open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕੁਈਰ ਫੈਸ਼ਨ

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Genderqueer_person.jpg/220px-Genderqueer_person.jpg|thumb| ਕੁਈਰ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੈਲੀ
**ਕੁਈਰ ਫੈਸ਼ਨ** ਕੁਈਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਬਾਈਨਰੀ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਕੁਈਰ ਫੈਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਖ਼ਪਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਜੋ ਲਿੰਗੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।

## ਕੁਈਰ ਸਟਾਇਲ 
ਕੁਈਰ ਸ਼ੈਲੀ ਇੱਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ ਜੋ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿੰਗ ਦੇ ਖਾਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ) ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੁਆਰਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫੈਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕੁਈਰ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਬਾਇਨਰੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਈਰ ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿੰਗਾਂ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕੱਪੜੇ, ਟ੍ਰਿਮਸ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਹ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਦਾਨਾ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਹਾਰਕ ਹੋਣਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਦਾ ਫੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਹਜ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੈਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿੰਗ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪਹਿਲੂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਕਸਰ ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਈਰ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸ਼ਨ
ਨੰਗੇਲੀ

**ਨੰਗੇਲੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਤ੍ਰਵਣਕੋਰ ਨਾਮ ਦੇ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਗਾਥਾ ਜੋ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚੇਰਥਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ।ਇਸ ਗਾਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਆਦਿ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਤਨ ਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨੰਗੇਲੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇਸ ਔਰਤ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਤਨ ਕੱਟ ਕੇ ਟੈਕਸ ਲੈਣ ਆਏ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰ  ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ।  

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ  also 
* ਕੰਨਾਗੀ
* ਚਿਤਰਕਰਨ ਮੁਰਲੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਨਰਮਦ

**ਨਰਮਦਾਸ਼ੰਕਰ ਲਾਲਸ਼ੰਕਰ ਦਵੇ** (ਉਚਾਰਿਆ [nər.mə.d̪aː ʃəŋ.kər labh.ʃəŋ.kər d̪ə.ʋe]) (24 ਅਗਸਤ 1833 – 26 ਫਰਵਰੀ 1886), ਜੋ ਕਿ ਨਰਮਦ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ-ਨਾਟਕਵਾਦੀ, ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਕਵੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ, ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲਿਖ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਸੁਧਾਰਕ ਵਜੋਂ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਕਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਦੀ *ਮਾਰੀ ਹਕੀਕਤ*, ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਆਤਮਕਥਾ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ *ਜੈ ਜੈ ਗਾਰਵੀ* ਗੁਜਰਾਤ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਗੀਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਹਿਕ ਦੀ ਮੌਤ(ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਮਹਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ 1966 ਈ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾ ਨੇ ਕੁੱਲ 11 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਔਰਤ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਇੱਕ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਲ 
* ਬੁੱਤ ਸ਼ਿਕਨ 
* ਮਾਂ ਪੁੱਤਰ 
* ਮਾਮੀ 
* ਮਿਸਜ਼ ਸੇਠੀ 
* ਆਂਦਰਾਂ 
* ਸੂਹਾ ਸਾਲੂ 
* ਵੈਰਨ 
* ਇੱਕ ਪੋਰਟਰੇਟ 
* ਹਾਟ ਵਾਟਰ ਬੋਟਲ 
* ਮਹਿਕ ਦੀ ਮੌਤ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਉਰੁਭੰਗ

**ਉਰੁਭੰਗ** ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : ਉਰੁਭੰਗਮ), (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ- "ਗੋਡਿਆਂ ਦਾ ਟੁੱਟਨਾ"), ਭਾਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਰੂਭੰਗ ਭੀਮ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਰੂਭੰਗ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪਟਕਥਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਸ ਦੇ ਕੁਝ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਲਨਾਇਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਰੂਭੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਦੁਖਾਂਤਕ ਨਾਟਕ ਦੁਰਲੱਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਭਾਸ ਦੁਆਰਾ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਪੱਖ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਖਾਂਤਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

## ਸਾਰ 
ਉਰੂਭੰਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੁਰਯੋਧਨ ਮੂਲ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਖਲਨਾਇਕ ਹੈ, ਉਰੂਭੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮੂਲ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ 'ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਿਅਰਥਤਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਸਿਪਾਹੀ ਹਨ, ਜੋ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੱਧ ਪਾਂਡਵ ਭੀਮ ਅਤੇ ਕੌਰਵ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Duryodana-kl.jpg/220px-Duryodana-kl.jpg|right|thumb| ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਿਪਾਹੀ ਭੀਮ-ਦੁਰਯੋਧਨ ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਖਰਕਾਰ ਭੀਮ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਭੀਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਇਸ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਗੋਡੇ ਤੋੜਵਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕ
ਨਿਸਾਰ ਨਾਸਿਕ

**ਨਿਸਾਰ ਨਾਸਿਕ** (15 ਫਰਵਰੀ 1943 – 3 ਜੁਲਾਈ 2019) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ " ਦਿਲ ਦਿਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ " ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਵਾਈਟਲ ਸਾਈਨਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ: *ਛੋਟੀ ਸਿਮਤ ਦਾ ਮੁਸਾਫਿਰ* ਅਤੇ *ਦਿਲ ਦਿਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ* । 3 ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਖਾਲਿਦ ਇਰਫਾਨ

**ਖਾਲਿਦ ਇਰਫਾਨ** (    ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਸਰਸ ਕਵੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਇਰਫਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇਰਸ਼ਾਦ ਅਲੀ 1947 ਵਿੱਚ ਬਦਾਯੂਨ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀਦ ਫਰਾਨ ਅਤੇ ਹਮਜ਼ਾ ਸ਼ਯਾਨ।

ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਪੰਜ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਦੇਸ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ *ਉਰਦੂ ਟਾਈਮਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਹੈ।*

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਖਾਲਿਦ ਇਰਫਾਨ: ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਹਾਸਰਸ ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਸਰਸ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੈਂਡੇਅਨਸ

## ਮੈਂਡੇਅਨਸ 
**ਮੈਂਡੇਅਨ** (     ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂਡੇਅਨ ਸਬੀਅਨ (  **الممندائيون** ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼  **)** ਜੋਂੋਂ,  ਇੱਕ ਨਸਲੀ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਦੇ ਆਲਵੀ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂਡੇਇਜ਼ਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਬਪਤਿਸਮੇ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨੌਸਟਿਕਵਾਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਅੱਜ ਦੇ ਆਖਰੀ ਜੀਵਿਤ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹਨ।   ਮੈਂਡੇਅਨ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਰਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਮੰਡਾਈਕ ਦੇ ਮੂਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਇਰਾਕੀ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।

੨੦੦੩ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਰਾਕ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਰਾਕ ਦਾ ਮੈਂਡੇਅਨ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਜਿਸਦੀ ਸੰਖਿਆ ੬੦,੦੦੦-੭੦,੦੦੦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਢਹਿ ਗਈ; ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਈਚਾਰਾ ਨੇੜਲੇ ਈਰਾਨ, ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪਰੇ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਈਰਾਨੀ ਮਾਂਡੀਅਨਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੀ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।    ੨੦੦੭ ਤੱਕ, ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂਡੇਅਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ੫,੦੦੦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਗਈ ਸੀ। 

