open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ

**ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ** ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ, ਮਿਡਲ ਈਸਟ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਈਂ ਯੂਰਪੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਡਿਸਕੋਰਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬੌਧਿਕ ਡਿਸਕੋਰਸ ਦਾ ਮੰਤਵ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਤੋੜਨਾ ਮਰੋੜਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦ ਉਸ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਜਣ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ-ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਰੂਪਿਤ ਨਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਡਿਸਕੋਰਸ ਹੈ। ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਪੂਰਵ-ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਜਾ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਸਲਵਾਦ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪਹੁੰਚ
ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੋੜ' ਤੇ ਯੂਰਪੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਆ ਗਏ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਾਹਿਤਕ ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਬਸਤੀਕਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਬਸਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ *ਓਰੀਐਂਟਲਿਜਮ* (1978) ਵਿੱਚ, ਐਡਵਰਡ ਸਈਦ (ਮੋਢੀ ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ), ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬਸਤੀਕਾਰੀ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇ, ਤੀਜੇ (ਉੱਤਰਬਸਤੀ) ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਰੇ ਕਲਪਤ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਬਿੰਬ ਘੜੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਗਲਬੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਲੇਖ *ਉੱਤਰਬਸਤੀ ਆਲੋਚਨਾ* (1992) ਵਿੱਚ, ਹੋਮੀ ਕੇ ਭਾਬਾ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੁਝ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ (ਗਲਤ) ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਗਲਬੇ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦ
ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ

**ਕੰਨੜ ਅੱਖਰ** ਬ੍ਰਹਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅਬੁਗੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੁਲੁ, ਕੋਂਕਣੀ, ਕੋਦਵਾ, ਬਿਅਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਨੜ ਦੇ ਅੱਖਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੰਨੜ ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਲਿਪੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇਬਹੁਤ ਕਰੀਬ ਹਨ ਤੇ ਇੰਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਕ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਮੁੱਡਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ ਫੋਨਿਸ਼ਿਆਈ 49 ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਅਬੁਗੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਲਿੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਨੜ ਦੇ ਅੱਖਰ ਬ੍ਰਹਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹੋਰ ਲਿਪੀਆਂ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਜਨ, ਸਵਰ, ਤੇ ਭਾਗ-ਵਿਅੰਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
 
## ਸਵਰ ਅੱਖਰ
ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ ਦੇ ਚੌਦਾਂ ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
]]
 board in Kannada and Latin script]]

## ਯੋਗਾਵਾਹਕਾ
# ਅਨੁਸਵਰ:   (ਓਮ)
# ਵਿਸਰਗ:   (ਅਹ)

### ਅਰਧਵਿਸਰਗਾ
# ਜਿਹ੍ਵਾਮੂਲਿਆ:  
# ਉਪਾਧਮਾਨਿਆ:  

## ਵਿਅੰਜਨ
ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਜਨ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਵਿਧੀਵਤ ਵਿਅੰਜਨ ਤੇ ਅਨਿਯਮਤ ਵਿਅੰਜਨ.

### ਵਿਧੀਵਤ ਵਿਅੰਜਨ
### ਅਨਿਯਮਤ ਵਿਅੰਜਨ
## ਸੰਯੁਕਤ ਅੱਖਰ
## ਸੰਖਿਆਸੂਚਕ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ
## ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਭੇਦਸੂਚਕ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ
ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ (ਫਿਲਮ)

**ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ** ਸਾਲ 2012 ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੀਟ ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਥਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਡਾਕੂ ਬਣਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਇਰਫ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮਾਹੀ ਗਿੱਲ, ਵਿਪਨ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਨਵਾਜ਼ੁਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ ਵੀ ਸਨ। 
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਰੀਮਿਅਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਲੰਡਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ 384 ਮਿਲੀਅਨ ਕਮਾਏ। 2012 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਪਲਾਟ
ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੰਟਰਵਿਉ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਇਥੋਂ ਹੀ ਫਲੈਸ਼ ਬੈਕ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਵਿਚਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਖਾਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 5000 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੌੜ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤ ਵਾਰ 3000 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਾਸਾ ਵੱਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਆਣ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਤਾਏ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਝਗੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲ ਅਫਸਰ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਿਸਟਮ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਾਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਡਕੈਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਖਬਿਰ ਕਾਰਨ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 
* 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2012 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਨੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਗ੍ਰੈਹਮ ਸਟੇਨਜ਼

**ਡਾ. ਗ੍ਰੈਮ ਸਟੂਅਟ ਸਟੇਨਜ਼ ** (1941 – 22 ਜਨਵਰੀ 1999) ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਇਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ 10 ਸਾਲ ਅਤੇ 6 ਸਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਫ਼ਿਲਿਪ ਅਤੇ ਟਿਮੋਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੋਲੇ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਿੰਦਾ ਜਲ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਦ ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਉੜੀਸਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਉਂਝਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਮਨੋਹਰਪੁਰ ਵਿੱਚ 22 ਜਨਵਰੀ 1999 ਨੂੰ ਵਾਪਰੀ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਬਜਰੰਗ ਦਲ ਕਾਰਕੁਨ, ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਉਸ ਗਰੋਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉੱਪਰੋਕਤ ਕਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਮਰਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ।

ਡਾ. ਗ੍ਰਾਹਮ ਸਟੇਨਜ਼ 1965 ਤੋਂ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਗਰੀਬਾਂ ਖਾਸਕਰ ਕੋਹੜ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਨੇਕੀ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸਾਈਅਤ ਵੱਲ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਿੰਦੂ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਉਸ ਨਾਲ ਖਫ਼ਾ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਸਟੇਨਜ਼ ਤੇ ਇਲਜਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਉਹ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਈਸਾਈ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗ੍ਰਾਹਮ ਸਟੇਨਜ਼ ਦੀ ਵਿਧਵਾ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗਲੈਡੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗਲੈਡੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਡਾ. ਗਰ੍ਹੱਮ ਸਟੇਨਜ਼ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ 2004 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉੱਪਰੰਤ ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਪਰਤ ਗਈ। ਉਡੀਸਾ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਹੜ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

;ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗਲੈਡੀ ਸਟੇਨਜ਼ ਦਾ ਅਦਾਲਤੀ ਬਿਆਨ:
"ਡਾ. ਗ੍ਰਾਹਮ ਦੁਆਰਾ ਆਰੰਭੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨੇਕੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਏਨੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਹੈਰਾਨੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ'ਚ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਲਈ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਲੈਣਗੇ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਲੂਸ ਇਰੀਗਾਰੇ

**ਲੂਸ ਇਰੀਗਾਰੇ **(ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: [iʁigaʁɛ]; ਜਨਮ 3 ਮਈ 1930) ਇੱਕ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਮਨੋਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਿਕ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ *ਸਪੇਕੁਲਮ ਆਫ਼ ਦੀ ਅਦਰ ਵੂਮਨ"(Speculum of the Other Woman)(1974) ਅਤੇ *ਦਿਸ ਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੌਟ ਵਨ*(This Sex Which Is Not One)(1977)।

## ਸਿੱਖਿਆ
ਲੂਸ ਇਰੀਗਾਰੇ ਨੇ ਲੂਵੇਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1955 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1956 ਤੋਂ 1959 ਤੱਕ  ਬਰੱਸਲਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।

1960 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਰਿਸ ਚਲੀ ਗਈ। 1961 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਮ.ਏ. ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਮਨੋਰੋਗਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਰੀਗਾਰੇ ਨੇ ਯਾਕ ਲਾਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਲੈਕਚਰ ਸੁਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਲਾਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਫ਼ਰਾਇਡ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ।

ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਰਾਇਡ ਦੇ ਨਾਰੀਤਵ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।

## ਥੀਮ
ਇਰੀਗਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੱਛਮੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨਾਲ ਕਾਲਪਨਿਕ ਸੰਵਾਦ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੀਤਸ਼ੇ ਅਤੇ ਹੈਡੇਗਰ। ਉਸਨੇ ਹੀਗਲ, ਦੇਕਾਰਤ, ਅਫਲਾਤੂਨ, ਅਰਸਤੂ, ਲੇਵੀਨਾਸ ਅਤੇ ਮੇਰਲੌ-ਪੋਂਟੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Luce Irigaray entry in the *Internet Encyclopedia of Philosophy''

