open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਆਵੀਲਾ, ਸਪੇਨ

**ਆਵੀਲਾ** ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਇ ਕਾਸਤੀਲ ਅਤੇ ਲੇਓਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਵੀਲਾ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

## ਤਾਪਮਾਨ
ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 19.7&nbsp;°C ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Ávila. Murallas 1.JPG
File:Puerta del palacio del rey niño.jpg
File:Restos romanos avila.jpg
File:Puerta de san vicente noche.jpg
File:File-Ávila. Basílica de los Santos Hermanos Martires, Vicente, Sabina y Cristeta.6.jpg
File:File-Ávila. Basílica de los Santos Hermanos Martires, Vicente, Sabina y Cristeta.8.JPG
File:ÁvilaIgSvicente2 24.8.2002.jpg
File:Cuatro postes avila.jpg
File:Avila nevada.JPG
File:P7181038.JPG
File:Plaza mayor avila.jpg
File:Ávila. Real Monasterio de Santo Tomás. 6.JPG
File:Capilla de Mosén Rubí. Sepulcro de los Fundadores.JPG
File:Avila panoramica nocturna.png

## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ 
* Avila's Town Hall
* Avila's Tourist Guide
* Convent of St. Teresa, Ávila
* Ávila in the official website for Tourism in Spain  (in English)
* Photos of Ávila
* Satellite picture by Google Maps
* Hazlitt, Classical Gazetteer "Abila" 
* Citizens' association for the defence of heritage of Ávila - Photos of Ávila 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸੇਂਟ ਜੇਮਜ਼ ਦਾ ਰਾਹ

**ਸੇਂਟ ਜੇਮਸ ਦਾ ਮਾਰਗ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ Way of St. James, St. James's Way, St. James's Path, St. James's Trail, Route of Santiago de Compostela, ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ Camino de Santiago), ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਮਾਰਗ ਸੀ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਜਾਂ ਮਾਰਗ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਅਤੇ ਜੇਰੂਸੇਲਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਮਹਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ *ਸੇਂਟ ਜੇਮਸ*,ਜੋ ਜਵੇਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਹਨਾ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਜੇਰੂਸੇਲਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕਿ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਜਿਸ ਥਾਂ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪਾਉਲੋ ਕੋਇਲੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿਤਾਬ *ਦ ਪਿਲਗ੍ਰਿਮੇਜ਼* ਲਿਖੀ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 1987 ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ
]]

ਸੇਂਟ ਜੇਮਸ ਦਾ ਮਾਰਗ ਇਸਾਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਮਾਰਗ ਹੈ।

## ਯਾਤਰਾ 
## ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ
* ਵਾਲਟਰ ਸਤਾਰਕੀ, *The Road to Santiago* (1957) John Murray, reprinted 2003.
* James Michener, *Iberia* (1968); contains one chapter about the Camino de Santiago
* ਪਾਉਲੋ ਕੋਇਲੋ, *The Pilgrimage* (1987)
* Anne Carson, *Kinds of Water* first published in 1987. A prose poem that traces the narrator's journey, focusing on the philosophical questions it raises, especially with regards to the nature and desire of the pilgrim. The piece can be found in the 1995 anthology of Carson's essays *Plainwater*.
* Jack Hitt, *Off the Road: A Modern-Day Walk Down the Pilgrim’s Route into Spain* (1994)
* David Lodge, *Therapy* (1995)
* Cees Nooteboom, *Roads to Santiago* (English edition 1996)
* Kevin A. Codd, ''To the Field of Stars: A Pilgrim's Journey to Santiago de Compostela* (2008)
* Sonia Choquette, *Walking Home* (2014)
* Shirley Maclaine, *Camino: Journey of the Spirit''
*Sherry Boas, "Billowtail" (2014)
*Hape Kerkeling, "I'm Off Then: Losing and Finding Myself on the Camino de Santiago" (2009)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Camino de Santiago Community dedicated to help pilgrims plan their trip
* Comeon.ws , detailed and accurate information about The Caminos and Albergues (GPS tracks, POIs, maps)
* Virtual Visit  Cathedral Santiago de Compostela
* Camino de Santiago Backpacking Journals Follow hikers as they walk the Way of Saint James
*The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Way of St. James (p.&nbsp;175-183)
* Free Guide for Hikers on the Way of St. James
* Walk the Camino de Santiago de Compostela  First hand pilgrim advice for various European St. James pilgrimage walking routes
* App Mi Camino for Android SmartPhones
* Free Android app and maps for navigation to Camino de Santiago  for Android SmartPhones

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ

**ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਿੰਡ ਸੀ, ਪਰ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪਿੰਡ ਛੱਡਕੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਚਲੇ ਗਏ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਮਿੰਗੋਰਾ

**ਮਿੰਗੋਰਾ** ( ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ ਖੈਬਰ-ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਸਵਾਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ) ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਰਾਇਪੁਰ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਬਲਾਕ-1)

**ਰਾਇਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਰਕੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ

**ਬਰਕੀ** (ਉਰਦੂ: بركى), ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੇਗੋਵੀਆ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਸੇਗੋਵੀਆ ਦਾ ਕਿਲਾ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ Alcázar de Segovia, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ Alcázar of Segovia (literally, Segovia Castle)) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸੇਗੋਵੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ। ਦੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਤੇ ਇੱਕ ਪੱਥਰੀਲੀ ਚਟਾਨ 'ਤੇ ਇਹ ਕਿਲਾ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਆਰਦਨਾਮਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਜਹਾਜ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਰਗਾ ਇਹ ਕਿਲਾ ਪੂਰੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ *ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ *, ਅਤੇ ਜੇਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਅਕਾਦਮੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲਾ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਸਿਨਡਰੇਲਾ ਕਿਲੇ (Cinderella Castle) ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਸੇਗੋਵੀਆ ਦਾ ਕਿਲਾ ਸਪੇਨ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕਿਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਰਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕਿਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੇ ਹਵਾਲੇ 1120 ਈਪੂ. ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਮਿਲੇ ਜਦੋਂ 32 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸੇਗੋਵੀਆ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸਾਈਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਇਆ। ਇਹ ਜਿੱਤ ਕਾਸਲ ਅਤੇ ਲੇਓਨ ਦੇ ਅਲਫੋਨਸੋ VI ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਾਤਤਵ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਕਿਲੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੀ ਗਈ। 1862 ਵਿੱਚ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਣ ਕਾਰਣ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Castillos de España (Alcazar de Segovia) 
* Alcázar de Segovia Information and Photos.
* Entry in Great Buildings website - Alcázar of Segovia.
* Alcázar of Segovia photos and history 
## ਅੱਗੇ ਪੜੋ
*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਡਾ: ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ

**ਡਾ: ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ** ਉਘੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਪੈਤਰੀਮੋਨੀਓ ਇਸਤੋਰਿਕਾ ਇਸਪਾਨੇਓਲ

**ਪੈਤਰੀਮੋਨੀਓ ਇਸਤੋਰਿਕਾ ਇਸਪਾਨੇਓਲ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ: Patrimonio histórico español) ਸਪੇਨ ਦੇ ਕੌਮੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਥਾਂਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਵਿਭਾਗ *ਸਬਡਰੈਕਸਨ ਜਨਰਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਤੇਕਸਿਓ ਦੇਲ ਪੈਤਰੀਮੋਨੀਓ ਇਸਤੋਰਿਕਾ* (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ:Subdirección General de Protección del Patrimonio Histórico),ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇਹਨਾਂ ਕੌਮੀ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਬਦ *ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ* ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਲ ਵਸਤੂਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਕ ਜਾਂ ਬਾਗ ਆਦਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਸੂਚੀ ਧਾਰਕ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਪਲਾਥਾ ਦੇ ਤੋਰੋਸ ਦੇ ਐੱਲ ਬੀਬੀਓ

