open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਜੇਨਿਟ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ

**ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਜੇਨਿਟ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਰੂਸ ਦੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਨਵ ਜੇਨਿਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ, ਜੋ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਜੇਨਿਟ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਹਾਯਾਸ਼ੀ ਫੂਮੀਕੋ

**ਫੂਮੀਕੋ ਹਾਯਾਸ਼ੀ** (林 芙美子 Hayashi Fumiko?) ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਕਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਫੂਮੀਕੋ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ ਕਥਾ ਜਪਾਨੀ ਕਥਾ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੀ। ਫੂਮੀਕੋ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1948 ਵਿੱਚ ਛਪੀ।

## ਜੀਵਨ
**ਹਾਯਾਸ਼ੀ ਫੂਮੀਕੋ** ਦਾ ਜਨਮ 1904 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਦੋਂ ਫੂਮੀਕੋ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਯਾਸ਼ੀ ਨੇ 1922 ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਟੋਕੀਯੋ ਜਾ ਵਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨਾਲ 1926 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਰੋਕੁਬਿਨ ਤੇਜ਼ੁਕਾ (手塚 緑敏?) ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਕਵੀ
ਸਿੱਧਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼

**ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼** ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ (ਐਫ਼. ਡੀ. ਆਈ) ਵਿੱਚ 51 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵੇ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਨਗੇ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਲੋਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਬਹੁ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਟੋਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਰੁੱਲ ਜਾਣਗੇ ਜੋ ਪ੍ਰਚੂਨ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਟੋਰਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਮ ਵਪਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸਮੁੱਚੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਸੋ ਵੀਹ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਮ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਹੀ ਇੰਨੀ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਟੋਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਆਮ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਦਾ ਸਮਾਨ ਲੈਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
## ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ
ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵੇ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਨਗੇ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ

## ਲੋਕ ਪੱਖ
ਐਫ਼. ਡੀ. ਆਈ ਦੇ ਰਾਹੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੂਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਅਵਾਜ਼ਾਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਡਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰੋ ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਤੱਕ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ।
## ਨੀਤੀ
ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਗੈਰ-ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਪੂੰਜੀ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਇਹ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੋ ਸਾਲ ਲਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ 'ਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗੈਰ-ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਰਜ ਵੱਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸੇਬੀ ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੇ ਕਰਾਰ ਵਾਲੇ ਐਕਸਚੇਜਾਂ 'ਚ ਹੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (ਕੈਡ) 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 343 ਕਰੋੜ 39 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ 12 ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਓਪਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਅਡੋਬੀ ਫ਼ੋਟੋਸ਼ਾਪ

**ਅਡੋਬੀ ਫ਼ੋਟੋਸ਼ਾਪ** ਵਿੰਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਕਓਐਸ ਲਈ ਅਡੋਬੀ ਇੰਕ. ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਰਾਸਟਰ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1987 ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਅਤੇ ਜੌਨ ਨੌਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਲਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਟੂਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਸਟਰ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਸੰਪਾਦਨ ਵਿੱਚ। ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅਕਸਰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ "ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਫੋਟੋਸ਼ਾਪ ਕਰਨਾ", "ਫੋਟੋਸ਼ਾਪਿੰਗ", ਅਤੇ "ਫੋਟੋਸ਼ਾਪ ਮੁਕਾਬਲਾ") ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਡੋਬੀ ਅਜਿਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਅਡੋਬੀ ਫੋਟੋਸ਼ਾਪ ਫੈਮਿਲੀ" ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਾਂਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
*  (asks: "How does media authoring software shape the media being created, making some design choices seem natural and easy to execute, while hiding other design possibilities?")

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਡੋਬੀ ਫ਼ੋਟੋਸ਼ਾਪ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ ਐਡੀਟਰ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਪਾਊਲੋ ਦੀ ਆਵੀਤਾਬੀਲੇ

**ਪਾਊਲੋ ਕਰੇਸੇਂਜ਼ੋ ਮਾਰਤੀਨੋ ਆਵੀਤਾਬੀਲੇ**(ਇਤਾਲਵੀ: Paolo Crescenzo Martino Avitabile; 25 ਅਕਤੂਬਰ 1791 – 28 ਮਾਰਚ 1850 ਫਿਰ ਇਹ ਨੇਪਲਜ਼, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ।

28 ਮਾਰਚ 1850 ਨੂੰ ਨੇਪਲਜ਼ ਵਿਖੇ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ੌਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
2010 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ

**ਪਰਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ 2010** ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਲ ਕਬੱਡੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਪ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਰਲ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸੰਯੋਜਤ ਕੀਤਾ।

## ਟੀਮਾ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਯੋਜਤ 3 ਤੋਂ 12 ਅਪਰੈਲ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਇਸ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਨੌ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਦਸਵੀਂ ਟੀਮ ਨਾਰਵੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।

*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ਪੂਲ
## ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਪਹਿਲਾ ਹਰੇਕ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਦਾ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪੂਲ ਦੀ ਫਸਟ ਅਤੇ ਸੈਕਿੰਡ ਟੀਮ ਆਗਲੇ ਨਾਕ ਆਉਟ ਰਾਉਡ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਵੇਗੀ। ਇਹ ਟੀਮਾਂ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੋਥੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ।

## ਖੇਡ ਮੈਂਦਾਨ
ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਦੇ ਮੈਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 12 ਅਪਰੈਲ, 2010 ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਹੋਏ।
*ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਪਟਿਆਲਾ
*ਵਾਰ ਹੀਰੋ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸੰਗਰੂਰ
*ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਲੰਧਰ
*ਲਾਜਵੰਤੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
*ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸਟੇਡੀਅਮ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
*]]ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]]
*ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਠਿੰਡਾ
*ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਲੁਧਿਆਣਾ

## ਇਨਾਮ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ
ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਦੁਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 51 ਲੱਖ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 21 ਦੀ ਇਨਾਮ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੋਥੀ ਸਥਾਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਜੋ ਭਾਗ ਲੈਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ 5 ਲੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਵਧੀਆਂ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸਮਾਂ ਸਾਰਣੀ
ਸਾਰੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ Indian Standard Time (UTC +5:30) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

===ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ==

#### ਪੂਲ A
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਟੀਮਾ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### ਪੂਲ B
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ 'ਚ ਪਹੁਚੀਆ ਟੀਮਾਂ

----

----

----

----

----

### ਨਾਕ ਆਉਟ ਸਟੇਜ਼
#### ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ
----

#### ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ
#### ਫਾਈਨਲ

## ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਦਾ ਹੱਕ
: ਪੀਟੀਸੀ ਚੇਨਲ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡ
ਦਹਿਸ਼ਤਵਾਦ

thumb|ਸਤੰਬਰ 11 2001 ਦੇ ਹਮਲੇ, ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦਹਿਸ਼ਤਵਾਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੀ ਪੱਛਾਣੀ ਮਿਸਾਲ
**ਦਹਿਸ਼ਤਵਾਦ**, **ਅੱਤਵਾਦ** ਜਾਂ **ਆਤੰਕਵਾਦ**, ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਜਿਹੜੇ ਹਰ ਰੂਪ ਵੱਜੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਹਰ ਮੌਕੇ ਤੇ ਇੱਕ ਜੁੱਟ ਰਾਏ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਜੇ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ। ਜੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਕੋਸ਼ਗਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ: ਡਰ ﻿ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਵ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਹੇਤ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ-ਤਰੀਕੇ ਜਾਂ ਸਾਧਨ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਸੂਰਵਾਰ ਅਤੇ ਬੇਕਸੂਰ ਦੀ ਤਮੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ, (ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਸਮੇਤ) ਹਰ ਸੰਭਵ ਹਰਬਾ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਆਪਕ ਪੈਮਾਣੇ ਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ, ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਫੈਲਾਈ ਜਾਏ।

