open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਿਰਨ ਰਾਓ

thumb
**ਕਿਰਨ ਰਾਓ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਪਟਕਥਾ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕਿਰਨ ਰਾਓ 7 ਨਵੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ, Wanaparthy ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਕਿਰਨ ਦਾ ਬਚਪਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਲਾਰੇਟੋ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।1992 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ Sophia ਕਾਲਜ (ਮੁੰਬਈ) ਤੋਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਲਈ Sophia ਬਹੁਤਕਨੀਕੀ ਵਿਖੇ ਸੋਸ਼ਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਮੀਡੀਆ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਛਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਈ।  ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ AJK Mass Communication Research Center ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਅਦਿਤੀ ਰਾਵ ਹੈਦਰੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
right|thumb|Rao in August 2013
ਕਿਰਨ ਰਾਓ ਨੇ ਐਪਿਕ ਫਿਲਮ *ਲਗਾਨ* ਵਿੱਚ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਗੋਵਾਰਿਕਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼: ਵੀ, ਦ ਪੀਪਲ ਲਈ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਬਣੀ। ਲਗਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 74ਵੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਉਸੇ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਿਤਾਰਾ ਸੀ। *ਲਗਾਨ*  ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ  ਚ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸਨੇ  Academy Award ਨਾਮਜਦ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ Mira Nair ਨਾਲ ਵੀ *Monsoon Wedding ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ  ਕੰਮ ਕੀਤਾ।*

ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ *ਧੋਬੀ ਘਾਟ*, ਦੀ ਸਕਰਿਪਟ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਨਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ  ਜਿਸਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੀਆਂ।

## ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ 
ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਵਲੋਂ 2002 ਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਰੀਨਾ ਦੱਤਾ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਿਰਨ ਰਾਓ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ/ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਖਾਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਲਗਾਨ ਦੇ ਸੈੱਟ ਤੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਓ ਉਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਬਾਂਦਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ,
  ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਓ ਖਾਨ ( ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 2011),
ਜੋ  ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਰਨ ਨਸਤਿਕ ਹੈ।

ਕਿਰਨ ਰਾਓ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਦਿਤੀ ਰਾਓ ਹੈਦਰੀ ਮਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਹੈਦਰੀ ਦੇ ਨਾਨਾ, ਜੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਵਨਪਾਰਥੀ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਗਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਅਕਬਰ ਹੈਦਰੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
### ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ 
* *Dhobi Ghat* (*Mumbai Diaries*) (2011)

### ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ 
* *Lagaan: Once Upon A Time in India* (2001)
* *Monsoon Wedding* (2001)
* *ਸਾਥੀਆ (ਫ਼ਿਲਮ)* (2002)
* *Swades: We, the People* (2004)

### ਨਿਰਮਾਤਾ 
* *Taare Zameen Par* (2007) best film (ਅਸੋਸੀਏਟ ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Jaane Tu... Ya Jaane Na* (2008) (ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Peepli Live* (2010) (ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Dhobi Ghat* (2011) (ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Delhi Belly* (2011) (ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Talaash* (2012) (ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Ship Of Theseus* (2013)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼ਿਆਓਮੀ

**ਸ਼ਿਆਓਮੀ**  (ʃaʊmi/, ਚੀਨੀ :小米科技; ਪਿਨਾਇਨ: Xiǎomĭ Kējì) ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਵੇਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ *ਚੀਨ ਦਾ ਐਪਲ* (ਐਪਲ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Xiaomi Redmi Note.JPG
File:Xiaomi Redmi Note 2.jpg
File:Xiaomi Redmi Note 3.jpg
File:Xiaomi Redmi Note 3 fingerprint scanner.jpg
File:Xiaomi Redmi Note 3 dual SIM card tray.jpg

## ਆਰੋਪ 
### ਪਰਦੇਦਾਰੀ 
ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਫੋਨ, ਯੂਜਰ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟ(ਦੂਰ ਸਥਿੱਤ) ਸਰਵਰ ਉੱਤੇ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਸਕਿਉਰਟੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਸਲੀਊਸ਼ਨਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਏਫ-ਸਿਕਿਆਰ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਫੋਨ, ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦੀ ਮਨਜੂਰੀ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਉਸਦੀ ਨਿਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਰਵਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹੈ। ਏਫ-ਸਿਕਿਆਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਫੋਨ ਰੈਡਮੀ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਕਾਲ ਆਦਿ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਰੇ ਸਰਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਫੋਨ ਇਹ ਕਾਰਜ ਉਦੋ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਲਾਉਡ ਖਾਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਸਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਓਹ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਏਫ-ਸਿਕਿਆਰ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਦੀ ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਸਰਵਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਭੇਜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਇਲਜਾਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਇਹ ਕੇਵਲ ਕਲਾਉਡ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਲੇਕਿਨ ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਦੇ ਪਰਦੇਦਾਰੀ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਉਪਯੋਗਕਰਤਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ, ਸੁਨੇਹਾ ਉਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਦਿ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੋ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਯੂਜਰ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਚੀਨ  ਦੇ ਸਰਵਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਜਾਸੂਸੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫੌਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਫੋਨ ਅਰੀਨਾ ਦੀ  ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਫੋਨ 42.62.48.0-42.62.48.255 ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਜਾਲਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜਦੇ ਹੈ। ਇਹ www.cnnic.cn ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜੋ ਚੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਆਫ ਇੰਫਰਮੇਸ਼ਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਹੈ।

## ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ 
ਦਿੱਲੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 9 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਏਫਆਰਏਏਨਡੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਮੋਬਾਇਲ ਲਿਆਕੇ ਵੇਚਣ ਉੱਤੇ 5 ਫਰਵਰੀ 2015 ਤੱਕ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਲੋਂ ਕੁਇਲਕਾਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਵਾਲੇ ਫੋਨ ਵੇਚਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਦੂੱਜੇ ਚਿਪਸੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਫੋਨ ਵੇਚੇ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਵੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ
ਸ਼ਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼

thumb|210x210px|ਚੀਨ ਦੇ **ਸ਼ਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼** ਦਾ ਇਲਾਕਾ (ਗਾੜਾ ਨਾਰੰਗੀ ਰੰਗ) 
thumb|306x306px|ਸ਼ਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮਰਾਟ, ਯੁ ਮਹਾਨ
ਸ਼ਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ (ਚੀਨੀ: 三皇五帝, ਸ਼ਿਆ ਚਾਓ; ਪਿਨਾਇਨ ਅੰਗਰੇਜੀਕਰਣ: Xia dynasty) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2070 ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਲੋਂ 1600 ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ। ਇਹ ਚੀਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਜਿਕਰ ਬਾਂਸ ਕਥਾਵਾਂ, ਇਤਹਾਸ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਇਤੀਹਾਸਕਾਰ ਦੇ ਅਭਿਲੇਖ ਜਿਵੇਂ ਚੀਨੀ ਇਤਹਾਸ - ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਆ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਧਿਪਤੀਯੋਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦਾ ਕਾਲ ਸੀ। ਪੰਜ ਸਮਰਾਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖਰੀ ਸਮਰਾਟ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁਨ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਦੀ ਯੁ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਅਤੇ ਉਸੀ ਵਲੋਂ ਸ਼ਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਸਮਰਾਟ ਯੁ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਣ ਦਾ ਪੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਦੌਰ ਆਇਆ ਜੋ 1600 ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਲੋਂ 1046 ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।

## ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਵਿਵਾਦ 
ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਾਇਕ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਆ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੁਣੇ ਸ਼ੁਬਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸੀ ਵੀ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਿਥਿਅ - ਕਥਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਵਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹੀ ਰਾਜਕਾਲ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪੁਰਾਤਤਵ ਥਾਂ ਮਿਲੋ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਅਰਲੀਤੋਉ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ (Erlitou) ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਸ਼ਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਤਿੰਨ ਅਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਮਰਾਟ 
* ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਜਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼

thumb|230x230px|280 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ (ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ) ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
**ਜਿੰਨ ਰਾਜਵੰਸ਼** (ਚੀਨੀ: 晉朝, ਜਿਨ ਚਾਓ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Jin Dynasty) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇਚੀਨ ਵਿੱਚ 265 ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੋਂ 420 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਜਿਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰ ਸੀ ਜੋ 220 ਈ ਤੋਂ 265 ਈ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਮਾ ਯਾਨ (司馬炎, Sima Yan) ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਓ ਵੇਈ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੂਰਵੀ ਵੂ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲਕੇ ਸਮਰਾਟ ਵੂ (晉武帝, Wu of Jin) ਰੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਜਿੰਨ ਰਾਜਕਾਲ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਪੱਛਮੀ ਜਿੰਨ (西晉, Western Jin, 265 ਈ - 316 ਈ) ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਮਾ ਯਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲੁਓਯਾਂਗ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਪੂਰਬੀ ਜਿੰਨ (東晉, Eastern Jin, 317 ਈ - 420 ਈ) ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਮਾ ਰੂੰ (司馬睿, Sima Rui) ਦੁਆਰਾ ਜਿਆਨਕਾਂਗ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾ ਕੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਅੱਗੇ ਚਲਾਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨ ਕਾਲ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਰਾਜਵੰਸ਼ (420 ਈ – 589 ਈ) ਦਾ ਕਾਲ ਆਇਆ। ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 1115 ਈ ਤੋਂ 1234 ਈ ਤੱਕ ਵੀ ਇੱਕ ਜਿੰਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਚਲਿਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਤਿੰਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹਿਆਂ 
* ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਪੂਰਵੀ ਵੂ ਰਾਜ

