open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ

**ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ** (ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ **ਸ਼ਾਹ ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ** ਜੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ (ਆਧੁਨਿਕ ਹਰਿਆਣਾ) ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ (DSS) ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।

## ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਹ ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਖੇਮਾਮਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾ ਮੱਲ ਜੀ ਅਤੇ ਤੁਲਸਾ ਬਾਈ ਜੀ ਦੇ ਘਰ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਲਾਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ‘ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ। ਬਾਬਾ ਸਾਵਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਗੇ ਉਸਨੂੰ "ਮਸਤਾਨਾ-ਏ-ਮਸਤਾਨੋਂ, ਸ਼ਾਹ-ਏ-ਸ਼ਾਹੋਂ" ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ (ਅਧਿਆਪਕ) ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਿਆਸ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਾਬਾ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ (ਸਤਿਸੰਗ ਬਿਆਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਤਿਸੰਗ (ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮੰਡਲੀ) ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ ਸੀ) ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ। ਜੀ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਸਿਖਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨਾਲ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਬਾਗੜ (ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਖੇਤਰ) ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਡਿਊਟੀ ਸੌਂਪੀ। ਸ਼ਾਹ ਮਸਤਾਨਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਮ-ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ।

ਸ਼ਾਹ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ 1960 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 41 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡੀਐਸਐਸ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਬਣੇ। ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਜੀ 23 ਸਤੰਬਰ 1990 ਨੂੰ ਡੀਐਸਐਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਮਾਸਟਰ ਬਣੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਹੋਲੀ ਕਲਾਂ

**ਮਹੋਲੀ ਕਲਾਂ** ਪਿੰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਅਹਿਮਦਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਮਹੋਲੀ ਖੁਰਦ, ਮਹੇਰਨਾਂ, ਕਸਬਾ, ਸੰਦੌੜ, ਰਛੀਨ ਹਨ। ਮਹੋਲੀ ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੁੱਪ ਕਲਾਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

**ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ਚੋਣ ਲੜ ਕੇ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।  

## ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ 
ਉਹ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ।  ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 117 ਵਿੱਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ 79% ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਂਸਦ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ 16 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ 

ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਵਿਧਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਗਿੱਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਗੱਡੀ, ਇੱਕ ਇਨੋਵਾ ਕਾਰ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਫੋਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਰ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀਆਈਪੀ ਕਲਚਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭੇਜੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਕਹਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।" *ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ* ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਿੱਲ ਆਪਣੀ ਵੈਗਨ ਆਰ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੇਰਵੇ ਦੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। 

; ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ

* ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ (2022-23) ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ 

## ਚੋਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2022-2027
ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ

[thumb|ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ [ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਰੂਪ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।]]
**ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ** ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣਦਾ ਹੈਪ ਇਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ **ਬ੍ਰਹਮਪੁਰਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲੋਕ ਤੋਂ 60,000,000 ਮੀਲ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਟੇਰੀਓਲੋਜੀਕਲ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਿਵਾਸੀ ਫਿਰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਭਾਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦਾ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾਪੁਰਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਿਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਸਦਾ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਾਮਣ ਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰ ਊਰਜਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਥਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵੈਕੁੰਠ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਵਰਗ
* ਬ੍ਰਹਮ
* ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ
* ਭਗਵਾਨ
* ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਵਤ
* ਦੇਵਲੋਕ
* ਸੱਤ ਅਸਮਾਨ
* ਨਰਕ

## ਹਵਾਲੇ
ਯੋਗੀ

[thumb|ਮਾਲਵਿਨਾ ਹਾਫਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ [ਧਿਆਨ (ਮੈਡੀਟੇਂਸ਼ਨ/ਯੋਗ) ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਦੀ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ]]
ਇੱਕ **ਯੋਗੀ** ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਤਕੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ਬਦ,ਯੋਗਿਨੀ ਹੈ।

12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਨਾਥ ਸਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਤੰਤਰ ਦੇ ਅਭਿਆਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੋਗੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਯੋਗੀ-ਯੋਗਿਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਵਿਉਤਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ 
ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ, ਯੋਗੀ ਸ਼ਬਦ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਮਸਕ ਯੋਗੀ, ਫੇਮ ਯੋਗੀਨੀ) ਯੋਗਿਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗੀ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੋਗੀਨੀ ਔਰਤ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਯੋਗੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਔਰਤ ਅਭਿਆਸਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧਿਆਨ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਸ਼ਬਦ ਯੋਗ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

### ਲਿਖਤੀ ਹਵਾਲੇ 
ਕੈਰਲ ਵਰਨਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਬੂਤ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਕੇਸਿਨ ਭਜਨ 10.136 ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਦਰ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ ਰਿਗਵੇਦ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
[thumb|[ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਦੀ 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਯੋਗਿਨੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਸਣ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ।]]
ਯੋਗ-ਭਾਸ਼ਾ (400 ਈ.ਪੂ.), ਯੋਗ-ਸੂਤਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਟਿੱਪਣੀ, ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ:

# ਪ੍ਰਥਮਾ-ਕਲਪਿਕਾ (ਨਿਓਫਾਈਟ / ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ, ਭਗਤੀ
# ਮਧੂ-ਭੂਮਿਕਾ (ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ)
# ਪ੍ਰਜਨਾ-ਜੋਤੀ (ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉੱਨਤ ਅਭਿਆਸਕਰਤਾ)
# ਤਿਕ੍ਰਾਂਤ-ਭਵਾਨੀਆ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸੂਝ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਹਨ)

### ਲਿੰਗਕਤਾ 
ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਜਾਂ ਯੋਗਿਨੀ ਬ੍ਰਹਮਾਚਾਰੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਜੇ ਇਕੱਲੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਇਕੋ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਾ ਦੇਣ।

### ਨੈਤਿਕ ਫਰਜ਼ 
ਯੋਗੀ ਜਾਂ ਯੋਗਿਨੀ ਹੋਰ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਨੈਤਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਮਸ ਅਤੇ ਨਿਆਮਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

ਅਹਿੰਸਾ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ( अहिंसा): ਅਹਿੰਸਾ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ

ਸੱਚ (ਸਿਆਣਪ) : ਸੱਚਾਪਣ, ਨਾ-ਝੂਠ

ਝੂਠ(अस्तेय): ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ

ਤਰਸ (ਦਯਾ) : ਦਿਆਲਤਾ, ਦਇਆ

ਅਜਰਵ (आर्जव): ਗੈਰ-ਪਾਖੰਡ, ਈਮਾਨਦਾਰੀ

ਮੁਆਫੀ (क्षमा): ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ

ਸੰਜਮ (धृति): ਧੀਰਜ

ਮਿਤਹਾਰ (मितहार): ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਸਵੱਚਤਾ (शौच): ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ

ਤਪਸ: ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ, ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਅਤੇ ਲਗਨ

ਸੰਤੋਸ਼: ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਆਸ਼ਾਵਾਦ

ਦਾਨ: ਉਦਾਰਤਾ, ਦਾਨਤਾ, ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ

[thumb|[ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਨਾਥ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਗੀ ਅਤੇ ਹਠ ਯੋਗ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਰਥਕ।]]
thumb|17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਥ ਯੋਗੀ। ਨਾਰੀ ਨਾਥ ਯੋਗੀਆਂ (ਜਾਂ ਯੋਗਿਨੀ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੂਤ 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਹਨ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੋਗੀ
ਮੇਗਨੇਯੂਰੋਪਸਿਸ

***ਮੇਗਨੇਯੂਰੋਪਸਿਸ*** ਗ੍ਰਿਫਨਫਲਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਜੀਨਸ ਹੈ, ਆਰਡਰ ਮੇਗਨਿਸੋਪਟੇਰਾ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਰਲੀ ਪਰਮੀਅਨ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਗਠਨ ਤੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। *ਮੇਗਨੇਯੂਰੋਪਸਿਸ* ਪਰਮੀਅਨ ਪੀਰੀਅਡ, 290.1–283.5 ਮਾਈਏ ਦੇ ਆਰਟਿੰਸਕੀਅਨ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।  ਜੀਨਸ ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਕ ਮੋਰਟਨ ਕਾਰਪੇਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ ਦੋ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਕੀਟ ਕਿਊਰੇਟਰ:

ਐਲਮੋ, ਕੰਸਾਸ ਤੋਂ 1939 ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ *ਮੇਗਨੇਯੂਰੋਪਸਿਸ ਪਰਮੀਆਨਾ* । ਇਹ  ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਵਿੰਗ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।, 710 ਮਿਲੀਮੀਟਰ , ਅਤੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੂਛ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ  ।  ਹੋਲੋਟਾਈਪ ਨੂੰ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

1940 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ, ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ *ਮੇਗਨੇਯੂਰੋਪਸਿਸ ਅਮੈਰੀਕਾਨਾ*, ਸ਼ਾਇਦ *ਮੇਗਨੇਯੂਰੋਪਸਿਸ ਪਰਮੀਆਨਾ* ਦਾ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੈ।   ਇਸ ਨੂੰ  ਲੰਬੇ. ਪੂਰੇ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਵਿੰਗ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ  ਸੀ।, ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੀਟ ਵਿੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ (  ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿੰਗ ਸਪੈਨ) ਦੇ ਨਾਲ )  ਹੋਲੋਟਾਈਪ ਨੂੰ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਜੰਤੂ
ਐਂਡੀ ਬਲਿਗਨਾਟ

**ਐਂਡੀ ਬਲਿਗਨਾਟ** ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਅਰਨੋਲਡਸ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਬਲਿਗਨੌਟ ਹੈ ਜਿਸਦਾ (ਜਨਮ 1 ਅਗਸਤ 1978) ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਓਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਖੇਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫਾਰਮੈਟ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਤੇਜ਼-ਮਾਧਿਅਮ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਨਡੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਰਡ-ਹਿਟਿੰਗ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ  ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਕਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਵਨਡੇ ਖੇਡਦਾ ਸੀ,

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਲਿਗਨਾਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ 'ਤੇ,ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਵਾਯੋ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਝਟਕਾਈਆਂ ਬਲਿਗਨਾਟ ਨੇ 22 ਫਰਵਰੀ 2004 ਨੂੰ ਹਰਾਰੇ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਲਈ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿਚ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕੱਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ।

ਬਲਿਗਨਾਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟ੍ਰੈਵਿਸ ਫ੍ਰੈਂਡ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਓਲੋਂਗਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੱਧਮ-ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਬਲਿਗਨੌਟ (ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ) ਨੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੀਥ ਸਟ੍ਰੀਕ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੁਮੇਲ ਬਣਾਇਆ, 

ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜੀ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਲਿਗਨਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਰੇਟ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਨਾਬਾਦ 63 ਦੇ ਉੱਚ ਸਕੋਰ, ਅਤੇ ਔਸਤ ਸਿਰਫ਼ 19 ਹੈ। ਉਸਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਔਸਤ ਸਿਰਫ਼ 41 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4/43 ਦੀ ਸਾਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅੰਕੜੇ ਹਨ,। ਉਹ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਫੀਲਡਰ ਵੀ ਸੀ।

## ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੀਜ਼ਨ 2004-05 ਵਿੱਚ, ਬਲਿਗਨੌਟ ਨੂੰ ਤਸਮਾਨੀਆਲਈ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੱਟ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਫਾਰਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਮੈਚਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਲੱਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਅਖੀਰ ਉਹ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਾਪਿਸ ਆਇਆ। ਪਰ ਤਸਮਾਨੀਆ ਵਲ੍ਹੋ ਉਸਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਲਿਗਨਾਟ ਨੇ ਸਾਲ 2006 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਟੀਮ ਹਾਈਵੇਲਡ ਲਾਇਨਜ਼ ਨਾਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। 2006 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਲਈ ਕੁਝ ਮੈਚਾਂ ਲਈ 2010 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

## ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 
ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* "Andy Blignaut: 11 Interesting Facts to Know about the Zimbabwean All-Rounder"

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਸਮਾਨੀਆ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿਮਬਾਬਵੇ ਇਕ ਦਿਨਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸਨਲ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
ਤਿਲਕ ਵਰਮਾ

**ਨੰਬੂਰੀ ਠਾਕੁਰ ਤਿਲਕ ਵਰਮਾ** (ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ 2002) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2023 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਆਪਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਟ ਟਾਈਮ ਆਫ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।  