## ਹਵਾਲੇ
ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼

**ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼** ਮੁਗ਼ਲ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਸਰਾ ਦੇ ਖੰਡਰ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਲੋਕਾਰ ਬਾਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਾਬਰ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰ ਸਕਣ।

## ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼ ਕੰਪਲੈਕਸ
ਇਹ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸਰਦ ਖਾਨਾ ਏ ਖ਼ਾਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਰੇ ਠੰਡੇ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਏਸੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਮਾਮ, ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਦੌਲਤ ਖਾਨਾ ਏ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਸਮਾਰਕ
ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਅਹਤੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਸਮਾਰਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ :

***ਸਰਦ ਖਾਨਾ** - ਇਹ ਮੁਗ਼ਲ ਰਾਜਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ। ਇਸ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ 32 ਚਰਸਾ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਕੇ ਵੱਡੇ ਹੋਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
***ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ** - ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਚਮਕੀਲੀਆਂ ਟਾਈਲਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅੱਜ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
*** ਹਮਾਮ** - ਇਸ ਸਮਾਰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।
***ਤਲਾਅ** -
***ਦੌਲਤ ਖਾਨਾ ਏ ਖ਼ਾਸ**- ਇਹ ਦੋਮੰਜਲੀ ਇਮਾਰਤ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਬਣਾਈ ਸੀ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

Image:Aam Khas Bagh Entrance.JPG|*ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼ ਮੁੱਖ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ*

File:Entrance of Aam khas Bag, Sirhind, Fatehgarh Sahib district, Punjab, India.JPG|ਪ੍ਰਵੇਸ਼ 
File:Aam khas Bag, Sirhind, Fatehgarh Sahib district, Punjab, India, North West side.JPG|ਉੱਤਰ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ 
Image:Aam khas bagh.jpg| *ਦੌਲਤ ਖਾਨਾ ਏ ਖ਼ਾਸ* ਦੇ ਖੰਡਰ

File:Aam khas Bag, Sirhind, Fatehgarh Sahib district, Punjab, India, Entrence.JPG|ਪ੍ਰਵੇਸ਼
File:Aam khas Bag, Sirhind, Fatehgarh Sahib district, Punjab, India, Sarad Khana.JPG|ਸਰਦ ਖਾਨਾ
File:Aam khas Bag, Sirhind, Fatehgarh Sahib district, Punjab, India, view from hight.JPG|ਬਾਗ ਦਾ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਸਰਮਾਇਆ

**ਸਰਮਾਇਆ** ਜਾਂ **ਪੂੰਜੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Capital) ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਨਵੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਆਪ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਇਹਦੀ ਘਸਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਮਾਇਆ ਕੋਈ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰੰਭਕ ਰੁਪਿਆ ਜਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਮਾਇਆ ਨੂੰ ਕਿਰਤ, ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏ ਸਹਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਸਰਮਾਇਆ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਸਰਮਾਇਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਜਾਵੇਦ ਬਸ਼ੀਰ

**ਜਾਵੇਦ ਬਸ਼ੀਰ** (ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ 1973) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਭਾਵੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਾਕਟੇਲ, ਕਹਾਨੀ, ਰਸ਼ ਬੰਬਈ ਟਾਕੀਜ਼, ਭਾਗ ਮਿਲਖਾ ਭਾਗ ਅਤੇ ਵਨਸ ਅਪੌਨ ਏ ਟਾਈਮ ਇਨ ਮੁੰਬਈ 'ਦੋਬਾਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਲਈ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
**ਜਾਵੇਦ ਬਸ਼ੀਰ** ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਨਲਣ ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਹੈ।। ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੱਵਾਲੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸਿਖਲਾਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਉਸਤਾਦ ਬਸ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਕੋਲੋਂ 1992 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਾਵੇਦ ਬਸ਼ੀਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਉਸਤਾਦ ਬਸ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਇੱਕ ਕੱਵਾਲ ਸੀ। ਜਾਵੇਦ ਬਸ਼ੀਰ ਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵੋਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਉਸਤਾਦ ਮੁਬਾਰਿਕ ਅਲੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਲਈ।

## ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ 
### ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਇਮਰੋਜ਼

thumb|ਇਮਰੋਜ਼
**ਇਮਰੋਜ਼** (ਜਨਮ 26 ਜਨਵਰੀ 1926 - 22 ਦਸੰਬਰ 2023) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਕੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਬ ਜਾਣਿਆ ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਇਮਰੋਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਜਨਵਰੀ 1926 ਨੂੰ (ਪੱਛਮੀ) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇਲਾਇਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਓਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਇੰਦਰਜੀਤ ਹੈ ਪਰੰਤੂ 1966 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿੱਤਰੀ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਨਾਗਮਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇੰਦਰਜੀਤ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਆਰਟਿਸਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅੰਕ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਮਰੋਜ਼ ਵਜੋਂ ਛਪਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਨਾਗਮਣੀ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਭਾਵ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਛਪਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਮਰੋਜ਼ ਇਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਅੰਕ ਤੱਕ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਇਮਰੋਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹੌਜ਼ ਖਾਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਛਪੀਆਂ ਹਨ।।

## ਨਾਗਮਣੀ
ਓਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸੀ ਪਰ 1966 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿੱਤਰੀ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਨਾਗਮਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇੰਦਰਜੀਤ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਆਰਟਿਸਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਅੰਕ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਮਰੋਜ਼ ਵਜੋਂ ਛਪਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਨਾਗਮਣੀ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਭਾਵ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਛਪਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਮਰੋਜ਼ ਇਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਅੰਕ ਤੱਕ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਇਮਰੋਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹੌਜ਼ ਖਾਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਪੀਆਂ ਸਨ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* http://www.exoticindiaart.com/book/details/amrita-imroz-love-story-IDI619/
* http://www.thehindu.com/books/the-painter-and-the-poet/article17552.ece
* http://archive.indianexpress.com/news/amrita-and-imroz./940114/
* http://www.lafzandapul.com/2009/10/blog-post_31.html 
* http://www.punjabtimesusa.com/news/%E0%A8%87%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%A4-%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82-%E0%A8%AC%E0%A8%A3%E0%A8%BF%E0%A8%86-%E0%A8%87%E0%A8%AE%E0%A8%B0%E0%A9%8B%E0%A9%9B/
* https://www.youtube.com/watch?v=VX9urjDRxqw

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2023
ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ

**ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ** ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ 1978 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੂਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਪੰਜ ਟੀਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਉਦਘਾਟਨੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ 1978 ਵਿੱਚ 17 ਤੋਂ 24 ਨਵੰਬਰ ਤਕ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ। ਖੇਡ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 6 ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ 1980 ਵਿੱਚ 7 ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ 8 ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਪੰਜ ਟੀਮਾਂ ਹੀ ਖੇਡਣ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ 6 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੋਵੇਗਾ:-
## ਯੋਗਤਾਵਾਂ
ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦੀ ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮ, ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮ, ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੋਂਦ ‘ਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦਾ ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਬਚੀਆਂ ਉਪਰਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ 6 ਟੀਮਾਂ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1978 ਤੋਂ 2011 ਤਕ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 33 ਵਾਰੀ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ 12 ਵਾਰੀ, ਜਰਮਨੀ ਨੇ 9 ਵਾਰੀ, ਹਾਲੈਂਡ ਨੇ 8 ਵਾਰੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 3 ਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇਹ ਟਰਾਫ਼ੀ ਜਿੱਤੀ ਹੈ। 
## ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਥਾਂਨ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ 1980 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 5ਵੀਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੰਕੜੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਕਿ 1980 ਤੋਂ 2011 ਤਕ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 13 ਵਾਰੀ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਤੀਜਾ (1982), ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਚੌਥਾ (1983, 1996, 2002, 2003, 2004), ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੰਜਵਾਂ (1980, 1986, 1995) ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਛੇਵਾਂ (1984, 1985, 1989, 2005) ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਮਰਦ
### ਸਮਰੀ
### ਸ਼ਫਲ ਟੀਮਾਂ
### ਸ਼ਫਲ ਟੀਮਾਂ
### ਟੀਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
## ਔਰਤ
### ਸਮਰੀ
### Performance by nation
### ਟੀਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ
ਕਿਲੀਮੰਜਾਰੋ

