open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਹਡਸਨ ਬੇਅ

**ਹਡਸਨ ਬੇਅ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Hudson Bay**) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰਫਲ 1,230,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (470,000 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਮੌਸਮ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ ਜੋ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਮਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ, ਲਗਭਗ 3,861,400 ਕਿਮੀ 2 (1,490,900 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਨੂੰ ਨਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਨੂਨਾਵਟ, ਅਲਬਰਟਾ, ਸਸਕੈਚੇਵਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕਿਊਬੈਕ, ਸਾਰੇ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਡਾਕੋਟਾ, ਸਾਊਥ ਡਕੋਟਾ, ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਅਤੇ ਮੋਂਟਾਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਡਸਨ ਬੇ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਜੇਮਜ਼ ਬੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਈਸਟਰਨ ਕਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹਡਸਨ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਬੇ ਦਾ ਨਾਮ *ਵਨੀਪੇਕਵ* (ਦੱਖਣੀ ਬੋਲੀ) ਜਾਂ *ਵਨੀਪਿਕਵ* (ਉੱਤਰੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ) ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ *ਗਿੱਲਾ* ਜਾਂ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਵਿਨੀਪੈਗ ਝੀਲ ਦਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਕ ਕ੍ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਨੀਪੈਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਥਾਨ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਇਸ ਬੇਅ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈਨਰੀ ਹਡਸਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਡੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ 1609 ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨਦੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਡਸਨ ਬੇਅ ਵਿੱਚ 1,230,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 (470,000 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ (ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਲ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਇਹ ਖਾੜੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਐਪੀਕੋਂਟੀਨੈਂਟਲ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ depthਸਤਨ 100 ਮੀਟਰ (330 ਫੁੱਟ) ਡੂੰਘਾਈ ਹੈ (ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ 2,600 ਮੀਟਰ (8,500 ਫੁੱਟ) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ)। ਇਹ ਲਗਭਗ 1,370 ਕਿਮੀ (850 ਮੀਲ) ਲੰਬਾ ਅਤੇ 1,050 ਕਿਮੀ (650 ਮੀਲ) ਚੌੜਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਹ ਹਡਸਨ ਸਟਰੇਟ ਦੁਆਰਾ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਫੋਕਸ ਬੇਸਿਨ ਦੁਆਰਾ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਨਾਲ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੇਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ), ਅਤੇ ਫਿਊਰੀ ਅਤੇ ਹੇਕਲ ਸਟ੍ਰੇਟ ਹਨ।

ਹਡਸਨ ਬੇ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੰਗਠਨ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ 2002 ਦੇ ਲਿਮਿਟਸ ਆਫ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਹਡਸਨ ਬੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਆਉਟਪੈਕਟ 62.5 ਤੋਂ 66.5 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤਰ (ਆਰਕਟਿਕ ਸਰਕਲ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੀਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ) ਨੂੰ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਉਪ ਮੰਡਲ 9.11." ਦੂਜੇ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਜਟ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ।

ਕੁਝ ਸਰੋਤ ਹਡਸਨ ਬੇ ਨੂੰ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਜਾਂ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੈਨਡਾ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਸਥਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੈਡਰਿਚ ਸਮੇਟਾਨਾ

**ਬੈਡਰਿਚ ਸਮੇਟਾਨਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bedřich Smetana;** 2 ਮਾਰਚ 1824 - 12 ਮਈ 1884) ਇੱਕ ਚੈਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਪਛਾਣੀ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵਤਨ ਵਿੱਚ ਚੈਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਓਪੇਰਾ "*ਦਿ ਬਾਰਟਰਡ ਬ੍ਰਾਈਡ"* ਅਤੇ ਸਿਮਫੋਨਿਕ ਚੱਕਰ ਮਾਈ *"ਵਾਲਸਟ*"("ਮੇਰਾ ਹੋਮਲੈਂਡ") ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਜੱਦੀ ਬੋਹੇਮੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿੰਫੋਨਿਕ ਕਵਿਤਾ *"ਵਲਤਾਵਾ" ਹੈ*, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ *"ਦਿ ਮੋਲਦੌਓ" ਨਾਲ* ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

ਸਮੇਤਾਨਾ ਨੂੰ ਇਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਤੌਹਫਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਵਾਇਤੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿਚ ਜੋਸੇਫ ਪ੍ਰੋਕਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੰਗੀਤ 1848 ਦੇ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿਦਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫੇਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸਵੀਡਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਅਰਮਾਸਟਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗੋਟੇਨ੍ਬ੍ਰ੍ਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸੈਮਟਾਨਾ ਦਾ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ; ਛੇ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਤਿੰਨ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਏ। 

1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਬੋਹੇਮੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਸਮੈਤਾਨਾ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਗ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਚੈੱਕ ਓਪੇਰਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਿਧਾ ਦੇ ਇੱਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵਜੋਂ।1866 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਓਪੇਰਾ, ਬੋਹੇਮੀਆ ਅਤੇ ਦਿ ਬਾਰਟਰਡ ਬ੍ਰਾਈਡ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਂਡਨਬਰਗਜ਼, ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਗ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਸੇਮਟਾਨਾ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਕ ਬਣ ਗਈ, ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੋਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧੜੇਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਲਿਸਟ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਵੈਗਨਰ ਦੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਚੈੱਕ ਓਪੇਰਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅਸਧਾਰਨ ਮੰਨਿਆ। ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿਹਤ ਵਿਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ 1874 ਵਿਚ ਥੀਏਟਰ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 

1874 ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ, ਸਮੈਤਾਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ਼ਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਨਿਰੰਤਰ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਬਾਕੀ ਰਹੀ। ਚੈਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵਧਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ 1884 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿਚ ਮਾਨਸਿਕ ਢਹਿ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ. ਚੈੱਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਸਮੈਤਾਨਾ ਦੀ ਵੱਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੈਤਾਨਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆ ਵਿਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਐਂਟੋਨੇਨ ਡਵੋਇਕ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚਰਚਿਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 

## ਵਿਰਾਸਤ 
2 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਗੂਗਲ ਦੇ ਡੂਡਲ ਨਾਲ ਸਮੇਟਾਨਾ ਦਾ 195 ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਕੀ ਮਨਾਇਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1824
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਰਾਬਰਟ ਸ਼ੂਮਨ

**ਰੌਬਰਟ ਸ਼ੂਮੈਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Robert Schumann;** 8 ਜੂਨ 1810 - 29 ਜੁਲਾਈ 1856) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਕੰਪੋਜ਼ਰ, ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਮੈਨ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਇਕ ਗੁਣਕਾਰੀ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ। ਇਕ ਜਰਮਨ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ, ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਫਰੈਡਰਿਕ ਵਿੱਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਆਨੋਵਾਦੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੱਥ ਦੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਇਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ੂਮਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਪੋਜ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ। 

1840 ਵਿਚ, ਵਾਈਕ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸਨੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਸ਼ੂਮਨ ਨੇ ਵਾਈਕ ਦੀ ਧੀ ਕਲੇਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲੇਰਾ ਖ਼ੁਦ ਇਕ ਸਥਾਪਿਤ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਉੱਘੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸੀ। ਕਲੇਰਾ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਨੇ ਜਰਮਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੋਹਾਨਸ ਬ੍ਰਾਹਮਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਨੇੜਲਾ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ। 

