open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਓਗਲਾ

**ਓਗਲਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੀਦੀਹਾਟ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਤੀਰਥ ਮਾਰਗ ਦੇ ਚੌਰਾਹੇ `ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਨੇੜਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਕੋਟ ਮਸਕ ਡੀਅਰ ਸੈੰਕਚੂਰੀ, ਚਰਾਮਾ ਆਰਮੀ ਬੇਸ, ਅਤੇ ਨਰਾਇਣ ਨਗਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸੜਕੀ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਟਰਮੀਨਸ ਸੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਰੰਭ ਬਿੰਦੂ ਸੀ। ਸੰਘਣੇ ਪਾਈਨ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆ, ਇਹ ਦੀਦੀਹਾਟ, ਧਾਰਚੂਲਾ, ਦਰਮਾ ਵੈਲੀ, ਭਾਗੀਚੌਰਾ, ਜੌਲਜੀਬੀ ਅਤੇ ਕਨਲੀਛੀਨਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਖਾ ਦੇ ਗੇਟਵੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਚਚੁਲੀ ਅਤੇ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਓਗਲਾ *ਪਿਨਸ ਰੌਕਸਬਰਘੀ*, *ਰ੍ਹੋਡੋਡੇਂਡਰਨ*, *ਮਾਈਰੀਕਾ*, ਅਤੇ *ਕਿਊਰਕਸ* ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਬ੍ਰਾਇਓਫਾਈਟ ਅਤੇ ਟੇਰੀਡੋਫਾਈਟ ਬਨਸਪਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੈਟਰੀਨਾ ਤਿਖੋਨੋਵਾ

**ਕੈਟਰੀਨਾ ਵਲਾਦੀਮੀਰੋਵਨਾ ਤਿਖੋਨੋਵਾ** (,  **ਪੁਤਿਨਾ**, Путина; ਜਨਮ 31 ਅਗਸਤ 1986) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਐਕਰੋਬੈਟਿਕ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਹੈ।

ਟਿਖੋਨੋਵਾ ਇਨੋਪ੍ਰੈਕਟਿਕਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਟਲੈਕਚੁਅਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਐਨਆਈਡੀਐਫ) ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਟਲੈਕਚੁਅਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸੈਂਟਰ (ਐਨਆਈਆਰਸੀ)।

## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ
ਮੌਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ

[thumb|ਐਡੀ ਅਗਸਤ ਸਨਾਈਡਰ ਦਾ (1911-1940) ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, [ਨਿਊਯਾਰਕ (ਸਟੇਟ)|ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।]]

**ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ** ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਕਦੋਂ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਵਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਫ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਜੋ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਮਿਤੀ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੌਤਾਂ ਦਾ.

ਕਿਸੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੌਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਖੋਜ ਲਈ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੋਣਕਾਰ ਰਜਿਸਟਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ, ਪਾਸਪੋਰਟ ਰਿਕਾਰਡ, ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ, ਆਦਿ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Mortality Data from the U.S. National Vital Statistics System - See Methods - Data collection - for copies of death certificates and how to fill them.
* Magrane BP, Gilliland MGF, and King DE. Certification of Death by Family Physicians. American Family Physician 1997 Oct 1;56(5):1433-8.  
* Swain GR, Ward GK, Hartlaub PP. Death certificates: Let's get it right. American Family Physician February 15, 2005 
* Find Free Death Records gives details on how to apply for death records in each state.
* Online Death Indexes and Records lists some online death certificate indexes
* Where to Write for Vital Records (including Death Certificates) from the National Center for Health Statistics
ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ

ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ **ਸਿੱਖ** ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਤਕਰੀਬਨ  8000 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚੋਂ  ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਖ ਬੌਬਿਗਨੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਇਲੇ-ਡੀ-ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਬੋਬਿਗਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੇ ਬੋਰਗੇ।

## ਦਸਤਾਰ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ 
ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਿੱਖ 2004 ਤੋਂ ਪਗੜੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿਚ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਰੋਸ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੰਜ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਨੇੜੇ ਕਲਾਸ ਰੂਮਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਕੱਟੇ ਵਾਲ਼ਾਂ ਲਈ ਦਸਤਾਰਾਂ ਜਾਂ ਪਗੜੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।  ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਰ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਗੁਰਦੁਆਰੇ 
ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਕਲਟ ਸਿੱਖ ਫਰਾਂਸ, ਬੋਬਿਗਨੀ
* ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਬੋਰਗੇ 
* ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਬੰਡੀ
* ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਲਾ ਕੋਰਨੀਵ
* ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ, ਪੈਰਿਸ

## ਸਭਾਵਾਂ 
* ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਪੈਰਿਸ
* ਕੌਂਸਿਲ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਡੇਸ ਸਿੱਖਸ ਡੀ ਫਰਾਂਸ
* ਸਿੱਖਸ ਡੀ ਫਰਾਂਸ
* ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਫਰਾਂਸ
* ਸਿੱਖ ਯੂਨੀ
* ਪੰਜਾਬ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ
* ਚੜ੍ਹਦੀਕਲਾ ਸੇਵਕ ਜੱਥਾ ਫਰਾਂਸ
* ਨਵਜਵਾਨ ਸਿੱਖ ਫਰਾਂਸ
* ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਚੈਰਿਟੀ ਫਰਾਂਸ
* ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਫਰਾਂਸ

## ਤਕੜੀ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ 
* ਬੌਬੀਗਨੀ
* ਸੀਨ-ਸੇਂਟ-ਡੇਨਿਸ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸਤਨਾਮ ਕੌਰ ਸੱਤੇ

**ਸਤਨਾਮ ਕੌਰ ਸੱਤੇ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਹੈ। 

## ਪੁਸਤਕਾਂ 
* *ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ* (ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ)
* *ਆਪ ਹੰਢਾਈਆਂ* (ਸਵੈਜੀਵਨੀ)
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਵੈਭਵੀ ਉਪਾਧਿਆਏ

**ਵੈਭਵੀ ਉਪਾਧਿਆਏ** (1984 – 23 ਮਈ 2023) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ (ਮਹਿਲਾ) ਪਾਪੂਲਰ ਲਈ ITA ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਪਾਧਿਆਏ, ਜਿਸ ਨੇ 2000 ਦੇ ਸਿਟਕਾਮ ''ਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ''' ਚ ਜੈਸਮੀਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਦੀ 23 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।  

## ਮੌਤ 
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੰਜਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਮੌਤ ਮੁੰਬਈ -ਰਜਿਸਟਰਡ ਕਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਗੇਤਰ ਨਾਲ ਸਵਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਈ। 

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੋਅ 
## ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ 
## ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2023
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸੋਸਾ, ਭਾਰਤ

**ਸੋਸਾ** ਜਾਂ **ਸੋਸੋ** (ਪਿੰਡ ID 49105) ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਕੁਮਾਓਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲ ਧਾਰਚੂਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਦੀ ਚੌੜਾਂ ਘਾਟੀ ਦੇ 14 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  