**ਮਾਊਂਟ ਕਿਲੀਮੰਜਾਰੋ** ਜਾਂ **ਕਿਲੀਮੰਜਾਰੋ ਪਹਾੜ** ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਸ਼ੰਕੂਆਂ **ਕੀਬੋ**, **ਮਾਵੈਂਜ਼ੀ** ਅਤੇ **ਸ਼ੀਰਾ** ਸਣੇ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸੁਸਤ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 5,895 ਮੀਟਰ (19,341 ਫੁੱਟ) ਉੱਚਾ ਇਹ ਪਹਾੜ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਇਕੱਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਪਹਾੜ (ਮਤਲਬ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ) ਹੈ।
=ਨਾਮ=
ਕਿਲਿਮੰਜਾਰੋ ਨਾਮ ਦਾ ਸਟੀਕ ਮਤਲਬ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਵਾਹਿਲੀ ਸ਼ਬਦ ਕਿਲਿਮਾ (ਮਤਲਬ ਪਹਾੜ) ਅਤੇ ਕਿਚਾਗਾ ਸ਼ਬਦ ਜਾਰੋ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸਫੇਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਯੋਜਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਵਹਾਈਟ ਮਾਉਂਟੇਨ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਗਾ /ਕਿਚਾਗਾ ਵਿੱਚ ਜਾਰੋ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਾਡਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿਲਿਮੰਜਾਰੋ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਾਡਾ ਪਹਾੜ। ਇਹ ਚਾਗਾ ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਅਗਿਆਤ ਹੈ ਕਿ ਕਿਲਿਮੰਜਾਰੋ ਨਾਮ ਕਿਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਕਈ ਸਿੱਧਾਂਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਯੂਰਪੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ 1860 ਤੱਕ ਇਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇਸਦਾ ਸਵਾਹਿਲੀ ਨਾਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਲਿਮੰਜਾਰੋ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੰਡਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੈ ਕਿਲਿਮਾ (ਪਹਾੜੀ, ਛੋਟਾ ਪਹਾੜ ਲਈ ਸਵਾਹਿਲੀ ਸ਼ਬਦ) ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਜਾਰੋ ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ, ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ - ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਵਾਹਿਲੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਸਫੇਦ ਜਾਂ ਚਮਕ ਹੈ, ਜਾਂ ਗੈਰ - ਸਵਾਹਿਲੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਿਚਾਗਾ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਬਦ ਜਾਰੋ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਾਰਵਾਂ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਉਂ ਪਹਾੜ ਲਈ ਉਚਿਤ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਿਮਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਲਪਾਰਥਕ ਕਿਲਿਮਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਇੱਕ ਮਕਾਮੀ ਹਾਸੀ-ਮਜ਼ਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਰੋ ਦੀ ਛੋਟੀ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜਾਰੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਚਾਗਾ ਕਿਲਮਨਾਰੇ ਜਾਂ ਕਿਲਿਅਜਾਓ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ/ਤੇਂਦੂਏ/ਕਾਰਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਸਿੱਧਾਂਤ ਤੋਂ ਇਸ ਸਚਾਈ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਕਿਚਾਗਾ ਵਿੱਚ ਕਿਲਿਮੰਜਾਰੋ ਦਾ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਚੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਹਾਈਕਿੰਗ 
ਕਿਲੀਮੰਜਰੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਾਤਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰੇਲ ਹਨ। ਰਸਤੇ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## External links
* ਮਾਊਂਟ ਕਿਲੀਮੰਜਾਰੋ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ 
* NASA Earth Explorer page 
* Weather forecase for Mount Kilimanjaro (19,565 feet)
* Glacial Recession on Kilimanjaro (pictures of southern icefields) 
* Mount Kilimanjaro live webcam
* Kilimanjaro flora picture gallery 
* Aerial photographs of Mount Kilimanjaro, 1937-38
* Kilimanjaro
* How hard is it to climb Mount Kilimanjaro?

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ
ਮੂੰਹ

ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰੀਰੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ **ਮੂੰਹ** ਇੱਕ ਵਿਰਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਨਵਰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅੰਦਰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੀ ਨਾਲ਼ੀ ਦੇ ਉਤਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਮੋਰੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸੰਘ ਦੇ ਪੋਲ ਨਾਲ਼ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਚੇਰੇ ਕੰਗਰੋੜਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਦੇ ਅੰਦਰ ਜੀਭ ਅਤੇ ਦੰਦ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੂੰਹ
ਬੁੱਲ੍ਹ

**ਬੁੱਲ੍ਹ** ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਬਾਹਰ ਦਿੱਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੂਲ਼ੇ ਅਤੇ ਹਿਲਾਉਣਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਅਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵੇਲੇ ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਲ੍ਹ ਛੋਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅੰਗ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਚੁੰਮਣ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਜਤਾਉਣ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* 
* 
* Anatomy at oralhealth.dent.umich.edu 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁੱਲ੍ਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਣ-ਨਕਸ਼
ਜਤਿੰਦਰ ਪ੍ਰੀਤ

**ਜਤਿੰਦਰ ਪ੍ਰੀਤ** ਜਾਂ ਆਮ ਕਰ ਕੇ **ਜੇਪੀ**, ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਚੀ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਬਾਰੀ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। 22 ਅਗਸਤ 2015 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਚੌਧਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਵਾਦ ਬਾਰੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ *ਇਟਸ ਨਾਟ ਐਨ ਅਫੇਅਰ* ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜੇਪੀ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਨਾਇਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸੰਘੇ ਖ਼ਾਲਸਾ

**ਸੰਘੇ ਖਾਲਸਾ** ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਨੂਰਮਹਿਲ ਤੋਂ ਲਹਿੰਦੇ ਪਾਸੇ ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਨੂਰਮਹਿਲ-ਨਕੋਦਰ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਡੇਢ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਮਿਸਾਲੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੀਂਹ 1647 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਦਯਾ ਨੰਦ ਨੇ ਰੱਖੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ

**ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਤੋ ਤੋਂ 20 ਕਿਮੀ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਰੋੜ੍ਹ

ਨੇੜੇ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਘੱਟੇਦਾਰ ਹੜ੍ਹ]]

**ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਰੋੜ੍ਹ** (ਜਿਹਨੂੰ **ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਹੜ੍ਹ** ਜਾਂ **ਬਰਫ਼ ਦੀਆਂ ਢਿੱਗਾਂ ਡਿੱਗਣੀਆਂ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਕਿਸੇ ਢਲਾਣ ਤੋਂ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਖਿਸਕਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਤਹਿਆਂ ਦੇ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੌੜੇ ਹੋ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹ ਰੋੜ੍ਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਰ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਰਲ਼ਨ ਨਾਲ਼ ਭਾਰ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਪੱਖੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*The Avalanche Education Project 
*Surviving an Avalanche - A guide for children and youth 
*Avalanche Awareness 
*Avalanche Defense Photographs
*Avalanche Canada
*Canadian Avalanche Association
*CBC Digital Archives – Avalanche!
*Colorado Avalanche Information Center
*Center for Snow and Avalanche Studies
*EAWS - European Avalanche Warning Services 
*Sierra Avalanche Center (Tahoe National Forest)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਸਮੀ ਜੋਖੋਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਫ਼
ਗੋਨਿਆਣਾ ਮੰਡੀ

**ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ** ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬਠਿੰਡਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। 2009 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਵੀ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ।ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151201 ਹੈ।

## ਖੇਤਰ 
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 713 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 391 ਘਰ ਹਨ। 

## ਅਬਾਦੀ 
ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 2,059 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਰਦ ਅਬਾਦੀ 1,089 ਹੈ ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 970 ਹੈ। ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 60.56% ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 66.12% ਮਰਦ ਅਤੇ 54.33% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ। 

## ਪ੍ਰਸਾਸਨ 
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2019 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਨਿਆਣਾ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਗੋਨਿਆਣਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਗੋਨਿਆਣਾ_ਕਲਾਂ
ਮੌੜ ਮੰਡੀ

**ਮੌੜ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਗਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਹੜਬ

**ਹੜਬ** ਜਾਂ **ਬਾਚੀ** ਜਾਂ **ਜਬਾੜ੍ਹਾ** ਮੂੰਹ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਕੋਲ਼ ਇੱਕ ਜੋੜਦਾਰ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖ਼ੁਰਾਕ ਜਕੜਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਲਿਜਾਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। *ਹੜਬਾਂ* ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੂੰਹ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਰ ਅਤੇ ਧੌਣ
ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ.

**ਸ਼ਾਰਟ ਮੈਸਿਜਜ਼ ਸਰਵਿਸ** ਜਾਂ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਸਾਰਟ ਸੂਚਨਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਸਤੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੀ ਕਾਢ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਅੱਜ ਪੋਸਟ ਕਾਰਡਾਂ, ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੁਨੇਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਪਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ, ਐਸ. ਐਮ. ਐਸ. ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 160 ਅੱਖਰਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਿਜਲਈ ਸੁਨੇਹੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ-ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕ ਸੀਮਤ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦੇ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਘਟਦੇ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਲਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੇ ਅੱਜ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਨਿੱਕੀ ਤੋਂ ਨਿੱਕੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਾਗਮ ਤਕ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਵੀ ਐਸ ਐਮ ਐਸ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਝੱਟ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਲਾਭ
ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ, ਵਟਸਐਪ ਜਿਹੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਸਾਈਟਾਂ ਵੀ ਬਣਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਸਸਤੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਮੈਸਿਜ ਪੈਕ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ੀ ਸੁਨੇਹਿਆਂ (ਵੁਆਇਸ ਮੇਲ) ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਸਤੇ ਹਨ। ਬਿਜਲਈ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸੀਅਤ ਨਿੱਜਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂਕਿ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਢੁਕਵਾਂ ਮਾਹੌਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦੇ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਬਿਜਲਈ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ‘ਚ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਬਣਾਉਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਸਤਾ ਤੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਸਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਦੇਸਾਂ-ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ-ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
## ਨੁਕਸਾਨ
ਬਿਜਲਈ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਅਹਿਮ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਢਾਹ ਲਾਈ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਹੋਰ ਪਕੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਘ ਤੇ ਅਹਿਸਾਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵਿਆਹਾਂ-ਸ਼ੋਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤਕ ਦੇ ਸੱਦਿਆਂ ਲਈ ਲੋਕ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਜੁੜਨ ਤੇ ਟੁੱਟਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ
2012 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ

**2012 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ** ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਤੀਸਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਲਾਂ ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਿਤੀ 1 ਤੋਂ 15 ਦਸੰਬਰ 2012 ਤੱਕ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਟੀਮਾਂ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਪੂਲ 
16 ਟੀਮਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਮਹਿਮਾਨ ਟੀਮ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੂਲ ਏ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

## ਖੇਡ ਸਥਾਨ 
* ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਪਟਿਆਲਾ
* ਲਾਜਵੰਤੀ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
* ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, Doda, ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ
* ਵਾਰ ਹੀਰੋ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਸੰਗਰੂਰ
* ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਰੋਪੜ
* ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ
* ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
* ਨਹਿਰੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਮਾਨਸਾ
* ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬਠਿੰਡਾ
* ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਜਲੰਧਰ
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਲੁਧਿਆਣਾ
* ਐਮ. ਆਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ

## ਸਮਾਂ ਸਾਰਣੀ 
ਸਾਰੇ ਮੈਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ (UTC +5:30) ਖੇਡੇ ਗਏ।

### ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ਼ 
#### ਪੂਲ A 
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

#### ਪੂਲ B 
:ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

#### ਪੂਲ C 
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

#### ਪੂਲ D 
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

### ਨਾਕ ਆਉਟ ਸਟੇਜ਼ 
#### ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ 
----

#### ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ 
#### ਫਾਈਨਲ 

## ਸਨਮਾਨ 
ਇਸ ਵਾਰੀ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਨੂੰ ਦੋ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਦੁਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 51 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਸੁਕਰਾਨਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
{{ਹਵਾਲੇ]]

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬੱਡੀ
ਯੌਂ-ਬਾਪਤੀਸਤ ਵੈਂਤੂਰਾ

**ਯੌਂ-ਬਾਪਤੀਸਤ ਵੈਂਤੂਰਾ** (ਜਨਮ **ਜੋਵਾਨੀ ਬਾਤੀਸਤਾ ਰੂਬੇਨ** 25 ਮਈ 1794 - 3 ਅਪਰੈਲ 1858) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸੀ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਵੀ ਰਿਹਾ।

## ਜੀਵਨ
ਵੈਂਤੂਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਮਈ 1794 ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਦੇਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ। ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਨਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਵਾਟਰਲੂ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ। 1822 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਯੌਂ-ਫ਼ਰਾਂਸੂਆ ਆਲਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ।

ਮਾਰਚ 1823 ਵਿੱਚ ਵੈਂਤੂਰਾ ਅਤੇ ਆਲਾਰ ਨੇ ਨੌਸ਼ੇਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਿੱਤਾ।

1843 ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਛੱਡ ਕੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। 3 ਅਪਰੈਲ 1858 ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
*ਪਾਊਲੋ ਦੀ ਆਵੀਤਾਬੀਲੇ

## ਹਵਾਲੇ
ਰਾਮਾਂ ਮੰਡੀ

**ਰਾਮਾ ਮੰਡੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਜਾਨ ਅਰੇਨਾ

**ਕਜਾਨ ਅਰੇਨਾ**, ਕਜਾਨ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਰੁਬਿਨ ਕਜਾਨ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 45,105 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਕਜਾਨ ਅਰੇਨਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਮੈਕਸੀਕੋ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

**ਮੈਕਸੀਕੋ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ** ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਦਾ ਢੰਗ ਹੈ। 

## ਕਲਾ
ਮੈਕਸੀਕੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਓਥੋਂ ਦੇ ਮੂਲਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਭਿਆਚਾਰ
ਮੁਹਾਰਨੀ