1840 ਤੱਕ, ਸ਼ੂਮਨ ਪਿਆਨੋ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਪਿਆਨੋ ਅਤੇ ਆਰਕੈਸਟ੍ਰਲ ਕਾਰਜਾਂ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੀਡਰ (ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਲਈ ਗਾਣੇ) ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਸਿੰਫੋਨੀ, ਇੱਕ ਓਪੇਰਾ, ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਆਰਕੈਸਟ੍ਰਲ, ਕੋਰਲ ਅਤੇ ਚੈਂਬਰ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਮੈਨ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਮੰਚਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚ *ਨਿਊ ਜ਼ੀਟਸਚ੍ਰਿਫਟ ਫਰ ਮੂਸਿਕ* (ਨਿਊ ਜਰਨਲ ਫ਼ਾਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ) ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਇਕ ਲੀਪਜ਼ੀਗ- ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਸ਼ੂਮਨ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਨ 1833 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ - ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ "ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ" ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇਣ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਜੋ ਹੁਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਪਾਰਾ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਕਾਰਨ ਸੁਮਨ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ "ਮੈਨਿਕ" ਅਤੇ "ਉਦਾਸੀਨ" ਦੌਰ ਹੋਏ। 1854 ਵਿਚ ਇਕ ਆਤਮਘਾਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੂਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਬੋਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਐਂਡਨੀਚ ਵਿਚ ਮਾਨਸਿਕ ਪਨਾਹ ਲਈ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਮੇਲਾਚੋਲੀਆ ਨਾਲ ਨਿਦਾਨ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 46 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਨਮੂਨੀਆ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਏ। 

ਫਰਵਰੀ 1854 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ, ਸ਼ੂਮਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਧੇ, ਦੂਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੈਤਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 27 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਤੋਂ ਰਾਈਨ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਕਿਸ਼ਤੀ ਸਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਪਾਗਲ ਦੇ ਲਈ ਪਨਾਹ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਬੋਨ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਐਂਡਨੇਚ ਵਿੱਚ, ਡਾ. ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਰਿਚਰਜ਼ ਦੇ ਸੈਨੇਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਉਥੇ ਰਹੇ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ 29 ਜੁਲਾਈ 1856 ਨੂੰ 46 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। 

## ਨੋਟਸ
ਐਡਵਰਡ ਗਰੇਗ

**ਐਡਵਰਡ ਹੇਗੇਰੂਪ ਗਰੇਗ** (15 ਜੂਨ 1843 - 4 ਸਤੰਬਰ 1907) ਇੱਕ ਨਾਰਵੇਈਅਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮਿਆਰੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪਰਚੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇਈ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੰਨਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜੀਨ ਸਿਬੇਲੀਅਸ ਅਤੇ ਬੇਦੀਚ ਸਮੇਟਾਨਾ ਨੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।

ਗਰੈਗ ਬਰਗੇਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਕਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਕਾਈਆਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹਨ: ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਗੀਤ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ (ਗ੍ਰੇਗ ਹਾਲ), ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਸੰਗੀਤ ਸਕੂਲ (ਗ੍ਰੇਗ ਅਕੈਡਮੀ) ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੋਅਰ (ਐਡਵਰਡ ਗਰੇਗ ਕੋਰ) ਗਰੈਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਘਰ ਟਰੋਲਡੌਗੇਨ ਵਿਖੇ ਐਡਵਰਡ ਗਰੇਗ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਉਸਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਐਡਵਰਡ ਹੈਗੇਰਪ ਗ੍ਰੀਗ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਬਰਗੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਐਲਗਜ਼ੈਡਰ ਗਰੇਗ (1806– 1875) ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਬਰਗੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਈਸ-ਕੌਂਸਲਰ ਸਨ; ਅਤੇ ਜੀਸੀਨ ਜੁਡੀਥ ਹੈਗੇਰੂਪ (1814 - 1875), ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਐਡਵਰਡ ਹੈਗੇਰੂਪ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਮ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗ੍ਰੇਗ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਕਲੇਨ ਘ੍ਰਿਓਗਾਇਰ (ਕਲੋਨ ਗ੍ਰੈਗੋਰ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। 1746 ਵਿੱਚ ਕੁਲਡੋਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗ੍ਰੇਗ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਗ੍ਰੀਗ, ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਲਗਭਗ 1770 ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਰਗੇਨ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਰੁਚੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।

ਐਡਵਰਡ ਗਰੇਗ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਿਆਨੋ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਖੇਡਣਾ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਗਰੈਗ ਨੇ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕਸ ਅਪਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

1858 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਗਰੈਗ ਉੱਘੇ ਨਾਰਵੇਈ ਵਾਇਲਨਿਸਟ ਆਲੇ ਬੁੱਲ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਸੀ; ਬੁੱਲ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗਰੈਗ ਦੀ ਮਾਸੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੁੱਲ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੇ ਲੜਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਲੀਪਜ਼ੀਗ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਪਿਆਨੋ ਵਿਭਾਗ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਇਗਨਾਜ਼ ਮੋਸ਼ਚੇਲਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗਰੈਗ ਨੇ ਕੰਨਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਿਆਨੋ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਲੈਪਜ਼ੀਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ। ਉਹ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਅੰਗ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਆਨੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ। 1860 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿਚ, ਉਹ ਫੇਫੜੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪਿਰੀਰੀਸੀ ਅਤੇ ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ, ਗਰੈਗ ਦੀ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਖੱਬੇ ਫੇਫੜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਥ੍ਰੋਸਿਕ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਗਾੜ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਾੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਜੋੜ ਫੇਫੜੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਡਾਕਟਰ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1907
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1843
ਐਲਗਜ਼ੈਡਰ ਬੋਰੋਡਿਨ

**ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਰਫੀਰੀਏਵਿਚ ਬੋਰੋਡਿਨ** (12 ਨਵੰਬਰ 1833 - 27 ਫਰਵਰੀ 1887) ਇੱਕ ਰਸ਼ੀਅਨ ਕੈਮਿਸਟ ਅਤੇ ਜਾਰਜੀਅਨ ਵੰਸ਼ਜ ਦਾ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸੰਗੀਤਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਦਿ ਮਾਈਟੀ ਹੈਂਡਫੁੱਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਸੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਬੋਰੋਡਿਨ ਆਪਣੇ ਸਿੰਫੋਨੀਜ, ਉਸਦੇ ਦੋ ਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਚੌਕਿਆਂ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਟੈਪਸ ਵਿਚਲੇ ਸਿੰਫੋਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਓਪੇਰਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਇਗੋਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸ ਇਗੋਰ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਿਸਮੇਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਪੇਸ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਕੈਮਿਸਟ, ਬੋਰੋਡਿਨ ਨੇ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਬਿਹਤਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲਾ ਕਿੱਤਾ ਮੰਨਿਆ, ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਕੈਮਿਸਟ ਵਜੋਂ, ਬੋਰੋਡਿਨ ਜੈਵਿਕ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਓਫਿਲਿਕ ਬਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕੈਮਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਐਲਡੋਲ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਸਹਿ-ਖੋਜਕਰਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬੋਰੋਡਿਨ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫੌਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1885 ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

## ਸੰਗੀਤਕ ਵਿਰਾਸਤ 
ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬੋਰੋਡਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਲਿਸਟ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1880 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਫਨੀ ਨੰਬਰ 1 ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕੰਟੈਸੇਟ ਡੀ ਮਰਸੀ-ਅਰਗੇਨਟੀਓ ਦੁਆਰਾ। ਉਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਇਸ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੋਲ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਸੁਮੇਲ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੰਜੋਗਾਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਡੈਬਸੀ ਅਤੇ ਰੇਵਲ 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ (ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1913 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿਆਨੋ ਦਾ ਟੁਕੜਾ "ਏ ਲਾ ਮੈਨਿਰੇ ਡੀ ਬੋਰੋਡੀਨ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ)।

ਬੋਰੋਡਿਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਭੜਕੀਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੇ ਰਾਬਰਟ ਰਾਈਟ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਫਾਰੈਸਟ ਦੁਆਰਾ 1953 ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ *ਕਿਸਮੇਟ*, ਖਾਸ ਕਰਕੇ " ਸਟਰੈਂਜਰ ਇਨ ਪੈਰਾਡਾਈਜ਼ ", " ਐਂਡ ਇਜ਼ ਮਾਈ ਪ੍ਰੀਵੇਲਡ " ਅਤੇ ਬਾਉਬਲਜ਼, ਬੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਮਣਕੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਢਾਲਣਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ। 1954 ਵਿੱਚ, ਬੋਰੋਡਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਮਰੇਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਸਨਮਾਨ 
12 ਨਵੰਬਰ, 2018 ਨੂੰ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੂਡਲ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਥੌਮਸ ਨਿਊਕੋਮੈਨ

