open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਰਤਨ ਬਾਈ

thumb|ਰਤਨ ਬਾਈ
**ਰਤਨ ਬਾਈ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।

## ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ 
1931 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ "ਟੌਕੀ" ਫਿਲਮ ਦੇ ਰੀਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਯੋਗਤਾ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਔਰਤਾਂ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਜਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਡਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਰਤਨ ਬਾਈ ਇੱਕ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਜਨ ਲਿਖੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਜਨਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘਰ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਰਤਨਬਾਈ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ *ਸਵਰਾਜਿਆਚਿਆ ਸੀਮੇਵਾਰ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਰਤਨ ਬਾਈ ਚਾਲੀਵੇਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1933 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਧੀ ਸ਼ੋਭਨਾ ਸਮਰਥ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਗਈ ਅਤੇ 1935 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1941 ਵਿਚ, ਰਤਨ ਬਾਈ ਦੀ ਭਰਾ ਦੀ ਧੀ ਨਲਿਨੀ ਜੈਵੰਤ ਨੇ ਵੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੋਭਨਾ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੁਮਰਸਨ ਸਮਰਥ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ, ਨੂਤਨ, ਤਨੁਜਾ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟਾ, ਜੈਦੀਪ ਸੀ. ਨੂਤਨ ਅਤੇ ਤਨੁਜਾ ਦੋਵੇਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਤਨੁਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ੋਮੂ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ, ਨੂਤਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੋਹਨੀਸ਼ ਬਹਿਲ ਅਤੇ ਤਨੁਜਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਕਾਜੋਲ ਅਤੇ ਤਨੀਸ਼ਾ ਫਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰੇ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਕਾਜੋਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਅਜੈ ਦੇਵਗਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Rattan Bai on IMDb

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1890
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ
ਸ਼ਾਂਤਾ ਸ਼ੇਲਕੇ

**ਸ਼ਾਂਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਸ਼ੈਲਕੇ** (ਮਰਾਠੀ: शांता शेळके) (12 ਅਕਤੂਬਰ 1922 - 6 ਜੂਨ 2002) ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤ-ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗੀਤ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕ ਬੈਠਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਮਰਾਠੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ, ਆਸ਼ਾ ਭੋਂਸਲੇ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਅਮੋਨਕਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਨੇ ਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਂ ਵਸੰਤ ਅਵਸਰੇ ਦੇ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਲਿਖਦੀ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਸ਼ਾਂਤਾ ਸ਼ਾਲਕੇ ਦਾ ਜਨਮ ਇੰਦਾਪੁਰ, ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਰਾਜਗੁਰੂਨਗਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ੂਰਪਾਗਾ ਤੋਂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੁਣੇ ਦੇ ਐਸ ਪੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਨਾਵੀ ਕੇਲਕਰ ਅਤੇ ਚਿਪਲੰਕਰ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ।

ਉਸਨੇ ਆਚਾਰੀਆ ਅਤਰੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਸਾਲੇ*ਨਵਯੁਗ* ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ 5 ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। ਫੇਰ ਉਹ ਹਿਸਾਲਪ ਕਾਲਜ, ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਗਪੁਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦਯਾਨੰਦ ਕਾਲਜ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਲੰਮੇ ਚਿਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ।

ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ :

* ਫਿਲਮ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ 
* ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਬੋਰਡ 
* ਸਰਕਾਰ ਕਿਤਾਬ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਸ਼ਾਂਤਾ ਸ਼ੈਲਕੇ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਲਿਖਤਾਂ 
ਸ਼ਾਂਤਾ ਸ਼ੈਲਕੇ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲਾਂ, ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ, ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ, ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਨੇਮਾ ਸੰਬੰਧੀ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਬਾਰੇ ਅਖਬਾਰੀ ਕਾਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।

### ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਕਾਲਮ 
ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਕਾਲਮ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ.

* ਇੱਕ ਪਾਣੀ (ਇਕ ਪਾਣੀ) 
** ਅਨੁਵਾਦ: ਸਿੰਗਲ ਪੇਜ਼ਰ 
* ਮਦਰੰਗੀ (मदरंगी) 
* ਜਨਤਾ ਅਜਨਤਾ 
** ਅਨੁਵਾਦ: ਜਾਣੇ ਅਣਜਾਣੇ

### ਲਲਿਤ ਸਾਹਿਤ 
* ਅਨੰਦਚੇ ਝਾੜ 
** ਅਨੁਵਾਦ: ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਰੁੱਖ 
* ਪਾਵਸਾਧੀਚਾ ਪਾਸ (ਵਿਆਹ ਦੀ ਧਾਰਾ) 
** ਅਨੁਵਾਦ: ਬਾਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਂਹ 
* ਸੰਸਮਾਰਨ 
** ਅਨੁਵਾਦ: ਯਾਦਾਂ 
* ਧੂਲਪਤੀ (ਧੁੱਪਲਟੀ) - ਇੱਕ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ। 
* ਅਵਦ ਨਿਵਾਦ (ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ) 
** ਅਨੁਵਾਦ: ਪਸੰਦ ਨਾਪਸੰਦ 
* ਵਡੇਲਧਾਰੀ ਮਾਨਸ (ਵਣਧਾਰੀ ਦਿਨੇ) - ਚਰਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ. 
* ਅਨੁਵਾਦ: ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਕੜੇ

### ਨਾਵਲ 
* ਓਧ (ओढ) 
* ਧਰਮ (ਧਰਮ) 
* ਪੁਨਰਜਨਮਾ (पुनर्जनन्) 
* ਚਿਕਲਖਰਦਯਾਂਚਾ ਮੰਤਰਿਕ 
* ਨਰਾਰਕਸ (नरराक्षस) 
* ਭੀਸ਼ਨਚਾਇਆ (भीषण छाया) 
* ਮਾਝੇ ਖੇਲ ਮੰਡੂ ਦੇ (ਮੇਰੇ ਖੇਡ ਮਾਂਦੂ ਦੇ) 
* ਵਿਜਤੀ ਜੋਤ

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
* ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਦੇ ਲਈ *Soor Singaar* ਪੁਰਸਕਾਰ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਵੀ.ਐਸ.ਐਮ. ਮੰਗੇਸ਼ (मागे उभा मंगेश, पुढे उभा मंगेश) 
* ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ *ਭੁਜੰਗ* ਨਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ 
* *ਗਾ ਦਿ ਮੈਡਗੁਲਕਰ* ਅਵਾਰਡ (1996 ਵਿੱਚ) 
* ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2001 ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਵੰਤ ਰਾਓ ਚਵਾਨ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ

## ਮੌਤ 
ਸ਼ਾਂਤਾ ਸ਼ੈਲਕੇ ਦੀ 6 ਜੂਨ 2002 ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਮਰਾਠੀਵਰਲਡ.ਕਾੱਮ - ਸ਼ਰਮਤੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਸ਼ੈਲਕੇ 
* ਸਕ੍ਰੀਨ - ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਗੀਤਕਾਰ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਇੰਦਰਾ ਬੈਨਰਜੀ

