open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਰੋਜ਼ ਬਿਉਡੇਟ

**ਰੋਜ਼ ਬੌਡੇਟ** (ਜਨਮ ਵੇਲੇ **ਐਲੀਜ਼ਾ ਲੈਂਗ**) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਓਪੇਰਾ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜੋ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।

ਉਹ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਸਟਾਕਟਨ ਦੇ ਕੌਂਸਲਮੈਨ ਲੇਵਿਸ ਐਚ. ਲੈਂਗ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੈਰੀ ਐਨ ਲੈਂਗ ਦੀ ਧੀ ਐਲੀਜ਼ਾ ਲੈਂਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 15 ਜਨਵਰੀ 1891 ਨੂੰ ਐਸ. ਅਰਲੈਂਟ ਐਡਵਰਡਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਪਰ 1902 ਤੱਕ ਉਸ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1903 ਵਿੱਚ ਸੀ. ਡੀ. ਵਿਲਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ।

ਇੱਕ ਮੇਜ਼ੋ-ਸੋਪ੍ਰਾਨੋ, ਬ੍ਰੌਡਵੇ 'ਤੇ ਬੌਡੇਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੈਸਿਨੋ ਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ *ਭਿਖਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ* ਵਿੱਚ ਈਵਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ (1883-1884) ਕੈਸਿਨੋ ਥਿਏਟਰ ਵਿਖੇ *ਅਮੋਰੀਟਾ* (1885) ਕੈਸਿਨੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ *ਅਰਮੀਨੀ* ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਡੇਲਾਓਨੀ (1886) ਕੇਟ ਐਵਰਲੀ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਲੰਡਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ, ਦਿ ਕਿਚਨ ਬੈਲੇ (1889) ਮਿਸਜ਼ ਸੇਂਟ ਮਿਰਿਮ ਮਿਸ ਇਨੋਸੈਂਸ ਵਿੱਚ ਬਿਜੌ ਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ ਵਿਦੇਸ਼ (1894) ਕੈਥਰੀਨ ਲੌਸਟ, ਸਟਰੇਡ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਪੰਜਵੇਂ ਐਵੇਨਿਊ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ (1896) ਗੈਰਿਕ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਵਾਲੈਕਸ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚੋਂ ਐਲੀਜ਼ਾ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ (1900-1901) ਗਾਰਡਨ ਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ *ਕਾਰਡੀਨਲ* (1902) ਮਿਸਜ਼ ਜੈਫਰਸਨ ਬ੍ਰਿਸਕੋ ਚੇਅਰਮੈਨ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚੋ ਵਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਉਂਟੀ (1904-19) ਅਤੇ ਬਰੂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੇਨਰੇਸ਼ਨ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1947
ਖਦੀਜਾ ਉਮਰ

**ਖਦੀਜਾ ਉਮਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Khadija Umar;**   ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1975) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2002 ਤੋਂ 2023 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1975 ਨੂੰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਮਾਰਗਜ਼ਰ ਕਾਲਜ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਐਮਪੀਏ ਸੀ।

ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-Q ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।.

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-Q ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

21 ਫਰਵਰੀ 2023 ਨੂੰ, ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ, ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਚੌਧਰੀ ਪਰਵੇਜ਼ ਇਲਾਹੀ ਅਤੇ ਅੱਠ ਹੋਰ ਸਾਬਕਾ ਪੀਐਮਐਲ (ਕਿਊ) ਐਮਪੀਏ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਹਮੀਦਾ ਵਾਹੀਦੁਦੀਨ

**ਹਮੀਦਾ ਵਹੀਦੁਦੀਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Hameeda Waheeduddin**, ; ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1976) ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ 2002 ਤੋਂ 2007, ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1976 ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦਾ ਜਾਪਾਨੀ ਨਾਮ **ਹਾਨਾਕੋ ਸੁਮੀਦਾ** ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਓਸਾਕਾ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਮੰਡੀ ਬਹਾਉਦੀਨ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਪੀਪੀ-116 (ਮੰਡੀ ਬਹਾਉਦੀਨ-1) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 33,122 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਫ਼ੀਆ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 2003 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਪੀਪੀ-116 (ਮੰਡੀ ਬਹਾਉਦੀਨ-1) ਤੋਂ ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ 19,638 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਤਾਰਿਕ ਮਹਿਮੂਦ ਸਾਹੀ ਤੋਂ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਈ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਪੀਪੀ-116 (ਮੰਡੀ ਬਹਾਉਦੀਨ-1) ਤੋਂ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 52,826 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਜੂਨ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ PP-65 (ਮੰਡੀ ਬਹਾਉਦੀਨ-1) ਤੋਂ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਇਸ਼ਾ ਗੁਲਾਲਈ ਵਜ਼ੀਰ

