open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਾਨੇਪੋਖਰੀ (ਤਲਾਬ)

**ਕਾਨੇਪੋखरी** (    ) ਇੱਕ ਤਾਲਾਬ ਹੈ (  ) ਜੋ ਕਿ ਮੋਰਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਸੂਬਾ ਨੰਬਰ 1, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਨੇਪੋਖਰੀ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਇਸਤੋਂ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਝੀਲ  23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (14 ਮੀਲ) ਇਟਾਹਾਰੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (12 ਮੀਲ) ਦਮਕ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਮੈਪਸ ਕਾਨਪੋਖਰੀ- ਰੰਗੇਲੀ ਰੋਡ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਨਪੋਖਰੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਨੇਪੋਖਰੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਐਤਾਬਰੇ ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਲਾਬ ਐਤਾਬਰੇ-ਸੁਕਰਾਬਰੇ ਰੋਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਛੱਪੜ ਦੁਰਲੱਭ ਮੱਛੀਆਂ, ਕੱਛੂਆਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਨ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਨਾਮ 
ਤਾਲਾਬ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਜੋ ਛੱਪੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਧੀਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਵੇਚਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਮ *ਕੇਨ ਗਹਿਣਾ* ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ"।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਛੱਪੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਮ *ਖਾਜਾਪੋਖਰੀ* (ਭੋਜਨ ਦੇ ਤਾਲਾਬ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ *ਕਾਨੇਪੋਖਰੀ* ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ। ਤੀਸਰੀ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਭਾਰਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਕੇਨ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪਸ਼ੂ ਚਰਵਾਹੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਲਾਅ ਖੋਦਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਨਾਮ ਚਰਵਾਹੇ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

2012 ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ ਸੁੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਨ ਪੋਖਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੱਪੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਬਚਾਏ ਗਏ ਸਨ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ ਝੀਲ

**ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ ਝੀਲ** ( ) ਇੱਕ ਝੀਲ ਅਤੇ ਆਰਚਿਡ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਹੈ ਜੋ ਲੇਟਾਂਗ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ, ਮੋਰਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੂਬਾ ਨੰਬਰ 1 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਤਿੰਨ ਤਾਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਰਾਜਾ ਪੋਖਰੀ, ਰਾਣੀ ਪੋਖਰੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਪੋਖਰੀ, ਰਾਣੀ ਪੋਖਰੀ ਵਿੱਚ 

1 ਵਰਗ ਮੀਲ (2.6 ਕਿ.ਮੀ.2) ਹੈ। ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉੱਗ ਰਹੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਦਾ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਆਰਕਿਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਇੱਕ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਇਹ ਸਥਾਨ ਦੋ ਮੰਦਰਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਧੀਮਲ ਦਾ ਮੰਦਿਰ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਦਾ ਛਿੱਕੂ

ਦੁੱਧ ਕਾੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਛਿੱਕੂ ਰਸੀਆਂ ਜਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ/ਪੱਤੀਆਂ ਦੀ ਬਣੀ ਉਸ ਟੋਕਰੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਉਪਰ ਦੇ ਕੇ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰੋਟੀ ਟੁੱਕ ਓਟਿਆਂ/ਕੰਧੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਦੁੱਧ ਕੱਚੇ ਹਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਾੜ੍ਹਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਕੰਧੋਲੀ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁੱਧ ਠੰਡਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਬਿੱਲੀਆਂ/ਕੁੱਤੇ ਕਈ ਵੇਰ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਵੇਰ ਡੋਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਾੜ੍ਹਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛਿੱਕੂ ਦੇ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਛਿੱਕੂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਸੀ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਤਿੰਗੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਚੌਖਠੇ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਪਰ ਛਿੱਕੂ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਛਿੱਕੂ ਫੇਰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ/ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਇਕ ਚੌਖਠਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ/ਪੱਤੀਆਂ ਦਾ ਗੁਲਾਈ ਵਿਚ ਛੇਕਦਾਰ ਫਰੇਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਫਰੇਮ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਕੁੰਡੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫਰੇਮ ਨੂੰ ਫੇਰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਚੌਖਠੇ ਉਪਰ ਜੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੱਸ ਇਹ ਹੀ ਛਿੱਕੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਨੂੰ ਛਿੱਕੂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੁੰਡੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਹੁਣ ਤਾਂ ਆਮ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਸੋਈਆਂ ਹਨ। ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਨੂੰ ਹਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਦੁੱਧ ਠੰਡਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਾੜ੍ਹਨੀ ਦਾ ਛਿੱਕੂ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਬੁੜੀ ਦਾ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ?

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕਾਨੀ

ਸਲਵਾੜ ਦੇ ਕਾਨੇ ਦੀ ਘੜੀ ਹੋਈ ਕਲਮ ਨੂੰ ਕਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਫੱਟੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਜਦ ਨਿੱਬ ਦੀ ਈਜਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਰ ਲਿਖਤ ਕਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬੱਚੇ/ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਨੀ ਨਾਲ ਫੱਟੀ ਲਿਖ ਕੇ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਸਨ।

ਕਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੁਲਵਾੜ ਦੇ ਕਾਨੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪੂਰਾ ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੋਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੋਰੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਘੜ ਕੇ ਕਾਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੀਝਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਕੂ ਰੱਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਕਾਨੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਝੱਟ ਆਪ ਘੜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੈ, ਫੱਟੀ ਲਿਖਾਈ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਲਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਹੁਣ ਲਿਖਣਾ ਕਾਪੀਆਂ ਤੇ ਪੈਨਸਲਾਂ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਹੁਣ ਕਾਨੀ ਨਾਲ ਫੱਟੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਨੀ ਨਾਲ ਲਿਖਾਈ ਕਰਨੀ ਹੁਣ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਟਿਮਬੰਗ ਪੋਖਰੀ

**ਟਿਮਬੁੰਗ ਪੋਖਰੀ** (  ) 4335 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਤਾਪਲੇਜੁੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿਡਿੰਗਵਾ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। *ਟਿਮਬੰਗ* ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਸਥਾਨਕ ਲਿੰਬੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ *ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੈ* । ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਕਸਰ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਲਗਭਗ 466 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ 154 ਮੀਟਰ ਚੌੜੀ ਹੈ।

ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਰਵਣ (ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ) ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਜਨਈ ਪੂਰਨਿਮਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾ ਪੰਚਮੀ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਝੀਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਚਿਆਂਗਥਾਪੂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਿਨ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਕੇ ਝੀਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਟਿਮਬੰਗ ਪੋਖਰੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ **ਮਾਰਚ-ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ** ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਸ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਪਹਾੜ ਕੰਚਨਜੰਗਾ ਅਤੇ ਪੋਖਰੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੋਜਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਜਖੇਰਾ ਤਾਲ

**ਜਖੇਰਾ ਤਾਲ** ( ਨੇਪਾਲੀ : जखेरा ताल ) ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਡਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਘੋਰਾਹੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ 5.5 ਵਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ  ਛੇ ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੀ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁੰਬੀਨੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬਰਜੂ ਤਾਲ

**ਬਰਜੂ ਤਾਲ ਨੂੰ** **ਚਿਮਾਡੀ ਤਾਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਬੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ  ਸੁਨਸਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਰਜੂ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੈਟਲੈੰਡ ਹੈ। ਝੀਲ ਬਿਰਾਟਨਗਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਝੀਲ ਕੋਸ਼ੀ ਤਪੂ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਝੀਲ ਦਾ ਰਕਬਾ 152 ਵਿੱਘੇ ਹੈ।

ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਗਿੱਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੁੰਗੜ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵੈਟਲੈਂਡ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਸਮਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 1996 ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਸਪਤਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹ (ਸਪਤਕੋਸ਼ੀ ਪੂਰਬੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ) ਨੇ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਆਪਣੇ ਆਮ ਮੁੱਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬਾਰਜੂ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬਾਰਹਕੁਨੇ ਦਾਹਾ