ਜਸਟਿਸ **ਇੰਦਰਾ ਬੈਨਰਜੀ** ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ, ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ 8ਵੀਂ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਹੈ। ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ|

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਇੰਦਰਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1957 ਨੂੰ ਹੋਇਆ| ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਰੇਟੋ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ| ਉਹ 5 ਜੁਲਾਈ 1985 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।

## ਨਿਆਂਇਕ ਕਰੀਅਰ 
ਇੰਦਰਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ 5 ਫਰਵਰੀ 2002 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਥਾਈ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 8 ਅਗਸਤ, 2016 ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਵਜੋਂ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।

ਜਸਟਿਸ ਸੰਜੇ ਕਿਸ਼ਨ ਕੌਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸਟਿਸ ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ| ਉਹ ਜਸਟਿਸ ਕਾਂਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਭੱਟਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰਟਰਡ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਜੂਨ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1992 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼ਿਨੋਏ

thumb|ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼ਿਨੋਏ
**ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼ੇਨੋਏ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2013 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਫੋਰਬਜ਼ ਸੂਚੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ 'ਇੰਡੀਅਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ' ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

*ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ* ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਿਆਂ, 'ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਲੀਗ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ' ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

*ਡੇਲੀ ਨਿਉਜ਼ ਐਂਡ ਅਨਾਲਸਿਸ* ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਸੁਹਿਰਦ ਅਵਸਰਵਾਦੀ ਮਨ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ *ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ* ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੇ ਹੁਨਰ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। *ਕੌਸਮੋਪੌਲੀਟਨ* ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ  ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਲੀਗ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਹੈ।

ਉਹ ਬਰਮਿੰਘਮ ਲਿਟਰੇਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ*ਏ ਸੈਂਡਰਡ ਲਿਟਲ ਫਲੇਮਜ਼* ਦਾ ਕਵਰ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
; *34 ਬਬਲਗਮਜ਼ ਐਂਡ ਕੈਂਡੀਜ਼*

*34 ਬਬਲਗੱਮਜ਼ ਐਂਡ ਕੈਂਡੀਜ਼* ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਬਲਗਮ ਅਤੇ ਕੈਂਡੀਜ਼ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਿਰਲੇਖ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਅਤੇ ਦਿਲ-ਖਿੱਚਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਅਸਲ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ 34 ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

;
; *ਲਾਈਫ ਇਜ਼ ਵਟ ਯੂ ਮੇਕ ਇਟ*

ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ *ਲਾਈਫ ਇਜ਼* *ਵਟਸ* *ਯੂ ਮੇਕ ਇਟ* 1 ਜਨਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਕਰੇਤਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਨੀਲਸਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ, “2011 ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ” ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼* ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। *ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ* ਦੁਆਰਾ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ 2011 ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

;
; *ਟੀ ਫੌਰ ਟੁ ਐਂਡ ਅ ਪੀਸ ਆਫ ਕੇਕ*

*ਟੀ ਫੌਰ ਟੁ ਐਂਡ ਅ ਪੀਸ ਆਫ ਕੇਕ* 1 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਆਰ.ਆਈ.ਐੱਚ. ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਜਿਹੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚਲੇ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ।

;
; *ਦ ਸੀਕਰੇਟ ਵਿਸ਼ ਲਿਸਟ*

ਉਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ *ਦ ਸੀਕਰੇਟ ਵਿਸ਼ ਲਿਸਟ* ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

;
; ''ਦ ਵਨ ਯੂ ਕਾਨ'ਟ ਹੈਵ''

ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼ੇਨੋਈ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ' *ਦਿ ਵਨ ਯੂ ਕੈਨਟ ਹੈਵ*' ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਅਮਨ, ਅੰਜਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰੂਤੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹਨ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
*      
*      
*      
*      
*      
*      
*      
*      
*      
*      
*      
*      
*      
*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ

thumb|ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ
**ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ** (ਜਨਮ 20 ਜੂਨ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ 25 ਜੁਲਾਈ 2022 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ 15ਵੀਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ 2015 ਅਤੇ 2021 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ 2000 ਤੋਂ 2004 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।

ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ 1979 ਤੋਂ 1983 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ 1997 ਤੱਕ ਰਾਏਰੰਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਜੂਨ 1958 ਨੂੰ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮਯੂਰਭੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਈਦਾਪੋਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਿਰਾਂਚੀ ਨਾਰਾਇਣ ਟੂਡੂ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਤਟਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ|

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਿਆਮ ਚਰਨ ਮੁਰਮੂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਸੀ। ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਦੁਖਾਂਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਗੇ ਹਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
### ਰਾਜਨੀਤੀ 
ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ 6 ਮਾਰਚ, 2000 ਤੋਂ 6 ਅਗਸਤ, 2002 ਤੱਕ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ 6 ਅਗਸਤ, 2002 ਤੋਂ 16 ਮਈ, 2004 ਤੱਕ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਸਾਲ 2000 ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਇਰੰਗਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਸੀ।

### ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ 
ਉਹ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਜਪਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਨੇਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2017 ਵਿੱਚ ਰਾਜਪਾਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਛੋਟੇਨਾਗਪੁਰ ਕਿਰਾਏਦਾਰੀ ਐਕਟ, 1908, ਅਤੇ ਸੰਥਾਲ ਪਰਗਨਾ ਕਿਰਾਏਦਾਰੀ ਐਕਟ, 1949 ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਿੱਲ ਨੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ। ਮੁਰਮੂ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੀ ਅਤੇ ਰਘੁਬਰ ਦਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ- ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗਿਆ।

### 2022 ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹਿੰਮ 
ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਮੁਰਮੂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ।

ਸਾਰੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਅਲਾਇੰਸ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ, ਵਾਈਐਸਆਰ ਕਾਂਗਰਸ, ਝਾਰਖੰਡ ਮੁਕਤੀ ਮੋਰਚਾ, ਜਨਤਾ ਦਲ (ਸੈਕੂਲਰ), ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ) ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਮੁਰਮੂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਏਂਜ਼ਾ ਐਂਡਰਸਨ

**ਏਂਜਾ ਐਂਡਰਸਨ** (ਜਨਮ 1964) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਉਂਟਾਰੀਓ ਦੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਐਂਡਰਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਉਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਲੜਕਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜੇਨ ਐਂਡ ਫਿੰਚ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਪਣੇ ਇਤਾਲਵੀ-ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਮਾਂ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸੇਨੇਕਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਆਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕੰਕਰੀਟ ਪਾਈਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਕੁਆਲਟੀ ਕੰਟਰੋਲ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਬੂਡੀ'ਜ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

1995 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਂਗੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦੇ ਇੱਕ ਹੇਅਰ ਸੈਲੂਨ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੈਲੂਨ ਲਈ ਫਲਾਇਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮਿਲਿਆ, ਇਸੇ ਨੌਕਰੀ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲ ਮੇਅਰ ਮੇਲ ਲਸਟਮੈਨ ਨਾਲ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ *ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਨ* ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਆ ਗਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਮਿਲੀ।

ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਲਮ, "ਦ ਹੌਟ ਟਿਕਟ" ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਮੁਫ਼ਤ ਅਖ਼ਬਾਰ ਮੈਟਰੋ ਟੋਰਾਂਟੋ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਆਫ ਮੌਂਟ੍ਰੀਅਲ ਵਿਖੇ ਵੰਡਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਰਾਜਨੀਤੀ 
thumb|ਏਂਜ਼ਾ ਐਂਡਰਸਨ
2000 ਵਿੱਚ ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਮੇਅਰ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਆਖਰੀ ਜੇਤੂ, ਮੇਲ ਲਸਟਮੈਨ ਨੇ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ 13,585 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਲਾਸਟਮੈਨ ਅਤੇ ਟੂਕਰ ਗੌਮਬਰਗ ਤੋਂ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਨਾਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਸਟਮੈਨ, ਗੋਮਬਰਗ ਅਤੇ ਬੇਨ ਕੇਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਗਲੀ ਕੋਨੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਅਰਾ ਸੀ, 'ਇਕ ਸੁਪਰ ਸਿਟੀ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਮਾਡਲ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ"।" ਫੰਡਰੇਜਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਕਾਰਜ ਨੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੀ ਏਡਜ਼ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਫੰਡਰੇਜਿੰਗ ਈਵੈਂਟ ਫੈਸ਼ਨ ਕੇਅਰਜ਼ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਡਜ਼ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇਅ, ਦੋ-ਲਿੰਗੀ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰਡ ਯੂਥ ਸਪੋਰਟ ਲਾਈਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਮੈਟਰੋ ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਉਸਨੇਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ-ਟੋਰਾਂਟੋ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

26 ਅਕਤੂਬਰ, 2010 ਨੂੰ 03:55 ਪੂਰਵ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਨਤੀਜੇ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
* ਐਨਜ਼ਾ ਐਂਡਰਸਨ -  ਨੇਕਡਨਿਊਜ਼ਡੈਲੀਮੇਲ ਲਈ ਫੀਲਡ ਰਿਪੋਰਟਰ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਗੀਤਾ ਜ਼ੁਤਸ਼ੀ

**ਗੀਤਾ ਜ਼ੁਤਸ਼ੀ** (ਜਨਮ 2 ਦਸੰਬਰ, 1956) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਸਨੇ 800 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 1500 ਮੀਟਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੌੜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਜ਼ੁਤਸ਼ੀ ਨੇ 1982 ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ, 1978 ਅਤੇ 1982 ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ 1500 ਮੀਟਰ ਦੌੜਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। 1982 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਤਸ਼ੀ ਨੇ ਚੋਟੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟ ਹੋਣ ਵੱਜੋਂ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਸਬ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਤਰਫ਼ੋਂ ਸੌਂਹ ਚੁੱਕੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਜਿਵੇਂ ਕੇ ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ, ਜੋ ਕੇ ਮਾਉਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਲ ਨੇ ਜਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਜੁਤਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਖਬਾਰ ਤੇ ਛਪੀ ਫੋਟੋ ਵੇਖੀ,ਉਸਨੇ ਓਦੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਬਾਬਰ ਨੇ ਦਿਤੀ।17 ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜੁਲਾਈ, 2002 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜੂਨੀਅਰ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਟੀਮ (800 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 1500 ਮੀਟਰ) ਦੀ ਕੋਚ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; ਮੈਲਨ, ਬਿਲ . "ਗੀਤਾ ਜੁਤਸ਼ੀ" . ਸਪੋਰਟਸ- ਰੈਫਰੈਂਸ ਡਾਟ ਕਾਮ ਵਿਖੇ ਓਲੰਪਿਕਸ . ਸਪੋਰਟਸ ਰੈਫਰੈਂਸ ਐੱਲ.ਐੱਲ.ਸੀ. 17 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ ਅਸਲ ਤੋਂ ਆਰਕਾਈਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. 
* ਦ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ (ਭਾਰਤ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ

**ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ**  (1912 -19 ਜੂਨ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।  

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਪੂਰਨਸ਼ੀਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਕੁਲ ਚੰਦਰ ਡੇ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤ, ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਦੇ ਨਾਚ ਨਾਟਕ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਮੁਕੁਲ ਚੰਦਰ ਡੇ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਡ੍ਰਾਇਪੁਆਇੰਟ-ਐਚਿੰਗ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ 

## ਕੰਮ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ, ਉਸਨੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਉਹ ਨੋਟ ਦਿਖਾਏ ਜੋ ਉਸਨੇ ਲਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਅਬਾਨੀਨੰਦਰਨਾਥ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ *ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ* ਦੇ 70 ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ *ਘੋਰੋਵਾ ਦੇ* ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 

ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਬੀਮਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਲਿਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਕਵੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਵੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਦੇ ਸਨ। 

ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੂੰ 1942 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜੇਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ *ਜੈਨਾ ਫੈਟੋਕ*  ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ *ਯਾਤਰੀ ਪੋਥੀ ਘਾਟ ਵਿਚ*  ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਚੰਦਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ 20 ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। 1955 ਵਿਚ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1972 ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀਨੀਕੇਤਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ *ਸ਼ਿਆਮਬਤੀ*  ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਘਰ *ਜੀਤਭੂਮ*  ਵਿਚ *ਰਹੀ* ।

## ਸਨਮਾਨ 
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੇ 1954 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਯਾਤਰਾ *ਪੂਰਨਕੁੰਭੋ*  ਲਈ *ਰਬਿੰਦਰਾ ਪੁਰਸਕਾਰ*  ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਭੁਵਣ ਮੋਹਿਨੀ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀ. ਲਿੱਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਿਲੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਮਨੀਸ਼ਾ ਗਿਰੋਤਰਾ

thumb|ਮਨੀਸ਼ਾ ਗਿਰੋਤਰਾ, ਵਰਕਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ' ਤੇ।
**ਮਨੀਸ਼ਾ ਗਿਰੋਤਰਾ** (ਜਨਮ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾ ਫਰਮ Mindtree, ਵਲੋਂ ਮਨੀਸ਼ਾ ਗਿਰੋਤਰਾ ਨੂੰ,ਗਲੋਬਲ ਇੰਡਿਪੈਂਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ ਡਾਇਰੇਕ੍ਟਰ੍ਸ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸੀਈਓ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗਿਰੋਤਰਾ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਉਹ ਮੋਇਲਿਸ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ। (ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੀਈਓ)

ਮਨੀਸ਼ਾ ਗਿਰੋਤਰਾ ਮੋਇਲਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਗਿਰੋਤਰਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕ, ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ, ਇਕਵਿਟੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੂ ਬੀ ਐਸ ਦੇ ਸੀਈਓ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਗਿਰੋਤਰਾ ਬਾਰਕਲੇਜ ਬੈਂਕ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਗਿਰੋਤਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਏ ਐਨ ਜ਼ੈਡ ਗ੍ਰਿੰਡਲੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਯੰਗ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਜ਼ ਦੁਆਰਾ “ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ "15 ਵੁਮੈਨ ਟੁ ਵਾਚ ਇਨ ਏਸ਼ੀਆ " ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਦੇ 2007 ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ “50 ਵੁਮੈਨ ਟੁ ਵਾਚ ” ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਟੂਡੇ ਦੀ “ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ 25 ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ”ਰਤਾਂ” ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ " 25 ਮੋਸਟ ਪਾਵਰਫੁਲ ਵੁਮੈਨ ਇਨ ਇੰਡੀਆ " ਅਤੇ “50 ਮੋਸਟ ਪਾਵਰਫੁਲ ਵੁਮੈਨ ਇਨ ਬਿਜ਼ਨੇਸ ” ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ। ਗਿਰੋਤਰਾ ਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੰਜਨਾ ਦੇਸਾਈ

