ਕਾਲਜ, ਵਿਦਿਆਨਗਰ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1994 ਵਿਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਤਕ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਪ੍ਰਿਅਕਾਂਤ ਮਣਿਯਾਰ

**ਪ੍ਰਿਅਕਾਂਤ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਮਣਿਯਾਰ** (24 ਜਨਵਰੀ 1927 - 25 ਜੂਨ 1976) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦੀ ਅਤੇ ਬਿੰਬਵਾਦੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਸੱਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਲੀਲੇਰੋ ਢਾਲ* (1979) ਲਈ 1982 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮਰਨ-ਉਪਰੰਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਪ੍ਰਿਅਕਾਂਤ ਮਣਿਯਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਜਨਵਰੀ 1927 ਨੂੰ ਵਿਰਮਗਾਮ (ਹੁਣ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਾਚੰਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਕੁੰਵਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਅਮਰੇਲੀ ਤੋਂ ਵਿਰਮਗਾਮ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਦੂਜੀ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਐਪਰ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਊ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ, *ਪੰਖੀ ਅਨੇ ਦਾਨੋ* (*ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਦਾਣਾ*) ਲਿਖੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ *ਕੁਮਾਰ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। *ਕੁਮਾਰ ਦੇ* ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਬਚੂਭਾਈ ਰਾਵਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧ ਸਭਾ, ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਮਣਿਯਾਰ, ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਚੂੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

## ਕੰਮ 
ਪ੍ਰਿਯਾਂਕਾਂਤ ਮਣਿਯਾਰ ਨਿਰੰਜਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਹਿਤਕ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ ਕਵੀ ਨਿਰੰਜਨ ਭਗਤ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਸਮੁਖ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਨਲਿਨ ਰਾਵਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦੀ ਅਤੇ ਬਿੰਬਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ,

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1927
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਬੀ.ਐਚ.ਯੂ.) ਵਾਰਾਣਸੀ

**ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਵਾਰਾਣਸੀ** (ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: **ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਬੀ ਐਚ ਯੂ) ਵਾਰਾਣਸੀ** ਜਾਂ **ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. (ਬੀ.ਐਚ.ਯੂ.) ਵਾਰਾਣਸੀ**) ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਨਾਰਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ 1919 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਇਹ 1968 ਵਿੱਚ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਬਣਿਆ। ਇਸਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. (ਬੀ.ਐਚ.ਯੂ.) ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ 15 ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ 3 ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਸਕੂਲ ਹਨ।

ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਾਲ 2019-2020 ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਐਲੂਮਨੀ ਮੀਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। 80 ਸਾਲਾ ਬੈਨਕੋ ਚਿਮਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਦੀ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਆਈਆਈਟੀ (ਬੀਐਚਯੂ) ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬਨਾਰਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ (ਬੈਂਕੋ), ਮਾਇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਟਲਗਰੀ ਕਾਲਜ (ਐਮਆਈਐਮਈਈਟੀ), ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਟੈਕਨੋ) ਅਤੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਆਈਟੀ-ਬੀਐਚਯੂ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਬੀ.ਐੱਚ.ਯੂ.) ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਬੀ.ਐਚ.ਯੂ. ਵਿਖੇ ਪਹਿਲਾ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਸਮਾਰੋਹ 19 ਜਨਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ, ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਜਾ ਵਡਿਆੜ, ਜੋ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਅਤੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ (ਬੇਨਕਾ) ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਕਾਰੀਗਰ ਕੋਰਸ 11 ਫਰਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀ.ਐਚ.ਯੂ. ਕੋਲ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੈਟਲਗਰੀ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ, ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਪੀ. ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
left|thumb| ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. (ਬੀ ਐਚ ਯੂ), ਵਾਰਾਣਸੀ
ਜੀਓਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1920 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕੋ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਟਲੌਰਜੀ ਦੇ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਭਾਗ ਜੁਲਾਈ, 1921 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1923 ਵਿਚ, ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਟਲੌਰਜੀ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1944 ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਮਾਇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਟਲਗਰੀ ਕਾਲਜ (ਐਮਆਈਐਨਐਮਈਟੀ) ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲ 1932 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਲਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਮੂਹ ਨੇ. (ਏ) ਕੈਮਿਸਟਰੀ, (ਅ) ਫਾਰਮਾਕੋਗਨੋਸੀ ਅਤੇ (ਸੀ) ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਾਲੀ ਬੋਟਨੀ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 1934 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1935 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਫਾਰਮੇਸੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਸੈਂਟਰਲ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ। ਸਤੰਬਰ 1935 ਵਿਚ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਬੋਟਨੀ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਸੈਰਾਮਿਕਸ ਵਿਭਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1937 ਵਿਚ, ਗਲਾਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵੀ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਸਾਲ 1939 ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਸਾਇਣ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ, ਸੈਰਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਗਲਾਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਟੈੱਕਨੋ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਚਿਨੂ ਮੋਦੀ