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ੬੦,੦੦੦-੧,੦੦,੦੦੦ ਮੈਂਡੇਅਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।  ਲਗਭਗ ੧੦,੦੦੦ ਮੈਂਡੇਅਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ੧੦,੦੦੦-੨੦,੦੦੦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਡੇਅਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।   ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ੨,੫੦੦ ਮੈਂਡੇਅਨ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੈਂਡੇਅਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਦਿਆ

ਅਸਲ ਵਿੱਦਿਆ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜੋ ਡਾ. ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇਕੀ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕਵੀ ਕਾਂਤ

**ਮਨੀਸ਼ੰਕਰ ਰਤਨਜੀ ਭੱਟ** (Gujarati), **ਕਵੀ ਕਾਂਤ** (Gujarati) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ) ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ *ਖੰਡਕਾਵਯ*, ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਪੂਰਵਲਪ* (1923) ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1923
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1867
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਫਿਊ ਥਿੰਗਸ ਲੇਫਟ ਅਨਸੇਡ

**ਫਿਊ ਥਿੰਗਸ ਲੇਫਟ ਅਨਸੇਡ** ਇੱਕ 2011 ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੁਦੀਪ ਨਾਗਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੁਦੀਪ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਕਿਤਾਬ 13 ਜੁਲਾਈ 2011 ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰੇਸ਼ ਸ਼ੈਟੀ ਦੁਆਰਾ ਜੁਹੂ ਕਰਾਸਵਰਡ ਬੁੱਕ ਸਟੋਰ ਵਿਖੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਟੈਕ ਯੂਅਰ ਰੈਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਮਿਰਚੀ ਦੇ ਆਰਜੇ ਜੀਤੂਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸੁਦੀਪ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ 8000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਗਈਆਂ।

## ਸਾਰ 
**ਫਿਊ ਥਿੰਗਸ ਲੇਫਟ ਅਨਸੇਡ** ਦੋ ਕਾਲਜ ਸਾਥੀ ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਰੀਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ; ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਾਹਿਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਗਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ 7 ਵਾਅਦੇ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਜੋੜਾ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਮਕ ਸਵਰਗੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਉਤਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੋੜ ਅਜਿਹੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਅਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਾਟਰਸਾਈਡ  ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਖਾਨ ਮੁਤਾਕੀ ਨਦੀਮ

**ਖਾਨ ਮੁਤਾਕੀ ਨਦੀਮ** ( ਉਰਦੂ **خان مطقی ندیم** ) (8 ਮਾਰਚ 1940 – ਜੁਲਾਈ 2006) ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਨਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਕੀਲ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਮ 
ਖਾਨ ਮੁਤਾਕੀ ਨਦੀਮ ਕੋਲ ਇਸਲਾਮੀਆ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਐਲਐਲਬੀ ਅਤੇ ਐਲਐਲਐਮ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ.l

ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਧੀਕ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ ਸਿੰਧ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਨਦੀਮ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ, ਸਿੰਧ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਲੇਮਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1984 ਦੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਸਮੇਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਦੀਮ 9ਵੀਂ ਅਤੇ 10ਵੀਂ ਮੁਹੱਰਮ ਦੀ ਬਾਣੀ-ਏ-ਜੁਲਾਸ ਸੀ ਜੋ ਮਹਿਫਿਲ-ਏ-ਹੈਦਰੀ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਉੱਠੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਨਦੀਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਈਦਾ ਵਕਾਰ ਜਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹਨ।  ਜੁਲਾਈ 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਵਾਦੀ-ਏ-ਹੁਸੈਨ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਕੀਲ
ਹੀਰੋ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)

***ਹੀਰੋ ਮੈਗਜ਼ੀਨ*** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਲੋਸੀ ਦੋ-ਮਾਸਿਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੀ, ਜੋ 1997 ਵਿੱਚ ਸੈਮ ਜੇਨਸਨ ਪੇਜ ਅਤੇ ਪਾਲ ਹੌਰਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2002 ਵਿੱਚ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ "ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ" ਦੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਅਤੇ *ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਜਰਨਲ* ਦੁਆਰਾ "ਹਾਈਲੀ ਰੇਕੇਮੇਂਡਡ" ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਕਾਲਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੀਰੋ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ "ਸੈਕਸ ਵੇਚਣ" ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਲਗ ਜਾਂ ਤੰਬਾਕੂ ਵਿਗਿਆਪਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ 3 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 11 ਸਤੰਬਰ, 2001 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2002 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ ਹੀਰੋ ਮੀਡੀਆ SpaTravelGuy.com ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਔਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਗੌੜੀਯ ਨ੍ਰੁਤ੍ਯ

## ਗੌੜੀਯ ਨ੍ਰੁਤ੍ਯ 
 ਦੁਆਰਾ ਗੌੜੀਯ ਨ੍ਰੁਤ੍ਯ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ]]
**ਗੌੜੀਯ ਨ੍ਰੁਤ੍ਯ** ( ਬੰਗਾਲੀ:- গৌড়ীয় নৃত্য, ਅੰ॰ਸੰ॰ਲਿ॰ਵ॰: Gaur̤īẏa Nṛtya ) ਜਾਂ *ਗਾਉੜੀਯੋ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯੋ*, ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਚ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਗੌਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੌੜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹੂਆ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਵਕ ਸਵਾਗਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਦੇਹਵਾਦ ਤੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ

**ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ** ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ *ਮਕ ਨਯਾਹ*, ਜਾਂ ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ ਬਾਰੇ 2000 ਦੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਉਸਮਾਨ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ *ਮਕ ਨਯਾਹ* ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਲੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਜਿਨਸੀ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ "ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ" ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ "ਅੱਗ ਖੋਲ੍ਹਣਾ"।

## ਸਮੱਗਰੀ 
ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਫੱਕ", ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਨੰਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਸੀਨ ਹਨ। ਐਂਡਰਿਊ ਹਾਕ ਸੂਨ ਐਨਜੀ, "ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ: *ਬੁਕਾਕ* ਅਪੀ ਵਿੱਚ *ਮਕ ਨਯਾਹ* ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ" ਦੇ ਲੇਖਕ, ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤੱਤ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਰਦ-ਤੋਂ-ਔਰਤ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਹਾਕ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸੈਕਸੁਅਲਵਾਦ ਦੇ ਆਮ ਚਿੱਤਰਣ ਨੂੰ "ਹਾਸੋਹੀਣ" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 
ਕੁਆਲਾ ਲੰਪੁਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਕ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ" ਤਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕੁਆਲਾ ਲੰਪੁਰ ਦੀ ਨਾਈਟ ਲਾਈਫ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਹ ਵੀ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਕਸ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ *ਮਕ ਨਯਾਹ* ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ "ਮਾਣ" ਅਤੇ "ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ"। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਐਲ ਫਰੀਡਮ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਮਿਸਰ, ਫਰਾਂਸ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। "ਅਰਬਨ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਐਜ਼ ਪ੍ਰੀਟੈਕਸਟ: ਸੁਤੰਤਰ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾ ਲੰਪੁਰ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਲੈਂਡਸਕੇਪਜ਼" ਦੇ ਲੇਖਕ ਜੀ.ਸੀ ਖੂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਨੇ *ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ* ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਇਰਾਦਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਿਆਪਕ ਦਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ।

## ਸਰੋਤ 
* Hock, Andrew Soon Ng. "The Politics of Reclaiming Identity: Representing the *Mak Nyahs* in *Bukak Api*" (Chapter 7). In: Pullen, Christopher. *LGBT Transnational Identity and the Media*. Palgrave Macmillan. 29 February 2012. , 9780230353510.