**ਬਾਰਹਾਕੁਨੇ ਦਾਹਾ**  ( ਨੇਪਾਲੀ : ब्रहाकुने दह ) ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਡਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਘੋਰਾਹੀ ਸਬ-ਮੈਟਰੋਪਲੋਇਟਨ ਸਿਟੀ- 07 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਰਾਹ ਖੇਤਰ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1.9 ਮੀਲ) ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਾਘ (ਨੇਪਾਲੀ ਕੈਲੰਡਰ) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੂੰ, ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਯਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਲੋਕ ਬਾਰਹਕੁਨੇ ਦਹਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁੰਬੀਨੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਦੁਘਲਾ ਝੀਲ

**ਦੁਘਲਾ** , ਖੁੰਬੂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਸੋਲੁਖੁੰਬੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਬਸਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਹਨ, 4,620 ਮੀਟਰ (15,160 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਈਕਰਾਂ ਲਈ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। 

ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗੋਕੀਓ ਦੁਘਲਾ ਨਾਲੋਂ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਥੋੜਾ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਅਰਥ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*   ਪਿੰਡ ਦੀ ਫੋਟੋ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗੋਰਕਸ਼ੇਪ

**ਗੋਰਕ ਸ਼ੇਪ** ਜਾਂ **ਗੋਰਕਸ਼ੇਪ** (    ) ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬਸਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਇੱਕ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਚਾਈ, ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਪਿੰਡ ਸਾਲ ਭਰ ਆਬਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੋਰਕ ਸ਼ੇਪ ਵਿਖੇ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਲੌਜ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹਨ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪਹੁੰਚ।

## ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ 
ਗੋਰਕ ਸ਼ੇਪ ਸਾਗਰਮਾਥਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਸ਼ੇਰਪਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਭੂਮੀ, ਗਾਈਡਾਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੁਕਲਾ ਤੋਂ ਐਵਰੈਸਟ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸਟਾਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ "ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ" ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਇਹ ਰਸਤਾ ਲੁਕਲਾ ਤੋਂ ਨਾਮਚੇ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਤੇਂਗਬੋਚੇ, ਪੰਗਬੋਚੇ, ਡਿੰਗਬੋਚੇ, ਲੋਬੂਚੇ ਅਤੇ ਗੋਰਕ ਸ਼ੇਪ ਤੱਕ ਟ੍ਰੈਕਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟ੍ਰੈਕਰ ਉੱਥੇ ਰਾਤ ਭਰ ਰੁਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਪਰਮਿਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਵਰੈਸਟ ਬੇਸ ਕੈਂਪ 'ਤੇ ਕੈਂਪ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਾਲ ਹੀ, ਗੋਰਕ ਸ਼ੇਪ ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ "ਲਾਂਚਿੰਗ ਪੈਡ" ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਝੀਲ ਦੇ ਬੈੱਡ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟਿੱਬੇ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟ੍ਰੈਕਰਾਂ ਲਈ, ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਿਖਰ, ਇਸਦੇ 5,550 ਮੀਟਰ (18,209) ਦੇ ਨਾਲ, ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉਚਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਪਰਮਿਟ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਮਾਉਂਟੇਨੀਅਰਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

## ਪੈਨੋਰਾਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ 
[center|thumb|1000x1000px| [ਸਾਗਰਮਾਥਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ - ਗੋਰਕ ਸ਼ੇਪ ਤੋਂ ਫੇਰੀਚੇ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ (5,590 ਮੀਟਰ / 18,340 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਫੋਟੋ।]]

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਲਾ ਰਿਨਕੋਨਾਡਾ, ਪੇਰੂ - 5,100 ਮੀਟਰ (16,730 ਫੁੱਟ) 'ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਭਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੋਰਕ ਸ਼ੇਪ ਅਤੇ ਐਵਰੈਸਟ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ
*  ਤੇ ਗੋਰਕ ਸ਼ੇਪ ਹੋਲੀਡੇਜ਼  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗੁਫਾ ਪੋਖਰੀ

**ਗੁਫਾ ਪੋਖਰੀ ਨੂੰ** ਵੀ ਸਪੈਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ **ਗੁਫਾ ਪੋਖਰੀ** ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ  2,890 ਮੀਟਰ (9,480 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸੰਖੁਵਾਸਭਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵੀਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਨਾਮ "ਗੁਫਾ ਪੋਖਰੀ", ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਗੁਫਾ ਤਲਾਅ, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ "ਸਿੱਧ ਮਾਰਗ" ਪੋਖੜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਾਲਾਬ ਗੋਰਖਾ ਦੇ ਮਨਕਾਮਨਾ ਮੰਦਿਰ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਫਾਪੋਖਰੀ ਤਿਨਜੂਰੇ ਮਿਲਕੇ ਜਲਜਲੇ ਟ੍ਰੇਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ "ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਰ੍ਹੋਡੋਡੇਂਡਰਨ ਰਾਜਧਾਨੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰ੍ਹੋਡੋਡੈਂਡਰਨ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ, 32 ਵਿੱਚੋਂ 28 ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪੌਦੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਕਾਲੂ, ਕੰਗਚਨਜੰਗਾ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਾਫ਼ ਦਿਨ 'ਤੇ ਵੀ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮੇਜਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ

**ਮੇਜਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। 

### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਗੋਰਾ ਭੂਤ*
**ਗੰਗਾ ਸਰਦਾਰਨੀ*
**ਡਰ*
**ਆਖਰੀ ਸਫ਼ਰ*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਤਾਲਪੋਖਰਾ

**ਤਾਲਪੋਖਰਾ** (   ) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰ, ਪਾਲਪਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁੰਬੀਨੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਹਿਬੂਬ ਆਲਮ (ਪੱਤਰਕਾਰ)

**ਮਹਿਬੂਬ ਆਲਮ** (1863-1933) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸੀ ਜੋ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ,  ਅਤੇ 1888 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ*ਪੈਸਾ ਅਖ਼ਬਾਰ* ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1863
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ (ਲੋਕ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰਕਾਰ
ਕੰਵਰਜੀਤ ਭੱਠਲ

**ਕੰਵਰਜੀਤ ਭੱਠਲ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। 

### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਰੂਹ ਦੀ ਉਮਰ*
**ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਰੁਦਨ*
**ਤਿੜਕਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ*
**ਸੁੱਤੀ ਗਲੀ ਦਾ ਸ਼ੇਰ*
**ਸੰਤਾਪ ਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ*  (ਸੰਪਾਦਿਤ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਖਪਤਡ ਝੀਲ

**ਖਪਤਡ ਝੀਲ** (  ) ਪੱਛਮੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਦੋਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਖਪਤਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ 3,050 ਮੀਟਰ (10,010 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਖਪਤਡ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਅਲੀ ਤਾਲ (ਡਡੇਲਧੂਰਾ)

**ਅਲੀ ਤਾਲ** ਪੱਛਮੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਡਡੇਲਧੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਲੀਤਾਲ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਲਗਭਗ 1175 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 400 ਮੀਟਰ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਸੰਭਾਵੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਲਈ ਖੇਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਰੰਗੁਨ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਮਹਾਕਾਲੀ ਨਦੀ ਬੇਸਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਘੋੜਾਘੋੜੀ ਝੀਲ

**ਘੋੜਾਘੋੜੀ ਤਾਲ** ਪੱਛਮੀ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਮਸਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਅਗਸਤ 2003 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ  ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕੈਲਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 13 ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਖਲੀਆਂ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਦਲਦਲ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਤਾਲਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਖੰਡੀ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਫਲੋਰਾ 
ਝੀਲ ਦੇ ਵਿੱਚ 388 ਵੈਸਕੂਲਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ: ਪੰਜ ਪਟਰੇਡੋਫਾਈਟਸ, 253 ਡਾਇਕੋਟਸ, ਅਤੇ 130 ਮੋਨੋਕੋਟਸ।

