open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਮਲ ਕੁਮਾਰ ਮਜੂਮਦਾਰ

**ਕਮਲ ਕੁਮਾਰ ਮਜੂਮਦਾਰ** () ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। *ਅੰਤਰਜਲੀ ਜਾਤ੍ਰਾ* ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਯਾਦਗਾਰ ਰਚਨਾ ਹੈ।

## ਮੁਢੱਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਮਲ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਨਵੰਬਰ 1914 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫ਼ੁਲਚੰਦਰ ਮਜੂਮਦਾਰ ਅਤੇ ਰੇਨੁਕਾਮੋਈ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਫੁਲਚੰਦਰ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਰੇਨੁਕਾਮੋਈ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰੁਚੀ ਵਿਦਮਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਮਲ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਵੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧੇਰੇ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਕੀ (ਭਾਰਤ) ਤੋਂ ਸਨ, ਜੋ ਪਰਗਨਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਿਖਿਆ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਮਲ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਕਹਾਣੀਆ
*ਜਲ
*ਮਧੂ
*ਲਾਲ ਜੂਤੋ
*ਮਲਿਕਾ ਬਹਾਰ
*ਤਹਾਦੇਰ ਕਥਾ
*ਤੇਇਸ
*ਫੌਜੀ ਬੰਦੂਕ
*ਲੁਪਤ ਪੂਜਾਬਿਧੀ
*ਖੇਲਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਾਬਾਲੀ
*ਖੇਲਾਰ ਅਰੋਮਵੋ
*ਪ੍ਰਿੰਸਿਜ਼ (ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ)
*ਬਾਬੂ
*ਆਰ ਚੋਖੇ ਜੋਲ

### ਨਾਵਲ
*ਅੰਤਰਜਲੀ ਜਾਤ੍ਰਾ
*ਗੋਲਾਪ ਸਨਧੋਰੀ
*ਅਨਿਲਾ ਸਮੋਰੋਨੇ

## ਹਵਾਲੇ
ਸੂਰਜ (ਦੇਵਤਾ)

**ਸੂਰਿਆ**, ਜਿਸਨੂੰ ਅਦਿੱਤਿਆ, ਭਾਨੂੰ ਜਾਂ ਰਾਵੀ ਵਿਵਾਸਵਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਕੀ ਦੋ ਦੇਵਤੇ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਸੀ।

## ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ
ਰਾਮਾਇਣ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਦਿਤੀ ਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਦਰਜ "ਚੌਬੀਸ ਅਵਤਾਰ" ਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸਾਰੰਗਪੁਰ

**ਸਾਰੰਗਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬ੍ਰਹਮਾ

**ਬ੍ਰਹਮਾ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ब्रह्मा; ) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮਨੁ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸਤੋਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।

## ਜਨਮ
ਇੱਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਆਇਆ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੰਡਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਅੰਡੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਕੰਵਲ ਤੋਂ ਹੋਇਆ।

## ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ
ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ 216 ਕਰੋੜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੌਂ ਜਾਵੇਗਾ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਉੱਤੇ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਆਰੀਆ ਬੱਬਰ

**ਆਰੀਆ ਬੱਬਰ** (ਜਨਮ 24 ਮਈ 1981) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਐਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੰਸਰੋਂ

**ਹੰਸਰੋਂ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁਚਲਾ

**ਕੁਚਲਾ** ਦਾ ਦਰੱਖ਼ਤ ਜੋ 40 ਤੋਂ 60 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਇੰਚ, ਚੌੜਾਈ ਡੇਢ ਤੋਂ ਦੋ ਇੰਚ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹਲਦੀ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਛਿੱਲੜ ਵਾਲਾ ਡੇਢ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਵਾਲਾ ਗੋਲਾਕਾਰ ਨਾਰੰਗੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਬੀਜ ਅਤੇ ਗੁੱਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਗੋਲ, ਚਪਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬੀਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਜੀਭੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
## ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਨਾਮ
*ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ 'ਚ ਨਾਮ ਕੁਪੀਲੁ
*ਹਿੰਦੀ 'ਚ ਨਾਮ ਕੁਚਲਾ
*ਮਰਾਠੀ 'ਚ ਨਾਮ ਕਾਜਰਾ
*ਗੁਜਰਾਤੀ 'ਚ ਨਾਮ ਝੇਰਕ੍ਰੋਚਲਾ
*ਬੰਗਾਲੀ 'ਚ ਨਾਮ ਕੁਚਲੇ
*ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਨਾਮ ਨਕਸਵੋਮਿਕਾ
*ਲੈਟਿਨ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਨਾਮ ਸਿਟ੍ਰਕਨੋਸ ਨਕਸਵੋਮਿਕਾ 
## ਗੁਣ
ਕੁਚਲਾ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ, ਰੱਖਿਅਕ, ਇਸ ਦਾ ਰਸ ਕੌੜਾ, ਗਰਮ ਤਸੀਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ਼, ਬੁਖਾਰ, ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨਾ, ਕੋਹੜ, ਪੱਥਰੀ, ਬਵਾਸੀਰ, ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰ ਆਦਿ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਕਾਲੇਪਨ, ਸ਼ਾਹੀਆਂ, ਖਾਜ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਲਈ ਲੇਪ ਕਰ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਰਸਾਇਣਿਕ
ਕੁਚਲੇ 'ਚ 3 ਤੋਂ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਐਲਕੋਲਾਇਟ੍ਰੇਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 11 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਸਟਾਰਚ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਭਸਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਘਬਰਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
## ਗੈਲਰੀ

File:Strychnos nux-vomica bark.jpg
File:Nux Vomica Seedling.JPG|ਬੀਜ
File:Strychnos nux-vomica 001.JPG|ਬੀਜ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ
ਬਨਵਾਲਾ ( ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ )

**ਬਨਵਾਲਾ** ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 
## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਹਦਬਸਤ ਨੰਬਰ 200 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਤਵਾਰ ਹਲਕਾ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਕਨੂਗੋਈ ਫ਼ਜ਼ਲਕਾ ਜਨੂਬੀ ਹੈ।2011 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2776 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 1452 ਮਰਦ ਅਤੇ 1324 ਔਰਤਾਂ ਸਨ।ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 545 ਪਰਿਵਾਰ ਸਨ ਅਤੇ 1325 ਅਨੂਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 1391 ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਹਨ। ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਫੀ ਵਣ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਨਾਵਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤਿਹਾਰ (ਤਿਉਹਾਰ)

