open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ

thumb| ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ
thumb| ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ
thumb| ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਵਿੱਚ ਗਰਿੱਲ 'ਤੇ ਚਿਕਨ ਪਕਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ
thumb| ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਮੱਕੀ ਨਾਲ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ
**ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ** ਬਾਰਬੀਕਯੂਡ ਚਿਕਨ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬੀਅਰ ਦੇ ਡੱਬੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ  ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਡੱਬੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਗਰਮੀ 'ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਪਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਅਰ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਭਾਫ਼ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਆਦ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਸਮਰਥਕ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਬਾਰਬੀਕਯੂ ਲੇਖਕ ਸਟੀਵਨ ਰਾਇਚਲੇਨ ਨੇ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1996 ਤੋਂ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਈ ਵਿੱਚ ਮੈਮਫ਼ਿਸ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਬਾਰਬਿਕਯੂ ਕੁਕਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ ਸ਼ਾਇਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੁਈਸਿਆਨਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਇਚਲੇਨ ਨੇ ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ ਲਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਮਿਸੀਸਿਪੀ, ਟੈਕਸਾਸ ਅਤੇ ਕੈਨਸਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। 'ਲੂਸੀਆਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਬੰਧ ਹੈ।' ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਰਬਿਕਯੂ ਜੱਜ ਅਰਡੀ ਡੇਵਿਸ ਨੇ ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ: 'ਇਹ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਹੋਇਆ।'

## ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਵਾਂਗ 
ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਪੋਪੀਏਸ ਲੁਈਸਿਆਨਾ ਕਿਚਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਐਡੀਸ਼ਨ ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ ਡਿਸ਼ ਵੇਚੀ ਜੋ ਬੀਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਡਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਬ੍ਰੈਸਟ ਮੀਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ ਦੇ ਸੁਆਦ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪੀਸਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਤਲਿਆ ਗਿਆ। ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੱਖਣ, ਪਿਆਜ਼, ਲਸਣ, ਰੋਜ਼ਮੇਰੀ, ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਛਿਲਕਾ, ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਇੱਕ 'ਗੁਪਤ ਸਮੱਗਰੀ' ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਪੋਪੀਏਜ਼ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
 

## ਨੋਟਸ 
## ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀ 
*  

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬੀਅਰ ਕੈਨ ਚਿਕਨ । *ਬੀਬੀਸੀ ਗੁੱਡ ਫੂਡ* ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਬੁਲਡਾਕ

***ਬੁਲਡਾਕ***  ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਬਾਰਬੀਕਯੂ ਚਿਕਨ ਡਿਸ਼ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
*ਬੁਲਡਾਕ* 2004 ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।  ਇਸ  ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿੱਖੀਤਾ ਲਈ ਹੋਈ। ਕਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। *ਬੁਲਡਾਕ* ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ *ਬੁਲਡਾਕ*  ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦਾ ਉਭਾਰ ਹੋਇਆ।

## ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਪਰੋਸਣਾ 
*ਬੁਲਡਾਕ*  ਕੋਰੀਆਈ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚਿਕਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਸਾਸ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਗੋਚੁਗਾਰੂ* (ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ), ਗੋਚੁਜਾਂਗ (ਮਿਰਚ ਪੇਸਟ), ਸੋਇਆ ਸਾਸ, *ਜੋਚਿਓਂਗ* (ਸਟਾਰਚ ਸ਼ਰਬਤ), ਲਸਣ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੇਓਂਗਯਾਂਗ ਮਿਰਚ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੋਰੀਆਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੱਟੇ ਹੋਏ *ਗਾਰੇ-ਟੇਓਕ*  ਅਤੇ ਪਿਘਲਾ ਹੋਇਆ ਪਨੀਰ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਜੋੜ ਹਨ। ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ *ਬੁਲਡਾਕ* ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਹਲਕੇ ਸਾਈਡ ਡਿਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਗਿਆਰਨ-ਜਿਮ* ਜਾਂ ਉਬਲੇ ਹੋਏ *ਨੂਰੂੰਗਜੀ*  ਪਰੋਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਡਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੀਅਰ ਵਰਗੇ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* *ਜਜਿਮਡਾਕ*
* *ਪਦਕ*
* *ਟੋਂਗਡਾਕ*
* ਕੋਰੀਅਨ ਫਰਾਈਡ ਚਿਕਨ
* ਬੁਲਡਾਕ ਰਾਮੇਨ
* ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਬੁਬਰ ਅਯਮ

**ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ** ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਚਿਕਨ ਕੌਂਜੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕੌਂਜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਮੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਕੈਲੀਅਨ, ਕਰਿਸਪੀ ਤਲੇ ਹੋਏ ਸ਼ੈਲੋਟ, ਸੈਲਰੀ, *ਟੋਂਗਕੇ* ਜਾਂ ਚਾਈ, ਤਲੇ ਹੋਏ ਸੋਇਆਬੀਨ, ਕਰਲਰ ( *ਯੂਟੀਆਓ*, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ *ਕਾਕਵੇ*  ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ *ਕਾਕੋਈ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨਮਕੀਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪੀਲੇ ਚਿਕਨ ਬਰੋਥ ਅਤੇ *ਕੇਰੂਪੁਕ* (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਰੈਕਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ *ਸੰਬਲ* ਜਾਂ ਮਿਰਚਾਂ ਦਾ ਪੇਸਟ ਅਕਸਰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ, *ਵਾਰੰਗ* (ਛੋਟੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਾਂ), ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ-ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ *ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ*  ਵਿਕਰੇਤਾ ਅਕਸਰ ਸਵੇਰੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਡਿਸ਼ ਵੇਚਦੇ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Bubur_Ayam_Eggs_Satay.JPG|alt=Bubur ayam with premature chicken egg satay, sold in a warung in Jakarta.| ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ *ਵਾਰੰਗ* ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਰਗੀ ਦੇ ਅੰਡੇ ਦੇ ਨਾਲ *ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ* ।
ਤਸਵੀਰ:Bubur_Ayam_Travelling_Vendor_5.JPG|alt=Bubur ayam with chicken liver satay, a popular street food in Indonesia.| ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਅਤੇ ਚਿਕਨ ਜਿਗਰ ਸਾਤੇ ਦੇ ਨਾਲ *ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ* ।
ਤਸਵੀਰ:Bubur_ayam_di_Solo.JPG|alt=Bubur ayam served in Solo, Central Java.| *ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ ਨੇ*  ਸੋਲੋ, ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਤਸਵੀਰ:Congee_at_McDonald's.jpg|alt=Fast food Buryam, a bubur ayam served in McDonald's Indonesia.| ਫਾਸਟ ਫੂਡ *ਬੁਰਾਮ*  ਇੱਕ ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ ਜੋ ਮੈਕਡੋਨਲਡਜ਼ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ:Bubur_ayam_Bali.jpg|alt=Bubur ayam served for breakfast in a hotel in Bali.| ਬਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ *ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ* ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਐਰੋਜ਼ ਕਾਲਡੋ
* ਦਲੀਆ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ ਸੁਕਾਬੂਮੀ ਵਿਅੰਜਨ  (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਵਿੱਚ)
* ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ ਬੈਂਡੁੰਗ ਵਿਅੰਜਨ (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਵਿੱਚ)
* ਬੁਬਰ ਅਯਾਮ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿਅੰਜਨ (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਵਿੱਚ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਅਯਾਮ ਕੇਕਾਪ

