open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ

thumb|ਮੂਲ ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ।
**ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ** ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੱਗੀਤ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਤਾਰ ਵਲਰ ਸਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ ਹੈ।
[thumb|ਪੰਡਿਤ [ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਮੋਹਨ ਭੱਟ|ਵਿਸ਼ਵ ਮੋਹਨ ਭੱਟ ਨੇ ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ]]

## ਪੰਡਿਤ ਰਾਧਿਕਾ ਮੋਹਨ ਮੈਤਰਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ (ਮੂਲ ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ) 
ਇਸ ਸਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਰੋਦ, ਵੀਨਾ ਅਤੇ ਸੁਰਬਹਾਰ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ 1948 ਵਿੱਚ ਰਾਧਿਕਾ ਮੋਹਨ ਮੈਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 1949 ਵਿੱਚ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ ਠਾਕੁਰ ਜੈਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ 'ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ' ਰੱਖਿਆ। ਪੰਡਿਤ ਮੈਤਰਾ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਨਾਲ 22 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਕਈ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਪੁਰਾਲੇਖ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

## ਜੋਏਦੀਪ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ 
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੰਡਿਤ ਮੈਤਰਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਚੇਲੇ ਪੰਡਿਤ ਜੋਏਦੀਪ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਮੁਡ਼ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਖਾਨ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਰਸਿੰਗਾਰ, ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ ਵਰਗੇ ਦੁਰਲੱਭ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰੋਦ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਡਿਤ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਜੀ-20 ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ ਦਾ ਵਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਮੋਹਨ ਭੱਟ ਦਾ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਆਰਕਟੌਪ ਗਿਟਾਰ 
ਦੂਜਾ ਸਾਜ਼ ਇੱਕ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਆਰਕਟੌਪ ਹਵਾਈਅਨ ਗਿਟਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਮੋਹਨ ਭੱਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਸਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੋਹਨ ਵੀਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 19 ਤੋਂ 21 ਤਾਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨਃ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਧੁਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਡਰੋਨ ਤਾਰ ਜੋ ਕਿ ਪੇਗਹੈੱਡ(ਖੂੰਟੀਆਂ) ਤੋਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਪਾਸੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਟਿਊਨਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਾਰਾਂ ਸਹਿਯੋਗ ਵਾਲੇ ਤਾਰ। ਇੱਕ ਲੌਕੀ (ਤੂੰਬਾ) ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਗੂੰਜ ਲਈ ਗਰਦਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੋਖਲਾ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਲਾਈਡ ਗਿਟਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬਾਰ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
]]

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਮੋਹਨ ਭੱਟ
* ਸਲਾਈਡ ਗਿਟਾਰ
* ਸੁਰਸਿੰਗਰ

## ਹਵਾਲੇ 
https://newssense.in/2021/01/17/musicians-endeavour-to-restore-rare-musical-instruments(https://newssense.in/2021/01/17/musicians-endeavour-to-restore-rare-musical-instruments/) https://bangla.aajtak.in/specials/video/who-made-mohan-veena-said-multi-instrumentalist-joydeep-mukherjee-part-3-suc-520939-2023-03-02https://sundayguardianlive.com/news/joydeep-mukherjee-enthrals-g20-delegates-with-classical-music-pieceshttps://indiacurrents.com/joydeep-mukherjees-quest-to-revive-the-sursingar(https://indiacurrents.com/joydeep-mukherjees-quest-to-revive-the-sursingar/)https://www.pixstory.com/story/joydeep-mukherjee-i-gave-up-my-six-figure-salary-for-music1678466101/197335https://loudest.in/interviews/in-conversation-with-joydeep-mukherjee-winner-of-sangeet-natak-academis-ustad-bismillah-khan-yuva-purashkar-16087.htmlhttps://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/at-g20-event-bengal-artistes-to-treat-audience-to-tagore-classical-pieces/articleshow/103523583.cms
ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ

ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਧੁਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਗ ਹੈ।

## ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ - 
### ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਦਾ ਪਰਿਚੇ- 
**ਥਾਟ : ਬਿਲਾਵਲ**  

**ਜਾਤੀ : ਔਡਵ-ਔਡਵ  ( ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਮਧਯਮ (ਮ) ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦ (ਨੀ)ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਰ ਸ਼ੁੱਧ ਲਗਦੇ ਹਨ)**  

**ਅਰੋਹ :** ਸ ਰੇ ਗ ਪ ਧ ਸੰ 

**ਅਵਰੋਹ :** ਸੰ ਧ ਪ ਗ ਰੇ ਸ 

**ਪਕੜ:** ਸ ਧ ਪ ਧ ਮ ਗ ਪ ਧ ਸੰ 

**ਵਾਦੀ ਸੁਰ :** ਸ

**ਸੰਵਾਦੀ ਸੁਰ  :** ਪ

**ਸਮਾਂ  :** ਰਾਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਰ (ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ ਦੇ ਨੌ ਵਜੇ ਤੱਕ,ਵੈਸੇ ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਗ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)

**ਰਸ  :** ਸ਼ਿੰਗਾਰ , ਸ਼ਾਂਤ ,ਵਿਰਹ 

ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਬਿਲਾਵਲ ਥਾਟ ਦਾ ਰਾਗ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਰਾਗ ਭੂਪਾਲੀ,ਦੇਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਲਿਆਣ (ਮੋਹਣਾ ਕਲਿਆਣੀ) ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ ਮ ਅਤੇ ਨੀ ਸੁਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਸੁਰਣ ਨੂੰ ਰਾਗ ਦੀ ਜਾਤੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਤੀ ਔਡਵ-ਔਡਵ ਮੰਨੀਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਾਦੀ ਸੁਰ ਸ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦੀ ਸੁਰ ਪ ਮੰਨਿਆਂ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਚਲਣ ਚੰਚਲ ਹੈ।

ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਰਾਗ ਭੂਪਾਲੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਮਧਯਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦੇ-ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਮਧੁਰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਜਿਤ ਜਾਂ ਘੱਟ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦੀ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ ਮਧਯਮ ਨੂੰ ਸ਼ਡਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਪੀਲੂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਾ ਕਰਣ ਨਾਲ ਰਾਗ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸਪਤਕ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਧੈਵਤ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਗ ਹੋਰ ਵੀ ਮਧੁਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   

ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਲੋਕ-ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਤੇ ਮਨਭਾਵਨ ਰਾਗ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਰ ਦੋ ਰਾਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹ ਹਨ  - ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚੋਂ ਰਾਗ ਮਾਂਡ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚੋਂ ਰਾਗ ਪੀਲੂ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਲਕਾ-ਫੂਲਕਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਗ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮੀ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਰਾਗ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਰਗਾ ਸ਼ਾਂਤ ,ਮਿਲਾਪ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਰੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ,ਬਹਾਦੁਰੀ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਵਿਯੋਗ ਦਾ ਰਸ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਾਕਤ ,ਤਿੱਖਾਪਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 

ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ--

ਸ , ਸ ਰੇ  ਧ(ਮੰਦਰ) ਸ ਧ(ਮੰਦਰ) ਪ (ਮੰਦਰ) ਧ (ਮੰਦਰ) ਧ (ਮੰਦਰ) ਗ (ਮੰਦਰ) ਧ (ਮੰਦਰ) ਸ 

ਰੇ ਗ ਮ ਗ , ਸ ਧ (ਮੰਦਰ) ਪ(ਮੰਦਰ) ਮ(ਮੰਦਰ) ਗ(ਮੰਦਰ) ਪ(ਮੰਦਰ) ਧ ਸ ..

#### ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ - 
1) ਆਜ ਕੀ ਰਾਤ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਕੀ ਸਲਾਮੀ ਲੈ ਲੈ - ਫਿਲਮ -ਰਾਮ ਔਰ ਸ਼ਿਆਮ

2) ਆਗੇ ਭੀ  ਜਾਣੇ ਨਾ ਤੂ - ਫਿਲਮ - ਵਕਤ

3) ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਕਹਾਂ ਹੈ- ਫਿਲਮ - ਅਨਮੋਲ ਘੜੀ 

4) ਆਜਾ ਰੇ ਤੁਝਕੋ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਪੁਕਾਰੇ- ਫਿਲਮ- ਗੁਮਰਾਹ 

5) ਚਾਹੂੰਗਾਂ ਮੈਂ ਤੁਝੇ ਸਾਂਝ ਸਵੇਰੇ - ਫਿਲਮ- ਦੋਸਤੀ 

6) ਚਲ ਉਦ ਜਾ ਰੇ ਪੰਛੀ - ਫਿਲਮ - ਭਾਭੀ

7) ਚਲੋ ਦਿਲਦਾਰ ਚਲੋ - ਫਿਲਮ  - ਪਾਕੀਜ਼ਾ

8) ਚੌਦਹਵੀਂ ਕਾ ਚਾਂਦ ਹੋ ਯਾ ਆਫਤਾਬ ਹੋ-ਫਿਲਮ -ਚੌਦਹਵੀਂ ਕਾ ਚਾਂਦ

9) ਇਤਨੀ ਹਸੀਨ ਇਤਨੀ ਜਵਾਨ ਰਾਤ ਕਯਾ ਕਰੂੰ - ਆਜ ਔਰ ਕਲ
ਜਦੁਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ

right|thumb|ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਤਰੁਘਨਦਿੱਤਿਆ ਦੁਆਰਾ ਜਦੁਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
ਜਦੂਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ (ਜਦੂ ਭੱਟਾ) (1840-4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1883) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ  ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਸੀ । ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਕਵੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, "ਰੱਬ ਦੇ ਹੱਥ ਦਾ ਮਾਲਕ" ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਸ਼ਣੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਦਾ ਰਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ , ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧੀ।

## ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਬੰਕਿਮ ਉੱਤੇ ਜਦੂ ਭੱਟਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ 
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਨਪੁਰਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰੁਪਦ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ ਨੇ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਸਿਯਤਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਜਾਇਆ ਸੀ।

ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਵੀ ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ਗਿਰਦ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਨੈਹਾਟੀ ਦੇ ਭਾਟਪਾਰਾ ਵਿੱਚ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਦੇ ਘਰ ਅਕਸਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ "ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ" ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤ੍ਰਿਤਾਲ ਉੱਤੇ ਕਾਫੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਜਦੂਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ 177 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਤਾਨਪੁਰਾ ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

## ਯਾਦਾਂ 
ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ -
"ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਬੇਸ਼ੱਕ  ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ ਵਰਗੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।"[1]

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
right|thumb|ਸੰਗੀਤ ਮੰਜਰੀ ਰਾਮਪ੍ਰਸੰਨਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ "ਸੰਗੀਤਾ ਮੰਜਰੀ" ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਮਪ੍ਰਸੰਨਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ "ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ" ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

*  

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
left|thumbtime=36:53|thumb|The dhrupad gharana of Bishnupur kingdom

### ਫ਼ਿਲਮ 
* ਪੂਰਬੀ ਜ਼ੋਨਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ 'ਓ ਐੱਨ ਐੱਨ ਏ ਆਰ ਸੀ ਐੱਚ ਵੀ ਈ ਡੀ ਓ ਸੀ ਯੂ ਐੱਨ ਟੀ ਏ ਆਰ ਵਾਈ ਐੱਫ ਆਈ ਐੱਲ ਐੱਫ ਈ ਐੱਸ ਟੀ ਆਈ ਵੀ ਐੱਲ "ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਰਾਜ ਦੇ ਧਰੁਪਦ ਘਰਾਣੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ।

* ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰੇਨ ਲਾਹਿਡ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ, *ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ* (1954) ਬਣਾਈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਦੂਜਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1883
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1840
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਓਥੀਲੀਆ ਕੈਰੋਲ ਬਿਲਸ

thumb|ਓਥੀਲੀਆ ਕੈਰੋਲ ਬਿਲਜ਼ (1918)
thumb|ਓਥੀਲੀਆ ਕੈਰੋਲ ਬਿਲਜ਼, 1920 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ।
**ਓਥੀਲੀਆ ਗਰਟਰੂਡ ਕੈਰੋਲ ਬੀਲਜ਼** (25 ਅਕਤੂਬਰ, 1875 - 23 ਮਈ, 1970) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਜੱਜ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੀਐਟਲ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਓਥੀਲੀਆ ਗਰਟਰੂਡ ਕੈਰੋਲ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼, ਲੂਸੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਪੈਟਰਿਕ ਪੀ. ਕੈਰੋਲ ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਜੇਨ ਟੈਲਬੋਟ ਕੈਰੋਲ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਓਥੀਲੀਆ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। 1901 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ (ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸਹਿਪਾਠੀ, ਬੇਲਾ ਵੈਰੇਟਨੀਕੋ, ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਿਨ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਇਲਿਨ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਓਥੀਲੀਆ ਕੈਰੋਲ 1901 ਵਿੱਚ ਪੈਸੀਫਿਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਰੋਲ ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼ ਗਈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਹ 1904 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਸੀਏਟਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਸੰਨ 1917 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੀਏਟਲ ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਆਫ਼ ਦ ਪੀਸ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੀਟ ਭਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, 1918 ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੈਂਚ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦਾਅਵਾ ਅਦਾਲਤ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਬੈਂਚ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਸੰਨ 1927 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜਨਰਲ ਜੌਹਨ ਜੇ. ਪਰਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਯੂਰਪ ਦੇ "ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੌਰੇ" ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪੈਰਿਸ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਲੀਜਨ ਸਹਾਇਕ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। 1928 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੀਏਟਲ ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਐਲੂਮਨੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੀਐਟਲ ਫਰੂਟ ਐਂਡ ਫਲਾਵਰ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੀਐਟਲ ਮਿਲਕ ਫੰਡ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਓਥੀਲੀਆ ਕੈਰੋਲ ਨੇ 1904 ਵਿੱਚ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸਹਿਪਾਠੀ ਵਾਲਟਰ ਬੀ. ਬੀਲਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਹ 1960 ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ 94 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਓਲੰਪੀਆ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਹਿਲਸਡੇ, ਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਅਈਅਰ ਅਤੇ ਐਡਵਿਨ ਆਈਵੇ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਓਲੰਪੀਯਾ ਮਹਿਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੈਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1875
ਕੈਥੀ ਸਮਾਲ

**ਕੈਥੀ ਏ. ਸਮਾਲ** (ਜਨਮ 1949) ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਐਮਰੀਟਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤਬਦੀਲੀ, ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।ਸੰਨ 2002 ਵਿੱਚ, ਸਮਾਲ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨਿਰੀਖਣ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਰਿਬਕਾ ਨਾਥਨ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸਮਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 1949 ਈ. ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਰੁਕਲਿਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਬੀਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੈਂਪਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ. ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ "ਟੋਂਗਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ" ਬਾਰੇ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਮਾਲ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਐਨ. ਏ. ਯੂ.) ਵਿਖੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਬਣ ਗਈ। ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਪਤਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਟੋਂਗਨ ਟਾਪੂਵਾਸੀ 
ਸਮਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਕੰਮ ਟੋਂਗਨ ਟਾਪੂਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਸ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਟੋਂਗਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਪੀਆ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸੱਕ ਤੋਂ ਰਸਮੀ ਕੱਪੜੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, ਵੋਏਜੇਜ਼ਃ ਤੋਂ ਟੋਂਗਨ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪਨਗਰਾਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਪੈਸੀਫਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੇ ਵੋਏਜਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਨਵਵਿਗਿਆਨੀ
ਮੈਡਮ ਅਜ਼ੂਰੀ

