open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਰੇਨੁਕਾ ਸਿੰਘ (ਰਾਜਨੇਤਾ)

**ਰੇਨੁਕਾ ਸਿੰਘ ਸਰੂਤਾ** (ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ 1964) ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 30 ਮਈ 2019 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੇਣੁਕਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2003 ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਬਣੀ ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ। 2013 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਖੇਲਸਾਈ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। 2019 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਖੇਲਸਾਈ ਸਿੰਘ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ 1,57,873 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸਕੈਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਡਿਆਨਾ ਪੈਂਟੀ

**ਡਿਆਨਾ ਪੈਂਟੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Diana Penty;** ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰੀਅਰ 2005 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ *ਏਲੀਟ ਮਾਡਲਸ ਇੰਡੀਆ* ਦੁਆਰਾ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੈਂਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ *ਕਾਕਟੇਲ* (2012) ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ।

ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੈਂਟੀ ਨੇ *ਹੈਪੀ* *ਭਾਗ ਜਾਏਗੀ* (2016) ਵਿੱਚ ਹੈਪੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ *ਲਖਨਊ ਸੈਂਟਰਲ* (2017), *ਪਰਮਾਣੂ: ਦਿ ਸਟੋਰੀ ਆਫ ਪੋਖਰਨ* (2018) ਅਤੇ *ਸ਼ਿੱਦਤ* (2021), ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਸੈਲਿਊਟ* (2022) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੈਂਟੀ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਡਿਆਨਾ ਪੈਂਟੀ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1985 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਸੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੋਂਕਣੀ ਈਸਾਈ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸੇਂਟ ਐਗਨੇਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਜਨਤਕ ਚਿੱਤਰ 
[thumb| [ਲੈਕਮੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ 2017 ਵਿੱਚ ਡਿਆਨਾ ਪੈਂਟੀ]]
ਡਿਆਨਾ ਪੈਂਟੀ *ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ* 2012 ਦੇ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਨਹਾਰ ਨਵੇਂ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ (ਮਹਿਲਾ) ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 10ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਜ਼ੀਆ ਫੇਸ ਆਫ ਦਾ ਈਅਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ 50 ਸਭ ਤੋਂ ਮਨਭਾਉਂਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 2013 ਵਿੱਚ 25ਵੇਂ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ 23ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।

ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੈਂਟੀ ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਸਮੇ,  ਐਸਟੀ ਲਾਡਰ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਨੋਕੀਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ  ਲੂਮੀਆ 510 ਫੋਨ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਹੈ। ਉਹ ਲੈਕਮੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਪੈਂਟੀ ਕਈ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕਵਰਾਂ ਲਈ ਕਵਰ ਮਾਡਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਵੋਗ* ਦਾ ਜੁਲਾਈ 2012 ਅੰਕ, *ਏਲੇ* ਦਾ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਅੰਕ, *ਵਰਵ* ਦਾ ਜਨਵਰੀ 2013 ਅੰਕ, *ਵੂਮੈਨ ਹੈਲਥ ਇੰਡੀਆ* ਦਾ ਜਨਵਰੀ/ਫਰਵਰੀ 2013 ਅੰਕ, *ਗ੍ਰੇਜ਼ੀਆ ਇੰਡੀਆ* ਦਾ ਫਰਵਰੀ 2013 ਦਾ ਅੰਕ ਅਤੇ *ਫੈਮਿਨਾ* ਦਾ ਮਈ 2013 ਦਾ ਅੰਕ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਡੱਗੂਬਤੀ ਪੁਰੰਦਰੇਸ਼ਵਰੀ

**ਨੰਦਾਮੁਰੀ ਪੁਰੰਦਰੇਸ਼ਵਰੀ** (ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1959) ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਾਪਟਲਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ 7 ਮਾਰਚ 2014 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਾਜਮਪੇਟ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਹਾਰ ਗਈ। ਪੁਰੰਦਰੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸ 
ਪੁਰੰਦੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿੱਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਬਿੱਲ, ਹਿੰਦੂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੋਧ ਬਿੱਲ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 'ਤੇ ਬਿੱਲ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ' ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਏਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2004-05 ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਐਨਟੀ ਰਾਮਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਬਸਾਵਤਾਰਕਮ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਚਰਚ ਪਾਰਕ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਊਥ ਇੰਡੀਅਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਐਂਡ ਵੂਮੈਨ ਕਾਲਜ ( ਚੇਨਈ ) (ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਬਸ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਸਈਦ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੈਮੋਲੋਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਜੇਮ ਐਂਡ ਜਵੈਲਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।ਉਹ ਪੰਜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਤੇਲਗੂ  ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪੜ੍ਹ, ਲਿਖ ਅਤੇ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ।ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਰੂਪ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਵਿੱਚ 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਜੀਵਨੀ ਸਕੈਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ
* ਡੀ. ਪੁਰੰਦੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਯਾਦਵ

**ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਯਾਦਵ** ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਹੀਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਭੋਜਪੁਰੀ ਲੋਕ ਵਿਧਾ, ਬਿਰਹਾ ਗਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਦੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕਾਂਸ਼ੀਰਾਮ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਐਮ.ਐਲ.ਸੀ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਬਸਪਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਯੂਪੀ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੈੱਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 

ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਪੀ ਦੀ ਰਾਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਨ ਮੰਡੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ) ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੀਐਮ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਦਵ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2016 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਯਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ
ਟੀ. ਕਲਪਨਾ ਦੇਵੀ

**ਟੀ. ਕਲਪਨਾ ਦੇਵੀ** (1941–2016) ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ 8ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕਲਪਨਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਜੁਲਾਈ 1941 ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭਟਲਾਪੇਨੁਮਾਰੂ ਵਿਖੇ ਚਲਾਸਾਨੀ ਵੀਰਾ ਰਾਘਵਈਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਾਰੰਗਲ ਦੇ ਕਾਕਤੀਆ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਸ . ਅਗਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਨੇ TDP ਛੱਡ ਕੇ INC ਲਈ ਅਤੇ 1998 ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 38.25% ਅਤੇ 44.74% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਟੀਡੀਪੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਅਜ਼ਮੀਰਾ ਚੰਦੁਲਾਲ ਅਤੇ ਬੋਦਾਕੁੰਟੀ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰਲੂ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਾਰ ਗਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਦੇਵੀ ਨੇ 10 ਜੁਲਾਈ 1961 ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਟੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰੈੱਡੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। 29 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਾਰੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਪੰਜਵਾਂ ਕਦਮ

" **ਪੰਜਵਾਂ ਕਦਮ** " ਸਟੀਫਨ ਕਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ *ਹਾਰਪਰਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ* ਦੇ ਮਾਰਚ 2020 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਪਲਾਟ ਸਾਰ 
left|thumb| "ਪੰਜਵਾਂ ਕਦਮ" ਕਹਾਣੀ ਸੈਂਟਰਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ।
ਹੈਰੋਲਡ ਜੈਮੀਸਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਇੱਕ 68 ਸਾਲਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਰੰਡਾ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸੈਂਟਰਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਬੈਠਾ  *ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼* ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ "ਜੈਕ" ਸੰਪਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਸੀ ਜੋ ਅਲਕੋਹਲਿਕਸ ਅਨੌਨੀਮਸ ਦਾ ਬਾਰਾਂ-ਨੁਕਾਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ  ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੈਕ - "ਰੱਬ ਕੋਲ਼, ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋਲ਼, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਸਹੀ ਚਰਿੱਤਰ ਮੰਨ ਲੈਣ ਦੇ " - ਪੰਜਵੇਂ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਪਾਂਸਰ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਉਸਦੇ  ਇਕਬਾਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਹਿਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਅਜਨਬੀ ਜੈਮੀਸਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

ਜੈਮੀਸਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੈਕ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਲੜਨਾ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ, ਬੇਘਰੇ ਆਦਮੀ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਖਰੀਦਣਾ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨਾ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਕੋਕੀਨ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਕਰਨਾ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ਼ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ਼ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ। ਜੈਮੀਸਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜੈਕ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹਿਸਦੀ ਸੀ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜੈਕ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਜੈਮੀਸਨ ਕੋਲ਼ ਕਬੂਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਜੈਮੀਸਨ ਨੂੰ ਪਸਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਕਿਊਬ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲ਼ੀ ਚਿਮਟੀ ਨਾਲ ਖੋਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੈਕ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਮਰ ਰਿਹਾ ਜਾਪਦੇ ਜੈਮੀਸਨ ਕੋਲ਼ੋਂ ਜਾਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਬੂਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ "ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ  ਪ੍ਰਮੁੱਖ" ਮੰਨਦਾ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਟੀਫਨ ਕਿੰਗ ਛੋਟੀ ਗਲਪ ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* StephenKing.com 'ਤੇ "ਪੰਜਵਾਂ ਕਦਮ"
* Harpers.org 'ਤੇ "ਪੰਜਵਾਂ ਕਦਮ"
ਜਸਮਾ ਓਡਾਨ

**ਜਸਮਾ ਓਡਾਨ** ਮੱਧਯੁਗੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਚੌਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸਿੱਧਰਾਜ ਜੈਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ *ਸਤੀ* ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਦੰਤਕਥਾ 
ਜਸਮਾ ਛੱਪੜ ਪੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਰੂਡਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਓਧ ਰਾਜਪੂਤ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ, ਕਾਠੀਆਵਾੜ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕਬੀਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਨਹਿਲਵਾੜ ਪਾਟਨ ਵਿਖੇ ਸਹਸਤ੍ਰਲਿੰਗ ਤਲਾਬ, ਇੱਕ ਝੀਲ ਅਤੇ ਲਿੰਗਮ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਨ। ਚੌਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਿਧਰਾਜ ਜੈਸਿੰਘ, ਜਸਮਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੈਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚਿਤਾ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ *ਸਤੀ* ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨੇ ਸਹਿਸਰਾਲਿੰਗ ਤਲਾਬ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਰਹਿਤ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧਰਾਜ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦਾ ਵਾਰਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ।

12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਓਧ ਰਾਜਪੂਤ ਕਬੀਲੇ ਦੁਆਰਾ ਉਸਾਰੇ ਗਏ ਜਸਮਾਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪਾਟਨ ਵਿਖੇ ਸਹਸਰਾਲਿੰਗ ਤਲਾਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ 
ਇੱਕ ਭਵਾਈ *ਵੇਸ਼ਾ*, ਲੋਕ-ਨਾਚਿਕ ਕਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਲੋਕ ਨਾਟਕ ਰੂਪ, ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ *ਜਸਮਾ ਓਡਾਨ* ਨਾਮਕ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਲੋਕ ਦੇਵਤਾ ਬਾਰੇ 1926 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਕ ਫ਼ਿਲਮ *ਸਤੀ ਜਸਮਾ* ਹੋਮੀ ਮਾਸਟਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੋਹਰ ਮਾਮਾਜੀਵਾਲਾ ਅਤੇ ਖਲੀਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਹਸਤ੍ਰਲਿੰਗ ਸਰੋਵਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਦਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦੇਵੀਆਂ
ਦੇਵਿਕਾ ਚਾਵਲਾ

**ਦੇਵਿਕਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Devika Chawla**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਦੇਵਿਕਾ ਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੋਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਰਾਗਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਵਧੀ।

ਉਹ ਜਾਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਯੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਮਜ਼ ਆਈਵਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ *ਸੈਟਰੀਆਸਿਸ* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਐਲਬਮ ਲਈ ਵੋਕਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਵਾਈਟਲ ਸਾਈਨਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਹਸਨ (ਸ਼ਾਹੀ), ਨੂਰ ਲੋਧੀ, ਮਨੇਸ਼ ਜੱਜ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਮੰਤਰ ਦੇ ਅੰਸ਼ੂਮਨ ਚੰਦਰਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ।

ਸੋਨੀ ਬੀਐਮਜੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਅਗਸਤ, 2007 ਵਿੱਚ ਟਰੈਕ "ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਨੈਨਾ" ਦੇ ਨਾਲ "ਤੇਰੀ ਦੀਵਾਨੀ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਕਲਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

ਦੇਵਿਕਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸੋਲੋ ਐਲਬਮ, "ਸਾਰੀ ਰਾਤ", 17 ਨਵੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡੀਆ ਨੇ "ਬਰਖਾ ਬਹਾਰ" ਅਤੇ "ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਨੈਨਾ" ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ  " ਸਿਰਲੇਖ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦਿੱਤਾ : ਸੰਪੂਰਨ ਸੂਫੀ ਅਨੁਭਵ" ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ "ਜੁਦਾਈਆਂ" ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ "ਜਵੇਦਾ ਸੂਫੀਆਨਾ" ਲਈ। ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਸਹਿਯੋਗ "ਆਜਾ ਪਿਆ" (ਹੋਲਮਜ਼ ਆਈਵਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ) ਅਤੇ "ਨਾਰਾਜ਼ ਮੌਸਮ" (ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ੋਹੈਬ ਕਾਜ਼ੀ ਨਾਲ) ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਐਲਬਮ "ਲਾਉੰਜ ਨਿਰਵਾਣਾ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਐਡਵੋਕੇਟ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

"**ਐਡਵੋਕੇਟ**" (ਜਰਮਨ: "Fürsprecher") ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰਤਕ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ 1922 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਫਕਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1936 ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਮੋਨੋਲੋਗ ਹੈ ਜੋ ਵਕੀਲ , ਜਾਂ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਲਈ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ (*ਫੁਰਸਪ੍ਰੇਚਰ* ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ) ਲੱਭਣ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਲੋੜ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਐਡਵੋਕੇਟਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਲ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਪਛਾਤਾ ਖੜਾਕ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਬੁੱਢੀਆਂ ਭਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਹੀ ਥਾਂ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਕ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਰੰਤਰ ਖੋਜ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਡੰਡਿਆਂ  ਵਾਲ਼ੀ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਮਿਲ਼ਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ
ਰਾਤ ਨੂੰ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

" **ਰਾਤ ਨੂੰ** " (ਜਰਮਨ: "Nachts") ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫਕਾ ਦੀ ਉਸਦੀਆਂ ਨੋਟਬੁੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। 

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੋਟਬੁੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੁਕੜੇ ਮਿਲ਼ਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ  ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਉਸ ਖ਼ਾਲੀਪਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲ਼ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸੇ ਵੇਲ਼ੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਲਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਤੇ ਨਿਗਾਹ ਰੱਖੇ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਜੇਰੇਮੀ ਜ਼ੁਕਰ

