open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

**ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ** ਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਤਨ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ-ਜੁੱਗੀ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। ਚੀਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤੀ ਦੀਆਂ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਅਸਲੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ।

ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਅਇਵੋਲੇ ਅਤੇ ਮਨੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਤਮਿਲ ਵਪਾਰੀ ਮੰਡਲੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਚੀਨ ਦੇ ਕਵਾਂਜੋ ਅਤੇ ਫੁਜਿਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਾਈ-ਯੁ-ਆਨ ਮੰਦਿਰ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਿੰਦੂ ਰੂਪਾਂਕਨਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
## ਇਤਿਹਾਸ
### ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨੀ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਤਿਕਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਸਤੂਪ (ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਗੋਡਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਏ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕੰਫਿਊਸ਼ੀਵਾਦ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿਰੋਧ ਰੂਪ ਸਨ।

ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦੁਭਾਸ਼ੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਚਵਾਂਜੋ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਪੁਰਾਤਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅੰਤਰਦੇਸ਼ (enclave) ਸਥਿਤ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।

ਚਾਰ ਸਵਰਗੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਗਪਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਨ-ਵੁਕੋਂਗ ਦੀ ਹਨੁੰਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਨ-ਵੁਕੋਂਗ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਗੁਲਾਕ

, a human rights group. Some of these camps operated only for a part of the Gulag's existence.]]
**ਗੁਲਾਕ** (ਰੂਸੀ: гулаг) ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੀ ਉਸ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਸੀ ਜੋ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ-ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਮਿਹਨਤ-ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦੇ ਨਿਰਜਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਿਹਨਤ-ਜੇਲ੍ਹ ਉਹੀ ਸਜ਼ਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ਼ੈਦ-ਏ-ਬਾਮੁਸ਼ੱਕਤ ਅਤੇ ਅਣਉਪਚਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੁਲਾਗ ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਂਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਡੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਬੰਦੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਕੈਦੀ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਬੰਦੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਲਾਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਰੋਧ ਕੁਚਲਣ ਲਈ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਚੁਟਕੁਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਜਾਂ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕਦੇ ਗੈਰ-ਹਾਜਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਲਾਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਗੁਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਲਗਭਗ 1.4 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭੋਜਨ ਘੱਟ ਪੈਣ 'ਤੇ 5 ਲੱਖ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਗੁਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1929-1953 ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ 16 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ।

## ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਲਾਕ ਨਾਂਅ ਰੂਸੀ ਦੇ *ਗਲਾਵਨੋਏ ਉਪ੍ਰਾਵਲਿਏਨਿਏ ਇਸਪ੍ਰਾਵਿਤਿਏਲਨੋ - ਤਰੁਦੋਵਿਹ ਲਾਗਿਏਰਿਏਏ ਇ ਕੋਲੋਨੀਏ* (гла́вное управле́ние исправи́тельно - трудовы́х лагере́й и коло́ний) ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ-ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਗੁਲਾਕ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾਨ 1960 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ। ਐਲਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸੋਲਝਨੀਤਸਿਨ (ਜੀਵਨਕਾਲ: 1918-2008, 1970 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ) ਨਾਮਕ ਸੋਵੀਅਤ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਲਾਕ ਵਿੱਚ ਕ਼ੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਗੁਲਾਕ ਦੀਪ ਸਮੂਹ (ਰੂਸੀ: архипелаг гулаг, ਆਰਖਿਪੇਲਾਗ ਗੁਲਾਕ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: The gulag archipelago; ਦ ਗੁਲਾਗ ਆਰਕਿਪਲੇਗੋ) ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜੋ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 1973 ਵਿੱਚ ਛੱਪੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਲਾਕ ਸਜ਼ਾ ਅੱਡਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਿਖਰੇ ਹੋਏ ਟਾਪੂਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਵਾਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਅੰਡੇਮਾਨ ਟਾਪੂ ਭੇਜ ਕੇ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਕ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗੁਲਾਕ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਸਥਾ
ਅਜ਼ਹਰ ਅਲੀ

**ਅਜ਼ਹਰ ਅਲੀ** ( ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : Azhar Ali / ਉਰਦੂ : اظہر علی ( ਜਨਮਂ 19 ਫਰਵਰੀ 1985, ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਪ - ਕਪਤਾਨ ਹੈ। ਅਜ਼ਹਰ ਅਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਸਟਰੇਲਿਆ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲਾਰਡਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ ਉੱਤੇ ਲਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਅਜਹਰ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਲੈੱਗ ਬ੍ਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ। ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਹਰਾ ਸੈਂਕੜਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਰਿਸਰਚ ਲੈਬੋਰਟਰੀ, ਲਾਹੌਰ, ਲਾਹੌਰ ਈਗਲਜ਼, ਲਾਹੌਰ ਲਾਇਨਜ਼, ਲਾਹੌਰ ਕਲੰਡਰਜ਼, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏ ਅਤੇ ਹੰਟਲੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਲੀ ਲਾਹੌਰ ਕਲੰਡਰਜ਼ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
## ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ 
ਅਜਹਰ ਅਲੀ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਓਪਨਰ ਬੱਲੇਬਾਜ ਅਤੇ ਪਾਰਟ ਟਾਈਮ ਲੈੱਗ ਬ੍ਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ। ਅਜਹਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨ ਰਿਸਰਚ ਲੇਬੋਰੇਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਓਪਨਿੰਗ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਜਹਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 40 ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ 53 ਅਰਧਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਏ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਕੋਰ ਨਾਬਾਦ 302 ਹੈ। ਅਜਹਰ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 123 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 7,419 ਰਨ ਬਣਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਿਸਟ ਏ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ 119 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 5,005 ਰਨ ਬਣਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅਜਹਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਨੇ ਕੁਲ 7 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ 180 ਰਨ ਬਣਾਏ ਸਨ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕੁੱਝ ਹੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਅਜ਼ਹਰ ਵੀ ਉੁੱਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲ ਕੀਤ। ਅਜ਼ਹਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਜੁਲਾਈ 2010 ਵਿੱਚ ਲਾਰਡਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਉਂਡ ਉੱਤੇ ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।

## ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
*ਅਜਹਰ ਅਲੀ 50-50 ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ 1000 ਰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣੇ।
*ਅਜਹਰ 7ਵੇਂ ਅਜਿਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ ਵਨਡੇ ਵਿੱਚ 1000 ਰਨ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। 
*ਅਜਹਰ ਅਲੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬਤੌਰ ਕਪਤਾਨ 3 ਵਨਡੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਏ। 
*ਅਜਹਰ ਅਲੀ ਨੇ ਸਿਖਰ 10 ਕਪਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ ਬਤੋਰ ਕਪਤਾਨ 10 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 611 ਰਣ ਬਣਾਏ।
*ਅਜਹਰ ਅਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ ਬਣੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਲਕਸ਼ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ ਹੋ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। 
*ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਾ, ਦੋਹਰਾ ਜਾਂ ਤਿਹਰਾ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਗੁਲਾਗ

**ਗੁਲਾਗ** (,  ; , , **ਕੈਂਪਾਂ** ਦੇ **ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ** ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਸੋਵੀਅਤ ਜ਼ਬਰੀ-ਲੇਬਰ ਕੈਂਪ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਸੀ ਜੋ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1930 ਵਿਆਂ ਤੋਂ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ ਜੋਸਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵੀ *ਗੁਲਾਗ* ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜ਼ਬਰੀ-ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੈਂਪ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਸਟਾਲਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਅਪਰਾਧੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀ ਤੱਕ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਤੂਸੇ ਗਏ ਸਨ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਐਨਕੇਵੀਡੀ ਟ੍ਰੋਇਕਾਸ ਵਰਗੇ ਜਾਂ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੋਰ ਔਜਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਲਾਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਬਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਪੀਯੂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਨ ਕੇ ਵੀਡੀ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮਵੀਡੀ) ਦੁਆਰਾ। ਸੋਲੋਵਕੀ ਜੇਲ੍ਹ ਕੈਂਪ, ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਸੁਧਾਰਕ ਲੇਬਰ ਕੈਂਪ, 1918 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1919 ਨੂੰ "ਜਬਰੀ-ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ" ਦੇ ਇੱਕ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਟਰਨਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ, 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 100,000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। *ਦਿ ਬਲੈਕ ਬੁੱਕ* ਆਫ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਨਿਕੋਲਸ ਵਰਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਵੀਅਤ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੋ 5% (1933) ਅਤੇ 20% (1942–1943) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਖਾ, (1950 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਲਗਪਗ 1 ਤੋਂ 3% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ) ਘਟ ਗਿਆ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਰਾਲੇਖ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਹੀ ਸਹਿਮਤੀ ਅਨੁਸਾਰ 1930 ਤੋਂ 1953 ਤੱਕ ਗੁਲਾਗ ਭੇਜੇ ਗਏ 1.8 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਪਗ 15 ਤੋਂ 17 ਲੱਖ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰੋਤਾਂ' ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਤੇ ਉੱਚ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਲੇਖ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਗ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ "ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ" ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਕੈਦੀ ਰਿਹਾਈ ਗੁਲਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਨਤਾਸ਼ਾ ਚੌਫ਼ਾਨੀ

**ਨਤਾਸ਼ਾ ਚੌਫ਼ਾਨੀ** ਇੱਕ ਲੈਬਨੀਜ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਯੂ.ਏ.ਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਥੀਏਟਰ, ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਤਰ ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਚਰਚਿਤ ਹੋ ਗਈ।
## ਸਿੱਖਿਆ
2010 ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਲਾਓ) (ਪੱਤਰਕਾਰੀ / ਥੀਏਟਰ) ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਕਲਾ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਨਰਜ਼ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਲੇਬਨਾਨੀ ਥੀਏਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਲੀਨਾ ਅਬੈਦ ਅਤੇ ਨਗੀ ਸੌਰਤੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਨਤਾਸ਼ਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਾਟਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਅਤੇੇ ਆਪਣੇੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਚਲੀ ਗਈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਹ ਕਈ ਛੋ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
## ਟੀਵੀ ਲੜੀ
2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ-ਲੰਬੇ ਲੈਬਨੀਜ਼ ਹਿੱਟ ਟੀ.ਵੀ. ਲੜੀ ਖਤਰਾਬ ਏਲ ਪਰਾਗ (ਗੁਆਂਢੀ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਡੌਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲੀ ਜੋ ਇੱਕ ਈਰਖਾਲੂ, ਘਮੰਡੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਆਂਢ ਨੂੰ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰੈਕਸ ਡ'ਜ 2015 ਵਿੱਚ "ਵਧੀਆ ਆਗਾਮੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਕਰਵਾਇਆ। ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ੋਹਰਤ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਦਰਵਾਜੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਤੇ ਜਲਦ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਹਨੀਨ ਜੋ ਕਿ ਅਰਵ ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੰਗੋਲੀਆ

## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਬਣਤਰ 
ਹੁਈ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕੋਰੀਅਨ ਦੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ .

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ 
* Borjigin, Monkbat. "A case study of Language education in the Inner Mongolia " ( ; Japanese title: 内モンゴル自治区における言語教育について ). *Journal of Chiba University Eurasian Society* (千葉大学ユーラシア言語文化論集) 16, 261-266, 2014-09-25. Chiba University Eurasian Society (千葉大学ユーラシア言語文化論講座). See profile at  Chiba University Repository. See profile at CiNii. - In English with a Japanese abstract.
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Inner Mongolia Government website 
** [ Mongolian edition]
*
ਜਲੰਧਰ ਨਾਥ

ਮਛੰਦਰ ਨਾਥ ਜੀ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਸਿੱਧ ਨਾਥ ਜੋਗੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂਂ ਨੂੂੰ ਨਾਥਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰ੍ਵਰਤਕਾਂਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਥ ਜੋਗੀ ਹਨ,ਜਲੰਦਰ ਨਾਥ। ਇਹਨਾਂਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਲੰਦਰ ਇਹਨਾਂਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ,ਜਿਥੇ ਇਹਨਾਂਂ ਦੇ ਮਤ ਦੇ ਪੀਠ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਹਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰ੍ਰਸ਼ਾਦ ਇਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਚਾਲ ਤਿੰਨ ਨਗਰਾ ਜਲੰਦਰ ਦੇ ਜਲੰਦਰ ਪੀਠ, ਹਸਤਾਨਪੁਰ (ਦਿੱਲੀ) ਅਤੇ ਨਗਰ ਭੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਦਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਹਲਖੋਰ,ਕੋਈ ਬਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ ਤੇ ਕੋਈ ਜਲਾਹਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਜਲੰਦਰ ਨਾਥ ਨੂੂੰੰ ਰਾਣੀ ਮੈਨਾਮਤੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਦਸਿਆ ਗਿਆ।

*ਜਲੰਦਰ ਨਾਥ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪਦਿਆਂਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦੀਆਂਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਧੀਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸਾ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰ੍ਰਕਾਸਿਤ ** ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ** ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼਼ਬਦੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਦਿੱੱਤਾ ਜਾਂਂਦਾ ਹੈ: ਆਬ ਜਲੰਦਰ ਪਾਣ ਜੀ ਕੀ ਸ਼ਬਦੀ, ਸਨਿ ਮੰਡਲ ਮੈ ਮਨ ਕਾ ਬਾਸਾ

## ਹਵਾਲੇ
* ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਆਦਿ ਕਾਲ—ਭਗਤੀ ਕਾਲ (ਆਰੰਭ ਤੋਂਂ 1700 ਈ. ਤਕ) ਡਾ. ਜਗਬੀਰ ਸਿੰਘ
* ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਡਾ. ਧਰਮਪਾਲ ਸਿੰਗਲ

