open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਵੇਜ਼

**ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਵੇਜ਼** ਇੱਕ ਫ਼ਲੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਏਈ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ (ਐਮੀਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) I ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਅਬੂ ਦਾਬੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਖਲੀਫ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਅਬੂ ਦਾਬੀ ਵਿੱਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ Iਇਤਿਹਾਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਵੰਬਰ 2003 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ I
ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 120 ਯਾਤਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ I ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਜੁਲਾਈ 2016 ਤੱਕ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ, ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 122 ਏਅਰਬੱਸ ਜਹਾਜ ਅਤੇ ਬੋਇੰਗ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਨਾਲ ਕਾਰਗੋ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ I ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ, ਇਤਿਹਾਦ ਨੇ 14.8 ਲੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਕੇ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ 22.3% ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਯੂਐਸ $9.02 ਅਰਬ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਯੂਐਸ $103 ਲੱਖ ਦਾ ਸ਼ੁਧ ਲਾਭ ਹੋਇਆ I ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੀ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਅਧਾਰਿਤ ਏਅਰਲਾਈਨ ਐਮੀਰੇਟਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਸਰੀ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ I ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਬੇਸ ਅਬੂ ਦਾਬੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ I

ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਆਪਣੇ ਪ੍ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਯਾਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਤਿਹਾਦ ਹੌਲੀਡੇਅਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਦ ਕਾਰਗੋ ਦਾ ਵੀ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ I ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ, ਇਤਿਹਾਦ ਨੇ “ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਪਾਰਟਨਰਜ਼” ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਲੀਟਾਲਿਆ, ਜੈਟ ਏਅਰਵੇਜ਼, ਏਅਰ ਬਰਲਿਨ, ਨੀਕੀ, ਏਅਰ ਸਰਬਿਯਾ, ਏਅਰ ਸੇਸ਼ੈਲਜ਼ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਦ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ I ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੋਲ ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ I ਇਹਨਾਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਬੁਕਿੰਗ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਕਤੱਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ I ਨੀਕੀ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਨਾਲ, ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਜਿਨ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਪਾਰਟਨਰਜ਼ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਰੱਖਿਆ I
ਮੋਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਤੱਕ, ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਸਕਾਈਟਰੈ੍ਕਸ ਦੁਆਰਾ 5 ਸਿਤਾਰਾ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੋਨ ਏਅਰਵੇਜ਼, ਏਸ਼ੀਆਨਾ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਕੈਥੇਅ ਪੈਸੇਫਿਕ, ਈਵੀਏ ਏਅਰ, ਗਰੁੱਡਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਹੈਣਣ ਏਅਰਲਾਈਨਸ,ਕਤਾਰ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ I

## ਨਾਮ
ਇਤਿਹਾਦ ਨਾਂ إتّحادਇਤਿਹਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਰੋਮਨਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਹੈ – ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਕੱਠ (‘ਯੁਨੀਅਨ’), ਜੋਕਿ ਯੁਨਾਇਟੇਡ ਅਰਬ ਐਮੀਰੇਟਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਤੇ ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ I

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਤਿਹਾਦ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਜੁਲਾਈ 2003 ਵਿੱਚ ਯੁਨਾਇਟੇਡ ਅਰਬ ਐਮੀਰੇਟਸ ਦੀ ਦੁਸਰੀ ਫ਼ਲੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ, ਰੋਇਲ (ਅਮੀਰੀ) ਡਿਕਰੀ ਜੋਕਿ ਸ਼ੇਖ ਖਲੀਫ਼ਾ ਬਿਨ ਜ਼ਾਇਦ ਅੱਲ ਨਾਹਜ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਅਬੂ ਦਾਹਬੀ ਲਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਡਾਰਵਿਸ਼ ਅਲੱਕਹੂਰੀ ਸ਼ੇਖ ਖਲੀਫ਼ਾ ਬਿਨ ਜ਼ਾਇਦ ਅੱਲ ਨਾਹਜ਼ਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਰਵਿਸ਼ ਅਲੱਕਹੂਰੀ ਨੇ ਅਬੂ ਦਾਹਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ Iਉਸ ਨੇ ਏਈਡੀ500 ਲੱਖ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ I ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦਘਾਟਨੀ ਉਡਾਣ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋਕਿ 5 ਨਵੰਬਰ 2003 ਨੂੰ ਅੱਲ ਏਇਨ ਲਈ ਭਰੀ ਗਈ I12 ਨਵੰਬਰ 2003 ਨੂੰ,ਇਤਿਹਾਦ ਨੇ ਬੇਇਰੁਟ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਵਪਾਰਕ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ Iਇਤਿਹਾਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗਲਫ਼ ਏਅਰ ਹੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸੀ ਜੋਕਿ ਅਬੂ ਦਾਹਬੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਸਹਿ ਮਾਲਿਕ ਬਹਿਰੇਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨੇਤ ਵੀ ਸੀ I

## ਹਵਾਲੇ-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਮਾਰਕਸ ਸੋਹੋ ਵਿੱਚ

***ਮਾਰਕਸ ਸੋਹੋ ਵਿੱਚ***  (Marx in Soho) ਇੱਕ 1999 ਵਨ-ਮੈਨ ਪਲੇ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹਾਵਰਡ ਜਿਨ ਨੇ  19ਵੀਂ-ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ ਨੇ ਇਹ ਨਾਟਕ "ਉਹ ਮਾਰਕਸ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਭਾਵ ਮਾਰਕਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਬੰਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਕੱਪੜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। "

*ਮਾਰਕਸ ਸੋਹੋ ਵਿੱਚ* ਅਕਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕਸ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਇਸਦੇ ਅਮਾਨਵੀਕ੍ਰਿਤ ਵਰਜਨ ਤੋਂ  ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਤੋਂ ਡਿਫੈਂਡ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
thumb|ਮਾਰਕਸ ਸੋਹੋ ਵਿੱਚ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ, 1875 ਵਿੱਚ
ਜਿੰਨ ਮੁਖਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ  ਨਾਟਕੀ ਸਬੂਤ ਦੇਖ ਲਏ ਸਨ "ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਦੰਭ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਕਲਾਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ.... ਮੇਰੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਦੋਸਤ ਮੈਨੂੰ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਏ।ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੈਨਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਨਾਂ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਹਰੇ ਲਿਖੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੜਕ ਤੇ ਮਾਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਸਾਇਰਨ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੇ ਘੁੜ ਸਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭੀੜ ਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ।  ਮੈਨੂੰ  ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੁਲਸੀਏ ਡੰਡਾ ਮਾਰ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਈ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੋਚ ਸੁਇਝ ਰਹੀ ਸੀ: ਪੁਲਿਸ, ਰਾਜ, ਵੱਡੇ ਦੌਲਤਮੰਦਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ।  ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਇਕੱਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕਲਾਸ ਦੇ ਸੀ।"

## ਸੂਚਨਾ
ਅਲੀਗੜ੍ਹ (ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ)

**ਅਲੀਗੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ** ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਲੀਗੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹੈ।ਈਵੀਐਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਸਹਿਤ VVPAT ਸਹੂਲਤ ਇੱਥੇ 2017 ਦੀ ਯੂ ਪੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਏਗੀੰ।

## ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ 
* 1957: ਅਨੰਤ ਰਾਮ ਵਰਮਾ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
* 1962: ਅਬਦੁਲ ਬਸੀਰ ਖਾਨ,  ਭਾਰਤੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ
* 1967: ਆਈ. ਪੀ. ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਜਨ ਸੰਘ
* 1969: ਅਹਿਮਦ ਲੂਤ ਖਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
* 1974: ਆਈ. ਪੀ. ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਜਨ ਸੰਘ
* 1977: ਮੋਜ਼ਿਜ਼ ਅਲੀ ਬੇਗ, ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
* 1980: ਖਵਾਜ਼ਾ ਹਲੀਮ, ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਸੈਕੂਲਰ)
* 1985: ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
* 1989: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੁਮਾਰ Navman, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
* 1991: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੁਮਾਰ Navman, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
* 1993: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੁਮਾਰ Navman, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
* 1996: ਅਬਦੁਲ ਖਾਲਿਕ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ
* 2002: ਵਿਵੇਕ ਬੰਸਲ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
* 2007: ਜ਼ਮੀਰ ਉੱਲਾ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ
* 2012: ਜ਼ਫਰ ਆਲਮ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Official Site of Legislature in Uttar Pradesh
* Uttar Pradesh Government website
* UP Assembly
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਉਰਈ

thumb|ਮਹਿਲ ਤਲਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕੀ - ਸਤਯਮ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ
**ਉਰਈ** ਜਲੌਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਬ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਲੌਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਝਾਂਸੀ ਸਬਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ NH-25 ਤੇ ਝਾਂਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਉਰਈ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਸੰਤ (ਰਿਸ਼ੀ) ਉਦਾਲਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜੋ ਝਾਂਸੀ, ਮਹੋਬਾ ਅਤੇ ਕਲਪੀ ਦੇ  ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁੱਲ ਹੈ। ਉਰਈ ਰਾਜੇ 'ਮਾਹਿਲ' ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਚੁਗਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਬਦਨਾਮ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜਿਆਂ ਆਹਲਾ ਅਤੇ ਉਦਾਲ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਹਲਾ ਅਤੇ ਉਦਾਲ ਰਾਜਪੂਤ ਸਨ।

ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲੋਂ ਅੱਕ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸੌ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਚਕਾਨਾ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ  ਅਤੇ ਸ਼ਿਸਟਾਚਾਰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।  ਬਾਨਾਫਰ ਰਾਜਪੂਤ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਆਹਲਾ, ਮਹਾਨ ਚੰਦੇਲ ਰਾਜਾ ਪਰਮਲ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਨਰਲ ਸੀ, ਜੋ 1182 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਸੀ। ਆਹਲਾ, ਆਹਲਾ-ਖੰਡ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਹੀਰੋਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਆਹਲਾ-ਖੰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਖੇਤਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਗਾਉਣ ਹੈ  ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮਲ ਰਾਸੋ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ
ਨੀਤੂ

**ਨੀਤੂ** (ਜਨਮ 12 ਜੁਲਾਈ 1979) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਿਕਾ ਹਨ।

ਨੀਤੂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੀਜ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਐੱਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐੱਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਘੁੱਦਾ (ਬਠਿੰਡਾ) ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹਨ।

## ਪੁਸਤਕਾਂ 
**ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ-2008)*
**ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕਿਤੇ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ-2016)*
**ਮੈਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਚਾਹੀਦੀ ਐ (ਅਨੁਵਾਦ-2019)*
*''ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ:ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਪ੍ਰਵਚਨ

### ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
**ਸੁਪਨਸਾਜ਼**
 
 ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ 
 ਮੈਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਔਰਤ ਹਾਂ
 ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਸੁਰਖੀ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੀਆਂ 
 ਚੂੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ 
 ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ 
 ਕਿਤਾਬਾਂ ਖ਼ਰੀਦਦੀਆਂ ਹਨ 
 
 ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਸਾਂ ਵਿੱਚ 
 ਕੰਘਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਨਹੀਂ 
 ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਕਲਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ 
 ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੀਆਂ 
 
 ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਮਝ 
 ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ 
 ਮੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਹਰ ਕੋਨਾ ਫਰੋਲਦੇ 
 ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ 
 ਕਿਤੋਂ ਕੁਝ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ 
 
 ਬਸ ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ 
 ਅੱਖਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ 
 ਤੇ ਤਲਾਸ਼ੀ ਬਿਨਾਂ ਬਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ 
 ਇਹ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ 
 ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ

**ਧੁੰਦ**

 ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ
 ਡਾਢੀ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਦੇਖ
 ਮਾਂ ਆਖਦੀ ਸੀ
 ਕਿੰਨੀ ਗਹਿਰੀ ਧੁੰਦ ਹੈ
 ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬੰਦਾ ਨੀ ਦੀਂਹਦਾ

 ਮੈਂ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ ਆਖਿਆ
 ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਅੱਜ ਪਤਾ ਲੱਗਿਐ ?

**ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ**

ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਉੱਥੇ ਲੋਕ
ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਤਾਰੇ ਤੋੜਨਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ
ਚੰਦ ਮਾਮਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ
ਤੇ ਬੱਚੇ
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਬਣਾ
ਤਪਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡਦੇ

ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਉੱਥੇ ਲੋਕ
ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਗੀਤਾਂ 'ਤੇ ਨੱਚਦੇ
ਸਿਨੇਮਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰਦੇ
ਪੌਪ ਕੌਰਨ ਖਾ
ਪੈਪਸੀ ਪੀ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਆਉਂਦੇ

ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਮਹਿਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਲਤੀਫ਼ੇ 'ਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਵਜਦੀਆਂ
ਨਾਇਕ ਖਲਨਾਇਕ ਸਭ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ
ਤੇ ਬੰਦੇ ਜਿੳਂਦੇ ਪ੍ਰੇਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ

ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਉਥੇ ਹਾਕਮ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ
ਰੱਬ ਉਸਦਾ ਚੁੱਲਾ ਚੌਂਕਾ ਕਰਦਾ
ਤੇ ਲੋਕ ਦਰਵਾਜੇ ਹੀ ਨਹੀਂ
ਮੂੰਹ ਵੀ ਬੰਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ

ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਉਥੇ ਹੌਂਸਲਾ ਵੀ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ
ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਹਕੀਕਤ ਵੀ
ਤੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ

ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਉਥੇ ਔਰਤਾਂ ਪਾਗ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ

## ਹਵਾਲੇ
http://punjabtimesusa.com/news/?p=8923

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਲੋਚਕ
ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ

thumb|ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ
**ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ** ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਰਾਨੀਆ, ਫਤੇਹਪੁਰ ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਵਿਖੇ 1975 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ, ਹਿੰਦੀ ਗਲਪ ਲੇਖਕ, ਫਿਲਮ ਗੀਤਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਾਰੇ ਮੋਹਰੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ  ਕੁਝ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਸਿਆਸੀ ਵਿਅੰਗ, ਕੌਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ ਚੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵੇਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ  'ਜ਼ੈੱਡ ਪਲੱਸ', ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਫਿਲਮ ਭੋਭਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿਖਾਈ ਅਤੇ ਸਰਾਹੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਭੋਭਰ ਤਥਾ ਅਨ੍ਯ ਕਹਾਨੀਆਂ ਲੋਕਾਇਤ ਪਰਕਾਸ਼ਨ, ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ  2012 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ  ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਗਲਪ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਰਾਂਘੇ ਰਾਘਵ ਕਥਾ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
* http://jaipurliteraturefestival.org/2015-festival/2015-speakers
* http://filamcinema.blogspot.in/2014/11/blog-post.html
* http://www.imdb.com/name/nm4394357/?ref_=tt_ov_wr
* http://m.jagran.com/lite/news/Lucknow-11875304.html 
* http://minextlive.jagran.com/video/zed-plus-movie-writer-ramkumar-singh-exclusive-interview-201611190016
* http://www.thelallantop.com/bherant/the-lallantop-show-ashwini-chaudhari-ramkumar-singh-avinash-das-and-gaurav-solanki-explained-how-journalism-helps-in-filmmaking/

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* http://jaipurliteraturefestival.org/2015-festival/2015-speakers
* http://filamcinema.blogspot.in/2014/11/blog-post.html
* http://www.imdb.com/name/nm4394357/?ref_=tt_ov_wr
* http://m.jagran.com/lite/news/Lucknow-11875304.html 
* http://minextlive.jagran.com/video/zed-plus-movie-writer-ramkumar-singh-exclusive-interview-201611190016
* http://www.thelallantop.com/bherant/the-lallantop-show-ashwini-chaudhari-ramkumar-singh-avinash-das-and-gaurav-solanki-explained-how-journalism-helps-in-filmmaking/
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਕੂਸ਼ਟੀਆ** (, *ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਜਿਲਾ*  ਜਾਂ*ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਜ਼ਿਲਾ ਵੀ *) ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਲਨਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।  ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੂਸ਼ਟੀਆ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ  ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਦਾ ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਇਸਲਾਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਿਲੈਦਾਹਾ ਕੁਠੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਲਾਲਨ ਸ਼ਾਹ ਫ਼ਕੀਰ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਮਸਜਿਦ ਮੁਗਲ ਕਲ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਮੀਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਸਤੀਆਂ  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਰ ਮੁਸ਼ਰਫ਼ ਹੁਸੈਨ (1847-1912), ਬਾਘਾ ਜਤਿਨ (1879-1915) ਅਤੇ ਲਾਲਨ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ (1774-1890) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕਵੀ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ  ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇਥੇ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ Shelaidaha ਵਿੱਚ ਗੁਜਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਇਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਮੌਲਵੀ ਅਫਸੇਰ ਉਦੀਨ (ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਤਰੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ), ਕਮਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਸਿਦੀਕ (ਬਾਨੀ  LGED), ਕੌਮੀ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਕਾਜ਼ੀ ਆਰਿਫ਼ ਅਹਿਮਦ, ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ (ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ), ਮਹਬੂਬੁਲ ਆਲਮ ਹਨੀਫ਼ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ), ਡਾ ਰਾਧਾ ਬਿਨੋਦ ਪਾਲ (ਵਕੀਲ), ਬੈਰਿਸਟਰ ਅਮੀਰੁਲ ਇਸਲਾਮ (ਵਕੀਲ), ਬੈਰਿਸਟਰ ਤਾਨੀਆ ਆਮਿਰ (ਵਕੀਲ), ਖਲੀਫਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ (ਵਿਗਿਆਨੀ), ਡਾ ਕਾਜ਼ੀ ਮੋਤਾਹਰ ਹੁਸੈਨ (ਵਿਗਿਆਨੀ), ਅਜ਼ੀਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ (ਕਵੀ), ਅਬੂ ਜ਼ਫਰ (ਗਾਇਕ), ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਰੀਫ (ਨਾਟਕਕਾਰ), ਮਿਜ਼ੁ ਅਹਿਮਦ (ਨਾਟਕਕਾਰ), ਸਾਲਾਹ ਉਦੀਨ ਲੋਵਲੂ (ਨਾਟਕਕਾਰ), ਫਰੀਦਾ ਪਰਵੀਨ (ਗਾਇਕ), ਅਬਦੁਲ ਜੱਬਾਰ (ਗਾਇਕ), ਮਾਜ਼ੀਬਰ ਰਮਨ (BRB ਗਰੁੱਪ), ਨਾਸਿਰ ਉਦੀਨ ਬਿਸਵਾਸ (ਨਾਸਿਰ ਗਰੁੱਪ), ਡਾ ਮੁਹੰਮਦ ਫਾਜਲੂਲ ਹੱਕ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ), ਅਲਾਉਦੀਨ (ਬਿਧਅਨੁਰਾਗੀ, ਕੁਮਾਰ ਖਲੀ), ਸੁਜ਼ਾ ਉਦੀਨ  (ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੋਥੁਰਾਪੁਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ), ਐਮ. ਡੀ.ਨਾਸਿਰ ਉਦੀਨ (ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ, ਤਾਰਾਗੁਨੀਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ), ਸਰਦਾਰ ਹਾਜ਼ੀ ਐਮਡੀ. ਅਬੂ ਤਾਹਿਰ (ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ, ਤਾਰਾਗੁਨੀਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ) ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਦਾ ਲਾਲ ਪੁੱਤਰ ਵੀ।ਪਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਹੀਂ  ਸੀ,  – ਇਹ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਹੁਣ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਚ) ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।  1869 ਵਿਚ ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਵਿੱਚ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਐਸ ਆਈ  ਤੁਤੁਲ ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ  ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਲੜਕਪਨ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਕਮਾਲਪੁਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ।  ਐਸ ਆਈ  ਤੁਤੁਲ ਨੇ ਇੱਕ ਗੀਤ  "Ronger Manush" ਕੂਸ਼ਟੀਆ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਨੀਕੌਨ ਡੀ810