**ਪਲਾਜਾ ਦੇ ਤੋਰੋਸ ਦੇ ਏਲ ਬੀਬੀਓ** ਸਾਨ੍ਹ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘੋਲ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਅਖਾੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਜੋਨ ਅਸਤੁਰੀਆ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਏਲ ਬੀਬੀਓ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 12 ਅਗਸਤ 1888 ਨੂੰ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੂਇਜ ਮੂਜਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਰਫੇਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਹ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ'। 20 ਮਾਰਚ 1992 ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਨ੍ਹ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘੋਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

Image:Plaza de toros del Bibio en Gijón-Asturias.jpg|General view of El Bibio

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Profile at Mundotoro
*Profile at Tauroweb

## ਹਵਾਲੇ
ਬੈੱਲਬੇਰ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਬੇਲਵੇਰ ਮਹਲ** (ਕਾਤਾਲਾਨ ਭਾਸ਼ਾ: Castell de Bellver) ਇੱਕ ਮਹਲ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਪਾਲਮਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਪਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲਾ ਮਜੋਰਿਕਾ ਬੈਲਰਿਕ ਦੀਪਸਮੂਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲਾ ਮੇਜੋਰਿਕਾ ਦੇ ਜੇਮਸ ਦੂਜੇ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। 18ਵੀ ਅਤੇ 20 ਵੀ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੈਨਿਕ ਜੇਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲਾ ਪੂਰੇ ਦੀਪਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਜਾਇਬਘਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕਿਲੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ
ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਟਾਵਰਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਆਮ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਦੇ ਗੋਲੀਦਾਰ ਟਾਵਰ ਉਪਰੀ ਪਛਮੀ ਤਟ ਤੇ ਹੇਰਿਡੋ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸਦੇ ਵੀ ਟਾਵਰ ਗੋਲੀਦਾਰ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟਾਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਟਾਵਰ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਟਾਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਟਾਵਰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਟਾਵਰ ਪੁੱਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਆਰਕੀਟੇਕਟ ਪੇਰੇ ਸੇਲਵਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੇਰੇ ਸਲੇਵ ਨੇ ਅਲਮੁਦਾਨਾ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾਸ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਕੰਮ ਉਸਦੇ ਸੈਕੜੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 1300 ਤੋਂ 1311 ਈਪੂ. ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੇਮਸ ਦੂਜੇ ਲਈ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਉਸੇ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਪਥਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਰੱਖਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਕਿਲਾ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਲੋਰਿਕਾ ਦੇ ਰਾਜਿਆ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੱਧ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1343 ਵਿੱਚ ਅਰਗੋਨ ਦੇ ਪੀਟਰ ਚੋਥੇ ਦੇ ਅਰਗੋਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਵੇਲੇ ਦੂਜਾ 1391 ਵਿੱਚ ਸਾਮੀ ਕਿਸਾਨ ਬਗ਼ਾਵਤ ਰੋਕਣ ਲਈ। ਓਹ ਕਿਲਾ ਸਿਰਫ 1521 ਵਿੱਚ ਮਾਜੋਰਕਾ ਦੂਜੇ ਸੇ ਸਮੇਂ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬਗਾਵਤ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Imágenes del Castillo de Bellver 
*Castillo de Bellver en la página del Ayuntamiento de Palma de Mallorca 
*Artículo en MallorcaWeb  (en mallorquín)
*Vista aérea del castillo en la página web del Ayuntamiento de Palma 
*Vista del Castillo de Bellver en Google Maps
*Castillo de Bellver en castillosnet.org 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਲੋਦਾਰੇਸ ਦਾ ਰਸਤਾ

**ਲੋਦਾਰੇਸ ਦਾ ਰਸਤਾ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Pasaje de Lodares) ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਸੇਤੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ *ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਤਾਦ ਵੇਲੋਦਰੋਮ

**ਸ੍ਟਡ ਵੇਲੋਡਰੋਮ**, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਸੇਈ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਓਲੰਪਿਕੁ ਦੀ ਮਾਰਸੇਈ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 67,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
	
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਸਤਾਦ ਵੇਲੋਡਰੋਮ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਖ਼ੀਮੇਨਾ ਦੇ ਲਾ ਫ਼ਰੌਨਤੇਰਾ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਜਿਮੇਨਾ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋਨਤੇਰਾ ਦਾ ਕਿਲਾ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Castillo)) ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਜਿਮੇਨਾ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋਨਤੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ *ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਐਸਪੀਰੀਤੂ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਇਸਪਿਰਿਤੂ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia Parroquial del Espíritu Santo)) ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਰਿਓਪਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1981 ਵਿੱਚ *ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਵਨੀਤਾ ਗੁਪਤਾ

**ਵਨੀਤਾ ਗੁਪਤਾ** (ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ, 1974) ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ ਯੂਨੀਅਨ (ਏਸੀਐਲਯੂ) ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਲੀਗਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਏਸੀਐਲਯੂ ਦੇ ਕੌਮੀ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਜਸਟਿਸ ਸੁਧਾਰ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2021 ਤੋਂ 2 ਫਰਵਰੀ, 2024 ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2014 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ, ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਲਈ ਹੈਰਿਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ NYU ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ NAACP ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਐਸੋਸੀਏਟ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੁਪਤਾ ਨੇ 2017 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2021 ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ 
ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਫਿਲਾਡੈਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਆਲੋਚਨਾ 
ਗੁਪਤਾ ਦੀ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਫਾਰਮਿੰਗਟਨ ਸਕੈਂਡਲ, ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਗੁਪਤਾ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਟਿਊਸ਼ਨ ਦੇ 6 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਸਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਸਟਮਜ਼ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਜਾਅਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਹਨ। 2022 ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਚਾਰਲਸ ਆਰ. ਰਿਚੀ ਇਕੁਅਲ ਜਸਟਿਸ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਵਕੀਲ
ਸਾਨ ਇਸੀਦਰੋ ਦੇ ਲੋਰੀਆਨਾ ਈਸਾਈ ਮੱਠ

**ਸਾਨ ਇਸੀਦਰੋ ਦੇ ਲੋਰੀਆਨਾ ਈਸਾਈ ਮੱਠ** () 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸਾਈ ਮੱਠ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਰੀਦਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਬਾਦਾਖੋਸ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 12 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਸੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਫਰਾਂਕੀਸਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
### ਮੁਢਲੀ ਇਮਾਰਤ
ਸਾਨ ਇਸੀਦਰੋ ਦੇ ਲੋਰੀਆਨਾ ਈਸਾਈ ਮੱਠ ਦੀ ਇਮਾਰਤ 1551 ਵਿੱਚ ਫਰੇ ਅਲੋਂਸੋ ਦੇ ਮਨਸਾਨੇਤੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਲੋਰੀਆਨਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਦਾਮ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਨੁਐਸਤਰਾ ਸੇਞੋਰਾ ਦੇ ਗਰਾਸੀਆ ਪਾਦਰੀ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਨੂਏਸਤਰਾ ਸੇਨੀਓਰਾ ਦੇ ਗਰਾਸੀਆ ਪਾਦਰੀ ਗਿਰਜਾਘਰ** () ਐਕਸਤਰੇਮਾਦੂਰਾ, ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਸਬੇ ਪਾਲਾਮੋਸ, ਬਾਦਾਖੋਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 12 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਸੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਐਕਸਤਰੇਮਾਦੂਰਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੂਦੇਖਰ ਸਟਾਇਲ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲਾ ਆਸੂਨਸੀਓਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਲਾ ਅਸੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia Parroquial de la Asunción) ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਲੇਤੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ *ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਨੀਨੀਓ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ

**ਨਿਨੀਓ ਦੀ ਗੁਫਾ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Castillo)) ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਇਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ *ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ Convento de San Domingos de Bonaval) ਇੱਕ ਮਠ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ(Santiago de Compostela) ਗਾਲੀਸੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਂ ਮਿਊਜ਼ੋ ਦੇ ਪਾਬੋ ਗਾਲੀਗੋ (Museo do Pobo Galego) ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਾਰਕ ਇਸਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੈਲਾਨੀ ਕੇਂਦਰ ਗਾਲੀਗੋ ਦੇ ਆਰਤ ਕੋਨਤੇਮਪੋਰਨੀਆ (Centro Galego de Arte Contemporanea) ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਸਥਿਤੀ
ਇਹ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਮਾਸਟਿਕ ਹੈ। ਪੁਏਰਤਾ ਦੇਲ ਕਾਮਿਨੋ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਗੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
## ਗਿਰਜਾਘਰ
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* García Iglesias, J. M. ***"Galicia, Tiempos de Barroco"***. Páx. 84 a 86. (1990). La Coruña. ISBN 84-87751-50-4
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* ਫਲਿਕਰ 
* ਮਿਊਜ਼ੋ ਦੇ ਪਾਬੋ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ 
* ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਓਲੰਪੀਕ ਡ ਮਾਰਸੇਈ

**ਓਲੰਪਿਕੁ ਦੀ ਮਾਰਸੇਈ**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਰਸੇਈ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਟਡ ਵੇਲੋਡਰੋਮ, ਮਾਰਸੇਈ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਲਿਗੁਏ 1 ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*ਓਲੰਪਿਕੁ ਦੀ ਮਾਰਸੇਈ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
*ਓਲੰਪਿਕੁ ਦੀ ਮਾਰਸੇਈ  ਲਿਗੁਏ 1 ਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਸਾਨ ਗੋਰਗੇ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸਾਨ ਗੋਰਗੇ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** ਆ ਕਰੁਨਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਨ ਮਿਗੂਏਲ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਵਿਤੋਰਿਆ)

**ਸਾਨ ਮਿਗੂਏਲ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ: *Iglesia de San Miguel*) ਵੀਤੋਰਿਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1995 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਸੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਥੇਰੇਸ, ਸਪੇਨ

**ਕਾਕੇਰੇਸ** () ਸਪੇਨ ਦੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਇ ਐਕਸਤਰੇਮਾਦੂਰਾ ਦੇ ਕਾਕੇਰੇਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 96,000 ਸੀ। ਇਸ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਫਲ 1,750.33 km2 ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਕਾਕੇਰੇਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਸਬੂਤ ਮਾਲਤਰਾਵੀਏਸੋ ਅਤੇ ਐਲ ਕੋਨੇਖਰ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।. ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰੋਮਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ 25 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਲੇ ਵੀ ਪੁਰਾਤਨ ਦੀਵਾਰਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ 1986 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 in the Monumental City.]]

## ਮੁੱਖ ਝਾਕੀਆਂ
### ਵੱਡੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਅਤੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
*ਸੰਤ ਪਾਬਲੋ ਗਿਰਜਾਘਰ
* ਲਾ ਕੋਮਪੈਨਿਆ ਦੇ ਜੀਜ਼ਸ ਗਿਰਜਾਘਰ
* ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ
* ਸਾਨ ਮਾਤਿਓ ਗਿਰਜਾਘਰ
* ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਖਾਵੀਏਰ ਗਿਰਜਾਘਰ
* ਸਾਨ ਖੁਆਨ ਗਿਰਜਾਘਰ
* ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਗਿਰਜਾਘਰ

## ਹਵਾਲੇ
## ਪੁਸਤਕਸੂਚੀ 
* 

* 

* 
* 

* 

* 
* 

* 
* 

* Diccionario Enciclopédico "Sarpe". Edición 1988. ISBN 84-7700-148-0
* Extremadura. Editorial Everest. Edición 1995. ISBN 84-241-9614-7
* Tráfico y Seguridad Vial. Año XXIII, nº 185 julio-agosto de 2007
* Los orígenes del nombre de Cáceres. Antonio Floriano Cumbreño.
* "*La Colonia Norba y los campamentos de Servilio y Metelo*", A. Álvarez Rojas.
* "*Estudio del yacimiento de Cuarto Roble*", 2005, Francisco A. Violat Bordonau. Ed. Asesores Astronómicos Cacereños.

## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ 
* Portal de ocio y cultura de la ciudad de Cáceres 
* Portal Turístico Cáceres
* Cáceres en tu mano / Agenda cultural de Cáceres
ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਐਲ ਸੀਏਗੋ)

**ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ: * Iglesia de San Andrés*) ਐਲ ਸੀਏਗੋ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1984 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਸੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲਾ ਕਾਲਾਓਰਾ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਲਾ ਕਾਲਾਹੋਰਾ ਦਾ ਕਿਲਾ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Castillo de La Calahorra) ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਲਾ ਕਾਲਾਹੋਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਰਾ ਨੇਵਾਦਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 1509 ਅਤੇ 1512 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਇਟਲੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁਨਰਜਾਗਰਨ ਦਾ ਕਿਲਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬਣਿਆ। ਇਸਨੂੰ 1922ਵਿੱਚ *ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Page on castillosnet.org 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸੇਰੋ ਦੇ ਲੋਸ ਬਤਾਇਓਨੇਸ

of *Indarctos arctoides* found at Batallones-3.]]
**ਸੇਰੋ ਦੇ ਲੋਸ ਬਤਾਇਓਨੇਸ** ਤੋਰੇਖੋਨ ਦੇ ਵਾਲੇਸਕੋ, ਮਾਦਰੀਦ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
ਲਾ ਫ਼ੋਨਕਾਲਾਦਾ

**ਲਾ ਫੋਨਕਲਾਦਾ** ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਝਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦੇ ਓਵੀਏਦੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਲਫੋਨਸੋ ਤੀਜੇ ਨੇ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਅੱਜ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਉੱਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ (fontem calatam) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਨਾਂ ਪਿਆ। ਇਹ ਪੂਰਵ-ਰੋਮਾਨੇਸਕ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1998 ਯੂਨੇਸਕੋ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਲ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੋਮਨ ਸੜਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਸਤੂਰੀਆ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ (Victory Cross) ਵੀ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* *Estudio de la morfologia de las piedras de la Universidad de Oviedo* 
* Mirabilia Ovetensia:Ficha, reconstrucciones infograficas, y visita virtual al monumento. 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਚੂਰਮਾ

**ਚੂਰਮਾ** ਇੱਕ ਮਠਿਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਦੇ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਚੂਰਕੇ ਘੀ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨਕੇ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਪੰਜੀਰੀ ਵਰਗੇ ਭੱਖ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਵੀ ਚੂਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਚੂਰਮਾ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੂਰਮਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਚੂਰਮਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੁਰਾਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਿਟ, ਵੈਨਕੂਵਰ

**ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਿਟ** () ਵੈਨਕੂਵਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। *ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ* ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਲਾਕੇ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਮੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਨ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਛੇ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼

thumb|200px|ਫਿਲੀਪੀਂਸ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|200px|ਫਿਲੀਪੀਂਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

**ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼**, ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਗਣਤੰਤਰ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਨੀਲਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ 7107 ਟਾਪੂਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨਾਲ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਬਸ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਬੋਰਨਯੋ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਰੀਬਨ ਸੌ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਬੋਰਨਯੋ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਵੱਲ ਤਾਇਵਾਨ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਪਲਾਊ ਹੈ। 
ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਤੀਮੋਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹਨ। 9 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ 12ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸਪੇਨ (1521 - 1898) ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (1898 - 1946) ਦਾ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਰਿਹਾ।
ਪੋਬਲੈੱਤ ਮੱਠ

