open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸੁਖਪਾਲ

**ਸੁਖਪਾਲ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤੇ ਚੇਤਰ ਚੜ੍ਹਿਆ (ਕਵਿਤਾ), ਅੰਤਰਨਾਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪਟਿਆਲਾ, 2003
* ਰਹੁਣ ਕਿਥਾਊ ਨਾਹਿ (ਕਵਿਤਾ), 2007
* ਏਸ ਜਨਮ ਨਾ ਜਨਮੇ (ਕਵਿਤਾ), 2010

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਆਨੰਦ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ

**ਆਨੰਦ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 28 ਜਨਵਰੀ 1954) ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਬਿਹਾਰ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਪੀਪੀ) ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ, ਜੀ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਯਾਹ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਉਕਸਾਉਣ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟੀ। ਅਪਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਛੇਤੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ।    

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਆਨੰਦ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਹਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਚਗਛੀਆ ਤੋਂ ਹੈ।  ਉਹ ਤੋਮਰ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਰਾਮ ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਦਾ ਪੋਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੋਈ,  ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
* ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ
* ਪ੍ਰਦੀਪ ਮਹਤੋ
* ਅਸ਼ੋਕ ਮਹਤੋ ਗੈਂਗ
* ਜਗਦੀਸ਼ ਮਹਤੋ

## ਹਵਾਲੇ 
**ਨੋਟ**

**ਹਵਾਲੇ**
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੈਟਰੀਓਨਾ ਗ੍ਰੇ

**ਕੈਟਰੀਓਨਾ ਏਲੀਸਾ ਮੈਗਨਯੋਨ ਗ੍ਰੇ** ( ; ;ਜਨਮ 6 ਜਨਵਰੀ 1994) ਇੱਕ ਫਿਲੀਪੀਨਾ ਮਾਡਲ, ਗਾਇਕਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਰਾਣੀ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਨੌਜਵਾਨ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਕਲਾ ਰਾਜਦੂਤ  ਜੋ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2018 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਚੌਥੀ ਫਿਲਪੀਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗ੍ਰੇ ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ 2018 ਅਤੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ 2016 ਦਾ ਤਾਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
, for the National Commission for Culture and the Arts (NCCA)]]

 baro't saya ensemble also for the NCCA, 2021]]

ਕੈਟਰੀਓਨਾ ਏਲੀਸਾ ਮੈਗਨੇਯੋਨ ਗ੍ਰੇ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਰਨਜ਼, ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਪਿਤਾ, ਇਆਨ ਗ੍ਰੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲੀਪੀਨੋ ਮਾਂ, ਨੌਰਮਿਤਾ ਰਾਗਾਸ ਮੈਗਨਯੋਨ, ਓਸ, ਅਲਬੇ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗ੍ਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਨਾਨੀ, ਕੈਥਰੀਨ ਗ੍ਰੇ (née ਰੌਸ), ਜੋ ਕਿ 1952 ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਸੀ ਅਤੇ ਓਸ, ਐਲਬੇ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਨਾਨੀ ਐਲਸਾ ਮੈਗਨਯੋਨ (ਨੀ ਰਾਗਾਸ) ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗ੍ਰੇ ਕੈਰਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਐਂਗਲੀਕਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਹਾਊਸ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕੋਰੀਸਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੋਸਟਨ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਬਰਕਲੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਬਾਹਰੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਤੇ ਚੋਈ ਕਵਾਂਗ-ਡੋ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਲੈਕ ਬੈਲਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗ੍ਰੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਜੈਜ਼ ਬੈਂਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕਾ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਸਾਈਗਨ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਨੀਲਾ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਗ੍ਰੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਈ 2016 ਤੋਂ ਯੰਗ ਫੋਕਸ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ *ਲਵ ਯੂਅਰਸੈਲਫ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਈਲ ਟਰੇਨ* ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵੀ ਹੈ।

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
*
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੌਰ (ਲੇਖਕ)

**ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੌਰ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ (ਕਵਿਤਾ), 1992
* ਪਿੱਪਲ ਪੱਤੇ, (ਕਵਿਤਾ), ਸਮਰਾਟ ਪਾਕੇਟ ਬੁਕਸ, ਮੋਗਾ, 1993
* ਧਰਤ ਪਰਾਈ ਆਪਣੇ ਲੋਕ (ਨਾਵਲ), ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਲੀ, 1994

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਤਤਲਾ

**ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਤਤਲਾ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਪਿਆਸਾ ਦਰਿਆ (ਕਹਾਣੀ)। ਰਘਬੀਰ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1986
* ਦੁੱਖ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੇ (ਨਾਟਕ), ਰਘਬੀਰ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1986
* ਪੱਛਮ ਦਾ ਜਾਲ (ਕਹਾਣੀਆਂ), ਰਘਬੀਰ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1990

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਹਰੀਪਾਲ

**ਹਰੀਪਾਲ**  ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਬੰਦ ਘਰਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ (ਕਵਿਤਾ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2004
* ਸ਼ਨੁੱਕ (ਸੰਪਾਦਿਤ ਗਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਖੰਕਾ ਝੀਲ

**ਖੰਕਾ ਝੀਲ** (    ) ਜਾਂ **ਝੀਂਗਕਾਈ ਝੀਲ** (       ), ਪ੍ਰਿਮੋਰਸਕੀ ਕਰਾਈ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਹੀਲੋਂਗਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। )।

ਖੋਜੀ, ਯਾਤਰੀ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਅਰਸੇਨੇਵ (1872-1930) ਨੇ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ: "ਲਿਆਓ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਖੰਕਾ ਝੀਲ ਨੂੰ *ਬੇਤਸਿਨ-ਹਾਈ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ *ਖਾਨਕਾ*, *ਖਿਨਕਾਈ* ਅਤੇ *ਸਿੰਕਾਈ-ਹੂ* ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਝੀਲ"। ਇਹ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ *ਖਾਨਕਾ* ਨਾਮ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ *ਖਾਨਹਾਈ*, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਖੋਖਲਾ" - ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਮ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਚੀਨੀ ਹਰ ਨੀਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। . . ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੂਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ *ਖਾਨਕਾ* ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ। "
left|thumb| ਖੰਕਾ ਝੀਲ (ਲੇਕੇ ਹਾਂਕਾ ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ) (1955)
left|thumb| ਝੀਲ Khanka ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਨਕਸ਼ਾ

## ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਧਿਐਨ 
ਖੰਕਾ ਝੀਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ - ਇੱਕ ਅਮੀਰੀ ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਮ *ਖਾਨਕਾਈ-ਓਮੋ* - "ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ" ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਖੰਕਾ ਝੀਲ ਦੇ ਮੱਛੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੇ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜੁਰਚੇਨ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੇ ਮੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।

1868 ਵਿੱਚ, ਨਿਕੋਲੇ ਪ੍ਰਜ਼ੇਵਲਸਕੀ ਝੀਲ ਦੇ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਰਣਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ, ਖਾਨਕਾ ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਚੌਂਤੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1902 ਵਿੱਚ, ਖੋਜੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਅਰਸੇਨੇਵ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਕੀਤੀ।

left|thumb|250x250px| ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਖੰਕਾ ਝੀਲ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸਾ
left|thumb| ਪੱਛਮੀ ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ

**ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ** (     ) ਜਿਆਂਗਿੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਨਾਨਜਿੰਗ, ਜਿਆਂਗਸੂ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਟਿਏਕਸਿਨ ਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਿਨਹੂਆਈ ਨਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਨਿਉਸ਼ੌ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। 