**ਨੀਕੌਨ ਡੀ810** ਇੱਕ 36.3 ਮੈਗਾਪਿਕਸਲ ਪ੍ਰੌਫੈਸ਼ਨਲ-ਗ੍ਰੇਡ ਫੁੱਲ ਫਰੇਮ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸਿੰਗਲ ਲੈਂਸ ਰਿਫਲੈਕਟ ਕੈਮਰਾ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਨੀਕੌਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ I ਇਸ ਕੈਮਰੇ ਦਾ ਐਲਾਨ, ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ I

ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਡੀ800/ਡੀ800ਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਮੇਜ ਸੈਂਸਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਇਐਸਓ 64 ਦੀ ਬੇਸ ਸੈਂਸਟਿਵੀਟੀ ਅਤੇ ਆਈਐਸਓ 32 to 51,200 ਤੱਕ ਦੀ ਵਾਧੂ ਰੇਂਜ, ਐਕਸਪੀਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨੋਏਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 1 ਸਟਾਪ ਨੋਏਸ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ, ਡਬਲ ਬਫਰ ਸਾਇਸ, ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਫਰੇਮ ਰੇਟ ਅਤੇ ਵਧਾਈ ਹੋਈ ਬੈਟਰੀ ਲਾਇਫ਼, ਸੁਧਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਟੋ ਫ਼ੋਕਸ – ਜੋਕਿ ਹੁਣ ਡੀ4ਐਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, 1080ਪੀ ਐਫ਼ਪੀਐਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਧਰੀ ਹੋਈ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਈ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ I

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

* ਨਵਾਂ 37.09 ਮੈਗਾਪਿਕਸਲ (36.3 ਅਸਰਦਾਰ) ਫੁੱਲ ਫ਼ਰੇਮ (35.9&nbsp;mm × 24&nbsp;mm) ਸੈਂਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈਐਸਓ64–12,800 ਦੀ ਸੈਂਸਟੀਵਿਟੀ (ਆਈਐਸਓ32-51,200 ਬੂਸਟ) ਅਤੇ ਬਗੈਰ ਔਪਟੀਕਲ ਲੋਅ ਪਾਸ ਫ਼ਿਲਟਰ (ਓਐਲਪੀਐਫ਼, ਐਂਟੀ-ਅਲਿਯਾਸਿੰਗ ਫ਼ਿਲਟਰ)
* ਵੱਧੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇਹੋਏ, ਸੁਧਰੇ ਮਾਕ੍ਰੋਲੈਂਸ 
* ਡੀ800/ਡੀ800ਈ[3] ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ ਦੁਗਨਾ ਕੀਤਾ ਬਫ਼ਰ ਸਾਈਜ਼ 
* 5 ਐਫ਼ਪੀਐਸ ਐਫ਼ਐਕਸ (ਫੁੱਲ ਫ਼ਰੇਮ, ਡੀਐਕਸ 7 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੱਕ) ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਫ਼ਰੇਮ ਰੇਟ (ਫ਼ੋਟੋ), ਵੀਡਿਓ ਦਾ 1080ਪੀ 60ਪੀ/50ਪੀਐਫ਼ਪੀਐਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੱਕ 
* ਬਾਹਰੀ ਰਿਕਾਰਡਰ ਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ (ਅਸੰਕੁਚਿਤਵੀਡੀਓ, ਸਾਫ਼ ਐਚਡੀਐਮਆਈ; 1080ਪੀ60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੱਕ) ਅਤੇ ਮੈਮੋਰੀ ਕਾਰਡ ਤੇ ਸੰਕੁਚਿਤ
* ਡੀ4ਐਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਆਟੋ ਫ਼ੋਕਸ, ਗਰੁੱਪ ਏਰੀਆ ਮੋਡ ਵੀ, 5 ਏਐਫ਼ ਸੈਂਸਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਰਤੋਂ I ਕਸਟਮ ਸੈਟਿੰਗ ਨਾਲ ਬਦਲਣਯੋਗ ਫ਼ੇਸ ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ
* ਬਲੋਣ ਹਾਇਲਾਇਟ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਜਾਗਰ ਹੋਏ ਪਰਛਾਵੇਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵ ਲਈ ਹਾਇਲਾਇਟ ਵੇਟੇਡ ਮੀਟਰਿੰਗ I ਲਾਇਵ ਝਲਕ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ੈਬਰਾ ਸਟ੍ਰੀਪਸ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਅਪਰਚਰ ਮੀਟਰਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਡਿਸਪਲੇਅ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ
* ਘੱਟੀ ਹੋਈ ਲੈਗ, ਵਾਇਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸ਼ਟੱਰ ਨੌਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਵਲਰ/ਕਾਰਬਨ ਫ਼ਾਇਬਰ ਦਾ ਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋਣਾ
* ਕੁਆਇਟ ਅਤੇ ਕੁਆਇਟ ਕੰਨਟਿਨਿਉਸ ਮੋਡ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀਕੁਇੰਸਰ / ਬੈਲੇਂਸਰ ਮੈਕੇਨਿਜ਼ਮ 
* ਅਗਲੀ ਹੋਰ ਵਾਇਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇਲੈਕ੍ਟ੍ਰਾਨਿਕ ਫ੍ੰਟ ਕਰਟੇਨ ਸ਼ਟਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹਾਇ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਮੁਮਕਿਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ 
* ਓਐਲਈਡੀ ਵੀਉ ਫ਼ਾਇਨਡਰ ਡਿਸਪਲੇਅ
* 9,999 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਰੇਮਾਂ ਦਾ ਟਾਇਮਲੈਪਸ, ਵਾਧੂ ਟਾਇਮਲੈਪਸ ਵੀਡੀਓ I ਟਾਇਮਲੈਪਸ / ਇਨਟਰਵਲ ਟਾਇਮਰ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਸਮੂਦਿੰਗ 
* ਪਸੰਦੀ ‘ਪੀਚਰ ਕੰਟਰੋਲ 2.0’ ਚੋਣ: ਫਲੈਟ ਦਾ ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਪ੍ਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ (ਹਾਇਲਾਇਟ ਅਤੇ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ), ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਜੋ ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਪ੍ਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ I ਹੋਰ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਜੋ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ, ਵਾਇਟ ਬੈਲੇਂਸ, ਤਿਖੇਪਨ, ਬਾ੍ਇਟਨੈਸ, ਸੰਤ੍ਰਿਪਤਾ, ਹੀਉ ਨੂੰ ਪ੍ਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਸ ਨਾਲ ਕਸਟਮ ਕਰਵ ਬਣਦੇ, ਸੰਪਾਦਿਤ, ਬਚਾਏ,ਐਕਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਇੰਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ 
* 3.2" 1229ਕੇ – ਡੋਟ (ਆਰਜੀਬੀਡਬਲਿਉ, ਹਰ ਪਿਕਸਲ ਦੇ ਚਾਰ ਬਿੰਦੂ: ਵਾਧੂ ਸਵੈਦ ਬਿੰਦੂ) ਵੀਜੀਏ ਐਲਸੀਡੀ ਡਿਸਪਲੇ ਜ਼ੂਮ” ਫੰਕਸ਼ਨ
* ਯੂਐਸਬੀ 3.0, ਐਚਡੀਐਮਆਈ ਸੀ (ਮੀਨੀ), ਨੀਕੋਨ 10 ਪਿੰਨ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਅਤੇ 3.5mm/1/8″ ਸਟੀਰੀਓ ਹੈਡਫੋਨ + 3.5mm/1/8″ਸਟੀਰੀਓ ਮਾਇਕ੍ਰੋਕਨੈਕਟਰ 
* “ਸੁਪੀਰੀਅਰ” ਧੂੜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ (ਨੀਕੋਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ)

### ਸਹਾਇਕ ਸਮਾਨ
ਨੀਕੋਨ ਡਬਲਿਊਟੀ-4/ਡਬਲਿਊਟੀ-5 ਜਾਂ ਡਬਲਿਊਟੀ-5/ਡਬਲਿਊਟੀ-5ਏ (ਯੂਟੀ-1 ਨੈਟਵਰਕ ਵੀ) ਡਬਲਿਊਲੈਨ ਲਈ ਵਾਇਰਲੈਸ ਟ੍ਰਾਂਸਮੀਟਰ I ਤੀਜੇ ਧਿਰ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਉਪਲਭਦ ਹੈ I