ਵਸਨੀਕ ਰੁੰਗ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਯਾਂਕੀ, ਗੜਖਲ, ਕੁੰਵਰ ਅਤੇ ਬੁਡਾਥੋਕੀ ਹਨ। ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੰਗਬਾਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੰਗਲੋ ਖੇਤਰੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਯਾਂਕੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵਰਗ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਾਲਮਣੀ (ਲਤਾ) ਪਾਲੀਵਾਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜੋ 1700 ਈਸਵੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਗਏ ਸਨ। ਮਿਲ਼ਦੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਹਿਰਦੈ (ਹਰਿਦਵਾ) ਪਾਇਲਵਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਯਾਂਕੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਅਸਲ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗਰਖਾ

ਡਾਂਗਤੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਡਾਂਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪੋਖਰੀਆ ਭਾਈਚਾਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਡੂੰਗਰਾ, ਚੌਸਾਲ ਅਤੇ ਡੋਕੁਨਾ ਵੀ ਗਰਖਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।

**ਗਾਰਖਾ** ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਅਸਕੋਟ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਮਾਉਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਗਾਊਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ। ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਓਗਲਾ ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਦੀਦੀਹਾਟ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਕਨਲੀਛੀਨਾ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਢਲਾਣਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ *ਰ੍ਹੋਡੋਡੇਂਡਰਨ*, ਬਲੂਤ , *ਮਿਰਕਾ* ਅਤੇ *ਚੀੜ ਦੇ* ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕਈ ਪਿੰਡ **ਧਨਲੇਕ ਦੀ ਚੋਟੀ** ਅਤੇ ਬਾਗੜੀਹਾਟ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਤਿਟਾਰੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਕਦੇ ਅਸਕੋਟ ਦੇ ਰਾਜਬਰ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਾਨ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਗੋਰਖਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ।  
thumb| ਅਸਕੋਟ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਘਾਟੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੌਕੋੜੀ

**ਚੌਕੋੜੀ** ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਮਾਊਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰੇਂਜ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤਰਾਈ ਹੈ। ਮਹਾਕਾਲੀ ਨਦੀ, ਇਸਦੀ ਪੂਰਬੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ-ਨੇਪਾਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰੇਂਜ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਾਟੇਜ ਮਿਲ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਠਹਿਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਕੌਸਾਨੀ, ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਅਲਮੋੜਾ ਵਰਗੇ ਨੇੜਲੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਚੌਕੋੜੀ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬੈਰੀਨਾਗ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬੈਰੀਨਾਗ  ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 86 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।  ਚੌਕੋਰੀ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ  ਉਚਾਈ  2010 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ, ਨੰਦਾ ਕੋਟ ਅਤੇ ਪੰਚੁਲੀ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਬਰਫੀਲੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

## ਮੰਦਰ 
ਗੰਗੋਲੀਹਾਟ, 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈਟ-ਕਾਲਿਕਾ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਆਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮੰਦਰ ਹਨ: 

* ਗੰਗੋਲੀਹਾਟ ਦਾ ਮਹਾਕਾਲੀ ਮੰਦਰ
* ਪਾਟਲ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ
* ਮੋਸਟਮਾਨੁ ਮੰਦਿਰ
* ਬੈਰੀਨਾਗ ਦਾ ਨਾਗਮੰਦਿਰ
* ਘੁਨਸੇਰਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ
* ਕੇਦਾਰ ਮੰਦਰ
* ਨਕੁਲੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ
* ਕਾਮਾਕਸ਼ ਮੰਦਰ
* ਕਪਿਲੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਗੁਫਾ ਮੰਦਰ
* ਉਲਕਾਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ
* ਜੈਅੰਤੀ ਮੰਦਰ ਧਵਾਜ
* ਅਰਜੁਨੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ
* ਕੋਟ ਗੜੀ ਦੇਵੀ
* ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਦੇਵੀ ਮੰਦਰ
* ਮਾਂ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ
* ਸ਼੍ਰੀ ਮੂਲਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਰ

## ਚਿੱਤਰ ਗੈਲਰੀ 
center|thumb|1000x1000px| ਚੌਕੋੜੀ ਤੋਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼

## ਹਵਾਲਾ ਨੋਟ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਨਤਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਜਨਤਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਜਾਂ **ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਜਾਂ **ਜਨਤਕ ਕਾਲਜ** (**ਪਬਲਿਕ ਕਾਲਜ**) ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਨਤਕ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦੇਸ਼ (ਜਾਂ ਖੇਤਰ) ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਸ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਂਡਸਕੇਪ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
*ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
ਦੇਵਲਥਲ

**ਦੇਵਲਥਲ** ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ  ਵਿੱਚ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਆਬਾਦੀ 12,000 ਹੈ,  ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਬੈਂਕ, ਡਾਕਘਰ, ਸਰਕਾਰੀ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ, ਰੈਸਟ ਹਾਊਸ ਹਨ।

ਦੇਵਲਥਲ ਨਾਮ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਦੇਵ (ਪੁਰਸ਼ ਦੇਵਤਾ) ਅਤੇ ਸਥਲ (ਰਹਿਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ *ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ* । ਇਹ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ-ਥਾਲ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੇਵਲਥਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਾਟੀ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੋਰੀ ਮੱਲੀਕਾਰਜੁਨ, ਦੇਵਤਿਆ ਭਗਵਤੀ, ਹਰਦਿਓ ਵਿੱਚ ਨੰਦਨੇਵੀ, ਧਰਮਘਰ, ਮਾਲੇਨਾਥ ਅਤੇ ਹੋਰ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਪੰਚਾਚੁਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਬਣ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵੀ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ, ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ  ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਈ ਆਗਰ

thumb| ਬੈਰੀਨਾਗ
ਰਾਈ ਆਗਰ NH 309A ਅਤੇ ਅਲਮੋੜਾ-ਦੀਦੀਹਾਟ ਹਾਈਵੇ ਦੇ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੈਰੀਨਾਗ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਹਦੂਦ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਬੈਰੀਨਾਗ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ  ਲਗਭਗ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਰਾਈ ਆਗਰ ਨੇ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਜਦੋਂ 1838 ਵਿੱਚ ਰਾਈ ਆਗਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਪਤਾਨ ਐਚ. ਡਰਮੋਂਡ ਨੇ ਇੱਥੇ ਛੱਡੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਂਗਲੋ-ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ

**ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਂਗਲੋ-ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ** () ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1875 ਵਿੱਚ ਸਰ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ। ਇਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ 56ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ, 24 ਮਈ 1875 ਨੂੰ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1875 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸਤੁਲ ਉਲੂਮ ਮੁਸਲਮਾਨਾਨ-ਏ-ਹਿੰਦ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਂਗਲੋ-ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਨੇ 1875 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਂਗਲੋ ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਦੋ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੁਸਲਿਮ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜੋ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਅੰਦੋਲਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ "ਪੱਛਮੀ ਵਿਗਿਆਨ" ਵਿੱਚ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਿਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ। ਕਾਲਜ ਲਈ ਖਾਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਆਕਸਫੋਰਡ ਅਤੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਾਡਲ ਵਰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਸਰ ਸਈਅਦ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਵਰਜਿਤ ਸੀ। ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਕਲਾਸਾਂ 1878 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ 1881 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਡਿਗਰੀ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। 1881 ਵਿੱਚ, ਚਾਹਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਤਿਆਰੀ ਕਲਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1887 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਰੁੜਕੀ ਦੇ ਥਾਮਸਨ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਕਾਲਜ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੀ ਛਾਪਿਆ।

