ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨ

thumb|350x350px| ਇੱਕ ਰੂਸੀ TM-46 ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਬਲਾਸਟ ਮਾਈਨ ।
**ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨ** ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸੈਨਾਂ ਦੇ ਟੈਂਕਾ ਅਤੇ ਬਖਤਰਬੰਦ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਮੀਨ ਵਿਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਲੈਂਡ ਮਾਈਨ ਹੈ ਜੋ ਟੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਬਖਤਰਬੰਦ ਲੜਾਕੂ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਸੈਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਜਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਐਂਟੀ-ਪਰਸਨਲ ਮਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰੂਦ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ, ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਮੋਟ ਤੋਂ ਜਾਂ ਮਾਈਨ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ 
ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਲੋ ਜੰਗ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਵਾਬੀ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਸੁਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਵਿਸਫੋਟਕ ਸ਼ੈੱਲ ਜਾਂ ਮੋਰਟਾਰ ਬੰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਸਦੇ ਫਿਊਜ਼ ਸਿੱਧੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਫਲੈਚਮਾਈਨ 17 ਸਮੇਤ ਉਦੇਸ਼-ਨਾਲ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਕਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਫਿਊਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਸੇਂਟ-ਮਿਹੀਲ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਆਈਸਨੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ, ਸੇਲੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਮੀਯੂਸ-ਆਰਗੋਨੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਦੌਰਾਨ 15% ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਈਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ।

### ਅੰਤਰ-ਯੁੱਧ ਦੀ ਮਿਆਦ 
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਸਾਲ 1920 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ,ਅਤੇ ਸਾਲ 1924 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨ, EZ ਮਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਸੀ । ਇੱਕ ਮਾਈਨ, ਜੋ ਕਿ ਯੇਗੋਰੋਵ ਅਤੇ ਜ਼ੇਲਿਨਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਕਿਲੋ ਬਰੂਦ, ਜੋ ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੈਕ ਚੇਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਰਮਨੀ ਦੀ, ਹਾਰ ਨੇ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਪਹਿਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਈਨ, ਟੈਲਰਮਾਈਨ 29, 1929 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਈ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 30&nbsp;ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਡਿਸਕ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਯੰਤਰ ਸੀ  ਲਗਭਗ 5 ਕਿਲੋਗਰਾਮ ਬਰੂਦ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ&nbsp; ਟੇਲਰਮਾਇਨ 35 1935 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਪੈਨਿਸ਼ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟੈਂਕ ਰੋਕੂ ਮਾਈਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,

### ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ 
[right|thumb|230x230px| ਸਾਪੁਨ ਪਹਾੜ, ਸੇਵਾਸਤੋਪੋਲ 'ਤੇ [ਸੇਵਾਸਤੋਪੋਲ ਦੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਹੀਰੋਇਕ ਡਿਫੈਂਸ ਐਂਡ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਸੋਵੀਅਤ TM-35 ਖਾਨ]]
ਟੇਲਰਮਾਇਨ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਇਕ ਜਰਮਨ ਮਾਈਨ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਹਿਲਾ ਮਾਡਲ ਸਾਲ 1929 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੈਲਰਮਾਇਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪੀਕਲ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਪਿਗਨੋਨ ਪੀ-1, ਐਨਆਰ 25, ਅਤੇ ਐਮ6 ਮਾਈਨ (ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉੱਚ ਸੰਚਾਲਨ ਦਬਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਮਾਈਨ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਟਰੈਕ ਟੈਂਕ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਸਿਰਫ 20% ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਫਿਊਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਸੀਮਤ ਖੇਤਰ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ (ਵੇਹਰਮਾਚਟ) ਨੇ ਇੱਕ ਝੁਕਾਅ-ਰੌਡ ਫਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਾਈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਡੰਡੇ ਜੋ ਚਾਰਜ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਫੁੱਟ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਈਨ ਦੇ ਦੱਬੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇੱਕ ਟੈਂਕ ਮਾਈਨ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਾਰਜ ਸਿੱਧਾ ਇਸਦੇ ਹੇਠਾਂ ਧਮਾਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਫਟ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੈਂਕ ਦੇ ਅਮਲੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਾਈਨਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਸੀ।" 