**ਚਿਨੂ ਮੋਦੀ** (ਗੁਜਰਾਤੀ:ચિનુ મોદી), (30 ਸਤੰਬਰ 1939 - 19 ਮਾਰਚ 2017), ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਇਰਸ਼ਾਦ** (ਗੁਜਰਾਤੀ:ઈર્શાદ) ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਵਾਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
### ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਮੋਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਜਾਪੁਰ ਵਿੱਚ 30 ਸਤੰਬਰ 1939 ਨੂੰ ਚੰਦੂ ਲਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀਕਾਂਤਬੇਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਾਦੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੇਠ ਹਸਨਾਲੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਢੋਲਕਾ ਉਸਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੈਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1960 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਸਰ ਐਲ ਏ ਸ਼ਾਹ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਲ.ਐਲ. ਬੀ. ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1968 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਖੋਜ *ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਮਾ ਖੰਡਕਾਵਿਆ* (ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਕਾਵਿ) ਲਈ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਗਾਈਡ ਮੋਹਨਭਾਈ ਸ਼ੰਕਰਭਾਈ ਪਟੇਲ ਸੀ। 19 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ, ਉਹ ਪਾਲਦੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਤਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਐਨਐਚਐਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਚੰਦਰਵਦਨ ਮਹਿਤਾ

**ਚੰਦਰਵਦਨ ਚਿਮਨਲਾਲ ਮਹਿਤਾ** (6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1901 - 4 ਮਈ 1991), ਸੀ ਸੀ **ਮਹਿਤਾ** ਜਾਂ **ਚੰਨ** ਜਾਂ **ਚੀ.** **ਮਹਿਤਾ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਥੀਏਟਰ ਆਲੋਚਕ, ਜੀਵਨੀਕਾਰ, ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀਕਾਰ, ਯਾਤਰਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਸੀ। ਉਹ ਵਡੋਦਰਾ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਚੰਦਰਵਦਨ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1901 ਨੂੰ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ . ਉਸ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਵਡੋਦਰਾ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ 1919 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1924 ਵਿੱਚ ਐਲਫਿਨਸਟਨ ਕਾਲਜ, ਬੰਬੇ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕਰ ;ਲਈ। 1928 ਵਿਚ, ਉਹ ਬਾਰਦੋਲੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ 1928 ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਨਵਭਾਰਤ* ਵਿੱਚ *ਬਤੌਰ* ਸੰਪਾਦਕ ਨਿਯੁਕਤ ਵੀ ਹੋਇਆ। 1933 ਤੋਂ 1936 ਤਕ, ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਿਊ ਏਰਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

ਉਹ 1938 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ (ਏਆਈਆਰ) -ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1954 ਵਿੱਚ ਏਆਈਆਰ- ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਕਈ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਆਦਿ ਮਾਰਜਬਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਰਗੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬੜੌਦਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਿਆਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਲਾ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੜੌਦਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਿਆਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਥੀਏਟਰ ਮੰਚਾਂ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 1925 ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1938 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। 4 ਮਈ 1991 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੰਮ 
ਮਹਿਤਾ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਾਟਕ ਸਟੇਜਕ੍ਰਾਫਟ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਖਾਂਤ, ਕਾਮੇਡੀ, ਵਿਅੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ, ਜੀਵਨੀ ਨਾਟਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

; ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਨਾਟਕ

1920 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਗ਼ੈਰ-ਲਿਖਤ ਇਕਬਚਨੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਸ ਨੇ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਟਕ ਮੰਡਲੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਨਾਟਕ, *ਕਾਲਜ ਕੰਨਿਆ* (ਕਾਲਜ ਦੀ ਕੁੜੀ, 1925) ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901
ਰਮੇਸ਼ ਪਾਰੇਖ

**ਰਮੇਸ਼ ਪਾਰੇਖ** ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ.ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ।  ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਰੁਚੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੀਤਾਂ, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਮੇਸ਼ ਪਾਰੇਖ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1940 ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਲਾਲ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾਬੇਨ ਦੇ ਕਪੋਲ ਵਣਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੇਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਰੇਖ ਮਹਿਤਾ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ *ਪ੍ਰਿਤਨੀ ਦੁਨੀਆ* , ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਰਸਾਲੇ,*ਚਾਂਦਨੀ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਸਐਸਸੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਉਸਨੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਰ ਜੇ ਜੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਉਹ 1960 ਵਿਚ ਅਮਰੇਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ 1962 ਤੱਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੋਰਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1967 ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1968 ਵਿਚ ਅਨਿਲ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ।    ਉਸ ਨੇ 1988 ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਅਮਰੇਲੀ ਤੋਂ ਰਾਜਕੋਟ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ 17 ਮਈ 2006 ਨੂੰ ਰਾਜਕੋਟ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।   

