open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਿਰਤ ਦੀ ਵਸਤ

**ਕਿਰਤ ਦੀ ਵਸਤ**, ਜਾਂ **ਕਿਰਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ**,  ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਰਾਜਸੀ ਅਰਥ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ  "ਜਿਸ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਤ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" (Institute of Economics of the Academy of Sciences of the U.S.S.R., 1957) ਕਿਰਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਕੋਲਾ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਮੁਹੱਈਆ ਸਮੱਗਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਸਮੱਗਰੀ। ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਕਿਰਤ ਦੀ ਵਸਤੂ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਧਾਗੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਸੰਬਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਚਿਪਸ) ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 

*ਕਿਰਤ ਦੀ ਵਸਤ*  ਉਤਪਾਦਨ ਕਾਰਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ (Marx, 1967, p 174), ਦੂਜੇ ਦੋ ਹਨ: ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਤ, ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਦੇ ਸਾਧਨ (ਕਿਰਤ ਦੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਸੰਦ ਅਤੇ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ).

ਕਿਰਤ ਦੀ ਵਸਤ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਦੇ ਸਾਧਨ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। (Institute of Economics, 1957).

## ਹਵਾਲੇ 
Institute of Economics of the Academy of Sciences of the U.S.S.R. (1957). Political Economy: A Textbook. London: Lawrence and Wishart.

Marx, Karl (1867 | 1967). *Capital* Vol. I. New York: International Publishers. Internet copy.

Sheptulin, A. P. (1978). *Marxist-Leninist Philosophy*. Moscow: Progress Publishers.

## ਨੋਟ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ

**ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਮੁੰਬਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਵਸਤੂ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਲਿਆ ਅਤੇ ਆਰਟਸ ਟਰੱਸਟ ਵਰਗੇ ਅਜਾਇਬਘਰਾਂ, ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਖੇਤਰ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਆਰਟਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਬਈ ਪੋਰਟ ਦੀ ਡੌਕਲੈਂਡਜ਼, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੀਗਲ ਸਿਨੇਮਾ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫਲੋਰਾ ਫਾਊਂਟੇਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਓਵਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਘਿਰਿਆ ਹੈ। ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਜ਼ ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ।

ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਐਡਵਰਡ ਸੱਤਵੇਂ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਜੋਂ) ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਯਹੂਦੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਲਬਰਟ ਅਬਦੁੱਲਾ ਡੇਵਿਡ ਸੈਸੂਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬੁੱਤ 1965 ਵਿੱਚ ਹੱਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਈਕੁਲਾ ਚਿੜੀਆਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ. ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਥਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੇਟਵੇਅ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿਖੇ ਕਿੰਗ ਐਡਵਰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਵਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2017 ਵਿਚ, 'ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ' ਕਾਲੇ ਘੋੜਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਦਿਖ ਰਹੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ. 'ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਫ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ' ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਅਲਫ਼ਾਜ਼ ਮਿੱਲਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਭੋਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਕਾਸਟ ਲੋਹੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ, ਐਸਪਲੇਨੇਡ ਮੈਨੇਸ਼ਨ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਟਸਨ ਦੇ ਹੋਟਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ 1896 ਵਿੱਚ ਲੂਮੀਅਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਆਰਟ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਮਾਰਗ ਦੇ ਦਫਤਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਰਮੀ ਅਤੇ ਨੇਵੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਹਨ।

ਬੰਬੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਪਾਰੀ ਅਕਸਰ ਰੈਮਪਾਰਟ ਕਤਾਰ ਅਤੇ ਮੈਡੋ ਗਲੀ ਦੇ ਜੰਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।

## ਲੈਂਡਮਾਰਕ 
* ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਵਾਟਸਨ ਦੇ ਹੋਟਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਐਸਪਲਾਨੇਡ ਮੈਨੇਸ਼ਨ
* ਬਜਾਜ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ
* ਬੰਬੇ ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਸਾਇਟੀ
* ਜਹਾਂਗੀਰ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਅਤੇ ਪੈਵਮੈਂਟ ਗੈਲਰੀ
* ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਵਾਸਤੂ ਸੰਗ੍ਰਹਿ; (छत्रपति शिवाजी ਮਹਾਰਾਜ ਸੰਗ੍ਰਹਿਯ), ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ
* ਐਲਫਿਨਸਟੋਨ ਕਾਲਜ
* ਰਿਦਮ ਹਾਊਸ
* ਮੈਕਸ ਮਾਲੇਰਰ ਭਵਨ - ਇੰਡੋ-ਜਰਮਨ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ
* ਆਰਮੀ ਅਤੇ ਨੇਵੀ ਬਿਲਡਿੰਗ, ਵੈਸਟਸਾਈਡ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਸਟੋਰ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼
* ਡੇਵਿਡ ਸਸੂਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ
* ਰੋਪਵਾਕ ਸਟ੍ਰੀਟ
* ਕੇਨੇਸਥ ਏਲੀਆਹੂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਥਾਨ
* ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬਾ ਦਾ ਚਰਚ
* ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
* ਕੇ. ਆਰ. ਕਾਮਾ ਓਰੀਐਂਟਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਪੁਰਾਲੇਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੋ-ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰਾਸਟ੍ਰੀਅਨ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ
* ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
* ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ
* ਗ੍ਰੇਟ ਵੈਸਟਰਨ ਬਿਲਡਿੰਗ, ਪਹਿਲਾਂ ਐਡਮਿਰਲਟੀ ਹਾਊਸ.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ
ਚੀਨ-ਰੂਸ ਸੰਧੀ

**ਚੀਨ-ਰੂਸ ਸੰਧੀ** ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਇੱਕ ਦੁਜੇ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ ਕਿਉਂਕੇ ਜਾਪਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 3 ਜੂਨ 1896 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਤੇ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਅਲੈਕਸੇ ਲੋਬਾਨੋਵ ਰੋਸਟੋਵਕਸੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਲੀ ਹੋਂਗਜ਼ਹੰਗ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ ਸੰਭਾਵਿਕ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
## ਸ਼ਰਤਾਂ
ਜੇ ਜਾਪਾਨ ਚੀਨ ਜਾਂ ਰੂਸ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨਗੇ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਟੇਨਨਬਰਗ ਦੀ ਲੜਾਈ

**ਟੇਨਨਬਰਗ ਦੀ ਲੜਾਈ** ਰੂਸ ਨੇ 7 ਅਗਸਤ 1914 ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ-ਪ੍ਰੱਸ਼ਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਪਰੰਤੂ ਜਰਮਨੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਰੂਸੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਟੇਨਨਬਰਗ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ। ਇਹ ਯੁੱਧ 26 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 31 ਅਗਸਤ 1914 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। 1914 ਦੇ ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਨੇ ਪੋਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਸਫ਼ਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਰੂਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਡਟ ਕਿ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਰਬੀਆ ਨੇ ਵੀ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਅਗਸਤ 1914 ਵਿੱਚ ਹੈਲੀਗੋਲੈਂਡ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਹਰਾਇਆ। ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਕਾਮਰੂਨ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਵਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜਰਮਨੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਗਸਤ 1914ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਜਰਮਨ ਬਸਤੀਆਂ ਕਿਆਓ-ਚਾਓ ਅਤੇ ਸ਼ਾਣਟੁੰਗ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਗਈਆ।

ਅਕਤੂਬਰ 1914 ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ
13 ਦਸੰਬਰ

**13 ਦਸੰਬਰ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 347ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 348ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 18 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 29 ਮੱਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।

