open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਚਾਰੇ ਦਾ ਅਚਾਰ (ਸਾਈਲੇਜ)

ਸਾਈਲੇਜ (Eng: silage), ਉੱਚ-ਨਮੀ ਤੇ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚਾਰੇ ਹਨ ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ, ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਰੁੱਗਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ (ਕਰੂਡ-ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ) ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਐਨਾਓਰੋਬਿਕ ਡਾਈਜ਼ਰਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਫੀਡਸਟੌਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਫੋਰਲਜ, ਐਗਲਗਿਲਡ ਜਾਂ ਸਿਲੇਜਿੰਗ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਕੀ, ਜਵਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਸਮੇਤ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਗ੍ਰੀਨ ਪੌਂਡ (ਨਾ ਸਿਰਫ ਅਨਾਜ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਖੇਤ ਫਸਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੰਜਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਓਟਸ ਲਈ ਓਟਰੇਜ, ਅਲੀਫਾਲਫਾ ਲਈ ਘਾਹ - ਪਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦੇਖੋ:
thumb|ਪਲਾਸਟਿਕ ਸ਼ੀਟਿੰਗ ਦੇ ਥੱਲੇ ਸਿੰਜਿਆ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੈਪ ਟਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਜ ਦੇ ਹੇਠ ਕੰਕਰੀਟ ਤਰਲ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
right|thumb|ਪਸ਼ੂ ਚਾਰਾ ਅਚਾਰ (ਸਾਈਲੇਜ) ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ।
ਸਾਈਲੇਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਲੋ ਜਾਂ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਹਰੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਜਿੰਨੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਕਸੀਜਨ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਸ਼ੀਟ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦੌਰ ਦੇ ਗੱਠਾਂ ਕੱਸ ਕੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ।

## ਹੇਅਲੇਜ 
ਹੇਅਲੇਜ ਵਿੱਚ 45% ਤੋਂ 75% ਦੇ ਉੱਚ ਸੁੱਕੇ ਪੱਕੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਰਸ ਪਥਰਾਅ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 55% ਤੋਂ 75% ਖੁਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਛੋਟੇ ਗੱਠਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਗੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ ਗੱਠਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਰਿੱਪਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਪੱਸੇ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਸਥਿਰ ਰੂਪ ਗੋਲ ਗੇੜ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਜਾਂ ਟਿਊਬਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਲੇ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਸਲਾਈਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਖਿਸਕਣ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਅਕਸਰ ਟਰੈਕਟਰ ਰਿਅਰ ਤਿੰਨ ਪੁਆਇੰਟ ਲਿੰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਟਿਪਿੰਗ ਟਿਪਿੰਗ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਸਟੀਕ ਪਾਸੇ / ਸਮਾਪਤੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੋਟੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਲੇਅਰਾਂ ਤੇ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। 

## ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ 
ਸਾਈਲੇਜ ਐਨਾਏਰੋਬਿਕ ਫਰਮੈਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਲੋ ਭਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 48 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਨੂੰ ਐਸਿਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਰੀਬ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

## ਸਾਈਲੇਜ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ 
ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਲਾਈ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਸਿੰਹ ਇੱਕ ਸਿਲੋ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ:
* ਪ੍ਰੇਸ਼ੇਲਿੰਗ, ਜੋ ਕਿ, ਇੱਕ ਸਿਲੋ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਕੁਝ ਸਾਹ ਲੈਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸੁੱਕਾ ਪਦਾਰਥ (ਡੀਐਮ) ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ; PH ਤੁਪਕਾ; ਡੀ ਐਮ ਦੇ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੈਮੀਸੀਲੋਲੋਸ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਐਰੋਬਿਕ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਘੁਸਪੈਠ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਆਕਸੀਜਨ ਘੁਸਪੈਠ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੀਮਤ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲ ਸ਼ੈਸਿੰਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਪਲਬਧ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟਸ (ਸੀਓਓਜ਼) ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਵਾਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਖਾਲੀ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਪਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਦਰ ਵਧਾਓ।

## ਅਨਾਰੋਬਿਕ ਪਾਚਨਸ਼ਨ 
thumb|ਐਨਾੈਰੋਬਿਕ ਡਾਇਜੈਸਟਰ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* Grain crimping
* Artturi Ilmari Virtanen
* Trifolium pratense
* Mycoestrogen
* Xenoestrogen

## ਫੁਟਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
* *Making and Feeding Silage*, John Murdoch, B.Sc, Ph.D. Published by Dairy Farmer (Books) Limited, Lloyd's Chambers, Ipswich, UK 1961)
* Feeding baleage to horses – the ultimate guide – Horsetalk.co.nz 
* "The Owner-Built Homestead" by Barbara and Ken Kern, New York: Scribner, 1977. 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਖੱਦਰ

[right|thumb|ਇੱਕ ਨੀਲਾ ਖਾਦੀ [ਕੁੜਤਾ]]
**ਖਾਦੀ**, ਖੱਦਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ,ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ (ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ) ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਬੁਣਿਆ ਕੁਦਰਤੀ ਫਾਈਬਰ ਕੱਪੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖੱਦਰ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਠੰਡਾ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਖੱਦਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰਿਹਾ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾ ਨੂੰ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਖੱਦਰ/ਖਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਜੋਰਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ

## ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* खादी विकास एवं ग्रामोद्योग आयोग
* स्वदेशी

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* खादी का जादू अब नए रंग मे
* खादी का जन्म 
* खादी और ग्रामोद्योग आयोग (भारत सरकार), आधिकारिक जालघर 
* उत्तर प्रदेश खादी एवं ग्रामोद्योग बोर्ड 
* महात्मा गांधी ग्रामीण औद्योगीकरण संस्थान 
* मन की बात: पीएम मोदी बोले- खादी में करोड़ो लोगों को रोजगार देने की ताकत (जी न्यूज)
* सोहनलाल द्विवेदी द्वारा रचित **खादी गीत**

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਮਸੌਲ

**ਮਸੌਲ** ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਖੀਰਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇੜਲੇ ਨਾਵਾਂਗਾਉਂ ਤੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਤਕਰੀਬਨ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਰੌਰ ਜੋਗੀਆਂ, ਕਰੌਰ ਜੱਟਾਂ, ਕਾਨ ਦਾ ਬਾੜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਬਾੜਾ, ਗੁੱਜਰਾਂ ਦਾ ਬਾੜਾ, ਟਾਂਡਾ ਤੇ ਟਾਂਡੀ ਆਦਿ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਕਰੀਬ 450 ਹੈ ਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 70-80 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਲੁਬਾਣਾ ਕੌਮ (ਵਣਜਾਰਾ ਕੌਮ) ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਲੂਣ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬੱਕਰੀਆਂ ਪਾਲਣਾ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ, ਥੁਹੁੜੀ ਬਹੁਤੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਥੇ ਕਣਕ, ਮੱਕੀ, ਸਰੋਂ, ਚਰ੍ਹ੍ਹੀ ਤੇ ਸੂੰਹ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੂਹ ਹੈ, ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੈ ਕਿਉਂਂਕਿ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਖੇਤਰ ਪੁਰਾਤਨ ਪਥਰਾਟਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਭਤਾਂ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜਿਹੇ ਪਥਰਾਟ ਮਿਲੇ ਹਨ ਜੋ 26 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਿਮ ਪ੍ਰਾਇਸ

**ਕਿਮ ਪ੍ਰਾਇਸ** (ਜਨਮ 9 ਦਸੰਬਰ 1962) ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ 26 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ 1997 ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਮ੍ਰਿਤੀ

**ਸਮ੍ਰਿਤੀ** (ਹਿੰਦੀ: स्मृति) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਸ਼ਰੂਤੀ ਤੋਂ ਨੀਚੇ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਨਹੀਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ। ਸਮਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ - 'ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ'। ਇਸਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ (ਰਮਾਇਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ, ਗੀਤਾ, ਪੁਰਾਣ) ਜਿਆਦਾ ਤਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪੜਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਸੰਕਰਾਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਮਾਇਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ, ਗੀਤਾ, ਪੁਰਾਣ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

## ਮੁੱਖ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ 
* 
* ਮੰਨੂੰ ਸਿਮ੍ਰਤੀ
* ਜਾਗਯਵਲਕਯ ਸਿਮ੍ਰਤੀ

ਅਤਰੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਹਰੀਤ ਸਮ੍ਰਿਤੀ

ਅਵਸੰਸ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਅੰਗੀਰਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਯੱਮ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਕਤਿਆਇਨ ਸਮ੍ਰਿਤੀ

ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਪਰਾਸ਼ਰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਵਿਆਸ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਕੁਸ਼ਲ ਸਮ੍ਰਿਤੀ

