ਲੂਜ਼ ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼

ਲੂਜ਼ ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ (ਜਨਮ 1943) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਨਿਆਂ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਟਿਨਾ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫਾਰਮ ਵਰਕਰਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦੀ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਲੂਜ਼ ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਆਨਾਜੁਆਟੋ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਐਲ ਰੀਓ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਆਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਸਨ।[1] ਲੂਜ਼ ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਫਾਰਮ ਵਰਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸੈਨ ਲੀਐਂਡਰੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਫ੍ਰੀਮੋਂਟ, ਗਿਲਰੋਏ ਅਤੇ ਸਾਂਤਾ ਰੋਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।[2][1] ਉਹ 12 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਲੂਜ਼ ਨੇ ਸੈਨ ਲੀਐਂਡਰੋ ਵਿੱਚ ਲਿੰਕਨ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਲੀਐਂਡਰਜ਼ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ (1956 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1960 ਵਿੱਚ ਓਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।[1]

ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ ਅਲਾਮੇਡਾ ਕਾਉਂਟੀ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[1] ਉੱਥੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਗੋਰੇ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਨ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡੇਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ; ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮਈ 1964 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।[1]

ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1964 ਦੇ ਪਤਝੜ ਸਮੈਸਟਰ ਲਈ ਮੈਰਿਟ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਦਸੰਬਰ 1964 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਲਈ। ਪਰਿਵਾਰ 1967 ਵਿੱਚ ਓਕਲੈਂਡ ਦੇ ਲੇਕ ਸ਼ੋਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।[1] ਉਸਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚਿਲਡਰਨ ਹੋਮ ਸੋਸਾਇਟੀ ਰਾਹੀਂ ਚੌਥੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਛੋਟੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ।[1][2] ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ "ਮੁਸ਼ਕਲ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 1981 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।[1]

## ਸਰਗਰਮੀ 
1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ "ਚੇਤਨਾ-ਉਭਾਰ" ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜਨਮ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ; ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਚੁਣਿਆ।[1]

1977 ਵਿੱਚ, ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ ਨਰਸ ਦਾਈ ਬਣਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਰਿਟ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ; ਉੱਥੇ, ਉਹ ਬਰਕਲੇ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਹੈਲਥ ਕਲੈਕਟਿਵ ਰਾਹੀਂ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।[1][2] ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਹੈਲਥ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 1986 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਿਹਤ ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਲੀਸੀਆ ਬੇਜਾਰਾਨੋ ਅਤੇ ਪੌਲਿਟਾ ਓਰਟਿਜ਼, ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕਾਰਕੁਨ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਗੈਸਟੇਲੂਮੇਂਡੀ ਨਾਲ ਓਕਲੈਂਡ, ਸੀਏ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਟੀਨਾ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।[3]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ, ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।[1][2] ਲਾਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਅਣਗਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।[1] ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਸਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕੰਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[3]

ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 ਵਿੱਚ, ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ NOW ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਧਿਕਾਰ ਮਾਰਚ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿ NOW ਨੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।[1]

1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਿਸਟਰਸਾਂਗ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਕਲਰ ਰੀਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵ ਹੈਲਥ ਕਲੈਕਟਿਵ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪ੍ਰਜਨਨ ਨਿਆਂ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ 'ਤੇ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਬੋਰਸ਼ਨ ਰਾਈਟਸ ਐਂਡ ਐਕਸੈਸ ਲੀਗ (NARAL) ਵਰਗੀਆਂ ਵਕਾਲਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਲਾਤੀਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ ਸਿਸਟਰਸਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨੇਤਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੋਰੇਟਾ ਰੌਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ (NOW) ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਰੇ ਫੋਕਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।[2] ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਦਫ਼ਤਰ (1997–2005) ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਪੈਨਲ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਰਾਜ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।[3]

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ। 1993 ਤੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਐਜ਼ਟੈਕ ਰਸਮੀ ਡਾਂਸਰ ਰਹੀ ਹੈ।[1]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਗ੍ਰੰਥਾਵਲੀ 
* Ross, Loretta, Elena Gutiérrez, Marlene Gerber, and Jael Silliman. "13: The National Latina Health Organization," in *Undivided Rights: Women of Color Organizing for Reproductive Justice*. Chicago: Haymarket Books, 2016. pp.&nbsp;247–273.
* 
* Lara, Irene. “Latina Health Activist-Healers Bridging Body and Spirit.” *Women & Therapy* 31, no. 1 (2008): 21–40. https://doi.org/10.1300/02703140802145169
* Levenstein, Lisa. *They Didn’t See Us Coming: The Hidden History of Feminism in the Nineties.* New York: Basic Books, 2020. ISBN 9780465095285.
* Norsigian J. "Our Bodies Ourselves and the Women's Health Movement in the United States: Some Reflections." Am J Public Health. 2019 Jun;109(6):844-846. .
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943