**ਕੁਕੁਰ ਤਿਓਹਾਰ** (en:Kukur (Dog) Tihar), ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਦੂਤ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਅ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਪਕਵਾਨ ਖਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਤਿਓਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ
ਪੁਣਨਾ

**ਪੁਣਨਾ** ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ ਕਰਨ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਅਘੁਲਣਯੋਗ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਨਿਤਾਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛਾਨਣੀ ਜਾਂ ਫਿਲਟਰ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਲ ਦੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੰਘਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਛਾਣਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜੋ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ ਬਾਕੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋਲਕ 'ਚ ਅਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
## ਵਿਧੀ
ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ ਗਰਮ ਪੁਣਨਾ, ਠੰਡਾ ਪੁਣਨਾ ਅਤੇ ਖਲਾਅ ਪੁਣਨਾ। 
## ਉਦਾਹਰਨ
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਲ ਘਰਾਂ 'ਚ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ਼ਰਣ
ਰੰਗ ਲੇਖਨ

**ਰੰਗ ਲੇਖਨ** ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਘੋਖ ਨਾਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕਿ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਘੋਲ ਫਿਲਟਰ ਪੇਪਰ ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਪਦਾਰਥ ਜਲਦੀ ਘੁਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਗੋਲਾ ਜਿਹਾ ਬਣਾਏਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੰਗਦਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਰੰਗ ਲੇਖਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰ ਕੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1900 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਿਖਾਇਲ ਤਸਵੇਟ ਨੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪੋਲਨ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਕਿਉਕਿ ਹਰੇਕ ਪੌਦੇ ਦੇ ਪੋਲਨ ਦਾ ਰੰਗ ਵੱਖਰਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
## ਵਿਧੀ
ਫਿਲਟਰ ਪੇਪਰ ਦੇ ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਸਕੈਚ ਪੈਂਨ ਦੀ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ। ਇਸ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਉੱਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਟਕਾਓ ਕਿ ਕਾਗਜ਼ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਪਰ ਸਿਆਹੀ ਵਾਲੇ ਧੱਬੇ ਨਹੀਂ। ਕਾਗਜ਼ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚੂਸੇਗਾ ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਤਾਂ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਰੰਗ ਘੁਲਣਗੇ ਤੇ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਵਧਣਗੇ। ਜਿਹੜੇ ਰੰਗ ਜਲਦੀ ਘੁਲਦੇ ਹਨ ਉਹ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਜਾਣਗੇ।
## ਲਾਭ
ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਏ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰੰਗ ਲੇਖਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਰੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ਼ਰਣ
ਕਸ਼ੀਦਣਾ

**ਕਸ਼ੀਦਣਾ** ਅਸ਼ੁੱਧ ਘੋਲਕ ਵਿੱਚੋ ਸ਼ੁੱਧ ਘੋਲ ਇਸ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਦੋ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰਲ ਦਾ ਉਬਾਲ ਦਰਜਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਤਰਲ ਤੋਂ ਵਾਸ਼ਪ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਕਈ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਧਾਰਨ ਕਸ਼ੀਦਣ, ਅੰਸ਼ਿਕ ਕਸ਼ੀਦਣਾ, ਭਾਫ਼ ਕਸ਼ੀਦਣਾ, ਖਲਾਅ ਕਸ਼ੀਦਣਾ, ਕਣਾਂ ਦਾ ਕਸ਼ੀਦਣਾ ਆਦਿ।
## ਲਾਭ
ਇਸ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀ ਅਲਕੋਹਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ਼ਰਣ
ਗੁਲ ਪਾਣਾ

**ਗੁਲ ਪਾਣਾ** ( ਫੁੱਲ ਦਾ ਪੱਤਾ), (ਜਨਮ 6 ਸਤੰਬਰ 1989) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੋ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਨੇ 20 ਪਸ਼ਤੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀਆਂ 3 ਐਲਬਮਾਂ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਗੁਲ ਪਾਣਾ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
1896

**1896** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 18 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਐਕਸ ਕਿਰਨ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ
* 10 ਜੂਨ &ndash; ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਭਦੌੜ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਏ।
* 12 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਗੁਗਲੀਏਲਮੋ ਮਾਰਕੋਨੀ ਨੇ ਟਾਇਨਬੀ ਹਾਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਈ।
## ਜਨਮ
* 29 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਨਛੋੜਜੀ ਮੋਰਾਰਜੀ ਡੇਸਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਅਨੌਕਸੀਆ

**ਹਾਈਪੋਕਸੀਮੀਆ ਜਾਂ ਅਨੌਕਸੀਆ** ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਪੌਕਸੀਆ ਦੀ ਚਰਮ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅਨੌਕਸੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
# ਅਨੌਕ੍ਸੀਆ ਪਾਣੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ, ਤਾਜੇ ਪਾਣੀ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। 
# ਅਨੌਕ੍ਸੀਆ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਸਤਹ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੈ।
# ਅਨੌਕ੍ਸਨਿਕ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਸਲਫਾਇਡ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਨੌਕ੍ਸੀਆ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਨਿਤਾਰਨਾ

**ਨਿਤਾਰਨਾ** ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਅਘੁਲਣਯੋਗ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਨਿਤਾਰਨਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਕੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਨਿਤਾਰ ਕੇ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
## ਉਦਾਹਰਣ
ਰੇਤਾ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਗੰਦਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜਾਰ ਵਿੱਚ ਤੈਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਪਰੋ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਿਤਾਰਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀ ਦੋ ਤਰਲ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਤਾਰਨ ਫਲਾਸਕ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਨਿਤਾਰਨ ਫਲਾਸਕ ਵਿੱਚ ਪਾਉ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਸਤ੍ਹਾ ਬਣਾ ਕੇ ਵੱਖ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਹਿ ਹੇਠਲੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਉੱਪਰ ਤੈਰਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਸਕ ਦੀ ਟੂਟੀ ਨੂੰ ਖੋਲ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵੱਖ ਹੋ ਕਿ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੇ ਬਰਤਨ 'ਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਟੂਟੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਉ ਤੇ ਫਲਾਸਕ 'ਚ ਸਿਰਫ ਤੇਲ ਹੀ ਬਾਕੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ਼ਰਣ
ਕੋਣਾਰਕ ਸੂਰਜ ਮੰਦਿਰ