ਜਸਟਿਸ **ਰੰਜਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਸਾਈ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਹਨ। ਉਸਨੇ 13 ਸਤੰਬਰ 2011 ਤੋਂ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਤੱਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਰ ਅਪੀਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 1 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ| 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਨੂੰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਵਕੀਲ ਐਸ ਜੀ ਸਮੰਤ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਸਾਈ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਲਫਿਨਸਟੋਨ ਕਾਲਜ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਗੌਰਮਿੰਟ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 

## ਨਿਆਂਇਕ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਐਸ ਜੀ ਸਮੰਤ ਜੋ ਇਕ ਉੱਘੇ ਅਪਰਾਧੀ ਵਕੀਲ ਸਨ| ਉਸਨੇ 30 ਜੁਲਾਈ, 1973 ਨੂੰ ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੂਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।  

ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1986 ਵਿਚ ਰੋਕੂ ਹਿਰਾਸਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1996 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਬੈਂਚ ਵਿਚ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ।  

ਦੇਸਾਈ ਨੇ 1 ਦਸੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਪਾਵਰ ਅਪੀਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 1996 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2011 ਤੱਕ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਭਾਰਤ ਦੇਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ।  

### ਜੱਜ, ਬੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ (1996-2011) 
ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1996 ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੀਕ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1998 ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਜੱਜ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (2011-2014) 
13 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ, ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2014 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਵੀਂ ਔਰਤ ਸੀ।

### ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਬਿਜਲੀ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (2014-2017) 
ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 1 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਲਈ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

### ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਐਡਵਾਂਸ ਰੂਲਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ [ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ] (2018-2019) 
ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਐਡਵਾਂਸ ਰੂਲਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ [ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ] ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ।

### ਲੋਕਪਾਲ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਮੇਟੀ 
28 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਲੋਕਪਾਲ ਏਜੰਸੀ, ਲੋਕਪਾਲ ਲਈ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕਾਯੁਕਤ ਐਕਟ, 2013 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਅੱਠ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।

### ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ 
ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 13 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਨਿਰਣੇ 
8 ਮਈ, 2012 ਨੂੰ, ਰੰਜਨਾ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਅਲਤਮਸ ਕਬੀਰ ਦੀ ਬਣੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 2022 ਤੱਕ ਹਜ ਸਬਸਿਡੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।   27 ਸਤੰਬਰ, 2013 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਪੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵਮ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਤਿੰਨ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬੈਲਟ ਬਾਕਸ ਤੇ "ਉਪਰੋਕਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ" ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ| ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵੋਟਿੰਗ ਕਾਰਨ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਜੱਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸੁਨੈਥਰਾ ਰਾਣਾਸਿੰਘ

**ਸੁਨੈਥਰਾ ਰਾਣਾਸਿੰਘ** ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ 1977 ਵਿੱਚ ਉਪ-ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਦੇਹੀਵਾਲਾ-ਮਾਉਂਟ ਲਾਵਿਨਿਆ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਿਤਾ ਸ. ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਜੈਸਿੰਗੇ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਮਿਤਾ ਅਗਰਵਾਲ

thumb| ਸਮਿਤਾ ਅਗਰਵਾਲ
**ਸਮਿਤਾ ਅਗਰਵਾਲ** (ਜਨਮ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਸਮਿਤਾ ਅਗਰਵਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ। 1999 ਵਿਚ ਉਹ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿਚ ਸਟਰਲਿੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਕੈਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿਚ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ।  ਅਗਰਵਾਲ ਦੇ ਡਾਕਟਰੇਲ ਅਧਿਐਨ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸਿਲਵੀਆ ਪਲਾਥ ਉੱਤੇ ਸਨ।  ਅਗਰਵਾਲ ਪਲਾਥ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ, ਸਿਲਵੀਆ ਪਲੇਥ ਆਨਲਾਈਨ ਜਰਨਲ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂ.ਐੱਸ. ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹਨ।  

ਅਗਰਵਾਲ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਵੀ ਇਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।  

## ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ 
* *ਸ਼ੁਭ-ਸ਼ਬਦ।* ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਰਵੀ ਦਿਆਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, 2002  
* *ਮੋਫਸਿਲ ਨੋਟਬੁੱਕ.* *ਸਮਾਲ  ਟਾਊਨ ਇੰਡੀਆ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ.* ਈ-ਬੁੱਕ : ਕੂਪਰਜਲ ਲਿਮਟਿਡ, ਯੂਕੇ, 2011   
* *ਮੋਫਸਿਲ ਨੋਟਬੁੱਕ.* *ਕਵਿਤਾਵਾਂ,* ਛਾਪੋ. ਇਕ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਕਲਕੱਤਾ: ਸੰਪਾਰਕ, 2016.  

### ਸੰਪਾਦਿਤ 
* ''ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਕਵਿਤਾ,* ਐਡੀ. ਸਮਿਤਾ ਅਗਰਵਾਲ, ਐਮਸਟਰਡਮ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ: ਰੋਡੋਪੀ, 2014.  

#### ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
ਅਗਰਵਾਲ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ: 

* *ਸਾਹਿਤ ਜੀਵਿਤ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਲੇਖਣੀ, ਭਾਗ. 2,* ਗਰਮੀਆਂ 1996. 
* *ਨੌਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀਆਂ.* ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 1997  
* *ਪਦਅਰਥ: ਭਾਰਤੀ ਕਵਿਤਾ, ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਯੂਐਸਏ, ਵਾਲੀਅਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ. 17 ਅਤੇ 18,* 2001. 
* *ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ.* ਪੇਂਗੁਇਨ, 2002. 
* *ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦਾ ਪੋਤਾ* ਮੈਸੇਡੋਨੀਆ: ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਭਾਰਤ ਤੋਂ, ਸਟਰੁਗਾ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰੈਸ, 2003. 
* *ਪਿਆਰ ਦਾ ਟਾਕਰਾ* ਪੇਂਗੁਇਨ, 2005. 
* *ਫੁਲਕਰਮ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਕਵਿਤਾ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ, ਨੰਬਰ 4.* ਯੂਐਸ: 2005. 
* *ਸਪਾਰਕਸ, ਕਰੀਏਟਿਵ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਡੀਏਵੀ ਸੈਂਟਰ.* ਮੁੰਬਈ: ਨਵਾਂ ਪਨਵੇਲ, 2008. 
* *ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀਆਂ.* ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕਰੀਏਟਿਵ ਬੁਕਸ, 2009. 
* *ਅਸੀਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਾਂ: ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀ, 1990-2007.* ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, 2009. 
* *ਇੰਗਲਿਸ਼ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਹਾਰਪਰਕਲਿੰਸ ਕਿਤਾਬ,* 2012. 
* *ਇਹ ਮੇਰੇ ਬਚਨ: ਦਿ ਪੈਨਗੁਇਨ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਪੋਇਟਰੀ,* 2012. 
* *ਇਕ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਪੋਇਮਸ ਇਨ ਇੰਗਲਿਸ਼* (2000) ਦਾ ਐਡੀ. ਗੋਪੀ ਕੋਟੂਰ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਚੇਨ ਐਂਡ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਕਲਕੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ 
* *ਡਾਂਸ ਆਫ ਮਯੂਰ : ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਐਨਥੋਲੋਜੀ'',  ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਝਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਹਾਇਡ ਬਰੁਕ ਪ੍ਰੈਸ,  ਕਨੇਡਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ 151 ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ 
* ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ # ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਨੰਦਿਨੀ ਸਾਹੂ