thumb|230x230px|ਸੰਨ 262 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵੀ ਵੂ (Wu) ਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ (ਹਰੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ)
**ਪੂਰਵੀ ਵੂ ਰਾਜ** ਜਾਂ ਸੁਣ ਵੂ ਰਾਜ (ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: 吳, ਵੂ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Eastern Wu) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜੂਝਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸੀ। ਇਹ 229 ਈਸਵੀ ਵਲੋਂ 280 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਹ ਯਾਂਗਤਸੇ ਨਦੀ ਦੀ ਡੇਲਟਾ ਦੇ ਜਿਆਂਗਨਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਿਆਨਏ (建業) ਸੀ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿਆਂਗਸੁ ਰਾਜ ਦਾ ਨਾਨਜਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕਦੇ - ਕਦੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੁਚੰਗ (武昌) ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੇਬੇਈ ਰਾਜ ਦਾ ਏਝੋਊ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 

ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਂਗਨਾਨ ਦੇ ਵੂ - ਭਾਸ਼ੀ ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਸੁਣ ਚੁਆਨ (孫權, Sun Quan) ਨਾਮਕ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਨਾਮ ਲਈ ਉਹ ਹਾਨ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਿਆਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਸਵਤੰਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਨ ਸਮਰਾਟ ਉੱਤੇ ਸਾਓ ਵੇਈ ਰਾਜ ਦੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰਸਾਓ ਸਾਓ ਦਾ ਕਾਬੂ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਬਾਕੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਸੁਣ ਚੁਆਨ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਤਮੰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਜਬਸਾਓ ਵੇਈ ਦੇ ਸਾਓ ਪੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁ ਹਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਲਿਊ ਬੇਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਸੰਨ 229 ਵਿੱਚ ਸੁਣ ਚੁਆਨ ਨੇ ਵੀ ਵੂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਓ ਵੇਈ ਵਲੋਂ ਬਚਨ ਲਈ ਸ਼ੁ ਹਾਨ ਅਤੇ ਵੂ ਰਾਜ ਨੇ ਸੁਲਾਹ ਕਰ ਲਈ। ਵੂ ਕਦੇ ਯਾਂਗਤਸੇ ਨਦੀ ਵਲੋਂ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਪਾਇਆ ਲੇਕਿਨ ਨਹੀਂ ਹੀ ਵੇਈ ਯਾਂਗਤਸੇ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇਲਾਕਾ ਜਿੱਤ ਪਾਇਆ। ਸੰਨ 280 ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ ਜਿਨ੍ਹੇ ਵੂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਫਿਰ ਵਲੋਂ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਤਿੰਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ 
* ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਜਿੰਨ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸਾਓ ਵੇਈ ਰਾਜ

thumb|230x230px|ਸੰਨ ੨੬੨ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਾਓ ਵੇਈ (Wei) ਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ (ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ)
**ਸਾਓ ਵੇਈ ਰਾਜ** (ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: 曹魏, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Cao Wei), ਜਿਨੂੰ ਕਦੇ - ਕਦੇ ਸਿਰਫ ਵੇਈ ਰਾਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜੂਝਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸੀ। ਇਹ ੨੨੦ ਈਸਵੀ ਵਲੋਂ ੨੬੫ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ੨੨੦ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਾਓ ਪੀ (曹丕, Cao Pi) ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਾਓ ਸਾਓ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਮੀਨਦਾਰੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਉਂਜ ਤਾਂ ਸਾਓ ਸਾਓ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਸੰਨ ੨੧੩ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਵੇਈ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਤੀਹਾਸਕਾਰ ਇਸਨੂੰ ਚੀਨੀ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਵੇਈ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਦੱਸਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਓ ਦਾ ਪਰਵਾਰਿਕ ਨਾਮ ਜੋੜਕੇ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਾਓ ਵੇਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜ ਝਗੜਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਾਲੇ ਵੇਈ ਰਾਜ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰੀ ਵੇਈ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਭਿੰਨ ਸੀ।

੨੨੦ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਾਓ ਪੀ ਨੇ ਪੂਰਵੀ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਸਿੰਹਾਸਨ ਵਲੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵੇਈ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੀਮਾ ਨਾਮਕ ਪਰਵਾਰ ਨੇ ੨੪੯ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ੨੬੫ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰਵਾਰ ਵੀ ਸੱਤਾ ਵਲੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਓ ਵੇਈ ਰਾਜ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬੰਨ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਸਮੇਂਤੇ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਜਾਂਦੀ ਦੇ ਦੋ - ਤਿਹਾਈ ਲੋਕ ਸਾਓ ਵੇਈ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਰਹਦੋਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੁਓਯਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਾਓ ਪੀ 
* ਤਿੰਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹਿਆਂ 
* ਝਗੜਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਕਾਲ
* ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਜਿੰਨ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਵੰਸ਼

thumb|230x230px|ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ 440 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਵੇਈ ਅਤੇ ਲਿਊ ਸੋਂਗ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ
thumb|230x230px|ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ 560 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ
ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਰਾਜਵੰਸ਼ ( ਚੀਨੀ : 南北朝, ਨਾਨ ਬੇਈ ਚਾਓ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : Northern and Southern Dynasties ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 420 ਈਸਵੀ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ 589 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਖੰਡਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਡੋਲਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾ ਰਿਹਾ। ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜਵੰਸ਼ੋਂ ਨੂੰ ਇਤੀਹਾਸਕਾਰ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ੋਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਰਾਜਵੰਸ਼ੋਂ ਵਿੱਚ ਵੰਢਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸਨ : ਉੱਤਰੀ ਝੋਊ, ਉੱਤਰੀ ਚੀ, ਉੱਤਰੀ ਵੇਈ, ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਵੇਈ ਅਤੇ ਪੂਰਵੀ ਵੇਈ। ਦੱਖਣ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸਨ : ਲਿਊ ਸੋਂਗ, ਲਿਆਂਗ, ਚੇਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਚੀ।

ਇਸ ਉਥੱਲ - ਪੁਥਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਜਾਤੀ ਯਾਂਗਤਸੇ ਨਦੀ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਦੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰ - ਚੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਚੀਨੀਕਰਣ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਸ ਰਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਨੀ ਨਸਲ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਆਈ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਯਾਨ ਸ਼ਾਖਾ ਫੈਲੀ ਅਤੇ ਫਲ - ਫੂਲੀ ਅਤੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਤਾਓ ਧਰਮ ਵੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪਗੋਡਾ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਨੂੰ ਹੁਣ ਚੀਨੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਅਵਿਸ਼ਕਾਰ ਬੋਧੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡੁਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਚੀਨ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦਾ ਇਹ ਕਾਲ ਉੱਦੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਸੰਨ 589 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸੂਈ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜਿੰਨ ਰਾਜਵੰਸ਼
* ਸੂਈ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਪੱਛਮੀ ਝੋਊ ਕਾਲ

thumb|230x230px|ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਝੋਊ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ - ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਰਾਟ ਵਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੱਧਦੀ ਚੱਲੀ ਗਈ
thumb|531x531px|ਪਹਿਲਾਂ ਝੋਊ ਸਮਰਾਟ, ਰਾਜਾ ਵੂ ( 周武王, ਝੋਊ ਵੂ ਵਾਂਗ )
ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਾਲ ( ਚੀਨੀ : 西周 ; ਪਿਨਾਇਨ ਅੰਗਰੇਜੀਕਰਣ : Western Zhou ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦੇ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੁਆਤ 
ਝੋਊ ਕਾਲ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਦ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਝੋਊ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੂ ( 周武王, ਝੋਊ ਵੂ ਵਾਂਗ ) ਨੇ ( ਲੱਗਭੱਗ ) 1046 ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਲੜੇ ਗਏ ਮੁਏ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਗ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ( ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇੱਤੇਫਾਕ ਵਲੋਂ ਰਾਜਾ ਝੋਊ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦਾ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ) ਵੇਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ਾਂਗ ਫੋਜਾਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਾਕੇ ਮਾਰ ਪਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਵੂ ਫਿਰ ਚੀਨ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਝੋਊ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਨੀਵ ਰੱਖੀ। ਸਮਰਾਟ ਵੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਆਇਪ੍ਰੀਏ ਅਤੇ ਕਾਬਿਲ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾ -ਬੰਧੁਵਾਂਅਤੇ ਸੇਨਾਪਤੀਯੋਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ - ਮੋਟੇ ਰਾਜ - ਰਿਆਸਤਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਸਮਰਾਟ ਵੂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋ ਗਿਆ।ल बाद हो गया।