## ਜੀਵ 
ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਤਰਾਈ ਨੀਵੀਂ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਕੋਰੀਡੋਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ, ਸਮੂਥ-ਕੋਟੇਡ ਓਟਰ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਓਟਰ, ਦਲਦਲ ਹਿਰਨ, ਘੱਟ ਸਹਾਇਕ ਸਟੌਰਕ, ਲਾਲ-ਤਾਜ ਵਾਲੀ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਕੱਛੂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਧਾਰੀ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਕੱਛੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਫਰਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੌਰਾਨ, 18 ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ 26 ਮਗਰਮੱਛ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਨੇਪਾਲ ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵੇਟਲੈਂਡਜ਼ 'ਤੇ ਰਾਮਸਰ ਸੰਮੇਲਨ: *ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਐਨੋਟੇਟਿਡ ਰਾਮਸਰ ਸੂਚੀ*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਝਿਲਮੀਲਾ ਝੀਲ

**ਝਿਲਮੀਲਾ ਝੀਲ** 4.3 ਹੈਕਟੇਅਰ (11 ਏਕੜ) ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਚਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭੀਮਦੱਤਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ। ਇਹ ਲਗਭਗ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਡੂੰਘਾਈ  ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਬੇਸਿਨ ਖੇਤਰਫਲ 40.2 ਹੈਕਟੇਅਰ (99 ਏਕੜ) ਹੈ ਵਿੱਚ ਦਲਦਲ ਅਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸਾਲ, ਪਾਈਨ ਅਤੇ ਰ੍ਹੋਡੋਡੇਂਡਰਨ ਦਰਖਤਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।

ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਲ-ਜੰਤੂਆਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪ੍ਰੋ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ

**ਪ੍ਰੋ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ** ਅਮਰੀਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪਕਾਰ ਹੈ। 
 
### ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਪੰਖ ਪਿੰਜਰਾ ਦੇ ਪਰਵਾਸ*
**ਸ਼ਬਦ ਸੁਪਨਾ ਤੇ ਸੰਗਰਾਮ*
**ਵਿੰਗ ਤੜਿੰਗੇ ਰਾਹ*
**ਰੇਸ, ਕਲਾਸ ਤੇ ਜੰਗ*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਰਾਮਰੋਸ਼ਨ ਸਾਈਟ

**ਰਾਮਰੋਸ਼ਨ** ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਅਛਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 2500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ। 18 ਪੈਚ ਦੇ ਮੈਦਾਨ (ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਟਨਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ, ਅਛਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਛੀ ਡੈਨਫੇ ( ਲੋਫੋਫੋਰਸ ) ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰਾਮਰੋਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬੁਧੀਗੰਗਾ ਬੇਸਿਨ, ਮਾਊਂਟ ਅਪੀ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟ ਸਾਈਪਾਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਰੋਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਝੀਲਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਰਾਮਰੋਸ਼ਨ ਦੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਚਰਦੇ ਹਨ।

ਰਾਮਰੋਸ਼ਨ ਅਛਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 12 ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ 18 ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ( ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (    ) ਕਠੋਰ ਚੱਟਾਨ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਜਿਗਾਲੇ ਝੀਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰ **C** ਦਾ ਆਕਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੌਨੇ ਝੀਲ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ। 18 ਪਾਟਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕਿਨੇਮਾਇਨ ਪਾਟਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਟਨ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਛਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਟਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੈਲਾਸ਼ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਨਮੋਹਕ ਰਾਮਰੋਸ਼ਨ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਦੇ ਨਾਲ ਛੱਤ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਯਾਤਰੀ ਰ੍ਹੋਡੋਡੇਂਡਰਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਬੋਟਿੰਗ 2020 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਮੁਨਾਲ {ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਛੀ} ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰਿੱਛ, ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ, ਕਸਤੂਰੀ ਹਿਰਨ ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਰਾਮਰੋਸ਼ਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਲੋਫੋਫੋਰਸ, ਤਿੱਤਰ, ਕੋਇਲ ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬੁਲੀ ਸ਼ੋ

**ਬੁਲੀ ਤਸ਼ੋ** ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਜ਼ੇਮਗਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੇਰ-ਪੈਂਗ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਬੁਲੀ ਤਸ਼ੋ ਦਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰ 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 1372 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ 
*ਸ਼ੋਮਣ ਕੁੰਤੁ ਜਾਂਗ੍ਮੋ*  ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਬੁਲੀ ਮੇਨਮੋ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ *ਬੁਲੀ ਸ਼ੋ ਝੀਲ* ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅੱਧੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਹੇਠਲਾ ਅੱਧਾ ਸੱਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਟਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਜਿਮੀਲਾਂਗ ਸ਼ੋ

**ਜਿਮੀਲਾਂਗ ਸ਼ੋ** ( **ਸੈਂਡ ਆਕਸ ਲੇਕ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਥਿੰਫੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਇਹ ਝੀਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 3870 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ।

## ਬਣਤਰ 
*ਜਿਮੀਲਾਂਗ ਸ਼ੋ (ਸੈਂਡ ਆਕਸ ਲੇਕ) ਨੇ* ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਬਲਦ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਟਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗਜੇਡੀ ਤਾਲ

**ਗਜੇਡੀ ਤਾਲ** ਦੱਖਣੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਗਜੇਡੀ ਵੀਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਲੁੰਬੀਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ 3 ਕਿਮੀ (1.9 ਮੀਲ)  ਦੂਰ ਹੈ ਮਹਿੰਦਰਾ ਹਾਈਵੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ । ਝੀਲ  ਉੱਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ   ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਮਾ ਸਮੂਹਾ (ਮਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ), ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਗਾਈਡਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਸਫਾਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਗਜੇਡੀ ਤਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ; ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਦਾਨਾਪੁਰ (ਕੁਚੀਰਾ) ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੰਚਨ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ (ਪਹਿਲਾਂ ਗਜੇਡੀ ਵੀਡੀਸੀ) ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦਾਨਾਪੁਰ (ਕੁਚੀਰਾ) ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਰੂਪਾਂਦੇਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ, ਬੁਟਵਾਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਇਹ ਲਗਭਗ 21 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੈ। 19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੰਸਗੜ੍ਹੀ ਵੱਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰਿਆਲੀ ਦਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਆਕਰਸ਼ਣ 
### ਬੋਟਿੰਗ 
left|thumb| ਗਜੇਡੀ ਤਾਲ 'ਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀ
ਇਸ ਝੀਲ 'ਤੇ ਬੋਟਿੰਗ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਇੱਥੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਬੋਟਿੰਗ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪੂਰਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਬੋਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵਸਨੀਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਗਜੇਡੀ ਤਾਲ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਫੁੱਟਬਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਨ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਸ਼ੈਨ, ਤਿਹਾੜ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਚੱਲਦੀਆਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

### ਜੰਗਲ ਸਫਾਰੀ 
ਪਿਕਨਿਕ ਸਟਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੁਟਵਾਲ, ਭੈਰਵਾ ਤੱਕ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪਿਕਨਿਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

### ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
#### ਲੂਸ਼ਾ ਤਾਲ 
[alt=Temple in Lumbini, Nepal|right|143x143px| [ਲੁੰਬਿਨੀ|ਲੁੰਬੀਨੀ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ]]
ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਝੀਲ, ਲੌਸ਼ਾ ਤਾਲ, ਗਜੇਡੀਤਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਲੁਸ਼ਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗਜੇਡੀਤਾਲ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਲੂਸ਼ਾ ਤਾਲ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਜੇਡੀਤਾਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੁਸ਼ਾ ਤਾਲ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਲੂਸ਼ਾ ਤਾਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਭੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣਗੇ।

ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਪਿਕਨਿਕ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਗਜੇੜੀ ਤਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ, ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

#### ਲੁੰਬਿਨੀ 
ਲੁੰਬੀਨੀ, ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਚਾਨਣ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਦਾ ਜਨਮ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਕਲਾਵਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ, ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਹਰੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਫੈਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਲੁੰਬੀਨੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਿਕਨਿਕ ਸਟਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੁਟਵਾਲ, ਭੈਰਵਾ ਤੱਕ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪਿਕਨਿਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁੰਬੀਨੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਤਰੀਨਾ ਸ਼ੋ