**ਅੰਨਾ ਮੈਰੀ ਗੁਈਜ਼ਲਰ**, ਜੋ **ਅਜ਼ੂਰੀ** ਜਾਂ **ਮੈਡਮ ਅਜ਼ੂਰੀ** (1907, ਬੰਗਲੌਰ-1998) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਈਟਮ ਡਾਂਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1907 ਵਿੱਚ ਅੰਨਾ ਮੈਰੀ ਗੁਈਜ਼ੇਲਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ (ਕੁਝ ਖਾਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1916 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਰਸ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਜਰਮਨ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਲੇ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਪਰ ਪੂਰਬੀ ਨਾਚ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਬੈਲੇ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਸਿੱਖਣ ਦਿੱਤਾ। ਅਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਥ੍ਰੀ ਆਰਟਸ ਸਰਕਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ ਜਿਸ ਨੇ ਅਜ਼ੂਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬੇਗਮ ਅਤਿਆ ਫ਼ਿਜ਼ੀ-ਰਹਿਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਅਤਿਆ ਨਾਲ, ਅਜ਼ੂਰੀ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਅਜ਼ੂਰੀ ਅਤਿਆ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਅਗਸਤ 1998 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਜ਼ੂਰੀ ਨੇ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਚਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਾਸਟਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬੰਬਈ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਦਿਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਦੇਸੀ ਸਾਇਆਂ, ਕਤਲ-ਏ-ਆਮ, ਦ ਬੰਬੇ ਟਾਕੀਜ਼ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਜ਼ੂਰੀ ਨੇ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਚਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਡਾਂਸ ਲਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵੇਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਈਟਮ ਨੰਬਰ ਡਾਂਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਬਕਿੰਘਮ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜ਼ੂਰੀ ਨੇ ਮਾਇਆ, ਸੋਨਾਰ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਲਗੂ ਬੰਧਨ ਵਰਗੀਆਂ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਪਰਦੇਸੀ ਸਾਇਆਂ-1935
* ਕਤਲੇ-ਏ-ਆਮ-1935 
* ਬੰਬਈ ਟਾਕੀਜ਼ 
* ਨਵਾਂ ਸੰਸਾਰ-1941
* ਝੰਕਰ-1942 
* ਕਲਜੁਗ-1942 
* ਨਈ ਦੁਨੀਆ-1944
* ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ-1946
* ਪਰਵਾਨਾ-1947 
* ਮਾਇਆ (1935) (ਬੰਗਾਲੀ)
* ਸੋਨਾਰ ਸੰਸਾਰ (ਬੰਗਾਲੀ) 
* ਲਗ੍ਨ ਬੰਧਨ (ਬੰਗਾਲੀ) 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਮੇਬਲ ਥੋਰਪ ਬੋਰਡਮੈਨ

thumb|1916 ਵਿੱਚ ਮੇਬਲ ਥੋਰਪ ਬੋਰਡਮੈਨ
**ਮੇਬਲ ਥੋਰਪ ਬੋਰਡਮੈਨ** (12 ਅਕਤੂਬਰ, 1860-17 ਮਾਰਚ, 1946) ਅਮਰੀਕੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ 1905 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੰਗਠਨ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਗੁਆ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਆਫ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ 9 ਮੈਂਬਰੀ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਪੋਲੀ ਸ਼ੈਕਲਟਨ ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਏ. ਹੇਵੁੱਡ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ, 1860 ਨੂੰ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਵਿਲੀਅਮ ਜਾਰਵਿਸ ਬੋਰਡਮੈਨ (15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1832 - 2 ਅਗਸਤ 1915), ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ, ਸੈਨੇਟਰ ਏਲੀਜਾਹ ਬੋਰਡਮੈਨ ਦੇ ਪੋਤੇ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਫਲੋਰੈਂਸ ਸ਼ੈਫੀਲਡ, ਜੋਸਫ਼ ਅਰਲ ਸ਼ੈਫੀਲਡ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦਾਨੀ ਸਨ। ਉਸਦੇ 5 ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਸਫ਼ੀਨ ਪੋਰਟਰ ਬੋਰਡਮੈਨ ਕ੍ਰੇਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ 1887-1888 ਵਿੱਚ ਓਹੀਓ ਤੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਹੀਓ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਾਫਟ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਇੱਕ ਸਮਾਜਸੇਵੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਪਰਉਪਕਾਰ ਲਈ ਸਮਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। 1898 ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼-ਅਮਰੀਕੀ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਨਰਸਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। 1901 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਨ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਧੜੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ 1904 ਵਿੱਚ ਕਲਾਰਾ ਬਾਰਟਨ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[1][2]

ਵੱਡੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਾਰਟਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦਾ ਭਰਮ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਟਾਫ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਹ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੂੰ 1904 ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪੁਰਸ਼ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਕੰਟਰੋਲ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਯੁੱਗ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਬਣਾਇਆ।[1] ਨਵਾਂ ਨੇਤਾ ਬੋਰਡਮੈਨ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤਦਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਵਰਡ ਟਾਫਟ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਪ੍ਰਬੰਧਨਵਾਦ" ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਿਧਾਂਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਏਜੰਸੀ ਬਾਰਟਨ ਦੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਪੰਥ ਤੋਂ ਦੂਰ ਇੱਕ "ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦ" ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਜੋ ਵੱਧਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੀਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।[2]

1920 ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੁਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਬੋਰਡਮੈਨ ਨੂੰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

1923 ਤੋਂ 1944 ਤੱਕ, ਬੋਰਡਮੈਨ ਨੇ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਵਲੰਟੀਅਰ ਸੇਵਾ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਬੋਰਡਮੈਨ, ਮੇਬਲ ਟੀ. ਘਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ: ਜੇ. ਬੀ. ਲਿਪਿਨਕੋਟ (1915)

## ਹਵਾਲੇ 
## External links 
* American Red Cross Museum
* Mabel Thorp Boardman, A Register of Her Papers in the Library of Congress
* Encyclopedia of Cleveland History: Boardman, William Jarvis
* 
* 1939 Time Magazine article on Boardman

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1860
ਅਸਗਰੀ ਬਾਈ

**ਅਸਗਰੀ ਬਾਈ** (25 ਅਗਸਤ 1918-9 ਅਗਸਤ 2006) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਧਰੁਪਦ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਤਾਨਸੇਨ ਸਨਮਾਨ, ਅਕੈਡਮੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਸਗਰੀ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਬੀਜਾਵਰ, ਛਤਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਨਜ਼ੀਰ ਬੇਗਮ, ਬਿਜਾਵਰ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ  ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ, ਬਲਾਇਤ ਬੀਬੀ, ਅਜੈਗਡ਼੍ਹ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਅਸਗਰੀ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਬੀਜਾਵਰ, ਛਤਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਨਜ਼ੀਰ ਬੇਗਮ, ਬੀਜਾਵਰ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ, ਬਲਾਇਤ ਬੀਬੀ, ਅਜੈਗਡ਼੍ਹ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।

ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਮੈਨੇਜਰ ਚਿਮਨ ਲਾਲ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆਂ ਸਨ।

ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਾਬੂਲਾਲ ਗੌਰ ਨੇ ਉਸ ਲਈ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਬਰ ਬਣਾਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਕਢਵਾ ਲਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 9 ਅਗਸਤ 2006 ਨੂੰ ਟੀਕਮਗਡ਼੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਕ਼ਤ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਸਨ।
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ
* 
* ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਡੀ. ਵੀ. ਪਲੁਸਕਰ