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਈਲਾ ਅਰੁਣ

**ਈਲਾ ਅਰੁਣ** ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਤੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਵਿਲੱਖਨ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਬੇਟੀ ਇਸ਼ੀਤਾ ਅਰੁਣ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਗਰਲਸ ਕਾਲਜ਼ ਜੈਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 
ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਹਲਾਂ ਤਨਵੀ ਆਜ਼ਮੀ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਵਿਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ **ਲਾਈਫਲਾਈਨ (ਜੀਵਨਰੇਖਾ)** ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਈਲਾ ਅਰੁਣ ਨੇ ਕਈ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੰਵੇਂ ਕਿ *ਫੇਮ ਗੁਰੁਕੂਲ*, *ਜਨੂਨ - ਕੁਛ ਕਰ ਦਿਖਾਨੇ ਕਾ* (ਏਨ ਡੀ ਟੀਵੀ ਇਮੈਜਿਨ)।

### ਪਲੇਬੈਕ
ਅਰੁਣ ਨੇ ਕਾਫੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਤੇ ਕੁਛ ਤਮਿਲ ਤੇ ਤੈਲਗੂ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਏ।ਉਸ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਅਲਕਾ ਯਾਗਨਿਕ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਖਲਨਾਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਗੀਤ *ਚੋਲੀ ਕੇ ਪੀਛੇ* ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਮਹੇ ਦੇ ਗੀਤ *ਮੋਰਨੀ ਬਾਗਾ ਮਾਂ ਬੋਲੇ* ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
### ਐਲਬਮ
ਉਸਦੀ ਐਲਬਮ "ਵੋਟ ਫਾਰ ਘਾਘਰਾ" ਬੇਹੱਦ ਕਾਮਿਆਬ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੀ 100,000 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ।*ਮੋਰਨੀ, ਮੈਂ ਹੋ ਗਈ ਸਵਾ ਲਾਖ ਕੀ, ਮੇਰਾ ਅੱਸੀ ਕਲੀ ਕਾ ਘਾਘਰਾ, ਬਿਛੂਆ* "ਵੋਟ ਫਾਰ ਘਾਘਰਾ" ਐਲਬਮ ਦੇ ਕੁਛ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਹਨ। । ਉਸਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰੋਆਇਲਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨਲ ਗੀਤ *ਹੱਲਾ ਬੋਲ* ਗਾਇਆ ਜੋ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
### ਅਭਿਨੈ
2008 ਦੀ ਹਿਟ ਫ਼ਿਲਮ *ਜੋਧਾ ਅਕਬਰ* ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਮਹਮ ਅੰਗਾ* ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ *ਚਾਈਨਾ ਗੇਟ*, *ਚਿੰਗਾਰੀ*, *ਵੈਲ ਡਨ ਅੱਬਾ*, *ਵੇਲਕਮ ਟੂ ਸੱਜਨਪੁਰ*, *ਵੇਸਟ ਇਸ ਵੇਸਟ, and *ਘਾਤਕ*. ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ *ਭਾਰਤ ਏਕ ਖੋਜ਼''ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ) ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਹੰਸਾ ਮੇਹਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਪਿਊਸ਼ ਪਾਂਡੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਨ ਪਾਂਡੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਰਮਾ ਪਾਂਡੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪਤਰਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭੈਣ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾਂਡੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਟੂਰਿਸਮ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਡਰੈਕਟਰ ਹੈ।

## ਪ੍ਰ੍ਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਪ੍ਰੋਮੀਥੀਅਸ (ਕਾਫ਼ਕਾ)

**"ਪ੍ਰੋਮੀਥੀਅਸ"** ਫ਼ਰੈਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ ਦੀ 1917 ਅਤੇ 1923 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖੀ, ਸ਼ਾਇਦ 1918 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰੋਮੀਥੀਅਸ ਦੀ ਮਿੱਥ ਦੇ ਚਾਰ ਵਰਜਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭੇਤ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੋਮੀਥੀਅਸ ਨੂੰ ਚਟਾਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਹੋਣੀ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ਕਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ *Beim Bau der Chinesischen Mauer* ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ (1931 ਵਿੱਚ) ਛਪੀ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿਲਾ ਅਤੇ ਐਡਵਿਨ ਮਿਊਰ ਮਾਰਟਿਨ ਸੇਕਰ, ਲੰਡਨ ਦੁਆਰਾ 1933 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ *ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਵਾਲ ਆਫ ਚਾਈਨਾ* ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ (ਨਿਊਯਾਰਕ: ਸ਼ੋਕਨ ਬੁਕਸ ਦੁਆਰਾ 1946) ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ
ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਚੰਦ

ਡਾ. **ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਚੰਦ** (1943 - 26 ਮਾਰਚ 1992) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਿੰਡ ਪਰਤਾਬਪੁਰਾ ਪਿੰਡ ਬਿਲਗਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫਿਲੌਰ-ਨੂਰਮਹਿਲ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ, 1943 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਚੰਦ (ਦੂਲੇ) ਕਵੀਸ਼ਰ ਸੀ।  

ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਫੇਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ। ਉਸਨੇ ਮੁਕਤਸਰ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਕਰਮਸਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਸਠਿਆਲਾ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।

## ਲਿਖਤਾਂ
**ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ* (1972) 		
**ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ* (2004) 
* *ਇੱਕ ਸੂਰਜ ਮੇਰਾ ਵੀ* (1977) 
* *ਮੇਰੇ ਗੁੰਮਨਾਮ ਦਿਨ* (1967) 
**ਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਰੇਤ* (1981)
**ਉਦਾਸ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਸੂਰਜ* 
**ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਹਾਣੀ*
**ਵਿਗਿਆਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੇ ਸਮਾਜ*
**ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ* (1982) 
**ਗੁੰਬਦ* (1972)
**ਬਰਫ ਦੇ ਘਰ* (1979) 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਉਲਟਾ ਪਿਰਾਮਿਡ

**ਉਲਟਾ ਪਿਰਾਮਿਡ** ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਹ ਸਮਝਣ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਗੁੰਦਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਢੰਗ ਹੈ (ਅਤੇ ਪਾਠ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ,, ਬਲੌਗ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਕਾਲਮ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵੀ ਢਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)। ਇਹ ਕਿਸੇ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਬਾਰੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਐਂਗਲੋਫੋਨ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰਕਾਰੀ
ਸਰ੍ਹਾਣਾ

**ਸਰ੍ਹਾਣਾ** ਜਾਂ **ਢੋਹ** ਜਾਂ **ਟੇਕ** ਸਿਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਗੱਦੀਨੁਮਾ ਸਹਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਸੌਣ ਲੱਗਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੋਫ਼ੇ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀ ਉੱਤੇ ਬਹਿਣ ਵੇਲੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰ੍ਹਾਣੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਥੈਲੇ ਵਾਙ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਉਟੀ ਝੱਗ ਤੱਕ ਕੁਝ ਵੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਰ੍ਹਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਮ ਤੌਰ੍ ਉੱਤੇ ਗਲਾਫ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਰੇਲੂ ਵਸਤਾਂ
ਰਜਾਈ

**ਰਜਾਈ** ਜਾਂ **ਲੇਫ਼** ਜਾਂ **ਤੁਲਾਈ** ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਬਿਸਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੂਲ਼ਾ ਅਤੇ ਪੱਧਰਾ ਥੈਲੀਨੁਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂੰ, ਨਰਮ ਖੰਭ, ਉੱਨ, ਰੇਸ਼ਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਣਾਉਟੀ ਸਮਾਨ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸਿਰ੍ਹਾਣੇ ਵਾਙ ਇੱਕ ਲਾਹੁਣਯੋਗ ਗਲਾਫ਼ ਨਾਲ਼ ਢਕੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੇਂਡੂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਡਰ ਬੱਤਖ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਿੱਘ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਜੈਪੁਰੀ ਰਜਾਈ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਰੂੰ ਵਾਲੀ ਰਜਾੲੀ ਦੇ ਨਿੱਘ ਤੇ ਅਾਨੰਦ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ।
## ਢੰਗ
ਰਜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੂੰ ਪਿੰਜ ਕੇ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੂੰ ਦੀ ਪਿੰਜਾਈ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਜਾਈ ਦੇ ਗਿਲਾਫ ਨੂੰ ਪੁੱਠਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਿੰਜੀ ਹੋਈ ਰੂੰ ਨੂੰ ਸੋਟੀਆਂ ਸਹਾਰੇ ਰੱਖ ਗੋਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਲ ਹੋਣ ’ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਿਰਾ ਸੂਈ ਜਾਂ ਕੰਧੂਈ ਜ਼ਰੀਏ ਸਿਉਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰੂੰ ਰਜਾਈ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਕੋਨਿਆਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਦਾ। ਨਗੰਦੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਅਲੱਗ ਕਲਾ ਹੀ ਹੈ। ਨਗੰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਜਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਧੀ ਕਢਾਈ, ਸਿੰਘੜਾ ਕਢਾਈ, ਕੈਚੀਗਾ ਕਢਾਈ, ਸਾਂਤ ਟਿੱਪੀ ਵਾਲੀ ਕਢਾਈ ਆਦਿ। ਇਹ ਰਜਾਈ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਜਾਈ ਨੂੰ ਨਗੰਦੇ ਪਾਉਣ ਸਮੇਂ ਸੂਈ (ਕੰਧੂਈ) ਤੇ ਰੰਗਦਾਰ ਅੱਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਗੰਦੇ ਪਾਉਣ ਵੇਲੇ ਉਂਗਲ ਵਿੱਚ ਚਮੜੇ ਦਾ ਛੱਲਾ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਂਗਲ ਵਿੱਚ ਸੂਈ ਨਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਹਰ ਔਰਤਾਂ ਬਿਨਾ ਹੀ ਚਮੜੇ ਦੇ ਛੱਲੇ ਦੇ ਨਗੰਦੇ ਪਾ ਦਿਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿਲੋਗਰਾਮ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰੂੰ ਪਾੲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਬਲ
ਖ੍ਰਿਸ਼ਤੋਫ਼ ਵਾਰਲਿਕੋਵਸਕੀ