**ਥੌਮਸ ਨਿਊਕੋਮੈਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Thomas Newcomen;** ਫਰਵਰੀ 1664 - 5 ਅਗਸਤ 1729) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਖੋਜੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਅਟਮੋਸਫੇਰਿਕ ਇੰਜਣ, (1712 ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਅਮਲੀ ਬਾਲਣ-ਬਲਦਾ ਇੰਜਣ) ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦਾ ਵਪਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੈਪਟਿਸਟ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਡੇਾਰਟਮਥ, ਡੇਵੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ 1664 ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਸੇਵੀਅਰ ਚਰਚ ਵਿਖੇ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਟੀਨ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਿਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਿਊਕੋਮਨ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਰੁੱਝ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾਈਨਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਇਨ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਸੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। 

## ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ 
ਥਾਮਸ ਨਿਊਕੋਮਨ ਸਥਾਨਕ ਬੈਪਟਿਸਟ ਚਰਚ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੀ। 1710 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬੈਪਟਿਸਟਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਪਾਦਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇਕ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਿਊਰਿਟਨ ਜੋਹਨ ਫਲੇਵਲ ਨੂੰ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਲੈ ਆਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਨਿcਕੋਮੈਨ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, ਐਡਵਰਡ ਵਾਲਿਨ, ਇਕ ਹੋਰ ਬੈਪਟਿਸਟ ਮੰਤਰੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸੰਪਰਕ ਸਾਊਥਵਰਕ ਦੇ ਹਰਸਲੇਡਾਉਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਕਟਰ ਜੌਨ ਗਿੱਲ ਨਾਲ ਸੀ। ਬਰੋਮਸਗ੍ਰੋਵ ਵਿਖੇ ਬੈਪਟਿਸਟ ਚਰਚ ਨਾਲ ਨਿcਕੋਮਿਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਫ਼ ਇੰਜਣ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਜੋਨਾਥਨ ਹੌਰਨਬਲੋਵਰ (ਦੋਵੇਂ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ) ਇੱਕੋ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।   

## ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿcਕੋਮੈਨ ਦੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1715 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਜਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਇਕੋ ਸੰਗਠਿਤ ਕੰਪਨੀ, 'ਅੱਗ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਕਾਢ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀਅਰਜ਼' ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਸੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਜੌਨ ਮੇਰੇਸ ਸੀ, ਜੋ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਅਪੋਕਰੇਸਰੀਜ ਦਾ ਕਲਰਕ ਸੀ। ਉਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਇਕ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵੀ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਸਬੰਧ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਨੇਵੀ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖੀ। ਪ੍ਰੋਪਾਈਟਰਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਐਡਵਰਡ ਵਾਲਿਨ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਬੈਪਟਿਸਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ; ਅਤੇ ਮੇਜ ਪੋਂਡ, ਸਾਊਥਵਾਰਕ ਵਿਖੇ ਇਕ ਚਰਚ ਦੇ ਪਾਦਰੀ। ਨਿਊਕੋਮਿਨ ਦੀ ਮੌਤ 1729 ਵਿਚ ਵਾਲਿਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬਨਹਿਲ ਫੀਲਡਜ਼ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ: ਉਸਦੀ ਕਬਰ ਦਾ ਸਹੀ ਸਥਾਨ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। 

ਸੰਨ 1733 ਤਕ, ਸੇਵੇਰੀ ਦੇ ਪੇਟੈਂਟ ਅਧੀਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਲਗਭਗ 125 ਨਿcਕੋਮੈਨ ਇੰਜਣ (ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ 1733 ਤਕ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਇਆ), ਨਿਊਕੋਮਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਈਨਿੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ: ਕੋਇਲਾ ਕੱਢਣਾ ਬਲੈਕ ਕੰਟਰੀ, ਵਾਰਵਿਕਸ਼ਾਇਰ ਵਿਚ ਅਤੇ ਨਿਊ ਕੈਸਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਟਾਇਨ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ; ਕੋਰਨਵਾਲ ਵਿਚ ਟੀਨ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਤੇ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਫਲਿੰਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਡਰਬੀਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ। 

## ਮਾਨਤਾ 
23 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਮੇਲ ਨੇ ਨਿਊਕੋਮਨ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਭਾਫ ਇੰਜਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਟੈਂਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇਸਦੀ "ਬ੍ਰਿਸਟਨਜ਼ ਆਫ਼ ਡਿਸਟ੍ਰੀਕਸ਼ਨ" ਸੀਰੀਜ਼ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1664
ਨਿਕੋਲੇ ਕਰਮਜ਼ੀਨ

**ਨਿਕੋਲੇ ਮਿਖੈਲੋਵਿਚ ਕਰਮਜ਼ੀਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nikolay Mikhailovich Karamzin**) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ *ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਰਸ਼ੀਅਨ ਸਟੇਟ*, 12-ਖੰਡਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਕਰਮਜ਼ਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ੇਮੇਂਸਕੋਏ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਸਿਮਬਿਰਸਕ ਨੇੜੇ ਮਿਖੈਲੋਵਕਾ (ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਰਾਮਜ਼ਿੰਕਾ ਪਿੰਡ, ਉਲਯਾਨੋਵਸਕ ਓਬਲਾਸਟ, ਰੂਸ) ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1765 ਵਿਚ ਓਰੇਨਬਰਗ ਗਵਰਨੋਰੇਟ (ਰੂਸ ਦੇ ਓਰੇਨਬਰਗ ਓਬਲਾਸਟ, ਅਜੋਕੀ ਪਿੰਡ ਪ੍ਰੀਓਬਰਜ਼ੈਂਕਾ ਪਿੰਡ) ਦੇ ਮਿਖੈਲੋਵਕਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਓਰੇਨਬਰਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਿਖਾਇਲ ਯੇਗੋਰੋਵਿਚ ਕਰਮਜਿਨ (1724—1783) ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਰਸ਼ੀਅਨ ਆਰਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਕਪਿਟਨ ਸੀ ਜੋ 1606 ਵਿੱਚ ਸੇਮੀਅਨ ਕਰਮਜ਼ਿਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਾਧਾਰਣ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਸੀ ਉੱਤਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਨਿਜ਼ਨੀ ਨੋਵਗੋਰੋਡ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਨਕੋਲੇ ਦੇ ਦਾਦਾ ਯੇਗੋਰ ਕਰਮਜ਼ਿਨ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਇਕਟੇਰੀਨਾ ਅਕਸਾਕੋਵਾ ਨਾਲ ਸਰਗੇਈ ਅਕਸਾਕੋਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੁਰਾਣੇ ਅਕਸਕੋਵ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਮਬਰਸਕ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਰਮਜ਼ਿਨ 1534 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। 

ਨਿਕੋਲੇ ਨੂੰ ਸਵਿਸ-ਜਰਮਨ ਅਧਿਆਪਕ ਜੋਹਾਨ ਮੈਥੀਅਸ ਸ਼ੈਡੇਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਸਕੋ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਇਵਾਨ ਦਮਿੱਤਰੀਵ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਲਿਆ। ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਿਮਬਰਸਕ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਜਦ ਤਕ ਮਾਸਕੋ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਭਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 

1789 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਰਮਨੀ, ਫਰਾਂਸ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ. ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ 'ਤੇ ਉਸਨੇ *ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਯਾਤਰੀ ਦੇ* ਆਪਣੇ *ਪੱਤਰ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ।   

## ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਫਿਲੌਲੋਜਿਸਟ ਵਜੋਂ  
ਕਰਮਜਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਯੋ ਚਿੱਠੀ ਨੂੰ 175 ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਸ਼ੀਅਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਚੱਲ ਰੂਪ that ਯੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਛਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਈ / ਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

## ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਮਜਿਨ 
ਕਰਮਜਿਨ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਾਸਿਲੀ ਤਤੀਸ਼ਚੇਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਯਤਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਜਿਹਾ ਚਿੱਤਰ ਸੀ, ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਢਿੱਲਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਬਿਨਾਂ। ਕਰਮਜ਼ਿਨ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਨੋਟ ਦਿਲਚਸਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਕਰੀਮਜ਼ਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੂਸੀ ਐਨੀਲਜ਼ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਗਲਤ ਗਲੋਸ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਹਵਾ ਲਈ ਸਿਰਫ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਰ ਵਾਲਟਰ ਸਕਾਟ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਨਸਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕਰਾਮਜ਼ੀਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। 

## ਨੋਟ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1826
ਕਰਟ ਵੋਨੇਗਟ

thumb

**ਕਰਟ ਵੋਨੇਗੁਟ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kurt Vonnegut;** 11 ਨਵੰਬਰ, 1922 - 11 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2007) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਵੋਂਨੇਗਟ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਨਾਵਲ, ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਪੰਜ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗ਼ੈਰ-ਗਲਪ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਲੇ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲ "ਸਲਾਓਟਰਹਾਊਸ-ਫਾਈਵ"(1969) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਇੰਡੀਆਨਾਪੋਲਿਸ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਪਾਲਿਆ-ਪੋਲੇ, ਵੋਂਨੇਗਟ ਨੇ ਕੋਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਪਰ ਜਨਵਰੀ 1943 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਹੁਣ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਅਤੇ ਟੇਨੇਸੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਲਈ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਲਜ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਰਮਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਡ੍ਰੇਸਡਨ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਸਾਈਖਾਨੇ ਦੇ ਮੀਟ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਲਾਇਡ ਬੰਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੋਂਨੇਗਟ ਨੇ ਜੇਨ ਮੈਰੀ ਕੌਕਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਰੇਲ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਵੋਂਨੇਗਟ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਪਲੇਅਰ ਪਿਆਨੋ* 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੋਂਨੇਗਟ ਨੇ ਕਈ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜੋ ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਫਲ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਕੈਟਸ ਕ੍ਰੈਡਲ* (1963) ਅਤੇ *ਗੌਡ ਬਰਸ ਯੂ, ਮਿਸਟਰ ਰੋਜ਼ ਵਾਟਰ* (1964)। ਵੋਂਨੇਗਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਉਸਦਾ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲ ਛੇਵਾਂ ਨਾਵਲ, *ਸਲੈਟਰਹਾਊਸ-ਫਾਈਵ ਸੀ*। ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਜੰਗ-ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵਨਾ ਚਲ ਰਹੇ ਵਿਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ *ਸਲੈਟਰਹਾਊਸ-ਫਾਈਵ* ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਬੈਸਟ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਵੋਂਨੇਗਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ, ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਤੇ ਦੇਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਵੋਂਨੇਗੁਟ ਨੇ ਕਈ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀ-ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਫੈਟਸ ਵਰਸ ਥਨ ਡੈਥ* (1991), ਅਤੇ *ਏ ਮੈਨ ਵਿਨਡ ਏ ਕੰਟਰੀ* (2005) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਮਕਾਲੀ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵੋਂਨੇਗਟ ਦੇ ਬੇਟੇ ਮਾਰਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ *ਦਾ* ਸਿਰਲੇਖ *ਰੇਟੋਸਪੈਕਟ ਵਿੱਚ ਆਰਮਾਗੇਡਨ ਹੈ*। 2017 ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ "ਪੂਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਵੋਨੇਗਟ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਪਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਵੋਨੇਗਟ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਜੇਰੋਮ ਕਲਿੰਕੌਵਿਟਜ਼ ਅਤੇ ਡੈਨ ਵੇਕਫੀਲਡ ਦੁਆਰਾ *ਸੰਪੂਰਨ ਕਹਾਣੀਆਂ* ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਵਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਵੋਂਨੇਗਟ ਦੀ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਮਾਰਕ ਰੋਥਕੋ

**ਮਾਰਕ ਰੋਥਕੋ** ਰੋਥਕੋ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Mark Rothko; 25 ਸਤੰਬਰ, 1903 - 25 ਫਰਵਰੀ, 1970), ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਯਹੂਦੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਥਕੋ ਨੇ ਖੁਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਲਾ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਸਮੀਕਰਨਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਬਚਪਨ 
ਮਾਰਕ ਰੋਥਕੋ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਤਵੀਆ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ), ਡੌਗਾਵਪਿਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਯਾਕੂਬ (ਯਾਕੋਵ) ਰੋਥਕੋਵਿਟਜ਼ ਇਕ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ, ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਰੋਥਕੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪੱਖੀ ਪਿਤਾ "ਹਿੰਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਰੋਧੀ" ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਵਾਪਰੀਆਂ ਕਈ ਬੁਰਾਈਆਂ ਲਈ ਅਕਸਰ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰੋਥਕੋ ਦਾ ਮੁੱ earlyਲਾ ਬਚਪਨ ਡਰ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਸੀ। 

## ਪਰਿਪੱਕਤਾ 
ਰੋਥਕੋ 1937 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਐਡੀਥ ਤੋਂ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਰਿਹਾ। 21 ਫਰਵਰੀ, 1938 ਨੂੰ, ਰੋਥਕੋ ਆਖਰਕਾਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਨਾਜ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅਮਰੀਕੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਸਾਮਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਰੋਥਕੋ ਨੇ 1940 ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ “ਮਾਰਕਸ ਰੋਥਕੋਵਿਜ਼” ਤੋਂ “ਮਾਰਕ ਰੋਥਕੋ” ਰੱਖਿਆ। ਨਾਮ "ਰੋਥ", ਇੱਕ ਆਮ ਸੰਖੇਪ ਪੱਤਰ, ਅਜੇ ਵੀ ਪਛਾਣ ਯੋਗ ਯਹੂਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ "ਰੋਥਕੋ" ਤੇ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ। 

## ਵਿਰਾਸਤ 
alt=|left|thumb| *ਮਾਰਕ ਰੋਥਕੋ* ਓਲੇਸਿਆ ਅਲੇਕਸੈਂਡਰੋਵਨਾ ਡੇਨੀਸੋਵਾ (2017) ਦੁਆਰਾ
ਰੋਥਕੋ ਦੇ ਕੈਨਵਸ, 6 836 ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਡੇਵਿਡ ਅਨਫਮ ਦੁਆਰਾ, *ਮਾਰਕ ਰੋਥਕੋ: ਦਿ ਵਰਕਸ ਆਨ ਕੈਨਵਸ: ਕੈਟਾਲਾਗ ਰਾਏਸਨੋ*, ਵਿਚ 1998 ਵਿਚ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। 

ਰੋਥਕੋ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ, *ਆਰਟਿਸਟਸ ਰਿਐਲਿਟੀ*, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ, ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ, 2004 ਵਿੱਚ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

*"ਰੈੱਡ"*, ਜੋਨ ਲੋਗਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰੋਥਕੋ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਕ ਨਾਟਕ, 3 ਦਸੰਬਰ, 2009 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਡੋਨਮਾਰ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਟਕ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਐਲਫਰਡ ਮੋਲਿਨਾ ਅਤੇ ਐਡੀ ਰੈਡਮੇਨ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 2010 ਵਿੱਚ *ਰੈਡ* ਬ੍ਰੌਡਵੇਅ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਛੇ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਪਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੋਲੀਨਾ ਨੇ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਰੋਥਕੋ ਖੇਡਿਆ। *ਰੈੱਡ* ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ 2018 ਵਿਚ ਮੋਲਿਨਾ ਰੋਥਕੋ ਅਤੇ ਐਲਫ੍ਰੈਡ ਐਨੋਚ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਹਾਇਕ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਖੇਡਦਿਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਮਾਰਥ ਰੋਥਕੋ ਅਸਟੇਟ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਰੋਥਕੋ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1978 ਤੋਂ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੇਸ ਗੈਲਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਰੋਥਕੋ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵਿਚ, ਲਾਤਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਡੌਗਾਵਪਿਲਜ਼, ਜਿਸ ਦੀ ਇਕ ਯਾਦਗਾਰ, ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਰੋਮੂਲਡਜ਼ ਗਿਬੋਵਸਿਸ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 2003 ਵਿਚ ਦਾਗਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2013 ਵਿਚ, ਰੋਥਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਰਕ ਰੋਥਕੋ ਆਰਟ ਸੈਂਟਰ ਦਾਗਵਪਿਲਜ਼ ਵਿਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903
ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਪੀਟਰ ਕਾਵੇਫੀ