## ਕੰਮ  
ਰਮੇਸ਼ ਪਾਰੇਖ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਗ਼ੈਰ-ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਸੋਨਲ ਅਤੇ ਮੀਰਾਬਾਈ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਾਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਕਿਆ* (1970) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਖਡਿੰਗ* (1979) ਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ; *ਤਵਾ* (1980), *ਸਨਾਨਨ* (1981), *ਖੱਮਾ ਆਲਾ ਬਾਪੂਨੇ* (1985), *ਮੀਰਾ ਸਮ* *ਪਰੇ* (1986) ਅਤੇ *ਵਿਤਨ ਸੁਦ ਬੀਜ* (1989) ਹਨ। ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਕਵਿਤਾ 1991 ਵਿੱਚ *ਛਾ ਅਕਸ਼ਰ ਨੂ ਨਾਮ ਦੇ* ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਾਪੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ *ਲੇ, ਤਿਮੀਰਾ!* *ਸੂਰਿਆ* 1995 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਅਤੇ *ਛਤੀਮਾ ਬਰਸਾਖ* (1998), *ਚਸ਼ਮਨਾ ਕਛ ਪਰ* (1999) ਅਤੇ *ਸਵਗਤਪ੍ਰਵਾ* (2002) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਸੀ। ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ *ਕਲ ਸੱਚਾਵ ਪਗਾਲਾ* (2009) ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰ ਨਿਤਿਨ ਵਡਗਾਮਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਰਸਿਕਲਾਲ ਪਰੀਖ

**ਰਸਿਕਲਾਲ ਛੋਟਾਲਾਲ ਪਰੀਖ** (1897–1982) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਇੰਡੋਲੋਜਿਸਟ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1960 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ *ਸ਼ਰਵਿਲਕ* ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਅਤੇ ਨਰਮਦ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। 

## ਜਿੰਦਗੀ 
ਰਸਿਕਲਾਲ ਪਰੀਖ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1897 ਨੂੰ ਪੈਂਡਾਪੁਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਛੋਟੇਲਾਲ ਲਾਲੂਭਾਈ ਪਰੀਖ, ਸਦਰਾ, ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਚੰਚਲਬੇਨ, ਇੱਕ ਸਟਾਕ-ਬਰੋਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ। ਚੰਚਲਬੇਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਹਵਾ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸਨੇ ਰਸਿਕਲਾਲ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 

ਰਸਿਕਲਾਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਸਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ, ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਗਲੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1913 ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਬੱਲੂਭਾਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਮਾਨਕਬੇਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸਦਰਾ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀ। 

ਆਪਣੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੁਣੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚੂਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕਰਨ ਲਈ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡਾ: ਭੁਨੇ, ਆਰ ਡੀ ਰਨਾਡੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਪਟਵਰਧਨ ਕੋਲੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਭਿਆਨਕਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕੋਲੋਂ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋ. ਪਟਵਰਧਨ ਕੋਲੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ,ਅਤੇ ਇਬਸਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। 1918 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚੂਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।  

ਆਪਣੇ ਐਮ ਏ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਭੰਡਾਰਕਰ ਓਰੀਐਂਟਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੰਡੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੁਨੀ ਜਿਨਵਿਜੇ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੰਡੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ ਇੰਦੁਲਾਲ ਯਾਗਨਿਕ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ *ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਵਿੱਚ* ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ *ਵਿਦਿਆਪੀਠ* ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਜਰਨਲ *ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਦਾ* ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ।  

ਪਰੀਖ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਨਵੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਸ਼ਰਦ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1897
ਮੋਹਨ ਪਰਮਾਰ

**ਮੋਹਨ ਪਰਮਾਰ** (ਗੁਜਰਾਤ**મોહન પરમાર** ਜ. 15 ਮਾਰਚ 1948) ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਪਰਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅੰਚਾਲੋ*  ਲਈ 2011 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀਸ਼ ਮੰਗਲਮ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਤਰਜਮਾਨ *ਹਯਾਤੀ*  ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲੇ *ਪਰਬ*' ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।  

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮੋਹਨ ਪਰਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ  ਦੇ ਮਹੇਸ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ, ਭਸਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾਲ ਅਤੇ ਮੰਚੀਬੇਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਭਸਾਰੀਆ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿਦਿਆ ਲਿੰਚ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲੀਆਸਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਸ ਐਸ ਸੀ 1966 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿਚ ਮਹੇਸਾਨਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਐਮ.ਏ. ਸੰਨ 1984 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਟੋਪੀਵਾਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ 1994 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ  ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਡਾਕਟੋਰਲ ਥੀਸਸ *ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਪਹਿਲੂ* ਸੀ।  

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
*ਕੋਲਾਹਲ*, ਮੋਹਨ ਪਰਮਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1980 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ *ਵਾਅਕ* (1995) ਅਤੇ *ਅੰਚਾਲੋ* (2008) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ। ਉਸਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚ *ਭੇਖਦ* (1982), *ਵਿਕਰਿਆ*, *ਕਾਲਗ੍ਰਾਸਤਾ*, *ਪ੍ਰਾਪਤੀ* (1990), *ਨੀਲੀਯੂ* (1992) ਅਤੇ *ਲੂਪਤਾਵੇਧ* (2006) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ *ਸੰਵਿਤੀ* (1984), *ਅੰਸਾਰ* (1989) ਅਤੇ *ਵਰਤਾਰੋਹਨ* (2005) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ *ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ ਪਛਿਨੀ ਵਰਤਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰੀਨਾਮੋ*  2001 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।  