ਹੋਲ-ਸਪ੍ਰੰਗ ਮਾਈਨ 4672 ਵਰਗੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਚਾਰਜ ਯੰਤਰ ਵੀ ਜਰਮਨੀ ਦੁਆਰਾ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜੰਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਰਮਨ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਊਨਤਮ ਮੈਟਲ ਟਾਪਫਮਿਨ ਸੀ।
right|thumb|230x230px| ਜਰਮਨ ਰੀਗਲ ਮਾਈਨ 43
*ਵੱਡੀ ਪਲੇਟ*  ਮਾਈਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਰਮਨ ਟੇਲਰਮਾਇਨ *ਬਾਰ ਮਾਈਨਾਂ*  ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਰਮਨ ਰੀਗਲ ਮਾਈਨ 43 ਅਤੇ B-2 ਮਾਈਨਾਂ ਸਨ। ਇਹ ਲੰਬੀਆਂ ਮਾਈਨਾਂ ਸਨ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ,

### ਆਧੁਨਿਕ 
thumb|250x250px| ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨ
ਆਧੁਨਿਕ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸਫੋਟਕ ਪੇਲੋਡ (ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸਫੋਟਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਚਾਰਜ ਪ੍ਰਭਾਵ)
* ਗੈਰ-ਫੈਰਸ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਔਖਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ
* ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ (ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨਾਲ)
* ਵਧੇਰੇ ਸੂਝਵਾਨ ਫਿਊਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੁੰਬਕੀ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਈਨ ਧਮਾਕੇ ਨੂੰ ਰੋਧਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਇਸ ਉੱਤੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਾਫਲਿਆਂ ਜਾਂ ਮਾਈਨ ਰੋਲਰਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)
* ਛੇੜਛਾੜ ਜਾਂ ਮਾਈਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ "ਐਂਟੀ-ਹੈਂਡਲਿੰਗ" ਯੰਤਰ।

## ਡਿਜ਼ਾਈਨ 
ਜਿਆਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਮੋਟ ਜਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਨਾਲ ਬਲਾਸਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਰੂਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਧਾਰਨ ਡੱਬੇ IED (Impovise ExplosiveDivice) ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਉੱਨਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ:

* ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਵਿਸਫੋਟਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ RDX )।
* ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਕਾਰ ਦੇ ਚਾਰਜ ।
* ਉੱਨਤ ਫੈਲਾਅ ਸਿਸਟਮ.
* ਵਧੇਰੇ ਉੱਨਤ ਜਾਂ ਖਾਸ ਵਿਸਫੋਟ ਟਰਿੱਗਰ।

ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਈਨ ਬਾਡੀਜ਼ ਜਾਂ ਕੇਸ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਾਂ ਲੱਭ ਸਕਣ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਚੁੰਬਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਡੈਟੋਨੇਟਰਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਵਾਹਨਾਂ  ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਫੈਲਾਅ ਸਿਸਟਮ 
ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਲੱਸਟਰ ਬੰਬਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨਾਲ ਫਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਲੱਸਟਰ ਬੰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਾਈਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਐਂਟੀ-ਪਰਸਨਲ ਮਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਲੱਸਟਰ ਬੰਬ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਿਲਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,

## ਬੰਦ-ਰੂਟ ਮਾਈਨਾਂ 
thumb|240x240px| ਪੋਲਿਸ਼ MPB ਮਾਈਨ
ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਾਹਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਸੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਕੋਲ ਵਿਸਫੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਸਤਹ ਇੱਕ ਮਾਈਨ ਨੂੰ ਦੱਬਣ ਜਾਂ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੈ ਫੋਰਜਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ ਸਿਧਾਂਤ ਕੁਝ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਆਫ ਰੂਟ ਮਾਈਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰੀ ਵਿਸਫੋਟਕ ਯੰਤਰ (IED) ਤਕਨੀਕ ਵਜੋਂ ਬਦਨਾਮੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
left|thumb|300x300px| ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ M-24 ਐਂਟੀਟੈਂਕ ਮਾਈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
ਦਾਖਲ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਆਫ ਨਿਊਟ੍ਰਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੁਨਰੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਚਾਰਜ ਮਾਈਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼/ਫ੍ਰੈਂਚ/ਜਰਮਨ ਆਰਗੇਸ ਮਾਈਨ ਇੱਕ ਟੈਂਡਮ ਵਾਰਹੈੱਡ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।