**ਅਯਾਮ ਕੇਕਾਪ** ਜਾਂ **ਅਯਾਮ ਮਾਸਕ ਕਿਕਾਪ** ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਜਾਵਨੀਜ਼ ਚਿਕਨ ਡਿਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਮੂਲ 
ਮਿੱਠੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਇੱਕ ਆਮ ਚਿਕਨ ਡਿਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਵਾਨੀ-ਚੀਨੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅੰਜਨ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ *ਕੇਕਾਪ ਮਨੀਸ* ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਦੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਜਾਵਾਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੋਟੀ ਤਰਲ ਪਾਮ ਸ਼ੂਗਰ  ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਾਰ ਜੋੜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਹੈ। *ਅਯਾਮ ਕੇਕਾਪ ਪੇੜੇ* ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਵਰਜਨ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਮਿਰਚ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਖੇਤਰੀ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ 
### ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ 
left|thumb| *ਅਯਾਮ ਕੇਕਾਪ ਪੈਂਗਗਾਂਗ ਨੇ* ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁਫੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ *ਅਯਾਮ ਕੇਕਾਪ*  ਚਿਕਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ *ਕੇਕੈਪ ਮਨੀਸ* (ਮਿੱਠੀ ਸੋਇਆ ਸਾਸ) ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲੋਟ ਜਾਂ ਪਿਆਜ਼, ਲਸਣ, ਅਦਰਕ, ਮਿਰਚ, ਲੀਕ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਫਲ ਅਤੇ ਲੌਂਗ ਸਮੇਤ ਵਧੇਰੇ ਅਮੀਰ ਮਸਾਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ *ਅਯਾਮ ਕੇਕਾਪ*  ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ *ਅਯਾਮ ਗੋਰੇਂਗ ਕੇਕਾਪ* (ਮਿੱਠੀ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਵਿੱਚ *ਅਯਾਮ ਗੋਰੇਂਗ* ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਅਤੇ *ਸੇਮੂਰ ਅਯਾਮ* (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਮਿੱਠਾ ਸੋਇਆ ਸਟੂਅ ਜੋ ਬੀਫ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਿਕਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ- ਜੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ - ਮਿੱਠੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਗਏ ਚਿਕਨ ਦੀਆਂ ਪਕਵਾਨਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ *ਸੇਮੂਰ ਅਯਾਮ* ਦੀਆਂ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਲੌਂਗ, ਦਾਲਚੀਨੀ ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਸੌਂਫ ਵਰਗੇ ਅਮੀਰ ਮਸਾਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ *ਅਯਾਮ ਗੋਰੇਂਗ ਕੇਕੈਪ ਵਿੱਚ* ਮੋਟੀ ਮਿੱਠੀ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਤਾਜ਼ੇ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਜਾਂ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿੱਲਾ ਹੈ। *ਅਯਾਮ ਕੇਕੈਪ* ਅਤੇ *ਅਯਾਮ ਗੋਰੇਂਗ ਕੇਕਾਪ* ਦੋਵੇਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ *ਸੇਮੂਰ ਅਯਾਮ* ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੋਟੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਡੋਬੋ - ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪਕਵਾਨ।
* ਅਯਾਮ ਬਾਕਰ
* ਅਯਾਮ ਗੋਰੇਂਗ
* ਅਯਾਮ ਤਾਲੀਵਾਂਗ
* ਬਾਬੀ ਕੇਕੈਪ
* ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਚਿਕਨ
* ਸਤਾਏ
* ਮਿੱਠੀ ਸੋਇਆ ਸਾਸ
* ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਚਿੱਤਰਮਬਰੀ ਰਾਗ

**ਚਿੱਤਰਾਮਬਾਰੀ** (ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ *ਚਿੱਤਰਾਮਬਰੀ*) ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ 72ਵੀਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 66ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ **ਚਤੁਰੰਗਿਨੀ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ *ਨਾਗਾਨੰਦਿਨੀ* ਦੇ *ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਮਮ* ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 30ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ ਸ਼ਡਜਮ ਦੇ ਨਾਲ *ਚਿੱਤਰਾਮਬਰੀ* ਸਕੇਲ
ਇਹ 11ਵੇਂ *ਚੱਕਰ ਰੁਦਰ* ਵਿੱਚ 6ਵਾਂ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਾਮ *ਰੁਦਰ-ਸ਼ਾ* ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ *ਸਾ ਰਾ ਗੁ ਮੀ ਪਾ ਧੁ ਨੂੰ* ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ *ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ* ਵੇਖੋ):

* ਅਰੋਹਣਃ  ਸ ਰੇ2 ਗ3 ਮ2 ਪ ਧ3 ਨੀ3 ਸੰ  [ਏ]
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ3 ਧ3 ਪ ਮ2 ਗ3 ਰੇ2 ਸ [ਬੀ] 

ਇਸ ਰਾਗ  ਦੇ ਸੁਰ  ਹਨ ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਮਮ, ਸ਼ਤਸ਼ਰੁਤੀ ਧੈਵਤਮ, ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ।

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ(ਚਡ਼੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨ।

## ਜਨਯ ਰਾਗਮ 
*ਚਿੱਤਰਾਮਬਰੀ* ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜਨਯ ਰਾਗਮ (ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਕੇਲ) ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਵਰਸ਼ਿਨੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। *ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ* ਵਿੱਚ *ਚਿੱਤਰਾਮਬਰੀ* ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੇਲਕਾਰਤਾ ਰਾਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
*ਚਿੱਤਰਾਮਬਾਰੀ*  ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨਃ

* ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇਲਾਮੀ ਡਾ. ਐਮ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ
* ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ *ਸਮਗਨਾਲੋਲਾ*

## ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਚਿੱਤਰਾਮਬਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਚਿੱਤਰਾਮਬਰੀਦੇ ਸੁਰ ਜਦੋਂ *ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ* ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ 3 ਹੋਰ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ, ਸ਼ੰਮੁਖਪ੍ਰਿਆ, *ਸ਼ੂਲਿਨੀ* ਅਤੇ ਢੇਨੁਕਾ। *ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ* ਅਨੁਸਾਰੀ ਨੋਟ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਕਦਮ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਗਮ ਵਿੱਚ *ਸ਼ਡਜਮ* (ਸਾ) ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸੁਰ  ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਸ਼ੰਮੁਖਪ੍ਰਿਆ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਵੇਖੋ।

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਣ 
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ ਸ਼ਡਜਮ ਦੇ ਨਾਲ *ਚਿੱਤਰਮਬਾਡ਼ੀ* ਸਕੇਲ
ਇਹ 11ਵੇਂ *ਚੱਕਰ ਰੁਦਰ* ਵਿੱਚ 6ਵਾਂ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਨਾਮ *ਰੁਦਰ-ਸ਼ਾ* ਹੈ। ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ *ਸਾ ਰਾ ਗੁ ਮੀ ਪਾ ਧੁ ਨੂੰ* ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ (ਚੜਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ *ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ* ਵੇਖੋ):

* ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ2 ਗ3 ਮ2 ਪ ਧ3 ਨੀ3 ਸੰ [ਏ]
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ3 ਧ3 ਪ ਮ2 ਗ3 ਰੇ2 ਸ [ਬੀ] 

(ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸੁਰ ਹਨ- ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਯਮ, ਸ਼ਤਸ਼ਰੁਤੀ ਧੈਵਤਮ, ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ।

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ (ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ 7 ਸੁਰ ਚੜਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਲਗਦੇ ਹਨ।
## ਨੋਟਸ
ਮੁੰਜਿਆ

ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, *ਮੁੰਡਨ* ਸਮਾਰੋਹ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ  ਦੇ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਡ਼ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ *ਮੁੰਜਾ* ਘਾਹ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਕਮਰਕਸ  ਬੰਨ੍ਹਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ। ਉਹ *ਮੁੰਜਾ*  ਘਾਹ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਉਣ 'ਤੇ **ਮੁੰਜਿਆ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕੋਂਕਣ ਤੱਟ ਦੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੰਜਿਆ ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਭੂਤ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਿੱਪਲ  ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮੁੰਜਿਆ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਕੁੰਵਾਰੇ  ਭੂਤਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ  ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਸਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁੰਜਿਆ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ' ਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਜਿਆ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨਾ ਜਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
* ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ-ਥ੍ਰਿਲਰ *ਮੁੰਜਿਆ* ਇਸ ਕਥਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਭੈ ਵਰਮਾ, ਸ਼ਰਵਰੀ, ਮੋਨਾ ਸਿੰਘ, ਐਸ. ਸੱਤਿਆਰਾਜ ਅਤੇ ਸੁਹਾਸ ਜੋਸ਼ੀ ਹਨ।
* *ਵਿਕਰਮ ਔਰ ਮੁੰਜਾ*, ਬਿਗ ਮੈਜਿਕ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਐਨੀਮੇਟਡ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ।

## ਹਵਾਲੇ  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਝੰਕਾਰਾਧਵਨੀ ਰਾਗ

**ਝੰਕਾਰਾਧਵਾਨੀ** ਜਾਂ ਝੰਕਰਾਧਵਨੀ (ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਝੰਕਰਾਧ੍ਵਨੀ) ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ 72ਵੀਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 19ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ 'ਝੰਕਾਰਭਰਮਾਰੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ *ਸ਼ਡਜਮ* ਦੇ ਨਾਲ *ਝੰਕਾਰਾਧਵਾਨੀ* ਰਾਗ
ਇਹ ਚੌਥੇ *ਚੱਕਰ ਵੇਦ* ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਵੇਦ-ਪ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ *ਸਾ ਰੀ ਗੀ ਮਾ ਪਾ ਧਾ ਨਾ* ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ):