ਉਸਨੇ *ਜੋਤੀਸ਼ ਜਾਨੀਨੀ ਵਰਤਾਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ* (2013) ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਜੋਤਿਸ਼ ਜਾਨੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਂਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।    
&#x5B; ''* &#x5D;

## ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ  
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅੰਚਾਲੋ'' (2008) ਲਈ 2011 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਉਮਾ-ਸਨੇਹਰਾਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2000–01), ਸੰਤ ਕਬੀਰ ਅਵਾਰਡ (2003) ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਾਨੰਦ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ (2011) ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।  

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਮੋਹਨ ਪਰਮਾਰ ਗੁਜਰਾਤ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਬੋਰਡ, ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਦਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।  

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਹਰਿਵੱਲਭ ਚੁਨੀਲਾਲ ਭਾਯਾਣੀ

thumb|ਹਰਿਵੱਲਭ ਚੁਨੀਲਾਲ ਭਾਯਾਣੀ

**ਹਰਿਵੱਲਭ ਚੁਨੀਲਾਲ ਭਾਯਾਣੀ** (, , ; 26 ਮਈ 1917—11 ਨਵੰਬਰ 2000) ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ, ਖੋਜਕਰਤਾ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸਨ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
thumb|ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਜਿੱਥੇ ਹਰਿਵੱਲਭ ਚੁਨੀਲਾਲ ਭਾਯਾਣੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਰਿਵੱਲਭ ਚੁਨੀਲਾਲ ਭਾਯਾਣੀ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਮਈ 1917 ਨੂੰ ਚੁਨੀਲਾਲ ਦੇ ਦਾਸ ਸ਼੍ਰੀਮਾਲੀ ਜੈਨ ਸਥਾਨਕਵਾਸੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹੁਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਜੇ ਉਹ ਛੋਟਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਹੁਵਾ ਦੇ ਐਮ. ਐਨ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ 1934 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਮਾਲਦਾਸ ਕਾਲਜ, ਭਾਵਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 1939 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅਰਧਮਾਗਧੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਦਿਆ ਭਵਨ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ 1941 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਕਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਵਿੱਚ*ਪੌਮਚਾਰੀਆ,* ਮਹਾਕਾਵਿ ਤੇ ਆਪਣਾ ਥੀਸਿਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1951 ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਜਿਨਵਿਜੈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਲਫ਼ ਲਿਲੀ ਟਰਨਰ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1945 ਤੋਂ 1965 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੁਏਜਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ 1965 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਉਥੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ 1975 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਲਭਾਈ ਦਲਪਤਭਾਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੋਲੋਜੀ ਵਿਖੇ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰਾਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਦ੍ਰਾਵਿੜਿਅਨ ਲਿੰਗੁਇਸਟਕਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1993 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਜੈਨ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਸਾਲੇ *ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਦੀ* ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 11 ਨਵੰਬਰ 2000 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਹਰਿਵੱਲਭ ਚੁਨੀਲਾਲ ਭਾਯਾਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ, ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼, ਪੁਰਾਣੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਮੱਧਯੁਗ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿੱਦ੍ਵਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਨਿਓਗ੍ਰਾਮਰੀਅਨ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

### ਇਨਾਮ 
ਉਸਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸਵਰਨ ਚੰਦਰਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1987 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਾਨੰਦ ਸਵਰਨ ਚੰਦਰਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1989 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1981 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ *ਰਚਨਾ ਰਚਨਾ ਸਮਰਚਨਾ* ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪੁਸਤਕ *ਕਾਵਿਆਪ੍ਰਕਾਸ਼* ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਨਰਮਦ ਸਵਰਨ ਚੰਦਰਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਧੀਰੂਬੇਨ ਪਟੇਲ

**ਧੀਰੂਬੇਨ ਗੋਰਧਨਭਾਈ ਪਟੇਲ** () ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਧੀਰੂਬੇਨ ਗੋਰਧਨਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਮਈ 1926 ਨੂੰ ਬੜੌਦਾ (ਹੁਣ ਵਡੋਦਰਾ, ਗੁਜਰਾਤ) ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਕ੍ਰੋਨੀਕਲ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੋਰਧਨਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਗੰਗਾਬੇਨ ਪਟੇਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਨੰਦ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਧਰਮਜ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ, ਸਾਂਤਾਕਰੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪੋਦਾਰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਲਫਿਨਸਟਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1945 ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਬੀਏ ਅਤੇ 1949 ਵਿਚ ਭਵਨ ਦੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1963-64 ਵਿਚ ਦਹੀਸਰ ਵਿਖੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜਾਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।    

ਉਸਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਨੰਦ ਪਬਿਲਸ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1963-64 ਵਿਚ ਕਲਕੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1966 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਉਸਨੇ *ਸੁਦਾ* ਨਾਮ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਰਸਾਲਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 2003―2004 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ *ਭਵਨੀ ਭਾਵਈ* ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ*ਢਾਲਿਆ* ਗਿਆ।   