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ 
** Putri Tasnim Mohd Arif. "Reading Sexuality: The “Ijtihad” Approach in “Bukak Api”." The Humanities Collection.
** Khoo, G.C. "Urban Geography as Pretext: Sociological Landscapes of Kuala Lumpur in Independent Malaysian Films." *Singapore Journal of Tropical Geography*, Volume 29, p.&nbsp;34-54. 2008.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਜੋਗੀ (ਫ਼ਿਲਮ)

**ਜੋਗੀ** (2022), ਅਲੀ ਅੱਬਾਸ ਜਫਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਈ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ 16 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਨੈਟਫਲਿਕਸ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਇਹ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਫਿਲਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ, ਕੁਮੁਦ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਅਯੂਬ, ਹਿਤੇਨ ਤੇਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਅਮਾਇਰਾ ਦਸਤੂਰ ਹਨ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਇਹ ਫਿਲਮ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਇਲਾਕੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, 31 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ। ਜੋਗੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਰੁਟੀਨ ਸਵੇਰ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਔਰਤਾਂ ਪਰਾਠੇ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਮਰਦ ਮੇਜ਼ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਝੁਕਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੋਗੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬੱਸ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਦੋ ਸਿੱਖ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ "ਸਾਡਾ ਕੀ ਕਸੂਰ ਹੈ?" ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਰਦਾਰ ਹੋ। ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਚੋਣਕਾਰ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਨਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਤੇਜਪਾਲ ਅਰੋੜਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋਗੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹਣ 'ਤੇ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਦੌੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਏ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭੱਜਦਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਦਦ ਲਈ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋਗੀ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਘਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਘਰ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਛਾਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ। ਰਵਿੰਦਰ, ਜੋਗੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ, ਜੋਗੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੋਗੀ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ। ਇੱਕ ਤੀਬਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਵਾਲ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਰਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮੁਸਲਿਮ ਦੋਸਤ ਕਰੀਮ, ਉਸਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਫਲੈਸ਼ਬੈਕ ਕੰਮੋ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋਗੀ ਨਾਲ ਲਾਲੀ ਦੇ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਤਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਰੋੜਾ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਜੋਗੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਲਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਅਚਾਨਕ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਬਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2022 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਆਊਟਸਮਾਰਟ

***ਆਊਟਸਮਾਰਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ***, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ***ਆਊਟਸਮਾਰਟ***, 1994 ਤੋਂ ਹਿਊਸਟਨ ਦੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਗ ਜੀਊ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ, ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ 200,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹੂਸਟਨ ਅਤੇ ਗੈਲਵੈਸਟਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਔਸਟਿਨ, ਕਾਰਪਸ ਕ੍ਰਿਸਟੀ, ਡੱਲਸ, ਐਲ ਪਾਸੋ ਅਤੇ ਸੈਨ ਐਂਟੋਨੀਓ ਵਿੱਚ 350 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਗਾਈਡ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹਿਊਸਟਨ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਮਾਜ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ-ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। *ਆਊਟਸਮਾਰਟ* ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੇਅ ਐਂਡ ਲੇਸਬੀਅਨ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਵਪਾਰਕ ਉੱਦਮ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਆਡਿਟ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਡਿਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਆਊਟਸਮਾਰਟ ਨੇ 1998 ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ ਵਰਸਾ ਗੇਅ ਪ੍ਰੈਸ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਬੈਸਟ ਲੋਕਲ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ; 2006 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ *ਹਿਊਸਟਨ ਪ੍ਰੈਸ* ਦੁਆਰਾ ਸਰਬੋਤਮ ਸਥਾਨਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਨ ਸਟਾਰ ਅਵਾਰਡ, ਹਿਊਸਟਨ ਪ੍ਰੈਸ ਕਲੱਬ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਹਿਊਸਟਨ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਊਟਸਮਾਰਟ ਨੇ 2009 ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਇਵੈਂਟ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਗਾਈਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, *ਆਊਟਸਮਾਰਟ* ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਂਟਰੋਜ਼ ਸੈਂਟਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਕਯੂਮਰਸ

**ਸ਼ਮਸ ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਯੂਮਰਸ** ਮੁਈਜ਼ ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਇਕਾਬਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਮਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਈਜ਼ ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਇਕਾਬਾਦ ਦਾ ਕਤਲ ਇੱਕ ਖ਼ਲਜੀ ਰਈਸ, ਜਲਾਲ ਉਦ-ਦੀਨ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਲਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਲਜੀ ਨੇ ਕਾਯੂਮਰਸ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਕੇ, ਮਾਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖਲਜੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲੀ।  ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਇਕਾਬਾਦ ਨੂੰ ਅਧਰੰਗ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਯੂਮਰਸ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਤਿਹਾਸ
* ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
* ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਰਾਜ ਸੂਚੀ

**ਰਾਜ ਸੂਚੀ**  ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਰਾਜ ਸੂਚੀ ਦੇ 61 ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਸੂਚੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇ :- ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਭੂਮੀ ਕਰ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਆਦਿ ਹਨ।
ਖਾਂਟੀ ਕਿਕਟੀਆ

**ਖਾਂਟੀ ਕਿਕਟੀਆ** ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਪੰਕਜ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ 'ਮਾਟੀ ਮਾਟੀ ਅਰਕਾਟੀ' ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ੍ਰੀ ਪੰਕਜ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਮਾਗਹੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਇਹ ਨਾਵਲ 600 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮੱਖਲੀ ਗੋਸਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਖਾਂਟੀ ਕਿਕਟੀਆ' ਮਾਗਹੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਾਵਲ ਲੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਯਤਨ ਹੈ।

1928 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੁਨੀਤਾ ਮਾਗਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਜੈਨਾਥ ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ 28 ਮਾਗਹੀ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਾਗਹੀ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਮਗਧ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਅਜੀਵਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਸਰੋਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਜਨ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਆਲੋਚਕ ਪ੍ਰੇਮਕੁਮਾਰ ਮਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਮਗਧ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਿਸ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਹੈ। ਮਾਗਹੀ ਲੇਖਕ ਘਮੰਡੀ ਰਾਮ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, 'ਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਹਿਸ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਗਹੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਗਹੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਧਨੰਜੈ ਸ਼੍ਰੋਤਰੀਆ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਗਹੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਿਚ ਅਸ਼ਵਨੀ ਪੰਕਜ ਨੇ ‘ਖਾਂਟੀ ਕਿਕਟੀਆ’ ਲਿਖ ਕੇ ਮਗਧ ਦੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸੌਂਪੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਹਰਿੰਦਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੈ, 'ਭਾਸ਼ਾ, ਸ਼ੈਲੀ, ਬਿਰਤਾਂਤ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਮਾਗਹੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਨੇ ਮਾਗਹੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਮਿਆਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਧਰੁਵ ਗੁਪਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਪੰਕਜ ਨੇ ਮਖਲੀ ਗੋਸਾਲ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਜੀਵਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਾਦਿਲੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮਾਗਹੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਾਗਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਨਾਵਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਗਹੀ ਲਈ ਸਗੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।'