ਸਰ ਸਈਅਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪੂਰਵਜ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

[thumb|[ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਆਈਵੀ ਲੀਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ]]
**ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ** (**ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ**) ਜਾਂ **ਨਿੱਜੀ ਕਾਲਜ** (**ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਲਜ**) ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ, ਮਲਕੀਅਤ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸ ਬਰੇਕਾਂ, ਜਨਤਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਰਜ਼ੇ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਤੋਂ (ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਜਨਤਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨਾਲ ਉਲਟ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (**ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ**) ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ 1918 ਦੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਸਿੱਧੇ ਕਲਰਕ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ।
right|thumb|250x250px|ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਲਾਜ਼ਾ ਚੇ ਵਿਖੇ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
* ਜਨਤਕ ਕਾਲਜ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਝਲਤੋਲਾ

**ਝਲਤੋਲਾ** ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਚੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੌਕੋੜੀ ਅਤੇ ਪਾਟਲ ਭੁਵਨਸ਼ਵਰ  ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।  ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਈ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਹਾਈਵੇ 309A ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਲ਼ਦੇ ਹਨ। 

ਝਲਤੋਲਾ ਪੱਛਮੀ ਕੁਮਾਊਂ ਰੇਂਜ ਦੀਆਂ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਝਲਕੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝਲਤੋਲਾ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਪੰਚਚੁਲੀ ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤੇਂਬਾ ਸ਼ੇਰੀ

**ਤੇਂਬਾ ਸ਼ੇਰੀ ਸ਼ੇਰਪਾ** (, ਜਨਮ 9 ਮਈ 1985) ਰੋਲਵਾਲਿੰਗ ਵੈਲੀ, ਦੋਲਖਾ, ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰਪਾ ਹੈ। 23 ਮਈ, 2001 ਨੂੰ, 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਅਜੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ, ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਠੰਡ ਨਾਲ ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ (ਤਿੱਬਤ) ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਫਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਤੇਂਬਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਵਰੈਸਟ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੁਹਿੰਮ.

2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ 2015 ਦੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਸਤ, ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਘਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*Kathmandu Post: *When it comes rolling* (Article written by Temba Tsheri Sherpa 29 May 2015) 
*Kathmandu Post: *The Saddest Season* (quote from Temba Tsheri Sherpa on 30 May 2014) 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੋਖਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਜੌਹਾਰ ਵੈਲੀ

thumb|300x300px| ਜੋਹਾਰ ਘਾਟੀ ਜਿਵੇਂ ਮੁਨਸਿਆਰੀ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
**ਜੌਹਾਰ ਵੈਲੀ** (*ਮਿਲਮ ਵੈਲੀ* ਜਾਂ *ਗੋਰੀ ਗੰਗਾ ਵੈਲੀ* ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਇੱਕ ਘਾਟੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਾਟੀ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਸਤਾ ਸੀ। ਘਾਟੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਿੰਡ ਮਾਰਤੋਲੀ ਅਤੇ ਮਿਲਮ ਹਨ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸ਼ਉਕਾ – ਜੌਹਰ
* ਕੁਮਾਉਂ
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ
ਟੇਬਲਯੂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ

**ਟੇਬਲਯੂ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ**   ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਡੇਟਾ ਵਿਜ਼ੂਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਪਾਰਕ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ' ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।   ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2003 ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟੇਨ ਵਿਊ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਸੀਏਟਲ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।  2019 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸੇਲਸਫੋਰਸ ਦੁਆਰਾ $15.7 ਬਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੇਲਸਫੋਰਸ ( ਸੀ ਆਰ ਐਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇਤਾ) ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ।  ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੇਲਸਫੋਰਸ ਦੁਆਰਾ ਸਲੈਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਚਾਬੋਟ, ਪੈਟ ਹੈਨਰਾਹਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ ਸਟੋਲਟੇ, ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਸਨ।  ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਡੇਟਾਬੇਸ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਕਿਊਬਸ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਜ਼ੂਅਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1999 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਆਉਟਲੈਟ ਵਜੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਟੇਬਲਯੂ ਉਤਪਾਦ ਗ੍ਰਾਫ-ਕਿਸਮ ਦੇ ਡੇਟਾ ਵਿਜ਼ੂਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਡੇਟਾਬੇਸ, ਔਨਲਾਈਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਿਊਬ, ਕਲਾਉਡ ਡੇਟਾਬੇਸ, ਅਤੇ ਸਪ੍ਰੈਡਸ਼ੀਟਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ-ਮੈਮੋਰੀ ਡੇਟਾ ਇੰਜਣ ਤੋਂ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਐਕਸਟਰੈਕਟ, ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉਤਪਾਦ 
ਟੇਬਲਯੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:  

* ਟੇਬਲਯੂ ਡੈਸਕਟਾਪ 
* ਟੇਬਲਯੂ ਸਰਵਰ 
* ਟੇਬਲਯੂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ  (2018 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ)
* ਟੇਬਲਯੂ ਵਿਜ਼ਬਲ  (2015 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਪਭੋਗਤਾ ਡੇਟਾ ਵਿਜ਼ੂਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ)
* ਟੇਬਲਯੂ ਜਨਤਕ (ਵਰਤਣ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ)
* ਟੇਬਲਯੂ ਰੀਡਰ (ਵਰਤਣ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ)
* ਟੇਬਲਯੂ ਮੋਬਾਈਲ  
* ਟੇਬਲਯੂ ਕਲਾਊਡ 
* ਟੇਬਲਯੂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 
* ਟੇਬਲਯੂ ਸੀ ਆਰ ਐੱਮ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਤੁਆਂਜੀ ਝੀਲ

**ਤੁਆਂਜੀ ਝੀਲ** ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਹਾਈ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹੈਕਸੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲਮੁਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਕਰਹਾਨ ਪਲਾਯਾ  ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਸ਼ੌਗੋਂਗ ਨਦੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਕਾਇਦਾਮ ਬੇਸਿਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਰਾ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
left|thumb|250x250px| ਤੁਆਂਜੀ ਝੀਲ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਨਮਕ ਪੈਨ (2007)
 ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਕਰਹਾਨ ਪਲੇਆ ਵਿੱਚ ਕਾਇਦਾਮ ਸਬਬੇਸਿਨ [1] ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਤੁਆਂਜੀ ਝੀਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ।  ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 6 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।  ਇਹ ਦਾਬੂਸੁਨ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਜ਼ੀਜ਼ੂਓ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਹੁਲਸਾਨ ਝੀਲ [1] ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੌਗੌਂਗ ਨਦੀ  *ਸ਼ੋਉਗੌਂਗ ਹੇ* ) ਦੀ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਖੁਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। [3] ਇਸਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । 

ਪਲੇਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਤੁਆਂਜੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪਾਣੀ ਪਲੇਆ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰਿਤ ਖਣਿਜ ਝਰਨੇ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। [5] ਫਿਰ ਵੀ, ਝੀਲ ਦੀ ਨਮਕ ਕੈਲਸਾਈਟ, ਹੈਲਾਈਟ, ਪੋਲੀਹਾਲਾਈਟ, ਕੀਸੇਰਾਈਟ, ਅਤੇ (ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ) ਕਾਰਨਾਲਾਈਟ ਨਾਲ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਹੈ, [6] ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪੋਟਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਰਹਾਨ ਪਲਾਯਾ ਅਤੇ ਕਾਇਦਾਮ ਬੇਸਿਨ
* ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
### ਹਵਾਲੇ 
### ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* .
* .
* .
* .
* .
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਿਉਲ

**ਕਿਉਲ** ਜਾਂ (**ਕੇਵਲ**) ਪਿੰਡ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਰਕਬਾ  
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 919 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। 
##  ਪ੍ਰਸਾਸਨ 
ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੋਰ ਵੈਲੀ

**ਸੌਰ ਵੈਲੀ** (ਹਿੰਦੀ: सोर घाटी) 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (5.0 ਮੀਲ) ਲੰਬੀ ਅਤੇ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3.1 ਮੀਲ) ਚੌੜੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਵਰਗੀ ਘਾਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ (ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ) ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਘਾਟੀ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਢਲਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ  ਸਲੇਟ, ਚੂਨੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਸਟੋਨ ਦੀ  ਇੱਕ ਟਿਊਬਲਰ ਰਿਜ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਧੁਰ ਤੱਕ ਇਸਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉਚਾਈ 1,650 ਮੀਟਰ (5,410 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਨੇੜੇ ਦੇ 2,000 ਮੀਟਰ (6,600 ਫੁੱਟ) 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਚੰਦਕ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ, ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ, ਪੰਚਚੁਲੀ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਐਪੀ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਰਫ ਦੀ ਰੇਂਜ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜੀ।  

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸੋਰ ਕੁਮਾਉਂ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਟਯੁਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਜੈਮੇਰੂਕੋਟ, ਅਣਚਾਕੋਟ, ਭਟਕੋਟ, ਬਲੇਰਕੋਟ, ਉਦੈਪੁਰਕੋਟ, ਡੁਮਰਕੋਟ, ਸਹਿਜਕੋਟ, ਬਾਮੂਕੋਟ, ਦੇਵਾਰਕੋਟ ਅਤੇ ਦੁਨੀਕੋਟ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਖੰਡਰ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। 1449 ਵਿੱਚ, ਚਾਂਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕਟਯੁਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਰ ਤੋਂ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਗੋਸਾਈਂ ਨੇ ਪਿਥੋਰਾਗੜ੍ਹ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਪੁਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਡਰਮਾ ਵੈਲੀ
* ਜੌਹਾਰ ਵੈਲੀ
* ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ
ਸ਼ੀਜ਼ੂਓ ਝੀਲ

**ਸ਼ੀਜ਼ੂਓ ਝੀਲ**  ਚੀਨ ਦੇ ਕਿੰਗਹਾਈ ਸੂਬੇ, ਦੁਲਾਨ ਕਾਉਂਟੀ, ਹੈਕਸੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲਮੁਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕਰਹਾਨ ਪਲਾਯਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਾਇਦਾਮ ਬੇਸਿਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਖਾਰੀ ਹੈ।

ਝੀਲ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਆਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਹੁਣ-ਸੁੱਕੀ ਨਦੀ ਦੇ ਏਲੁਵਿਅਲ ਫੈਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਰਹਾਨ ਪਲਾਯਾ ਅਤੇ ਕਾਇਦਾਮ ਬੇਸਿਨ
* ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
### ਹਵਾਲੇ 
### ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* .
* .
* .
* .
* .
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼ੀਚੀ ਝੀਲ

**ਸ਼ੀਚੀ ਝੀਲ** (  ), ਜਿਸ ਨੂੰ **ਯੁਨਚੇਂਗ ਯਾਂਚੀ** (ਯੁਨਚੇਂਗ ਸਾਲਟ ਲੇਕ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਕਸੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਖਾਰੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੂਣ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ 
ਮਿੰਗ ਅਤੇ ਕਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਂਕਸੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੀਚੀ ਝੀਲ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੂਣ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ, ਇਹ ਬੈਂਕ *ਪਿਆਓਹਾਓ* ਬਣ ਜਾਣਗੇ। ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਲ 1370 ਤੱਕ, ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਮਾਮੂਲੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਮਕ ਅਜਾਰੇਦਾਰੀ ਕਾਇਮ ਰਹੀ। 1370 ਵਿੱਚ ਮਿੰਗ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੂਣ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ *ਯਾਨ ਯਿਨ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸ਼ੀਚੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੁਡਾਉਣ ਯੋਗ ਸਨ, ਮਹਾਨ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਂਕਸੀ ਵਪਾਰੀ ਇਸ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਿੰਗ ਰਾਜ ਦੀ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਸਮੁੱਚੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੂਣ ਦੇ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਾਲੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਕਸੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਹੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਸਕਣ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨੀ ਵਿੱਤੀ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਐਲਗੀ *ਡੁਨਾਲੀਏਲਾ ਸੈਲੀਨਾ* ਉੱਚ ਮੈਟਾਬੌਲਿਜ਼ਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਕੈਰੋਟੀਨੋਇਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੂਣ ਦੇ ਪੈਨ ਨੂੰ ਬੈਂਗਣੀ, ਲਾਲ ਰੰਗ, ਮੈਜੈਂਟਾ, ਅਤੇ ਪੰਨੇ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ (ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋ ਦੇਖੋ)।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਯਿਹੂਨ ਲ੍ਹਾਤਸੋ ਝੀਲ

**ਯਿਹੂਨ ਲ੍ਹਾਤਸੋ ਝੀਲ** (     ), ਤਿੱਬਤੀ ਤੋਂ **ਯਿਲੰਗ ਲਾਤਸ਼ੋ** ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਸਿਚੁਆਨ ਸੂਬੇ, ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੱਬਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਹੈ।

ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖਾਮ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਯਿਹੂਨ ਲਹਾਤਸੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੋਰਾ ਰਸਤਾ ਝੀਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਪੱਥਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੈਨੀ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ, ਇਹ ਹਾਈਕਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਸੈਲਾਨੀ ਸਟਾਪ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਯਿਹੂਨ ਲਹਤਸੋ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਦਾਖਲਾ ਫੀਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਯੂਨਲੋਂਗ ਝੀਲ

**ਯੂਨਲੋਂਗ ਝੀਲ** (  ) ਜ਼ੁਜ਼ੌ, ਜਿਆਂਗਸੂ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਯੂਨਲੋਂਗ ਪਹਾੜ ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ।

ਸੁੰਦਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪੁਲ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ।

ਝੀਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆੜੂ, ਵਿਲੋ, ਪਲਮ ਅਤੇ ਲਾਲ ਮੈਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵੀ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਦੂਨ ਘਾਟੀ