* ਆਰੋਹਣਃ  ਸ ਰੇ2 ਗ2 ਮ1 ਪ ਧ1 ਨੀ1 ਸੰ [a] 
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ1 ਧ1 ਪ ਮ1 ਗ2 ਰੇ2 ਸ [b] 

(ਇਸ ਰਾਗ 'ਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਹਨ ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਸਾਧਾਰਨ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧਾ ਮੱਧਯਮ, ਸ਼ੁੱਧਾ ਧੈਵਤਮ, ਸ਼ੁੱਧਾ ਨਿਸ਼ਾਦਮ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਆਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ)ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ *ਸ਼ਾਮਲੰਗੀ* ਦੇ ਬਰਾਬਰ *ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ* ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 55ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ।

## ਅਸਮਪੂਰਨ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ 
ਝੰਕਾਰਾਭਰਾਮਰੀ ਵੈਂਕਟਮਾਖਿਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਮੂਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 19ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਰਕ ਹੈ ਕਿ ਚਡ਼੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਸਕੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਗ-ਜ਼ੈਗ ਵਰਤੋਂ (ਵਕਰਾ ਪ੍ਰਯੋਗਾ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

* ਅਰੋਹਣਃ   ਸ ਰੇ2 ਗ2 ਮ1 ਪ ਧ1 ਨੀ1 ਧ1 ਪ ਧ1 ਸੰ [c] 
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ1 ਧ1 ਪ ਮ1 ਗ2 ਰੇ2 ਗ2 ਰੇ2 ਸ [d 

## ਜਨਯ ਰਾਗਮ 
*ਝੰਕਾਰਾਧਵਾਨੀ* ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਛੋਟੇ ਜਨਯ ਰਾਗਮ (ਉਤਪੰਨ ਸਕੇਲ) ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। *ਝੰਕਾਰਾਧਵਾਨੀ* ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਲਈ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨਃ

* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ *ਫਨੀਪਤੀ ਸਈ*
* ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ *ਵਰਨਮ ਥਾਰਮ*ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਅਈਅਰ
* ਡਾ. ਐਮ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ *ਝਾਸ਼ਾ ਕੇਥਾਨਾ ਪੀਤਰਮ*

ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੁਆਰਾ ਹਿਮਾਚਲਾ ਕੁਮਾਰੀਮ ਭਾਜਾ *ਝੰਕਰਭਰਮਾਰੀ* ਰਾਗ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਝੰਕਾਰਾਧਵਾਨੀ ਦੇ ਸੁਰ ਜਦੋਂ *ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ* ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ 2 ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਮੇਲਕਾਰਤਾ ਰਾਗ, ਅਰਥਾਤ, *ਰਤਨੰਗੀ* ਅਤੇ ਗਮਨਾਸ਼ਰਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। *ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ*, ਰਾਗ ਵਿੱਚ *ਸ਼ਡਜਮ* ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਨੁਸਾਰੀ ਨੋਟ ਆਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਕਦਮ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਰਤਨਾਗੀ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਵੇਖੋ।

## ਨੋਟਸ
ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਚਿਕਨ (ਬੈਗਰਜ਼ ਚਿਕਨ)

**ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਚਿਕਨ**  ਜਾਂ ਬੈਗਰਜ਼ ਚਿਕਨ  ਚਿਕਨ ਦਾ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ (ਜਾਂ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਕੇਲੇ ਜਾਂ ਬਾਂਸ ਦੇ ਪੱਤੇ) ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘੱਟ ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਘੰਟੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਹੈ; ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਟੇ, ਓਵਨ ਬੈਗ, ਸਿਰੇਮਿਕ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਜਾਂ ਕਨਵੈਕਸ਼ਨ ਓਵਨ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੂਲ 
ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਚਿਕਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਇਸਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਹਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਹਾਂਗਜ਼ੂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।

## ਤਿਆਰੀ 
[thumb| [ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ|ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਫੁਆਇਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਚਿਕਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਢੱਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਕਨਵੈਕਸ਼ਨ ਓਵਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਓਵਨ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਸਮੋਕਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।]]
ਅੱਜ ਕਈ ਵਾਰ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਥਾਂ ਆਟੇ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਨਮੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਓਵਨ ਬਾਹਰੀ ਗਰਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮੋਕਰਾਂ ਅਤੇ ਕੈਂਪਫਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਿਖਾਰੀ ਚਿਕਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਮਿੱਟੀ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਜਾਂ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਕਰਾਫਟ ਸਟੋਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਡਿਸ਼ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸ਼ੈੱਲ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਨ "ਧਰਤੀ ਫਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ"। ਆਟੇ ਨਾਲ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ; ਨਮੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਿਰੇਮਿਕ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਓਵਨ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਓਵਨ ਬੈਗ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਫ਼ਤਾਫ਼ਾਤ ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ

**ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ**, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨਾਮ ਫ਼ਤਾਫ਼ਾਤ ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ (1 ਨਵੰਬਰ 1958-21 ਨਵੰਬਰ 1980) ਸੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਕੰਨਡ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 66 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਦਾਰੂ ਅੰਮਾਯਿਲੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਕੀਨੇਨੀ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਏ. ਵਿਨਸੈਂਟ ਦੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਤੀਰਥਯਾਥਰਾ ਵਿੱਚ ਪਰਦੇ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਥੂ ਮਨੁਸ਼ਯਾਨੋ? ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸੰਨ 1974 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੇ. ਬਾਲਾਚੰਦਰ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ '*ਅਵਲ ਓਰੂ ਥੋਦਰ ਕਥਈ* "ਨਾਲ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਵਾਦ 'ਫ਼ਤਫ਼ਾਤ' ਨਾਲ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਨਾਮ ਬਣ ਗਈ (ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਜਲਦੀ ਹੈ) ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਅਗੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਅਵਲ ਓਰੂ ਥੋਦਰ ਕਥਈ*, *ਅੰਥੂਲੇਨੀ ਕਥਾ*, ਅਰਿਲਿਰੁੰਥੂ ਅਰੁਬਾਥੂ ਵਰਈ ਅਤੇ ਮੁਲਮ ਮਲਾਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਰਜਨੀਕਾਂਤ, ਕਮਲ ਹਾਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਐਨ. ਟੀ. ਆਰ. ਅਤੇ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਵਰਗੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਤਾਫ਼ਾਤ ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 1958 ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਸਰਥ ਰਾਮੀ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਐੱਮ. ਜੀ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਲਗਾ ਕੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਕਥਿਤ ਅਸਫਲ ਰੋਮਾਂਸ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ।

## ਅੰਸ਼ਕ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਤਾਮਿਲ 
 

### ਤੇਲਗੂ 
 

### ਮਲਿਆਲਮਃ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ  
# *ਤੀਰਥਯਾਤਰਾ* (1972) ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ-ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਫਿਲਮ
# *ਇਥੂ ਮਨੁਸ਼ਿਆਨੋ?* (1973)
# ਦਰਸਾਨਮ (1973) 
# *ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ* (1977) 
# ਪ੍ਰਤੀਅਕਸ਼ ਦੈਵਮ (1978) 

### ਕੰਨੜਾ 
# ਓੰਡੂ ਹੇਨੂ ਆਰੁ ਕੰਨੂ (1980) 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ ਰਾਗ

**ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ** (ਬੋਲ ਚਾਲ 'ਚ  ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ, ਭਾਵ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰਮਾ) ਕਰਨਾਟਕੀ  ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ 72ਵੀਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 39ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਾ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ *ਸ਼ਡਜਮ* ਦੇ ਨਾਲ *ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ*  ਰਾਗ
ਇਹ 7ਵੇਂ *ਚੱਕਰ ਰਿਸ਼ੀ* ਦਾ ਤੀਜਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ *ਰਿਸ਼ੀ-ਗੋ* ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ *ਸਾ ਰਾ ਗਾ ਮੀ ਪਾ ਧਾ ਨੂੰ* ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ):

* ਅਰੋਹਣਃ  ਸ ਰੇ1 ਗ1 ਮ2 ਪ  ਧ1 ਨੀ 3 ਸੰ [a] 
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ3 ਧ1 ਪ ਮ2 ਗ1 ਰੇ1 ਸ [b] 

(ਇਸ ਰਾਗ  ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਹਨ-*ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਗੰਧਾਰਮ, ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਮਮ, ਸ਼ੁੱਧਾ ਧੈਵਤਮ, ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ*)  

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਆਰੋਹ-ਅਵਰੋ(ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਯਮ ਗਣਮੂਰਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤੀਜਾ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ।

