ਪੰਚਨਦ ਸ਼ੋਧ ਸੰਸਥਾਨ

**ਪੰਚਨਦ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1984 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੋਜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਕੁਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਚਨਦ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼
ਪੰਚਨਦ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1984 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
#ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੂਝ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸੈਮੀਨਾਰ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
#ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਣੀਆਂ ਖੋਜ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਮੌਜੂਦਗੀ
#ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਚਨਦ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਧੀਨ 32 ਸਰਗਰਮ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ ਹਨ।
#ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੌਧਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ
ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬ੍ਰਿਜ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਠਿਆਲਾ ਜੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
1984 ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਦੀਨਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ।

## ਵਿਭਾਗ
ਪੰਚਨਦ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮੁੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ:
*ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ: ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ।
*ਖੋਜ ਵਿਭਾਗ: ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੋਜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
*ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਸੰਸਥਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1983 ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸਾਰੂ ਸੰਵਾਦ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ, ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੰਚਨਦ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਸਟਿਸ ਟੀ.ਯੂ. ਹਿਮਾਚਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਮਹਿਤਾ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਖੋਸਲਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਪੰਚਨਦ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।
ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਨਿਊਜ਼ਪੇਪਰਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਟੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਜਸਟਿਸ ਟੀ. ਯੂ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਮੀਨਾਰ "ਕੀ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਸਤੀ ਹੈ?"

ਪੰਚਨਾਦ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚੰਗੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਇੱਕ ਹੈ; ਸਿਆਣੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬਹਿਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਸਰਵਉੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਜਾਲਪਾ, ਵਿਤੰਡਾ ਅਤੇ ਵਾਦ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੰਚਨਦ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