open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ

**ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sudha Shivpuri;** 14 ਜੁਲਾਈ 1937 – 20 ਮਈ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ *ਕਿਉੰਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ* (2000-2008) ਵਿੱਚ ਬਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਛੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸ 'ਤੇ ਆ ਗਈ।

ਉਹ ਓਮ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੇ ਨਾਲ 1963 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1968 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਦਿਸ਼ਾਤਰ, ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਕਾਲੀ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਆਧੇ ਅਧੁਰੇ*, *ਤੁਗਲਕ* ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਦੇ *ਖਾਮੋਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ!* *ਅਦਾਲਤ ਜਰੀ ਹੈ* ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਓਮ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

1974 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਬਾਸੂ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ *ਸਵਾਮੀ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ *ਇੰਸਾਫ ਕਾ ਤਰਾਜ਼ੂ*, *ਹਮਾਰੀ ਬਹੂ ਅਲਕਾ*, "ਹਮ ਦੋਨੋ (1985), *ਸਾਵਨ ਕੋ ਆਨੇ ਦੋ*, *ਸੁਨ ਮੇਰੀ ਲੈਲਾ*, *ਦ ਬਰਨਿੰਗ ਟਰੇਨ*, *ਵਿਧਾਤਾ* ਅਤੇ *ਮਾਇਆ ਮੇਮਸਾਬ* (1993)।ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰੇਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਜਿਵੇਂ *ਆ ਬੈਲ ਮੁਝੇ ਮਾਰ* ਅਤੇ *ਰਜਨੀ* (1985) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿਆ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਦੀ ਸੱਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ।

1990 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ *ਗੁੰਮ*, *ਰਿਸ਼ਤੇ*, *ਸਰਹਦੀਂ* ਅਤੇ *ਬੰਧਨ* ਸਮੇਤ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਕੀਤੇ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ 2000 ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ *ਕਿਉੰਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ* ਵਿੱਚ 'ਬਾ', ਬੁੱਢੀ ਸੱਸ, ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਉਸਨੇ *ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾ ਘਰ*, *ਵਕਤ ਕਾ ਦਰੀਆ*, *ਦਮਨ*, *ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ*, *ਯੇ ਘਰ*, *ਕਸਮ ਸੇ*, *ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ* ਵਰਗੇ ਕਈ ਹੋਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੀ 'ਬਾ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਬਾ’ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੰਡ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ *ਪਿੰਜਰ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਉੱਘੇ ਅਦਾਕਾਰ ਓਮ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਨੀਤ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਰਿਤੂ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। 20 ਮਈ 2015 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸੁਧਾ ਸੁੰਦਰਰਾਮਨ

**ਸੁਧਾ ਸੁੰਦਰਰਾਮਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sudha Sundararaman;** ਜਨਮ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 2014 ਤੱਕ, ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸੁੰਦਰਰਾਮਨ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੰਗ, ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਏਥੀਰਾਜ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸੁੰਦਰਰਾਮਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕ ਸਹੇਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੀੜਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏਆਈਡੀਡਬਲਯੂਏ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। 1995 ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰਰਾਮਨ ਨੂੰ AIDWA ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2001 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਬਣੇ ਰਹੇ।

ਸੁੰਦਰਰਾਮਨ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦਾ 1/3 ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਫ਼ਿਜੀਅਨਜ਼

**ਫਿਜੀਅਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Fijians;** ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ: ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕ) ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ ਜੋ ਫ਼ਿਜੀ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ, ਜੋ ਫ਼ਿਜੀਅਨ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਜੀਅਨਜ਼, ਜਾਂ *iTaukei*, ਫ਼ਿਜੀ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ਿਜੀਅਨਜ਼ ਲਗਭਗ 3,500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮੀ ਮੇਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਫ਼ਿਜੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਲਾਪਿਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਤਾਨ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਟੂਮਾ ਹੋਰ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟੋਂਗਾ ਅਤੇ ਸਮੋਆ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸੇ। ਉਹ ਰੋਟੂਮਾ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਫ਼ਿਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੂਲ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ "ਲਾਪਿਤਾ ਲੋਕ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 800 ਬੀ.ਸੀ.ਈ. ਤੋਂ ਲੈਪਿਤਾ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Webarchive template wayback links
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਸਲ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ
ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ

[thumb|[ਗੂਗਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ Pixel XL ਸਮਾਰਟਫੋਨ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ]]
[thumb|[ਐਪਲ ਟੀਵੀ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸਿਰੀ ਨੂੰ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ]]
[thumb|[ਅਲੈਕਸਾ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਈਕੋ ਸਮਾਰਟ ਸਪੀਕਰ]]

ਇੱਕ **ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਟ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ** (**ਆਈਵੀਏ**) ਜਾਂ **ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਟ ਪਰਸਨਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ** (**ਆਈਪੀਏ**) ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਏਜੰਟ ਹੈ ਜੋ ਹੁਕਮਾਂ ਜਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। "ਚੈਟਬੋਟ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਚੈਟ ਦੁਆਰਾ ਐਕਸੈਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਔਨਲਾਈਨ ਚੈਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਡ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੋਮ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਬੈਕ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਈਮੇਲ, ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸੰਕਲਪ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਵਾਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।

2017 ਤੱਕ, ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟਸ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਅਤੇ ਵੌਇਸ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੰਟਰਫੇਸ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਪਲ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਕੋਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ 'ਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਥਾਪਿਤ ਅਧਾਰ ਹਨ। ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਕੋਲ ਵਿੰਡੋਜ਼-ਅਧਾਰਿਤ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ, ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਸਪੀਕਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਥਾਪਿਤ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਕੋਲ ਸਮਾਰਟ ਸਪੀਕਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਥਾਪਨਾ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਕਨਵਰਸਿਕਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਈਮੇਲ ਅਤੇ SMS ਇੰਟਰਫੇਸ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਟ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟਸ ਦੁਆਰਾ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁਝੇਵੇਂ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਚੈਟਬੋਟ
* ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਚੈਟਬੋਟ

[thumb|ਇੱਕ [ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ|ਵਰਚੁਅਲ ਸਹਾਇਕ ਚੈਟਬੋਟ]]
thumb|1966 ਏਲੀਜ਼ਾ ਚੈਟਬੋਟ
ਇੱਕ **ਚੈਟਬੋਟ** ਜਾਂ **ਚੈਟਰਬੋਟ** ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਲਾਈਵ ਮਨੁੱਖੀ ਏਜੰਟ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਟੈਕਸਟ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ-ਟੂ-ਸਪੀਚ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਚੈਟ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਚੈਟਰਬੋਟ" ਸ਼ਬਦ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਲ ਮੌਲਡਿਨ (ਪਹਿਲੇ ਵਰਬੋਟ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ) ਦੁਆਰਾ 1994 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ (ਓਪਨਏਆਈ ਵੱਲੋਂ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
*
ਮੈਕ (ਕੰਪਿਊਟਰ)

thumb|ਮੈਕਬੁੱਕ ਏਅਰ, ਐਪਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਮੈਕ ਮਾਡਲ
**ਮੈਕ** (1999 ਤੱਕ **ਮੈਕਿੰਨਟੋਸ਼** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਐਪਲ ਇੰਕ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ। ਮੈਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸੌਖ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਤਪਾਦ ਲਾਈਨਅੱਪ ਵਿੱਚ ਮੈਕਬੁੱਕ ਏਅਰ ਅਤੇ ਮੈਕਬੁੱਕ ਪ੍ਰੋ ਲੈਪਟਾਪ, ਨਾਲ ਹੀ ਆਈਮੈਕ, ਮੈਕ ਮਿਨੀ, ਮੈਕ ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਮੈਕ ਪ੍ਰੋ ਡੈਸਕਟਾਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੈਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮੈਕਓਐਸ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾ ਮੈਕ 1984 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ "1984" ਵਿਗਿਆਪਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੈਕ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 1996 ਵਿੱਚ ਨੈਕਸਟ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੇ ਸਟੀਵ ਜੌਬਸ ਨੂੰ ਐਪਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ। ਜੌਬਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਫਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਕ ਓਐਸ ਐਕਸ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ, 2005-06 ਇੰਟੇਲ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਈਫੋਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੈਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ। ਟਿਮ ਕੁੱਕ ਦੇ ਸੀਈਓ ਵਜੋਂ ਜੌਬਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਕ ਨੂੰ ਅਣਗਹਿਲੀ ਦਾ ਦੌਰ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉੱਚ-ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਮੈਕਸ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਐਪਲ ਸਿਲੀਕਾਨ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਕ ਨੂੰ ਉਸੇ ARM ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ iOS ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ।

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
### ਕਿਤਾਬਾਂ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ਪ੍ਰਿੰਟ 
* 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਸੁਗੰਧਾ ਮਿਸ਼ਰਾ

**ਸੁਗੰਧਾ ਸੰਤੋਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Sugandha Santosh Mishra;** ਜਨਮ: 23 ਮਈ 1988) ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਜੌਕੀ ਹੈ। ਉਹ "ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ" ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਟੀਵੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "*ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ* "ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਗੰਧਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਮਈ 1988 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸੰਤੋਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਐਪੀਜੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸਦਾ ਝੁਕਾਅ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇੰਦੌਰ ਘਰਾਣਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਲਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਪੀ.ਟੀ. ਸ਼ੰਕਰ ਲਾਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਜੋ ਉਸਤਾਦ ਅਮੀਰ ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ।

ਉਸਨੇ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਸੰਕੇਤ ਭੋਸਲੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੁਗੰਧਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਜੌਕੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਿੱਗ ਐਫਐਮ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ, ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਿੰਗਲ, ਭਜਨ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀਵੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ *ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਸਿੰਗਿੰਗ ਸੁਪਰਸਟਾਰ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ-ਉਜੇਤੂ ਬਣੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਟੀਵੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ *ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ  ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ *ਸ਼੍ਰੀ* ਅਤੇ *ਕਮਾਲ ਧਮਾਲ ਮਾਲਾਮਾਲ* ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਵੀ ਕੀਤੇ।

ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਹੀਰੋਪੰਤੀ* ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਡਾਂਸ ਪਲੱਸ, ਆਈਪੀਐਲ ਐਕਸਟਰਾ ਇਨਿੰਗ, ਬਾਲ ਵੀਰ, ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ, ਦ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵਰਗੇ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ 133ਵੇਂ ਹਰਿਵੱਲਭ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲ ਗਾਇਨ, ਠੁਮਰੀ ਟੱਪਾ ਅਤੇ ਭਜਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਗੰਧਾ ਗਰਗ

**ਸੁਗੰਧਾ ਗਰਗ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sugandha Garg**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ "*ਗਿਲਟੀ ਮਾਈਂਡਸ* " ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਗਰਗ ਫਿਲਮ '''ਜਾਨੇ ਤੂ . ਯਾ ਜਾਨੇ ਨਾ (2008)''' ਚ ਸ਼ਾਲੀਨ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ 19 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ *ਲੈਟਸ ਡਾਂਸ* ਵਿੱਚ ਗਾਇਤਰੀ ਪਟੇਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ *ਮਾਈ ਨੇਮ ਇਜ਼ ਖਾਨ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 16 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ '''ਤੇਰੇ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ'* ਵਿੱਚ ਮੇਕਅਪ ਆਰਟਿਸਟ ਜ਼ੋਯਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਮੇਡੀ *ਮੁੰਬਈ ਕਾਲਿੰਗ* (7 ਐਪੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2012 ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਫਿਲਮ *ਪਤੰਗ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।

ਉਸਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਸ਼ ਸਿਵਾਨ ਦੀ *ਸੀਲੋਨ*, ਸ਼ੈਫਾਲੀ ਬੁਸ਼ਨ ਦੀ *ਜੁਗਨੀ*, *ਤੇਰੇ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ* ਦੀ ਸੀਕਵਲ ਅਤੇ ਮਨੂ ਵਾਰੀਅਰ ਦੀ *ਕੌਫੀ ਬਲੂਮ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। *ਸੀਲੋਨ* (ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ *ਇਨਮ* ) ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ, ਸਿਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਕੋਈ ਵੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਹੈ"।