**ਆਇਸ਼ਾ ਗੁਲਾਲਈ ਵਜ਼ੀਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ayesha Gulalai Wazir;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਆਇਸ਼ਾ ਗੁਲਾਲਈ ਦਾ ਜਨਮ ਦੱਖਣੀ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਫਿਲ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡੇਲੀ ਦ ਨਿਊਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਟ੍ਰਾਈਬਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਫਾਟਾ ਸੁਧਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਮਾਰੀਆ ਤੋਰਪਾਕੇ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੰਨੂ ਡੋਮਲ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਘੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਲਈ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ (ਪੀਪੀਪੀਪੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਵਰਕਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (APML) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੀਪੀਪੀਪੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਟਿਕਟ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਸੀ।  

2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ। ਵਜ਼ੀਰ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ FATA ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਫਾਟਾ ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 

ਮਈ 2019 ਵਿੱਚ, ਗੁਲਾਲਈ ਨੇ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਨੂੰ ਪੀਟੀਆਈ-ਜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਫਰਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਇੱਕ ਧੜੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਗੁਲਾਲਾਈ) (ਪੀਟੀਆਈ-ਜੀ), ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪੀਟੀਆਈ-ਜੀ ਨੂੰ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਰੈਕੇਟ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ। ਪਾਰਟੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੂਪ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵਜ਼ੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਪੀਟੀਆਈ-ਜੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-25 (ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ-1), ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ NA-53 (ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ-2), ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ NA-161 (ਲੋਧਰਾਂ-2) ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ NA ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਿਆ ਸੀ। -231 (ਸੁਜਾਵਲ) 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।

ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2017 ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਆਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਉਸਨੇ ਅਕਤੂਬਰ, 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਅਣਉਚਿਤ ਟੈਕਸਟ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਲਈ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

2018 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, PTI-G ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 4,130 ਅਤੇ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ 1,235 ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।

25 ਮਈ, 2023 ਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ PML-Q ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਉਮਰਜ਼ਾਦੀ ਤਿਵਾਨਾ

**ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਉਮਰਜ਼ਾਦੀ ਟਿਵਾਣਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shahzadi Umerzadi Tiwana; **; ਜਨਮ 9 ਦਸੰਬਰ 1960) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 9 ਦਸੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰ ਮਲਿਕ ਖਿਜ਼ਰ ਹਯਾਤ ਟਿਵਾਣਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1942 ਅਤੇ 1947 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਕਿਨਾਰਡ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਲਈ ਸੰਘੀ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ PP-38 (ਸਰਘੋਦਾ-XI) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 57,510 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਨੀਰ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਸੰਘੀ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਹੀਲਾ ਯਾਹਯਾ ਮੁਨੱਵਰ

**ਰਾਹੀਲਾ ਯਾਹੀਆ ਮੁਨਵਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Raheela Yahya Munawar;** ; ਜਨਮ 10 ਜੂਨ 1957) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ 2002 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜੂਨ 1957 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2003 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਜੂਨ 2013 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੁਸੱਰਤ ਅਹਿਮਦ ਜ਼ੇਬ

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

2014 ਵਿੱਚ, ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੀਟੀਆਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਵਾਮੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਮਨਾ ਸਰਦਾਰ

**ਆਮਨਾ ਸਰਦਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Aamna Sardar;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਹਰੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਨਐਲ (ਐਨ)) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਉਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟਾਊਨ, ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਸਥਾਪਨਾ ਵਿਭਾਗ 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਨੰਬਰ 25, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਨੰਬਰ 14। ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਉੱਤੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਨੰਬਰ 12।

ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੋਬੀਆ ਸ਼ਾਹਿਦ

**ਸੋਬੀਆ ਸ਼ਾਹਿਦ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sobia Shahid**) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਅਤੇ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਕੋਲ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੂੰ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

2015 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੂੰ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਾਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।

ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੂੰ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-N ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਹਿਦ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 2005 ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੁਜ਼ਹਤ ਸਾਦਿਕ

**ਨੁਜ਼ਤ ਆਮਿਰ ਸਾਦਿਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nuzhat Amir Sadiq;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਚ 2012 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2008 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਾਦਿਕ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਕੈਂਟੋਨਮੈਂਟ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਾਦਿਕ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2007 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

ਉਹ 2012 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨੇਟ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 11 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸਨੂੰ 2018 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨੇਟ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਨੇਟ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਸੈਨੇਟ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸੈਨੇਟ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਬੈਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਇਰਾ ਸ਼ਾਹਲਿਆਨੀ

**ਸਾਇਰਾ ਸ਼ਾਹਲਿਆਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Saira Shahliani**) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2002 ਤੋਂ 2007 ਅਤੇ ਫਿਰ 2012 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜੁਲਾਈ 1976 ਨੂੰ ਜੈਕਬਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ, ਕਵੇਟਾ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਮੈਰੀ ਦੇ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਸਤ 2012 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਕੋਬਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਮਸ ਉਨ ਨਿਸਾ

**ਸ਼ਮਸ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਮੇਮਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shamas-un-Nisa Memon; **) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2023 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਗਸਤ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਮਸ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-237 (ਠੱਟਾ-1) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 84,819 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਈਅਦ ਰਿਆਜ਼ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੇਰਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਮਈ 2013 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਾਦਿਕ ਅਲੀ ਮੇਮਨ ਨੂੰ ਦੋਹਰੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਕੇਸ ਕਾਰਨ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੀਟ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-232 (ਠੱਟਾ) ਤੋਂ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਾਦੀਆ ਸ਼ੇਰ