### ਨੀਕੋਨਵਾਇਰਲੈਸ ਰੀਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ
ਜੀਪੀਐਸ ਜੀਓਟੈਗਿੰਗ ਲਈ ਨੀਕੋਨ ਜੀਪੀ-1 ਜਾਂ ਜੀਪੀ-1ਏ ਜੀਪੀਐਸ ਯੁਨਿਟ Iਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਧੁਰਿ ਕੰਪਾਸ, ਡੇਟਾ ਲੋਗਰ, ਬਲੂਟੂਥ ਅਤੇ ਇੰਨਡੋਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਲਮੈਟਾ,[7] ਡੋਨ, [8] ਇਜ਼ੀਟੈਗ, ਫੂਲੋਗਾ੍ਫ਼ੀ, ਗਿਸਟੈਕ ਅਤੇ ਫੋਟਿਕਸ ਤੋਂ ਉਪਲਭਦ ਹਨ I ਤੁਲਣਾ/ਸਮੀਖਿਆ ਦੇਖੋ
ਨੀਕੋਨ ਬੈਟਰੀ ਗਿ੍ਪ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਧਿਰ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ

## ਹਵਾਲੇ-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਕੋਨ ਡੀ. ਐੱਸ. ਐੱਲ. ਆਰ ਕੈਮਰੇ
ਦਲਿਤ ਕੈਮਰਾ

**ਦਲਿਤ ਕੈਮਰਾ** ਯੂ ਟਿਊਬ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਚੈਨਲ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਲਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਦਲਿਤ ਕੈਮਰਾ 23 ਨਵੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਥਨ ਰਵੀਚੰਦਰਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਰਵੀਚੰਦਰਨ ਨੇ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਦਲਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡਿਓਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਚੈਨਲ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਵੀਡੀਓ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਬੱਟ ਨਾਲ ਹੋਈ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਕੈਮਰਾ 4 ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੋ ਰਾਜਾਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰਾਂ
ਅਲੀਲਾ ਦੀਵਾ, ਗੋਆ

ਅਲੀਲਾ ਦੀਵਾ, ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਦੇ ਗੋਂਸਾ ਬੀਚ ਤੇ ਮਾਜੋਦਰਾ ਵਿਖੇ ਗੋਆ ਦੇ ਦਾਬੋਲੀਮ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋ ਕੇਵਲ 20 ਮਿੰਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। **ਅਲੀਲਾ ਦੀਵਾ, ਗੋਆ** ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਲੀਲਾ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੀਜੋਰਟ ਮੇਨੇਜਮੇਟ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ 13 ਦਸਬੰਰ, 2013 ਵਿਖੇ ਹੋਈ. ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਸੰਚਾਲਨ ਅਲੀਲਾ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੀਜੋਰਟ ਮੇਨੇਜਮੇਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਲੀਲਾ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋਟਲ ਜੈਪੁਰ ਰਾਜਿਸਥਾਨ ਵਿਖੇ 2017 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ. ਅਲੀਲਾ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੈ "ਹੈਰਾਨੀ" ਇਹ ਹੀ ਗੋਆ ਵਿਖੇ ਇਸ ਰਿਸੋਰਟ ਬਨਾਵਟ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੋਚ ਹੈ।

ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 153 ਕਮਰੇ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਨੂੰ ਕੁਲ ਮਿਲੇ ਕੇ ਸੱਤ ਸ਼੍ਰੇਣਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੇਮਿਲੀ ਟਰੇਸ ਰੂਮ, ਸਟੇਡਰਡ ਟੇਰੇਸ ਰੂਮ, ਲੋਫਟ ਰੂਮ, ਅਲੀਲਾ ਸਿਉਟ, ਦੀਵਾ ਕੱਲਬ ਰੂਮ, ਦੀਵਾ ਕੱਲਬ ਸਿਉਟ ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਕੱਲਬ ਟੂ ਬੇਡਰੂਮ ਸਿਉਟ. ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਤਾ ਬਾਲਕੋਨੀ ਜਾ ਫਿਰ ਟੇਰੇਸ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਲੀਲਾ ਦੀਵਾ ਹੋਟਲ ਸਵਿਮਿਗ ਪੂਲ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਸਪਾ, ਕਿਡ ਜ਼ੋਨ ਪ੍ਲੁੰਗ ਪੂਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੂਵੀ ਥਿਏਟਰ, ਤਿੰਨ ਰੇਸਤਰਾ, ਅਲੀਲਾ ਲਿਵਿੰਗ ਬੁਟਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀਆ ਸੁਵਿਧਾਵਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੇ ਰੇਸਤਰਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਰੇਸਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਾਰਵਾੜੀ, ਜੇਨੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਕਵਾਨ ਹੋਟਲ ਸਥਿਤ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਸ਼ਾਕਾਆਰੀ ਕਿਚਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਮੁੱਖ ਬੀਚ
ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵੀਵੋ ਰੇਸਤਰਾ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ ਦੇ ਖੇਤਾ ਦਾ ਮਨਮੋਹਕ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਸਤਰਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨਾ ਨਾਲ ਮੇਹਮਾਨਾ ਦੀ ਮੇਹਮਾਨ ਨਵਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੇਸਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਨਡੋਰ ਅਤੇ ਆਉਟਡੋਰ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸੁਵਿਦਾ ਹੈ। ਹੋਟਲ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਸਪਾ ਰਿਸੋਰਟ ਪੁਰਾਤਨ ਏਸ਼ੀਆ ਚਿਕਿਸਤਾ ਤਕਨੀਕਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾਵਾ ਦਿਂਦਾ ਹੈ। ਅਲੀਲਾ ਦੇ ਸਪਾ ਸੇਟਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਡਬਲ ਟ੍ਰੀਟਮੇਟ ਰੂਮ, ਦੋ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਰੂਮ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਿਂਗਲ ਟ੍ਰੀਟਮੇਟ ਰੂਮ ਮੋਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਆਪਣੇ ਸਟੇਮ ਸ੍ਯੰਤਰਾ, ਪੇਟੋ (ਬਾਹਰੀ ਡਾਇੰਗ ਜਗਾਹ) ਅਤੇ ਡੇਬੇਡ ਮੋਜੂਦ ਹਨ। ਦੋਵਾ ਡਬਲ ਰੂਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾਕੁਜ਼ੀ ਦੀਆ ਸੁਵਿਧਾਵਾ ਵੀ ਮੋਜੂਦ ਹਨ। ਹੋਟਲ ਦੇ ਵਿੱਚ 3632 ਸਕੇਅਰ ਫੁਟ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਬੇਨਕੁਟ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗ ਹਾਲ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਹਾਲ ਦੀ ਸੱਮਰਥਾ 300 ਮੇਹਮਾਨਾ ਦੀ ਹੈ। ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਬਚੇਆ ਵਾਸਤੇ ਕਿਡ ਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਟੀਨ ਜੋਨ ਵੀ ਮੋਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਹੋਟਲ ਬੇਬੀ ਸਿਟਰ ਦੀਆ ਸਹੂਲਤਾ ਵੀ ਮੁਹਿਆ ਕਰਵਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ to ਇਲਾਵਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੇਕਨੋਜਿਮ ਸਹੂਲਤਾ ਨਾਲ ਸੁਸ੍ਜਿਤ ਇੱਕ ਫਿਟਨੇਸ ਸੇੰਟਰ ਵੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ।

ਅਲੀਲਾ ਦੀਵਾ, ਗੋਆ ਸਟਾਰ ਹੋਟਲ ਅਲਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ to ਲਾਵਾ ਵੀ ਅਲੀਲਾ ਦੀਵਾ, ਗੋਆ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੱਤ ਸਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਕੁੱਛ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰ੍ਠੀਸ੍ਥਿਤ ਅਵਾਰਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ (2010) ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਕੋਨਡੋ ਨੈਸ੍ਟ ਟ੍ਰੇਵਲਰ ਯੂ ਏਸ ਏ ਦੀ ਹੋਟ ਲਿਸਟ 2010 ਵਿੱਚ, 2010 ਦੇ ਸਭ to ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੋਟਲ
ਗਲੈਕਸੀ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)

.
**ਗਲੈਕਸੀ** ਇੱਕ ਐਲ ਜੀ ਬੀ ਐਸ ਭਾਰਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ। ਇਹ  ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋ ਛਪਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਮੇਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸੁਖਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੇਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਜਨਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਉਪਰੰਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਇੱਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ ਅਤੇ ਓਨਲੀਨ ਵੇੱਬ-ਸੀਟ ਬਣਾਉਣ ਉਪਰ ਵੀ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਆਈ.ਕਿਉ ਨਾਗਰੀਕਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਜਾ ਸੁਣਾਈ। ਗਲੈਕਸੀ ਮੇਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਵੇੱਬ ਸਾਇਟ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ 14 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦਾ ਇੰਡੀਆ ਟਾਈਮਜ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਲੈਕਸੀ ਐਪ ਪਹਿਲੀ ਸੰਭਵ ਸਮਲਿੰਗੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਐਪ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ
ਇਹ ਮੇਗਜ਼ੀਨ 2011 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਵੇੱਬ ਸਾਇਟ ਉਪਰ ਮੁਫ਼ਤ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀਆਂ ਪੀਡੀਐਫ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵੇੱਬ ਸਾਇਟ ਉਪਰ ਹੀ ਉਪਲਬਦ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ ਹਮੀਦ

**ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ ਹਮੀਦ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ੋ ਬਿਜ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ 35 ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਐਕਟਰ, ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਟੀਵੀ ਹੋਸਟ, ਹਾਸਰਸ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।

ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ ਨੇ ਆਪਣੇ 35 ਸਾਲ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਪਰੋਗਰਾਮ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣੇ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਜਕ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਸਰਲ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਫੁਲ੍ਕੀ ਹਾਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦਾ ਖਾਸਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਮਕਸੂਦ ਦ ਜਨਮ 7 ਸਤੰਬਰ 1935 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਕਸੂਦ ਨੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਗੁਲਬਰਗਾ ਟਰੱਸਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ

**ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ** (

) ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਹੋਸਟਲ ਅਤੇ ਪੀਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤਿਗਾਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਾਤਮਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਸਤ, 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਲਜ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਅੰਬੇਦਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ, ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵਿਮਿੰਨ, ਦਿੱਲੀ ਤਕਨੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਲਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਿੱਟ ਕਾਲੀਕਟ, ਆਈਆਈਟੀ-ਰੁੜਕੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਂਪਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਪਿਤ੍ਰਸੱਤਾਤਮਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਲਈ ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ ਪਹਿਚਾਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ ਨੇ ਹੋਸਟਲ ਅਤੇ ਪੀਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਰਫਿਊ, ਸਿਰਫ ਲੜਕੀਆਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਨੀਤੀਆਂ, ਮਹਿਲਾ ਹੋਸਟਲਾਂ ਲਈ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਣਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 2006 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਨੁਦਾਨ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਯੂਜੀਸੀ) ਦੇ ਦਿਸ਼ਾਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਉਤਪੀੜਨ ਕਮੇਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਡੀਸੀਡਬਲਿਊ ਨੇ ਸੱਤ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬੋਰਡਿੰਗ ਕਰਫਿਊ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੱਖ ਕਿਉਂ ਹਨ।

## ਵਿਵਾਦ 
21 ਸਿਤੰਬਰ, 2015 ਨੂੰ, ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ ਦੀਆਂ ਦੋ ਨਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਰਥ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਉੱਤੇ ਪੋਸਟਰ ਚਿਪਕਾਉਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲੋਂ ਫੋਨ ਕਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜੋ ਸਤਿਆਵਤੀ ਕਾਲਜ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਏਬੀਵੀਪੀ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦੋ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਦੇ ਫਿਰ ਅਜਿਹੇ ਪੋਸਟਰ ਲਗਾਉਣਗੀਆਂ। ਏਬੀਵੀਪੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਸੰਗਠਨ ਵਲੋਂ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪੋਸਟਰ ਲਗਾਉਣ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ ਨੇ ਇੱਕ ਐਫਆਈਆਰ ਦਾਖਲ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੋਸਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" 

## ਹਵਾਲਾ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: external links
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-language sources (en)
ਵਾਰਤਾ ਟਰਸਟ

ਵਾਰਤਾ ਟਰਸਟ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਮੁਕਤਾ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ
ਅਸੈਕਸ਼ੁਐਲਿਟੀ ਇੰਡੀਆ

**ਅਸੈਕਸ਼ੁਐਲਿਟੀ ਇੰਡੀਆ** ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੁਕਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੁਕਤਾ, ਜੈਂਡਰ, ਲਿੰਗ ਬਾਰੇ ਬਣੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ
ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਥੀਏਟਰ

thumb|300x300px|ਆਜ਼ੇਰਬਾਈਜ਼ਾਨ ਰਾਜ ਅਕਾਦਮਿਕ ਓਪੇਰਾ ਅਤੇ ਬੈਲੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅਰਸ਼ਿਨ ਮੱਲ ਐਲਨ ਕਾਮੇਡੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼। 1929/29
**ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਥੀਏਟਰ** () –  ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾ ਹੈ।  

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਛੁੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਚ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
left|thumb|300x300px|ਨੈਸ਼ਨਲ "ਕੋਸ-ਕੋਸਾ" ਸ਼ੋ। ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਆਜ਼ਿਮ ਆਜ਼ਿਮਜ਼ਾਦੇ, 1930
ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰੀਕਲ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੱਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ – ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ("*gizlanpach*" – ਲੁਕਣ ਮੀਟੀ, "*kosaldigach*" – ਪੋਲੋ ਖੇਡ), ਖੇਡ ਗੀਤ ("*kepenek*" – ਤਿੱਤਲੀ,  "*banovsha*" – ਬਨਸਫ਼ਾ), ਵਿਆਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ("*nishan*" – ਕੁੜਮਾਈ, "*duvakhgalma*" – ਘੁੰਡ ਚੁਕਾਈ, "*ਖਿਡੌਣਾ*" – ਵਿਆਹ) ਅਤੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ("*Nowruz*" – ਬਸੰਤ ਦੀ ਆਮਦ, "*kev-sej*" –  ਸਰਦੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ)।

ਸਮੂਹਿਕ ਮਰਦ ਨਾਚ "yally", ਸਕੋਮੋਰੋਖ, ਕੰਦੀਰਬਾਜ਼ (ਰੱਸੀ ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ), ਮੁਖਰਾਡੁਜ਼ ਅਤੇ ਮੁਖਰਾਬਾਜ਼, ਦਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਪੇਰਿਆਂ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਥੀਏਟਰੀਕਲ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੇ   ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੂਪ ਹਨ। ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੌਮੀ ਸੀਨ, ਕੋਸਾ-ਕੋਸਾ", "ਗਰਾਵੇਲੀ", "ਸ਼ਾਹ ਸਲੀਮ", "ਕੇਚਲ ਪਹਲਵਾਨ"(ਗੰਜਾ ਭਲਵਾਨ), "ਜੇਰਾਨ ਖਾਨਿਮ" (ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਜੇਰਾਨ), "ਮਾਰਲ ਓਯੂਨੁ" (ਹਿਰਨ ਦੀ ਖੇਡ), "ਕਫਤਾਰਕੋਸ" (ਲੱਕੜਬੱਘਾ), "ਖਾਨ-ਖਾਨ" (ਹਾਕਮ ਅਤੇ ਜੱਜ), "ਤਪਦਿਗ ਚੋਬਾਂ" (ਅਯਾਲੀ ਤਪਦਿਗ) ਅਤੇ "ਤੇਨਬੇਲ ਗਰਦਸ਼" (ਆਲਸੀ ਭਰਾ) ਬਗੈਰਾ ਕੌਮੀ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। "ਕਿਲਿਮ ਅਰਾਸੀ" (ਕਾਲੀਨ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ) ਕਠਪੁਤਲੀ ਥੀਏਟਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਦਸੂਰਤ ਰੂਪ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੀ ਭੰਡੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਸਮ ਹੈ। 

ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ-ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਨ। ਨਾਟਕੀ  "ਸ਼ਬੀਹ" ਪਰੰਪਰਾ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਮਗੀਨ ਮੁਹੱਰਮ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਤਮਾਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਕੌਮੀ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਮੁਢ - ਦੇਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ, ਸ਼ੁਰੂ 20ਵੀਂ ਸਦੀ 
thumb|228x228px|ਮਿਰਜ਼ਾ ਫਾਤਾਲੀ ਆਖੁੰਦੋਵ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਮੁਢ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਉੱਘੇ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਆਜ਼ੇਰਬਾਈਜ਼ਾਨ ਦੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਫਾਤਾਲੀ ਆਖੁੰਦੋਵ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਬਝਿਆ ਸੀ। 

ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤਮਾਸ਼ਾ 23 ਮਾਰਚ, 1873 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪੇਡਾਗੋਗ ਹਸਨਬੇ ਮਾਲਿਕੋਵ-ਜ਼ਾਰਦਾਬੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਜਫਗੁਲੂ ਬੇ ਵਾਜ਼ੀਰੋਵ ਇਸ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ। ਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਬਾਕੂ ਪਬਲਿਕ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਮੰਚ ਤੇ ਐਮ ਐਫ ਆਖੁੰਦੋਵ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕ “ਲੰਕਾਰਨ ਖਾਨਾਤ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ” ਖੇਡਿਆ। ਦੂਜਾ ਸ਼ੋ  – ਐਮ ਐਫ ਆਖੁੰਦੋਵ  ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਮੇਡੀ “ਹਾਜੀ ਗਾਰਾ” (ਕੰਜੂਸ ਦੇ ਪੰਗੇ) - ਬਾਕੂ ਪਬਲਿਕ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ  17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1873 ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।  ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਬਾਕੂ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਸਟੇਜਿੰਗ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ੋ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜ਼ਾਰਦਾਬੀ "ਅਕਿਨਚੀ" ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਅਸਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਜਫ ਬੇ ਵਾਜ਼ੀਰੋਵ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਰੂਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। 1881 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੀਅਲ ਸਕੂਲ  ਅਤੇ 1894 ਵਿੱਚ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਨਾਰੀ ਸਕੂਲ ਖੁੱਲਣ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਖਰਾਤ ਗੁਲੂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਉਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਵਰਗ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਗਾਈ ਇਸ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੌਕੀਆ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਐਮ ਐਫ ਆਖੁੰਦੋਵ ਦੇ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੌਰਭ ਸ਼ੁਕਲਾ