**ਤਰੀਨਾ ਸ਼ੋ** (*Tsho:* lake) ਭੂਟਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ GLOF ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 1983 GLOF ਦਾ ਸਰੋਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪੁਨਾਖਾ ਜ਼ੋਂਗ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਟਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਅਧਾ ਸ਼ੋ

**ਅਧਾ ਸ਼ੋ ਭੂਟਾਨ** ਵਿੱਚ ਵੈਂਗਡੂ ਫੋਡਰਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਥਾਂਗ ਗੇਵੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘੱਟ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ।

ਅਧਾ ਸ਼ੋ ਦਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰ 2.38 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 1300 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਝੀਲ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚੌੜੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਝੀਲ ਜਿਗਮੇ ਸਿੰਗੇ ਵਾਂਗਚੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਝੀਲ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਚਿੱਟੇ-ਬੇਲੀ ਵਾਲੇ ਬਗਲੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਬਾਜ਼-ਈਗਲ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ, ਕਾਪਰ ਮਹਸੀਰ ( *ਨਿਓਲੀਸੋਚਿਲਸ ਹੈਕਸਾਗੋਨੋਲੇਪਿਸ* ) ਅਤੇ ਕਾਮਨ ਕਾਰਪ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਟਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕੁਨਾਲੀ

ਆਟਾ ਗੁੰਨਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਗੋਲ ਚੌੜੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਕੁਨਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪਰਾਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਜਦ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸੂਝ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਘਰ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਰਤਨ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਆਟਾ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕੁਨਾਲੀ ਵਿਚ ਗੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਕੁਨਾਲੀ ਕਾਲੀ ਚਿਉਂਕਣੀ ਮਿੱਟੀ/ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕੁਨਾਲੀ ਨੂੰ ਘੁਮਿਆਰ ਆਪਣੇ ਚੱਕ ਉਪਰ ਡੌਲਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੁਕਾਈ ਹੋਈ ਕੁਨਾਲੀ ਨੂੰ ਆਵੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰ ਕੁਨਾਲੀ ਵਰਤਦਾ ਹੋਵੇ ? ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕੁਨਾਲੀ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਕੁਨਾਲੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਤੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਠੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਸਟੀਲ ਦੀਆਂ ਪਰਾਤਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕੁੜ

ਦੁੱਧ ਰਿੜਕਣ ਵਾਲੀ ਚਾਟੀ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਢੱਕਣ ਨੂੰ ਕੁੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੜ ਦਾ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਚਾਟੀ ਦੇ ਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥੋੜਾ ਗੋਲ ਤੇ ਟੇਪਰ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਚਾਟੀ ਦੇ ਗਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਟੇਪਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੜ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਚਾਟੀ ਦੇ ਗਲ ਦੇ ਵਿਆਸ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੰਬਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਚੀਰ/ਵਾਢਾ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੜ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੰਗਲੀ ਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗਲੀ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁੜ ਨੂੰ ਨੇਹੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੜ ਦੇ ਚੀਰ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਮਧਾਣੀ ਚਾਟੀ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੁੜ ਦੀ ਬਣਤਰ

ਜੋ ਕੁੜ ਹੁਣ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਟੀ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਤੱਕ ਵਾਢਾ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਾਢੇ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਮਧਾਣੀ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਕੁੜ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਕੰਮ ਰਿੜਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਣ ਰਹੇ ਮੱਖਣ ਨੂੰ ਚਾਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਬਗਾਕੈਨ ਝੀਲ

thumb| ਬੋਗਾ ਝੀਲ - ਨੀਲਾ ਪਾਣੀ
**ਬੋਗਾਕੈਨ ਝੀਲ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਬਾਗਾ ਝੀਲ** ਜਾਂ **ਬੋਗਾ ਝੀਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਂਦਰਬਨ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੁਮਾ ਉਪਜ਼ਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ ਲਗਭਗ **1,246 ਫੁੱਟ (380 ਮੀਟਰ)** ਹੈ । ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਲਈ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ਾਬ ਵਾਲਾ ਪਾਇਆ। ਸਾਲ 1995 ਤੱਕ, ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਤਿਲਪੀਆ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬਾਵਮ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸੈਕੋਟ ਪਾੜਾ ਤੋਂ ਬੋਗਾ ਝੀਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ।

## ਵਰਣਨ 
ਝੀਲ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਘਣੇ ਬਾਂਸ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ    ਇਹ ਇੱਕ ਬੰਦ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਬੋਗਾ ਛਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਝਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ  ਹੈ। ਡੂੰਘੀ। ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਲਈ ਕੋਈ ਆਊਟਲੈਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਭੁਬਨ ਬਣਤਰ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਹੈ। ਐਲਗੀ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਹਰਾ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਬਿਸਤਰਾ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਸਤਹ ਵਾਂਗ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ 2012 ਤੱਕ ਪੀਣ, ਧੋਣ ਅਤੇ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪੀਣ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਸਟ੍ਰੀਮ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਈਪ ਨੈਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਝੀਲ ਇੱਕ ਖੁਮੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਗਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਝੱਟ ਹੀ ਭੁਚਾਲ ਆਇਆ, ਪਹਾੜੀ ਕਿਨਾਰੇ ਧਸ ਗਏ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਝੀਲ ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬੋਗਾ ਝੀਲ  ਯਾਤਰਾ ਸਾਥੀ 
* ਬੋਗਾ ਝੀਲ ਵੀਡੀਓ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਦੁਰਗਾ ਸਾਗਰ

**ਦੁਰਗਾ ਸਾਗਰ**, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਮਾਧਬਪਾਸ਼ਾ ਦੀਘੀ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 25 ਹੈਕਟੇਅਰ (62 ਏਕੜ) ਹੈ। ਝੀਲ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.8 ਮੀਲ) ਬਾਰੀਸਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ । ਰਾਜਾ ਜੋਏ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਣੀ ਦੁਰਗਾਬਤੀ ਨੇ 1780 ਵਿੱਚ ਤਲਾਬ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟਾਪੂ ਹੈ; ਇਹ ਟਾਪੂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ - ਇਸਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਬਾਬੂਗੰਜ ਉਪਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਮਾਧਬਪਾਸਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.8 ਮੀਲ) ਬਾਰੀਸਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀ ਬਾਰੀਸਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬੱਸ ਸਮੇਤ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਉੱਥੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਾਧੋਬਪੁਰ ਝੀਲ

**ਮਾਧੋਬਪੁਰ ਝੀਲ** ਕਮਲਗੰਜ ਉਪਜ਼ਿਲਾ, ਮੌਲਵੀਬਾਜ਼ਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਧਬਪੁਰ ਟੀ ਐਸਟੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਹੈ।

## ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ 
ਇਹ ਮਹਾਨ ਚਿੱਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਬਗਲੇ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸਾਈਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮੌਲਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਵਿੱਚ ਮਾਧੋਬਪੁਰ ਝੀਲ ਦੀ ਫੋਟੋ
* ਮੌਲਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮਾਧੋਬਪੁਰ ਝੀਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਭੜੋ

**ਭੜੋ** ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਭਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ 
* ਬਚਿੰਤ ਕੌਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੂੰਡਾ

ਲੂਣ, ਮਿਰਚ, ਮਸਾਲਾ ਆਦਿ ਜਿਸ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਗੋਲਕਾਰ ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਬਰਤਨ ਵਿਚ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿਚ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੂੰਡਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰਾ/ਦੌਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕੂੰਡੇ ਵਿਚ ਚਟਣੀ ਵੀ ਰਗੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਠੰਡਿਆਈ ਵੀ ਰਗੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੰਗ/ਸੁੱਖਾ ਵੀ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਰਗੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੋਰ ਕਈ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਰਗੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕੂੰਡੇ ਵਿਚ ਪਾਈਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਘੋਟਣੇ ਨਾਲ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਗੜਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੂੰਡੇ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਘੁੱਟ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੋਟਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿੰਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੂੰਡਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੀਕਣੀ ਗੋਈ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਚੱਕ ਉਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਘੁਮਿਆਰ ਕੁੰਡਾ ਡੌਲਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਡੌਲਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂੰਡਾ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਆਠਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਘੁਮਿਆਰ ਕੂੰਡੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕ ਹੱਥ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣੀ ਦਰਨੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਹੀ ਬਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਥਾਪੀ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕੁੱਟਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਕੂੰਡਾ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਵੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੂੰਡਾ ਗੋਲ ਅਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਗੁਲਾਈ ਹੇਠੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਉਪਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਗੁਲਾਈ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਢੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੂੰਡੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਗੜਾਈ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਇਹ ਪੱਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੀ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਲੂਣ, ਮਿਰਚ, ਮਸਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਪੀਸੇ ਪਸਾਏ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਠੰਡਿਆਈ ਹੁਣ ਕੋਈ ਪੀਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੂੰਡੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਬਣੇ ਬਣਾਏ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਗੜ ਰਗੜਾਈ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਹੁਣ ਮਿਕਸੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੂੰਡਿਆਂ ਦੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਖਿੜਕਾ

ਵਾੜੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਡੇਦਾਰ ਛਿੰਗਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਕਵਾੜ ਨੂੰ ਖਿੜਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਫਿੜਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਾੜਾ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੁਆਲੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਵਾੜ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਾੜੇ ਵਿਚ ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੋਂ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਵਾੜਿਆਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿੜਕੇ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਵਾੜੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਨਿਕਲ ਜਾਣ।

ਖਿੜਕਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਟੀਆਂ ਦਾ ਚੌਖਟਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਚੌਖਟੇ ਵਿਚ ਮਲ੍ਹੇ, ਬੇਰੀ ਜਾਂ ਕਿੱਕਰ ਦੀਆਂ ਝਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਚੌਖਟਿਆਂ ਵਿਚ ਛਿੰਗਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਛਿਟੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਬੱਸ, ਬਣ ਗਿਆ ਖਿੜਕਾ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਏਰੀਏ ਵਿਚ ਵਾੜੇ ਹੁਣ, ਉਥੇ ਹੀ ਖਿੜਕਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ?

## ਹਵਾਲੇ
ਖੂੰਡਾ

ਤਕਰੀਬਨ 5-6 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀ ਬਾਂਸ ਦੀ ਡਾਂਗ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਮੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖੂੰਡਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਮੁੜਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖੂੰਡਾ ਹੱਥ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਛੱਟਦਾ ਸੀ। ਡਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਗੰਡਾਸੇ, ਬਰਛੇ, ਟਾਕੂਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਰੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਖੂੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਡਾਂਗਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਖੂੰਡੇ ਹੀ ਬਾਹੂਬਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਖੂੰਡੇ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਖੂੰਡੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਗਭਰੂਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਫਰ ਪੈਦਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਡਾਂਗ, ਸੋਟਾ ਜਾਂ ਖੂੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

## ਬਣਤਰ 
ਖੂੰਡਾ ਬਾਂਸ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਖੂੰਡੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਸਾਧਾਰਨ ਖੂੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਉਹ ਖੂੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੋਈ ਸ਼ੁਕੀਨ ਗੱਭਰੂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਖੂੰਡੇ ਦੇ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਹਿੱਸੇ ਉਪਰ ਥੋੜ੍ਹੇ-ਥੋੜ੍ਹੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਕੋਕੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਜਾਂ ਤਾਰਾ ਦੇ ਕੰਮ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਵਿਚ ਵਿਚ ਕੋਕੇ ਵੀ ਲਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਗੱਭਰੂ ਜਦ ਸਹੁਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵਹੁਟੀਆਂ ਲੈਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਖੂੰਡੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਖੂੰਡੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸੇ ਵਿਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸੰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਖੂੰਡੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੋਲ ਜ਼ਰੂਰ ਫੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਐੱਸ. ਆਨੰਦ

**ਐਸ. ਆਨੰਦ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ, ਡੀ. ਰਵੀਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, 2003 ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ *ਨਵਯਾਨ* ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ "ਜਾਤ-ਪਾਤ ਵਿਰੋਧੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਜਾਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ ਹੈ।"  ਨਵਯਾਨ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਉਂਸਿਲ - ਲੰਡਨ ਬੁੱਕ ਫੇਅਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੰਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਪਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ "ਨਵਯਾਨ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਨਵਾਂ ਵਾਹਨ"। ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ 1956 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਹਿਨਯਾਨ-ਮਹਾਯਾਨ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸੇਗੀ, ਪਰ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ। 

ਐਸ. ਆਨੰਦ ਇੱਕ ਅੰਬੇਡਕਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਹੈ।   ਐਸ. ਆਨੰਦ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ ਨਟਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੁਰਗਾ ਬਾਈ ਵਿਯਾਮ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਵਿਯਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਨਾਵਲ *ਭੀਮਾਇਣ: ਅਛੂਤਤਾ ਦੇ ਅਨੁਭਵ* ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਬੀਜ ਨਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਐਨੋਟੇਟਿਡ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ "ਦ ਡਾਕਟਰ ਐਂਡ ਦ ਸੇਂਟ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੇਖ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੋਂਡ ਕਲਾਕਾਰ ਵੈਂਕਟ ਰਮਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਨਾਲ *ਫਾਈਡਿੰਗ ਮਾਈ ਵੇਅ ਦਾ* ਸਹਿ-ਲੇਖਣ ਵੀ ਕੀਤਾ।  ਉਹ ਉਸਤਾਦ ਐਫ. ਵਸੀਫੂਦੀਨ ਡਾਗਰ ਨਾਲ ਧਰੁਪਦ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। 

ਨਵਯਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਨੰਦ ਆਉਟਲੁੱਕ ਅਤੇ ਤਹਿਲਕਾ ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਆਰ. ਸਿਵਪ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਬਲੂਮਸਬਰੀ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਰਾਏ ਦੇ ਲੇਖ, "ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸੰਤ" ਤੋਂ ਅੰਸ਼
* “ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਮੰਥਨ ਕਰੇਗੀ”  - ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸ਼ੈਲਫ ਉੱਤੇ ਐਸ. ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ
* ਜਾਤੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਨਵਯਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਸੰਸਥਾਪਕ ਐਸ ਆਨੰਦ ਨੇ ਨਵਯਾਨ ਦੇ ਅਤੀਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ (ਲੋਕ)
ਗੰਡਾਸੀ

ਬਾਂਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਡਾਂਗ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਲਾਏ ਤੇਜ਼ਦਾਰ ਫਲ ਨੂੰ ਗੰਡਾਸੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੰਡਾਸੀ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਹਥਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵੀ ਰਾਖੀ ਰੱਖੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੰਡਾਸੀ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਟੋਪੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮੇਖਾਂ ਨਾਲ ਡਾਂਗ ਵਿਚ ਜੁੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਥੋੜੇ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਗੰਡਾਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਹੋਵੇ ? ਹੁਣ ਤਾਂ ਡੱਬ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਨੇਫੇ ਵਿਚ ਟੰਗਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ (ਪਿਸਤੌਲਾਂ) ਦਾ ਜਮਾਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਖੇਤੀ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਲਾਕੇ

ਚੰਗੇ ਖੇਤੀ-ਸੰਦ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਖਵਾਹਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਹਰ ਪਿੰਡ-ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਬਣਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸੰਦ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਨਰ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੇ-ਵਾਂਝੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੂਰੋਂ-ਦੂਰੋਂ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਸੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰੀਗਰ/ਮਿਸਤਰੀਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ । ਕਿਹੜਾ ਸੰਦ ਕਿਥੋਂ ਤੇ ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੂੰਹੋਂ-ਮੂੰਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ।ਖੇਤੀ-ਸੰਦ ਲਈ ਕਬੂਲ ਸ਼ਾਹ (ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਿਕਾ) ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਮੰਡੀ ਲੋਕ ਉਚੇਚੇ ਜਾਂਦੇ। ਇਹ ਨਾਂ ਤੇ ਥਾਵਾਂ, ਲੋਕ-ਅਖਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਜਿਵੇਂ ਗੱਡਾ ਹੰਢਿਆਏ ਦਾ, ਪੰਜਾਲੀ ਜੜਤੌਲੀ ਦੀ। ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਖੇਤੀ-ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ;