ਗਰਗ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ *ਹਾਥ ਸੇ ਹੱਥ ਮਿਲਾ* ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾਣੀ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੇ ਨਾਲ *ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਟਸਐਪ'' ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫੌਕਸ ਟਰੈਵਲਰ 'ਤੇ *ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ* । ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਨਾਟਕ *ਆਈ ਹੈਵ ਗੋਨ ਮਾਰਕਿੰਗ* ਅਤੇ *ਕਦੇ-ਕਦੇ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ* @ ਐਮਟੀਵੀ, ਸੀਜ਼ਨ 2 ਵਿੱਚ ਪਾਪੋਨ ਨਾਲ ਅਸਾਮੀ ਗੀਤ "ਟੋਕਾਰੀ" ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
alt=Garg with her then-husband Raghu Ram at The Antiquity-Club Fusion|thumb| ਗਰਗ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ ਰਘੂ ਰਾਮ ਨਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਦ ਐਂਟੀਕਿਊਟੀ-ਕਲੱਬ ਫਿਊਜ਼ਨ ਵਿੱਚ
ਗਰਗ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਗਰਗ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਐਮਟੀਵੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਰਘੂ ਰਾਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 30 ਜਨਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ

**ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ** ਵਿੱਤ ਉਦਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਯੂਨੀਅਨਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ-ਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਖਪਤਕਾਰ-ਵਿੱਤ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਸਟਾਕ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। , ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੰਪਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰੀ-ਪ੍ਰਯੋਜਿਤ ਉੱਦਮ।
thumb|ਇਮਾਰਤ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀ ਸੇਸ਼ੇਲਸ ਦਾ ਲੋਗੋ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* The role of the Financial Services Sector in Expanding Economic Opportunity | A report by Christopher N. Sutton and Beth Jenkins | John F. Kennedy School of Government | Harvard University
ਓਪਨਏਆਈ

**ਓਪਨਏਆਈ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏਆਈ) ਖੋਜ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ **ਓਪਨਏਆਈ ਇਨਕਾਰਪੋਰੇਟਿਡ** (**ਓਪਨਏਆਈ ਇੰਕ)** ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ **ਓਪਨਏਆਈ ਲਿਮਿਟੇਡ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ** (**ਓਪਨਏਆਈ ਐਲਪੀ**) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਓਪਨਏਆਈ ਇੱਕ ਦੋਸਤਾਨਾ AI ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਐਲਾਨੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ AI ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਓਪਨਏਆਈ ਸਿਸਟਮ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2015 ਵਿੱਚ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸੈਮ ਓਲਟਮੈਨ, ਰੀਡ ਹਾਫਮੈਨ, ਜੈਸਿਕਾ ਲਿਵਿੰਗਸਟਨ, ਐਲੋਨ ਮਸਕ, ਇਲਿਆ ਸੁਟਸਕੇਵਰ, ਪੀਟਰ ਥੀਏਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ US$1 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਮਸਕ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਇੱਕ ਦਾਨੀ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਓਪਨਏਆਈ ਐਲਪੀ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ $1 ਬਿਲੀਅਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਬਹੁ-ਸਾਲਾ ਨਿਵੇਸ਼, $10 ਬਿਲੀਅਨ ਦੱਸਿਆ।

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਗੰਡਾਬੇਰੁੰਡਾ

thumb| ਗੰਡਾਬੇਰੁੰਡ ਸ਼ਰਭਾ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
**ਗੰਡਾਬੇਰੁੰਡਾ** ( ਸੰਸਕਿ੍ਤ ) ਜਾਂ **ਭੇਰੁੰਡ** ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : भेरुण्ड, ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਕਾਸ਼ ) ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਲਿਆ ਸੀ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਦੂਈ ਤਾਕਤ ਹੈ।  ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਭ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ ( ਸ਼ੈਵ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਭ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਰਸਿਮਹਾ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ)।

ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚੁੰਝਾਂ ਅਤੇ ਚੁੰਝਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਦੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਇੱਕ ਸਿੱਕੇ [ਕਾਸੂ] ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚੁੰਝ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਪ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਇਆ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ।  ਸਾਰੇ 2-ਅਯਾਮੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਬਾਜ਼ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਸਮਮਿਤੀ ਚਿੱਤਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਚਿੱਤਰ ਮੋਰ ਵਰਗੇ ਲੰਬੇ ਪੂਛ ਦੇ ਖੰਭ ਹੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੇਲੂਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਗੰਡਾਬੇਰੁੰਡਾ ਦੇ ਚੇਨਕੇਸ਼ਵ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ "ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਲੜੀ" ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਉੱਕਰਿਆ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ।  ਗੰਡਾਬੇਰੁੰਡਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਅਵਤਾਰ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਇੱਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼੍ਣੁ ਅਵਤਾਰ
ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੂਇਸ

**ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੂਇਸ ਗਰੁੱਪ ਏਜੀ** (, ) ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕ ਹੈ  ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਫਰਮ। ਜ਼ਿਊਰਿਖ ਵਿੱਚ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ, ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿੱਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਫਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਸੰਪੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਅਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਖਤ ਬੈਂਕ-ਗਾਹਕ ਦੀ ਗੁਪਤਤਾ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਗੁਪਤਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬੋਰਡ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਸਿਸਟਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੈਂਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੂਇਸ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਡੀਲਰ ਅਤੇ ਫਾਰੇਕਸ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੀ ਹੈ। 

ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੂਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1856 ਵਿੱਚ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰੇਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਕਰਜ਼ੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਗਰਿੱਡ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੇਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। 1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ UBS ਅਤੇ ਜੂਲੀਅਸ ਬਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੂਇਸ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਿੱਸਾ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1978 ਵਿੱਚ ਫਸਟ ਬੋਸਟਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ। 1990 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਵਿੰਟਰਥਰ ਗਰੁੱਪ, ਸਵਿਸ ਵੋਲਕਸਬੈਂਕ, ਸਵਿਸ ਅਮਰੀਕਨ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਇੰਕ. (SASI), ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਲਿਊ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੂਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ (9.88%), ਕਤਰ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ ਅਤੇ ਬਲੈਕਰੌਕ (ਲਗਭਗ 5% ਹਰੇਕ), ਡੌਜ ਐਂਡ ਕਾਕਸ, ਨੌਰਗੇਸ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਓਲਯਾਨ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਗਲੋਬਲ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਛਾਂਟੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ। ਬੈਂਕ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦੋਸ਼ੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਅਤੇ 2008 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ 2.6 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
*
ਸੁਦੀਪਤਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ

**ਸੁਦੀਪਤਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sudipta Sengupta**) ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਲਕੱਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ (ਅਦਿਤੀ ਪੰਤ ਦੇ ਨਾਲ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ* ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੀਅਰ-ਸਮੀਖਿਆ ਜਰਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿਖਰ ਏਜੰਸੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਵਰੂਪ ਭਟਨਾਗਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਧਰਤੀ, ਵਾਯੂਮੰਡਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 

## ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਰੰਜਨ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੈਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਰਗਾ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।"

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੇਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੁਆਰਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਭਟਨਾਗਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਨੇ ਲੇਡੀ ਸਟੱਡੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਵਰਗੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਨਰਲ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ 'ਵਿਮੈਨ ਇਨ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ' ਨਾਮਕ ਫੋਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੇਨਗੁਪਤਾ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਮਾਨ ਬੁਲਾਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਐਲੀਨੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: "ਭਵਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵੀਰਾਗਸੇ

**ਵੀਰਗਾਸੇ** / **ਗੁਗਲਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਇੱਕ ਨਾਚ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ' ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਨਾਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਮਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਤੀਬਰ ਊਰਜਾ-ਸੈਪਿੰਗ ਡਾਂਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਵੀਰਗਾਸੇ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦਸਰਾ ਜਲੂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਰਸ਼ੈਵ ਲਿੰਗਾਇਤ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੀਰਗਾਸੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪੁਰਵੰਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਗਲਾ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀਰਗਮਾ (28 ਮੁੱਖ ਸ਼ੈਵ ਅਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ) ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀਰਗਾਸੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਛੇ ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਵ/ਲਿੰਗ/ਸਕੰਦ/ਅਗਨੀ/ਮਤਸਯ/ਕੁਰਮ - ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੰਨੜ ਵੀਰਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣ ਜਿਵੇਂ ਗਿਰਿਜਾ ਕਲਿਆਣ/ਪ੍ਰਭੁਲਿੰਗਲੀਲੇ/ਬਸਾਵ ਪੁਰਾਣ/ਚੇਨਬਾਸਵੇਸ਼ਵਰ ਚਰਿਤ...ਆਦਿ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀ ਦਕਸ਼-ਯੱਗ ਦੀ ਹੈ।
ਪੇਸ਼ਵਾਈ ਜਲੂਸ

**ਪੇਸ਼ਵਾਈ ਜਲੂਸ** ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਨਾਗਾ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਜਲੂਸ ਹੈ। ਪੇਸ਼ਵਾਈ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ 'ਤੇ ਅਖਾੜੇ ਜਾਂ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜਲੂਸ ਦੀ ਧੂਮ-ਧਾਮ ਅਤੇ ਰਸਮ। ਜਲੂਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਧੂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਐਕਰੋਬੈਟਿਕ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

*ਪੇਸ਼ਵਾਈ* ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ; ਮਰਾਠਾ ਮੁਖੀ (ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਵਾ ) ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਕੰਮ।
thumb| ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾ ਸਾਧੂ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ
* ਪੇਸ਼ਵਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ

**ਐੱਸਐਂਡਪੀ  ਗਲੋਬਲ ਇੰਕ.** (ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 **ਮੈਕਗ੍ਰਾ ਹਿੱਲ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ, ਇੰਕ.** ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਤੇ 2013 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ **ਮੈਕਗ੍ਰਾ-ਹਿੱਲ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਇੰਕ.**) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਮੈਨਹਟਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹਨ। ਇਹ ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਰੇਟਿੰਗਸ, ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਮੋਬਿਲਿਟੀ, ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਹੱਲ, ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਸਸਟੇਨੇਬਲ1, ਅਤੇ ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਇਨਸਾਈਟਸ, CRISIL ਦੀ ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਐੱਸਐਂਡਪੀ  ਡਾਓ ਜੋਂਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। "ਐੱਸਐਂਡਪੀ" "ਸਟੈਂਡਰਡ ਐਂਡ ਪੂਅਰਜ਼" ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
ਪੋਂਗਾਲਾ

thumb| ਪੋਂਗਾਲਾ ਸਮੂਹ ਪੜਾਅ

***ਪੋਂਗਾਲਾ*** ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। 'ਪੋਂਗਾਲਾ' ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਉਬਾਲਣਾ' ਅਤੇ ਇਹ ਚਾਵਲ, ਮਿੱਠੇ ਭੂਰੇ ਗੁੜ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੀਆਂ ਛਾਲਿਆਂ, ਗਿਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੌਗੀ ਦੇ ਬਣੇ ਦਲੀਆ ਦੀ ਰਸਮੀ ਭੇਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਮਿਲ ਲੋਕ ਪੋਂਗਲ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪੋਂਗਾਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਐਪੀਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸਬੂਤ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ *ਪੁਥੀਏਦੁ* ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। *ਪੁਥੀਏਡੂ* ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਢੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅਤੁਕਲ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਿਰ 
ਪੋਂਗਾਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਟੂਕਲ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ, ਕੇਰਲ ਦੇ ਅਟੂਕਲ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 3.5 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਟੂਕਲ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਤੁਕਲ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪੋਂਗਾਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਗਿਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੋਂਗਾਲਾ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨ ਲਈ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਮੂਡੀਜ਼ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੇਵਾ

**ਮੂਡੀਜ਼ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੇਵਾ** ਜਾਂ **ਮੂਡੀਜ਼ ਇਨਵੈਸਟਰਸ ਸਰਵਿਸ**, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ **ਮੂਡੀਜ਼** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੂਡੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਬੌਂਡ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵਪਾਰ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਡੀਜ਼ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੇਵਾ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਬੌਂਡਾਂ 'ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਤੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੂਡੀਜ਼, ਸਟੈਂਡਰਡ ਐਂਡ ਪੂਅਰਜ਼ ਅਤੇ ਫਿਚ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 2021 ਦੀ ਫਾਰਚੂਨ 500 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਰੇਟਿੰਗ ਸਕੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਡਿਫਾਲਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ। ਮੂਡੀਜ਼ ਇਨਵੈਸਟਰਸ ਸਰਵਿਸ ਕਈ ਬੌਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ, ਮਿਉਂਸਪਲ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬੌਂਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨੀ ਮਾਰਕੀਟ ਫੰਡ ਅਤੇ ਫਿਕਸਡ-ਇਨਕਮ ਫੰਡ; ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬੈਂਕ ਵਿੱਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ; ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਸੰਪੱਤੀ ਕਲਾਸਾਂ। ਮੂਡੀਜ਼ ਇਨਵੈਸਟਰਸ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਨੂੰ Aaa ਤੋਂ C ਤੱਕ ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Aaa ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ C ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੁਆਲਿਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮੂਡੀਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਜੌਹਨ ਮੂਡੀ ਦੁਆਰਾ 1909 ਵਿੱਚ ਸਟਾਕਾਂ ਅਤੇ ਬੌਂਡਾਂ ਅਤੇ ਬੌਂਡ ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1975 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਯੂਐਸ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਾ ਰੇਟਿੰਗ ਸੰਗਠਨ (NRSRO) ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਨ ਐਂਡ ਬ੍ਰੈਡਸਟ੍ਰੀਟ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੂਡੀਜ਼ ਇਨਵੈਸਟਰਸ ਸਰਵਿਸ 2000 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ। ਮੂਡੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Moody's
ਪ੍ਰਾਣਹਿਤਾ ਪੁਸ਼ਕਰਾਲੂ

**ਪ੍ਰਾਣਹਿਤਾ ਪੁਸ਼ਕਰਾਲੂ** ਪ੍ਰਾਣਹਿਤਾ ਨਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੀਨ ਰਾਸ਼ੀ ( *ਮੀਨਾ* ਰਾਸੀ) ਵਿੱਚ ਜੁਪੀਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ 12 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਪੁਸ਼ਕਰਮ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਗੋਦਾਵਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰਾਲੂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਕਰੁਪੁ ਸਾਮੀ

**ਕਰੁੱਪੂ ਸਾਮੀ** ( ਤਮਿਲ : கருப்பசாமி, IAST : ਗਰੁੱਪਾ ਸਾਮੀ)    ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਤਰੀ ਤਾਮਿਲ ਨਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ  ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਅਯਾਨਾਰ ਦੇ 21 ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਕਵਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।  ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੈਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਅਸਥਾਨ 
ਕਰੁੱਪੂ ਸਾਮੀ ਮੰਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਹੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮੰਦਰਾਂ/ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗੋਪੁਰਮ ਨਹੀਂ ਹਨ ,ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਦਾਤਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਹਨ। ਕਰੁੱਪੂ ਸਾਮੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ 7 ਕੰਨੀਮਾਰ ਦੇਵੀ/ਸਪਤ ਕੰਨਿਆਰ (7 ਕੁਆਰੀਆਂ) ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ, ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤਾ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦੇਵਤੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਦੇਵਤੇ
ਡੇਕਨੀ

**Deknni** ( **dekni**, **dekṇi**, **dekhṇi** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਰਧ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗੋਆ ਨ੍ਰਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਕੋਂਕਣੀ ਵਿੱਚ ਡੇਕਣੀ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
1869 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ  ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ *ਕੁਕਸਤੋਬਾ* ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਾਰਸ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦਾ ਆਤੰਕ"    ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ। ਕੁਸਤੋਬਾ ਰਾਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਲੇਕਰ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜਨਮ, ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਰਾਹ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਢੰਗ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਗੋਆ ਲਈ ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡੇਕਨੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ *ਹੈਨਵ ਸਾਈਬਾ ਪੋਲਟੋਡੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ* ਕਾਰਲੋਸ ਯੂਜੇਨੀਓ ਫਰੇਰਾ (1860-1932) ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ 1895 ਵਿੱਚ ਵੇਟਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੋਆ ਵਿੱਚ 1926 ਵਿੱਚ ਟਿਪੋਗ੍ਰਾਫੀਆ ਰੇਂਜਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਬੌਬੀ ਵਿੱਚ *ਨਾ ਮੰਗੂਨ ਸੋਨਾ ਚੰਡੀ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ  ਸੀ।  ਇਸ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਹਾਣੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ ਉਹ ਦੋ ਮੰਦਰ ਡਾਂਸਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਦਾਮੂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਸਨ। ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ, "ਨਹੀਂ! ਦਰਿਆ ਮੋਟਾ ਹੈ!" ਡਾਂਸਰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਪੱਕਾ ਹੈ।  ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ "ਨਹੀਂ! "ਇਸ ਲਈ ਡਾਂਸਰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਲੇ ਲਈ ਨੱਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
*
ਸੁਹਾਨੀ ਪਿਟੀ

**ਸੁਹਾਨੀ ਪਿਟੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suhani Pittie;** ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1981) ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਲੇਬਲ, ਸੁਹਾਨੀ ਪਿਟੀ ਲੇਬਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕਾਉਂਸਿਲ ਨੇ ਪਿਟੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਖੋਜੀ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਕਲਕੱਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਸੁਹਾਨੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਾਰਲਸਬੈਡ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੇਮੋਲੋਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ। 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸੁਹਾਨੀ ਨੇ ਹੀਰੇ ਅਤੇ ਰੰਗਦਾਰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਗਰੇਡਿੰਗ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਤਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ *ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ SinGem ਅਵਾਰਡ* ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 2012: ਫਿੱਕੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ *ਯੰਗ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਰਜ਼* ਅਵਾਰਡ
* 2012: ਔਡੀ ਅਤੇ ਰਿਟਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ *ਔਡੀ ਰਿਟਜ਼ ਆਈਕਨ* ਅਵਾਰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਾਈਟ
* ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ
* ਟਵਿੱਟਰ ਪੰਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ

ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਰੋਮਨਾਈਜ਼ਡ: ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ), ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਾ ਉਤਨਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: देवतान एकादशी, ਰੋਮਨਾਈਜ਼ਡ: ਦੇਵਾ ਉਤ੍ਤਨਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 11ਵਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦਿਨ ਹੈ (ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ) ਕਾਰਤਿਕਾ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ. ਇਹ ਚਤੁਰਮਾਸਯ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਆਣੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਜਾਗਦੇ ਹਨ।