[right|thumb|300x300px| ਦੂਨ ਵੈਲੀ, [ਦੇਹਰਾਦੂਨ, 1850]]
**ਦੂਨ ਘਾਟੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੌੜੀ, ਲੰਬੀ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਘਾਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਦੂਨ ਘਾਟੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਟਕ-ਅਟਕ ਕੇ ਚਲਦੀਆਂ ਰੇਂਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਬਾਹਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ (ਉਰਫ਼ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ) ਅਤੇ ਘੱਟ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸੂਰੀ ਰੇਂਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਸੀਮਾ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਲਸੀ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਕੀ ਰੇਤੀ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸੂਰੀ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਗੋਲਾਕਾਰ ਚਾਪ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰੇਂਜ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੱਕ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਾਟੀ ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੂਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ, ਯਮੁਨਾ ਪੱਛਮੀ ਸੀਮਾ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਇਹ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

ਦੂਨ ਵੈਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੋਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਵਾਦੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸੂਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾਜੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਘਾਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਜੰਗਲ ਵੀ  ਸਖ਼ਤ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ (ਖਾਸ. *ਸਲ* ਜਾਂ ਸ਼ੋਰੀਆ ਰੋਬਸਟਾ, ਅਤੇ ਟੀਕ ), ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ, ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਤਰਾਈ ਅਤੇ ਭਾਬਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬੋਟੈਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮੀਰ ਹਨ ਕਈ ਨਦੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਸੋਂਗ, ਟੋਨ, ਸੁਸਵਾ, ਜਖਾਨ, ਰਿਸਪਾਨਾ ਅਤੇ ਆਸਨ ) ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਸੂਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਨਦੀਆਂ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਗੰਗਾ ਜਾਂ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਾਜੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਬੈਰਾਜ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਝਿਲਮਿਲ ਝੀਲ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਦਾ 1000 ਏਕੜ ਦਾ ਕੈਂਪਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੰਛੀ ਖੇਤਰ  ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰ 
ਰਾਜਾਜੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ, ਕਾਲੇਸਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਜੌਨਸਰ-ਬਾਵਰ ਖੇਤਰ ਵੀ ਘਾਟੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।

### ਕਸਬੇ 
*ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ:*

* ਦੇਹਰਾਦੂਨ
* ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਛਾਉਣੀ
* ਕਲੇਮੈਂਟ ਟਾਊਨ
* FRI ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਖੇਤਰ
* ਰਾਏਪੁਰ
* ਵਿਕਾਸਨਗਰ
* ਸਹਸਪੁਰ
* ਹਰਬਰਟਪੁਰ
* ਡਾਕਪਾਥਰ
* ਡੋਈਵਾਲਾ
* ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼
* ਧੱਲੇਵਾਲਾ
* ਮੁਨਿ ਕੀ ਰੀਤਿ
* ਵੀਰਭੱਦਰ
* ਪ੍ਰਤੀਤਨਗਰ

*ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ:*

* ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਰਾਈ ਘਾਟੀਆਂ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ
ਐੱਸ.ਕਿਊ.ਐੱਲ

**ਸਟ੍ਰਕਚਰਡ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਭਾਸ਼ਾ**, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ **ਐੱਸ.ਕਿਊ.ਐੱਲ** ( *ਐੱਸ-ਕਿਊ-ਐੱਲ*, ਜਾਂ } ਸੀਕਵਲ" ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ),   ਇੱਕ ਡੋਮੇਨ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਡਾਟਾਬੇਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿਸਟਮ (RDBMS) ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਡੇਟਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਡਾਟਾ ਸਟ੍ਰੀਮ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ (RDSMS) ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਐੱਸ.ਕਿਊ.ਐੱਲ ਪੁਰਾਣੇ ਰੀਡ &#x2013; ਰਾਈਟ API ਜਿਵੇਂ ਕਿ ISAM ਜਾਂ VSAM ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਕਮਾਂਡ ਨਾਲ ਕਈ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਦੂਜਾ, ਇਹ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਤੱਕ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ।

ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਅਲਜਬਰਾ ਅਤੇ ਟੂਪਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੈਲਕੂਲਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਐੱਸ.ਕਿਊ.ਐੱਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਥਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ: ਇੱਕ ਡਾਟਾ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਭਾਸ਼ਾ (DQL),  ਇੱਕ ਡੇਟਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਭਾਸ਼ਾ ( DDL),  ਇੱਕ ਡੇਟਾ ਕੰਟਰੋਲ ਭਾਸ਼ਾ (DCL), ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੇਟਾ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਭਾਸ਼ਾ (DML)।   ਐੱਸ.ਕਿਊ.ਐੱਲ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਪੁੱਛਗਿੱਛ, ਡੇਟਾ ਹੇਰਾਫੇਰੀ (ਸੰਮਿਲਿਤ ਕਰਨਾ, ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਿਟਾਉਣਾ), ਡੇਟਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ( ਸਕੀਮਾ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੋਧਣਾ), ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਐਕਸੈਸ ਕੰਟਰੋਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਐੱਸ.ਕਿਊ.ਐੱਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਣਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਾ ( 4GL ) ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਗਤ ਤੱਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਐੱਸ ਕਿਊ ਐੱਲ ਐਡਗਰ ਐੱਫ. ਕੋਡ ਦੇ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਮਾਡਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਮਾਡਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ 1970 ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਡ ਡੇਟਾ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਡੇਟਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਮਾਡਲ"।  ਕੋਡ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਮਾਡਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਡੇਟਾਬੇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ।  

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
ਦਾਰਮਾ ਵੈਲੀ

**ਦਾਰਮਾ ਘਾਟੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਘਾਟੀ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਉਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਦਾਰਮਾ ਘਾਟੀ **ਦਾਰਮਾ ਨਦੀ** (ਜਿਸ ਨੂੰ *ਦਾਰਮਾ ਯਾਂਕਤੀ* ਅਤੇ *ਦਾਰਮਾ ਗੰਗਾ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਹੋਰ ਘਾਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ - ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੁੱਟੀ ਯਾਂਕਤੀ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ **ਲੱਸਾਰ ਯਾਂਕਤੀ** ਘਾਟੀ। ਦਾਰਮਾ ਘਾਟੀ ਨੂੰ  ਗੰਗਾਚਲ ਧੂਰਾ ਲਸਾਰ ਘਾਟੀ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਨਲਾ ਦੱਰੇ ਅਤੇ ਨਾਮਾ ਦੱਰੇ ਰਹੀੰ ਇਹ ਕੁਥੀ ਘਾਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।