## ਪੱਛਮੀ ਝੋਊ ਦਾ ਅੰਤ 
ਜੋ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸਮਰਾਟ ਵੂ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸਨ ਉਹ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਝੋਊ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਉਹ ਸਵਤੰਤਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ ਗਈ। 771 ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਵਲੋਂ ਆਏ ਕਬੀਲੋਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਮਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਝੋਊ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਵੇਈ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਲੋਂ ( ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨ ਦੇ ਗਾਂਸੂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ) ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਝੋਊ ਰਾਜ - ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਲੋਕ ਹਟਕੇ ਪੂਰਵ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੋ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸਨ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਮਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲਾਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵੀ ਝੋਊ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪੱਛਮੀ ਝੋਊ ਕਾਲ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਇਆਂ 
ਚੀਨ ਦੇ ਹੋਰ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਮੁਕ਼ਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਝੋਊ ਕਾਲ ਦੇ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਅਤੇ ਲਿਖਾਇਯਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲੀ ਹਨ। ਇਸ ਵਲੋਂ ਉਸ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮਾਜ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਇਹ ਠੀਕ ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਦੀ ਵੇਈ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਝੋਊ ਸਮਰਾਟ ਅਚਾਨਕ ਇਨ੍ਹੇ ਕਮਜੋਰ ਕਿਉਂ ਪੈ ਗਏ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਅਂਦਾਜਾ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਵਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਸ਼ਾਹੀ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਸ਼ਤੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੋ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ - ਭਰ ਹੀ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼
* ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਅੰਡੇ ਦੇ ਵੇਫਲ

**ਅੰਡੇ ਦਾ ਵੇਫਲ** ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅੰਡੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵਾਫ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੀ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਅਤੇ ਮਾਕਾਉ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਧਾ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਂਵੇ ਕੀ ਸਟਰਾਬਰੀ, ਨਾਰੀਅਲ ਜਾਂ ਚਾਕਲੇਟ। ਇਹ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਂਤੋਨੀ ਨਾਮ, "ਗਾਈ ਦਾਨ ਜੈ" (鷄蛋仔) ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ ਕਿੰਵੇ ਕੀ "ਐਗ ਪਫ਼" (egg puff), ਬਬਲ ਵਾਫ਼ਲ (bubble waffle), ਐਗੇਟ (eggette), ਅਤੇ ਪਫ਼ਲ (puffle) ਆਦਿ। ਐੱਗ ਵਾਫ਼ਲ ਹੋੰਗ ਕੋੰਗ ਦੇ " ਗਲੀ ਸਨੈਕਸ " ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। 1950 ਤੋਂ ਹੋੰਗ ਕੋੰਗ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਦੋ ਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।

## ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਐੱਗ ਵੇਫਲਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਮਿੱਠੇ, ਅੰਡੇ ਦੇ ਘੋਲ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਤਵੇ ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਵਾ ਜਾਂ ਤਾ ਕੋਲਿਆਂ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲਾ ਤਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘੋਲ ਨੂੰ ਤਵੇ ਤੇ ਧਾਰ ਦੀ ਤਰਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੇ ਵਾਫ਼ਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਡੇ ਦੇ ਸਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ, ਚਾਕਲੇਟ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਫ਼ਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕੀ ਦਿਨ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਐੱਗ ਵੇਫਲਜ਼ ਨੂੰ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ੍ਵਰਾਗਿਨੀ

**ਸਵਰਾਗਿਨੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ੨ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਹ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਤੇ ਆਉਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਟਕ ਰਸ਼ਮੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਰਾ ਅਤੇ ਰਾਗਿਨੀ ਦੋ ਭੈਣਾ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਰੂਕਨ

**ਕਾਰੂਕਨ** ਕਯੂਸ਼ੂ ਦੀ ਜਪਾਨੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਯੋਕਨ ਮਤਲਬ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰੂਕਨ "ਸਾਓਮੋਨੋ ਗਾਸ਼ੀ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਲੰਬੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਬੀਨ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਕਾਰੂਕਨ "ਕਾਰੂਕਨ ਚੌਲਾਂ" ਦੇ ਆਟੇ, ਖੰਡ, ਅਤੇ ਖਿਸਿਆ ਜਪਾਨੀ ਯਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਘੋਲ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਗੁੰਨਕੇ ਭਾਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਲਚਕੀਲੇ ਚਿੱਟੇ ਸਪੰਜ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਰੂਕਨ ਸਤਸੁਮਾ ਵੰਸ਼ (1686-1715) ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਯਾਮ ਕਾਰੂਕਨ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਖੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰਯੂਕੂ ਅਤੇ ਅਮਾਨੀ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਥਿਊਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕੀ ਕਾਰੂਕਨ ਮਿਠਾਈ ਦੀ ਕਾਡ 1854 ਵਿੱਚ "ਸ਼ੀਮਾਜ਼ੂ ਨਾਰੀਆਕਿਰਾ" ਦੁਆਰਾ ਕਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫੂਕੂਰੇਗਾਸ਼ੀ, ਭੂਰੀ ਖੰਡ, ਆਟਾ ਅਤੇ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕੇਕ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਕਾਰੂਕਨ ਫੂਕੂਰੇਗਾਸ਼ੀ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ. ਕਾਰੂਕਨ ਕਾਗੋਸ਼ੀਮਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹਲਵਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਬੇੱਪੁ", "ਓਇਤਾ" ਦੇ ਹਲਵਾਈ ਕਾਰੂਕਨ ਨੂੰ 1952 ਤੋਂ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੇੱਪੁ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਬ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੋਫ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰੂਕਨ ਨੂੰ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਕੇ "ਫੂਕੂਓਕਾ ਪਰੀਫ਼ੇਕਚਰ" ( Fukuoka Prefecture)ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼ਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼

thumb|526x526px|ਸ਼ਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਾਂਗ ਮੰਗ ਨੇ ਚਾਕੁ - ਨੁਮਾ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ
**ਸ਼ਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼** (ਚੀਨੀ: 新朝, ਸ਼ਿਨ ਚਾਓ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Xin Dynasty) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ੯ ਈਸਵੀ ਵਲੋਂ ੨੩ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਾਲ (੨੦੬ ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਲੋਂ ੨੨੦ ਈਸਵੀ) ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਾਨ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹਾਨ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਸ਼ਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸਮਰਾਟ ਵਾਂਗ ਮੰਗ (王莽, Wang Mang) ਸੀ। ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਹਾਨ ਦੀ ਰਾਜਮਾਤਾ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਾਂਗ ਝੇਂਗਜੁਨ (王政君, Wang Zhengjun) ਵਾਂਗ ਪਰਵਾਰ ਵਲੋਂ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹਾਨ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਾਂਗ ਮੰਗ ਉਸੀ ਦਾ ਭਣੇਵਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਂਗ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸਿੰਹਾਸਨ ਹੜਪ ਲਿਆ। ਸੰਨ ੯ ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਂਜ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਚਤੁਰ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰੱਖਣਾ ਉਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਲੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਬਗ਼ਾਵਤ ਭੜਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਨੇ ੨੩ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਗਆਨ ਉੱਤੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਝੜਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸ਼ਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਹੀਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਫਿਰ ਵਲੋਂ ਸਿੰਹਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬਹਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ 
* ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਮਾਂਜੂ

**ਮਾਂਜੂ** ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਪਾਨੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਮਾਂਜੂ ਦੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਆਟੇ, ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਚੂਰੇ, ਬਕਵੀਤ (buckwheat) ਅਤੇ ਅੰਕੋ ਦੀ ਭਰਤ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਅਜ਼ੁਕੀ ਬੀਨ ਅਤੇ ਖੰਡ ਨੂੰ ਉਬਾਲਕੇ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਬਾਲਕੇ ਗੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਨ ਪੇਸਟ ਦੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹਨ: ਕੋਸ਼ੀਆਨ, ਤਸੁਬੁਆਨ, ਅਤੇ ਤਸੁਬੁਸ਼ੀਆਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਮਾਂਜੂ ਮੋਚੀ ਕੇਕ ਤੋਂ ਬੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੋਂ ਸੀ. ਇਸਨੂੰ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ "ਮਾਨਤੋਊ" ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਆਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਂਜੂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। 1341 ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ ਚੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਂਜੂ ਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਨਾਰਾ- ਮਾਂਜੂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੇਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਇਹ ਮਾਂਜੂ ਦਾ ਅਰੰਭ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ 700 ਤੱਕ ਜਪਾਨੀ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਪਾਨੀ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ।

## ਕਿਸਮਾਂ
ਮਾਂਜੂ ਦੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ:

*ਮਾਚਾ (ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ), ਮਾਂਜੂ ਦੀ ਆਮ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਦਾ ਸਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੀ ਰੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
*ਮਿਜ਼ੁ (ਪਾਣੀ), ਮਾਂਜੂ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਨ ਦੀ ਭਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
*ਮਾਂਜੂ ਦੀ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਭਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹਨ ਜਿਂਵੇ ਕੀ ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਸਵਾਦ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰੀਮ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਪਾਰੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

within Bhutan]]
 and Paro Dzong (September 2006)]]
]]

**ਪਾਰੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ**, ਭੂਟਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਘਾਟੀ, ਨਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ (ਆਬਾਦੀ-20,000) ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਘਾਟੀ ਭੂਟਾਨ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਘਾਟੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿਬਤੀ ਲੋਕ ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਘਾਟੀ ਰਾਹੀਂ ਆਏ। ਪਾਰੋ ਨੇ ਹੀ ਤਿਬੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭੂਟਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ। ਪਾਰੋ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਜੌਂਗਖਾ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਕੌਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਪਾਰੋ, ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਪਾਰੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ
ਪਾਰੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਹੱਦ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤਿਬੱਤ ਨਾਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਥਿੰਫੁ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੁਖਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਰਗੀਕਰਣ
ਪਾਰੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਦਸ ਬਲਾਕ (ਗੇਵੋਗ) ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ:

*ਡੋਗਾ ਗੇਵੋਗ 
*ਦੋਪਸ਼ਾਰੀ ਗੇਵੋਗ 
*ਡੋਤੇਂਗ ਗੇਵੋਗ 
*ਹੁੰਗ੍ਰੇਲ ਗੇਵੋਗ 
*ਲਾਮਗੋਂਗ ਗੇਵੋਗ 
*ਲੂੰਗਨਯੀ ਗੇਵੋਗ 
* ਨਾਜਾ ਗੇਵੋਗ
*ਸ਼ਾਪਾ ਗੇਵੋਗ
*ਟਸੇਂਟੋ ਗੇਵੋਗ 
*ਵਾਂਗਚਾੰਗ ਗੇਵੋਗ

## ਚੌਗਿਰਦਾ
ਉੱਤਰੀ ਪਾਰੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਡੋਤੇਂਗ ਗੇਵੋਗ ਅਤੇ ਟਸੇਂਟੋ ਗੇਵੋਗ) ਵਿੱਚ ਜਿਗਮੇ ਦੋਰਜੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰੋ ਦੇ ਗੁਆਂਡੀ *ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ* ਦੇ ਟੋਰਸਾ ਸਟ੍ਰੀਕਟ ਨੇਚਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੁਆਰਾ *ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਦਲਾਨ* ਵੀ ਪਾਰੋ ਨਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।

## ਅਰਥ-ਪ੍ਰਬੰਧ
ਡਰਕ ਏਅਰ, ਭੂਟਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਇਨ ਹੈ, ਦਾ ਹੈਡ-ਕੁਆਟਰ ਪਾਰੋ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਨਾਤੋ

**ਨਾਤੋ** ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਜਪਾਨੀ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜੋ ਸੋਇਆਬੀਨ ਅਤੇ "ਬਾਸੀਲਸ ਸਬਟੀਲਿਸ ਵਾਰ" ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਇਹ ਸੋਇਆ ਸਾਸ, ਕਾਰਾਸ਼ੀ ਰਾਈ ਅਤੇ ਵੈਲਸ਼ ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਤੋ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗੰਧ, ਸੁਆਦ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਪਾਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾਤੋ ਕਾਂਤੋ, ਤੋਹੋਕੂ, ਅਤੇ ਹੋੱਕਾਏਦੋ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਨਾਤੋ ਦਾ ਮੂਲ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਤੋ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਆਮ ਮਿਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੀਨਾਮੋਟੋ ਨੋ ਯੋਸ਼ੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ 1086 ਈ. ਅਤੇ 1088 ਈ. ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਬੀ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਮਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘੋਰੀਆਂ ਲਈ ਸੋਇਆਬੀਨ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਰਹੇ ਸੀ। ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਵਿੱਚ ਬੀਨ ਨੂੰ ਬੰਨ ਲਿਆ ਜੱਦ ਤੱਕ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਲਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਖਮੀਰ ਚੜ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਵੀ ਖਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਪਸੰਦ ਆਇਆ, ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਵਾਦ ਪਸੰਦ ਆਇਆ। ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਨਾਤੋ ਕਿਸੀ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ
ਨਾਤੋ ਵਿੱਚ 55 % ਪਾਣੀ, 18 % ਪ੍ਰੋਟੀਨ, 11 % ਚਰਬੀ, 5 % ਫਾਈਬਰ, ਅਤੇ 5 % ਸ਼ੱਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਪੁਤ ਚਾਈ ਕੋ

**ਪੁਤ ਚਾਈ ਕੋ** ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਪੁਡਿੰਗ ਕੇਕ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਰੂਪ ਲੇ ਲਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੇਕ ਚਿੱਟੀ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਰੰਡ ਦੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਸਟਾਰਚ ਜਾਂ ਮਾਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲਾਲ ਬੀਨ ਵੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਪਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਕੱਦ ਲਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਕੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਲੇਕੇ ਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਕੀਵਰ (skewer) ਪਾਕੇ ਇਸਨੂੰ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੀ ਤਰਾਂ ਖਾ ਲਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਾਮ
ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ ਵੀ ਹਨ ਜਿਂਵੇ ਕੀ - ਪੁਟ ਚਾਈ ਪੁਡਿੰਗ(Put chai pudding), ਅਰਥਨ ਬਾਉਲ ਕੇਕ (Earthen bowl cake), ਬੂਟਜਾਇਗੋ (Bootjaigo), ਲਾਲ ਬੀਨ ਪੁਡਿੰਗ (Red bean pudding) or ਬੂਦ ਚਾਈ ਕੋ (Bood chai ko)।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਪੁਡਿੰਗ ਹੋਰ ਪਾਰੰਪਰਕ ਕਾੰਤੋਨੀ ਕੇਕ ਵਾਂਗ ਭਾਪ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਇਹ ਚੀਨੀ ਕਾਉਂਟੀ "ਤਾਈਸ਼ਾਨ" ਜੋ ਕੀ ਹੋੰਗ ਕੋੰਗ ਤੋਂ 140 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (87 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ. ਇਹ ਪੁਡਿੰਗ 1980 ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਹੈ. ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੁਡਿੰਫ਼ ਦੀ ਸਿਰਫ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਤੇਂਪੂਰਾ

**ਤੇਂਪੂਰਾ** ਜਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੁਦਰੀ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਸਬਜੀਆਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਨਾਲ ਘੋਲ ਬਣਾ ਲਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਡੇ, ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਜਾਂ ਬੇਕਿੰਗ ਪਾਊਡਰ, ਸਟਾਰਚ, ਤੇਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਾਲੇ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੇਂਪੂਰਾ ਘੋਲ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਲਈ ਚਾਪਸਵਟਕਸ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਜੱਥੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਕਾਕੇ ਵਿਲੱਖਣ ਨਰਮ ਅਤੇ ਕਰਿਸਪ ਤੇਂਪੂਰਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਘੋਲ ਨੂੰਨ ਅਕਸਰ ਬਰਫ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਕੇ ਠੰਡਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਨ ਪਾਂਡੇ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਪਾਕੇ ਠੰਡਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਸੂਤਰਬੱਧ ਤੇਂਪੂਰਾ ਆਟਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਸੂਪਰਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਲਕੇ (ਘੱਟ - ਗਲੁਟਨ ਵਾਲਾ) ਆਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੇਕਿੰਗ ਪਾਊਡਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਂਪੂਰਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਣੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ
ਕਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਮਤੌਰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੇਂਪੂਰਾ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਸੀਫੂਡ
ਸ਼੍ਰਿੰਪ ਤੇਂਪੂਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇਂਪੂਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਸੀਫੂਡ ਜੋ ਕੀ ਤੇਂਪੂਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:

*ਪਰੌਨ
*ਸ਼੍ਰਿੰਪ
*ਸਕੁਈਡ
*ਸਕਾਲੋਪ
*ਕੇਕੜਾ
*ਅਯੂ(ਮਿੱਠੀ ਮੱਛੀ)
*ਕੈਟਫਿਸ਼
*ਮੱਛੀ
*ਚਿੱਟੀ (white fish)
*ਕੋਡ (cod)
*ਹੈਡੋਕ (haddock)
*ਪੋਲੋਕ (pollock)
*ਕੋਲੇ (coley)
*ਪਲੈਕ (plaice)
*ਸਕੇਟ(skate)
*ਰੇ (ray)
*ਹਸ (Huss)
*ਰੋਕਸੈਲਮਨ (rock salmon)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਅਦਰਕ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਦਹੀ

**ਅਦਰਕ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਦਹੀ** ਜਾਂ **ਜਿੰਜਰ ਮਿਲਕ ਪੁਡਿੰਗ** ਜਾਂ **ਅਦਰਕ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ** ਚੀਨੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਉਤੱਰੀ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਾਵਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਾਨਯੂ ਜਿਲੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਅਦਰਕ,ਦੁੱਧ,ਅਤੇ ਖੰਡ ਹਨ। ਮੱਜ ਦਾ ਦੁੱਧ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਰਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਕੱਟ ਲੋ ਫੇਰ ਉਸਨੂੰ ਪੀਸ ਦੋ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਦਬਾਕੇ ਉਸਦਾ ਰਸ ਕੱਡ ਲਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛਾਨਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਕੱਡ ਲਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਉਬਾਲਕੇ ਖੰਡ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਫੇਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਰਸੋਈ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਵੋਤਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤਾਪਮਾਨ 70° ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਦਰਕ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾਂਦੇ ਰਹੋ। ਜਦ ਦੁੱਧ 70 °ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਠੰਡਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਦ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਅਦਰਕ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦੋ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਰੁਕੋ। ਫੇਰ ਦੁੱਧ ਗਾੜਾ ਹੋ ਜਾਉ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚਮਚ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਅਧੀਨ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਅਸੂਲ
ਅਦਰਕ ਵਿੱਚ "ਪਰੋਟੀਸ ਜ਼ਿੰਗੀਪੇਨ" (protease zingipain) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਦੋਂ ਪਰੋਟੀਸ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਪੀਰ ਮਹੁੰਮਦ ਕਾਰਵਾਨ

**ਪੀਰ ਮਹੁੰਮਦ ਕਾਰਵਾਨ** () ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਹੈ। ਪੀਰ ਮਹੁੰਮਦ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਰਾਮੇ ਵੀ ਰਚੇ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਜੀਵਨ
ਕਾਰਵਾਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਬਲਿਸ਼ ਕਰਵਾਏ।

### ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
*ਲਾ ਮਾਸ਼ਾਮਾ ਤਾਰ ਮਾਸ਼ਾਮਾ - له ماښامه تر ماښامه
*ਚਿਨਾਰ ਖਬਰੀ ਕਵੇ - چنار خبرې کوي
*ਦਾ ਸ਼ਾਪਿਰੀ ਵਾਰਗਵੀ - د ښاپیری ورغوی

### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
*ਲਾ ਨਰਗਿਸ ਤਾਰ ਨਰਗਿਸ - له نرګسه تر نرګسه
*ਗ੍ਰਹਾ ਤਾਹ ਰਾਵਨ ਸਾਰੇ - غره ته روان سری

## ਕਾਰਜੀ ਜੀਵਨ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਾਰਵਾਨ ਅਫ਼ਗਾਨ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਡਰਾਮਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਾਰਵਾਨ افغان ادبي بهير ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾਮਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਾਹਿਤਿਕ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਹਿਰ 1980ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਫ਼ਿਊਜੀ ਅਫ਼ਗਾਨ ਕਵੀਆਂ ਸਿਦੀਕ਼ੁ ਪਸਾਰਲੀ, ਨਿਸਾਰ ਹਾਰਿਸ, ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਸਲੀਕ ਅਤੇ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਰਵਾਨ ਨੇ ਚਲਾਈ। ਇਸ ਨਾ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਇਸ ਯੁਧ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਲਹਿਰ ਕਾਬੁਲ ਦੀ ਪਾਮੀਰ ਇਮਾਰਤ ਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਲਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਾਨ ਜਾਂ ਧਨ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ਤੋ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਮਰਨ ਸਿਮਹਾਸਨਮ

**ਮਰਨ ਸਿਮਹਾਸਨਮ** (, English: Throne of Death, French: *Le Trone de la mort*) 1999 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੁਰਲੀ ਨਾਇਰ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ 1999 ਕਾਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਜਿਥੇ ਇਸਨੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕੈਮਰਾ ਅਵਾਰਡ (Golden Camera Award) ਜਿੱਤਿਆ।

## ਪਲਾਟ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਅੱਤ ਦਾ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਰੀਅਲ ਚੁਰਾ ਕੇ ਵੇਚ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜੇਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਬਿਜਲਈ ਕੁਰਸੀ ਉੱਪਰ ਬਿਠਾ ਕੇ ਕਰੰਟ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਕਾਸਟ 
* ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਜਾਵੱਕਲ
* ਲਕਸ਼ਮੀ ਰਮਨ
* ਸੁਹਾਸ ਥਯਾਤ
* ਜੀਵਨ ਮਿਤਵਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* Yahoo movies article
* India Today article 
* The Hindu article 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ

thumb|230x230px|ਪਿੱਲੇ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ **ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ** ਨਾਮਕ ਖਾੜੀ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
thumb|230x230px|ਚੀਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੀਵਾਰ ਦਾ ਪੂਰਵੀ ਨੋਕ ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਰੁਕਦਾ ਹੈ
ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ ਜਾਂ ਬੋਹਾਈ ਖਾੜੀ (ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: 渤海, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Bohai Sea) ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰਪੂਰਵੀ ਚੀਨ ਵਲੋਂ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਸਾਗਰ ਹੈ ਜੋ ਪਿੱਲੇ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਾੜੀ ਹੈ। ਪਿੱਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ ਕਰੀਬ 78, 000 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੀਜਿੰਗ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕੋਲ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਨਜਰਿਏ ਵਲੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਵਿਅਸਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਾਮ 
ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਿਹਲੀ ਦੀ ਖਾੜੀ (直隸海灣, Gulf of Chihli) ਜਾਂ ਪੇਚਿਹਲੀ ਦੀ ਖਾੜੀ (北直隸海灣, Gulf of Pechihli) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ 
ਫਰਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਦੀ ਲਿਆਓਦੋਂਗ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਇੱਕ 106 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਨਿਕਾਲੇਂਗੇ ਜੋ ਇੰਨੀ ਚੌੜੀ ਹੋਵੇਗੀ ਦੀਆਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਦੋਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਚੱਲਣਗੇ।

## ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ ਤੱਟ ਤੇ ਸਤਿਥ ਕੁੱਝ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਹਰ
ਇਹ ਬੋਹਾਈ ਸਾਗਰ ਤੱਟ ਤੇ ਸਤਿਥ ਕੁੱਝ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਹਰ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ:-

*ਤੀਆਂਜਿਨ
*ਡਾਲੀਅਨ, ਲੀਆਓਨਿੰਗ
*ਕਿਨਹੁਆਂਗਦਾਓ, ਹੇਬੇਈ
*ਯਾਨਤਾਈ, ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ
*ਲੋਂਗਕੋਊ, ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ
*ਪੈਂਗਲਾਈ, ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ
*ਵੇਈਹਾਈ, ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ
*ਵੇਈਫਾਂਗ, ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ
*ਲਾਈਜਹੋਊ, ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪੀਲਾ ਸਾਗਰ
* ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ
* ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ ਸਾਗਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਹਾਈਨਾਨ

thumb|230x230px|ਚੀਨ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹਾਇਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਟਾਪੂ (ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ)
**ਹਾਇਨਾਨ** (海南, Hainan) ਜਨਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਚੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਆਂਗਦੋਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ੧੯੮੮ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਰੀਬ ੨੦੦ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਹਾਇਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਗੰਢਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਨ ੨੦੧੦ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਹਾਇਨਾਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ੮੬, ੭੧, ੫੧੮ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ੨੦੦ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਟਾਪੂ ਹਨ, ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕੁਲ ੩੩, ੯੨੦ ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਦਾ ੯੭ % (੩੨, ੯੦੦ ਵਰਗ ਕਿਮੀ) ਹਾਇਨਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੁਲਣਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ੩੮, ੮੬੩ ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ।

ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਟਾਪੂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਪ੍ਰੈਟਲੀ ਟਾਪੂ - ਸਮੂਹ (Spratly Islands) ਅਤੇ ਪੈਰਾਸੇਲ ਟਾਪੂ - ਸਮੂਹ (Paracel Islands) ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਣਦੇ। ਹਾਇਨਾਨ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਭਿੰਨ ਇੱਕ ਲਈ (黎, Li) ਨਾਮਕ ਲੋਕ - ਜਾਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਇਨਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹਾਇਕੋਊ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਟਾਪੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਗਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਮੌਸਮ 
ਹਾਇਨਾਨ ਦਾ ਮੌਸਮ ਨਮ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ - ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ੧੬ ਵਲੋਂ ੨੧ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜੁਲਾਈ - ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ੨੫ ਵਲੋਂ ੨੯ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਪੂ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ੨੦ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ - ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਅਧਿਕਤਮ ਤਾਪਮਾਨ ੩੫ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਜਾਂ ਉਸ ਵਲੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ - ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੋਹਰਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰਵੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਬਰਦਸਤ ਚਕਰਪਾਤੀ ਤੂਫਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਾਈਨਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਜਾਰੇ 

File:Hainan tmo 07feb05 250m.jpg|ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਲਈ ਹਾਇਨਾਨ ਟਾਪੂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
File:Haikou skyline 2 - 2009 09 07.jpg|ਰਾਜਧਾਨੀ ਹਾਇਕੋਊ
File:Baoting Li and Miao Autonomous County 1.jpg|ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:HainanSanya7.jpg|ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਸਾੰਨਿਆ, ਵਿੱਚ ਪਰਯਟਨ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਹਾਇਕੋਊ 
* ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਚੀਨ
ਖ਼ਾਗ਼ਾਨ