ਗੌਤਮ ਸਮ੍ਰਿਤੀ

ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਅਪਾਸਤਾੰਬਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਸੰਵਾਰਤ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਘੋਗਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਲਿਖਤੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
 ਦੇਵਲ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
 ਸਤਾਪਤ ਸਮ੍ਰਿਤੀ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* स्मृति-सहायक (न्युमोनिक्स)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਔਰੋਰਾ ਸਨੋਅ

**ਔਰੋਰਾ ਸਨੋਅ **(ਜਨਮ 1981) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਸਨੋਅ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਸੈਂਟਾ ਮਾਰੀਆ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ  ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਅਲਬੂਕਰਕੀ, ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਤਾਇਆ। ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨੇ ਭੈਣਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ  ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਨੋਅ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਇਰਵਿਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ 
ਸਨੋਅ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਐਡ ਵਿੱਚ ਨਗਨ ਮਾਡਲਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਈ 2000 ਵਿੱਚ, ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਇਹ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
30 ਸਤੰਬਰ, 2013 ਵਿੱਚ, ਸਨੋਅ ਨੇ *ਦ ਡੇਲੀ ਬੀਸਟ *ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ "ਇੱਕ ਪੋਰਨ ਸਟਾਰ ਦਾ ਆਪਣੇ ਅਣਜੰਮੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਂ ਪੱਤਰ" ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿੱਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੌਰਨ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਪੱਤਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਪਰ ਫੈਲ ਗਿਆ। 10 ਦਸੰਬਰ, 2013 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਕ਼ੁਏਨਟੀਨ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਨੋਅ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਐਲਾਨ 15 ਫਰਵਰੀ, 2015 ਨੂੰ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸਨੋਅ ਦੇ ਕੰਮ ਉਪਰ "ਮਾਣ" ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 2002 ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਅਵਾਰਡ – ਬੇਸਟ ਥ੍ਰੀਵੇਅ ਸੈਕਸ ਸੀਨ (*ਅਪ ਯੂਅਰ ਐਸ 18*) ਮਿਸਟਰ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਲੈਕਸਿੰਗਟਨ ਸਟੀਲ
* 2002 ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਅਵਾਰਡ– ਬੇਸਟ ਗਰੁਪ ਸੈਕਸ ਸੀਨ (*ਗੈਂਗਬੈਂਗ ਔਡੀਅਨਸ 7*)
* 2002 ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਅਵਾਰਡ– ਕਰੀਮ ਡ੍ਰੀਮ
* 2003 ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਅਵਾਰਡ– ਬੇਸਟ ਥ੍ਰੀਵੇਅ ਸੈਕਸ ਸੀਨ (*ਟ੍ਰੇਂਡ ਟੀਨਸ*) ਗੌਜ ਅਤੇ ਜੁਲੇਸ ਜਾਰਡਨ
* 2003 ਏਵੀਐਨ ਅਵਾਰਡ – ਫ਼ੀਮੇਲ ਪਰਫਾਰਮਰ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ
* 2011 ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ
* 2017 ਏਵੀਐਨ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* 

## External links 
* 
* 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡੱਬਵਾਲਾ ਕਲਾਂ

**ਡੱਬਵਾਲਾ ਕਲਾਂ** ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ-ਮਲੋਟ ਸੜਕ ਤੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਅਰਨੀ ਵਾਲਾ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸੰਪਰਕ ਸੜਕ ’ਤੇ ਉਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਡੱਬਵਾਲਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਰੀਬ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ 3781 ਏਕੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੈਗਾ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬੇਦੀ ਫਰਮ, ਤਿੰਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਦੋ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਬੈਂਕ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਬੇਦੀਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੋਦਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਡੱਬਵਾਲਾ ਬੋਦਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਪਿਛੌਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕੰਵਰ ਹਰਦਿਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਹੋਈ। ਬੇਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਉਘੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਕੰਵਰ ਲਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 1969 ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਵੀ ਰਹੇ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ

**ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ** ਕਾਵਿ, ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਅਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਾਵਿ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਵਿਆ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:काव्य, IAST: ਕਾਵਿਆ, ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ: காப்பியம், ਕਾਪੀਯਮ) ਰਾਮਾਯਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਤਮਿਤ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਮਹਾਨ ਐਂਪਿਕਸ ਆਫ਼ ਤਮਿਲ ਲਿਟਰੇਚਰ ਅਤੇ ਸੰਗਮ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵੀ ਹਨ।

## ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ 
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਯਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਕਾਵਯ ("ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ") ਕਿਹਾ ਹੈ।  ਇਸ਼ਟ-ਪੂਜਾ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਹਿਲੂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵੱਲ ਵੀ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਕਵਿਤਾ-ਸਰੂਪ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਥ੍ਰਵ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੌਥਾ ਵੇਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਕੜੀਆਂ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਕਾਵਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਕਾਲੀ ਕਾਕਸ

**ਕਾਲੀ ਕਾਕਸ **(ਜਨਮ **ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਜੋ ਗੁਲੇੱਟ**; ਫਰਵਰੀ 26, 1977) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਬਕਾ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
1999 ਵਿੱਚ, ਕਾਕਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰਬੀ ਇਲੀਨੋਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸਿਗਮਾ ਸਿਗਮਾ ਸਿਗਮਾ ਦੀ ਔਰਤ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੋਸਟਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਿਗਮਿਆਂ 'ਤੇ  ਇੱਕ ਟੈਟੂ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਇਫ਼ਇੰਘਮ ਜੂਨੀਅਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਰਬਨਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਇਸਨੇ ਹਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਅਠਵੀਂ ਗਰੇਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾਂ ਸਿਖਾਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਾਕਸ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਬਤੌਰ ਅਧਿਆਪਿਕਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਡਲਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਸਟਰਿਪਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਫ਼ਰਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ,ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਬਾਲਗ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਨ ਬੇੱਲਾਡੋਨਾ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਮਾਰਕਸ *ਨਾਲ ਓਰਲ ਕੰਜਮਪਸ਼ਨ 4* ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਵੀਡੀਓ ਲਈ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਡਾਟਾਬੇਸ
* ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਡਾਟਾਬੇਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰ

**ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰ **(ਹਿੰਦੀ: छन्दः शास्त्र) ਪਿੰਗਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਛੰਦ ਦਾ ਮੂਲ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਤਰਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਟੀਕਾ ਕੀਤੇ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਪਾਸਕਲ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦਸਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹਲਾਯੁਧ ਵਿੱਚ 'ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ' ਨਾਮਕ ਭਾਸ਼ਯ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਟੀਕੇ -
*  **ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥਸੂਤਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ**-- ਪਿੰਗਲਭਾਵੋਗਾਤ
*  **ਚਿਤਰਸੇਨ**--ਪਿੰਗਲਟੀਕਾ 
*  **ਰਵੀਕਰ**-- ਪਿੰਗਲਸਾਰਵਿਕਾਸਿਨੀ
*  **ਰਾਜੇਂਦਰ ਦਸ਼ਾਵਧਾਨ**-- ਪਿੰਗਲਤੱਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਕਾ
*  **ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥ**-- ਪਿੰਗਲਪ੍ਰਦੀਪ
* **ਵੰਸ਼ੀਧਰ**-- ਪਿੰਗਲਪ੍ਰਕਾਸ਼
* **ਵਾਮਨਚਾਰੀਆ**- ਪਿੰਗਲਪ੍ਰਕਾਸ਼

## ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* पिंगल
* हलायुध
* मेरु प्रस्तार (पास्कल त्रिभुज)

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* पिङ्गलछन्दःसूत्रम (संस्कृत विकिपुस्तकानि)
* पिङ्गलछन्दःसूत्रम् (संस्कृत विकिस्रोत)
* पिङ्गल छन्दःसूत्र (आर्काइव)
* छन्दःशास्त्र, कविरत्न अखिलानन्द शर्मा द्वारा टीका सहित
* पिङ्गल छन्दःसूत्र, हलायुधकृत मृतसंजीवनी टीका एवं हिन्दी टीका सहित

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਕਾਵਯਾਦਰਸ਼

**ਕਾਵਯਾਦਰਸ਼** ਅਲੰਕਾਰਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੰਡੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ।

## ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
ਕਾਯਾਦਰਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇਦ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੇਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ - 1. ਗਦ (ਵਾਰਤਕ), ਪਦ (ਕਾਵਿ), ਮਿਸ਼ਰਤ।

**ਦੂਜੇ ਛੇਦ **ਵਿਚ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ,  ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਉਪਰੰਤ ਉਪਮਾ, ਰੂਪਕ,ਦੀਪਕ, ਭਾਵ, ਵਿਭਾਵ, ਅਤਿਕਥਨੀ, ਉਦਾਤ, ਕ੍ਰਮ, ਰਸ, ਵਿਰੋਧ, ਨਿਦਰਸ਼ਨ ਆਦਿ 35 ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਦਹਾਰਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