**ਕਾਂਸਟੇਂਟਾਈਨ ਪੀਟਰ ਕਾਵੇਫੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Constantine Peter Cavafy;** 29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1863 - 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1933) ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਯੂਨਾਨੀ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਚੇਤੰਨਤਾਪੂਰਵਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸ਼ੈਲੀ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਯੂਨਾਨੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਬਲਕਿ ਪੱਛਮੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।

ਕਾਵੇਫੀ ਨੇ 154 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਰਜਨਾਂ ਹੋਰ ਅਧੂਰੇ ਜਾਂ ਸਕੈੱਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਨਿਰੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ, ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਖੁਦ ਛਾਪ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚਾਲੀਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਕੈਫੀ ਦਾ ਜਨਮ 1863 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਦਰਾਮਦ-ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੌਮੀਅਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1870 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾੱਫੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1873 ਵਿਚ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ 1873 ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਇਸ ਲਈ, 1877 ਤਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।

1882 ਵਿਚ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗੜਬੜ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਹ ਸਾਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਐਂਗਲੋ-ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1882 ਦੇ ਐਂਗਲੋ-ਮਿਸਰੀ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬੇੜੇ ਨੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਮਲੇਹ ਵਿਖੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

1885 ਵਿਚ, ਕੈਫੀ ਆਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਾਪਸ ਚੱਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਬਤੌਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ; ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਾਲ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। (ਮਿਸਰ 1926 ਤੱਕ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟੋਰੇਟ ਸੀ) ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ 1891 ਤੋਂ 1904 ਤੱਕ ਬ੍ਰੌਡਸ਼ੀਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਉਸਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ। ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, 1903 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਓਸ ਜ਼ੇਨੋਪੌਲੋਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮੀਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਮੇਨਲੈਂਡ-ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਯੂਨਾਨੀ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਗ੍ਰੀਕੋ-ਤੁਰਕੀ ਯੁੱਧ (1919-1922) ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਨਿਹਾਲਵਾਦੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ (ਉਦਾਹਰਣ: ਕੈਰਿਓਟਾਕਿਸ ) ਕਾਵੇਫੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਵੇਗੀ।

29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1933 ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ 70 ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਫੀ ਦੀ ਵੱਕਾਰ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਦੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1863
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਕਵੀ
ਜੌਨ ਜੈਕਬ ਐਸਟੋਰ

**ਜੌਨ ਜੈਕਬ ਐਸਟੋਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: John Jacob Astor; ਜਨਮ ਨਾਮ: **ਜੋਹਾਨ ਜਾਕੋਬ ਐਸਟੋਰ** ; ਜੁਲਾਈ 17, 1763 - 29 ਮਾਰਚ 1848) ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਅਮਰੀਕੀ ਵਪਾਰੀ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਮੋਗੂਲ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਫਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। 

ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਜੰਮੇ, ਐਸਟੋਰ ਇਕ ਅੱਲੜ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਕ ਸੰਗੀਤ ਸਾਧਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਫਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਣਾਇਆ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਾਮਰਾਜ ਜੋ ਕਿ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੱਟ। ਮੰਗ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਹ 1830 ਵਿੱਚ ਫਰ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣ ਗਿਆ। 

ਉਹ ਏਸਟਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਰੋੜਪਤੀ ਸੀ। 

## ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
19 ਸਤੰਬਰ, 1785 ਨੂੰ, ਐਸਟਰ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕਾਕਸ ਟੌਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ 1834 ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਐਡਮ ਟੌਡ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਕੌਕਸ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ $ 300 ਦਾ ਦਾਜ ਲਿਆਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਝਗੜਾਲੂ ਸੋਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਫੈਸਲਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੀ ਤਾਂ ਐਸਟੋਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ। 

## ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ 
ਐਸਟਰ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀ ਮੈਸਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1788 ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਹਾਲੈਂਡ ਲੌਜ ਨੰਬਰ 8, ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਲਾਜ ਲਈ ਗ੍ਰੈਂਡ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1837 ਤੋਂ 1841 ਤੱਕ ਜਰਮਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ। 

## ਵਿਰਾਸਤ 
1848 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਐਸਟਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਕੁਲ ਕੀਮਤ 2019 ਯੂ.ਐਸ. ਡਾਲਰ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 649.5 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਸੀ। 

ਉਸਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਸਟਰ ਨੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੀ ਜਨਤਾ ਲਈ ਏਸਟਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 400,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ,[3] ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਰਮਨ ਜਰਮਨ ਵਲਡੋਰਫ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਘਰ ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਲਈ 50,000 ਡਾਲਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। "*ਐਸਟੋਰੌਸ"* ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਐਸਟਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੇਸਟ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਸਟਰ ਨੇ 1837 ਤੋਂ 1841 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਜਰਮਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਦਿ ਸਿਟੀ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਨੂੰ 20,000 ਡਾਲਰ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। 

ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਜੋ ਪੰਜਵੇਂ ਐਵੀਨਿਊ ਅਤੇ 42 ਵੀਂ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਖੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਮੇਨ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਹੈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਿਓ ਐਸਟਰ ਅਤੇ ਲਿਓ ਲੇਨੋਕਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਸਟਰ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਲੈਨੌਕਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਅੱਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਰਡ ਐਸਟਰ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਲੈਨੋਕਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ (ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਮਰਦ ਹਨ)। ਮੇਅਰ ਫਿਓਰੇਲੋ ਲਾ ਗਾਰਡੀਆ ਨੇ ਮਹਾਨ ਦਬਾਅ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ "ਪੇਸ਼ੀਅੰਸ" ਅਤੇ "ਫੌਰਟੀਟਿਊਡ" ਰੱਖਿਆ। 

1908 ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਐਫਸੀ ਐਸਟੋਰੀਆ ਵਾਲਡੋਰਫ ਦਾ ਗਠਨ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਐਸਟੋਰ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਮੂਹ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ "ਐਸਟੋਰੀਆ" ਜੋੜਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1848
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 58 (ਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ)

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 58** (ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: **ਐਨ.ਐਚ. 58**) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਨੂੰ ਬਦਰੀਨਾਥ ਅਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਪਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਡੋ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ 538 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (334 ਮੀਲ) ਹਾਈਵੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਾਨ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ, ਚਮੋਲੀ, ਵਿਸ਼ਣੂਪ੍ਰਯਾਗ, ਨੰਦਪ੍ਰਯਾਗ, ਕਰਨਪ੍ਰਯਾਗ, ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਦੇਵਪ੍ਰਯਾਗ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਹਰਿਦੁਆਰ, ਰੁੜਕੀ, ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ, ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਖਟੌਲੀ, ਮੇਰਠ ਅਤੇ ਮੋਦੀਨਗਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਵਿਖੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸਦੀ ਕੁਲ ਲੰਬਾਈ ਵਿਚੋਂ, ਐਨਐਚ 58 ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 165 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (103 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ 373 ਕਿਮੀ (232 ਮੀਲ) ਲੰਘਦੀ ਹੈ।

ਹਾਈਵੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਰਡਰ ਰੋਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਬੀ.ਆਰ.ਓ.) ਦੁਆਰਾ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ ਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਵੇ ਮੇਰਠ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਸੀ। ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਵਿਖੇ ਬਾਈਪਾਸ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਰੁੜਕੀ ਵਿਖੇ ਬਾਈਪਾਸ ਬਾਕੀ ਹੈ।