#

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਿਊਸ਼ੂ ਟਾਪੂ

**ਕਿਊਸ਼ੂ ਟਾਪੂ** (ਜਾਪਾਨੀ: 九州, ਨੌਂ ਪ੍ਰਾਂਤ) ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਮੁੱਖ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਿਊਸ਼ੂ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 35,640 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਨ 2006 ਵਿੱਚ 1,32,31,995 ਸੀ। ਇਹ ਹੋਂਸ਼ੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕੋਕੂ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਊਸ਼ੂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਨਾਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਕਿਊਕੋਕੁ (九国, ਨੌਂ ਰਾਜ), ਚਿਨਜਇ (鎮西, ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ) ਅਤੇ ਤਸੁਕੁਸ਼ੀ-ਨੋ-ਸ਼ੀਮਾ (筑紫島, ਤਸੁਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਟਾਪੂ)। ਕਿਊਸ਼ੂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਏਕਾਏਦੋ (西海道, ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੇਰਾ) ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਕਿਊਸ਼ੂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਪਹਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ 1,591 ਮੀਟਰ (4,220 ਫੁੱਟ) ਉੱਚਾ ਆਸੋ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪੱਤਰੀ ਘਾੜਤ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਕਿਊਸ਼ੂ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਓਇਤਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੱਪੁ ( 別府市 ) ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਅਤੇ ਆਸੋ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਇਸ ਗਰਮ ਚਸ਼ਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਅਨੂਠੇ ਚਰਮਪਸੰਦੀ ਸੂਖਮਜੀਵ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਅਜਿਹੇ ਮਾਇਕਰੋਬ ਜੋ ਖੌਲ਼ਦੀ ਹੋਈ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉੱਚ ਵਾਤਾਰਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪਨਪਦੇ ਹਨ।

ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਊਸ਼ੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਊਸ਼ੂ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸੱਤ ਅਤੇ ਓਕਿਨਾਵਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਮਿਲਾਕੇ ਕੁਲ ਅੱਠ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ -

* ਉੱਤਰੀ ਕਿਊਸ਼ੂ 
* ਫੁਕੁਓਕਾ ਪ੍ਰਾਂਤ 
* ਸਾਗਾ ਪ੍ਰਾਂਤ 
* ਕੁਮਾਮੋਤੋ ਪ੍ਰਾਂਤ 
* ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਪ੍ਰਾਂਤ 
* ਓਇਤਾ ਪ੍ਰਾਂਤ 
* ਕਾਗੋਸ਼ੀਮਾ ਪ੍ਰਾਂਤ 
* ਮਿਆਜਾਕੀ ਪ੍ਰਾਂਤ 
* ਓਕੀਨਾਵਾ ਪ੍ਰਾਂਤ 
ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਕਿਊਸ਼ੂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 37ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 13ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਟਾਪੂ ਹੈ।

## ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ 
ਕਿਊਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਚੌਲ, ਚਾਹ, ਤੰਬਾਕੂ, ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕਿਊਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਚੀਨੀ ਦੇ ਭਾਂਡਾ-ਕੌਲੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੁਕੁਓਕਾ, ਨਾਗਾਸਾਕੀ, ਕਿਤਾਕਿਊਸ਼ੂ ਅਤੇ ਓਇਟਾ ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਰੀ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੰਨ 2010 ਵਿੱਚ ਸਰਵੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਊਸ਼ੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਦੇ ਕੇਵਲ 88.9% ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਟਾਪੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਅਕਿਤਾ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ

**ਅਕਿਤਾ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ** ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਹੋਂਸ਼ੂ ਟਾਪੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤੋਹੋਕੂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਕਿਤਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅਕਿਤਾ, ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਓਉ ਅਤੇ ਦੇਵਾ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵੱਲ ਕਈ ਸੌ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੀ। ਅਕਿਤਾ ਜਾਪਾਨੀ ਸਮਾਜ ਲਈ ਸੰਨ 600 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਨਿਵੇਕਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਕਿਤਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘੁਮੰਤੂ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸੀ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਅਕਿਤਾ, ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਹੋਂਸ਼ੂ ਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਸਾਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਇਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਹਨ: ਓਮੋਰੀ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਵਾਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਮਿਆਗੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯਾਮਾਗਾਤਾ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ।

ਅਕਿਤਾ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਤਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ 181 ਕਿਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ 111 ਕਿਮੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਓਉ ਪਹਾੜ ਇਸ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਹੱਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਾ ਪਹਾੜ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਉੱਤਰੀ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਾਂਙ ਹੀ ਇੱਥੇ ਵੀ ਸਰਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ।

### ਸ਼ਹਿਰ 
ਅਕੀਤਾ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 13 ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਅਕੀਤਾ, ਕੀਤਾਅਕੀਤਾ, ਓਗਾ, ਯੋਕੋਤੇ, ਕਾਜ਼ੂਨੋ ਆਦਿ ਹਨ।

## ਅਰਥਚਾਰਾ 
ਬਾਕੀ ਤੋਹੋਕੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ, ਅਕਿਤਾ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਉੱਤੇ ਹਿਕਾਇਤੀ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਮਧਹਲੀ-ਫੜਨਾ ਅਤੇ ਵਾਨਿਕੀ। ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਲੋਕ ਪਲਾਇਨ ਕਰ ਟੋਕੀਓ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਕਿਤਾ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਵਿੱਚ ਜਨਸੰਖਿਆ ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ; ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 1945 ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ 11.2% ਹੈ। 2010 ਦੀ ਤੱਕ, ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ 10 ਲੱਖ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਉੱਤੇ ਹੈ।
## ਸੱਭਿਆਚਾਰ 
ਅਕੀਤਾ ਆਪਣੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਾਕੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਕੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਅਕੀਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ
ਮੈਕਡੋਨਲਡ’ਜ਼

**ਮੈਕਡੋਨਲਡ’ਜ਼** ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਢਾਂਚਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਕਡੋਨਲਡਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਿਕਰਮ ਬਖਸ਼ੀ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਬਖਸ਼ੀ ਹੋਲਡਿੰਗਸ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਕੰਪਨੀ ਕਨਾਟ ਪਲਾਜ਼ਾ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਦਯੋਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਦਯੋਗਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਡੋਨਲਡ’ਜ਼
ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ

**ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ** (ਪੰਜਾਬੀ/, (ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1984) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2011 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮੈਚ-ਫਿਕਸਿੰਗ (ਮੈਚ-ਘੁਟਾਲਾ) ਮਾਮਲੇ ਕਾਰਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ।

ਬੈਨ (ਰੋਕ) ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ (ਓਪਨਰ) ਸੀ। ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 3 ਸਤੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ 22 ਸਤੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਲ ਦਾ 16 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

29 ਅਗਸਤ 2010 ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਪਰ ਸਪਾਟ-ਫਿਕਸਿੰਗ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਓਡੀਆਈ ਦਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 5 ਫਰਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ 'ਤੇ 10 ਸਾਲਾ ਬੈਨ (ਰੋਕ) ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 5 ਸਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਬੱਟ ਨੂੰ ਫਿਕਸਿੰਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤਹਿਤ 30 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਮੋਹੰਮਦ ਆਮਿਰ ਅਤੇ ਮੋਹੰਮਦ ਅਸਿਫ਼ ਨਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 21 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਮੋਹੰਮਦ ਆਮਿਰ ਅਤੇ ਮੋਹੰਮਦ ਅਸਿਫ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 2 ਸਤੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ।
## ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-17 ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਅੰਡਰ-19 ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਾਈਟਸ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਰੰਤੂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਿਆਦਾ ਜੌਹਰ ਨਾ ਵਿਖਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਸਮੇਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।
## ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ
17 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਲ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਅਫ਼ਰੀਦੀ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਤੋਂ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਹਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਬਣਨ ਵਾਲਾ 28ਵਾਂ ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2009 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਵਾਂ ਕਪਤਾਨ ਸੀ।