**ਤੀਜੇ ਛੇਦ **ਵਿਚ 'ਯਮਕ' ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਚਿਤਰਕਾਵਿ, ਗੋਮੂਤ੍ਰੀਕਾ, ਅਰਧਭ੍ਰਮ ਆਦਿ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਉਦਹਾਰਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਵਦਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੈ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Kavyadarsa - word, pdf 
* Poetics  — *Banglapedia*
* Kavyadarsha of Dandi, Sanskrit text
* Kavyadarsa, Paricchedas 1 and 2  (input by Somadeva Vasudeva) at GRETIL
* Kavyadarsha, Paricchedas 1; 2.1-144, 310-368  (input by Reinhold Grünendahl) at GRETIL

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥ
ਸੂਰਜ ਲਤਾ ਦੇਵੀ

**ਸੂਰਜ ਲਤਾ ਦੇਵੀ** (3 ਜਨਵਰੀ 1981 ਮਨੀਪੁਰ ਵਿਚ) ਭਾਰਤ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। 

2002 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ (2007 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ ਚੱਕ ਦੇ ਇੰਡੀਆ), 2003 ਅਫ਼ਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ 2004 ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲਡ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
* Biography
* Commonwealth Games Biography 
* Mothers’ Day Out on the BHA turf 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਲਾਯੁਧ

**ਹਲਾਯੁਧ **ਜਾਂ **ਭੱਟ ਹਲਾਯੁਧ** (ਸਮਾ ਲਗਭਗ 10ਵੀਂ ਸਦੀ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੋਤਿਸ਼,ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ  ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪਿੰਗਲ ਦੇ ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਟੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਸਕ; ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
: *परे पूर्णमिति। उपरिष्टादेकं चतुरस्रकोष्ठं लिखित्वा तस्याधस्तात् उभयतोर्धनिष्क्रान्तं कोष्ठद्वयं लिखेत्। तस्याप्यधस्तात् त्रयं तस्याप्यधस्तात् चतुष्टयं यावदभिमतं स्थानमिति मेरुप्रस्तारः। तस्य प्रथमे कोष्ठे एकसंख्यां व्यवस्थाप्य लक्षणमिदं प्रवर्तयेत्। तत्र परे कोष्ठे यत् वृत्तसंख्याजातं तत् पूर्वकोष्ठयोः पूर्णं निवेशयेत्। *
ਹਲਾਯੁਧ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਕੋਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ **ਅਭਿਧਾਰਤਨਮਾਲਾ** ਹੈ, ਪਰ ਇਹ **ਹਲਾਯੁਧਕੋਸ਼ **ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

**ਕਵੀਰਹਸਯ **ਵੀ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਲਾਯੁਧ ਨੇ ਧਾਤ ਦੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
*

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* पिङ्गल द्वारा रचित छन्दःसूत्रम् (हलायुध की मृतसञ्जीवनी' टीका सहित)
* Halayudha's Abhidhanaratnamala: a Sanskrit vocabulary (1861)
* **हलायुध कोश** (भारतीय अंकीय पुस्तकालय)
* **हलायुध कोश**  (भारतीय अंकीय पुस्तकालय)
ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ

**ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ** (ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1949) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ 15ਵੇਂ  ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਗੲੇ ਹਨ ।ਉਹ ਮੋਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਉ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2002 ਤੋਂ 2004 ਤਕ ਆਪਣੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪੇਈ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਨਾਇਡੂ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1949 ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੇਲੋਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ V. R. ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਨੇੱਲੋਰ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ V. R. ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਉਮੇਦਪੁਰਾ

**ਉਮੇਦਪੁਰਾ** ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਸਰਸਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ੲੇਲਨਾਬਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਏਲਨਾਬਾਦ-ਸਿਰਸਾ ਸੜਕ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਏਲਨਾਬਾਦ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਕਰੀਬ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸਵਰਨ ਜੈਅੰਤੀ ਵਰ੍ਹੇ ਦੌਰਾਨ ਸਵੱਛਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਵੱਛ ਪਿੰਡ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3300 ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਰੀਬ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 4 ਹਜ਼ਾਰ ਏਕੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪੱਗ ਸਾਰੇ ਘਰ ਹੀ ਬਾਗੜੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਟ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਅਧਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ੀਗਰ, ਧਾਨਕ, ਘੁਮਿਆਰ, ਕੰਬੋਜ ਅਤੇ ਨਾਇਕ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਰ,ਰਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ,ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਿਵਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁੱਢਲਾ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਗਰਾਮ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਪਿਛੋਕੜ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਰਾਨ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਅਬਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕਸਵਾ ਗੋਤ ਦੇ ਡਾਲਾ ਰਾਮ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਸਾਤੂਡਾਨਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚੁਰੂ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਤੋਂ ਕਸਵਾ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਆਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਰੱਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਰੱਖ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਵੇ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੋਕ ਇਸ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਵਸਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸੇ ਉਮੀਦ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਉਮੇਦਪੁਰਾ ਪੈ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੋਤਿਸ਼

**ਜੋਤਿਸ਼ **ਵੇਦਾਂ ਜਿੰਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ, ਨਛੱਤਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਗੋਲ ਪਿੰਡਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਣਿਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਣਨਾ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 

ਭਾਰਤੀ ਆਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂਹੱਥਲਿਖਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ज्योतिर्विज्ञान: उत्पत्ति एवं विकास  (उज्जैन आज तक)
* वेदकालीन महर्षियों की देन-ज्योतिर्विज्ञान
* वैदिक ज्‍योतिष पर विनय झा का लेख

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੋਤਿਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਆ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੰਪੀਡਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ

**ਸੰਪੀਡਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Compressed Natural Gas, ਸੀਏਨਜੀ) ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਲਨਸ਼ੀਲ ਗੈਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਬਣੇ ਤਰਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੈਸ ਨੂੰ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਣ ਲਈ 200 ਤੋਂ 250 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਸੈ.ਮੀ. ਤੱਕ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਨੂੰ ਦਬਾਕੇ ਘੱਟ ਕਰਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਗਹ ਘੱਟ ਘੇਰੇ ਅਤੇ ਇੰਜਨ ਵਿੱਚ ਉਪਯੁਕਤ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦਾ ਹੀ ਸੰਪੀਡਿਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੀਏਨਜੀ ਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਗਠਨ ਵੀ ਉਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਦਬਾਈ ਗਈ ਗੈਸ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ.ਏਨ.ਜੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਮੀਥੇਨ, ਈਥੇਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਪੇਨ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ.ਏਨ.ਜੀ. ਵੀ ਰੰਗਹੀਨ, ਗੰਧਹੀਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਹੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਹਵਾ ਤੋਂ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ ਹਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬਾਲਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਥੇਨ ਗੈਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਨ ਰੂਪ 'ਤੇ 75-98 % ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨ੍ਹੂੰ ਅਕਸਰ 200 ਤੋਂ 220 'ਬਾਰ' (ਯਾਨੀ 20-22 ਮੇਗਾਪਾਸਕਲ) ਦੇ ਸਿਲਿੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੰਡਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਡੀਜਲ ਇੰਜਨ ਅਤੇ ਪਟਰੋਲ ਇੰਜਨ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ 200 ਬਾਰ ਤੋਂ 5 ਬਾਰ ਉੱਤੇ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਲਗਭਗ 1.3 ਬਾਰ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਯੁਮੰਡਲੀਏ ਦਬਾਅ ਤੋਂ 200 ਗੁਣਾ ਜਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਹ ਗੈਸ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਹੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲਣ ਗੈਸ
ਅਲਕਾਪੁਰੀ

**ਅਲਕਾਪੁਰੀ, **ਜਿਸਨੂੰ ਅਲਕਪੁਰੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪੌਰਾਣਿਕ ਨਗਰ ਹੈ ਇਥੇ ਯਕਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ। ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ  ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਉਲੇਖ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮੇਘਦੂਤ ਵਿੱਚ ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਦਾ ਉਲੇਖ ਅਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਦੇ ਕੋਲ ਅਲਕਮੰਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ 
ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮੇਘਦੂਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯਕਸ਼ਾਦ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। "गंतव्या ते वसतिरलका नाम यक्षेश्वराणाम्" (ਮੇਘਦੂਤ) 
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਉਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ।
"तस्योत्संगे प्रणयनिड्व स्नस्तगंगादुकूलं, न त्वं दृष्टवा न पुनरलकां ज्ञास्यसे कामचारिन।
या व: काले वहति सलिलोद्गारमुच्चैर्विमानैर्मुक्ताजाल ग्रथितमलकं कामिनीवाभ्रवृन्दम्।"(ਮੇਘਦੂਤ)
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ 'तस्योत्संगे' ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਬਤ ਭਾਵ ਕੈਲਾਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* अलकापुरी

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਪੱਦੀ ਮਤਵਾਲੀ

ਪੱਦੀ ਮਤਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ।

## ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ
## ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ
### ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ
### ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਥਾਵਾਂ
### ਸਹਿਕਾਰੀ ਥਾਵਾਂ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
## ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰੋਹ
## ਪਿੰਡ ਦੀਆ ਮੁੱਖ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ
## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
## ਪਹੁੰਚ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਕਲਪ (ਵੇਦਾਂਗ)

