ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ

**ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। 1937 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਨਿਜਾਮੁਦੀਨ ਈਸਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਅੰਜੁਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਮੰਜ਼ਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮਾਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜੋ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਇਨਟਿਯੂਰਿਸਟ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ। 

thumb|ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਅਰਪਿਤਾ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1946 'ਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਕੋਲਕਾਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 1962 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਕਲਾਕਾਰ ਅੰਜੁਮ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਈਸਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਰਪਿਤਾ ਨੇ 1954–59 ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਵੇਵਰਸ ਸਰਵਿਸ ਸੈਂਟਰ 'ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਨੇੜਿਓਂ ਤਜਰਬਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਤਲਵਾੜ ਗੈਲਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 'ਟਾਈਿੰਗ ਡਾਊਨ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ, ਕਾਟੇਜ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਬਹਾਲੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੁਣਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਰਟਵਰਕ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੱਖਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰਾਹੀਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਦੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ 'ਦ ਅਨਨਾਨ' ਦੀ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 'ਦਿ ਅਨਨਾਨ' ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮੂਹ ਸ਼ੋਅ 1962 ਵਿੱਚ ਰਾਫੀ ਮਾਰਗ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਈਈਐਨਐਸ ਬਿਲਡਿੰਗ (ਹੁਣ ਆਈਐਨਐਸ ਬਿਲਡਿੰਗ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।

### ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 
ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕੂਨਿਕਾ ਕੈਮੋਲਡ ਗੈਲਰੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨ ਅਲਕਾਜ਼ੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ 1972 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

### ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 
1972 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੀ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, (1982), ਸੈਂਟਰ ਜਾਰਜਜ਼ ਪੋਂਪਿਡਿਓ, ਪੈਰਿਸ (1986), ਜੀਨੇਵਾ (1987) ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਸਿਡਨੀ (1993) ਦੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਤ੍ਰਿਨੇਨੀਅਲ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ ਹਵਾਨਾ ਬਿਨੇਨੀਅਲ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ, 1984 ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਯੂਨਾਨ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਡੇਰਾ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2006 ਵਿਖੇ ‘ਮਾਡਰਨ ਐਂਡ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ’ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; 'ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਟੂ ਅਲਟਰਮੋਡਰਨ: 62 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ' ਗ੍ਰੋਸਵੇਨਰ ਗੈਲਰੀ, ਲੰਡਨ, 2009 ਵਿਖੇ; ਆਈਕਨ ਗੈਲਰੀ, ਲੰਡਨ, 2009 ਵਿਖੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ (ਆਈਸੀਸੀਆਰ) 'ਕਲਪਨਾ: ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਕਲਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤ'; ਗੈਲਰੀ ਮੋਮੈਂਟੋ, ਬੰਗਲੌਰ, २०० 2009 ਵਿਖੇ 'ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਰੂਟ' ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵਰਡੇਹਰਾ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, 2016 ਵਿਚ ਵਰਕ ਆਨ ਪੇਪਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ 
ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* 2014: ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ 
* 2011: ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ 
* 1998-1999: ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ, ਭੋਪਾਲ  
* 1991: ਪਰਿਸ਼ਦ ਸੰਮਾਨ, ਸਾਹਿਤ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ
2018: *Arpita Singh: Tying down time,* Talwar Gallery 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*Arpita Singh at Artnet.com
*Arpita Singh at 
*Arpita Singh at 
*Arpita Singh at the Benezit Dictionary of Artists
*Arpita Singh: Of stories untold, The Hindu Businessline
*How a brief interlude of abstract art transformed the career of the legendary Arpita Singh, Scroll.in

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