open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਹੇਗਲ ਮੱਤ

**ਹੇਗਲ ਮੱਤ** ਗਿਓਕ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਹੇਗਲ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਚੋੜ ਅਗਲੇ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਸਮੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿ "ਇਕੱਲਾ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਹੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਹੈ", ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਦੀ ਸਭ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਕੈਟੇਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸੀ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਨਿਰਪੇਖ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਏਕਤਾ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਸੀ।

## ਢੰਗ 
ਹੀਗਲ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੱਕੜ ਵਿਕਾਸ (*Entwicklung*) ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਰਹੀ ਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਅਨੁਭਵ ਦਾ   ਖੰਡਨ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ  ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਡਾਟਾ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਜੇ, ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ—ਵਹਿਸ਼ੀ ਦੀ ਬੇਰੋਕ ਕਾਰਵਾਈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੋਚ, ਭਾਵਨਾ, ਜਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

## References
ਡੋਡੋ

**ਡੋਡੋ** (ਰੈਫਸ ਕੁਕੁਲੈਟਸ) ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਟਾਪੂ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦਾ ਇੱਕ ਲੋਕਲ ਪੰਛੀ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਥਲਚਰ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ੧੭ਵੀਂ ਸਦੀ  ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਹ ਪੰਛੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਅਤਿਆਧਿਕ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਕਬੂਤਰ ਅਤੇ ਫਾਖਤਾ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਰਗੇ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਲੱਗਪੱਗ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਉਚਾ ਅਤੇ 20 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਕਈ ਪੂੰਛਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਮੀ ਫਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਡੋਡੋ ਮੁਰਗੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਭਾਰੀ-ਭਰਕਮ, ਗੋਲਮਟੋਲ ਪੰਛੀ ਸੀ। ਇਸਦੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਸਨ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਭਾਰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸਦੇ ਖੰਭ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੇ ਸਨ, ਜੋ ਡੋਡੋ ਦੇ ਉੱਡਣ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਾ ਤੇਜ ਦੋੜ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਡੋਡੋ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਰਿੜ੍ਹਦੇ-ਡਿੱਗਦੇ ਚਲਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮੁਕਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਡੋਡੋ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦੋਉਦੋ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਬੌਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੋਡੋ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਵਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਬੇਢੰਗੇ ਪੰਛੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਜੀਵਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਉੜਨਯੋਗ ਡੋਡੋ, ਪਰਿਸਥਿਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉੱਡਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਖੋਹ ਬੈਠੇ। ਹੁਣ ਡੋਡੋ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। 

ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਡੋਡੋ ਦੀ ਵਿਲੁਪਤੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਨਾ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਅਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ  ਦੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਫਿਲੰ ਡੋਡੋ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਇਸ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੰਛੀ ਉੜਾਨ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਸੁਭਾਅ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭੀਕ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ ਉੱਡ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੌਖ ਵਲੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਮਾਨਵ (ਰੋਬੋਟ)

thumb|ਦਿਵਾਕਰ ਵੈਸ਼ |263x263px

**ਮਾਨਵ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: मानव, ਮਤਲਬ "ਮਨੁੱਖ") ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਿਹਲਾ 3ਡੀ ਪ੍ਰਿੰਟਡ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਬੋਟ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਦਿਵਾਕਰ ਵੈਸ਼ ਵੱਲੋ ਏ-ਸੈੱਟ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਲੈਬਰਾਟਰੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਡਿਜ਼ਾਇਨ 
* ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 2 ਫੁੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਭਾਰ 2 ਕਿੱਲੋ ਹੈ।
* ਇਸਦੇ ਔਨਬੋਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਤਰਾਂ-ਤਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਨੱਚਣਾ, ਤੁਰਨਾ, ਆਦਿ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਬੋਟ
ਓਡੀਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਉਡੀਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਸਦ ਦੇ *ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ, 2009* ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗ ਸੀ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ *ਕੋਰਾਪੁਤ* ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1985 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 87 ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 35,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 6,500 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। 2013 ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਸਰਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਵੋਤਮ 10 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਵਿੱਚ ਐੱਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐੱਫ਼. ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 13ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।
## ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤਸਵੀਰਾਂ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਹੋਲੀ, ਪੰਜਾਬ

]]

**ਹੋਲੀ** ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਥਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਲਤਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦਪੁਰੀ ਮੰਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਹਲਾਦਪੁਰੀ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਹਿਰਨੀਆਕਸ਼ਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ, ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਜਿਸਨੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਸੀ। ਹੋਲੀ "ਬਸੰਤ" ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਰਾਜਸਥਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਰਾਜਸਥਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (ਹਿੰਦੀ: राजस्थान केन्द्रीय विश्वविद्यालय) ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ *ਸੀਯੂਰਾਜ* (ਹਿੰਦੀ: सीयूराज ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਨਗਰ ਅਜਮੇਰ ਨੇੜੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਸ ਸਕੂਲ, ਵੀਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 23 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲੲੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
# ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
# ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
# ਰਾਜਸਥਾਨ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੈੱਬਸਾੲੀਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ
ਸਿੱਕਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਸਿੱਕਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (ਨੇਪਾਲੀ: ) ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਕਮ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਗੰਗਟੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ *ਸਿੱਕਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ, 2006* ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਂਸਲਰ ਦਾ ਨਾਮ ਐੱਮ. ਐੱਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹੇਂਦਰ ਪੀ. ਲਾਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਕਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸਾਰੇ ਕਾਲਜ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਕਮ
ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਦ ਦੇ ਐਕਟ ਅਧੀਨ 1989 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ 61 ਹੋਰ ਕਾਲਜ ਹਨ ਜੋ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 24,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

### ਕੋਰਸ
ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਐੱਮ.ਏ, ਐੱਮ.ਐੱਸ.ਸੀ, ਐੱਮ.ਕੌਮ, ਐੱਮ.ਬੀ.ਏ, ਬੀ.ਟੈੱਕ, ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ (ਐਗਰੀ), ਐੱਲ ਐੱਲ.ਬੀ, ਬੀ.ਐੱਡ, ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ, ਬੀ.ਏ, ਬੀ.ਕੌਮ, ਬੀ.ਬੀ.ਏ, ਬੀ.ਸੀ.ਏ, ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ (ਨਰਸਿੰਗ) ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਗੁੱਗਾ

**ਗੁੱਗਾ** (ਗੁੱਗਾ ਪੀਰ, ਗੁੱਗਾ ਵੀਰ, ਗੁੱਗਾ ਰਾਣਾ, ਗੁੱਗਾ ਚੋਹਾਨ, ਗੁੱਗਾ ਜਹਾਂਪੀਰ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੱਗਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ "ਗੋਗਾਜੀ" ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ "ਗੁੱਗਾ ਜੀ" ਵਜੋਂ ਪੁੱਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪੂਜਾ
ਗੁੱਗਾ ਜੀ ਦਾ ਪੰਥ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਗੁੱਗਾ ਨੂੰ ਪੂਜਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੱਗਾ ਨੂੰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਪੁੱਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁੱਗਾ ਦੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਬਣਤਰ ਗੁਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਗਾ ਦੇ ਪੁੱਜ ਸਥਾਨ ਨੂੰ "ਮਾੜ੍ਹੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੁੱਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਸੇਵੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਸੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਸੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਜਨਮ
ਗੁੱਗਾ ਦਾ ਜਨਮ ਚੁਰੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਾਦਰੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਹੁਣ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਗੁੱਗਾ ਜੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬਛਲ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਰਾਜਾ ਜੇਵਰ ਸੀ ਜੋ ਦਾਦਰੇਵਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।