**ਖ੍ਰਿਸ਼ਤੋਫ਼ ਵਾਰਲਿਕੋਵਸਕੀ** (ਜਨਮ 26 ਮਈ 1962) ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਥੀਏਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਵਾਰਸਾ ਵਿੱਚ (ਨਵ ਥੀਏਟਰ) ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸ ਨੇ ਜਗੀਏਲੋਨੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੋਰਬੋਨ ਵਿਖੇ École Pratique Des Hautes Études ਤੋਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ 'ਨਾਟਕੀ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਲੁਡਵਿਕ ਸੋਲਸਕੀ ਅਕੈਡਮੀ' ਤੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਕਰਿਸਟੀਅਨ ਲੂਪਾ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰਲੀਕੋਵਸਕੀ ਨੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਿਊਪਾ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੀਟਰ ਬਰੂਕ ਅਤੇ ਜਯੋਰਜਯੋ ਸਟਰੇਲਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥੀਏਟਰ
ਜੇ ਐਮ ਕੋਇਟਜ਼ੀ

**ਜਾਹਨ ਮੈਕਸਵੈਲ ਕੋਇਟਜ਼ੀ** (ਜਨਮ 9 ਫ਼ਰਵਰੀ 1940) 2003 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਦੀਬ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ।

ਕੋਇਟਜ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੇਪਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਮਨ ਇੱਕ ਉਸਤਾਨੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਉਹਨਾਂ ਡਚ ਖਾਨਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੱਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਬਾਦ ਹੋਏ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੋਇਟਜ਼ੀ ਆਈਬੀਐਮ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਮਾਰਚ 2006 ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਮੋਨੀਕ ਵਿਤਿਗ

right|thumb

**ਮੋਨੀਕ ਵਿਟਿਗ** ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ ਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ, (; ਜੁਲਾਈ13, 1935 – ਜਨਵਰੀ 3, 2003) । ਉਸ ਦਾ ਪਿਹਲਾ ਨਾਵਲ, ''ਲ'ਓਪੋਪਨਾਕਸ*, 1964 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ
ਮੋਨੀਕ ਵਿਟਿਗ ਦਾ ਜਨਮ 1935 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1950 ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਪੜਾਈ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਹਲਾ ਨਾਵਲ, *ਲ'ਓਪੋਪਨਾਕਸ'', 1964 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਓਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਉਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਉਹ (ਵੁਮੈਨ'ਸ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਮੂਵਮੈਂਟ) ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਵਿਟਿਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ ਐਚ ਡੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਏਡਵਾਂਸਡ ਸਟਡੀਸ ਇਨ ਦ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਵਿਟਿਗ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਿਹਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ। 
1971 ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਲਾ ਲੇਸਬੀਅਨ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਗਰੁੱਪ,("ਰੇਵੋਲਿਉਸ਼ਨਰੀ ਫੇਮਿਨਿਸਟ") ਨਾਲ ਵ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। 
3 ਜਨਵਰੀ, 2003 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਯੁਆਨ ਮੇਈ

**ਯੁਆਨ ਮੇਈ** (袁枚 pinyin: Yuán Méi, 1716–1797) ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜ਼ੈੰਨ ਕਵੀ ਸੀ। ਕਵੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਵੋ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫ਼ਨ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪੇਂਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੀਕ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 
## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਯੁਆਨ ਮੇਈ ਦਾ ਜਨਮ ਕੁਇੰਗ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਾਂਗਚਾਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੇਈ ਇੱਕ ਹੋਨਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗਿਆਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਤੇਈ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਿਗ੍ਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ। ਪਰ ਉਹ ਮਾਂਚੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਦਰਬਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਬਹੁਤਾ ਪ੍ਰਫ਼ੁੱਲਿਤ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। 1742 ਤੋਂ 1748 ਤੱਕ, ਯੁਆਨ ਮੇਈ ਜਿਆਂਗਸੂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ, 1748 'ਚ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਉਸਨੇ "ਸ਼ਬਦ-ਸੰਤੋਖ ਵਾਲੀ ਬਗ਼ੀਚੀ" ਰਖਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਪੜਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਬਰਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰ ਉੱਪਰ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਭੂਤੀਆ ਕਹਾਣੀਆ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਛਪਵਾਇਆ। ਯੁਆਨ ਮੇਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁਦਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਲੇਖਕ
ਨੌਰਿਜ

**ਨੌਰਿਜ** (, ਜਾਂ **ਨੌਰਿਚ** ) ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੈੱਨਸਮ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਰਫ਼ਕ ਦਾ ਇਲਾਕਾਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟੀ ਕਸਬਾ ਹੈ। 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੰਡਨ ਮਗਰੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਵਾਪਰਣ ਤੱਕ ਇਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਸੋਂ ਵਾਲ਼ੀ ਕਾਊਂਟੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* ਨੌਰਿਜ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੌਂਸਲ
* ਨੌਰਿਜ ਅਦਬੀ ਅਤੀਤ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੌਰਿਜ
ਸੋਲੋਨ

thumb
**ਸੋਲੋਨ** ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸੁਧਾਰ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਚੱਲ ਸਕੇ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Plutarch, Parallel Lives, Solon 
*
*Poems of Solon 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਦ 1947 ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਆਰਕਾਈਵ

**ਦ 1947 ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਆਰਕਾਈਵ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: The 1947 Partition Archive) ਬਰਕਲੇ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ 1947 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਮੌਖਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ 2010 ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦ ਡਾ.ਗੁਨੀਤਾ ਭੱਲਾ ਨੇ ਸਾਂਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਵੀਡੀਓ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਕਰ ਕੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। 1947ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਪੁਰਾਲੇਖ ਬਣਾਓਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਾਦਗਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਘਲੂਘਾਰੇ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵਲੋਂ ਵੰਡ ਦੇ ਚਸ਼ਮ ਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਮ ਜਨਤਾ (ਭੀੜਾਂ) ਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦਾ ਢੰਗ ਤਰੀਕਾ ਆਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਵੈਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇੱਕਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਔਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 2014, ਤੱਕ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਆਦਿ ਨੌਂ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਗਾਇਤਰੀ

**ਗਾਯਤ੍ਰੀ** ਮਹਾਮੰਤਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਹੱਤਵਤਾ ਓਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇਮੰਤਰ ॐ भूर्भुवः स्वः ਤੇ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਛੰਦ 3.62.10 ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ ਤੇ ਉੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਚਿੱਤਰਨ ਲਾਲ ਕਮਾਲ ਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧਨ ਸੰਪੱਤੀ ਤੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਨਾ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:

* ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੀ (ਮੁਕਤਾ, ਵਿਦਰੁਮਾ, ਹੇਮਾ, ਨੀਲਾ, ਧਾਵਲਾ) ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਸ ਅੱਖਾਂ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸ ਭੁਜਾਵਾਂ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਸਤਰ ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰਣ ਕਿੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਰਾਜਹੰਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸੰਕੇਤਕ ਕਿਤਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਮਾਤਾ ਸਰਸਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲੂ ਹੈ, ਸਬ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਜਿੰਨਾ ਕੋਲ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਬ੍ਰਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਵੀ ਹੈ। ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਬ੍ਰਮਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।

## ਵਿਕਾਸ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਗਾਇਤਰੀ ਉਹ ਨਾਮ ਸੀ ਜੋ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਇਕ ਮੀਟਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ 24 ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸਕਰ, ਇਹ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਕੋਣੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਣਿਆ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ. ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਗਾਯਤਰਾ ਦਾ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਵੈਦਿਕ ਸੋਲਰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਨਾਮ ਜੋ ਕਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।