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
ਧੀਰੂਬੇਨ ਪਟੇਲ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਆਲੋਚਕ ਸੂਸੀ ਥਾਰੂ ਅਤੇ ਕੇ ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਹਾਲਾਂਕਿ ਧੀਰੂਬੇਨ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਕੁੰਦਨਿਕਾ ਕਪਾਡੀਆ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਰੀ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।" 

ਧੀਰੂਬੇਨ ਪਟੇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ, ਅਗੰਤੁਕ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਰਾਜ ਸੁਪੇ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਰੇਨਬੋ ਐਟ ਨੂਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਪਟੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸੁਪ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ".. ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਇਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਉਹੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ "ਕਿਚਨ ਪੋਇਮਜ਼" (ਗੁਜਰਾਤੀ 2016) ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਵਡਵਾਨਲ (1963)
* ਵਾਸਨੋ ਅੰਕੁਰ (1967)
* ਵਾਵਾਂਟੋਲ (1970)
* ਸ਼ਿਮਲਾ ਨਾ ਫੂਲ (1976)
* ਏਕ ਭਲੋ ਮਾਨਸ (1979)
* ਵਾਮਲ (1980)
* ਅੰਧਲੀ ਗਲੀ (1983)
* ਗਗਨਾ ਲਗਾਨ (1984)
* ਕਾਦੰਬਰਿਣੀ ਮਾਂ (1988)
* ਏਕ ਫੂਲ ਗੁਲਾਬੀ ਵਤ (1990)
* ਏਕ ਦਾਲ ਮਿਠੀ (1992)
* ਹੁਤਾਸ਼ਨ (1993)
* ਅਗੰਤੁਕ (1996)

ਉਸ ਦੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।

* ਅਧੂਰੋ ਕਾਲ (1955)
* ਏਕ ਲਹਿਰ (1957)
* ਵਿਸ਼ਰਾਮਭਕਥਾ (1966)
* ਤਧ (1976)
* ਜਵਾਲ (2001)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਭੋਲਾਭਾਈ ਪਟੇਲ

**ਭੋਲਾਭਾਈ ਪਟੇਲ** (ਗੁਜਰਾਤੀ: **ભોળાભાઈ પટેલ**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਲਿਖੇ। ਉਸ ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪਟੇਲ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਗਸਤ 1934 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਨੇੜੇ ਸੋਜਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਐਸਐਸਸੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬੈਚੂਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ, 1968 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚੂਲਰ, 1970 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਉਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜੋਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸਨ। ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਹਜ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪਰਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 1974 ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਪਟੇਲ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਪਟੇਲ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੋਦਾਸਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1960 ਤੋਂ 1969 ਤੱਕ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ ਲੈਂਗੁਏਜਜ਼ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਥੇ ਸੰਨ 1969 ਤੋਂ 1994 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤਕ ਰਿਹਾ। ਪਟੇਲ ਨੇ 1983-84 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਾਂਤੀਨੀਕੇਤਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ *ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ* ਟਰੱਸਟੀ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ *ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2011 ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ 2012 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 1974 ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਮਾਸਕ ਪੱਤਰ *ਪਰਬ* ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।

ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ 20 ਮਈ, 2012 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
ਪਟੇਲ ਨੇ 52 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜੋ ਗੁਜਰਾਤੀ, ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਅਸਾਮੀਆ, ਉੜੀਆ, ਜਰਮਨ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਮਰਾਠੀ, ਪੁਰਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯਾਤਰਾਨਾਮੇ ਲਿਖੇ। ਪਟੇਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਵੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਜੈਅੰਤ ਪਾਠਕ

**ਜੈਅੰਤ ਹਿੰਮਤਲਾਲ ਪਾਠਕ** (; 20 ਅਕਤੂਬਰ 1920 &nbsp; - 1 ਸਤੰਬਰ 2003) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਹ 1990 - 1991 ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਕੁਮਾਰ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ, ਨਰਮਦ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ, ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਅਤੇ ਉਮਾ-ਸਨੇਹਰਾਸ਼ਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਜੈਯੰਤ ਪਾਠਕ ਕਵਿਤਾ ਅਵਾਰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜੈਯੰਤ ਪਾਠਕ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1920 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪੰਚਮਹਿਲ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਰਾਜਗੜ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਗੋਥ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਗੌੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਛੱਬਾ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤਰਾਮ ਜੋਇਤਾਰਾਮ ਪਾਠਕ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। "ਬਚੁਡੋ" (ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ) ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਸੀ। ਪਾਠਕ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੋਇਤਾਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਹਿੰਮਤਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ ਉਦੋਂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਉਹ ਲਗਭਗ ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰਾਜਗੜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਹ 1930 ਵਿੱਚ ਮੋਤਾਬੇਨ (ਉਰਫ ਪੁਸ਼ਪਾਬੇਨ) ਕੋਲ ਕਲੋਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਐਨਜੀਐਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1938 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਐਮਟੀਬੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚੂਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ 1945 ਵਿੱਚ ਵਡੋਦਰਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ.ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰਪ੍ਰਸਾਦ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਦੇ ਅਧੀਨ 1960 ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਥੀਸਸ *1920 ਪਾਛਿਨੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵਿਤਾਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਭੂਮਿਕਾ: ਪਰਿਬਲੋ ਅਨੇ ਸਿੱਧੀ* ਲਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਨੂਬੇਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
1943 ਤੋਂ 1945 ਤਕ, ਉਸਨੇ ਵਡੋਦਰਾ ਦੇ ਨਿਊ ਈਰਾ ਸਕੂਲ, ਕਟਾਪੀਟੀਆ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਰਜਨ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1948 ਤੋਂ 1953 ਤੱਕ ਉਹ ਮੁੰਬਈ, ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1953 ਵਿੱਚ ਸੂਰਤ ਦੇ ਐਮਟੀਬੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਉਥੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ 1989 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1992 ਵਿੱਚ ਨਰਮਦ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਨਰਮਦ ਯੁਗਵਰਤਾ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ *ਗੁਜਰਾਤ ਮਿੱਤਰ*, *ਲੋਕਸੱਤਾ*, *ਕੁਮਾਰ*, *ਬੁੱਧੀਕਾਸ਼*, *ਗ੍ਰੰਥ*, *ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਨਵ*, *ਕਵਿਤਾ* ਅਤੇ *ਕਵੀਲੋਕ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਸਤੰਬਰ 2003 ਨੂੰ ਸੂਰਤ ਦੇ ਨਾਨਪੁਰਾ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪਾਠਕ

**ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪਾਠਕ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਕੇ ਪਾਠਕ ਨੇ ਅਲੋਚਨਾ, ਕਵਿਤਾ, ਨਾਟਕ, ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1946 ਵਿਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ) ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1949 ਵਿਚ *ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਛੰਦੋ* ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ ਨਰਮਦ ਸੁਵਰਨਾ *ਚੰਦਰਕ* ਅਤੇ 1956 ਵਿਚ *ਬਰੂਹਤ ਪਿੰਗਲ* ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
left|thumb| ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਚੁੰਨੀਲਾਲ ਮਡੀਆ
ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪਾਠਕ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1887 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ (ਹੁਣ ਢੋਲਕਾ ਤਾਲੁਕਾ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ) ਗਨੋਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜੇਤਪੁਰ, ਰਾਜਕੋਟ, ਜਾਮਖੰਭਾਲੀਆ ਅਤੇ ਭਾਵਨਗਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 1904 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਮਲਦਾਸ ਕਾਲਜ, ਭਾਵਨਗਰ ਵਿਖੇ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਲਸਨ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਬੇ) ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1908 ਵਿਚ ਤਰਕ ਅਤੇ ਮਨੋਬਲ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਬੈਚੁਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

## ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ 
ਪਾਠਕ ਨੇ ਵਿਲਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ। 1911 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚੁਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਸਦਰਾ ਵਿਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪਦਿਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ, ਉਸਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 1919 ਵਿਚ ਸਦਰਾ ਵਿਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਦੂਲਾਲ ਯਾਗਨਿਕ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ 1920 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਕੇਲਵਾਨੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਜੇ ਐਲ ਨਿਊ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1920 ਵਿਚ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ 1921 ਵਿਚ ਰਸਿਕਲਾਲ ਪਰੀਖ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1928 ਤਕ ਉਥੇ ਤਰਕ, ਗਿਆਨ-ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ *ਸਾਬਰਮਤੀ*, *ਪੁਰਾਤੱਤਵ*, *ਯੁਗਧਰਮ* ਅਤੇ *ਗੁਜਰਾਤ* ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 1926 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੁਜਰਾਤੀ ਰਸਾਲੇ *ਪ੍ਰਸਠਾਨ ਦੇ* ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਜੇਲ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਉਸਦੀ ਮੌਤ 21 ਅਗਸਤ 1955 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਵਿਚ ਦਿਲ ਦੀ ਗਤੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ।  

### ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪਾਠਕ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਹੀਰਾ ਪਾਠਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਆਪ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ *ਪੈਰੋਲੋਕ ਪਾਤਰ* (1978) ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਤੀ ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਅਪਨੁ ਵਿਵੇਕਾਨਸਹਿਤਯ* ਅਤੇ *ਕਾਵਯਭਵਨ* ਲਿਖੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਮਿਲੀ।  
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1887
ਸੁਮਨ ਸ਼ਾਹ

**ਸੁਮਨ ਸ਼ਾਹ** ( ਗੁਜਰਾਤੀ : **ਸੁਮਨ ਸ਼ਾਹ** ) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਆਲੋਚਕ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਫੱਤਫਤਿਯੂਨ* ਲਈ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਦੋਨਾਂ ਜੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 74 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2 ਨਾਵਲ, 6 ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲੇਖਾਂ ਦੇ 4 ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ 6 ਅਨੁਵਾਦ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਉੱਤੇ 22 ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ 23 ਸੰਪਾਦਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ. ਉਹ 1983 ਤੋਂ 1986 ਤੱਕ *ਸ਼ਬਦਾਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ* ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ 1987 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ *ਖੇਵਨਾ ਦਾ* ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ। 