* ਗੱਡਾ – ਹੰਢਿਆਏ ਦਾ, ਭਾਈ ਰੂਪੇ ਦਾ
* ਗੱਡੇ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ – ਬਸੀ ਦੀ 
* ਹਲ – ਮਾਹਲਾ ਰਾਮਪੁਰੇ ਦੇ , ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ, ਖਿਲਚੀਆਂ ਦੇ  
* ਹਲ ਤੇ ਤਵੀਆਂ – ਤਲਵੰਡੀ , ਨਕੋਦਰ 
* ਪੰਜਾਲੀ – ਜੜਤੌਲੀ ਦੀ 
* ਕੰਬਾਈਨ - ਨਾਭਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਡੁਮੇਲੀ

**ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਡੁਮੇਲੀ** ਦੋਹਾ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲ਼ਾ ਪਿੰਗਲ ਤੇ ਅਰੂਜ਼ ਦਾ ਪਾਬੰਦ  ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਡੁਮੇਲੀ ਤੋਂ ਹੈ।  

## ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਬਰਫ ਦੇ ਘਰ* (ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
**ਮੈਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਰੂਪ*
**ਪੰਛੀ ਗਾਵਣ ਰਾਗਿਣੀ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਗਲੋਟਾ

ਪੂਣੀ ਨੂੰ ਚਰਖੇ ਦੇ ਤੱਕਲੇ ’ਤੇ ਕੱਤ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਾਗੇ ਦਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਨਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਕੁਝ ਕੁਝ ਲਾਟੂ ਨਾਲ/ਆਂਡੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਜਿਹੀ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੋਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਲੋਟੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਤੋਂ ਹੀ ਕੱਪੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਲੋਟਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰੂੰ ਦੀ ਪੂਣੀ ਨੂੰ ਚਰਖੇ ਦੇ ਤੱਕਲੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੂਣੀ ਵਿਚੋਂ ਧਾਗਾ ਕੱਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਕੱਤੇ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਤਕਲੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਤਕਲੇ ਵਿਚ ਪਾਏ ਦਮਕੜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਤਕਲੇ ਉਪਰ ਵਲ੍ਹੇਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਪੂਣੀ ਕੱਤਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੱਤੀ ਪੂਣੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦਮਕੜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਵਲ੍ਹੇਟੇ ਧਾਗੇ ਉਪਰ ਵਲ੍ਹੇਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਣੀਆਂ ਕੱਤ ਕੱਤ ਕੇ ਧਾਗੇ ਉਪਰ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਵਲੇਟ ਕੇ ਗਲੋਟਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਲੋਟੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਗੁਲਾਈ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਕਾਫੀ ਮੁਟਾਈ ਤੇ ਗੁਲਾਈ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਮਕੜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਗੁਲਾਈ ਫੇਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਣੇ ਗਲੋਟੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਦਮਕੜੇ ਸਮੇਤ ਤਕਲੇ ਤੋਂ ਲਾਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਮਕੜੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਤਕਲੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲੋਟਾ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਖੱਦਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਕੋਈ-ਕੋਈ ਜਨਾਨੀ ਹੀ ਚਰਖਾ ਕੱਤਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਗੜਵੀ

ਗੜਵੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਗੜਵੀ ਹੈ। ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ ਸੀ। ਪਾਣੀ, ਦੁੱਧ, ਲੱਸੀ, ਚਾਹ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਗੜਵੀ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਰੀਏ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਲੰਮਾ ਹੈਂਡਲ ਪਾ ਕੇ ਰਾਹੀਆਂ, ਪਾਂਧੀਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਣ ਲਈ ਪਿਆਉ ਤੇ ਵੀ ਗੜਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੜਵੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਦੀ ਗੁਲਾਈ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਢਿੱਡ ਦੀ ਗੁਲਾਈ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਮੂੰਹ ਦੀ ਗੁਲਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੱਲੇ ਜਿੰਨੀ ਕੁ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਪਿੱਤਲ ਦੀਆਂ ਗੜਵੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀਆਂ। ਸਟੀਲ ਦੀਆਂ ਗੜਵੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਘੜੇਸਣੀ

ਲੱਕੜ ਦੀ ਉਸ ਚਗਾਠ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਰੁੱਖ ਲੰਮੀ ਲੱਕੜ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਦੁੱਧ/ਦਹੀਂ ਵਾਲੀ ਚਾਟੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘੜੇਸਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਘੜੇਥਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਨੇਹੀ। ਘੜੇਸਣੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 12 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ 22 ਕੁ ਇੰਚ ਚਪਟੇ ਦੋ ਲੱਕੜ ਦੇ ਟੋਟੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਟੋਟੇ 14 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਚੂਲਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 12 ਕੁ ਫੁੱਟ ਵਾਲੇ ਟੋਟਿਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੈੱਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰੇ ਟੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜ ਕੇ ਚੁਗਾਠ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

12 ਕੁ ਫੁੱਟ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਦੇ ਟੋਟੇ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੈੱਲ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ 8 ਕੁ ਇੰਚ ਦਾ ਚਪਟਾ ਟੋਟਾ ਹੋਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟੋਟੇ ਦੇ ਇਕ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਚੂਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੱਲ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸ ਟੋਟੇ ਦੀ ਚੂਲ ਨੂੰ ਚੁਗਾਠ ਵਿਚ ਬਣੀ ਸੱਲ ਵਿਚ ਠੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਕ 22/3 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮਾ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਡੰਡਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਡੰਡੇ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਵਿਚ ਚੂਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਚੂਲ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਚੁਗਾਠ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਟੋਟੇ ਦੇ ਸੈੱਲ ਵਿਚ ਠੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੜੇਸਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਏਸ ਘੜੇਸਣੀ ਉਪਰ ਦੁੱਧ ਜਮਾਉਣ ਤੇ ਰਿੜਕਣ ਲਈ ਚਾਟੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਧਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਘੜੇਸਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਬਹੁਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਚੌਖਟ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਘੋਟਣਾ

ਕੁੰਡੇ/ਸੁਨਹਿਰੇ ਵਿਚ ਜਿਸ ਲੱਕੜ ਦੇ ਸੋਟੇ ਨਾਲ ਲੂਣ, ਮਿਰਚ, ਮਸਾਲਾ ਆਦਿ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਘੋਟਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਟਣੀ ਕਰਨ, ਠੰਡਿਆਈ ਰਗੜਣ, ਭੰਗ ਘੋਟਣ, ਦੁਆਈਆਂ ਰਗੜਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਰਗੜਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਘੋਟਣਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਕੁ ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਘੋਟਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਨਿੰਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਭੰਗ ਰਗੜਣ ਵਾਲੇ ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੇ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੁੰਗਰੂ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਘੋਟਣੇ ਤੋਂ ਕਈ ਵੇਰ ਭੂੰਡ ਆਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਨੂੰਹਾਂ ਆਪਣੀ ਅੜਬ ਸੱਸ ਦੀ ਅੜਬਾਈ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵੀ ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ/ਹਨ। ਪੁਲਸ ਵਾਲੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੋਸ਼ ਮੰਨਵਾਉਣ ਲਈ ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। 

ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਲੂਣ, ਮਿਰਚ, ਮਸਾਲੇ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਠੰਡਿਆਈ ਲੋਕ ਪੀਣੋਂ ਹੱਟ ਗਏ ਹਨ। ਚਟਣੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੀ ਭੰਗ ਘੋਟਣੇ ਨਾਲ ਘੋਟਦੇ ਹਨ। ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਅਸ਼ੋਕ ਚੋਪੜਾ