**ਨਾਦੀਆ ਸ਼ੇਰ ਖਾਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nadia Sher Khan;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ ਦਸਵੀਂ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਆਬਾਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਰ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਾਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ 24 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਪੀਟੀਆਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਜ਼ਾਲਾ ਸਿਆਲ

**ਗ਼ਜ਼ਲਾ ਸਿਆਲ** ਜਾਂ **ਗ਼ਜ਼ਲਾ ਸਿਆਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ghazalla Sial;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2023 ਤੱਕ ਅਤੇ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਜਨਵਰੀ 1966 ਨੂੰ ਖੈਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਲ.ਐਲ. ਬੀ. ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ, 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸੀਟ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੈਲਾ ਬਰਗਨ

**ਨੈਲਾ ਬਰਗਨ** (2 ਦਸੰਬਰ, 1873-24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1919) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਟੇਜ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਡਵੇ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਓਪਰੇਟਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਐਲਨ ਜੀ. ਰੀਅਰਡਨ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਜੌਹਨ ਐਡਵਰਡ ਰੀਅਰਡਨ ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਮ. ਰੀਅਰਡੋਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਏ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਰੁਕਲਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਓਪੇਰਾ ਗਾਇਕਾ ਅਡੇਲਿਨਾ ਮੁਰੀਓ-ਸੈਲੀ ਡੀ ਐਲਪੈਕਸ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
thumb|ਦ *ਫ੍ਰੀ ਲਾਂਸ* ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1907 ਵਿੱਚ ਸੀਏਟਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਰਗਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਗਾਊਨ ਵਿੱਚ, ਦੂਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਖਡ਼੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਾਕ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸ ਬੈਠੇ ਸਨ।
ਬਰਗਨ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਰਚ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਟੇਜ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੈਂਡਮਾਸਟਰ ਪੈਟਰਿਕ ਸਾਰਸਫੀਲਡ ਗਿਲਮੋਰ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ।

ਬਰਗਨ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 'ਦਿ ਮਿਸਟੀਕਲ ਮਿਸ', *ਐਲ ਕੈਪੀਟਨ* ਅਤੇ 'ਦਿ *ਚਾਰਲੈਟਨ*' ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1909 ਵਿੱਚ ਟੀ. ਬੀ. ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਊਟਡੋਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ 1899 ਦੀ ਮੂਕ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦ ਸਮਰ ਗਰਲ' ਲਈ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ੀਟ ਸੰਗੀਤ ਵੇਚਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਬਰਗਨ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਦੇਖਭਾਲ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਆਮਦਨੀ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚਡ਼੍ਹਾਅ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਅਨਿਯਮਿਤ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 1909 ਵਿੱਚ ਦ *ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼* ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਵ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਸਟੇਜ ਲੋਕ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੀਡ਼ਤ ਹੋਵੇ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰੀਅਰਡਨ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਤੀ ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੇਮਜ਼ ਡਨ ਬਰਗਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਉਸਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ-ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1892 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1899 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਤੀ ਡੀਵੌਲਫ ਹੌਪਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 1899 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1913 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੌਪਰ ਦੇ ਛੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਬਣਾਇਆ (ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਡਨਾ ਵਾਲੇਸ ਹੌਪਰ ਅਤੇ ਹੈਡਾ ਹੌਪਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ 1919 ਵਿੱਚ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਪੋਰਟ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੀਆ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1919
ਜ਼ੇਬ ਜਾਫ਼ਰ

**ਜ਼ੇਬ ਜਾਫ਼ਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Zeb Jaffar;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2023 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੇਗਮ ਇਸ਼ਰਤ ਅਸ਼ਰਫ ਅਤੇ ਚੌਧਰੀ ਜਾਫਰ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਕਿਨਾਰਡ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ, ਮੁਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-193 (ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ-2) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ 23,004 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਈਦ ਤਨਵੀਰ ਹੁਸੈਨ ਸਈਦ ਤੋਂ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਈ।

ਉਸਨੇ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-193 (ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ-2) ਤੋਂ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-196 (ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ-V) ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ NA-193 (ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ-2) ਤੋਂ 24,831 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਸੀਟ ਮੀਆਂ ਅਬਦੁਲ ਸੱਤਾਰ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ, ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ NA-196 (ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ-V) ਤੋਂ 363 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਵੇਦ ਇਕਬਾਲ ਵੜੈਚ ਤੋਂ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ PP-293 (ਰਹਿਮਯਾਰ ਖਾਨ-IX) ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ 206 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਪੀਪੀਪੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਾਵੇਦ ਅਕਬਰ ਢਿੱਲੋਂ ਤੋਂ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂਆਂ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂਆਂ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਰਫ਼ਾ ਸਿੱਦੀਕ