## ਲੋਕ ਧਰਮ 
ਗੁੱਗਾ ਜੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਸੀ ਪਰ ਕੁੱਝ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁੱਗਾ ਜੀ ਮੁਸਲਿਮ ਵਜੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਆਏ ਸੀ। ਗੁੱਗਾ ਜੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਿਆਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਗਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੂਰੇ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਗੁੱਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਜਸ਼ਨ
ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁੱਗਾ ਮਾੜ੍ਹੀ ਉੱਪਰ ਲੋਕ ਮਿਠੀਆਂ ਸੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿਠੀਆਂ ਮਠੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਗੁੱਗਾ ਨੌਮੀਂ ਦੇ ਦਿਨ ਗੁੱਗੇ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਸਮੇਂ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:

ਪੱਲੇ ਮੇਰੇ ਮਠੀਆਂ,
ਨੀ ਮੈਂ ਗੁੱਗਾ ਮਨਾਉਣ ਚੱਲੀਆਂ,
ਨੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਗੁੱਗਾ ਜੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:**CUTN**) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਸਦ ਦੇ ਐਕਟ (20 ਮਾਰਚ 2009 ਦਾ ਨੰਬਰ 25)ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 30 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ *ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ* ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 500ਏਕਡ਼ ਤੱਕ ਫ਼ੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ
ਭਾਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਭਾਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਜਾਂ **ਇੰਡੀਅਨ ਮੇਰੀਟਾਇਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:**IMU**) () ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 14 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ *ਇੰਡੀਅਨ ਮੇਰੀਟਾਇਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ, 2008* ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਚੇਨੱਈ, ਮੁੰਬਈ, ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ, ਕਲਕੱਤਾ, ਕੋਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਮੱਖਣ ਚਾਹ

**ਮੱਖਣ ਚਾਹ** ਨੂੰ ਪੋ ਚਾ , ਚਾ ਸੁਮਾ ਜਾਂ ਲਦਾਖੀ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਗੁੜ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਸਤਿਥ ਨੇਪਾਲ, ਭੂਟਾਨ, ਭਾਰਤ, ਤਿੱਬਤ, ਲੱਦਾਖ, ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤੀ ਜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਚਾਹ ਪੱਤੀ, ਯਾਕ ਮੱਖਣ, ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਲੂਣ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਤੌਰ ਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵਿਧੀ
ਸਬਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਾਹ ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਉਬਾਲਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਫੇਰ ਸੱਕਿਮ ਕਰਕੇ ਸਿਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੱਖਣ, ਨਮਕ, ਪਾਕੇ ਹਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਦਾ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਤੇਲ ਜਿੰਨਾ ਚੀੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਜਪਾਨੀ ਚਾਹ ਦਾਨੀ ਦੀ ਤਰਾਂ ਦਿਸਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੰਨ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਯਾਕ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਮੱਖਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਇਸ ਕਾਰਣ ਲੋਕ ਮੱਖਣ ਚਾਹ ਨੂੰ ਅੱਲਗ ਅੱਲਗ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਚਾਹ ਬਣਾਕੇ ਬਲੈਂਡ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। 

, Tibet]]

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Example of bowls from which Tibetans drink tea and further information on the bowls custom
*Sherpa Butter Tea 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ

**ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ ** (en:**SAFTA**) ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਦੇ 7 ਦੇਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ ਜੋ 6 ਜਨਵਰੀ 2004 12ਵੇਂ ਸਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਮੌਕੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦੇਸ ਹਨ: ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ,ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ,ਭੁਟਾਨ,ਭਾਰਤ,ਮਾਲਦੀਵ,ਨੇਪਾਲ,ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ।ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ 2016 ਤੱਕ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਬਕਾਰੀ ਕਰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1 ਜਨਵਰੀ 2006 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
## ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ ਸਨਅਤ ਤੇ ਪਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਲੀਆ ਅਸਰ 
ਚੀਨ **ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ**ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੱਚਾ ਜਾਂ ਅਧ-ਬਣਿਆ ਮਾਲ ਭੇਜ ਕੇ ਆਬਕਰੀ ਕਰ ਦੀ ਛੋਟ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਥੋਂ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਈਕਲ ਉਦਯੋਗ, ਸਾਈਕਲ ਪੁਰਜੇ ਉਦਯੋਗ, ਕਪੜਾ ਉਦਯੋਗ, ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*SAARC South Asian Free Trade Area (SAFTA) 
*SAFTA Text 
*World Bank, Data and Analysis on Trade and Regional Integration in South Asia 
*[Towards Unity: SAFTA Treaty](http://www.towardsunity.org/downloads/Agreement%20on%20South%20Asian%20South%20Trade%20Area%20(SAFTA).pdf) 
*SAARC proposes South Asian Economic Union, condemns terrorism 
*South Asian Economic Union – a growing reality that can change the world 

'''

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ

ਆਲਮੀ ਭੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆ ਸੂਚਕ(en: Global Hunger Index) 2008 ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੱਚੇ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਸਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸੂਚਕ ਪੱਖੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਗਬਾਨ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਾੜੀ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਚੰਗਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ,ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ, ਹਵਾਈ ਸਫਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਕਾਫੀ ਆਹਲਾ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਹਨ।ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਕੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ ਜੋ 2013 ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 8.26 % ਸੀ ਜਦ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ 21.92 ਸੀ।

## ਮੈਕਰੋ ਆਰਥਿਕ ਰੁਝਾਨ 
ਇਹ ਸਾਰਣੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ (ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ) ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਕਰੋ ਆਰਥਿਕ ਰੁਝਾਨ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। estimated *ਮਨਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਟੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲਿਆ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ,ਅੰਕੜੇ ਮਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ 

2005 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਾ ਕੁੱਲ ਕਰਜਾ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 62 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਂਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ .

## ਮੁੱਖ ਸਨਅਤੀ ਕੇਂਦਰ 
ਜਲੰਧਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਬਟਾਲਾ, ਖੰਨਾ,ਫਰੀਦਕੋਟ, ਰਾਜਪੁਰਾ, ਮੁਹਲੀ, ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ, ਰੋਪੜ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਸੰਗਰੂਰ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਅਤੇ ਮੋਗਾ ਸਨਅਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।
## ਖੇਤੀਬਾੜੀ 
ਪੰਜਾਬ ਜੋ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਰਖੇਜ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਹੈ ਖਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਕਣਕ,ਚਾਵਲ,ਗੰਨਾ,ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਢੁਕਵੀੰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ *ਰੋਟੀ ਵਾਲਾ ਛਾਬਾ'' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
 ਪੰਜਾਬ ਕੋਲ ਕੁੱਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਿਰਫ 1.4 % ਰਕਬਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕੁੱਲ ਭਾਰਤ ਦਾ 17% ਕਣਕ ਅਤੇ 11% ਚਾਵਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ (2013)। (2013)। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੀਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਕਣਕ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਹਨ ਜੋ ਕਰੀਬ 80% ਰਕਬੇ ਤੇ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਥਿਕਤਾ
ਚਟਣੀ

**ਚਟਣੀ** ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦੋ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ। ਚਟਣੀ ਭਰਤ ਦਾ ਸੌਸ ਹੈ ਜੋ ਈ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਨਮਕ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਬਜੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

### ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਟਣੀਆਂ: 
*ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਚਟਣੀ
*ਪਿਆਜ ਦੇ ਚਟਣੀ
*ਇਮਲੀ ਦੀ ਚਟਣੀ
*ਟਮਾਟਰ ਦੇ ਚਟਣੀ
*ਧਨੀਏ ਦੇ ਚਟਣੀ
*ਅੰਬ ਦੀ ਚਟਣੀ
*ਪੂਦਨੇ ਦੀ ਚਟਣੀ
*ਲਸਣ ਦੀ ਚਟਣੀ
*ਮਿਰਚ ਦੀ ਚਟਣੀ

ਚਟਣੀ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ ਮਸਾਲੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਣ. ਅਦਰੱਕ, ਸੌਂਫ, ਹੀਂਗ, ਜੀਰਾ ਆਦਿ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਪੋਕੀਮੌਨ ਰੂਬੀ ਅਤੇ ਸੈਫਾਇਰ