## ਚਿੱਤਰਣ
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਤਰੀ ਦੀਆਂ ਕਾਂਸੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਰੂਪ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਹਨ। ਗਾਇਤਰੀ ਦੀ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਇਕ ਤਸਵੀਰ 10 ਵੀਂ ਈ. ਚੰਬਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਦਸ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਤਲਵਾਰ, ਕਮਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਡਿਸਕ, ਖੋਪੜੀ, ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਗੋਡੇ ਵਿਚ ਵਰਦਾ, ਫਾਹੀ, ਇਕ ਖਰੜਾ, ਅਮ੍ਰੋਸ਼ਿਆ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਭੈ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਗਾਇਤਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਪ ਸਾਈਵਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੰਜ ਸਿਰ (ਮੁਕਤਾ, ਵਿਦ੍ਰੁਮਾ, ਹੇਮਾ, ਨੀਲਾ, ਧਵਲਾ) ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਸ ਅੱਖਾਂ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਸ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਹਥਿਆਰ ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ. ਇਕ ਹੋਰ ਤਾਜ਼ਾ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ ਇਕ ਚਿੱਟੇ ਹੰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਹੱਥ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਇਕ ਇਲਾਜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹੰਸ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਚਾਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਤ੍ਰਿਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।

## ਤਿਉਹਾਰ - ਗਾਇਤਰੀ ਜੈਯੰਤੀ ਅਤੇ ਨਵਰਾਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਗਵਤ ਪੂਰਨ ਦੇਵੀ ਗਾਇਤਰੀ ਅੰਤਮ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਸਿਲੇਬਸ ਲਈ 24 ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

## ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਹਾਮੰਤਰ 
ॐ भूर्भुव स्वः। तत् सवितुर्वरेण्यं। भर्गो देवस्य धीमहि। धियो यो नः प्रचोदयात् ॥
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਲੋਗੋ

**ਨਿਸ਼ਾਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: logo) ਤੋਂ ਭਾਵ ਕੋਈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਲੱਖਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਕਲੱਬਾਂ, ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੰਨ੍ਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਚਾਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ
ਸਨਮ ਸਈਦ

**ਸਨਮ ਸਈਦ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਪਛਾਣ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਸਨਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਮਹਿਰੀਨ ਜੱਬਰ ਦੇ ਦਾਮ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਨਮ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਸਥਾਪਿਤ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਧੜਕਨ ਤੇਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਬੈਸਟ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ'।

ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਸਈਦ ਨੇ 2010 ਦੇ ਰੋਮਾਂਸ ਦਾਮ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਸਈਦ ਨੇ 2013 ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਾਤਾ-ਏ-ਜਾਨ ਹੈ ਤੂ (2013), ਤਲਖੀਆਂ (2013), ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ (2013) ਅਤੇ ਕਦੂਰਤ (2013), ਕਹੀਂ ਚੰਦ ਨਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਚੋਟੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈ। ਸ਼ਰਮਾ ਜਾਏ (2013), ਏਕ ਕਸਕ ਰਹਿ ਗਈ (2015), ਫਿਰਾਕ (2014) ਅਤੇ 2015 ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮੇ ਦੀਯਾਰ-ਏ-ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਖਲਨਾਇਕ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। ਸਈਦ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਮੋਹਿਬ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਈਦ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਬਚਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਫਿਰ ਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨੀ ਨਾਟਕ ਮਾਹ-ਏ-ਮੀਰ, ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਰਹਿਮ (ਦੋਵੇਂ 2016), ਮੇਲੋਡਰਾਮਾ ਆਜ਼ਾਦ (2017) ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮਾ ਕੇਕ (2018) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਸਈਦ ਨੂੰ ਡੇਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮਾਣ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਸਨਮ ਦਾ ਜਨਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ, ਅਦਨਾਨ ਸਈਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ, ਅਮੀਰਾ ਸਈਦ ਹੈ। ਬਹੁ-ਨਸਲੀ ਪਰਿਵਾਰ (ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਮੇਮਨ ਹੈ) 1990 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਬੇ ਵਿਊ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਓ-ਲੈਵਲ ਅਤੇ ਐਲ'ਇਕੋਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਏ-ਲੈਵਲ ਕੀਤੇ। ਸਈਦ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੇਪਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਦਿੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤੰਨ ਹੋਣਾ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਨੇ 2 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਫਰਹਾਨ ਹਸਨ, ਜੋ ਕਰਾਚੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ ਹੈ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ

**ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Massachusetts Institute of Technology ਗੁਰਮੁਖੀ: ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲਾਜੀ) ਕੈਂਬਰਿਜ, ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਖੋਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ 32 ਵਿਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪੰਜ ਸਕੂਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਏ ਕੇ ਹੰਗਲ

**ਅਵਤਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੰਗਲ** (1 ਫਰਵਰੀ 1914 – 26 ਅਗਸਤ 2012), ਆਮ ਮਸ਼ਹੂਰ **﻿ਏ ਕੇ ਹੰਗਲ**, ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਆ (1929–1947), ਮੰਚ ਅਦਾਕਾਰ (1936–1965) ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਅਦਾਕਾਰ (1966–2005) ਸੀ।
## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
﻿ਏ ਕੇ ਹੰਗਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਅਵਤਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੰਗਲ ਸੀ। ਉਸਦਾਜਨਮ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ 15 ਅਗਸਤ 1915 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਥੀਏਟਰ ਵੱਲ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ।

ਉਸ ਨੇ ਕੁਛ ਅਰਸਾ ਦਰਜ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਹੰਗਲ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫ਼ਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਰੀਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਬਾਦ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਕਰਾਚੀ ਮੁੰਤਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਘਰਾਣਾ

**ਘਰਾਣੇ** ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਉਸਦੇ ਦਾਦੇ- ਪੜਦਾਦੇ ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੋ
*ਪਰਿਵਾਰ
*ਵੰਸ਼

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਤਿੱਲੋਤਮਾ ਸ਼ੋਮ

**ਤਿੱਲੋਤਮਾ ਸ਼ੋਮ** ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਤਿੱਲੋਤਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੇਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜਦੇ ਅਸਮਿਤਾ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ। 2004 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਫ਼ਰਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈਛੁੱਟੀਆਂ ਕੱਟਣ ਆਉਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ। ਮਈ 2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਮੁੰਬਈ ਆਈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਘਰ ਲੈਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕਾਤਿਲ ਮੁਜ਼ਰਿਮਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ੋਮ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਗਈ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਗੌਰ ਦੇ ਅਸਮਿਤਾ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

## ਫ਼ਿਲਮ ਸੂਚੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸਨਮ ਬਲੋਚ

**ਸਨਮ ਬਲੋਚ** (ਜਨਮ: 14 ਜੁਲਾਈ 1986)) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਐਂਕਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਕੀਤੇ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਫਹਾਦ ਮੁਸਤਫਾ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਡਰਾਮੇ ਮਿਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਦਾਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕੰਕਰ ਉਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਮੀਲ-ਪਥਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਸਨੇ ਕਈ ਡਰਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਬਲੋਚ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਫਰਹਤਉੱਲਾ ਨਾਲ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਨਿਕਾਹ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।  ਫਰਹਤਉੱਲਾ ਇੱਕ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਮਾ ਟੀਵੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਰਹੇ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਲੋਚ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸਨਮ ਅਬਦੁੱਲਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਬਲੋਚ ਦੀ ਪੀਆਰ ਟੀਮ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 

ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਬਲੋਚ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ ਸਫਵਾਨ ਯੂ ਬੱਟ ਮੰਗੇਤਰ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਲੋਚ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੰਧੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਕੇਟੀਐਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਐਂਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੇਟੀਐਨ ਤੇ ਦੋ ਸ਼ੋਅ ਸਨਮ ਸਮਾਲ ਰੂਮ ਅਤੇ ਡੀਯੂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਫਹਾਦ ਮੁਸਤਫਾ ਦੇ ਲੰਬੇ ਨਾਟਕ ਕਲਾਕ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਮ ਟੀ.ਵੀ. ਡਰਾਮਾ ਦਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਲੋਚ ਫਵਾਦ ਖਾਨ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਫਹਾਦ ਮੁਸਤਫਾ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ ਕੰਕਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੂਰਪੁਰ ਕੀ ਰਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨੂਰੂਲਿਨ ਅਨੀਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਹਮਰ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਮੋਰਨਿੰਗ ਵਿਥ ਹਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ‘ਸੁਭਾ ਸੇਵਰੇ ਸਮਾ ਕੇ ਸਾਥ‘ ਲਈ ਸਮਾ ਟੀਵੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਅਬਦੁੱਲਾ ਫਰਹਤਉੱਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਸਮਾ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਏਆਰਵਾਈ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਏਆਰਵਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਾ ਟੀਵੀ ‘ਤੇ ​​"ਮਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ੋਅ" ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਬਿਨ ਰਾਏ ਅਤੇ ਬਾਲੂ ਮਾਹੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਨਮ ਬਲੋਚ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਿਨ ਰਾਏ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਏਆਰਵਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਮ ਟੀਵੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸਮਝੌਤਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬਲੋਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
### ਡਰਾਮੇ
### ਟੈਲੀਫਿਲਮਾਂ
* ਕੱਚਾ ਘੜਾ ਹੈ ਦਿਲ
* ਐਲਾਨ
* ਮੇਹਰੂ ਕੀ ਕਹਾਨੀ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸਟਿੱਲ ਐਲਿਸ

***ਸਟਿੱਲ ਐਲਿਸ***  ਰਿਚਰਡ ਗਲੈਟਜ਼ਰ ਤੇ ਵਾਸ਼ ਵੇਸਟ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ 2014 ਅਮਰੀਕਨ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ।  ਅਤੇ ਲੀਜ਼ਾ ਜਿਨੋਵਾ ਦੇ 2007 ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਸਟਿੱਲ ਐਲਿਸ (ਨਾਵਲ) ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਐਲਿਸ ਹਾਓਲੈੰਡ ਦੀ ਮੁਖ ਭੂਮਿਕਾ ਜੂਲੀਅਨ ਮੂਰ ਨੇ ਨਿਭਾਈ। ਐਲਿਸ ਹਾਓਲੈੰਡ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ ਹੈ। ਐਲੇਕ ਬਾਲਡਵਿਨ ਨੇ ਐਲਿਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਸਟੀਵਾਰਟ,ਕੇਟ ਬੋਜ਼ਵਰਥ, ਹੰਟਰ ਪੈਰਿਸ਼ ਨੇ ਉਸਦੇ ਬਚਿਆਂ ਲਿਡੀਆ, ਐਨਾ ਤੇ ਟੋਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 2014 ਟਾਰਾਂਟੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੇਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ 8 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਹੋਇਆ. ਮੂਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ, ਸਕ੍ਰੀਨ ਐਕਟਰਸ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡਸ, ਬਾਫ਼ਟਾ ਅਵਾਰਡ ਤੇ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

## ਪਲਾਟ
ਡਾ. ਐਲਿਸ ਹਾਓਲੈੰਡ (ਜੂਲੀਅਨ ਮੂਰ), ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, 3 ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਜੋਨ ਹਾਓਲੈਂਡ (ਐਲੇਕ ਬਾਲਡਵਿਨ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਖਾਨਦਾਨੀ ਹੈ ਤੇ ਐਲਿਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਂਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈ ਯਾ ਨਹੀਂ। ਵੱਡੀ ਕੁੜੀ ਐਨਾ ਦੀ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ ਹੈ। ਐਲਿਸ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਟੋਮ ਦਾ ਟੈਸਟ ਨੇਗੇਟਿਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਬੇਟੀ ਲਿਡੀਆ ਟੈਸਟ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਐਲਿਸ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਚਿੰਤਤ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖ ਕੇ ਲਕੋ ਦਿੱਤੇ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਤੇ ਕੁਛ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵਾਲ ਵੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਓਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅਖੀਰ ਤੇ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਲਿੰਕ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਖੁਦ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਾਲ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ
* ਜੂਲੀਅਨ ਮੂਰ - ਐਲਿਸ ਹਾਓਲੈੰਡ 
* ਐਲੇਕ ਬਾਲਡਵਿਨ - ਜੋਨ ਹਾਓਲੈੰਡ
* ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਸਟੀਵਾਰਟ -  ਲਿਡੀਆ ਹਾਓਲੈੰਡ
* ਕੇਟ ਬੋਜ਼ਵਰਥ - ਐਨਾ ਹਾਓਲੈੰਡ-ਜੋਨਸ
* ਹੰਟਰ ਪੈਰਿਸ਼ - ਟੋਮ ਹਾਓਲੈੰਡ
* ਸ਼ੇਨ ਮੈਕਰਾਇ - ਚਾਰਲੀ ਜੋਨਸ
* ਸਟੀਫਨ ਕੰਕਨ - ਬੇੰਜ਼ਾਮਿਨ
* ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਕਾਰਟਾਜਿਨਾ - ਪ੍ਰੋਫ਼ ਹੂਪਰ
* ਸੇਠ ਗਿਲੀਅਮ - ਫਰੈਡਰਿਕ ਜੋਨਸਨ
* ਡੇਨੀਅਲ ਜ਼ੇਰੋਲ - ਏਰਿਕ ਵੈਲਮੈਨ
* ਏਰੀਨ ਡ੍ਰੇਕ - ਜੈਨੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸੁਹੇਲ ਸਿੰਘ

thumb
**ਸੁਹੇਲ ਸਿੰਘ**, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 'ਸੁਹੇਲ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਪਰਚੇ ਲੋਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ। ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਦੇ ਉਪ-ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੇ।

## ਜੀਵਨੀ
1975 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਉਪਰ ਠੋਸੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੇ 80ਵਿਆਂ ਦੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਹੇਲ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੀਂ 'ਤਰਾਸ਼ੀ ਵਿਧੀ' ਇੱਕ ਮਾਣ ਕਰਨਯੋਗ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਹੈ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਕੈਂਚੀ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਹੇਲ ਦੀ ਲਿਖਤ ਅੱਖ ਬਚਾ ਕੇ ਅਗਾਂਹ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਲਿਖਤਾਂ ਤੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੇ ਪਰਖੱਚੇ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਹੇਲ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੈਅ ਤੇ ਝਿਜਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਲੱਗੇ ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਾਖੂਬੀ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।

## ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ 
ਉਹਦਾ ਸ਼ੌਕ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮਿਹਨਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡਬੀਤੀਆਂ, ਦੁੱਖਾਂ, ਦਰਦਾਂ ਅਤੇ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਕੁੱਟ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ। ਸੁਹੇਲ ਸਿੰਘ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਦਾ। ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੈਨਿਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਛਾਈ ਹੁੰਦੀ।

ਛੇਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਾਂਜਣ ਸੰਵਾਰਨ ਅਥਵਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਧਣ ਸਮਝਣ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਕੱਚੀਆਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ‘ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ’ ਅਤੇ ਫਿਰ ‘ਲੋਕ ਲਹਿਰ’ ਦੀਆਂ ਸੰਪਾਦਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਕਰਕੇ ਉਹਦਾ ਧਿਆਨ ਕਹਾਣੀ ਵੱਲੋਂ ਹਟ ਗਿਆ; ਇਹ ਸੰਪਾਦਕੀਆਂ ਵੱਲ ਬਹੁਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਬੰਜਰ ਧਰਤੀ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਮੱਛੀ ਤੇ ਪਾਣੀ (ਅਨੁਵਾਦ)

## ਹੋਰ ਕੰਮ 
ਉਪ-ਸੰਪਾਦਕ (ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ)

ਸੰਪਾਦਕ ਲੋਕ ਲਹਿਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸਨਮ ਜੰਗ

**ਸਨਮ ਜੰਗ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2013 ਵਿੱਚ ਦਿਲ-ਏ-ਮੁਜ਼ਤਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਅਮੀਰਾ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਲਿਖੇ ਮੁਹੱਬਤ ਸੁਬਹ ਕਾ ਸਿਤਾਰਾ ਹੈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਨਮ ਜੰਗ ਨੇ ਕਈ ਮੌਰਨਿੰਗ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਚੈਟ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਹੋਸਟ ਕੀਤੇ ਹਨ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਜੰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੀ.ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 2008 ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਵੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ 
ਸਨਮ ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਾ ਜਾਨੂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਐਮਡੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਦਨਾਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਹਮ ਟੀਵੀ ਲਈ ਫੁਰਕਾਨ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਹਿਦ ਅਹਿਮਦ (ਅਦਾਕਾਰ) ਅਤੇ ਅਫਾਨ ਵਹੀਦ ਵੀ ਹਨ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਬਾਰਦੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹਮਲਾ

18 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ 'ਚ ਤਿੰਨ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਟਿਊਨਿਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬਾਰਦੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਦੋ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਯਾਸੀਨ ਲਬਿਦੀ ਅਤੇ ਸਾਬਰ ਖਚਨੋਈ, ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਜਦਕਿ ਤੀਜਾ ਹਮਲਾਵਰ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਹਮਲੇ
ਸੁਧਾਕਰ ਰੈਡੀ