## ਵਾਕਿਆ 
* 1577 &ndash; ਸਰ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਡਰੇਕ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਪਲਾਈਮਾਊਥ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ 5 ਜਹਾਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ | ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੱਗੇ।
* 1642 &ndash; ਡੱਚ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨ ਏਬਲ ਤਾਸਮਨ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
* 1705 &ndash; ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦਾ ਸਸਕਾਰ।
* 1705 &ndash; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਜਨੇਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚਲ ਪਏ।
* 1862 &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫ਼੍ਰੈਡਰਿਕਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ 11000 ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
* 1924 &ndash; ਬੱਬਰ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਯਾਤਪੁਰੀ ਦੀ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ।
* 1937 &ndash; ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਨਕਿੰਗ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਚੀਨੀ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 'ਰੇਪ ਆਫ਼ ਨਾਨਕਿੰਗ' (ਨਾਨਕਿੰਗ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ) ਦਾ ਨਾਂ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* 1973 &ndash; ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਕਾਰਨ ਪਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਆਇਆ।
* 1981 &ndash; ਪੋਲੈਂਡ 'ਚ ਸੌਲੀਡੈਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਲੇਕ ਵਾਲੇਸਾ ਨੂੰ ਗਿ੍ਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਜੋ 1983 ਤਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
* 1988 &ndash; ਯੂ.ਐਨ.ਓ. ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਥਾਂ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਸਤੀਨੀ ਆਗੂ ਯਾਸਿਰ ਅਰਾਫ਼ਾਤ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ।
* 1995 &ndash; ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਅਲੰਬਰਦਾਰ ਆਗੂ ਵੇਈ ਜ਼ਿੰਗਸਹੈਂਗ, ਜੋ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਦੀ ਕੈਦ ਹੋਰ 14 ਸਾਲ ਵਧਾ ਦਿਤੀ ਗਈ।
* 2001 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ 'ਤੇ ਹਮਲਾ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾ।
## ਜਨਮ 
* 1649 &ndash; ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1797 &ndash; ਜਰਮਨ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਹਾਈਨਰਿਸ਼ ਹਾਈਨੇ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1923 &ndash; ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫਲਿਪ ਐਂਡਰਸਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1929 &ndash; ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮੈਥਲੀ ਦੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਰਾਜਕਮਲ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1935 &ndash; ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਕਟਰ ਗ੍ਰਿਗਨਾਰ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1949 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ੱਬੀਰ ਅਹਿਮਦ ਉਸਮਾਨੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1951 &ndash; ਡੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਕੈੱਨ ਗ੍ਰੇਗੋਇਰ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1952 &ndash; ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1960 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦਗੁਬਤੀ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1966 &ndash; ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਮਰਦੀਪ ਗਿੱਲ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1973 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਕਿੱਤਾ ਲੇਖਕ, ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮੇਘਨਾ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1988 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1989 &ndash; ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ-ਗੀਤਕਾਰਾ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਟੇਲਰ ਸਵਿਫ਼ਟ ਦਾ ਜਨਮ।
## ਦਿਹਾਤ
]]
* 1048 &ndash; ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਲੇਖਕ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕ ਅਲਬਰੂਨੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1466 &ndash; ਇਤਾਲਵੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਦੋਨਾਤੇਲੋ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1784 &ndash; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ ਸੈਮੂਅਲ ਜਾਨਸਨ ਦਾ ਦਿਹਾਤ।
* 1947 &ndash; ਰੂਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੋਰਿਕ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1986 &ndash; ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸਮਿਤਾ ਪਾਟਿਲ ਦਾ ਦਿਹਾਤ।
* 1996 &ndash; ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਆਲੋਚਕ ਵਹੀਦ ਅਖਤਰ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 2011 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਮਾਜ ਕਾਰਕੁਨ ਕਬੀਰ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 2015 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਕਲਾਕਾਰ ਹੇਮਾ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਖਾਰਿਜ

**ਖਾਰਿਜ** (ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਕੇਸ ਖਾਰਿਜ ਹੋ ਗਿਆ), 1982 ਦੀ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਸੇਨ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਮਪਦ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜੋ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਮੌਤ ਭੁਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਇਹ ਕੇਸ ਖਾਰਿਜ ਹੋ ਸਕੇ। 

## ਕਾਸਟ 
* ਅੰਜਨ ਦੱਤ - ਅੰਜਨ ਸੇਨ
* ਮਮਤਾ ਸ਼ੰਕਰ - ਮਮਤਾ ਸੇਨ
* ਸਰੀਲਾ ਮਜੂਮਦਾਰ - ਸਰੀਜਾ
* ਇੰਦਰਾਣੀ ਮੋਇਤਰਾ - ਪੁਪਾਈ
* ਦੇਹਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ - ਹਰੀ
* ਨਿਲੋਤਪਾਲ ਦੇਯ - ਇੰਸਪੈਕਟਰ
* ਚਾਰੂਪਰਕਾਸ਼ ਘੋਸ਼ - ਵਕੀਲ
* ਦੇਬਾਤੋਸ਼ ਘੋਸ਼
* ਗੀਤਾ ਸੇਨ - ਮਦਦਗਾਰ ਗੁਆਂਢੀ
* ਸੁਨੀਲ ਮੁਖਰਜੀ - ਚਾਲਕ ਗੁਆਂਢੀ

## ਸਨਮਾਨ 
* 1983:ਗੋਲਡਨ ਪਾਲਮ: 1983 ਕਾਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ: ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਸੇਨ: *Nominated*
* 1983:ਜਿਊਰੀ ਪ੍ਰਾਇਜ਼: 1983 ਕਾਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ: ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਸੇਨ
* 1983:ਦੂਜੀ ਬੈਸਟ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ:Mrinal Sen
* 1983:ਬੈਸਟ ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ:Mrinal Sen
* 1983:ਬੈਸਟ ਆਰਟ ਡ੍ਰੈਕਸ਼ਨ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ:ਨਿਤੀਸ਼ ਰੌਯ
* 1983: ਗੋਲਡਨ ਸਪਾਇਕ:ਵੱਲਾਡੋਲਿਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
*   at the Internet Movie Database

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ (1905)

**ਰੂਸ ਦਾ ਇਨਕਲਾਬ (1905)** ਰੂਸ-ਜਾਪਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਜ਼ਾਰ ਕੋਲੋ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਾਂਹ-ਖਿੱਚੂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ, ਪਰੰਤੂ ਰੂਸ ਦੀ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਲੋਕ ਜ਼ਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਭੜਕ ਉੱਠੇ ਤੇ 1905 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰੂਸ ਦਾ ਜ਼ਾਰ ਨਿਕੋਲਸ II ਕੁਝ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਰੂਸ ਦੀ 1905 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀਆਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸਾਮਾਜਕ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਾਪਾਨੀ ਯੁੱਧ ਨੇ ਕੇਵਲ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੂਸ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਰੋਸ ਇੰਨਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੂੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੁਲਾਹ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਨ -

*(1) ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਨਿਕੋਲਸ ਦੂਜਾ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਰਿਆਵਾਦੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪੂਰਨ ਗਲਬਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਸੁਧਾਰ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿਅੰਤ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਲਗਾਮ ਅਤੇ ਮਨਮਾਨੀ ਸੀ। 

*(2) ਜਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਪੋਵੀਡੋਨੋਸਨੇਵ,ਤਾਲਸਤਾਏ,ਪਲੇਹਵੇ ਘੋਰ ਪ੍ਰਤੀਕਰਿਆਵਾਦੀ ਸਨ। ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦਬਾਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਆਤੰਕਵਾਦ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬੇਹੱਦ ਸਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦੰਡ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

*(3) ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ। ਵੱਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮਿਲਖਾਂ ਅਮੀਰ ਵਰਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਕਿਸਾਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਚਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਗਰਤੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੁਆਰਾ ਭੂਮੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। 

*(4) ਮਜਦੂਰਾਂ ਦਾ ਰੋਸ ਵੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਜਦੂਰ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਸੁਰਖਿਅਤ ਅਤੇ ਤਰਸਯੋਗ ਸੀ। ਉਦਯੋਗਕ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਵੱਲ ਸਰਕਾਰ ਉਦਾਸੀਨ ਸੀ। ਮਜਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਹੜਤਾਲ ਕਰਨਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 

*(5) 1896 ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੁਧਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਤੇਜ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਮੀਰ ਵਰਗਾਂਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੀਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। 1893 ਤੋਂ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਚਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। 

*(6) ਰੂਸੀਕਰਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੱਬੀਆਂ ਕੁਚਲੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਫਿਨ, ਪੋਲ ਆਦਿ ਅਜਾਦੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਤੋਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਬਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। 

*(7) ਆਤੰਕਵਾਦੀ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਜ਼ਬਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਇਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਤੋੜ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਈ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।  

*(8) ਰੂਸ-ਜਾਪਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਿਰੰਕੁਸ ਅਤੇ ਨਾਲਾਇਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਗਈ। ਜਨਤਾ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਵੱਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਜ਼ੁਲਮ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1905 ਦਾ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ
ਫ਼ਰਾਂਸ-ਜਾਪਾਨ ਸਮਝੌਤਾ

**ਫ਼ਰਾਂਸ-ਜਾਪਾਨ ਸੰਧੀ** ਸੰਨ 1907 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਮਨਚੂਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਮਗਰੋਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਜਾਪਾਨ, ਮਨਚੂਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਇਸਲਈ ਜਾਪਾਨ ਰੂਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਵਿਗਾੜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੁਧਾਰਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿਉਂਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਭਲਾਈ ਸੀ। ਰੂਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸੰਧੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਆਪ ਵੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਜਾਪਾਨ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਸੀ ਇਸ ਨਾਲ ਫ਼ਰਾਂਸ, ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਹ ਸੰਧੀ ਹੋਈ। ਜਾਪਾਨ ਅਧੀਨ ਮਨਚੂਰੀਆ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਖੇਤਰ ਸੀ।
## ਸ਼ਰਤਾਂ
ਇਹ ਸੰਧੀ ਅਧੀਨ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੱਖਣਗੇ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤੀ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨ

**ਭਾਰਤੀ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨ** ਤੋਂ ਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਮਜਦੂਰੀ ਨਾਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਘੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਜਾਂ ਮਜਦੂਰੀ ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੋਵੇਂ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 

## ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤੀ ਕਿਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਸੀ ਤਾਂ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ, ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਆਦਿ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਨ। ਜਿਹੜੇ ਕਿਰਤੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹਿੰਸਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਐਕਟ, 1926

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* List of Indian labour laws - includes only laws enacted by the central government, each Indian state has additional laws
* Post-Liberalization India and the Importance of Legal Reform  by Sanjeev Sanyal
* Provisions of the Factories Act, 1948 
* ਮਾਰੂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਭਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੇ ਹਨ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੈਕਟ ਲੇਬਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੰਬੰਧੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਵਾਲੇ

* http://www.citehr.com/333880-inaction-corrupt-victimization-honest-public-sector-pg2.html 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨ
ਲੀਸਿੰਗ-ਇਸ਼ੀ ਸਮਝੌਤਾ

**ਲੀਸਿੰਗ-ਇਸ਼ੀ ਸਮਝੋਤਾ** ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 2 ਨਵੰਬਰ 1917 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਰਾਬਰਟ ਲੀਸਿੰਗ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਰਾਜਦੂਤ ਇਸ਼ੀ ਕੂਕੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੂਸ ਦੇ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਸ਼ਰਤਾਂ
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ 21 ਮੰਗਾਂ

**ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ 21 ਮੰਗਾਂ** ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵਯੁੱਧ ਦੋਰਾਨ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਚੀਨ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦਾ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਾਪਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਹਿੱਤ ਇਸੇ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਪੀਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 18 ਜਨਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਯੂਆਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 21 ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੱਤਰ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਗਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰੂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।
## ਮੰਗਾਂ
ਇਹਨਾਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈਃ-
***ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ**:-ਸ਼ਾਂਟੁੰਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਉਹ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੀਨ ਉਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇਵੇਗਾ।
***ਦੂਜਾ ਭਾਗ**:-ਦੱਖਣੀ ਮਨਚੂਰੀਆ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਰੇਲ ਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਾਂ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 99 ਸਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ, ਵੱਸਣ, ਕਿੱਤਾ ਰਕਨ, ਉਦਯੋਗ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ।
***ਤੀਜਾ ਭਾਗ**:-ਚੀਨ ਦੀ ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਹਾਨ-ਯੇਹ-ਪਿੰਗ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਕਬਜੇ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਯੰਗਸੀ ਨਦੀ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਪੂਰਣ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
***ਚੌਥਾ ਭਾਗ**:-ਚੀਨ ਕਿਸੇ ਹੋਣ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬੰਦਰਗਾਹ, ਖਾੜੀ ਜਾਂ ਦੀਪ ਪੱਟੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ।
***ਪੰਜਵਾਂ ਭਾਗ**:- ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਸੱਤ ਮੰਗਾਂ ਸਨ:
**ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰੱਖਣੇ ਹੋਣਗੇ।
**ਚੀਨ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੇਵੇਗਾ।
**ਜਿਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਜਾਪਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ।
**ਚੀਨ, ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦੇਗਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਵੇਗਾ।
**ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਵੇਗੀ।
**ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਧਰਮ-ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਤਤਰਤਾ ਹੋਵੇਗੀ।
**ਚੀਨ, ਫੂਕਿਆਨ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਗਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਮੰਦਨਾ ਕਰੀਮੀ

**ਮਾਨਿਜ਼ੇ ਕਰੀਮੀ**, (ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਨਾਂ : **ਮੰਦਨਾ ਕਰੀਮੀ)**, ਮੁੰਬਈ (ਭਾਰਤ) ਦੀ ਇਰਾਨੀ ਮੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। 
ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਬੌਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮ *ਭਾਗ ਜੌਨੀ* ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਿਆਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ *ਬਿੱਗ ਬੌਸ 9*

ਮੰਦਨਾ ਕਰੀਮੀ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* Official Twitter Page
* Official Instagram Page
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਨੌ-ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਧੀ

**ਨੌ-ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਧੀ** ਜੋ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਧੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ 31 ਮੀਟਿੰਗਾਂ 'ਚੋ 30 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਸਾਰ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ *ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਦਰਵਾਜਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ* ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸੰਮੇਲਨ ਚੀਨ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੇ, ਦੂਰ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ, ਚੀਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝੋਤਾ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਆਗਿਆ ਬਿਨਾ ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਚੀਨ ਸਾਸਨ ਦੀ ਸਵਾਧੀਨਤਾ, ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ 'ਤੇ ਜੋ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ।

ਨੌ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਫ਼ਰਾਂਸ, ਇਟਲੀ, ਜਾਪਾਨ, ਚੀਨ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਸੱਤਾ,ਅਖੰਡਤਾ, ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਸੰਬੰਧੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਵਪਾਰਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੀਆਂ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀਉੱਲਾ ਵਲੀ

**ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀਉੱਲਾ**, ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਵਲੀ (ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1967), ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਹੈ।

ਵਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਹੂਵਾ ਦੀ ਹਸਨਪੁਰ ਵਸਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਅਮੀਨੁੱਲਾ ਇਬਨ ਅਲੀ ਕਰੀਮ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜਾਹਿਦਾ ਖਾਤੂਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਐਮਏ, ਪੀਐਚਡੀ (ਫਾਰਸੀ) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਨਾ ਜਿੰਦਗੀ
ਇਹ ਆਲ ਇੰਡਿਆ ਰੇਡੀਓ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜਿਮ ਹੈ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸੀ ਵਿਭਾਗ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਹਨ। ਵਲੀ ਵੀ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਲੀ ਫਾਰਸੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ, ਗੱਲ ਬਾਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।

ਵਲੀ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਫਾਰਸੀ,ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਡੈਲਨ ਮੈਥੀ