**ਪੋਕੀਮੌਨ ਰੂਬੀ ਅਤੇ ਸੈਫਾਇਰ** ਇੱਕ ਪੋਕੀਮੌਨ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਐਨੀਮੇ ਲੜੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕਾਂਡ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਟੌਰਚਿਕ, ਟ੍ਰੀਕੋ ਅਤੇ ਮੱਡਕਿਪ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੋਕੀਮੌਨ ਚੁਣਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੋਕੀਮੌਨ ਚੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਠ ਜਿੰਮ ਬੈਜ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੱਡੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

## ਗੇਮ ਦੇ ਪਾਤਰ
* ਪਹਿਲਾ ਪਾਤਰ ਗੇਮ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੁੰਡਾ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੁੰਡਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਐਨੀਮੇ ਲੜੀ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੁੜੀ ਚੁਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਐਨੀਮੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪਾਤਰ ਮੇਅ ਹੋਵੇਗੀ।
* ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਮਾਂ
* ਪ੍ਰੋਃ ਬਰਚ
* ਪ੍ਰੋਃ ਦਾ ਸਹਾਇਕ
* ਮੇਅ
* 
*
*
*

## ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ
* **ਲਿਟਲਰੂਟ ਕਸਬਾ** - ਇਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਃ ਬਿਰਚ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੋਕੀਮੌਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੇਮ ਦੇ ਇਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਘਰ, ਪ੍ਰੋਃ ਬਿਰਚ ਦਾ ਘਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਃ ਬਿਰਚ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਇਨਸਾਨ ਕਸਬੇ 'ਚ ਹੋਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ- ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਇਨਸਾਨ, ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਜੋ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
* **ਓਲਡੇਲ ਕਸਬਾ** - ਲਿਟਲਰੂਟ ਤੋਂ 101 ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਓਲਡੇਲ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੋਕੀਮੌਨ ਸੈਂਟਰ, ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਅਤੇ ਦੋ ਘਰ ਹਨ। ਇਸ ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੋ ਰਾਹ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਇੱਕ ਰੂਟ 102 ਵੱਲ ਅਤੇ ਇੱਕ 103 ਵੱਲ। 102 ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਪੈਟਲਬਰਗ ਕਸਬੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਇਨਸਾਨ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ - ਇੱਕ ਕੁੜੀ, ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਐਨਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ ਜੋ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 102 ਰੂਟ 'ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* **ਪੈਟਲਬਰਗ ਕਸਬਾ** - 
* ਸਲੇਟਪੋਰਟ ਸ਼ਹਿਰ
* ਮੌਲਵਾਈਲ ਸ਼ਹਿਰ
* ਵਰਡੈਨਟਰਫ ਕਸਬਾ
* ਰਸਟਬੋਰਡ ਸ਼ਹਿਰ
* ਡਿਊਫੋਰਡ ਕਸਬਾ
* ਲਾਵਾਰਿੱਜ ਕਸਬਾ
* ਫਲੈਰਬੋਗ ਕਸਬਾ
* ਫੋਰਟ੍ਰੀ ਸ਼ਹਿਰ
* ਲਿਲੀਕੋਵ ਸ਼ਹਿਰ
* ਮੋਸਡੀਪ ਸ਼ਹਿਰ
* ਸੈਟੋਪੌਲਿਸ ਸ਼ਹਿਰ
* ਪੈਸੀਫਿਡਲੌਗ ਕਸਬਾ
* ਐਵਰਗ੍ਰਾਂਦੇ ਸ਼ਹਿਰ

## ਲਜੈਂਡਰੀ ਪੋਕੀਮੌਨ
* ਕੇਓਗਰੇ - ਸੈਫਾਇਰ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ
* ਰੇਕੁਆਜ਼ਾ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ ਗੇਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਨਟੈਂਡੋ 3-ਡੀ.ਐਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਨਟੈਂਡੋ 2-ਡੀ.ਐਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਮਬੌਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਮਬੌਏ ਰੰਗੀਨ
ਲੋ ਕੀ ਸੈਵੇਜ

***ਲੋ ਕੀ ਸੈਵੇਜ*** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ***low kii savage***) ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ ਕੀਆਰਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਕਸਟੈਨਡਿਡ ਪਲੇ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਚ 22, 2016 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਿੰਗਲ *Gold*  ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਟਰੈਕ ਸੂਚੀ 
## ਚਾਰਟ 
## ਹਵੇਲ
ਬਾਬਾਸਾਹਿਬ ਭੀਮਰਾਓ ਅੰਬੇਦਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਬਾਬਾਸਾਹਿਬ ਭੀਮਰਾਓ ਅੰਬੇਦਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:**BBAU**) ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50% ਸਥਾਨ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਭਟੂਰਾ

**ਭਟੂਰਾ** ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਟੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਿੱਟੇ ਛੋਲਿਆਂ ਜਾਂ ਕੜੀ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸਮੱਗਰੀ
ਇਹ ਵਿਅੰਜਨ ਚਿੱਟੇ ਆਟੇ (ਮੈਦਾ), ਦਹੀਂ, ਘਿਉ ਜਾਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਖਮੀਰ ਜਾਂ ਬੇਕਿੰਗ ਪਾਊਡਰ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਰਾਣੀ ਤੱਤ

thumb|'ਰਾਣੀ ਤੱਤ' ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਜਿਲਦ ਦੀ ਝਲਕ
**ਰਾਣੀ ਤੱਤ (ਸੋਹਿਲੇ ਧੂੜ ਮਿੱਟੀ ਕੇ)** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:'Rani Tatt') ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਲਈ 22 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ *ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ* ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਰਾਣੀ ਤੱਤ ਕਿਤਾਬ ਹਰਮਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 19 ਅਗਸਤ, 2015 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਕੁਦਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਭਾਗ ਵਾਰਤਕ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ 'ਸੋਭਾ ਸਗਣ' ਲਡ਼ੀ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ  ਵਰਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ  56,000 ਕਾਪੀਆਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।  ਇਸਨੂੰ **ਕਲਰਜ਼ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ** ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ।

## ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ
ਹਰਮਨ, ਜਿਸਦਾ ਕਿ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਹਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ, ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਹਰਮਨ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਜੂਨ, 1991 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਖਿਆਲਾ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 10ਵੀਂ ਤੱਕ ਹਰਮਨ ਬਾਬਾ ਜੋਗੀ ਪੀਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਰੱਲਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ 2 ਸਾਲ ਮਾਡਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਬੀਰ ਕਲਾਂ (ਸੰਗਰੂਰ) ਵਿੱਚ ਈਟੀਟੀ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲਜ ਬੁਢਲਾਢਾ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
* ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਰਾਣੀ ਤੱਤ
* 'ਰਾਣੀ ਤੱਤ' ਕਿਤਾਬ ਖਰੀਦੋ 
* ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ
* ਹਰਮਨਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਰਾਣੀ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ 
* 'ਦ ਟ੍ਰਿਬਊਨ' ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਲੇਖ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਹਤਿਕਵਾ

thumb
**"ਹਤਿਕਵਾ"** (ਹਿਬਰੂ: הַתִּקְוָה, , ਪੰਜਾਬੀ ਮਤਲਬ: **"ਆਸ"**), ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਹੈ।

## ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਸ਼ਬਦ 
thumb|250x250px|ਇਮਬਰ ਦੀ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਕੌਮੀ ਨਿਸ਼ਾਨ
* ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
* ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦਾ ਸੰਗੀਤ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਆਈ.ਡੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਬੈਂਕ

**ਆਈ.ਡੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਬੈਂਕ** (Hindi:**आई.डी.बी.आई बैंक**) ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ ਹੈ ਜੋ 1964 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ। 
ਇਹ ਬੈਂਕ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ 10ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੈਂਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ 1852 ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ 1382 ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ 3350 ਏ. ਟੀ. ਐੱਮ. ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* News articles on IDBI Bank at Times of India
* IDBI Bank at Bombay Stock Exchange
* IDBI Bank  at National Stock Exchange of India
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Banks of India
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Government-owned banks of India
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Banks established in 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Companies based in Mumbai
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Economy of Mumbai
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Government-owned companies of India
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1964 establishments in India
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, **ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ** (ਈ ਐਮ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਜਾਂ ਈਐਮਆਰ) ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ (ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕੁਆਂਟਾ, ਫੋਟੌਨਾਂ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੈਡੀਐਂਟ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਲੈ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਵੇਵ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵਜ਼, ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ, (ਦਿਸਣਯੋਗ) ਰੋਸ਼ਨੀ, ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ, ਐਕਸ-ਅਤੇ ਗਾਮਾ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 30 ਜੂਨ, 2014 ਨੂੰ *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇਅ* ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇਅ- ਨੈਲਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਸਰਵੇ 2014 ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ 43ਵੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ।
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ
ਸ਼ਰੋਡਿੰਗਰ ਦੀ ਬਿੱਲੀ

