open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸਤੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਘਟਨਾਵਾਂ

29 ਸਤੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਬੰਬ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 8 ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 80 ਜਖਮੀ ਹੋਏ। ਦੋ ਬੰਬ ਮਾਲੇਗਾਓ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੱਤ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੋਡਾਸਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਆਤੰਕਵਾਦ
ਬਸਵਕਲਿਆਣ

**ਬਸਵਕਲਿਆਣ** ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬਿਦਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਦਾਲਤ

in London as drawn by Thomas Rowlandson and Augustus Pugin for Ackermann's Microcosm of London (1808–11).]]

**ਅਦਾਲਤ** ਇੱਕ ਟ੍ਰਿਬਿਉਨਲ ਜਾਂ ਨਿਆਂ ਸਭਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮਤਭੇਦ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਿਵਲ, ਜੁਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨਜਿਠਦੀ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਝਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਂਣਾ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਦਾਲਤ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੂਰੀਆਭਾਨ ਗਵਈ

**ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੂਰੀਆਭਾਨ ਗਵਈ** (; 30 ਅਕਤੂਬਰ 1929 – 25 ਜੁਲਾਈ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦਾ 25 ਜੁਲਾਈ 2008 ਤੋਂ 10 ਅਗਸਤ 2011 ਤੱਕ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2006 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਗਵਈ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1929 ਨੂੰ ਅਮਰਾਵਤੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਾਰਾਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ 1964 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰਾਵਤੀ ਤੋਂ ਲੋਕਸਭਾ ਲਈ ਚੁੱਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 2008 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਗਸਤ 2011 ਤੱਕ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਪਦ ਤੇ ਰਿਹਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਆਹਾਰ ਯੋਜਨਾ

**ਆਹਾਰ**, ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਸਸਤੇ ਲੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸਕੀਮ ਹੈ। ਉਤਕਲ ਦਿਵਸ ਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ 1 ਅਪਰੈਲ 2015 ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੰਗ ਦਾ ਖਾਣਾ 20 ਰੂਪਏ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਉੜੀਸਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ 5 ਰੂਪਏ ਇੱਕ ਡੰਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ
ਈਟੀਓਲੋਜੀ

**ਈਟੀਓਲੋਜੀ** ਨੂੰ **ਏਟੀਓਲੋਜੀ** ਅਤੇ **ਰੋਗ ਹੇਤ ਵਿਗਿਆਨ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਉੱਤਪੱਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ αἰτιολογία (aitiologia) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ αἰτία, aitia ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਾਰਨ ਅਤੇ λογία, -logia ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਾਨੂੰਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਨਮਤਿ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦਰਸ਼ਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਗੱਲ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਵਰਣਨ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਰਥ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਸੰਗਠਨ ਪੰਜਾਬ

** ਅਰਥ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਸੰਗਠਨ ਪੰਜਾਬ **, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਭਾਗ ਹੈ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਨੀਤੀਵਾਨਾਂ, ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਕੜਾਤਮਕ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਯੁਨੀਵਰਸਟੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਪੰਜਾਬ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅੰਕੜਾਤਮਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨੋਡਲ ਵਿਭਾਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਡੇਟਾ ਬੈਂਕ ਵਜੋਂ ਕਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦਾ ਯੁੱਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ 1949 ਵਿੱਚ ਅੰਕੜਾਤਮਕ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
### ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਕੀ ਬਣਤਰ
ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਆਰਥਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।ਸ੍ਰੀ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੰਯੁਕਤ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕਤ੍ਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਕਲਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਮੁਖ਼ ਦਫਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹਰ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਫਤਰ ਹਨ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਫਤਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਸਕੀਮਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਾਓਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਲਾਕ ਪਧਰ ਤੇ ਵੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਲਾਕ ਦੇ ਹਰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਕਤ੍ਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

### ਵੈਬਸਾਈਟ
ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜਿਸ ਉਤੇ ਮਹਤਵਪੂਰਨ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਿੰਕ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

### ਮਹਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
*ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਸਾਰ - ਸਲਾਨਾ http://esopb.gov.in/static/PDF/Abstract%202015.pdf
*ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਆਰਥਕ ਸਰਵੇਖਣ -ਸਲਾਨਾ http://esopb.gov.in/Static/PDF/Economic%20Survey%202015-16%20.pdf
*ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਡਰੈਕਟਰੀ- ਸਲਾਨਾhttp://www.esopb.gov.in/PDF%20Pages/Reports.aspx
*ਰਾਜ ਆਮਦਨ -ਸਲਾਨਾ[ http://esopb.gov.in/static/PDF/GSDP/Punjab/GSDP%20new.pdf]
*ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ http://www.pbplanning.gov.in/schemes.htm
*ਐਮ.ਪੀ.ਲੈਡ ਸਕੀਮ http://mplads.nic.in/ 
*20 ਨੁਕਾਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ http://www.pbplanning.gov.in/schemes.htm

### ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਸ੍ਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਪਲਾਸ਼ ਸੇਨ

**ਪਲਾਸ਼ ਸੇਨ** *ਯੁਫੋਰੀਆ* ਨਾਮਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਹਥ ਹੈ। ਪੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਪਲਾਸ਼ ਸੇਨ ਨੇ ਫਿਲਮ *ਫਿਲਹਾਲ* ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਦੀ ਭੁਮਿਕਾ ਵੀ ਅਦਾ ਕੀਤੀ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪਲਾਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਸਤੰਬਰ 1965 ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰੂਪੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸੇਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਸ਼ਪਾ ਸੇਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ੇ ਵਲੋਂ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। ਪਲਾਸ਼ ਇੱਕ ਅੱਧਾ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਡੋਗਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਬਾਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ ਰੇਲਵੇ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਉਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਕੋਲੰਬਾ ਸਕੂਲ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਲਜ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ
2015 ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਹਮਲਾ

27 ਜੁਲਾਈ 2015 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ 3 ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਸ ਤੇ ਫਾਇਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੀਨਾਨਗਰ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 9 ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ 4 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ। ਤਿੰਨੋਂ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਮਾਰੇ ਗਏ।

7 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ 4 ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ 5 ਵਜੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੀਨਾਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਪੰਜਾਬ ਰੋਡਵੇਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਬੱਸ ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਈ ਬੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ-ਪਠਾਨਕੋਟ ਰੇਲਵੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਦੀਨਾਨਗਰ ਨੇੜੇ ਪੰਜ ਬੰਬ ਲਗਾਏ ਮਿਲੇ। ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਐਸ.ਪੀ. ਡਿਟੈਕਟਿਵ, ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਟੱਕਰ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

**ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ**  ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਐਨਕਲੇਵ ਕਸਟਮ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਝਿਉਰਹੇੜੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਛੇ ਘਰੇਲੂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ 17 ਘਰੇਲੂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਅਤੇ 2 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਏਅਰਪੋਰਟ ਕਾਉਂਸਿਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ 2021 ਵਿੱਚ ਏਅਰਪੋਰਟ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ 'ਹਾਈਜੀਨ ਮਾਪਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ' ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪਟਿਆਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ - ਚੰਡੀਗ਼ੜ੍ਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
*Chandigarh Airport at AAI 
*Chandigarh Airbase at Global Security

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
1794

**1794 91** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*8 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਫ਼ਰਾਂਸ ਨੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਰੱਸਲਜ਼ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
*28 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਰਾਬਸਪੀਅਰ ਦਾ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਗਈ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1700 ਦਾ ਦਹਾਕਾ

**1700 ਦਾ ਦਹਾਕਾ** ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1700 ਤੋਂ 1709 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਦਾ ਲਾਸਟ ਨੇਵੀਗੇਟਰ (ਪੁਸਤਕ )