## ਵਿਰੋਧੀ ਉਪਾਅ 
ਮਾਈਨ ਫੀਲਡਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜਵਾਬੀ ਉਪਾਅ ਮਾਈਨ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਵਿਸਫੋਟਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਜਾਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਵਿਸਫੋਟਕ ਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਇੰਟ ਵਾਈਪਰ ਅਤੇ SADF Plofadder 160 AT, ਇੱਕ ਮਾਈਨਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਰਾਕੇਟ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸਫੋਟਕ ਨੂੰ ਵਿਸਫੋਟ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਮਕੈਨੀਕਲ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਟੈਂਕ ਟ੍ਰੌਲ ਫਿੱਟ ਕਰਕੇ ਟੈਂਕ ਟ੍ਰੌਲ ਚਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਧਮਾਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟੈਂਕ ਟ੍ਰੌਲ  ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਟੈਂਕ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ (ਟੈਂਕ ਟ੍ਰੌਲ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਸਟ ਕਰਕੇ ਮਾਈਨ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਕਲੀਅਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਿੰਗ ਟੈਂਕ ਜਿੰਨਾ ਚੌੜਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
thumb|300x300px| Casspir ਪਰਸਨਲ ਕੈਰੀਅਰ
ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੀ ਕੈਜੁਅਲਟੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਈਨ ਵਿਸਫੋਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਾਈਨ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਵਾਹਨ ਦੇ ਟੈਂਕ ਟ੍ਰੌਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਚਾਲਕ ਦਲ ਅਤੇ ਪਹੀਏ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਵਧਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਈਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਸੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ  ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਤਖ਼ਤੇ ਲਗਾਉਣੇ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਬਕੀ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਵੋ ਜੀਮਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਕੁਝ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਚਾਓ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਟਾਇਰਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ।  ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਈਨ ਦੀ ਧਮਾਕੇ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਉਲਟਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਬਿਨ ਅਤੇ ਪਹੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਟੀਲ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰ  ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਬਿਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹੀਏ ਅਤੇ ਕੈਬਿਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕੈਸਪੀਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਤਕਨੀਕ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਾਹਨ ਨਾਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਔਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੀ-ਹੱਲ ਵਾਹਨ ਇੱਕ ਪਾੜਾ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਕੈਬਿਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾੜਾ ਦੇ ਪਤਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਮੋੜਨ ਲਈ। ਸੁਧਰੇ ਹੋਏ ਉਪਾਅ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਹਨ ਦੇ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਬੈਗ ਜਾਂ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਬੁਲੇਟਪਰੂਫ ਵੈਸਟ ਛੋਟੀਆਂ ਮਾਈਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਮਾਪ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਫਰਸ਼ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਬਖਤਰਬੰਦ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਸੈਨਕਾਂ ਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਰਸ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਾਹਨ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਜਾਂ ਛੱਤ ਤੋਂ ਸੀਟਾਂ ਨੂੰ ਮਾਊਂਟ ਕਰਨਾ, ਵਾਹਨ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ 

ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫੌਜ ਕਿਸੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਰੋਬੋਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 
[right|thumb| [ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ MASAM, 2022]]
ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

### ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ 
ਪੂਰਬੀ ਮੋਰਚੇ ' ਤੇ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਨੇ ਚੰਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਵੀਅਤ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਵਿੱਚ TM-41, TM-44, TMSB, YAM-5, ਅਤੇ AKS ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੁਰਸਕ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਲੜਾਕੂ ਇੰਜਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ 1500 ਮਾਈਨ ਦੀ ਵਿਛਾਈ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ 503,663 AT ਮਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਈਆਂ ਸਨ।  ਇਹ ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੋਬਾਈਲ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਅਤੇ, ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਬੈਟਰੀ, ਕੋਲ 5 ਤੋਂ 8 ਲੜਾਕੂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸੀ ਜੋ 4 ਤੋਂ 5 ਮਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸੀ। 

ਵੇਹਰਮਚਟ ਨੇ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਦੀਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ , ਇਕੱਲੇ ਉੱਤਰੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ 60 ਲੱਖ ਮਾਈਨਾਂ ਲਗਾਈਆਂ।  ਮਾਈਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 500 ਗਜ਼ (460 ਮੀਟਰ) ਡੂੰਘੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਐਂਟੀ-ਪਰਸਨਲ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਟੈਲਰਮਾਈਨਜ਼, ਟੌਪਫਮਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਰੀਗੇਲ ਮਾਈਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮਾਡਲ ਸਨ। ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ, 20-22% ਸਹਿਯੋਗੀ ਟੈਂਕ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਜ਼ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ।  ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਈਨਾਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਫਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ (ਟਿਲਟ-ਰੋਡਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ), ਟੈਂਕ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