23 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਹੇਠ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟੀਮ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਕ੍ਰਿਕਇੰਫ਼ੋ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ: ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ
* ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਰਕਾਈਵ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਪਾਰੋ, ਭੂਟਾਨ

**ਪਾਰੋ** ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਰੋ ਘਾਟੀ ਕੋਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਾਰੋ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਸਬੇ ਦਾ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂਮ 'ਪਾਰੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

Image:Paro's main street 2.jpg|ਪਾਰੋ ਦੀ ਇੱਕ ਗਲੀ
Image:Bhutanese house, Paro.jpg|ਪਾਰੋ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਘਰ
Image:Shops in Paro.jpg|ਪਾਰੋ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ
Image:More monks at Paro Tshechu.jpg|ਪਾਰੋ ਦੇ ਭਿਖਸ਼ੂ
Image:Takstan-monastery.jpg|thumb|ਪਾਰੋ ਤਕਤਸਾਂਗ
Image:Kyichu Lhakhang-060701.JPG|ਕਯਿਚੂ ਲਹਾਖੰਗ
Image:Rinpung Dzong Paro 2007-11-11 CJF.JPG|ਰਿਨਪੁੰਗ ਦਜ਼ੋਂਗ

## ਹਵਾਲੇ
*Satellite map, at Maplandia.com
*Search for Paro in the MSN Encarta atlas

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਟਾਨ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਥਾਵਾਂ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ

ਇਤਿਹਾਸ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਹਿਮ ਤੱਤ ਹੈ।ਹਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਕ ਵੇਗ ਦੀ ਉਪਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਗ੍ਹਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।[1]ਇਤਿਹਾਸ ਮਾਨਵੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਲਕ੍ਮਿਕ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਸਧਾਰਨ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕੀਆਂ ਵਰਣਨ ਯੋਗ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਦਰਭ ਸਹਿਤ ਵਿਚਰਨ ਜਾਂ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਹਰ ਇੱਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਜਨਮਣਾ,ਵਿਗਸਣਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕ੍ਰਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਪਰੰਤੂ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਉਸ ਸਮੁੱਚੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਜਰ ਚੁੱਕੇ ਦਾ ਲੇਖਾਂ ਜੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਲਪਿਤ ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਸੇ ਕਿਆਸ ਅਰਾਈ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਤਾਂ ਕੌੜੇ ਕਠੋਰ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। [2]ਇਤਿਹਾਸ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਦਵੰਦਾਤਮਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜੋ ਵਿਭਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੜਾਵਾਂ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।[3] ਇਤਿਹਾਸ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ, ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚਲੀ ਅੰਤਰ ਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਦ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਭਾਵ ਬੋਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸਦਾ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਿਕ ਚਿਤਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਤਰਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਿਕ ਚਿਤਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਇਆ ਵੀ ਹੈ।ਇਤਿਹਾਸ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਦੀਆਂ ਤਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸਦਾ ਹੈ।ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸੁਰ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਆਕੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੀਹੇ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।[4] ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਫਿਰੰਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾ ਦਿਤਾ ਸੀ।ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚ ਹੈ ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੀ ਹਾਰ ਦੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ ਇਹ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਹੈ।ਪਹਾੜਾਂ ਸਿੰਘ ਤੇ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗਦਾਰੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਛੁਪੀ ਨਹੀਂ।ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਜੈਚੰਦ ਵੀ ਉਸੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਲੋਕ ਉਸੇ ਨੂੰ ਨਾਇਕ ਜਾਂ ਖਲਨਾਇਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।ਘਟਨਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਨਿਤਾਰਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਉਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗਹਿਰੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਥੱਲੇ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸਹੀ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਹੀ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਰਿਗਵੇਦ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੱਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ।ਜਿਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਨੇ ਕਾਵਿਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਤੇਰੀ ਤਹਿਜੀਬ ਕਦੀਮੀ ਹੈ,ਇਕ ਧੁੰਦਲੀ ਜਿਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਪੰਘੂੜਾ ਘੜਿਆ ਸੀ,ਤੈਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆ ਅਵਤਾਰਾ ਦਾ।  ਸੂਫੀਆਂ,ਸ਼ਹੀਦਾ,ਭਗਤਾਂ ਦਾ, ਬਲਬੀਰਾ ਸਤੀਆਂ ਨਾਰਾਂ ਦਾ। [5] 
# ↑ ਡਾ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ,ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ,ਪੰਨਾ ਨੰ 26
# ↑ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੀਤਲ,ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਮੂਲ ਸਰੋਤ,ਪੰਨਾ ਨੰ 67
# ↑ ਡਾ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ,ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ,ਪੰਨਾ ਨੰ 26
# ↑ ੳਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਾਸੋ,ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ,ਪੰਨਾ ਨੰ1
# ↑ ੳਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਾਸੋ,ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ,ਪੰਨਾ ਨੰ1

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਭਿਆਚਾਰ
ਭਗਤ ਧੰਨਾ

ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਾਨੰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ 12 ਭਗਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਧੰਨਾ ਜੀ ਵੀ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੰਤ ਕਵੀ ਵਿਚੋਂ ਆਪ ਦਾ ਨਾਂ ਉਘਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਲਤਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਮੁਜਸਮਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ "'ਧਰਨੇ ਸੇਵਿਆ ਬਾਲ ਬੁਧਿ"'। ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਮਤ 1472 ਵਿਚ (ਮੈਕਾਲਿਫ) ਅਨੁਸਾਰ ਧੁਆਨ ਜਾਂ ਧੁਵਾਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਟਾਂਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਪ ਸਿੱਧੇ ਸਾਧੇ ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤ ਸਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੱਢਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਚਾਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ

ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਾਮਕਰਣ ਕੀਤਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਚੀਨ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।ਅੰਡੀਗਮਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੜਕ "ਗ੍ਰੇਟ ਲੀਪ ਫ਼ਾਰਵਰਡ " ਸੜਕ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਤਾਇਜੀਚਾੰਗ ਗਲੀ "ਸਨਾਤਨੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਸੜਕ " ਬਣ ਗਈ ਡੋੰਗਜੀਅਓਮੀਕਸਿਆਂਗ ਗਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ "ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਸੜਕ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਬੇਹਾਈ ਪਾਰਕ ਦਾ ਨਾਮ ਕਮਾ-ਕਿਸਾਨ-ਜਵਾਨ ਪਾਰਕ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਨਾਮ ਬਦਲਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਮੁੜ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ।]]

**ਚਾਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ**() ਚੀਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਸੀ ਜਿਸਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰਨਾ।ਇਹ ਚਾਰ ਚੀਜਾਂ ਸਨ:
*ਪੁਰਾਣੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ 
*ਪੁਰਾਣਾ ਸਭਿਆਚਾਰ
*ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ 
*ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਚਾਰ 
ਚੀਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਚਾਰ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਅਗਸਤ 19, 1966,ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 
## ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਚਾਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਬਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਜੂਨ 1966 ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਰੋਜਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ''ਪੀਪਲ'ਸ ਡੇਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਇਸ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ "ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਚੰਡਾਲਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰ ਦੇਵੋ ਜੋ ਕਾਬਜ ਜਮਾਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਤਸਾਹਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬਦੋਲਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੁਧੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਜਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਸੀ। However, which customs, cultures, habits, and ideas specifically constituted the "Four Olds" were never clearly defined. 
## ਹਵਾਲੇ