**ਪੰਡਿਤ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਅ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਲੁਸਕਰ** (28 ਮਈ 1921-26 ਅਕਤੂਬਰ 1955) ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਡੀ. ਵੀ. ਪਲੂਸਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਸਿਕ, ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਿਗੰਬਰ ਪਲੂਸਕਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਉਪਨਾਮ ਗਾਡਗਿਲ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਿੰਡ ਪਾਲੂਸ (ਸਾਂਗਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ "ਪਲੂਸਕਰ" ਪਰਿਵਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਵਿਨਾਇਕਰਾਓ ਪਟਵਰਧਨ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਨਾਰਾਇਣਰਾਓ ਵਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਚਿੰਤਾਮਨਰਾਓ ਪਲੁਸਕਰ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਮਿਰਾਸ਼ੀ ਬਾਵਾ ਨੇ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ 
ਡੀ. ਵੀ. ਪਲੁਸਕਰ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰਵਲਭ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰ ਘਰਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁਹਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।  &#x5B;'**&#x5D;

ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸਤਾਦ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਗਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ਾਪ ਮੋਚਨ ਸੀ।  &#x5B;**'&#x5D;

## ਮੌਤ 
26 ਅਕਤੂਬਰ 1955 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।  

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਡੀ. ਵੀ. ਪਲੁਸਕਰ ਦੀਆਂ 78 ਆਰਪੀਐਮ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921
ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖਾਨ

**ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖਾਨ** (15 ਅਗਸਤ 1930-13 ਅਕਤੂਬਰ 1989) ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਉਹ ਬੜੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1930 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੜੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਬਰਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬੜੇ  ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 1961 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧਰੰਗ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖਡ਼ਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ।

ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤੇਜ਼-ਤਰਾਰ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। 1968 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇਕੱਲੇ ਸਮਾਰੋਹ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦਾ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੀ। ਉਸ  ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ  ਨੇ ਜਰਮਨੀ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਫਰਾਂਸ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਡੀਓਰੇਕ, ਐੱਚ. ਐੱਮ. ਵੀ., ਈ. ਐੱਸ. ਆਈ. ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਤੇ ਸੋਨੀ ਨੈਡ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਈ ਡਿਸਕਾਂ ਸਨ। ਸੰਧਿਆ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ 'ਜੈਜਾਵੰਤੀ' (1971) ਲਈ ਵੀ ਗਾਇਆ।

ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖਿਆਲ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੀਤ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਾਗ ਗਾਏ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਕਲਿਆਣ, ਬੈਰਾਗੀ ਭੈਰਵ, ਅਭੋਗੀ ਕਾਹਨੜਾ, ਸੁਹਾ ਕਾਹਨੜਾ, ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ ਅਤੇ ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਿਨੀ ਬਸੰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਗ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।

ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਜ਼ਾ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਮਜ਼ਹਰ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਜਾਵੇਦ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨਕੀ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਜੋਏ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਇੰਦਰਾ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਪ੍ਰਾਈਮਿਲਾ ਪੁਰੀ, ਸੰਜੁਕਤਾ ਘੋਸ਼, ਸੰਗੀਤਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ, ਸੱਜਾਦ ਅਲੀ, ਅਦਨਾਨ ਸਲੇਮ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਮੁਖਰਜੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਲੀਮ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਕਸੂਰ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਜ਼ਾ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਜਾਵੇਦ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਮਜ਼ਹਰ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਨਕੀ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।

## ਮੌਤ 
ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਮੌਤ 13 ਅਕਤੂਬਰ 1989 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 59 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਦਰਬਾਰ-ਏ-ਖਾਸ (2 ਵਾਲੀਅਮ CDs) 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1989
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਮਚਾਕੀ

ਮਚਾਕੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਨ।   
*ਮਚਾਕੀ ਕਲਾਂ
*ਮਚਾਕੀ ਖੁਰਦ
*ਮਚਾਕੀ ਮੱਲ ਸਿੰਘ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼ੰਕਰ ਘੋਸ਼

**ਪੰਡਿਤ ਸ਼ੰਕਰ ਘੋਸ਼** (10 ਅਕਤੂਬਰ 1935-22 ਜਨਵਰੀ 2016) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਫਾਰੂਖਾਬਾਦ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਕਲ ਤਬਲਾ ਵਾਦਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਬਲੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮਕਾਲੀ ਤਬਲਾ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਉਸ ਨੂੰ ਤਬਲਾ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
ਉਸ ਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ (ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਦੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਘੋਸ਼  ਦੇ ਅਧੀਨ ਤਾਲੀਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਬਲੇ  ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਇੱਕਹੀ  ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ  ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ ਗਈ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
**ਪੰਡਿਤ ਸ਼ੰਕਰ ਘੋਸ਼** (10 ਅਕਤੂਬਰ 1935-22 ਜਨਵਰੀ 2016) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਫਾਰੂਖਾਬਾਦ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਬਲੇ ਨੂੰ ਏਕਲ ਵਜਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਬਲੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ । ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮਕਾਲੀ ਤਬਲੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ।
## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਰੋਦ ਵਾਦਕ ਉਸਤਾਦ ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ, ਉਸਤਾਦ ਵਿਲਾਇਤ ਖਾਨ, ਪੰਡਿਤ ਨਿਖਿਲ ਬੈਨਰਜੀ, ਸ਼ਰਨ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਵੀ. ਜੀ. ਜੋਗ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਬੜੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਪੰਡਿਤ ਓਮਕਾਰਨਾਥ ਠਾਕੁਰ, ਪੰਡਤ ਵਿਨਾਇਕਰਾਓ ਪਟਵਰਧਨ, ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਖ਼ਤਰੀ ਬਾਈ ਨਾਲ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੇਗ ਐਲਿਸ, ਪੀਟ ਲੌਕੇਟ ਅਤੇ ਜੌਨ ਬਰਗਾਮੋ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈ. ਟੀ. ਸੀ. ਸੰਗੀਤ ਰਿਸਰਚ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਹਾਫਿਜ਼ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਵਾਰਡ ਵਰਗੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਤਬਲਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਨ ਕਾਟਾ, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਬੌਨ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਇਆ ਹੈ।

ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਫਿਊਜ਼ਨ ਦਿੱਗਜਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਆਲ-ਡਰੱਮ ਆਰਕੈਸਟਰਾ, "ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਡਰੱਮਜ਼" ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆਡ '82 ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪ੍ਰੋਮਜ਼ ਦੇ 100 ਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਐਲਬਰਟ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਸੰਜੁਕਤਾ ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਵਿਬਿਕ੍ਰਮ ਘੋਸ਼ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਤਬਲਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਆਈ. ਟੀ. ਸੀ. ਸੰਗੀਤ ਰਿਸਰਚ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ 
* ਉਸਤਾਦ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਅਵਾਰਡ 
* ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ
* ਚੰਦਰ ਨਾਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
* ਅਨਿੰਦੋ ਚੈਟਰਜੀ
* ਸਵਪਨ ਚੌਧਰੀ
* ਕੁਮਾਰ ਬੋਸ
* ਯੋਗੇਸ਼ ਸਾਮਸੀ
* ਆਨੰਦ ਗੋਪਾਲ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਪੁੰਛਵਾਲੇ

**ਉਸਤਾਦ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਰੀਫ ਖਾਨ** (ਜਨਮ 1926, ਪੁੰਛ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ-ਮੌਤ 26 ਮਈ 1980, ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਰੀਫ ਖ਼ਾਨ ਪੁੰਛਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਤਾਰ, ਵਿਚਿੱਤਰਾ ਵੀਨਾ ਅਤੇ ਰਜ਼ਾ( ਰੁਦ੍ਰ ਵੀਣਾ) ਦਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਾਦਕ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿਸਾਰ, ਹੁਣ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਉਸਤਾਦ ਰਹੀਮ ਬਖਸ਼ ਖਾਨ ਤੋਂ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਉਣ ਦੀ  ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ  ਜੋ ਖੁਦ ਉਸਤਾਦ ਇਮਦਾਦ ਖਾਨ ਦੇ ਸ਼ਗਿਰਦ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ  ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੁੰਛ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਸ਼ਰੀਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਪੁੰਛਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਬੀਨਕਾਰ ਤੋਂ ਵਚਿੱਤਰ ਵੀਨਾ ਸਿੱਖੀ।

ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਪੁੰਛਵਾਲੇ 'ਇਟਾਵਾ ਘਰਾਣੇ (ਇਮਦਾਦਖਾਨੀ ਘਰਾਣੇ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਵਾਈ. ਐਮ. ਸੀ. ਏ. ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸੂਰ ਦੇ ਬੜੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਬੜੋਦਾ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਫਿਆਜ਼ ਖਾਨ ਅਤੇ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਅਮੀਰ ਖਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 1942 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਤਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਲਾਹੌਰ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਸਲਮ ਅਜ਼ਹਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੂਲ ਟੀਮ ਦੇ  ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1964 ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਮ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਗੱਲਾਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਖਵਾਜਾ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਅਨਵਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਈ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ  ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੰਡਿਤ ਅਮਰ ਨਾਥ ਲਈ ਵੀ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 1965 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
2011 ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ  ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਰਫ ਸ਼ਰੀਫ ਖਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਉੱ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਖਾਨ ਪੁੰਚਵਾਲੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਆਡੀਓ ਵਿਜ਼ੁਅਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਓਟਾਕ-ਓਟਾਕ

***ਓਟਕ-ਓਟਕ***  ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੱਛੀ ਦਾ ਕੇਕ ਹੈ ਜੋ ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਮੱਛੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਓਟਕ-ਓਟਕ* ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁੰਲਨਆ ਜਾਂ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਰਸਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਨੈਕ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਖਾਣੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਭੁੰਲਨਆ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ *ਓਟਕ-ਓਟਕ* ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਸੁਮਾਤਰਾ ਦੇ ਪਾਲੇਮਬੈਂਗ ਪਕਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਮੱਛੀ, ਟੈਪੀਓਕਾ ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਰਸਲਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਤਰੀ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ *ਓਟਕ-ਓਟਕ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇਮਬੈਂਗ ਸੰਸਕਰਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਲਾਲ-ਸੰਤਰੀ ਜਾਂ ਭੂਰਾ ਰੰਗ ਮਿਰਚ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਵੰਡ 
*ਓਟਕ-ਓਟਕ ਮਲੱਕਾ* ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਮਲੇ ( ਪਾਲੇਮਬਾਂਗੀ ) ਅਤੇ ਪੇਰਾਨਾਕਨ ਮੂਲ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀ।  ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਲੇਮਬੈਂਗ  ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਵਰਗਾ ਹੈ: ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੱਛੀ ਦੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਟੈਪੀਓਕਾ ਸਟਾਰਚ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਚਿੱਟਾ ਸਲੇਟੀ, ਨਰਮ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਕੁਈਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਪਕਵਾਨ 
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਤੇਰੇਂਗਗਾਨੂ ਰਾਜ ਦੇ *ਓਟਕ-ਓਟਕ* ਵਰਗੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੁਆਦੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ *ਸਾਤਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਪੇਪਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਓਟਕ-ਓਟਕ* ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਪੈਸ ਇਕਾਨ*, *ਬੋਟੋਕ* ਨਾਮਕ ਪਕਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਗਏ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪੇਸਟ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉੱਤਰੀ ਫਿਲੀਪੀਨ ਸੂਬੇ ਪੰਗਾਸੀਨਾਨ ਵਿੱਚ *ਟੁਪੀਗ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ *ਓਟਕ-ਓਟਕ* ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ *ਟੁਪੀਗ* ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ (ਜਿਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਗੈਲਾਪੋਂਗ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦੁੱਧ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਗਿਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਘੋਲ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੋਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮਲਯ ਪਕਵਾਨ
* ਪਾਲੇਮਬਾਂਗ ਪਕਵਾਨ
* ਪੇਰਾਨਾਕਨ ਪਕਵਾਨ
* ਸਜ਼ਚੇਸਿਨ ਪਪਰਿਕਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਓਟਕ-ਓਟਕ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿਅੰਜਨ
* ਓਟਕ-ਓਟਕ ਵਿਅੰਜਨ
* ਟੇਰੇਨਗਾਨੂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ - ਓਟਕ-ਓਟਕ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਲੇ ਦਾ ਪੱਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਕਵੇ ਚੈਪ

***ਕਵੇ ਚੈਪ***  ਜਿਸਨੂੰ ***kway jap*** ਅਤੇ ***kueh jap*** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ Teochew ਨੂਡਲ ਸੂਪ ਹੈ ਜੋ ਚੀਨੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸੂਪ ਵਿੱਚ ਫਲੈਟ, ਚੌੜੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ( *kway* ) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਫਲ, ਸੂਰ ਦਾ ਢਿੱਡ, ਅੰਤੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਕੰਨ, ਬਰੇਜ਼ਡ ਬਤਖ ਦਾ ਮਾਸ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੀਨਕਰਡ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਮਕੀਨ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਬਰੇਜ਼ਡ ਸਖ਼ਤ-ਉਬਾਲੇ ਅੰਡੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟੀਓਚਿਊ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 
ਕਵੇ ਚੈਪ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਈ-ਚੀਨੀ ਨੂਡਲ ਡਿਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌੜੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਨੂਡਲਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਸੁਆਦੀ ਬਰੋਥ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਟ ਅਤੇ ਔਫਲ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ 
ਸਿੰਗਾਪੁਰੀ ਕਵੇਅ ਚੈਪ ਸਿੰਗਾਪੁਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੀਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਪਟੇ, ਚੌੜੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ (ਕਵੇ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਸੁਆਦੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਬਰੋਥ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬਰੇਜ਼ ਕੀਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਰੇਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਰ ਦਾ ਢਿੱਡ, ਅੰਤੜੀਆਂ, ਟੋਫੂ, ਸਖ਼ਤ-ਉਬਾਲੇ ਅੰਡੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਤਖ ਦਾ ਮਾਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਔਫਲ। ਇਹਨਾਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣੇ ਬਰੋਥ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁਆਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਵੇ ਚੈਪ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਿਲੀ ਸਾਸ ਅਤੇ ਡਾਰਕ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਵਰਗੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ਤੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਕਰ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਫੂਡ ਸਟਾਲ ਕਵੇ ਚੈਪ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ।

## ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 
ਕਵੇ ਚੈਪ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ 'ਕੋਏ ਚਿਆਪ' ਜਾਂ 'ਕੁਈਹ ਚਿਆਪ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਚੀਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਨਾਂਗ ਵਿੱਚ। ਪੇਨਾਂਗ ਵਿੱਚ ਕਿੰਬਰਲੇ ਸਟਰੀਟ ਇੱਕ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਗਲੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਟਾਲ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਪਰੋਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਲਾਂਗ ਵੈਲੀ, ਸਾਰਾਵਾਕ ਅਤੇ ਜੋਹੋਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਟੀਓਚਿਊ ਪਕਵਾਨ ਪਰੋਸਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਡਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੇ ਚੌੜੇ ਨੂਡਲਜ਼ (ਕਵੇ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਰਬਲ ਬਰੋਥ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਬਾਲੇ ਹੋਏ ਆਂਡੇ, ਟੋਫੂ, ਬਰੇਜ਼ ਕੀਤੇ ਸੂਰ ਦਾ ਢਿੱਡ, ਅੰਤੜੀਆਂ, ਬਰੇਜ਼ ਕੀਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਕੰਨ, ਬੱਤਖ ਦਾ ਮਾਸ ਅਤੇ ਔਫਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਿਲੀ ਸਾਸ ਨੂੰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੂਡਲ ਸੂਪ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਕੇਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ

***ਕਾਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ***  ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਉੱਤਰੀ ਥਾਈ ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਹੈ। *ਕੇਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ* ਉੱਤਰੀ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਉੱਤਰੀ ਥਾਈ ਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਬੇ-ਦਾਣੇ ਵਾਲੇ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਚਿਪਚਿਪੇ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉੱਤਰੀ ਥਾਈ ਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨ ਵਜੋਂ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੂਲ 
*ਕਾਏਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ* ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਮ " *ਹੈਂਗ ਲੇ"* ਬਰਮੀ ਸ਼ਬਦ " *ਹਿਨ ਲੇ"* (  ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।, ਲਿਪੀਬੱਧ *ਹੈਂਗ ਲੇ* ), ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਭਾਰੀ ਕਰੀ।" ਦਰਅਸਲ, ਚਿਆਂਗ ਮਾਈ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਇਸਨੂੰ 'ਬਰਮੀ ਕਰੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 1579 ਤੋਂ 1775 ਤੱਕ, ਲਾਨ ਨਾ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਬਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ 1700 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿਆਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਸ਼ਾਇਦ ਉੱਤਰੀ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਗੁਆਂਢੀ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ, *ਵੈੱਟ ਥਾ ਹਿਨ* (ဝက်သားဟင်း) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੂਰ ਦਾ ਕਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੱਟਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥਾਈ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਇਮਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

*ਕੇਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ* ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਢਿੱਡ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਚਿਕਨ, ਬੀਫ ਜਾਂ ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। *ਕਾਏਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ* (ਜਿਸਨੂੰ *ਫੋਂਗ ਮਸਾਲਾ* ਜਾਂ *ਫੋਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਸਾਲਾ ਮਸਾਲੇ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਕਈ ਸੁੱਕੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਜਾਇਫਲ, ਲੌਂਗ, ਕਪੂਰ ਦੇ ਬੀਜ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਗਦਾ, ਸੌਂਫ, ਜੀਰਾ, ਮੇਥੀ, ਸੁੱਕਾ ਲਸਣ, ਦਾਲਚੀਨੀ, ਧਨੀਆ ਬੀਜ, ਘਣ, ਮਿਰਚ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ, ਤੇਜ ਪੱਤਾ, ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ, ਚਿੱਟੇ ਤਿਲ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਕਿਸਮਾਂ 
*ਕੇਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ ਦੀਆਂ* ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੱਗਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਅਦਰਕ), ਵਿਅੰਜਨ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

* ਮਾਏ ਹੋਂਗ ਸੋਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ *ਕਾਏਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ* ਵਿੱਚ ਕਰੀ ਪੇਸਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਲੋਟਸ, ਲਸਣ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਦਾ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਅਧਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਚਿਆਂਗ ਸੈਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਾਏਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ ਵਿੱਚ ਐਸਪੈਰਗਸ ਬੀਨਜ਼, ਬੈਂਗਣ, ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ, ਅਚਾਰ ਵਾਲੇ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਅਤੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਚਿੱਟੇ ਤਿਲ ਵਰਗੇ ਵਾਧੂ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
* *ਕਾਏਂਗ ਹੋ* (แกงโฮะ) ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ ਥਾਈ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਬਚੇ ਹੋਏ *ਕਾਏਂਗ ਹੈਂਗ ਲੇ* ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਫਿਰ ਕੱਚ ਦੇ ਨੂਡਲਜ਼, ਅਚਾਰ ਵਾਲੇ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਫਿਰ ਚੂਨੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''''

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬਰਮੀ ਕਰੀ
* ਥਾਈ ਕਰੀ
* ਰੇਂਡਾਂਗ
* ਮਸਾਮਨ ਕਰੀ
* ਉੱਤਰੀ ਥਾਈਲੈਂਡ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਾੲੀ ਕਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇਵੀ

**ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇਵੀ ਯਾਦਵ** (ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1970;) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2024 ਤੋਂ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਡਰਮਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ 2019 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੋਡਰਮਾ (ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ) ਤੋਂ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ, ਉਸ ਨੇ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਕੋਡਰਮਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ 2024 ਜਿੱਤੀ।

## ਅਹੁਦੇ 
ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 10 ਜੂਨ 2024 ਤੋਂ, ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੂਨ 2024 ਵਿੱਚ 18ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 7 ਜੁਲਾਈ 2021 ਤੋਂ, ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ (9 ਅਕਤੂਬਰ 2019 - 7 ਜੁਲਾਈ 2021) ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਬਾਰੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ (13 ਸਤੰਬਰ 2019 - 7 ਜੁਲਾਈ 2021) ਸੀ। ਮਈ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ 17ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਝਾਰਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ, ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਭਲਾਈ, ਅਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ (2012 - 2014)। 2005 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ (2005 - 2014) ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ 2000 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 2000 ਤੋਂ 2005 ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ/ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ 1998 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਤੀਜਾ ਮੋਦੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਹਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਜ਼ ਸੁਰਬਹਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਾਇਆ ਸੀ । ਮੈਹਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਨਾਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ।

1946 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ, ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਯੁਗਲ-ਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ  ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਨੈ ਭਾਰਤ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਜ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਖਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਥਾਈ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ  ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ (ਐਨਸੀਪੀਏ) ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਇਆ।

ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੋਡ਼ੀਂਦੀ ਗੁਰੂ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਮੁੱਠੀ *ਗੁਰੂ ਜੀ* ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਧਿਆਪਨ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਲਈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸਨ। [ਅ] ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨਃ

ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਅਲਾਉਦੀਨ ਸੰਗੀਤ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵੀ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2019–2024
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਇਨਿਹਾਵ

**ਇਨੀਹਾਵ** ਜਿਸ ਨੂੰ **ਸਿਨੁਗਬਾ** ਜਾਂ **ਇਨਾਸਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਤੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਰਿੱਲਡ ਜਾਂ ਥੁੱਕ ਕੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਬਾਰਬਿਕਯੂ ਪਕਵਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਰ ਜਾਂ ਚਿਕਨ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਂਸ ਦੇ ਸਕਿਊਰਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਕਿਊਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਅਤੇ ਸਿਰਕੇ-ਅਧਾਰਤ ਡਿੱਪ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੀਟ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਅਤੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨੀਹਾਵ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਵਜੋਂ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੌਲਾਂ ਜਾਂ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ( *ਪੂਸੋ* ) ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨੀਹਾਵ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਫਿਲੀਪੀਨੋ ਬਾਰਬੀਕਿਊ** ਜਾਂ (ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ) **ਪਿਨੋਏ ਬਾਰਬੀਕਿਊ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਇਨਿਹਾਵ ਇੱਕ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ" ਜਾਂ "ਭੁੰਨਿਆ", ਜੋ ਕਿਰਿਆ  ਤੋਂ ਹੈ। ("ਗਰਿੱਲ ਕਰਨ ਲਈ")। ਇਸਨੂੰ *ਸਿਨੁਗਬਾ* (ਕ੍ਰਿਆ  ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, "ਗਰਿੱਲ ਕਰਨਾ") ਸੇਬੁਆਨੋ ਵਿੱਚ ਅਤੇ *ਇਨਸਾਲ* (ਕਿਰਿਆ *ਅਸਾਲ*, "ਸੁੱਕੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨਣਾ, skewer ਕਰਨਾ") ਸੇਬੁਆਨੋ ਅਤੇ ਹਿਲੀਗੈਨੋਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ "ਬਾਰਬੀਕਿਊ" (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "BBQ" ਤੱਕ ਛੋਟਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਕਿਊਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਨੀਹਾਵ ਲਈ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਨੀਹਾਵ ਨੂੰ ਕਪਾਮਪਾਂਗਨ ਵਿੱਚ *ਨੰਗਨਾਂਗ* ਜਾਂ *ਨਿੰਗਨਾਂਗ*, ਇਲੋਕਾਨੋ ਵਿੱਚ *ਟਿਨੂਨੋ* ਅਤੇ ਪੰਗਾਸੀਨੇਂਸ ਵਿੱਚ *ਇਨਕਾਲੋਟ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਨੀਹਾਵ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਰ, ਚਿਕਨ, ਬੀਫ, ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਔਫਲ ਨਾਲ ਵੀ ਸਸਤੇ ਸੰਸਕਰਣ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
* ਲੇਚੋਨ ਬਾਕਾ - ਗਰਮ ਕੋਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਥੁੱਕ ਕੇ ਭੁੰਨੀ ਹੋਈ ਪੂਰੀ ਗਾਂ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਬੀਫ 'ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਸ ਕੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।  
* ਲੇਚੋਨ ਮਾਨੋਕ - ਥੁੱਕ-ਭੁੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿਕਨ ਡਿਸ਼ ਜੋ ਲਸਣ, ਤੇਜ ਪੱਤਾ, ਪਿਆਜ਼, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਅਤੇ *ਪੈਟਿਸ* (ਮੱਛੀ ਦੀ ਚਟਣੀ) ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤੇ ਚਿਕਨ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਰੀਨੇਡ ਨੂੰ ਮਸਕੋਵਾਡੋ ਜਾਂ ਭੂਰੀ ਖੰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ *ਟੈਂਗਲਾਡ* ( ਲੈਮਨਗ੍ਰਾਸ ) ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ, ਕੈਲਾਮਾਂਸੀ ਅਤੇ ਲਾਬੂਯੋ ਮਿਰਚਾਂ ਦੇ ਟੋਯੋਮਾਂਸੀ ਜਾਂ ਸਿਲੀਮਾਂਸੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਚੌਲਾਂ ਜਾਂ ਪੂਸੋ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਚਾਰਾ ਅਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਈਡ ਡਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। 
* ਸੱਤੀ - ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੰਡਾਨਾਓ ਤੋਂ ਸਕਿਊਰਾਂ 'ਤੇ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬੀਫ ਜਾਂ ਚਿਕਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ *ਸਤਾਏ* ਅਤੇ *ਰਾਜ* ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਤਾ'ਮੂ* (ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਗਏ ਚੌਲ, ਹੋਰ ਫਿਲੀਪੀਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ *ਪੂਸੋ'' ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਟੋਰੀ ਗਰਮ ਚਟਣੀ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੂੰਗਫਲੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  
* ਈਸਾ - ਸੂਰ ਜਾਂ ਮੁਰਗੀ ਦੀਆਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਸਤਾ ਸਕਿਊਰਡ ਇਨੀਹਾਅ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਅਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੀਟ ਇਨਿਹਾਵ।  ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਔਫਲ-ਅਧਾਰਤ ਇਨੀਹਾਅ ਵੀ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਸੋਹੀਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਸਮਾਨਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ " ਵਾਕਮੈਨ " (ਸੂਰ ਦੇ ਕੰਨ), " ਬੀਟਾਮੈਕਸ " (ਸੂਰ ਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ), " ਹੈਲਮੇਟ " (ਚਿਕਨ ਦਾ ਸਿਰ), ਅਤੇ " ਐਡੀਡਾਸ " (ਚਿਕਨ ਦੇ ਪੈਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

thumb| ਦਿਨਾਗਯਾਂਗ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਇਨਹਾਵ

## ਗੈਲਰੀ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਿਨੀਲਾਵ
* ਫਿਲੀਪੀਨ ਅਡੋਬੋ
* ਬਾਰਬਿਕਯੂ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ
* ਬਾਰਬਿਕਯੂ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਹਾਮੋਨਾਡੋ

***ਹਾਮੋਨਾਡੋ*** ਜਾਂ ***ਹਾਮੋਨਾਡਾ***  ਫਿਲੀਪੀਨੋ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਨੂੰ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਅਨਾਨਾਸ ਦੀ ਚਟਣੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਨਾਨਾਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। *ਹਮੋਨਾਡੋ* ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਨਾਨਾਸ ਨਾਲ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਪਕਾਏ ਗਏ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੈ।

*ਹੈਮੋਨਾਡੋ* ਜਾਂ *ਹੈਮੋਨਾਡਾ* ਫਿਲੀਪੀਨੋ *ਲੋਂਗਗਾਨਿਸਾ* ਸੌਸੇਜ (ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ *ਲੋਂਗਗਾਨਿਸਾਂਗ ਹੈਮੋਨਾਡੋ* ) ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਰੂਪ ਲਈ ਇੱਕ ਬੋਲਚਾਲ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
 with hotdogs and star anise]]
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਸ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਚਰਬੀਦਾਰ ਟੁਕੜੇ, ਪਰ ਇਹ ਚਿਕਨ ਜਾਂ ਬੀਫ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ) ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਅਨਾਨਾਸ ਦੇ ਰਸ, ਭੂਰੀ ਖੰਡ, ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮਿੱਠੀ ਚਟਣੀ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਪੈਨ-ਫ੍ਰਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਾਸ ਭੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ ਮਾਸ ਨੂੰ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਅਨਾਨਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਾਸ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਸਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਚੌਲਾਂ 'ਤੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਕਵਾਨ ਦੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਰੀਨੇਟਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਸੂਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ *ਪੱਟਾ* ( ਹੈਮ ਹਾਕ ) ਜਾਂ ਬੀਫ ਸਰਲੋਇਨ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਮੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਮਾਂਸੀ ਦਾ ਜੂਸ, ਗਾਜਰ, ਸੌਗੀ, ਅਚਾਰ, *ਲੋਂਗਨੀਸਾ* ਅਤੇ ਹੌਟਡੌਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ *ਹਮੋਨਾਡੋ* ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਟਮਾਟਰ ਸਾਸ ਜਾਂ ਕੇਲੇ ਦੇ ਕੈਚੱਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ *ਅਫਰੀਟਾਡਾ* -ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਪਕਵਾਨ 
*ਹਾਮੋਨਾਡੋ* *ਪਿਨਿਨਯਾਹਾਂਗ ਮਾਨੋਕ* ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਨਾਨਾਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਬਰੇਜ਼ਡ ਚਿਕਨ, ਸਿਵਾਏ ਇਸਦੇ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ

ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ 'ਚ ਬਿਲਾਵਲ ਥਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ।

ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ ਦਾ ਪਰਿਚੇ-

ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ 'ਚ ਬਿਲਾਵਲ ਥਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਦ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਸੁਰ ਸ਼ੁੱਧ ਲਗਦੇ ਹਨ।

ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ  ਦਾ ਵਾਦੀ ਸੁਰ ਸ਼ਡਜ (ਸ) ਅਤੇ ਸੰਵਾਦੀ ਸੁਰ ਪੰਚਮ(ਪ) ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਗਾਉਣ/ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਰ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਜਾਤੀ ਸ਼ਾਡਵ-ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ।

## ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰ 'ਚ ਜਾਣਕਾਰੀ - 
## ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ 
### ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ- 
1) ਇਹ ਰਾਗ ਬਿਲਾਵਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਗਿਰੀ ਤੇ ਬਿਲਾਵਲ ਰਾਗ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਦੇਵਗਿਰੀ ਕੋਈ ਅਲੱਗ ਰਾਗ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਦੇਵਿਗਿਰੀ 

ਬਿਲਾਵਲ ਨੂੰ ਦੇਵਗਿਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2) ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਕਲਿਆਣ ਤੇ ਬਿਲਾਵਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮੱਤ-ਭੇਦ ਵੀ ਨੇ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਤੇ 

ਬਿਲਾਵਲ,ਕੁੱਝ ਦੇਸ਼ਕਾਰ ਤੇ ਬਿਲਾਵਲ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਬਿਹਾਗ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

3) ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਤੀਵ੍ਰ ਮਧਯਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਓਂਕੀ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

4) ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਰਾਗ,ਰਾਗ ਯਮਨੀ ਬਿਲਾਵਲ ਹੈ। 

ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ ਰਾਗ ਦੇਵਗਿਰੀ ਬਿਲਾਵਲ ਦਾ ਰੂਪ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ-  

ਗ ਰੇ ਗ ; ਗ ਮ ਰੇ ਸ ; ਧ(ਮੰਦਰ) ਪ(ਮੰਦਰ) ਗ ਰੇ ਸ ;  

ਸ ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਰੇ ਗ ਮ ; ਗ ਰੇ ਗ ਪ ;ਪ ਧ ਨੀ ਸੰ;  

ਸੰ ਨੀ ਧ ਪ ; ਧ ਨੀ ਧ ਪ ; ਮ ਗ ਰੇ ਸ ; ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਰੇ ਗ
ਐਸਟਰ ਡਨਸ਼ੀ ਬੋਵਰ

**ਐਸਥਰ ਏ. ਡਨਸ਼ੀ ਬੋਵਰ** (ਸਤੰਬਰ 1879-ਅਕਤੂਬਰ 13,1962) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਹ ਇਲੀਨੋਇਸ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਵੋਟਰਜ਼ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਐਸਥਰ ਏ. ਡਨਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਚਾਰਲਸ ਸਿਟੀ, ਆਇਓਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1887 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਲਮੇਟ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, [1] ਉਹ ਐਡਮੰਡ ਫਿਲੋ ਡਨਸ਼ੀ ਅਤੇ ਐਮਰੀਨ ਹੈਮਿਲਟਨ ਹਰਡ ਡਨਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। [2] ਉਸਨੇ 1902 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ-ਕੈਂਟ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। [3]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਡਨਸ਼ੀ ਫਰਮ ਗੁੱਡ, ਚਾਈਲਡਜ਼, ਬੌਬ ਅਤੇ ਵੇਸਕੋਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਹ 1920 ਤੋਂ 1921 ਤੱਕ ਇਲੀਨੋਇਸ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।[1] ਉਹ ਵਿਲਮੇਟ ਵਿਲੇਜ ਬੋਰਡ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਵਿਲਮੇਟ ਦੇ ਕੌਂਗਰੇਗੇਸ਼ਨਲ ਚਰਚ ਦੀ ਟਰੱਸਟੀ ਵੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਡਨਸ਼ੀ ਵਾਈਐਮਸੀਏ ਨਾਲ ਫਰਾਂਸ ਗਈ, ਅਤੇ ਲੇ ਮਾਨਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਟੀਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[2]

ਡਨਸ਼ੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਲੀਨੋਇਸ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਵੋਟਰਜ਼ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।[1] ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ,[2][3][4] ਉਹ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲ, ਕੇਟ ਕੇਨ ਰੋਸੀ ਅਤੇ ਕੈਥਰੀਨ ਵਾ ਮੈਕਕੁਲੋਚ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਜਿਊਰੀ ਬਿੱਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਨ,[5] ਜਿਸਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।[6] ਉਸਨੇ ਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[7][8] ਅਤੇ ਨੌਰਥਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਲਾਸਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ।[9][10] ਉਸਨੇ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਵੋਟਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ,[11] ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੀਗ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।[12]

ਡਨਸ਼ੀ ਨੇ 1924 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ-ਦਰ-ਰਾਜ ਸਰਵੇਖਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।[1]

## ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ 
ਡਨਸ਼ੀ ਨੇ 1933 ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੋਰਿਨ ਅਲਫੋਂਸੋ ਬਾਵਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਲੋਰਿਨ ਬਾਵਰ ਦੀ ਮੌਤ 1956 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[2] ਐਸਥਰ ਡਨਸ਼ੀ ਬਾਵਰ ਦੀ ਮੌਤ 1962 ਵਿੱਚ, 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਨਵੇ, ਅਰਕਾਨਸਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[3]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ 
* "Esther Dunshee Bowers Remembers" *Wilmette Life* (1941), an annotated memoir in the collection of the Wilmette Historical Museum
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962
ਗਾਲਬੀ

***ਗਾਲਬੀ*** 

ਇਹ ਪਕਵਾਨ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਉਭਰਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1990 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਪਤ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ। ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਫਲੈਂਕਨ ਕੱਟ ਰਵਾਇਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਿਧਾਂਤ ਅਕਸਰ ਪਕਵਾਨ ਦੇ ਇਸ ਪਹਿਲੂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ, ਜਿਸਨੂੰ *ਕੋਰੀਅਨ ਕਲਚਰ ਦੇ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੇ* ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਣਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦੀ ਖੋਜ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਆਈ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਸ ਕਿਫਾਇਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਾਪਸ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਡਿਸ਼ ਚਮਕਦਾਰ, ਗੂੜ੍ਹੇ-ਲਾਲ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਧੂੰਆਂਦਾਰ ਮਿੱਠਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਸ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

*ਸੋ-ਗਲਬੀ-ਗੁਈ* ਲਈ ਮੈਰੀਨੇਡ (  ; "ਗਰਿੱਲਡ ਬੀਫ ਰਿਬਸ") ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ, ਖੰਡ, ਬਾਰੀਕ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਲਸਣ ਅਤੇ ਸਕੈਲੀਅਨ, ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ, ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਤਿਲ, ਅਤੇ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਫ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਰੀਅਨ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜੂਸ ਨੂੰ ਗਰਿੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਗਰਿੱਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਰੋਸਣਾ 
*ਗਾਲਬੀ ਨੂੰ* ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਖੁਦ, ਮੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਗਰਿੱਲਾਂ 'ਤੇ। ਮੀਟ ਚਮਕਦੇ ਕੋਲੇ ਉੱਤੇ ਹਲਕੇ ਗਰੀਸ ਕੀਤੇ ਗਰਿੱਡ ਆਇਰਨ ਉੱਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਮੈਰੀਨੇਡ ਨੂੰ ਗਰਿੱਲਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਬੁਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਫਿਨਿਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੋਰੀਆਈ ਪਕਵਾਨ
* ਬੁਲਗੋਗੀ - ਬਾਰਬਿਕਯੂ ਕੀਤਾ ਬੀਫ ਜਾਂ ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ
* *ਡਾਕ-ਗਲਬੀ* - ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਸਟਰ-ਫ੍ਰਾਈਡ ਚਿਕਨ
* *ਗਾਲਬੀ-ਜਜਿਮ* - ਬਰੇਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪਸਲੀਆਂ
* *ਗਾਲਬੀ-ਟਾਂਗ* - ਛੋਟੀ ਪੱਸਲੀ ਸੂਪ
* ਕੋਰੀਆਈ ਬਾਰਬਿਕਯੂ
* *ਸੈਮਗਯੋਪਸਲ* - ਗਰਿੱਲਡ ਸੂਰ ਦਾ ਪੇਟ
* *ਟੇਓਕ-ਗਾਲਬੀ* - ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਰਿਬ ਪੈਟੀਜ਼
* ਯਾਕੀਨੀਕੂ - ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਜਾਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ
* ਅਸਾਡੋ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