ਚਤੁਰਮਾਸਿਆ ਦਾ ਅੰਤ, ਜਦੋਂ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਤਿਕਾ ਪੂਰਨਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਦੇਵ ਦੀਪਾਵਲੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੀਪਾਵਲੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਨਾਮਕਰਨ 
ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ (ਜਾਗਰਣ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ), ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਜਾਗਣਾ), ਹਰੀ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ, ਦੇਵਾ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਉਤਨਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਥਾਨ।

ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ *ਥੁਲੋ ਏਕਾਦਸ਼ੀ* (" *ਇਕਾਦਸ਼ੀ* ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ") ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜਸ਼ਨ 
ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦਾ ਰਸਮੀ ਵਿਆਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸ਼ਾਲੀਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਚੌਵੀ ਕ੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਰੂ ਪੇਸਟ (ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ) ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਪੇਸਟ ਦੁਆਰਾ ਫਰਸ਼ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗੰਨੇ, ਚੌਲ, ਸੁੱਕੀਆਂ ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਰਸਮੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਵਿਵਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

#### ਪੁਸ਼ਕਰ 
right|thumb|250x250px|ਪੁਸਕਰ ਮੇਲਾ, 2006
ਪੁਸ਼ਕਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲਾ ਜਾਂ *ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲਾ* ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ (ਕਾਰਤਿਕਾ ਪੂਰਨਿਮਾ) ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੰਦਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੇਲੇ ਦੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਧੂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੱਕ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਲੇ ਲਈ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200,000 ਲੋਕ ਅਤੇ 25,000 ਊਠ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਊਠ ਮੇਲਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਅੰਦਲੀਬ ਅੱਬਾਸ

**ਅੰਦਲੀਬ ਅੱਬਾਸ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨੇਟ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ (ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ.) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 46 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਸੀਟ ਨੁਜ਼ਹਤ ਸਦੀਕ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

27 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਸੰਘੀ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅੰਦਲੀਬ ਦਾ ਪਤੀ ਨਾਸਿਰ ਅੱਬਾਸ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਫਸਟ-ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਅਤੇ ਹਾਫਿਜ਼ਾਬਾਦ ਲਈ ਇੱਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਜ਼ੈਨਬ ਅੱਬਾਸ, ਜੋ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਖੇਡ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੁਖਸਾਨਾ ਨਵੀਦ

**ਰੁਖਸਾਨਾ ਨਵੀਦ** () ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

27 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਸੰਘੀ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

### ਅਸਤੀਫ਼ਾ 
ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਾਸਨ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਤੀਫ਼ਾਦੇ ਦਿੱਤਾ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਨੀਆ ਨਾਜ਼

**ਸਾਨੀਆ ਨਾਜ਼** ( ; ਜਨਮ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਨਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਨਾਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੀਰ ਅਯੂਬ ਖਾਨ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਾਚੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਨਾਜ਼ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ PS-109 ਕਰਾਚੀ-XXI ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਹਾਸੀ ਧਾਮੀ

**ਸੁਹਾਸੀ ਗੋਰਾੜੀਆ ਧਾਮੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suhasi Goradia Dhami**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ "ਯਹਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਘਰ ਖੇਲੀ" ਵਿੱਚ ਆਭਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਅਤੇ 'ਆਪ ਕੇ ਆ ਜਾਨੇ ਸੇ' ਵਿੱਚ ਵੇਦਿਕਾ ਮਾਥੁਰ ਅਤੇ ਵੇਦਿਕਾ ਪ੍ਰਤਾਬ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਕੇ ਦੇ 'ਆਸਮਾਨ ਕੇ' ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਧਾਮੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
thumb| 2012 ਵਿੱਚ *ਨੱਚ ਬਲੀਏ 5* ਦੇ ਸੈੱਟ ਉੱਤੇ ਸੁਹਾਸੀ
ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੇ. ਸਟ੍ਰੀਟ ਪਾਲੀ ਹਿੱਲ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੂੰ ਖੰਡੇਲਵਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਤ ਹੋਣ ਕੋ ਹੈ, ਪੂਰਵ ਯਾ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਹੋਮ ਸਵੀਟ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਸੀਰੀਅਲਾਂ '''ਏਕ ਚਾਭੀ ਹੈ ਪੜੋਸ ਮੇਂ'* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਉਰਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ *ਅੰਤ੍ਰਿਕਸ਼-ਏਕ ਅਮਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ* ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ *ਯਹਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਘਰ ਖੇਡੀ* ਵਿੱਚ ਆਭਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜੈਸ਼ੀਲ ਧਾਮੀ ਦੇ ਨਾਲ *ਨੱਚ ਬਲੀਏ 5'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਨਰ ਅੱਪ ਰਹੀ। ਟੀਵੀ ਤੋਂ 3 ਸਾਲ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2017 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ੋਅ 'ਆਪ ਕੇ ਆ ਜਾਣ ਸੇ' ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਕਰਨ ਜੋਤਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੇਦਿਕਾ ਮਾਥੁਰ ਅਤੇ ਵੇਦਿਕਾ ਪ੍ਰਤਾਬ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੀਆ ਅਲਬੇਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਜੈਸ਼ੀਲ ਧਾਮੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਕਬੀਰ ਧਾਮੀ (ਜਨਮ. 2015)। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਧਾਮੀ ਉਸਦੀ ਭਾਬੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਨਜ਼ੀਰ

**ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਨਜ਼ੀਰ** ( ; ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ 1965) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2002 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ 1965 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਉਸਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਮੀਨਾ ਨੂਰ

**ਸਮੀਨਾ ਨੂਰ** (; ਜਨਮ 13 ਜੁਲਾਈ 1986) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਨੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਜੁਲਾਈ 1986 ਨੂੰ ਓਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ 
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ PP-185 (ਓਕਾਰਾ-1) ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 26,900 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮਲਿਕ ਮੁਹੰਮਦ ਅਕਰਮ ਭੱਟੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਜਾ ਕਾਰਤਿਕਾ