**ਮੁਹਾਰਨੀ** ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਲਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪੈਂਤੀ ਅਖਰਾਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾ਼ਲੀਆਂ ਲਗਾਂ-ਮਾਤ੍ਰਾਵਾਂ ਦਾ ਲੈਅਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਉੱਚਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਕੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਲਗਭਗ ਉਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ **ਪਹਾੜੇ** ਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਸਿੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦ ਜਿਆਦਾ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਤਾਂ ਮੁਢਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਡੇਰਿਆਂ, ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ, ਗੁਰੂਕੁਲਾਂ ਅਤੇ ਮਦਰੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਮੁਖ਼ ਮਕਸਦ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਗਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਮੁੱਢਲਾ ਗਿਆਨ ਡੇਰਿਆਂ ਜਾਂ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੁਹਾਰਨੀ ਉੱਚਾਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹੀ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।।।।।।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੇਕਾਂ ਲਾ ਕੇ ਮੁਹਾਰਨੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮੁਹਾਰਨੀ ਦੇ ਅੱਖਰ ਤੁਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ:-
ਉੜੇ, ਆੜੇ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਈੜੀ ਡਾਂਗ ਲੈ ਕੇ ਆਈ, ਸੱਸੇ, ਹਾਹੇ ਨੇ ਛੁੜਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੁਮੁਖੀ ਲਿਪੀ
ਮਦਰੱਸਾ

, Mardin, Turkey]]
"**ਮਦਰੱਸਾ**" (, *,* ਬਹੁ. , '''', ) ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਦਾਰੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਨਿਰਪੱਖ, ਵਾਸਤੇ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਦਰੱਸੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਉਸਾਰੀ ਕਲਾ
ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2012 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ ਗਣਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 22 ਦਸੰਬਰ 1887 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ 125ਵਾਂ ਜਨਮ ਦਿਨ 22 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ, ਸਾਲ 2012 ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ 
ਸਾਲ 2012 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 26 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ 125ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2012। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ 22 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ 2012 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਣਿਤ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮ.ਐਸ. ਰਘੂਨਾਥਨ, ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਜੋਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਗਣਿਤਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਸਿੰਘ, ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਗਣਿਤ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ, ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ ਦੇ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ 
ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ, ਕੌਮੀ ਗਣਿਤ ਵਰ੍ਹਾ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਥੀਮ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ ਗਣਿਤ: ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਕੁੰਜੀ। ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 1 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਮੂਸਾ ਯਾਰਡੁਆ ਡੋਮ, ਅਬੂਜਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ 13 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਧੁਣਖਵਾ

**ਧੁਣਖਵਾ** ਜਾਂ **ਟੈਟਨਸ** ਇੱਕ ਲਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪੱਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੜੱਲ (ਕਸਾਅ) ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੇ ਧੁਣਖਵੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੜੱਲ ਹੜਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਾਰ ਇਹ ਖਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਲਈ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਕਈ ਵਾਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਗ ਸਹੇੜਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਵੀਹ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਣ ਲਈ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 10 ਕੁ ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਾਰਨ 
ਟੈਟਨਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ "ਕਲੋਸਟਰੀਡੀਆ ਟੈਟਨੀ" ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟੈਟਨਸ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਟੈਟਨਸ ਜ਼ਖ਼ਮ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਦਮੇ) ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟੈਟਨਸ ਉਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ 
ਟੈਟਨਸ ਅਕਸਰ ਜਬਾੜੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੌਕਜਾਅ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਈਸਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੜੱਲ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਛਾਤੀ, ਗਰਦਨ, ਪਿੱਠ, ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਕੜੱਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਸੰਕੁਚਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਟੈਟਨੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਬੇਚੈਨੀ, ਚਿੜਚਿੜੇਪਨ, ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੌਰਾਨ ਜਲਣ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਧਾਰਨ ਅਤੇ ਟੱਟੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਟੈਟਨਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 10% ਲੋਕ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਣਵਿਆਹੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* Tetanus Information from Medline Plus
* Tetanus Surveillance -- United States, 1998-2000 (Data and Analysis)
* Video: Generalized tetanus in a 70-year-old woman (Neurology) 
* Video: Tetanus in dogs

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੁਣਖਵਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਰੋਗ
ਸਟੈੱਮ ਸੈੱਲ

**ਸਟੈੱਮ ਸੈੱਲ** ਵਿਲੱਖਣ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਾਲੀ ਸੈੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਲਹੂ, ਦਿਮਾਗ਼ ਜਾਂ ਹੱਡੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਟੈੱਮ ਸੈੱਲ ਨਿਵੇਕਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਸੈੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੜ ਸਵੈ-ਸੁਰਜੀਤ (ਰੀਜੈਨਰੇਟ) ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਹੋਰ ਸੈੱਲਾਂ ’ਚ ਵੰਡੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਟੈੱਮ ਸੈੱਲ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਗਿੱਲੇਪਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਮਰਜ਼ੀ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੈੱਲ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਅਰਬਾਂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ, ਲਹੂ, ਹੱਡੀ, ਦਿਮਾਗ਼ ਆਦਿ ਹਰ ਅੰਗ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਟੈੱਮ ਸੈੱਲ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਸਰ ਜੌਨ.ਬੀ. ਗੁਰਡੌਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨਯਾ ਯਮਨਕਾ ਨੂੰ ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
## ਥਰੈਪੀ
ਰੀਜੈਨਰੇਟਿਵ ਥਰੈਪੀ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲੱਭੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ- ਗੰਜੇਪਨ, ਜਿਗਰ, ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਰਿਪੇਅਰ, ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਪਾਰਕਿੰਨਸਨ, ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ, ਜੈਨੇਟਿਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਆਦਿ। ਰੀਜੈਨਰੇਟਿਵ ਥਰੈਪੀ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਅੰਗ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ -1800 ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ’ਤੇ ਜਮਾ ਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਸੰਜੋਅ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਪਿਘਲਾ ਕੇ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਕੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਵਿਜਨੇਸ਼ਵਰਾ

**ਵਿਜਨੇਸ਼ਵਰਾ** ਭਾਰਤ ਦਾ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨਦਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਮਿਤਾਕਸ਼ਰਾ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਬੰਧ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਮਿਤਾਕਸ਼ਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਤੁਰ, ਗੁਲਬਰਗਾ ਨੇੜੇ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਚਾਲੁਕਿਆ ਰਾਜਾ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤੀਆ VI (1076-1126) ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਬਲਰਾਮ (ਲੇਖਕ)

**ਬਲਰਾਮ** (ਜਨਮ 25 ਜੂਨ, 1964) ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ,ਅਨੁਵਾਦਕ,ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕ ਹੈ। 
## ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਬਲਰਾਮ ਕਪੂਰਥਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਟਿਆਲੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਤੱਕ ਉਹ ਕਪੂਰਥਲੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ 90ਵਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਨਾਟਕ
#*ਇਟਸ ਨਾਟ ਐਨ ਅਫ਼ੇਅਰ* (ਮਰਹੂਮ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ)
#*ਮਾਤ ਲੋਕ* 
#*ਜੂਠ* (ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਾਲਮੀਕੀ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ)
# *ਨੋ ਅਗਜਿਟ* (ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ)
#*ਤੈਂ ਕੀ ਦਰਦ ਨਾ ਆਇਆ* (2002 ਗੁਜਰਾਤ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ)
#*ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ* (ਨਾਵਲ 'ਬੋਲ ਮਰਦਾਨਿਆ' ਦਾ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ)
#*ਸ਼ਹਾਦਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ*
# *ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ* (2022)

### ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ
#*ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ*
#*ਗੋਦੋ ਦੀ ਉਡੀਕ* (ਲੇਖਕ- ਸੈਮੂਅਲ ਬਰਕਲੇ ਬੈਕਟ)
# *ਗੈਂਡੇ*
#*ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ* (First and Last Freedom) (ਲੇਖਕ- ਜੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ)
#*ਤਾਓ ਆਫ਼ ਫਿਜਿਕਸ*
#*ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ* (On Education) (ਲੇਖਕ - ਜੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ)
#*ਜਿਊਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ* (ਜੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ) (ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆੱਟਮ ਆਰਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ)
#*ਦਰਸ਼ਨ-ਦਿਗਦਰਸ਼ਨ* (ਰਾਹੁਲ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤਯਾਯਨ) (ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆੱਟਮ ਆਰਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ)
#*ਬੰਦੇ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ* (ਪੀ.ਡੀ. ਓਸਪੇਂਸਕੀ)
#*ਸਿਸਿਫ਼ਸ ਦੀ ਮਿਥ* (ਅਲਬੇਅਰ ਕਾਮੂ)
#*ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ* (ਅਮਨ ਮਦਾਨ)
#*ਮੁਸਲਿਮ ਗਾਇਬ!* (ਸਈਦ ਨਕਵੀ ਦੇ ਨਾਟਕ The Muslim Vanishes ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ)
#*ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ* (ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਤਿਸੰਗ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿਚਲੇ ਭਾਸ਼ਣ; ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਾਈ)
#### 2023
#*ਸੋਮਨਾਥ* (ਰੋਮਿਲਾ ਥਾਪਰ)
#*ਰੱਬ ਕੀ ਹੈ?* (On God) (ਲੇਖਕ - ਜੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ)
#*ਬਦਲਣ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ* (Urgency of Change) (ਲੇਖਕ - ਜੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ)
#### 2024
#*ਜਿਨਾਹ: ਉਸਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ, ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ* (ਲੇਖਕ: ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਅਹਿਮਦ) (ਛਪਾਈ ਅਧੀਨ...)

### ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ
#''ਬੋਲ ਮਰਦਾਨਿਆ (ਜਸਬੀਰ ਮੰਡ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਸੂਰਜੀ ਸੈੱਲ

**ਸੂਰਜੀ ਸੈੱਲ** ਜਾਂ ਸਿਲੀਕਾਨ ਸੈੱਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੈਮੀ-ਕੰਡਕਟਰ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜੀ ਉਰਜਾਂ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਉਤਸਾਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗਰਮੀ ਛੱਡੇਗਾ ਜਾਂ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਦੋੜੇਗਾ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਡ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਰੰਟ ਪਰਵਾਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੌਰ ਊਰਜਾ (ਤਾਪ ਊਰਜਾ+ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਊਰਜਾ) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਸਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰਹਿਤ ਊਰਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿਲੀਕਾਨ ਸੂਰਜੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਲੀਕਾਨ ਸੂਰਜੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਪੈਨਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈੱਲਾਂ ’ਤੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸੈੱਲ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਸ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਿਲੀਕਾਨ ਵਰਗੇ ਸੈਮੀ-ਕੰਡਕਟਰ ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੈਮੀ-ਕੰਡਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਡਕਟਰ ਤੇ ਇਨਸੂਲੇਟਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਲੀਕਾਨ, ਜਰਮੇਨੀਅਮ, ਇੰਡੀਅਮ ਫਾਸਫਾਈਡ ਆਦਿ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੈਮੀ-ਕੰਡਕਟਰ ਪਦਾਰਥ ਹਨ। ਸੈਮੀ-ਕੰਡਕਟਰ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਦੇ ਚਾਲਕ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਆਊਟਪੁਟ ਸਿਰਫ਼ 15-20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੀ ਹੈ। 
## ਲਾਭ
ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਸ਼ੋਰ ਦੇ ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜੀ ਪੈਨਲ ਬਿਜਲੀ ਮੋਟਰਾਂ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੱਖੇ, ਟਿਊਬ ਲਾਈਟਾਂ, ਬਲਬ, ਟੀ.ਵੀ ਵੀ ਚਲਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜੀ ਸੈੱਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਲਰ ਉਰਜਾ
ਯੌਂ-ਫ਼ਰਾਂਸੂਆ ਆਲਾਰ

ਦੁਆਰਾ ਆਲਾਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰ]]
**ਯੌਂ-ਫ਼ਰਾਂਸੂਆ ਆਲਾਰ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: Jean-François Allard; 1785 - 1839) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸੀ ਜੋ ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ।

## ਜੀਵਨ
### ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਕਾਲ
ਇਹ ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਵਕਤ ਦੋ ਵਾਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਕਰ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

ਜੂਨ 1834 ਵਿੱਚ ਆਲਾਰ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਕੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਾਪਿਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1839 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ
2014 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ

**2014 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ** ਪੰਜਾਵਾਂ ਵਿਸਵ ਕੱਪ ਜੋ 7 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 20 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਪੰੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ 6 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕੱਪ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਰੀ ਮਾਨ, ਹਰਸਦੀਪ ਕੌਰ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ਨ ਕਪੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਗਿਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ.
## ਟੀਮਾਂ
12 ਦਿਨ ਚੱਲੇ ਇਸ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ 11 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 8 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।

### ਮਰਦ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਸਥਾਨ
* ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸਟੇਡੀਅਮ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
*ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਢੁਡੀਕੇ
* ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਰੂਪਨਗਰ
* ਏ. ਐਸ.ਕਾਲਜ ਸਟੇਡੀਅਮ ਖੰਨਾ
* ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ
*ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ
* ਲਾਲਵੰਤੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
*ਪੰਜਾਬ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਨਾਭਾ
*ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਲਾਲਾਬਾਦ
*ਸ਼ਹੀਦ ਕੈਪਟਨ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭਿੰਦਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਮਹਿਤਾ ਚੌਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
*ਸ਼ਹੀਦ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਕਬੱਡੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦਿੜਬਾ
*ਬਾਬਾ ਕਾਲਾ ਮਿਹਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਰਨਾਲਾ
*ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਾਦਲ

### ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ਼
#### ਪੂਲ A
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### ਪੂਲ B
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### ਨਾਕ ਆਉਟ ਸਟੇਜ਼
#### ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ
----

#### ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ
### ਫਾਨਲ ਮੈਚ
## ਔਰਤਾਂ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ਼
#### ਪੂਲ A
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

#### ਪੂਲ B
: ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ

----

----

----

----

----

----

----

### ਨਾਕ ਆਉਟ ਸਟੇਜ਼
#### ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ
----

#### ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ
#### ਫਾਈਨਲ
## ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ
;ਟੀਵੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬੱਡੀ
ਸਰਾਏ ਲਸ਼ਕਰੀ ਖ਼ਾਨ

**ਸਰਾਏ ਲਸ਼ਕਰੀ ਖ਼ਾਨ** (ਦੋਰਾਹਾ ਨੇੜੇ) ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਕੋਟਾਂ ਦੇ ਐਨ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 1667 ਈ ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਜਨਰਲ ਲਸ਼ਕਰੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਲਸ਼ਕਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਫੌਜ | ਇਹ ਫੌਜ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ | ਇਹ ਮਿਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀਵਾਲਾ ਮਿਸਲ ਹੇਠ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ | ਨਿਸ਼ਾਨੀਵਾਲਾ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਰਦਾਰ ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ ਜੀ, 
ਇਸ ਸਰਾਏ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ | ਇਹ ਸਰਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ | ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ | ਉਨਾਂ ਨੇ ਸਰਾਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਕੇ , ਉਵੇਂ ਹੀ ਖੜੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ | ਸਰਾਏ ਵਿਚਕਾਰ ਮਸੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਖੜੀ ਹੈ | ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਇੰਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ | 
ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ* ਦੀ ਇਥੇ ਸੂਟਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸਹੂਰ ਹੋਈ।

## ਗੈਲਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਫ਼ੌਜ

**ਫ਼ੌਜ** ਜਾਂ **ਸੈਨਾ** ਉਹਨਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ਼ ਮਾਰੂ ਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮੁਲਕ ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਕੁਝ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਣ। ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁਲਕ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਲੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਫ਼ੌਜ ਕੋਲ਼ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਅਤੇ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਏਜੰਡੇ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕਰਨਾ, ਸਨਅਤਾਂ ਜਾਂ ਨਿਗਮਾਂ ਦੇ ਮਾਲੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਬਾਦੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ, ਉਸਾਰੀ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸਮਾਜੀ ਰੀਤਾਂ-ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਚੌਂਕੀਦਾਰੀ ਕਰਨੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
*ਫ਼ੌਜਸ਼ਾਹੀ
*ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ
*ਫ਼ੌਜੀ ਜੁੰਡੀ

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* Military Expenditure % of GDP hosted by Lebanese economy forum, extracted from the World Bank public data

* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੌਜ
ਨਿਰਮਾਣ

ਬਣਤਰ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਰੇ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਨਅਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ੀਸਦਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।]]

**ਇੰਡਸਟਰੀ** ਜਾਂ **ਸਨਅਤ** ਜਾਂ **ਉਦਯੋਗ** ਕਿਸੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਟੋਲੀ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੋਮਾ ਉਹਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਸਨਅਤ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਜੁੱਟ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦੇ ਕਈ ਸਰੋਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਸਨਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਨਅਤੀ ਇਨਲਕਾਬ ਵੇਲੇ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੀਗਰੀ ਸਨਅਤ, ਪੈਦਾਵਾਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਹਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਤਜਾਰਤੀ ਅਤੇ ਬਿਸਵੇਦਾਰੀ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਗਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਆਈਆਂ ਤਰੱਕੀਆਂ ਸਦਕਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਕੋਲ਼ੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਨਅਤ
ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਰੁਬਿਨ ਕਜਾਨ

**ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਰੁਬਿਨ ਕਜਾਨ**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਰੂਸ ਦੇ ਕਜਾਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਕਜਾਨ ਅਰੇਨਾ ਹੈ,

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਰੁਬਿਨ ਕਜਾਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  
*ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਰੁਬਿਨ ਕਜਾਨ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ
*ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਰੁਬਿਨ ਕਜਾਨ ਫੇਸਬੁਕ ਉੱਤੇ
*ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਰੁਬਿਨ ਕਜਾਨ ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਤੇ
*ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਰੁਬਿਨ ਕਜਾਨ ਇਨਸਟਗਰਾਮ ਉੱਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ

***ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ*** 26 ਜਨਵਰੀ 2006 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਕੇਸ਼ ਓਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮਿਰ ਖਾਨ,  ਸਿੱਧਾਰਥ ਨਰਾਇਣ, ਸੋਹਾ ਅਲੀ  ਖ਼ਾਨ, ਕੁਣਾਲ ਕਪੂਰ, ਮਾਧਵਨ, ਸ਼ਰਮਨ ਜੋਸ਼ੀ, ਅਤੁੱਲ ਕੁਲਕਰਣੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਸ਼ ਐਕਟਰੈਸ ਏਲਿਸ ਪੈਟਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।  ਪੰਝੀ ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇਹ ਫਿਲਮ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਦੀਆਂ ਰਵਿਸ਼ਟੀਆਂ  ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਦੀ ਸੈਨਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। 

ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਲਈ 2006 BAFTA ਇਨਾਮ ਵਿੱਚ ਨਾਮਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਐਂਟਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾ
1859

**1859** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1850 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਘਟਨਾ 
31 ਮਈ &ndash; ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਬਿਗ ਬੈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
24 ਨਵੰਬਰ - ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਨੇ ਕਿਤਾਬ **ਓਰਿਜਿਨ ਆਫ਼ ਸਪੀਸਿਜ਼ ਬਾਈ ਮੀਨਜ਼ ਆਫ਼ ਨੈਚੂਰਲ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ** ਛਾਪੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 1250 ਕਾਪੀਆਂ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਵਿਕ ਗਈਆਂ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1860

**1860** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1860 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*9 ਜੂਨ&ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਭਾਈਮ ਨਾਵਲ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ।
*6 ਨਵੰਬਰ&ndash; ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਿਆ।
## ਜਨਮ
*15 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਨੀਅਲ ਰੀਬਰਗ ਫਿਨਸਨ ਦਾ ਜਨਮ।
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮੀਹਾਇਲ ਸਾਦੋਵਿਆਨੋ

**ਮੀਹਾਇਲ ਸਾਦੋਵਿਆਨੋ** (; 5 ਨਵੰਬਰ 1880 – 19 ਅਕਤੂਬਰ 1961) ਇੱਕ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਹਸਤੀ ਸੀ। ਉਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੋਮਾਨੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਕਲਾ ਰੁਝਾਨ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। *ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਕੋਕੋਰ* (ਨਾਵਲ) ਅਤੇ *ਝੁਗੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ* ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਾਦੋਵਿਆਨੋ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕਿਰਤੈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਰਦਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇਰੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗਰਾਮ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਨਿੱਕੀ ਆਂਦਰ

**ਨਿੱਕੀ ਆਂਦਰ** (ਜਾਂ **ਨਿੱਜੀ ਆਂਤੜੀ**) ਮਨੁੱਖੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਪੇਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਆਂਦਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇ ਹਾਜ਼ਮੇ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਕੀ ਆਂਦਰ ਡੂਡੀਨਮ, ਜੀਜੂਨਮ ਅਤੇ ਇਲੀਅਮ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਡੀ ਦੀ ਟੂਟੀ ਰਾਹੀਂ ਪੈਂਕਰੀਆਜ਼ ਦੀ ਨਾਲ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਂਕਰੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤੇ ਦੇ ਰਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਬਣਤਰ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਵਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਅੰਤੜੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 6.9 ਮੀਟਰ (22’8’’) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 7.1 ਮੀਟਰ (23’4’’) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸੀਮਾ 4.6 ਮੀਟਰ (15’) ਤੋਂ 9.8 ਮੀਟਰ (32’) ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਸ 2.5-3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਡੂਡੀਨਮ
ਇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਲਗਭਗ 20-25 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ)। ਇਹ ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਅੱਖਰ ‘C’ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਕ ਦੇ ਸਿਰ ਦੁਆਲੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧ-ਪਚੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਿੱਤੇ ਅਤੇ ਪਾਚਕ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਚਨ ਰਸ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਚਕ ਐਂਜਾਈਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨਜ਼ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਿਸੇਲਸ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਪਾਯਸੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡੂਡੀਨਮ ਵਿੱਚ ਬਰੂਨਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਈਕਾਰਬੋਨੇਟ ਯੁਕਤ ਇੱਕ ਖਾਰੇ ਤਰਲ ਦਾ ਰਸਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਅੱਧ-ਪਚੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਜੀਜੂਨਮ
ਇਹ ਡੂਡੀਨਮ ਨੂੰ ਇਲੀਂਅਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਛੋਟੀ ਅੰਤੜੀ ਦਾ ਮੱਧ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 2.5 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਗੋਲ ਪਰਤਾਂ ਪਿਲਕੇ ਸਰਕੂਲੇਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਾਚਕ ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮੀਨੋ- ਐਸਿਡ, ਫੈਟੀ-ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਲਾਹੂਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਡੁਓਡੀਨਮ ਦੀਆਂ ਮੁਅੱਤਲ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਡੁਓਡੀਨਮ ਨੂੰ ਜੀਜੂਨਮ ਤੋਂ ਅਲਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਇਲੀਅਮ
ਇਹ ਛੋਟੀ ਅੰਤੜੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 3 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੀਜੂਨਮ ਵਾਂਗ ਵਿਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ- ਬੀ12 ਅਤੇ ਬਾਈਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ਾਬਾਂ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲੀਓਸੀਕਲ ਸੰਗਮ ਤੇ ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ ਦੇ ਸੀਕਮ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਢਿੱਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਵਸ

**ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਵਸ** ਹਰ ਸਾਲ 10 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 10 ਦਸੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਲਮੀ ਐਲਾਨਨਾਮੇ (ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਡਿਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ) ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਦੇ 58 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦਾ ਮੁੱਢ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ (1945) ਸਮੇਂ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ (1939 ਤੋਂ 1945) ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਣਿਆਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜਰਮਨ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 30 ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਅੰਗ ਹਨ। 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
* Vice Chancellor Sangam University Bhilwara Speaks on Human Rights Day at JMA Pilani Rajasthan 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਨ
ਏਵਾਰਿਸਤ ਗੈਲੂਆ

**ਏਵਾਰਿਸਤ ਗੈਲੂਆ** (; 25 ਅਕਤੂਬਰ 1811 - 31 ਮਈ 1832) ਇੱਕ ਅਜ਼ੀਮ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜੋ ਕਰੀਬਨ ਬੀਹ ਬਰਸ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਹੀ ਜੀਵਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਗੈਲੂਆ ਥਿਓਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੌਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਜਰੂਰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਲਜਬਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸੂਤਰ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਹਨ (ਸਮੀਕਰਣ ax^2+bx+c=0, ਜਿੱਥੇ a ਸਿਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੈ)।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
### ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਗੈਲੂਆ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1811 ਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਬਾਪ ਸਕੂਲ ਮਾਸਟਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੇਅਰ ਵੀ ਬਣਿਆ। ਮਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਘਰ ਪਰ ਹੋਈ। 1823 ਵਿੱਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਜਿਥੇ ਡਸਿਪਲਿਨ ਦੀ ਬੜੀ ਸਖ਼ਤੀ ਸੀ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਨਕਲਾਬ ਔਰ ਸਿਆਸੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਸੀ। ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਵਾਮ ਲਿਬਰਲ ਅਤੇ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਇੱਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਾਂਦਾ, ਦੂਸਰਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨਾਲ ਗੈਲੂਆ ਦੇ ਸ਼ਦੀਦ ਸਿਆਸੀ ਮੱਤਭੇਦ ਸਨ। ਗੈਲੂਆ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਚਸਕਾ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਮਗਰ ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਪੱਤਰੀ ਘਾੜਤ

**ਪੱਤਰੀ ਘਾੜਤ** ਜਾਂ **ਪੱਤਰ ਉਸਾਰੀ** ਜਾਂ **ਪਲੇਟ ਟੈੱਕਟੌਨਿਕਸ** () ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਟਾਨ-ਮੰਡਲ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਧਾਂਤੀ ਨਮੂਨਾ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਵਹਾਅ ਦੇ ਨੇਮ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਵਿਕਾਸ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਗਲੇਰੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭੌਂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਇਸ ਨੇਮ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਕਬੂਲਿਆ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੇ 1950ਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੂਹਰਲੇ 60ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਫ਼ਰਸ਼ ਦੇ ਪਸਾਰ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਨਿਖਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਚਟਾਨ-ਮੰਡਲ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲਾ ਸਖ਼ਤ ਖ਼ੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਧਰਤੀ ਦਾ ਖੇਪੜ ਅਤੇ ਉਤਲਾ ਮੈਂਟਲ), ਕਈ ਸਾਰੇ ਘਾੜਤੀ ਪੱਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ (ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਸਰੇ) ਵੱੱਡੇ ਪੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਨਿੱਕੇ ਪੱਤਰ ਵੀ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੱਤਰ ਖਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਚਾਲ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹੱਦ-ਬੰਨੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਿਲਾਪੀ, ਵਿਛੋੜ ਜਾਂ ਕਾਇਆ-ਪਲਟੀ। ਭੁਚਾਲ, ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ, ਪਹਾੜ-ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੱਡ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਸਭ ਇਹਨਾਂ ਪੱਤਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਬੰਨੇ ਉੱਤੇ ਵਪਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪੱਤਰੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਾਂਭ ਪੱਖੋਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਫ਼ਰ ਤੋਂ 100 ਮਿਮੀ ਤੱਕ ਹਿੱਲ-ਜੁੱਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਇਹ ਸਦਾ ਹਿੱਲਦੀ ਧਰਤੀ: ਪੱਤਰੀ ਘਾੜਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। USGS.
* ਪੱਤਰੀ ਘਾੜਤ ਦੀ ਸਮਝ । USGS.
* ਦ ਪਲੇਟਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ । Jackson School of Geosciences.
* ਘਾੜਤੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ । Example of calculations to show that Earth Rotation could be a driving force.
* Bird, P. (2003); ਪੱਤਰੀ ਹੱਦਾਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਾਣੀ ਡਿਜੀਟਲ ਨਮੂਨਾ।
* ਘਾੜਤੀ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ।
* GPlates, ਪੱਤਰੀ ਘਾੜਤ ਦੇ ਦਰਸਾਵੇ ਲਈ ਡੈਸਕਟਾਪ-ਮੁਆਫ਼ਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ।
* MORVEL plate velocity estimates and information. C. DeMets, D. Argus, & R. Gordon.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰੀ ਘਾੜਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਂ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੁਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨ
ਵਬਾਅ

**ਵਬਾਅ** ਜਾਂ **ਵਬਾ** ਜਾਂ **ਮਰੀ** ਸਮੇਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਮੁੱਦਤ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਲਾਗ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਪਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਮੈਨਿੰਜੋਕੌਕਲ ਦੀ ਲਾਗ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ 1 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਪਿੱਛੇ 15 ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲ਼ੀ ਹੱਲੇ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਵਬਾਅ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* European Centre for Disease Prevention and Control
* International Epidemiological Association  (IEA)
* A Dictionary of Epidemiology (IEA)
* People's Epidemiology Library
* Video Discussion of the Prostate Cancer Epidemic

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਬਾਅ
ਮਹਾਂਮਾਰੀ

resulted in dramatic mortality worldwide]]

**ਮਹਾਂਮਾਰੀ** ਜਾਂ **ਮਹਾਂਮਰੀ** ਕਿਸੇ ਲਾਗ ਦੇ ਰੋਗ ਦਾ ਵਬਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਇਲਾਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਈ ਮਹਾਂਦੀਪ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਦੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਬਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਸਰਿਆ ਸਥਾਨੀ ਰੋਗ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੱਖੋਂ ਟਿਕਾਊ ਰਹੇ, ਨੂੰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਫ਼ਲੂ ਦੀਅਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮੀ ਫ਼ਲੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਗੁਜ਼ਰੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੀਚਕ ਅਤੇ ਟੀਬੀ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏਡਜ਼ ਅਤੇ 1918 ਅਤੇ 2009 ਦੀਆਂ ਸਵਾਈਨ ਫ਼ਲੂ ਅਤੇ ਬਰਡ ਫ਼ਲੂ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਲ਼ੀ ਮੌਤ ਨਾਮਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬੇਹੱਦ ਮਾਰੂ ਸੀ ਜਿਹਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 7.5 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲਈ ਸੀ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* WHO – Authoritative source of information about global health issues
* Past pandemics that ravaged Europe
* CDC: Influenza Pandemic Phases
* European Centre for Disease Prevention and Control – ECDC
* The American Journal of Bioethics' ethical issues in pandemics page 
*TED-Education video – How pandemics spread.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