**ਜੇਰੇਮੀ ਸਕਾਟ ਜ਼ੁਕਰ** (ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ, 1996) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ "ਕਮੇਥਰੂ", "ਯੂ ਵੇਰ ਗੁੱਡ ਟੂ ਮੀ", ਅਤੇ "ਆਲ ਦ ਕਿਡਜ਼ ਆਰ ਡਿਪ੍ਰੈਸਡ" ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2015 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜ਼ੁਕਰ ਨੇ ਕਈ EPs ਅਤੇ ਦੋ ਪੂਰੀ-ਲੰਬਾਈ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ, *ਲਵ ਇਜ਼ ਨਾਟ ਡਾਈਂਗ* (2020) ਅਤੇ *ਕਰਸ਼ਰ* (2021) ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*jeremyzuckermusic.com
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ
ਤਾਪਤੀ ਨਦੀ

**ਤਾਪਤੀ ਨਦੀ** (ਜਾਂ **ਤਾਪੀ**) ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਨਦੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ  ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਬਾਲਟੀ ਸਵਾਰ

" **ਬਾਲਟੀ ਸਵਾਰ** " (ਜਰਮਨ: "ਡੇਰ ਕੁਬੇਲਰੇਟਰ") ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ  ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ 1917 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1921 ਵਿੱਚ *ਪ੍ਰੈਜਰ ਪ੍ਰੈਸ* ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ *ਬੇਇਮ ਬਾਉ ਡੇਰ ਚੀਨੀਸਚੇਨ ਮੌਅਰ* ( ਬਰਲਿਨ, 1931) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਵਿਲਾ ਅਤੇ ਐਡਵਿਨ ਮੁਇਰ ਨੇ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ 1933 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਟਿਨ ਸੇਕਰ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਹ *ਚੀਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਦੀਵਾਰ* *ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ* ( ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ : ਸ਼ੌਕਨ ਬੁੱਕਸ, 1946) ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਬਾਲਟੀ ਭਰਨ ਲਈ ਕੋਲੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲਾ ਡੀਲਰ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਕੋਲਾ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ  ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਲੇ ਦੇ ਪੈਸੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇਗਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡੀਲਰ ਕੋਲ਼ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਲੇ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲੇ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਪਤਨੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਚਕ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ਼ ਨਫਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ਼ੋਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, "ਬਰਫ਼ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ  ... ਸਦਾ ਲਈ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" 

ਕਹਾਣੀ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੰਵਾਦ ਹੈ, ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਟੱਲ ਟਕਰਾਅ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬਚਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।  ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਟੀ-ਸਵਾਰ ਅਤੇ ਕੋਲਾ-ਡੀਲਰ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ
ਪੁਲ਼ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

**"ਪੁਲ਼"** (ਜਰਮਨ: "Die Brücke") ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ *ਬੀਮ ਬਾਉ ਡੇਰ ਚੀਨੀਸਚੇਨ ਮੌਅਰ* ( ਬਰਲਿਨ, 1931) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਲਾ ਅਤੇ ਐਡਵਿਨ ਮੁਇਰ ਨੇ  ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜੋ 1933 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਟਿਨ ਸੇਕਰ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ *ਚੀਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ।* *ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ* ( ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ : ਸ਼ੌਕਨ ਬੁੱਕਸ, 1946)। 

ਕਹਾਣੀ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪੁਲ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ, ਖੱਡ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਅਚਾਨਕ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਖਿੰਗਰਾਂ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

## ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 
ਪੁਲ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ ਦੇ (ਫ਼ਲੈਸ਼ ਫ਼ਿਕਸ਼ਨ) ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਪਰਪੱਕ ਹੈ। ਪੁਲ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇੱਕ ਦੁਖੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਪੁਲ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ, ਪੁਲ਼ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ਼ ਤੁਲਨਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਈਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨੇ ਪੁਲ਼ ਨੂੰ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸਮਝਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ
ਮਿਨੰਗਕਾਬਾਊ ਭਾਸ਼ਾ

**ਮਿਨੰਗਕਾਬਾਊ** (ਮਿਨੰਗਕਾਬਾਊ:  , ਪੈਗਨ ਲਿਪੀ :  ; Indonesian   ; Malay   ਜਾਂ  , ਜਾਵੀ :  ) ਇੱਕ 

ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਸੁਮਾਤਰਾ, ਰਿਆਉ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ, ਦੱਖਣੀ ਆਚੇਹ ਰੀਜੈਂਸੀ, ਬੇਂਗਕੁਲੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਜਾਮਬੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਮਿਨਾਂਗਕਾਬਾਊ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ਼ ਹੀ ਇਹ ਪਰਵਾਸ ਕੀਤੇ ਮਿਨਾਂਗਕਾਬਾਊ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤਰੀ ਸੁਮਾਤਰਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਚੇਹ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ *ਅਨੇਕ ਜਾਮੀ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਭਾਸ਼ਾ ਸੁੰਡਾ

**ਭਾਸ਼ਾ ਸੁੰਡਾ**(  :   , Sundanese pronunciation:&nbsp;[ਬਸਾ ਸੰਦਾ] ; ਸੁੰਡਨੀਜ਼ ਲਿਪੀ : ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ; ਪੇਗਨ :&nbsp;) ਇੱਕ ਮਲਾਇਓ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁੰਡਾ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਵਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲਗਭਗ 4 ਕਰੋੜ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਹੈ; ਜੋ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 15% ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

## ਉੱਪ-ਬੋਲੀਆਂ 
ਭਾਸ਼ਾ ਸੁੰਡਾ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਉੱਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ:

* ਪੱਛਮੀ ਉੱਪ-ਬੋਲੀ, ਬਾਂਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਲੈਮਪੁੰਗ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ;
* ਉੱਤਰੀ ਉੱਪ-ਬੋਲੀ, ਬੋਗੋਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਜਾਵਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ;
* ਦੱਖਣੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਿਆਂਗਨ ਉੱਪ-ਬੋਲੀ, ਸੁਕਾਬੂਮੀ, ਸੁਮੇਦਾਂਗ, ਸਿਆਨਜੂਰ, ਬੈਂਡੁੰਗ, ਗਾਰੁਤ ਅਤੇ ਤਾਸਿਕਮਾਲਯਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
* ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਉੱਪ-ਬੋਲੀ, ਸਿਰੇਬੋਨ, ਮਜਾਲੇਂਗਕਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰਮਾਯੂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
* ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਉੱਪ-ਬੋਲੀ, ਕੁਨਿੰਗਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਬਸ (ਸੈਂਟਰਲ ਜਾਵਾ),
* ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਉੱਪ-ਬੋਲੀ, ਸਿਆਮਿਸ, ਪੰਗਾਂਦਰਨ, ਬੰਜਾਰ ਅਤੇ ਸਿਲਾਕੈਪ (ਸੈਂਟਰਲ ਜਾਵਾ) ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਬੁਗੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਬੁਗੀਨੀ** ਜਾਂ **ਬੁਗੀਸ** (ਬਗਨੀਜ਼:&nbsp;  ) ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਲਾਵੇਸੀ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਬੁਗੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਬਦ ਮਲਯ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਾਹਾਸਾ*ਬੁਗੀਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।* ਬੁਗਨੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਬਾਸਾ ਊਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੁਗੀਸ ਲੋਕਾਂ *ਤੋ ਊਗੀ* (To Ugi) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੁਗੀਨੀ ਮਿੱਠ ਮੁਤਾਬਕ ਊਗੀ ਸ਼ਬਦ ਚੀਨਾ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੁਗੀਸ ਰਾਜ, ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਂ *ਲਾ ਸਾਤੂਮਪੂਗੀ* ਸੀ। *ਤੋ ਊਗੀ* ਦਾ ਅਰਥ'*ਲਾ ਸਾਤੂਮਪੂਗੀ* ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ' ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮਲਯ ਭਾਸ਼ਾ