**ਦਾ ਲਾਸਟ ਨੇਵੀਗੇਟਰ**,(English: The Last Navigator), ਭਾਵ ਆਖਰੀ ਮਲਾਹ ਜਾਂ ਨਾਵਿਕ, ਸਟੀਵ ਥੋਮਸ (Steve Thomas) ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਲਭਣ ਦੇ 6000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਉਹਨਾਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਤੇ ਭੇਦਭਰੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟਾਂ ਤੇ ਵਸਦੇ ਆਦਿ ਵਸਨੀਕਾਂ ਵਲੋਂ ਈਜਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਜੋ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪਾਸ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੀ ਸੈਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਓਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫਰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਟਾਂ ਦੇ ਆਦਿ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ *ਸਟੀਵ ਥੋਮਸ*, ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਲਭਣ ਦੀ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਲਾ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਹੋਈ। ਇਸ ਭੇਦਭਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਲਈ ਸਟੀਵ ਮਿਕਰੋਨੇਸ਼ੀਆ (Micronesia) ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਦੀਪ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੂੰ "ਮਾਉ ਪਾਇਲੁਗ " (Mau Piailug) ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਨਣ ਵਾਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਉਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਮਲਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਸਮੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਕੇਤਾਂ - ਪੰਛੀਆਂ,ਤਾਰਿਆਂ, ਹਵਾ ਦਾ ਰੁਖ,ਤਰੰਗਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਥੋਮਸ ਸਟੀਵ, ਮਾਇਉ ਪਾਇਲੁਗ ਨਾਲ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਬਿਤਾ ਕੇ ਇਸ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਉਹ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲੋਕ-ਬੁੱਧ ਅਧਾਰਤ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸੰਕੇਤਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਬੇਜੋੜ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
### ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਏਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਇੰਡੀਆ

**ਏਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਇੰਡੀਆ** ਭਾਰਤ- ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਦਫਤਰ ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਇਸ ਏਅਰਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਬਰਹਾਡ ਦੇ 49% ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਦੇ 30% ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਯੁਕਤ ਉਦਮ ਦਾ ਏਲਾਨ 19 ਫਰਵਰੀ, 2013 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟੇਲੀਸਟਾਰ ਟਰੇਡਪਲੇਸ ਕੋਲ ਬਾਕੀ ਦਾ 21% ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਟਾਟਾ ਨੇ ਇਸ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਨਾਲ 60 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹਵਾਈ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ.

ਏਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਇੰਡੀਆ ਨੇ 12 ਜੂਨ 2014 ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੱਬ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ.. ਏਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਭਾਰਤ ' ' ਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ .

## ਇਤਿਹਾਸ
ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਏਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਘੱਟ - ਲਾਗਤ ਏਅਰਲਾਈਨ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹਵਾਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਿਉਪਾਰ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਬਣਤਰ ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਨ. ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 49 % ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਧੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਏਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਲੈਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ( ਇਕਹਿਰੇ ) ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ.

ਏਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਨੇ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਅਤੇ ਟੇਲੀਸਟਾਰ ਟਰੇਡਪਲੇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ. ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਨੇ ਦੌ ਬੋਰਡ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੈਰ - ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ. ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ₹ 1.25 ਦੀ ਘੱਟ ਯੂਨਿਟ ਲਾਗਤ ( 2.0 ¢ US) / ਉਪਲੱਬਧ ਸੀਟ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ 52 % ਦੇ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਬਰੇਕ - ਵੀ ਲੋਡ ਫੈਕਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ . ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਦੇ 100 % ਮੁਖਿ ਅਤੇ 25 ਮਿੰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਕਲਪ ਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ .

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਗੁੜੈਹਲ

**ਗੁੜੈਹਲ** ਮਾਲਵੇਸੀ ਪ੍ਰਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

Hibiskus bluetten.JPG|ਬਲੂਟੇਨ ਗੁੜੈਹਲ
Hibiskusblüte bei Vinales, Kuba.jpg|ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਬੇਈ ਵਿਨਾਲੇਸ
PeppersSuprise01.JPG|ਪਿਪਰ ਸਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ (ਸਘਨ ਪ੍ਰਜਾਤੀ)
(MHNT) Hibiscus moscheutos - Red swamp rose-mallow flower - Les Martels, Giroussens Tarn.jpg|ਪਿਪਰ ਸਰਪ੍ਰਾਈਜ਼
Yellow Hibiscus Hybrid.JPG|ਪੀਲਾ ਗੁੜੈਹਲ
Hmutab-02.jpg|ਗੁਲਾਬੀ ਗੁੜੈਹਲ
OiseauBleu1UME.JPG|ਨੀਲਾ ਗੁੜੈਹਲ
(MHNT) Hibiscus coccineus flower and bottoms.jpg|ਲਾਲ ਗੁੜੈਹਲ (ਵਿਰਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀ)
Hibiskus at Bhopal.JPG
Hibiskus at Bhopal1.JPG
Hibiscus flower in Punjab.jpg|ਗੁੜਹਲ, ਨਿਹਾਲਗੜ੍ਹ ਪੰਜਾਬ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ
ਇਨ ਸੀਤੂ

ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ **ਇਨ ਸੀਤੂ** ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਮਾਧਿਅਮ ਤੇ ਲਿਜਾਏ ਉਸ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਕਰਨਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। 
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਮੁਆਇਨੇ ਵੇਲੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਜੀਵ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਮੁਆਇਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। 
ਜੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਧਰਭ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇਨ ਵੀਵੋ ਅਤੇ ਇਨ ਵਿਟ੍ਰੋ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਲਾਤ ਦਰਸ਼ਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ" ਜਾਂ "ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ"।

ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁਆਇਨੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਂਝ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਉਸ ਦੀ ਖਾਸ ਥਾਂ ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਖਤਰ ਅਲ ਇਮਾਨ

**ਅਖ਼ਤਰ ਅਲ ਇਮਾਨ**(1915-1996) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਉਰਦੂ ਨਜ਼ਮ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ।

## ਜੀਵਨ
ਅਖ਼ਤਰ ਅਲ ਇਮਾਨ ਜ਼ਿਲਾ ਬਿਜਨੌਰ (ਉੱਤਰਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੀ ਤਹਸੀਲ ਨਜੀਬਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਪ ਦਾ ਨਾਮ ਮੌਲਵੀ ਫਤਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸੀ।

### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਖ਼ਤਰ ਅਲ ਇਮਾਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀਏ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁੱਝ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਉਹ ਮਹਿਕਮਾ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

### ਮੁੰਬਈ ਮੁੰਤਕਲੀ
ਅਖ਼ਤਰ ਅਖ਼ਤਰ ਅਲ ਇਮਾਨ ਮੁਢਲੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮਕਾਰ ਅਤੇ ਸਕਰਿਪਟ ਰਾਈਟਰ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996
ਪੈਂਜ਼ੀ