**ਅਸ਼ੋਕ ਚੋਪੜਾ** (ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1949) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕ, ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਹੈ। *ਮੈਮੋਰੀਜ਼ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ: ਏ ਨਾਵਲ,*  *ਏ ਸਕ੍ਰੈਪਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਮੈਮੋਰੀਜ਼: ਮਾਈ ਲਾਈਫ ਵਿਦ ਦ ਰਿਚ, ਦ ਫੇਮਸ ਐਂਡ ਦ ਸਕੈਂਡਲਸ*  ਅਤੇ *ਆਫ ਲਵ ਐਂਡ ਅਦਰ ਸੋਰੋਜ਼* ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ,  ਉਸ ਨੇ *ਅਗਨੋਸਟਿਕ ਖੁਸ਼ਵੰਤ :ਦੇਅਰ ਇਜ਼ ਨੋ ਗੌਡ*  ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ-ਕਾਲਮਨਿਸਟ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ *ਏ ਗਰੇਨ ਆਫ਼ ਸੈਂਡ ਇਨ ਦ ਆਵਰਗਲਾਸ ਆਫ਼ ਟਾਈਮ*  ਤੇਅਰਜੁਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਸਨੇ 4 ਮਾਰਚ, 2011 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2012 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ, ਮੈਕਮਿਲਨ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ, UBS ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਬੁੱਕ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਬੁਕਸ ਟੂਡੇ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਾਰਪਰਕੋਲਿਨਜ਼ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸਨ।    ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੇ ਹਾਊਸ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ (ਲੋਕ)
ਚਾਚਾ ਫੱਗੂ ਮੱਲ

ਚਾਚਾ ਫੱਗੂ ਮੱਲ ਜੀ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਫਗਵਾੜੇ ਤੋਂ ਮਸੰਦ ਬਣਾਕੇ ਸਾਸਾਰਾਮ (ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ) ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਈ ਮੰਜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੰਜੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 6 ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਸਾਸਾਰਾਮ, ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਖ 'ਚੋਂ ਉੱਗੇ

'''ਰਾਖ 'ਚੋਂ ਉੱਗੇ'* ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਲਿਖੀ ਪੁਸਤਕ *Out of the Ashes'' ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ।
ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦਵੀ ਦਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਅਤੇ ਡਾ. ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰੜੀ ਤੇ ਸੰਤੋਖੀ ਸੁਭਾ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਧਰਮਸਾਗਰ (ਸਰੋਵਰ)

thumb| ਵੈਸਟ ਵਾਟਰਫਰੰਟ (2009)
**ਧਰਮਸਾਗਰ** ਕੋਮਿਲਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ 1458 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਮਾਨਿਕਿਆ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।

ਸਚਿਨ ਦੇਵ ਬਰਮਨ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਕੋਮਿਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਥੇ ਸਨ। ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਨਜ਼ਰੂਲ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਖਣਿਜ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ 'ਧਰਮਸਾਗਰ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਜਲਘਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਮਿਲਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹਿਲੂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਫੈਬਰਿਕ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਦੀਘੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਧਰਮਸਾਗਰ ਨੂੰ ਕੁਮਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਜ਼ੋਨ ਇਸ ਜਲਘਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਈਦਗਾਹ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਦੀਘੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਸੈਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿੱਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖਣੀ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਖਤ ਜਨਤਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੈਰ-ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਵਾਟਰਫਰੰਟ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਹੈ।

thumb|267x267px| ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ (2020)

## ਹਵਾਲੇ 

 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਫੋਯ ਦੀ ਝੀਲ

**ਫੋਯ ਦੀ ਝੀਲ** ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਿੱਟਾਗੋੰਗ  ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ 1924 ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾਗੋੰਗ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਕ ਡੈਮ ਬਣਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਕਲੀ ਝੀਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰੇਲਵੇ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰੇਲਵੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮਿਸਟਰ ਫੋਏ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਾੜਾਲੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਵਿਹੜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈੱਡ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੈਰੇਜ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਡੀਜ਼ਲ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਲੋਕੋ ਸ਼ੈੱਡ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ, ਸਟੋਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ (1924 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ) ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਨੇੜਲੀ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 

ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੋਨਕੋਰਡ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ, ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *ਫੈਜ਼ ਝੀਲ* ਵਿੱਚ: GeoNames.org

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਪਤਾਈ ਝੀਲ

**ਕਪਤਾਈ ਝੀਲ** ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਚਟਗਾਂਵ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਰੰਗਾਮਾਟੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਪਤਾਈ ਉਪਜ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਝੀਲ ਕਰਨਾਫੁਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਕਰਨਾਫੂਲੀ ਨਦੀ 'ਤੇ ਕਪਤਾਈ ਡੈਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਕਪਤਾਈ ਝੀਲ ਦੀ ਔਸਤ ਡੂੰਘਾਈ  ਅਤੇ ਅਧਿਕਤਮ ਡੂੰਘਾਈ  ਹੈ ।

ਡੈਮ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਠੇਕਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਯੂਟਾਹ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਕ. ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਡੈਮ 670.8 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ 54.7 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, 

ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਝੀਲ ਬਣਾਈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 1961 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੁੱਲ ਖੇਤੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ 40% ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 100,000 ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ। ਚਕਮਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਹਿਲ ਵੀ ਹੜ੍ਹ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੀ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮਹਾਮਾਯਾ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
* ਕਪਤਾਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬੰਗਲਾਪੀਡੀਆ ਵਿਖੇ ਕਪਤਾਈ ਝੀਲ
* ਟ੍ਰੈਵਲ ਮੈਟ  ਤੇ ਕਪਤਾਈ ਝੀਲ ਰੰਗਮਤੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਘੋਟਣੀ

ਰਿਨੇ ਹੋਏ ਸਾਗ, ਦਾਲ ਆਦਿ ਨੂੰ ਘੋਟਣ ਲਈ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਲੇ ਇਕ ਰਸੋਈ ਸੰਦ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਤੇ ਮਧਾਣੀ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਘੋਟਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਹੀਂ ਦੀ ਪੀਣ ਲਈ ਲੱਸੀ ਬਣਾਉਣੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਘੋਟਣੀ ਨਾਲ ਘੋਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੋਟਣੀ ਦੀ ਡੰਡੀ ਇਕ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਫੁੱਲ ਤਿੰਨ ਕੁ ਇੰਚ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਲੱਸੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਲਮੂਨੀਅਮ/ਸਟੀਲ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘੋਟਣੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਬੁੱਕਭਰਾ ਬਾਓਰ

**ਬੁੱਕਭਰਾ ਬਾਓਰ** (  ) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ ਹੈ। ਜੈਸੋਰ ਸਦਰ ਉਪਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਹਲਕਾ, ਅਰੀਚਪੁਰ, ਚੰਦੂਤੀਆ, ਮਠਬਾੜੀ ਅਤੇ ਇਛਾਪੁਰ ਨਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਸੋਰ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਝੀਲ ਲਗਭਗ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4.3 ਮੀਲ) ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਨਹਿਰ ਨਾਲਕੋਪੋਥਾਖੋ ਨਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।, ਕਟਾਖਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਝੀਲ ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ( ਸਪੇਰਾਟਾ ਏਓਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ) ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ( ਰੂਹੀ, ਕੈਟਲਾ, ਗ੍ਰਾਸ ਕਾਰਪ, ਲਾਬੀਓ ਬੋਗਾ, ਅਤੇ ਤਿਲਾਪੀਆ ) ਦਾ ਘਰ ਹੈ। 

## ਮਨੋਰੰਜਨ 
ਬੁਕਭਾਰਾ ਬਾਓਰ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੈਸੋਰ ਸਦਰ ਉਪਜ਼ਿਲਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਸਮੇਤ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਮਨੋਰੰਜਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਟਿੰਗ, ਕੈਨੋਇੰਗ, ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੈਰਾਕੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 38 ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 352 ਮਛੇਰੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮੂਹ ਮਛੇਰਿਆਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 11 ਮਛੇਰੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਫੌਜੀ ਸਿਖਲਾਈ 
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਛਾਉਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਫੌਜ ਦੀ 55 ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* http://www.dainikdestiny24.com/details.php?id=59132 
* ਬੁਕਭਾਰਾ ਬਾਓਰ/ ਝੀਲ - ਵਿਕੀਮਪਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬਨਾਨੀ ਝੀਲ