[thumb|287x287px|[ਕੁਬਲਈ ਖ਼ਾਨ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ **ਖ਼ਾਗ਼ਾਨ** (ਸਰਵੋੱਚ ਖ਼ਾਨ) ਸੀ
]]
ਖ਼ਾਗ਼ਾਨ ਜਾਂ ਖ਼ਾਕ਼ਾਨ (ਮੰਗੋਲ: Хаган, ਫ਼ਾਰਸੀ: خاقان) ਮੰਗੋਲਿਆਈ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਉਪਾਧੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਗ਼ਾਨਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਸੀ। ਖ਼ਾਗ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਖ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਨ ਜਾਂ ਖ਼ਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਨਾ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ (ਯਾਨੀ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ) ਜਾਂ ਸ਼ਹਨਸ਼ਾਹ (ਯਾਨੀ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਹ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਭਿੰਨ ਹਿੱਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਖ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋੱਚ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਾਗਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਮੱਧ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਯੂਆਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੰਗੋਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਗੜਬੜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਦਯਨ ਖ਼ਾਨ (1464-1517/1543) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੱਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। 

## ਉਚਾਰਨ 
ਖ਼ਾਗ਼ਾਨ ਵਿੱਚ "ਖ਼ ਅੱਖਰ" ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਬਿੰਦੁ (ਨੁਕ਼ਤਾ) ਵਾਲੇ "ਖ" ਨਾਲ਼ੋਂ ਜਰਾ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਚਾਰਣ "ਖ਼ਰਾਬ" ਅਤੇ "ਖ਼ਰੀਦ" ਦੇ "ਖ਼" ਨਾਲ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਖ਼ਾਗ਼ਾਨ ਸਨ:
ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ (1206-1227)
ਓਗੇਦੇਈ ਖ਼ਾਨ (1229-1241)
ਗੁਯੁਕ ਖ਼ਾਨ (1246-1248)
ਮੋੰਗਕੀ ਖ਼ਾਨ (1251-1259)

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
*ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਗੁਆਂਗਦੋਂਗ

thumb|230x230px|ਚੀਨ ਵਿੱਚ **ਗੁਆਂਗਦੋਂਗ** ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਹਾਲਤ (ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ)
ਗੁਆਂਗਦੋਂਗ (广东, Guangdong) ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2005 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਜਨਸੰੱਖਾ 10, 43, 03, 132 ਅਨੁਮਾਮਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਚੀਨ ਦਾ ਸਭ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 1, 77, 900 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ। ਗੁਆਂਗਝੋਊ ਸ਼ਹਿਰ (广州, Guangzhou), ਜਿਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕੈਂਟਨ (Canton) ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਯੋਗਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਨਝਨ (深圳, Shenzhen) ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਐਤੀਰਾਸਿਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸੋਲਹਵੀਂ ਅਤੇ ਸਤਰਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੋਕ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਯਹੀਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਬਣਾਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਕੈਂਟੋਨ - Canton ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਗੁਆਂਗਦੋਂਗ ਦਾ ਸਰਲੀਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਉੱਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਲੜਾਈ (1840) ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਉੱਤੇ 150 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਚੀਨ ਦੀ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ - ਉੱਤਰੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਬੋਲੀ - ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ - ਕੇਂਟੋਨੀਜ ਭਾਸ਼ਾ। ਜਵਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮੰਦਾਰਿਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੈਂਟੋਨੀਜ ਚਿਕਨ ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਞਜਨੋਂ ਨੂੰ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੁਆਂਗਝੋਊ 
* ਸ਼ੇਨਝੇਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਹੇਨਾਨ

**ਹੇਨਾਨ** (河南, Henan) ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਚੀਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਮਾਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁਝੋਊ (豫州, Yuzhou) ਨਾਮਕ ਰਾਜ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਇਸਲਈ ਚੀਨੀ ਭਾਵਚਿਤਰੋਂ ਵਿੱਚ ਹੇਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਨੂੰ ਸੰਖਿਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 豫 (ਉਚਾਰਣ: ਯੁ) ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਹੇਨਾਨ ਨਾਮ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਕੇ ਬਣਾ ਹੈ: ਹੇ ਯਾਨੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਨਾਨ ਯਾਨੀ ਦੱਖਣ। ਹੇਨਾਨ ਪੀਲੀ ਨਦੀ (ਹਵਾਂਗ ਹੇ) ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਇਹ ਪਿਆ। ਹੇਨਾਨ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਤਿ - ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਇੱਥੇ ਕੇਂਦਰਤ ਸੀ।

ਹੇਨਾਨ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ੧, ੬੭, ੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਜਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਸੰਨ ੨੦੧੦ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ੯, ੪੦, ੨੩, ੫੬੭ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਵਲੋਂ ਜਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਹੇਨਾਨ ਨੂੰ ਆਰਥਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਪਛੜਿਆ ਪ੍ਰਾਂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਕੋਇਲੇ ਅਤੇ ਅਲੁਮਿਨਿਅਮ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸੈਰ ਕਮਾਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਝੇਂਗਝੋਊ (郑州, Zhengzhou) ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਾਈਫੇਂਗ (开封, Kaifeng) ਅਤੇ ਲੁਓਯਾਂਗ (洛阳, Luoyang) ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹੇਨਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਜਾਰੇ 
ਨੀਚੇ ਦਿਤੀਆਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹੇਨਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਕੂਦ ਹਨ:-

File:Dengfeng Observatory.jpg|ਗਾਓਚੇਂਗ ਦਾ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ
File:Zhongyuemiao.JPG|ਝੋਂਗਯੁਏ ਤਾਓ ਧਰ੍ਮ ਮੰਦਿਰ
File:Shaolin Monastery 2006.JPG|ਸ਼ਾਓਲਿਨ ਮੰਦਿਰ
File:Songling.jpg|ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੇ ਮਕ਼ਬਰੇ
File:Auditorium of Henan University.jpg|thumb|ਹੇਨਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਝੇਂਗਝੋਊ 
* ਲੁਓਯਾਂਗ 
* ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਫੂਜਾਨ

**ਫੂਜਾਨ** ਜਾਂ ਫੂਜਿਆਨ (福建, Fujian) ਜਨਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣ - ਪੂਰਵੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਲੋਂ ਤਾਈਵਾਨ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਪਾਰ 180 ਕਿਮੀ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਤਾਇਵਾਨ ਟਾਪੂ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭਾਗ ਜਨਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਚੀਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕਿਨਮੇਨ ਅਤੇ ਮਾਤਸੁ ਨਾਮਕ ਦੋ ਦਵੀਪਸਮੂਹ ਤਾਇਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਫੂਝੋਉ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਵਿਵਰਨ 
ਫੂਜਿਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਪਹਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰੰਪਰਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਭਾਗ ਪਹਾੜ, ਇੱਕ ਭਾਗ ਪਾਣੀ, ਇੱਕ ਭਾਗ ਖੇਤ (八山一水一分田, ਬਾ ਸ਼ਾਨ ਯੀ ਸ਼ੁਇ ਯੀ ਫਨ ਤਛੇਨ) ਕਹਿਕੇ ਵਿਆੱਖਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 2009 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ 62 . 96 % ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੇ ਚੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਨਗਰਸਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। [ 3 ] ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਿਖਰ ਵੁਈ ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦਾ 2157 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੁਅੰਗੰਗ ਪਹਾੜ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਨਸਲ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹਾੱਕਾ ਨਾਮਕ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ (ਹਾੱਕਾ ਚੀਨੀ) ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ। ਹਾੱਕਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਦੱਖਣ - ਪਸ਼ਚਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਸਤੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇ (畲, She) ਨਾਮਕ ਅਲਪ ਸੰਖਿਅਕ ਜਾਤੀ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਬਸਨੇ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੀਨੀ ਲੋਕ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋ ਦੱਖਣ - ਪੂਰਵੀ ਏਸ਼ਿਆ (ਮਸਲਨ ਸਿੰਗਾਪੁਰ) ਵਿੱਚ ਬਸਤੇ ਹਨ, ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜੜੇਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਫੂਜਿਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਪਹਾੜੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਭਿੰਨ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੇ ਬਸਨੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਸਥਾਨ - ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇੱਕ - ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੱਮਝ ਪਾਂਦੇ।

ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਨੌਟੰਕੀ ਦੇ ਸਥਾਨ - ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਿੰਜੂ ਨਾਮਕ ਰੂਪ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਫੂਜਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਜਾਰੇ 