**ਪੋਬਲੇਤ ਮਠ** (ਕਾਤਾਲਾਨ ਭਾਸ਼ਾ: Reial Monestir de Santa Maria de Poblet) ਇੱਕ ਸਿਸਤਰਸੀਅਨ ਮਠ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਨੀਹ 1151 ਈਪੂ. ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਹ ਪਾਰਦੇਸ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਾਤਾਲੋਨੀਆ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਸਤਰਸੀਅਨਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਹੜੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਨੇ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਮੂਰਾਂ ਤੋਂ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਮਠ ਉਹਨਾ ਤਿੰਨ ਸਿਸਤਰਸੀਅਨ ਮਠਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਜਿਹਨਾ ਨੂੰ ਸਿਸਤਰਸੀਅਨ ਤਿਕੋਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮਹੱਤਤਾ
ਅਰਗੋਨ ਦੇ ਜੇਮਸ ਪਹਿਲੇ ਤੋਂ ਪੋਬਲੇਤ ਮਠ' ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਮਠ ਰਿਹਾ।

## ਗੈਲਰੀ

Image:Plano Poblet224.jpg|Poblet ground plan
File:Spain PobletMonastry Entrance.jpg|Gate
File:Poblet-Reial Monestir de Poblet 15.JPG|Main belltower
File:Poblet-Reial Monestir de Poblet 20.JPG|Tomb of a king and queen of Aragon within the Reial Monestir de Poblet
File:Tomba de Jaume I el Conqueridor.jpg|Tomb of James I of Aragon
File:PobletPanteo.jpg|Part of the Royal Pantheon after restoration
File:Fuente de Poblet.jpg|Fountain for ablutions in one of the cloisters

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Monestir de Poblet Official website   
*Adrian Fletcher's Paradoxplace Poblet Pages (photos) 
*Monestirs de Catalunya. Poblet (Catalan only)
*Poblet photos  
* Monasterio de Poblet Página oficial del monasterio
* O. Cist. Página oficial de la Orden Cisterciense 
* Digitalización del libro "Poblet, su origen, fundación, bellezas, curiosidades, recuerdos históricos y destrucción" (1848)  Se trata de la primera guía turística publicada sobre este monasterio
* Ficha del Monasterio de Poblet en la web de UNESCO (en *inglés)
* Monestirs de Catalunya. Poblet * en catalán
* El abad del monasterio de Poblet como Limosnero Real y su rendición de cuentas (s. XIV). 
* Revista de la orden 

## ਹਵਾਲੇ
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* *Abadía de Poblet*. Edición *Escudo de Oro*, 1997. ISBN 84-378-1913-X
* ARADILLAS, Antonio e ÍÑIGO, José. *Monasterios de España*. PPC editores, S.A. ISBN 84-288-1381-7
* BANGO, Isidro. *El monasterio medieval*. Editorial Anaya, 1990. ISBN 84-207-3608-2
* DOMÉNECH Y MONTANER, Luis. *Poblet*. Patronato Nacional de Turismo. El arte en España. Editorial H de J. THOMAS, Barcelona.
* FERNÁNDEZ ARENAS, José. *Los Monasterios de Santes Creus y Poblet*. Editorial Everest, 1979. ISBN 84-241-4860-6
* MARTÍNEZ DE AGUIRRE ALDAZ, Javier. *Claustros románicos hispanos*. Editorial Edilesa, 2003. ISBN 84-8012-422-9
* MORTE, Carmen. *Damián Forment y el Renacimiento en Aragón*. Cuadernos de Arte Español. Publicación del Grupo 16. ISBN 84-7679-199-2
*  Depósito legal M. 527-1999.
* OLIVER, Jesús M. (monje de Poblet). Publicaciones *Abadía de Poblet*, 1982. ISBN 84-300-6637-3
ਅਰੀਫ਼ ਦੀ ਜੰਨਤ

**ਆਰਿਫ਼ ਦੀ ਜੰਨਤ** (ਅਰਬੀ: جَنَّة الْعَرِيف‎ Jannat al-‘Arīf, literally, "Architect's Garden") ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਂਦਾਲੁਸੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਰਾਨਦਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਲਾਮਬਰਾ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਮੁਹਮਦ ਤੀਜੇ ਦੇ ਸਮੇਂ (1302–1309) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਬੂ ਏ-ਵਾਲਿਦ ਇਸਮਾਇਲ (1313–1324) ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਾਰਵਾਈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Alhambra-Generalife 1.jpg|A window of the Generalife 
File:Fountain generalife.jpg|Splash from fountains evaporating off stone cools the air

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Alhambra and Generalife Official Site 
*Alhambra, Generalife and Albayzín, Granada
*Museum With No Frontiers http://www.museumwnf.org/database_item.php?id=monument;ISL;es;Mon01;15;en
*BBC Picture Gallery
*Generalife plan 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਪਾਲਮਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਪਾਲਮਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ: Catedral de Santa María de Palma de Mallorca) ਗੌਥਿਕ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ ਜੋ ਪਾਲਮਾ ਦੇ ਮਲੋਰਕਾ, ਮਿਉਰਕਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਉਸੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਹ 121 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ, 55 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੀਨਾਰ 44 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ।

ਇਹ ਕਾਤਾਲਾਨ ਦੇ ਗੌਥਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਆਰਾਗੋਨ ਦੇ ਜੇਮਜ਼ ਪਹਿਲੇ ਨੇ 1229 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਪਰ ਇਹ 1601 ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
* Miquel Barceló en la Catedral de Palma de Mallorca
* Datos y planos de la catedral (www.artifexbalear.org)
* Sobre el campanario de la catedral 
* Gaudí en la Seu de Mallorca
* Secció longitudinal y planta de Joan Rubió i Bellver - Acústica y Gaudí 
* Visita virtual rápida - www.arsvirtual.com 
* Visita virtual privada - www.arsvirtual.com 
* Visita virtual - www.arsvirtual.com
* Video "Catedral La Seu"  en castellano, duración 7,35 min.
* Más sobre la Catedral de Palma..

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਓਬੀਐਦੋ

**ਓਵੀਏਦੋ** ਉੱਤਰੀ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਓਵੀਏਦੋ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰਕ ਓਵੀਏਦੋ ਦਾ ਸੁਦਾਰਿਮ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਖੀਖੋਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਮੂੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਦਾ ਮੌਸਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਹੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਨ 720 ਵਿੱਚ ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਪਰ ਸੰਨ 720 ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਓਵੀਏਦੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਜੋਗੀਆਂ, ਨੋਲਾਨ ਅਤੇ ਖੋਆਨ, ਨੇ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 761 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।

## ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਹੇਠ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਵੀਏਦੋ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ:-
*ਓਵੀਏਦੋ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ - ਇਸ ਵੱਡੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਨ 781 ਵਿੱਚ ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਫਰੁਏਲਾ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਨ 802 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮੁੰਡੇ ਅਲਫੋਂਸੋ ਦੂਜੇ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਓਵੀਏਦੋ ਨੂੰ ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਬਿਸ਼ਪ ਤੋਲੇਦੋ ਦੇ ਗੁਤੀਏਰੇ ਨੇ ਸੰਨ 1388 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਮੁਨਾਰ ਸੰਨ 1528 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਮੇਨਦੋਸਾ ਦੇ ਬਾਬਾਦੀਯਾ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। 
*ਕਾਮਾਰਾ ਸਾਂਤਾ - ਇਸਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 9ਵੀਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਵਜੋਂ ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਲਫੋਂਸੋ ਦੂਜੇ ਦੇ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਦਸੰਬਰ 1998 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਓਵੀਏਦੋ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲੱਥ-ਪੱਥ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੁਦਾਰਿਮ ਉਸ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੀ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
*ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇਲ ਨਾਰਾਂਕੋ - ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਰਾਮੀਰੋ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸਾਨ ਮਿਗੁਏਲ ਦੇ ਲੀਯੋ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ 848 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਦਸੰਬਰ 1985 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ 1885 ਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਨਾਰਾਂਕੋ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਾਹੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸੰਤ ਮੈਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
*ਸਾਨ ਮਿਗੁਏਲ ਦੇ ਲਿਓ - ਨਵੀਂ ਸਦੀ। ਇਸਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਤਾਪਮਾਨ
ਇਸਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Oviedo, Spain location.png
File:Catedral 01.JPG
File:Santa maria del naranco-001.jpg
File:Oviedo01.jpg
File:Conservatorio de Música de Oviedo, Asturias, Spain - 20050726.jpg
File:Edificio Histórico de la Universidad de Oviedo.JPG
File:Escorialin.jpg
File:Premios Principe 2005.jpg
File:Oviedo panera 03 JMM.JPG
File:Oviedo casa típica campo detalle JMM.JPG