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਤਿਲਕ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤਿਲਕ ਵਰਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਗਾਰਾਜੂ ਵਰਮਾ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। ਤਰੁਣ ਵਰਮਾ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਤਿਲਕ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੀਗਾਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ, ਲਿੰਗਮਪੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਸਲਾਮ ਬੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।   ਤਿਲਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕ੍ਰੇਸੈਂਟ ਮਾਡਲ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੇਪਾਕਸ਼ੀ ਜੂਨੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 30 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ 2018-19 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ  ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 147.26 ਦੀ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਰੇਟ ਨਾਲ 215 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ 2018-19 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟਵੰਟੀ 20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ 

ਉਸਨੇ 28 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 5 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 180 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 4 ਵਿਕਟਾਂ ਵੀ ਲਈਆਂ।

ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2020 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ 6 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 86 ਰਨ ਹੀ ਬਣਾਏ।

2021-22 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 180 ਸਕੋਰ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।

## ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ 
ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਨੇ 20 ਲੱਖ ਚ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ। ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਡੀਵਾਈ ਪਾਟਿਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 33 ਗੇਂਦਾਂ-61 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। 

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ' ਤੇ T20I ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਲੜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 3 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟੀ-20I ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ 22 ਗੇਂਦਾਂ 'ਤੇ 3 ਛੱਕੇ ਅਤੇ 2 ਚੌਕਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 39 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 2 ਕੈਚ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002
ਸੱਤ ਅਸਮਾਨ

ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, **ਸੱਤ ਅਕਾਸ਼** ਜਾਂ **ਸੱਤ** **ਅਸਮਾਨ** ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੱਤ ਪੱਧਰਾਂ ਜਾਂ ਵੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਕਲਪ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਕੁਝ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੈਨ ਧਰਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਧਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਸੱਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।

### ਇਸਾਈ ਧਰਮ 
[thumb|*La materia della [ਦੀਵੀਨਾ ਕੋਮੇਦੀਆ|Divina commedia di Dante Alighieri*, Plate VI: "The Ordering of Paradise" by Michelangelo Caetani (1804–1882)]]
ਨਵਾਂ ਨੇਮ ਸੱਤ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਤੀਜੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਇਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਵਾਲਾ ਕੁਰਿੰਥੀਆਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 55 ਈਸਵੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਮੈਸੇਡੋਨੀਆ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

### ਇਸਲਾਮ 
thumb|A Persian miniature depicting Seven Heavens from *The History of Mohammed*, Bibliothèque nationale de France, Paris.
ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਹਦੀਸ ਅਕਸਰ ਸੱਤ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ (هههاواتت), ਸਮਊ (سهماء), ਅਤੇ ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਮਾਇਮ (ששממים) ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਅਕਾਸ਼ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਰਦਿਆਂ ਲਈ ਅੰਤਮ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਇਸ 'ਤੇ ਦੂਤ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ (ਵਰਤ, ਜੇਹਾਦ, ਹੱਜ, ਦਾਨ) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 
ਕੁਝ ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਚੌਦਾਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੱਤ ਉਪਰਲੇ ਸੰਸਾਰ ਹਨ, ਭੂਲੋਕ (ਧਰਤੀ), ਭਵਰਲੋਕ, ਸਵਰਗਲੋਕ, ਮਹਾਰਲੋਕ, ਜਨਾਰਲੋਕ, ਤਪੋਲੋਕ ਅਤੇ ਸਤਯਲੋਕ ਅਤੇ ਸੱਤ ਨੀਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਹਨ, ਅਤਾਲ, ਵਿਤਾਲ, ਸੁਤਾਲ, ਤਲਾਤਲ, ਮਹਾਤਲ, ਰਸਤਾਲ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ।

## ਸੱਤ-ਪੱਧਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਸਮਾਨ 
* ਜੈਨ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਰਕ ਦੇ ਸੱਤ ਪੱਧਰ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ 8,400,000 ਹੋਰ ਨਰਕੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਮਰੇ ਗੁਡਵਿਨ

**ਮਰੇ ਵਿਲੀਅਮ ਗੁਡਵਿਨ** (ਜਨਮ 11 ਦਸੰਬਰ 1972) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇਈ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 19 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 71 ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਉੱਪਰਲੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ, ਪਿਛਲੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਟਰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੋਡੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਗੁਡਵਿਨ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਰਥ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਂਟ ਜੌਨਜ਼ ਕਾਲਜ (ਹਰਾਰੇ) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।  ਉਹ 1990 ਦੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ 1998 ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਡਵਿਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਆਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਚਲੇ ਗਏ। ਓਹ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਡਵਿਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਂਟ ਫਲਾਵਰ ਨੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਕ੍ਰਿਕਟ (186*) ਦੌੜਾਂ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 5ਵੀਂ ਵਿਕਟ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 

## ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਡਵਿਨ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਸੇਕਸ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਗੁਡਵਿਨ ਨੇ 2003-04 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਲਈ 1,183 ਰਨ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੈਫੀਲਡ ਸ਼ੀਲਡ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਨ ਸਨ।  ਗੁਡਵਿਨ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 840 ਰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਗੁਡਵਿਨ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡ ਚੁਕਿਆ ਹੈ।

ਗੁਡਵਿਨ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਸਮਰਸੈੱਟ ਦੇ ਵਿਰੁਧ 344 * ਦੇ ਨਾਲ, 2003 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ 335* ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਪਿਛੇ ਛਡਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਾਰੀ ਲਈ ਸਸੇਕਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ  ਗੁਡਵਿਨ ਦੀ 2003 ਰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਰੀ ਨੇ ਸਸੇਕਸ ਨੂੰ 164 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਸੇਕਸ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਦੋਹਰਾ ਸੈਂਕੜਾ ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਮੈਚ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। 

ਗੁੱਡਵਿਨ ਨੇ 2008 ਦੇ ਨੈਟਵੈਸਟ ਪ੍ਰੋ40 ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸਸੇਕਸ ਨੂੰ ਲੀਗ ਖਿਤਾਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਨਾਟਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਸੀਸੀਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਸੇਕਸ ਦੇ ਸਿਖਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਆਉਟ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀਆਂ 64 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਬਾਦ 87 ਰਨ ਨਸਸੇਕਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਚ ਨੂੰ ਟਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੀਗ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਸਸੇਕਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਾਰਲੀ ਸ਼੍ਰੇਕ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਗੇਂਦ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਸੀ, ਗੁਡਵਿਨ ਨੇ ਛੱਕਾ ਜੜ ਕੇ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। 