**ਕੋਣਾਰਕ ਦਾ ਸੂਰਜ ਮੰਦਿਰ** (Konark Sun Temple, कोणार्क सूर्य मंदिर) (ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਪਗੋਡਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੁਰੀ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਇਸਨੂੰ ਲਾਲ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਗਰੇਨਾਇਟ ਪੱਥਰ ਨਾਲ 1236– 1264 ਈ . ਪੂ . ਵਿੱਚ ਗੰਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨ੍ਰਸਿੰਹਦੇਵ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ । ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਯੁਨੇਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਸੰਨ 1984 ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਅਮਾਨਤ ਨਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਲਿੰਗ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ (ਅਰਕ) ਦੇ ਰੱਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਉੱਤਮ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਪੂਰਣ ਮੰਦਿਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਰਾਂ ਜੋੜੀ ਚਕਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦੇ ਰੱਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ  ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਮੀ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਿਲਪੀ ਮੂਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਭਾਗ ਧਵਸਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰ
ਹਾਈਪੌਕਸੀਆ

ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ **ਹਾਈਪੌਕਸੀਆ** ਉਹ ਹਲਾਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਾਫੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇ। ਇਸਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਪੂਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਪੌਕ੍ਸੀਆ ਆਮ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਹਲਾਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਫਰਕ ਹੋਣਾ ਆਮ ਹਲਾਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੀ- ਸਖ਼ਤ ਸਰੀਰਕ ਕਸਰਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਿਕੰਦਰ ਸਲੀਮ

**ਸਿਕੰਦਰ ਸਲੀਮ** ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਹੈ। 
ਸਲੀਮ ਦਾ ਪਿੰਡ ਕੋਟਕਪੂਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੇਖਾ ਖੁਰਦ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਅਲਪ ਹਵਾਦਾਰੀ (Hypoventilation)

ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ **ਅਲਪ ਹਵਾਦਾਰੀ** ਉਹਨਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲੈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹਵਾ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ (hypercapnia) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਐਸੀਡੌਿਸਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਰਨ
ਅਜਿਹਾ ਕਈ ਡਾਕਟਰੀ ਹਲਾਤਾਂ ਕਰ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਟ੍ਰੋਕ, ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਵਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਏ ਨਸ਼ਿਆਂ ਕਾਕਰੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਹਰੀਸ਼ ਹਾਂਡੇ

**ਹਰੀਸ਼ ਹਾਂਡੇ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੇਲਕੋ ਨਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ, ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਰਮੋਨ ਮੈਗਸੇਸੇ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸਲਫ਼ਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ

**ਸਲਫ਼ਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ** ਇੱਕ ਤੇਜ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੋਲੇ ਦੇ ਬਲਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪੈਂਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮੀਂਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਧੂੰਆਂ, ਗਰਦ ਤੇ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਹ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜੰਮ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਯੋਗਿਕ ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਹਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਰੋਮਨ ਜੈਕਬਸਨ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਕਾਰਜ

ਰੋਮਨ ਜੈਕਬਸਨ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਪਰ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਚਾਰ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੰਚਾਰ ਮਾਡਲ ਦੇ ਛੇ ਤੱਤ ਦੱਸੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।  ਪ੍ਰਕਾਰਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਜੋ ਛੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ ਇਹ ਤੱਤ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਤੱਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਹੈ।
 ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।]]
## ਤੱਤ
# ਸੰਬੋਧਕ (Addresser/Sender)
# ਸੰਬੋਧਿਤ (Addressee/Receiver)
# ਸੰਦੇਸ਼ (Message)
# ਪ੍ਰਸੰਗ (Context)
# ਸੰਪਰਕ (Contact)
# ਕੋਡ (Code)
## ਭਾਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਕਾਰਜ (functions of language)
ਅਗਾਂਹ ਇਹ ਛੇ ਤੱਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਛੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਇੰਡੀਅਨ ਆਡਰ ਆਫ ਮੈਰਿਟ

**ਇੰਡੀਅਨ ਆਡਰ ਆਫ ਮੈਰਿਟ** ਬਰਤਾਨੀਆ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1837 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰੌਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ।
## ਸਨਮਾਨ
### ਤੀਜਾ ਸਨਮਾਨ
ਨੀਲੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਅੱਠ ਚਿੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਧੁੱਦਲਾ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਾਰੇ ਵਾਲਾ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਰੌਸ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 1944 ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

### ਦੂਜਾ ਸਨਮਾਨ
ਨੀਲੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਅੱਠ ਚਿੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਚਮਕਦਾ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਾਰੇ ਵਾਲਾ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਰੌਸ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ Valour ਅੰਕਤ ਹੈ।
### ਪਹਿਲਾ ਸਨਮਾਨ
ਪੀਲੇ ਸੁਨਿਰਹੀ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਅੱਠ ਚਿੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਨਿਹਰੀ ਤਾਰੇ ਵਾਲਾ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਰੌਸ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ Valour ਅੰਕਤ ਹੈ।
### ਰਿਵਨ
ਗੂੜਾ ਨੀਲਾ ਰੀਵਨ ਜਿਸ 'ਚ ਦੋ ਪੱਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ
*12 ਸਤੰਬਰ 1897 ਦੀ ਹੋਈ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਿਰਲੱਥ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਆਡਰ ਆਫ ਮੈਰਿਟ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਇੱਕੀ ਇੰਡੀਅਨ ਆਡਰ ਆਫ ਮੈਰਿਟ ਤਕਸੀਮ ਕਰਨ ਦੀ ਹੁਣ ਤਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇਹ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਫ਼ੌਜੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅਜਿਹਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜਦੋਂ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੰਨੇ ਸਰਵ-ਉੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਇਕੱਠੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਣ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 
*ਕੈਪਟਨ ਸੁਬੇਦਾਰ ਸਰਦਾਰ ਬਹਾਦੁਰ, ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਂਗਟ
*ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਗ਼ਰ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਕੈਲਾ, 
*ਸੂਬੇਦਾਰ ਬਹਾਦਰ ਨਿਆਜ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ
*ਰਸਾਲਦਾਰ ਭਾਰਤ ਸਿੰਘ ਮਿਤੀ 4 ਮਈ 1944.
*ਲੈਫਟੀਨੈਟ ਸਰਦਾਰ ਬਹਾਦਰ ਅਹਿਮਦੁਲਾ ਖਾਨ, ਖਾਨ ਬਹਾਦੁਰ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਜਾਗੀਰ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਨਾਮ
ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ੳ
## ਅ
*ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਮਸਤਾਨਾ
*ਆਲਮ ਲੁਹਾਰ
*ਆਰਿਫ਼ ਲੋਹਰ
* ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ
* ਅਲੀ ਜ਼ਫਰ
*ਅਤਾਉਲਾਹ ਖਾਨ
*ਐਮੀ ਵਿਰਕ
*ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ
*ਅਬਰਾਰ-ਉਲ-ਹਕ
* ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਲੀ
* ਅਲਫਾਜ਼
*ਆਤਿਫ਼ ਅਸਲਮ
* ਅਮਾਨਤ ਅਲੀ ਖਾਨ
* ਅਦੀਤਿਆ ਯਾਦਵ
* ਅਹਮਦ ਰੁਸ਼ਦੀ
* ਅਬੀਦਾ ਪਰਵੀਨ 
* ਅਜਰਾ ਜਿਹਨ
*ਅਮਰ ਅਰਸ਼ੀ
*ਅਮਨ ਹੇਅਰ