**ਸੁਜਾ ਕਾਰਤਿਕਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suja Karthika**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੋਚੀਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੀ ਸ਼ੌ ਕੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਂਡ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕਾਰਤਿਕਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ 2002, ਰਾਜਸੇਨਨ ਫਿਲਮ *ਮਲਿਆਲੀ ਮਾਮਨੁ ਵਨੱਕਮ* ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ *ਪਦਮ ਓਨੂ: ਓਰੂ ਵਿਲਾਪਮ* (2003), *ਰਨਵੇਅ* (2004), *ਨੇਰਰਿਅਨ ਸੀਬੀਆਈ* (2005), *ਅਚਨੁਰੰਗਥਾ ਵੀਡੂ* (2006), ਅਤੇ *ਨਾਦੀਆ ਕੋਲਾਪੇਟਾ ਰਾਠਰੀ* (2007) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਝ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ 'ਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਐਮਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਬੀਏ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ SCMS, ਅਲੁਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਪੁਥੁਪਾਡੀ, ਕੋਥਾਮੰਗਲਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁੰਦਰੇਸ਼ਨ ਉਸੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਜਾ ਕਾਰਤਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸੁੰਦਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਯਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 31 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਸਥਿਤ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਰਿਤਵਿਕ 7 ਫਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ 
* 2001- ਸਵਾਰਾਰਾਗਮ (ਏਸ਼ਿਆਨੇਟ)
* 2005- ਨੋਕਕੇਥਾ ਦੂਰਥ (ਏਸ਼ਿਆਨੇਟ)
* 2005- ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ
* 2006- ਨੀਲੱਕੁਰਿੰਜੀ ਵੀੰਦਮ ਪੁੱਕਨੂ (ਸੂਰਿਆ ਟੀਵੀ)
* 2007- ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਟੀਵੀ ਲਈ ਟੈਲੀਫਿਲਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਰਲੀ ਗੋਪੀ, ਵੀ.ਕੇ. ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਨ, ਮਹੇਸ਼ ਆਦਿ ਦੇ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਨ।
* 2020- ਸ਼੍ਰੀ ਅਯੱਪਾ ਪੁੰਨਿਆ ਦਰਸ਼ਨਮ (ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ)

## ਹੋਰ ਕੰਮ 
* ਓਨਾਚਿਥਰੰਗਲ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ
* ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਮਧੁਰਮ
* ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ
* ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ ਸਵੀਟ ਡ੍ਰੀਮਜ਼
* ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ
* ਭਾਗੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸਮਾਰਟ ਸ਼ੋਅ
* ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਫਾਸਟ ਟ੍ਰੈਕ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਾਹੀਆ ਨੂਨ

**ਤਾਹੀਆ ਨੂਨ** ( ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਈ 1973 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਆਨਰਜ਼) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਡਬਲਿਨ ਤੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ PML-N ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਗਾਂਗੁਲੀ

**ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਗਾਂਗੁਲੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Suhasini Ganguly;** 3 ਫਰਵਰੀ 1909 – 23 ਮਾਰਚ 1965) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਫਰਵਰੀ 1909 ਨੂੰ ਖੁਲਨਾ, ਬੰਗਾਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਬਿਨਾਸ਼ਚੰਦਰ ਗਾਂਗੁਲੀ ਅਤੇ ਸਰਲਾ ਸੁੰਦਰਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਿਕਰਮਪੁਰ, ਢਾਕਾ, ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਈਡਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ 1924 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗੂੰਗੇ ਅਤੇ ਬੋਲ਼ੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੀ ਗਈ।

## ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤ 
ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਲਿਆਣੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਗਾਂਤਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ *ਛਤਰੀ ਸੰਘ* ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਕਲਿਆਣੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ, ਗਾਂਗੁਲੀ, ਛੱਤਰੀ ਸੰਘ ਦੀ ਤਰਫੋਂ, ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਨੰਦੀ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਤੈਰਾਕੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਉਹ 1929 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਰਸ਼ਿਕ ਦਾਸ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਚੰਦਨਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਖੇਤਰ ਸੀ।

### ਚਟਗਾਂਵ ਅਸਲਾਖਾਨਾ ਛਾਪਾ 
18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1930 ਨੂੰ ਚਟਗਾਂਵ ਸ਼ਸਤਰਖਾਨੇ ਦੇ ਛਾਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਛੱਤੀ ਸੰਘ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਸ਼ਧਰ ਆਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਮਈ 1930 ਵਿਚ ਅਨੰਤ ਸਿੰਘ, ਲੋਕਨਾਥ ਬੱਲ, ਆਨੰਦ ਗੁਪਤਾ, ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਮੱਖਣ) ਅਤੇ ਚੰਦਨਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ। 1 ਸਤੰਬਰ 1930 ਨੂੰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਝੜਪ ਹੋਈ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼ਾਲ ਉਰਫ਼ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼ਾਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸਣੇ ਹੋਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

### ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਉਹ ਬੀਨਾ ਦਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1932 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸਟੈਨਲੀ ਜੈਕਸਨ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬੰਗਾਲ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਲਾਅ ਅਮੈਂਡਮੈਂਟ (BCLA) ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ 1932 ਤੋਂ 1938 ਤੱਕ ਹਿਜਲੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1942 ਅਤੇ 1945 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੇਮੰਤ ਤਰਫਦਾਰ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ 1948 ਅਤੇ 1949 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ 1948 ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਗਾਂਗੁਲੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ। 1965 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਪੀਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਟੈਟਨਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 23 ਮਾਰਚ 1965 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909
ਕੰਵਲ ਨੌਮਾਨ

**ਕੰਵਲ ਨੌਮਨ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਤੋਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1964 ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ, ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

## ਮੌਤ ਦਾ ਧੋਖਾ 
1 ਫਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ, ਨੌਮਾਨ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨੌਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਨ ਹੈਮਰੇਜ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ, ਉਹ 65 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਸੀਆ ਨਾਸਿਰ

**ਆਸੀਆ ਨਾਸਿਰ** ( ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2002 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੁਲਾਈ 1971 ਨੂੰ ਕਵੇਟਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ, ਕਵੇਟਾ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੋਟਰੇ ਡੈਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਅਮਾਲ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਇਸਲਾਮ (ਐਫ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ, ਆਸੀਆ ਨੇ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੇਵਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਜਾਤਾ ਨਾਹਰ

