ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਤਸੋਨਾ ਕਾਊਂਟੀ  ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਪਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਵਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਵਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸੋਨਾ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਸੋਨਾ ਜ਼ੋਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 43 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਸ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲਾ ਸਰਹੱਦੀ ਅਮਲਾ ਮੀਟਿੰਗ ਬਿੰਦੂ ਵੀ ਹੈ। ਸੂਬੇਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵੀ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੁਮਲਾ ਪੀ ਪੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ।

## ਸਥਾਨ 
ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਵਪਾਰੀ ਸੜਕ ਤਵਾਂਗ ਤੋਂ ਮਿਲਾਕਾਤੋਂਗ ਲਾ ਪਾਸ (ਤਿੱਬਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਪਾਸ") ਤੋਂ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਤ੍ਸੋਨਾ ਜ਼ੋਂਗ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### 1962 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ 
ਬੁਮਲਾ ਦੀ ਸੜਕ ਵੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਚੀਨ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਨੇ 1962 ਦੇ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਦੀ ਲੜਾਈ, 1962 ਦੇ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ।

### 2006 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 
ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ 44 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਾਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ।

## ਜਲਵਾਯੂ 
ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਾਲ ਭਰ ਭਾਰੀ ਬਰਫ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਫ-ਬੀਟ ਪਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ 
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਐਸ. ਯੂ. ਵੀ. ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ ਸਾਫ਼ ਮੌਸਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਿਨਾਂ ਬਰਫਬਾਰੀ ਜਾਂ ਵਰਖਾ ਦੇ।

ਬੁਮਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਭਾਰਤ ਰਣਭੂਮੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰਹੱਦੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ, ਸਥਾਨਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰੇਗੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਨਾਗਰਿਕ ਬਾਹਰੀ ਪਰਵਾਸ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 77 ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਂਗੇਵਾਲਾ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ, ਸਦਾਵਾਲਾ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਏਲ, ਸਿਆਚਿਨ ਬੇਸ ਕੈਂਪ, ਕਾਰਗਿਲ, ਗਲਵਾਨ, ਪੈਂਗੋਂਗ ਸੋ, ਰੇਜ਼ਾਂਗ ਲਾ, ਡੋਕਲਾਮ, ਚੋ ਲਾ, ਕਿਬਿਥੂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।*ਲੋਂਗੇਵਾਲਾ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ, ਸਾਧੇਵਾਲਾ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਏਲ, ਸਿਆਚਿਨ ਬੇਸ ਕੈਂਪ, ਕਾਰਗਿਲ, ਗਲਵਾਨ, ਪੈਂਗੋਂਗ ਸੋ, ਰੇਜ਼ਾਂਗ ਲਾ, ਡੋਕਲਾਮ, ਚੋ ਲਾ, ਕਿਬਿਥੂ, ਆਦਿ।*

### ਸੰਗੇਸਟਾਰ ਝੀਲ 
[thumb|[ਸੰਗੇਸਤਰ ਸੋ|ਸੰਗੇਸਟਾਰ ਝੀਲ]]
ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸੰਗੇਸਟਾਰ ਝੀਲ ਹੈ (ਝੀਲ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਵਿੱਚ ਸੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ (ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ) ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਕੋਇਲਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ *ਮਾਧੁਰੀ ਝੀਲ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਤਵਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਮਲਾ ਦੱਰੇ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਰੋਲਾ ਟੌਪ ਨੂ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਉੱਪਰ ਹੈ।

### ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਦਾ ਢੇਰ 
thumb|ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਦਾ ਢੇਰ
ਇੱਥੇ *ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਢੇਰ* ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਲਾਨੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਪੱਥਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ। 

### ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਅਮਲਾ ਮੀਟਿੰਗ (ਬੀ. ਪੀ. ਐੱਮ.) 
ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਸਰਹੱਦੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਨਿਯਮਤ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਹੈ।

ਇੱਥੇ, ਭਾਰਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਝੌਂਪੜੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰਹੱਦੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁਮਲਾ ਹੱਟ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪਰਮਿਟ 
ਬਮ ਲਾ ਪਾਸ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਮਿਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਮਿਟਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਤਵਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਤਵਾਂਗ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰ ਲਗਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਫੌਜ ਦੀ ਮੋਹਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਚੁਮੀ ਗਿਆਤਸੇ ਝਰਨਾ
* ਤਵਾਂਗ ਮੱਠ
* ਤਵਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸੈਰਗਾਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਵਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