ਕੋਨੇਰੂ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ

**ਕੋਨੇਰੂ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ** (ਜਨਮ 1932) ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ, ਪੈਰਾ ਸਾਈਕੋਲੋਜਿਸਟ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਧਿਆਪਕ, ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਰਾਓ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1932 ਨੂੰ, ਕੋਸਟਲ ਆਂਧਰਾ ਦੇ ਡੈਲਟਾ ਖੇਤਰ, ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੰਮ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਾਲਟਾਇਰ, ਇੰਡੀਆ (ਬੀ.ਏ.ਹੋਂਸ., ਫਿਲਾਸਫੀ 1953; ਐਮ.ਏ. ਹੋਨਸ., ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ 1955; ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ., 1962) ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1953–58 ਤੱਕ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੈਲੇਸ਼ਵਰ ਸੇਨ ਅਤੇ ਸਚੀਦਿਆਨੰਦ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧੀਨ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸਨ। ਉਹ 1958 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਉਸਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰੀਕਫਰਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਚਰਡ ਮੈਕਕਿਯੋਨ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਅਤੇ ਡੀ. ਲਿਟ ਡਿਗਰੀਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1960 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1960–61) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਪਰਤਿਆ, ਪਰ ਫੇਰ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿੱਚ ਡਿਯੂਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨੌਰਥ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿਖੇ ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜੇਬੀ ਰਾਇਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚਯੂਟ ਆਫ ਦ ਨੇਚਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮਨੁੱਖ ਇਸਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੀਤਾਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਲਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ 1960 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ 1967 ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਚਾਰਟਰ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1963 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸੱਕਤਰ ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। (1978 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ)। 1977 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਯੂਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ, ਪਰੰਤੂ ਫਿਰ 1984 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਬਣਨ ਲਈ ਆਂਧਰਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਆਂਧਰਾ ਵਿਖੇ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਲਈ ਇੰਸਟੀਚਿਯੂਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ। 1987 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਯੂਟ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਹੁਣ ਤਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਫ਼ਿਲਾਸਫੀਕਲ ਖੋਜ ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਕਨੇਡਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਜਰਮਨੀ, ਫਰਾਂਸ, ਗ੍ਰੀਸ, ਸਵੀਡਨ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਆਈਸਲੈਂਡ, ਇਟਲੀ, ਜਾਪਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ।

ਸਾਲ 2002 ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਾਓ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ... ਅੰਤਰ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ" ਦੱਸਿਆ....ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਨ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ *ਸਮੀਖਿਆ*, ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀਆਂ *ਸੰਗਮਾਂ* (ਸੰਗਮ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਡਾ. ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਹਨ ਜੋ ਡਾ. ਐਸ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹਨ "। 

ਰਾਓ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) 2011 ਵਿੱਚ, ਆਂਧਰਾ ਅਤੇ ਕਾਕਾਟੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼ (ਆਨਰਿਸ ਕੌਸਾ) ਅਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨਾਗਰਜੁਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (ਆਨਰਿਸ ਕੌਸਾ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
### ਕਿਤਾਬਾਂ (ਇਕੱਲੇ ਲੇਖਕ) 
* ਰਾਓ, ਕੋਨਰੂ ਰਾਮਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (2017)। ਗਾਂਧੀ ਧਰਮ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ:ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ। । OCLC 1019894276  
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਯੋਗਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ. ਸਿੰਗਾਪੁਰ: ਸਪ੍ਰਿੰਜਰ ਨੇਚਰ, 2017.ISBN 9789811054099  
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਚੇਤਨਾ ਅਧਿਐਨ: ਅੰਤਰ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ. ਜੈਫਰਸਨ, ਐਨਸੀ: ਮੈਕਫਾਰਲੈਂਡ, 2002।   ISBN 0-7864-1382-4 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮੁਡਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗ. ਜੈਫਰਸਨ, ਐਨਸੀ: ਮੈਕਫਾਰਲੈਂਡ, 1984। 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਰਹੱਸਮਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ। ਮੈਸੂਰ, ਇੰਡੀਆ, 1972. 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਵਾਦ। ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ, ਐਨਪੀ, 1968. 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ। ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ, Ill .: ਚਾਰਲਸ ਸੀ. ਥਾਮਸ, 1966. 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਪੀਐਸਆਈ ਸਮਝ ਭਾਰਤ: ਟੈਗੋਰ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ, 1957.

### ਕਿਤਾਬਾਂ (ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਸੰਪਾਦਿਤ) 
*      
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ, ਅਨੰਦ ਸੀ। ਪਰਾਂਜਪੇ, ਅਤੇ ਅਜੀਤ ਕੇ. ਦਲਾਲ (ਐਡ.)। ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ. ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ: ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਇੰਡੀਆ / ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਬੁਕਸ, 2008. ISBN &nbsp; 978-81-7596-602-4 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਜੇ ਬੀ ਰਾਈਨ: ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ 'ਤੇ. ਜੈਫਰਸਨ, ਐਨਸੀ: ਮੈਕਫਾਰਲੈਂਡ, 1982. ISBN &nbsp; 0-89950-053-6 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਅਤੇ ਕੇ ਐਸ ਮੂਰਤੀ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਝਾਨ. ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 1972. 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ ਅਤੇ ਪੀ. ਸੈਲਾਜਾ। ਲਾਈਫ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਅਧਿਐਨ. ਐਨ ਪੀ, 1972.

### ਜਰਨਲ ਲੇਖ 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ (2005) "ਕਲਾਸੀਕਲ ਹਿੰਦੂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨਾ, ਬੋਧ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ"। *ਚੇਤਨਾ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਜਰਨਲ*, 12, 3-30. (ਸਾਰ) 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ (1961) "ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਥਿਯੂਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ"। ਪੈਰਾਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਦਾ *ਜਰਨਲ*, 25, 32-55. 
* ਕੇ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ (1955) "ਵੇਦਾਂਤ ਅਤੇ ਅਧਿਕਤਮ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਮੋਡਸ ਓਪਰੇਂਡੀ"। *ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਤਿਮਾਹੀ*, ਭਾਗ. 5.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932