**ਆਰਫ਼ਾ ਸਿੱਦੀਕ ਕਾਕੜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Arfa Siddiq Kakar**; ; ਜਨਮ 28 ਜਨਵਰੀ 1987), ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਵੀ **ਆਰਿਫ਼ਾ ਸਿੱਦੀਕ** ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬਾਗ ਦੇ ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਪਸ਼ਤੂਨ ਤਹਾਫੁਜ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ (PTM) ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। 2013 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ, ਉਹ ਪਸ਼ਤੂਨਖਵਾ ਮਿੱਲੀ ਅਵਾਮੀ ਪਾਰਟੀ (PMAP) ਤੋਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਦੇ ਕੱਕੜ ਕਬੀਲੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਿੱਦੀਕ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜਨਵਰੀ 1987 ਨੂੰ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਿਲਾ ਸੈਫੁੱਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਿਦੀਕ ਨੂੰ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨਖਵਾ ਮਿੱਲੀ ਅਵਾਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਐਮਏਪੀ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਲੋਰਾਲਾਈ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ 
9 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਅਰਮਾਨ ਲੋਨੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਰਸੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਲੋਰਾਲਾਈ ਵਿੱਚ PTM ਦੇ ਜਨਤਕ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਅਰਫਾ ਸਿੱਦੀਕ, ਵਰਾਂਗਾ ਲੋਨੀ, ਸਨਾ ਏਜਾਜ਼, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ PTM ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਕੱਠ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਣੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਹਤ ਜਮਾਲੀ

**ਰਾਹਤ ਫੈਕ ਜਮਾਲੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rahat Faiq Jamali;**  ; ਜਨਮ 10 ਮਾਰਚ 1965) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜਮਾਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਮਾਰਚ 1965 ਨੂੰ ਉਸਤਾ ਮੁਹੰਮਦ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

ਉਹ ਜਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਜਮਾਲੀ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਪੀਬੀ-26 ਜਾਫਰਾਬਾਦ-2 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 12,521 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਸਤੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਬ ਸਨਾਉੱਲਾ ਖਾਨ ਜ਼ੇਹਰੀ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਿਰਤ ਲਈ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਬਰੀਨਾ ਜਾਵੇਦ

**ਸਬਰੀਨਾ ਜਾਵੇਦ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sabrina Javaid**) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਤਹਿਰੀਕ ਏ ਇਨਸਾਫ (ਪੀਟੀਆਈ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਹੈ। ਉਹ 23 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ ਜੇਹਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰ-ਪਾਰਟੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਹਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 15 ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਹ HITEC ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਲਾ ਦੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਨਜ਼ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਲਈ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਏਈ, ਯੂਕੇ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਬੈਂਕਾਕ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ PP24 (ਉਸ ਸਮੇਂ PP 25) ਜੇਹਲਮ ਲਈ ਪੀਟੀਆਈ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪੀਟੀਆਈ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਪਣਾ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2023 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੀਟਰਿੰਗ ਲਈ US$5 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਚੀਨੀ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਿਆਇਆ। ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਵਾਸਾ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ 30 ਨਵੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ 75 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਹ ਇਕਲੌਤਾ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਹ ਮੇਜਰ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਜਾਵੇਦ ਇਨਾਇਤ ਖਾਨ ਕਿਆਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਵਰਗੀ ਕਰਨਲ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੀ ਧੀ, ਅਤੇ ਪਿੰਡਗੋਲੰਦਜ਼ਾਨ ਤਹਿਸੀਲ ਸੋਹਾਵਾ ਦੇ ਸਵਰਗੀ ਕਰਨਲ ਮੁਹੰਮਦ ਇਨਾਇਤ ਖਾਨ ਕਿਆਨੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨੂੰਹ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ, ਮੌਲਵੀ ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।

ਉਸ ਦੇ 3 ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2 ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਸਰੀਨ ਜਲੀਲ

**ਨਸਰੀਨ ਜਲੀਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nasreen Jalil;** ) (ਜਨਮ: 22 ਫਰਵਰੀ 1944, ਲਾਹੌਰ ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਕੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਮੇਅਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਜਲੀਲ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਫਰਵਰੀ 1944 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਸੀ ਪਰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ ਸੀ।   ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਜ਼ਫਰੁਲ ਅਹਿਸਾਨ ਲਾਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ (ICS) ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

ਜਨਵਰੀ 2006 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਦੀ ਨਾਇਬ ਨਾਜ਼ਿਮ ਬਣੀ, ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਜਲੀਲ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਛੜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। 

2 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਸੈਨੇਟ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਸਰੀਨ ਜਲੀਲ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਸੈਨੇਟਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਨਸਰੀਨ ਜਲੀਲ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਕੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਖਾਲਿਦ ਮਕਬੂਲ ਗਰੁੱਪ (MQM-P) ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਕਨਵੀਨਰ ਹੈ। 

ਉਹ ਵਿੱਤ, ਮਾਲੀਆ, ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਅੰਕੜੇ, P&D ਅਤੇ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਲੌਰਾ ਜੋਇਸ ਬੈੱਲ