## ੲ
*ਇੰਦਰਜੀਤ ਨਿੱਕੂ
*ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ

## ਸ
* ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ
*ਸੰਗਤਾਰ
*ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ
*ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦਾ
* ਸੁਰਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦਾ 
* ਸਰਦੂਲ ਸਿਕੰਦਰ
* ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 
*ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ
*ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ
*ਸਰਬਜੀਤ ਚੀਮਾ
*ਸਤਿੰਦਰ ਸੱਤੀ
* ਸੁਖਬੀਰ
*ਸੈਈਨ ਜ਼ਹੂਰ
*ਸ਼ੌਖ਼ਤ ਅਲੀ
*ਸਲੀਮ ਰਜ਼ਾ
*ਸ਼ੰਨੋ ਖੁਰਾਨਾ
*ਸੁਰਜੀਤ ਖਾਨ
*ਸੋਨੀ ਪਾਬਲਾ
*ਸੁਰਜੀਤ ਬਿੰਦਰਅਖੀਆ
*ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਪੰਛੀ
*ਸਤਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੀ
*ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਮਨਜ਼ੂਰ
*ਸੁਰਜ ਸਹੋਤਾ
*ਸਾਜਿਦ ਅਲੀ

## ਹ
*ਹਨੀ ਸਿੰਘ
*ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ
* ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ
* ਹਰਜੀਤ ਹਰਮਨ
*ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ
*ਹਾਰਡੀ ਸੰਧੂ
*ਹਦੀਕਾ ਕਿਆਨਾ
*ਐੱਚ-ਧਾਮੀ

## ਕ
*ਕਮਲ ਹੀਰ
*ਕੰਠ ਕਲੇਰ
*ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ
*ਕਣਿਕਾ ਕਪੂਰ
*ਕਿਰਨ ਅਹਲੂਵਾਲੀਆ
*ਕਸ਼ਮੀਰ ਐਸ ਮੱਖਣ
*ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਢਿੱਲੋਂ
*ਕਰਨੈਲ ਗਿੱਲ
*ਕਰਨ ਔਜਲਾ

## ਖ
*ਖਾਨ ਸਾਬ

## ਗ
*ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ
*ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ
* ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ
* ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ
*ਗਗਨ ਕੋਕਰੀ
*ਗੈਰੀ ਸੰਧੂ
*ਗੁਨਤਾਸ ਗੈਵੀ

## ਚ
* ਚਮਕੀਲਾ
*ਚੰਨੀ ਸਿੰਘ

## ਜ
* ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ
* ਜਵਾਦ ਅਹਮਦ
*ਜਸਬੀਰ ਜੱਸੀ
*ਜੱਸੀ ਸਿੱਧੂ
*ਜੈਜੀ-ਬੀ
*ਜੁੱਗੀ-ਡੀ
*ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ
*ਜਸਵਿੰਦਰ ਬਰਾੜ
*ਜੇ ਸੀਨ
*ਜੁਬੈਦਾ ਖਾਨੁਮ
*ਜੈਜ਼ ਧਾਮੀ
*ਜੱਸਾ ਢਿੱਲੋਂ

## ਡ
*ਡਾਕਟਰ ਜ਼ਿਊਸ

## ਤ
*ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਸੈਨੀ
* ਤੁਫੈਲ ਨਿਆਜ਼ੀ

## ਦ
ਦਲਜੀਤ ਹੰਸ

* ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ
*ਦੇਬੀ ਮਖਸੂਸਪੁਰੀ
*ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਅਖਤਰ
*ਦਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ
*ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ
*ਦੇਵ ਢਿੱਲੋਂ

## ਨ
*ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ
*ਨਹੀਦ ਅਖਤਰ
*ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ
*ਨਛੱਤਰ ਗਿੱਲ
*ਨਿਮਰਤ ਖ਼ੈਰਾ
* ਨਿਸ਼ਾਵਨ ਭੁੱਲਰ
*ਨੂਰ ਜਹਾਂ
*ਨਿੰਜਾ
*ਨਸੀਮ ਬੇਗਮ
*ਨਵ ਇੰਦਰ

## ਪ
* ਪੰਮੀ ਬਾਈ
*ਪ੍ਰੀਤ ਹਰਪਾਲ
* ਪੰਜਾਬੀ ਐੱਮ ਸੀ

## ਫ
* ਫਰੀਦਾ ਖਾਨੁਮ
* ਫਾਰੀਹਾ ਪਰਵੇਜ਼

## ਬ
* ਬੱਬੂ ਮਾਨ
*ਬੱਲੀ ਸਗੂ
* ਬੋਹੀਮੀਆ
* ਈਆਨਤ ਹੁਸੈਨ ਭੱਟੀ
* ਬੇਂਜਾਮਿਨ ਸਿਸਟਰਜ਼
*ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ
* ਹਾਮਿਦ ਅਲੀ ਬੇਲਾ
*ਬਲਜੀਤ ਮਾਲਵਾ

## ਭ
* ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ

## ਮ
*ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ
*ਮਿਸ ਪੂਜਾ
*ਮੁਨੀਰ ਹੁਸੈਨ
*ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ
*ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ
*ਮਾਲਾ
* ਮਹਿਨਾਜ਼
*ਮਹਿਦੀ ਹਸਨ
* ਮਾਸਟਰ ਸਲੀਮ 
*ਮੁਸਰਤ ਮਿਸਾਲ
*ਮਸੂਦ ਰਾਨਾ