File:Statue of Emperor - Ming Tombs.jpg|ਰਾਜਾ ਯੋੰਗਲ ਦਾ ਇਹ ਬੁੱਤ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੱਥ੍ਰ ਦਾ ਸੀ ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਸਮੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਧਾਤ ਦਾ ਬੁੱਤ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 
File:Huineng.jpg|ਬੋਧੀ ਸੰਤ ਹੁਇਨੇੰਗ,ਜਿਸਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੇ ਖੰਡਰ
File:Kong Yanjin - looking north - P1060200.JPG|ਕਨਫੀਊਸੀਅਸ ਦਾ ਬੁੱਤ ਜਿਸਤੇ 1966 ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ 
File:SuzhouGardenFrieze.jpg|ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤ ਜਿਸਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* Burning of books and burying of scholars, 3rd century BC China
* List of campaigns of the Communist Party of China
ਦਿੱਲੀ ਸਰਾਏ ਰੂਹੇਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

**ਦਿੱਲੀ ਸਰਾਏ ਰੂਹੇਲਾ **, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕੋਡ DEE ਹੈ। ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਉੱਤਰ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਮੰਡਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਇਥੇ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਗਭਗ 20 ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਨਤੋ ਅਤੇ ਵਾਤਾਨੁਕੂਲਿਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਇਸੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਟਰ ਗੇਜ ਦੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਦੇ ਸਰਾਏ, ਹੁਣ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ - ਸਰਾਏ ਰੂਹੇਲਾ 
* ਸਰਾਏ ਰੂਹੇਲਾ ਦਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚਿੱਤਰ
* ਸਰਾਏ ਰੂਹੇਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ  focusdelh.com ਪਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਸੈਵਨ ਸੈਮੂਰਾਈ

**ਸੈਵਨ ਸੈਮੂਰਾਈ**  (七人の侍, *Shichinin no Samurai*?) 1954 ਦੀ ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਅਕੀਰਾ ਕੂਰੋਸਾਵਾ ਇਸਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ, ਐਡੀਟਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ ਜਾਪਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੇਂਗੋਕੂ ਕਾਲ ਦੇ ਸਾਲ 1586 ਦੀ ਹੈ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ 7 ਰੋਨੀਨ(ਗ਼ੈਰ-ਮਾਸਟਰ ਸੈਮੂਰਾਈ) ਕਰਾਏ ਉੱਤੇ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਸਲ ਤੋਂ ਡਾਕੂਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1954 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਮੂਰਾਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵੱਟਕ

**ਵੱਟਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Revenue) ** ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਕਾਲ ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਸਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਿਕਰੀ ਜਾਂ ਪੈਦਾਵਾਰ। ਵਿਕਰੀ ਦੌਲਤ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਰੁਪਏ, ਡਾਲਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਵੱਟਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੀ ਵੱਟਕ ਦੌਲਤ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਜਾਂ ਭੌਤਿਕ ਪੈਦਾਵਾਰ ਇਕਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਟਨ, ਮੈਟਰਿਕ ਟਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੱਟਕ ਦਾ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੀ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਸਨਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ** ਇੱਕ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਕੰਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਮਿਆਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵੀ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ (ਆਈਸੀਸੀ) ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਈਸੀਸੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸੋ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੁਲਾਈ 1952 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਈਸੀਸੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 1952 ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।

## ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਮਈ 1948 ਨੂੰ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ" ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੋਰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ "ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਆਫ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਬੋਰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਲਾਹੌਰ ਜਿੰਮਖ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਮੇਟੀ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਮਦੋਤ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਦਸੰਬਰ 1958 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 1969 ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਸਾਲਾਨਾ ਇਨਾਮ 2012
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2012 ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਤਹਿਤ ਮੁਹੰਮਦ ਹਫ਼ੀਜ਼ ਨੂੰ 'ਸਾਲ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ' ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਈਦ ਅਜਮਲ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 'ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ' ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 
* *ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ
ਲਹੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

**ਲਹੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ** () ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ ਪੰਜਾਬ, ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਬਰਤਾਨਵੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਤਾਮੀਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਇਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਹੌਰ - ਵਾਹਗਾ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਲਹੌਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁਰੱਤਬ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਨੈਟਵਰਕ ਬਹੁਤ ਵਸੀਅ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸਕਾਫ਼ਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹਾਂਪੱਖੀ ਅਸਰ ਪਾਏ।

ਲਹੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨੰਬਰ 1 ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ �ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ� ਦੇ ਲਈ ਮਖ਼ਸੂਸ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਰਮਿਆਨ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਾਬਤੇ ਦਾ ਬੜਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਲਹੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਤਾਮੀਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਮੀਰ ਦਾ ਠੇਕਾ ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਤਾਮੀਰ ਕਰਵਾਇਆ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਲਹੌਰ - ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਟਰਮੀਨਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਭਾਰੀ-ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੋਕ, ਮਾਲ ਅਤੇ ਮਾਲੀਆ ਇਧਰ ਉਧਰ ਲਿਆਉਣ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਆਸਾਨੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

1947 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਵੰਡ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ ਨੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬੀਤ ਰਹੀ ਉਸ ਵਕਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ; ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਅਕਸਰ  ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਪੈਦਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਨੂੰ  ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।

## ਸਹੂਲਤਾਂ
ਕਿਉਂਜੋ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਥੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜ਼ੀਮ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹਨ। ਖ਼ੁਰਾਕ, ਲਾਇਬਰੇਰੀਆਂ, ਮਸ਼ਰੂਬ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਬੈਂਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਇਥੇ ਹਰ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਕੁਛ ਵਿਸ਼ਵ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇ ਹੋਟਲ ਜਿਵੇਂ ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਅਤੇ ਪੀਜ਼ਾ ਹਟ ਨੇ ਇਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਰਾਂਚਾਂ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨੰਬਰ 2 ਤੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ 

Image:William Henry Jackson-Lahore railway station.jpg|ਲਹੌਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਤਸਵੀਰ ਜੋ 1895 ਵਿੱਚ ਲਈ ਗਈ
File:Lahore railway station1880s.JPG|Far view of Railway Station in 1880s
File:Fortifications of Railway Station 1895.jpg|Fortifications of Railway Station 1895 by William Henry Jackson
Image:Lahore Railway Station in 1880s.jpg| Railway Station in 1880s
Image:Lahore Railway Station Interior View 1880s.jpg|Railway Station Interior View 1880s
Image:Train platform at Lahore Railway Station.jpg|ਲਹੌਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ 

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੇਲਵੇ
* ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਕਾਲਾ ਧਨ

** ਕਾਲਾ ਧਨ (ਬੇਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬਾ ਧਨ)** ** en:Black Money(unaccounted Money)** ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਦਾ ਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਹੀ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਗੁਪਤ ਤੇ ਬੇਨਾਮੀ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ, ਅਨੈਤਿਕ ਢੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚੋਰ ਮੋਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਧਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਲਾ ਧਨ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