**ਡੈਲਨ ਮੈਥੀ** (13 ਅਕਤੂਬਰ 1938 – 20 ਫ਼ਰਵਰੀ 2005) ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ ਜੋ ਕਨੀਸਨਾ ਜੰਗਲ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ ਆਪਣੇ 4 ਨਾਵਲਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ 14 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, French, ਜਰਮਨ, ਸਪੇਨੀ, ਇਤਾਲਵੀ, ਹਿਬਰੂ ਅਤੇ ਆਈਸਲੈਂਡਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀਆਂ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

## ਜੀਵਨ 
ਇਸਦਾ ਜਨਮ ਡੈਲਨ ਸਕੌਟ ਵਜੋਂ ਰੀਵਰਜ਼ਡੇਲ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੇਪ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਵਿਖੇ 13 ਅਕਤੂਬਰ 1938 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। 1957 ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਆਊਡਟਸ਼ੂਰਨ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਨੇ ਹੋਲੀ ਕਰਾਸ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿਖੇ ਉਚੇਰੀ  ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ "12 ਵਜੇ ਦੀ ਛਟੀ" (Die Twaalfuurstokkie) 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ। 1982 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਜੂਦਾਸ ਬੱਕਰੀ" (*Die Judasbok)*ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਾਰਵਾਈ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ "ਜੰਗਲ ਨਾਵਲ" ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।

## ਰਚਨਾਵਾ 
### ਜੰਗਲਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਨਾਵਲ 
* ''ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੇੜੀਆਂ (Kringe in 'n bos) - *1984
* *ਫ਼ੀਲਾ ਦਾ ਬੱਚਾ *(Fiela se Kind) - 1985
* *ਮਲਬੇਰੀ ਜੰਗਲ (Moerbeibos*) - 1987
* *ਸੁਪਨਮਾਈ ਜੰਗਲ (Toorbos) -'' 2003

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਰੋਮ-ਬਰਲਿਨ-ਟੋਕੀਓ ਧੁਰੀ

**ਰੋਮ-ਬਰਲਿਨ-ਟੋਕੀਓ ਧੁਰੀ** ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਸੀ ਜੋ ੨੫ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੬
ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿ ਰੂਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਸਾਮਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸੀ। ਸੰਨ ੧੯੩੭ 
ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਵੀ ਇਸ ਸੰਧੀ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਾਨ ਧੁਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵੱਲੋ ਦੂਜਾ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਲ ਹੋਇਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਇੰਗ੍ਰਿਡ ਯੋਂਕਰ

**ਇੰਗ੍ਰਿਡ ਯੋਂਕਰ** (19 ਸਿਤੰਬਰ 1933 – 19 ਜੁਲਾਈ 1965) ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਵਿਤ੍ਰੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਅਫ਼੍ਰੀਕਾਂਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਯੋਂਕਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਡੁੰਘਾਈ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਸਿਲਵੀਆ ਪਲੈਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾ
ਯੋਂਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਯੋਂਕਰ ਅਤੇ ਬੀਟ੍ਰਿਸ ਸਿੱਲੀਅਰਸ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਡਗਲਸ, ਨਾਰਥ ਕੇਪ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਮਾਪੇ ਇਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਨ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਘਰ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਯੋਂਕਰ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਕੇਪ ਟਾਊਨ, ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਆ ਵਸੇ। ਪੰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਸਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸਦਾ ਨਾਨਾ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ।

1943 ਵਿੱਚ ਯੋਂਕਰ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਂਕਰ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਐਨਾ ਨੂੰ ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਦੇ ਵਿਨਬਰਗ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਵਾਸਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਇੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ਼ ਬਿਗਾਨਿਆਂ ਵਾਲਾਂ ਸਲੂਕ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਯੋਂਕਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪੱਕੀ ਤਰੇੜ ਆ ਗਈ।

ਯੋਂਕਰ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੋਲ਼ਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਇਹ ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲਿਖਾਰੀ ਡੀ. ਜੇ. ਓਪਰਮਨ ਨਾਲ਼ ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁਤਾਸਰ ਕੀਤਾ।

ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫ਼੍ਰੀਕਾਂਸ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *Na die somer* (“ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ”) ਤੇਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕੀ ਛਪਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਡੀਕ ਕਰੇ। ਆਖ਼ਰ 1956 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *Ontvlugting* (“ਰਿਹਾਈ”) ਛਪੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲਿਖਾਰੀ
ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਟੈਗੋਰ

**ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਟੈਗੋਰ** ਇੱਕ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੋਰਾਸਾਂਕੋ ਬਰਾਂਚ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
## ਹਵਾਲੇ
## ਅੱਗੇ ਪੜੋ
* Blair B Kling, Partner in Empire: Dwarkanath Tagore and the Age of Enterprise in Eastern India, University of California Press, 1976; Calcutta, 1981. ISBN 0-520-02927-5
* NK Sinha, The Economic History of Bengal 1793–1848, III, Calcutta, 1984.
* Sengupta, Subodh Chandra and Bose, Anjali (editors), 1976/1998, *Sansad Bangali Charitabhidhan* (Biographical dictionary) Vol I, , p223. ISBN 81-85626-65-0

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਗ੍ਰਿਮ ਦੇ ਨੇਮ

**ਗ੍ਰਿਮ ਦੇ ਨੇਮ** (ਰਾਸਕ ਦਾ ਨੇਮ) ਧੁਨੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕੁਝ ਨੇਮ ਹਨ ਜੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੈਕਬ ਗ੍ਰਿਮ ਦੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਨੇਮ ਡੱਕਵੇਂ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਪਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਤੋਂ ਪਰੋਟੋ-ਜਰਮੈਨਿਕ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੇਮਾਂ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ।

## ਨੇਮ 
# ਪਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਦੇ ਅਨਾਦੀ ਅਲਪਪ੍ਰਾਣ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਦੀ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
# ਪਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਦੇ ਨਾਦੀ ਅਲਪਪ੍ਰਾਣ ਵਿਅੰਜਨ ਅਨਾਦੀ ਅਪਲਪਪ੍ਰਾਣ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
# ਪਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਦੇ ਨਾਦੀ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਦੀ ਅਲਪਪ੍ਰਾਣ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਉਦਾਹਰਨਾਂ 
ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਿਮ ਦੇ ਤੀਜੇ ਨੇਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ "bʰréh₂tēr" ਤੋਂ ਜਰਮੈਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ /ਭ/ ਧੁਨੀ /ਬ/ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਈ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ "brother", ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ "Bruder", ਸਵੀਡਿਸ਼, ਡੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਵਿੱਚ "broder" ਸ਼ਬਦ ਬਣੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੁਨੀ ਪਰਿਵਤਨ
ਗਰਾਸਮੈਨ ਦਾ ਨੇਮ

**ਗਰਾਸਮੈਨ ਦਾ ਨੇਮ** ਜਾਂ **ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣਤਾ ਦਾ ਨੇਮ** ਧੁਨੀ ਪਰਿਵਤਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਮ ਹੈ ਜੋ ਹਰਮਨ ਗਰਾਸਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਨੇਮ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਦੋ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਉਚਾਰਖੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣ ਧੁਨੀਆਂ ਆਉਣ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਧੁਨੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਣਤਾ ਗਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਉਦਾਹਰਨ
ਇਸ ਨੇਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ "*bʰodʰ" (ਭੋਧ) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ "बोध" (ਬੋਧ) ਬਣ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਨੇਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲੀ ਧੁਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੁਨੀ ਪਰਿਵਤਨ
ਹਰਪਿੰਦਰ ਰਾਣਾ

**ਹਰਪਿੰਦਰ ਰਾਣਾ** (ਜਨਮ 28 ਸਤੰਬਰ 1974) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ 'ਹੁਣ' ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਵਤਾਰ ਜੰਡਿਆਲਵੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਹਰਪਿੰਦਰ ਰਾਣਾ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਸਤੰਬਰ 1974 ਨੂੰ ਸ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਹਰਪਿੰਦਰ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ, ਬੀ.ਐੱਡ., ਪੀ.ਜੀ.ਡੀ.ਸੀ.ਏ. ਅਕਾਦਮਿਕ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਬਿਨ ਪਰੋਂ ਪਰਵਾਜ਼*