**ਸੁਰਾਵਰਮ ਸੁਧਾਕਰ ਰੈਡੀ** (ਜਨਮ 25 ਮਾਰਚ 1942) ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ 22ਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਕਾਂਗਰਸ (25 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 28 ਮਾਰਚ 2015) ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ 12ਵੀਂ ਅਤੇ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ) ਨਾਲਗੋਂਡਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਓਮ ਮਣੀ ਪਦਮੇ ਹੂੰ

**ਓਮ ਮਣੀ ਪਦਮੇ ਹੂੰ** () ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਤੱਲੁਕ ਅਵਲੋਕਿਤੇਸ਼ਵਰ, ਰਹਿਮ ਦੇ ਬੋਧੀਸਤਵਾ, ਨਾਲ਼ ਹੈ।

ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਲਿੱਖ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਪਹੀਏ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣਾ ਓਨੀ ਵਾਰ ਮੰਤਰ ਬੋਲਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਿੰਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਪਾਏ ਹੋਣਗੇ।

## ਲਿਪਾਂਤਰਨ
* IAST：
* ਤਿੱਬਤੀ： ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྂ༔（Tibetan Pinyin：Om Mani Bêmê Hum; EWTS: oM ma Ni pad+me hU~M`:）
* ਮੰਗੋਲੀਆਈ：Old   Ум мани бадмэ хум  uwaṃ maa ni badme huuṃ
* ਚੀਨੀ：唵嘛呢叭咪吽 or 唵嘛呢叭𠺗吽 or 唵嘛呢叭𡄣吽 or 唵麼抳缽訥銘吽
* ਕੋਰੀਆਈ： (Om Mani Banme Hum)
* ਜਪਨੀ：（On Mani Hatsu Mei Un） or （On Mani Padome Fun）
* ਬਰਮੀ: ဥုံမဏိပဒ္မေဟုံ (òʊɴ ma nḭ paʔ mè hòʊɴ)
* ਵੀਤਨਾਮੀ：Án ma ni bát mê hồng
* ਥਾਈ：โอม มณี ปัทเม หุม
* 'phags pa:’om ma ni pad me hung ꡝꡡꡏ ꡏ ꡋꡞ ꡌꡊ ꡏꡠ ꡜꡟꡃ 
* ਫਿਲੀਪੀਨੋ: Um ma ni pa mi hon
* ਤੇਲਗੂ: ఓం మణి పద్మే హుం
* ਤਾਗੁਤ:·a mja nji pja mjij xo 
* ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਈਘੁਰ: oom mani badmi xung 
* ਜੁਰਚੇਨ: 嗆丵喒侠剣儂 am ma ni ba mi xu

## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
* Tibetan calligraphy styles of the Mani Mantra
* Dharma Haven: Om Mani Padme Hum 
* what tibetan prayer wheels are used for 
* Khandro.net: Mantra
* ਓਮ ਮਣੀ ਪਦਮੇ ਹੂੰ: ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ ਵਿਆਖਿਆ 
* Andrew West, An article on Om Mani Padme Hum in different scripts 
* Buddha speaks Mahayana Sublime Treasure King Sutra  English translation of Karandavyuha Sutra
* "Om Mani Padme Hum" Songs  – collection 13 version of "Om Mani Padme Hum" songs (on 4 albums Mantra)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਤਰ
ਵਿਲੀਅਮ ਬੋਇਡ

**ਵਿਲੀਅਮ ਬੋਇਡ** (ਜਨਮ 7 ਮਾਰਚ 1952) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ ਹੈ।
## ਜੀਵਨੀ 
ਬੋਇਡ ਦਾ ਜਨਮ ਅਕ੍ਰਾ, ਘਾਨਾ, ਵਿੱਚ 7 ਮਾਰਚ 1952 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਘਾਨਾ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*
* ਵਿਲੀਅਮ ਬੋਇਡ ਪੇਂਗੁਇਨ ਯੂਕੇ ਦੇ ਪੇਜ 'ਤੇ 
*
*
* Archival material at ਲੀਡਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਰਦ ਲੇਖਕ
ਦ ਅਵੈਂਜਰਜ਼ (2012 ਫ਼ਿਲਮ)

**ਮਾਰਵਲ ਦ ਅਵੈਂਜਰਸ** ,ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਦ ਅਵੈਂਜਰਸ**, 2012 ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਟੀਮ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਨੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਸ ਨੇ ਤਕਸੀਮ ਕੀਤੀ। ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸ ਦੀ ਇਹ ਛੇਵੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਜੌਸ ਵੇਡਨ ਦੀ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਰੌਬਰਟ ਡਾਓਨੀ ਜੂਨੀਅਰ, ਕ੍ਰਿਸ ਈਵਾਂਸ, ਮਾਰਕ ਰੂਫ਼ਾਲੋ, ਕ੍ਰਿਸ ਹੈਮਸਵਰਥ, ਸਕਾਰਲੈਟ ਜੋਹਾਨਸਨ, ਜੇਰੇਮੀ ਰੈਨਰ, ਟੌਮ ਹਿਡਲਸਟਨ, ਕਲਾਰਕ ਗ੍ਰੈੱਗ, ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ, ਸਟੈਲਨ ਸਕਾਸ਼ਗੂਦ ਅਤੇ ਸੈਮੂਐਲ ਐੱਲ. ਜੈਕਸਨ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਅਹਿਮੀਅਤ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਬਹਾਲੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਸ਼ੀਲਡ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿੱਕ ਫ਼ਿਊਰੀ ਥੌਰ ਦੇ ਭਰਾ ਲੋਕੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਈਰਨ ਮੈਨ, ਕੈਪਟਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਹਲਕ, ਅਤੇ ਥੌਰ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

11 ਅਪਰੈਲ 2012 ਨੂੰ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਐਲ ਕੈਪੀਟਨ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 4 ਮਈ 2012 ਨੂੰ ਇਹ ਪੂਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2012 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦ ਰਿਵਰ ਵਾਈਲਡ

***ਦ ਰਿਵਰ ਵਾਈਲਡ*** 1994 ਦੀ ਕਰਟਿਸ ਹੈਨਸਨ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰਿਲ ਸਟਰੀਪ, ਕੈਵਿਨ ਬੈਕਨ, ਡੇਵਿਡ ਸਟਰੈਥਆਈਰਨ, ਜੋਨ ਸੀ. ਰੀਲੀ, ਜੋਸਫ ਮਜ਼ੇਲੋ ਅਤੇ ਬੇਂਜਾਮਿਨ ਬ੍ਰੈਟ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੀਵਾਰ ਰਾਫਟਿੰਗ ਟਰਿੱਪ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਦੋ ਖਤਰਨਾਕ ਮੁਜਰਿਮਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਪਲਾਟ
ਇਕ ਬੋਸਟਨ ਜੋੜੇ, ਗੇਲ (ਮੇਰਿਲ ਸਟਰੀਪ) ਅਤੇ ਟੋਮ (ਡੇਵਿਡ ਸਟਰੈਥਆਈਰਨ), ਵਿੱਚ ਟੋਮ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਪਰੀਵਾਰ ਨਾਲ ਜਾਦਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਬਿਤਾਉਣ ਕਰ ਕੇ ਵਿਵਾਹਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਨੇ। ਗੇਲ ਇੱਕ ਰਾਫਟਿੰਗ ਦੀ ਮਾਹਰ ਹੈ,ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਰੋਰਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ, ਮੈਗੀ ਨਾਲ ਸਾਲਮਨ ਨਦੀ ਤੱਕ ਰਾਫਟਿੰਗ ਟਰਿੱਪ ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਵਿਲਾ ਗੇਲ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਇਦਾਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਰਹੇਗੀ। ਜਦ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਲੰਬੇ ਟਰਿੱਪ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤੁਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ,ਉਦੋਂ ਹੀ ਟੋਮ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਿਨ ਦੀ ਰਾਫਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਹ ਰਾਤ ਲਈ ਕੈੰਪ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂ 2 ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਡ ਤੇ ਟੈਰੀ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਿਹਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਗੇਲ ਨੂ ਨੂੰ ਮਿਲਨਸਾਰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇ ਟੋਮ ਵੇਡ ਤੇ ਟੈਰੀ ਨੂ ਚਕਮਾ ਦੇ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਨਾਕਾਮਿਆਬ ਰਿਹੰਦੇ ਹਨ, ਵੇਡ ਉਹਨਾਂ ਨੂ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਬੰਦੂਕ ਕੱਡਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ
* ਮੇਰਿਲ ਸਟਰੀਪ- ਗੇਲ
* ਕੈਵਿਨ ਬੈਕਨ - ਵੇਡ
* ਡੇਵਿਡ ਸਟਰੈਥਆਈਰਨ - ਟੋਮ
* ਜੋਸਫ ਮਜ਼ੇਲੋ - ਰੋਰਕ 
* [[ਜੋਨ ਸੀ. ਰੀਲੀ]] - ਟੈਰੀ
* ਬੇਂਜਾਮਿਨ ਬ੍ਰੈਟ - ਜੋੰਨੀ
* ਐਲੀਜ਼ਾਬੈਥ ਹੌਫਫਮੈਨ - ਗੇਲ ਦੀ ਮਾਂ
* ਡੀਐਨੇ ਡੀਲੈਨੋ - ਰੇੰਜਰ
* ਵਿਲੀਅਮ ਲਕਿੰਗ - ਫ੍ਰੈੰਕ
* ਪੌਲ ਕੈੰਟੇਲੋਨ - ਵਾਇਲਨ ਬਜਾਉਣ ਵਾਲਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਟਾਮ ਹਿਡਲਸਟਨ