**ਮਲਯ** (  ;  Malay:   , Jawi :  , ਰੇਜਾਂਗ : ꤷꥁꤼ ꤸꥍꤾꤿꥈ ) ਇੱਕ ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਬਰੂਨੇਈ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 29 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਇਕੱਲੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 26 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ "ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ" ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।)। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਗੰਗਾ

**ਲਕਸ਼ਮਣ ਗੰਗਾ** ਜਾਂ **ਭੂੰਦਰ ਗੰਗਾ** ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹੇਮਕੁੰਟ ਝੀਲ ਤੋਂ ਭੂਯੰਦਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘੰਗਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਪਾਵਤੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ

**ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ** ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ *ਹਵੇਲੀ* ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਧਰੁਪਦ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਸ਼ਤੀਮਾਰਗ ਸੰਪਰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਭਗਤੀ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸਰਵੇਖਣਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦਿਸ਼, ਖਿਆਲ ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਹਨ:

* ਵਿੱਠਲਨਾਥ (ਸੀ. 1516-1588)
* ਹਰਿਰਾਯ ਜੀ ਮਹਾਰਫੁ ॥
* ਆਚਾਰੀਆ ਡਾ: ਗੋਕੁਲੋਤਸਵਜੀ ਮਹਾਰਾਜ

## ਇਤਿਹਾਸ 
*ਹਵੇਲੀਆਂ* ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਥਦੁਆਰੇ ਦੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਧਰੁਪਦ (ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਧੁਰਾ) ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਿਨਾਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤਿਆਂ ਲਈ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ, ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ, ਭਜਨ ਅਤੇ ਭਾਵ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਵਰਗੇ ਭਗਤੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਸ਼ੈਲੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰੁਪਦ ਅਤੇ ਧਮਰ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ। ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਰੰਦਾਬਨ ਦੇ ਰਾਧਾ ਵੱਲਭ, ਨੰਦਗਾਓਂ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਨਾਥਦੁਆਰੇ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਨਾਥਜੀ, ਕੁਝ ਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ।

ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਾਥਦੁਆਰੇ ਦੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਵੱਲਭ ਅਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਧੁਨ

**ਧੁਨ** (ਹਿੰਦੀ :  ; ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਧੁਨ") ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਗ, ਜਾਂ ਮੋਡ (ਅਕਸਰ ਹਲਕੇ ਰਾਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਮਾਜ ) ਵਿੱਚ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੋਟ ( ਵਿਵਾਦ ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। 

ਇੱਕ *ਧੁਨ* ਇੱਕ ਲੋਕ ਧੁਨ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ, *ਭਜਨ* -ਕਿਸਮ ਦੇ ਗੀਤ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੱਕ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੰਗਲਾ ਧੁਨ
* ਮਲਸ਼੍ਰੀ ਧੁੰਨ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *ਧੁੰਨ* ਬਾਰੇ ਲੇਖ 
* *ਧੁਨ* ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ
ਕਬੀਰਾਜ

**ਕਬੀਰਾਜ** (      ; Assamese   ;    ; ਮਾਗਹਿ: ਕਬਿਰਾਜ;    ) ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਕਾਬੀ* ,*ਕੋਬੀ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ *ਕਬੀਰਾਜ* /*ਕੋਬੀਰਾਜ* ("ਰਾਜਾ *ਕਬੀ* " ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਵਰਤੇ ਗਏ *ਰਾਜ ਵੈਦਿਆ* ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ)। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ "ਕਬੀਰਾਜ" ਨੂੰ ਉਪਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਪਨਾਮ ਅਕਸਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਬਿਹਾਰ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਇੱਕੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮੂਲ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਕਵੀਰਾਜ, ਸਮਾਨ ਅਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ
* ਵੈਦਿਆ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਪਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਪਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਬਖਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ

**ਬਖਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ** ( 1547 – 2 ਜੂਨ 1608) ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।

## ਜਨਮ 
ਬਖਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ 1547 ਵਿੱਚ ਬਦਖ਼ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮਾਹ ਚੁਚਕ ਬੇਗਮ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੁਮਾਯੂੰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ *ਬਖਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ* () ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹਕੀਮ, ਫਾਰੂਖ ਫਲ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਸਕੀਨਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ, ਅਤੇ ਅਮੀਨਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ।

## ਵਿਆਹ 
### ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਮਾਅਲੀ 
ਕਾਬੁਲ ਵਿਖੇ ਮਾਹ ਚੁਚਕ ਬੇਗਮ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਮਾਅਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਤਰਮੇਜ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੱਯਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਜੋ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਕਾਬਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਬੇਗਮ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਉਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬਖਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਬਦੁਲ ਮਾਅਲੀ ਮਾਹ ਚੁਚਕ ਬੇਗਮ ਦੇ ਦਬਦਬਾ ਅਤੇ ਦਖਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੋਂ ਥੱਕ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕਾਬੁਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਬੇਗਮ ਨੂੰ 1564 ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਕੀਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬਦਕਸ਼ਾਨ ਦੇ ਸੁਲੇਮਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਬਦੁਲ ਮਾਅਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਹਕੀਮ ਦੀ ਕਾਬੁਲ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

### ਖਵਾਜਾ ਹਸਨ 
ਅਬਦੁਲ ਮਲਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਕੀਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਬਦਖਸ਼ਾਨ ਦੇ ਖਵਾਜਾ ਹਸਨ ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1619 ਵਿੱਚ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਵਲੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਦਾਨਿਆਲ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਧੀ ਬੁਲਾਕੀ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।

## ਕਾਬੁਲ ਦੀ ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ 
ਉਸਦਾ ਭਰਾ, ਹਕੀਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਕਾਬੁਲ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। 1581 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਲਾਹੌਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸਨ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਕਾਬੁਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਹਕੀਮ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕਾਬੁਲ ਦੀ ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ ਹੁਣ ਬਖਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਕੀਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਦਿਆਲਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਣਗੇ। ਅਕਬਰ ਦੀ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਕੀਮ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਅਹੁਦਾ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹੁਕਮ ਬਖਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਦੇ ਨਾਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।

## ਮੌਤ 
ਬਖਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਦੀ 1 ਜੂਨ 1608 ਨੂੰ ਸੇਵਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਟਿੱਪਣੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਫ਼ੀਆ

***ਕਾਫ਼ੀਆ*** ਜਾਂ ***ਕਾਫ਼ੀਆ***  () ਇੱਕ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੁਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਹੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ *ਨਜ਼ਮ* ਵਿੱਚ ਵੀ।  ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਤੁਕਬੰਦੀ ਵਾਲਾ ਪੈਟਰਨ ਹੈ ਜੋ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ *ਰਦੀਫ਼* ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