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਖਾਂਟੀ ਕਿਕਟੀਆ, ਮਖਲੀ ਗੋਸਲ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਘੀ ਨਾਵਲ, ਪਿਆਰਾ ਕੇਰਕੇਟਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਰਾਂਚੀ, 2018
* ਮਹਾਨ ਆਜੀਵਕ: ਕਬੀਰ, ਰੈਦਾਸ ਅਤੇ ਗੋਸਲ, ਡਾ. ਧਰਮਵੀਰ, ਵਾਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਦਿੱਲੀ, 2017
* ਖਾਂਟੀ ਕਿੱਕਟੀਆ ਦਾ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਅਬਦੁਲ ਰਊਫ਼ ਰੂਫ਼ੀ

**ਅਬਦੁਲ ਰਊਫ਼ ਰੂਫ਼ੀ** (    ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਾਤ ਖਵਾਨ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਨਾਟਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਰਬੀ ਪਰਕਸ਼ਨ ਡਰੱਮ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਬਲਾ, ਢੋਲਕ ਅਤੇ **ਦਾਫਲੀ** ( ਦਾਫ ) ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ 
ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਐਲਬਮਾਂ ਹਨ:

* ਅਲ ਮਦੀਨਾ ਚਾਲ ਮਦੀਨਾ
* ਔਸਫ਼-ਏ-ਹਮੀਦਾ
* ਹਮ ਤਉ ਗੁਲਾਬ ਹੋਗੇ
* ਪੱਟੀ ਪੱਤੀ ਫੂਲ ਫੂਲ

## ਸੁਪਰ-ਹਿੱਟ ਨਾਟਸ 
* ਮੀਠਾ ਮੀਠਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਮੁਹੰਮਦ ਕਾ ਨਾਮ
* ਜੋ ਸੁਏ ਲਾਲਾਜ਼ਾਰ ਫਿਰਤੇ ਹੈਂ
* ਅਗਰ ਕੋਈ ਅਪਨਾ ਭਲਾ ਚਾਹਤਾ ਹੈ
* ਰੁਖ-ਏ-ਮੁਸਤਫਾ ਕਾ ਜਮਾਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅੱਲ੍ਹਾ
* ਅਲ ਮਦੀਨਾ ਚਲ ਮਦੀਨਾ, ਆਜ ਨਹੀ ਤਉ ਕਲ ਮਦੀਨਾ
* ਰਬ ਕਾ ਪਿਆਰਾ ਆਇਆ ਹੈ
* ਮੈਂ ਮਦੀਨੇ ਹੋ ਅਵਾਂ

## ਅਵਾਰਡ 
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2005 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਵਾਂਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* wordpress.com ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਅਬਦੁਲ ਰਾਊਫ਼ ਰੁਫ਼ੀ ਦੁਆਰਾ 7 ਨਾਟਸ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਸੁਨੀਤਾ (ਮਾਗਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ)

**ਸੁਨੀਤਾ** 1927 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਮਾਗਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਵਾਦਾ (ਬਿਹਾਰ) ਦੇ ਮੁਖਤਾਰ ਬਾਬੂ ਜੈਨਾਥ ਪੱਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਕਥਾਨਕ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਵਾਜ, ਬੇਮੇਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਇਨਕਾਰ ਹੈ।ਕੇਂਦਰਿਤ ਪਾਤਰ ਨਾਇਕਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਪੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਨਾਵਲ ਦਾ ਕਥਾ-ਵਸਤੂ 
'ਸੁਨੀਤਾ' 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਸੁਨੀਤਾ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜਾਤੀ-ਸਮਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰ ਬੁੱਢੇ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਨੀਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬੇਮੇਲ ਵਿਆਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਦਾ ਲਗਾਵ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਨੀਤਾ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦਾਇਰ ਕਰਕੇ ਸੁਨੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਨੀਤਾ ਇਸ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਨਾਵਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ 
'ਸੁਨੀਤਾ' ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੁਨੀਤੀ ਕੁਮਾਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1928 ਦੇ ‘ਦ ਮਾਡਰਨ ਰਿਵਿਊ’ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ‘ਦੱਖਣੀ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਮਾਗਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਗਹੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੈ ਪਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਯਤਨ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।'

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਤੂੰ ਭਰੀ ਹੁੰਗਾਰਾ

ਤੂੰ ਭਰੀ ਹੁੰਗਾਰਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1960 ਈ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਕੁੱਲ 15 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ 
* ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ 
* ਹੁੰਗਾਰਾ 
* ਅਲਵਿਦਾ 
* ਹਰਕਮਲ 
* ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਮਗਰੋਂ 
* ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ 
* ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦੇਵੀਂ 
* ਕੋਇਲ ਕੂਕਦੀ ਤੱਕ ਕੇ 
* ਕੱਚਾ ਧਾਗਾ 
* ਰੋ ਲੈਣ ਦੇ 
* ਰਲੇ ਹੋਏ 
* ਤੂੰ ਤੇ ਤੁਸੀਂ 
* ਝਟਕਈ ਦਾ ਮੁੰਡਾ 
* ਸਤੀਆ ਸੇਈ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਤਿਲਚੌਲੀ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਤਿਲਚੌਲੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ 1965 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਨੇ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੈਂਡੂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 15 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਤਿਲਚੌਲੀ 
* ਜੈਬੋ 
* ਘੋਟਣਾ 
* ਇੱਕ ਖਬਰ 
* ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਵਾਦ 
* ਮਟਕਣ ਲਾਲ ਖੋਜਾ 
* ਬਾਕੀ ਸਭ ਸੁੱਖ ਸਾਂਦ ਹੈ 
* ਤਾਇਆ ਮੈਂਗਲ 
* ਮਾਣ ਪੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ 
* ਇੱਕ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਦਾਣਾ 
* ਪਲਾਟ 
* ਸੋਮ ਨਾਥ ਦਾ ਮੰਦਰ 
* ਗੰਗਾ ਜਲ 
* ਕੇ.ਵੈਂਕਟ ਰਾਓ 
* ਔਲਾਦ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਮੁਈਜ਼ ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਇਕਾਬਾਦ

**ਮੁਈਜ਼ ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਇਕਾਬਾਦ** (1269 – 1 ਫਰਵਰੀ 1290, ਰਾਜ 1287–1290) ਗ਼ੁਲਾਮ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੁਲਤਾਨ ਬੁਘਰਾ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆਸ ਉਦ-ਦੀਨ ਬਲਬਨ (1266-1287) ਦਾ ਪੋਤਾ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ 
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਗੋਲਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ 1286 ਵਿੱਚ, ਗਿਆਸ ਉਦ-ਦੀਨ ਬਲਬਨ ਸਦਮੇ ਦੀ ਅਣਜਾਣ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਅੰਤਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬੁਗਾਰਾ ਖਾਨ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਖਤ ਸੁਭਾਅ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ ਖਿਸਕ ਗਿਆ। ਆਖਰਕਾਰ, ਬਲਬਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ 'ਕੇ ਖੁਸਰੋ' ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਚੁਣਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਬਲਬਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲ ਫਖਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬੁਗਰਾ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਈਜ਼ ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਇਕਾਬਾਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ 17 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ 

## ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਾਲ 
ਸੁਲਤਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਲਝਿਆ, ਸੁਲਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਿਸਾਲ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤਰੀ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੰਗਾਲ ਫੌਜ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉਸਦੇ ਰੋਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਵੱਲ ਭੱਜਿਆ। ਕੋਈ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੰਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਉਸਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਪਰਤਣ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਨਿਜ਼ਾਮ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਦੀ ਝਿਜਕ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਜਲਾਲ ਉਦ-ਦੀਨ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਲਜੀ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕਮਾਂਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕਤਲ ਅਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਜਲਾਲ-ਉਦ-ਦੀਨ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ।  
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Coin_of_Muiz_ud_din_Qaiqabad.jpg/260px-Coin_of_Muiz_ud_din_Qaiqabad.jpg|thumb|260x260px| ਮੁਈਜ਼ ਉਦ-ਦੀਨ ਯੁੱਗ ਦਾ ਸਿੱਕਾ
ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, 1290 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਲਜੀ ਰਈਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਿਆਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੇਯੂਮਰਸ ਦੀ ਵੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਖਲਜੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਸੀ। 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਯੁੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ 
* ਗੁਲਾਮ ਰਾਜਵੰਸ਼
* ਮੁਈਜ਼ ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਇਕਾਬਾਦ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਡੇਟਾਬੇਸ

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਠ ਦੀ ਲੱਤ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਕਾਠ ਦੀ ਲੱਤ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1975 ਈ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨੇ ਕੁੱਲ 16 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਦੋਸ਼ੀ 
* ਔਰਤ ਤੋਂ ਔਰਤ ਤੱਕ 
* ਮੀਤੋ 
* ਤਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ੀਸ਼ਾ 
* ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕ 
* ਲੱਛਮੀ 
* ਸਿਉਨੇ ਦਾ ਮਿਰਗ 
* ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ ਪਿੱਛੋਂ 
* ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਚਿਹਰਾ 
* ਗ਼ਮ ਦਾ ਗੀਤ 
* ਗਿਲਾ 
* ਨਵਾਂ ਦਿਲ 
* ਬਾਬੂ ਮਾਇਆ ਦਾਸ 
* ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਘਰ 
* ਦੂਜੀ ਮੌਤ 
* ਕਾਠ ਦੀ ਲੱਤ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਮੂਨ ਦੀ ਅੱਖ(ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਮੂਨ ਦੀ ਅੱਖ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚਰਚਿਤ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1995 ਈ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨੇ ਕੁੱਲ 7 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਕਬੂਤਰ 
* ਮੂਨ ਦੀ ਅੱਖ 
* ਸਾਂਝ 
* ਕੇਸ ਵਾਹ ਜਿਉਣੀਏ ǃ
* ਪਾੜ 
* ਉਰਫ਼ 
* ਸੱਟ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੈੜ(ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੈੜ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1967 ਈ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੱਲ 13 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਮੈਨੂੰ ਟੈਗੋਰ ਬਣਾ ਦੇ ਮਾਂ 
* ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ 
* ਮੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਮੋੜ ਦੇ 
* ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੈੜ 
* ਛਡੇ 
* ਦੁਸ਼ਮਣ 
* ਇੱਕ ਚੋਰ ਦਾ ਜਨਮ 
* ਉਡੀਕ 
* ਮੈਥੋਂ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਨਾ ਲਵੋ 
* ਪੰਜਾਬਾਂ 
* ਠੰਡ ਕਰਕੇ ਗਰਮੀ ਕਰਕੇ
* ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ 
* ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਬਟਨ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਗੋਰਾ ਬਾਸ਼ਾ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਗੋਰਾ ਬਾਸ਼ਾ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੱਲ 7 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ 2004 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇੱਕਲੇਪਨ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਵਸੇਬਾ 
* ਤਰਨ ਤਾਰਨ 
* ਗੋਰਾ ਬਾਸ਼ਾ 
* ਤਣਾਓ 
* ਅੰਸ਼ 
* ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ 
* ਨੱਥ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਇਸ਼ਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਡੀ ਰਚਿਆ

ਇਸ਼ਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਡੀਂ ਰਚਿਆ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1959 ਈ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ ਕੁੱਲ 6 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।  

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਹੀਰ ਸਲੇਟੀ 
* ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ 
* ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ 
* ਸੱਸੀ ਪੁਨੂੰ 
* ਸ਼ੀਰੀ ਫ਼ਰਹਾਦ 
* ਕੈਸ ਦੀ ਲੈਲਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ

**ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ** (    ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ ਕੋਲ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (LUMS) ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਗੁਰਮਨੀ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2007 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2016 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ/ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ *ਦ ਡੇਲੀ ਡਾਨ* ਅਖਬਾਰ ਦੇ "ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕ" ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਕਾਲਮ ਦਾ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. : ਪੋਸ਼ਣ
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ - ਲਾਹੌਰ (1972)
B. Sc.: ਗ੍ਰਹਿ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ- ਗ੍ਰਹਿ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਾਲਜ
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ - ਲਾਹੌਰ (1970)

## ਮੂਲ ਕੰਮ 
ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ:

## ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਆਇਤ, UBL/ਜੰਗ ਸਾਹਿਤਕ ਉੱਤਮਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ (2012)
* 2008 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਤਮਘਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ (ਵਿਤਰਕ ਦਾ ਮੈਡਲ)
* 8 ਮਾਰਚ 2006 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਫਾਤਿਮਾ ਜਿਨਾਹ ਮੈਡਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ
* ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ ਅਵਾਰਡ (2001) *ਫਾਨਾ ਭੀ ਏਕ ਸਰਾਬ*
* ਹਿਜੜਾ ਸਾਲ 1417 (ਜੂਨ 1996 &#x2013; ਮਈ 1997) ਲਈ **ਹਿਜੜਾ ਪੁਰਸਕਾਰ**
* ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਅਵਾਰਡ, *ਆਧਾ ਦਿਨ ਔਰ ਆਧੀ ਰਾਤ*।
* ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਰੋਲ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਅਤੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ (1972)