花枝" ਉਹ ਕਟਲਫਿਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਾਂ। ਇਸਨੂੰ ਪਕਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਲਸਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਟਲਫਿਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਚਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ. ਇਸ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੁਆਦ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ 
### ਝੀਲ 
ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਝਰਨਾ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਝੀਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ "泡椒花枝片" ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਚਾਰ ਕਟਲਫਿਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਜਿਨ ਫੌਜ 
1129 ਵਿੱਚ, ਜਿਨ ਫੌਜ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਨ ਫੌਜ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸਲਈ ਵੁਜ਼ੂ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 1130 ਵਿੱਚ, ਸੋਂਗ ਦੀ ਯੂ ਆਰਮੀ ਨੇ ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਜਿਨ ਆਰਮੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਕਿਲੇ ਹੁਣ ਲੜਾਈ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਟਿਏਕਸਿਨ ਪੁਲ ਦੇ ਨਿਊ ਕਿਨਹੂਈ ਨਦੀ ਤੋਂ ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨਿਯੂਸ਼ੌ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 4,200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਹੈ . ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਰਾਮਪਾਰਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

" “竹蛏浸水蛋” ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੋਜਨ ਹੈ। "竹蛏" ਸੋਲਨ ਗ੍ਰੈਂਡਿਸ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਲਨ ਗ੍ਰੈਂਡਿਸ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਵੀ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਮਿਰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ "将军山泉水鱼" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਰਿੰਗ ਨਾਮ ਦੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿਆਂਗਜੁਨ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਜਿੰਗਪਿੰਗ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੈਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਚੁਆਨ ਪਕਾਉਣ ਵਰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਆਦੀ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ ਬਾਦਲ

**ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ ਬਾਦਲ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਜੰਗੀ ਨਗ਼ਮੇਂ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ), 1965
* ਗੰਦਲਾਂ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ), 1992
* ਕਿਰਚਾਂ (ਕਵਿਤਾ), ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਯਨਜ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2000
* ਵਿਉਹ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਗੀਤਾ (ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ), 2002
* ਘਰ 'ਚ ਕਲੇਸ਼ ਪੈ ਗਿਆ (ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ), 2003
* ਨਾਲ ਖਲੁਦਾ ਦੇ ਗੱਲਾਂ (ਰੂਹਾਨੀ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ), 2010
* ਕਿਰਨਾਂ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ), 2010
* ਖੂਨੀ ਨਦੀ ਤੇ ਖੂਨੀ ਕੰਧ (ਧਾਰਮਿਕ ਨਜ਼ਮਾਂ), 2010
* ਮਰਸੀਆ-ਏ-ਬਾਦਲ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ), 2010
* ਅੰਮੜੀ ਦਾ ਵਿਹੜਾ (ਕਵਿਤਾ), 2011

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

**ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਮੀਲ ਪੱਥਰ (ਕਵਿਤਾ), ਦੀਪਕ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਜਲੰਧਰ, 1978
* ਕੱਚ ਕੰਕਰਾਂ (ਕਵਿਤਾ), ਰਵੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1981
* ਮੂੰਹ ਬੋਲਦਾ ਸੂਰਜ (ਕਵਿਤਾ), ਰਘਬੀਰ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ। 2004

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਟਿਵਾਣਾ

**ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਟਿਵਾਣਾ**ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਧਰਮ ਬਨਾਮ ਮਾਰਕਸਵਾਦ (ਵਾਰਤਕ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005
* ਅੱਖੀ ਡਿੱਠਾ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਕਿਊਬਾ(ਵਾਰਤਕ), ਤਰਕਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ, 2005
* ਇਤਿਹਾਸ ਮੈਨੂੰ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਕਰੇਗਾ, ਫਿਡੇਲ ਕਾਸਟਰੋ ਦਾ ਲੰਮਾ ਭਾਸ਼ਨ, (ਵਾਰਤਕ: ਅਨੁਵਾਦ), ਤਰਕਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ, 2005

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਗੁਰਮੇਲ ਰਾਏ

**ਗੁਰਮੇਲ ਰਾਏ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਬੇਇੱਜ਼ਤ (ਸਰਬਜੀਤ ਅਠਵਾਲ ਅਤੇ ਜੈੱਫ ਹਡਸਨ ਦੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬ 'Shamed' ਦਾ ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਬਿਨਿੰਗ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਕੀਤਾ ਅਨੁਵਾਦ), ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ ਬਾਰਗੜੀ, 2017
* ਮਲੂਕਾ ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ (ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਸਾਧੂ ਬਿਨਿੰਗ ਅਤੇ ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤਾ ਅਨੁਵਾਦ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਚਰਨ ਸਿੰਘ (ਕਵੀ)

**ਚਰਨ ਸਿੰਘ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਤੀਸਰੀ ਅੱਖ (ਕਵਿਤਾ), ਮਿਥਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ, 1982
* ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਉਕਰੇ ਅੱਖਰ (ਕਵਿਤਾ), ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦਿੱਲੀ, 1984
* ਸ਼ੂਨੈਅ ਬੋਧ (ਕਵਿਤਾ), ਰਵੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1987
* ਆਪੇ ਬੋਲ ਸਰੋਤ (ਕਵਿਤਾ), ਪਰਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1998

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਜਸਵੀਰ ਮਾਹਲ

**ਜਸਵੀਰ ਮਾਹਲ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਤਾਸੀਰ (ਕਵਿਤਾ), 2012
* ਆਪਣੇ ਕੋਲ (ਕਵਿਤਾ), ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2009
* Moments with Myself (Poems: Translated by Nirupama Dutt), Unistar Books Chandigarh, 2012
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਗਰਚਾ

**ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਗਰਚਾ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਲਿੱਲੀ (ਕਹਾਣੀਆਂ), ਰੂਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 1996
* ਸੱਚ ਦਾ ਮੁੱਲ (ਕਹਾਣੀਆਂ), ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਂਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 2002

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ

**ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਜੀਵਨ ਕਸਵੱਟੀ (ਵਾਰਤਕ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2007
* ਖੱਟਣ ਗਿਆ ਸੀ (ਕਹਾਣੀਆਂ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਹੈਬੂਆਣਾ

**ਹੈਬੂਆਣਾ** ਪਿੰਡ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤੋਂ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 74 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਰਕਬਾ 
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 1126 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 
ਹੈਬੂਆਣਾ ਪਿੰਡ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਹੈਬੂਆਣਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਾਲ ਢਿੱਲੋਂ

**ਪਾਲ ਢਿੱਲੋਂ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਉੱਡਦੀਆਂ ਫ਼ੁਲਕਾਰੀਆਂ (ਕਵਿਤਾ), ਦੀਪਕ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਜਲੰਧਰ, 1998
* ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਝੀਲਾਂ (ਕਵਿਤਾ), ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦਿੱਲੀ, 2002
* ਬਰਫ਼ਾਂ ਲੱਦੇ ਰੁੱਖ (ਕਵਿਤਾ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2004
* ਖੁਸ਼ੀ, ਖੁਸ਼ਬੂ, ਖਲੁਮਾਰੀ (ਕਵਿਤਾ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005
* ਦਿਸਹਦੇ ਤੋਂ ਪਾਰ (ਕਵਿਤਾ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2008
* ਜਗਦਾ ਰਹੀਂ ਵੇ ਦੀਵਿਆ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਮਨਜੀਤ ਮੀਤ