## ਦਾਰਮਾ ਨਦੀ 
ਦਾਰਮਾ ਨਦੀ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਦਾਵੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਟਿਡਾਂਗ ਵਿਖੇ ਇਹ ਲਸਾਰ ਯਾਂਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ **ਤਵਾਘਾਟ** ਵਿਖੇ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਰਲਣ ਤੱਕ **ਧੌਲੀਗੰਗਾ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਰਮਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਆਰਕਿਡਾਂ ਸਮੇਤ ਭਰਪੂਰ ਬਨਸਪਤੀ ਹੈ। ਨਿਉਲੀ ਯਾਂਗਤੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਦੀ ਜੋ ਪੰਚਾਚੁਲੀ ਪੂਰਬੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਦੁਗਟੂ-ਦੰਤੂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਖੇ ਧੌਲੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡਿਗਦੀ ਹੈ। ਮੰਦਾਬ ਨਦੀ ਸੈਲਾ ਵਿਖੇ ਧੌਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੁਠੀ ਵੈਲੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਕਿੰਗਰਾ (ਸਿਰਸਾ)

**ਕਿੰਗਰਾ** ਪਿੰਡ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤੋਂ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਰਕਬਾ 
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 778 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 
ਇਹ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁਟੀ ਵੈਲੀ

**ਕੁਟੀ ਘਾਟੀ** ਇੱਕ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਘਾਟੀ ਹੈ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦਾਰਚੁਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦਾਰਚੁਲਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਤਿੱਬਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਇਹ NW ਤੋਂ SE ਧੁਰੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ **ਕੁਟੀ ਯਾਂਕਤੀ** ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ  ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਈਨਸਿਸ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਮਾਉਂ ਦੇ ਚਾਰ ਭੋਟੀਆ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਜੋਹਾਰ, ਦਾਰਮੀਆ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂਸੀ ਹਨ। [1]  ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ, ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਘਾਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅੱਧ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਟੀ ਯਾਂਕੀ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1816 ਦੀ ਸੁਗੌਲੀ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਬਣਨਾ ਸੀ।

## ਕੁਟੀ ਯਾਂਕਤੀ 
ਕੁਟੀ ਯਾਂਕਤੀ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਸਰੀ ਕਾਲਾਪਾਣੀ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਲਿਪੁਲੇਖ ਦੱਰੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਗਦੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਰਤ)

ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੇਘਾਲਿਆ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੀ.ਏ. ਸੰਗਮਾ ਦੁਆਰਾ ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ ਐਨਸੀਪੀ(ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 7 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ, ਪੀਏ ਸੰਗਮਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰੇਗੀ। ਸੰਗਮਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਬਾਇਲੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਪਾਰਟੀ ਹੋਵੇਗੀ। 

ਐਨਪੀਪੀ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਕਿਰੋਦੀ ਲਾਲ ਮੀਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜੀ, ਜੋ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਦੌਸਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ) ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। 2015 ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਐਨਪੀਪੀ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਐਨਪੀਪੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਗਈ।

ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਛੇ ਪਾਰਟੀਆਂ-ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ, ਜਨ ਅਧਿਕਾਰ ਪਾਰਟੀ, ਸਮਰਾ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਮੋਰਚਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਤੀਜੇ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਂਤਾ ਬਿਸਵਾ ਸਰਮਾ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ ਵਜੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਠਜੋੜ (NEDA) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਇਆ। ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਸਿੱਕਮ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। 

2018 ਦੀਆਂ ਮੇਘਾਲਿਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਪੀਪੀ ਨੇ 19 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਇਕੱਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ, NEDA ਕੋਲ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਮਤ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਨਰਾਡ ਸੰਗਮਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ।

## ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ 
### ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 
### ਮਣੀਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 
### ਮਣੀਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 
### ਮੇਘਾਲਿਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 
### ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 
## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ

**ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ** ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ 
* ਵਪਾਰਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜੋ ਗਾਹਕਾਂ ਅਤੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਵਿੱਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਇਕੁਇਟੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਉਦਯੋਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਮਤ, ਗਾਹਕ, ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਮਾਤਰਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕਿੰਗ ਲਈ ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ

## ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 
* ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ (ਜਰਨਲ), ਇੱਕ ਰਸਾਇਣ ਜਰਨਲ
* ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ (ਸਾਫਟਵੇਅਰ), ਮਾਸ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਮੈਟਰੀ ਸੌਫਟਵੇਅਰ
* ਜਨਤਕ ਵਿਸ਼ਲੇਖਕ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਇੱਕ ਯੋਗ ਕੈਮਿਸਟ

## ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 
* ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੋ ਲਾਗੂ ਵਿਹਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਖੁਫੀਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਸਰਕਾਰੀ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ
* ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ

## ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 
* ਰੰਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਇੱਕ ਖੇਡ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਜੋ ਮੁੱਖ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਹੈਂਡਰਾਈਟਿੰਗ ਐਨਾਲਿਸਟ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਨਿਊਜ਼ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਸਿਸਟਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* *ਦ ਅਨਾਲਿਸਟ*, ਬਿਸ਼ਪ ਬਰਕਲੇ ਦੁਆਰਾ 1734 ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਲੋਚਨਾ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰੈੱਸਿਵ ਪਾਰਟੀ

ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਪਾਰਟੀ (ਐਨਡੀਪੀਪੀ) (ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਪਾਰਟੀ) ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਿੰਗਵਾਂਗ ਕੋਨਯਾਕ ਐਨਡੀਪੀਪੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਇੱਕ ਗਲੋਬ ਹੈ।

ਐਨਡੀਪੀਪੀ ਦਾ ਗਠਨ ਨਾਗਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਫਰੰਟ ਦੇ ਬਾਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੀਫਿਯੂ ਰੀਓ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਡੀਪੀਪੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ "ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਪਾਰਟੀ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਨਾਗਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਫਰੰਟ ਵੱਲੋਂ 2018 ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇਫਿਯੂ ਰੀਓ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਐਨਡੀਪੀਪੀ ਨੇ ਫਿਰ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, 10 NPF ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ NDPP ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

2018 ਦੀ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, NDPP ਨੇ 253,090 ਵੋਟਾਂ ਅਤੇ 25.20% ਵੋਟ ਸ਼ੇਅਰ ਨਾਲ 18 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਕੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਏ।

29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2022 ਨੂੰ, ਨਾਗਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਫਰੰਟ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ 21 ਵਿਧਾਇਕ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ NDPP ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 42 ਹੋ ਗਈ।

## ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗੁਜਾਰੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਸ਼ੇਖ ਰਸ਼ੀਦ

**ਸ਼ੇਖ ਰਸ਼ੀਦ** ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ।    ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਗੁੰਟੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 24 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ 2021-22 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ  ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ 16 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ 2022-23 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ। 

ਉਸਨੂੰ 2022 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਬੱਲੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੰਡਰ-19 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।  

## ਆਈਪੀਐਲ ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼ੇਖ ਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਆਈਪੀਐਲ 16 ਲਈ ਉਭਰਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੇ 2023 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ US $20,000 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਜੈ ਮੰਡਲ

**ਅਜੈ ਯਾਦਵ ਮੰਡਲ** ਦਾ ਜਨਮ 25 ਫਰਵਰੀ 1996 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਲਈ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ 2016-17 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ 29 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ 2016-17 ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਟਵੰਟੀ-20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟਵੰਟੀ20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੇ 30 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ 2018-19 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਲਈ ਆਪਣਾ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। 