**ਸੌਰਭ ਸ਼ੁਕਲਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ, ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ * ਸਤਿਆ * (1998), * ਬਰਫ਼ੀ! * (2012), * ਜੌਲੀ ਐਲ.ਐਲ.ਬੀ. * (2013), * ਕਿੱਕ * (2014), ਅਤੇ * ਪੀ.ਕੇ. * (2014) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ *ਜੌਲੀ ਐਲ.ਐਲ.ਬੀ*. ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਢਾਬਾ

[right|thumb|300x300px| ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ, [ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ|ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਢਾਬਾ. ]]
[right|thumb|300x300px| [ਅਲਾਹਾਬਾਦ|ਪ੍ਰਿਆਗਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 76 'ਤੇ ਇੱਕ ਢਾਬਾ . ]]
[right|thumb|300x300px| [ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਢਾਬੇ ਤੇ ਭੋਜਨ. ]]
[right|thumb|300x300px| ਢਾਬਾ ਮਧਾਪੁਰ ਹਾਇਟੇਕ ਸਿਟੀ, [ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ|ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ . ]]
**ਢਾਬਾ** ਜਾਂ **ਪੰਜਾਬੀ ਢਾਬਾ** ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਦਾ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਸਟਾਪਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਟਰੋਲ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 24 ਘੰਟੇ ਖੁੱਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਢਾਬਾ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਰੱਕ ਦੁਆਰਾ ਤਰਜੀਹੀ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਮਸਾਲੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣੇੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਢਾਬਾ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਢਾਬੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜਾਂ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਖਾਣਾ, ਖਾਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਢਾਬਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ 
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲੋਕ- ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਡੱਬਾ, ਐਮ., ਡੱਬਾ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਡੱਬੇ, ਟਿਫਿਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਮੂਲ 
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ " ਪੰਜਾਬੀ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਢਾਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਢਾਬਾ ਸ਼ਾਇਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ) ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਢਾਬੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰਾਂਡ ਟਰੰਕ ਰੋਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕਲਕੱਤੇ ਤਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੈਟਵਰਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਬੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਾਂਸ-ਕਨੇਡਾ ਹਾਈਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸਰਵਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੇ)।

ਢਾਬਿਆਂ ਤੇ ਖਾਣ ਵੇਲੇ (ਚਾਰਪਾਈ) ਬੈਠਣ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੰਜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਰਤਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਿਸਤਰੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦਾ ਤਖਤਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਭੋਜਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 'ਘਰੇਲੂ ਬਣਿਆ' ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਪਕਵਾਨ 
ਢਾਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭੋਜਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਗੰਧਕ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਵੱਡੇ ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਸਟੀਲ ਥਾਲੀ (ਪਲੇਟਾਂ) ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ - ਪਾਣੀ, ਲੱਸੀ, ਦੁੱਧ (ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ), ਜਾਂ ਚਾਹ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੋਰਬਾਸ (ਸੂਪ) - ਤੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਸਾਧਨ
ਲਕਸ਼ਮੀਨੰਦਨ ਬੋਰਾ

**ਲਕਸ਼ਮੀਨੰਦਨ ਬੋਰਾ** (ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1932) ਆਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਸਾਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨੌਗਾਂਵ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਜਿਦਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀਨੰਦਨ ਬੋਰਾ ਜੋਰਹਾਟ ਦੀ ਅਸਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਵਿਭਾਗ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪਤਾਲ ਭੈਰਵੀ ਨੂੰ 1888 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਰਲਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 2008 ਦੇ ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਉਸ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਾਵਲ ਕਾਇਆ-ਕਲਪ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ,  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ, ਇਕਾਂਗੀ, ਯਾਤਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਆਸਮੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੰਦਨ ਬੋਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1932 ਨੂੰ ਕੁਦੀਜਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਾਤੀਚੰਗ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਝੁਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੱਖੀ

ਪੱਖੀ ਘਰੇਲੂ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਕਲਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਆਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ l

## ਵਰਤੋਂ
ਪੱਖੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਵਾ ਝੱਲਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

## ਬਣਤਰ
ਪੱਖੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਬਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ l ਘੁਮਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੱਥੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ l ਇਹ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਊਨੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ l ਹਵਾ ਝੱਲਣ ਲਈ ਪੱਖੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਝਾਲਰ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪੱਖੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪੱਖੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਢਾਈ ਘਰੇਲੂ ਹੁਨਰ ਦਾ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਦਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਪੱਖੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਖੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 
ਕਲਕੱਤਿਓਂ ਪੱਖੀ ਲਿਆਦੇ ਝੱਲੂੰਗੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ

## ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ
ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪੱਖੀ ਗੈਰ - ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ l ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬਨਾਵਟੀ ਹਵਾ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਧਨਾਂ (ਪੱਖੇ,ਕੂਲਰ ਏ. ਸੀ)ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਪੱਖੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ l ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਜਾਵਟ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਜਾਇਬਘਰ ਦੀ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਈ ਹੈ l

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਪਿੰਕ ਚੱਡੀ ਕੈਂਪੇਨ

**ਪਿੰਕ ਚੱਡੀ ਕੈਂਪੇਨ** ਇੱਕ ਅਹਿੰਸਕ ਰੋਸ ਲਹਿਰ ਹੈ ਜੋ  ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਆਫ਼ ਪੱਬ-ਗੋਈਂਗ, ਲੂਜ਼ ਐਂਡ ਫ਼ਾਰਵਰਡ ਵੂਮੈਨ (*Consortium of Pub-Going, Loose and Forward Women*) ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਰਵਰੀ 2009 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂਗਲੌਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੈਂਪੇਨ ਸਿਆਸੀ ਰਸਾਲੇ ਤਹਿਲਕਾ ਦੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਿਸ਼ਾ ਸੂਸਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕੈਂਪੇਨ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਸੇਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਦ ਮੁਥਾਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਧਮਕੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁਥਾਲਿਕ ਨੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਡੇ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦ
ਆਈ ਵਿਲ ਗੋ ਆਉਟ

**ਆਈ ਵਿਲ ਗੋ ਆਉਟ** ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਵਿਆਪੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 21 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਲੱਗਭਗ 30 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ (ਬੰਗਲੋਰ,ਦਿੱਲੀ, ਪੂਣੇ, ਚੇਨਈ,  ਮੁੰਬਈ, ਕਲਕੱਤਾ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਲਖਨਊ, ਪਾਂਡੀਚਰੀ, ਸਿਲਚਰ, ਨਾਗਪੁਰ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਜੈਪੁਰ, ਭੋਪਾਲ, ਉਦੈਪੁਰ, ਕੋਚੀ, ਅਤੇ ਕਰੀਮਗੰਜ ਆਦਿ) ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ  
# ਵੈਬਸਾਇਟ
# ਫੇਸਬੁਕ ਸਫ਼ਾ 
# ਟਵੀਟਰ ਸਫ਼ਾ  
# ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਸਫ਼ਾ  

## ਹਵਾਲੇ  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ
ਗੋਰਾ (ਨਾਵਲ)

***ਗੋਰਾ*** (ਬੰਗਾਲੀ:গোরা) ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸੈੱਟਿੰਗ 19ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਦ ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੂਲੇ ਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬਹਿਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਖਣ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ  ਅਤੇ  ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਸੰਜੀਵ ਸਰਾਫ਼

**ਸੰਜੀਵ ਸਰਾਫ** ਜਸ਼ਨ-ਏ-ਰੇਖ਼ਤਾ ਦਾ ਬਾਨੀ ਹੈ।

ਸੰਜੀਵ ਸਿੰਧੀਆ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਆਈਆਈਟੀ ਖੜਗਪੁਰ ਦਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ (1980) ਹੈ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। 1984 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਬਲਬੋਤੇ ਪੋਲੀਪਲੈਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਿਸਾਲੀ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਚਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ

**ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ** ਧਰਮ ਦੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫੀ  ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਾਸਤੇ  ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਰਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਕ, ਤਾਰਕਿਕ, ਅਨੁਭਵ-ਸਿੱਧ ਜਾਂ ਵਿ਼ਾਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਤਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਗਿਆਨ ਸਿਧਾਂਤ (ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਕੋਪ ਦੀ ਫਿਤਰਤ) ਅਤੇ ਔਂਟੌਲੋਜੀ (ਹੋਂਦ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ) ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਦੀ ਥਿਊਰੀ (ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ) ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਚਰਚਾ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਪਲੈਟੋ ਅਤੇ ਅਰਸਤੂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾ ਦੇ ਕੀਤੇ ਤਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਹੋਰ ਤਰਕ ਸੈਂਟ ਐਨਸਲਮ ਵੱਲੋੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਔਂਟੋਲੋਜੀਕਲ (ਸੱਤਾ ਗਿਆਨਆਤਮਿਕ) ਫਾਰਮੂਲਾਬੱਧ ਕੀਤਾ: ਇਬਨ ਰਸ਼ਦ (ਐਵਰੋਸ) ਅਤੇ ਐਕੁਈਨਜ਼ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਤਰਕ (ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਲਾਮ ਤਰਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਰਸਤਾ) ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ: ਰੇਨ ਡਿਸਕਰੀਟਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਆਲੂ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨੂੰ ਅਰਥ ਦੇਣ ਲਈ ਤਾਰਕਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ: ਅਤੇ ਇਮੈਨੂਅਲ ਕੈਂਟ ਨੇ ਤਰਕ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਚੰਗੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