**ਮਨਜੀਤ ਮੀਤ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਰੰਗ-ਏ-ਸਿਕਸ਼ਤ (ਕਵਿਤਾ), ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਲੁਧਿਆਣਾ, 1982
* ਨਿਖੰਭੜੇ (ਕਵਿਤਾ), ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਲੀ,1988
* ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ (ਕਵਿਤਾ), ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਲੀ, 1990
* ਲੱਕੜ ਦੇ ਘੋੜੇ (ਕਵਿਤਾ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2001

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਮਹਿੰਦਰ ਸੂਮਲ

**ਮਹਿੰਦਰ ਸੂਮਲ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਖੱਟਣ ਗਏ ਪ੍ਰਦੇਸ (ਕਵਿਤਾ), ਲੋਕ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵੈਨਕੂਵਰ, 1985
* ਧੂੰਏਂ 'ਚ ਛੁਪੀ ਅੱਗ (ਕਵਿਤਾ), ਰਵੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992
* ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਦੇ (ਕਵਿਤਾ), ਅਸਥੈਟਿਕਸ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਲੁਧਿਆਣਾ, 1994
* ਨੀਂ ਤੂੰ ਕੀ ਖੱਟਿਆ (ਕਵਿਤਾ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005
* ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲਿਓ (ਕਵਿਤਾ), ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 2007

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਖੋਜੀ ਕਾਫ਼ਿਰ

**ਖੋਜੀ ਕਾਫ਼ਿਰ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਲਾਸ਼ਾਂ ਬੋਲ ਪਈਆਂ (ਨਾਟਕ), ਸਵੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, (1998)
* ਵਿਅਰਥ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ (ਇਕਾਂਗੀ), ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਬੁਕਸ ਦਿੱਲੀ, (2001)
* ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ (ਨਾਟਕ), ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਬੁਕਸ ਦਿੱਲੀ, (2001)
* ਬੀਟੀ ਦੀਆਂ ਡਾਂਗਾਂ (ਨਾਟਕ), ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਬੁਕਸ ਦਿੱਲੀ, (2001)
* ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੇਤੂ ਸਿੰਘ ਸੂਰਮੇ (ਨਾਟਕ), ਸਵੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, 2003
* ਸਿਰੋਂ ਸੱਖਣੇ ਲੋਕ (ਨਾਵਲ), ਸਵੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, 2005

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਲੱਖ ਕਰਨਾਲਵੀ

**ਲੱਖ ਕਰਨਾਲਵੀ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਰੱਤ ਦੇ ਦੀਵੇ (ਕਵਿਤਾ), ਜੈਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਰਹਿੰਦ
* ਚਾਰ ਚਿਰਾਗ (ਕਵਿਤਾ), ਦੀਪਕ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ, 1992
* ਅੱਗ ਦਾ ਸ਼ਤੀਰ (ਕਵਿਤਾ), ਦੀਪਕ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ,1997
* ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ (ਕਵਿਤਾ), ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2001
* ਕੱਚੇ ਪੱਕੇ ਰੰਗ (ਕਵਿਤਾ), ਉਡਾਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, 2005
* ਜਲ ਥਲ ਮਹੀਅਲ (ਕਵਿਤਾ), ਉਡਾਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, 2005

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਧੰਜਲ

**ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਧੰਜਲ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਮਿਲਨ (ਕਵਿਤਾ)
* ਸੁਚੇਤ ਸੁਪਨੇ (ਕਵਿਤਾ), ਸੰਦੀਪ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ, 1989
* ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਰ (ਕਵਿਤਾ)
* ਸਤਿਯੰਮ ਸ਼ਿਵਮ ਸੁੰਦਰਮ (ਕਵਿਤਾ)
* ਨਿਰਪ (ਕਵਿਤਾ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੱਧੂ

**ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੱਧੂ** ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
*ਲੋਕ ਸੱਥ (ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਵਿਤਾ)
*ਸਿੱਖ ਤੇ ਜਾਤਪਾਤ (ਵਾਰਤਕ)
*ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ (ਦਸਤਾਵੇਜ਼), 2001
*ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ (ਵਾਰਤਕ), ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2010

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਜਾਜ

**ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਜਾਜ** ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਦੇਸੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵਲੈਤੀ ਲਾੜੇ (ਨਾਵਲ), ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦਿੱਲੀ, 1972
* ਮਾਪੇ ਕੁਮਾਪੇ (ਨਾਵਲ), ਮਹਿੰਦਰਾ ਕੈਪੀਟਲ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1972

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਮਾਲ੍ਹ

ਹਲਟ ਦੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਲਾਈਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪੱਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਟਿੰਡਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਮਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਟਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜ ਕੇ ਵਿਚ ਕਾਬਲਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਮਾਲ੍ਹ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮਾਲ੍ਹ ਹੀ ਖੂਹ ਹੀ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਹਲਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਮਾਲ੍ਹਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਰਹਿਣੀਆਂ ਹਨ ?

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮੁਹਾਰ

thumb|ਊਠ ਦੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲਾਟੀ
ਊਠ ਦੇ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਨਾਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਝਿਲੀ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੀ ਇਕ ਪਤਲੀ ਖਰਾਦ ਕੇ ਇੱਕ ਕਿੱਲੀ ਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਿੱਲੀ ਨੂੰ ਲਾਟੀਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲਾਟੀ ਵਿਚ ਮੋਟੀ ਤੇ ਲੰਮੀ ਰੱਸੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੱਸੀ ਨੂੰ **ਮੁਹਾਰ** ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਹਾਰ ਊਠ ਦੇ ਨੱਕ ਵਿਚ ਪਾਈ ਲਾਟੀ ਨਾਲ ਚਮੜੇ ਜਾਂ ਸਣ ਦੀ ਪਤਲੀ ਡੋਰੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਾਟੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਗੋਲ ਟਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਿਲੀ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਮੋਟਾ ਨੋਕੀਲਾ ਸਿਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਮੁਹਾਰ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਊਠ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤਣ ਸਮੇਂ ਜੋ ਮੁਹਾਰ ਊਠ ਦੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਣ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਮੁਹਾਰ ਊਠ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਸਮੇਂ, ਮੇਲਿਆਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ’ਤੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਉਹ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਸੂਤ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਮੁਹਾਰ ਨਾਲ ਲੋਗੜੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਲਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸਤਾਰੇ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਰੁਮਾਲ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਚਮਨ

**ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਚਮਨ** ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਸੁਰਗੀ ਮੁਨਾਰਾ -(ਪ੍ਰਸੰਗ)- 1951
* ਸਰਲ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ - 1952
* ਧਰਤੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ - (ਗੀਤ) - 1956
* ਪ੍ਰੀਤ ਪੀੜਾਂ - (ਕਵਿਤਾਵਾਂ) - 1957 
* ਲਹੂ ਭਰੇ ਦਰਿਆ - (ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਗੀਤ)- 1957
* ਜੀਵਣ ਕਦਰਾਂ - (ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਗੀਤ) - 1958
* ਬਾਬਾ ਖੇਮਾਂ - (ਨਾਟਕ) - 1962 
* ਪਵਿਤਰ ਆਤਮਾਂ - (ਨਾਵਲ) - 1966 
* ਨਾਨਕ ਜੋਤੀ - (ਸੰਪਾਦਨ) - 1969 
* ਜੀਵਣ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ - (ਜੀਵਣੀ) - 1971 
* ਕਣਕਾਂ ਰੰਗ ਵਟਾਏ -(ਕਵਿਤਾ), ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਪੁਸਤਕਮਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1974
* ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬੂੰਦਾ (ਰੁਬਾਈਆਂ), ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਪੁਸਤਕਮਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1975
* ਚਾਨਣ ਕਣੀਆਂ (ਕਵਿਤਾ), ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਪੁਸਤਕਮਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1975
* ਨਾਲ ਪਿਆਰੇ ਨੇਹੁੰ (ਕਵਿਤਾ), ਚਮਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਕੋਟ ਫਤੂਹੀ, 1975
* ਸੂਰਜ (ਗੀਤ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ), ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਪੁਸਤਕਮਾਤਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1977
* ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ (ਕਹਾਣੀਆਂ) 1995
* ਅੰਗ ਤ੍ਰੇੜਾਂ ਪਈਆਂ (ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਲਿਪੀ ਅੰਤਰਣ) 2000
* ਅਲਬਰਟਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ (ਸੰਪਾਦਨ) 2004
* ਰੰਗੀਲੀਆਂ ਯਾਦਾਂ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2009
* ਧੀਆਂ ਮਿਠੜੇ ਮੇਵੇ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2009
* ਪਿਆਸੇ ਨੈਣ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2010
* ਬਹਾਰੇ ਗ਼ਜ਼ਲ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2011
* ਜਿਨ ਕੇ ਚੋਲੇ ਰਤੜੇ (ਦੋਹੇ) - 2012
* ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਵਤਨ (ਗੀਤ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ) - 2012
* ਸੋ ਕਿਓਂ ਮੰਦਾ ਆਖੀਏ (ਗੀਤ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ) - 2012
* ਟੁਰਿਆ ਜਦੋਂ ਸੀ ਮੈਂ ਘਰੋਂ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2012
* ਸੱਚ ਦੇ ਅੱਖਰ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2013
* ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਜਦੋਂ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2013
* ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2013
* ਦਰਦ ਸੁਨੇਹੁੜੇ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2013
* ਮੂੰਹ ਆਈ ਬਾਤ ਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਏ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2013 
* ਸਿੱਖੀ ਦੀਆਂ ਮੰਜ਼ਲਾਂ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2013
* ਵਜਦੀ ਰਬਾਬ ਕਿਧਰੇ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2014
* ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਵਾਂ ਗਾ (1) (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2014
* ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਵਾਂ ਗਾ (2) (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2014
* ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾ ਚਲਿਆਂ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2015
* ਮੇਰੀ ਗ਼ਜ਼ਲ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2015
* ਮਨਾ ਪਰਦੇਸੀਆ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2015
* ਸਦਮੇਂ ਪੁਤਰਾਂ ਦੇ (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) - 2015

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸੌ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਤਲਾਬ

**ਸੌ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਤਾਲਾਬ** (     ਵੀ     ਜਾਂ     ) ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਾਨਡੋਂਗ ਸੂਬੇ ਦੇ ਜਿਨਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਡੈਮਿੰਗ ਲੇਕ ਰੋਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਹੰਡ੍ਰੇਡ ਫਲਾਵਰ ਪੋਂਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜਿਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਐਚ ਵੀ ਆਰ ਆਇੰਗਰ

**ਹਰਾਵੂ ਵੈਂਕਟਨਰਸਿੰਘਾ ਵੇਰਦਾ ਰਾਜ "ਐਚ ਵੀ ਆਰ" ਆਇੰਗਰ** CIE, ICS (23 ਅਗਸਤ 1902 – 22 ਫਰਵਰੀ 1978) 1 ਮਾਰਚ 1957 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ 1962 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਗਵਰਨਰ ਸੀ।

ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1926 ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ 1941 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪੇਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਦ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਂਪਾਇਰ (ਸੀਆਈਈ) ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਐਚ ਵੀ ਆਰ ਆਇੰਗਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਕਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਈ, ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਆਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਦਸ਼ਮਲਵ ਸਿੱਕਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਨਕਦ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਚੋਣਵੇਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਿਤ ਕਿਤਾਬ, *ਸਨੈਪਸ਼ਾਟ ਆਫ਼ ਹਿਸਟਰੀ—ਥਰੂ ਦ ਰਾਈਟਿੰਗਜ਼ ਆਫ਼ ਐਚ.ਵੀ.ਆਰ. ਆਇੰਗਰ*, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1962 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇੰਗਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਧੀ ਇੰਦਰਾ ਅਤੇ ਜਵਾਈ ਬਿਪਿਨ ਪਟੇਲ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ
ਜਿਨਜੀ ਝੀਲ

**ਜਿਨਜੀ ਝੀਲ** (      , ਸ਼ਾਬਦਿਕ **ਗੋਲਡਨ ਰੋਸਟਰ ਝੀਲ** ) ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਸੁਜ਼ੌ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕ, ਜਿਆਂਗਸੂ, ਚੀਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਟਾਪੂ ਹਨ।

ਇਹ ਝੀਲ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਰੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਦੁਸ਼ੂ ਝੀਲ
* ਸੁਜ਼ੌ ਫੇਰਿਸ ਵ੍ਹੀਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਜ਼ੌ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮੁੰਨਾ ਹਲ਼

ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਵਾਹੁਣ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਨੂੰ ਮੁੰਨਾ ਹਲ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਦੇਸੀ ਹਲ਼ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਹਲ਼ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਲ਼ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਡੰਗੋਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਹਲ਼ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹ ਕੇ ਅੰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਲ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਲ਼ ਦੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹਲ਼ ਨੂੰ ਸੰਧੂਰ ਅਤੇ ਸੁਰਮੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੇ ਲਾੜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡਲੇ ਨੂੰ ਸੰਧੂਰ ਭੁੱਕ ਕੇ ਲਾੜੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁੰਨਾ ਹਲ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਢੀ ਹੋਈ ਫਸਲ ਦੇ ਵੱਢ ਨੂੰ ਵਾਹੁਣ ਲਈ ਤੇ ਨਵੀਂ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਲਈ ਖੇਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਪਾਹ, ਨਰਮਾ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਸੀੜਨ ਲਈ ਵੀ ਮੁੰਨਾ ਹਲ਼ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਬੀਜੀ ਫਸਲ ਵਿਚ ਹਲ਼ ਫੇਰਨ ਨੂੰ ਸੀੜਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੋਰ ਨਾਲ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਲਈ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਨਾ ਹਲ਼ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਮੁੰਨੇ ਹਲ਼ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਮੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮੁੰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹੱਲ ਤੇ ਚਉ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਨਾ ਉਪਰ ਤੋਂ ਪਤਲਾ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਟ ਇਕ ਲੱਕੜ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੰਘੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜੰਘੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉਪਰ ਹੀ ਹੱਥੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਏਸ ਹੱਥੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਹੀ ਹਲ਼ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਮੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਹੱਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੱਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 8 ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਲੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਜੋੜੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸੰਨ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੱਲ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਮੁੰਨੇ ਵਿਚ ਠੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਢਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹੱਲ ਨੂੰ ਹਲ਼ਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਮੁੰਨੇ ਵਿਚ ਹੱਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਇਕ ਫਾਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਓਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਓਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਲ਼ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਵਾਹੁਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾ ਵਾਹੁਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੱਲ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸੰਨ੍ਹੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਗਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਗਲ ਪਾਈ ਪੰਜਾਲੀ ਵਿਚ ਪਾਈ ਹਰਨਾਲੀ ਪਾ ਕੇ ਕਿੱਲੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੀਆਂ ਵੀ ਹੱਲ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਵਾਹੁਣ ਤੇ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾ ਵਾਹੁਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਗਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਦਾ ਚਊ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਊ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤਿਰਛੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ 2 ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਉ ਵਿਚ ਇਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕੁੰਡੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੁੰਡੀ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦਾ ਫਾਲਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ 14 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਹੇ ਦਾ ਫਾਲਾ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਮੁੰਨਾ ਹਲ਼ ਦੀ ਬਣਤਰ।

ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਮੁੰਨਾ ਹਲ਼ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਗੰਗਾ ਜਲ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਸੰਧੂਰ ਭੁੱਕਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਘਰ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਲਿੱਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮੁੰਨੇ ਹਲ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਮੁੰਨੇ ਹਲ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਲੋਕ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਲੋਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿਚ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਹੁਣ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਾਹੀ, ਬਿਜਾਈ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸੀੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੁੰਨਾ ਹਲ਼/ਦੇਸੀ ਹਲ਼ ਅੱਜ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਚੰਦੂ ਨੰਗਲ

**ਚੰਦੂ ਨੰਗਲ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (0.62 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (25 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 143602 ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੰਦੂ ਸੂਜਾ

**ਚੰਦੂ ਸੂਜਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਬਟਾਲਾ ਤੋਂ 21 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨਕੋਡ 143517 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੀ ਆਰ ਬਾਸੀ

**ਡੀ ਆਰ ਬਾਸੀ** ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਅੰਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਿਆਰ (ਨਾਵਲ), ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦਿੱਲੀ, 1974
* ਸੱਜਣਾਂ ਬਾਝ ਹਨੇਰਾ (ਨਾਵਲ), ਰਵੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1979
* ਬਾਬਾ ਬੋਲਤੇ ਤੇæææ (ਨਾਵਲ), ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਲੁਧਿਆਣਾ, 1980
* ਬਾਰਿ ਬੇਗਾਨੇ (ਨਾਵਲ), ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਜਲੰਧਰ, 1996
* ਦੀਪ ਬਿੰਦੂ (ਨਾਵਲ), ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦਿੱਲੀ, 1997
* ਇਕੱਠੇ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ (ਨਾਵਲ), ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਜਲੰਧਰ, 1998
* ਪ੍ਰਵਾਸ ਪੈੜਾਂ (ਨਾਵਲ), ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਜਲੰਧਰ, 1998
* ਹਨੇਰੀਆਂ ਵਾਵਰੋਲੇ (ਨਾਵਲ), ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਜਲੰਧਰ, 1999
* ਉਦਾਸ ਧਰਤੀ (ਨਾਵਲ), ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਜਲੰਧਰ, 1999
* ਧੁਖਦੀ ਅੱਗ (ਨਾਵਲ), ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਜਲੰਧਰ, 1999
* ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ (ਨਾਵਲ), ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਜਲੰਧਰ, 2000
* ਨੀਲਾ ਅਕਾਸ਼ (ਨਾਵਲ), ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਜਲੰਧਰ, 2002
* ਸਵਰਗ ਦੇ ਝਰੋਖੇ 'ਚੋਂ (ਨਾਵਲ), ਦੀਪਕ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਜਲੰਧਰ 2003

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਖਵਾਰ ਰਿਜ਼ਵੀ

**ਖਵਾਰ ਰਿਜ਼ਵੀ** (1 ਜੂਨ 1938 – 15 ਨਵੰਬਰ 1981) ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ **ਸਈਅਦ ਸਿਬਤੇ ਹਸਨ ਰਿਜ਼ਵੀ** ਸੀ। ਰਿਜ਼ਵੀ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲਮ-ਨਾਮ ਵਜੋਂ, ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ "ਖਵਾਰ", ਭਾਵ "ਪੂਰਬ" ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਰਿਜ਼ਵੀ ਪੂਰਬ, ਪੂਰਬੀ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
*

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Syed Khawar Rizvi
* Syed Khawar Rizvi poetry at Rekhta
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1981
ਪੂਜੀਤਾ ਪੋਨਾਡਾ

**ਪੂਜੀਤਾ ਪੋਨਾਡਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਰੰਗਸਥਲਮ* (2018) ਅਤੇ  (2019) ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। 

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਪੂਜੀਤਾ ਪੋਨਾਡਾ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

## ਕਰੀਅਰ 
ਪੂਜੀਤਾ ਪੋਨਾਡਾ ਨੇ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟਾਟਾ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।   ਉਹ *ਦਰਸਾਕੁਡੂ* ਅਤੇ '** ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। **'

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ।*

### ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
### ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
* *ਉਪਮਾ ਤਿਨਸਿੰਡੀ* (2015) 
* *ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ* (2016)

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ

**ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ** (    ,    ; *ਆਕਾ ਖ਼ਾਨ* ਅਤੇ *ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ* ਵਜੋਂ ਵੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ)  ਨਿਜ਼ਾਰੀ ਇਸਮਾਈਲੀ ਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਲਕਬ ਹੈ। 1957 ਤੋਂ, ਇਸ ਲਕਬ  ਦਾ ਧਾਰਕ 49ਵਾਂ ਇਮਾਮ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਸ਼ਾਹ ਕਰੀਮ ਅਲ-ਹੁਸੈਨੀ, ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ ਚੌਥਾ (ਜਨਮ 1936) ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਖਰੀ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। 

## ਲਕਬ 
ਲਕਬ  " ਆਗ਼ਾ " ਅਤੇ " ਖ਼ਾਨ " ਲਕਬਾੰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ "ਆਗ਼ਾ" ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ "ਆਕਾ"  ਹੈ। " ਆਗ਼ਾ " ਸ਼ਬਦ ਪੁਰਾਣੇ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆਈ "ਆਕਾ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ",   ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮਾਲਕ" ਜਾਂ "ਪ੍ਰਭੂ" ਵਰਗਾ ਕੁਝ। ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ " ਖ਼ਾਨ " ਦਾ ਅਰਥ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਹਾਕਮ ਹੈ। 

ਇਸਮਾਈਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਫਰਹਾਦ ਦਫ਼ਤਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,   *ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ*   ਨਿਜ਼ਾਰੀ ਇਸਮਾਈਲੀਆਂ (1817 -1881) ਦੇ 46ਵੇਂ ਇਮਾਮ ਹਸਨ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ (1800-1881) ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸ  ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਫਤਹਿ-ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਕਾਜਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਲਕਬ ਹੈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ  ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ III ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕਿ *ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ* ਇੱਕ ਲਕਬ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਓਰਫ਼ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ I ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਕਥਾ ਬੁਕਸ

**ਕਥਾ ਬੁਕਸ**, ਕਥਾ ਨਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।   ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1988 ਵਿੱਚ ਗੀਤਾ ਧਰਮਰਾਜਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਬਾਲ-ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਕਥਾ ਬੁਕਸ ਨੂੰ 2010, 2013, 2014, 2015, 2016 ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਐਸਟ੍ਰਿਡ ਲਿੰਡਗ੍ਰੇਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਛੇ ਵਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਵਾਰਡ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਵੀ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਮ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਸਾਧਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ 21 ਖੇਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ ਛਾਪਦਾ ਹੈ।    ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।

**ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ:** ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ 200 ਕਥਾ ਪੁਸਤਕਾਂ 21 ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
**ਕਥਾ ਇਨਾਮੀ ਕਹਾਣੀਆਂ:**  ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ।
**ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ** NCERT ਅਤੇ CBSE ਦੁਆਰਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਲਗਭਗ 122 ਕਿਤਾਬਾਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਥਾ, ਮੁੱਖ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* ਕਥਾ ਐਨਜੀਓ,  ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ (ਟਾਈਮਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ) ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
* https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/books/story/19990125-book-review-of-katha-prize-stories-8-780008-1999-01-25
* https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/books/story/19950131-book-review-katha-prizes-stories-volume-4-808316-1995-01-31
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਬਿਧੀ ਚੰਦ

**ਬਿਧੀ ਚੰਦ** **ਛੀਨਾ ** ( ਗੁਰਮੁਖੀ : ਬਿਧੀ ਚੰਦ; 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1579 – 30 ਅਗਸਤ 1638 ਜਾਂ 1640 

## ਜੀਵਨੀ 
### ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਛੀਨਾ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।    ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੁਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਾਸੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਕੇ  ਮਾਰਦਾ ਸੀ।   ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੌਜ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਰਿਸਾਲਦਾਰੀ (ਘੋੜ-ਸਵਾਰ) ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਘੋੜਸਵਾਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਨੇ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਦਿਖਾਏ।   ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਧੰਨ ਧੰਨ ਕਿਹਾ (ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਛੀਨਾ,ਗੁਰੂ ਕਾ ਸੀਨਾ,ਪਰੇਮ ਭਗਤਿ ਲੀਨਾ,ਕਦੇ ਕਮੀ ਨਾਹ।) ਭਾਵ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੀਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰੇਮ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਾਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਖੜੀ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

#### ਦਿਲਬਾਗ ਅਤੇ ਗੁਲਬਾਗ 
thumb| 1984 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਅਤੇ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਛੀਨਾ ਦਾ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ । ਇਹ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦਿਲਬਾਗ ਅਤੇ ਗੁਲਬਾਗ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ2

## ਹਵਾਲੇ
ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ

**ਸਰਦਾਰ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ** (1706-1776) ਬਾਰਾਂ ਮਿਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ  ਨਕਈ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਜੋ ਸੀ ਇਹੀ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਬਣ ਗਈਆਂ।   ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਜੋਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਧੂ ਜਾਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ 1776 ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ *ਚਿਸਤੀ* ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਪਾਕਪਟਨ ਨੇੜੇ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ 

## ਜੀਵਨ 
ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਜਨਮ 1706 ਵਿੱਚ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਬਹਿੜਵਾਲ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਕਸੂਰ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੱਲ ਨੱਕਾ ਦੇਸ਼ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1731 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ (ਸਿੱਖ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ) ਕੀਤਾ। *ਨੱਕਾ*  ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮਤਲਬ ਸਰਹੱਦ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਗੇਟਵੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੱਕਾ ਦੇਸ਼ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰਾਵੀ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਫਗਾਨਾਂ ਤੋਂ ਚੁਨੀਅਨ ਵੀ ਲੈ ਲਿਆ ਪਰ ਪਾਕਪਟਨ ਲਈ ਸੁਜਾਨ ਚਿਸਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ (ਸ਼ਹੀਦ ਬਣ ਗਿਆ)। ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਉਸ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਬਹਿੜਵਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਲ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨਾਬਾਲਗ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਨਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਸਲ ਦਾ ਆਗੂ ਬਣਿਆ। ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਸਰਦਾਰ ਰਣ ਸਿੰਘ ਨਕਈ ਦਾਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ  ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦਾਤਾਰ ਕੌਰ ਦਾ ਦਾਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ
ਭੱਟ ਗਯੰਦ

**ਭੱਟ ਗਯੰਦ** ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਢਾਡੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ 13 ਸਵੱਈਏ  ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ *ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ* ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।    

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਭਗਤ
ਭੱਟ ਸਲ੍ਹ

**ਭੱਟ ਸਲ੍ਹ** ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਢਾਡੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਤਿੰਨ ਬਾਣੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਭਗਤ
ਭੱਟ ਕਲ ਸਹਾਰ

**ਭੱਟ ਕਾਲ ਸਹਿਰ** ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਢਾਡੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ 54 ਸਵਈਏ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ।     ਭੱਟ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਲ ਸਹਾਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਭੱਟਾਂ ਦੇ ਸਵਈਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਵੱਲੋਂ  ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੀ।ਉਸ ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭੱਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਭਗਤ
ਗਿਆਨੀ

thumb| ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
**ਗਿਆਨੀ** ਜਾਂ **ਗਯਾਨੀ**  ਇੱਕ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਸਿੱਖ ਲਕਬ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੂੜ੍ਹ  ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਅਕਸਰ ਅਰਦਾਸ , ਜਾਂ  ਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਗਯਾਨ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ  "ਵਿਦਿਆ" ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਓਤਪਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ  ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ "ਗਿਆਨੀ" ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ 
ਗਿਆਨੀ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ  ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੋਵਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਇੱਕ ਗਹਿਰਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਸਿੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੋਵੇ।  ਗਿਆਨੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪੱਛਮੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੋਨਸ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗਯਾਨੀ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਨਦ ਵੀ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਿੱਖ ਖ਼ਿਤਾਬ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਕਲੇਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ

**ਕਲੇਰ** ਪਿੰਡ  ਪੰਜਾਬ ਦੇ   ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਚੌਗਾਵਾਂ -2 ਤੇ ਬਲਾਕ ਲੋਪੋਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਮਾਇਣ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥੇ ਹੀ ਲਵ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਦੇ ਘੋੜੇ ਫੜੇ ਸਨ ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮੁਰਸ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਟਲਸ

thumb|ਮਰਕੇਟਰ ਦੇ 1595 ਐਟਲਸ ਦਾ ਫਰੰਟਿਸਪੀਸ
ਇੱਕ **ਐਟਲਸ** ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ; ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਬੰਡਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਐਟਲਸ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਟਲਸ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਟਲਸ ਅਕਸਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।

## ਵ੍ਯੁਪੱਤੀ 
ਇੱਕ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ "ਐਟਲਸ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 1595 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਜਰਮਨ-ਫਲੇਮਿਸ਼ ਭੂਗੋਲਕਾਰ ਗੇਰਾਰਡਸ ਮਰਕੇਟਰ ਨੇ ਐਟਲਸ ਸਿਵ ਕੋਸਮੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨਸ ਡੇ ਫੈਬਰੀਕਾ ਮੁੰਡੀ ਐਟ ਫੈਬਰੀਕਾਟੀ ਫਿਗੂਰਾ ("ਐਟਲਸ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਸੰਬੰਧੀ ਧਿਆਨ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਣਾਇਆ"). ਇਹ ਸਿਰਲੇਖ ਮਰਕੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੰਡ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਲਿਖਤ ਹੈ ਪਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਕੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਿਓਲੋਜੀਜ਼ਮ ਟਾਈਟਨ ਐਟਲਸ, "ਮੌਰੇਟਾਨੀਆ ਦੇ ਰਾਜਾ" ਲਈ ਉਸਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਨ ਭੂਗੋਲਕਾਰ ਮੰਨਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
; ਸਰੋਤ

* On the origin of the term "Atlas" 

; ਆਨਲਾਈਨ ਐਟਲਸ

* World Atlas
* ÖROK-Atlas Online: Atlas on spatial development in Austria
* Geography Network
* MapChart EarthAtlas, free online atlas with interactive maps about topics like demography, economy, health and environment.
* National Geographic MapMachine

; ਐਟਲਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

* Atlases, at the US Library of Congress site - a discussion of many significant atlases, with some illustrations.  Part of  Geography and Maps, an Illustrated Guide.