**ਨੰਦਿਨੀ ਸਾਹੂ** (ਜਨਮ 23 ਜੁਲਾਈ 1973) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਵਿਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ *ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਵਿਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ* ਪੁਰਸਕਾਰ

ਅਤੇ *ਸਿੱਖਿਆ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ* ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਉਹ *ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ* ਦੇ *ਅੰਤਰ-* ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ *ਜਰਨਲ ਦੀ* ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸਾਹੂ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜੁਲਾਈ 1973 ਨੂੰ ਉੜੀਸਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੀ ਉਦੈਗਿਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਭਾਰਤੀ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਲੀਆਂ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਾਹੂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਭਾਰਤੀ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ, ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ, ਇੰਗਲਿਸ਼ ਲੈਂਗਵੇਜ ਟੀਚਿੰਗ (ਈਐਲਟੀ), ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਗਨੂ ਲਈ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਧਿਐਨਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।
* *Silver Poems on My Lips*, 2009
* *Sukamaa and Other Poems* Published by The Poetry Society of India, Gurgaon  
* *Suvarnarekha*: An anthology of Indian women poets
* *Sita (A Poem)*

**ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਕਿਤਾਬਾਂ**

* *Recollection as Redemption*, 2004
* *Post Modernist Delegations in English Language Teaching: The Quixotic Deluge*, 2005
* *The Post Colonial Space: Writing the Self and The Nation*, 2008
* *Folklore and the Alternative Modernities(Vol I & II)*, 2012

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਡਾ ਨੰਦਿਨੀ ਸਾਹੂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ (ਸੰਗਮ - ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ)  
* ਮੇਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਨੰਦਿਨੀ ਸਾਹੂ ਦੀਆਂ ਸਿਲਵਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ - ਵੈੱਕਯੁਮ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਲ  
* ਡਾ: ਨੰਦਿਨੀ ਸਾਹੂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਆਵਾਜ਼: ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਕਾਵਿ ਵਿਰਾਸਤ  
* ਸੰਪਾਦਕ 
* ਡਾ: ਨੰਦਿਨੀ ਸਾਹੂ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: dates
ਮੱਲਿਕਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ

**ਮੱਲਿਕਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ** (     , 1960–2011) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿੱਤਰੀ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ ਇਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਦੀ "ਨਾ-ਮਨਜ਼ੂਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਵਿ" ਕਾਰਨ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਮੱਲਿਕਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕਾਲਜ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕਾਸੀਸਵਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਮੱਲਿਕਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 14 ਭਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਸਨ, ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

90ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਉਹ ਸਾਨੰਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ, ਜੋ ਕਿ ਬੰਗਾਲੀ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰਸਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਮੂਲ ਸੰਪਾਦਕ ਅਪਰਨਾ ਸੇਨ] ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਸੁਬੋਧ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ *ਭੰਗਾਨਗਰ*, ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 

ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਛਪੇ ਹਨ। ਪੜ੍ਹਾਉਣ, ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। 

ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ 28 ਮਈ, 2011 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਕੇ ਐਮ ਬੀਨਮੋਲ

thumb|ਕੇ ਐਮ ਬੀਨਮੋਲ
**ਕਲਯੁਥਮਕੁਝੀ ਮੈਥੇਊਜ਼ ਬੀਨਾਮੋਲ**,ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ ਤੇ **ਕੇ** **ਐਮ ਬੀਨਮੋਲ** (ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ 1975) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।**ਕੇ** **ਐਮ ਬੀਨਮੋਲ** ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਮਬੀਡੀਨਜਲ, ਇਡੁਕਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਕੇਰਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਥਲੀਟ ਹਨ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਕੈਰੀਅਰ 
ਬੀਨਾਮੋਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ **ਕੇ ਐਮ ਬੀਨੂੰ** ਨਾਲ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਬਣੇ। ਬੀਨੂੰ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

### ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 
ਉਸਨੇ ਬੁਸਾਨ ਵਿਖੇ 2002 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 800 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 4×400 ਮੀਟਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਿਲੇਅ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ.

## ਅਵਾਰਡ 
ਬੀਨਮੋਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਐਥਲੈਟਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ 2000 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ . ਉਹ ਅੰਜਾਲੀ ਵੇਦ ਪਾਠਕ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਲ 2002-2003 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਡ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਜੇਤੂ ਵੀ ਬਣੀ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ .

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕੇ.ਐੱਮ ਬੀਨਮੋਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਪੈਥੋਲੋਜੀ ਡਾਕਟਰ ਵਿਵੇਕ ਜਾਰਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ 2 ਬੱਚੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਅਤੇ ਹੈਲੇ ਹਨ (ਇਥੋਪੀਆਈ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਹੈਲੇ ਗੇਬਰਸਲੇਸੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਜੋਤੀਰਮੋਏ ਸਿਕਦਾਰ

**ਜੋਤੀਰਮੋਏ ਸਿਕਦਾਰ** (ਜਨਮ 11 ਦਸੰਬਰ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰਣ ਹੈ। ਉਸਨੇ 14 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਗਰ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਸਾਲ 2019 ਤੋਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਸਾਵਕਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2009 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਗਰ,ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਜਗਾ ਨਾ ਬਣਾ ਸਕੀ।

ਉਹ ਇੱਕ ਮੱਧ ਦੂਰੀ ਦੀ ਦੌੜਾਕ ਸੀ ਅਤੇ 1995 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਜਿੱਤੀ . ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 1500 ਮੀਟਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿਤੇ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ.

ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 1998–1999 ਲਈ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਲ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ . ਉਸਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਨਮਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਸ ਨੂੰ 1995 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਿਕੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਦਸੰਬਰ 1969 ਨੂੰ ਗੁਰੂਦਾਸ ਸਿਕੰਦਰ ਅਤੇ ਨਿਹਾਰ ਸਿਕਦਾਰ ਦੇ ਘਰ ਨਦੀਆ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ,ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ 9 ਫਰਵਰੀ 1994 ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀ ਚਿੱਤਰ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ

**ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ** (14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 - 26 ਦਸੰਬਰ 1975) ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਅਮਰੀਕੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ 'ਚ ਮਾਨਵ-ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਲੋਚਕ ਜੇਂਸੀ ਜੇਮਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਦਾ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਖਦਾਈ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।"

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਨੇ 1938 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਇੱਕ ਨਾਵਲ, ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸੰਨ 1958 'ਚ, ਪੁਰਸ਼ਮਰਿਲਲਾਥ ਲੋਕਮ ਨਾਮਕ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ 12 ਭਾਗ ਹਨ।

ਜੇ ਦੇਵਿਕਾ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ 'ਕੁਲੀਨਾ ਅਤੇ ਕੁਲਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ: ਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅੰਤਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ', ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਰਨਲ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਦੀ ਲਿਖਾਈ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਮਾਲੇਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਯੋਗ ਮਰਦ-ਵੈਰ ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪੇਪਰ ਨੂੰ "20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਧੁਨਿਕ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਏ ਗਏ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।" ਜੈਂਸੀ ਜੇਮਜ਼ ਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਤਰਸੱਤਾ ਟੇ ਪਰੰਪਰਾ 'ਤੇ ਕਰਾਰੀ ਸੱਟ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਮਿਲਿਆ।"

## ਕਾਰਜ 
 ਨਾਵਲ

* ਪ੍ਰੇਮਭਜਨਮ (ਡਾਰਲਿੰਗ) - - 1944

**ਨਾਟਕ**

* ਦੇਵਦੁਥ (ਮੈਸੇਂਜਰ ਆਫ਼ ਗੌਡ) -1945

**ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ**

* ਪੋਨਮਕੁਦਮ (ਸੋਨੇ ਦਾ ਘੜਾ) - - 1946 
* ਸਤ੍ਰੀ ਜਨਮਮ (ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ) - 1946 
* ਕੀਜ਼ੀਜੀਵਾਨਕਕਰੀ (ਸਬਜੁਗਤੇਫ ਔਰਤ) - 1949 
* ਕਲਾਮੰਦਿਰਮ (ਕਲਾ ਮੰਦਰ) - 1949 
* ਪੇਨਬੁੱਧੀ (ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਝ) - 1951 
* ਕਾਨਾਥਾ ਮਾਥਿਲ (ਸੰਘਣੀ ਕੰਧ) - 1953 
* ਪ੍ਰੇਮਾ ਪਰਿਕਸ਼ਨਮ (ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ) - 1955 
* ਚੁਵਾਨਾ ਪੁੱਕਕਲ (ਲਾਲ ਫੁੱਲ) - 1955 
* ਚੋਲਾਮਰੰਗਲ (ਛਾਂਦਾਰ ਰੁੱਖ) - 1958

**ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ**

* ਪੁਰਸ਼ਮਾਨਮਾਰਿਲਾਥ ਲੋਕਮ (ਮਨੁੱਖ ਬਿਨਾ ਸੰਸਾਰ)

**ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ**

* ਭੁੱਲੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਕਵਿਤਾ ਨੇਹਮਿਯਾ

**ਕਵਿਤਾ ਨੇਹਮਿਯਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮੀ ਅਤੇ ਫਿਨ ਟੈਕ ਫਰਮ, ਆਰਟੂ ਦੀ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਹੈ | ਉਸਨੇ ਮਈ, 2010 ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ, ਸਮੀਰ ਸੇਗਲ ਦੇ ਨਾਲ ਫਰਮ ਦੀ ਸਹਿ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ-ਅਧਾਰਤ ਪਹੁੰਚਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕਵਿਤਾ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਵੇਲੌਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਸਕੂਲ ਲਵਡੇਲ, ਓਟੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ (ਆਨਰਜ਼) ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੋਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਬੀਏ ਕੀਤੀ।

ਕਵਿਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਦਮੀ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੈਕਟਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ| ਕਵਿਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨਮੋਹਕ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਾਲੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਵਿਤਾ ਉਸ ਸਮੇਂ [ਨਵੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਐਮ.ਐਫ.ਆਈ. ਉਜਜੀਵਨ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਮਾਰਕੀਟ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ |ਉਜਜੀਵਨ ਵਿਖੇ, ਉਸਨੇ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਉਧਾਰ ਦੀ ਲੰਬਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
left|thumb| ਕਵਿਤਾ ਆਰਟੂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਵਿਖੇ ਛੋਟੇ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ 'ਤੇ(https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%A4%E0%A8%B8%E0%A8%B5%E0%A9%80%E0%A8%B0:Kavita_Nehemiah02.jpg)
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕੌਰਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਰਟੂ ਨੂੰ ਸਮੀਰ ਸੇਗਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ| ਉਹ ਆਰਟੂ ਵਿਖੇ ਸੀਓਓ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੀਰ ਸੇਗਲ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਰੈਂਟ -ਟੂ -ਓਨ ਅਫਰੀਕਾ  (ਲੂਸਾਕਾ, ਜ਼ੈਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਮਾਈਕਰੋ-ਸੰਪਤੀ ਲੀਜ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ), ਵਿਜ਼ਨਸਪ੍ਰਿੰਗ (ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਸਕੋਜੋ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ), ਅਤੇ ਐਲੇਵਰ ਇਕੁਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਕਵਿਤਾ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਮ ਬੀ ਏ,ਪੀਟਰ ਅਤੇ ਐਲਿਸ ਵਾਨ ਲੋਏਸਕੇ ਵਜੀਫਾ, 2010, ਨਾਲ ਕੀਤੀ| ਇਹ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਉੱਦਮ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਉੱਦਮਤਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਅਤੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬੋਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੋ ਫਾਈ, 2016 ਵਿੱਚ ਆਰਟੂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਗਾਲੀ, ਰਵਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਮਾਸਟਰ ਕਾਰਡ ਫਾਂਊਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਿੰਪੋਸੀਅਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਰਟੂ ਸੈਂਟਰ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਵਿਖੇ ਸਾਲਾਨਾ ਮਾਸਟਰ ਕਾਰਡ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੰਨੀ ਸਿੰਘ (ਲੇਖਿਕਾ)

**ਸੰਨੀ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 20 ਮਈ 1969) ਇੱਕ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। 

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸੰਨੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਵਾਰਾਣਸੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 20 ਮਈ, 1969 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਰਦਾ-ਫਿਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਡਿਬਰੂਗੜ, ਅਲੰਗ  ਅਤੇ ਤੇਜੂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛਾਉਣੀਆਂ ਅਤੇ ਚੌਕੀਆਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਮੀਬੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ। 

ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਂਡਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਿਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਨੇ ਕਲਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨ ਲਈ 1995 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਚਿਲੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ 'ਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ 2002 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ 2002 ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। 

ਸਿੰਘ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੰਡਨ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਏਟਿਵ ਰਾਈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਲੀਡਰ ਹੈ। 

## ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ 
ਸਿੰਘ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ, ਦੋ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। 

2003 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਨਾਨੀ'ਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਸੁਸਾਈਡਜ਼, ਨੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇ ਲੈਟਰਸ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਹਾਲੀਆ ਨਾਵਲ, ਹੋਟਲ ਆਰਕੇਡੀਆ, ਕੁਆਰਟ ਬੁੱਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