**ਥਾਮਸ ਵਿਲੀਅਮ** "**ਟਾਮ**" **ਹਿਡਲਸਟਨ** (ਜਨਮ 9 ਫ਼ਰਵਰੀ 1981) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ *ਥੌਰ* (2011), *ਦ ਅਵੈਂਜਰਸ* (2012), ਅਤੇ *ਥੌਰ: ਦ ਡਾਰਕ ਵਰਲਡ* (2013) ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਏ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲੋਕੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ *ਵਾਰ ਹੌਰਸ* (2011), *ਦ ਡੀਪ ਬਲੂ ਸੀ* (2011), *ਮਿਡਨਾਈਟ ਇਨ ਪੈਰਿਸ* (2011), *ਓਨਲੀ ਲਵਰਸ ਲੈਫ਼ਟ ਅਲਾਈਵ* (2013) ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਲੈਰੀ ਸੈਂਗਰ

**ਲੈਰੀ ਸੈਨਗੇਰ** (ਜਨਮ 16 ਜੁਲਾਈ, 1968) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਦਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਸੱਮਗਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸਿਟੀਜੈਨਡਮ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਐਨਕੋਰੇਜ, ਅਲਾਸਕਾ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦਰਸ਼ਨ ਵੱਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਰੀਡ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਓਹਾਇਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਰੋਲੇਤਕਲਟ

**ਪਰੋਲੇਕਲਟ** () ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਕਲਾਤਮਕ ਸੰਸਥਾ ਸੀ ਜੋ 1917 ਦੇ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਰੂਸੀ ਸ਼ਬਦ "ਪਰੋਲੇਤਾਰਸਕਾਇਆ ਕੁਲਟੂਰਾ" (ਪਰੋਲੇਤਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ) ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ।

1920 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿਖਰ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੇ 84,000 ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਜੋ ਸਰਗਰਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 300 ਸਥਾਨਕ ਸਟੂਡੀਓਜ਼, ਕਲੱਬਜ਼ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 500,000 ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Пролеткульт: пролетарская поэзия и материалы о ней," (ਪਰੋਲੇਤਕਲਟ: ਪਰੋਲੇਤਾਰੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਗਰੀ) proletcult.ru/ (ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ)
* "Пролеткульт," (Proletkult). Fundamental Electronic Library of Russian Literature and Folklore, feb-web.ru/ (ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ)
* http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft6m3nb4b2&brand=ucpress Lynn Mally Culture of the Future: The Proletkult Movement in Revolutionary Russia (Complete online text provided by the publisher.)
ਹੀਰੋਹੀਤੋ

**ਸਮਰਾਟ ਸ਼ੋਵਾ** (昭和天皇 ਸ਼ੋਵਾ-ਤੇਨੋ?, 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1901 – 7 ਜਨਵਰੀ 1989) ਜਪਾਨ ਦਾ 124ਵਾਂ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਉਹ 25 ਦਸੰਬਰ 1926 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ 7 ਜਨਵਰੀ 1989 ਈ. ਤੱਕ ਸਮਰਾਟ ਰਿਹਾ। ਜਪਾਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਨਾਂ ਹੀਰੋਹੀਤੋ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1989
ਪੰਜਾਬ ਅਰਥ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਸੰਗਠਨ

ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦਾ ਯੁਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੋਰਨਾ ਰਾਜਾਂ ਵਾਂਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਾਲ 1949 ਵਿਚ **ਪੰਜਾਬ ਅਰਥ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਸੰਗਠਨ** (ਈ.ਐਸ.ਓ) ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸਦਾ ਮੁਖ ਕੰਮ  ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਲਈ ਅੰਕੜੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਧਰ ਤੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਅੰਕੜਾ ਸੰਗਠਨ ਸੀ.ਐਸ.ਓ,  ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ2 ਮਈ1951 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ  ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਾਲ ਸਮੇ ਵੀ ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ *ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕ ਇਨਕੁਆਰੀ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । 1956 ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੈਪਸੂ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਥ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1966 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਨਰ - ਗਠਨ ਸਮੇ ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ  ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਤਿੰਨਾ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ।         .

## ਵਿਭਾਗ ਦੇ  ਕੰਮ 
ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕੰਮ *ਰਾਜ ਆਮਦਨ* ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਡਾਟਾ ਬੈੰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ । ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਰਾਜ ਪਧਰ ਅਤੇ ਜਿਲਾ / ਬ੍ਲਾਕ / ਪਿੰਡ ਪਧਰ ਦਾ ਡਾਟਾ ਇਕਤਰ ਕਰਕੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਪਿੰਡ ਪਧਰ ਦਾ ਡਾਟਾ *ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ*  ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ/ ਜ਼ਿਲਾ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸੂਚਨਾ *ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਸਾਰ * ,ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ , ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖ ਦਫਤਰ ਚੰਡੀਗੜ ਵਿਖੇ ਹੈ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸਦੇ ਦਫਤਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਅੰਕੜਾਤਮਕ ਸੂਚਨਾ  ਇਕਤਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਿਲਾ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਐਮ.ਪੀ.ਲੈਡ ਆਦਿ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਵਿਕਾਸ  ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਰਾਜ ਦੀਆਂ  ਅੰਕੜਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧਿਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਨਿਭਾਉਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵੈਬ ਸਾਈਟ www.esopb.gov.in ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸਤੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮਹਤਵਪੂਰਨ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਈਟ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਖ ਵਖ ਵਿਭਾਗਾਂ  ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਿੰਕ ਉਪਲਬਧ ਹਨ । ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ ਆਪਣਾ ਇਕ ਤਿਮਾਹੀ ਨਿਊਜ਼ਲੈਟਰ (esopb News Letter) ਵੀ ਕਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  
## ਸੰਗਠਨ
ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਓਂਦਾ ਹੈ ।  ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਆਰਥਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਦੋ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਅਤੇ ਤਿਨ ਸੰਯੁਕਤ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਲਾ ਪਧਰ ਤੇ ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪਧਰ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਬਣਤਰ, ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ  ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰ ਪੂਰਨ ਵੇਰਵਾ ਇਸਦੀ ਵੈਬ ਸਾਈਟ http://www.esopb.gov.in/Default.aspx ਉੱਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ।

## ਹੋਰ ਅੰਕੜਾਤਮਕ ਸੇਵਾਵਾਂ
 http://mospi.nic.in/Mospi_New/site/home.aspx
*ਬਿਓਰੋ ਓਫ ਇਕਨਾਮਿਕ ਅਨਾਲਸਿਸ (ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ)  
*ਨੈਸ਼ਨਲ ਅੰਕੜਾ ਬਿਓਰੋ (ਚਾਈਨਾ)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* ਦਫ਼ਤਰੀ ਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਕੜੇ
ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ

**ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ** (1947-1996) ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਸਨ। 
## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਨਕਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਡੇਰਾ ਗਾਜ਼ੀ ਖਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 5 ਮਈ 1947 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਈਦ ਚਿਰਾਗ ਹੁਸੈਨ, ਇੱਕ ਕਾਠੀ ਮੇਕਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਗੁਲਾਮ ਅੱਬਾਸ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ * ਗੁਲਾਮ ਅੱਬਾਸ ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ * ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਛੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਸਨ। ਨਕਵੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ  ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਨਮੂਨਾ ਸ਼ਾਇਰੀ
### ਗ਼ਜ਼ਲ

ਯੇ ਦਿਲ, ਯੇ ਪਾਗਲ ਦਿਲ ਮੇਰਾ, ਕ੍ਯੋਂ ਬੁਝ ਗਯਾ, ਆਵਾਰਗੀ
ਇਸ ਦਸ਼ਤ ਮੇਂ ਇਕ ਸ਼ਹਰ ਥਾ, ਵੋ ਕ੍ਯਾ ਹੁਆ, ਆਵਾਰਗੀ