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਨਵੰਬਰ 1939 ਨੂੰ ਦਾਬੋਈ, ਵਡੋਦਰਾ ਜ਼ਿਲਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦਲਾਲ ਅਤੇ ਕੁੰਦਨਬਹੇਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾਬੋਈ ਪ੍ਰਥਮਿਕ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ 1957 ਵਿਚ ਵਿਭਾਗ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਦਾਬੋਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਐਮਐਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਨੂੰ 1959 ਵਿਚ ਦਾਬੋਈ ਦੇ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਲਈ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1962 ਵਿਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਇਕ ਗੌਣ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1964 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਵਡੋਦਰਾ ਦੀ ਐਮ ਐਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਮੋਹਨਭਾਈ ਸ਼ੰਕਰਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਥੀਸਸ *ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ: ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤੇ* *ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ* ਲਈ 1978 ਵਿਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਾਹ ਨੇ 42 ਸਾਲਾਂ (1962 ਤੋਂ 2004) ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1962 ਵਿੱਚ ਦਾਬੋਈ ਦੇ ਦਯਾਰਾਮ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਪਡਵੰਜ ਦੇ ਮਿਊਂਸਿਪਲ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ 1966 ਤੋਂ 1972 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1972 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਬੋਦੀਲੀ ਦੇ ਟੀ ਸੀ ਕਪਾਡੀਆ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1977 ਤਕ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1977 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੁਏਜ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1992 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਇਮੇਰਿਟਸ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ-ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਅਨੰਤਰਾਏ ਰਾਵਲ

**ਅਨੰਤਰਾਏ ਮਨੀਸ਼ੰਕਰ ਰਾਵਲ** (1 ਜਨਵਰੀ 1912 - 18 ਨਵੰਬਰ 1988) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਅਮਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਉਹ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ*ਸ਼ੌਨਕ* ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੇਠ ਆਲੋਚਨਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਅਨੰਤਰਾਏ ਰਾਵਲ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1912 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਮਰੇਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਲਾਭੀਪੁਰ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿਦਿਆ ਅਮਰੇਲੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1928 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਮਲਦਾਸ ਕਾਲਜ, ਭਾਵਨਗਰ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਉਸੇ ਹੀ ਕਾਲਜ ਦਾ ਫੈਲੋ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ 1934 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਨਾਲ ਇਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਪ੍ਰਜਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ* ਨਾਲ ਇੱਕ *ਸਬ-ਐਡੀਟਰ* ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰਾਵਲ ਨੇ ਅਗਸਤ, 1934 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਤਕ ਡੀ ਕੇ ਵੀ ਕਾਲਜ, ਜਾਮਨਗਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੁਏਜ ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਚਰ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 1977 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਵਡੋਦਰਾ ਵਿਖੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। 18 ਨਵੰਬਰ 1988 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੰਮ 
ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਅਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕਲਮੀ ਨਾਮ **ਸ਼ੌਨਕ ਸੀ**।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912
ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਸੇਠ

**ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਸੇਠ** (ਜਨਮ 3 ਫਰਵਰੀ 1938) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਕੰਪਾਇਲਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆਪੁੱਤਰ, ਨੰਦ ਸਮਾਵੇਦੀ, ਬਾਲਚਦਰਾ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਧੂਲਮਨੀ ਪਗਲੀਓ* ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
[thumb| [ਚਿਨੂ ਮੋਦੀ ਮਾਈਕ ਤੇ, ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਸ਼ੇਠ, ਰਾਜਿੰਦਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਰਾਮਾਨੁਜ ਵਲਭ ਵਿਦਿਆਨਗਰ ਵਿਖੇ, 1992 ]]
ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਫਰਵਰੀ 1938 ਨੂੰ ਪੰਚਮਹਿਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਕਲੋਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖੇੜਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਠਸਰਾ ਦਾ ਮੂਲ ਵਸਨੀਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ, 1958 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਜੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਉਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜੋਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਥੀਸਿਸ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ 1961–62 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਡਵੰਜ ਕਾਲਜ (1962–63), ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ (1963–1966), ਭਕਤਾ ਵੱਲਭ ਢੋਲਾ ਕਾਲਜ (1966–1972) ਅਤੇ ਫੇਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ (1972–1979) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1979 ਤੋਂ 1984 ਤਕ, ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਕੇ.ਐਲ. ਸਵਾਧਿਆਯ ਮੰਦਰ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ *ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕੋਸ਼* ਦੇ ਸਹਿ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਫਿਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਟਰੱਸਟ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ

thumb|ਚਿਸ਼ਤੀਆ ਹੁਕਮ ਦਾ ਸ਼ੇਖ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ
**ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ** (1478 - 1572) (ਹਿੰਦੀ:**सलीम चिश्ती**, ਉਰਦੂ:**سلیم چشتی**) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
thumb|ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਖ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ
ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਸੀਕਰੀ ਵਿੱਚ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਰਦ ਵਾਰਸ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਚਿਸ਼ਤੀ ਨੇ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸਲੀਮ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ) ਰੱਖਿਆ। ਸ਼ੇਖ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਧਰਮ-ਮਾਤਾ ਸੀ। ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੀ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਜਹਾਂਗੀਰਨਾਮਾ* ਵਿੱਚ ਵੇਰਵਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਤੁਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਖਾਨ ਕੋਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  

ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ, ਸਦੂਦੀਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸਆਦੁਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜਗੀਰਾਂ ਅਮੇਨਾਬਾਦ, ਤਲੇਬਾਬਾਦ ਅਤੇ ਚੰਦਰਪ੍ਰਤਾਪ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੋਤਾ ਕੁਰਸ਼ੀਦ ਅਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੀ 16 ਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਲਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਕਾਜ਼ੀਮੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ, ਅਸਾਮ ਬੰਗਾਲ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਜਸਟਿਸ ਬਦਰੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ, ਚੌਧਰੀ ਤਨਬੀਰ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਣਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਚੌਧਰੀ ਇਰਾਦ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸੰਨ 2015 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ, ਸ਼ੇਖ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ '*ਕਿਸ਼ਵਰ ਖਾਨ*' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਦਾਉਨ ਦੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।   
&#x5B; *ਸਰਕੂਲਰ ਹਵਾਲਾ* &#x5D;
ਅਕਬਰ ਨੇ ਸੂਫੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਉੱਚਾ ਰੱਖ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਗਲ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਉਥੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਧੀਰੇਂਦਰ ਮਹਿਤਾ

**ਧੀਰੇਂਦਰ ਪ੍ਰੀਤਮਲਾਲ ਮਹਿਤਾ** ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ *ਛਵਨੀ* ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ 2010 ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਧਰੇਂਦਰ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1944 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭੁਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਪੋਲੀਓਮਾਇਲਾਈਟਿਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਅਲਫ਼ਰੇਡ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਭੁਜ ਤੋਂ 1961 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਨਾਲ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। 1968 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੁਏਜਜ਼ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। 1976 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ, *ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਵਲਕਠਾਨੋ ਉਪਾਇਲਾਕੀ ਅਭਿਆਸ* ਸੀ। ਉਸਨੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁਜ ਵਿਖੇ ਅਕਾਸ਼ਵਾਨੀ ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਚ ਕੇ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 1970 ਤੋਂ 1976 ਤੱਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਭੁਜ ਚਲੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤਕ ਆਰ ਆਰ ਲਲਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਤੇ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਕੇਐਸਕੇਵੀ ਕੱਛ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਕੰਮ
*ਵਾਲੇ* (1971) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਸੀ ਜੋ ਪਿਆਰ, ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ, ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਨਾਵਲਾਂ, *ਚਿਹਨਾ* (1978) ਅਤੇ *ਆਦਰਸ਼ਿਆ* (1980) ਵੀ ਇਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਹਨ। *ਕਾਵੇਰੀ ਅਨੇ ਦਰਪਨਲੋਕ* (1988) ਵਿੱਚ ਦੋ ਛੋਟੇ ਨਾਵਲ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕਾਂ ਤੋਂ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ *ਔਰਤ* ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ। *ਘਰ* (1995) ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਘਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ *ਦਿਸ਼ਾਂਤਰ*, *ਅਪਨੇ ਲੋਕੋ*, *ਧਰਨਾ* (1990), *ਖੋਵੈ ਗਾਏਲੀ ਵਾਸਤੂ* (2001), *ਭੰਡਾਰੀ ਭਵਨ* (2002) ਅਤੇ *ਛਵਨੀ* (2006) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਕੱਲਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਿਰੰਤਰ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਰਹੇ ਹਨ।

*ਸਨਮੁਖ* (1985) 26 ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। *ਅਟਲੁ ਬਧੂ ਸੁਖ* ਅਤੇ *ਹੂ ਐਨੇ ਜੌ ਈ ਪਹੇਲਾ* ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।*ਪਾਵੰਨਾ ਵੇਸ਼ਮਾ* (1955) ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 1963 ਅਤੇ 1993 ਦਰਮਿਆਨ ਲਿਖੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ 119 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। *ਪ੍ਰਤਿਆਚਨੋ ਕੈੰਪ* ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਸ਼ੇਲਤ

**ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਇੰਦੂਲਾਲ ਸ਼ੇਲਤ** (ਗੁਜਰਾਤੀ: ਹਿਮਸ਼ੀ ਇੰਦੂਲਾਲ ਸ਼ੇਲਤ; ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ 1947) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਇਸਦੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਅੰਧਾਰੀ ਗਲੀਮਾ ਸਫੇਦ ਟਪਕਾਂ* (1992) ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ 1947 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. 1981-82 ਵਿੱਚ " ਵੀਐਸ ਨਾਇਪਾਲ ਦੇ ਨਾਵਲ" ਤੇ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1968 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1994 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਐਮ ਟੀ ਬੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ, ਸੂਰਤ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ 2013-2017 ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਰਹੀ।

ਉਸਨੇ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1995 ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਝਾਵਰਚੰਦ ਮੇਘਾਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਨੋਦ ਮੇਘਾਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਿਨੋਦ ਮੇਘਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 15 ਫਰਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