### ਨਾਵਲ
**ਨਿਰਭਓ ਨਿਰਵੈਰ* 
**ਸ਼ਾਹਰਗ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕ
ਪਿੰਡੀ ਬਲੋਚਾਂ

**ਪਿੰਡੀ ਬਲੋਚਾਂ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਮੁਕਤਸਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
thumb|ਪਾਣੀ ਦੀ ਟੰਕੀ ਤੋ ਪਿੰਡ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
thumb|ਗੰਗ ਨਹਿਰ (ਪਿੰਡੀ ਬਲੋਚਾਂ)
ਪਿੰਡ ਪਿੰਡੀ ਬਲੋਚਾਂ ਜ਼ਿਲਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 1075 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 1500 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਐਚ.ਡੀ.ਐਫ਼.ਸੀ. ਬੈਂਕ ਦੀ ਬ੍ਰਾੰਚ ਵੀ ਹੈ| ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਡਾਕਘਰ, ਜੰਡ ਸਾਹਿਬ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151203 ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜੰਡ ਸਾਹਿਬ ਸੜਕ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਗੁਰੂ ਹਰਸਹਾਏ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਗ ਨਹਿਰ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਰਲ ਵਰਨਰ

thumb|ਕਾਰਲ ਵਰਨਰ
**ਕਾਰਲ ਅਡੋਲਫ਼ ਵਰਨਰ** (; 7 ਮਾਰਚ 1846 – 5 ਨਵੰਬਰ 1896) ਇੱਕ ਡੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਇਹ ਵਰਨਰ ਦੇ ਧੁਨੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਨੇਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ 1875 ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਰਾਸਮਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਰਾਸਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਰੁਚੀ ਬਣੀ ਅਤੇ 1864 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਓਰੀਐਂਟਲ, ਜਰਮੈਨਿਕ ਅਤੇ ਸਲਾਵੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ 1871 ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੂਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਚਰਚਾ ਨੋਗਲੇ ਰਾਸਕੀਆਨਾ*(Nogle Raskiana)* (1874) ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Daniel Kilham Dodge's review of Verner Dahlerup's *Nekrolog over Karl Verner*, *American Journal of Philology*, The Johns Hopkins University Press, 1897. Available through JSTOR.
ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ

**ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: The End of the Tour, ਦ ਏਂਡ ਆਫ਼ ਦ ਟੂਰ) 2015 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖਕ ਡੇਵਿਡ ਫੌਸਟਰ ਵੈਲੇਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਜੈਸਨ ਸੇਜਲ ਅਤੇ ਜੇਸੀ ਇਜ਼ਨਬਰਗ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ ਡੋਨਲਡ ਮਰਗੁਲਿਸ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੇਮਸ ਪੰਸੋਲਦਤ ਹਨ। ਇਹ ਡੇਵਿਡ ਲਿਪਸਕੀ ਦੇ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਮੂਲਕ ਨਾਵਲ ਆਲਦੋ ਅਫਕੋਰਸ ਯੂ ਐਂਡ ਅਪ ਬਿਕਮਿੰਗ ਯੁਅਰਸੈਲਫ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਫਿਲਮ 31 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਏ.24 ਫਿਲਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੀਲਿਜ਼ ਹੋਈ। 

ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਰੌਟਨ ਟਮੈਟੋ ਦੁਆਰਾ 91% "ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਫਿਲਮ" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਮੈਟਾਕ੍ਰਿਟਿਕ ਵਲੋਂ "ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਚਰਚਿਤ" ਕਹਿ ਕੇ ਇਸ ਉੱਪਰ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਦਾ ਨਿਊਯੌਰਕ ਟਾਇਮਸ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਏ.ਓ.ਸਕਾਟ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਲਿਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਈ..... ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਅਜ਼ੀਮ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਹਥੌੜਾ

**ਹਥੌੜਾ** ਦਸਤੇ ਵਾਲਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਬੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਥ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਸੱਟ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਲ ਠੋਕਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ, ਕਿਸੇ ਬੀਜ ਬਗੈਰਾ ਨੂੰ ਤੋੜਨ, ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਕੇ ਵੱਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਥੌੜੇ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜਾਇਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਥੌੜੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਹੱਥਾ ਅਤੇ ਸਿਰ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਰ ਇਸਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਚੰਦਪੁਰ

**ਚੰਦਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਜਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ (1965)

**ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ (1965)** ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅਪਰੈਲ 1965 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 1965 'ਚ ਹੋਇਆ।ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਗਸਤ 1965 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਤਹਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜੀ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ 28 ਅਗਸਤ, 1965 ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਾਲੇ ਹਾਜੀ ਪੀਰ ਦੱਰੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗ ਗਈ। ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਖਨੂਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਆਸਲ ਉਤਾੜ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਡਵੀਜ਼ਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੰਬੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ 100 ਟੈਂਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਜਨਰਲ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਰਾਵੀ ਪੁਲ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਜਨਰਲ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਪੈਟਨ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਸੀ। ਇਛੋਗਿੱਲ ਨਹਿਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਈ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਫੈਲ ਜਾਵੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਂਕ ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। 1965 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਮਲਾ ਸੈਂਕੜੇ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਚੋਰੀ-ਛੁਪੇ ਆ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਭੁੱਟੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਜਾਹਦੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 9 ਅਗਸਤ, 1965 ਨੂੰ ਛਪੀ। ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਯੂਬ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਸ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਛਪੀ ਸੀ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਕਦਮ ਬਦਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਦਮ ਉਠਾਏਗਾ।

ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 50 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ 165 ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ 64 ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਏ.ਬੀ.ਤਾਰਾਪੋਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਵ ਉਚ ਵੀਰਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਾਜੀ ਪੀਰ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਗਸਤ 1965 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਤਹਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜੀ। ਹਾਜੀ ਪੀਰ ਦੱਰਾ, ਪੱਛਮੀ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਰੇਂਜ ‘ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਰਾ ਪੁੰਛ ਅਤੇ ਉਰੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1965 ਦੀ ਜੰਗ ਵੇਲੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹੀ ਰਸਤਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬੇਸ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਪੁੰਛ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿੰਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਗਿਬਰਾਲਟਰ ਵੇਲੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਾਜੀ ਪੀਰ ਦੱਰਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਭਾਰਤ ਦੀ 19 ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ 68 ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਓਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਬਖਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਜਵਾਨ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਫੌਲਾਦ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸਿਓਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੌਲਾਦ ਬਣ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ। 28 ਅਗਸਤ, 1965 ਨੂੰ ਹਾਜੀ ਪੀਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਤਾਸ਼ਕੰਜ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਾਜੀ ਪੀਰ ਦੱਰੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ 28 ਅਗਸਤ, 1965 ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਾਲੇ ਹਾਜੀ ਪੀਰ ਦੱਰੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਯੁੱਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਮੋਰਨੀ (ਪਿੰਡ)

**ਮੋਰਨੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਪੰਚਕੂਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਮੋਰਨੀ ਹਿਲਜ ਵਿੱਚ **ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ  ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ ਹੈ. ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (28 ਮੀਲ), ਪੰਚਕੂਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਝਲਕਾਂ, ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ, ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਰਨੀ ਦਾ ਨਾਮ, ਇੱਕ ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪਿਆ ਜਿਸਨੇ  ਇਕ ਸਮੇਂ ਇਸ  ਖੇਤਰ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ.