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
* Asturias Cities 
* Municipality of Oviedo 
* Municipality of Oviedo and touristic informations 
* University of Oviedo
* Oviedo city guide at HitchHikers Handbook
ਚੂਰੀ

**ਚੂਰੀ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭੱਖ(ਖਾਣਯੋਗ) ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਗਰਮ ਰੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਰਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਰਲਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਨ ਕੇ ਪਿੰਨੀਆਂ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਖਾਣੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਹੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਚੂਰੀ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਪੀਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚੂਰੀ ਕੁੱਟ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਚੂਰੀ
ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੇਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਂਝੇ ਲਈ ਹੀਰ ਦਾ ਚੂਰੀ ਕੁੱਟ ਲਿਜਾਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਚੂਰੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੂਰੀ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹਵਾਲੇ ਹਨ।

ਚੁੰਝ ਤੇਰੀ ਵੇ ਕਾਲਿਆ ਕਾਵਾਂ,
ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹਾਵਾਂ।
ਜਾ ਆਖੀਂ ਮੇਰੇ ਢੋਲ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ,
ਨਿੱਤ ਮੈਂ ਔਂਸੀਆਂ ਪਾਵਾਂ।
ਖ਼ਬਰਾਂ ਲਿਆ ਕਾਵਾਂ,
ਤੈਨੂੰ ਘਿਉ ਦੀ ਚੂਰੀ ਖੁਆਵਾਂ।
ਗਰਮ ਰੋਟੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਬਣਾ ਕੇ, ਵਿਚ ਸ਼ੱਕਰ ਘਿਉ ਰਲਾ ਕੇ ਗੁੰਨੇ ਹੋਏ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਚੂਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਚੂਰੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਾ ਆਮ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਕੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਨਭਾਉਂਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਚੂਰੀ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਲੋਰੀਆਂ ਵੀ ਚੂਰੀ ਦੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਬੱਚੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਜਿਆਦਾ ਚੂਰੀ ਹੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈਦਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਖਾਣ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚੂਰੀ ਹੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਜਦ ਰਾਂਝਾ ਬਲ ਵਿਚ ਮੱਝੀਆਂ ਚਾਰਨ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਹੀਰ ਚੂਰੀ ਕੁੱਟ ਕੇ ਹੀ ਰਾਂਝੇ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਚੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮ ਗਰਮ ਰੋਟੀਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਘਿਉ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਪਾ ਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਸਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਪਿੰਨੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਬੱਸ, ਬਣ ਗਈ ਚੂਰੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਦ ਬਾਜਰਾ, ਜੰਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਜਰੇ ਤੇ ਜੌਆਂ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਦੀ ਚੂਰੀ ਕੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦ ਕਣਕ ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਫੇਰ ਕਣਕ ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਚੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਚੂਰੀ ਸ਼ੱਕਰ ਪਾ ਕੇ ਕੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਖੰਡ ਆਉਣ ਤੇ ਫਿਰ ਕੋਈ-ਕੋਈ ਖੰਡ ਨਾਲ ਚੂਰੀ ਕੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਹੁਣ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚੂਰੀ ਖਾ ਕੇ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਚੂਰੀ ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਕ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੁਰਾਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਾਰਵਾਲਾ

**ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਾਰਵਾਲਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ।

## ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕਾਂ
***ਇਕ ਲੱਪ ਲਾਵਾ**
***ਜਦ ਜ਼ਖਮ ਦਵਾਤ ਬਣੇ**
***ਪੀੜਾ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ**

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਆਲਤਾਮੀਰਾ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ

**ਅਲਤਾਮਿਰਾ ਦੇ ਗੁਫਾ** ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਪਰ ਪੈਲੀਓਲਿਥਿਕ ਗੁਫਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੱਖਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਫੋਟੋਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਗੁਫਾ ਹੈ ਜਿਦ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ 1880 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੋਜ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਪਈ ਕਿ ਪੂਰਵ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਾ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਆਖਿਰ ਜਦੋਂ 1902ਵਿੱਚ ਇਸ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਦਲ ਗਈ।

ਇਹ ਸਾਂਤਿਆ ਦੇਲ ਮਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਕਾਂਤਾਬਰੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਫਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਸਮੇਤ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਵੇਰਵਾ
ਇਹ ਗੁਫਾ 300 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੇਡਾ ਮੇਡਾ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਚੈਮਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰਸਤਾ ਦੋ ਤੋਂ ਛੇ ਮੀਟਰ ਉੱਚਾਈ ਤਕ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਾਤਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਾਰਕੋਲ ਅਤੇ ਹੇਮਾਟਾਈਟ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਕਿਤਾਬ ਸੂਚੀ 
* Curtis, Gregory. ''The Cave Painters: Probing the Mysteries of the World's First Artists*. New York: Alfred A. Knopf, 2006 (hardcover, ISBN 1-4000-4348-4)).
* Guthrie, R. Dale. *The Nature of Prehistoric Art*. Chicago: University of Chicago Press, 2006 (hardcover, ISBN 0-226-31126-0).
* McNeill, William&nbsp;H. "Secrets of the Cave Paintings", *The New York Review of Books*, Vol.&nbsp;53, No.&nbsp;16, October&nbsp;19, 2006.
*

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Altamira Cave National Museum *In Spanish and English''
* The Spanish Cave of Altamira opens - with politics Bradshaw Foundation Article
* "Les peintures préhistoriques de la grotte d’Altamira", Cartailhac and Breuil founding article (1903), online and analyzed on BibNum [click 'à télécharger' for English version]

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸੰਤੋਖ ਧਾਲੀਵਾਲ

**ਸੰਤੋਖ ਧਾਲੀਵਾਲ** ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹਨ।
## ਲਿਖਤਾਂ
ਸੰਤੋਖ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਤਿੰਨ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**...ਤੇ ਕਾਨੂ ਮਰ ਗਿਆ* (2010)
**ਨੱਚਦੇ ਮੋਰਾਂ ਵਾਲੀ ਚਾਦਰ*
**ਕ੍ਰਾਸ ਲਾਈਨਜ਼* (2004)
### ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਜ਼ਿਦ ਨਹੀਂ ਕਰੀਦੀ*
**ਗੜਵਾ ਕੁ ਦਰਿਆ* (2011)
**ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਿਲਾ* (1994)

### ਨਾਵਲ
**ਸਰਘੀ* (2008)
**ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ* (2013)
**ਉਖੜੀਆਂ ਪੈੜਾਂ* (2005)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਕਾਂਜੀ

**ਕਾਂਜੀ** ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪੀਣ-ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਜਰ ਅਤੇ ਚੁਕੰਦਰ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਸਵਾਦ ਚਟਪਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੁਣਕਾਰੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਦੇ ਬੜੇ ਪਾਕੇ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਜਰ ਦੀ ਕਾਂਜੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪਾਚਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਦੋਨਾਂ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਾਂਜੀ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਹਨ ਪਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਢੰਗ ਇੱਕ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾਰਾਈ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਕਾਲੀਆਂ ਗਾਜਰਾਂ ਗਾਜਰਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਛਿੱਲ ਕੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਲੰਮੇ ਟੁਕੜੇ ਕੱਟ ਲਵੋ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਫ ਬਰਤਨ, ਕੱਚ ਦਾ ਮਰਤਬਾਨ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਘੜਾ ਤਿੰਨ ਚੁਥਾਈ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਲਵੋ ਅਤੇ ਕੱਟੀਆਂ ਗਾਜਰਾਂ, ਲੂਣ, ਲਾਲ ਮਿਰਚ, ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਤੇ ਕੁੱਟੀ ਹੋਈ ਰਾਈ ਪਾ ਕੇ ਢਕ ਦਿਓ। ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਂਜੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੰੜ੍ਹਾ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹਾਜ਼ਮੇ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਏਬੋ ਮੋਰਾਲਿਸ

**ਖ਼ੁਆਨ ਏਬੋ ਮੋਰਾਲਿਸ ਆਈਮਾ**, (26 ਅਕਤੂਬਰ, 1959 ਦਾ ਜਨਮ), ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਏਬੋ** (), ਇੱਕ ਬੋਲੀਵੀਆਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, *ਕੋਕਾਲੇਰੋ* ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ 2006 ਤੋਂ ਬੋਲੀਵੀਆ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਮਹੂਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚੁਣਿਆ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਬਾਇਲੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ਼ ਨਾਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਲਾਸਕਾ ਦਿਹਾੜਾ

**ਅਲਾਸਕਾ ਦਿਹਾੜਾ** ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਅਲਾਸਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਨੂੰਨੀ ਛੁੱਟੀ ਹੈ ਜੋ 18 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 18 ਅਕਤੂਬਰ, 1867 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੂੰ ਅਲਾਸਕਾ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਪੁਰਗਦੀ ਦੀ ਵਰੇਗੰਢ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਨਮੂਨਾਕਾਰ ਬੱਚਾ

"**ਨਮੂਨਾਕਾਰ ਬੱਚੇ**" ਜਾਂ **ਸਾਜ਼ਸ਼ੀ ਬੱਚਾ** "ਨਮੂਨਾਕਾਰ ਕੱਪੜਾ" ਇਸਤਲਾਹ ਤੋਂ ਆਇਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀਕਰਨ ਬਾਬਤ ਚੁਭਵੀਂ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਅਜਿਹੇ ਭਰੂਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਭਰੂਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਭਰੂਣ ਪਰਖ-ਨਲੀ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ-ਸਦਾਚਾਰ
ਗੁਆਦਿਕਸ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਗੁਆਦਿਕਸ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** ਜਾਂ **ਗੁਆਦਿਕਸ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de la Encarnación de Guadix) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਗਰਾਨਾਦਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗੁਆਦਿਕਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 16ਵੀਂ ਸਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਆਦਿਕਸ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕੀ ਦੇ ਤਾਰਕੁਸ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਨੀਹ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਪੂਰਵ ਹਿਸਪਾਨੋ-ਵਿਸਿਗੋਥਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੁਸਲਿਮ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

*ਰਿਕੋਨਕੁਇਸਤਾ* ਦੌਰਾਨ ਗੁਆਦਿਕਸ ਨੂੰ ਇਸਾਈ ਫੌਜਾਂ ਨੇ 1489ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਿਸਪਾਨਸੀਆ-ਵਿਸਿਗੋਥਿਕ ਗਿਰਜੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਸ਼ਪ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਸੈਂਟ ਮੇਰੀ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਾਰ (Iglesia de Santa María de la Encarnación) ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਪੋਪ ਇਨੋਸੇਂਟ ਅਠਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗਿਰਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦਿਏਗੋ ਦੇ ਸਿਲੋਏ ਨੂੰ 1549 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਬਣਾਉਣਾ ਦਾਕੰਮ ਸੌੰਪਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਗਰਾਨਾਦਾ ਅਤੇ ਮਲਾਗਾ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।

## ਨਿਰਮਾਣ
ਦਿਏਗੋ ਦੇ ਸਿਲੋਏ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਰੋਲਾਂਡੋ, ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਅਨਤੇਰੋ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਸਿਲੋਏ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੂਜਾ-ਸਥਾਨ (ਚੈਪਲ) ਪੁਨਾਰਜਾਗਰਣ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਜੀਵ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ

ਦੇ ਰਵੇ]]

**ਜੀਵ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ** ਲਾਭਕਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਾਣਧਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ "ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਮਕਸਦ ਵਾਸਤੇ ਜੀਵ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਰਤ ਕੇ ਉਪਜਾਂ ਜਾਂ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਜਾਂ ਬਦਲਦੀ ਹੋਵੇ" (ਜੀਵ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਉੱਤੇ ਯੂ.ਐੱਨ. ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ, ਧਾਰਾ 2).

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ
ਬਾਇਥਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਬਾਏਜ਼ਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Baeza, ਪੂਰਾ ਨਾਂ Catedral de la Natividad de Nuestra Señora de Baeza) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਬਾਏਜ਼ਾ ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਨਰਜਾਗਰਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਤੇ ਊਬੇਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ 2007 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ *ਸਪੇਨ ਦੇ 12 ਤਰੇਸਰ* ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
## ਇਤਿਹਾਸ
## ਗੈਲਰੀ

File:Catedral de la Natividad de Nuestra Señora de Baeza-Patio y claustro-20110918-09749.jpg
File:Catedral de la Natividad de Nuestra Señora de Baeza-San Pedro-20110918.jpg

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਜਣਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ

**ਜਣਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ**, ਜਿਹਨੂੰ **ਜਣਨ ਸੁਧਾਈ** ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵ-ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦੀਆਂ ਜੀਨ-ਟੋਲੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧੇ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੀਆਂ ਜੀਨ-ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੀਐੱਨਏ ਵਾੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਲੁੜੀਂਦਾ ਜੀਨ ਪਦਾਰਥ ਅੱਡ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਨਕਲ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਜੀਵ ਅੰਦਰ ਇਹ ਪਾ ਕੇ। ਨਿਊਕਲੀਏਜ਼ ਵਰਤ ਕੇ ਜੀਨ ਹਟਾਏ ਜਾਂ ਪਰ੍ਹੇ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਣਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ
ਉਬੇਦਾ

**ਉਬੇਦਾ** ( ਅਰਬੀ ਤੋਂ ਉਬਾਦਾ ਅਲ ਅਰਬ ਅਤੇ ਇਹ ਇਬਰਿਕ (Ibiut) ਤੋਂ ) ਸਪੇਨ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਏ ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 36,025 ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇੱਥੇ ਹੁਣ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਪੂਰਵ ਰੋਮਨ ਬੰਦੋਬਸਤ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਗੇਰਿਕ ਅਤੇ ਇਬਰਿਕ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Virtual Guide to Úbeda  (municipal council website)
* Renaissance Monumental Ensembles of Úbeda and Baeza (UN World Heritage website)
* Histories of Úbeda  
* eGuide to Úbeda

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਅਲਮਾਦੇਨ

**ਅਲਮਾਦੇਨ** ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਸਪੇਨ ਦੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਕਾਸਤੀਲ-ਲਾ ਮਾਂਚਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਸਿਉਦਾਦ ਰੇਆਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਸਮੂੰਦਰੀ ਤਟ ਤੋਂ 589 ਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਦਰੀਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਨਾਮ ਅਲਮਾਦੇਨ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ المعدن ਤੋਂ ਲਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਖਾਣ"।

ਅਲਮਾਦੇਨ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਪਿਛਲੇ 2000 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 250,000 ਮੀਟਰ ਟਨ ਪਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Almadén (RPS 21-07-2012) Real Hospital de Mineros de San Rafael, portada.png
File:Almadén (RPS 21-07-2012) Plaza de Toros (plaza nueva), portada.png
File:Almadén en verde y gris.jpg
File:Almadén (RPS 21-07-2012) Plaza de toros hexagonal, interior.png
File:Almadén (RPS 21-07-2012) Real Hospital de Mineros de San Rafael, fachada.jpg
File:Almadén.png

## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ 
* Información turística de la comarca de Almadén 
* Información general del Parque Minero
* Información actual del Parque Minero de Almadén de Mayasa S.A. 
* Información general sobre Almadén
* Información general sobre Almadén  en el web de la UCLM.
* Higueras P, Oyarzun R. *Contaminación, reales decretos, y el legado minero de España*.
* Unión de Plazas Históricas de Toros.
* Web oficial de la mancomunidad MonteSur.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਅਬਦੁਲਾਪੁਰ

**ਅਬਦੁੱਲਾਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਵਾਣਘੋੜੇਸਾਨ

**ਅਵਾਣਘੋੜੇਸਾਨ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੋਲਸੋਨਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸੋਲਸੋਨਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਾਤਾਲੋਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਲਸੋਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਬਣਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 17 ਸਦੀ ਤੱਕ ਇਹ ਬਣ ਕੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਰੋਮਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
* Monestirs de Catalunya. Catedral de Solsona

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਕੁਐਂਕਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਕੁਐਂਕਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** ਇੱਕ ਗੋਥਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਫਤਰੀ ਨਾ ਬਸਿਲਿਕਾ ਦੇ ਨੁਏਸਤਰਾ ਸੇਨੋਰਾ ਦੇ ਗਰਾਸੀਆ (Basílica de Nuestra Señora de Gracia) ਹੈ। ਇਹ ਕੁਐਂਕਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੁਐਂਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 1196 ਵਿੱਚ ਬਣਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਾ ਅਲਫੋਨਸੋ ਅਠਵੇਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਗਲੈੰਡ ਦੀ ਏਲਾਨੋਰ ਪਲਾਤਾਗੇਨੇਟ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਲਗਭਗ 1196ਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ 1257 ਈ. ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। . ਇਹ ਲਾਤੀਨੀ ਸਲੀਬ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਮਿਹਰਾਬਦਾਰ ਵਾਧਰਾ, ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਹੋਰ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਥੇ ਵੀ ਫੋਟੋ ਖਿਚਣਾ ਮਨਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Photoset on Flickr, includes seven pictures of the cathedral interior
* Photos

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੁਲਾੜ ਅੱਡਾ

**ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੁਲਾੜ ਅੱਡਾ** ਜਾਂ **ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ** (**ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.**) ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਹੇਠਲੀ ਪੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਅੱਡਾ ਜਾਂ ਰਹਿਣਯੋਗ ਬਣਾਉਟੀ ਉੱਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਪਹਿਲੂ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜੀਹਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ 1998 ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਧ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਣਾਉਟੀ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ਼ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਹੇਠ ਰੱਖੇ ਅੰਗ, ਬਾਹਰੀ ਥੰਮ੍ਹੀਆਂ, ਸੂਰਜੀ ਪਹਾੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਇਹਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰੋਟਾਨ ਅਤੇ ਸੋਇਉਜ਼ ਰਾਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਾਗ਼ਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਜਰਬੇ
ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤਜਰਬੇ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਅਸਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਨਾਮਾਤਰ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ, ਇਕੱਲ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ, ਜੀਵਾਂ, ਬਨਸਪਤੀ, ਧਾਤਾਂ, ਮਿਸ਼ਰਤ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਹਾਰ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣਾਂ, ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਪੇਸ ਕਰਾਫਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੁਲਾੜ ਅੱਡਾ
ਨੰਗੀ ਅੱਖ

**ਨੰਗੀ ਅੱਖ** ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਹ ਅੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੂਰਬੀਨ ਜਾਂ ਖ਼ੁਰਦਬੀਨ ਵਰਗੇ ਕੋਈ ਚਾਨਣ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਜੰਤਰ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਜ਼ਰ
ਸਹਿਬਾਜ਼ਪੁਰ

**ਸਹਿਬਾਜਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਿਊਦਾਦ ਰਿਆਲ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸਿਉਦਾਦ ਰੀਲ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ The Holy Priory Church Cathedral Basilica of the Military Order of Our Lady Saint Mary of the Prado of Ciudad Real) ਸਪੇਨ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਇ ਕਾਸਤੀਲੇ-ਲਾ ਮਾਂਚਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਉਦਾਦ ਰੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਮਾਨਿਸਕਿਊ, ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵੀ ਤੱਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਇਸਦੀ ਕਮਾਨੀਦਾਰ ਛੱਤ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਟਾਵਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਪੇਨੀ ਵਿਰਾਸਤ ਰਜਿਸਟਰ ਵਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇਨਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਨੰਬਰ RI-51-0000514 ਅੰਦਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ (Puerta del Perdón) ਹੈ। ਇਹ 13ਵੀਂ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਗੋਥਿਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
*
*
*Sainz Magaña, E., Herrera Maldonado, E. & Almarcha Nuñez-Herrador, E., *Ciudad Real y su provincia*, Tomo III, Ed. Gever, Sevilla, 1997. ISBN 84 88566-42-5.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Santa Iglesia Prioral Basílica Catedral de las Ordenes Militares de Santa María Del Prado . With many photographs.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਵੀਕ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਵੀਕ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਕਾਤਾਲਾਨ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Vic, ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Vich) ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਤ ਪੈਰ ਅਪੋਸਤੋਲ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਕਾਤਾਲਾਨ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Sant Pere Apòstol, ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de San Pedro Apóstol) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਾਤਾਲੋਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਕ ਦੇ ਡਾਈਓਸਿਸ ਦੀ ਗੱਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ, ਬਾਰੋਕ, ਗੋਥਿਕ ਅਤੇ ਨਵਕਲਾਸਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਵੀਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 516ਈਪੂ. ਦੇ ਲਗਭਗ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ 717-718 ਈ. ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੀ ਮੁੜਉਸਾਰੀ 886 ਈ. ਵਿੱਚ ਵਿਲਫਰੇਡ ਹੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਵਾਈ ਗਈ। 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਬਤ ਓਲੀਬਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਦਾ ਘੰਟੀ ਟਾਵਰ ਅਤੇ ਭੌਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿਹੜਾ ਅੱਜ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਈਸਾਈ ਮੱਠ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਚੈਪਲ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਕਾਤਾਲਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਾਤਰ ਅਬਤ ਓਲੀਬਾ ਨੂੰ ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਿਰ ਪੀੜ

**ਸਿਰ ਪੀੜ** ਜਾਂ **ਸਿਰਦਰਦੀ** ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਭਾਗ ਦੇ ਦਰਦ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੈ ਜੋ ਕੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰ ਦਰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਕਾਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਏਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਅਤੇ ਅਰਾਮਦਾਰੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖ ਕੇ ਇਹਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਪੀੜ ਨੂ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਖ਼ਾਇਨ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਖਾਇਨ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ:Catedral de la Asunción de Jaén, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ Jaén Cathedral) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਚੌਂਕ ਖਾਇਨ ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਚੌਂਕ ਖਾਇਨ ਦੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਉਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ 1249 ਵਿੱਚ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਕਈ ਵਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੇ ਕਈ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਪਰ ਆਂਦਰੇਸ ਦੇ ਵਾਦੇਲਵੀਰਾ ਦਾ ਕੰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 1724 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Catedral de Jaén - Sacristía.jpg
File:Catedral de Jaén - Altar.jpg
File:Vista lejana Catedral de Jaén.jpg
File:Catedral de Jaén, fachada principal.jpg
File:Catedral de Jaén - afloresm.jpg