[thumb|336x336px|ਸ਼ਰੋਡਿੰਗਰ ਦੀ ਬਿੱਲੀ: ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ, ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਜ਼ਹਿਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਸਰੋਤ ਇੱਕ ਸੀਲਬੰਦ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ,  ਨੂੰ. ਜੇ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੋਨੀਟਰ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਖੋਜਦਾ ਹੈ, (i.e., ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਐਟਮ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ), ਫਲਾਸਕ ਚੂਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜ਼ਹਿਰ ਚੋ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਕਿ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ, ਬਿੱਲੀ ਹੈ [ਕੁਆਂਟਮ ਸੁਪਰਪੁਜੀਸ਼ਨ|*ਇੱਕੋ* ਸਮੇਂ ਜਿੰਦਾ *ਅਤੇ* ਮਰੀ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਵੀ, ਜਦ, ਕੋਈ ਜਣਾ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਬਿੱਲੀ  ਜਿੰਦਾ ਬਿੱਲੀ* ਜਾਂ  *ਮਰੀ ਬਿੱਲੀ, ਨਾ ਕਿ ਦੋਨੋਂ ਜਿੰਦਾ *ਵੀ ਅਤੇ*  ਮਰੀ ਵੀ . ਇਸ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਬਿਲਕੁਲ ਕੁਆਂਟਮ ਸੁਪਰਪੋਜੀਸ਼ਨ ਠੀਕ ਕਦੋਂ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਗਰਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।]]
**ਸ਼ਰੋਡਿੰਗਰ ਦੀ ਬਿੱਲੀ** ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਤਜਰਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਪੈਰਾਡੌਕਸ ਵਜੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਸਟਰੀਆਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਰਵਿਨ ਸ਼ਰੋਡਿੰਗਰ ਨੇ 1935 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਆਬਜੈਕਟਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਿਆਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਸਮਸਿਆ ਕੀ ਹੈ। ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਵਕਤ ਦੋਨੋਂ ਜਿੰਦਾ ਅਤੇ ਮਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਜਿਸਨੂੰ  ਕੁਆਂਟਮ ਸੁਪਰਪੋਜੀਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੇਤਰਤੀਬ ਸਬਅਟੌਮਿਕ ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵਾਪਰ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ। ਵਿਚਾਰ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ  ਅਕਸਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਰ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰੋਡਿੰਗਰ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਇੰਟੈਂਗਲਮੈਂਟ *(Verschränkung*) ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਘੜਿਆ।

## ਮੂਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ 
left|thumb|ਅਸਲ-ਆਕਾਰ ਬਿੱਲੀ ਚਿੱਤਰ Huttenstrasse 9, ਜ਼ੁਰੀ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਐਰਵਿਨ ਸ਼ਰੋਡਿੰਗਰ 1921-1926 ਦਰਮਿਆਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਚਾਨਣ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਿੱਲੀ ਕਦੇ ਜਿੰਦਾ ਕਦੇ ਮੁਰਦਾ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।

## In popular culture 
## See also 
## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਢੋਲਬਾਹਾ

''
**ਢੋਲਬਾਹਾ** ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕ੍ਰੇਬ  ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ 7 ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। 

## ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
## ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
## ਨਾਮਕਰਣ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਢੋਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਢੋਲਬਾਹਾ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਢਰਵਲਬਾਹਾ’ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚਮਕਦੀ ਰੇਤ ਦਾ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗਾ ਸਥਾਨ। ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸੋਮੇ ਸਨ। ਕੂਕਾਨੇਟ ਅਤੇ ਬਹੇੜਾ ਦੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਜੇ ਵੀ ਢੋਲਬਾਹਾ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਫੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਸੋਮੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦਾ ਮਾਨਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਬਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਿਰ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਢੋਲਬਾਹਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅਜਾਇਬ ਘਰ 
ਇਥੇ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ  ਨੂੰ ਢੋਲਬਾਹਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਇਨਾ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ। ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਪੱਥਰ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੱਧ ਕਾਲ ਵਿੱਚ 700 ਈਸਵੀ ਤੋਂ 1200 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫੁਲੱਤ ਹੋਇਆ ।ਢੋਲਬਾਹਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਢੋਲਬਾਹੇ ਤੋਂ 5-6 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 7 ਸਥਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਵਾਰਾਪੁਰ, ਰਹਿਮਾਪੁਰ ਤੇ ਤੱਖਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ
### ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ
### ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਥਾਵਾਂ
### ਸਹਿਕਾਰੀ ਥਾਵਾਂ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰੋਹ
## ਪਿੰਡ ਦੀਆ ਮੁੱਖ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ
## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
## ਪਹੁੰਚ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ

**ਪਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ** 
 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤੇ
ਹਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ

**ਹਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Harmanjeet Singh; ਜਨਮ: 27 ਜੂਨ 1991) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 22 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਰਾਣੀ ਤੱਤ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

## ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ
ਹਰਮਨ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਜੂਨ, 1991 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਖਿਆਲਾ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੂਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। 
## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾ
10ਵੀਂ ਤੱਕ ਹਰਮਨ ਬਾਬਾ ਜੋਗੀ ਪੀਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਰੱਲਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ 2 ਸਾਲ ਮਾਡਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਬੀਰ ਕਲਾਂ (ਸੰਗਰੂਰ) ਵਿੱਚ ਈ.ਟੀ.ਟੀ. ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲਜ ਬੁਢਲਾਢਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਰਾਣੀ ਤੱਤ - ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਹਰਮਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 19 ਅਗਸਤ, 2015 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਕਾਵਿ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਵਾਰਤਕ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ 'ਸੋਭਾ ਸਗਣ' ਲੜੀ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਰਤੀ ਇਸ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ 500 ਕਾਪੀਆਂ ਹੀ ਵਿਕਣਗੀਆਂ ਪਰੰਤੂ ਦਸ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਤਾਬ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ 11,000 ਕਾਪੀਆਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਵੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 'ਕਲਰਜ਼ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ' ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ।
thumb|ਰਾਣੀ ਤੱਤ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
## ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ
## ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ 
1. 

ਸਖੀਏ ਸਰਬੱਤ ਨੀਂ ਬੀਬੀ
ਇਹ 'ਰਾਣੀ ਤੱਤ' ਨੀਂ ਬੀਬੀ
ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਰੇਤਾ ਹੈ
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੋਣਾ
ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਚੇਤਾ ਹੈ 

2. 