## NH58 ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 
### ਧਾਰਮਿਕ 
ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਸਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤੀਰਥ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਚਾਰ ਧਾਮ (ਚਾਰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੇਂਦਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨੋਤਰੀ (ਜਿੱਥੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ), ਗੰਗੋਤਰੀ (ਜਿਥੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ), ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਰ ਸਾਲ ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ।ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਰਫ ਪਿਘਲਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਬਾਰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਹਾਈਵੇ ਯਾਤਰੂਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਕ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦੌਰਾਨ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹਾਈਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੇਨ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ।

## ਵਿਕਾਸ 
ਦਸੰਬਰ, 2013 ਤੱਕ, ਮੇਰਠ ਤੋਂ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਟ੍ਰਾਫਟ ਟੌਲ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ 4-ਮਾਰਗੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਟੌਲੀ ਅਤੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਦੇ ਬਾਈਪਾਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਤੋਂ ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫਰਵਰੀ 2013 ਤੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਕੰਸੈਂਸੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਢੁਕਵੀਂ ਲਾਮਬੰਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੋਹਨ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਫਲਾਈਓਵਰ, 4710 ਮੀਟਰ ਮੀਡਿਨਗਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਵਾਈਡਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ 1710 ਮੀਟਰ ਮੁਰਾਦ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਵਾਈਡੈਕਟ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 10 (ਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ)

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 10** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **National Highway 10**) ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 403 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (250 ਮੀਲ) ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

## ਨਵੀਂ ਨੰਬਰਿੰਗ 
ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਦੇ ਤਰਕਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਐੱਨ.ਐੱਚ .10 ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ - ਅਬੋਹਰ - ਮਲੋਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨਵੇਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਨੰਬਰ 7 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮਲੋਟ - ਸਿਰਸਾ - ਹਿਸਾਰ - ਦਿੱਲੀ ਭਾਗ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਨੰਬਰ 9 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਅਪਗ੍ਰੇਡ 
### ਹਿਸਾਰ ਅਤੇ ਰੋਹਤਕ ਦਰਮਿਆਨ ਚਹੁੰ ਮਾਰਗੀ 
2016 ਜੂਨ ਤੱਕ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਕਸਦ ਵਾਲਾ ਵਾਹਨ, ਰੋਹਤਕ-ਹਿਸਾਰ ਟੌਲਵੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ, ਨੇ ਹਿਸਾਰ ਤੋਂ ਰੋਹਤਕ ਤੱਕ ਚਾਰ ਮਾਰਗੀ ਤੱਕ ਚੌੜਾ ਚੌੜਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ (ਚੌੜਾ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੇਨ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਕਤਾਰ ਵਾਲਾ ਮੀਡੀਅਨ)। ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਈ ਰਿਆਇਤ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸਮੇਤ, 22 ਸਾਲ ਹੈ। 

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਐਨਐਚਏਆਈ ਐਨਐਚਡੀਪੀ ਫੇਜ਼ -3 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੇ ਸੜਕ ਚੌੜੀਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਵਧੇਰੇ 591.84 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਐਕੁਆਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ: 

**2 ਟੋਲ ਰੋਡ ਪਲਾਜ਼ਾ:** ਹੰਸੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਹਿਸਾਰ ਵੱਲ ਅਤੇ ਮਹਿਮ ਅਤੇ ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ

**3 ਓਵਰਬ੍ਰਿਜ:** ਹਿਸਾਰ-ਜਾਖਲ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਹਿਸਾਰ ਨੇੜੇ, ਹਿਸਾਰ ਕੈਂਟ ਨੇੜੇ ਫੁੱਟ ਓਵਰ ਬਰਿੱਜ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਜਿੰਦ-ਰੋਹਤਕ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਰੋਹਤਕ

**13 ਅੰਡਰਪਾਸ:** ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 6 ਪੈਦਲ ਯਾਤਰੀ ਅੰਡਰਪਾਸ, ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 7 ਵਾਹਨ ਅੰਡਰਪਾਸ

**5 ਬਾਈਪਾਸ:** ਹਾਂਸੀ ਬਾਈਪਾਸ, ਮਹਮ ਬਾਈਪਾਸ, ਖੜਕਦਾ ਬਾਈਪਾਸ, ਮਦੀਨਾ ਬਾਈਪਾਸ, ਰੋਹਤਕ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ NH10 ਬਾਈਪਾਸ NH 71 ਦੇ ਪਾਰ

### ਹਿਸਾਰ ਤੋਂ ਸਿਰਸਾ ਅਤੇ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਚਹੁੰ ਮਾਰਗੀ 
ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚ ਹਿਸਾਰ-ਸਿਰਸਾ- ਡੱਬਵਾਲੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਬਿਲਡ-ਓਪਰੇਟ-ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (ਬੀ.ਓ.ਟੀ.) ਟੋਲ ਰੋਡ ਮੋਡ 'ਤੇ ਚਾਰ ਮਾਰਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 24 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਰਿਆਇਤ ਦੇ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਇਨ, ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿੱਤ, ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (ਡੀ.ਬੀ.ਐੱਫ.ਓ.ਟੀ.) ਪੈਟਰਨ' ਤੇ ਹੈ। 2.5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ:

1 ਰੇਲਵੇ ਓਵਰ ਬ੍ਰਿਜ (ਆਰਓਬੀ),  10 ਫਲਾਈਓਵਰ, 1 ਵੱਡੇ ਬਰਿੱਜ, 11 ਛੋਟਾ ਬ੍ਰਿਜ, ਸਿਰਸਾ ਬਾਈਪਾਸ

## ਸੁਰੱਖਿਆ 
ਸਾਲ 2012 ਤੋਂ ਐਨਐਚਏਆਈ ਅਤੇ ਪੀਡਬਲਯੂਡੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਐਨਐਚ 10 ਤੇ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿਚ ਰੰਬਲ ਵਾਲੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ, ਵਾਧੂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਰਿਫਲੈਕਟਿਵ ਮਾਰਕਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੀਡੀਆ 
ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ *ਐਨਐਚ* 10 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 10 ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇਕ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਜੋ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਰਾਜਮਾਰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਗੁੜਗਾਓਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਉਰਸੁਲਾ ਕੇ. ਲੇ ਗੁਇਨ

**ਉਰਸੁਲਾ ਕੇ. ਲੇ ਗੁਇਨ** (21 ਅਕਤੂਬਰ, 1929 - ਜਨਵਰੀ 22, 2018) ਇੱਕ ਅਮੈਰੀਕਨ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਹੈਨੀਸ਼ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਲਪਨਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਅਤੇ *ਅਰਥਸੀ* ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਲੜੀ ਸਮੇਤ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਗਲਪਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1959 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਲਗਭਗ ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ, ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਅਕਸਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਲੇ ਗੁਇਨ ਨੂੰ "ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਵਾਜ਼" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ "ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਵੇਗੀ।

ਲੇ ਗੁਇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਥੀਓਡੋਰਾ ਕ੍ਰੋਬੇਰ ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਲਫਰੇਡ ਲੂਯਿਸ ਕ੍ਰੋਬੇਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲ ਗਿਨ ਨੇ ਡਾਕਟਰੇਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਚਾਰਲਸ ਲੇ ਗੁਇਨ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ 1950 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਲਿਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਅਤੇ *ਏ ਵਿਜ਼ਰਡ ਆਫ਼ ਅਰਥਸੀ* (1968) ਅਤੇ *ਦਿ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਡਾਰਕਨੇਸ* (1969) ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੈਰਲਡ ਬਲੂਮ ਨੇ ਉਸਦਾ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਾਲੀਅਮ ਲਈ, ਲੀ ਗੁਇਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਾਵਲ ਲਈ ਹੂਗੋ ਅਤੇ ਨੇਬੂਲਾ ਦੋਨੋਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਥਸੀਆ ਜਾਂ ਹੈਨੀਸ਼ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਰਜ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਹੋਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਓਰਸੀਨੀਆ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਈ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ, ਤਾਓਇਜ਼ਮ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਨੇ ਲੀ ਗੁਇਨ ਦੇ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਨਾਟਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਾਰੇ ਤਾਓਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੇ ਗੁਇਨ ਅਕਸਰ ਖਾਸ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੋਪਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਅਰਥਸੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੇ-ਚਮੜੀ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਸ਼ੈਲੀਵਾਦੀ ਜਾਂ ਢਾਂਚਾਗਤ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਥੀਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ, ਯੌਨਤਾ, ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਆਉਣ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਪਿਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਟੋਪੀਅਨ ਨਾਵਲ *"ਦਿ ਡਿਸਪੋਸੈਸਡ"* (1974)।