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸਮਕਾਲੀ ਆਇਤ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
* ਪੰਜਵਾਂ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਉਰਦੂ) ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਬੇ-ਸਮਰ ਜੋੜੀਆਂ ਕੀ ਖਵਾਹਿਸ਼।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਾਲਮ: ਡਾਨ (ਅਖਬਾਰ) 'ਤੇ ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ ਦੀ ਕਵਿਤਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਪ੍ਰਬਲ ਵਹਿਣ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਪ੍ਰਬਲ ਵਹਿਣ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਟਿਵਾਣਾ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1954 ਈ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਟਿਵਾਣਾ ਦੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 20 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਕੈਪਟਨ 
* ਰੂਪ ਰਾਣੀ 
* ਖਾੜੀ ਬੰਗਾਲ 
* ਹੱਕਦਾਰ 
* ਬਾਵਾ ਜੀ 
* ਦਾਦੀ ਮਾਂ 
* ਹਿੰਦ ਪਾਕ ਦੀ ਜੈ 
* ਸਾਥੀ ਜੋਗਨ
* ਬਦਲਾ 
* ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਕਾ 
* ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ 
* ਪਿੱਪਲ
* ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ 
* ਚੰਦਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਭਰੀ ਰਾਤ 
* ਜਾਗਦਿਆਂ ਸੁੱਤਿਆਂ 
* ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ 
* ਸੋਹਣੀ ਚੁੜੈਲ 
* ਬਰੰਗ ਚਿੱਠੀ 
* ਬੁੱਤ ਪੂਜਾ 

## ਹਵਾਲੇ  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਓਐਮਜੀ! ਮੈਗਜ਼ੀਨ

***ਓਐਮਜੀ! ਮੈਗਜ਼ੀਨ*** ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਮਾਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸੀ ਜੋ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਯਾਤਰਾ, ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।

ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਜੂਨ 2009 ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 2010 ਤੱਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਨਾਲ "ਸਟੈਂਡਰਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸਾਈਜ਼" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫਲੋਰੀਡਾ ਤੋਂ ਓਐਮਜੀ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਐਲ.ਐਲ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਕ *ਓਐਮਜੀ!* *ਮੈਗਜ਼ੀਨ* ਸੀ। ਨਵੀਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫਲੋਰੀਡਾ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ ਪਰ ਇਸਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਟਲਾਂਟਾ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਵੈਬਸਾਈਟ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਨਲਾਈਨ ਡੇਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਬੁਕਿੰਗ ਇੰਜਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਪਲੇਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਮਈ 2010 ਵਿੱਚ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ 1950 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ, ਕੋਨੀ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੁਲੈਕਟਰ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਸਟੋਰੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ।

ਦਸੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਓਐਮਜੀ ਲਈ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਇੰਜਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗੇਅ ਟਰੈਵਲ ਕੰਪਨੀ, ALandCHUCK.travel ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ। ALandCHUCK.travel ਨੇ ਬੀ.ਬੀ.ਬੀ. ਨਾਲ 'ਐਫ' ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਪਰਮਾਲ ਰਾਸੋ

**ਪਰਮਾਲ ਰਾਸੋ** ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੀਰ ਰਸੀ ਰਾਸੋਕਾਵਿ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ **ਆਲਹ ਭਾਗ** ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੀਰ ਲੋਕ-ਗਾਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲੇਖਕ ਜਗਨਿਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲਿੰਜਰ ਅਤੇ ਮਹੋਬਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਮਾਲ (ਪਰਮਾਰਦੀਦੇਵ) ਦਾ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਆਲਹਾ ਖੰਡ ਵਿਚ ਮਹੋਬਾ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਇਕਾਂ ਆਲਹਾ ਅਤੇ ਉਦਲ ਦੇ ਸੂਰਬੀਰ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰਪੂਰਵਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਗਨੀਕ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਆਲਹਾਖੰਡ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਪੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸੰਕਲਿਤ ਕਾਪੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਗਏ ਆਲਹਾ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿਚ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਪੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ​​ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਲਹਾ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਆਲਹਾ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
ਇਹ 1865 ਵਿੱਚ ਫਰੂਖਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਕਲੈਕਟਰ ਸਰ ਚਾਰਲਸ ਇਲੀਅਟ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਭੱਟਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰ ਜਾਰਜ ਗਰੀਅਰਸਨ ਨੇ ਬਿਹਾਰ (ਭਾਰਤੀ) ਐਂਟੀਕਿਊਰੀ, ਭਾਗ 14, ਪੰਨਾ 209, 225 ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰਵੇਖਣ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਭਾਗ 9, 1, ਪੰਨਾ 502 ਵਿੱਚ ਵਿਸੇਂਟ ਸਮਿਥ ਨੇ ਆਲਹਾਖੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਇਲੀਅਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਡਬਲਯੂ ਵਾਟਰਫੀਲਡ ਨੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਟੁਕੜੇ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1923 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਅਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਾਟਰਫੀਲਡ ਅਨੁਵਾਦ 1875-76 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ "ਦ ਨੌਂ ਲੱਖ ਚੇਨ" ਜਾਂ "ਦ ਮੈਰੀ ਫਿਊਡ" ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਲਹਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਵੀਰ ਗੀਤ ਵੱਡੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜੋ ਚੰਦੇਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਆਲਹਾਖੰਡ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਨੀਧੀ 
ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਕੰਠ ਵਿੱਚ ਜਗਨੀਕ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਨਾਇਕਾਤਮਕ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਈ ਵਲ ਖਾਂਦੀ ਹੋਈ ਅੱਜ ਵੀ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਲਹਾਖੰਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਨਵੇਂ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਆਲਹਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਜਗਨੀਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਆਲਹਾ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਓ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਥਾਈਂ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਅਤਿਕਥਨੀ ਵਾਲੇ ਵਰਣਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਹੈ।

ਆਲਹਾਖੰਡ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਰਾਸੋ ਦੀ ਮਹੋਬਾ-ਖੰਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿਚ ਕਮੀਆਂ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਆਲਹਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਮਨਮੋਹਕ ਗਾਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਸਤ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਆਲਮ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਆਲਹਾਖੰਡ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਨੀਧੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰਾਸੋ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਰੰਗ ਸਹਿਕਦਾ ਦਿਲ

ਰੰਗ ਸਹਿਕਦਾ ਦਿਲ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1970 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ ਕੁੱਲ 15 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਇੱਕ ਰੰਗ ਸਹਿਕਦਾ ਦਿਲ 
* ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ 
* ਭੂਆ ਬਰਕਤੇ 
* ਮਨੁਖਤਾ ਦੇ ਦੁਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹਿੱਕ 
* ਗਜ਼ਨੀ ਗਜ਼ਾਧਰ 
* ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਨੁੱਖਤਾ 
* ਹਾਕੀ ਵਾਲਾ ਸਰਦਾਰ 
* ਗੁਲਬਦਨ 
* ਜਿਉੜਾ ਜੀ 
* ਕੈਥਿਰੀਨ 
* ਦੋ ਹਥ
* ਰੂਪਕਲਾ 
* ਰਾਗਿਨੀ ਤੇ ਉਹਦਾ ਦਿਲਦਾਰ 
* ਸੋਮਾ ਤੇ ਸੁਨੀਲ 
* ਸ਼ਿਵਾਨੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼ਬਨਮ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਸ਼ਬਨਮ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਾਲ 1955 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ ਕੁੱਲ 7 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਸ਼ਬਨਮ 
* ਰਾਧਾ 
* ਕਿਹਰੂ ਦਸ ਨੰਬਰੀਆ 
* ਅੰਜੂ ਗਾੜੁ
* ਦਾਰਾਂ  
* ਪੂਜ ਮਾਤਾ 
* ਸਤੀ ਮਾਤਾ 