ਗੁਡਵਿਨ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2012 ਵਿੱਚ ਸਸੇਕਸ ਕਾਉਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗਲੈਮੋਰਗਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 17 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 1-ਸਾਲ ਦਾ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗਲੈਮੋਰਗਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਗੁਡਵਿਨ ਨੇ ਬੱਲੇ ਨਾਲ 56 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਔਸਤ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਕਾਉਂਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
*18 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ*

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਮੁੰਨੇ

ਮੁੰਨੇ ਕਈ ਘਰੇਲੂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਲਨੇ ਵਿਚ ਦੋ ਮੁੰਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਹਲ ਵਿਚ ਵੀ ਮੁੰਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਚਰਖੇ ਵਿਚ ਦੋ ਮੁੰਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਵੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਨਾ ਗੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੰਨੇ ਨੂੰ ਕੀਲਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਲਟ ਦੇ ਵੀ ਦੋ ਮੰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਧੱਕੜ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਰਖੇ ਦੇ ਮੰਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਿਆ ਹਾਂ।

ਚਰਖੇ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 20/22 ਕੁ ਇੰਚ ਲੰਮੀ ਤੇ 5/6 ਕੁ ਇੰਚ ਮੁਟਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਦੋ ਟੋਟੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਦ ਕੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਗੋਲ ਚੂਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਰਖੇ ਦੀ ਕਾਢ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਫੱਲੜ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੋਲ ਸੈੱਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਨਿਆ ਦੇ ਗੋਲ ਚੂਲ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਫੱਲੜ ਦੇ ਸੱਲਾਂ ਵਿਚ ਫਿੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਨਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੋਟੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਗੋਲ ਗਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਦੋਵਾਂ ਮੁੰਨਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਮਝੇਰੂ ਤੇ ਫਿੱਟ ਕੀਤੇ ਪੁੜ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੁੰਨਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦਾ ਇਕ ਸਰੀਆ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਰੀਏ ਨੂੰ ਗੁੱਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਖਰਾਦ ਕੇ ਹੱਥਾ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਥੇ ਨਾਲ ਚਰਖਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਰਖੇ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚਰਖੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ (ਕੰਟਰੋਲਰ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਚਰਖੇ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਅਲਟੀਨਾ ਸ਼ਿਨਾਸੀ

**ਅਲਟੀਨਾ ਸ਼ਿਨਾਸੀ** (4 ਅਗਸਤ, 1907 – 19 ਅਗਸਤ, 1999) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਵਿੰਡੋ ਡ੍ਰੈਸਰ, ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਚਾਣ "ਹਾਰਲੇਕੁਇਨ ਆਈਗਲਾਸ ਫਰੇਮ" ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਜੋਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੈਟ-ਆਈ ਐਨਕਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੂਰਤੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਮੁਹਲਾ

ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮੋਟੇ ਸੋਟੇ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਖਲੀ ਵਿਚ ਪਾਈ ਹਰ ਵਸਤ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁਹਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਮੋਹਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਹਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿੰਨ/ ਚਾਰ ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮਾ ਸੋਟਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਦ ਕੇ ਗੁਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਤਲਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਇਸ ਪਤਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਰ ਨੂੰ ਚੱਕ ਕੇ ਤੇ ਫੇਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਉੱਖਲੀ ਵਿਚ ਪਾਈ ਵਸਤ ਵਿਚ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਖਲੀ ਵਿਚ ਪਾਈ ਵਸਤ ਮੁਹਲੇ ਨਾਲ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਹਲੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਮੁਹਲੇ ਨੂੰ ਫਟਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਲੋਹੇ ਦੇ ਪੋਲਰੇ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੋਲਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਗੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਉੱਖਲੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੁਹਲੇ ਵੀ ਉੱਖਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)

**ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ**  (ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਆਪਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਜ਼ ਲਈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ  ਵੈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1993  ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਜ਼ਿਲੇ, ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕਾਕਰਕੁੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ 'ਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਉੱਥੇ ਟੈਕਸੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ 2015-16 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ 13 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ 2015-16 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ 6 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ 2015-16 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। 

ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ  ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਵਨਡੇ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟਵੰਟੀ20 ਕੌਮਾਂਤਰੀ (T20I) ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਜੂਨ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਤਿੰਨੋਂ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਵਰਦੀ ਵੈਲਨੈਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ

**ਵਰਦੀ ਵੈਲਨੈਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਏਜੰਸੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2022 ਵਿੱਚ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸੈਣੀ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਿਤ ਬਾਜਪਾਈ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਲਖਨਊ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਮੀਡੀਆ ਪੈਕੇਜਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਔਨਲਾਈਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ *ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਪੁਰਸਕਾਰ* ਨਾਮਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2022 ਵਿੱਚ ਹਰਸ਼ਿਤ ਬਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੈਣੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਗਰੀ ਨਿਰਮਾਣ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਲਾਇੰਟ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਚਾਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ PR ਏਜੰਸੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਆਏ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈੱਫ ਕਵੀਰਾਜ ਖਿਆਲਾਨੀ, ਗਾਇਕ ਜ਼ਾਕਿਰ ਅੱਬਾਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਕਲਾਕਾਰ ਅਨਮਤਾ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

## ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਕੰਮ 
ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ *ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਪੁਰਸਕਾਰ* ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਚਾਹਵਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਉੱਦਮੀਆਂ, ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਂ, ਸਮਾਜਕ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਵਾਰਡ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 20,000 ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ 1000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀਆਂ
ਸਿੱਧ