## ਜੁਲਾਈ 
thumb|Sign board showing the altitude of Morni Hills
ਮੋਰਨੀ ਹਿਲਜ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੋ ਸਮਾਂਤਰ ਲੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਰੇਂਜ ਦੀਆਂ ਸਾਖਾਵਾਂ ਹਨ. ਮੋਰਨੀ ਪਿੰਡ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 1220 ਮੀਟਰ (4000 ਫੁੱਟ) ਉੱਪਰ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਵੱਸਿਆ ਹੈ. ਪਹਾੜੀਆਂ ਉਤੇ ਦੋ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਪਗ 550 ਮੀਟਰ (1,800 ਫੁੱਟ) ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 460 ਮੀਟਰ (1,510 ਫੁੱਟ) ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ  ਲਗਪਗ 365 ਮੀਟਰ (1,198 ਫੁੱਟ) ਹੈ. ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੋਨਾਂ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿੰਕ ਕਰਨ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਚੈਨਲ ਹੋਣ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਉਹੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ. ਮੋਰਨੀ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ.

## Overview 
thumb|Haryana Tourism's Hotel Mountain Quail

## ਗੈਲਰੀ 

Morni Hills and Tikkar Taal, Haryana, India - 2.jpeg|
Morni Hills and Tikkar Taal, Haryana, India - 3.jpeg|
Morni Hills and Tikkar Taal, Haryana, India - 4.jpeg|
Morni Hills and Tikkar Taal, Haryana, India - 5.jpeg|
Morni Hills and Tikkar Taal, Haryana, India - 6.jpeg|
Morni Hills and Tikkar Taal, Haryana, India - 8.jpeg|
Morni Hills and Tikkar Taal, Haryana, India - 9.jpeg|

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮੋਹਾਲੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Morni Hills  at TripAdvisor
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Morni&params=30_42_N_77_05_E_region:IN_type:city_source:GNS-enwiki 30°42′N 77°05′E&#xFEFF; / &#xFEFF;30.700°N 77.083°E&#xFEFF; / 30.700; 77.083]
ਸ਼ਾਪਕਲੂਸ

**ਸ਼ਾਪਕਲੂਸ** ਇੱਕ ਆਨਲਾਇਨ ਈ-ਕਮਰਸ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ.ਇਸਦੇ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਗੁਰਗਾਓ,ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ੨੦੧੧ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਸਿਲਿਕਾਨ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ  12,000 ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਪਾਰੀ ਹਨ। 2,00,000 ਤੋ ਵੱਧ ਚੀਜਾਂ ਇਸਦੇ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਬਰਾਤ ਦੇ ਬੰਦੇ

**ਕਾਰਸਨ ਮਕ ਕੁਲਰਜ** (carson Mc Cullers 1917-1967) ਅਮਰੀਕਨ ਡਰਾਮਾ ਲੇਖਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ "ਦਿਲ ਹੀ ਇਕਲਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹੈ" ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਲਿਖੇ  ਨਾਵਲ ਦੇ ਅਧਾਰ `ਤੇ ਡਰਾਮਾ "ਬਰਾਤ ਦੇ ਬੰਦੇ "(The member of Wedding) 1950 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਇੱਕ ਮਕਬੂਲ ਲਿਖਤ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। 

ਫ੍ਰ੍ਨਕੀ ਦੇ ਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮੋਸਮ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਓਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤ ਚਲੇ ਜਾਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗੁਆਂਡੀ ਕੁੜੀਆਂ ਓਸ ਤੋਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਨਜਰ ਅੰਨਦਾਜ ਕਰਿ ਦਿੰਦਿਆ ਹਨ |ਉਹ ਆਪਨੇ ਵਾਲ ਕਟਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਮਾਲੂਮ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਹੀ ਲਗੇ ਪਰ ਉਹ ਲੰਬੀ ਤੇ ਕਮਜੋਰ ਜਾਪਦੀ ਹੈ |ਇੱਕਲੀ ਹੋਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਕਿਚਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਰਨਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੜਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਭਵਿਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ |ਜੋਨ ਹੇਨਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਾਸ ਖੇਡ ਦਾ ਹੈ ਫ੍ਰ੍ਨਕੀ ਵਲੋਂ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਬਨਾਏ ਹੋਏ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ |ਫ੍ਰ੍ਨਕੀ ਦਾ ਭਾਈ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਅਲ੍ਸਕਾ ਤੋਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਲ ਲੈ ਆਓਦਾ ਹੈ \ਫ੍ਰ੍ਨਕੀ ਉਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ ਹੈ |ਉਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਬਸ ਉਹ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਹੀ ਤਰੀਫ ਵਿੱਚ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ |

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਨ ਡਰਾਮਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ ਲੇਖਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧੂਰਾਪਨ
ਪਦਮਾਸਨ

**ਪਦਮਾਸਨ** ਯੋਗਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਸਨ ਹੈ। ਇਸ ਆਸਨ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਕਰੋ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਆਸਨ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
## ਵਿਧੀ
ਸੁਖ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ, ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਖੋਲ੍ਹੋ। ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪੱਟ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪੱਟ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ। ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਆਨ ਮੁਦਰਾਂ (ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਉਂਗਲ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ, ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲਾਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ) ਬਣਾ ਕਿ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਥੇਲੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਰੱਖੋ। 
## ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
*ਮਨ ਤਣਾਅ ਰਹਿਤ ਰੱਖੋ।
*ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਆਸਨ ਵੱਲ ਰੱਖੋ।
*ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਲਾਓ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ।
## ਲਾਭ
*ਧਿਆਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ।
* ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
*ਇਹ ਆਸਨ ਪੱਟਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
*ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।
*ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਲਾਭ।
*ਸੁਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲਾਭ
*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੋਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਗਨੀ ਮਿਜ਼ਾਇਲ-4

**ਅਗਨੀ ਮਿਜ਼ਾਇਲ-4** ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਇਲ 4000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਮਾਰ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ। ਟੈਸਟ ਸਮੇਂ ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਮਾਰ ਸਮਰੱਥਾ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਵੀਲ੍ਹਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਲਾਂਚ ਕੰਪਲੈਕਸ-4 ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕਰ ਕੇ ਅਜਮਾਇਸ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੁੰਜ 55,000 - 70,000 ਕਿਲੋਗਰਾਮ ਲੰਬਾਈ 20 - 40 ਮੀਟਰ ਵਿਆਸ 2 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੰਬੀ ਰੇਂਜ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੌਜੀ ਰਣਨੀਤਕ ਫੋਰਸ ਕਮਾਂਡ ਵੱਲੋਂ ਟੇਸਟ ਕੀਤੀ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਸਿਰਫ 20 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਘਟ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਗਨੀ-4 ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦਾ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜਵਾਂ ਕਾਮਯਾਬ ਟੈਸਟ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਟੇਸਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਡੀ.ਆਰ.ਡੀ.ਓ. ਦੇ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸ ਮਿਨੀਸਟਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਵੀ ਸਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ
ਜਲ ਮਹਿਲ

**ਜਲ ਮਹਿਲ** ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਮਾਨਸਾਗਰ ਝੀਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਉਸਰਿਆ ਇਹ ਮਹਿਲ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਆਈ ਬਾਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਰੋਮੇਂਟਿਕ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਮਹਿਲਾ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਮਹਰਬੋ, ਬੁਰਜਾਂ, ਛੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾਕਾਰ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਜਲ ਮਹਿਲ ਪ੍ਰਵਾਸ਼ੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੌਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੌਦੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
right|thumb|ਜਲ ਮਹਿਲ਼ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਮਾਨਸਾਗਰ ਡੈਮ
ਜੈਪੁਰ ਆਮੇਰ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਮਾਨਸਾਗਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਜਲ ਮਹਿਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜਾ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਗ ਜੱਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਨਾਲ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਮਹਿਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਦੀ ਜਲ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਗਰਭਬਤੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਬਾਂਧ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾਗਰ ਝੀਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ। ਇਸ 300 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਰਾਜਪੂਤ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਸਤਿਆ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਸਮਾਂ ਵਤੀਤ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਉਤਸਵ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ। 