2023 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਅਜੇ ਮੰਡਲ ਨੇ ਡੋਨਕਾਸਟਰ ਟਾਊਨ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕਲੱਬ  ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋ ਵਜੋਂ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਆਈਪੀਐਲ ਕਰੀਅਰ 
ਅਜੈ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੇ ਆਈਪੀਐਲ 2023 ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ 250,000 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  7 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2023 ਤੱਕ, ਅਜੇ ਮੰਡਲ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਸ਼ਿਆਓਬੀਲ ਝੀਲ

**ਸ਼ਿਆਓਬੀਲ ਝੀਲ** ਜਾਂ **ਸ਼ਿਆਓਬੀਏਲੇਟਨ** ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਹਾਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਹੈਕਸੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲਮੁਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਕਰਹਾਨ ਪਲਾਯਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲੌਕਿਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਕਾਇਦਾਮ ਬੇਸਿਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਖਾਰੀ ਹੈ; ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਬੀਲੇਟਨ ਸਬਬੇਸਿਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਲਿਥੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।

ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ *ਸ਼ਿਆਓ* ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪਿਨਯਿਨ ਰੋਮਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਥੋੜਾ" ਜਾਂ "ਘੱਟ", ਇਸ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਡੈਬੀਏਲ ਝੀਲ ("ਵੱਡੀ" ਜਾਂ "ਗ੍ਰੇਟਰ ਬੀਲੇ ਝੀਲ") ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। Xiaobiele ਨੂੰ Xiaobieletan [1] ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੇ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਰਹਾਨ ਪਲਾਯਾ ਅਤੇ ਕਾਇਦਾਮ ਬੇਸਿਨ
* ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
### ਹਵਾਲੇ 
### ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* .
* .
* .
* .
* .
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਹੀ ਭਾਰਤੀ ਨੇਵਲ ਸਰਵਿਸ

**ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਹੀ ਭਾਰਤੀ ਨੇਵਲ ਸਰਵਿਸ** (WRINS) ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਕ ਕੋਰਪਸ (ਇੰਡੀਆ) (WAC(I)) ਦਾ ਜਲ ਸੈਨਾ ਭਾਗ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਰਾਇਲ ਇੰਡੀਅਨ ਨੇਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮੂਲ 
ਰਾਇਲ ਇੰਡੀਅਨ ਨੇਵੀ (ਆਰ.ਆਈ.ਐਨ.) ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਵਿਖੇ, ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਰਆਈਐਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1939 ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡੀਕੋਡ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। WAC(I) ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ RIN ਵਿੱਚ ਸਾਲ, 1943 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ RIN ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਗਠਿਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1943 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਵਿਖੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਛੇ ਸਾਈਫਰ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅਤੇ 239 ਸਹਾਇਕਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੇ ਡਬਲਿਊਏਸੀ (ਆਈ) ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲ ਨੇਵਲ ਸਰਵਿਸ (WRNS) ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।  ਸਿਗਨਲ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਐਚਐਮਆਈਐਸ  ਵਿਖੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੰਬਈ, ਚਟਗਾਉਂ, ਕੋਚੀਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਦੇ ਹੋਸਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। 

## ਯੂਕੇ ਦਾ ਦੌਰਾ 
ਕੂਪਰ ਅਤੇ ਸੈਕਿੰਡ ਅਫ਼ਸਰ ਕਲਿਆਣੀ ਸੇਨ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 1945 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੂਕੇ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਟੀਐਸ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ WRNS ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖੇ। 

## ਗੈਲਰੀ 
## ਹਵਾਲੇ 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ II ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਹਰ ਕੀ ਦੂਨ

[thumb| ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਘਾਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਦੀ ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ, ਸਵਰਗਰੋਹਿਣੀ ਨਾਮ ਦੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਚੋਟੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ [ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ|ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ (ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ) ਨੇ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ।]]
**ਹਰ ਕੀ ਦੂਨ**  ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਘੂੜੇ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਲ ਦੀ ਲਟਕਦੀ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਹਰੇ ਬੁਗਿਆਲ (ਉੱਚ ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਘਾਹ ਬੂਟੀਆਂ) ਨਾਲ਼ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਲਪਾਈਨ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ  ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ।  ਇਹ ਘਾਟੀ ਬੋਰਾਸੂ ਦੱਰੇ ਰਾਹੀਂ ਬਾਸਪਾ ਘਾਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਘਾਟੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3566 ਮੀਟਰ (11700 ਫੁੱਟ) ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ
ਸ਼ਿਵਮ ਦੂਬੇ

**ਸ਼ਿਵਮ ਦੁਬੇ** ਦਾ ਜਨਮ 26 ਜੂਨ 1993 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਹੈ ਜੋ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 

## ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 18 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ 2015-16 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੇ 25 ਫਰਵਰੀ 2017 ਨੂੰ 2016-17 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 

ਉਸਨੇ 7 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।  2 ਨਵੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, 2018-19 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ।  ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਸਨੇ 54 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸੱਤ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।  17 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਦੁਬੇ ਨੇ ਇੱਕ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਛੱਕੇ ਲਗਾਏ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ T20 ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਨ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਛੱਕੇ ਲਗਾਏ ਸਨ।  ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਅੱਠ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 23 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ। 

ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2019 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।   ਫਰਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ, 2021 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਦੂਬੇ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਦੁਬੇ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ T20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (T20I) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।   ਉਸਨੇ 3 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20I ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਬੇ ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਓਡੀਆਈ) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 15 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵਨਡੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।  2 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪੰਜਵੇਂ T20I ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਦੁਬੇ ਨੇ T20I ਮੈਚ ਵਿੱਚ 34 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਓਵਰ ਸੁੱਟਿਆ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
16 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ ਦੁਬੇ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅੰਜੁਮ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।  ਵਿਆਹ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ 13 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਮਿਲਮ, ਭਾਰਤ

**ਮਿਲਮ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜੌਹਾਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਆਖਰੀ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਗੋਰੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਮਿਲਮ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਲਮ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ ਜੌਲਜੀਬੀ ਵਿਖੇ ਕਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਤਿੱਬਤ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਪਾਰ 
ਮਿਲਮ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਲਾਂਘਿਆਂ ( ਉਨਟਾ ਧੂਰਾ, ਜੰਡੀ ਧੂਰਾ ਅਤੇ ਕਿੰਗਰੀਬਿੰਗਰੀ ਧੂਰਾ) ਤੋਂ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਮਾ ਮੰਡੀ ਤੱਕ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੈ। 1962 ਦੀ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਹੱਦ ਬੰਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਲਮ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਭੂਤ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ 500 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਾਲ਼ਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਵਪਾਰ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਿੱਬਤ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਵਪਾਰ ਬੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਨਸ਼ਿਆਰੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਸ ਗਏ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਪੌਦਿਆਂ, ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਬਕਵੀਟ ਅਤੇ ਜੰਭੂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੱਬਤੀ ਵਪਾਰੀ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬੋਰੈਕਸ, ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ, ਪਸ਼ਮੀਨਾ ਅਤੇ ਨਮਕ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਿਲਮ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵੀ ਖੱਚਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੱਬਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਚਾਵਲ, ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ, ਗੁੜ, ਖੰਡ ਆਦਿ ਤਿੱਬਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤਿੱਬਤ ਖੇਤਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਡਿਤ-ਖੋਜਕਾਰ ਨੈਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ 
* ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ (1850-1921), ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਰਾਏ ਬਹਾਦੁਰ ਵਜੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਸਿਰਲੇਖ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੋਜੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਟੋਏ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ (1 : 63,360) ਸਕੇਲ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 
* ਨੈਨ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ CIE ਵਜੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਲਕਬ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੋਜੀ ਸੀ, ਉਹ ਖੋਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ।  ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਥੋਕ ਜਾਲੁੰਗ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਡਾ ਸਥਾਨ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਗਿਆ ਸੀ।  