ਮੇਰੀ ਧੌਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੋਈ ਗਾਨੀ ਆਉਣ ਵੇਲੇ
ਭੱਜੀ ਫਿਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਮੈਂ ਜਵਾਨੀ ਆਉਣ ਵੇਲੇ
ਓਦੋਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵੇਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੱਕਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ
ਲੈਂਦੀ ਗੁੱਤ ਨਾਲ ਮੇਚਾ ਨਾਲੇ ਹੱਸਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ
ਨੀਂ ਮੈਂ ਬੈਠ ਕੇ ਝਲਾਨੀ ਦੀਆਂ ਮੋਰੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ
ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਨਾਲੇ ਕਰਦੀ ਸੀ ਪੇੜੇ
ਮੈਂਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਪ 'ਚ ਫ਼ਰਕ ਆਇਆ ਲੱਗੇ
ਮੈਂਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਣੀਂ ਅੰਬਰ ਸਰਕ ਆਇਆ ਲੱਗੇ
ਜਦੋਂ ਬਣ ਕੇ ਸੰਧੂਰ ਕੁੜੇ ਰੇਤਾ ਉੱਡਦਾ ਸੀ
ਨਾਲੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾੜਾ-ਮਾੜਾ ਸੇਕਾ ਉੱਡਦਾ ਸੀ
ਨੀਂ ੳਹ ਮਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਝਾੜ, ਨੀਂ ਉਹ ਜੰਡ ਤੇ ਕਰੀਰ
ਫੁੱਲ ਅੱਕ ਦਾ ਸੀ ਮੈਂਨੂੰ, ਜਮਾਂ ਲਗਦਾ ਫ਼ਕੀਰ
ਜ਼ਹਿਰ ਮੋਰੀਏ 'ਜੇ ਰੰਗ ਦਾ ਮੈਂ ਸੂਟ ਸੀ ਸੰਵਾਇਆ
ਮੈਂਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿਆਂ ਬੁੱਲਿਆਂ ਨੇ ਨਾਗ-ਵਲ ਪਾਇਆ
ਜਦੋਂ ਮੱਚਿਆ ਭੜੀਂ ਦੇ ਉਹਲੇ ਸ਼ਮਲੇ ਦਾ ਰੰਗ
ਮੇਰੀ ਸਰ੍ਹੋਂ ਫੁੱਲੀ ਚੁੰਨੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਚੰਦ
ਮੇਰੇ ਹੁਸਨਾਂ ਦਾ ਫੁੱਲ ਮਾਲਾਮਾਲ ਹੋਈ ਜਾਂਦਾ
ਕੋਰਾ-ਕੋਰਾ ਕੁੱਜਾ ਤਪ-ਤਪ ਲਾਲ ਹੋਈ ਜਾਂਦਾ
ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰ ਜਿਵੇਂ ਵੱਗੇ
ਮੈਂਨੂੰ ਕੁੱਲ ਸਨਸਾਰ ਮਿੱਠੀ ਖਿੱਲ ਜਿਹਾ ਲੱਗੇ
ਜਦੋਂ ਮੇਲੇ ਉਤੋਂ ਮੁੜਦੇ ਨੇ ਜੋੜਿਆ ਕਬਿੱਤ
ਉਹਨੇ ਅੱਖਰਾਂ 'ਚ ਮੈਂਨੂੰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀਗਾ ਫਿੱਟ
ਮੈਂਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਚੜ੍ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆਉਣ ਵੇਲੇ
ਭੱਜੀ ਫਿਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਮੈਂ ਜਵਾਨੀ ਆਉਣ ਵੇਲੇ 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ
* ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਰਾਣੀ ਤੱਤ
* 'ਰਾਣੀ ਤੱਤ' ਕਿਤਾਬ ਖਰੀਦੋ 
* ਹਰਮਨਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਰਾਣੀ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ 
* 'ਦ ਟ੍ਰਿਬਊਨ' ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਲੇਖ 
*ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵੈਬਸਾਇਟ ਤੇ ਹਰਮਨਜੀਤ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀਂ ਦਾ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਲੇਖਕ (ਪੰਜਾਬੀ)
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਵਾਰਡ

**ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਵਾਰਡ**, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਓਲੰਪਿਕ ਪੱਧਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਪੱਧਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਅਖਾੜਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1978 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਕ ਟਰਾਫੀ, ਸਨਮਾਨ ਪੱਤਰ ਅਤੇ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਓਲੰਪੀਅਨ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ 1996 ਅਤੇ 2005 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 10 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2006 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਵਾਰਡ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇਹ 1997 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਬੈਕਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵੀ ਜੇਤੂ ਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਗੁਆਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਐਵਾਰਡੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ (ਭਾਰਤ) ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਚੀ

* ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਵਾਰਡ ਆਰਟੀਕਲ 1

* ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਵਾਰਡ ਆਰਟੀਕਲ 2 ਦ ਹਿੰਦੂ
* ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਐਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, 2006

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
ਡੀ.ਏ.ਵੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾ

**ਡੀ.ਏ.ਵੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:**DAVIET**, ਡੇਵੀਅਟ) ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਦਯਾਨੰਦ ਐਂਗਲੋ-ਵੈਦਿਕ ਕਾਲਜ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਡੀ.ਏ.ਵੀ ਕਾਲਜ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 700 ਦੇ ਲਗਭਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ।
ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਟੈੱਕ ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਮ.ਟੈੱਕ, ਐਮ.ਸੀ.ਏ ਅਤੇ ਐਮ.ਬੀ.ਏ ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ

, ਜਪਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ]]
**ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ** ਉਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਸੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੱਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
2009 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਲੋਕਾਂ (3.42 ਬਿਲੀਅਨ) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਲੋਕਾਂ (3.41 ਬਿਲੀਅਨ) ਦੇ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਭਾਗ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। 2014 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ 7.25 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 3.9 ਬਿਲੀਅਨ ਆਬਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹਿਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ

**ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ** ਜਾਂ **ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਤਰੀ** () ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰਮਾ-ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬਿਕਰਮੀ (ਵਿਕਰਮੀ) ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਬੀ ਹਿਜਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਿਉਹਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹੱਰਮ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁਸਲਿਮ ਸਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ 10 ਹਾੜ/18 ਜੇਠ ਨੂੰ। ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ (ਖੇਤੀਬਾੜੀ) ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਪੂਰਨਿਮਾਂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਤਮ ਪਲ ਤੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਹਨੇਰੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ। ਚੇਤ ਨੂੰ ਚੰਦਰ ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹੀਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰ ਸਾਲ ਚੇਤ ਸੁਦੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਚੇਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਚੈਤਰ ਦੇ ਪੂਰਨਿਮਾਂਤ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਅੱਧ ਨਵੇਂ ਚੰਦਰ ਸਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਲਈ, ਉੜੀਸਾ ਨਿਯਮ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਮਹੀਨੇ ਦਾ 1 ਦਿਨ ਮਾਸਿਕ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗਰਾਂਦ।

ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਟੇਪਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਚੰਦਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਕੈਲੰਡਰ ਅਣਗਿਣਤ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੁਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਅਮੀਰ ਮੋਜ਼ੇਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਪੰਜਾਬੀ ਮਹੀਨੇ (ਸੂਰਜੀ) 
## ਪੰਜਾਬੀ ਮਹੀਨੇ (ਚੰਦਰ) 
ਸੰਨ 1989/1990 ਦੇ ਚੰਦਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ:

## ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਓਹਾਰ
## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਧਰਮ: ਤਿਉਹਾਰ 
## ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੰਗਾਲੀ ਕੈਲੰਡਰ
* ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ
* ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਲੰਡਰ
* ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ
* ਬਿਕਰਮੀ ਕੈਲੰਡਰ

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ

**ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ** ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬਣਿਆ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ *ਡੇਮ ਐਡਿਥ ਮੈਰੀ ਬਰੌਨ* ਨੇ 1894 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1999 ਤੋਂ ਇਸ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਵੈੱਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਕਚੋਰੀ

**ਕਚੋਰੀ** ਇੱਕ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ, ਟੋਬੈਗੋ, ਗੁਆਨਾ ਅਤੇ ਸੂਰੀਨਾਮ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਕਚੋਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੋਸੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਬਨਾਰਸੀਦਾਸ, ਜੋ ਕੀ ਅਰਧਕਥਨਕਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਨੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ 1613 ਵਿੱਚ ਕਚੋਰੀ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਕਚੋਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਢੰਗ
# ਗੁੰਨੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਦੇ ਪੰਜ-ਛੇ ਪੇੜੇ ਬਣਾ ਕੇ ਬੇਲ ਲਵੋ।
# ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਸਟਫਿੰਗ ਜਾਂ ਆਲੂ ਦੀ ਪਿੱਠੀ ਭਰ ਦੇਵੋ।
# ਇਸਨੂੰ ਹੁਣ ਮੋੜ ਲਵੋ।
# ਅਤੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਵਿੱਚ ਤਲ ਲਵੋ।
# ਹੁਣ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਕਚੋਰੀ ਨੂੰ ਪੁਦੀਨੇ ਜਾਂ ਇਮਲੀ ਦੀ ਚਟਨੀ ਨਾਲ ਖਾਉ।

]].]]
.]]