**ਬਨਾਨੀ ਝੀਲ** ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਨਾਨੀ, ਗੁਲਸ਼ਨ, ਕੋਰੈਲ ਆਦਰਸ਼ ਨਗਰ ਅਤੇ ਮੋਹਾਖਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਜੁਲਾਈ 2016 ਦੇ ਢਾਕਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਝੀਲ ਨੂੰ ਕੜੈਲ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕਬਜ਼ੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਸਤੀ, ਕੋਰੇਲ ਅਤੇ ਗੁਲਸ਼ਨ ਦੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਢਾਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਹਤੀਰ ਝੀਲ

thumb| ਹਥੀਰ ਝੀਲ ਵਿਖੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣਾ
**ਹਥੀਰ ਝੀਲ**  (    [ɦatir dʒʱil],  ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ *ਹਾਥੀ ਦੀ ਝੀਲ* ) ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। 2009 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਖੇਤਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਣ ਢਾਕਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਥਾਨ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਢਾਕਾ ਦੇ ਪਿਲਖਾਨੇ ਦੇ ਹਾਥੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ - ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ *ਹਤੀਰਝਿਲ ਦਾ* ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਇਕਬਾਲ ਹਬੀਬ, ਜੋ ਕਿ ਹਥੀਰ ਝੀਲ-ਬੇਗਨਬਾੜੀ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਵਲ ਰਾਜਾ ਪਿਲਖਾਨਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਐਲੀਫੈਂਟ ਰੋਡ ਅਤੇ ਹਤੀਰਪੂਲ ਰਾਹੀਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

ਹਥੀਰ ਝੀਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਢਾਕਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਥੀਰ ਝੀਲ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਸ 23°44′58.47″N 90°23′48.35″E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾਰਗਾਂਵ ਹੋਟਲ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਨਾਸਰੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਤੇਜਗਾਂਵ, ਗੁਲਸ਼ਨ, ਬੱਡਾ, ਰਾਮਪੁਰਾ, ਬਨਾਸਰੀ, ਨਿਕੇਟਨ ਅਤੇ ਮਾਘਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

thumb| ਹਥੀਰ ਝੀਲ, ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼

## ਸਹੂਲਤਾਂ 
ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਥੀਰ ਝੀਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਾਕਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਛੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਹਥੀਰ ਝੀਲ ਆਪਣੀ ਭਰਪੂਰ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਬੱਸ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਟੈਕਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਪੂਰੇ ਹਥੀਰ ਝੀਲ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਲਾਂ 'ਤੇ। ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰੀ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਲੋਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋੜੇ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹਥੀਰ ਝੀਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਕਨਿਕ ਲਈ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2,000 ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅਖਾੜਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਮਾਂ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਧੁਨੀ ਤਰੰਗ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਟਰੈਕਾਂ ਵਾਲਾ 120-ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਰੰਗੀਨ ਸੰਗੀਤਕ ਝਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿ-ਆਯਾਮੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ।

thumb| ਕੈਫੇ, ਹਥੀਰ ਝੀਲ ਝੀਲ, ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
thumb|Hatirjheel musical dancing fountain, the first dancing water fountain in Bangladesh

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਝੀਲ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ - Wikimapia
* ਨਕਸ਼ਾ - ਗੂਗਲ ਮੈਪਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਢਾਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਜਾਮਨੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਬੂਟੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
**ਜਾਮਨੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਬੂਟੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: ***Ageratum conyzoides***) ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਬੂਟੀ (ਨਦੀਨ) ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜੜੀ ਬੂਟੀ ਹੈ, ਜੋ 0.5-1 ਮੀ. (30-60 ਸੈ. ਮੀ.) ਉੱਚੀ, ਅੰਡਾਕਾਰ ਪੱਤੇ 2.5 - 7.5 ਸੈ.ਮੀ. ਲੰਬੇ, ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਚਿੱਟੇ ਤੋਂ ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ, ਗੰਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਪੌਦੇ ਨੂੰ *ਪਿਗ ਫੇਸਿਸ* (ਭਾਵ "ਸੂਰ ਦਾ ਮਲ") ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵਰਤੋਂ 
ਇੱਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਪੌਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, *ਏਗੇਰੇਟਮ ਕੋਨੀਜ਼ੋਇਡਜ਼ ਨੂੰ* ਪੇਚਸ਼ ਅਤੇ ਦਸਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨੇਮੇਟੀਸਾਇਡ ਵੀ ਹੈ।

## ਜ਼ਹਿਰੀਲਾਪਣ 
*ਏ. ਕੋਨਾਈਜ਼ਾਈਡਸ ਦਾ* ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਦੇ ਜਖਮ ਅਤੇ ਟਿਊਮਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਈਥੋਪੀਆ ਵਿੱਚ *ਏ. ਕੋਨਜ਼ੋਇਡਜ਼* ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਦੇ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਸੀ। ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈਰੋਲੀਜ਼ੀਡਾਈਨ ਐਲਕਾਲਾਇਡਜ਼ ਲਾਇਕੋਪਸਾਮਾਈਨ ਅਤੇ ਈਚਿਨੈਟੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਨਦੀਨ ਵਜੋਂ 
*A. ਕੋਨਾਈਜ਼ਾਈਡਸ* ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਗਾਉਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨਦੀਨ ਬਣਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਨਦੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀਨ ਖੁੱਲੀਆਂ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਖਾਲਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਢੇ ਕਮਾਦ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਦੀਨ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵਾਧਾ ਬੀਜ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

File:Ageratum_conizoides_in_Narshapur_forest,_AP_W_IMG_1100.jpg|ਨਰਸਾਪੁਰ, ਮੇਦਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ।
File:Ageratum_conizoides_in_Narshapur_forest,_AP_W_IMG_0808.jpg|ਨਰਸਾਪੁਰ, ਮੇਦਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ।
File:Ageratum_conizoides_in_Narshapur_forest,_AP_W_IMG_0805.jpg|ਨਰਸਾਪੁਰ, ਮੇਦਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ।
File:Ageratum_conizoides_in_Narshapur_forest,_AP_W2_IMG_1100.jpg|ਨਰਸਾਪੁਰ, ਮੇਦਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ।
File:Blue_flower_Used_for_Pookkalam_DSC_0945.jpg|ਕੇਰਲ ਤੋਂ।
File:Ageratum_conyzoides_growing_in_Assam_Don_Bosco_University_Campus,Tapesia_Gardens.jpg|ਅਸਾਮ ਡੌਨ ਬੋਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ, ਟੇਪੇਸੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼ ਵਿੱਚ

## ਹਵਾਲੇ
ਧਨਮੰਡੀ ਝੀਲ

**ਧਨਮੰਡੀ ਝੀਲ** ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਨਮੰਡੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਂ ਬਜ਼ਾਰ ਨਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਡੈੱਡ ਚੈਨਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੁਰਗ ਨਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਝੀਲ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਗਨਬਾੜੀ ਨਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। 1956 ਵਿੱਚ, ਧਨਮੰਡੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਧਨਮੰਡੀ ਦੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 16% ਝੀਲ ਲਈ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਿਗਾਟੋਲਾ (ਧਨਮੰਡੀ ਰੋਡ #2) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਝੀਲ ਰੋਡ #27 (ਨਵਾਂ l6A) ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦਪੁਰ-ਲਾਲਮਾਟੀਆ ਖੇਤਰ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਤਮਸਜਿਦ ਰੋਡ, ਬੀਡੀਆਰ (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਰਾਈਫਲਜ਼) ਗੇਟ (ਧਨਮੰਡੀ ਰੋਡ #) ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। 2) ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾਬਾਗਨ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਚੌੜਾਈ 35-100 ਮੀਟਰ, ਅਧਿਕਤਮ ਡੂੰਘਾਈ 4.77 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜਲਘਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 37.37 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਰਾਬਾਦ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਪੁਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਝੀਲ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਆਊਟਲੈੱਟ ਹੈ। ਭਾਰੀ ਬਰਸਾਤ ਕਾਰਨ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਇਸ ਆਊਟਲੈਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