## *ਜਨਯ ਰਾਗਮ* 
ਝਾਲਾ*ਵਰਾਲੀ* ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਜਨਯ ਰਾਗਮ (ਇਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸਕੇਲ) ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। *ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ* ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਲਈ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
*ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ* ਵਿੱਚ ਸੁਰ ਬੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨਃ

* *ਨਮਾਮੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ
* ਡਾ. ਐਮ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ *ਮਾਧਵ ਡੇਯਾ*
* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ *ਅਨਥਾ ਰਕਸ਼ਕਾ*

## ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ *ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ* ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਰਿਸ਼ੀ* ਚੱਕਰ ਦੇ ਸਾਰੇ 6 ਰਾਗ (ਸਲਾਗਮ, ਜਲਾਰਨਾਵਮ, ਨਵਨੀਤਮ, ਪਵਨੀ ਅਤੇ ਰਘੂਪਰੀਆ ਹੋਰ 5 ਰਾਗਮ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਇਹਨਾਂ ਰਾਗਾਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਗ1 ਤੋਂ  ਮ2 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 3 ਸੁਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹਾ ਅੰਤਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੇਲਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
 

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
*ਝਾਲਾਵਰਾਲੀ* ਵਿੱਚ ਰਚਿਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨਃ

* *ਨਮਾਮੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ।
* ਡਾ. ਐਮ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਚਨਾ *ਮਾਧਵ ਦੇਯਾ*
* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਨੰਤਾ *ਰਕਸ਼ਕਾ*
ਬੈਂਗ ਬੈਂਗ ਚਿਕਨ

thumb| ਸਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਂਗ ਬੈਂਗ ਚਿਕਨ
**ਬੈਂਗ ਬੈਂਗ ਚਿਕਨ** ਜਿਸਨੂੰ **ਬਾਮ ਬਾਮ ਚਿਕਨ** ਜਾਂ **ਬੋਨ ਬੋਨ ਚਿਕਨ** ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿਕਨ ਡਿਸ਼ ਹੈ। *ਬੈਂਗ ਬੈਂਗ ਚਿਕਨ* ਨਾਮ ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦ 'ਸਟਿੱਕ', ਬਾਂਗ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਡੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁਡਗਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਮੂਲ 
ਬੈਂਗ ਬੈਂਗ ਚਿਕਨ ਸਿਚੁਆਨ ਦੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗ ਯਾਂਗ ਬਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਂਗ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੋਟੀ। ਇਹ ਮਾਸ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਸੋਟੀ ਜਾਂ ਕੁਡਜਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਿੱਥ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਮ ਮਾਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੇ ਨਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
thumb| ਸਲਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਗਿਆ ਬੋਨ ਬੋਨ ਚਿਕਨ ਬਿਨਾਂ ਸਾਸ ਦੇ

## ਤਿਆਰੀ 
ਬੈਂਗ ਬੈਂਗ ਚਿਕਨ, ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਸਟੀਮ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦੇ ਪੇਸਟ, ਮਿਰਚ ਦੇ ਤੇਲ, ਸਿਚੁਆਨ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸਿਰਕੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਚਟਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਸ ਦੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਰਚਾਂ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਲਸਣ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂਲੀਅਨ ਕੀਤੇ ਖੀਰੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੁਆਈਵੇਈ ("ਅਜੀਬ" ਜਾਂ "ਅਜੀਬ ਸੁਆਦ"), ਸਿਚੁਆਨ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੁਆਦ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ
* ਚੀਨੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 1001 ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ - ਮੈਡੀਸਨ ਬੁੱਕਸ, ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਮੈਕਮੀਲ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ, ਐਲਐਲਸੀ । ਪੰਨਾ 396।
* ਸਿਰਫ਼ ਐਲਰਜੀ-ਮੁਕਤ: ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਹਰ ਰਾਤ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨਾ - ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਗੋਰਡਨ
* ਚੀਨੀ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ - ਰੇਬੇਕਾ ਲਿਨ ਜਵੇਲ । ਪੰਨਾ 54.
* ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਰਮ ਪਸੰਦ ਹੈ: ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਗਰਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਮਨਪਸੰਦ - ਕਲਿਫੋਰਡ ਏ. ਰਾਈਟ
* ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਚਿਆਂਗ ਦੀ ਸ਼ੈਚਵਾਨ ਕੁੱਕਬੁੱਕ - ਐਲੇਨ ਸ਼ਰੇਕਰ । ਪੰਨੇ 228–233।
* ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਸਿਚੁਆਨ ਖਾਣਾ - ਡੈਨੀਅਲ ਰੀਡ
* ਸੂਪ ਅਤੇ ਸਲਾਦ - ਸੈਂਡੀ ਕੂਪਰ
* ਰੋਸਟ ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ - ਸਾਈਮਨ ਹਾਪਕਿਨਸਨ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* "ਅੱਜ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ: ਬੋਨ ਬੋਨ ਚਿਕਨ" । ਸੀਰੀਅਸ ਈਟਸ ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਦਿਵਯਾਮਣਿ ਰਾਗਮ

ਦਿਵਯਾਮਣਿ (ਬੋਲ ਚਾਲ 'ਚ ਦਿਵਯਾਮਣਿ, ਭਾਵ *ਬ੍ਰਹਮ ਰਤਨ* ) ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ 72 ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚ 48ਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ **ਜੀਵੰਤਿਕਾ** ਜਾਂ ਜੀਵੰਤਿਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
right|thumb|300x300px|ਸੀ 'ਤੇ ਸ਼ਡਜਮ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਵਿਆਮਾਨੀ ਸਕੇਲ
ਇਹ 8ਵੇਂ *ਚੱਕਰ ਵਾਸੂ* ਵਿੱਚ 6ਵਾਂ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ  ਨਾਮ *ਵਾਸੂ-ਸ਼ਾ* ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ *ਸਾ ਰਾ ਗੀ ਮੀ ਪਾ ਧੁ ਨੂੰ* ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ *ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ* ਵੇਖੋ):

* ਅਰੋਹਣਃ   ਸ ਰੇ1 ਗ2 ਮ2 ਪ ਧ3 ਨੀ3 ਸੰ [a] 
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ3 ਧ3 ਪ ਮ2 ਗ2 ਰੇ1 ਸ [b] 

(ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਨੋਟ *ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਸਾਧਨਾ ਗੰਧਰਮ, ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਮਮ, ਸ਼ਤਰੂਥੀ ਧੈਵਤਮ, ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ* ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ ਭਾਵ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਆਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਯਮ *ਰੂਪਵਤੀ* ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 12ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ।

## ਜਨਯ ਰਾਗਮ 
ਦਿਵਯਾਮਣਿ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਛੋਟੇ ਜਨਯ ਰਾਗਮ (ਉਤਪੰਨ ਸਕੇਲ) ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦਿਵਯਾਮਣਿ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਦਿਵਯਾਮਣਿ ਵਿੱਚ ਸੁਰਬੱਧ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨਃ

* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ *ਲੀਲਾ ਗਨੂ ਜੂਚੀ*
* ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ *ਅੱਪਾ ਮੁਰੂਗਾ*

## ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਦਿਵਯਾਮਣਿ ਦੇ ਸੁਰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
 

## ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ 
ਦਿਵਿਆਮਾਨੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨਃ

* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ ਬੰਦਿਸ਼ *ਲੀਲਾ ਗਨੂ ਜੂਚੀ*
* ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚ ਗਈ ਬੰਦਿਸ਼ *ਅੱਪਾ ਮੁਰੂਗਾ*
ਯਮੁਨਕਲਿਆਣੀ ਰਾਗ

**ਯਮੁਨਕਲਿਆਣੀ** 65ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ, ਮੇਚਕਲਿਆਣੀ ਦਾ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ,ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਨ 
ਯਮੁਨਕਲਿਆਣੀ/ਯਮਨ ਕਲਿਆਣ/ਯਮਨ ਕਲਿਅਣੀ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਭਾਸ਼ਂਗਾ ਰਾਗ ਹੈ।ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤੀਨੀ ਰਾਗਃ ਯਮਨ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਕਰਨਾਟਕੀ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ

* ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ2 ਗ3 ਪ ਮ2 ਪ ਧ2 ਸੰ [c] 
* ਅਵਰੋਹਣ: ਸੰ ਧ2 ਪ ਮ2 ਗ3 ਰੇ2 ਸ [d] 

ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਡਜਮ, ਚੱਤੂਸਰਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਪੰਚਮ, ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਮਮ, ਚੱਤੂਸਰਤੀ ਧੈਵਤਮ, ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਧ ਮਧਿਅਮ ਅਵਰੋਹਣ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਵਰੋਹਣ ਨੂੰ ਗ3 ਅਤੇ ਰੇ2 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮ1 ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵ ਸਵਰ ਹਨ-ਰੇ, ਗ, ਮ, ਧ ਅਤੇ ਨੀ।

ਸ, ਗ, ਪ ਅਤੇ ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਸਵਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮ1 ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਸੁਰ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰੰਜਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ ਨੀ ਧ ਨੀ ਰੇ - ਨੀ ਰੇ ਨੀ ਗ- ਧ ਨੀ ਰੇ ਗ - ਪ ਮ ਰੇ ਗ ਰੇ- ਗ ਸ ਨੀ ਰੇ ਸ ਹੈ ।

ਕੁਝ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ, ਸ਼ਾਡਵ-ਸ਼ਾਡਵ ਸਕੇਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ

* ਅਰੋਹਣਃ  ਸ ਰੇ2 ਗ3 ਪ ਮ2 ਗ3 ਧ2 ਨੀ3 ਧ2 ਸੰ [a] 
* ਅਵਰੋਹਣ : ਸੰ ਨੀ3 ਧ2 ਪ ਮ2 ਗ3 ਮ1 ਰੇ2 ਸ [b] 

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੁਆਰਾ ਜੰਬੂਪਥੇ, ਜੋ ਕਿ ਰੂਪਕ ਤਾਲ ਵਿੱਚ  ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਯਮੁਨਕਲਯਾਨੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਵਿਆਸਤਿਰਥ ਦੁਆਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੀ ਬੇਗਨੇ, ਅੰਨਾਮਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਭਵਯਾਮੀ ਗੋਪਾਲਮ, ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਬ੍ਰਹਮੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਪੀਬਾਰੇ ਰਾਮਰਸਮ, ਭਦਰਚਲ ਰਾਮਦਾਸੁ ਦੁਆਰਾ ਓ ਰਾਮ ਨੀ ਨਾਮਾ, ਸੰਤ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਕ੍ਰਿਪਲੂ, ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਹਰੀਦਾਸੁਲੂ ਅਤੇ ਕੰਨਡ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਜੈਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਕਦਨਾ ਵਤਸਵ ਹਰੀ, ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਵੈਂਕਟ ਦਾਸਾਰੂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਡੇਨੋ ਨਿਨੰਗਰੀ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ (1966 ਵਿੱਚ ਮੈਤਰੀਮ ਭਜਥਮ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਭਜਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਕੰਚੀ ਪੇਰੀਆਵ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਮਾ (ਐੱਮ. ਐੱਸ. ਸੁਬਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਜਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਾਗਮ ਨੂੰ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 
### ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਗੀਤ 
## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਰਚਨਾਵਾਂ/ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ 
* ਜੰਬੂਪਥੇ ਨੇ ਤੀਸਰਾ ਏਕ ਤਾਲ ਅਤੇ ਨਾਨਾਦਾਗੋਪਾਲਾ ਨੇ ਆਦਿ ਤਾਲ ਲਈ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੰਦਿਸ਼
* ਵਿਆਸਤਿਰਥ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ ਬੰਦਿਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੀ ਬੇਗਾਨੇ 
* ਅੰਨਾਮਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਭਵਯਾਮੀ ਗੋਪਾਲਬਲਮ, ਨਾਗਾਵੁਲੁ ਨਿਜਮਾਨੀ
* ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਬ੍ਰਹਮੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਪੀਬਾਰੇ ਰਾਮਾਰਸਮ
* ਹੇ ਰਾਮ ਨੀ ਨਾਮਾ ਅਤੇ ਨਰਹਰੀ ਦੇਵ ਜਨਾਰਧਨ ਭਦਰਚਲ ਰਾਮਦਾਸੁ ਦੁਆਰਾ
* ਸੰਤ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ
* ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਹਰਿਦਾਸੁਲੂ, ਵਿੱਧੀਚਕਰਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ
* ਵਿਜੈ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਕਦਨਾ ਵਾਤਸਵ ਹਰੀ
* ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਵੈਂਕਟ ਦਾਸਾਰੂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਡੇਨੋ ਨਿਨਾਂਗਰੀ
* ਰਾਧਾ ਸਮੀਥਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ. ਐਨ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੁਆਰਾ
* ਕਮਲੇਸ਼ਾ ਵਿੱਥਲਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਤੁੰਗਾ ਥੀਰਾ ਵਿਰਾਜਮ
* ਅਚਯੁਤਮ ਕੇਸ਼ਵਮ, ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਜਨ
* ਆਦਿ ਨੀ ਪਾਈ, ਧਰਮਪੁਰੀ ਸੁੱਬਾਰਯਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਜਵਾਲੀ
* ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ (1966 ਵਿੱਚ ਮੈਤਰੀਮ ਭਜਥਮ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਭਜਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਂਚੀ ਪੇਰੀਆਵ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਐਮ. ਐਸ. ਸੁੱਬੁਲਕਸ਼ਮੀ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਭਜਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

*
ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਕਲਿਆਣੀ ਰਾਗ

**ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਕਲਿਆਣੀ** ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ I ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਗ ਬਣਾਏ ਹਨ[kn] ਇਹ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ 72ਵੀਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 65ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਾ ਮੇਚਾਕਲਿਆਨੀ ਦਾ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ।

ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਲਿਡੀਅਨ ਢੰਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ  ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਨੋਟ ਨੂੰ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ) ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ  ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲਿਆਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
thumb|300x300px|ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਨਾ *ਕਲਿਆਣੀ* ਸਕੇਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਡਜਮ ਸੀ 'ਤੇ ਹੈ।
ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਕਲਿਆਣੀ ਇੱਕ ਅਸਮਰੂਪ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅਰੋਹ(ਚਡ਼੍ਹਨ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਭਮ ਅਤੇ ਧੈਵਤਮ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ । ਇਹ ਇੱਕ ਔਡਵ-ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗਮ (ਜਾਂ ਔਡਵ ਰਾਗਮ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਸਕੇਲ) ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ) ਦੀ ਬਣਤਰ  ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।

* ਆਰੋਹਣਃ   ਸ ਗ3 ਮ2 ਪ ਨੀ3 ਸੰ [a]
* ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ3 ਧ2 ਪ ਮ2 ਗ3 ਰੇ2 ਸ [b]

ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਹਨ ਸ਼ਡਜਮ, ਚਤੁਸ਼ਰੂਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਮਮ, ਚਤੁਸ਼ਰੂਤੀ ਧੈਵਤਮ, ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਚਤੁਸ਼ਰੂਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ ਅਤੇ ਚਤੁਸ਼ਰੂਤੀ ਧੈਵਤਮ। ਇਹ ਇੱਕ ਔਡਵ-ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਰਚਨਾ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ :

**ਅਚਯੁਤਮ ਕੇਸ਼ਵਮ**-ਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਿਨੀ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ 

**ਰਾਗਪ੍ਰਵਾਹਮ**-ਗਣੇਸ਼ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ 

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਗ

## ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ 
ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ -

**ਅਚਯੁਤਮ ਕੇਸ਼ਵਮ**-ਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਿਨੀ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ 

**ਰਾਗਪ੍ਰਵਾਹਮ**-ਗਣੇਸ਼ ਕੁਮਾਰੇਸ਼
ਮੋਹਨਕਲਿਆਣੀ ਰਾਗਮ

ਮੋਹਨਕਲਿਆਣੀ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗਮ ਹੈ (65ਵੇਂ ਮੇਲਕਾਰਤਾ ਰਾਗ  ਮੇਚਾਕਲਿਆਨੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਰਾਗ । ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੁਰ (ਸੰਗੀਤਕ ਨੋਟਸ) ਲਗਦੇ। ਇਹ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਰਾਗ *ਮੋਹਨਮ* ਅਤੇ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ *ਕਲਿਆਣੀ* ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ 29ਵੇਂ ਮੇਲਕਾਰਥਾ ਧੀਰਸ਼ੰਕਰਭਰਣਮ ਦੇ ਜਨਯ ਬਿਲਾਹਾਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਮਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨਕਲਿਆਣੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ *ਭੂਪ ਕਲਿਆਣ* ਜਾਂ *ਸ਼ੁੱਧ ਕਲਿਆਣ* *ਭੂਪ *ਕਲਿਆਣ''* ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਥਾਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। *ਮੋਹਨਕਲਿਆਣੀ*  ਵਾਂਗ , **ਭੂਪ* *ਕਲਿਆਣ** ਭੂਪ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।
* ਲਾਲਗੁਡ਼ੀ ਗੋਪਾਲ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ *ਤਮੱਦਮ ਤੱਗਦਈਆ*
* *ਹਰੀਆ ਭਜਨੇ ਮਡੋ* ਅਤੇ *ਬਾਰੋ ਮੁਰਾਰੀ*-ਵਾਦੀਰਾਜਾ ਤੀਰਥ

## ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 
### ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਮਿਲ 
### ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਗੀਤ 
## ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

### ਸਕੇਲ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ 
* *ਮੋਹਨਮ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਮਿਤੀ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੁਰ  ਮੋਹਨਕਲਿਆਣਿ ਦੇ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਸਕੇਲ) ਵਰਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਦੀ  ਬਣਤਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੈ : ਸ ਰੇ2 ਗ3 ਪ ਧ2 ਸੰ- ਸੰ ਧ2 ਪ ਗ3 ਰੇ2 ਸ ਹੈ। 
* *ਬਿਲਾਹਾਰੀ'' ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅਵਰੋਹ (ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮਮ ਹੈ (ਪ੍ਰਤੀ ਮੱਧਯਮ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ *ਸ਼ੰਕਰਾਭਰਣਮ* ਦਾ ਉਤਰਦਾ ਪੈਮਾਨਾ) । ਇਸ ਦੀ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸ ਰੇ2 ਗ3 ਪ ਧ2 ਸੰ - ਸੰ  ਨੀ3 ਧ2 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ2 ਸ ਹੈ। 

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
 

* ਲਾਲਗੁਡ਼ੀ ਗੋਪਾਲ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ *ਤਮੱਦਮ ਤੱਗਦਈਆ*
* *ਹਰੀਆ ਭਜਨੇ ਮਡੋ* ਅਤੇ *ਬਾਰੋ ਮੁਰਾਰੀ*-ਵਾਦੀਰਾਜਾ ਤੀਰਥ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ
ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ

**ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ**  ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਬਹੁ-ਖੇਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਐਥਲੀਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 22 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (SAI) ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਜ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ।

## ਐਡੀਸ਼ਨ 
[thumb| ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਜੇਤੂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ ਅਤੇ ਕਿਰੇਨ ਰਿਜੀਜੂ ਨਾਲ]]

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Chief_minister_of_Odisha_inaugurating_Khelo_India_University_Games_2020.jpg|alt=Chief Minister of Odisha inaugurating 2020 Khelo India University Games| ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ 2020 ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ
ਤਸਵੀਰ:Dance_performances_at_opening_ceremony_of_Khelo_India_University_Games_2020.jpg|alt=Dance performances at opening ceremony of 2020 Khelo India University Games| 2020 ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ
ਤਸਵੀਰ:Closing_ceremony_of_Khelo_India_University_Games_2020.jpg|alt=Closing ceremony of 2020 Khelo India University Games| 2020 ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ
* ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਗੇਮਜ਼
* ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ
* ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਪੈਰਾ ਗੇਮਜ਼

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਖੇਡਾਂ

**ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਖੇਡਾਂ (KIYG)** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਖੇਡਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਨਵਰੀ ਜਾਂ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਅੰਡਰ-17 ਸਾਲ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਅੰਡਰ-21 ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ 1000 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ 8 ਸਾਲਾਂ ਲਈ   ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 2018-ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 160 ਨੌਜਵਾਨ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ 40-40 ਦੇ 4 ਬੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਟਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਾਰੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲਾਂ, ਉਪ-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਛਿਮਾਹੀ ਜਾਂ ਤਿਮਾਹੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
31 ਜਨਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਖਾੜੇ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਪਰੰਪਰਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਸਕੂਲ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। 2019 ਦੇ ਈਵੈਂਟਾਂ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2018 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਸਕੂਲ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਗੇਮਜ਼ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੁਣੇ ਦੇ ਬਾਲੇਵਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਛਤਰਪਤੀ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ
* ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ
* ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਪੈਰਾ ਗੇਮਜ਼
* ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਮਾਰਜਿੰਗ ਪੋਲੋ ਕੰਪਲੈਕਸ

**ਮਾਰਜਿੰਗ ਪੋਲੋ ਕੰਪਲੈਕਸ** ਖੇਡ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੀਤੇਈ ਦੇਵਤਾ ਮਾਰਜਿੰਗ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਤੇਈ ਘੋੜਾ (ਮਨੀਪੁਰੀ ਟੱਟੂ), ਹੇਇੰਗਾਂਗ ਚਿੰਗ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਬਣਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਮਾਰਜਿੰਗ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ, ਹੇਇੰਗਾਂਗ, ਇੰਫਾਲ ਪੂਰਬੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਜਿੰਗ ਪੋਲੋ ਦਾ ਬੁੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪੋਲੋ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਘੋੜਸਵਾਰ ਬੁੱਤ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪੋਲੋ ਦੇਵਤੇ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ
* ਹਪਤਾ ਕਾਂਗਜੇਈਬੰਗ
* ਕਾਂਗਲਾ
** ਕਾਂਗਲਾ ਨੋਂਗਪੋਕ ਥਾਂਗ
** ਕਾਂਗਲਾ ਨੋਂਗਪੋਕ ਟੋਰਬਨ
* ਖੁਮਨ ਲੰਪਕ ਮੇਨ ਸਟੇਡੀਅਮ
* ਮਨੀਪੁਰੀ ਪੋਨੀ (ਫ਼ਿਲਮ)
* ਮਾਨੁੰਗ ਕਾਂਗਜੇਈਬੰਗ
* ਮਾਊਂਟ ਮਨੀਪੁਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਚਿਕਨ ਏ ਲਾ ਕਿੰਗ

**ਚਿਕਨ ਏ ਲਾ ਕਿੰਗ** (ਕਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ) ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀਮ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਸ਼ੈਰੀ, ਮਸ਼ਰੂਮ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੌਲਾਂ, ਨੂਡਲਜ਼ ਜਾਂ ਬਰੈੱਡ ਉੱਤੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵੋਲ-ਆ-ਵੈਂਟ ਜਾਂ ਪੇਸਟਰੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਚਿਕਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਟੁਨਾ ਜਾਂ ਟਰਕੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|156x156px| 1900 (?) ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੱਕਬੁੱਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ ਅ ਲਾ ਕਿੰਗ ਰੈਸਿਪੀ ਹੈ।
ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਦੇ ਕਈ ਪਕਵਾਨ 1665 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਰਸੋਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਕਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਚਿਕਨ à la King ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਹਨ:

* ਇੱਕ ਦਾਅਵਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ 1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਡੈਲਮੋਨੀਕੋ ਦੇ ਸ਼ੈੱਫ ਚਾਰਲਸ ਰੈਨਹੋਫਰ ਦੁਆਰਾ 'ਚਿਕਨ ਅ ਲਾ ਕੀਨ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਫੌਕਸਹਾਲ ਪਾਰਕਰ ਕੀਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
* ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਸਨੂੰ 1881 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕਲੈਰਿਜ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਫੌਕਸਹਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੇਮਜ਼ ਆਰ. ਕੀਨ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
* ਤੀਜੀ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਪਕਵਾਨ 1903 ਵਿੱਚ ਫੌਕਸਹਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਦੇ ਪੋਤੇ ਵੁਲਫ੍ਰਾਮ ਮਰਸੀ ਕੀਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
* ਚੌਥੀ ਅਕਸਰ ਵਿਵਾਦਿਤ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚਿਕਨ ਏ ਲਾ ਕਿੰਗ ਡਿਊਬੇਰੀ ਵਿਲੀਅਮ ਕੀਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵੁਲਫ੍ਰਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਫੌਕਸਹਾਲ ਦਾ ਪੋਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਦਾ ਪੜਪੋਤਾ ਸੀ।
* ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਈਟਨ ਬੀਚ ਦੇ ਬ੍ਰਾਈਟਨ ਬੀਚ ਹੋਟਲ ਦੇ ਸ਼ੈੱਫ ਜਾਰਜ ਗ੍ਰੀਨਵਾਲਡ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 1898 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਈ. ਕਲਾਰਕ ਕਿੰਗ II ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
* ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚਿਕਨ ਅ ਲਾ ਕਿੰਗ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਦੇ ਬੇਲੇਵਿਊ ਹੋਟਲ ਦੇ ਹੋਟਲ ਕੁੱਕ ਵਿਲੀਅਮ 'ਬਿੱਲ' ਕਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ 1915 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਨੂੰ 4 ਮਾਰਚ 1915 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿੰਗ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ *ਨਿਊਯਾਰਕ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ* ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ: ਵਿਲੀਅਮ ਕਿੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸਮਾਰਕ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸੋਈਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਕੁੱਕ ਹੈ! ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਅੱਗ ਬਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਸਨੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬੇਲੇਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਚਿਕਨ, ਮਸ਼ਰੂਮ, ਟਰਫਲ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਅਤੇ ਕਰੀਮ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸੁਆਦੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ - ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਚਿਕਨ ਏ ਲਾ ਕਿੰਗ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚਿਕਨ ਪੇਸਟਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵਟਸਐਪ ਕੁਕਿੰਗ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਪੋਲਟਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਟੈਨਿਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ

**ਟੈਨਿਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ** ਭਾਰਤੀ ਟੈਨਿਸ ਲੀਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੁਨਾਲ ਠੱਕੁਰ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਜੈਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲੀਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀਜ਼ਨ ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਫਾਰਮੈਟ 
ਟੈਨਿਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੇਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ, ਪੁਰਸ਼ ਡਬਲ ਅਤੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲ: ਹਰੇਕ ਦੇ 20 ਅੰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਟੀਮਾਂ 
ਟੈਨਿਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 8 ਟੀਮਾਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਖਿਡਾਰੀ ਫਾਈਨਲ ਖਿਤਾਬ ਲਈ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਕੋਚ, ਇੱਕ ਫਿਜ਼ੀਓ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਮਾਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਅਲਟੀਮੇਟ ਖੋ ਖੋ

**ਅਲਟੀਮੇਟ ਖੋ ਖੋ** ਭਾਰਤੀ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ-ਅਧਾਰਤ ਖੋ-ਖੋ ਲੀਗ ਹੈ। ਖੋ ਖੋ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2022 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ 64 ਮਿਲੀਅਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 41 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ UKK ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਗੈਰ- ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:
* ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ 22 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ 16 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਹੈ। 
* ਇੱਕ ਬੈਚ ਦੀ ਬਰਖਾਸਤਗੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਬੈਚ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 30-ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  
* ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਖਿਡਾਰੀ (ਜਿਸਨੂੰ *ਵਜ਼ੀਰ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸਰਗਰਮ ਹਮਲਾਵਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਟਾਈਬ੍ਰੇਕਰ ("ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚੇਜ਼" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ): ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸਕੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਵਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ (ਪਾਵਰਪਲੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ), ਅਤੇ ਜੋ ਟੀਮ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੇਪਕ ਟਕਰਾਅ

ਸੇਪਕ ਟਕਰਾਅ ਖੇਡ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ 1982 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਖੇਡ ਸੀ। ਸੇਪਕ ਟਕਰਾਅ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 10 ਸਤੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਨਾਗਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 2000 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 14 ਸੀਨੀਅਰ, ਸੱਤ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਛੇ ਸਬ-ਜੂਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਅਤੇ ਜ਼ੋਨਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵੀ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਖੇਡ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਇਸੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਡ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੈਂਕਾਕ ਵਿਖੇ ਹੋਏ 22ਵੇਂ ਕਿੰਗਜ਼ ਕੱਪ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੇਪਕ ਟੱਕਰਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਅਤੇ ਟੀਮ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਡਬਲਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ, ਪਰ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਪਕ ਟੱਕਰਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ 19 ਤੋਂ 22 ਅਗਸਤ 2018 ਤੱਕ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪਾਲੇਮਬਾਂਗ ਦੇ ਰਾਨੌ ਸਪੋਰਟਸ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਰੇਗੂ ਸੇਪਕ ਟੱਕਰਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਮੈਡਲ ਸਾਰਾਂਸ਼ 
### ਸੇਪਕ ਟਾਕਰਾ 
* ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਪਕ ਟਕਰਾਅ ਟੀਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਕੁੱਲ ਤਗਮੇ (31 ਜੁਲਾਈ 2024 ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ) :

### ਬੀਚ ਸੇਪਕ ਟਾਕਰਾਵ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹਾਕੀ ਲੀਗ

**ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹਾਕੀ ਲੀਗ**  ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਲੀਗ ਸੀ। ਪੀਐਚਐਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਟੀਮਾਂ ਸਨ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ 2005 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਖਿਡਾਰੀ 
ਇੱਕ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 18 ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣਗੇ ਜੋ PHDPL ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋਣਗੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਖੇਡ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀ 
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਨਤੀਜੇ 
* 2005: ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸੁਲਤਾਨਜ਼ 
* 2006: ਬੰਗਲੌਰ ਲਾਇਨਜ਼ 
** ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਡਾਇਨਾਮੋਸ ਲੀਗ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।
* 2007: ਉੜੀਸਾ ਸਟੀਲਰਜ਼ 
** ਉੜੀਸਾ ਸਟੀਲਰਜ਼ ਵੀ ਲੀਗ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।
* 2008: ਬੰਗਲੌਰ ਹਾਈ-ਫਲਾਇਰਜ਼
** ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਡਾਇਨਾਮੋਸ ਲੀਗ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਵਰਲਡ ਸੀਰੀਜ਼ ਹਾਕੀ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਰਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਟੀਮ
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਟੀਮ
* ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹਾਕੀ ਲੀਗ (ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪੀਐਚਐਲ 2007-08
* SPORT195 'ਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹਾਕੀ ਲੀਗ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ

alt=|thumb| 2008 ਵਿੱਚ ਗੁਲਮਰਗ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਖੇ 5ਵੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੀ ਰੇਸਰ।
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੋਲਫ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਆਈਸ ਸਟਾਕ ਖੇਡ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ 1996, 2004 ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਗੁਲਮਰਗ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਫਰਵਰੀ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਲੇਹ ਅਤੇ ਗੁਲਮਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ (26 ਸੋਨੇ, 29 ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ 21 ਕਾਂਸੀ) ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਟੀਮ 8 ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵੀ 2020 ਵਿੱਚ ਗੁਲਮਰਗ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
thumb| 2008 ਵਿੱਚ ਗੁਲਮਰਗ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਖੇ 5ਵੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹੋਏ ਸਨੋਮੋਬਾਈਲ ਸਵਾਰ।

## ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਖੇਡ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ 
1959 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਖੇਡ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੇਡ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਰਾਜ, ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰੀ 
ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਮਰਪਿਤ ਮਾਸਿਕ ਖੇਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਪੋਰਟਸ ਵਾਚ" ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਗਾਹਕੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਲਗਭਗ 12,000 ਕਾਪੀਆਂ ਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸੈਵਨਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ

**ਸੈਵਨਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪਿੱਚ 'ਤੇ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਸੱਤ-ਏ-ਸਾਈਡ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ। ਸੈਵਨਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਰਲ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸੈਵਨਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਦੇ ਮੈਚ ਅਕਸਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੇ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ  ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਹਨ। ਮੈਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਮਈ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੈਵਨਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (SFA) ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 50 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਆਈ.ਐਮ. ਵਿਜਯਨ

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
* *ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਤੋਂ ਸੁਡਾਨੀ* (2018) 
* *ਸੇਵਨਜ਼* (2011)

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ
* ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਕਾਜੂ ਚਿਕਨ

**ਕਾਜੂ ਚਿਕਨ**  ਇੱਕ ਚੀਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਚਿਕਨ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟਰ-ਫ੍ਰਾਈਡ ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਡੀਪ-ਫ੍ਰਾਈਡ, ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ) ਨੂੰ ਕਾਜੂ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਭੂਰੇ ਲਸਣ ਦੀ ਚਟਣੀ ਜਾਂ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਅਤੇ ਓਇਸਟਰ ਸਾਸ ਤੋਂ ਬਣੀ ਮੋਟੀ ਚਟਣੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

## ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਜੂ ਚਿਕਨ 
ਕਾਜੂ ਚਿਕਨ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਇੱਕ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਟਰ-ਫ੍ਰਾਈਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿਕਨ ਦੇ ਨਰਮ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰਿਸਪੀ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਕਾਜੂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਸਣ, ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਅਤੇ ਹੋਇਸਿਨ ਸਾਸ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹਲਕੀ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਤਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
thumb| ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ-ਸ਼ੈਲੀ (ਡੂੰਘੇ ਤਲੇ ਹੋਏ) ਕਾਜੂ ਚਿਕਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪਲੇਟ, ਤਲੇ ਹੋਏ ਚੌਲਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੰਡੇ ਦੇ ਰੋਲ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਗਿਆ।

## ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਪਕਵਾਨ 
thumb| ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ *ਕਾਈ ਫਾਟ ਮੇਟ ਮਾਮੁਆਂਗ* (ਥਾਈ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤਲੇ ਹੋਏ ਕਾਜੂ ਚਿਕਨ) ਦੀ ਇੱਕ ਪਲੇਟ
ਥਾਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ *ਕਾਈ ਫਾਟ ਮੇਟ ਮਾਮੂਆਂਗ ਹਿਮਾਫਾਨ*  ਜਾਂ *ਕਾਈ ਫਾਟ ਮੇਟ ਮਾਮੂਆਂਗ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਟਰਾਈ-ਫ੍ਰਾਈ ਡਿਸ਼ ਹੈ।

ਬਦਾਮ ਚਿਕਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਚੀਨੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਦਾਮ ਚਿਕਨ ਵੀ ਕਾਜੂ ਚਿਕਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹੈਤੀਆਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਜੂਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਅਸੰਬੰਧਿਤ ਚਿਕਨ ਸਟੂਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ *ਪੌਲ ਅਕ ਨਵਾ*  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਕਾਚ ਬੋਨਟ ਮਿਰਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
 

* ਚੋਪ ਸੂਏ
* ਜਨਰਲ ਤਸੋ ਦਾ ਚਿਕਨ
* ਕੁੰਗ ਪਾਓ ਚਿਕਨ
* ਡੂੰਘੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਮਾਪੋ ਡੌਫੂ
*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਲਾਠੀ ਖੇਲਾ

**ਲਾਠੀ ਖੇਲਾ**  ਰਵਾਇਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਹੈ  ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੋਟੀ ਲੜਾਈ। ਇੱਕ ਅਭਿਆਸੀ ਨੂੰ *ਲਾਠਿਆਲ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਠੀ ਖੇਲਾ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
*ਲਾਠੀ* ਸ਼ਬਦ ਬੰਗਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੋਟੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ *ਖੇਡ* ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਖੇਡ ਜਾਂ ਖੇਡ। ਇਸ ਲਈ *ਲਾਠੀ ਖੇਲਾ ਦਾ* ਅਨੁਵਾਦ ਸੋਟੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਯੰਤਰ 
ਲਾਠੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਰ ਬਾਂਸ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਥੋੜ੍ਹੇ-ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਲੋਹੇ ਦੇ ਰਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਲਾਠੀ 6 ਤੋਂ 8 ਫੁੱਟ (2 ਤੋਂ 2.4 ਮੀਟਰ) ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਜਾਂ ਬਲਡਜੌਨ ਵਾਂਗ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਢਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ *ਨੋਰੀ ਬਾਰੀ*  ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਘੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ *ਲਾਠੀਆਂ* ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਈਆਂ। ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਹਣ ਲਈ ਡੁਏਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ 'ਜੋ ਲਾਠੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੱਝ ਪਾਲਦਾ ਹੈ'। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ (ਜਗੀਰੂਆਂ) ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਟੈਕਸ ਵਸੂਲਣ ਲਈ *ਲਾਠੀਆਂ* ਦੇ ਸਮੂਹ ਭੇਜੇ। ਲਾਠੀ ਸਿਖਲਾਈ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਟਾਚਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੋਲੀ ਖੇਲਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰਵਾਇਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਲਾਠੀ ਖੇਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਚਿਮੈਕ

***ਚਿਮੇਕ***   ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਬੀਅਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਹੈ। *ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਈ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੇਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਖੇਡਾਂ 
ਚਿਮੇਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਵਰਗੇ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਵਿਧਾ ਸਟੋਰਾਂ ਅਤੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਵਿਅਸਤ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ 
### ਚੀਨ 
ਚਿਮੇਕ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਰਾਮਾ *'ਮਾਈ ਲਵ ਫਰਾਮ ਦ ਸਟਾਰ''' ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾ ਚੀਓਨ ਸੋਂਗ-ਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਇੱਕ ਬਰਫੀਲਾ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਚੀਮੇਕ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਪੂਰਨ ਹੈ।'&nbsp;...'; ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿਕਨ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੁਰਗੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੀਅਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਬਣ ਗਿਆ।

ਦਸੰਬਰ 2014 ਤੋਂ ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਕੋਰੀਆਈ-ਬ੍ਰਾਂਡ ਚਿਮੇਕ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਔਸਤਨ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਹਾਂਗਜ਼ੂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚਿਕਨ ਮੈਕ ਸੈੱਟ' ਵਿਕ ਗਏ ਸਨ'  ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲੋਟੇ ਮਾਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਤਾਓ ਬੀਅਰ ਦੇ ਛੇ ਡੱਬਿਆਂ 'ਤੇ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਛੋਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ।&#x5B; ''ਢੁੱਕਵਾਂ?'' &#x5D;

### ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ 
2023 ਓਕਲੈਂਡ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਚਿਮੇਕ ਫੈਸਟੀਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਓਕਲੈਂਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ 
ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਬੀਅਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿਕਨ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2014 ਤੱਕ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ 192 ਚਿਕਨ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਨ। ਲਗਭਗ 10% ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਪਕਵਾਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਅੰਜੂ (ਭੋਜਨ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬਾਰਟਰੀ

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬਾਰਟਰੀ** (NDTL) ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਪੂਰਨ ਲਾਲ ਸਾਹੂ NDTL ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ।

ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਡੋਪ ਜਾਂਚ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਬੋਰਡ ਫਾਰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਐਂਡ ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲੈਬਾਰਟਰੀਜ਼, NABL (ISO/IEC 17025:2017) ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। NDTL 29 WADA ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ 'ਤੇ  । ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੀਨਤਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਐਨਡੀਟੀਐਲ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। NDTL ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:

* ਵਿਸ਼ਵ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਏਜੰਸੀ
* ਰਸਾਇਣਕ ਜਾਂਚ, ਜੈਵਿਕ ਜਾਂਚ ਲਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਬੋਰਡ
* ਸੀਐਸਸੀਕਿਊ

## NDTL ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮਾਗਮ 
ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, NDTL ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ:

* ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨ : 14 ਅਕਤੂਬਰ, 2015
* "ਐਂਟੀ ਡੋਪਿੰਗ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਮ ਰੁਝਾਨ" ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਸੈਮੀਨਾਰ : 15 ਅਕਤੂਬਰ, 2015
* ਤੀਜੀ ਵਾਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ/ਉੱਤਰ ਮੀਟਿੰਗ : 28–29 ਜਨਵਰੀ, 2016
* "ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਮ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਲਾਗੂਕਰਨ: ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਡੋਪਿੰਗ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ" 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ : 4–5 ਨਵੰਬਰ, 2016

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਏਜੰਸੀ
* ਵਿਸ਼ਵ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਏਜੰਸੀ
* ਵਾਡਾ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲਾ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ - ਐਨਡੀਟੀਐਲ
* ਵਾਡਾ - ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਡਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ   'ਤੇ  ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ

**ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ** ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡ ਗਿਆਰਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ  ਘੇਰੇ ਵਾਲੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡ ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ, ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬੱਲੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੱਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੈੱਗਮੈਨ ਨੂੰ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਲੈੱਗਮੈਨ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸੀਮਾ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਧੱਕ ਕੇ ਚਾਰ ਜਾਂ ਛੇ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਕ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਖੋਜ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਆਪਕ **ਸ਼੍ਰੀ ਐਸ. ਨਾਗਰਾਜ** ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਖੇਡ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਆਪਕ **ਸ਼੍ਰੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਰਮਾ ਨੇ** 2010 ਵਿੱਚ ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਿਯਮ ਕਿਤਾਬ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਐਸ. ਨਾਗਰਾਜ ਨੂੰ ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਮਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਕੱਤਰ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਿੱਕਬਾਲ, ਬੇਸਬਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਬੱਲੇ-ਮੁਕਤ ਰੂਪਾਂਤਰ।
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡ
* ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
* ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
* ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡ
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ
* ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਡੂ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
* ਸਕੂਲ ਸਪੋਰਟਸ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਐਕਟੀਵਿਟੀਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ, ਇੰਡੀਆ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਲੈੱਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਡੂ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਸਕੂਲ ਸਪੋਰਟਸ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਐਕਟੀਵਿਟੀਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ-ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