### ਸਰੋਤ 
ਕਾਲਾ ਧਨ ਸਿਰਫ ਰੋਕੜੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸ਼ਕਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਨਾਮੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਬੇਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਦੇਸੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਉਹਲੇ ਰੱਖਿਆ ਧਨ ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਮਾਰੂ ਗ਼ੈਰ ਕਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ,ਕੰਜਰਖ਼ਾਨੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਮਾਲ ਦਾ ਧੰਦਾ, ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਸੰਗੀਤ, ਫਿਲਮਾਂ ਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਤੇ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਸਮਗਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਧਨ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਰੋਕੜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਧਨ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਉਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਟਕ ਸਫੇਦ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਵੱਟਕ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਧਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਕੜੇ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਚਲਨ ਹੈ।ਰੋਕੜਾ-ਰਹਿਤ ਅਰਥਚਾਰਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਕੰਪਿਊਟਰੀਕ੍ਰਿਤ ਆਰਥਕ ਢਾਂਚਾ ਖੜਾ ਕਰਨਾ ਅਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰੋਕੜਾ ਰਹਿਤ ਵਪਾਰ ਸਾਰੇ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਹੱਲ ਨਹੀਂ।

### ਜਾਹਲੀ ਕਰੰਸੀ ਤੇ ਕਾਲਾ ਧਨ 
ਕਾਲੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਲਿਪਤ ਰੋਕੜੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜਾਹਲੀ ਕਰੰਸੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਸਗੋਂ ਅਧਿਕਤਰ ਕਾਲੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰੋਕੜਾ ਅਸਲ ਕਰੰਸੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਤੋਂ ਚਿੱਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਢੰਗ ਅਪਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਹਲੀ ਕਰੰਸੀ ਤਾਂ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸੌ ਰੁਪਏ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਿਗੂਣੀ ਹੈ।
## ਬੈਂਕ
ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ 58 ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦਾ ਕਾਲਾ ਧਨ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੰਨ 1948 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2008 ਤਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ 28 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਛੁਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਗਪਗ 70 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਿਆ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਕਢਵਾ ਕੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਖ਼ੁਰਦ-ਬੁਰਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂੰਜੀ 14000 ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਈ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 9000 ਕਰੋੜ ਤਕ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। 2002 ਤੋਂ 2011 ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ 15 ਲੱਖ 70 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਕਾਲਾ ਧਨ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਧਨ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤਕ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 100 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਾਲਾ ਧਨ ਜਾਂ ਤਾਂ ਦੱਬਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਤੁਰਿਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਧਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਦਾ 87 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਿਰਫ਼ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਮੀਰਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ। 60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੋਲ 11.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ 1.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਉੱਪਰਲੇ ਵਰਗ ਦੀ 60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੂੰਜੀ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਵੇ ਜੋ ਕਰਨੀ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਸਿਰੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਚੀਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

and states throughout the history of China]]
ਪੁਰਾਤਨ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵਸੇਵਾਂ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਬਾਈ ਲੱਖ (22 . 5 ਲੱਖ) ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨਤਮ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਗਿਣੇ-ਚੁਣੇ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਜ਼ਾਦ ਲੇਖਾਣੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਹਨ - ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ (ਸਿੱਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ), ਮੇਸੋਪੋਟਾਮਿਆ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ, ਮਿਸਰ ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਸੱਭਿਅਤਾ। ਚੀਨੀ ਲਿਪੀ ਹੁਣ ਵੀ ਚੀਨ, ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚਾਨ 
ਪਹਿਲੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਚੀਨੀ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਿਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੁਆਰਾ 221 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਚੀਨੀ ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਬਲਪੂਰਵਕ ਮਿਆਰੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਾਮਰਾਜ ਜਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ।

ਈਸਾ ਪੂਰਵ 220 ਤੋਂ 206 ਈਃ ਤੱਕ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਛੱਡੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਾਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਫੈਲਾਇਆ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮਾਂ ਦੇ ਕੋਰੀਆ, ਵੀਅਤਨਾਮ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰੇਸ਼ਮ ਮਾਰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਇਆ।

ਹਾਨਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅਰਾਜਕਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਛਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਨੇਕੀਕਰਣ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਅਜ਼ਾਦ ਚੀਨੀ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੋ ਚੀਨੀ ਲਿਖਾਈ ਕਲਾ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲੈ ਗਏ।

580 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸੂਈ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਏਕੀਕਰਣ ਹੋਇਆ ਪਰ ਸੂਈ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਰਿਹਾ (598 ਤੋਂ 614 ਈਸਵੀ) ਅਤੇ ਗੋਗੁਰਿਏਓ-ਸੂਈ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੂਈ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਤੇਂਗ ਅਤੇ ਸੋਂਗ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚਰਮ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜਿਆ। ਸੋਂਗ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿਸ਼ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਥਾਈ ਨੌਸੇਨਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 10ਵੀਂ ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮੱਧ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਤੱਕ ਫੈਲਾਉ ਅਤੇ ਖਾਧ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਬਹੁਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ। ਉੱਤਰੀ ਸੋਂਗ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 10 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸੋਂਗ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਚੀਨ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸਵਰਣ ਕਾਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉੱਨਤੀ ਹੋਈ। ਸੱਤਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਚੀਨ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਟਾਪੂ

**ਹੋੱਕਾਇਦੋ** (ਜਾਪਾਨੀ: 北海道) ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਂਸ਼ੂ ਟਾਪੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੁਗਾਰੂ ਪਣਜੋੜ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ਼ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਸੇਇਕਾਨ ਸੁਰੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਲਮਾਰਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੱਪੋਰੋ (札幌市) ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ।

ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 83,453 ਵਰਗ ਕਿਮੀਃ ਹੈ (ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਸੰਨ 2010 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 55,07,453 ਸੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ 68 ਜਿਲੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਉੱਤੇ ਆਇਨੂ, ਗਿਲਇਕ ਅਤੇ ਓਰੋਕ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਲਗਭਗ 20,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਿਕਰ, ਸੰਨ 720 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਿਹੋਨ ਸ਼ੋਕੀ (日本書紀, ਮਤਲਬ: ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ-ਸਮਾਚਾਰ) ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ, ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਂਸ਼ੂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਆਬੇ ਨੋ ਹਿਰਾਫੂ (阿部 比羅夫) ਨਾਂਅ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਪਾਲ ਵਾਤਾਰਿਸ਼ਿਮਾ ਨਾਂਅ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਗਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦਾ ਵਾਸਤਾ ਏਮਿਸ਼ੀ ਨਾਮਕ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਤਾਰਿਸ਼ਿਮਾ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਸੀ ਅਤੇ ਏਮਿਸ਼ੀ ਲੋਕ ਆਧੁਨਿਕ ਆਇਨੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਸਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਜਾ ਕੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਆਇਨੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਜਿੱਤਦੇ ਗਏ। ਜਪਾਨੀਆਂ ਨੇ ਆਇਨੂਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1339-1672 ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕੁਸ਼ਾਇਨ ਨਾਮਕ ਮੁਖੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਇਨੂਆਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਕੇ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਮਚਾਤਕਾ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆ ਗਿਆ। ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਉੱਤੇ ਜਪਾਨ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਬੂ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਨੂੰ *ਏਜੋਚੀ* ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1868 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਗੁੱਟ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਏਜੋ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਮਈ 1869 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰੂਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਏਜੋਚੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਮਜ਼ਬੁਤ ਕਰਨ ਦੀ ਠਾਣ ਲਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਲਈ ਗਈ। 1870 ਤੋਂ 1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਪਾਨੀ ਆ ਵਸੇ ਅਤੇ ਟਾਪੂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 58,000 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2,40,000 ਹੋ ਗਈ। 1868 ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਹੋਈ ਮੇਇਜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਨਾਂਅ ਦੇਣ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਕਈ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੋਏ, ਆਖਿਰ ਫਿਰ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ *ਉੱਤਰੀ ਘੇਰਾ* ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਟਾਪੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸੀਕਨ ਸੁਰੰਗ