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* 
* 

* 

* 

* 

* 

* 
* 

* 

* 
* 

* 

* 

* 

* 
* 
* 

* 

* 

* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Sitio de La Catedral de Jaén en Facebook
* Sitio web oficial de la Catedral de Jaén
* La Catedral de Jaén en la Base de datos de Patrimonio।nmueble de Andalucía.।nstituto Andaluz del Patrimonio Histórico
* Vídeo sobre el entorno de la catedral de la Asunción de Jaén
| 
* Vídeo Catedral de Jaén, Patrimonio de la Humanidad
* Alzado imaginario de la Catedral de Jaén 
* Jaén, tierra de momias 
* Mensaje medieval contra los judíos en la Catedral de Jaén 
* El Enigma de la Mesa de Salomón.
* Panorámica de la Catedral de Jaén y la Plaza de Santa María 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਟਾਹਲੀ (ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ)

**ਟਾਹਲੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖ਼ੇਰੇਸ ਦੇ ਲਾ ਫ਼ਰੌਂਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਜੇਰੇਜ਼ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋੰਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ Catedral de Jerez de la Frontera, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ:Jerez de la Frontera Cathedral) ਦੱਖਣੀ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜੇਰੇਜ਼ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋੰਤੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਗੋਥਿਕ, ਬਾਰੋਕ ਅਤੇ ਨਵਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1980 ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਵਰਜਿਨ ਮੇਰੀ (Virgin Mary) ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਜ਼ੁਰਬਾਰਨ (Francisco Zurbarán) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਸਲੀਬ (Cristo de la Viga) ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁੰਬਦ ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
## ਗੈਲਰੀ

File:Apóstol de José de Arce.jpg
File:Catedral - Jerez de la Frontera.jpg
File:Catedral de Jerez de la Frontera by night.JPG

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Official site

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲਾ ਲਾਗੂਨਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਲਾ ਲਗੁਨਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Santa Iglesia Catedral de San Cristóbal de La Laguna) ਸਪੇਨ ਦੇ ਤੇਨੇਰੀਫ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ 1904ਈ. ਵਿੱਚ ਬਣਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 1915ਈ. ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਵਰਜਿਨ ਆਫ਼ ਰੇਮੇਡੀਓਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਨਰੀ ਦੀਪਸਮੂਹ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਨ ਕ੍ਰਿਸਤੋਬਾਲ ਦੇ ਲਾ ਲਾਗੁਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਲੋਂਸੋ ਫੇਰਨਾਨਦੇਸ ਦੇ ਲੁਗੋ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਕੇਨਰੀ ਦੀਪਸਮੂਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੀਹ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਗਿਰਜਾਘਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ 1999 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਤੱਤ ਇਸ ਦਾ ਅੱਗੇ ਦਾ ਪਾਸਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਵਕਲਾਸਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
1511 ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਇੱਕ ਕੁਟੀਆ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਗੁਆਂਚੇਸ ਦਾ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1515 ਈ. ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਵਰਜਿਨ ਆਫ਼ ਰੇਮੇਡੀਓਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਚੈਪਲ ਮੁਦੇਜਾਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਟਾਵਰ 1618 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਇਆ। ਇਹ ਚੈਪਲ 1819ਈ. ਵਿੱਚ ਗਿਰਜਾਘਰ ਬਣਿਆ।

ਇਸ ਦਾ ਹੁਣ ਦਾ ਖਾਕਾ 1904ਈ. ਤੋਂ 1915 ਈ. ਦੌਰਾਨ ਨਵਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਇਆ।

## ਗੈਲਰੀ

Image:LagunaCathedral83.jpg|Interior of the cathedral.
Image:LagunaCathedral23.jpg|Altarpiece baroque of the Virgin of the Remedies.
Image:LagunaCathedral57.jpg|Tomb of Alonso Fernández de Lugo, conqueror of the island and city founder.
Image:San Cristobal de la Laguna 09.JPG|Dome of the Cathedral.
Image:LagunaCathedral21.jpg|Marble pulpit, designed by Pasquale Bocciardo.
Image:LagunaCathedral09.jpg|Tabernacle of the main altar.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਪਰਦੇਸੀ

**ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਪਰਦੇਸੀ** ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸਤਾਦ ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਖ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਸੁਣਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹੀਰੇ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਟਨ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।

## ਜੀਵਨੀ
ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਤੜ ਕਲਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ. ਮੱਘਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਰਤਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ 14 ਜੁਲਾਈ 1937 (ਸਾਉਣ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ) 5 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੀਦਾਰ ਲੋਕਗੀਤ, ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਭਜਨ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਕੀਨੀਆ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਿਆ।

ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਕੇ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਨੈਰੋਬੀ ਗਏ ਸਨ। ਦੀਦਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਗੀਤ, 'ਚੌਦਵੀਂ ਕਾ ਚਾਂਦ ਹੋ' ਸੁਣਾਇਆ। ਰਫ਼ੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮੰਚ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਰੇ ਯਾਰ ਆਪ ਤੋ ਯਹਾਂ ਕੇ ਰਫ਼ੀ ਹੋ...ਸਾਊਥ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਕੇ ਰਫ਼ੀ...।'

## ਐਲਬਮ
*ਅੰਬੀ ਦਾ ਬੂਟਾ
*ਸਲਮਾ ਕੀ ਯਾਦ ਮੇਂ
*ਪਿਆਸੀਆਂ ਰੂਹਾਂ
*ਹਸਰਤੇਂ, ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ
*ਦਸਮੇਸ਼ ਦਾ ਦੀਦਾਰ 
*ਬੇਕਰਾਰੀ (ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ),
*ਕੱਚ ਦਾ ਗਿਲਾਸ
## ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ
*ਰਾਤ ਚਾਨਣੀ ਮੈਂ ਟੁਰਾਂ
*ਅੰਬੀ ਦਾ ਬੂਟਾ
*ਤੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਬੁੰਦੇ
*ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦੇ
*ਕਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਜਾ ਗੋਰੀਏ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਦੇ ਆਵੀਲਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਅਵੀਲਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਅਤੇ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਓਲਡ ਕਾਸਤੀਲੇ ਦੇ ਅਵੀਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ-ਕਿਲਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਹਨ। ਇਵਨਿੰਗ ਮਹਿਲ, ਇਨਫੇੰਟ ਕਿੰਗ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਵਾਲਦਰਾਬਨੋਸ ਮਹਿਲ ਇਸਦੇ ਲਾਗੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁਏਰਤਾ ਦੇ ਲੋਸ ਲੇਆਲਏਸ (Puerta de los Leales, The Gate of the Loyal Ones)ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਬਾਰੇ ਦੋ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਧਾਰਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲਵਾਰ ਗਾਰਸੀਆ ਨੇ ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ 1091 ਈ. ਵਿੱਚ ਸੇਵੀਰ ਗਿਰਜਾਘਰ (Church of the Saviour) ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਹਨੂੰ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਕਾਸਤੀਲੇ ਦੇ ਅਲਫੋਨਸੋ ਛੇਵੇਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਵਾਇਆ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਮਾਇਸਤਰੋ ਫਰੁਕਲ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬੁਰਗੁਨਡੀ ਦੇ ਰੇਮੰਡ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਬਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।

13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਟਾਵਰ ਅਤੇ ਮਹਿਰਾਬਦਾਰ ਵਾਧਰੇ ਬਣਾਏ ਗਏ। 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮਠ, ਟਾਵਰ ਅਤੇ ਗੁੰਬਦ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਇਹ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। 1475 ਈ. ਵਿੱਚ ਜੁਆਨ ਗੁਆਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਘੜੀ ਬਣਾਈ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਅਵੀਲਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਅਤੇ ਕੁਐਕਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੋਵੇਂ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਅਬੇ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਸੇਂਟ ਡੇਨਿਸ ਦੇ ਸਮਰੂਪ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਯੂਰਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੋਥਿਕ ਚਰਚ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