ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ

**ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rana Ayyub**) ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਹਿਲਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਅਤੇ ਆਉਟਲੁੱਕ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਹੈ।

ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਨੇ *ਤਹਿਲਕਾ*  ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿਚ, ਇਸ ਦੇ ਐਡੀਟਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਤਰੁਣ ਤੇਜਪਾਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪਰਬੰਧਨ ਵਲੋਂ ਕੁਤਾਹੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ.ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਫਰਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਨੂੰ ਆਉਟਲੁੱਕ ਰਸਾਲੇ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਸਭਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀਹ ਮਹਾਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 25 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਰੀਲਿਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਦਾਕਾਰਾ ਰਿਚਾ ਚੱਡਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ  ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆ ਰਹੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਚਾਕ ਅਤੇ ਡਸਟਰ* ਲਈ ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਇੱਕ ਸਵੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਾਠ "ਗੁਜਰਾਤ ਫਾਇਲਜ਼: ਅਨੌਟਮੀ ਆਫ਼ ਏ ਕਵਰ ਅੱਪ" ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਯੂਬ ਵਕੀਫ,, ਬਲੀਟਜ਼ ਨਾਮੀ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 1992-93 ਵਿੱਚ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਸਲਿਮ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਨਗਰ ਦੇ ਦੇਨੌਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਰਾਣਾ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਯੂਬ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਾਣਾ ਨੇ ਤਹਿਲਕਾ (ਰੋਸ ਵਜੋਂ "ਦੰਗਾ/ਹੰਗਾਮਾ") ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ। ਰਾਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।  ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਊਂਟ ਦੁਆਰਾ, ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ 2010 ਵਿੱਚ, ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਸਾਥੀ, ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੀ।

ਤਹਿਲਕਾ ਵਿਖੇ, ਰਾਣਾ ਨੇ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਟਿੰਗ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਗੁਜਰਾਤ ਫਾਈਲਜ਼" ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਸਟਿੰਗ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਤਹਿਲਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਰਾਣਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਣਾ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਹੋਰ ਤਹਿਲਕਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਬੌਸ ਤਰੁਣ ਤੇਜਪਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਤਹਿਲਕਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਨ, ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਸਨ। ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋਂ ਤੇਜਪਾਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਨੇ ਤਹਿਲਕਾ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਹੁਣ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, "ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ" ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਸਲਾਹਾਂ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।.

ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਹਾਰਪਰਕੌਲਿਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਅਯੂਬ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਖੁੱਲਾ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਗਜੇਂਦਰ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐਫ.ਟੀ.ਆਈ.ਆਈ.) ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵਿਵਾਦਿਤ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੱਤਰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਇਨਕਲਾਬ: ਰੋਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਦਹਾਕਾ" (Inquilab: A Decade of Protest) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ "ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਦਿਆਂ" ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
## ਗੁਜਰਾਤ ਸਟਿੰਗ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ 
ਤਹਿਲਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵਤ ਪਰਦੇ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਟਿੰਗ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਰਾਣਾ ਮੈਥਿਲੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਤਿਆਗੀ, ਅਮੈਰੀਕਨ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧੇ ਟੀਚਿਆਂ 'ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਤਹਿਲਕਾ ਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਮਾਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਤਹਿਲਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਜਾਂ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਢੁੱਕਵੀਂ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
 
## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਪਛਾਣ 
* ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਵਿੱਚ, ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। 
* ਅਯੂਬ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗੁਪਤ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਾਈਨਿੰਗ ਲਾਈਟ ਅਵਾਰਡ ਦੇ 2017 ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 'ਕੇਟੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
* ਅਦਾਕਾਰਾ ਰਿਚਾ ਚੱਡਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਦੋਸਤ ਵੀ ਹੈ, ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ "ਚਾਕ ਐਨ ਡਸਟਰ" ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
* ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਲਈ ਮੈਕਗਿੱਲ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਡੀ ਵਿਖੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੈਡਲ ਦੀ ਰਸਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਡੀ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਪੈਟਰਨ ਐਂਡਰਸਨ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।
* ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਬਲਿਕ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਕਾਉਂਸਲ ਦੀ 2020 ਵਾਈਸਜ਼ ਆਫ਼ ਕਰਜ ਐਂਡ ਕਨਸਾਇੰਸ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ।
* ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦਾ ਦਸ ਗਲੋਬਲ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ "ਦਿ ਨਿਊ-ਯਾਰਕ" ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।ref>

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