**ਲੌਰਾ ਜੋਇਸ ਬੈੱਲ** (6 ਮਈ 1854-30 ਮਈ 1904) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕੰਟ੍ਰਾਲਟੋ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਡਵਰਡਿਅਨ ਸੰਗੀਤਕ ਕਾਮੇਡੀ ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਓਪੇਰਾ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ **ਲੌਰਾ ਜੋਇਸ** ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1872 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨਿਬਲੋ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਨੋਟਿਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਜੌਹਨ ਟੀ. ਫੋਰਡ ਨਾਲ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਵੈਂਜਲਿਨ (1875) ਦੀ ਸਿਰਲੇਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਡੈਲੀ ਦੇ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਬਿਜੌ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਸੀਜ਼ਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਡਿੱਬੀ ਬੈੱਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਗਿਲਬਰਟ ਅਤੇ ਸੁਲੀਵਾਨ, ਆਫੇਨਬੈਕ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਮਿਕ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਮੈਕਕਾਲ ਕਾਮਿਕ ਓਪਰਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਹਾਸਰਸ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਬੈੱਲ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਰੀਆ ਡਾਲਟਨ ਡੌਂਸੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਅਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ (ਮੌਤ 1917) ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਹੈਨਰੀ ਮਾਸਕੇਲ (1824-1897), ਇੱਕ ਕਦੇ ਥੀਏਟਰ ਏਜੰਟ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਸ਼ਿਰਾ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1870 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਜੇਮਜ਼ ਪਲੈਂਚ ਦੇ ਲੋਨ ਆਫ਼ ਏ ਲਵਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਸਟ੍ਰੈਂਡ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਗਰਟਰੂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1883 ਤੱਕ, ਬੈੱਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ *ਮੀਨਾ* ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਮਿਕ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਲੌਰਾ ਜੋਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਪ੍ਰੈਟ ਵੂਲਰ ਦੁਆਰਾ 'ਕਾਮਿਡ ਮਿਡ ਦ ਰੋਜ਼ਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਰਿੰਗ ਐਂਡ ਦ ਕੀਪਰ' ਵਿੱਚ ਕਾਊਂਟ ਆਫ ਫਲੈਂਡਰਜ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫਰੈਂਕ ਗ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਅਲਫਰੈਡ ਲੀ ਦੁਆਰਾ 'ਹੈਪੀ ਆਵਰਜ਼ ਆਫ਼ ਫੈਨਸੀਫੁਲ ਫਨ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਕੈਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੀਏਟਰ ਰਾਇਲ, ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਕੋਵੈਂਟ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਡੀਓਨ ਬੌਸੀਕਾਲਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੌਬਰੇਟੇ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਰੁਝੇਵੇਂ ਹੋਏ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸਮਸ 1871 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਰਾਇਲ, ਡ੍ਰੂਰੀ ਲੇਨ ਵਿਖੇ ਦਿ ਚਿਲਡਰਨ ਇਨ ਦਿ ਵੁੱਡ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿੱਚ ਓਬਰਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਹਾਹਾਵਰਡ ਪਾਲ ਨਾਲ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾ, ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਟੇਲਰ (7 ਨਵੰਬਰ 1874-3 ਮਈ 1943) ਇੱਕ ਹਾਰਵਰਡ-ਪਡ਼੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਵਕੀਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ, ਕਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਪੀਲ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਿਲੀਅਮ ਸੁਲਜ਼ਰ ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਐਚ. ਗਲੇਨ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਸ ਨੇ ਡਿੱਬੀ ਬੈੱਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਲੀਅਨ ਬਰੂਕਸ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਰੂਕਸ ਨੇ ਜੋਡ਼ੇ ਉੱਤੇ ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੋਸ਼ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਲਾਕ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਜੱਜ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਕੇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਜੋਡ਼ੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਹੈਰੀ ਸੀ. ਸ਼ਲਿਚਿੰਗ।

ਬੈੱਲ ਦੀ ਮੌਤ 1904 ਵਿੱਚ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੇਕਸਿੰਗਟਨ ਐਵੇਨਿਊ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੋਡ਼ੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰੋਂਕਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਵੁੱਡਲੌਨ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਿਗਬੀ ਬੈੱਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮਾਰੀਆ ਮਾਸਕੇਲ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1917 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1854
ਸਦਾਫ ਸਿਦੀਕੀ

**ਸਦਾਫ ਸਿੱਦੀਕੀ** (ਜਨਮ 27 ਅਗਸਤ, 1985) ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਅਥਲੀਟ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।  ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ 2008 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 100 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।  ਸਿੱਦੀਕੀ ਸਾਇਰਾ ਫਜ਼ਲ, ਨਸੀਮ ਹਮੀਦ ਅਤੇ ਨਾਦੀਆ ਨਜ਼ੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਲੰਬੋ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

2008 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਦੀਕੀ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 37 ਮੈਂਬਰੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਦੂਜੀ ਕਿਰਨ ਖਾਨ ਤੈਰਾਕੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੇ 100 ਮੀਟਰ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਹੀਟ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਰਡਜ਼ ਨੇਸਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ 12.41 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੂਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਢਾਕਾ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ 2010 ਵਿੱਚ, ਸਦਾਫ਼ ਅਥਲੀਟਾਂ ਨਾਦੀਆ ਨਜ਼ੀਰ, ਨਸੀਮ ਹਮੀਦ ਅਤੇ ਜਵੇਰੀਆ ਹਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