**ਕਲਪ**  (ਹਿੰਦੀ : कल्प ) ਵੇਦ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਗ ਸਿੱਖਿਆ, ਨਿਰੁਕਤ, ਵਿਆਕਰਨ, ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ  ਜੋਤਸ਼ ਹਨ। ਹੋਰਨਾ ਵੈਦਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਲਪਗ੍ਰੰਥ ਜਾਂ ਕਲਪਸੂਤਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ  ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ।

## ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਸੰਹਿਤਾ(ਮੰਤਰ ਸਾਹਿਤ),  ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੁ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵੇਦ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਕਲਪ. ਵਿਆਕਰਨ, ਨਿਰੁਕਤੀ, ਛੰਦਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਇਸਦੇ ਛੇ ਭਾਗ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਕਾਰ 
ਇਸ ਕਲਪ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਸੰਸਕਾਰਾਂ, ਯੱਗਾਂ ਅਤੇ ਵਰਣਆਸ਼ਰਮ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਵਿਧੀਵਿਧਾਨ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਕਲਪਸੂਤਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ - 
* ਸਰੂਸ਼ੂਤਰ
* ਗ੍ਰਹਿਸੂਤਰ
* ਧਰਮਸੂਤਰ

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* पं॰ बलदेव उपाध्याय : वैदिक साहित्य और संस्कृति; 
* वाचस्पति गैरोला : संस्कृत साहित्य का इतिहास; 
* डॉ॰ राजवंश सहाय 'हीरा' : संस्कृत साहित्यकोश।

## ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ 
* ਮੀਮਾਂਸਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਭਾਰਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵਨਾ

**ਭਾਰਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵਨਾ** ਜਾਂ ਇੰਡੋੋਬੋਬੀਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਭਾਰਤ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਹੈ। ਇੰਡੋਫੋਬੀਆ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। "ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।।"

## ਮੀਡੀਆ 
### ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. 
## ਹਵਾਲੇ
ਹਰੈਕਲੀਯੁਸ

**ਹਰੈਕਲੀਯੁਸ **(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Heraclius**,**, ਯੂਨਾਨੀ:' c. 575 – ਫਰਵਰੀ 11, 641)  ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ (ਪੂਰਬੀ ਰੋਮਨ) ਦਾ 610 ਤੋਂ 641 ਤੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 575
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 641
ਐਸ਼ਲੇ ਬਲੂ

**ਐਸ਼ਲੇ ਬਲੂ **(ਜਨਮ **ਓਰੀਆਨਾ ਸਮਾਲ** ਜੁਲਾਈ 8, 1981) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ  ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵਿਵਿਡ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ *ਹਸਟਲਰ*  ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਲੂ ਦਾ ਜਨਮ ਥਾਉਜ਼ੈਂਡ ਓਕਸ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਕਈ ਬਾਲਗ ਵੀਡੀਓ ਨਿਊਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਸਲਾਨਾ ਔਰਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2004 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਜੇਐਮ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ ਕਾਂਟਰੈਕਟ  ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗਰਲਵਰਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ ਇਹ ਕਾਂਟਰੈਕਟ 14 ਫ਼ਰਵਰੀ, 2007 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ "ਥ੍ਰੀ ਠੱਗ ਮਾਈਸ" ਲਈ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* **2003** ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਰੀਮ ਡ੍ਰੀਮ ਲਈ
* **2004** ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਲਾਨਾ ਔਰਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕ ਲਈ
* **2004** ਏਵੀਐਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਲਾਨਾ ਔਰਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕ ਲਈ
* **2004** ਏਵੀਐਨ ਅਵਾਰਡ ਵਧੀਆ ਸਾਰੇ-ਕੁੜੀ ਸੈਕਸ ਸੀਨ (ਵੀਡੀਓ) – *ਦ ਵਿਓਲੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਜੈਸਿਕਾ ਡਾਰਲਿਨ* (ਜੈਸਿਕਾ ਡਾਰਲਿਨ, ਬਰਾਂਡੀ ਲੀਅਨਜ਼, ਲਾਨਾ  ਮੂਰ, ਹੋਲੀ ਸਟੀਵਨਜ਼, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਰੇ ਰੇ & ਫਲਿੱਕ ਸ਼ਗਵਲ)
* **2004** ਆਦਮ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਗਾਈਡ ਅਵਾਰਡ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ (ਵੀਡੀਓ) – *ਗਰਲਵਰਟ 4*
* **2005** ਆਦਮ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਗਾਈਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਲਾਨਾ ਔਰਤ ਪ੍ਰਫਾਮਰ ਲਈ
* **2005** ਏਵੀਐਨ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਤਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀ&mdash;ਵੀਡੀਓ – *ਅਡੋਰ*
* **2005** ਏਵੀਐਨ ਅਵਾਰਡ ਵਧੀਆ ਸਾਰੇ-ਕੁੜੀ ਸੈਕਸ ਸੀਨ (ਵੀਡੀਓ) ਲਈ – *ਦ ਵਿਓਲੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਔਡ੍ਰੇ ਹਾਲੈਂਡਰ * ( ਔਡ੍ਰੇ ਹਾਲੈਂਡਰ, ਜਿਆ ਪਾਲੋਮਾ, ਟਿਲਾ ਵਿਨ, ਬ੍ਰੋਡੀ ਅਤੇ ਕੇਲੀ ਕਲਿਨ)
* **2005** ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਅਵਾਰਡ ਵਧੀਆ ਕੁੜੀ ਨੂੰ/ਕੁੜੀ ਸੀਨ ਲਈ– *ਦ ਗਰਲਵਰਟ ਔਡਰੇ ਹਾਲੈਂਡਰ *(ਔਡਰੇ ਹਾਲੈਂਡਰ, ਜਿਆ ਪਾਲੋਮਾ, ਟਿਲਾ ਵਿਨ, ਬ੍ਰੋਡੀ ਅਤੇ ਕੇਲੀ ਕਲਿਨ)
* **2007** ਏਵੀਐਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੈਕਸ ਸੀਨ ਲਈ – *ਗਰਲਵਰਟ 11* (ਅੰਬਰ ਵਾਇਲਡ ਅਤੇ ਸਟੀਵਨ ਫਰੈਂਚ)
* **2013** ਏਵੀਐਨ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਡਾਟਾਬੇਸ
* ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਡਾਟਾਬੇਸ
* ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਨਾਲ ਐਸ਼ਲੇ ਨੀਲੇ ਤੱਕ ਅਕਤੂਬਰ 2005
* ਐਸ਼ਲੇ ਨੀਲੇ ਦੇ ਬਲਾਗ  'ਤੇ ਡੇਵ Naz ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਵੈੱਬ ਸਾਈਟ
* ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਨਾਲ Oriana ਛੋਟੇ ਯੱਕਾ ਐਸ਼ਲੇ ਨੀਲੇ  - 11 ਜਨਵਰੀ, 2013 ਨੂੰ
* "4 ਪੋਰਨ ਸਿਤਾਰੇ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ" 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਮਤਾ ਖਰਬ

**ਮਮਤਾ ਖਰਬ** (ਜਨਮ 26 ਜਨਵਰੀ 1982, ਰੋਹਤਕ, ਹਰਿਆਣਾ) ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਹਨ 
2002 ਦੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਗੇਮਜ਼ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ. ਉਸਨੇ 2007 ਦੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਚੱਕ ਡੀ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਚੌਟਾਲਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ. ਹੁਣ ਉਹ ਹਰਿਆਣੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਡਿਪਟੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਹੈ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਮਲਾ ਗੜਬੜ ਹੈ

"**ਮਾਮਲਾ ਗੜਬੜ ਹੈ**" ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 1984 ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਘਰ ਦੀ ਕਾਲਜ ਜਾ ਰਹੀ ਕੁੜੀ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਲਈ ਮਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਮਾਂਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ "ਮਾਮਲਾ ਗੜਬੜ ਹੈ" ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

### ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਸਟ 
* ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ (ਅਮਰਜੀਤ)
* ਦਲਜੀਤ ਕੌਰ (ਕਿੱਟੀ)
* ਮੇਹਰ ਮਿੱਤਲ (ਮਿਸਤਰੀ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਗੋਰਾਇਆ ਵਾਲਾ)
* ਰਾਮ ਮੋਹਨ (ਕਿੱਟੀ ਦਾ ਅੰਕਲ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ

"**ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ**" ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ 1980 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟੀਵੀ ਤੇ ​​ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਗੀਤ ਮਾਨ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੀਤ ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਮਲਾ ਗੜਬੜ ਹੈ (1984) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ, ਦਲਜੀਤ ਕੌਰ, ਮੇਹਰ ਮਿੱਤਲ, ਰਾਮ ਮੋਹਨ, ਰਤਨ ਔਲਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਮਿਊਜ਼ਕ ਵੀ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਟਾਈਟਲ ਗਾਣਾ "ਮਾਮਲਾ ਗੜਬੜ ਹੈ" ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ।

## ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ 
ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ - ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ

ਕੁਛ ਤੇ ਕਰੋ ਸੱਜਣ

ਤੌਬਾ ਖੁਦਾ ਦੇ ਵਾਸਤੇ, ਕੁਛ ਤੇ ਡਰੋ ਸੱਜਣ

ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ - ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ

ਨਾਜ਼ੁਕ ਜਾ ਦਿਲ ਹੈ ਮੇਰਾ

ਤਿਲਕੀ ਦਿਲ ਹੋਇਆ ਤੇਰਾ

ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਵੇ

ਖਾਣ ਨੂੰ ਪਵੇ ਹਨੇਰਾ

ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਤੇ ਖਾਂਦਾ

ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਨਵਾਂ ਸਵੇਰਾ

ਏਦਾਂ ਜੇ ਹੁੰਦੀ ਐਸੀ

ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਵੇਂ ਬਸੇਰਾ

ਇਕੋ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਤੈਨੂੰ

ਮਰਜੇ ਗਾ ਆਸ਼ਕ ਤੇਰਾ

ਹੋ ਜਿੱਦ ਨਾ ਕਰੋ ਸੱਜਣ

ਦਿਲ - ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ - ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ..

ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਜੇ ਮੰਨੋ 

ਦਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਨਾ ਲਾਣਾ 

ਦਿਲ ਨੂੰ ਐਦਾਂ ਸਮਝਾਣਾ 

ਹਾਏ ਦਿਲ ਨੂੰ ਐਦਾਂ ਸਮਝਾਣਾ 

ਇਸ਼ਕ ਅੰਨਿਆਂ ਕਰੇ ਸੁਜ਼ਾਖਿਆਂ ਨੂੰ 

ਤੇ ਏਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਕੋਈ ਨਾ ਮਰਜ਼ ਲੋਕੋ

ਜੇ ਕਰ ਲਾ ਬਹੀਏ ਫਿਰ ਸਾਥ ਦਇਏ 

ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਏ ਫਰਜ਼ ਲੋਕੋ 

ਜੇ ਕਰ ਕਿਤੇ ਲੱਗ ਵੀ ਜਾਵੇ 

ਸੱਜਣਾ ਦੀ ਗਲੀ ਨਾ ਜਾਣਾ 

ਨਹੀਂ ਤੇ ਪੈ ਸੀ ਪਛਤਾਣਾ 

ਸੱਜਣਾ ਦੀ ਗਲੀ ਦੇ ਲੜਕੇ 

ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖ਼ਾਰ ਖਾਣ ਗੇ 

ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਗੇ ਫੜ ਕੇ

ਤੇਰੇ ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਗੇ 

ਲੜਕੀ ਦਾ ਪਿਓ ਬੁਲਵਾ ਕੇ

ਐਸੀ ਫਿਰ ਮਾਰ ਕਰਨ ਗੇ

ਹੋ ਕੁਛ ਤੇ ਡਰੋ ਸੱਜਣ 

ਦਿਲ - ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ 

ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਪੁਛੋ ਹੀ ਨਾ

ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੈ 

ਪਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੋਲੇ ਹੋਵੇ

ਪਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਾਪਤਾ ਹੈ

ਇਸੇ ਨੇ ਦਰਦ ਅਵੱਲੇ

ਦਰਦਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਦਵਾ ਹੈ

ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜੇ ਦਿਲ

ਤਾ ਫਿਰ ਇਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੈ

ਫਿਰ ਤਾ ਇਹ ਕੁਝ ਨੀ ਵੇਹਂਦਾ

ਚੰਗਾ ਹੈ ਕੀ ਬੁਰਾ ਹੈ 

ਮੈਂ ਹਾਂ ਬਸ ਮੈਂ ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ 

ਕਿਹੜਾ ਸਾਲਾ ਖੁਦਾ ਹੈ 

ਦਿਲ ਦੇ ਨੇ ਦਰਦ ਅਵੱਲੇ

ਆਸ਼ਿਕ਼ ਨੇ ਰਹਿੰਦੇ ਕੱਲੇ

ਤਾਹੀਓਂ ਤਾ ਲੋਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਆਸ਼ਿਕ਼ ਨੇ ਹੁੰਦੇ ਝੱਲੇ

ਸੱਜਣਾ ਦੀ ਯਾਦ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਨੀ ਇਹਨਾਂ ਪੱਲੇ 

ਦਿਲ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੋ

ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੋਲੋਂ

ਇਹਨੂੰ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖੋ 

ਨਜ਼ਰਾਂ ਕਿਤੇ ਲਾ ਨਾ ਬੈਠੇ 

ਚੱਕਰ ਕੋਈ ਪਾ ਨਾ ਬੈਠੇ 

ਇਹਦੀ ਲਗਾਮ ਕੱਸੋ ਜੀ

ਧੋਖਾ ਕਿਤੇ ਖਾ ਨਾ ਬੈਠੇ 

ਹੋ ਦਿਲ ਤੋਂ ਡਰੋ ਸੱਜਣ 

ਦਿਲ -  ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ - ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ

ਮਾਨ ਮਰਜਾਣੇ ਦਾ ਦਿਲ

ਤੇਰੇ ਦੀਵਾਨੇ ਦਾ ਦਿਲ 

ਹੁਣੇ ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਸੀ

ਤੇਰੇ ਪਰਵਾਨੇ ਦਾ ਦਿਲ

ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਬੜਾ ਹੈ

ਆਪਣੇ ਬੇਗਾਨੇ ਦਾ ਦਿਲ

ਦਿਲ ਨਾ ਜੇ ਦਿਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇ 

ਸੜਦਾ ਜਮਾਨੇ ਦਾ ਦਿਲ

ਹਰ ਦਮ ਜੋ ਸੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ

ਓਹੀ ਇੱਕ ਆਨੇ ਦਾ ਦਿਲ 

ਦਿਲ ਨੂੰ ਜੇ ਲਾਉਣਾ ਹੀ ਹੈ 

ਬਸ ਇੱਕ ਥਾਂ ਲਾ ਹੀ ਛੱਡੋ

ਛੱਡੋ ਜੀ ਛੱਡੋ ਛੱਡੋ

ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਜੀ ਛੱਡੋ ਜੀ ਛੱਡੋ ਛੱਡੋ 

ਚੰਗਾ ਹੈ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ 

ਕਰਦਾ ਹੈ ਬੜੀ ਖਰਾਬੀ

ਜਿਥੇ ਵੀ ਵਿਹਲਾ ਬਹਿੰਦਾ

ਦਿਲ ਵੀ ਬਸ ਉਸਨੂੰ ਦੇਵੋ

ਦਿਲ ਦੀ ਜੋ ਰਮਜ਼ ਪਛਾਣੇ

ਦੁੱਖ ਸੁਖ ਸਹਾਈ ਹੋ ਕੇ

ਆਪਣੇ ਜੋ ਫਰਜ਼ ਪਛਾਣੇ

ਦਿਲ ਹੈ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ

ਟੁੱਟਿਆ ਫਿਰ ਰਾਸ ਨੀ ਆਉਣਾ 

ਹੋ ਪੀੜਾਂ ਹਰੋ ਸੱਜਣ

ਦਿਲ - ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ - ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ 

## ਹਵਾਲੇ
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ

**ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ** ਜਿਸਨੂੰ (**ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1877 ਤੋਂ ਖੇਡਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਟੀਮ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਟੀਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ 1970-71 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਟਵੰਟੀ20 ਮੈਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ 2004-05 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਨੇ 801 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ, 377 ਜਿੱਤੇ ਹਨ, 215 ਹਾਰੇ ਹਨ, 207 ਡਰਾਅ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ 2 ਮੈਚ ਟਾਈ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਦੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਦੀ ਟੀਮ ਹੈ। 29 ਮਾਰਚ 2017 ਅਨੁਸਾਰ ਆਈਸੀਸੀ ਟੈਸਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 108 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਟੀਮ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।

ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 901 ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ, 554 ਜਿੱਤੇ ਹਨ, 304 ਹਾਰੇ ਹਨ, 9 ਮੈਚ ਟਾਈ ਰਹੇ ਅਤੇ 34 ਮੈਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ (ਰੱਦ) ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਓਡੀਆਈ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਟੀਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੀਡ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਮ ਦੀ ਇਹ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੀਮ ਸੱਤ ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ (1975, 1987, 1996, 1999, 2003, 2007 ਅਤੇ 2015) ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੰਜ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ; 1987, 1999, 2003, 2007 ਅਤੇ 2015। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਟੀਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਹੈ। (1996, 1999, 2003 ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ)। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ (1999, 2003 ਅਤੇ 2007) ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ (2011 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੂਸਰੀ ਟੀਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ (2015 ਦਾ) ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਟੀਮ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ 34 ਜਿੱਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਉਦੋਂ ਰੁਕਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ 4 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟੀਮ 2006 ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਵੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 93 ਟਵੰਟੀ20 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ, 47 ਜਿੱਤੇ ਹਨ, 43 ਹਾਰੇ ਹਨ, 2 ਮੈਚ ਟਾਈ ਰਹੇ ਅਤੇ 1 ਮੈਚ ਦਾ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਇਆ।

## ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਇਤਿਹਾਸ
*ਲਾਲ ਬਕਸਾ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ।*

### ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
### ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 
### ਆਈਸੀਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ
### ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ
### ਸਨਮਾਨ
ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ (5): 1987, 1999, 2003, 2007, 2015

ਆਈਸੀਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ (2): 2006, 2009

ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟੀਮ ਲਈ ਲਾਊਰੀਅਸ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪੋਰਟਸ ਪੁਰਸਕਾਰ (1): 2002

## ਖਿਡਾਰੀ
**Key**
* S/N – ਕਮੀਜ਼ ਨੰਬਰ
* C - ਕੰਟਰੈਕਟ 'ਤੇ (Y = ਕੰਟਰੈਕਟ 'ਤੇ ਰਿਹਾ)

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ - ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਵਾਰਿਸ

**ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ - ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਵਾਰਿਸ** (English: Waris Shah: Ishq da Waris) 2006 ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੋਜ ਪੁੰਜ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ, ਜੂਹੀ ਚਾਵਲਾ ਅਤੇ ਦਿੱਵਿਆ ਦੱਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ ਹੀਰ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੰਨੀ ਗਈ ਅਤੇ 54 ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। 

## ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਸਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
# http://www.imdb.com/title/tt0892113/
# https://en.wikipedia.org/wiki/Waris_Shah:_Ishq_Daa_Waaris

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2006 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ
ਮੰਤਰ

**ਮੰਤਰ  **(ਹਿੰਦੀ : मन्त्र,ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : Mantra) ਸ਼੍ਰੂਤੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ *ਵਿਚਾਰਨਾ /ਚਿੰਤਨ *ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਣਾ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣੇ ਹਨ। ਮੰਤਰ ਵੀ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਧਾਰਨ ਵਾਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਨੂੰ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਬਲਕਿ ਬੰਧਨ ਮੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।  

## ਅਧਿਅਾਤਮਕ 
**ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ** :ਮੰਤਰ ਉਹ ਧੁਨੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਤਰੰਗਨਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੋ ਭੇਦ ਹਨ: ਨਾਦ (ਸ਼ਬਦ), ਦੂਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਮਾਰਟੀਨਾ

**ਮਾਰਟੀਨਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Martina**, ਮੌਤ: 641 ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ (ਪੂਰਬੀ ਰੋਮਨ) ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਇਹ ਹਰੈਕਲੀਯੁਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਇਹ ਹਰੈਕਲੀਯੁਸ ਦੀ ਭੈਣ ਮਾਰੀਆ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 6ਵੀ ਸਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 6ਵੀ ਸਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਨ ਲੋਕ
ਮੇਲਿਸਾ ਹੀਲ

**ਮੇਲਿਸਾ ਹੀਲ**, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਏਵੀਐਨ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਹੀਲ ਨੇ ਬਾਲਗ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 1993 ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਕਈ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ  200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਕੋਰਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਏਵੀਐਨ ਅਵਾਰਡਸ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੀਲ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਪੇਨੇਟ੍ਰੇਟਰ 2 ਲਈ  ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰਾ&#x2014;ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। 1998 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਪਾਲ ਥੋਮਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬੈਡ ਵਾਇਫਸ ਲਈ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ&#x2014;ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। 

## ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ 
ਹੀਲ ਨੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਊਥ ਪਾਰਕ ਦੇ ਪੌਰਨ-ਸਰੂਪ ਕਾਮੇਡੀ ਓਰਗਾਜ਼ਮੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਟ੍ਰੇ ਪਾਰਕਰ ਅਤੇ ਮੱਟ ਸਟੋਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਗੈਰ-ਲਿੰਗੀ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ *ਬੀਓਂਡ ਫਕਡ: ਏ ਜੋਮਬੀਏ ਓਡੀਸੀ* ਅਤੇ ਪੌਰਨ ਪਾਰੋਡਸ *ਅੰਡਰਵਰਲਡ* ਅਤੇ *ਮਿਜ਼ਉਰ X* ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1997 ਏਵੀਐਨ ਪੁਰਸਕਾਰ – ਵਧੀਆ ਸਾਰੇ-ਕੁੜੀ ਸੈਕਸ ਸੀਨ, ਫ਼ਿਲਮ (*ਡ੍ਰੀਮਸ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਇਰ*)
* 1997 ਏਵੀਐਨ ਪੁਰਸਕਾਰ – ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰਾ&#x2014;ਫ਼ਿਲਮ (*ਪੇਨੇਟ੍ਰੇਟਰ 2: ਗਰੌਗਫ਼ਕ ਡੇ*)
* 1998 ਏਵੀਐਨ ਪੁਰਸਕਾਰ – ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ&#x2014;ਫ਼ਿਲਮ (*ਬੈਡ ਵਾਇਫ਼ਸ*)
* 2014 ਏਵੀਐਨ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ
* 2015 ਐਕਸਆਰਸੀਓ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਹੀਲ ਸਾਨ ਫ੍ਰਾਂਸਸਿਸਕੋ ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਲ ਵਾਸੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਵਧੇਰੇ ਬਚਪਨ ਬੈਲੇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਇੱਕ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਡਾਟਾਬੇਸ
* ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਡਾਟਾਬੇਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਾਲੀਏ ਵਾਲਾ

*ਕਾਲੀਏ ਵਾਲਾ *' ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਪਿੰਗਲ

**ਪਿੰਗਲ **(ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: पिङ्गल) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ  ਅਤੇ ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰ  ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਹਨ। ਜਨਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪਾਣਿਨੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਨ।

## ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਟੀਕੇ 
*  **ਵਰਤਰਾਤਨਕਰ**- ਕੇਦਾਰਭੱਟ ਦੁਆਰਾ 8ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ
*  **ਤਾਤਪ੍ਰਯਾਟੀਕਾ**- ਤ੍ਰੀਵਿਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ 12ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ
*  **ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ**- ਹਲਾਯੁਧ ਦੁਆਰਾ 13ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ

## ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਛੰਦ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Date of Pingala - Origin of Binary Computation 
* Binomial theorem in Ancient India
* पिङ्गलछन्दःसूत्रम् (संस्कृत विकिस्रोत)
* पिङ्गल छन्दःरसूत्र

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਣਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ
ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਣੀ ਸਿਵਾਚ

**ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਣੀ ਸਿਵਾਚ** (ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ, 1974) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ। 2008 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ "ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਨਿਖਾਰ ਲਿਆ ਸਕੇ"। ਟੀਮ ਵਲੋਂ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੀਵੇਚ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲੀ ਮੌਕੇ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ [...] ਮੇਰੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮਿਡ ਫੀਲਡ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸੀਤਾ ਗੁਸੈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਮਿਡਫੀਲਡ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਥੰਮ ਰਾਂਜੀਤਾ ਅਤੇ ਰੋਸਾਲਿਦ ਰਾਲਟ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸਨ, ਹੁਣ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਆਉ।"

2002 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਟੀਮ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਚ ਬਣਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਿਵਾਚ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਗੁੜਗਾਓਂ ਨੇੜੇ ਝਾਰਸਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ. ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਚੰਦ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਝਾਰਸਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ। ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹੈਡ ਮਾਸਟਰ ਰਘਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਨੇ ਹਾਕੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਣੀ ਸਿਵਚ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਚ ਹੈ।

## ਨੋਟਸ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Biography 
* Commonwealth Games Biography 
* http://www.stick2hockey.com/Article/WOMEN-DAY--Story-of-a-gritty-mother-of-two-/10954.html 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੁਦਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ?

