ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ

**ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ** (7 ਜਨਵਰੀ 1935 - 28 ਅਕਤੂਬਰ 2016), ***ਤਾਈ ਦੇ*** ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ (ਮਰਾਠੀ: ਤਾਈ, ਵੱਡੀ ਭੈਣ), ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾੜੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ (ਐਮਜੀਪੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਯੂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾੜੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ (ਅਤੇ 2017 ਤੱਕ, ਇਕਲੌਤੀ) ਔਰਤ ਹੈ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1935 ਨੂੰ ਪਰਨੇਮ, ਗੋਆ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਦਯਾਨੰਦ ਅਤੇ ਸੁਨੰਦਾਬਾਈ ਬੈਂਡੋਡਕਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਊਸ਼ਾ ਵੈਂਗੁਰਲੇਕਰ, ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਰਾਓ, ਜੋਤੀ ਬਾਂਡੇਕਰ ਅਤੇ ਸਿਧਾਰਥ ਬੈਂਂਡੋਡਕਰ ਸਨ।

ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਮੁਸ਼ਤੀਫੰਡ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਣਜੀ ਦੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾ ਕੇ ਗੋਆ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੱਟਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਧਾਰਵਾੜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਐਲਫਿਨਸਟੋਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਐਮ. ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

1963 ਵਿਚ, ਗੋਆ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਯਾਨੰਦ ਬੈਂਡੋਡਕਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਗੁਰੂਦੱਤ ਕਾਕੋਡਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਬੈਂਡਡਕਰ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਯੂਥ ਰੈਡ ਕਰਾਸ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਹਿਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ।

## ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ 
ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ ਉਸ ਦੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1967 ਦੇ ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਯੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਪੋਂਡਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾੜੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1972 ਗੋਆ ਵਿੱਚ, ਦਮਨ ਐਂਡ ਦਿਯੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਕੋਡਕਰ ਨੇ ਬਿਚੋਲਿਮ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾੜੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੋਣ ਲੜੀ।

### ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ 
1972 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਯਾਨੰਦ ਬੈਂਡਡਕਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਜਨ ਸਿਹਤ, ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ, ਲੋਕ ਸਹਾਇਤਾ, ਪ੍ਰੋਵੇਡੋਰੀਆ ਅਤੇ ਸਮਾਲ ਸੇਵਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਰੱਖੇ। 12 ਅਗਸਤ 1973 ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾੜੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਚੁਣ ਲਿਆ।

## ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲ 
### ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ ਮੰਤਰਾਲਾ 
ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ 13 ਅਗਸਤ 1973 ਨੂੰ 11:20 ਵਜੇ ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਯੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। &nbsp; ਰਾਜ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਗੋਆ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਯੂ ਸਿਸਰਕੁਮਾਰ ਬੈਨਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ. ਕਾਕੋਡਕਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਤਾਪਸਿੰਘ ਰਾਣੇ ਅਤੇ ਏ.ਕੇ.ਐਸ. ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਨੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਖਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਕੋਡਕਰ ਬੈਂਡਡਕਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾੜੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1977 ਦੀਆਂ ਗੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ।

ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਯਾਨੰਦ ਬੈਂਡੋਡਕਰ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ 11 ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਸੰਭਾਲ ਲਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਬਣਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਸਕੱਤਰੇਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਗ੍ਰਹਿ, ਵਿੱਤ, ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਵਿਭਾਗ, ਉਦਯੋਗ, ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਜਨ ਸਿਹਤ, ਛੋਟੇ ਬਚਤ, ਜਨਤਕ ਸਹਾਇਤਾ, ਪ੍ਰੋਵੇਡੋਰੀਆ, ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਏ. ਕੇ. ਐਸ. ਯੂਸਗਾਓਕਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪਸਿੰਘ ਰਾਣੇ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਅਛੂਤ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਯੂਸਗਾਓਕਰ ਜੋ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਕੋਲ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਵਿਕਾਸ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦੇ ਪੰਜ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਸਨ। ਰਾਣੇ ਜੋ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੌਵਾਨੀ ਸਨ ਦੇ ਅੱਠ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ, ਲੇਬਰ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਮਾਲ, ਸਥਾਨਕ ਸਵੈ-ਸਰਕਾਰ, ਮਕਾਨ ਅਤੇ ਜੰਟਾ, ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਅੱਠ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਸਨ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਯਾਨੰਦ ਬੈਂਡੋਡਕਰ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਟਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਨੋਦਕਰ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ। ਐਰੇਲੀਅਨੋ ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਡੋਡਕਰ ਦੇ ਉਲਟ, ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੀ। ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਕੋਡਕਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ "ਬੈਂਡੋਡਕਰ ਦੀ ਧੀ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ। ਇਹ ਰਮਾਕਾਂਤ ਖਾਲਪ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੰਦਰਾਮ ਹਲਕੇ ਉਪ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾੜੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਦਯਾਨੰਦ ਬੈਂਡੋਡਕਰ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲੀ ਸੀ। ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾੜੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲੂਟਾ ਫੇਰਰਾਓ ਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਬਨੌਲੀਮ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਪ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਵਿਲਫਰੈਡ ਡੀ ਸੂਜ਼ਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਸਟੈਂਡ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਣ' ਤੇ ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਗੋਆ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ ਰਲੇਵੇਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਇੱਕ ਮਰਿਆ ਮੁੱਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਕੋਂਕਣੀ ਦੋਵੇਂ ਗੋਆ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਨ। ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਮਾਰਚ 1975 ਵਿੱਚ ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ (ਹੁਣ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ - ਈਡੀਸੀ, ਗੋਆ) ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।