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਮਾਘੀ

**ਮਾਘੀ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮਕਰ ਸਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਜ਼ਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਘੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਕਲੈਂਡਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਘੀ ਮਕਰ ਸਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤਿਓਹਾਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਠੰਡ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਦਾ ਤਿਓਹਾਰ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਰਦੀ ਵਾਢੀ ਦੇ ਤਿਓਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈI

## ਮੌਸਮੀ ਤਿਓਹਾਰ
ਮਾਘੀ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਦੀ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹੈ (ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ) ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ “ਬੱੜਾ ਦਿਨ” (ਵੱਡਾ ਦਿਨ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈI ਪੰਜਾਬੀ ਕਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੀਸ਼ਿਰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਮਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਸ਼ੀਸ਼ਿਰ ਮੌਸਮ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਅੱਧ ਵੀ ਮਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਘੀ ਨੂੰ ਮੌਸਮੀ ਤਿਓਹਾਰ ਮਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਘੀ ਤਿਓਹਾਰ ਨੂੰ ਸੂਰਜੀ ਮਹੀਨੇ ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬਸੰਤ ਤਿਓਹਾਰ ਨੂੰ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਮੌਸਮੀ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਘੀ ਬਸੰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈI

ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਪੋਂਗਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਸੰਕਰਾਂਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਆ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਹਰਿਆਣਾ, ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲਾ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਆਦਿ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮਕਰ ਸੰਕਰਾਂਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 13 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਲੋਹੜੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਸ਼ ਸੰਕਰਾਂਤੀ, ਮਕਰ ਸੰਕਰਮਣ ਆਦਿ ਵੀ ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ ਹਨ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਮਾਘ ਮੇਲਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਘ ਮੇਲੇ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 14 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਘ ਮੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਖਿਚੜੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਖਿਚੜੀ ਖਾਣ ਅਤੇ ਖਿਚੜੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਖਿਚੜੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਉੜਦ, ਚੌਲ, ਤਿਲ, ਚਿਵੜੇ, ਗੌ, ਸਵਰਨ, ਊਨੀ ਵਸਤਾਂ, ਕੰਬਲ ਆਦਿ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਸਾਰੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ 'ਤੇ ਕਪਾਹ, ਤੇਲ ਤੇ ਨਮਕ ਆਦਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਸੁਹਾਗਣ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਨੂੰ ਬਯਾ ਦੇ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ‘ਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 16 ਲੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੰਗਾ ਸਾਗਰ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮੌਕੇ’ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ‘ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਡੁਬਕੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਜਾਂ ਭੋਗਲੀ ਬਿਹੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਉਰੂਕਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰਾਯਣ ਕਾਲ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰਾਯਾਨ ਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹਲਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉੱਤਰਾਯਣ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣਯਨ​​ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਤ ਹੈ। ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਯਣ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਚਾਨਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਖਣਯਯਾਨ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਮਾਘੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੇਲੇ
*ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਮੇਲਾ
* ਤਖ਼ਤੂਪੁਰੇ ਦਾ ਮੇਲਾ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਮਾਲਵਾ ਨਰਸਿੰਗ ਕਾਲਜ

**ਮਾਲਵਾ ਨਰਸਿੰਗ ਕਾਲਜ** ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਵੰਬਰ 2000 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਕਾਲਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ਼੍ਹਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* http://www.indiannursingcouncil.org/ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਗਗੜ੍ਹਾ

**ਗਗੜ੍ਹਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੋਗਾ-ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਇੱਥੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕਾਲਜ ਬਾਬਾ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਸੰਸਥਾਨ ਸਮੂਹ ਕਾਰਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਿੰਨ-ਕੋਡ 142043 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅੰਕ ਹਨ: 30.915669, 75.153911
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਰਦੁੱਮਣ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ

**ਪਰਦੁੱਮਣ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ** (15 ਅਕਤੂਬਰ 1927 – 22 ਮਾਰਚ 2007) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲਿਟ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ ਅਤੇ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ ਦਾ ਵਿਸ਼ਸ਼ੇਗ ਸੀ। ਇਹ ਕੁੱਝ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਬਰਾੜ ਨੇ ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ ਅਤੇ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ ਵਿੱਚ 1950 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਮਪੀਅਨ ਰਹਿ ਚੁਕੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਦੁਮਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ ਇਵੈਂਟ 1958 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਖੇ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ "ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ" ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ 1954, 1958 ਅਤੇ 1959 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਨੀਲਾ ਦੇ 1954 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬਰਾੜ ਨੇ "ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ" ਅਤੇ "ਡਿਸਕਸ ਥਰੌਅ" ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ। ਬਰਾੜ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਨੇ ਖੇਡ ਨਿਭਾਅ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ 1958 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ ਵਿੱਚ "ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ" ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਅਤੇ "ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ" ਲਈ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਖੇਡ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਵਿੱਚ 1962 ਨੂੰ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਰਾੜ ਨੇ ਡਿਸਕਸ ਥਰੌਅ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਬਰਾੜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਤਮਗੇ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। 1999 ਵਿੱਚ ਬਰਾੜ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅਰਜੁਨ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਬੇਰਹਿਮ ਮਰ ਗਿਆ। .

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ
ਚੱਡੀ ਬਨੈਨ ਗੈਂਗ

**ਚੱਡੀ ਬਨੈਨ ਗੈਂਗ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧੀ ਮੰਡਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਿੰਸਕ ਮੰਡਲੀ ਹੈ ਜੋ ਕੱਛਾ ਬਨੈਨ ਪਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਕੱਛਾ ਬਨੈਨ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਤੇਲ ਜਾਂ ਚਿਕੜ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਨੇ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

## ਤੌਰ ਤਰੀਕੇ
ਇਹ ਲੋਕ 5-6 ਜਾਂ 8-10 ਮੰਡਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਦਿਨ ਸਮੇਂ ਕੁਰ੍ਤਾ ਅਤੇ ਧੋਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਾਲੀ ਪਲਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਡਲੀ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਘਰ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਘਰਾਂ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਰੁਧ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ਼ਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਨੇ ਕੋਲ ਛੜੀ, ਕੁਹਾੜੀ, ਚਾਕੂ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੁੱਟ ਮਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਪਛਾਣ
ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਮੰਡਲੀ ਦੇ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਪਰਾਧੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਪਰਾਧੀ ਕਬੀਲੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਮੰਡਲੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ।

## ਰਿਪੋਰਟ
1999 ਵਿੱਚ ਇਸ ਗਰੁਪ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਮੰਡਲੀਆਂ ਉਤਰਾਖੰਡ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।

## ਗਿਰਫ਼ਤਾਰੀ
ਇਹ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫੜੇ ਗਏ। ਚੱਡੀ ਬਨੈਨ ਗੈਂਗ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਬੋਰੀਵਾਲੀ ਵਿੱਖੇ ਘੇਰਾ ਪਾਉਣ ਉੱਪਰ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਂਗ
ਮਾਲਪੁਆ

]]
**ਮਾਲਪੁਆ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਪੈਨਕੇਕ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਜਗਨਨਾਥ ਨੂੰ ਸਕਲ ਧੂਪ ਦੀ ਤਰਾਂ (ਸਵੇਰੇ ਪਰਸ਼ਾਦ ਦੀ ਤਰਾਂ) ਚੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਸ਼ ਸਕਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਲਪੁਆ ਬੰਗਾਲੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਪੁਏ ਨੂੰ ਮਟਨ ਕੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕਈ ਗੈਰ-ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮਾਲਪੁਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕਿਸਮਾਂ
ਮਾਲਪੁਆ ਨੂੰ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਪੱਕੇ ਕੇਲੇ ਜਾਂ ਨਾਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ, ਆਤਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਇਲਾਇਚੀ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲ ਕੇ ਗਰਮ ਗਰਮ ਚਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਪੁਆ 
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਉੜੀਸਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਿਠਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸਮੱਗਰੀ
*2.5 ਕੱਪ ਸਾਦਾ ਆਟਾ
*0.5 ਪਿਆਲਾ ਚਾਵਲ ਦਾ ਆਟਾ
*2.0 ਕੱਪ ਖੰਡ
*3.0 ਕੱਪ ਪਾਣੀ
*1.0 ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਕੱਦੂਕਸ ਕਿੱਤਾ ਨਾਰੀਅਲ