## ਮੂਲ 
***ਕਾਫ਼ੀਆ*** ਦਾ ਮੂਲ ਅਰਬੀ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਦੀ ਤੁਕਬੰਦੀ ਹੈ। *ਗ਼ਜ਼ਲ* ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅਰਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। *ਗ਼ਜ਼ਲ* ਅਵੱਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਚਲ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਚੰਚਲ ਕਵਿਤਾ ਹੈ।

ਇੱਕ *ਗ਼ਜ਼ਲ* ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ  ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ *ਗਹਿਰ ਮੁਰਦਾਫ਼ ਗ਼ਜ਼ਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;* ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਦੀਫ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ *ਮੁਰਦਾਫ਼ ਗ਼ਜ਼ਲ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਾਇਰੀ
ਬਹਾਰ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ

**ਬਹਾਰ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ** (; 9 ਅਕਤੂਬਰ 1590 - 8 ਸਤੰਬਰ 1653), ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਦਿ ਬਲੂਮਿੰਗ ਲੇਡੀ", ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।

## ਜਨਮ 
ਬਹਾਰ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਅਕਤੂਬਰ 1590 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਕਰਮਸੀ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਠੌਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਮਾਰਵਾੜ ਦੇ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਜਗਤ ਗੋਸੈਨ ਨੇ ਬੇਗਮ ਸੁਲਤਾਨ ਬੇਗਮ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੱਤਵੀਂ ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਧੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਬੱਚੀ ਸੀ।

## ਵਿਆਹ 
1625 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਦਾਨਿਆਲ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਪੋਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਤਹਮੁਰਸ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੁਸ਼ਾਂਗ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਬਹਾਰ ਬਾਨੋ ਦਾ ਤਹਮੁਰਸ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਖੁਸਰੋ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਧੀ ਹੋਸ਼ਮੰਦ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਸ਼ੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।

28 ਅਕਤੂਬਰ 1627 ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਡਾਵਰ ਬਖ਼ਸ਼, ਖੁਸਰੋ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ। ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ 19 ਜਨਵਰੀ 1628 ਨੂੰ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਅਤੇ 23 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ, ਬਹਾਰ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਦੇ ਪਤੀ ਤਹਮੁਰਸ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਹੋਸ਼ਾਂਗ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਖੁਸਰੋ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਅਤੇ ਗਰਸ਼ਸਪ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

## ਮੌਤ 
ਬਹਾਰ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਦੀ ਮੌਤ 8 ਸਤੰਬਰ 1653 ਨੂੰ 62 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ ਮਰੀਅਮ-ਉਜ਼-ਜ਼ਮਾਨੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ਕਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ

**ਸ਼ਕਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ** (ਮੌਤ 1 ਜਨਵਰੀ 1653) ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਕਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਵਿਖੇ ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਦੌਲਤ ਸ਼ਾਦ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਰਾਮ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਸੀ।

ਸ਼ਕਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਕਬਰ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ, ਨੇਕ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਉਸ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਪਿਆਰ ਸੀ।

## ਵਿਆਹ 
1594 ਵਿੱਚ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਇਬਰਾਹਿਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਬਦਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸੁਲੇਮਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹਰਾਮ ਬੇਗਮ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਜਗਤਾਈ ਦੀ ਧੀ ਮੁਹਤਰਿਮਾ ਖਾਨੁਮ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਅਲਕ ਦੀ ਧੀ ਖਦੀਜਾ ਸੁਲਤਾਨ ਖਾਨਮ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਆਹ 2 ਸਤੰਬਰ 1594 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਹਮੀਦਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਕਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ, ਕਾਬੁਲੀ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹਕੀਮ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।

1607 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਕਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਹਸਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਹੁਸੈਨ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਜੋ ਜੁੜਵਾਂ ਸਨ, ਸੁਲਤਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਬਦੀ-ਉਜ਼-ਜ਼ਮਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਮਰ ਗਈ।

ਸਾਲ 1605 ਵਿੱਚ ਅਕਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਖੁਸਰੋ ਮਿਰਜ਼ਾ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਮਰੀਅਮ-ਉਜ਼-ਜ਼ਮਾਨੀ ਅਤੇ ਸਲੀਮਾ ਸੁਲਤਾਨ ਬੇਗਮ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

## ਮੌਤ 
ਸ਼ਕਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਜਨਵਰੀ 1653 ਨੂੰ ਹੋਈ। ਉਹ ਅਕਬਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਕੰਦਰਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਨਵਰ ਉਲ ਬਯਾਨ

ਤਫਸੀਰ **ਅਨਵਰ ਉਲ ਬਯਾਨ** ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਪੰਜ ਜਿਲਦਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ( ਵਿਆਖਿਆ ) ਹੈ ਜੋ ਆਸ਼ਿਕ ਇਲਾਹੀ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਆਸ਼ਿਕ ਇਲਾਹੀ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰੀ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਮਦੀਨਾ ਮੁਨਾਵਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਕਰੀਆ ਕਾਂਧਲਾਵੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਮਦੀਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਦਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

## ਅਨੁਵਾਦ 
"ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਲਾਨਾ ਇਸਮਾਈਲ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਮਾਈਲ ਖੱਤਰਦਾ ਅਤੇ ਮੁਫਤੀ ਅਫਜ਼ਲ ਹੂਸਨ ਇਲਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" 

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "The Illuminating Discourses of the Noble Quran" ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਜਰੀਰ ਅਲ-ਤਬਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਤਫਸੀਰ ਅਲ- ਤਬਰੀ
* ਇਬਨ ਕਥੀਰ (1301-1373 ਈ./747 ਏ. ਐਚ.) ਦੁਆਰਾ ਤਫ਼ਸੀਰ ਇਬਨ ਕਥੀਰ ।
* ਹਸਨ ਬਿਨ ਮਸੂਦ ਅਲ-ਬਾਘਾਵੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਲਿਮ ਅਲ-ਤੰਜ਼ੀਲ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਖੇ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਤਫ਼ਸੀਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਆਨਲਾਈਨ)
* ਤਫ਼ਸੀਰ ਅਨਵਰ ਉਲ ਬਯਾਨ (ਉਰਦੂ)
*
ਰੁਦ੍ਰ ਅਵਤਾਰ

**ਰੁਦਰ ਅਵਤਾਰ** (ਗੁਰਮੁਖੀ: रुद्र दृश्य) *ਅਥ ਰੁਦਰ ਅਵਤਾਰ ਕਥਨ* (ਐਨ) ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ *।* ਇਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ *ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ-ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰੰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਗੁਰਮਤਿ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੁੱਧਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਬਿਬੇਕ ਬੁੱਧੀ* ਅਤੇ *ਅਬਿਬੇਕ ਬੁਧੀ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ,* (ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ), ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ।

ਇਹ ਰਚਨਾ *ਗਿਆਨ* (ਸਿਆਣਪ) ਅਤੇ *ਧਿਆਨ* (ਧਿਆਨ) ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।

ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋ ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ: ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ - ਹਿੰਦੂ ਭਿਕਸ਼ੂ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ - ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ 23ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ 1698 ਈਸਵੀ ( *ਵਿਕਰਮ ਸੰਵਤ* ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ 1755) ਵਿੱਚ।

ਇਹ ਪਾਠ *ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥ* ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੂਬਰਿਕਸ ਅਨੁਸਾਰ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ *ਆਪਣੀ ਕਥਾ* ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ *ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ* ਹੈ, ਬਾਕੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹਨ।