ਕਲ ਸ਼ਬ ਮੁਝੇ ਬੇ-ਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਚੌਂਕਾ ਦਿਯਾ
ਮੈਂਨੇ ਕਹਾ ਤੂ ਕੌਨ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਹਾ, ਆਵਾਰਗੀ

ਇਕ ਤੂ ਕਿ ਸਦੀਓਂ ਸੇ, ਮੇਰੇ ਹਮ-ਰਾਹ ਭੀ ਹਮ-ਰਾਜ਼ ਭੀ
ਇਕ ਮੈਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਸੇ ਨਾ-ਆਸ਼ਨਾ, ਆਵਾਰਗੀ

ਯੇ ਦਰਦ ਕੀ ਤਨਹਾਈਆਂ, ਯੇ ਦਸ਼ਤ ਕਾ ਵੀਰਾਂ ਸਫ਼ਰ
ਹਮ ਲੋਗ ਤੋ ਉਕਤਾ ਗਏ ਅਪਨੀ ਸੁਨਾ, ਆਵਾਰਗੀ

ਇਕ ਅਜਨਬੀ ਝੋਂਕੇ ਨੇ ਪੂਛਾ, ਮੇਰੇ ਗ਼ਮ ਕਾ ਸਬਬ
ਸਹਰਾ ਕੀ ਭੀਗੀ ਰੇਤ ਮੈਂਨੇ ਲਿਖਾ, ਆਵਾਰਗੀ

ਲੇ ਅਬ ਤੋ ਦਸ਼ਤ-ਏ-ਸ਼ਬ ਕੀ, ਸਾਰੀ ਵੁਸਅਤੇਂ ਸੋਨੇ ਲਗੀਂ
ਅਬ ਜਾਗਨਾ ਹੋਗਾ ਹਮੇਂ ਕਬ ਤਕ ਬਤਾ, ਆਵਾਰਗੀ

ਕਲ ਰਾਤ ਤਨਹਾ ਚਾਂਦ ਕੋ, ਦੇਖਾ ਥਾ ਮੈਂਨੇ ਖ਼੍ਵਾਬ ਮੇਂ
*ਮੋਹਸਿਨ* ਮੁਝੇ ਰਾਸ ਆਏਗੀ ਸ਼ਾਇਦ ਸਦਾ, ਆਵਾਰਗੀ 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀ
ਵਰੁਣ ਗਾਂਧੀ

**ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਵਰੁਣ ਗਾਂਧੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸੈਕਟਰੀ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ 24 ਮਾਰਚ 2013 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਜਰਨਲ ਸੈਕਟਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੈਕਟਰੀ ਬਣਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਫਿਰੋਜ਼ ਵਰੁਣ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1980 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਪੜਪੋਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ
ਫ਼ਵਜ਼ੀਆ ਕੂਫ਼ੀ

**ਫ਼ਾਜ਼ੀਆ ਕੂਫ਼ੀ** () (ਜਨਮ 1975 ਜਾਂ 1976) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਕੂਨ ਹੈ, ਅੱਜ-ਕਲ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸਦੱਸ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ
### ਬਚਪਨ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ, ਕੁੜੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪਿਹਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਮਗਰੋਂ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸੰਸਦੀ ਸਦੱਸ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਫ਼ਾਜ਼ੀਆ ਕੂਫ਼ੀ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਨ ਲਈ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕੂਫ਼ੀ ਦੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ, ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਹਲੀ ਕੁੜੀ ਸੀ ਜੋ ਸਕੂਲ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰੇਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੇਂਟ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ 25 ਸਾਲ ਸੰਸਦੀ ਸਦੱਸ ਰਹੇ,ਪਰ ਪਿਹਲੀ ਅਫਗਾਨੀ ਲੜਾਈ (1979–1989) ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਮੁਹਮੰਦ ਬੁਹਾਰੀ

**ਮੁਹਮੰਦ ਬੁਹਾਰੀ** Muhammadu Buhari (ਜਨਮ 17 ਦਿਸੰਬਰ 1942) ਨਾਇਜੀਰਿਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ.
ਪੈਂਡੂਲਮ

**ਪੈਂਡੂਲਮ** ਇੱਕ ਕਿੱਲੀ ਨਾਲ ਲਟਕਾਇਆ ਭਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਤੰਤਰਤਾਪੂਰਵਕ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਝੂਲ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।

ਪੀਂਘ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਵਹਾਰਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੈਂਡੂਲਮ
ਆਤਿਸ਼ੀ ਮਾਰਲੇਨਾ

**ਆਤਿਸ਼ੀ ਮਾਰਲੇਨਾ**, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਆਤਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਪੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਹ ਆਪ ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖੱਬੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਕਲਪਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੋਡਸ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਚਲੀ ਗਈ। ਪਾਲਸੀ ਮੇਕਿੰਗ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਸੰਭਾਵਨਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਸੀ" ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਮੇਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 70 ਹਲਕਿਆਂ ਲਈ ਆਪ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਾਸਤੇ 70 ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਯਾਸੂਨਾਰੀ ਕਾਵਾਬਾਤਾ

ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ ਜੋ 1968 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਜਪਾਨੀ ਲੇਖਕ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਓਸਾਕਾ, ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਂਟੀ ਨੇ ਪਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਯਤੀਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ (ਜਦ ਇਹ 11 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ)। ਜਦ ਇਹ 7 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ(ਸਤੰਬਰ 1906) ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦ ਇਹ 15 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ(ਮਈ 1914) ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ
ਜਦ ਯਾਸੂਨਾਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਨੇ ਟੋਕੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਸਾਲੇ *ਸ਼ੀਨ-ਸ਼ੀਚੋ* ("ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੌਸਮ") ਦੀ ਮੁੜ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ 4 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਛਪਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ "ਸ਼ੋਕੋਨਸਾਈ ਇਕੇਈ" ("ਯਾਸਕੂਨੀ ਮੇਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਜ਼ਾਰਾ") ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਜਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ "ਜਪਾਨੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ" ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਥੀਸਸ ਲਿਖਿਆ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
* 雪国 Yukiguni (ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਦੇਸ਼)
* 名人 Meijin (ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਨੁੱਖ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਮਹਿਰੀਨ ਰਹੀਲ

**ਮਹਿਰੀਨ ਰਹੀਲ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਵਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰ ਆਰੀਆ ਬੱਬਰ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਜ਼ਰਾ-ਏ-ਬੇਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿਚਲੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਰਹੀਲ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀਮੀ ਰਹੀਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਦਾਨਿਆਲ ਰਹੀਲ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਫਿਰ ਉਹ ਡਾਂਸਿੰਗ, ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਰਾਈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਡਨ ਗਈ।

## ਕਰੀਅਰ 
### ਮਾਡਲਿੰਗ 
ਰਹੀਲ ਨੇ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਈਸੀਆਈ, ਹੈੱਡ ਐਂਡ ਸ਼ੋਲਡਰਜ਼, ਪੈਨਟੇਨ, ਲਿਪਟਨ, ਟੈਲੀਨੋਰ, ਯੂਫੋਨ, ਪੀਟੀਸੀਐਲ, ਅਤੇ ਸੂਪਰ ਬਿਸਕੁਟ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

### ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
ਰਹੀਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਜਨਬੀ ਰਾਸਤੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਗਰਦੀਸ਼, 3 ਬਟਾ 3, ਕੋਠੀ ਨੰਬਰ 156, ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਜ਼ਰਰਾ-ਏ-ਬੇਨੀਸ਼ਾਨ, ਦਾਸਤਾਨ, ਮੁਝੇ ਹੈ ਹੁਕਮ-ਏ-ਅਜ਼ਾਨ, ਕਦੇ ਆਏ ਨਾ ਜੁਦਾਈ, ਮਸਤਾਨਾ ਮਾਹੀ, ਅਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਦਾ ਦਿਨ ਔਰ ਪੁਰੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਕਭੀ ਆਏ ਨਾ ਜੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਹੀਲ ਨੇ ਟੈਲੀਨੋਵੇਲਾ ਅਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮਦੀਹਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਸੀਰੀਅਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਸਮਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਹਮ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਹੀਲ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਰੀਆ ਬੱਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਵਾਦ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਵਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਤਮੰਨਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਟੀਵਨ ਡੀਨ ਮੂਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ ਜੋ ਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਉਹ ਫਿਲਹਾਲ ਹਮ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ 'ਹਲਕੀ ਸੀ ਖਾਲਿਸ਼' 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕੰਮ 
ਰਹੀਲ ਨੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਚਾਰਟਰਡ ਫੰਡਰੇਜ਼ਿੰਗ ਮੈਰਾਥਨ ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