## ਵਿਧੀ
#ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਰਲਾਓ ਅਤੇ ਗਾੜਾ ਕਰ ਲੋ।
#ਅਤੇ ਜੇ ਮਿੱਠਾ ਘੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਖੰਡ ਪਾਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੀ ਕਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
#ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਪਿਆਲਾ ਪੈਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਤਲਦੋ. ਹਰ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪਕਾਓ।
#ਇਸਨੂੰ ਦੱਸ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਪਕਾਕੇ, ਦੋ ਮਿੰਟ ਠੰਡਾ ਕਰਲੋ।
#ਹੁਣ ਇਹ ਚਖਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਹਲਵਾ

**ਹਲਵਾ** ਜਾਂ ਹਲੂਆ ਮਿਡਲ ਈਸਟ, ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਅਫਰੀਕਾ, ਬਾਲਕਨ, ਮੱਧ ਯੂਰਪ, ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ, ਮਾਲਟਾ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਵਿੱਚ ਖਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੇ: 

ਆਟੇ ਦਾ ਅਤੇ ਸੂਜੀ।

## ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
#ਕੜਾਈ ਵਿੱਚ ਘੀ ਗਰਮ ਕਰੋ।
#ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦੋ।
#ਇਸਨੂੰ ਮਧਮ ਆਂਚ ਤੇ ਬਣਾਓ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਉਬਲ ਜਾਵੇ।
#ਘੀ ਵਿੱਚ ਆਟਾ ਪਾਕੇ ਭੁੰਨ ਦੋ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਆਏ ਚੀਨੀ ਪਾਵੋ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਬੈਰੋਂ ਕਾਂਗੜੀ

**ਬੈਰੋਂ ਕਾਂਗੜੀ** ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਪੇਂਦਾ ਹੈ।

## ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
## ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 
ਇਹ ਪਿੰਡ ਨਸਰਾਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੇਤ

right|thumb|ਰੇਤ
ਰੇਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਪਰਨ ਤਿੱਖੇ ਬਾਰੀਕ ਵੰਡਿਆ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਕਣ ਦੀ ਬਣੀ ਪਦਾਰਥ ਹੈ. ਇਹ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੱਜਰੀ ਵੱਧ ਫਾਈਨਰ ਅਤੇ ਗਾਰ ਵੱਧ ਕੋਰਸਰ ਹੋਣ. ਰੇਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਜ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇੱਕ ਟੇਕਸਚਰਲ ਕਲਾਸ ਵੇਖੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਵੱਧ 85% ਰੇਤ-ਆਕਾਰ ਛੋਟੇਕਣ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੁੰਜ ਹੈ.

ਰਚਨਾ ਦੀ ਰੇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ,ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਤ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਅਰਾਗੋਨਿਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ, ਆਸਮਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਅੱਧੇ ਅਰਬ ਸਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਾਰਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਰਗੇ, ਕੋਰਲ ਅਤੇ ਘੋਗਾ. ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਰੇਤ ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੀਫਸ ਹੈ ਦਬਦਬਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਸਾਲ ਦੇ ਦਹਿ ਵਰਗੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ.

## References
ਪੰਜਾਬੀ ਤੰਬਾ ਅਤੇ ਕੁੜਤਾ

thumb|ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜਤਾ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾ
thumb|200x200px|ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾ ਅਤੇ ਕੁੜਤਾ ਪਹਿਨੇ ਭੰਗੜੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ
**ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜਤਾ ਅਤੇ ਤੰਬਾ **ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ।

## ਪੰਜਾਬੀ ਤੰਬਾ 
### ਤੰਬਾ/ਤਹਿਮਤ 
right|thumb|ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜਤਾ ਅਤੇ ਤਹਿਮਤ
ਤੰਬਾ ਜਿਸਨੂੰ ਤਹਿਮਤ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਹੈ, ਲੁੰਗੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਜਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ। ਤੰਬਾ ਭੰਗੜੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਹਾਲੀਆ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਤਹਿਮਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਪਜਾਮੇ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਤੰਬਾ ਜਾਂ ਲੁੰਗੀ ਪਹਿਨੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਾਜਰਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੁਨਖ਼ਵਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੰਬਾ ਜਾਂ ਲੁੰਗੀ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ।  ਤਹਿਮਤ ਇੱਕ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਬਾਰਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਹਿਮਤ ਅੱਡੀਆਂ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।  ਇਹ ਛੋਟੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਬੱਸ ਗੋਡੇ ਢਕਦੀ।

### ਲਾਚਾ 
ਲਾਚਾ ਦਾ ਤਹਿਮਤ ਨਾਲੋਂ ਫਰਕ ਇਹ ਹੈ, ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਬਾਰਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਵੰਨ ਸਵੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਾਚਾ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।

## ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜਤਾ 
ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜਤਾ ਪਾਸੇ ਪਲੋਈਆਂ ਨਾਲ ਦੋ ਆਇਤਾਕਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਇਸਦਾ ਫਰੰਟ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਵਿੱਚ, ਰਵਾਇਤ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦ ਲੋਕ ਬਟਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੁਣੀ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਜੰਜੀਰੀ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ।

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਪਾਸਪੋਰਟ

**ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਪਾਸਪੋਰਟ** ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਦੇ 52 ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਚਲਤ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਥਾਂ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ।ਇਸ ਨਾਲ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ 52 ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਵੀਜ਼ਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।. ਇਹ 17 ਜੁਲਾਈ 2016 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਹੈ।.

## ਕਿਸਮਾਂ 
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ:
; ਆਮ ਪਾਸਪੋਰਟ
: ਇਹ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ 32 ਸਫ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ 5 ਸਾਲ ਲਈ ਮੰਨਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

; ਸਰਕਾਰੀ/ਸੇਵਾ ਪਾਸਪੋਰਟ
: ਇਹ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

; ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਪਾਸਪੋਰਟ
: ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੂਤਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ-ਸਬੰਧਤ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀਆਂ
ਜਪਾਨੀ ਗਾਰਡਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ

**ਜਪਾਨੀ ਗਾਰਡਨ**, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਸੈਕਟਰ 31 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 13 ਏਕੜ ਸਰਕਾਰੀ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਪਾਰਕ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਪਾਟਿਲ ਨੇ 7 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਹ ਦਾ ਮਨਮੋਹਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਭਾਰਤੀ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਝਰਨਾ, ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੰਸਥਾ ਹਨ।  ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀ ਲੁਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਉੱਤੇ 6 ਕਰੋੜ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ
* ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Chandigarh Photos: Japanese Garden 
* Japanese Garden Chandigarh - A Photo Blog 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਪਾਸਪੋਰਟ

**ਪਾਸਪੋਰਟ ** ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪਹਿਚਾਣ ਪੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਵੈਧਤਾ 
ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਵੈਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 5 ਤੋਂ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਖਾਲੀ ਪੇਜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇੱਕੀ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਰੋਮਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਕ ਰੋਮਨ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਪੋਟਾਮੋਨ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੌਰੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਸਭਨੀਂ ਥਾਈਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੋਹਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਮਿਸਰੀਆਂ ਨੇ ਅਰੰਭਿਆ। ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪਿਆ। ਦੂਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਦੂਤ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਂ ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦੀ। ਸੰਤਾਲੀ ਤਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ, ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਉਪਰੰਤ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੁੱਢਲਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਚਿਠੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਪਾਸਪੋਰਟ 'ਤੇ ਫ਼ੋਟੋ ਲਾਉਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਲੀਗ ਆਫ ਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ, ਬੱਤੀ ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੀ ਛੋਟੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕਾਪੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ 'ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਲਾਉਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ। ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਛੋਲੇ ਭਟੂਰੇ