## ਹਵਾਲੇ  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਅੰਗ ਸੰਗ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਅੰਗ ਸੰਗ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਧੂ ਦੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਾਲ 1979 ਈ ਵਿਚ ਛਪੀ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਸੰਧੂ ਨੇ ਕੁੱਲ 11 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।  

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਅੰਗ ਸੰਗ 

* ਕਿੱਥੇ ਗਏ ǃ
* ਡੁੱਬਦਾ ਚੜਦਾ 
* ਹਨ੍ਹੇਰੀ 
* ਜੰਜ਼ੀਰਾਂ 
* ਅਸਲੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਹੀਰ 
* ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ 
* ਨਾਇਕ 
* ਤਾਰ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦਾ ਆਦਮੀ 
* ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਿਣਕਾ 
* ਡੂੰਮ੍ਹ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ
ਅਨੋਖੇ ਤੇ ਇੱਕਲੇ

ਅਨੋਖੇ ਤੇ ਇੱਕਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ। ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ 1940 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 14 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ 'ਪ੍ਰੀਤ' ਹੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।  

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਪਿਆਰ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ
* ਪ੍ਰੇਮ ਪੁੰਗਰਾ 
* ਚਟਾਨ ਵਰਗਾ ਆਚਾਰ 
* ਅਨਾਥ ਰਹਿਣਾ 
* ਚੰਡੀ ਦਾਸ 
* ਅਨੋਖੇ ਤੇ ਇੱਕਲੇ 
* ਜੇਨ ਏਅਰ 
* ਇੱਕ ਸਬਰ ਉਡੀਕਵਾਨ
* ਮੇਰੇ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦੀ ਮਲਿਕਾ 
* ਸਬਰ ਗ੍ਰਿਸਲਦਾ 
* ਮਾਨਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤਾ  
* ਇਸਤਰੀ ਬਣਤਰ 
* ਦੇਸ਼ ਬੰਧੁ 
* ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਹਾਰ

ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1934 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁੱਲ 8 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਗਲਤ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਰਨ ਮਨੁਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਹਾਰ ਬਦਲੇ ਮੋਤੀ 
* ਅਭਾਗੇ ਭਾਗ 
* ਲੰਮਾ ਪੈਂਡਾ 
* ਛੇੜਕਲੀ ਰਿਸ਼ਮ 
* ਸੁਨਹਿਰੀ ਜਿਲਦ 
* ਇਨਾਮ 
* ਤਿੰਨ ਮੰਦਿਰ 
* ਅਰਜ਼ੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ

**ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ** (ਫਾਤਿਮਾ ਹਾਸ਼ਿਮ ਦੌਲਾ, ਜਨਮ 6 ਅਪਰੈਲ 1938) ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਲੇਖਿਕਾ (ਤਜ਼ਕਾਰਾ ਨਿਗਾਰ) ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1938 ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਹਾਸ਼ਿਮ ਦੌਲਾ ਅਤੇ ਖਦੇਜਾ ਹਾਸ਼ਿਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਈਦ ਰਜ਼ਾ ਸਈਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੇਟੇ ਸੋਹੇਲ ਸਈਦ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ।

ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ 1991 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਗਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀਆਂ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਮੇਹਰ ਨੇ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਚੌਧਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2002 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੇਹਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਦ ਡੇਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ* , ਬੰਬੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਅਖਬਾਰ *ਦ ਡੇਲੀ ਅੰਜਾਮ*, ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੇਡੀਜ਼ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ *ਡੇਲੀ ਜੰਗ*, ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ 1967 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1980 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਮਾਸਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ '*ਦਿ ਰੂਪ* ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ ਨੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ

### ਆਲੋਚਨਾ, ਸੰਕਲਨ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
* ਆਜ ਕੀ ਸ਼ਾਇਰਾਤ 1974
* ਇਕਬਾਲ ਦੁਆਰੇ ਜੱਦੀਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 1977
* ਸਾਹਿਰ ਕਾ ਫਨ ਔਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ 1989
* ਸੁਖਨਵਰ (ਤਜ਼ਕਾਰਾ ਏ ਸ਼ੂਰਾ ਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) 1979
* ਸੁਖਨਵਰ ਭਾਗ 1: 1978,1989 ਅਤੇ 2000
* ਸੁਖਨਵਰ ਭਾਗ 2: 1996
* ਸੁਖਨਵਰ ਭਾਗ 3: 1998
* ਸੁਖੰਵਰ ਭਾਗ 4: 2000
* ਸੁਖਨਵਰ ਭਾਗ 5: 2004
* ਗੁਫ਼ਤਾਨੀ ਭਾਗ 1: (ਨਸਰ ਨਗਾਰੂ ਦਾ ਤਜ਼ਕਰਾ) 2000
* ਗੁਫ਼ਤਾਨੀ ਭਾਗ 2: (ਨਸਰ ਨਗਰਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਕਰਾ) 2004

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਤ੍ਰਾਟਾਂ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਤ੍ਰਾਟਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਟਿਵਾਣਾ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1956 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 15 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਔਰਤ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਔਰਤ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।   

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਮਾਂ 
* ਮਹਾਰਾਣੀ 
* ਮਾਸੀ 
* ਜੰਡੀ 
* ਕੀ ਕਰੇ 
* ਇੱਕ ਰਾਤ 
* ਸੌਂਕਣ 
* ਕਲਪਨਾ 
* ਗਵਾਂਢੀ 
* ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਉਂ ਹੈ 
* ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਇ ਕੀ ਹੈ 
* ਲਫ਼ਜ਼ ਲੱਭਦੇ ਨੀ 
* ਪੈਸਾ 
* ਭੋਲੂ 
* ਮੌਤ ਮਾਰ ਨਾਂ ਸਕੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸੱਧਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ

ਸੱਧਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1936 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਰੱਖੜੀ 
* ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ 
* ਮਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ 
* ਨਾ ਮਿਲਵਰਤਨ 
* ਗਰੀਬ ਮਾਰ 
* ਕਵੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਖੀ 
* ਉੱਚਾ ਨੱਕ 
* ਉਪਕਾਰੀ 
* ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਮੱਥਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਮਹਿਸਾ ਅਮੀਨੀ

**ਮਹਿਸਾ ਅਮੀਨੀ** (21 ਸਤੰਬਰ 1999 - 16 ਸਤੰਬਰ 2022, ਕੁਰਦੀ: Mehsa Emînî, مەھسا ئەمینی, ਫ਼ਾਰਸੀ: مهسا امینی) ਜਾਂ **ਜੀਨਾ ਅਮੀਨੀ** (ਕੁਰਦੀ: Jîna Emînî, ژیەینا) ਇਕ ਈਰਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਈਰਾਨੀ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿਜਾਬ ਨਾ ਪਹਿਨ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਅਮੀਨੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਖਾ (ਨੈਤਿਕਤਾ ਪੁਲਿਸ) ਦੁਆਰਾ ਗਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਿਜਾਬ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਹ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮਹਿਸਾ ਦੇ ਹਿਜਾਬ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਉੱਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਬੰਧ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਮਹਿਸਾ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੈਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਹੈਮਰੇਜ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਹੋਏ, ਜੋ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਮੀਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਚਾਰ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਈਰਾਨ ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਆਵਹਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਜਾਬ
ਮਿੱਧੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਮਿੱਧੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1936 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 7 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨੇ ਪਖੰਡੀ ਆਗੂਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਘ੍ਰਿਣਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਮਿੱਧੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ 
* ਹਨੇਰਾ ਚੰਨ 
* ਕੱਲੋ 
* ਰੱਬ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 
* ਵੱਡਾ ਡਾਕਟਰ 
* ਭਾਬੀ 
* ਮੋਤੀ ਨੂੰ ਮੁਲੰਮਾ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸੁਪਨਿਆ ਦੀ ਕਬਰ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