ਇਹ ਰਚਨਾ ਹਰ ਮੁਢਲੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਭਾਵ ਮਨੀ ਸਿੰਘ, ਮੋਤੀਬਾਗ, ਸੰਗਰੂਰ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਦੀਆਂ।

ਰਚਨਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਛੇ *ਚੰਦ* ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਨ। 849 *ਚੰਡਾਂ ਨੇ* *ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦਾ* ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ 359 *ਚੰਦਾਂ ਨੇ* *ਪਾਰਸ ਨਾਥ* ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

"ਚੰਡੀ ਚਰਿਤਰ" ਅਤੇ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਵਤਾਰ" ਦੇ ਉਲਟ, "ਰੁਦਰ ਅਵਤਾਰ" ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਸਰੋਤ 36 ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

## ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰ 
**ਰੁਦ੍ਰ ਗਿਆਨ ਸਤਿਗੁਰ ਕੇ ਕਬਿ ਜਨ ਭਲ੍ਯ੍ਯ ਉਨਹ ਜਾਵੈ ॥** **ਰੁਦ੍ਰ ਧਿਆਨ ਗਿਅਨ ਸਤਿਗੁਰ ਕੇ ਕਬਿ ਜਨ ਭਲ੍ਯ ਉਨਹ ਜੋ ਗਾਵੈ ॥** ਰੂਦਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਕਵੀ ਭਾਈ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। (ਭਟ ਭਲਯ, ਅੰਗ ੧੩੯੬, ਸਤਰ ੭, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ)ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ *ਰੁਦਰ ਧਿਆਨ* ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਜੀਵ ਦੀ *ਸੁਰਤ* / *ਧਿਆਨ* (ਧਿਆਨ) ਨੂੰ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੇਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ (ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਾਰ) ਵੱਲ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਲ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਧਿਆਨ ਕੇਵਲ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਧੂਰਾ ਹੈ (ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਧਾ ਜਾਂ *ਦਾਲ* )। ਇਹ ਤਣਾਅ, ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪੂਰਨ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੈ), ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਤ (ਸਵੈ) ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਇਕ-ਚਿੱਤਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ *ਰੁਦਰ ਧਿਆਨ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਧਿਆਨ ਤੋਂ, ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੱਬੀ *ਹੁਕਮ* ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਅਤੇ ਸਵੈ-ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ)। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, *ਹੁਕਮ ਨੂੰ* ਹੀ *ਰੁਦਰ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

"ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ" ਵਿੱਚ, *ਰੁਦਰ* ਅਤੇ *ਸ਼ਿਵ* ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਾਦੇਵ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਰੁਦਰ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਮਤਿ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਦੇਵ ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਸੀ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਰੁਦਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰਮਤਿ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ *ਸ਼ਿਵ* ਸ਼ਬਦ ਮਹਾਦੇਵ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ *ਸ਼ਿਵ* *ਨਿਰੰਕਾਰ* (ਨਿਰਾਕਾਰ) ਹੈ। *ਚੋਪਈ* ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ: '''' ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ/ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ:
 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ

thumb| ਖ਼ਵਾਜਾ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੂਫ਼ੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਸੀ।

ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਸ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਹੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ AA BA CA DA EA (ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਕਬੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ (ਜੋੜਾ) ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੋਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਹਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਗ਼ਜ਼ਲ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ, ਬੇਚੈਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਝ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ "ਗਜ਼ਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਤਰਾਂ, ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਰੌਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੈਲੀ ਅਰਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।

## ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਗੁਣ 
ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪੰਜ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸ਼ਾਰਾਂ (ਇਕਵਚਨ ਸ਼ੇਰ) ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਕੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਸ਼ਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਤਾਰਕਿਕ ਸਬੰਧ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਪੱਛਮੀ ਸਰੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੋਹੇ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ਿਅਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ "ਜੋੜੇ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹੇ ਦੀ ਤੁਕਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹਨ।

ਇੱਕ ਸ਼ਿਅਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਉਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਆਗਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਅਲੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਮਿਸ਼ਰਾ (ਲਾਈਨ) ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਤੱਕ "ਵੋਲਟਾਸ" ਜਾਂ "ਟਰਨ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਵੀ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣਾ ਹੈ।

ਮਤਲਾ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਿਅਰ ਵਿੱਚ, ਕਵੀ ਨੇ ਰਦੀਫ, ਕਾਫੀਆ ਅਤੇ ਬੇਹਰ (ਮੀਟਰ) ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬਾਕੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇਗੀ।

ਮਕਤਾ ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਅੰਤਮ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਵੀ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਤਖੱਲਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਅੰਤਰਿਤ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਇਹ ਆਸ਼ਾਰ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਧੇਰੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਰਦੂ ਲਈ ਮੀਟਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮੀਟਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਸਕੈਨਸ਼ਨ ਅਰਬੀ ਸਕੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਸਵਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਸਕੈਨਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, *ਮਾਫੂਲਾਨ* ਇੱਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕਲ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ *ਫਾਲੂਨ* ਦੋ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ
ਡਿੰਪਲ ਚੋਪੜੇ

**ਡਿੰਪਲ ਚੋਪੜੇ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Dimple Chopade)** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪੂਨੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਮਬਾਇਓਸਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਮੱਲਾਖੰਬ ਸਿੱਖੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਫਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਫਿਲਮ ਮੇਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਫਿਲਮ, *ਸਿਹਿਮੁਥੂ*, ਅਜੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ 2011 ਵਿੱਚ *ਕੋਟੇ* ਸੀ

ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ, *ਯਾਰੂਦਾ ਮਹੇਸ਼* ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਨਦੀਪ ਕਿਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਮੋਹਨ ਨਾਲ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ *ਨਨਥਾਰਾ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ

**ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ** ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਧਰਮਕੋਟ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭਿੰਡਰ ਸੀ, ਪਰ 1823 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਿੰਡ ਭਿੰਡਰ ਖ਼ੁਰਦ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਸਥਾਪਨਾ 
ਭਿੰਡਰ ਪਿੰਡ ਦੀ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਤੂਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਚਨਣ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਸਾਧੂ ਸੁਮਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉੱਤੇ ਮੋਹੜੀ ਗੱਡੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 142041 ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲੜਕੀ ਉੱਤੇ ਝਾੜ ਫੂਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਕੁੱਟਮਾਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਖੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅਧਾਰ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਸੰਤ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਜੋ 2020 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਜਸਬੀਰ ਢੱਡ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵੀ ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ ਹੈ। 
thumb|ਸੰਤ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਜੋ 2020 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦੀਪਾ ਸ਼ਾਹ

**ਅਨੰਨਿਆ ਸ਼ਾਹ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Ananya Shah**), ਜਿਸਨੂੰ **ਦੀਪਾ ਸ਼ਾਹ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ: **Dipa Shah**) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2009 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ *ਨਿੰਨੂ ਕਲਿਸਕਾ ਸੀ* । 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਯੁਧਮ ਸੇਈ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ 4 ਫਰਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

ਉਹ ਫਿਲਮ *ਸਿਲੁਨੂ ਓਰੂ ਸੰਧੀਪੂ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਊਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ, ਰਾਖਵੀਂ ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਚਾਰੂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਸ ਕੋਲ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਚਾਈਨਾ ਟਾਊਨ* ਵੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੰਥੀਰੀ ਕੁਮਾਰਨ