**ਸੁਜਾਤਾ ਨਾਹਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sujata Nahar**; 12 ਦਸੰਬਰ 1925 – 4 ਮਈ 2007) ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਕਵੀ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਕੋਲ ਬਿਤਾਏ ਸਨ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਰਥ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਵੱਲ ਮੁੜੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਜਾਤਾ ਵੀ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1935 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਿਊਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਚੇਲਾ ਪਵਿੱਤਰਾ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 1954 ਵਿੱਚ ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ *ਏਜੰਡਾ ਬਣ ਗਿਆ।* 1965 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਸੁਜਾਤਾ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸੁਜਾਤਾ ਨੇ ਦ ਮਦਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ, *ਮਦਰਜ਼ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲਜ਼* ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ 8-ਖੰਡਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ। ਹੁਣ ਤਕ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਖੰਡ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਫਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
* ਨਾਹਰ, ਸੁਜਾਤਾ (1985-2002) *ਮਾਂ ਦੇ ਇਤਹਾਸ* । - ਪੈਰਿਸ: ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਡੀ ਰੀਚਰਸ ਈਵੋਲਿਊਟਿਵਜ਼, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਅਦਿਤੀ, ਮੈਸੂਰ। - ਬੀ.ਕੇ. 1. ਮੀਰਾ—ਬੀ.ਕੇ. 2. ਮੀਰਾ ਕਲਾਕਾਰ-ਬੀ.ਕੇ. 3. ਮੀਰਾ ਜਾਦੂਗਰ ਬੀ.ਕੇ. 4. ਮੀਰਾ - ਸ੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ - ਬੀ.ਕੇ. 5. ਮੀਰਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ-ਬੀਕੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। 6. ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ (6 ਵਾਲੀਅਮ ਸੈੱਟ)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸੁਜਾਤਾ - ਜੀਵਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲਿਪੀਆਂ

thumb|300x300px|ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਅੱਖਰ

thumb|300x300px|ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਾਈਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸਮੇਤ)

ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀਆਂ 22 ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਬੁਗਿਦਾਸ (ਸੂਡੋ-ਅੱਖਰ), ਵਰਣਮਾਲਾ ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਬਜਦ (ਅਰਬੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਿਖਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
ਫਿਚ ਰੇਟਿੰਗਸ

**ਫਿਚ ਰੇਟਿੰਗਜ਼ ਇੰਕ.** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਹੈ ਅਤੇ "ਬਿਗ ਤਿੰਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀਆਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਦੋ ਮੂਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਐਂਡ ਪੂਅਰਜ਼ ਹਨ। ਇਹ 1975.551 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮਨੋਨੀਤ ਤਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਾ ਰੇਟਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (NRSRO) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Fitch Ratings
* Fitch Solutions
* Fitch Learning
* U.S. Credit: Fitch Ratings
ਸੂਰੀਆ ਨਸੀਮ

**ਸੂਰੀਆ ਨਸੀਮ** ( ; ਜਨਮ 10 ਨਵੰਬਰ 1967) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਫਰਵਰੀ 2007 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2007 ਤੱਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 10 ਨਵੰਬਰ 1967 ਨੂੰ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਮੁਰੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀਅਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਜਾਤਾ ਤਿਵਾੜੀ

**ਸੁਜਾਤਾ ਤਿਵਾੜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sujata Tewari;** 1938-2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਟਿਸਟ ਸੀ, ਜੋ ਅਰਨੈਸਟ ਨੋਬਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਖਪਤ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਤਿਵਾੜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਗਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, 1955 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1957 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ. 1996 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਸੰਸਥਾਨ ਤੋਂ Psy.D. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਖੋਜ 
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਵੈਟਰਨਜ਼ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿਵਾੜੀ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਰਵਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮਿਲੀ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ 'ਤੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਭਰੂਣ ਅਲਕੋਹਲ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਅਲਕੋਹਲਵਾਦ, ਅਤੇ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਲੂਈਸ ਏ. ਗੌਟਸਚਲਕ ਨਾਲ UC ਇਰਵਿਨ ਵਿਖੇ ਅਲਕੋਹਲ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਫਹਮੀਦਾ ਮਿਰਜ਼ਾ

**ਫਹਮੀਦਾ ਮਿਰਜ਼ਾ** ( ; ਜਨਮ 20 ਦਸੰਬਰ 1956) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 20 ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੱਕ ਅੰਤਰ ਸੂਬਾਈ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਰਚ 2008 ਤੋਂ ਜੂਨ 2013 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ 18ਵੀਂ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਪੀਕਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ 1997 ਤੋਂ 1999, 2002 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਉਹ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਦਸੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਕਾਜ਼ੀ ਅਬਦੁਲ ਮਜੀਦ ਆਬਿਦ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੰਧ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿਆਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।  ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਜਮਸ਼ੋਰੋ ਦੇ ਲਿਆਕਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਕੀਤੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ।

ਉਹ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-225 (ਬਾਦੀਨ-2) ਤੋਂ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ NA-225 (ਬਦੀਨ-ਕਮ-ਟੰਡੋ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ-2) ਤੋਂ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮਾਰਚ 2008 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ 18ਵੀਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸਪੀਕਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 249 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਰਾਰ ਤਰੀਨ ਨੂੰ 70 ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ।

ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ (ਬਦੀਨ-ਕਮ-ਟੰਡੋ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ-2) ਤੋਂ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 110,738 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਫ) (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਫ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬੀਬੀ ਯਾਸਮੀਨ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੀਪੀਪੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਕਿ "ਪੀਪੀਪੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਵਿਗੜ ਗਏ ਅਤੇ ਬਦੀਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ"। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਬਦੀਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਅਲਾਇੰਸ (GDA) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।

ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕਰਜ਼ਾ ਡਿਫਾਲਟਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੋੜੇ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਈਟ ਆਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਖੇਤਰ NA-230 (ਬਾਦੀਨ-2) ਤੋਂ GDA ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

18 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਫੈਡਰਲ ਕੈਬਨਿਟ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਸੂਬਾਈ ਤਾਲਮੇਲ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 20 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਸੰਘੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਸੂਬਾਈ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956