ਨੂਰ ਬਾਨੋ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ)

**ਬੇਗਮ ਨੂਰ ਬਾਨੋ** ਨੇ 11ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ 13ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ, ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਰਾਮਪੁਰ ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਬੇਗਮ ਨੂਰ ਬਾਨੋ **ਮਹਿਤਾਬ ਜ਼ਮਾਨੀ ਬੇਗਮ** ਉਰਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਨਵੰਬਰ 1939 ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਅਮੀਨ ਉਦ-ਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਲੋਹਾਰੂ, ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ, ਜੋ ਹੁਣ ਭਿਵਾਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਨਵਾਬ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੌਕਤ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਐਮਜੀਡੀ ਗਰਲਜ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ 
# ਨੂਰ ਬਾਨੋ 1992 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ 36.96% ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਹ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ, ਮੁਖਤਾਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।
# ਸਾਲ 1996-97 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
# ਉਹ 1996-99 ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
# ਉਹ 1999 ਵਿੱਚ 41.77% ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ 13ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ।
# ਉਹ 1999-2000 ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਣਜ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
# ਉਹ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਖ਼ਾਸ ਰੁਚੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕ 
ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਨੂਰ ਬਾਨੋ ਨੈਣੇ ਦੇਵੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹੈ।

ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਰਨਾ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਬੇਗਮ ਨੂਰ ਬਾਨੋ ਨੇ 2 ਜੂਨ 1956 ਨੂੰ ਰਾਮਪੁਰ ਦੇ ਸਈਦ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ।

1. ਨਵਾਬਜ਼ਾਦਾ ਸੱਯਦ ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਜ਼ਿਮ 'ਅਲੀ ਖਾਨ ਬਹਾਦੁਰ (16 ਅਕਤੂਬਰ 1960-), ਜੋ ਰਾਮਪੁਰ ਦੇ ਨਵਾਬ ਵਜੋਂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇ। 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 ਨੂੰ ਰਾਮਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਫਲ ਹੋਏ। 2002 ਤੋਂ ਸਵਰ ਟਾਂਡਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਵਿਧਾਇਕ, 2003 ਤੋਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਹਜ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਅਤੇ 2006 ਤੋਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ। 2003 ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਫਾਰ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਹੈਰੀਟੇਜ (INTACH) - ਰੋਹਿਲਖੰਡ ਚੈਪਟਰ। ਐਮਬੀਆਰ ਰਜ਼ਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਰਡ 1993–2002. ਮੀ. ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ, 28 ਦਸੰਬਰ 1987, ਨਵਾਬ ਫਿਰਦਾ ਉਜ਼-ਜ਼ਮਾਨੀ ਯਾਸੀਨ ਸੁਲਤਾਨ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਸਾਹਿਬਾ (ਜਨਮ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, 27 ਮਾਰਚ 1968), ਮੇਹਰਬਾਨ ਨਵਾਬ 'ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਬਹਾਦਰ, ਦਿਲੇਰ ਜੰਗ, ਸਾਵਨੂਰ ਦੇ ਨਵਾਬ, ਬੇਗਮ ਸਾਹਿਬਾ, ਬੇਗਮ ਸਾਹਿਬਾ, ਬੇਗਮ ਸਾਹਿਬਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਹਾਜ਼ਹਬਾਗਮ ਦੁਆਰਾ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: 

* ਨਵਾਬਜ਼ਾਦਾ ਸੱਯਦ 'ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਬਹਾਦਰ (16 ਫਰਵਰੀ 1989-)
* ਨਵਾਬਜ਼ਾਦਾ ਸੱਯਦ ਹੈਦਰ 'ਅਲੀ ਖਾਨ ਬਹਾਦਰ (19 ਮਾਰਚ 1990-)

2. ਕਨੀਜ਼-ਏ-ਰਬਾਬ ਨਵਾਬਜ਼ਾਦੀ ਸਮਾਨ ਬੇਗਮ ਸਾਹਿਬਾ (17 ਨਵੰਬਰ 1957-) (ਦਾ/ਓ ਨੂਰ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ) ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਜੀਬਾਬਾਦ ਦੇ ਨਵਾਬਜ਼ਾਦਾ ਯੂਨਸ 'ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਇਰਫਾਨ 'ਅਲੀ ਖਾਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ:

* ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅੱਬਾਸ ਅਸਦੁੱਲ੍ਹਾ ਖਾਨ (27 ਜੁਲਾਈ 1982-)
* ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਹਿਮਦ 'ਅਬਦੁੱਲਾ ਖਾਨ (26 ਮਈ 1993-)

3. ਕਨੀਜ਼-ਏ-ਸ਼ਹਿਰਬਾਨੂ ਨਵਾਬਜ਼ਾਦੀ ਸਬਾ ਬੇਗਮ ਸਾਹਿਬਾ (2 ਫਰਵਰੀ 1959-) (ਪੁੱਤਰੀ ਨੂਰ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ) ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਦਰ ਦੁਰੇਜ਼ ਅਹਿਮਦ [ਮਾਨਯੋਗ ਸ਼੍ਰੀ ਜਸਟਿਸ ਅਹਿਮਦ] (ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ 1956, ਸ਼ਿਲਾਂਗ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ 1977–1979, 1980 ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਏ, 1980–1983 ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਰਥ ਸ਼ੰਕਰ ਰੇਅ ਦੇ ਚੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, 1983–1986 ਤੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤੀ, 1986–2000 ਵਿੱਚ "ਲਾਇਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ" ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ, 2002 ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ, ਸੈਕੰ. ਗਾਲਿਬ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਮਹਾਮਹਿਮ ਡਾ. ਫਖਰੂਦੀਨ 'ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (24 ਅਗਸਤ 1974 - 11 ਫਰਵਰੀ 1977) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਬਿਦਾ ਬੇਗਮ, ਹਲਦੋਈ ਤੋਂ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ:

* ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੁਲਨੂਰ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ (15 ਨਵੰਬਰ 1986-)
* ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੀ ਮਾਹਿਰਾ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ (ਮਾਹਿਰਾ ਅਲੀ ਸੂਮਰ) (25 ਅਗਸਤ 1981-) ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਅਲੀ ਸੂਮਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ- ਆਰਿਜ਼ ਅਲੀ ਸੂਮਰ (11 ਨਵੰਬਰ 2011-)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