## ਯ 
* ਯੁਵਰਾਜ ਹੰਸ

## ਰ
*ਰਵਿੰਦਰ ਗਰੇਵਾਲ
*ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ
*ਰੋਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸ
* ਰੇਸ਼ਮਾ
* ਰਾਹਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ
*ਰੋਚ ਕਿਲਾ

## ਲ
*ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ
*ਲਾਭ ਜੰਜੁਆ
*ਲੈਮਬਰ ਹੁਸੈਨਪੁਰੀ
*ਲਖਵਿੰਦਰ ਵਡਾਲੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਬੇਤਜੁਰਬਾ ਲਿਖਾਵਟ

**ਬੇਤਜੁਰਬਾ ਲਿਖਾਵਟ** ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ unaccustomed handwriting ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖੱਬਾ ਜਾਂ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਜੋ ਕਿ ਉਂਝ ਤਾਂ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਕਿਸੇ ਹਲਾਤ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਲਿਖਾਵਟ ਨੂੰ ਬੇਤਜੁਰਬਾ ਲਿਖਾਵਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਸੱਟ ਵਾਜ੍ਜਾਂ ਕਰ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਨਸਾਨ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਂਝ ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਖਣ ਤੇ ਇੱਦਾਂ ਦੀ ਲਿਖਾਵਟ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਆਮ ਲਿਖਾਵਟ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਲਿਖਾਵਟ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਅਚੇਤਨ ਕੰਮ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਲਿਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਅੱਖਰ ਵਾਹੁਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਆਦਿ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਤੋਂ ਲਿਖਾਵਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਹਿੰਦੂ ਕੋਡ ਬਿਲ

**ਹਿੰਦੂ ਕੋਡ ਬਿਲ** 1950 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਐਕਟ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਧੀਨ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਧ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਨਹਿਰੂ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਬਿਲ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਮਤਭੇਦ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਬਿਲ ਦਾ ਪਾਸ ਕਰਾਉਣਾ ਜਰੂਰੀ ਸਮਝਦੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪੂਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਨਾ ਸੀ। 

1955-56 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਕੋਡ ਬਿਲ ਅਧੀਨ ਚਾਰ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਐਕਟ, ਹਿੰਦੂ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਐਕਟ, 1956, ਹਿੰਦੂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸਰਪਰਸਤੀ ਐਕਟ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਗੋਦ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਐਕਟ। ਇਹਨਾਂ ਐਕਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮਤਭੇਦ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1950
ਕਮਲਜੀਤ ਸੰਧੂ

**ਕਮਲਜੀਤ ਸੰਧੂ** ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਐਥਲੀਟ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 400 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੌੜ ਲਈ 1970 ਦੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ (ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ) ਜਿੱਤਿਆ। ਕਮਲਜੀਤ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਿਸੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਮਲਜੀਤ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਓਲੰਪਿਕ ਐਥੇਲੇਟਿਕ ਇਵੈਂਟ ਦੇ ਫਾਇਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ 1972 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ

**ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ** (O3) ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੀ ਉੱਪਰਲੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਤਿੰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਜੁੜ ਕੇ ਬੰਧਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਓਜ਼ੋਨ ਦਾ ਅਣੂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋੋ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪਰਾਬੈਂਗਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਤ ਧਰਤੀ ਤੋਂ  ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਨ 1913 ਵਿੱਚ ਫ਼੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਚਾਰਲਸ ਫੈਬਰੀ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਬਿਉਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਗੈਸ 97–99% ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਪਰਾਬੈਂਗਨੀ ਕਿਰਨਾ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਯੂ.ਐਨ.ਓ ਵੱਲੋ 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਓਜ਼ੋਨ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਰਾਬੈਂਗਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਕਾਰਨ ਆਕਸੀਜਨ (02) ਓਜ਼ੋਨ (03) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਛੱਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਪਰਾਬੈਂਗਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹਨ। ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾ਼ਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤਕ ਜਜ਼ਬ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
## ਨੁਕਸਾਨ
ਜੇ ਪਰਾਬੈਂਗਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੈਵਿਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਕ ਸੈੱਲਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਅਣੂਆਂ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ, ਅਲਰਜੀ ਅਤੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਰਸੌਲੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਪਰਤ ਪਤਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਫਰਿੱਜ, ਏ.ਸੀ., ਫੋਮਜ਼, ਝੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ

## ਸੋਮੇ
ਸੰਨ 1930 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਡਨੀ ਚੈਪਮੈਨ ਨੇ ਫੋਟੋ ਰਸਾਇਣ ਜਿਸ ਰਾਹੀ ਓਜ਼ੋਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਆਕਸੀਜਨ (O2) ਦੇ ਅਣੂ ਤੇ ਪਰਾਬੈਂਗਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਟਕਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਜ਼ੋਨ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਅਣੂ ਟੁਟ ਕੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮਿਲ ਕੇ ਓਜ਼ੋਨ O3 ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
: O2 + &#8462;&nu;uv &rarr; 2O
: O + O2 &harr; O3
90% ਓਜ਼ੋਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਸਟਰੈਟੋਸਫੀਅਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਹਰਭਜਨ ਜੱਭਲ

**ਹਰਭਜਨ ਜੱਭਲ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ।
## ਜਿੰਦਗੀ
ਹਰਭਜਨ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 1941 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਹਾਥੀਦੰਦ ਕੰਮ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਕਾਰੀਗਰ ਸੀ। ਚੰਨਣ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਾਏ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉਸ ਮਾਡਲ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਮੇਡੀਅਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤਕੜੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਮਿਲੀ।

ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਫਏ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਉਹ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1963 ਵਿੱਚ ਉਹ (ਭਾਈ ਮੰਨਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ) ਡਾ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਮਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕ ਰੰਗ ਮੰਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਐਮ ਐਮ ਕਲਬੁਰਗੀ

**﻿ਮਾਲੀਸ਼ਾਪਾ ਮਾਦੀਵਲਾਪਾ ਕਲਬਰਗੀ** (; 28 ਨਵੰਬਰ 1938 - 30 ਅਗਸਤ 2015) ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਨੜ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਹਾਂਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪੂਰਵ ਕੁਲਪਤੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ * ਮਾਰਗ4*, ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਧ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਦੇ ਲਈ 2006 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕਲਬੁਰਗੀ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਦਬਦਬਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਲਿੰਗਾਇਤ ਵਿਚਕਾਰ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ। ਕਲਬੁਰਗੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਾਰਜ ਲਿੰਗਾਇਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਉਭਾਰਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਿੰਗਯਾਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗਾਇਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਉੱਤੇ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬਸਾਵਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਭੈਣ ਬਾਰੇ ਲੋਕਧਾਰਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਕੰਨੜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਰਚਨਾ *ਮਾਰਸਾ 1* ਵਿੱਚ “ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹਵਾਲੇ” ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।