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਾਲਾਪਾਣੀ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦੇਵਨੀਵਾਲ

**ਦੇਵਨੀਵਾਲ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬਟਾਲਾ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 33 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 143505 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਕਸ਼ੀ (ਅਖਬਾਰ)

***ਸਾਕਸ਼ੀ*** (  ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਹੈ ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ 23 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਵਾਈਐਸ ਜਗਨ ਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਜਗਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

*ਸਾਕਸ਼ੀ ਨੂੰ* ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਗਨ ਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ  ਵਾਈਐਸਆਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ (ਵਾਈਸੀਪੀ) ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਆਊਟਲੈਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਵਾਈਸੀਪੀ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਕਵਰੇਜ ਲਈ ਇਸਦੀ ਅਕਸਰ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਖਬਾਰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲਗੂ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ, ਸਾਕਸ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦਾ ਵੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਗਨ ਮੋਹਨ ਰੈਡੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਈਐਸ ਭਾਰਤੀ ਰੈਡੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   2023 ਤੱਕ, ਇਹ ਤੇਲਗੂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ *ਈਨਾਦੁ*  ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
*ਸਾਕਸ਼ੀ ਦੀ* ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਈਐਸ ਜਗਨ ਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਾਈਐਸ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈਡੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਜਗਨ ਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦਾਇਰ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, *ਸਾਕਸ਼ੀ* ਅਖਬਾਰ ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਚਿਤ ਸੌਦਿਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।   

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਬੇਲਾ ਮਿੱਤਰਾ

**ਬੇਲਾ ਮਿੱਤਰਾ**, ਜਾਂ ਬੋਸ (1920 – 31 ਜੁਲਾਈ 1952) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਝਾਂਸੀ ਰਾਣੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਮਿੱਤਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਣਵੰਡੇ 24 ਪਰਗਨਿਆਂ, ਕੋਡਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾ ਜਾਂ ਬੇਲਾ ਬੋਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਹਰੀਦਾਸ ਮਿੱਤਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਹਰੀਦਾਸ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਬਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਮਿਤ ਮਿੱਤਰਾ ਇੱਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਹੈ।

## ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ 1940 ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਹਰੀਦਾਸ ਮਿੱਤਰਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸੇਵਾ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮਿੱਤਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਝਾਂਸੀ ਰਾਣੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਸਮੀਟਰ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1944 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਹਰੀਦਾਸ ਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ 21 ਜੂਨ 1945 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਨਾ ਗਈ, ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਾਇਸਰਾਏ, ਲਾਰਡ ਵੇਵਲ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਰੀਦਾਸ ਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਬਾਸੂ, ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1947 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ, ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਰਾਹਤ ਟੀਮ ਬਣਾਈ। 1950 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਡਾਨਕੁਨੀ ਨੇੜੇ ਅਭੈਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 

## ਵਿਰਾਸਤ 
1952 ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਮਿੱਤਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਵੜਾ-ਬਰਧਮਾਨ ਚੌਰਡ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਹਾਵੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬੇਲਾਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ 1958 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ II ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਅਸੀਮ

**ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਆਸਿਮ** (1951–2019) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1980 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਉਰਦੂ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ 8 ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ 1 ਭੈਣ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਂਕਣੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਂਕਣੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਬੋਰਡ ਲਈ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਅੱਠ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬ-ਏ-ਗੁਲ (1977), ਆਂਗਨ ਮੇਂ ਸਮੰਦਰ (1988), ਰਕਸ-ਏ-ਵਿਸਾਲ (1996), ਨਸ਼ੀਬ-ਏ-ਸ਼ਹਿਰ (2008), ਦਿਲ ਖਰਾਸ਼ੀ (2011) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਸਿਮ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ।

ਪਿੱਤੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ 29 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਕਵੀ
ਅਜੀਤ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ

**ਡਾ: ਅਜੀਤ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਫਿਜੀ ਦਾ-ਜਨਮਿਆ-ਭਾਰਤੀ-ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਜੱਜ ਹੈ ਜੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਬੈਂਚ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 4 ਨਵੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਮੈਨੂਕਾਉ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਲਿੰਗਟਨ-ਅਧਾਰਤ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਜੱਜ ਆਨੰਦ ਸਤਿਆਨੰਦ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ) ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਫਿਜੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਕਲੈਂਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਜੱਜ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਦੇਵਭਕਤਾ, ਜੋ ਯੂਗਾਂਡਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਨ, ਨਾਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ।  

ਜੱਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ' ਤੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਮਾਓਰੀ ਸੁਆਗਤ ' ਟਾਂਗਾਟਾ ਵੇਨਵਾ ' ਨੇ ਕੀਤਾ। ਜੱਜ ਸਿੰਘ ਸਰਦਾਰ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਫਿਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਮਰਹੂਮ ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਬਾਸਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਬਾਸਾ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਹੁਣ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਲਬਾਸਾ ਕਾਲਜ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
[thumb| ਅਜੀਤ, ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ 2008 ਵਿੱਚ [ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ (ਭਾਰਤ)|ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ]]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵੇਰਪਾਲ ਸਿੰਘ

**ਵੇਰਪਾਲ ਸਿੰਘ** ਸਿੱਖ ਸੈਂਟਰ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ, ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਹ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਸੈਂਟਰ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਫੁਲਕਾਰੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਢਾਈ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਨਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅੰਤਰ-ਧਰਮੀ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੈ। ਵੇਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਇਤਿਹਾਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਾਬੂਰਾਓ ਪਰਾਂਜਪੇ

**ਬਾਬੂਰਾਵ ਪਰਾਂਜਪੇ** (ਬਾਬੂਰਾਵ ਪਰਾਂਜਪੇ, 1922 &#x2013; 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਂਜਪੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਬਲਪੁਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ 1982, ਨੌਵੀਂ (1989 &#x2013; 1991), ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ (1996 &#x2013; 1998) ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ (1998 &#x2013; 1999) ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ (1982 &#x2013; 84) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ 1984 ਅਤੇ 1991 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਬਲਪੁਰ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ-ਪੱਖੀ ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ।

ਉਹ 1957 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਜਬਲਪੁਰ ਦਾ ਮੇਅਰ ਰਿਹਾ। ਪਰਾਂਜਪੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1944 ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇਖੀ। 27 ਸਤੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