**ਸਿੱਧ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:सिद्ध, "ਸੰਪੂਰਨ") ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਉਹ ਜੋ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਉੱਚ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਮਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸਿੱਧੀ, ਅਸਧਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿੱਧ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ, ਨਾਥਾਂ, ਤਪੱਸਵੀਆਂ, ਸਾਧੂਆਂ ਜਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## 18 ਸਿੱਧ ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ :- 
# ਅਗਸਤਿਆ 
# ਬੋਗਰ
# ਕਮਲਾਮੁਨੀ
# ਥਿਰੂਮੂਲਰ
# ਕੋਰਕਰ
# ਕੋਂਗਨਾਰ
# ਸਤਾਈਮੁਨੀ
# ਮਚਾਮੁਨੀ
# ਸੁੰਦਰਨੰਦ
# ਵੈਨਮੀਗਰ
# ਰਾਮਦੇਵਰ
# ਨੰਦੀਵਰ
# ਇਦਾਕਦਰ
# ਰੁਵੁਰਾਰ
# ਪੰਬੱਤੀ ਸਿੱਧ
# ਕੁਥੰਬਾਈ
# ਧਨਵੰਤਰੀ
# ਪਤੰਜਲੀ
File:Siddha_idol.jpg|ਸਿੱਧ (ਮੁਕਤ ਜੀਵ) ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਨ, ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ.
File:Siddha_Shila.svg|ਜੈਨ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਧਸ਼ੀਲਾ (ਮੁਕਤ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ)

thumb|ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਸਿੱਧ ਵਿਰੂਪਾ, 16 ਵੀਂ ਸਦੀ

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
ਸਾਧਨਾ

thumb|300x300px
thumb|ਸਾਧਕ (ਜਾਪਾਨ)
**ਸਾਧਨਾ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: साधना; ਤਿੱਬਤੀ: སྒྲུབ་ཐབས་ སྒྲུབ་ཐབ��་, THL: druptap; ਚੀਨੀ: 修舴; ਪਿਨਯਿਨ: ਸ਼ਿਉਸੀਂਗ) ਇੱਕ ਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਹਉਮੈ-ਪਾਰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜਾਂ ਰਸਮੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਾਧਨਾ ਦੁਨਿਆਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਧੂ-ਸੰਤ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਰਮਯੋਗ, ਭਗਤੀ ਯੋਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਯੋਗ ਨੂੰ ਸਾਧਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਨੋਟਸ
ਸ਼ਾਹਲਾ ਅਤਾ

**ਸ਼ਾਹਲਾ ਅਤਾ** (20 ਅਕਤੂਬਰ, 1959 – 12 ਮਾਰਚ, 2015) ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ 2009 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਕਾਂਗਰਸ ਵੂਮੈਨ ਅਤੇ ਦੋ ਮਹਿਲਾ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਡੀਮੈਨੋ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। *ਜ਼ਵੋਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਨਿਊਜ਼* ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹ 1990 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ 1986 ਤੋਂ 2001 ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਡੇਵਿਡ ਵਿਲੀਅਮਜ਼, *ਸਿਡਨੀ ਮਾਰਨਿੰਗ ਹੈਰਾਲਡ* ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ, 2005 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੌੜੀ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਧੜੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੋਜ਼ੀ ਡੀਮੈਨੋ, ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ *ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਟਾਰ* ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ, ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਅਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮੀਅਰ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸੀ। ਅਤਾ ਨੇ ਦਿਮਾਨੋ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ। ਡੀਮੈਨੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਤਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ 1992 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਤਲ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤਾ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ: "ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਭੱਜ ਗਈ? ਇਹੀ ਉਹ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰ ਸਕਦੀ।" ਅਤਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਸ਼ਜ ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਸਰਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਊਦ ਖਾਨ, ਖ਼ੁਦ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਾਹਿਰ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਅਤਾ ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤਾ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਰਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। 

2005 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਜਿਸਲੇਚਰ ਵੋਲਸੀ ਜਿਰਗਾ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਰਗਾ ਦੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਵਿਰੋਧੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

2009 ਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਲਾ ਅਤਾ ਅਤੇ ਫਰੋਜ਼ਾਨ ਫਾਨਾ ਹੀ ਦੋ ਮਹਿਲਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਨ। ਬੈਲਟ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 11412 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਤੀਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੌਦਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਊਦ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗੀ।

## ਮੌਤ 
12 ਮਾਰਚ, 2015 ਨੂੰ, ਅਤਾ ਦੀ ਬੇਜਾਨ ਲਾਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੀ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਲੇਖ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
1917 (2019 ਫ਼ਿਲਮ)

***1917*** ਇੱਕ 2019 ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੁੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਸੈਮ ਮੈਂਡੇਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਵਿਲਸਨ-ਕੇਰਨਜ਼ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਦੁਆਰਾ ਮੇਂਡੇਸ ਨੂੰ ਕਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਅਲਬੇਰਿਚ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਡਨਬਰਗ ਲਾਈਨ ਵੱਲ ਜਰਮਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਪਾਹੀਆਂ, ਵਿਲ ਸ਼ੋਫੀਲਡ (ਜਾਰਜ ਮੈਕਕੇ) ਅਤੇ ਟੌਮ ਬਲੇਕ (ਡੀਨ-ਚਾਰਲਸ ਚੈਪਮੈਨ) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ। ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਹਮਲਾਵਰ ਹਮਲਾ. ਮਾਰਕ ਸਟ੍ਰੋਂਗ, ਐਂਡਰਿਊ ਸਕਾਟ, ਰਿਚਰਡ ਮੈਡਨ, ਕਲੇਅਰ ਡਬੁਰਕ, ਕੋਲਿਨ ਫਰਥ, ਅਤੇ ਬੇਨੇਡਿਕਟ ਕੰਬਰਬੈਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਮੈਕਕੇ ਅਤੇ ਚੈਪਮੈਨ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਗਲੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ 2019 ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਰੋਜਰ ਡੀਕਿਨਸ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਲੀ ਸਮਿਥ ਨੇ ਪੂਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਦੋ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਾਟਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

1917 ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 4 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ 25 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ 10 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਵਨ ਦੁਆਰਾ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ $384.9 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 92ਵੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਜਿੱਤੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਮਲਿਕ

**ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਮਲਿਕ** (ਜਨਮ 24 ਜੁਲਾਈ 1946) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੇ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜ ਦੇ 10ਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸੀ ਕਿ 5 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗੋਆ ਚਲੇ ਗਏ, 18ਵੇਂ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਤੱਕ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ 21ਵੇਂ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਲ 1974-77 ਦੌਰਾਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1980 ਤੋਂ 1986 ਅਤੇ 1986-89 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1989 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 9ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2018 ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਰਹੇ। 21 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ 28 ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ
* ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬ੍ਰੈਂਡਨ ਕਿੰਗ (ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ)