**ਸੁਪਨਿਆ ਦੀ ਕਬਰ**, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਾਲ 1950 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਅੰਤਰਾਮਤਾ 
* ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ 
* ਇਨਾਮੀ ਕਹਾਣੀ 
* ਪਰਭਾਤ ਦਾ ਸੁਪਨਾ 
* ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 
* ਲਛਮੀ ਪੂਜਾ 
* ਸਨੋ ਫਾਲ 
* ਅਰਜ਼ੀ 
* ਸੁਪਨਿਆ ਦੀ ਕਬਰ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਅਸਲਮ

**ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਅਸਲਮ** ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪਕਾਰ ਹੈ। ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਜੱਜ, ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਅਸਲਮ ਦੀ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗਹਿ "*ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹਾਣੀ"* ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਲਘੂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸੂਖਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਠੰਡੀਆਂ ਛਾਵਾਂ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਠੰਡੀਆਂ ਛਾਵਾਂ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1940 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 8 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।   

## ਕਹਾਣੀਆਂ 
* ਯਾਦ 
* ਭੂਆ 
* ਕਾਇਆ ਕਲਪ 
* ਹੇਰ ਫੇਰ 
* ਰੱਖੜੀ 
* ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਘਾਤ 
* ਤਾਸ਼ ਦੀ ਆਦਤ 
* ਠਾਕੁਰ ਜੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਦਯਾਰਾਮ

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Poet_Dayaram.jpg/220px-Poet_Dayaram.jpg|thumb| ਦਯਾਰਾਮ
**ਦਯਾਰਾਮ** (1777–1853) ਮੱਧਕਾਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ  ਕਵੀ  ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਆਖਰੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ *ਗਰਬੀ* ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਗੀਤ ਗੀਤ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁਸ਼ਟੀਮਾਰਗ ਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਸੀ। ਦਯਾਰਾਮ, ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਦਯਾਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਅਗਸਤ 1777 ਨੂੰ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਚਨੋਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਤੋਦਰਾ ਨਗਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪ੍ਰਭੂਰਾਮ ਪੰਡਯਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦਹੀਗੌਰੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮਨੀਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨੌਂ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਲਰਕ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮੰਦਰ ਦੇ ਭਗਤੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ

**ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ**  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 21 ਮਾਰਚ 2022 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ 18ਵੇਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਪੀਕਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਧਾਇਕ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।    ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਪੀਕਰ ਹਨ । 

## ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ 
### ਪਹਿਲੀ ਮਿਆਦ (2017-2022) 
; 15ਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ

* ਮੈਂਬਰ (2017-2019) ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਮੇਟੀ  
* ਅਧੀਨ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਮੈਂਬਰ ਕਮੇਟੀ
* ਮੈਂਬਰ (2021-2022) ਟੇਬਲ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ/ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ 

### ਦੂਜਾ ਕਾਰਜਕਾਲ (2022-ਮੌਜੂਦਾ) 
ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 117 ਵਿੱਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ 79% ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ 16 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। 

ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ 16ਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਚੋਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2017-2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2022-2027
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੋਗੋਆਣੀ

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੋਗੋਆਣੀ ਦਾ ਜਨਮ ੧੨ ਅਕਤੂਬਰ, ੧੯੬੧ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸ. ਗੁਰਮੇਜ ਸਿੰਘ, ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਗੋਗੋਆਣੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਉਘੇ ਸਿੱਖ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ। ਆਪ ਦੀਆਂ ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਕਈ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮਾਂ (Animation films), ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ (Short films) ਦੀਆਂ ਸਕਰਿਪਟਾਂ ਵੀ ਆਪ ਨੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।  ਨਾਟ-ਕਲਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪ ਕਾਵਿ ਕਲਾ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਆਪ ਨੇ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਕੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ।  ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੁਖ ਰੁਚੀ ਸਿੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸ੍ਰੋਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ।  ਬੇਲੋੜੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਡੱਟ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਨਿਜੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਪ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਕਟ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸੇਵਾਵਾਂ 
ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਸਿੱਖ ੲਿਤਿਹਾਸ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ੨੦੦੭ ਤੋਂ ੨੦੧੭ ਤਕ ਬਤੌਰ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਹੀ। ਅੱਜ-ਕਲ ਆਪ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
# ਬਾਬਾ ਕੱਥਾ ਸਿੰਘ (ਬਾਰਾਂ ਝਾਕੀਆਂ ਦਾ ਨਾਟਕ)
# ਦਲ ਭੰਜਨ ਗੁਰ ਸੂਰਮਾ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਇਤਿਹਾਸ)
# ਸਿੱਖੀ ਸਿਖਿਆ ਗੁਰ ਵਿਚਾਰ
# ਸਿੱਖਮਤ ਦਰਸ਼ਨ
# ਸੋਵੀਨਰ (ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਜਨਮ ਸਤਾਬਦੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ)
# ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾਨ
# ਗੁਰਮਤਿ ਗਿਆਨ ਦਰਜਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ
# ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ: ਜੀਵਨ, ਰਚਨਾ ਤੇ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੂੰ ਦੇਣ
# ਗੜਗਜ ਅਕਾਲੀ ਗੱਜਿਆ
# ਸੱਚ ਆਖਾਂ ਤਾਂ ਭਾਂਬੜ ਮੱਚਦਾ
# ਦੀਵਾ ਬਲੇ ਅੰਧੇਰਾ ਜਾਇ
# ਸਿੰਘ ਸੂਰਮੇ (ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਾਟਕ)
# ਭਾਈ ਭਰਮ ਤੋੜ ਸਿੰਘ
# ਜਾਗਣ ਦਾ ਵੇਲਾ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
# ਭੂਤ ਸੁਆਰ (ਹਾਸ ਵਿਅੰਗ)
# ਭੂਤ ਕਿਵੇਂ ਭਜਾਈਏ?
# ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (1890-2015)
# ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਰਚਨਾਵਲੀ: ਧਰਮ ਤੇ ਫਲਸਫਾ
# ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਰਚਨਾਵਲੀ: ਦੰਭ ਵਿਦਾਰਨ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਦਇਆ ਨੰਦ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ
# ਗਿਆਨੀ ਦਿਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਸਲੇ ਆਦਿ

## ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 
ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇਕ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉਪਰ ਉਹ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਅਤੇ  "ਇਕ ਜੀਵਨ ਸੌ ਪਾਠ" ਨਾਮ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਵੀਡਿਓ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦਾ ਲਿੰਕ ਇਹ ਹੈ:
https://m.youtube.co/@Dr.InderjitSinghGogoani
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