## ਵਿਆਹ 
ਸਦਾਫ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਸਪੋਰਟਸ ਜਰਨਲਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (RISJA) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਫਜ਼ਲ ਜਾਵੇਦ ਨਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿਮਾਨ ਮਲਿਕ, ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਈਅਦ ਨਾਇਰ ਹੁਸੈਨ ਬੁਖਾਰੀ, ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਐਡਵੋਕੇਟ ਫਾਰੂਕ ਅਵਾਨ, ਬਾਬਰ ਅਵਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਘੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਚ-ਕੋਟੀ ਦੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਨਈਮਾ ਕਿਸ਼ਵਰ ਖਾਨ

**ਨਈਮਾ ਕਿਸ਼ਵਰ ਖਾਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Naeema Kishwar Khan;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। .

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਕੋਲ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਇਕ ਸੀਟ ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਇਸਲਾਮ-ਫਜ਼ਲ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਐਲਐਚਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਨੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ 2008 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 35 ਆਮ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਪੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਇਸਲਾਮ (F) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਇਸਲਾਮ (ਐਫ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

PILDAT ਨੇ ਤੀਜੇ ਸੰਸਦੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ 14ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ "ਸਾਲ ਦਾ ਐਮਐਨਏ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਦੀਮ ਕਸ਼ਿਸ਼

**ਨਦੀਮ ਕਸ਼ਿਸ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nadeem Kashish**) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਹੈ। ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਇਸਤਰੀ ਵਿਹਾਰ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਕਸ਼ਿਸ਼ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ , ਜਿੱਥੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ; ਘਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਘਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਆਸਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਲਏ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਵੇਸਵਾਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕ ਪਾਬੰਦ ਹਨ। ਕਸ਼ਿਸ਼ ਫਿਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਕਅਪ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਐੱਨਜੀਓਜ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਸ਼ਿਸ਼ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
2006 'ਚ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਮੇਕਅੱਪ ਆਰਟਿਸਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਐਫਐਮ-99 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ "ਸ਼ੇਮਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਾਈਟਸ (ਸਫਰ) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਐਨਜੀਓ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।

2018 ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਿਸ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ।

### ਸਰਗਰਮੀ 
ਕਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਘਰ-ਘਰ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। 

ਕਸ਼ਿਸ਼ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਕਸ਼ਿਸ਼ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

### 2018 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 
2018 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲਿੰਗ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ, ਆਈਡੀ ਕਾਰਡ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਵਿਤਕਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸਨੇ ਲਿੰਗ ਮਾਪਦੰਡ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਦੀਮ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਹੋਰ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਬਣ ਗਏ।

ਕਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚੋਣ ਫੀਸ ਤੋਂ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਸ਼ਿਸ਼ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਐਨਏ-53 ਲਈ ਸ਼ਾਹਿਦ ਖਾਕਾਨ ਅੱਬਾਸੀ ਅਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 22 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ, ਕਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੇਹਾਨਾ ਲੇਘਾਰੀ

**ਰੇਹਾਨਾ ਲੇਘਾਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rehana Leghari**) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2023 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2023 ਤੱਕ ਅਤੇ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1971 ਵਿੱਚ ਸੁਜਾਵਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਅਗਸਤ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਈਦ ਮੁਰਾਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਸਿੰਧ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਫਲ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਪੀਪੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਧ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। 15 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ, ਉਹ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਬੀਆ ਅਜ਼ਫਰ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 98 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 59 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੁਬਨਾ ਫੈਸਲ

**ਲੁਬਨਾ ਫੈਸਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Lubna Faisal;** ਉਰਦੂ: لبنی فیصل; ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1958) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1958 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ, ਘਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਬਾਲ ਗੁਲਾਮੀ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਬਾਰੇ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ "ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਨਜ਼" ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਹਰੇਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ, ਸੰਮਲਿਤ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ "ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ" ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਹਿਰ ਕਾਮਰਾਨ

**ਸਹਿਰ ਕੁਸ਼ ਕਾਮਰਾਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sehar Kush Kamran;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਚ 2012 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਕੋਲ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੰਗ ਪੀਪਲਜ਼ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਾਮਰਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਜੇਦਾਹ - ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸੈਕਸ਼ਨ (ਪੀਆਈਐਸਜੇ-ਈਐਸ), ਜੇਦਾਹ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।

2012 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਨੇ 2012 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨੇਟ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।  ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ 2012 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨੇਟ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਕਾਮਰਾਨ ਸੈਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਗੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਜ਼ਫਰ-ਉਲ-ਹੱਕ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਦੋ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਮਰਾਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਉਸਨੇ ਸੈਨੇਟ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ" ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੈਨੇਟਰ।"