2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਲਬਰਗੀ ਖਿਲਾਫ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਲਬੁਰਗੀ ਨੂੰ 30 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਧਾਰਵਾੜ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਦੋ ਅਣਪਛਾਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਐਮ ਐਮ ਕਲਬੁਰਗੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਦੋਂ ਬੰਬੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ (ਬੀਜਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਕਰਨਾਟਕ) ਦੇ ਯਾਰਗਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 28 ਨਵੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਦੀਵਾਲੱਪਾ ਅਤੇ ਗੌਰਵਮਾ ਕਿਸਾਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਯਾਰਗਾਲ ਅਤੇ ਸਿੰਦਾਗੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੀਜਾਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਭਾਸ਼ਾ, ਧਾਰਵਾੜ ਤੋਂ, ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ “ਕਵੀਰਾਜਾਮਰਗਦਾ ਪੇਰਸਰਦੱਲੀ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ” (“ਕਵੀਰਾਜਾਮਰਗਦਾ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ”)।

ਕਲਬੁਰਗੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਨੜ ਉਕਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਚਣ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਚਣ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 22 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਸ਼ਾਨਨ ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ

**ਸ਼ਾਨਨ ਪਾਵਰ ਹਾਉਸ** (Shanan Power House) ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਾਈਡਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੀ. ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 48 ਮੇਗਾਵਾਟ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਾਲ 1982 ਵਿੱਚ 110 ਮੇਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। 
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕਰਨਲ (B.C. Batty) ਬੀ ਸੀ ਬੇੱਟੀ ਅਤੇ ਜੋਗਿੰਦਰ ਨਗਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ, ਰਾਜਾ ਕਰਣ ਸੇਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸ (ਕਰਨਲ B.C. Batty ਬੀ ਸੀ ਬੇੱਟੀ) ਦੀ ਟੀਮ, ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ. ਇਹ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਸ਼ਾਨਨ ਪਾਵਰ ਹਾਉਸ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ Punjab State Power Corporation ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਹੈ. ਸ਼ਾਨਨ ਪਰਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ 3 ਮਾਰਚ 1925 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮੱਝੌਤਾ ਮੀਮੋ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਡੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਰਯੋਜਨਾ ਲਈ 99 ਸਾਲ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭੂਮੀ ਕਮਰਕੱਸੇ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ

**ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ** ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਵਧਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਲਿਖਾਵਟ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲਿਖਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਢ਼ੇ ਹੋਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਾਵਟ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Law of progressive change ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਜੌਨ ਬੀਮਜ਼

**ਜੌਨ ਬੀਮਜ਼** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: John Beames; 21 ਜੂਨ 1837 – 24 ਮਈ 1902) ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਮਾਰਚ 1859 ਤੋਂ 1861 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1861 ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਅੰਤ, 1893 ਤੱਕ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ "ਭਾਰਤੀ-ਆਰਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਆਕਰਨ" ਹੈ ਜੋ 1872 ਤੋਂ 1879 ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਮਾਰਚ 1893 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1896 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ,"ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ", 1961 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜੌਨ ਬੀਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਗ੍ਰੀਨਵਿੱਚ ਦੇ ਰੋਇਲ ਨੇਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ 21 ਜੂਨ 1837 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪਿਕਾਡਲੀ ਦੇ ਸੰਤ ਜੇਮਜ਼ ਚਰਚ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦਾਦਾ ਇੱਕ ਬੈਰਿਸਟਰ ਸੀ। 1847 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਰਚੈਂਟ ਟੇਲਰਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1856 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਹੇਲੀਬਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਸਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ
* ਭਾਰਤੀ-ਆਰਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਆਕਰਨ (1872 - 1879)
* ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਕਰਨ: ਸਾਹਿਤਕ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ (1894)
* ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ (1961)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ

**ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Sociology of language) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਜਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਾਂਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਸਮਾਜਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਖੇਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੋਜ ਜੌਸ਼ੂਆ ਫਿਸ਼ਮੈਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ
ਦੇਵਵਰਤ ਵਿਸਵਾਸ

**ਦੇਵਵਰਤ ਵਿਸਵਾਸ ** () (22 ਅਗਸਤ 1911 – 18 ਅਗਸਤ 1980), **ਜਾਰਜ ਵਿਸਵਾਸ ** () ਜਾਂ '*ਜਾਰਜ-*ਦਾ''''' () ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਅੱਲਾਪੁਰ

**ਅੱਲਾਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਬਾਂਨ (ਨਾਟਕ)

***ਨਬਾਂਨ*** ਬਿਜੋਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਟਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ 1944 ਵਿੱਚ ਸੰਭੂ ਮਿਤਰਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਇਪਟਾ) ਨੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ 1948 ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰ ਰਾਏ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਬਹਿਰੂਪੀ ਨੇ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਨਾਟਕ 1943 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਏ ਭਿਅੰਕਰ ਅਕਾਲ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਬੰਗਾਲ ਇਪਟਾ ਆਪਣੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਵੌਇਸ ਆਫ਼ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਰਾਂਹੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਰਾਹਤ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।

## ਪਲਾਟ 
ਇਹ ਡਰਾਮਾ 1943 ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਅਕਾਲ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਭੁੱਖਮਰੀ, ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਦਾਰ, ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਦਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭੁੱਖਮਰੀ ਰਾਹੀਂ ਅਕਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਦਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਰਾਹੀਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਕਰੁਣਾਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਕਾਲ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਥੀਏਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕ
ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ

thumb|ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ
thumb|ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ
thumb|ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ
**ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ** ਦਾ ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ 1972 ਨੂੰ ਪਿੰਡ - ਗੰਢੂਆਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਵੈਸਟ ਇਜ਼ ਵੈਸਟ' (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ), 'ਕੈਰੀ ਓਨ ਜੱਟਾ', 'ਜੱਟ & ਜੂਲੀਅੱਟ', 'ਡਿਸਕੋ ਸਿੰਘ', 'ਜੱਟ ਜੇਮਸ ਬੌਂਡ', 'ਦੇਵ ਡੀ' (ਹਿੰਦੀ) ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ।

## ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ **ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ** ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ਨੂੰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ **ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ** ਤੋਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ‘ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਇਕੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੰਤ ਰਾਮ ਉਦਾਸੀ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਗਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਕਲ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮਰਹੂਮ ਗਾਇਕ **ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ** ਕਰਮਜੀਤ ਦੇ ਮਾਮਾ ਸਨ। ਪਰ ਕਰਮਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਕਲ਼ਾ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗੁਰਬਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਕੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਦੇ ਸਟਾਰ ਬਣੇ।

ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜਰਨੈਲ ਘੁਮਾਣ ਨੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ - ਆਸ਼ਕ ਭਾਜੀ।

ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਆਈ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਮੇਡੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ, 'ਜੁਗਨੂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ' ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਟਾਇਟਲ ਗੀਤ ਵੀ ਕਰਮਜੀਤ ਨੇ ਹੀ ਗਾਇਆ ਸੀ।

ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ 'ਜੱਟ ਬੁਆਏਜ਼' ਵਿਚ ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ਦਾ 'ਯਾਰਾ ਵੇ' ਗੀਤ ਕਾਫੀ ਮਕਬੂਲ ਹੈ।

ਕਰਮਜੀਤ ਅਨਮੋਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਇਕੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੰਤ ਰਾਮ ਉਦਾਸੀ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਗਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਆਈ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਮੇਡੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ, ਜੁਗਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਟਾਇਟਲ ਗੀਤ ਵੀ ਕਰਮਜੀਤ ਨੇ ਹੀ ਗਾਇਆ ਸੀ।

ਕਰਮਜੀਤ ਲਗਭਗ 120 ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਗਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 

## ਫ਼ਿਲਮੀ ਜੀਵਨ
## ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਇਕੀ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
*
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ
ਗੁੱਡ ਨਾਇਟ (ਫ਼ਿਲਮ )

**ਗੂਡ ਨਾਇਟ (ਫ਼ਿਲਮ)** (Good Night (film) ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਗੀਤਿਕਾ ਨਾਰੰਗ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਬਣੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ. ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਖੁੱਲਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ (ਫ਼ਿਲਮ) ਹੈ.

## ਹਵਾਲੇ
ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ

**ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ** ਜਾਂ **ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮੀਂਹ** ਅਜਿਹੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਘੁਲ ਕੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਲਫ਼ਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਜਾਂ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਆਕਸਾਈਡ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਂਦਾ ਹੂੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ ਖ਼ਤਰਨਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

: (l) +  (g)   (aq)

ਕਾਰਬੋਨਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪਾਣੀ 'ਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਨੀੳਮ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਆਇਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ

: (l) +  (aq)  − (aq) + + (aq)
:SO2 + OH· → HOSO2·
ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
:HOSO2· + O2 → HO2· + SO3
ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ 'ਚ ਸਲਫਰ ਟ੍ਰਾਈ ਆਕਸਾਈਡ (SO3) ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਸਲਫਿਊਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ 'ਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
:SO3 (g) + H2O (l) → H2SO4 (aq)
ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ OH ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ ਨਾਈਟ੍ਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ 
:NO2 + OH· → HNO3
:SO2 (g) + H2O  SO2·H2O
:SO2·H2O  H+ + HSO3−
:HSO3−  H+ + SO32−
## ਨੁਕਸਾਨ
ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਰਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਪ੍ਰਭਾਵ

**ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਓਸ ਪ੍ਰਭਾਵ** ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਕ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਵਧਣਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਮਿਕਦਾਰ ਵਧਦੀ ਹੈ ਧਰਤੀ ਦਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਘਿਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਜਰਾ ਜਿਨਾ ਵਾਧਾ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਰੁਵਾਂ ਤੇ ਜੰਮੀ ਬਰਫ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅੱਜ ਵਾਲੀ ਦਰ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 1.5 ਤੋਂ 4 ਤੱਕ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ 1824 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਤਾ ਜੋਸਫ ਫੌਰੀਅਰ ਨੇ ਲਗਾਇਆ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਗਲ, ਵੀਨਸ ਅਤੇ ਉਪ ਗ੍ਰਹਿ ਟਾਈਟਨ ਤੇ ਵੀ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਓਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਓਸ ਪ੍ਰਭਾਵ 'ਚ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਦਾ ਹਿਸਾ ਹੈ।
*ਜਲ ਵਾਸ਼ਪ, 36–70%
*ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ, 9–26%
*ਮੀਥੇਨ, 4–9%
*ਓਜ਼ੋਨ, 3–7%
## ਹੋਰ ਦੇਖੋ
ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਯੂਮੰਡਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਤੁਲਨਾ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ

**ਤੁਲਨਾ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ** ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਲਆਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਖਾਵਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਲਿਖਾਵਟ ਨਾਲ, ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Law of comparison ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਲੈਟਿਸ

**ਲੈਟਿਸ** ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਸਾਇਣਿਕ ਯੋਗਿਕ, ਅਣੂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰਤੀਬ 'ਚ ਤੱਤਾਂ, ਆਇਨ ਜਾਂ ਅਣੂ ਦੀ ਠੋਸ, ਤਰਲ ਜਾਂ ਗੈਸੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਚਾਰਜਾਂ ਵਾਲੇ ਆਇਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਇਨੀ ਬੰਧਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਆਇਨੀ ਯੋਗਿਕ ਵੱਖਰੇ ਅਣੂਆਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਬਲਕਿ ਆਇਨ ਇੱਕ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਇਨੀ ਲੈਟਿਸਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਧਨ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਗਰਮੀ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਆਇਨੀ ਯੋਗਿਕਾਂ ਦਾ ਉਬਾਲ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਪਿਘਲਣ ਦਰਜਾ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਣੂ ਲੈਟਿਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੈਟਿਸਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਅਣੂਆਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਜੋੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਰਮ ਕਰਦਿਆ ਹੀ ਬੰਧਨ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤ ਅੱਡ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਉਬਾਲ ਦਰਜੇ ਅਤੇ ਪਿਘਲਾਉ ਦਰਜੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਗੈਰੀ ਕੀਮੋਵਿਚ ਕਾਸਪਰੋਵ