File:Peak Yunu.jpg|ਵੁਈ ਪਹਾੜ
File:FuzhouTaijiang.jpg|ਫੂਝੋਉ (ਰਾਜਧਾਨੀ)
File:Mosque in Quanzhou, Fujian, China.jpg|ਚੁਆਨਝੋਉ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਦ
File:同安文车鼓.jpg|ਹਿਕਾਇਤੀ ਰਸਮ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਫੂਝੋਉ 
* ਮੀਨ ਦੋਂਗ ਭਾਸ਼ਾ 
* ਤਾਇਵਾਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਹੂਬੇਈ

thumb|230x230px|ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੂਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ)
**ਹੂਬੇਈ** (湖北, Hubei) ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਹੂਬੇਈ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਝੀਲ ਵਲੋਂ ਜਵਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਦੋਂਗਤੀਂਗ ਝੀਲ ਵਲੋਂ ਜਵਾਬ ਦੀ ਹਾਲਤ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਹੁਬੇਈ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੂਹਾਨ (武汉, Wuhan) ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਚਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁਬੇਈ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅ (鄂) ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਹੁਬੇਈ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਭਾਵਚਿਤਰੋਂ ਵਿੱਚ ਸੰਖਿਪਤ ਰੂਪ ਵਲੋਂ 鄂 (ਅ, È) ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਚੂ ਰਾਜ ਵੀ ਸਥਿਤ ਸੀ ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਲੋਕ- ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਚੂ (楚, Chu) ਵੀ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੂਬੇਈ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ੧, ੮੫, ੯੦੦ ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਜਰਾ ਘੱਟ। ਸੰਨ ੨੦੧੦ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ੫, ੭੨, ੩੭, ੭੪੦ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਜਰਾ ਘੱਟ।

ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵੁਦਾਂਗ ਪਹਾੜਾਂ (武当山, Wudang Shan, ਵੁਦਾਂਗ ਸ਼ਾਨ) ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤਾਓਧਰਮੀ ਮੱਠ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਵਿੱਚ ਕੰਗ- ਫੂ ਵਰਗੀ ਲੜਾਈ ਕਲਾਵਾਂ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸਨ। ਹੂਬੇਈ ਦਾ ਮੌਸਮ ਅੱਛਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਨਹੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਜਿਆਦਾ ਠੰਡਾ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਫ ਕਦੇ- ਕਭਾਰ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਬਹੁਸੰਖਿਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੱਖਣ- ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਿਆਓ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਮੋਂਗ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਤੁਜਿਆ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੁਦਾਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹੂਬੇਈ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਜਾਰੇ 

File:Wuhan-boat-0157.jpg|राजधानी वूहान के पास यांग्त्से नदी
File:Hubei Provincial Museum.JPG|हूबेई प्रान्तीय संग्रहालय
File:Wudangshan pic 12.jpg|वुदांग पहाड़ों में एक ताओ-धर्मी मठ
File:Yiling-District-roadside-quarry-4851.jpg|यिलिंग ज़िले में एक पत्थर की खान के बहार

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* वूहान
* दोंगतिंग झील
* चू राज्य (प्राचीन चीन)
* मियाओ लोग
* तुजिया लोग

## ਹਵਾਲੇ
ਅੰਤੋਨੀਓ ਕੋਸਟਾ

**ਅੰਤੋਨੀਓ  ਲੁਇਸ ਸਾਂਟੋਸ ਡਾ ਕੋਸਟਾ**, GCIH (ਜਨਮ 17 ਜੁਲਾਈ 1961) ਇੱਕ Portuguese ਵਕੀਲ ਅਤੇ 26 ਨਵੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ 2015 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਲਿਸਬਨ ਦਾ ਮੇਅਰ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 1997 ਤੋਂ 1999 ਤੱਕ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, 1999 ਤੋਂ  2002 ਤਕ ਜਸਟਿਸ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 2005 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਰਾਜ  ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੌਸਟਾ ਲਿਸਬਨ ਵਿੱਚ 1961 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਲੇਖਕ ਓਰਲੰਡੋ ਡਾ ਕੌਸਟਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ  ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਗੋਆਵਾਸੀ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ।

ਕੌਸਟਾ ਨੇ ਲਿਸਬਨ ਵਿੱਚ 1980 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਗਰ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਡਿਪਟੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1988 ਤੱਕ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁੱਲਵਕੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੌਸਟਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ 1997 ਅਤੇ 1999 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ António Guterres ਹੇਠ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਹ 1999 ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ 2002 ਤੱਕ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦਾ ਰੂਸੀ ਸਟੇਟ ਆਰਕਾਈਵ

**ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦਾ ਰੂਸੀ ਸਟੇਟ ਆਰਕਾਈਵ (ਰਗਾਲੀ)** (Russian: Государственный архив литературы и искусства (РГАЛИ)) – ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਟੇਟ ਆਰਕਾਈਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ, ਰੰਗ-ਮੰਚ, ਫ਼ਿਲਮ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਕਲਾ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Official website (ਰੂਸੀ)
* Official website  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
* About RGALI  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ
ਹਲੀਮਾ ਖੁਦੋਏਬੇਰਦੀਏਵਾ

**ਹਲੀਮਾ ਖੁਦੋਏਬੇਰਦੀਏਵਾ** (Cyrillic Ҳалима Худойбердиева, ਰੋਮਨ ਵਿੱਚ Halima Khudoiberdieva ਜਾਂ Hudoyberdieva) (ਜਨਮ 17 ਮਈ 1947) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਜ਼ਬੇਕੀ ਕਵਿਤਰੀ ਹੈ, ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਥੀਮ ਉਜ਼ਬੇਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨ, ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਕਵੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਹਲੀਮਾ ਖੁਦੋਏਬੇਰਦੀਏਵਾ ਬੋਇਆਬੂਤ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਮਈ 1947 ਨੂੰ ਸੁਰਖੰਦਾਰੀਓ ਖੇਤਰ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਫਾਰਮ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1972 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਫੈਕਲਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ Saodat ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀ। 1975-1977 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ ਸਾਹਿਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਅਡਵਾਂਸ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1978 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਯੋਸ਼ ਗਵਾਰਦੀਆ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਈ। 1984 ਅਤੇ 1994 ਤੱਕ ਉਹ ਸਾਓਦਾਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ। 1991 ਅਤੇ 1994 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸਨੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
* *Ilk Muhabbat* (ਪਹਿਲੀ ਮੁਹੱਬਤ), 1972
* *Oq Olmalar* (ਸਫ਼ੈਦ ਸੇਬ), 1973
* *Chaman* (ਚਮਨ), 1974
* *Suyanch Togʻlarim* (ਮੇਰੇ ਸਮਰਥਕ ਪਰਬਤ), 1976
* *Beliye Yabloki* (*Oq Olmalar *ਦਾ ਰੂਸੀ ਅਨੁਵਾਦ), 1977
* *Bobo Quyosh* (ਦਾਦਾ ਸੂਰਜ), 1977
* *Muqaddas Ayol* (ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ), 1987
* *Bu Kunlarga Yetganlar Bor* (ਉਹ ਜੋ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ), 1993
* *Toʻmarisning Aytgani* (ਥੋਮਰਈਸ ਦੇ ਕਥਨ), 1996

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Selection of Halima Xudoyberdiyeva's poems (in Uzbek)
* Brief biography and bibliography of Xudoyberdiyeva (in Uzbek) 
* BBC page on Xudoyberdiyeva (in Uzbek)
* An English translation of the poem "Muqaddas Ayol" (Sacred Woman), along with the original Uzbek text 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਕੋੜਮਾ

**ਕੋੜਮਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਠੇਠ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋੜਮਾ ਸ਼ਬਦ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਲਾਣੇ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋੜਮਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਖਾਸੀਅਤ ਜਾ ਬੁਰਾਈ ਦੱਸਣੀ ਹੋਵੇ ਉਦੋਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਲੜਕੀ ਵਿਆਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕੋੜਮਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ ਸਗੋਂ ਪੇਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕੋੜਮਾ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ, ਪੜਦਾਦਾ, ਚਾਚਾ, ਤਾਏ, ਭੂਆਂ, ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂਅਖਾਣਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋੜਮਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੱਛਰ ਸਿੰਆਂ ਨੂੰ ਕੁਰਸੀ ਕੀ ਮਿਲੀ ਸਾਰਾ ਕੋੜਮਾ ਹੀ ਪਣ ਪੱਤਣ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਾਵਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਕ੍ਰੀਟਰ ਕੰਟ੍ਰੀ

**ਕ੍ਰੀਟਰ ਕੰਟ੍ਰੀ**, ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਟੋਕੀਓ ਡਿਜ਼ਨੀ ਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਥੀਮ ਲੈਂਡ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਕੰਪਨੀ ਵਲੋਂ ਚਲਾਈਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਡਿਜ਼ਨੀਲੈਂਡ 
### ਇਤਿਹਾਸ 
ਡਿਜ਼ਨੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚਲਾਂ ਖੇਤਰ ਜਿਹੜਾ ਅੱਜ ਕ੍ਰੀਟਰ ਕੰਟ੍ਰੀ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਇੰਡੀਅਨ ਵਿੱਲੇਜ ਸੀ। 1956-1971 ਤੋਂ ਫ੍ਰੰਟੀਅਰਲੈਂਡ ਦਾ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅਮਰੀਕਨ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਖਿੱਚ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗ ਵੈੜਾ ਸੀ। 
1969 ਵਿੱਚ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੌਂਟੇਡ ਮੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਬਣਨ ਤੱਕ, 4 ਏਕੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਟੋਕੀਓ ਡਿਜ਼ਨੀਲੈਂਡ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਰਕ ਸੀ।  ਵੀਅਰ ਕੰਟ੍ਰੀ ਪੈਸਿਫਿਕ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਥੀਮ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।  
1946 ਫਿਲਮ  *ਸੋਂਗ ਆਫ ਸਾਊਥ* ਦੇ ਥੀਮ ਕਾਰਨ ਮਿਲੇ ਭਾਅ ਕਾਰਨ ਕ੍ਰੀਟਰ ਕੰਟ੍ਰੀ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ "ਕ੍ਰੀਟਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੀਟਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ"। 

### ਕਰਨਯੋਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
#### ਆਕਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ 
* ਡੇਵੀ ਕ੍ਰੋਕਏੱਟਸ ਏਕਸਪਲੋਰਰ ਕਨੋਏਸ
* The ਦੀ ਮੇਨੀ ਅਦਵੇਂਚਰ ਆਫ ਵਿਨੀ ਦੀ ਪੂਹ 
* ਸਪਲੈਸ਼ ਮਾਉਂਟੇਨ

##### ਪਹਿਲਾਂ ਆਕਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ 
* Cਕੰਟ੍ਰੀ ਵੀਅਰ ਜਮਬੋਰੀ (1972-2001)
* ਇੰਡੀਅਨ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਪੋਸਟ

#### ਰੇਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਖਾਨ ਪੀਣ 
* ਹੰਗਰੀ ਵੀਅਰ ਰੇਸਤਰਾਂ 
* ਕ੍ਰੀਟਰ ਕੰਟ੍ਰੀ ਫਰੂਟ ਕਾਰਟ
* ਹਰਬੌਰ ਗੇਲੇ

#### ਦੁਕਾਨਾਂ 
* ਪੂਹ ਕੋਰਨਰ 
* ਦੀ ਬਰੀਅਰ ਪੇਚ 
* ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਬਰਨਾਬਈ ਓਵਲਸ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਆਰਟ ਸਟੂਡੀਓ

## ਟੋਕੀਓ ਡਿਜ਼ਨੀਲੈਂਡ 
thumb|Critter Country at Tokyo Disneyland
ਸਪਲੇਸ਼ ਮਾਉਂਟੇਨ ਸੁਰੂ ਹੋਇਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਡਿਜ਼ਨੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੀਟਰ ਕੰਟ੍ਰੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* Disney portal

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੋਕੀਓ
ਜਾਪਾਨ-ਕੋਰੀਆ ਸੰਧੀ (1885)

**ਜਾਪਾਨ-ਕੋਰੀਆ ਸੰਧੀ (1885)** ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਕੋਰੀਆ ਸਬੰਧੀ ਨੀਤੀ ਲਗਭਗ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਸਰਕਾਰ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਜਰਨਲ ਕੁਰੋਂਦਾ ਦਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਕੋਰੀਆ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੰਨ 1882 ਵਿੱਚ ਰੂੜੀਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੂੜੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਜਾਪਾਨੀ ਦੂਤਘਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੀ ਧਮਕੀ ਤੇ ਦੂਤਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।

ਸੰਨ 1884 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਨੇ ਸ਼ਾਸਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੂੜੀਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੂੜੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਬੜੇ ਧੀਰਜ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਸੰਨ 1885 ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਧੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਈਆ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਇਹ ਸੰਧੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕੀ।

## ਸ਼ਰਤਾਂ
ਜੇਕਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾ ਭੇਜਣੀ ਪਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮਗਰੋਂ ਸੈਨਾ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।
## ਹਵਾਲੇ
__FORCETOC__

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਰਹਿਤ

**ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ** ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਇਹ ਹੈ:-
*ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਸਥਨ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਵੇ।
*ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਵੇ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਛੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਘ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ।
*ਹਰ ਦੇਸ਼, ਹਰ ਮਜ਼੍ਹਬ ਤੇ ਹਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਸ ਇਸਤਰੀ-ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੱਕਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਅਸੂਲਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰੇ।
*ਜੂਠ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀ।
*ਪੰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਵਰਤਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
*ਸਿੱਖ ਮਰਦ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਨੱਕ, ਕੰਨ ਨਾ ਛੇਦੇ।
*ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀਮਾਰ ਨਾਲ ਨਾ ਵਰਤੇ।
*ਦਾਜ ਨਾ ਲਵੇ ਨਾ ਦੇਵੇ।
*ਚੋਰੀ-ਯਾਰੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਜੂਆ ਨਾ ਖੇਡੇ।
*ਸਿੱਖ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਪਰਦਾ ਜਾਂ ਘੁੰਡ ਕੱਢਣਾ ਮਨਾ ਹੈ।
*ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੇ।
*ਗੁਰਮਤਿ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
*ਕੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਕੇਸ ਨਹੀਂ ਰੰਗਣੇ।
*ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰੱਖਣੇ।
*ਪਰ-ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਪਰ-ਪਰਸ਼ ਦਾ ਗਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
*ਕੁਠਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਅਧਾਰ
ਵਿਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ

**ਵਿਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1992ਈ. ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਮਪੀਅਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸ਼ੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 1995 ਦੀਆਂ ਕਾਮਨਵੇਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਅਤੇ ਸੈਫ਼ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਜੀਵਨ
ਵਿਰੇੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁੜਗਾਉ ਦੇ ਨੇੜੇ ਝਾਰਸਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਭਰਤ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਣੀ ਸਿਵਾਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਰੁਚੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*.http://www.thehindu.com/thehindu/2003/06/07/stories/2003060705381900.htm
*.id=lugDAAAAMBAJ&pg=PT31&dq=wrestler+virender+singh&hl=en&sa=X&ei=aXVUVIbtOdGyuASSo4HoAQ&ved=0CCkQ6AEwAw#v=onepage&q=wrestling&f=false
*.http://unitedworldwrestling.org/database
*.http://books.google.co.in/books?id=7vkmhVEk8QEC&pg=PT35&dq=wrestler+virender+singh&hl=en&sa=X&ei=aXVUVIbtOdGyuASSo4HoAQ&ved=0CDEQ6AEwBQ#v=onepage&q=wrestler%20virender%20singh&f=false
*.http://books.google.co.in/books?id=MDdUAAAAMAAJ&q=wrestler:+virender+singh&dq=wrestler:+virender+singh&hl=en&sa=X&ei=wXlUVIqsB4acugSatYKIDA&ved=0CDcQ6AEwBzgU
*http://www.tribuneindia.com/2003/20030903/ncr1.htm
*.http://www.tribuneindia.com/2001/20011113/sports.htm  NR bag wrestling trophy Tribune News Service
*.http://wrestlingfederationofindia.com/images/pdf/International_Upto_Feb2014.pdf 
*.http://unitedworldwrestling.org/database  world wrestling database
ਮਟੌਰ

**ਮਟੌਰ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜਿਲੇ ਦੇ ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੇ 1975 ਵਿੱਚ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਸਾਕੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਮਤੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਨਗਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਚੰਗੀ ਨਸਲ ਦੇ ਦੁਧਾਰੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ *ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ *, ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਰੀਕ

**ਸ਼ਰੀਕ** () 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ, ਮਾਹੀ ਗਿੱਲ,  ਗੁੱਗੁ ਗਿੱਲ, ਸਿਮਰ ਗਿੱਲ, ਓਸ਼ਿਨ ਸਾਈ, ਮੁਕੁਲ ਦੇਵ, ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੱਧੂ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੇ ਜੇ, ਹੌਬੀ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਗੁਲਚੂ ਜੌਲੀ ਹਨ। ਇਹ ਓਹਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਪਲੈਨੇਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਸ ਹੇਠ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਹ 22 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।

## ਪਲਾਟ 
ਸ਼ਰੀਕ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ - ਸਾਂਝ। ਫ਼ਿਲਮ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਰੀਕੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿਚਲੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਜੱਸਾ ਅਤੇ ਦਾਰਾ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਰੀਕ ਹਨ ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਜਮੀਨ ਪਿੱਛੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੈਰ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਰ ਪੀੜੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ 1980 ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ 1990 ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਜਮੀਨ ਪਿਛੇ ਵਧਿਆ ਵੈਰ ਸਾਰੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਟੱਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਕਾਸਟ 
* ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਹਿੱਲ
* ਮਾਹੀ ਗਿੱਲ
* ਸਿਮਰ ਗਿੱਲ
* ਓਸ਼ੀਨ ਸਾਈ
* ਗੁੱਗੁ ਗਿੱਲ
* ਮੁਕੁਲ ਦੇਵ
* ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੱਧੂ 
* ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੇ ਜੇ 
* ਹੌਬੀ ਧਾਲੀਵਾਲ

## ਸੰਗੀਤ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਜੈਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਬੋਲ ਕੁਮਾਰ, ਦਵਿੰਦਰ ਖੰਨੇਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਹਰਪਾਲ ਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* 
* Shareek Movie review

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