### ਵੀਅਤਨਾਮ ਜੰਗ 
right|thumb| M23 ਅਤੇ M15 ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਨ ਤੰਤਰ ਹੈ
ਵੀਅਤਨਾਮ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਦੋਵੇਂ 'ਨਿਯਮਿਤ' NVA ਅਤੇ ਵੀਅਤ ਕਾਂਗਰਸ ਬਲਾਂ ਨੇ ਐਂਟੀ ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੋਵੀਅਤ, ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਲੱਖਾਂ ਮਾਈਨਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਹਰ ਸਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। 

### ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ 
ਸਾਲ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸੋਵੀਅਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਮਰਥਿਤ ਅਨਿਯਮਿਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਜਾਂ ਗੁਰੀਲਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੜਾਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਜੰਗ (ਜਾਂ ਸਥਿਰ ਮਾਈਨਫੀਲਡ ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਮਾਈਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਈਨ ਰੋਧਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅੰਗੋਲਾ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ  ਹਨ।

ਅੰਗੋਲਾ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਰਹੱਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅੰਗੋਲਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਨਾਮੀਬੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਸੀ, ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਮਾਈਨਾਂ ਅਕਸਰ ਜਲਦੀ ਨਾ ਸਮਝ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਛਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਰਣਨੀਤੀ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਕਈ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਚਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੁਝ ਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਈ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜਨਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਲਾਸਟ ਹੋ ਜਾਣ।
thumb|300x300px| RG-31 ਮਾਈਨ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਡ ਆਰਮਰਡ ਪਰਸੋਨਲ ਕੈਰੀਅਰ (MP APC) 2006 ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ
ਇਹ ਇਸ ਧਮਕੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਪਹਿਲੇ ਸਫਲ ਮਾਈਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਬਫੇਲ ਅਤੇ ਕੈਸਪਿਰ ਬਖਤਰਬੰਦ ਫੌਜੀ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਰੈਟਲ ਬਖਤਰਬੰਦ ਲੜਾਕੂ ਗੱਡੀਆਂ ਸਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾਧਾਰੀ ਸਿਰਫ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨ ਵਿਸਫੋਟ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ। ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਦ ਅਕਸਰ ਪਹੀਏ ਜਾਂ ਕੁਝ ਡ੍ਰਾਈਵ ਰੇਲ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ 

ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੱਖਿਅਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਇਹ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ RG-31 (ਕੈਨੇਡਾ, UAE ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ) ਅਤੇ RG-32 (ਸਵੀਡਨ) ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮਾਈਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਗਰੁੱਪ
* ਮਾਈਨ ਐਕਸ਼ਨ ਲਈ ਸਵਿਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ
* ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ (ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ)
* ਧਮਾਕੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਮਾਈਨ
* ਐਂਟੀ-ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸ

; ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ

* ਟਾਈਪ 72, ਚੀਨ (ਆਧੁਨਿਕ)
* ਟੇਲਰਮਾਇਨ ਅਤੇ ਟਾਪਫਮਾਈਨ, ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ( ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ )
* TM-83 ਮਾਈਨ, ਰੂਸ (ਆਧੁਨਿਕ), ਮਿਜ਼ਨੇ-ਸਕਾਰਡਿਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਬੰਦ ਰੂਟ ਮਾਈਨ
* ARGES ਮੇਰਾ
* FFV 028 ਮਾਈਨ, ਸਵੀਡਨ
* ATM 2000E, ਆਸਟਰੀਆ
* VS-HCT ਮਾਈਨ, ਇਟਲੀ
* ਹਾਕਿਨਸ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਇੱਕ WWII ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਥਿਆਰ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਈਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ,

; ਮਾਈਨ ਡਿਸਪਰਸਲ ਸਿਸਟਮ

* GEMSS ਮਾਈਨ ਸਿਸਟਮ
* GATOR ਮਾਈਨ ਸਿਸਟਮ
* ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਮਾਈਨ ਸਿਸਟਮ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਾਈਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਗਰੁੱਪ
* ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ 2 ਦੀਆਂ ਜਰਮਨ ਮਾਈਨਾਂ
* ਸਮੱਗਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ
* ਜਰਮਨ ਐਂਟੀ-ਟੈਂਕ ਮਾਈਨਜ਼ ( ਆਰਕਾਈਵਡ 2009-10-25)
* WWII ਦੌਰਾਨ ਟੈਂਕ ਦਾ ਤਬਾਹ ਹੋਣਾ