ਕੁਦਰਤ ਵਿਰੁੱਧ? ਨੈਚੂਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਓਸਲੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਾਰਵੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਦੇ ਵਾਪਰਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਜ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਸੱਜੇ ਵ੍ਹੇਲ ਅਤੇ ਗਿਰਫ਼ਾਂ ਇੱਕੋ ਲਿੰਗ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦੂਸਰੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਾਇਬਘਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ "ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਨੂੰ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ ... ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੈ ਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਵਹਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।" ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਬਰੂਸ ਬੈਗੇਮਹਿਲ ਅਤੇ ਜੋਨ ਰੱਗਰਡਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ "ਬਰੇਕ" ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਨਾਰਵੇਜਿਅਨ ਆਰਕਾਈਵ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਥਾਰਟੀ (ਏ.ਬੀ.ਐੱਮ.) ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਵਰਜਿਤ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਾਇਬ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਏਬੀਐਮ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸਿਤੰਬਰ 2006 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2007 ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਮੂਹਾਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਸਿਆਤਮਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਗਾਇਬ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ "ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ।" ਅਜਿਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
### Footnotes 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੁਕਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ
ਚੱਕ ਜਵਾਨਾ

**ਚੱਕ ਜਵਾਨਾ** (English: Chakk jawana) ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ 2010 ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੁਣੌਤੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ, ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਪਟਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ (ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ) ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਅਤੇ ਗੌਰਵ ਕੱਕਰ, ਮਾਡਲ ਡੋਡਾ, ਗੁਰਕੀਰਤਨ, ਸੋਨਲ ਮੀਨੋਚਾ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਧਾਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ 
ਰੁਪਿੰਦਰ ਚਾਹਲ ... (ਕਹਾਣੀ)

ਬਾਲੀ ਜੰਜੁਆ ... (ਪਟਕਥਾ)

ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੰਜੁਆ ... (ਲੇਖਕ)

ਮਨਜੀਤ ਮਾਨ ... (ਪਟਕਥਾ)

ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ... (ਕਹਾਣੀ)

ਰਾਜੇਸ਼ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ... (ਵਾਰਤਾਲਾਪ)

## ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਸਟ 
ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ...(ਕੈਪਟਨ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ)

ਜੋਨੀਤਾ ...(ਬਿੰਨੀ - ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਪਤਨੀ)

ਗੌਰਵ ਕੱਕਰ ਰਾਜਾ ...ਰਾਜਬੀਰ ਸਿੰਘ

ਸੋਨਲ ਮਿਨੋਚਾ ... ਨਮਨ

ਰਾਣਾ ਰਣਬੀਰ ... ਮਾਸਟਰ

ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ... ਡਾਲਰ

ਦੀਪ ਜੋਸ਼ੀ ... ਤੱਲੀ (ਪ੍ਰਦੀਪ ਜੋਸ਼ੀ ਵਜੋਂ)

ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ... ਬੂਟਾ (ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੇ.ਜੇ. ਸਿੰਘ)

ਹਰਸ਼ਕਰਨ ... ਸ਼ਿੰਡਾ (ਹੈਰੀ ਸ਼ਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ)

ਗੁੱਡੂ ... ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ - ਕੈਪਟਨ ਦੇ ਪਿਤਾ

ਸ਼ੰਮੀ ਮਲਹੋਤਰਾ ... ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ - ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਮਾਂ

ਗੁਰਕੀਰਤਨ ... ਸਰਪੰਚ ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ

ਰੂਪਿੰਦਰ ਰੂਪੀ

ਸੋਨੀ ਸਿੱਧੂ

ਜੱਸੀ

ਚੰਦਰ ਕਾਲਰਾ ... (ਚੰਦ੍ਰ ਕਾਲਰਾ ਵਜੋਂ)

ਪਾਰਕੇਸ਼ ਗੱਧੂ ... (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਧੂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ)

ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ

ਤਰਲੋਚਨ ਗੋਗੀ

ਤਰਲੋਚਨ ਸਿਵਿਆ

ਹਾਰਬੀ ਸੰਘਾ

ਨਾਗੇਨੇਦਰ ਗਖਰ ... (ਨਾਗਿੰਦਰ ਗਖਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ)

ਮਲਕੀਤ ਰੋਨੀ

ਸ਼੍ਰੀ ਪੂਰਬ

ਸਰਬਜੀਤ ਰਿਸ਼ੀ

ਅਮਨ ਸਿੱਧੂ

ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ

ਪੱਪੂ

ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ

ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

### ਸੰਗੀਤ 
* ਜੈਦੇਵ ਕੁਮਾਰ

### ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਆਰ.ਏ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ

### ਫ਼ਿਲਮ ਐਡੀਟਿੰਗ 
* ਓਮਕਾਰਨਾਥ ਭਕਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
# http://www.imdb.com/title/tt1596721/fullcredits?ref_=tt_ov_st_sm

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਿਨ ਸੇਜ

**ਸਿਨ ਸੇਜ **(ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ, 1983), ਸਟੇਜੀ ਨਾਂ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਤੀਬਰ ਲੈਸਬੀਅਨ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਨਗਨ ਮਾਡਲ ਹੈ।
ਇਸਨੇ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2002 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 150 ਦੇ ਲਗਭਗ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਸੇਜ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਮੱਧ ਵਰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਇਸ  ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਨੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬਾਲਗ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਹੋਟ ਟੋਪਿਕ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਲਿਵ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਵੇਟਰੈਸ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਡਾਟਾਬੇਸ
* ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਡਾਟਾਬੇਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ

**ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 1973, ਪੰਜਾਬ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ, ਅਤੀਤੀ ਸ਼ਰਮਾ, ਸਰਗੁਨ ਮਹਿਤਾ, ਅਮੀ ਵਿਰਕ ਅਤੇ ਬਿਨੀਵ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ' ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਸਫਲ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਗੂਰਜ (2015) ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ 2015 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ। ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੋਲੀਵੁਡ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 5 ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਮਰਜੀਤ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਦਿਲਕਸ਼ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸੰਸਥਾ 'ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਣ ਹਸੀ ਥਾਣਾ' (1998) ਲਈ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਨੀਸ ਬਜ਼ਮੀ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਜੂ ਚਾਚਾ (2000) ਅਤੇ ਬਲੈਕਮੇਲ (2005) ਲਈ ਅਨਿਲ ਦੇਵਗਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ. ਰੋਹਿਤ ਸ਼ੈੱਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਜ਼ਮੀਨ (2003)। ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ 'ਵਾਰੀਸ ਸ਼ਾਹ' ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਮਨੋਜ ਪੁਜ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਇਸ਼ਕ ਦਹ ਵਾਰਿਸ (2006) ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਸੀ।

ਸਿਮਰਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ, ਜੋਨੀਤਾ ਡੋਡਾ, ਰਾਣਾ ਰਣਬੀਰ, ਕਰਮਜੀਤ ਅੰਮੋਲ, ਅਤੇ ਹੈਰੀ ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਚੱਕ ਜਵਾਨਾ (2010) ਨਾਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਡੈਡੀ ਕੂਲ ਮੁੰਡਈ ਫੂਲ (2013) ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਸ਼ ਵਰਮਾ, ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ, ਇਹਾਨਾ ਢਿਲੋਂ, ਯੁਵਾਕਾ ਚੌਧਰੀ, ਜਸਵਿੰਦਰ ਭੱਲਾ, ਅਮਰ ਨੂਰੀ ਅਤੇ ਰਾਣਾ ਰਣਬੀਰ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਉਦਘਾਟਨੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੁਲ੍ਹਦੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 2.60 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ। ਸਿਮਰਜੀਤ ਦਾ ਅਗਲਾ ਉਦਹਾਰਕ ਫਿਲਮ ਬਾਜ਼ (2014) ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਬੂ ਮਾਨ, ਪੂਜਾ ਵਰਮਾ, ਯੋਗਰਾਜ ਸਿੰਘ, ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ ਅਤੇ ਮੁਕਲ ਦੇਵ ਨੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਨੈਗੇਟਿਵ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ, ਅਦੀਤੀ ਸ਼ਰਮਾ, ਸਰਗੁਨ ਮਹਿਤਾ, ਅਮੀ ਵਿਰਕ ਅਤੇ ਬੀਨੂ ਢਿਲੋਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ ਆਂਗਰੇਜ (2015), ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਅਮੇਮੀ ਵਿਰਕ, ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ, ਕਾਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸਦੀ ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਾਮੇਡੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪਿੰਕ, ਪਟਿਆਲਾ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ। ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੇਲਦਾਰ 11 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
### ਡਾਇਰੈਕਟਰ 
* *Nikka Zaildar* (Released)
* *Angrej* (2015)
* *Baaz* (2014)
* *Daddy Cool Munde Fool * (2013)
* *Chak Jawana* (2010)

### ਲੇਖਕ 
* *Chak Jawana* (2010)

### ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ 
* 2006 *Waris Shah: Ishq Daa Waaris*
* 2005 *Blackmail*
* 2003 *Zameen*
* 2000 *Raju Chacha*
* 1998 *Pyaar To Hona Hi Tha*

## ਅਵਾਰਡ 
; ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2016
* PTC Punjabi Film Awards 2016(2015) ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਵਧੀਆ ਡਾਇਰੈਕਟਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਬੀਹਾ ਖ਼ਾਨੁਮ