## ਬਣਤਰ 
right|thumb|200x200px|ਮੁਰਮਤ ਹੋਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਜਲ ਮਹਿਲ
ਪੁਰਾਤਨ ਮਹਿਲਾ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਮਹਰਬੋ, ਬੁਰਜਾਂ, ਛੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾਕਾਰ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਵਾਲੀ ਮੰਜਿਲ ਦੇ ਚਾਰੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ 
ਗਰਮ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੇ ਗਈ ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ, ਕਿਓਕੀ ਇਸਦੇ ਕਈ ਤਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਖੁਬਸੂਰਤ ਨਜਰਾਂ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚਾਨਣੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਹਿਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ 40 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਪੌਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਗੈਲਰੀ
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਜੈਪੁਰ 
* ਹਵਾ ਮਹਿਲ
* ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਜੋਸਫ਼ ਹੈੱਲਰ

*ਜੋਸਫ਼ ਹੈੱਲਰ*' (1 ਮਈ, 1923 - 12 ਦਸੰਬਰ, 1999) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਅੰਗ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਅੰਗ ਨਾਵਲ *ਕੈਚ-22* ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ

right|thumb|255x255px|Stereoscopic picture of the *Chandra Mahal* in 1903
ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ  'ਚੰਦਰਾਂ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਮੁਬਾਰਕ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਚੰਦਰਾਂ ਮਹਿਲ ਅਜਕਲ ਇੱਕ ਮਿਓਜੀਅਮ ਵਾਂਗ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਵਰਤੋਂ ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਖੁੱਲਾ ਵਿਹੜਾ ਵਿੱਚ ਬਾਗ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਪੈਲੇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1729 ਅਤੇ 1732 ਵਿੱਚ ਸਵਾਈ ਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜਾ ਨੇ ਕਰਵਾਈ। ਇਸਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਲਈ ਵਿਦਿਆਧਾਰ ਭੱਟਚਾਰਿਆ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਹੋਈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
left|thumb|ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ

## ਬਣਤਰ 
ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਲੇਸ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰ ਪੈਲੇਸਾਂ ਅਤੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਦਿੱਖ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਾਂ ਮਹਿਲ, ਮੁਬਾਰਕ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਮੁਕੁਟ ਮਹਿਲ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਪੈਲੇਸ, ਸ਼੍ਰੀਂ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇਵ ਮੰਦਿਰ, ਅਤੇ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਮੇਓਜੀਅਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 

### ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਰਵਾਜਾ 
left|thumb|Entrance arch

### ਮੁਬਾਰਕ ਮਹਿਲ 
right|thumb|ਮੁਬਾਰਕ ਮਹਿਲ

### ਚੰਦਰਾ ਮਹਿਲ 
right|thumb|ਚੰਦਰਾ ਮਹਿਲ: ਮਹਿਲ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਝੰਡਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ

### ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਿਵਾਸ  ਚੌਕ 
### ਦਿਵਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਸ 
left|thumb|ਦਿਵਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਸ

### ਦਿਵਾਨ-ਏ-ਆਮ 
thumb|ਸਭਾ ਨਿਵਾਸ

### ਮਹਾਰਾਣੀ ਪੈਲੇਸ 
### ਬੱਗੀ ਖਾਨਾ 
### ਗੋਵਿੰਦ ਦੇਵ ਜੀ ਮੰਦਿਰ 
## ਗੈਲਰੀ 
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਜੈਪੁਰ 
* ਹਵਾ ਮਹਿਲ
* ਜਲ ਮਹਿਲ

## ਹਵਾਲੇ 
* Bindolass, Joe; Sarina Singh (2007). *India*. Lonely Planet. p.&nbsp;1236. ISBN&nbsp;1-74104-308-5.&nbsp;
* Brown, Lindsay; Amelia Thomas (2008). *Rajasthan, Delhi and Agra*. Lonely Planet. p.&nbsp;420. ISBN&nbsp;1-74104-690-4.&nbsp;
* Marshall Cavendish Corporation (2007). *World and Its Peoples: Eastern and Southern Asia*. Marshall Cavendish. p.&nbsp;1584. ISBN&nbsp;0-7614-7631-8.&nbsp;
* Matane, Paulias; M. L. Ahuja (2004). *India: a splendour in cultural diversity*. Anmol Publications Pvt. Ltd. p.&nbsp;228. ISBN&nbsp;81-261-1837-7.&nbsp;

## ਹੋਰ ਪੜੋ 
* Sachdev, Vibhuti; Tillotson, Giles Henry Rupert (2002). *Building Jaipur: The Making of an Indian City.* Reaktion Books, London. ISBN 1-86189-137-7.

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* City Palace Museum, website
* Beautiful picture gallery of City Palace 

[ਸ਼੍ਰੇਣੀ[:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ]]

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਸਵੈ-ਊਰਜਾ

ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਵਰਗੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਕਿਸੇ ਕਣ ਦੀ ਸਵੈ-ਊਰਜਾ **Σ** ਕਣ ਅਤੇ ਓਸ ਸਿਸਟਮ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕਾਰਣ ਕਣ ਦੀ ਊਰਜਾ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਤਿ ਯੋਗਦਾਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਓਹ ਕਣ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਐਚ ਐਲ ਦੱਤੂ

**ਹਨਦੇਆਲਾ ਲਕਸ਼ਮੀਨਰਾਇਣਸਵਾਮੀ ਦੱਤੂ** ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ 42ਵਾਂ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸੀ।। ਉਹ 3 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁੱਦੇ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਲਗਭਗ 14 ਮਹੀਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਜੱਜ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਰਲਾ ਅਤੇ ਛਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੀਫ਼ ਜਸਿਟਸ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Welcome CJI Dattu: 16-hour-workday judge who knows ‘common man’, sworn in for giant 14-month term

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਾਂਗਕੂ ਸਮਝੌਤਾ

**ਤਾਂਗਕੂ ਸਮਝੌਤਾ ਜਾਂ ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨ ਸਮਝੌਤਾ** ਜੋ 31 ਮਈ 1933 ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ।
## ਪਿਛੋਕੜ
ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਕਵਾਂਗ ਤੁੰਗ ਸੈਨਾ ਪੱਛਮ ਵਲੋਂ ਅੰਦਰਲੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਦੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੇਪੇਈ, ਸ਼ਾਂਟੁੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ੈਂਸੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸੰਨ 1931 ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਹੇਪੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਮਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਨਚੂਰੀਆ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਕਵਾਂਗ ਤੁੰਗ ਸੈਨਾ ਨੇ ਹੇਪੇਈ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 31 ਮਈ 1933 ਨੂੰ ਚੀਨ ਨੂੰ ਤਾਂਗਕੂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਹ ਸਮਝੋਤਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ, ਕਿਉਂਕੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੁ ਹੋ ਗਿਆ।
## ਸ਼ਰਤਾਂ
*ਚੀਨ ਨੇ ਹੇਪੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।
*ਹਾਈਪਿੰਗ ਅਤੇ ਟਿਨਸਟੀਨ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਸੈਨਿਕ ਖੇਤਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
*ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿ ਚੀਨੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
*ਸੈਨਾ ਰਹਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਚੀਨ ਮਿੱਤਰਤਾ-ਪੂਰਣ ਪੁਲਿਸ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
*ਉੱਤਰੀ ਹੇਪੇਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਜਾਪਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ।
## ਪ੍ਰਭਾਵ
ਜਾਪਾਨ, ਟਿਨਸਟੀਨ ਅਤੇ ਪੀਕਿੰਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਸਕੇ। 2 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੰਚੂਕੁਓ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਰੇਲ-ਆਵਾਜਾਈ, ਡਾਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ
ਵੇਟਿੰਗ ਫਾਰ ਦ ਮਹਾਤਮਾ

**ਵੇਟਿੰਗ ਫਾਰ ਦ ਮਹਾਤਮਾ** ਆਰ ਕੇ ਨਰਾਇਣ ਦਾ 1955 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।

## ਪਲਾਟ ਸਾਰ 
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ ਜੋ  ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ, ਨਾਲ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਲਗੁੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ. ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਆਪਦੇ ਹਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਧੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ. ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਵਿਰੋਧੀ ਕੱਟੜਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ. .ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪੋਸ਼ ਸਰਗਰਮੀ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰਦੇਸੀ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ  ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਮਿਕ ਪਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਹੈ. ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਗੁਜਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ, ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.

