ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ (ਫ਼ੌਜੀ)

ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ **ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ** ਪੀਵੀਸੀ (ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ 1976) ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫਸਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਫ਼ੌਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਲੋਲ ਬਕੈਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਫੌਜੀ ਕਰੀਅਰ 
4 ਜੁਲਾਈ 1999 ਨੂੰ, 13ਵੀਂ ਬਟਾਲੀਅਨ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਕਾਰਗਿਲ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤਰ ਫਲੈਟ ਟਾਪ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਟੀਮ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕਾਊਟ ਸੀ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਸੀ। ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟੀਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 150 ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬੰਕਰ ਤੋਂ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕੁਮਾਰ, ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸ ਬੰਕਰ ਦੇ ਫਲੈਟ ਟੌਪ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰੇਂਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਫਾਇਰ ਦੇ ਗੜੇ ਰਾਹੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬੰਕਰ ਵੱਲ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਖੂਨ ਵਹਿ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੋਲੀ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਬੰਕਰ ਵੱਲ ਚਾਰਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਹੱਥੋ-ਹੱਥ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬੰਕਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ ਤਾਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਾਕੀ ਪਲਟੂਨ ਨੇ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਏਰੀਆ ਫਲੈਟ ਟਾਪ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ ਦਾ ਰੈਂਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਨੇੜੇ ਖੜਕਵਾਸਲਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ।

### ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ 
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

## ਸਨਮਾਨ 
ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿਜੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ( ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ 1999) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਵਿਵਾਦ 
2010 ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹੌਲਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਲਾਂਸ ਨਾਇਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੌਜ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਡਿਮੋਸ਼ਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫੌਜ ਨੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਲਦਾਰ ਕਿਹਾ। ਪਰਮ-ਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੈਂਕ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।

ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ (ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ) ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

2 ਜੁਲਾਈ 2014 ਨੂੰ, ਕੁਮਾਰ ਨਾਇਬ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫਸਰ (ਜੇਸੀਓ) ਬਣ ਗਿਆ। 2008 ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੌਲਦਾਰ ਦੇ ਰੈਂਕ ਤੋਂ ਲਾਂਸ ਨਾਇਕ ਦੇ ਰੈਂਕ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਦਫ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਆਊਟ-ਆਫ-ਟਰਨ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀਨੀਆਰਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਉਸੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਨੂੰ ਫਿਲਮ *ਐਲਓਸੀ ਕਾਰਗਿਲ* ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੁਨੀਲ ਸ਼ੈਟੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