**ਬ੍ਰੈਂਡਨ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕਿੰਗ** (ਜਨਮ 16 ਦਸੰਬਰ 1994) ਇੱਕ ਜਮੈਕਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ 2014 ਆਈਸੀਸੀ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ 

## ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਿੰਗ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਜਮਾਇਕਾ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, 2014-15 ਖੇਤਰੀ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ 2015-16 ਖੇਤਰੀ ਸੁਪਰ50 ਵਿੱਚ ਲਿਸਟ ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ । ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਕਿਟਸ ਐਂਡ ਨੇਵਿਸ ਪੈਟ੍ਰੋਅਟਸ ਦੁਆਰਾ 2017 ਸੀਪੀਐਲ ਪਲੇਅਰ ਡਰਾਫਟ ਦੇ 9ਵੇਂ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 5 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ 2017 ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਕਿਟਸ ਐਂਡ ਨੇਵਿਸ ਪੈਟ੍ਰੋਅਟਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟਵੰਟੀ20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ 

ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਕਿੰਗ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ T20 ਕੈਨੇਡਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਬੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਕਿੰਗ ਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਵੀਡੈਂਸ ਵਿਖੇ ਬਾਰਬਾਡੋਸ ਟ੍ਰਾਈਡੈਂਟਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 72 ਗੇਂਦਾਂ ਦੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 10 ਚੌਕੇ ਅਤੇ 11 ਛੱਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, CPL ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰੀ, ਨਾਬਾਦ 132 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ,ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2020 ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਗੁਆਨਾ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।   1 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਕਿੰਗ ਨੇ ਟੀ 20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 1,000 ਦੌੜਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ। 

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਕਿੰਗ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੀ ਲਈ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ODI) ਅਤੇ T20I International (T20I) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 11 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਲਈ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ, ਆਪਣਾ ਵਨਡੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ  ਉਸਨੇ 14 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਲਈ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੀ, ਟੀ-20 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
1850

**1850** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1850 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮੂੰਗਲੀਆਂ

ਮੂੰਗਲੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੱਲਾਂ/
ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੰਗਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਉਹ ਬਾਹਵਾਂ
ਦੀ ਕਸਰਤ/ਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਮੂੰਗਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਫੜ
ਕੇ ਕਸਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੁੰਗਲੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਇਕ 32 ਕੁ ਫੁੱਟ ਦਾ
ਮੋਟਾ ਡੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੂੰਗਲੀਆਂ
ਦੀ ਥਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਬਲਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਮੂੰਗਲੀਆਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਮੱਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪਾਈਆਂ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ?

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸਲੀਮਾ ਮਜ਼ਾਰੀ

**ਸਲੀਮਾ ਮਜ਼ਾਰੀ** (; ਜਨਮ 1980) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਲਖ ਸੂਬਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰਕਿੰਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਵਰਨਰ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹਿਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਵਰਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਮਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1980 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਤਹਿਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਲਖ ਸੂਬਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰਕਿੰਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਵਰਨਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

2021 ਦੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਹਿ ਜਾਣ ਤੱਕ, ਉਹ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 18 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਟਾਈਮ ਡਾਟ ਕਾਮ ਦੀ ਅਗਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਜ਼ਾਰੀ ਸੂਬਾਈ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਲਖ ਦੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਖਬਰ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚਾਰਕਿੰਟ ਵੀ ਬਲਾਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਖੂਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ 2021 ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਣਦੱਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟਿਕਾਣੇ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਜ਼ਰੀਫਾ ਗਫ਼ਾਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਕੁਪਵਾੜਾ

thumb| ਕੁਪਾਵਾੜਾ ਜਿਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ

**ਕੁਪਵਾੜਾ** ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਪਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਹੈ।

ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਕੁਪਵਾੜਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 13 ਚੁਣੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰ ਹਨ (ਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਹੈ), ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2011 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ, ਕੁਪਵਾੜਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 21,771 ਸੀ। ਇੱਥੇ 15,120 ਪੁਰਸ਼ (69%) ਅਤੇ 6,651 ਔਰਤਾਂ (31%) ਸਨ। ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ, 2,093 (9.6%) 0-6 ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ: 1,082 ਮਰਦ (52%) ਅਤੇ 1,011 ਔਰਤਾਂ (48%)। ਛੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 86.6% ਸੀ (ਪੁਰਸ਼ 91.9%, ਔਰਤਾਂ 73.5%)।

### ਧਰਮ 
ਕੁਪਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਇਸਲਾਮ ਹੈ,ਕੁਪਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ 98% ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮੁਸਲਿਮ ਹਨ। ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ 2% ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਰਾਜਨੀਤੀ 
ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਕੁਪਵਾੜਾ

## ਜਲਵਾਯੂ 
## ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੁਪਵਾੜਾ ਕਸਬੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਜੋ ਕਸਬਾ ਕੁਪਵਾੜਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਿਥੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

# ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ, ਕੁਪਵਾੜਾ
# ਮਹਿਲਾ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਕੁਪਵਾੜਾ
# ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕੈਂਪਸ ਵੇਅਨ, ਕੁਪਵਾੜਾ।
# ਸਰਕਾਰ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਸੋਗਮ ਲੋਲਾਬ

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ 
## ਆਵਾਜਾਈ 
### ਹਵਾ 
ਕੁਪਵਾੜਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਥੇ ਦੋ ਹੈਲੀਪੈਡ ਕੁਪਵਾੜਾ ਤੋਂ 1 ਅਤੇ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਜ਼ਾਂਗਲੀ, ਡਰੱਗਮੁੱਲਾ ਅਤੇ ਕੁਨਾਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕੁਪਵਾੜਾ ਤੋਂ 94 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਕੁਪਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ਼ਗਾਮ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।

### ਰੇਲ 
ਕੁਪਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਕੋਈ ਰੇਲ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੋਪੋਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਪਵਾੜਾ ਤੋਂ 42 ਅਤੇ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਜੰਮੂ-ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਕੁਪਵਾੜਾ ਤੱਕ ਵਧਾ ਕੇ ਕੁਪਵਾੜਾ ਨੂੰ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।