; ਇਤਿਹਾਸਕ ਐਟਲਸ ਆਨਲਾਈਨ

* Centennia Historical Atlas required reading at the US Naval Academy for over a decade.
* Historical map web sites list, Perry–Castañeda Library, University of Texas
* Ryhiner Collection Composite atlas with maps, plans and views from the 16th-18th centuries, covering the globe, with about 16,000 images in total.
* Manuscript Atlases held by the University of Pennsylvania Libraries  - fully digitized with descriptions.
* Historical Atlas in Persuasive Cartography, The PJ Mode Collection, Cornell University Library

; ਹੋਰ ਲਿੰਕ

* Google Earth: a visual 3D interactive atlas.
* NASA's World Wind software.
* Wikimapia a wikiproject designed to describe the entire world.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਟਲਸ
ਜੌਨ ਚਾਰਲਸ

**ਵਿਲੀਅਮ ਜੌਹਨ ਚਾਰਲਸ**  (27 ਦਸੰਬਰ 1931 - 21 ਫਰਵਰੀ 2004) ਇੱਕ ਵੈਲਸ਼ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੈਂਟਰ-ਫਾਰਵਰਡ ਜਾਂ ਸੈਂਟਰ-ਬੈਕ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਜੌਹਨ ਲੀਡਜ਼ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਤੇ ਜੁਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਾਰਲਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚਾਰਲਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲੀਡਜ਼ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ 1949 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਸਵਾਨਸੀ ਟਾਊਨ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ, ਗਤੀ, ਤਕਨੀਕ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਟੀਚੇ ਲਈ ਅੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਡਿਫੈਂਡਰ ਜਾਂ ਫਾਰਵਰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।  1952 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚਾਰਲਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਅਕਸਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਅਤੇ ਉਹ 1954 ਵਿੱਚ ਸੈਕਿੰਡ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸਕੋਰਰ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਕਲੱਬ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਲੱਬ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਕਲੱਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਚਾਰਲਸ ਨੇ 1956-57 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਫਸਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਕੋਰਰ ਅਤੇ ਲੀਡਜ਼ ਲਈ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ। 1957 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰਲਸ ਜੁਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਗਿਆਮਪੀਏਰੋ ਬੋਨੀਪਰਟੀ ਅਤੇ ਓਮਰ ਸਿਵੋਰੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ *ਪਵਿੱਤਰ ਟ੍ਰਾਈਡੈਂਟ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਲੱਬ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ *ਸਕੂਡੇਟੋ* ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਕੋਪਾ ਇਟਾਲੀਆ ਜਿੱਤਿਆ। 1957-58 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ *ਕੈਪੋਕੈਨੋਨੀਅਰ* ਜੇਤੂ ਵੀ ਸੀ। 1962 ਵਿੱਚ, ਚਾਰਲਸ ਲੀਡਜ਼ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਉਸਦਾ ਸਮਾਂ ਅਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਉਹ ਰੋਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਾਰਲਸ ਕਾਰਡਿਫ ਸਿਟੀ ਲਈ ਖੇਡਣ, ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹੇਅਰਫੋਰਡ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਤੇ ਮੇਰਥਰ ਟਾਈਡਫਿਲ ਵਿਖੇ ਖਿਡਾਰੀ-ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਲੀਗ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਪੂਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਜੁਵੈਂਟਸ, *ਇਲ ਗਿਗਾਂਟੇ ਬੁਓਨੋ* (ਦਿ ਜੈਂਟਲ ਜਾਇੰਟ) ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਪਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1998 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ 100 ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫੁੱਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ (ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ)

**ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਿਵਰਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਐਂਡੋਇਡ ਚੇਅਰ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ.ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿਖੇ - ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ  WH ਮੈਕਲਿਓਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।  ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਿੱਖ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਦੋ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਧੜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅੱਗੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ  ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਪੈਨਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਥੀਸਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਗਲਤ ਸੋਧਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਮੁਆਫੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

* *ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ: ਕੈਨਨ, ਅਰਥ, ਅਤੇ ਅਥਾਰਟੀ* (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2000)।
* *ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਭਗਤ: ਸਿੱਖ ਸਵੈ-ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਭਗਤ ਬਾਣੀ* (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2003)।
* *ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜ: ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ, ਯਾਦ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ* (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ), 2006।
* *ਗਲੋਬਲ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ* (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, ਯੂਐਸਏ), 2012।
* *ਦਿ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਹੈਰੀਟੇਜ ਇਨ ਦਾ ਡਾਇਸਪੋਰਾ*, ਐਨ. ਗੇਰਾਲਡ ਬੈਰੀਅਰ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ, (ਮਨੋਹਰ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਐਂਡ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) 1996।
* *ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ: ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ*, ਐਨ. ਗੇਰਾਲਡ ਬੈਰੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ, (ਮਨੋਹਰ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਐਂਡ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ), 1999।
* *ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਐਂਡ ਹਿਸਟਰੀ*, ਐਨ. ਗੇਰਾਲਡ ਬੈਰੀਅਰ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ, (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ), 2004।
* *ਦੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਟੱਡੀਜ਼* , ਲੁਈਸ ਈ. ਫੇਨੇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ, (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, ਯੂਐਸਏ), 2014।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਾਈਮਜ਼

***ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਾਈਮਜ਼*** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਭਾਰਤ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1954 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖਬਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰੰਨ 1964 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਖਬਾਰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਅਖਬਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਗਾਹਕੀ 20 ਲੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ "ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕੁੰਜੀ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

19 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ, *ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਾਈਮਜ਼* ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ

**ਬੀਬੀ ਕੌਲਾਂ**  ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਔਰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ 6ਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੌਲਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ *ਉਹ ਜੋ ਕਮਲ  ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ* ।  ਬੀਬੀ ਕੌਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ   ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਸੇਵਕ ਸੀ। ਵਿਦਵਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸੱਚੀ ਚੇਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਬਿਤਾਇਆ। ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੱਚੀ ਚੇਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਗਾਇਨ ਕਰਦਿਆਂ ਬਤੀਤ ਹੋਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅੰਜਲੀ ਮੁਲਾਰੀ

**ਅੰਜਲੀ ਦਿਆਲਜੀ ਮੁਲਾਰੀ** (ਨੀ ਠੱਕਰ) (ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1993) ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਫਾਰਵਰਡ ਅਤੇ ਇਨਲਾਈਨ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਟੀਮ, ਆਕਲੈਂਡ ਸਟੀਲ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਹੈਮਿਲਟਨ ਡੇਵਿਲਜ਼ ਇਨਲਾਈਨ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗਾ ਇਲੀਟ ਦੀ CHL ਅਰਾਂਡਾ ਡੀ ਡੁਏਰੋ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ-ਸੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਕੋਪਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮੁਲਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੀਵੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈਮਿਲਟਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਫੇਅਰਫੀਲਡ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਨਲਾਈਨ ਹਾਕੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹਿਲਕ੍ਰੈਸਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਮੁਲਾਰੀ ਵਾਈਕਾਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰ ਐਡਮੰਡ ਹਿਲੇਰੀ ਸਕਾਲਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਮੇਜਰ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸੰਜੇ ਠੱਕਰ ਨੇ ਵੀ ਇਨਲਾਈਨ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਇਨਲਾਈਨ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 
### ਹੈਮਿਲਟਨ ਡੇਵਿਲਜ਼ 
ਉਹ U12 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ 2005 ਵਿੱਚ ਹੈਮਿਲਟਨ ਡੇਵਿਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਮੁਲਾਰੀ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 2011 ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੀ ਬਦਲਵੀਂ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਹੀ ਕਾਰਨਾਮਾ 2012 ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਟੀਮ ਨੇ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮੁਲਾਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਮੁਲਾਰੀ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਲਜ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਅਨੁਰਾਧਾ ਭਸੀਨ