**ਛੋਲੇ ਭਟੂਰੇ** ਚਣਾ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ ਤਲੀ ਹੋਈ ਪੂੜੀ (ਜਿਸਨੂੰ ਭਟੂਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ) ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਸੀ ਵੀ ਪਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਟੂਰੇ ਛੋਲੇ ਨੂੰ ਪਿਆਜ ਅਤੇ ਗਾਜਰ ਦੇ ਆਚਾਰ, ਹਰੀ ਚਟਨੀ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਟੂਰਾ ਬਹੁਤ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੰਵੇ ਆਲੂ ਭਟੂਰਾ, ਪਨੀਰ ਭਟੂਰਾ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਚਿੱਟੇ ਚੋਲੇ, ਅਤੇ ਕੁਲਚਾ, ਨਾਨ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਛੋਲੇ ਨਾਲ ਇਸ ਭਟੂਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸਨੂੰ ਪਿੰਡੀ ਚਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਤੰਦੂਰ

ਪੰਜਾਬੀ **ਤੰਦੂਰ** (ਗੁਰਮੁਖੀ:ਤੰਦੂਰ; ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ:تندور) ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਂਡਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਨਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਹਾਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਸਾਂਜਾ ਤੰਦੂਰ ਵੀ ਰਖਦੇ ਹਨ।

ਤੰਦੂਰੀ ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ।       

## ਡਿਜ਼ਾਇਨ 
ਪੰਜਾਬੀ ਤੰਦੂਰ ਰਵਾਇਤੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਰੂਪ ਘੰਟੀ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੰਦੂਰ ਲਕੜ ਨਾਲ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 480 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤੰਦੂਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕੈਪੀਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ

at Chandigarh Capitol Complex]]
 at Chandigarh Capitol Complex]]
 building located inside the UNESCO World Heritage Site Chandigarh Capitol Complex]]
]]

**ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕੈਪੀਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ -1 ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਵਲੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਇਹ 100 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ,ਸਕੱਤਰੇਤ,ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਇਮਾਰਤ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

File:Entrance to Chandigarh Capitol Complex, Chandigarh,।ndia.jpg|

File:Open hand monument of Chandigarh,।ndia.jpg|
File:Punjab and Haryana High Court,Chandigarh Capitol Complex, World Heritage Site.jpg|
File:Punjab and Haryana High Court,Capitol Complex, World Heritage Site.jpg|
File:Spring season view of Punjab and Haryana High Court, Chandigarh Capitol Complex, Chandigarh.jpg|
File:A view of Open hand monument part of Chandigarh Capitol Complex, World Heritage Site.jpg|
File:Secretariat building and Palace of Assembly,part of the Capitol Complex,Chandigarh 01.jpg|
File:Architect design of building of Palace of Assembly,part of the Capitol Complex,Chandigarh 02.jpg|

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ
ਗੂਗਲ ਗਲਾਸ

**ਗੂਗਲ ਗਲਾਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Google Glass) ਇੱਕ ਹੈੱਡਸੈੱਟ, ਜਾਂ ਆਪਟੀਕਲ ਹੈੱਡ-ਮਾਊਂਟਿਡ ਡਿਸਪਲੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਚਸ਼ਮੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੂਗਲ ਗਲਾਸ ਇੱਕ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਕੁਦਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਵਾਜ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Google Glass detail.jpg
File:A Google Glass wearer.jpg
File:Google Glass with frame.jpg
File:SmallWorldSocial BreastfeedingSupportProject GeorgiawithBabyEve.jpg

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  – ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਾਈਟ
*  – ਵਿਆਪਕ ਐਪਸ ਸੂਚੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂਗਲ ਹਾਰਡਵੇਅਰ
ਕਾਫ਼ੀ ਜੈਲੀ

**ਕਾਫ਼ੀ ਜੈਲੀ** (コ ー ヒ ー ゼ リ ーkōhī zerī ?) ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੈਲੀ ਵਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਗਰ ਜੈਲੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਈਸ਼ੋ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵੇਰਵਾ
ਇਸਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਅਗਰ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਬਣਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਰ, ਐਲਗੀ ਅਤੇ ਕਾਨਤੇਨ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਫ਼ੀ ਜੈਲੀ ਦੀ ਡਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਕਸ਼ੇਕ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਜਾਂ ਆਈਸ-ਕਰੀਮ ਉੱਤੇ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕੇ ਚਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਫ਼ੀ ਜੈਲੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਕੈਫੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਚ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ
ਮੁਬਾਰਕ ਬੇਗਮ

**ਮੁਬਾਰਕ ਬੇਗਮ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜੋ 1950 ਤੋਂ 1960 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਰਮਿਆਨ ਫਿਲਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਨਾਤ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ 19 ਜੁਲਾਈ,2016 ਨੂੰ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ। 

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ 
* "ਐ ਮੇਰੇ ਹਮਰਾਹੀ ਮੁਝਕੋ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲੇ" (ਹਮਰਾਹੀ, 1963)
* "ਕਭੀ ਤਨ੍ਹਾਈਓਂ ਮੇਂ ਯੂੰ ਹਮਾਰੀ ਯਾਦ ਆਏਗੀ" (ਹਮਾਰੀ ਯਾਦ ਆਏਗੀ, 1961)
* "ਨੀਂਦ ਉੜ ਜਾਏ ਤੇਰੀ, ਚੈਨ ਸੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ" (ਜੁਆਰੀ, 1968)
* "ਵੋ ਨਾ ਆਏਂਗੇ ਪਲਟ ਕੇ" (ਦੇਵਦਾਸ, 1955)
* "ਹਮ ਹਾਲ-ਏ-ਦਿਲ ਸੁਨਾਏਂਗੇ" (ਮਧੂਮਤੀ, 1958)
* "ਵਾਦਾ ਹਮਸੇ ਕੀਆ, ਦਿਲ ਕਿਸੀ ਕੋ ਦੀਆ" (ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ, 1968)
* "ਰਹੋ-ਮੁਰੱਵਤ ਬੇਵਫਾ ਬੇਗਾਨਾ-ਏ ਦਿਲ ਆਪ' ਹੈਂ" (ਸੁਸ਼ੀਲਾ, 1966)
* "ਐ ਦਿਲ ਬਤਾ ਹਮ ਕਾਹਨ ਆ ਗਏ" (ਖੂਨੀ ਖਜ਼ਾਨਾ, 1965)
* "ਕੁਛ ਅਜਨਬੀ ਸੇ ਆਪ ਹੈਂ" (ਸ਼ਗਨ, 1964)
* "ਏਜੀ ਏਜੀ ਯਾਦ ਰਖਨਾ ਸਨਮ" (ਡਾਕੂ ਮਨਸੂਰ)
* "ਸ਼ਮਾ ਗੁਲ ਕਰਕੇ ਨਾ ਜਾਓ ਯੂੰ" (ਅਰਬ ਕਾ ਸਿਤਾਰਾ, 1961)
* "ਸਾਂਵਰੀਆ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਮੇਂ ਰੋ ਰੋ ਮਾਰੇਂਗੇ ਹਮ" (ਰਾਮੂ ਤੋਹਰਾਹ ਦੀਵਾਨਾ ਹੈ, 1980)
* "ਹਮੇਂ ਦਮ ਦੇਕੇ" ਆਸ਼ਾ ਭੌਸਲੇ ਦੇ ਨਾਲ (ਯੇ ਦਿਲ ਕਿਸਕੋ ਦੂੰ, 1963) 
* "ਯੇ ਮੂੰਹ ਔਰ ਮਸੁਰ ਕੀ ਦਾਲ" ਸ਼ਾਰਦਾ ਨਾਲ (ਅਰਾਊਂਡ ਦ ਵਰਲਡ, 1967)
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
*ਮੁਬਾਰਕ ਬੇਗਮ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਗੀਤ .

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* IMDb entry
* Leading singers stifled my voice: Mubarak Begum
* Mubarak Begum – Interview
* Mubarak Begum at GeetaDutt.com

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ
ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ 2011 ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਕਰੀਬ 27.7 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ।ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਪਗ 58% ਵੱਸੋਂ ਸਿੱਖ ਹੈ,38% ਹਿੰਦੂ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਰ ਧਰਮ ਹਨ ਉਹਨਾ ਵਿਚ ਇਸਲਾਮ,ਬੁੱਧ,ਇਸਾਈਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਬਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