ਲੇ ਗੁਇਨ ਦੀ ਲਿਖਤ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਹੁਗੋਸ, ਛੇ ਨਿਹਬੁਲਾਸ, ਅਤੇ ਬਾਈਵੀਸ ਲੋਕੇਸ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਕਥਾ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਯੂਐਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਿਵਿੰਗ ਲੀਜੈਂਡ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ 2014 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਲੇ ਗੁਇਨ ਨੇ ਬੁੱਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ, ਡੇਵਿਡ ਮਿਸ਼ੇਲ, ਨੀਲ ਗੈਮਨ, ਅਤੇ ਆਇਨ ਬੈਂਕਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ। 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਲੋਚਕ ਜੌਨ ਕਲਾਉਟ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਲੇ ਗੁਇਨ ਨੇ "ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ", ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੇਖਕ ਮਾਈਕਲ ਚੱਬਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ" ਕਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਟੀਪਾਈਮੁਖ ਰੋਡ

**ਟੀਪਾਈਮੁਖ ਰੋਡ**, (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Tipaimukh Road**) ਮਨੀਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮਣਾ **ਐਨ.ਐਚ.-150** ਹੈ। 

## ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 150 
ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 6 ਜਨਵਰੀ 1999 ਨੂੰ ਮਨੀਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਮਾਰਗ, ਟੀਪਾਈਮੁਖ ਰੋਡ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ (ਐਨਐਚ 150) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹਾਈਵੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 700 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਤੀਜਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਐਨਐਚ 53 ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਐਨਐਚ 39 ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਸਰਹੱਦੀ ਰਾਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਜ਼ੋਰਮ (141 ਕਿਮੀ), ਮਨੀਪੁਰ (523 ਕਿਮੀ) ਅਤੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ (36 ਕਿਮੀ) ਜੋੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਮਾਰਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸੇਲਿੰਗ (ਐਨ.ਐਚ. 54) ਤੋਂ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਟੀਪਾਈਮੁਖ-ਇੰਫਾਲ-ਉਕਰੂਲ-ਜੇਸਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ NH-53 ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੇ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਕੋਮੀਮਾ ਵਿਖੇ 0 ਕਿਮੀ)। 

## ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ 
ਇਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ "ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਏਜੰਡੇ" ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਵਰੀ 2000 ਵਿਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਵਿਚ ਕੁਲ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। 91 &nbsp; ਅਰਬ. ਇਸ ਵਿਚ ਪੇਂਡੂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ, ਸਿੰਜਾਈ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਆਈ ਟੀ ਵਿਕਾਸ ਆਦਿ ਸਮੇਤ 27 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ -150 ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਿੱਸਾ ਡਬਲ ਲੇਨ ਹਾਈਵੇਅ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ 10 ਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 

ਅਗਸਤ 2004 ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ, ਸ੍ਰੀ ਟੀ.ਆਰ. ਬਾਲੂ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੰਤਰੀਆਂ-ਇੰਚਾਰਜਾਂ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਬੀਆਰਓ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 2,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਟਰੈਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ 65 ਅਰਬ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ। ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਐਨਐਚ -150 'ਤੇ ਮਾਧਿਅਮ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। 

## ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ 
ਬਾਰਡਰ ਰੋਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਬੀਆਰਓ) ਨੂੰ ਟੀਪਾਈਮਖ ਤੋਂ ਚੁਰਾਚੰਦਪੁਰ ਤੱਕ 262 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਯਾਂਗਾਂਪੋਕਪੀ (488 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਜੇਸਾਮੀ (63 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਤੱਕ 175 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੁਰਾਚੰਦਪੁਰ ਤੋਂ ਯੇਯਾਂਗਪੋਕਪੀ ਤੱਕ, ਕੁੱਲ 86 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ (ਪੀਡਬਲਯੂਡੀ) ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ। 

22 ਫਰਵਰੀ 2006 ਨੂੰ ਮਨੀਪੁਰ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੁਰਾਚੰਦਪੁਰ ਤੋਂ ਯਾਂਗਾਂਗਪੋਕਪੀ ਤੱਕ ਐਨਐਚ -150 ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੀਆਰਟੀਐਫ ਨੇ ਚੁਰਾਚੰਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਟੀਪੈਮੁਖ ਵਿੱਚ ਐਨਐਚ -150 ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 ਨੂੰ ਥਾਨਲੌਨ ਅਤੇ ਟੀਪਾਈਮੁਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਇੰਫਾਲ ਨਾਲ ਆਈਫਾੱਲ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਐਨਐਚ -150 ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਜਲਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਐਸ ਐਸ ਸਿੱਧੂ ਨੇ 10 ਮਾਰਚ 2006 ਨੂੰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਐਨਐਚ -150 'ਤੇ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਜਲਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ 2006 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 

## ਰਸਤਾ 
* ਚੁਰਚੰਦਪੁਰ 
* ਇੰਫਾਲ 
* ਉਖਰੂਲ 
* ਜੇਸਮੀ 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 544 (ਭਾਰਤ)

**ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 544**, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ **ਐਨ.ਐਚ. 544** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰ **ਐਨ.ਐਚ.** **47**) ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਕ 340 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ (210 ਮੀਲ) ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸਲੇਮ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੋਚੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਲੇਮ-ਕੋਚੀ ਹਾਈਵੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਮਾਰਗ ਕੇਰਲਾ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਲੇਮ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਪਲਕਕਡ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਅਤੇ ਕੋਚੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 44 ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਉੱਤਰ ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 47 ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਨਿਗਰਾਨੀ 
ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿਚ ਕੇਰਲਾ ਰੋਡ ਸੇਫਟੀ ਅਥਾਰਟੀ (ਕੇਐਸਆਰਏ) ਨੇ 98 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਐਡਪੱਲੀ-ਮੰਨੂਥੀ ਐੱਨ.ਐੱਚ. 544 'ਤੇ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। 8.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, 65 ਸਵੈਚਾਲਤ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 23 ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਨਿਗਰਾਨੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਚ ਵਰਚੁਅਲ ਸੈਂਸਰ, ਮੋਸ਼ਨ ਡਿਟੈਕਟਰ, ਇੰਡਕਟਿਵ ਸੈਂਸਰ, ਲੋਗੋ ਸੈਂਸਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਕੈਮਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨੰਬਰ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ 10 ਮੈਗਾਪਿਕਸਲ ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਫੜੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਮੁੱਖ ਸਰਵਰ ਜੋ ਸਾਰੇ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇਗਾ, ਡਿਪਟੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਚੁੰਬਕੀ ਸੈਂਸਰ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਟਰਿੱਗਰ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਰਵਰ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਣਗੇ। ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦਾ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਕੇ.ਐੱਸ.ਆਰ.ਏ. ਅਤੇ ਮੋਟਰ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਕੇਲਟ੍ਰੋਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ 2011-2020 ਨੂੰ 'ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਾ ਦਹਾਕਾ' ਮੰਨਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

## ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ 
ਸਾਰੇ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ, Lamp;T ਬਾਈਪਾਸ 'ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਫਾਸਟੈਗ ਯੋਗ ਹਨ, ਸਮਰਪਿਤ ਲੇਨਾਂ ਨਾਲ। 