**ਸਬੀਹਾ ਖ਼ਾਨੁਮ** ਪੰਜਾਹ ਅਤੇ ਸੱਠ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਸਬੀਹਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮੀ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਮੁਸੱਰਤ ਨਜ਼ੀਰ, ਨਗ਼ਮਾ ਅਤੇ ਫਿਰਦੌਸ ਆਲੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ‘ਕਾਤਿਲ’, ‘ਸਰਫਰੋਸ਼’, ‘ਸਰਦਾਰ’, ‘ਹਸਰਤ’, ‘ਕਨੀਜ਼’, ‘ਦੇਵਰ ਭਾਬੀ’, ‘ਪਾਕ ਦਾਮਨ’, ‘ਮੁਹੱਬਤ’ ਅਤੇ ‘ਏਕ ਰਾਤ’ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਸਬੀਹਾ ਖ਼ਾਨੁਮ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1936 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰਾ ਇਕਬਾਲ ਬੇਗ਼ਮ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਸਬੀਹਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗ਼ਮ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਟਕਕਾਰ ਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨਫ਼ੀਸ ਖ਼ਲੀਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ। ਸਬੀਹਾ ਦਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਾ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਝ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ਲੀਲੀ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਨਾਟਕ ‘ਬੁੱਤ ਸ਼ਿਕਨ’ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਧੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਫ਼ੀਸ ਖ਼ਲੀਲੀ ਨੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਬੇਗ਼ਮ ਤੋਂ ਸਬੀਹਾ ਖ਼ਾਨੁਮ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। 1938 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ ਸੀ ‘ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ’ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਬੀਹਾ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਨਾਇਕਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦਾਊਦ ਚਾਂਦ ਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਸੱਸੀ’ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਧੀ ਸਬੀਹਾ ਖ਼ਾਨੁਮ ਨੇ ਨਾਇਕਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਸਬੀਹਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ 1948 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਬੇਲੀ’ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬੇਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਬੀਹਾ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨਵਰ ਕਮਾਲ ਪਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਦੋ ਆਂਸੂ’ (1950) ਵਿੱਚ ਨੂਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਬੀਹਾ ਨੇ ‘ਗੁੰਮਨਾਮ ਅਤੇ ‘ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ’ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾੲੇ।। ਸਬੀਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਮਾਹੀਆ ਸਬੀਹਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਨਾਜੀ’ (1959) ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲੀ।

‘ਧੰਨ ਜਿਗਰਾ ਮਾਂ ਦਾ’, ‘ਫ਼ਰਜ਼ ਤੇ ਔਲਾਦ’, ‘ਵਤਨ ਈਮਾਨ’, ‘ਵਾਰਦਾਤ’, ‘ਸ਼ੇਰਾ’, ‘ਤਮਾਸ਼ਬੀਨ’, ‘ਅਨੋਖਾ ਦਾਜ’, ‘ਇਸ਼ਕ ਨਚਾਵੇ ਗਲੀ ਗਲੀ’ ਆਦਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ। ‘ਹਮਾਰੀ ਬਸਤੀ’, ‘ਪਿੰਜਰਾ’, ‘ਰਾਤ ਕੀ ਬਾਤ’, ‘ਜ਼ੁਬੈਦਾ’, ‘ਮੇਰੇ ਹਜ਼ੂਰ’, ‘ਅਭੀ ਤੋ ਮੈਂ ਜਵਾਨ ਹੂੰ’, ‘ਦੋ ਰਾਸਤੇ’, ‘ਰਾਜਾ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਾਰਾਤ’ ਅਤੇ ‘ਮੁਹੱਬਤ ਹੋ ਤੋ ਐਸੀ’ ਆਦਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ।

## ਸਨਮਾਨ
ਨਿਗਾਰ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਿਗਾਰ ਐਵਾਰਡ ਐਵਰ ਨਿਊ ਸਟੂਡੀਓ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1958 ਵਿੱਚ ਸਬੀਹਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਨਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਉਸ ਨੂੰ 1957 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਸਾਤ ਲਾਖ’ ਲਈ, ਤੀਜੀ ਵਾਰ 1963 ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ਿਕਵਾ’ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ, ਚੌਥੀ ਵਾਰ 1967 ਵਿੱਚ ‘ਦੇਵਰ ਭਾਬੀ’ ਲਈ ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਏਕ ਗੁਨਾਹ ਔਰ ਸਹੀ’ ਲਈ 1975 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਨਿਗਾਰ ਐਵਾਰਡ 1981 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ਨਿਗਾਰ ਐਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ 'ਪਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ' ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸਫਦਰਜੰਗ ਦਾ ਮਕਬਰਾ

left|thumb|ਸਫਦਰਗੰਜ
**ਸਫਦਰਜੰਗ ਦਾ ਮਕਬਰਾ** ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮਕਬਰਾ ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਔਰੋਬਿੰਦੋ ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਲੋਧੀ ਮਾਰਗ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 
ਸਫਦਰਗੰਜ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਅੰਤਿਮ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ (1719-1748) ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਫਦਰਗੰਜ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜੂਦੌਲਾ ਦੁਆਰਾ 1754 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ। ਇਥੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਕਬਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਵਾਸਤੂ ਕਾਲ ਦਾ ਉਤਮ ਨਮੰਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁੰਬਦ  ਹੈ ਜੋ ਸਫੇਦ ਮਾਰਬਲ  ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਇਮਾਰਤ ਬਾਲੂ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਉਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ  ਚਾਰ ਝੀਲਾਂ ਹਨ।

File:Safdarjung's Tomb-1.jpg| ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼।
File:Safdarjung's Tomb-2.jpg| ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ 
File:Safdarjung's Tomb 6.jpg|ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
File:Safdarjung's Tomb 9.jpg| ਬਾਹਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Safdarjung's Tomb 3.jpg|ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਕੋਲੋਂ
File:Safdarjung's Tomb 7.jpg|ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਵਾਂ
File:Safdarjung's Tomb 4.jpg|ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਉਚਾਈ
File:Safdarjung's Tomb 10.jpg|ਝਰੋਖੇ
File:Safdarjung 19may (15).JPG| ਅੰਦਰੂਨੀ ਛੱਤ
File:Safdarjung's Tomb 8.jpg| ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਭਾਗ
File:Safdarjungtomb notice.jpg|ਇਮਾਰਤੀ ਅਭਿਲੇਖ
File:Safdarjung's Tomb two-sided.jpg| ਨੀਚੇ ਤੋਂ ਇਮਾਰਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ 
File:Safdarjung 19may (01).JPG‎ | ਮੀਨਾਕਾਰੀ
File:Safdarjung 19may (18).JPG| ਮੀਨਾਕਾਰੀ
File:Safdarjung 19may (17).JPG| ਮੀਨਾਕਾਰੀ
File:Safdarjung 19may (16).JPG‎ |ਮੀਨਾਕਾਰੀ
File:Safdarjung 19may (15).JPG‎ | ਮੀਨਾਕਾਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* सफदरजंग का वंश
* सफदरजंग
* सफदरजंग के सिक्के 
* मकबरा 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ
ਜੋਰਾ 10 ਨੰਬਰੀਆ

**ਜੋਰਾ 10 ਨੰਬਰੀਆ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Jora 10 Numbaria) ਅਮਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸਾਲ 2017 ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਿਰਣਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਧਰਮਿੰਦਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ
*ਧਰਮਿੰਦਰ
*ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ
* ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ
* ਹੌਬੀ ਧਾਲੀਵਾਲ
* ਮੁਕੁਲ ਦੇਵ
* ਮੁਕੇਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ
* ਆਸ਼ੀਸ਼ ਦੁੱਗਲ
* ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੇ.ਜੇ. ਸਿੰਘ
* ਕੁਲ ਸਿੱਧੂ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਛੱਤ ਦੀਆਂ ਟਾਇਲਾਂ

right|thumb|ਡਿੰਕਸੇਸਬੂਹ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ "ਬੀਵਰ ਪੂਛ" ਟਾਇਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਛੱਤਾਂ।
right|thumb|ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਾਸ ਦੇ ਸਪੇਨੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੇ ਸਿਰੇਮਿਕ ਟਾਇਲ ਦੀ ਛੱਤ।
**ਛੱਤ ਦੀਆਂ ਟਾਇਲਾਂ** ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਰਸ਼ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਸਲੇਟ ਤੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੰਕਰੀਟ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਟਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਟਰਪ੍ਰੂਫ ਗਲੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਟਾਇਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਟਿੰਬਰ ਫਰੇਮ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ  ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।   ਇਸ ਲਈ ਟਿਲਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਟਾਇਲਿੰਗ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਟ ਟੈਕਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛੱਤ ਦੀਆਂ ਟਾਇਲਸ
ਹਿੰਦ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਝਗੜਾ

**ਹਿੰਦ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਝਗੜਾ** ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 1959 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਲਾਈਨ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਕਮੋਹਨ ਰੇਖਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। 1958 ਵਿੱਚ ਵਾ-ਚੰਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਸੀਂ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਮੀਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੂਰ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਪੱਖੀ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ 14000 ਵਰਗ ਮੀਲ ਦੇ ਅਕਸਾਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ‘ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਮਤਾ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਇਲਾਕੇ ‘ਤੇ ਚੀਨੀ ਕਾਬਜ਼ ਹੈ, ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਸਾਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਸੋਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ‘ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਘੁਸਪੈਠ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਅਕਤੂਬਰ 1962 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚਾਓ-ਐਨ-ਲਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨ ਨੇ ਲੱਦਾਖ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਰੱਖ ਲੈਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਮੈਕਮੋਹਨ ਲਾਈਨ ਦੀ ਠੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਮਿਲ ਜਾਣਾ ਸੀ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ 'ਚ ਹਾਰ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਖੇੜਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸੰਬੰਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