**ਪੈਂਜ਼ੀ** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਂ Viola, Pansy, Pansy Violet ਇੱਕ ਬਹੁਰੰਗੀ ਫ਼ੁਲਦਾਰ ਪੌਧਾ ਹੈ।

Image:Pansy Viola x wittrockiana 'Delta Pure Deep Orange' Flower 1534px.jpg|'Delta Pure ਗੂੜਾ ਸੰਤਰੀ' ਸੰਤਰੀ cultivar
Image:Pansy Viola x wittrockiana 'Delta Premium Pure White' Flower 1970px.jpg|'Delta Premium ਦੁੱਧ ਚਿੱਟਾ' ਚਿੱਟਾcultivar
Image:Viola wittrockiana Delta Pure Yellow.jpg|'Delta ਪੂਰਾ ਪੀਲਾ' ਪੀਲਾ cultivar
Image:Viola wittrockiana Delta Light Blue.jpg|'Delta ਹਲਕਾ ਨੀਲਾ' ਹਲਕਾ ਨੀਲਾ cultivar
Image:Viola x wittrockiana alpha F1 bleu ciel pur dsc00947.jpg|ਨੀਲਾ cultivar
Image:Red_pansy.jpg|ਗੂੜਾ ਲਾਲ cultivar
Image:Pansy Viola x wittrockiana Purple Cultivar Flowers 2081px.jpg|ਜਾਮਨੀ cultivar
Image:Pansy Viola tricolor Flower 2448px.jpg|ਜਾਮਨੀ ਤੇ ਚਿੱਟਾ cultivar

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ
ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਪੈਲੇਸ ਹੋਟਲ

**ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਪੈਲੇਸ ਹੋਟਲ** ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਗੇਟਵੇ ਔਫ ਇੰਡੀਆ, ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਲਾਬਾ ਖੇਤਰ ' ਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਹੈ। 
ਤਾਜ ਹੋਟਲ, ਰਿਜੌਟ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 560 ਕਮਰੇ ਅਤੇ 44 ਸਿਉਟਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 35 ਬਟਲਰ ਸਮੇਤ 1500 ਸਟਾਫ਼ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਭਿੰਨਾਤਮਕ ਬਿੰਦੂ ਪਖੋਂ, ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਪੈਲੇਸ ਅਤੇ ਟਾਵਰ ਦੋ ਇਮਾਰਤਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀਆ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਬਣਈਆਂ ਦੋ ਵੱਖ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ।

ਇਹ ਹੋਟਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਰਵ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।.

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਟਾਟਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ 16 ਦਸੰਬਰ 1903 ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਖੋਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਮਸ਼ੇਦ ਜੀ ਟਾਟਾ ਨੇ ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਟਲ ਵਾਟਸਨ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਤੋ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਟਸਨ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਗੋਰਿਆ ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਕੁੱਛ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਟਾਟਾ ਨੇ ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਿ੍ਟਿਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਧਾਰਣਾ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਲਿਕ ਬੰਬ‍ਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੌਗ ਹੋਟਲ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ,

ਸੀਤਾਰਾਮ ਖਨਡਾਆਰੌ ਵੈਦਿਆ ਅਤੇ ਡੀ ਐਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਸਲੀ ਭਾਰਤੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਡਬਲਿਊ ਏ ਚੈਮਬਰਜ ਨੇ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ .ਖਾਨਸਾਬ ਸੋਰਾਬਜੀ ਰਤਨਜੀ ਇਸ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਿੰਨੇ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਡਿੰਜਾਇਨ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਦੀ ਲਾਗਤ £ 250,000 (£ 127 ਮਿਲੀਅਨ ਅੱਜ) ਸੀ .

ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੌਟਲ ਨੂੰ 600 ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ .
ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਟਾਵਰ, ਹੌਟਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਕ ਵਿੰਗ, 1973 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ ਮੈਲਟਨ ਬੈਕਰ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ.

## 2008 ਹਮਲਾ
26 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ, ਲਸ਼ਕਰ -ਏ- ਤੋਇਬਾ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮਿਸਟ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ, ਮੁੰਬਈ' ਚ ਹਮਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਹੌਟਲ (ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਓਬਰਾਏ) ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਦੀ ਛੱਤ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਏ ਗਏ ਸੀ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 167 ਲੋਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ.

## ਹਵਾਲੇ
1739

**1739** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1730 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 24 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਪੇਸ਼ਵਾ ਚਿਮਨਾਜੀ ਅੱਪਾ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਫ਼ੌਜ਼ਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕਿ ਤਾਰਾਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।
* 13 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਕਰਨਾਲ ਦੀ ਲੜਾਈ: ਇਰਾਨੀ ਸ਼ਾਸਕ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
* 25 ਮਈ &ndash; ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਲਾਹੌਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਲੁੱਟ ਮਾਰ, ਕਾਰੀਗਰ, ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਔਰਤਾਂ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਜਵਾਨ ਧੀ, ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤੇ-ਤਾਊਸ ਲੈ ਕੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਲਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਅਸਲਾ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ।
*27 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਭਾਈ ਬੋਤਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਾਈ ਗਰਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1587

**1587** 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1580 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*24 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਟੋਯੌਟੋਮੀ ਹਿਦੈਓਸ਼ੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ‘ਤੇ ਪਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮੁਲਕ ਛੱਡ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿਤਾ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
2010

**2010 (20** 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 2010 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 19 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਪ੍ਰੋ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲਾ।
* 13 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਪੂਣੇ, ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਬ ਫੱਟਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ 17 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 60 ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਘਾਇਲ ਹੋਏ।
* 3 ਅਪਰੈਲ &ndash; ਐਪਲ ਦਾ ਆਈ-ਪੈਡ ਵਿਕਰੀ ਵਾਸਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
* 28 ਮਈ &ndash; ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦਾ ਹਾਦਸਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ 141 ਯਾਤਰੂਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
* 25 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਜੂਲੀਅਨ ਅਸਾਂਜੇ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 2004 ਤੋਂ 2010 ਦੇ ਰੋਲ ਬਾਰੇ 90 ਹਜ਼ਾਰ ਰੀਪੋਰਟਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀਆਂ।
* 4 ਨਵੰਬਰ&ndash; ਮਾਈਕਰੋਸਾਫ਼ਟ ਨੇ 'ਕਿਨੈਕਟ' ਰੀਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ.ਗਰੈਡ ਚੋਲਾ

**ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ.ਗਰੈਡ ਚੋਲਾ** ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਿਤ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ LEED - ਤਸਦੀਕ ਗਈਨ ਹੌਟਲ ਹੈ,

ਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਰਿਨੇਸੈਨਸ ਮੁੰਬਈ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਟਰਹੌਟਲ ਅਤੇ ਗਰੈਡ ਹਿਆਤ ਤੌ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੌ ਵੱਡੀ ਹੋਟਲ ਹੈ।

ਇਹ ਹੌਟਲ ਗਿੰਡੀ ਵਿੱਚ, SPIC ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਲੇਲੈਂਡ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਡਿਜਾਇਨ ਸਿੰਗਾਪੁਰ -ਸਥਿਤ ਅਸੈ ਆਰ ਅਸੈ ਅਸੈ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੋਲਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦ੍ਰਵਿੜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੇ ਖੰਭਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ . ਇਹ ਹੋਟਲ ਸਟਾਰਵੁੱਡ ਹੋਟਲਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਨੌਵਾ ' ਲਗਜਰੀ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ' ਹੋਟਲ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਰਗੀ ਇਕਲੀ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਹੌਟਲ ਹੈ। ਇਹ ਹੌਟਲ ₹ 12,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਸ ਵਿੱਚ 100,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਮੇਲਨ ਸੈਨਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਚ 30,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦਾ ਬਾਲਰੂਮ ਬਿਨਾ ਥੰਮ੍ਹਾ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ., ਨੇ ਹੋਟਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਹੋਟਲ ਚੋਲਾ ਸ਼ੈਰੇਟਨ ਨਾਲ ਮਦਰਾਸ (ਚੇਨਈ) ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਇਹ ਹੋਟਲ ਫੋਰਚੁਨ ਦੇ ਤੌਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ, ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ। ਹੋਟਲਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ₹ 800 ਕਰੋੜ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਮਪਾ ਕੌਲਾ ਪਰਿਸਰ ਅੰਨਾ ਸਲਾਈ ‘ਚ 8 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦੀ. ਚੇਅਰਮੈਨ, ਵਾਈ.ਸੀ। ਦੇਵੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੁੱਖ ਨਿਵੇਸ਼ 8,000-10,000 ਮਿਲ਼ਿਅਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਹੋਟਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੈਲਲਿਤਾ ਨੇ 15 ਸਤੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.

## ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਸੰਗਮ, ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਾਬੀ ਵਿੱਚ ਚੋਲਾ ਦੁਆਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਕੇ ਪੁਹਂਚੇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਹੌਟਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੰਭ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲਦੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਧਆ ਨਜਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੌਟਲ ਦੀ ਸੰਗਮਰਮਰ ਜੀਨਾ, ਪਾਸਟਲ ਰੰਗ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਤਰਾਸ਼ੇ ਬਾਲਕੋਨੀ ਸਮਮਿਤੀ ਥੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਟਕੋ ਤੇ ਉਤਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲੀ ਚੁਗਾਠ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਦੀਕ- ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਲੱਸਟਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਨਰਮ, ਕਰੀਮ ਫੁੱਲ ਨਮੂਨੇ, ਕੰਧ, ਛੱਤ, ਅਤੇ ਥੰਮ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੋਟਲ
ਔਟੋਲਾਈਸਿਸ

ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ **ਔਟੋਲਾਈਸਿਸ** ਨੂੰ **ਸਵੈ-ਪਾਚਨ** ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਚਕ (enzyme) ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਾਚਕ ਦੇ ਅਣੂ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜੇ ਪਾਚਕ ਦੇ ਪਾਚਨ ਵੱਲ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ "ਔਟੋ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਵੈ ਅਤੇ "ਲਾਈਸਿਸ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵੰਡਣਾ।

## ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ
ਔਟੋਲਾਈਸਿਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਖਮੀ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਰ ਰਹੇ ਊਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਈਸੋਸੋਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਇਟੋਪਲਾਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਪਾਚਕ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਉਸ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਆਈਸੋਟੋਨਿਕ ਬਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਡਰ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ

ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮਾਰਸ਼ਲ **ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ**, (ਜਨਮ 15 ਅਪਰੈਲ 1919 - 16 ਸਤੰਬਰ 2017) ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੰਜ-ਤਾਰਾ ਰੈਂਕ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ, 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ

* ਸਰੋਤ:

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਡੈਕੋਰੇਸ਼ਨਾਂ

* ਸਰੋਤ:

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Marshal of the Air Force Arjan Singh - Indian Air Force Official Website
* Marshal of the Air Force Arjan Singh
* Book on Arjan Singh: Marshal of The Indian Air Force (Hardcover)
* Book review on Arjan Singh: Marshal of The Indian Air Force
* Article on Marshal of The Indian Air Force Arjan Singh 
* Photograph of Arjan Singh today 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਸ਼ਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ

***ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ*** (, , 1633–1713), **ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਸਿੰਘ** ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ), ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਕਵੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਛਜੂਮੱਲ, ਜੋ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦਾ ਮੁਨਸ਼ੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਨੇ 'ਗੋਯਾ' ਦੇ 'ਤਖੱਲਸ' ਨਾਲ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਹਿੰਦੀ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਿੱਖੀ।

## ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ
;ਦਿਲ ਅਗਰ ਦਾਨਾ ਬਵਦ ਅੰਦਰ ਕਿਨਾਰਸ਼ ਯਾਰ ਹਸਤ।
;ਚਸ਼ਮ ਗਰ ਬੀਨਾ ਬਵਦ ਦਰ ਹਰ ਤਰਫ਼ ਦੀਦਾਰ ਹਸਤ।
**ਕਸੀ ਬਿ-ਹਾਲਿ-ਗ਼ਰੀਬਾਨਿ-ਪਾਰਸਾ ਨਰਸਦ।** 

**ਰਸੀਦਿਹ ਈਮ ਬਿ-ਜਾਈ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾ ਨਰਦ।।** 

ਭਾਵ: ਕੋਈ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਮਸਕੀਨਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਸੀ ਉਥੇ ਪੁੱਜ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜ ਸਕਦਾ।: 

## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਹ ਹਨ:
# *ਜੋਤ ਬਿਗਾਸ* (ਫ਼ਾਰਸੀ-ਵਾਰਤਕ)
# *ਜੋਤ ਬਿਗਾਸ* (ਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ-ਕਵਿਤਾ)
# ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਗੋਯਾ
#ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ
# ਗੰਜਨਾਮਾ
#ਤਨਖਾਹਨਾਮਾ
# ਅਰਜ਼-ਉਲ-ਅਲਫਾਜ਼
# ਤੌਸੀਫ਼-ਓ-ਸਨਾ
# ਦਸਤੂਰ-ਉਲ-ਇੰਸ਼ਾ

## ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉਲਥਾ 
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜੋ ਮੂਲਰੂਪ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹਨ ਦੇ ਉਲਥਾ ਅਨੇਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ,ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ,ਉਰਦੂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਗੋਯਾ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉਲਥਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਪਾਠ ਨਾਲ ਇਸ ਲਿੰਕ ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ। https://archive.org/details/the-pilgrims-way/mode/2up?view=theaterਦੀਵਾਨ-ਏ-ਗੋਯਾ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਂ ਦਾ ਪਿਲਗਿਮਜ਼ ਵੇਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਫ਼ਾਰਸੀ ਪਾਠ ਇਸ ਲਿੰਕ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।https://bnlgfarsipathshala.org/diwan-e-goya/ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪਾਠ ਤੇ ਰੋਮਨ ਪਾਠ ਨਾਲ ਅਰਥ ਇਸ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ https://www.searchgurbani.com/bhai-nand-lal/zindginama।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ
ਡੇਨਿਸ ਗੋਲਡਬਰਗ

***ਡੇਨਿਸ ਗੋਲਡਬਰਗ** ***Denis Goldberg** (ਜਨਮ 1933) ਨਸਲਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ। ਉਹ ਨਸਲਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਹਨ,ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ ਵੀ ਗਏ ਹਨ। 
ਡੇਨਿਸ ਥੀਓਡੋਰ ਗੋਲਡਬਰਗ ਕੇਪ ਟਾਉਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਪ ਟਾਉਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 'ਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਾਰਬਤੀ ਨਦੀ

**ਪਾਰਬਤੀ ਨਦੀ**:

* ਪਾਰਬਤੀ ਨਦੀ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼), ਭਾਰਤ
* ਪਾਰਬਤੀ ਨਦੀ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼), ਭਾਰਤ
* ਪਾਰਬਤੀ ਨਦੀ (ਰਾਜਸਥਾਨ), ਭਾਰਤ
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

**ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ**, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਚੋਣ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸਹਾਇਕ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਕੋਚਿਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 175 ਉਡਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਚਾਰਟਡ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਚਾਰਟਡ ਲਿਮਟਿਡ,ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ।

## ਅਵਲੋਕਨ
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸੂਬੇ ਕੇਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤੇ 100 ਉਡਾਨਾਂ ਤੱਕ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਚਾਰਟਡ ਲਿਮਟਿਡ,ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2005 ਨੂੰ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਤੋ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ 22 ਫਰਵਰੀ 2005 ਨੂੰ ਹੋਈ ਜਦ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਬੁਲੋਲੀਅਨ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਤੋ ਇੱਕ ਨਵ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਬੋਇੰਗ 737-86Q ਪਟੇ ਤੇ ਲਿਆ. ਫਰਵਰੀ 2014 ਤੱਕ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਕੋਲ 20 ਜਹਾਜ਼ ਫਲੀਟ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬੋਇੰਗ 737-800 ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2012 'ਚ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਕੋਚੀ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ. ਸ਼ਹਿਰੀ ਉਡਾਣ ਰਾਜ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕੇ ਸੀ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ, ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਖੁੱਲਣ ਦੀ ਪਕਿਰੀਆ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋਕਿ 1 ਜਨਵਰੀ ( ਨਿਊ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਵਸ ) ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ.