ਉਹ ਨਵੰਬਰ 2013 ਤੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਮੁਹੰਮਦ ਨਈਮ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈ-ਭਤੀਜਾਵਾਦ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਫੰਡ ਦੇ 170,000 ਸਾਊਦੀ ਰਿਆਲ ਖਰਚ ਕੀਤੇ।

2014 ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਬਿਊਰੋ (ਐਨ.ਏ.ਬੀ.) ਨੇ ਕਾਮਰਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਦੇਸ਼ ਦਫਤਰ ਨੇ NAB ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਾਮਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧਣ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਧ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਐਨਏਬੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ-ਕਮ-ਅਸਥਾਈ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੱਤੀ। 

ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸੈਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਪੀਪੀਪੀ ਨੇ 2018 ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨੇਟ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਿਜ਼ਰਾ ਮਨਸਾਬ ਅਲੀ ਖਾਨ

**ਸ਼ਿਜ਼ਰਾ ਮਨਸਾਬ ਅਲੀ ਖਾਨ ਖਰਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shizra Mansab Ali Khan Kharal;**  ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਰਾਏ ਮਨਸਾਬ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਾਸਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2015 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-137 (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ-III) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 77,890 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਇਜਾਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਉਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ NA-118 (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ-2) ਤੋਂ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਕੌਮੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਜੇਤੂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਇਜਾਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 61,413 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 63,818 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

2024 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਲਕੇ NA-112 (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ-ll) ਤੋਂ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਸਮਰਥਿਤ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਫੈਡਰਲ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ, ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ (ਰ) ਇਜਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੁਸ਼ਰਾ ਗੌਹਰ

**ਬੁਸ਼ਰਾ ਗੋਹਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bushra Gohar;** ; ਉਰਦੂ: بشریٰ گوہر) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਮੂਵਮੈਂਟ (NDM) ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2008 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਪਸ਼ਤੂਨ ਤਹਾਫੁਜ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ (PTM), ਪਸ਼ਤੂਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਅਵਾਮੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ (ਏਐਨਪੀ) ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸਵਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਗੋਹਰ ਨੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਵਿਲਮਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। . ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਤਣ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ UNDP, USAID, ਅਤੇ UKAid ਨਾਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2000 ਵਿੱਚ, ਗੋਹਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਸਟੇਟਸ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ, ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਉਸਨੇ 2003 ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ।

ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਲੀ ਗੋਹਰ ਖਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕਰਨਲ ਸਨ।  ਉਸਦੇ ਦੋ ਚਾਚਾ ਸ਼ੇਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ੇਰ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਤੀਜਾ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਵੀ ਕਰਨਲ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
* ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਅਵਾਮੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
* 2016 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਅਵਾਮੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਆਸ਼ਿਫਾ ਰਿਆਜ਼ ਫਾਤਿਆਨਾ

**ਆਸ਼ਿਫਾ ਰਿਆਜ਼ ਫਤਿਆਨਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ashifa Riaz Fatyana;** ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1965) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 13 ਸਤੰਬਰ 2018 ਤੋਂ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1965 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

ਉਸਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾਈ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ PP-88 (ਟੋਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ-V) ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 29,559 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੀਆ ਰਾਹੀਲ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। 24 ਨਵੰਬਰ 2003 ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਚੌਧਰੀ ਪਰਵੇਜ਼ ਇਲਾਹੀ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਾਧੂ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਜੂਨ 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਦਾ ਵਾਧੂ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 30 ਨਵੰਬਰ 2006 ਤੱਕ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1 ਦਸੰਬਰ 2006 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾਈ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਪੀ-122 (ਟੋਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ-ਵੀ) ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2024 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾਈ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੀਪੀ-122 ਟੋਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ-ਵੀ ਤੋਂ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।

12 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਸਮਾਨ ਬੁਜ਼ਦਾਰ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 13 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜ਼ਰਤਾਜ ਗੁਲ

**ਜ਼ਰਤਾਜ ਗੁਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Zartaj Gul**, ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 5 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਤੋਂ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੱਕ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੁਆਰਾ ਬੇਦਖਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਦਰਮਿਆਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਗੁਲ ਉੱਤਰੀ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਬੰਨੂ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਵਪਡਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਹਿਮਦ ਵਜ਼ੀਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਨੂ ਅਤੇ ਮੀਰਾਮਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।  ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਇੰਸਾਫ਼ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫੋਰਮ (ISF) ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਬਣ ਗਈ।

ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੇਰਾ ਇਸਮਾਈਲ ਖਾਨ ਚਲੀ ਗਈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
5 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਸੰਘੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗੁਲ ਨੇ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ NA-172 (ਡੇਰਾ ਗਾਜ਼ੀ ਖਾਨ-2) ਤੋਂ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। 

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ NA-191 (ਡੇਰਾ ਗਾਜ਼ੀ ਖਾਨ-III) ਤੋਂ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 79,817 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਵੈਸ ਲੇਘਾਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੁਨਾਜ਼ਾ ਹਸਨ