***ਮੰਥੀਰੀ ਕੁਮਾਰਨ*** (  ) ਇੱਕ 1963 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਬੀ. ਵਿਟਲਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਾਂਤਾ ਰਾਓ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ 
ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

;Male cast
*Kantha Rao
*Raja
*Balakrishnan
*Lanka Sathyam
*Satyanarayana

;Female cast
*Anuradha
*Rajasree
*Meenakumari
*Jayanthi
*Shanthi

## ਉਤਪਾਦਨ 
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਕੰਦਾਸਾਮੀ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲਸਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀ. ਵਿਟਲਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲੇਖਕ ਬੀਵੀ ਅਚਾਰੀਆ ਸਨ। ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਜੀ ਚੰਦਰੂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇ. ਗੋਵਿੰਦਾਸਾਮੀ ਸੰਪਾਦਨ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਸਨ। ਆਰਟ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਬੀਵੀ ਬਾਬੂ ਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ *ਮਦਨਾ ਕਾਮਰਾਜੂ ਕਥਾ ਦੇ* ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੀ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ 
ਸੰਗੀਤ ਰਾਜਨ-ਨਗੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੀਤ ਪੁਰਚਿਦਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀ.ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਐਸ.ਸੀ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਜਿੱਕੀ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1963 ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਬਖਸ਼ੀ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ

**ਬਖਸ਼ੀ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ** (; ਜਨਮ ਸਤੰਬਰ 1540—ਮੌਤ 1596) ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਹੁਮਾਯੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਨਵਰ ਬੀਬੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ। ਬਖਸ਼ੀ ਬਾਨੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੌਤੇਲੀ ਭੈਣ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬਖਸ਼ੀ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਤੰਬਰ 1540 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਬੀਬੀ ਗੁੰਵਰ ਸੀ। ਗੁਲਬਦਨ ਬੇਗਮ ਨੇ 'ਹੁਮਾਯੂਨਾਮਾ' ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਨਵਰ ਦੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, 'ਪੁੱਤ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਵੇਗਾ'।

1543 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾ ਅਸਕਰੀ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਅਕਬਰ (ਜਨਮ 1542 ਵਿੱਚ) ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 1545 ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਅਸਕਰੀ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੁਆਰਾ ਅਕਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਧਾਰ ਤੋਂ ਕਾਬੁਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਬਰਾਹਿਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ 
1550 ਵਿੱਚ, ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਬਖਸ਼ੀ ਬਾਨੋ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬਦਕਸ਼ਾਨ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੁਲੇਮਾਨ ਸ਼ਾਹ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਹਰਮ ਬੇਗਮ, ਸੁਲਤਾਨ ਵੈਸ ਕੁਲਬੀ ਕਿਬਚਾਕ ਮੁਗਲ ਦੀ ਧੀ। ਸੁਲੇਮਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਰਖੀ ਸ਼ਾਹ ਬੇਗਮ ਸੀ, ਨੇ ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਇਬਰਾਹਿਮ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਜੋ ਬਖਸ਼ੀ ਬਾਨੋ ਤੋਂ ਛੇ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਸੀ, 1560 ਵਿੱਚ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਵੀਹ ਸਾਲ ਸੀ।

## ਸ਼ਰੀਫ-ਉਦ-ਦੀਨ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ 
ਇਬਰਾਹਿਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸ਼ਰੀਫ-ਉਦ-ਦੀਨ ਹੁਸੈਨ ਅਹਰਾਰੀ, ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏ, ਆਮੇਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਖਵਾਜਾ ਮੋਇਨ ਅਲਾਉਦ-ਦੀਨ, ਖਵਾਲ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਕੀਚਕ ਬੇਗਮ ਸੀ, ਜੋ ਮੀਰ ਅਲਾ-ਉਲ-ਮੁਲਕ ਤਰਮੀਜ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਖਰ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ, ਸੁਲਤਾਨ ਅਬੂ ਸਈਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਬਖਸ਼ੀ ਬਾਨੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਜਮੇਰ ਦਾ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਦਿਵਿਆ ਐਸ. ਮੈਨਨ

**ਦਿਵਿਆ ਐਸ. ਮੈਨਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Divya S. Menon**) ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਂਕਰ ਹੈ। ਦਿਵਿਆ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਨੇਟ ਕੇਬਲ ਵਿਜ਼ਨ (ਥ੍ਰਿਸੂਰ) ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੋਆਂ ਦੀ ਐਂਕਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯੈੱਸ ਇੰਡੀਆਵਿਜ਼ਨ (ਮੀਮੈਂਟੋਜ਼) ਅਤੇ ਕੈਰਾਲੀ ਚੈਨਲਾਂ (ਗਨਮੇਲਾ, ਸਿੰਗ 'ਐਨ' ਵਿਨ ਅਤੇ ਰੇਨ ਡ੍ਰੌਪਸ) ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਦਿਵਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਨ ਕੁਰੂਪ, ਇੱਕ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮੀਨਾ ਸੋਮਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦਿਵਿਆ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਤਬਾਦਲੇਯੋਗ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਅਤੇ ਭਵਨਸ ਵਿਦਿਆ ਮੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਰਲਾ ਵਰਮਾ ਕਾਲਜ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਟੇਰੇਸਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 20 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਰੇਘੂ ਮੋਹਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਥ੍ਰੀਪੁਨੀਥੁਰਾ, ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਘਰ 31 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਦਿਵਿਆ ਨੂੰ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਨੀਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ. ਮਾਂਗਦ ਨਦੇਸਨ । ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਫਿਆਜ਼ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਨੇਸ਼ ਦੇਵਦਾਸ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ "ਜਿੰਗਲਸ" ਨਾਮ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਹ ਬਲੌਗਸਵਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਲੜੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਲਾਰਵਾਦੀ ਆਰਟਸ ਕਲੱਬ ਸਮੇਤ ਵਿਨੀਤ-ਸ਼ਾਨ ਉੱਦਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਅੰਜਲੀ ਮੈਨਨ ਦੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਡੇਜ਼ ਦੇ ਹਿੱਟ ਵਿਆਹ ਦੇ ਗੀਤ "ਥੁਡੱਕਮ ਮੰਗਲੀਅਮ" ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਵਿਜੇ ਯੇਸੁਦਾਸ ਅਤੇ ਸਚਿਨ ਵਾਰੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਪੀ ਸੁੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪੋਜ਼ਰਾਂ ਲਈ ਕਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਜਿੰਗਲ ਵੀ ਗਾਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦੀਪਤੀ ਸ਼ਰਮਾ (ਮਾਡਲ)

**ਦੀਪਤੀ ਸ਼ਰਮਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Dipti Sharma**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਹੈ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਬਾਲੇਨਸਿਯਾਗਾ ਦੇ S/S 2018 ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕੈਂਪਸ ਪ੍ਰਿੰਸੈਸ 2015 ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕੈਂਪਸ ਪ੍ਰਿੰਸੈਸ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ ਅਤੇ 'ਮਿਸ ਰੈਂਪਵਾਕ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫਿਰ 2015 ਵਿੱਚ ਏਲੀਟ ਮਾਡਲ ਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਜਿੱਤਿਆ। ਸ਼ਰਮਾ ਫਿਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਲੀਟ ਮਾਡਲ ਲੁੱਕ ਟਾਈਟਲ ਲਈ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਅ"ਨੋਕ ਥਿਜਸਨ" ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਵਾਲ ਬਾਲੇਨਸਿਯਾਗਾ S/S 2018 ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਹੇਅਰ ਸਟਾਈਲਿਸਟ ਹੋਲੀ ਸਮਿਥ ਦੁਆਰਾ ਕੱਟੇ ਗਏ ਉਸਦੇ ਦਸਤਖਤ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਗਏ ਸਨ।

ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ *ਕਰੈਸ਼*, *ਵੋਗ ਇੰਡੀਆ* ਅਤੇ *ਹਾਰਪਰਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰੂਸ* ਵਰਗੀਆਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਿਵਿਆ ਵਿਕਟਰ

**ਦਿਵਿਆ ਵਿਕਟਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Divya Victor**) ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਕਰਬ* ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ PEN ਓਪਨ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਦਿਵਿਆ ਵਿਕਟਰ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਗਰਕੋਇਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਵਿਕਟਰ ਨੇ ਟੌਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਐਸ., ਟੈਂਪਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣ (ਕਵਿਤਾ) ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਬਫੇਲੋ (SUNY) ਵਿਖੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

ਵਿਕਟਰ ਨੇ ਬਫੇਲੋ (SUNY) ਵਿਖੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਨਾਨਯਾਂਗ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ ਰਾਈਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜੈਕੇਟ 2 ਲਈ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਈਸਟ ਲੈਂਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਵਿਕਟਰਜ਼ ਕਰਬ, ਨੇ ਪੇਨ ਅਮਰੀਕਾ ਓਪਨ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਕਿੰਗਸਲੇ ਟਫਟਸ ਪੋਇਟਰੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਨੈਚੁਰਲ ਸਬਜੈਕਟਸ ਨੇ ਬੌਬ ਕੌਫਮੈਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਫੇਲੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਰਕ ਡਾਇਮੰਡ ਰਿਸਰਚ ਫੰਡ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਦੇ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਪੁਰਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਵਰਰਨ ਫੈਲੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ (LACE) ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਰਹੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਿਸ਼ਾ ਪਾਂਡੇ

**ਦਿਸ਼ਾ ਪਾਂਡੇ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Disha Pandey;** ਜਨਮ 17 ਜਨਵਰੀ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ, *ਥਮਿਜ਼ ਪਦਮ* (2010), ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
*ਦ ਨਿਊ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ* ਵਿੱਚ 2011 ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਜ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਕਾਪਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ।

ਪਾਂਡੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦਿਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਲਈ ਆਰਟਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬੀ.ਏ. ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਜਵੈਲਰੀ ਅਤੇ ਅਮੁਲ ਲੱਸੀ ਸਮੇਤ ਵਪਾਰਕ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਸਫਲ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ *ਥਮਿਝ ਪਦਮ* (2010) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਵੇਮੁਲਾਪੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ, ਨਿਤਿਨ ਸੱਤਿਆ ਅਤੇ *ਮੋਕਸ਼ਾ* (2013) ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ, ਮਾਯੰਗਿਨੇਨ *ਥਯਾਂਗਿਨੇਨ* (2012) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। *ਮਯਾਂਗਿਨੇਨ ਥਯਾਂਗਿਨੇਨ* ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਰੇਲੂ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ - ਇੱਕ ਗਾਹਕ ਦੇਖਭਾਲ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜੋ ਇੱਕ ਕਾਲ ਟੈਕਸੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਹਿੱਟ *ਮਾਇਆਮੋਹਿਨੀ* (2012) ਦੀ ਕੰਨੜ ਰੀਮੇਕ *ਜੈ ਲਲਿਤਾ* (2014) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕੰਨੜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਹ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਿਥਿਲੀ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ *ਬਾਂਬੇ ਮਿਤਾਈ* (2015) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਿਵਿਆ ਪ੍ਰਭਾ

**ਦਿਵਿਆ ਪ੍ਰਭਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Divya Prabha;** ਜਨਮ 18 ਮਈ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ *ਟੇਕ ਆਫ* ਅਤੇ *ਥਮਾਸ਼ਾ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ *ਈਸ਼ਵਰਨ ਸਾਕਸ਼ਿਆਈ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਦੂਜੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ 
ਦਿਵਿਆ ਨੇ 2013 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਲੋਕਪਾਲ* ਨਾਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ *ਕਯਾਲ* ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਭੂ ਸੁਲੇਮਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਪਿੱਲਈ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ *ਵੇਤਾਹ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। *ਟੇਕ ਆਫ* ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਰਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੀਰੀਅਡ ਫਿਲਮ *ਕਮਮਾਰਾ ਸੰਭਵਮ* ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਥ੍ਰਿਲਰ *ਨੋਨਸੈਂਸ* ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰੋਸ਼ਨ ਮੈਥਿਊ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਨਾਟਕ *ਏ ਵੇਰੀ ਨਾਰਮਲ ਫੈਮਿਲੀ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ *ਥਮਾਸ਼ਾ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
; **ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ**

* 2015: ਸਰਵੋਤਮ ਦੂਜੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਸਟੇਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ- *ਈਸ਼ਵਰਨ ਸਾਕਸ਼ਿਆਈ* (ਮਲਿਆਲਮ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ - ਫਲਾਵਰਜ਼ ਟੀਵੀ )

; **ਲੋਕਾਰਨੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ**

* ਫਿਲਮ ਅਰੀਯਿਪੂ (2022) ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਰਨੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਿਵਯਾਂਸ਼ਾ ਕੌਸ਼ਿਕ

**ਦਿਵਯਾਂਸ਼ਾ ਕੌਸ਼ਿਕ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Divyansha Kaushik**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਮਜੀਲੀ* (2019) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਬੈਸਟ ਫੀਮੇਲ ਡੈਬਿਊ - ਤੇਲਗੂ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ SIIMA ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ *ਦ ਵਾਈਫ* (2021) ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਕੌਸ਼ਿਕ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਅੰਜੂ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਪਿਤ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਯਸ਼ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਨਾਲ ਇੰਟਰਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2019 ਵਿੱਚ ਨਾਗਾ ਚੈਤੰਨਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਮਜੀਲੀ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ। *ਫਸਟਪੋਸਟ ਨੇ* ਨੋਟ ਕੀਤਾ, "ਦਿਵਿਆਂਸ਼ਾ ਕੌਸ਼ਿਕ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਜੀਲੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਪੈਕੇਜ ਹੈ।"

ਫਿਰ ਉਸਨੇ 2021 ਵਿੱਚ *ਦ ਵਾਈਫ* ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ZEE5 ' ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

ਉਸਨੇ 2022 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਰਾਮਾਰਾਓ ਆਨ ਡਿਊਟੀ* ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਤੇਜਾ ਦੇ ਉਲਟ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। *ਨਿਊਜ਼ ਮਿੰਟ* ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦਿਵਯਾਂਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।" ਇਹ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਉੱਪਰ ਫੇਲ ਹੋ ਗਈ।

ਕੌਸ਼ਿਕ ਅਗਲੀ ਵਾਰ 2023 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਮਾਈਕਲ* ਵਿੱਚ ਸੰਦੀਪ ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

ਕੌਸ਼ਿਕ ਕੋਲ ਨਿਖਿਲ ਸਿਧਾਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਧੀਰ ਵਰਮਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਧਾਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ *ਟੱਕਰ ਹੈ* ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