### ਸੜਕ 
ਕੁਪਵਾੜਾ ਸੋਪੋਰ-ਕੁਪਵਾੜਾ ਸੜਕ ਮਾਰਗ , ਕੁਪਵਾੜਾ-ਤ੍ਰੇਹਗਾਮ , ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। NH 701 ਕੁਪਵਾੜਾ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਖਿਡਾਰੀ_ਜੰਮੂ_ਅਤੇ_ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ
* ਲੋਲਾਬ ਵੈਲੀ
* ਕੁਪਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
* ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
* ਸੋਗਮ ਲੋਲਾਬ
* ਗੋਤਾਖੋਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਪਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਪਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਜ ਸਿੰਘ

## **ਜੀਵਨ** 
ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਸਤੰਬਰ, 1940 ਈ: ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਬਜੀਦਪੁਰ, (ਜਲੰਧਰ/ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ) ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਬੀਬੀ ਰਾਜ ਕੌਰ ਜੀ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਪਿਤਾ ਸ. ਪਰਸਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮੁਚੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੈਂਟਰਲ ਖਾਲਸਾ ਯਤੀਮਖਾਨਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਸ. ਬ੍ਰਿਜ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ (ਬਰੇਲ ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇਤਰਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## **ਸ਼ਖਸੀਅਤ** 
ਗੁਰਮੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪਾਠ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## **ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ** 
੧. ਬਰੇਲ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਸ੍ਰੀ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ (1969) 

੨. ਬਰੇਲ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਬਾਣੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ (1975) 

੩. ਬਰੇਲ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਨਿਤਨੇਮ ਬਾਣੀਆਂ (1979) 

੪. ਬਰੇਲ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦੀ ਕੀਰਤਨੀ (1981) 

੫. ਬਰੇਲ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਆਸਾ ਕੀ ਵਾਰ (1981) 

੬. ਬਰੇਲ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਭਗਤ ਬਾਣੀ (ਦੋ ਭਾਗ) (1981) 

੭. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਮੁਚੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਆਜ਼ਾਦ ਅਧਿਕਾਰ ਸੈਨਾ

**ਆਜ਼ਾਦ ਅਧਿਕਾਰ ਸੈਨਾ** (ਹਿੰਦੀ: आजाद अधिकार सेना), ਇਸਦੇ ਛੋਟੇ ਨਾਮ AAS (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ आस) ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ 
ਆਜ਼ਾਦ ਅਧਿਕਾਰ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਬਕਾ ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਮਿਤਾਭ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ 
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਧਿਕਾਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਅਧਿਕਾਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ (ਅਧਿਕਾਰ) ) ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਟੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ।
## ਕਈ ਕੰਮ 
ਇਸ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਧਿਕਾਰ ਸੈਨਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਮਿਤਾਭ ਠਾਕੁਰ

**ਅਮਿਤਾਭ ਠਾਕੁਰ**, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ 1992 ਬੈਚ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੇਡਰ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ (ਆਈਪੀਐਸ) ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਐਡਵੋਕੇਟ/ਕਾਰਕੁਨ ਨੂਤਨ ਠਾਕੁਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਆਜ਼ਾਦ ਅਧਿਕਾਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ। ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਅਮਿਤਾਭ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜੂਨ 1968 ਨੂੰ ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਪੇਸ਼ਵਰ ਨਰਾਇਣ ਠਾਕੁਰ, ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰੀ ਬਾਲਾ, ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੋਕਾਰੋ ਸਟੀਲ ਸਿਟੀ ਅਜੋਕੇ ਝਾਰਖੰਡ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਨੰਬਰ-1, ਬੋਕਾਰੋ ਸਟੀਲ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1983 ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ। ਉਸਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ [ਬੀ. ਸਾਲ 1989 ਵਿੱਚ [ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ]] ਦੀ ਡਿਗਰੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਨ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (FPM) ਦੀ ਡਿਗਰੀ IIM ਲਖਨਊ ਤੋਂ, ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ (PHd) ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਜੋ ਉਸਨੇ UP Police ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਪੁਲਿਸ ਕੈਰੀਅਰ 
ਬੀ ਟੈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1991 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਾਲ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਲਿਸ ਕੈਰੀਅਰ 1992 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਾਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫੀਲਡ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਗੋਰਖਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਝੜਪ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ, ਲਲਿਤਪੁਰ, ਦੇਵਰੀਆ, ਗੋਂਡਾ, ਬਸਤੀ, ਸੰਤ ਕਬੀਰ ਨਗਰ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ, ਬਲੀਆ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਗੰਜ ਸਮੇਤ ਯੂਪੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 10 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (SP) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਵਿਜੀਲੈਂਸ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸਿਖਲਾਈ ਅਕੈਡਮੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਠਾਕੁਰ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ SP ਦੇ ਰੈਂਕ ਤੋਂ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (IG) ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। , ਕਿਉਂਕਿ ਡੀ.ਆਈ.ਜੀ. ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਰੇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਾਰਨ ਰੋਕੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਮਿਤਾਭ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨੂਤਨ ਠਾਕੁਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ IAS ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਅਮਿਤਾਭ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ - ਇੱਕ ਧੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਤਨਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਤਿਆ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਲਾਅ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਨਾਇਆ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਆਦਿਤਿਆ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਫਾਤਿਮਾ ਅਜ਼ੀਜ਼

**ਫਾਤਿਮਾ ਅਜ਼ੀਜ਼** (1973  – 12 ਮਾਰਚ 2021) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਜ਼ਾਦ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁੰਦੁਜ਼ ਸੂਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 2010 ਅਤੇ 2018 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਫਾਤਿਮਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 1973 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1987 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਦੇ ਨਸਵਾਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੈਡੀਸਨ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
13 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮਲਾਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰਨਲ-ਫੈਟਲ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ UNHCR ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2001 ਅਫ਼ਗਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮੈਂਬਰ (MP) ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2002 ਲੋਯਾ ਜਿਰਗਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰੁਖ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੁੰਦੂਜ਼ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵਜੋਂ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2019 ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਨ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਆਕਸੀਜਨ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪਸ਼ਤੋ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵੀ ਬੋਲਦੀ ਸੀ। 12 ਮਾਰਚ 2021 ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ

**ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ** ਜਾਂ **ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ** - **SDSC** (ਪਹਿਲਾਂ **ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਕੋਟਾ ਰੇਂਜ** - **SHAR**), ਚੇਨਈ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (50 ਮੀਲ) ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਪੇਸਪੋਰਟ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ਕੋਲ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਊਂਡਿੰਗ ਰਾਕੇਟ, ਪੋਲਰ ਅਤੇ ਜੀਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਚੰਦਰ ਖੋਜ ਪੜਤਾਲ ਚੰਦਰਯਾਨ-1, ਚੰਦਰਯਾਨ-2, ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਅਤੇ ਮਾਰਸ ਆਰਬਿਟਰ ਮਿਸ਼ਨ ਮੰਗਲਯਾਨ ਨੂੰ ਵੀ SDSC ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਰੇਂਜ (SHAR) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਨਾਮ 2002 ਵਿੱਚ ਇਸਰੋ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲ ਸੰਖੇਪ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ **SDSC-SHAR** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Satish Dhawan Space Centre Official Website
*Chandrayaan-1
*Sriharikota on Encyclopedia Astronautica
*About Shar centre
*Federation of American Scientists: Satish Dhawan Space Centre 
*SHAR centre layout
*Spaceport of India - SHAR center of ISRO 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ
ਮਾਲ੍ਹ (ਡੋਰ)

ਮਾਲ੍ਹ ਸੂਤ ਦੀ ਵੱਟੀ ਹੋਈ ਉਸ ਡੋਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਰਖੇ ਦੀ ਕਸਣ ਤੇ
ਤਕਲੇ ਦੇ ਪਲੰਧ ਉਪਰ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਮਾਲ੍ਹ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਘੁੰਡੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੰਢ ਮਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਲ੍ਹ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਕੱਸਣ ਤੇ ਤਕਲੇ ਉਪਰੋਂ
ਦੀ ਲੰਘਾ ਕੇ ਗੰਢ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਘੁੰਡੀ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਾ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਲ੍ਹ ਦੇ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਤਕਲਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਤਕਲੇ ਨਾਲ ਪੂਣੀ ਜੋੜ ਕੇ ਪੂਣੀ
ਵਿਚੋਂ ਧਾਗਾ ਕੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ/ਬਹੂਆਂ ਤਾਂ
ਚਰਖਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੱਤਦੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਲ੍ਹ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਕਿਥੋਂ ਹੋਣਾ ਹੈ ?

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮੋਘਾ

ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਆਉਣ ਲਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਮੋਰੀ ਨੂੰ ਮੋਘਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਲਈ ਨਹਿਰ/ਸੂਏ ਵਿਚ ਲਾਈ ਨਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਘਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਤ ਵਿਚ ਲਾਏ ਮੋਘੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਿਆਂ ਹਾਂ। ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਮੋਘਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਸ ਇਕ/ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਘਰ ਕੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖਿੜਕੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਅੰਦਰ ਵੜਣ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਦਿਨੇ ਵੀ ਹਨ੍ਹੇਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਹੀ ਥੋੜੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਝ ਵਧੀ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ। ਲੋੜ ਹੀ ਖੋਜ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਲੋੜ ਨੇ ਹੀ ਚਾਨਣ ਲਈ ਛੱਤ ਵਿਚ ਮੋਘੇ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਹੁਣ ਘਰ ਚਾਹੇ ਪੱਕੇ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਕੱਚੇ ਹੋਣ, ਛੱਤ ਵਿਚ ਮੋਘਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਹੁਣ ਤਾਂ ਘਰ ਅੰਦਰ ਚਾਨਣ ਆਉਣ ਲਈ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਅਜਾਇਬ ਘਰ

**ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਅਜਾਇਬ ਘਰ**, ਪਹਿਲਾਂ **ਅਸਾਮ ਸੂਬਾਈ ਅਜਾਇਬ ਘਰ** ਵੱਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਦਿਘਾਲੀਪੁਖੁਰੀ ਤਲਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗੁਹਾਟੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਾਮਰੂਪ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸਮਿਤੀ (ਅਸਾਮ ਰਿਸਰਚ ਸੋਸਾਇਟੀ) ਵੱਲੋਂ 1940 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਰਹੂਮ ਕਨਕਲਾਲ ਬਰੂਆ ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਸਾਲ 1953 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
left|thumb|155x155px| ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਹੋਮ ਬਰਛੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ
ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਐਪੀਗ੍ਰਾਫੀ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਫੁਟਕਲ, ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ, ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਸਾਮ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ - ਪੱਥਰ, ਲੱਕੜ, ਧਾਤ ਅਤੇ ਟੈਰਾਕੋਟਾ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ।

ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 1985 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਟੈਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਲਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਮਿਥਿਹਾਸ, ਜੀਵਨੀ, ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਲੇ, ਰਸਾਲੇ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ।

## ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਘੰਟੇ 
ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਵੇਰੇ 10:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 5:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਵੇਰੇ 10:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4:30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ 06 ਦਿਨ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਭਾਰਤ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਰੜਕਾ

ਮੋਟੀਆਂ ਤੀਲਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਬਹੁਕਰ ਨੂੰ ਰੜਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਗੋਹਾ ਹੱਥੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਟੋਕਰਿਆਂ ਵਿਚ ਭਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਰੂੜੀ ’ਤੇ ਸਿੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਵੀ ਗੋਹੇ ਦੇ ਕੁਝ ਕਿਣਕੇ, ਚਾਰੇ ਅਤੇ ਤੂੜੀ ਦੇ ਖੁਲਣੀ ਵਿਚੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗੇ ਕੁਝ ਕਿਣਕੇ, ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੜਕੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰੜਕੇ ਦੀਆਂ ਤੀਲਾਂ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਿਣਕੇ, ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਕਰ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਮੋਟਾ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਕੰਕਰੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੜਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸੂਹਣੀ ਸਲੋਟ ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰੜਕਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁਕਹੂ ਦੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦਾ ਰੜਕਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਗੈਰ-ਆਬਾਦ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿਚ ਸੂਹਣੀ ਸਲਨ ਕੁਹੁ ਦੇ ਬੂਟੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਟ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਰੜਕੇ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਗਰੀਬ-ਗੁਰਬੇ ਰੜਕੇ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਆਬਾਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੂਹਣੀ ਸਲੇਟ/ਕੁਕਰ ਦੇ ਬੂਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ ਰੜਕੇ ਕਿਥੋਂ ਬਣਨੇ ਹਨ ? ਰੜਕਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਬੱਸ ਦੀਆਂ ਸੂਹਣਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