ਸੋਫੀ ਸ਼ੋਲ

ਸੋਫੀਆ ਮੈਗਡਾਲੇਨਾ ਸ਼ੋਲ (9 ਮਈ 1921-22 ਫਰਵਰੀ 1943) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੀ ਵਿਰੋਧ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਜੋ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਰੋਜ਼ ਅਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਹੰਸ ਨਾਲ ਮਿਊਨਿਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਪਰਚੇ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਸ਼ੋਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਜ਼ੀ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਰੋਧ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ੋਲ ਮੈਗਡਾਲੇਨਾ (ਨੀ ਮੁਲਰ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਸ਼ੋਲ, ਇੱਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਨਾਜ਼ੀ ਆਲੋਚਕ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਫ੍ਰੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਸਟੇਟ ਵਰਟਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਫੋਰਚਟੇਨਬਰਗ ਐਮ ਕੋਚਰ ਦੀ ਮੇਅਰ ਸੀ, ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥੀ ਸੀ।

* ਇੰਜ ਆਇਸ਼ਰ-ਸ਼ੋਲ (1917-1998) 
* ਹੰਹੰਸ ਸ਼ੋਲ (1918-1943) 
* ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਹਾਰਟਨੈਗਲ-ਸ਼ੋਲ (27 ਫਰਵਰੀ 1920-28 ਫਰਵਰੀ 2020) ਨੇ ਸੋਫੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ, ਫ੍ਰਿਟਜ਼ ਹਾਰਟਨੈਜਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ 
* ਸੋਫੀ ਸ਼ੋਲ (1921-1943) 
* ਵਰਨਰ ਸ਼ੋਲ (1922-1944) ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੂਨ 1944 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
* ਥਿਲਡੇ ਸਕੋਲ (1925-1926) 

ਸ਼ੋਲ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਲੂਥਰਨ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਬੇਸਮਝ ਰਹੀ। 1930 ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਲੁਡਵਿਗਸਬਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਲਮ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦਫ਼ਤਰ ਸੀ।

1932 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੋਲ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਿਟਲਰ ਯੂਥ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਖਾ, ਬੰਡ ਡਿਊਸ਼ਰ ਮੈਡਲ (ਲੀਗ ਆਫ਼ ਜਰਮਨ ਗਰਲਜ਼) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਹੰਸ, ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਟਲਰ ਯੂਥ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਨਾਜ਼ੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।[1] ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਹੁਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। 1937 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਯੁਵਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਿਆ।

ਇੱਕ ਸ਼ੌਕੀਨ ਪਾਠਕ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਅਖੌਤੀ "ਪਤਨ" ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਸ਼ੋਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਲੋਕ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖਡ਼੍ਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ, ਓਟਲ ਆਇਸ਼ਰ ਨੇ ਸੋਫੀ ਨੂੰ ਸਕੈਚ ਬਣਾਉਣਾ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਰਾਇੰਗ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਇੰਗੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

ਸੋਫੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੈਸਟਾਪੋ ਦੁਆਰਾ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਹੰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਿਟਲਰ ਵਿਰੋਧੀ ਯੂਥ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਯੂਸ਼ ਜੁੰਗਨਸ਼ਾਫਟ ਵੋਮ 1.11.1929 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੈਸਟਾਪੋ ਨੇ ਹੰਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜੀ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਇੰਗੇ, ਵਰਨਰ ਅਤੇ ਸੋਫੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਏ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੋਫੀ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਜ ਅਤੇ ਵਰਨਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੰਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘੋਡ਼ਸਵਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਨੇ ਸੋਫੀ ਦੇ ਨਾਜ਼ੀ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।

1940 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ "ਉਹ ਹੱਥ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਘੂਡ਼ੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ, ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਹਿਲਾਈ, ਵਿਲੀਅਮ ਰੌਸ ਵਾਲੇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ।" ਸ਼ੋਲ ਲਗਭਗ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਾਜ਼ੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਲਮ ਦੇ ਫਰੈਬਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੁਣੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪੂਰਵ ਸ਼ਰਤ ਰੀਚਸਰਬੀਟਸਡਾਇਨਸਟ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਬਰ ਸਰਵਿਸ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਸੇਵਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ 1941 ਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਲੂਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸਹਾਇਕ ਜੰਗੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਲੇਬਰ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਅਰਧ ਫੌਜੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਬਾਰੇ ਮੁਡ਼ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਪੈਸਿਵ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921