## ਦੂਜਾ ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ ਮੰਤਰਾਲਾ 
1977 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਰਾਣੇ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਜੈਸਿੰਗਰਾਓ ਰਾਣੇ ਅਤੇ ਪੁਨਾਜੀ ਆਚਰੇਕਰ ਦਾ ਅਸਤੀਫਾ; ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਕੋਡਕਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਗੋਆ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ ਕੋਂਕਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ (ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਮਰਾਠੀ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ)। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਤੇਜ਼ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ, ਗੋਆ ਲਈ ਇੱਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦਾ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਔਕੜਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਗੋਮਾਂਤਕ ਪਾਰਟੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ, ਕੁੱਲ 30 ਵਿੱਚੋਂ 15 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ।  ਸਾਰਟੋ ਐਸਟੇਵਸ ਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਗੋਮਾਂਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਕਾਕੋਡਕਰ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਤਰੀ ਏ.ਕੇ.ਐਸ.ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ, ਗੋਆ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਲੀਨ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਸਿੰਘ ਰਾਣੇ, ਪੁਨਾਜੀ ਅਚਰੇਕਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨਾਥ ਬਾਬੂਰਾਓ ਨਾਇਕ, ਪਾਂਡੁਰੰਗ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਸ਼ਿਰੋਡਕਰ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਜਗਨਨਾਥ ਸ਼ਿੰਕਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਪਣੀ ਬਿਚੋਲਿਮ ਸੀਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਦੋ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ, ਦਮਨ ਦੇ ਮਾਕਨਭਾਈ ਮੋਰਾਰਜੀ ਭਟੇਲਾ ਅਤੇ ਦੀਵ ਦੇ ਨਰਾਇਣ ਫੁਗਰੋ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ। ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ 7 ਜੂਨ 1977 ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਵ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। ਕਾਕੋਦਕਰ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਲਾਡ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਧਰਮ ਚੋਡਨਕਰ ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ , ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਉਲ ਹਿਲਾਰੀਓ ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਰਾਇਣ ਫੁਗਰੋ ਨੂੰ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਮਾਕਨਭਾਈ ਮੋਰਾਰਜੀ ਭਟੇਲਾ ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਕਾਕੋਡਕਰ ਕੋਲ ਗ੍ਰਹਿ, ਵਿੱਤ (ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚਤਾਂ ਸਮੇਤ), ਪਰਸੋਨਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੁਧਾਰ, ਉਦਯੋਗ (ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਪਾਂ ਸਮੇਤ), ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਵਿਕਾਸ (ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਸਮੇਤ), ਸਿੱਖਿਆ (ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਸਮੇਤ), ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ, ਲੋਕ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਵੇਡੋਰੀਆ, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ (ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਸਮੇਤ), ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਲ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਯੋਜਨਾ ਸਮੇਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਸਨ।। ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਲਾਡ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ, ਵਿਧਾਨਕ ਮਾਮਲੇ, ਕਿਰਤ, ਮਾਲੀਆ (ਜੰਗਲਾਤ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ (ਮਿਊਨਿਸਪੈਲਟੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਟਾਊਨ ਐਂਡ ਕੰਟਰੀ ਪਲੈਨਿੰਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਵਿਨਾਇਕ ਧਰਮ ਚੋਡੰਕਰ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ (ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਮੇਤ), ਸਿੰਚਾਈ (ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਮਾਮੂਲੀ), ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ, ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਾਉਲ ਹਿਲਾਰੀਓ ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਕੋਲ ਸਿੱਖਿਆ (ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਸਮੇਤ), ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਵੇਡੋਰੀਆ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਹਨ। ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਫੌਰੀ ਕੰਮ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ।

ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਕਾਕੋਡਕਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਗਿਆਰਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਸਟੇਟਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1977 ਵਿੱਚ, ਕਾਕੋਡਕਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਾਰਮਗੁੜੀ, ਗੋਆ ਵਿਖੇ ਪੋਂਡਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੀ ਘੋੜਸਵਾਰ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਪਣਜੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਇਨੇਜ਼ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਰਾਜਕੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935