### ਕਿਤਾਬਾਂ 
* ''Nani's Book of Suicides*, HarperCollins Publishers India (2000)  
* *Single in the City*, Penguin Books Australia (2000)  
* *With Krishna's Eyes*, Rupa & Co (2006)  
* *Hotel Arcadia*, Quartet Books (2015)  
* *Amitabh Bachchan'', British Film Institute (2017)  

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਿੰਘ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਲੇਖਕ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਈਟਰ ਆਫ਼ ਕਲਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਲਈ ਝਲਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਾਮਿਲਿਸਾਈ ਸੌਂਦਰਾਰਾਜਨ

**ਡਾ. ਤਾਮਿਲਿਸਾਈ ਸੌਂਦਰਾਰਾਜਨ** (ਜਨਮ 2 ਜੂਨ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰੀ ਡਾਕਟਰ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ।ਅਤੇ 18 ਫਰਵਰੀ 2021 ਤੋਂ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ (ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ) ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਹ ਨਾਗਰਕੋਇਲ, ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਕੰਦਮ 2 ਜੂਨ 1961 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਅਨੰਤਨ, ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ, ਸ੍ਰੀ ਸੁੰਦਰਾਜਨ, ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐਸ ਅਤੇ ਡਾ. ਐਮਜੀਆਰ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਰੋਗ ਸੰਬੰਧੀ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸੋਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਐਫਈਟੀ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਕੀਤੀ।

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ 5 ਸਾਲ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ1999 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਚੇਨਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿੰਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ, 2001 ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿੰਗ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੋ-ਕਨਵੀਨਰ (ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿੰਗ), ਸਟੇਟ ਜਨਰਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਇਕਾਈ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 2007 ਵਿੱਚ ਸੈਕਟਰੀ, 2010 ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਯੁਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 1 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਰਾਜਪਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 9 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ।

ਸੌਂਨਾਰਾਰਾਜਨ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਚੋਣਾਂ ਅਸਫਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੜੀਆਂ ਸਨ। 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਐਮ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਧੀ ਕਨੀਮੋਝੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ।

## ਮੀਡੀਆ 
ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭਾਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਹੁਨਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਤਾਮਿਲ ਚੈਨਲ "ਰਾਜ ਟੀਵੀ" 'ਤੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

### ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ 
ਸੌਂਨਾਰਾਜਨ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਬਣਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਸਤਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸਤੇਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ

**ਸਟੇਗੀਨੋਗ੍ਰਾਫੀ** (/ˌstɛɡəˈnɒɡrəfi/ ਸਟੇ-ਗੀ-ਨੋ-ਗ੍ਰਾਫੀ) ਇੱਕ ਫਾਈਲ, ਸੁਨੇਹਾ, ਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਫਾਈਲ, ਸੰਦੇਸ਼, ਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਵੀਡਿਓ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੁਪਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਟੇਗੀਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਿਊ ਲੈਟਿਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਟੇਗੀਨੋਗ੍ਰਾਫੀਆਂ (steganographia) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਸਟੇਗਨੋਸ (στεγανός), ਭਾਵ " ਟੱਕੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਛੁਪੇ ਹੋਏ", ਅਤੇ *ਗ੍ਰਾਫੀਆ* (γραφή) ਭਾਵ "ਲਿਖਣਾ" ਦਾ ਜੋੜ ਹੈ।

ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦਰਜ ਵਰਤੋਂ 1499 ਵਿੱਚ **ਜੋਹਾਨਸ ਟ੍ਰਾਈਥਮੀਅਸ** ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਟੀਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰੈਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਉੱਤੇ ਇਕਉਪਚਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਦੂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਲੁਕਵੇਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਿਖਦੇ ਹਨ (ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿੱਤਰ, ਲੇਖ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਵਰ ਟੈਕਸਟ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਨੇਹਾ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਦਿੱਖ ਸਿਆਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਗੁਪਤ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉਹ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੰਜੀ-ਨਿਰਭਰ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ **ਕੇਰਕਫਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ** ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਕੱਲੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਦੇਸ਼ ਦਾ ਗੁਪਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਖਿੱਚਦਾ। ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਸੰਦੇਸ਼, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਅਟੁੱਟ ਹੋਣ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਰੂਰ ਜਗਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਏਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਇਕੱਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਪਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੋਡਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਫਾਈਲ, ਚਿੱਤਰ ਫਾਈਲ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ। ਮੀਡੀਆ ਫਾਈਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਇਹ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਚਿੱਤਰ ਫਾਈਲ ਨਾਲ ਅਰੰਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਲਈ ਹਰੇਕ ਸੌ ਪਿਕਸਲ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਬਦੀਲੀ ਇੰਨੀ ਸੂਖਮ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|1591 ਵਿੱਚ ਡਾ ਯੂਹੰਨਾ ਡੀ ਦੇ ਵਲੋਂ ਜੋਹਾਨੀਸ ਟ੍ਰੀਥੇਮਿਊਸ ਦੇ ਸਤੇਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀਆਂ *ਚਾਰਟ ਦੀ* ਨਕਲ
ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਰਤੋਂ 440 ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਹੇਰੋਡਾਟਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਹਿਸਟੀਅਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਰਿਸਟਾਗੌਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੇਵਕ ਦਾ ਸਿਰ ਸ਼ੇਵ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਖੋਪੜੀ ਉੱਤੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਕੇ ਭੇਜਿਆ, ਫਿਰ ਹਦਾਇਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਾਹ ਓਹਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਬਾਲ ਉੱਘਣ ਵੱਜੋ ਭੇਜਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੀਮਰੈਟਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮੋਮ ਦੀ ਗੋਲੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਹਮਾਇਤ 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਤਰਹਾ ਲਿਖ ਕੇ ਯੂਨਾਨ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭੇਜੀ। ਮੋਮ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਫਿਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤਹਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਾਰਟਹੈਂਡ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

ਇਹਦੇ ਕੰਮ *ਪੋਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿਚ,* ਜੋਹਾਨਸ ਟ੍ਰਾਈਥਮੀਅਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਖੌਤੀ " **ਐਵ-ਮਾਰੀਆ-ਸਿਫਰ** " ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰੱਬ ਦੀ ਇੱਕ ਲੈਟਿਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ "*ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੇਪੀਐਨਟੀਸੀਮਸ ਕਨਸਰੁਅੰਸ ਐਂਜਿਲਿਕਾ ਡੈਫਰਟ ਨੋਬਿਸ ਚਰਿਤਸ ਪੋਟੇਂਟੀਸਿਮੀ* *ਕਰੀਏਟਰਿਸ* ਦੇ ਲਈ " *ਛਾਪਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ* *ਵੀ.ਸੀ.ਪੀ.ਡੀ.ਆਈ.ਏ. ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।*

## ਤਕਨੀਕ 
thumb|ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ. *ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀਆ*

### ਸਰੀਰਕ 
## ਹਵਾਲੇ
ਤੇਮਸੁਲਾ ਏਓ

**ਤੇਮਸੁਲਾ ਏਓ** (ਜਨਮ ਅਕਤੂਬਰ 1945) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਰਥ ਈਸਟਰਨ ਹਿੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਐਨਈਐਚਯੂ) ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1975 ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1992 ਅਤੇ 1997 ਦੇ ਵਿੱਚ NEHU ਤੋਂ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਦੀਮਾਪੁਰ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਲੈਬੋਰਨਮ ਫਾਰ ਮਾਈ ਹੈਡ* ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।

## ਕਵਿਤਾ 
ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

* *Songs that Tell* (1988),
* *Songs that Try to Say* (1992),
* *Songs of Many Moods* (1995),
* *Songs from Here and There* (2003),
* *Songs From The Other Life* (2007).

ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਤੀਸਰਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੋਹਿਮਾ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਨੌਰਥ ਈਸਟਨ ਹਿੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰਲਾ ਗ੍ਰੇਸਵਰਕ ਬੁਕਸ, ਪੁਣੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਅਲੋਚਨਾ 
ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ''ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ 'ਇਕ ਆਦਰਸ਼ ਹੀਰੋਇਨ* ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਤੋਂ 1989 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਆਨਲਾਈਨ ਕੰਮ 
* Essay: When in doubt 

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
* *Laburnum for My Head* (Penguin, 2009)
* *These Hills Called Home: Stories From A War Zone*(Zubaan/Penguin)
* *Ao-Naga Oral Tradition (2000)''

## ਇਨਾਮ 
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, 2007 
* ਰਾਜਪਾਲ ਦਾ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ, 2009 
* ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ, 2013
*

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* These Hills Called Home: Stories From A War Zone (review) 
* These hills Called Home: Stories from a War Zone (New Edition on ZubaanBooks.com)
* Poignant stories from a war zone
* Mirroring life in the conflict zone
* Weaving a literary fabric: Prof. Temsula Ao, Cover Story in Melange 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਕ੍ਰੋਟਨ ਦਾ ਮਿਲੋ

**ਕ੍ਰੋਟਨ ਦਾ ਮਿਲੋ** (/ ˈmaɪloʊ /; ਯੂਨਾਨੀ: Μίλων, ਮਾਲਾਨ; ਜੈਨ .: í, ਮਾਲਾਨੋਸ) ਕ੍ਰੌਟਨ ਦੇ ਮੈਗਨਾ ਗਰੇਸੀਅਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ 6 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਦਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ

ਮਿਲੋ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਉਸਦੇ ਤਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੀਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ, ਅਤੇ ਬਘਿਆੜ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ. ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪਿਅਰੇ ਪਗੇਟ, ਐਟੀਨ-ਮੌਰਿਸ ਫਾਲਕਨੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਝਾਨ ਰਬੇਲੇਸ ਦੀ ਗਰਗੈਂਟੁਆ ਅਤੇ ਪੈਂਟਾਗ੍ਰੂਅਲ, ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਟ੍ਰੋਇਲਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੇਸੀਡਾ, ਅਤੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਡੂਮਸ ਦੇ ਦਿ ਮੈਨ ਇਨ ਦਿ ਆਇਰਨ ਮਾਸਕ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ.
ਫਿਰੋਨ

**ਫਿਰੋਨ** (ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1952 ਨੂੰ ਡੈਬੋਰਾ ਫੋਸੀ) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜੰਮਪਲ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਫਿਰੋਨ, ਜੋ ਕਿ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਦ ਹੀ ਔਰਤਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗੀਤਕਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਨੀ ਡਿਫ੍ਰੈਂਕੋ, ਮੈਰੀ ਗੌਥੀਅਰ ਅਤੇ ਇੰਡੀਗੋ ਗਰਲਜ਼ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਅੱਸੀਵਿਆਂ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰੋਨ ਦੀਆਂ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵੈਨ ਮੌਰਿਸਨ, ਬੌਬ ਡਿਲਨ, ਅਤੇ ਲਿਓਨਾਰਡ ਕੋਹੇਨ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਿੰਦਗੀ 
ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਰਿਚਮੰਡ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 11ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਿਟਾਰ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਘਰ ਛੱਡ ਗਈ। ਫਿਰੋਨ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਵੈਨਕੂਵਰ, ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਟੋਟਲ ਐਡ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਯਾਦਾਂ ਬਾਰੇ, ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਇਆ। ਮੈਂ ਗਿਟਾਰ, ਬੈਂਜੋ ਅਤੇ ਏਕਰਡਿਅਨ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੱਬ ਬੋਰਡ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ-ਸੁਣਦਾ ਸੁਣਿਆ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 'ਮਜ਼ੇ', ਭਾਵ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਾਸਾ। ਮੈਂ ਜਦੋਂ 10 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲੱਭਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਗਾਣੇ ਲਿਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲੇ। ਮੈਂ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ, ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਗਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ 18 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਇਹ 1970 ਸੀ। ” 
ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਬਚਾਏ ਗਏ ਗਾਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਵੈਨਕੂਵਰ ਅਧਾਰਤ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਗ੍ਰਹਿ, ਪ੍ਰੈਸ ਗੈਂਗ, ਦੇ ਲਾਭ ਵਿੱਚ "ਕੌਣ ਹਾਰਦਾ ਹੈ" ਗਾਣਾ ਚਲਾਇਆ।

1971 ਵਿੱਚ, ਫੋਸੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਫਿਰੋਨ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰੋਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਫਰੈਂਚ ਤੋਂ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਜੰਗਾਲ।

## ਫਿਲਮ 
* 2002: ਫਿਰੋਨ ਨੂੰ ਰੈਡੀਕਲ ਹਾਰਮੋਨੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਡੀ ਮੋਸਬੈਸ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸੀ।
* 2009: ਫਿਰੋਨ: ਗੈਰੀ ਆਨ ਏ ਰੋਡ, ਗੈਰੀ ਰੋਜਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ, ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 2012: ਬਿੱਲੀ ਜੋ ਕੈਵੱਲਾਰੋ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਥੰਡਰ ਅਤੇ ਬਿੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸਿਤ, 2013 ਵਿੱਚ ਵਾਈਲਡ ਰੋਜ਼ ਇੰਡਪੈਂਡੈਂਟ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੋਣ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਵਸੁੰਦਰਾ ਦੇਵੀ

**ਵਸੁੰਧਰਾ ਦੇਵੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵੈਜਯੰਤੀਮਾਲਾ ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ 
* (1941) *ਰਿਸ਼ੀਆਸ੍ਰੀਂਗਰ* 
* (1943) *ਮੰਗਾਮਾ ਸਪਥਮ* 
* (1947) *ਉਦਯਾਨਨ ਵਾਸਵਦੱਤਾ* 
* (1949) *ਨਾਤੀਆ ਰਾਣੀ* 
* (1959) *ਪੈਗਾਮ* 
* (1960) *ਇਰੁੰਬੁ ਥਰਾਈ*

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