ਵੇਟਿੰਗ ਫਾਰ ਦ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਭੱਦਰ ਕਾਮਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਫੀਚਰ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੈ. ਉਸ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਅਮਲਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉਘੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੀ ਦਾਦੀ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ ਹੈ.This note of ambivalence towards the freedom movement may be due to Narayan's needing to reassure his mainly British audience. The political struggle serves as a background to Sriram and Bharati's unconventional romance which is concluded outside either's family circle. This is one of Narayan's most successful novels&#x5B;*citation needed*&#x5D;, where much happens behind the facade of the low key storytelling.

## ਹਵਾਲੇ
ਸਿਆਣਾ

**ਸਿਆਣਾ** ਤਾਂਤਰਿਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: shaman, ਸ਼ੇਮਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮਨ) ਰਿਵਾਇਤੀ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ ਕਿ ਓਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਰੂਹਾਨੀ ਦੁਨੀਆ, ਰੂਹਾਂ, ਦੇਵੀ –ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਗ਼ੈਰ-ਦੁਨਿਆਵੀ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰਖਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਚੜੇਲਾਂ ਕਢਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੇ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਧਰਮ
ਦੀ ਆਵਰਸ

***ਦੀ ਆਵਰਸ***  2012 ਦੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਅਮਰੀਕਨ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਟੀਫਨ ਡਾਲਡਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਮੇਰਾਇਲ ਸਟਰੀਪ, ਜੂਲੀਅਨ ਮੂਰੇ, ਨਿਕੋਲ ਕਿਡਮੈਨ, ਅਤੇ ਇਡ ਹੈਰਿਸ ਸਨ। ਇਸਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਡੇਵਿਡ ਹਰੇ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮਿਸ਼ੇਲ ਕਨਿੰਘਮ ਦੇ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਪੁਲਤਿਜ਼ਰ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮਰੱਥਾ

**ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮਰੱਥਾ** ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੂਲ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਿਭਾਅ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ ਜੋ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਨੌਮ ਚੌਮਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੈਂਟਮ ਅਤੇ ਸਤਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

**ਕੈਂਟਮ ਅਤੇ ਸਤਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ** ਭਾਰੋਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਡ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਨਰਸਿਰਜਤ ਪਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਧੁਨੀਆਂ ਦਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਜਿਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ "ਸੌ" (100) ਦੇ ਸਮਰਥੀ ਸ਼ਬਦ /k/ (ਕ) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ **ਕੈਂਟਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ** ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ "*centum" (ਕੈਂਟਮ) *ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ /s/ (ਸ) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ **ਸਤਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ** ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਵੇਸਤਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ "satem" (ਸਤਮ)। 

ਕੈਂਟਮ ਅਤੇ ਸਤਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਰਗ

ਮੁੱਢਲੀ ਭਾਰਤ ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਠੀਕ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਿਛਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ,ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਧੁਨੀਆਂ ਤਾ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਜਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਅੰਤਰ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਇਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸਗੋਂ ਕਈ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਚੋਖੇ ਫਰਕ ਵਾਲੇ ਹਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* ਕੈਂਟਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਤਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਕਸ਼ੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਫ੍ਰਾਂਕੋਸਿਜ ਰਾਬੇਲੀਸ

**ਫ੍ਰਾਂਕੋਸਿਜ ਰਾਬੇਲੀਸ** (1490-1953) ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਚਤੰਤਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਘੜਤ ਸਿੱਖਿਆਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ "ਗਰਗੰਤਾਅ ਅਤੇ ਪੰਨਤਾਗਰਲ" ਉਸ ਦਾ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ ਹੈ |ਗਰਗੰਤਾਆ ਇੱਕ ਦੋਸਤਾਨਾ ਦਿਓ ਕਿਨੋਨਿਨ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਓਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਗ੍ਰਾਦਗੋਸੀਅਰ ਯੂਟੋਪਿਆ ਇੱਕ ਆਦਰਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਟਾਪੂ ਦਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੈ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਸਮਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਰਗੰਤਾਆ ਦੂਜੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਓਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ਼ ਦੇ ਪੋਨੋਕ੍ਰਤੇਸ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਟਿਉਸ਼ਨ ਲਈ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ |

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪੀਅਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਵੀਕਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਟੋਪੀਅਨਸਾਹਿਤ
ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਸਭਾ

**ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਸਭਾ** () ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। 1906 ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮਾਰਲੇ-ਮਿੰਟੋ ਸੁਧਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਵੋਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਾਂ ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਹੱਕ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਖੀ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੂ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Akhil Bharat Hindu Mahasabha Official website 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਜਜਮਾਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ

**ਜਜਮਾਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ** (Hindi: जजमान from Sanskrit: यज्ञमान) ਯਰਧਮਾਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉੱਚੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਿਚਲਾ ਕਾਰਜੀ ਵਰਤਾਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਕਈ ਉਚੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। 

## ਵਿਉਂਤਪਤੀ 
ਜਜਮਾਨ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ (*yajñamān)* (यज्ञमान) ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ *patron* ਜੋ ਯੱਗ (Sanskrit: यज्ञ, ਅੱਗ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ) ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਗਰੋਂ *ਯਜਮਾਨ *ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ *ਜਜਮਾਨ *ਬਣ ਗਿਆ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 
ਜਜਮਾਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਜਮੀਨ ਵਿਹੁਣੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ ਜੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਨਿਅਮ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮੜੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਲੋਹਾਰ, ਸੁਨਿਆਰ, ਨਾਈ, ਧੋਬੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। 

## ਜਜਮਾਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ
# ਜਜਮਾਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੀ। 
# ਜਜਮਾਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੀੜੀ ਦਰ ਪੀੜੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ ਸੀ।
# ਇਸਦਾ ਨਿਅਮ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਅਨਾਜ ਸੀ। 
# ਸੇਪੀ ਪ੍ਰਬੰਧ
# ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੁਖਦ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਗਹਿਣ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸਤਹੀ ਬਣਤਰ

**ਗਹਿਣ ਬਣਤਰ** ਅਤੇ **ਸਤਹੀ ਬਣਤਰ** ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੰਕਲਪ ਹਨ ਜੋ ਚੌਮਸਕੀ ਦੀ ਰੂਪਾਂਤਰੀ ਵਿਆਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਗਹਿਣ ਬਣਤਰ ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤਹੀ ਬਣਤਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਵਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਦੋ ਵਾਕ ਲਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:

# ਮੈਂ ਘਰ ਗਿਆ।
# ਮੈਂ ਘਰ ਗਈ।
# ਮੈਂ ਚਾਹ ਪੀਤੀ।
# ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ।

ਇਹ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਚੌਮਸਕੀ ਦੇ ਗਹਿਣ ਬਣਤਰ ਸੰਕਲਪ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
# ਮੈਂ ਨੇ ਚਾਹ ਪੀਤੀ।
# ਮੈਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ।

ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਾਕ "ਨੇ" ਸੰਬੰਧਕ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਗਹਿਣ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ "ਨੇ" ਸੰਬੰਧਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਤਹੀ ਬਣਤਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੀ।

## ਨੋਟਸ
ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਿਭਾਅ

**ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਿਭਾਅ** ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1960 ਵਿੱਚ ਨੌਮ ਚੌਮਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ “ਸਥੂਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਸਲ ਵਰਤੋਂ ਹੈ" ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪੈਰੋਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਉਲਟ ਅਰਥਾਂ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮਰੱਥਾ ਬੁਲਾਰੇ ਜਾਂ ਸਰੋਤੇ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
1711

**1711** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1710 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
*8 ਅਕਤੂਬਰ&ndash;ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕੁਮਾਰ ਸਵਾਮੀ ਦੇਸੀਕਰ ਦਾ ਜਨਮ
*28 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