## ਮੰਜ਼ਿਲ
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜ ਤੱਕ 100 ਉਡਾਨਾਂ ਪਤਿ ਹਫਤਾ ਤੱਕ, ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਫਲੀਟ
ਮਾਰਚ 2015 ਤੱਕ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਫਲੀਟ ਹੇਠ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ :

ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

## ਹਾਦਸੇ ਅਤੇ ਘਟਨਾ
22 ਮਈ 2010 ਨੂੰ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਉਡਾਣ 812, ਇੱਕ ਬੋਇੰਗ 737-800 ਜੋਕਿ ਦੁਬਈ - ਮੰਗਲੋਰੇ ਤੱਕ ਉਡਾਣ ਸੀ, ਮੰਗਲੋਰੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਪੱਟੀ ਨੰਬਰ 24 ਤੇ ਦੁਰਘਟਨਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 152 ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਛੇ ਅਮਲੇ ਮੈਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ. ਉਸ ਵਕਤ ਜਹਾਜ ਤੇ 166 ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ. ਜਹਾਜ਼ ਰਨਵੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਲ ਗਿਆ.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਸਵਾਤੀ ਮਾਲੀਵਾਲ

**ਸਵਾਤੀ ਮਾਲੀਵਾਲ** (ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1984) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਮਾਲੀਵਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਇੰਡੀਅਨ ਅਗੇਂਸਟ ਕਰੱਪਸ਼ਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਲੀਵਾਲ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮਾਲੀਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਨੂੰ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ  ਉਹ ਐਮਿਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੇਐਸਐਸ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ  ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਗੂ ਸੀ।  ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। 

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਰੱਖੀ ਜੋ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮੰਗਾਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਨਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੀ ਮੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।  ਮਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।  ਉਸਦੀ ਹੜਤਾਲ 16 ਅਤੇ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਕਥਿਤ ਬਲਾਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲੜੀਵਾਰ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਰਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ

**ਵਰਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ** ਵਿਅਕ‍ਤੀਗਤ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 20ਵੀਂ ਸ਼ਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭਿਕ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਡਮੰਡ ਹਸਰਲ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਗੋਟਿਨਜਨ ਅਤੇ ਮਿਊਨਿਚ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਲਹਿਰ ਫਿਰ ਫ਼ਰਾਂਸ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ, ਪਰ ਅਕਸਰ ਇਹਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹਸਰਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹੱਟਵੇਂ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
1747

**1747** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1740 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*10 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਈਰਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1620

**1620** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1620 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*10 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵਿਆਹ ਪਿੰਡ ਮੰਡਿਆਲਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌਰ) ਵਾਸੀ ਭਾਈ ਦਇਆ ਰਾਮ ਮਰਵਾਹਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
*28 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਸੱਤ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆਏ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1928

**1928** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 24 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਸੈਂਟਰਲ ਸਿੱਖ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣੀ।
* 3 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਸਾਈਮਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬੰਬਈ ਪੁੱਜਾ।
* 4 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਡੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈਂਡਰਿਕ ਲੋਰੈਂਟਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ(ਜ. 1853)।
* 28 ਫ਼ਰਵਰੀ&ndash; ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕਵਿਦ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਵੀ. ਰਮਨ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਰਮਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਖੋਜ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
26 ਮਈ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੇ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ 
* 10 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਜਾਰਜ ਈਸਟਮੈਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਰੰਗੀਨ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ‘ਈਸਟਮੈਨ ਕਲਰ’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
* 16 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਮਾਰਵਿਨ ਪਿਪਕਿਨ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਲਬ ਦਾ ਪੇਟੈਂਟ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
* 22 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਾਰਜ ਪੰਚਮ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਕੇ ਬਿਸਤਰ 'ਤੇ ਪੈ ਗਿਆ | ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ |

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਛਵੀ ਰਾਜਾਵਤ

**ਛਵੀ ਰਾਜਾਵਤ** (ਜਨਮ 1977) ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (37 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਟੋਂਕ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਸੋਡਾ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਉਹ ਐਮ. ਬੀ. ਏ. ਪਾਸ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਉਹ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬੈਂਕ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਹੈ।

ਪੂਨਾ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮਾਡਰਨ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਛਵੀ ਕਈ ਨਾਮੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 4 ਫਰਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਛਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਕਟਤਮ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ 1200 ਮਤਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਕੇ ਸਰਪੰਚੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

**ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ** 22105/22106 ਮਰਾਠੀ: (इंद्रायणी एक्स्प्रेस) ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਸੀ.ਐੱਸ.ਟੀ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਹਿ ਨਦੀ ਇਦਰਾਣੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੁਣੇ ਤੱਕ 1021 ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਤੱਕ 1022 ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਪਗਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨੰਬਰ 22105 ਮੁੰਬਈ, ਸੀ ਐਸ ਟੀ- ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ 22106 ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ - ਮੁੰਬਈ ਜੰਕਸ਼ਨ ਚਲਦੀ ਹੈ।

## ਕੋਚ
ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ 2 ਏ ਸੀ ਚੇਅਰ ਕਾਰ, 8 ਜਨਰਲ ਦੂਜੀ ਕਲਾਸ, 2 ਜਨਰਲ ਦੂਜੀ ਕਲਾਸ ਪਾਸ ਹੋਲਡਰ, 5 ਜਨਰਲ ਸ਼ਰਤ ਕੋਚ ਦੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਕੋਚ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਵਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕੋਚ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਹਟਾਏ ਜਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 
ਇਹ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਪੁਣੇ ਸ਼ੋਲਾਪੁਰ ਇੰਟਰਸਿਟੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਰੇਕ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਕੰਟਰੋਲ ਮੱਧ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।

## ਸੇਵਾ
ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 27 ਅਪਰੈਲ 1988 ਨੂੰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਸੀ ਐਸ ਟੀ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 6 ਸਮਰਪਿਤ ਇਟਰ ਸਿਟੀ ਚੇਅਰ ਕਾਰ ਰੇਲ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦੀਆ ਹੋਰ ਪੰਜ ਰੇਲ 12127/28 ਮੁੰਬਈ ਪੁਣੇ ਇਟਰ ਸਿਟੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ, 11007/08 ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, 11009/10 ਸਿੰਹਗੜ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, 12125/26 ਪ੍ਰਗਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ 12123/24 ਡੈਕਨ ਰਾਣੀ ਹਨ।
ਇਹ ਘੰਟੇ 192 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 3 ਘੰਟੇ 28 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਜਦਿਕ22105 ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ (55.38 ਕਿਲੋਮੀਟਰ / ਘੰਟਾ ਅਤੇ 3 ਘੰਟੇ 20 ਮਿੰਟ 22106 ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ (57.60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ /ਘੰਟਾ) ਵਿੱਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ
ਇਹ ਟਰੈਕ ਪੂਰੀ ਤਰਾ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਸਚਾਲਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਏਰੋਡ ਜਾ ਗੂਟੀ ਆਧਾਰਿਤ ਡਬਲਿਊ 3ਡੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਸੀ ਐਸ ਟੀ, ਤੱਕ ਰੇਲ ਦੂਰੀ ਤਹਿ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਟਾਈਮ ਟੇਬਲ
ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਛੇ ਰੇਲਾਂ ਵਿੱਚੋ ਪਹਿਲ਼ੀ ਗੱਡੀ ਹੈ। ਜੋ ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਸੀ ਐਸ ਟੀ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਰੀ ਗੱਡੀ ਹੈ। 22105 ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 05:40 ਘੰਟੇ ਇਡੀਆਂ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ' ਉੱਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਸੀ ਐਸ ਟੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 09:08 ਘੰਟੇ ਇਡੀਆਂ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ' ਤੇ ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਵਾਪਸੀ ਉੱਤੇ, 22106 ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ 18:35 ਘੰਟੇ ਇਡੀਆ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ' ਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 21:55 ਘੰਟੇ ਇਡੀਆ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ' ਉੱਤੇ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ CST ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।