**ਸੀਕਨ ਸੁਰੰਗ** (青函トンネル, ਸੀਕਨ ਤੋਂਨੇਰੂ ਜਾਂ 青函隧道, ਸੀਕਨ ਜੁਇਦੋ) 53.85 ਕਿਮੀਃ ਲੰਬੀ ਰੇਲ ਸੁਰੰਗ ਹੈ ਜੋ ਜਪਾਨ ਦੇ ਹੋਂਸ਼ੂ ਅਤੇ ਹੋੱਕਾਈਦੋ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਕੁਲ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚੋਂ 23.3 ਕਿਮੀਃ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੰਗ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੈਨਲ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਭਾਗ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਸੁਗਾਰੂ ਖਾੜੀ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਪਾਨ ਦੇ ਹੋਂਸ਼ੂ ਟਾਪੂ ਦੇ ਓਮੋਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਨੂੰ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਸੁਰੰਗ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਸਤਾ-ਪਣ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਹੋਣ ਦਾ ਇਸਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਗੋੱਥਾਰਡ ਸੁਰੰਗ ਦੁਆਰਾ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਇਹ 2018 ਵਿੱਚ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਗੋੱਥਾਰਡ ਸੁਰੰਗ ਵੀ ਇੱਕ ਰੇਲ ਸੁਰੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਰੇਲ ਸੁਰੰਗ ਹੋਵੇਗੀ।
## ਇਤਿਹਾਸ 
ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗੁਆਚਣ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਹੇ ਜਪਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਜਪਾਨ ਦੇ ਹੋਂਸ਼ੂ ਅਤੇ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਤਾਇਸ਼ੋ ਕਾਲ (1912 - 1925) ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਕੰਮ 1946 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 1954 ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੋਆ ਮਾਰੂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਗਾਰੂ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਡੁੱਬ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,430 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਜਪਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੇਲ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੰਗ ਪੁੱਟਣ ਦਾ ਕੰਮ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਨਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਰਸਤਾ ਤੋਂ ਜੋੜ੍ਹਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵੱਧਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਃ ਰਾਃ ਨੀਃ (JNR) ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਸੀਕਨ ਫੈਰੀ ਤੋਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 40,40,000 ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਪੋਤਭਾਰ ਵਿੱਚ 1.7 ਗੁਣਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਕੇ 62,40,000 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। 1971 ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੋਤਭਾਰ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹਲਾਤਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਸਤੰਬਰ 1971 ਵਿੱਚ ਸੁਰੰਗ ਉੱਤੇ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਨਕਾਨਸੇਨ ਰੇਲਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਿਨਕਾਨਸੇਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਅਨੁਭਾਗ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

ਔਖੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 34 ਕਾਮੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।

27 ਜਨਵਰੀ 1983 ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬਟਨ ਦਬਾ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸਫੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਆਰੰਭਕ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮੰਤਰੀ ਤੋਕੁਓ ਯਾਮਾਸ਼ਿਤਾ ਦੁਆਰਾ 10 ਮਾਰਚ 1985 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਉੱਤੇ ਤਦ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ 1971 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪੂਰਵਾਨੁਮਾਨ ਅਧਿਮੁਲਿਆਂਕਿਤ ਸਨ। 1985 ਤੱਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵਧਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਹੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। 1978 ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਵੇਖੀ ਗਈ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ 1973 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਪਾਨ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੁਰੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਸੁਰੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਕਿਰਗਿਜ਼ ਲੋਕ

**ਕਿਰਗਿਜ਼** ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਤੁਰਕ-ਭਾਸ਼ੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਕਿਰਗਿਜ਼ ਲੋਕ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਤੋਂ ਕਿਰਗੀਜ਼ਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਭਾਈਚਾਰੇ ਇਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ, ਚੀਨ, ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ। 
## ਨਾਂਅ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਪਿਛੋਕੜ 
ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਦਾ ਮਤਲਬ *ਚਾਲ੍ਹੀ* ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਗਿਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਚਾਲ੍ਹੀ ਕਬੀਲੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਪਿਆ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਤੂਵਾ ਅਤੇ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦੀ ਯੇਨਸੇਈ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮੰਗੋਲਿਆ ਅਤੇ ਮੰਚੂਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਖਿਤਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਪਰ ਕਿਰਗਿਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਚਾਲ੍ਹੀ ਕਬੀਲੇ ਡਟੇ ਰਹੇ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਫੈਲ ਕੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੇਨਸੇਈ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕ, ਹੂਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਨ। 7ਵੀਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਰਗਿਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਕਸਰ ਨੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ (ਕੇਸ) ਅਕਸਰ ਲਾਲ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਨ।
## ਇਤਿਹਾਸ 
ਯੇਨਸੇਈ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਫੈਲ ਕੇ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਉਇਗੁਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵੀ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜ 200 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਮੰਗੋਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਸੁੰਘੜ ਕੇ ਕੇਵਲ ਅਲਤਾਈ ਅਤੇ ਸਾਇਨ ਪਰਬਤਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਠਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੰਨ 1207 ਵਿੱਚ ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਲੋਕ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਉਦੈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿਭਾਜਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਜਾਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਜਾਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤੀਆਂ
ਬਾਜੀਗਰ ਕਬੀਲ

ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਸ਼ਬਦ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬੀਲੇ
ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫ਼ਾਨ

**ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫਾਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Mohammad Irfan) (ਉਰਦੂ: محمد عرفان) (ਜਨਮ 6 ਜੂਨ 1982) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਤੇਜ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਲੰਬੇ ਕੱਦ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੱਦ 7'4" (216 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਜੋਏਲ ਗਾਰਨਰ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲਿਆ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਤੇਜ ਗੇਂਦਬਾਜ ਬਰੂਸ ਰੇਈਡ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਕੱਦ 6'8" (203 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਸੀ।
## ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ 
ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੋਚ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੌਕੇ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਬੀਬ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਜੈਂਡ.ਟੀ.ਬੀ.ਐੱਲ ਟੀਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਅਜਹਰ ਅਲੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ ਸਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਰਫਾਨ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 4 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੋਚ ਨੇ ਕੇ.ਆਰ.ਐੱਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਰਫਾਨ ਜੋ ਕਿ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕਦਮ ਫਿਟ ਸਨ। ਇਰਫਾਨ ਨੂੰ ਕੇ.ਆਰ.ਐੱਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਇਰਫਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਪਨਾ ਸਾਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਊ.ਈ.ਏ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨ ਰਿਸਰਚ ਲੇਬੋਰਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਚੰਗੀ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਕੀਤੀ ਲੇਕਿਨ ਕੋਈ ਵਿਕਟ ਨਹੀਂ ਲੈ ਪਾਏ ਸਨ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 113 ਰਨ ਦੇ ਕੇ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਕਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ ਅਹਮਦ ਸ਼ਹਿਜਾਦ ਦਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਮਰਾਨ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚੋਟਿਲ ਹਸਨ ਰਜ਼ਾ ਦਾ ਵੀ ਵਿਕਟ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇਰਫਾਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਪਣੇ ਤੀਸਰੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਲ 11 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਚ ਵੀ ਜਿੱਤੀਆ ਸੀ। ਉਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 27 ਰਨ ਦੇ ਕੇ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 86 ਰਨ ਦੇ ਕੇ 6 ਵਿਕਟਾਂ ਝਟਕਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 123 ਰਨ ਦੇ ਕੇ 11 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਸਨ।

ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫਾਨ ਇੱਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪਾਇਪ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ 7 ਫੁੱਟ 1 ਇੰਚ ਲੰਬਾਈ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਉਮਰ ਅਕਮਲ

**ਉਮਰ ਅਕਮਲ** (; ਜਨਮ 26 ਮਈ 1990) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ 1 ਅਗਸਤ 2009 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖਿਲਾਫ਼ 23 ਨਵੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਫ਼-ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਦਨਾਨ ਅਕਮਲ ਅਤੇ ਕਮਰਾਨ ਅਕਮਲ ਹਨ। ਉਮਰ ਅਕਮਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨੂਰ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਹਫ਼ੀਜ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੋਏਬ ਮਲਿਕ ਵਾਂਗ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਖੇਡਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
ਉਮਰ ਅਕਮਲ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ 2008 ਅੰਡਰ/19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੋ ਕਿ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਅੰਡਰ-19 ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ 2007-08 ਦੀ ਕੁਏਦ-ਈ-ਅਜ਼ਾਮ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸੂਈ ਉੱਤਰੀ ਗੈਸ ਕੰਪਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਧਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਅਕਮਲ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਛੇਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਹੀ 225 ਗੇਂਦਾ 'ਤੇ 248 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਛਿੱਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ 8ਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 170 ਗੇਂਦਾ ਉੱਪਰ 186 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾ ਆਊਟ ਹੋਏ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਓਡੀਆਈ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ (ਇੰਟਰਵਿਊ) ਦੌਰਾਨ ਉਮਰ ਅਕਮਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ " ਮੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਮਰਾਨ ਭਾਈ (ਭਰਾ) ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਪੁੱਜਾਂਗਾ।" ਸੋ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਉਦੋਂ ਸਾਕਾਰ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਮਰ ਅਕਮਲ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਣ ਲਈ ਜੁਲਾਈ/ਅਗਸਤ 2009 ਵਿੱਚ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਪਾਇਆ ਪਰੰਤੂ ਦੂਸਰੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮੋਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਡਲ-ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਸ ਦੂਸਰੇ ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਕਡ਼ਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਮਰ ਅਕਮਲ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਮੈਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟਰਾਫ਼ੀ ਲਈ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
* ਕ੍ਰਿਕਇੰਫ਼ੋ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ
* ਉਮਰ ਅਕਮਲ  ਦਾ ਵਿਸਡਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਪੇਜ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਗੂਗਲ ਕਾਰਡਬੋਰਡ

**ਗੂਗਲ ਕਾਰਡਬੋਰਡ** ਇੱਕ ਆਭਾਸੀ ਅਸਲੀਅਤ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗੂਗਲ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ, ਡੈਮਿਅਨ ਹੈਨਰੀ ਅਤੇ ਡੈਵਿਡ ਕੋਜ਼ ਨੇ ਗੂਗਲ ਕਲਚਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਾਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਬੰਨ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਭਾਸੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਗੂਗਲ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨਿਸਦੇਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਕਾਰਡਬੋਰਡ ਨੂੰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਕ ਰਾਹਦਾਰੀ

thumb|280x280px|ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਕ ਰਾਹਦਾਰੀ ਦੇ ਸੜਕੀ ਜਾਲ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
**ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਕ ਰਾਹਦਾਰੀ** (ਚੀਨੀਃ 
中国-巴基斯坦经济走廊; ਉਰਦੂਃ پاكستان-چین اقتصادی راہداری&#x200E;

) ਇੱਕ ਆਰਥਕ ਰਾਹਦਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ $51&nbsp;&#xA2C;&#xA3F;&#xA32;&#xA40;&#xA05;&#xA28;&#x20;&#xA26;&#xA47;&#x20;&#xA16;&#xA30;&#xA1A;&#x20;&#xA09;&#xA71;&#xA24;&#xA47;&#x20;&#xA39;&#xA4B;&#xA23;&#x20;&#xA35;&#xA3E;&#xA32;&#xA47;&#x20;&#xA15;&#xA3E;&#xA30;&#xA1C;&#x20;&#xA36;&#xA3E;&#xA2E;&#xA3F;&#xA32;&#x20;&#xA39;&#xA28;&#x964; ਇਸਦਾ ਟੀਚਾ ਸੜਕਾਂ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਸ਼ਗ਼ਾਰ ਅਤੇ ਗਵਾਦਰ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਹੈ।.
right|thumb|ਗਵਾਦਰ ਬੰਦਰਗਾਹ 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗਵਾਦਰ

**ਗਵਾਦਰ **(ਉਰਦੂਃ گوادر&#x200E;

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ੭੦੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗਵਾਦਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਨ ੨੦੧੧ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸ਼ੀਤਕਾਲੀਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਗਵਾਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ੬੦ ਕਿਮੀ ਚੌੜੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪੱਟੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮਕਰਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ । ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਗੋਂ ਚੀਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਅਜੋਕਾ ਗਵਾਦਰ 
ਗਵਾਦਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਧਾ ਲੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਲੱਖ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈ । ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਓਂ ਆਪਣੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਉਂਞ ਵੀ ਗਵਾਦਰ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਹਵਾ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ । ਗਵਾ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਹਵਾ ਅਤੇ ਦਰ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ । ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਰਦ - ਗਿਰਦ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬੁਲੰਦ ਉੱਚੀ ਚੱਟਾਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ 
right|thumb|ਗਵਾਦਰ ਬੰਦਰਗਾਹ
1955 ਵਿੱਚ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਮਕਰਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । 1958 ਵਿੱਚ ਮਸਕਟ ਨੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਡਾਲਰਾ ਬਦਲੇ ਗਵਾਦਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਵਾਪਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਵਾਦਰ ਨੂੰ ਤਹਸੀਲ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਕਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ 1970 ਨੂੰ ਜਦੋਂ 'ਵਨ ਯੂਨਿਟ' ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵੀ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਬਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਕਰਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਗਏ। 1977 ਵਿੱਚ ਮਕਰਾਨ ਨੂੰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੁਲਾਈ 1977 ਨੂੰ ਤੁਰਬਤ, ਪੰਜਗੁਰ ਅਤੇ ਗਵਾਦਰ ਤਿੰਨੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

## References