 
ਜਿਹੜੇ ਫਿਲਾਸਫਰਾਂ ਨੇ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿਰੁੱਧ ਤਰਕ ਦਿੱਤੇ ਓਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਡ ਹਿਊਮ, ਕਾਂਟ, ਨੀਤਸਜੇ ਅਤੇ ਬਰਟਰਾਂਡ ਰਸਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋੰਦ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸਟੀਫ਼ਨ ਹਾਕਿੰਗ, ਫਰਾਂਸਿਸ ਕਾਲਿਨਸ, ਲਾਰੈਂਸ ਐੱਮ ਕਰਾਉਜ, ਰਿਚਰਡ ਡਾਕਿਨਜ਼ ਅਤੇ ਜਾਨ ਲੀਨਾਕਸ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਿਚਰਡ ਸਵਿਨਬਰਨ, ਐਲਵਿਨ ਪਲਾਂਟਿੰਗਾ, ਵਿਲਿਅਮ ਲੇਨ ਕਰੇਗ, ਰੇਬੇਕਾ ਗੋਲਡਸਟਿਨ, ਏ ਸੀ ਗਰੱਲਿੰਗ, ਡੇਨੀਅਲ ਡੇਨੱਟ, ਐਡਵਰਡ ਫੇਜ਼ਰ, ਡੇਵਿਡ ਬੈਂਸ਼ਲੇ ਹਾਰਟ ਅਤੇ ਸਾਮ ਹੈਰਿਸ ਵਰਗੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਹਿੰਦ-ਪਾਕ ਬਾਰਡਰਨਾਮਾ

**ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਬਾਰਡਰਨਾਮਾ** ਨਿਰਮਲ ਨਿੰਮਾ ਲੰਗਾਹ ਵਲੋਂ ਲਿਖੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਆਰਪਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕੁੱਝ ਬਲੈਕੀਆਂ ਨਾਲ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਦਾ ਬਾਰਡਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਸਦੀ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਕਾ ਨੂੰ ਹਰ 10-15 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਾਰਡਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਮਿਲਣ ਜਾਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਬਾਰਡਰਨਾਮਾ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਤਰ, ਪਿੰਡ, ਚੌਂਕੀ ਆਦਿ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਨਾਂ। ਵੱਡੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਕਾਰਨ ਕੇਵਲ ਬਦਲੇ ਨੇ ਕੁੱਝ ਨਾਂ ਤੇ ਥਾਂ ਕਾਂਡ ਚਾਰ ਤੇ ਵੀਹ ਦੇ।"

ਬਾਰਡਰਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਿਆਰ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਆਰਪਾਰ ਬਲੈਕ (ਸਮਗਲਿੰਗ) ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਡ-ਮਾਸ ਦੇ ਬਣੇ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਇਸ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ " (ਮੈਨੂੰ) ਵੱਡੀ ਖਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਨੇ ਇਹ ਲੋਕ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਰੂਹ ਨੂੰ। ਪੁਲੀਸ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਿਆਨਕਤਾ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਖਤਰਨਾਕ, ਲੁਟੇਰੇ ਜਾਂ ਧਾੜਵੀ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਪਾਤਰ ਨੇ। ਬੜੇ ਮਾਸੂਮ, ਨਿਤਾਣੇ ਤੇ ਨਿਮਾਣੇ ਜਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਘੜਿਆ ਏ ਸਮਾਜ ਨੇ ਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਇਖਲਾਕੀ ਫਰਜ਼ ਏ, ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ

** ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ** ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ (ਇੱਕ ਡਾਟਾਸੈੱਟ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੰਖਿਆ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਡਾਟਾਸੈੱਟ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਨਿਰੀਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਉਸੇ ਔਸਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਤਰਾ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋ ਬਣਦੀ ਹੈ: ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਸੰਤੁਲਤਾ। ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਸੰਤੁਲਤਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
## ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ 
ਕਿਸੇ ਡੈਟਾਸੈੱਟ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੈਟਾਸੈੱਟ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤਕ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੀ ਮੱਧਮਾਨ ਔਸਤ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਇਸਦਾ ਉਲਟ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੀਕਰਨ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ::
ਜਦੋਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਸੂਚਕਾਂਕ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਲਨਾਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੰਖਿਆ ਦੀ ਜਗਹ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟੀਫਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਨਮੂਨਾਕਰਨ 
## ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਰੁਝਾਨ 
ਦੇਖੀ ਗਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਾ ਕੇਵਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ ਸਗੋਂ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਬਿਖਮਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਹਾਲਤਾਂ (ਜਾਂ ਵੱਖਰੇ ਅਵਾਸਾਂ) ਤੋਂ ਕੱਢੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਓਸੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੋਂ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਨਿਰੀਖਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੋ ਕਾਰਨ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਬਿਖਮਤਾ ਦਾ ਛੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
*ਅਲਫਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ
*ਬੀਟਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ
*ਗਾਮਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ
*ਛੁਪੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ
*ਸਾਪੇਖਿਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ
*ਪ੍ਰਜਾਤੀ-ਖੇਤਰ ਵਕਰ
*ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਲੈਟੀਟਿਊਡਨਲ ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ
*ਜੀਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ
**ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ
**ਜੀਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਨਾਪ
*ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  (Licensed under Creative Commons 1.0 Attribution Generic).

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲ਼ੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਨਾਪ
ਏ. ਐੱਸ. ਕਿਰਣ ਕੁਮਾਰ

**ਏ. ਐੱਸ. ਕਿਰਣ ਕੁਮਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ:A. S. Kiran Kumar) ਪ੍ਰਸਿਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (ਇਸਰੋ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਰਸੇਮ ਰਾਹੀ

ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ **ਤਰਸੇਮ ਰਾਹੀ** ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਰੰਗਮੰਚ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰੰਗਕਰਮੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰੰਗਮੰਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਬਚਪਨ/ਪੜ੍ਹਾਈ/ਰੁਜ਼ਗਾਰ/ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਸਤੰਬਰ 1963 ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸਵਰਨ ਕੌਰ ਸੀ। ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਮਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1969 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਕਾਫੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ। ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਸੰਨ 1973 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਮੱਝ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਡਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇੱਕ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ 30 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ 'ਤੇ ਨੌਕਰ ਲਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਾਨਸਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਬਾੜੀਏ ਨਾਲ 60 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਸੱਟ ਲੱਗ ਗਈ। ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਘਰ ਰਹਿ ਕੇ ਸੱਟ ਤੋਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਕੰਮ 'ਤੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਝਗੜਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਰ ਬਾਈਡਿੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਆ ਬੀਮ ਬੰਨਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਈ ਸਾਲ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਦਮੇ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ

ਸੰਨ 1984 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁਖਪਾਲ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਰਸੇਮ ਅਤੇ ਸੁਖਪਾਲ ਕੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ।

ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੇ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ, ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ, ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ, ਜਸਵੰਤ ਕੰਵਲ, ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਤਵਾ, ਟਾਲਸਟਾਏ, ਗੋਰਕੀ, ਰਸੂਲ ਹਮਜ਼ਾਤੋਵ ਅਤੇ ਗੋਰਕੀ ਆਦਿ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ।

## ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਸਫਰ 
1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਕਰੀਬ ਉਸ ਨੇ ਮਾਨਸਾ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤ ਸਭਾ ਦੀ ਨਾਟਕ ਮੰਡਲੀ *ਮਾਲਵਾ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ* ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ *ਬੇਗਮਪੁਰੇ ਦੇ ਵਾਸੀ* ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਰੋਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੰਡਲੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ 1982-83 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਤਵਾ ਦੀ ਟੀਮ *ਚੌਂਕ ਥੇਟਰ ਮਾਨਸਾ* ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੁਰਜੀਤ ਗਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਲੀ ਟੀਮ *ਪੰਜਾਬ ਕਲਾ ਮੰਚ ਮਾਨਸਾ* ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਸਫਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ: *ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਚੋਣ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਵਾਂਗੇ ਤੂੰ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਕਰੇਂਗਾ, ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਤਖਤੇ ਤੋਂ, ਪੁਲਸ ਪੰਦਰਵਾੜਾ, ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ, ਕੁਰਸੀ ਨਾਚ ਨਚਾਏ, ਬਤਾ ਪਾਵਾਂ ਬਤੋਲੀ ਪਾਂਵਾਂ, ਚੌਂ ਕੂੰਟਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ, ਬਦਲੇ ਖੋਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ, ਗਿਰਗਿਟ, ਅੰਨੇ ਕਾਣੇ, ਸੀਣਾਂ, ਅੰਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਚੀ, ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕ ਹਾਂ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸਭ ਬੰਦੇ, ਇਸ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਖੁਹ, ਆਹਲਣਾ, ਇਹ ਲਹੂ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਜਨਮ, ਕੁਰਸੀ ਮੋਰਚਾ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਟਕਦੇ ਲੋਕ, ਰਿਜ਼ਕ, ਮਰਯਾਦਾ, ਏਕਤਾ, ਹਥੋੜਾ, ਰੋਣ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ* ਆਦਿ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ *ਏਕਤਾ, ਹਥੋੜਾ, ਰੋਣ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ* ਨਾਟਕ ਤਰਸੇਮ ਰਾਹੀ ਨੇ ਆਪ ਲਿਖੇ।

ਨਾਟਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾਂ ਉਸ ਨੇ *ਅਭਾਗਣ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਉਹਲੇ* ਅਤੇ *ਟੇਸ਼ਨ* ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲੌਰਾ ਵਾਂਦਰਵੂਤ

**ਲੌਰਾ ਡਾਇਮੈਨ ਵਾਂਦਰਵੂਤ**( ਜਨਮ 22 ਸਤੰਬਰ, 1984) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।  ਇਹ 'ਇਨਸਟੈਂਟ ਸਟਾਰ' ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰੋਲ 'ਸੈਡੀ ਹੈਰੀਸਨ' ਦੇ ਕਾਰਣ ਪਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਬਿਟਨ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰੋਲ ਇਲੀਨਾ ਮਾਇਕਲਸ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ।

## ਜੀਵਨ
ਵਾਂਦਰਵੂਤ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਟੋਰੰਟੋ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਡੱਚ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਲੌਰਾ ਨੂੰ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਕੀ ਇਹ ਬਚ ਨਹੀ ਪਾਉਗੀ। ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਵਾਂਦਰਵੂਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ. ਉੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਟੇ (ਸੈਕਿੰਡ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਾ ਬੈਲਟ), ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਟੈਨਿਸ, ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਬੇਸਬਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਲੌਰਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕਲਾਸਾਂ ਲੇਕੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪਿਛੋਕੜ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਲੌਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰੋਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਟਕ ਗੂਸਬੰਪਸ ਐੰਡ ਆਰ ਯੂ ਅਫ਼ਰੇਡ ਆਫ਼ ਡਾਰਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ।

## ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਵਾਂਦਰਵੂਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਓਲੀਵਰ ਤਰੇਵੇਨਾ ਨਾਲ ਮੰਗਨੀ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਇੰਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਵਾਂਦਰਵੂਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਾਸ ਏੰਜਿਲਸ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਕਿੰਨੌਰ ਭਾਸ਼ਾ

**ਕਿਨੌਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਨੌਰ ਜ਼ਿਲਾਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਤਿੱਬਤੀ -ਬਰਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਂਦ ਪੱਖੋਨ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਤਿੱਬਤੀ -ਕਿੰਨੌਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਨੌਰ ਜ਼ਿਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਤੇਜਪੱਤਾ

**ਤੇਜਪੱਤਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Indian bay leaf), **ਮਾਲਾਬਾਰ ਪੱਤਾ** ਜਾ ਫਿਰ **ਭਾਰਤੀ ਸੱਕ** ਇੱਕ ਲੌਰਾਸੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਨੇਪਾਲ, ਭੂਟਾਨ, ਚੀਨ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 20 ਮੀਟਰ (66 ਫੁੱਟ) ਲੰਬਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ

**ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅਹਿਮ ਸੰਗੀਤਕ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਾਹ ਵਾਸਤੇ ਸਦਕਾ ਉਸ ਨੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਤ ਆਜ਼ਮਾਈ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਆਈਕਾਨ ਸ਼ੁਭਾ ਮੁਦਗਲ ਕੋਲੋਂ ਖ਼ਿਆਲ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀਰਾਨੰਦ ਕੋਲੋਂ ਠੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਸ਼ਾਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
right|thumb|300x300px|ਵਿਦਿਆ 'ਸਹਿਮਤ' ਲਈ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਜਨਵਰੀ 2011 ਨਵੀਂ-ਦਿੱਲੀ.
thumb|ਨਾਰੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇ
ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕਰਨਾਟਿਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ,  ਅਤੇ ਕਈ ਕਨਸਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।

ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਭਾ ਮੁਦਗਲ ਤੋਂ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀਰਾਨੰਦ ਤੋਂ ਥੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕੀ ਸਿੱਖੀ।

### ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ
ਉਸ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1991 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫੈਲੋ, ਇੰਡੋ-ਜਰਮਨ ਸੋਸ਼ਲ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਆਈ.ਜੀ.ਐਸ.ਐਸ.) ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਖੇਦੂਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਚੇਤਨਾ ਸੰਗਠਨ (ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧਾਰਿਤ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ), ਝਾਬੂਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਡਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਨਾਕੋ) ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸਰਚ ਅਫਸਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਹ ਪਰਿਧੀ ਰਿਸਰਚ - ਅਧਿਕਾਰ ਅਧਾਰਿਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਧੀ ਢੰਗਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼, ਡੀ.ਐਫ.ਆਈ.ਡੀ., ਯੂ.ਕੇ., ਯੂ.ਐੱਨ.ਐੱਫ.ਪੀ. ਅਤੇ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਫ਼ਤਰ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ਯੂ.ਐਨ.ਆਰ.ਆਈ.ਐਸ.ਡੀ) ਲਈ. ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ./ਏਡਜ਼ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਜ਼ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ (ਇੰਡੀਆ) ਟਰੱਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਇਨ ਬਰੇਕਥਰੂ (ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾ) ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮੀਡੀਆ ਐਂਡ ਅਲਟਰਨੇਟਿਵ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸੀ.ਐਮ.ਏ.ਸੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਵਿਆਹ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ-ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਪਾਰਥਿਵ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਅੰਤਰਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸੀਤਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਸੀਤਾਪੁਰ** (

, 

) ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸੀਤਾਪੁਰ  ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸੀਤਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ  ਲਖਨਊ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 

Gomati River.JPG|Gomati ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ Terwa Ghat
Ghaghra river in Sitapur.jpg|Ghaghra ਨਦੀ ' ਤੇ Chahlari Ghat
River Kathna.JPG|ਨਦੀ Kathna ਵਿੱਚ Maholi
Gomati.jpg|Gomati ਨਦੀ ' ਤੇ Naimisharanya
Gomati at Gopamau.jpg|Gomati ' ਤੇ Gopamau
Kathna river at Pisawan.jpg|Kathna ਨੇੜੇ Pisawan
Ull river near Rampur Mathura town.jpg|Ull ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਮਪੁਰ ਮਥੁਰਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਟਕਸਾਲ

**ਟਕਸਾਲ** (Mint) ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ਼ੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ, ਮੁਦਰਾ ਵਾਸਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਕਸਾਲਾਂ ਕਲਕੱਤਾ, ਮੁੰਬਈ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਨੋਇਡਾ, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਦਰਾ
ਊਸ਼ਾ ਸਾਂਗਵਨ

thumb|ਊਸ਼ਾ ਸਾਂਗਵਨ
**ਊਸ਼ਾ ਸਾਂਗਵਨ ਭਾਰਤ** ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ ਦੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਪਦ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ। ਊਸ਼ਾ ਸੋਨਾਲੀਕਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਮਿੱਤਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

## ਵਿਧੀਆ 
ਸਾਂਗਵਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰਥਮਿਤੀ

ਆਰਥਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਹਿਸਾਬ ਅਤੇ ਸੰਖਿਅਕੀ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ **ਅਰਥਮਿਤੀ** (econometrics) ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
## ਹਵਾਲੇ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਮਦ ਸਈਦ ਖ਼ਾਨ ਛਤਾਰੀ

ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਰਨਲ **ਸਈਦ ਉਲ-ਮੁਲਕ ਨਵਾਬ ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ, ਨਵਾਬ ਛਤਾਰੀ** GBE KCSI KCIE  ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ **ਨਵਾਬ ਛਤਾਰੀ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (12 ਦਸੰਬਰ 1888 - 1982) ਸੰਯੁਕਤ ਸੂਬੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਸੂਬੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ,  ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਭਾਵ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ) ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਕਾਊਟ ਸੀ।

## ਗੋਲ ਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ 
ਨਵਾਬ ਛਤਾਰੀ ਪਹਿਲੀ ਗੋਲ ਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਜੋ ਸੇਂਟ ਜੇਮਜ ਪੈਲੇਸ, ਲੰਡਨ ਚ 12 ਨਵੰਬਰ 1930 ਨੂੰ ਹੋਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ।  ਮੁਸਲਿਮ ਵਫਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਆਗਾ ਖਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ, ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫ਼ੀ, ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ, ਡਾ ਸ਼ਫਤ ਅਲੀ, ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਜਫਰੁੱਲਾ ਖਾਨ, ਨਵਾਬ ਛਤਾਰੀ, ਅਤੇ ਫਜਲੁਲ ਹੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਨੈਣਾ ਲਾਲ ਕਿਦਵਈ

**ਨੈਣਾ ਲਾਲ ਕਿਦਵਈ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ, ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਐਚ.ਐਸ.ਬੀ.ਸੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਪਧਰੀ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਚੈਮਬਰਸ ਆਫ਼ ਕਮਰਸ ਐੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਾਕਾਰ
ਚਾਰਕ

**ਚਰਕ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: *चरक*) (~6ਵੀ – 2ਜੀ ਸਦੀ ਬੀਸੀਈ) ਇੱਕ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨਿਪੁੰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਸ਼ਾਣ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਵੈਦ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਰਚਿਤ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਯੁਰਵੇਦ ਗਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੋਗਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਰੋਗਨਿਰੋਧਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਲੋਹਾ, ਆਦਿ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਭਸਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਰਤੋ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚਾਰਕ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰਕ ਨੂੰ "ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ" ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