**ਮੁਨਾਜ਼ਾ ਹਸਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Munaza Hassan;** ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਮੁਨਾਜ਼ਾ ਹਸਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਟੀਚਾ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੀਟੀਆਈ ਅਤੇ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੁਨਾਜ਼ਾ ਹਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1996 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅੱਤਿਆ ਇਨਾਇਤੁੱਲਾ

**ਅਤੀਆ ਇਨਾਇਤੁੱਲਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Attiya Inayatullah**) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 1985 ਅਤੇ 2013 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਇਨਾਇਤੁੱਲਾ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹੱਕ ਦੇ ਆਬਾਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 1985 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਜੁਨੇਜੋ ਦੀ ਸੰਘੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਜਨਸੰਖਿਆ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

ਉਹ 1988 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਦੁਆਰਾ 1999 ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕਰੋਕਰ ਬੋਵਰਜ਼

**ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕਰੋਕਰ ਬੋਵਰਜ਼** (12 ਮਾਰਚ 1830&#x2D; ਨਵੰਬਰ 1895) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਟੇਜ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਡੀ. ਪੀ. ਬੋਵਰਜ਼** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕਰੋਕਰ ਬੋਵਰਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਮਾਰਚ 1830 ਨੂੰ ਸਟੈਮਫੋਰਡ, ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਐਪੀਸਕੋਪਲ ਪਾਦਰੀ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸਾਰਾਹ ਕਰੋਕਰ ਕਾਨਵੇ ਦੀ ਭੈਣ (ਮਿਸਜ਼ ਐਫ. ਬੀ. ਕਾਨਵੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)।

## ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਵਿਆਹ 
ਸੰਨ 1846 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਪਾਰਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ "ਅਮਨਥਿਸ" ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

4 ਮਾਰਚ, 1847 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਡੇਵਿਡ ਪੀ. ਬੋਵਰਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਦੇ ਵਾਲਨਟ ਸਟ੍ਰੀਟ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਏ ਬੋਲਡ ਸਟ੍ਰੋਕ ਫਾਰ ਏ ਹਸਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਡੋਨਾ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਰਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 1857 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ।

ਦਸੰਬਰ 1857 ਵਿੱਚ, ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਵਾਲਨਟ ਸਟ੍ਰੀਟ ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1859 ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਨਾਟਕੀ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨੂੰ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸ ਨੇ 1861 ਵਿੱਚ ਬਾਲਟੀਮੋਰ ਦੇ ਡਾ. ਬਰਾਊਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਸੈਡਲਰਜ਼ ਵੇਲਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ "ਜੂਲੀਆ" ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਲਾਇਸੀਅਮ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚੋਂ "ਗੇਰਾਲਡਾਈਨ ਡੀ ਆਰਸੀ" ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 1863 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਦਿਆਂ, ਉਹ ਵਿੰਟਰ ਗਾਰਡਨ (ਹੁਣ ਢਾਹਿਆ ਹੋਇਆ) ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੇਡੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਨਪਸੰਦ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੂਲੀਅਟ, ਲੇਡੀ ਮੈਕਬੇਥ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਐਂਟੋਨੇਟ ਸਨ।

1867 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਬਰਾਊਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਜੇਮਜ਼ "ਜੇ. ਸੀ". ਮੈਕਕੌਲਮ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਮੈਕਕੌਲੋਮ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਬੋਵਰਜ਼ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1868 ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਮੈਗਵਾਇਰ ਦੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੱਛਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਵਰਜੀਨੀਆ ਸਿਟੀ, ਐਨਵੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪਰ ਦੇ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ 20 ਦਿਨ ਬਿਤਾਏ। 1875 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਬੋਅਰਸ ਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ ਕੈਥਰੀਨ ਰੋਜਰਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ *ਰੋਜ਼ ਮਿਸ਼ੇਲ* ਬੋਅਰਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ "ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ" "ਵਧੇਰੇ ਜੇਤੂ" ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਅਕਤੂਬਰ 1886 ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕਾਰਨ ਵਿਘਨ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਨਾਟਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਮਨਪਸੰਦ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ। ਏ. ਐਮ. ਪਾਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧੀਨ ਉਹ ਲੇਡੀ ਵਿੰਡਰਮੇਰੇ ਦੇ ਫੈਨ (1893) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਜ਼ ਕੋਗਲਨ ਅਤੇ ਓਲਗਾ ਨੈਦਰਸੋਲ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।

ਬੋਅਰਸ ਦੀ ਨਮੂਨੀਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਨਾਲ 6 ਨਵੰਬਰ, 1895 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਈ, ਫਰੈਂਕ ਬੈਨੇਟ ਦੇ ਘਰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ. ਸੀ. ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਐਫ. ਵੀ. (ਬੇਨੇਟ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਦੇ ਹੈਰੀ ਸੀ. ਬੋਅਰਸ, ਓਆਰ ਅਤੇ ਨਿ New ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਲਟਰ ਬੋਅਰਸ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ. ਸੀ. ਦੇ ਰੌਕ ਕ੍ਰੀਕ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1830