ਵੈਕੁੰਦਮ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ (ਸਲੇਮ ਨੇੜੇ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ) ਵਿਜੇਮੰਗਲਮ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ (ਇਰੋਡ ਨੇੜੇ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ) 

ਕਨਯੂਰ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ (ਨੀਲਮਪੁਰ ਨੇੜੇ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ) (ਐਲ ਐਂਡ ਟੀ ਬਾਈਪਾਸ 'ਤੇ 6 ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ - ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਦਲੇ ਜਾਣਗੇ) 

ਪੰਪਮਪੱਲਮ ਟੌਲ ਪਲਾਜ਼ਾ (ਵਲਯਾਰ ਨੇੜੇ, ਕੇਰਲ) ਪਾਲੀਕੇਕਾਰਾ ਟੌਲ ਪਲਾਜ਼ਾ (ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਨੇੜੇ, ਕੇਰਲਾ)

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਕੋਇੰਬਟੂਰ-ਸਲੇਮ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਲਿਆਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 11 (ਭਾਰਤ)

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 11** ਜਾਂ ਐਨਐਚ 11 ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ, ਜੋ ਜੈਸਲਮੇਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਅਤੇ ਰੇਵਾੜੀ (ਹਰਿਆਣਾ) ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ 848 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮਾਈਜਲਰ, ਪਿਥਲਾ, ਜੈਸਲਮੇਰ, ਪੋਕਰਣ, ਰਾਮਦੇਵਰਾ, ਫਲੋਦੀ, ਬਾਪ, ਗਜਨੇਰ, ਬੀਕਾਨੇਰ, ਸ੍ਰੀ ਡੂੰਗਰਗੜ, ਰਾਜਲਡੇਸਰ, ਰਤਨਗੜ, ਰੋਲਾਸਬਰ, ਫਤਿਹਪੁਰ, ਤਾਜਸਰ, ਮੰਦਾਵਾ, ਝੁੰਝੁਨੂ, ਬਾਗੜ, ਚਿਰਾਵਾ, ਸਿੰਘਾਨਾ, ਪਚੇਰੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਰਨੌਲ, ਅਟੇਲੀ ਅਤੇ ਰੇਵਾੜੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 11 ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 760 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾਈ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 70 (ਮੁਨਾਬਾਓ-ਟਨੋਟ ਹਾਈਵੇ) ਮਾਇਆਜਲਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੈਸਲਮੇਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸ਼ੁਰੂ ਜਾਂ ਜੰਕਸ਼ਨ ਪੁਆਇੰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਜਾਂ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 352 (ਨਰਵਾਣਾ-ਝੱਜਰ- ਨਾਲ) ਰੇਵਾੜੀ-ਬਾਵਾਲ) ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਰੇਵਾੜੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ। NHAI ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਲਸਰ ਬਾਲਾਜੀ ਧਾਮ ਚੁਰੂ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਪੋਕੇਰਨ ਜੈਸਲਮੇਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਰਣੀ ਮਾਤਾ ਮੰਧੀਰ ਦੇਸਨ ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੇਖਵਤੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਪੈਲੇਸ ਮੰਡਵਾ ਨਵਾਂਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸ਼ੇਖਵਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰਸਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਰੇਵਾੜੀ ਬਾਈਪਾਸ 
ਐਨਐਚ 11 ਅਤੇ ਐਨਐਚ 48 (ਦਿੱਲੀ-ਜੈਪੁਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ) ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਰੇਵਾੜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਐਨਐਚ 11 ਦਾ ਨਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਨਐਚ 352 (ਰੋਹਤਕ-ਝੱਜਰ-ਰੇਵਾੜੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ) ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਐਨਐਚ 48 (ਦਿੱਲੀ-ਜੈਪੁਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ) ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਐਨਐਚ 11 ਦਾ ਟਰਮੀਨਸ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਐਨਐਚ 11 ਦੀ ਨਵੀਂ ਇਕਸਾਰਤਾ ਐਨਐਚ 48 ਅਤੇ ਨਾਰਨੌਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੇਵਾੜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨੂੰ ਲੰਘੇਗੀ ਅਤੇ ਖੂਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੇਵਾੜੀ-ਨਾਰਨੌਲ ਸੜਕ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਰਨੌਲ ਜਾਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੇਵਾੜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਪਏਗਾ।

## ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 11 (ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰ) 
ਪਹਿਲਾਂ, ਐਨਐਚ 11 ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਸਤਾ ਰਾਜਸਥਾਨ-ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਰਤਪੁਰ, ਮਹਵਾ, ਦੌਸਾ, ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਰਿੰਗਸ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀਕਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਫਤਿਹਪੁਰ, ਰਤਨਗੜ, ਡੂੰਗਰਗੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਐਨਐਚ 15 ਤੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿਖੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ 531 ਸੀ &nbsp; ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ. ਇਹ ਭਰਤਪੁਰ ਦੇ ਕੇਓਲਾਡੇਓ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੀ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਾਤਰੀ ਸਥਾਨ ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਨਵ ਰੂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 48 ਰਿਵਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ (ਦਿੱਲੀ-ਜੈਪੁਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ) ਅਤੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾ ਨਾਰਨੌਲ, ਚਿਰਾਵਾ ਅਤੇ ਝੁੰਝਨੂੰ ਸੀਕਰ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 11 ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ. ਬੀਕਾਨੇਰ ਤੋਂ ਇਹ ਜੈਸਲਮੇਰ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 66 (ਭਾਰਤ)

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 66**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ **NH 66** (ਪਹਿਲਾਂ NH-17 ਅਤੇ NH-47 ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਅਸਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਭਗ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੋਆ, ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦਿਆਂ ਪਨਵੇਲ (ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ) ਨੂੰ ਕੇਪ ਕੋਮੋਰਿਨ (ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ) ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। 

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰਾਜਮਾਰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਨਐਚਏਆਈ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰ ਦੀ, 60 ਮੀਟਰ-ਚੌੜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਦੀ ਗਰੇਡ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਗੋਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦ (ਕਾਰਵਰ ਨੇੜੇ) ਤੋਂ ਕੇਰਲਾ ਸਰਹੱਦ (ਤਲਾਪਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਤੱਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ ਚੌੜੀ ਮਾਰਗੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਛੇ ਲੇਨ ਤੱਕ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦੇਣਗੇ, ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਤੰਗੀ ਰਾਸ਼ੀ ਲਈ. ਪਰ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਜ਼ਖਾਕੁਟਮ ਤੋਂ ਈਨਚੱਕਲ ਅਤੇ ਕਰੀਮਾਣਾ ਤੋਂ ਕਲਿਆਇਕਵਿਲਾ ਤੱਕ ਦਾ ਖੰਡ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 4 ਲੇਨ ਅਤੇ 6 ਲੇਨ ਤਕ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਕੇਰਲ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਚੌੜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਟੈਂਡਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਈਪਾਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿੱਕ-ਸਟਾਰਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਘਣਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੁੱਲ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 45 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾਈ, 6 ਲੇਨ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਗੋਆ ਵਿਚ ਵੀ ਇਕ ਸਮਾਨ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 60-ਮੀਟਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਾਰ ਲੇਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲਚਕਦਾਰ ਫੁੱਟਪਾਥ (ਅਸਮੈਲਟ) ਸੜਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। 

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ (ਭਾਵ, ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ) ਪਹੁੰਚ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇਅ ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮੰਗਲੌਰ-ਕਾਰਵਰ-ਪਣਜੀ ਦੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇਅ ਐਨਐਚ -66 ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ 6/8 ਲੇਨ ਦੇ ਐਕਸੈਸ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ 3 ਡੀ ਸੱਜੇ-ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। 

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ 
ਇਸ ਹਾਈਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਸੜਕ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ *"ਦਿਲ ਚਾਹਤਾ ਹੈ"* ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ (ਹਾਈਵੇ ਨੰਬਰ ਦੁਆਰਾ) 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 75 (ਭਾਰਤ) 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 73 73 (ਭਾਰਤ) 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 169 (ਭਾਰਤ) 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 52 (ਭਾਰਤ) 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 275 (ਭਾਰਤ) 

## ਹਵਾਲੇ