**ਅਨੁਰਾਧਾ ਭਸੀਨ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਅਨੁਰਾਧਾ ਭਸੀਨ ਜਮਵਾਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜੰਮੂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ *ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਾਈਮਜ਼* ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ,  ਜੋ ਅਖਬਾਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਵੇਦ ਭਸੀਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵਿਮਲ ਅਤੇ ਵੇਦ ਭਸੀਨ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੇ *ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਾਈਮਜ਼* ਵਿੱਚ 1989 ਤੋਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ 2016 ਦੇ ਸਾਲ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ  ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਭਸੀਨ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਦਫਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੇਦਖਲੀ ਨੋਟਿਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਸੀ।  ਉਹ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚੁੱਪੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਟੈਂਡ ਨੂੰ " ਓਰਵੇਲੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਨੀਤੀ 2020" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਕਲਪ ਮਹਿਤਾ

**ਵਿਕਲਪ ਮਹਿਤਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਿਮਕਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ  ਪਾਲੀ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੋਂ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੀਆਜ਼ ਗੌਟ ਟੇਲੈਂਟ, ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ, ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਕੇ ਲੀਏ ਕੁਛ ਭੀ ਕਰੇਗਾ, ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਅਤੇ ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਫੈਮਿਲੀ ਡਰਾਮਾ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ  ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ &tv 'ਤੇ ਲਾਈਫ ਕਾ ਰੀਚਾਰਜ LKR (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਚਿਨ ਮੋਹਿਤੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 2016 UBA ਪ੍ਰੋ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜੋ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ। ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਕੇ ਲੀਏ ਕੁਛ ਭੀ ਕਰੇਗਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਕਲਪ ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ZEE ਨਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਕਸ਼ੈ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਮੈਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮਹਿਬੂਬ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਫੋਟੋ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਵਿਕਲਪ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ 1989 ਨੂੰ ਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੈਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੰਜੀਵ ਮਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਨੀਤਾ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਪਾਲੀ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਾਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦਯਾਨੰਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇਵੈਂਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਇੱਕ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਨੀਤਾ ਮਹਿਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਵਾੜੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ

thumb
**ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ** (ਜਨਮ 21 ਅਗਸਤ 1979) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਰਤਿਕਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਰਡੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਜਮਾਤ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਚੁਟਕਲੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ, ਨਕਲ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਅੰਗ, ਵਿਅੰਗ, ਅਤੇ ਚੁਟਕਲੇ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ YouTube ਚੈਨਲ 'ਤੇ 4,52,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰ ਹਨ ਅਤੇ 36 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਯੂਜ਼ ਹਨ।

ਉਸਨੇ NGO ਸਲਾਮ ਬਾਲਕ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਬੰਬੇ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਵਿਰੋਧੀ ' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਦੇ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰ-ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਲਾਈਵ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਨੂੰ ਐਂਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੋ 
ਫਿਲਹਾਲ ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ **ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ** ਵਿੱਚ ਕੀਕੂ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਰਦਾਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਲੀਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ 2* (2008), ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਚਿਨਪੋਕਲੀ ਟੂ ਚਾਈਨਾ, ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ 20-20 ਰਕਸ਼ੰਦਾ ਖਾਨ ਨਾਲ, ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਮਹਾਸੰਗਰਾਮ ਵਿਦ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਤੰਨਾ, ਜੁਬਲੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਵਿਦ ਸਲੋਨੀ ਦਾਨੀ, ਕਾਮੇਡੀ ਕੇ ਸੁਪਰਸਟਾਰਜ਼, ਊਸ਼ਾ ਕਾਦਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਰਾਗਿਨੀ ਖੰਨਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ *ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ 3 ਕਾ ਤੜਕਾ* (2009) ਸੋਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਅਨੂਪ ਸੋਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਵੇਤਾ ਤਿਵਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਮੇਡੀਅਨ
ਚੰਦਨ ਪ੍ਰਭਾਕਰ

**ਚੰਦਨ ਪ੍ਰਭਾਕਰ** (ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1981), ਅਕਸਰ **ਚੰਦੂ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਚੰਦਨ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 2015 ਵਿੱਚ ਨੰਦਿਨੀ ਖੰਨਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਦੋਸਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੋਵੇਂ *ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ*, *ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ* ਅਤੇ *ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ* ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਤਰ ਹਵਾਲਦਾਰ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ, ਰਾਜੂ ਅਤੇ ਚੰਦੂ ਚਾਹਵਾਲਾ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2007 ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ *ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਸੁਨੀਲ ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ *ਭਵਨਾਓ ਕੋ ਸਮਝੋ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ, *ਪਾਵਰ ਕੱਟ* (2011), *ਡਿਸਕੋ ਸਿੰਘ* (2014) ਅਤੇ *ਜੱਜ ਸਿੰਘ ਐਲਐਲਬੀ* (2015) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। *ਜੱਜ ਸਿੰਘ ਐਲਐਲਬੀ*  ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਲਿਖਤ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਕੀਤਾ। *ਜੱਜ ਸਿੰਘ ਐਲਐਲਬੀ* ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, *ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਨੇ *ਜੱਜ ਸਿੰਘ ਐਲਐਲਬੀ* ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੈਪੀ, ਵਿਨਿੰਗ ਸਲੈਕਰ ਕਾਮੇਡੀ ਲਿਖਿਆ।  *ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ* ਦੀ ਜੈਸਮੀਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਏਬੀਪੀ ਸਾਂਝਾ ਨੇ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਪੋਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕੋਰਟਰੂਮ ਡਰਾਮਾ ਆਖ ਕੇ ਕੀਤੀ।

2013 ਵਿੱਚ, ਉਹ *ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਕੇ ਅਜੂਬੇ* ਦੇ ਕੁਝ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ*, *ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ* ਅਤੇ *ਫੈਮਿਲੀ ਟਾਈਮ ਵਿਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ* ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। 

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ
ਕਾਹਾਬਾਂਬਾ, ਪੇਰੂ

**ਕਾਹਾਬਾਂਬਾ** ਪੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਹਾਮਾਰਕਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਹਾਬਾਂਬਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਹਾਬਾਂਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ
ਛਾਪਿਆਂਵਾਲੀ

**ਛਾਪਿਆਂਵਾਲੀ** ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਬਟਾਲਾ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 143515 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੀਤਾਕੋਚਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਸੀਤਾਕੋਚਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ** ਪੇਰੂ ਦੇ ਕਾਹਾਬਾਂਬਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਚਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਯਾਗੁਆਰਕੋਚਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਹਾਬਾਂਬਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਹਾਬਾਂਬਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