## ਭਗੌੜਾ ਰੇਲ ਘਟਨਾ
1 ਦਸੰਬਰ 1994 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉੱਤੇ, ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਕਰਜਤ ਅਤੇ ਲੋਨਾਵਾਲਾ ਵਿਚਕਾਰ ਢਲਵੀ ਭੋਰੇ ਘਾਟ ਭਾਗ ਤੇ ਠਾਕੁਰਵਾਦੀ ਕੈਬਿਨ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਫੇਲ ਹੋ ਗਏ। ਬੇਕਾਬੂ ਗੱਡੀ ਨੇ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪਰੀਤ ਘੰਟੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਜਾ ਕੇ ਰੁਕੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕੋ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਸੀ। ਇਦਰਾਣੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਜੋ ਕਿ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਘਾਤਕ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਗਵਾਹ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ।ਜਦੋ ਇਹ ਕਜਰਤ ਤੋਂ ਠਾਕੁਰਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਘਸੀਟ ਦੀ ਹੋਈ ਰੁੱਕ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਾਂ
ਕਾਲਕੀ

***ਕਾਲਕੀ*** Kalki।(कल्कि) ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦਾ ਭਾਵੀ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਲਜੁਗ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਲਈ ਕਾਲਕੀ ਅਵਤਾਰ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਾਲਕੀ ਸ਼ਬਦ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੇਟਾਫਰ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼੍ਣੁ ਅਵਤਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ
ਰਾਮ ਚਰਣ

**ਰਾਮ ਚਰਣ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਦੋ ਨੰਦੀ ਅਵਾਰਡ, ਦੋ ਦੱਖਣੀ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ, ਦੋ ਸਿਨੇਮਾ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਤੋਸ਼ਾਮ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਮ ਚਰਣ ਦਾ ਜਨਮ ਤੇਲਗੂ ਅਭਿਨੇਤਾ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਅਤੇ ਸੁਰੇਖਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਆਰਕਸ ਸੈਨੀਲਿਸ

**ਆਰਕਸ ਸੈਨੀਲਿਸ** ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ, ਸਲੇਟੀ, ਜਾਂ ਧੁੰਦਲੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਝਰੀਤ ਦੀ ਫਿਰਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਿੱਟੇ ਰਿੰਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਫਿੱਕਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬੁੱਢ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਕੌਲੈਸਟ੍ਰੌਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਜਲਦੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਆਰ੍ਕਸ ਸੈਨੀਲਿਸ ਨੂੰ ਲਿੰਮਬਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਉਲਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਸਾ ਜਾਂ ਲਿਪਿਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। 
 
## ਵਿਕਲਪਕ ਨਾਮ
ਇਸਨੂੰ ਆਰਕਸ ਐਡੀਪੋਸਸ, ਆਰਕਸ ਜੁਵੀਨੀਲਿਸ (ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਵੇ), ਆਰਕਸ ਕੌਰਨੀਏਲਿਸ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗੈਰੋਂਟੌਕਸੋਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਰਨ
ਇਹ ਹਲਾਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੌਲੈਸਟ੍ਰੌਲ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਜਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਟੋਮਾ (pores) ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਗੜਨ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਲਾਤ ਅੱਖ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਸਾ ਦੇ ਵਧ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਫੌਰੈਂਸਿਕ ਮਹੱਤਵ
ਅਜਿਹੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪਾਈ ਗਈ ਲਾਸ਼ ਜਾਂ ਅਧਮੋਏ ਇਨਸਾਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਕਸ ਸੈਨੀਲਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਯਾਕੂਬ ਮੇਮਨ

**ਯਾਕੂਬ ਅਬਦੁਲ ਰਜਾਕ ਮੇਮਨ** (30 ਜੁਲਾਈ 1962 ਉਹ 12 ਮਾਰਚ 1993 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੀਰੀਅਲ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦਾ ਆਰੋਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਆਤੰਕੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 260 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚਲੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਾਡਾ ਜੱਜ ਪੀਡੀ ਕੋਦੇ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2007 ਵਿੱਚ 12 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੇਮਨ ਸੀ।  ਯਾਕੂਬ ਮੇਮਨ, ਬੰਬ ਵਿਸਫੋਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਮ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਟਾਇਗਰ ਮੇਮਨ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਹਿਰੇਨ ਮੁਖਰਜੀ

**ਹਿਰੇਂਦਰਨਾਥ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ** (23 ਨਵੰਬਰ 1907 - 30 ਜੁਲਾਈ 2004), ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਰੇਨ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੀ। ਉਹ 1936 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹਾਲੇ ਇਹ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ 1951, 1957, 1962, 1967 ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਤੋਰਤਾ

alt=Typical Mexican Torta|right|thumb|ਮੈਕਸੀਕਨ ਤੋਰਤਾ
**ਤੋਰਤਾ** (ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ: Torta) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਰੋਟੀ 
ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਤੋਰਤਾ ਸ਼ਬਦ ਰੋਟੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਹੁਣ ਤੋਰਤਾ ਸ਼ਬਦ ਬ੍ਰੈਡ ਅਤੇ ਪੇਸਟਰੀ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤੋਰਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਡ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਤੋਰਤਾ ਚਪਟਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਡ ਗੋਲ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੋਰਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵੇਲੇ ਖ਼ਮੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ ਵਰਗੇ ਪਦਾਰਥ ਲਈ ਤੋਰਤੀਆ (tortilla) ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਛੋਟਾ ਤੋਰਤਾ"। ਪਰੰਪਰਗਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤੋਰਤਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਡ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਸਪੇਨੀ ਕਹਾਵਤ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, *A falta de pan buenas son tortas.*(ਜੇ ਬ੍ਰੈਡ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੋਰਤਾ ਸਹੀ)।

ਇਸ ਕਹਾਵਤ ਦਾ ਮੈਕਸੀਕਨ ਰੂਪ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: *A falta de pan, tortillas* (ਜੇ ਬ੍ਰੈਡ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੋਰਤੀਆ ਸਹੀ)।

## ਕੇਕ 
[right|thumb|*ਤੋਰਤਾ ਦੋਲਚੇ *(ਕੇਕ), [ਇਟਲੀ]]
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਕਈ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਰਤਾ ਸ਼ਬਦ ਕੇਕ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਾਲਵੀ ਵਿੱਚ "ਤੋਰਤਾ", ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ "ਟੋਰਟੇ" ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ "ਤਾਰਤ" ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਕੇਕ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਮੈਕਸੀਕਨ ਸੈਂਡਵਿੱਚ 
ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ***ਤੋਰਤਾ  ***ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੈਂਡਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮ, ਠੰਡੇ, ਗ੍ਰਿੱਲਡ ਜਾਂ ਟੋਸਟਡ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਆਮਲੇਟ 
### ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ 
right|thumb|*ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦਾ ਤੋਰਤਾ ਮਾਮੋਨ*
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਤਗਾਲੋਗ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋਰਤਾ ਅੰਡਿਆਂ, ਮੀਟ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਆਲੂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਆਮਲੇਟ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਂਡਵਿਚ
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ

**ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ** ( - 2015) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਲੁਧਿਆਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਿਆੜ੍ਹ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸੀ। 
 
## ਕਿਤਾਬਾਂ
### ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਖ* (2010) 
**ਸੁਲਘਦੀ ਅੱਗ* (1999)
**ਅਗਨ ਫੁੱਲ* (1999) 

### ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਲੋਅ* (2004)
**ਚੁੱਪ ਦੇ ਖਿਲਾਫ* (2015)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
1693

'''1693 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1690 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*8 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਾਸਤੇ ਰਸਮੀ ਵਰਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1889

**1889 88** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1880 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 8 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਪਹਿਲਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
* 16 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਦਿਨ 53 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 2 ਅਪਰੈਲ &ndash; ਚਾਰਲੀ ਹਾਲ ਨੇ ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਧਾਤ ਨੂੰ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ।
* 30 ਮਈ &ndash; ਔਰਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਬਰੇਜ਼ੀਅਰ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਗਈ।
* 8 ਜੁਲਾਈ &ndash; ‘ਵਾੱਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ’ ਛਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਜਨਮ
* 4 ਅਪਰੈਲ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਡਰਾਮ ਲੇਖਕ ਮੱਖਣਲਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1865

**1865** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1860 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 4 ਮਾਰਚ &ndash; ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।
* 8 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਸੀ।ਈ. ਬਾਰਨਜ਼ ਨੇ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਈ।
* 8 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਮੁਜਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ। ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿਤੀ ਗਈ।
* 6 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ 13ਵੀਂ ਸੋਧ ਕਰ ਕੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿਤਾ |
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1866

**1866 86** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1860 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*7 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਕੂਕਾ ਆਗੂ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਮਾਧਾਂ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਮੂਲੋਂ ਉਲਟ ਦਸਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੁੱਤ-ਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿਰੁਧ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਕੂਕਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਧਾਂ ਢਾਹੁਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1898

**1898** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*7 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਵਾਈ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
*21 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਪੀਅਰੇ ਕਿਊਰੀ ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਊਰੀ, ਦੋ (ਪਤੀ ਪਤਨੀ) ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ, ਨੇ ਰੇਡੀਅਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1892

**1892** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*6 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਦਾਦਾ ਭਾਈ ਨਾਰੋਜੀ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ। ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਾਸਤੇ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੀ।
## ਜਨਮ
* 16 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਕੇਬੰਦ ਟੀਕਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ।
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮੋਹਸਿਨ ਨਮਜੂ

**ਮੋਹਸਿਨ ਨਮਜੂ**, (), ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਸਟਾਈਲ ਬਲੂਜ਼ ਅਤੇ ਰੌਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਵੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸ਼ਾਇਰੀ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ, ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਜੀਬ ਸੁਮੇਲ ਹਨ; ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਹਾਉ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਕਤ ਸ਼ੈਲੀ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਤਾਅਨੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦਾ ਬੌਬ ਡਿਲਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।"

## ਡਿਸਕੋਗਰਾਫੀ 
### ਐਲਬਮ 
; ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ

;Live albums

### ਸਿੰਗਲ
* *Strange Times* (2010)

### ਆਡੀਓ ਕਿਤਾਬਾਂ
* *The Alchemist* (by Paulo Coelho), produced by Caravan (publishing), 2008
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
1415

**1415 41** 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1410 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*6 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਹੁਸ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਵਲੋਂ ਚਰਚ ਦੀ ਕੁਰਪਸ਼ਨ ਵਿਰੁਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ‘ਤੇ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਹੇਠ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਾੜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮਹੇਸ਼ ਬਾਬੂ

**ਮਹੇਸ਼ ਬਾਬੂ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਲੁਗੁ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਘਰ ਘਤਾਮਾਨੇਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਹੇਸ਼ ਬਾਬੂ ਨੇ ਕੈਮਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ 1979 'ਚ ਫ਼ਿਲਮ *ਨੀੜਾ* ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਡੂ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜੋ 1999 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਹੇਸ਼ ਬਾਬੂ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਅਗਸਤ, 1975 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮਹੇਸ਼ ਬਾਬੂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਹੇਸ਼ ਬਾਬੂ ਚੌਥਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਬਸ਼ੇਸ਼ਰ ਪੁਰ

**ਬਸ਼ੇਸ਼ਰ ਪੁਰ ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਪਛਮੀ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਹਦਬਸਤ ਨੰਬਰ 271 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲਾਂਬੜਾਂ ਕਾਨੂਗੋਈ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਪੁਰ ਪਟਵਾਰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ 1276 ਵਸੋਂ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 636 ਮਰਦ ਅਤੇ 640 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ 264 ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ 638 ਮੈਂਬਰ ਸਨ।ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁੱਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ 935 ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ 103 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸਬ ਸੈਂਟਰ ਕਲਿਆਣਪੁਰ ਪੇਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁੱਧ ਇਕਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਸੇਂਟਰ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਲੋਕ ਰਾਜ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹਨ ਇਥੋਂ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਹਨ। ਉਹ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਮਨੋਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਕਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਸਹਿਰੇ ਦਸ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛਿੰਝ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲਈ ਇਥੇ ਆਓਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਲਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ। 
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਨ 
ਪਿੰਡ ਬਸ਼ੇਸ਼ਰ ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜਠੇਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਥਾਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਰਨਾਂ ਪੈਂਦਾ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਟੋਭਾ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਢਾਬ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪੀਰ ਫਕੀਰਾਂ ਏ ਵੀ ਅਸਥਾਨ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੂਹ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਸੁੱਕ ਚੁਕਿਆ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਿੰਮਬਸ ਨਿਸ਼ਾਨ

ਇਹ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿੰਜਰ ਦੀਆਂ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਝਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸਕਲੇਰਾ ਦੇ ਲਿੰਮਬਸ ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧੀਆ ਜਿਹੀ ਧਾਰੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨੂੰ **ਲਿੰਮਬਸ ਨਿਸ਼ਾਨ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਰਨ
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਲਾਤ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਐਦਾਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਕਲੇਰਾ

ਅੱਖ ਦੀ ਗੇਂਦ ਦਾ ਚਿੱਟਾ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸਕਲੇਰਾ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸਕਲੇਰਾ ਇੱਕ ਸਖਤ ਮਾਦੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਰਤਵ ਪੂਰੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਰਖਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਜੋ ਝਰੀਟਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦੀਆ ਹਨ ਉਹ ਲਹੂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀਆ ਹਨ ਜੋ ਸਕਲੇਰਾ ਨੂੰ ਲਹੂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ
ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਝਿੱਲੀ

**ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਝਿੱਲੀ** ਨੂੰ ਕੋਰਨੀਆ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਗੁਮਟੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਖ ਦੇ ਰੰਗਦਾਰ ਹਿੱਸੇ ਉੱਪਰ ਬੈਠੀ ਹੈ।ਕੋਰਨੀਆ ਅੱਖ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀਕਰਣ ਫੋਕਸ ਬਣਾਉਣ (ਕੇਂਦਰੀਕਰਣ ਕਰਨ) ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਝਿੱਲੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।ਪਰ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਝਰੋਖਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ
1523

**1523 52** 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1520 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*6 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਕੀਲ ਸਰ ਥਾਮਸ ਮੂਰ ਵਲੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਚਰਚ ਦਾ ਮੁਖੀ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
## ਜਨਮ
## ਸਹਾਦਤ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ

**ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ** (5 ਜੁਲਾਈ 1938–26 ਜੂਨ 2015) ਬੁੱਤਤਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਰਪਿਤ, ਭਾਰਤੀ-ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੱਸੀ ਗੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 35 ਏਕੜ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚੌਥੀ ਕਲਾਸ ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਥੋਂ ਉਸਨੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
1958 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਆਰਟ ਅਤੇ ਕਰਾਫਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ। 1963 ਤੋਂ 1968 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੱਗ ਗਿਆ।, ਜਿਥੋਂ ਉਹ 1996 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। 
## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸ਼ਿਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਿਸੇਲੇ ਨਾਲ 1972 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ,
ਯਸਵਿਨ ਸਿੰਘ,ਜੋ ਜਰਮਨੀ, ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ.

## ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ
*1968 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਪੜ੍ਹਨ ਗਿਆ
*1972 ਤੋਂ 1982 ਤੱਕ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ
*ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਡਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ 
*ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਲਿਨ (ਜਰਮਨੀ), ਮਾਸਕੋ (ਰੂਸ), ਡੈਨਮਾਰਕ, ਸਵੀਡਨ, ਸਕੌਟਲੈਂਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਐਵਾਰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ

**ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ** ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਤ ਸੇਵਕ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ, ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰ ਕੌਰ ਜੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹਨਾ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਤੇ ਗਰੀਬ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਵਾਰ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਵਜ਼ੀਦ ਖਾਨ ਸੂਬਾ ਸਰਹਿੰਦ ਨੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਛੁਕਾਉਣ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਜੀ ਜਨਮ ਭਾਈ ਹਰਾ ਰਾਮ ਤੇ ਮਾਤਾ ਲੱਧੋ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਸਰਹਿੰਦ ਜਾਂ ਸੰਗਤਪੁਰ ਸੋਢੀਆਂ ਵਿਖੇ 1677 ਈਸਵੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

ਪੰਜਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਦੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਸਨ।

27 ਦਸੰਬਰ 1704 ਨੂੰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ (ਸਮਾਂ 10 ਤੋਂ 11 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ) ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ , ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰ ਕੌਰ ਜੀ ਵੀ ਸੱਚਖੰਡ ਚਲੇ ਗਏ । ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਚੰਨਣ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨੌਕਰ ਨੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਅਤੇ ਉਹਨੇ ਦੇ ਮਾਤਾ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਡਿਊਟੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਨੂੰ, ਉਹਨਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਕੋਹਲੂ ਵਿਚ ਪੀੜ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
*ਸਾਕਾ ਸਰਹਿੰਦ
*ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ ਮੇਲਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਲੋਬੀਆ

**ਲੋਬੀਆ** (*Vigna unguiculata*) ਇੱਕ ਬੂਟਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਫਲੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ, ਲੰਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਹਰੀ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਸਨੀਪਿੰਗ ਟੂਲ

**ਸਨੀਪਿੰਗ ਟੂਲ**, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਟੂਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋ ਹੀ ਇੰਸਟਾਲ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੁੱਲੀ ਹੋਈ ਵਿੰਡੋ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

## ਸਨੀਪਿੰਗ ਟੂਲ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
#ਸਟਾਰਟ ਬਟਨ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।
#ਸਰਚ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸਨੀਪਿੰਗ ਟੂਲ ਟਾਇਪ ਕਰੋ ਤੇ **Enter** ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਓ। 
#ਸਨੀਪਿੰਗ ਟੂਲ ਦੀ ਵਿੰਡੋ ਖੁੱਲ ਜਾਵੇਗੀ।
#ਸਨੀਪਿੰਗ ਟੂਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿੰਡੋ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚ ਲਵੋ।
#ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਰਾਇਵ ਵਿੱਚ ਸੇਵ ਕਰ ਲਵੋ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿੰਡੋਜ਼ 7
ਤਲਛਟੀ ਚਟਾਨ

**ਤਲਛਟੀ ਚਟਾਨਾਂ** ਜਾਂ **ਗਾਦ-ਭਰੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ** ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਜਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਤਸ਼ੀ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਢੋ ਕੇ ਦੂਰ ਦੁਰੇਡੇ ਲਿਜਾ ਕੇ ਵਿਛਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਟਾਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਪੂਰਬਲੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਛਿੱਜਣ ਅਤੇ ਖੁਰਨ ਕਰ ਕੇ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਆਤਸ਼ੀ ਚਟਾਨਾਂ ਹਨ। ਆਤਸ਼ੀ ਚਟਾਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਰੁੜ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਤਹਿ ਉੱਪਰ ਦੂਜੀ ਤਹਿ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਣ ਨਿਖੇੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕਣ ਪਹਿਲਾ ਤਹਿ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਛੋਟੇ ਕਣ ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਣਾਂ ਦਾ ਰੋੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਚਟਾਣ ਦੇ ਕਣਾ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਰੋੜਣ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਪਰ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੂ-ਖੋਰਣ ਕਰਿੰਦੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਤਹਿਵਾਂ ਜਾਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਹਿਆਂ ਪਹਿਲਾ ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅਜੋੜ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਖਣਿਜੀ ਪਦਾਰਥ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੀਮਿੰਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਰਤ ਦਾ ਦੂਜੀ ਪਰਤ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਜਿਨਹਾਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਖੋਲ ਜੋ ਕਿ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੀਵ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਪਰਤ ਜਾਂ ਪੇਪੜੀ ਦਾ 75 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿਸਾ ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਨੇ ਮੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਇਹ ਚਟਾਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਾਰ ਹੀ ਮੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
## ਪਛਾਣ
#ਇਹ ਚਟਾਨਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
#ਹਰ ਚਟਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਤਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਉੱਪਰ ਲੇਟਵੇਂ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
#ਹਰ ਚਟਾਨ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਕਣ ਅਤੇ ਦਾਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਣ ਸੀਮਿੰਟ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
#ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਰਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਖੁਰਚਕੇ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਪਾਉਡਰ ਵਾਰਗਾ ਪਦਾਰਥ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
#ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
#ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਥਰਾਟ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਬਨਸਪਤੀ ਜਾਂ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਮੁੁਰਦਾ-ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਹਿਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
## ਕਿਸਮਾਂ
ਇਹਨਾਂ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
#**ਕਲਾਸਟਿਕ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਕਣ** ਜਿਵੇਂ ਕੰਕਰੀਆਂ ਪੱਥਰ, ਰੇਤਲਾ ਪੱਥਰ, ਸ਼ੇਲ
#**ਘੁਲਣਯੋਗ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪਦਾਰਥ** ਜਿਵੇਂ ਲੋਹਾਂ, ਲੂਣ-ਪੱਥਰ, ਜਿਪਸਮ
#**ਕਾਰਬਨੀ ਜਾਂ ਆਤਸ਼ੀ ਪਦਾਰਥ** ਜਿਵੇਂ ਚੂਨਾ, ਪੱਥਰ, ਡੋਲੋਮਾਈਟ, ਕੋਲਾ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਬੇਸਿਕਤਾਸ ਜੇ. ਕੇ.

**ਬੇਸਿਕਤਾਸ ਜੇ. ਕੇ.**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੁਰਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਇਸਤਾਨਬੁਲ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਵੋਡਾਫੋਨ ਅਰੇਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਰਕੀ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*ਬੇਸਿਕਤਾਸ ਜੇ. ਕੇ. ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਵੋਡਾਫੋਨ ਅਰੇਨਾ

**ਵੋਡਾਫੋਨ ਅਰੇਨਾ**, ਇਸਤਾਨਬੁਲ, ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਸਿਕਤਾਸ ਜੇ. ਕੇ. ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 41,903 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਬੇਸਿਕਤਾਸ ਜੇ. ਕੇ. ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