ਮਦਰ ਟਰੇਸਾ

**ਮਦਰ ਟਰੇਸਾ** (26 ਅਗਸਤ 1910 - 5 ਸਤੰਬਰ 1997) ਦਾ ਜਨਮ ਆਞੇਜ਼ਾ ਗੋਞ੍ਜੇ ਬੋਇਆਜਿਉ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅਲਬੇਨੀਯਾਈ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਕੁਬ, ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ (ਅੱਜ ਦਾ ਸੋਪਜੇ, ਮੇਸੇਡੋਨਿਆ ਗਣਰਾਜ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਦਰ ਟਰੇਸਾ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਨਨ ਸੀ। ਉਹ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ਼ ਆਫ਼ ਚੈਰਿਟੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸੰਤ ਸੀ।. ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਨਾਂ ਐੱਚਆਈਵੀ/ਏਡਜ਼, ਕੋੜ੍ਹ ਅਤੇ ਤਪਦਿਕ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਪ ਰਸੋਈਆਂ, ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਕਲੀਨਿਕ, ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਆਰਡਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਸਹੁੰ: "ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਸੇਵਾ" ਦੇਣਾ, ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਨੂੰ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1962 ਦਾ ਰੈਮਨ ਮੈਗਸੇਸੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1979 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੀਨ ਚਾਵਲਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀ 1992 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ 6 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਫਰਾਂਸਿਸ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਆਰਚਡੀਓਸੀਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ ਮਾੜੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਜਾਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੀ ਘਾਟ ਲਈ ਵੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਜੀਵਨ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਮ ਅੰਜੇਜ਼ਾ ਗੋਂਕਸ਼ੇ (ਜਾਂ ਗੋਂਕਸ਼ਾ) ਸੀ ਬੋਜਾਕਸ਼ੀਉ (ਅੰਜੇਜ਼ਾ ਐਗਨੇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ; ਗੋਂਕਸ਼ੇ ਦਾ ਅਰਥ ਅਲਬਾਨੀਆਈ ਵਿੱਚ "ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਲੀ" ਹੈ)। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਅਗਸਤ 1910 ਨੂੰ ਸਕੋਪਜੇ, ਓਟੋਮੈਨ ਸਾਮਰਾਜ (ਹੁਣ ਉੱਤਰੀ ਮੈਸੇਡੋਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਸੋਵਰ ਅਲਬਾਨੀਆਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਕੋਪਜੇ ਵਿੱਚ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਨਿਕੋਲੇ ਅਤੇ ਡ੍ਰਾਨਾਫਾਈਲ ਬੋਜਾਕਸ਼ੀਉ (ਬਰਨਾਈ) ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਸੀ।. ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਓਟੋਮੈਨ ਮੈਸੇਡੋਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਨੀਅਨ-ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਬੀਆਈ ਏਜੰਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ 1919 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ ਬੇਲਗ੍ਰੇਡ ਗਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। [16][c] ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਿਜ਼ਰੇਨ (ਅੱਜ ਕੋਸੋਵੋ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਰਦਿਤਾ (ਮੌਜੂਦਾ ਅਲਬਾਨੀਆ) ਤੋਂ ਸੀ। [20][21] ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਗਜਾਕੋਵਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, [22] ਉਸਦੀ ਔਲਾਦ ਬਿਸ਼ਤਾਜ਼ਿਨ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। [23]

### ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਕੋਲ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ ਆਫ ਚੈਰਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 45 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗਰੀਬ, ਬਿਮਾਰ, ਯਤੀਮ ਅਤੇ ਮਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੈਰਿਟੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦਾ ਵੀ ਰਸਤਾ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ।ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੀ ਸੀ ਪਰ 1948 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਤਾਇਆ। 1950 ਵਿੱਚ, ਟੇਰੇਸਾ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ਼ ਆਫ਼ ਚੈਰਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਡਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਨਾਂ ਸਨ ਅਤੇ 2012 ਤੱਕ 133 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਮੰਡਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ HIV/AIDS, ਕੋੜ੍ਹ ਅਤੇ ਤਪਦਿਕ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੂਪ ਰਸੋਈਆਂ, ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਕਲੀਨਿਕ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਲਾਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂਬਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਹੁੰਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਕਸਮ ਦਾ ਦਾਅਵਾ - "ਗਰੀਬ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਮੁਫਤ ਸੇਵਾ" ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਟੇਰੇਸਾ ਨੂੰ 1962 ਦਾ ਰੈਮਨ ਮੈਗਸੇਸੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1979 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ। ਉਸ ਨੂੰ 4 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਕੈਨੋਨਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਬਰਸੀ (5 ਸਤੰਬਰ) ਉਸਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦਿਨ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਹਸਤੀ, ਟੇਰੇਸਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਕੰਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਗਰਭਪਾਤ ਅਤੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀ ਨਵੀਨ ਚਾਵਲਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। 6 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਟੇਰੇਸਾ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਆਰਚਡੀਓਸੀਸ ਦੇ ਸਹਿ-ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