**ਗੈਰੀ ਕੀਮੋਵਿਚ ਕਾਸਪਰੋਵ** (, ), ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਗਰੀਕ ਕੀਮੋਵਿਚ ਵਾਇਂਸਟਾਇਨ** (, ) ਰੂਸੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦਾ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼੍ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਿਹਾ। ਕਾਸਪਰੋਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ 1986 ਤੋਂ 2005 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ, 228 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚੋਂ 225 ਮਹੀਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨੰਬਰ. 1 ਦੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਰਿਹਾ। 
ਕਾਸਪਰੋਵ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 22 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨ ਆਨਾਤੋਲੀ ਕਾਰਪੋਵ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਆਈ ਬੀ ਐਮ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀਪ ਬਲੂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਤਰੰਜ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸੀਬਵੀਹ

**ਸੀਬਵੀਹ** (760 - 796) ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਕਰਨ ਲਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਸਨੇ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਅਰਬੀ ਆਪਣੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ। ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ,ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਰਬੀ ਦੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਇਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਜਨਮ 760 ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹਮਦਾਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਧਾਤਵੀ ਬੰਧਨ

thumb|ਜਿੰਕ ਦਾ ਧਾਤਵੀ ਲੈਟਿਸ**ਧਾਤਵੀ ਬੰਧਨ** ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਧਾਤਵੀ ਬੰਧਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਧਾਤਵੀ ਲੈਟਿਸ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਧਾਤਵੀਂ ਕੈਟਾਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਧਨ ਆਇਨ ਦਾ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਜ਼ਾਦ ਘੁੰਮਦੇ ਇਲੈਕਟਰਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਨ ਦਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਵਿਹਾਰ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦ ਘੁੰਮਦੇ ਇਲੈਕਟਰਾਨਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕੱਸ ਕੇ ਜੁੜਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। 
:ਕੈਟਾਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟਰਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਘਲਣ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਉਬਾਲ ਦਰਜਾ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਟੰਗਸਟਨ ਦਾ ਉਬਾਲ ਦਰਜਾ 5828°K ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਹਿਲ ਜੁਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਾਪ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸੁਚਾਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਡਫ਼

**ਡਫ਼** ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਫ਼ ਪੁਰਾਤਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕ ਯੰਤਰ ਹੈ। ਡਫ਼ ਦਾ ਫ਼ਰੇਮ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਤਖ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਛਣਕਣ ਲਈ ਧਾਤ ਦੇ ਛੱਲੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਰੇਮ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਖੱਲ ਮੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਫ਼ਾਰਸ, ਤੁਰਕੀ, ਅਜ਼ਰਬਾਇਜਾਨ, ਤਾਜਕਿਸਤਾਨ ਵਗ਼ੈਰਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼
ਡਿਜੀਫਲਿਪ

**ਡਿਜੀਫਲਿਪ** ਇੱਕ ਈ-ਕਮਰਸ਼ ਕੰਪਨੀ ਫਲਿਪਕਾਰਟ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈ-ਕਾਮਰਸ
ਜੂਲ ਗੇਡ

**ਜੂਲ ਬਾਜ਼ਿਲ**, ਆਮ ਮਸ਼ਹੂਰ **ਜੂਲ ਗੇਡ** (11 ਨਵੰਬਰ 1845 &ndash; 28 ਜੁਲਾਈ 1922) ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਤਾ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੀਰਾ (ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਇਰਤੀਜ਼ਾ ਰੁਬਾਬ** ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮੀਰਾ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਸਟੇਜੀ ਨਾਂ ਹੈ। ਮੀਰਾ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਮੋਹਰੀ ਹੈ। ਮੀਰਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਟੇਜੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮੀਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1995 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ 'ਖਿਲੌਨਾ' (1996–97) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 'ਖਿਲੌਨਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਗਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਰੇਕ-ਆਊਟ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਸਾਲ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜਾ ਨਿਗਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। 1990 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਬਣ ਗਈ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਲਖਾਇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਫ਼ਿਲਮ, ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਉਹ ਏ-ਪਲੱਸ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਡਰਾਮਾ 'ਬਿਛੜੇ ਤੋ ਅਹਿਸਾਸ ਹੂਆ' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਦਿੱਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ 'ਆਉਟ ਆਫ਼ ਬਾਕਸ' ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਆਸਕਰ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਨਾਟਕ "ਮੈਂ ਸੀਤਾਰਾ" ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਵਨ ਲਈ ਨਸੀਮ ਦਿਲਰੂਬਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੱਕਸ ਸ਼ੈਲੀ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਗਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਸਾਲ 2019 ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਟਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਉੱਤੇ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਪੀਟੀਵੀ ਹੋਮ ਦੇ ਅਬਾ ਨਾਮਕ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

### ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੀਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਨਜ਼ਰ' ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 'ਚ ਬੇਗਮ ਪਰਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। ਨਜ਼ਰ ਸੋਨੀ ਰਜ਼ਦਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਾਂਝੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉੱਦਮ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਕਸਕ' ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੀ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਨੇਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਸਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਪੱਖੋਂ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ, ਮੀਰਾ ਫਿਰ ਵੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪਾਂਚ ਘੰਟੇ ਮੇਂ ਪਾਂਚ ਕਰੋੜ' ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਔਸਤਨ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫੈਸਲ ਸੈਫ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਸੀਮਿਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ 50% ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ 2012 ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 10 ਬੋਲਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। 

2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬੰਪਰ ਡਰਾਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਟਮ ਗਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਹਰਖ ਚੰਦ ਸਾਵਲਾ

**ਹਰਖ ਚੰਦ ਸਾਵਲਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹੋਟਲ ਮਾਲਿਕ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਸ੍ਵੈ ਸੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਲਗਪਗ 27 ਸਾਲ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਟਾਟਾ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ "ਜੀਵਨ ਜੋਤ" ਨਾਮ ਦੀ ਚੈਰੀਟੇਬਲ (ਟ੍ਰਸਟ) ਸੰਸਥਾ ਰਾਹੀਂ ਲੱਖਾਂ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਪਿਛਲੇ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 57 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਇਹਨਾਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਸਵਲਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤਾਂਘ ਹੁੰਦੀ। ਅਖੀਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸੋਚ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚੰਗਾ ਖਾਸਾ ਚਲਦਾ ਹੋਟਲ ਠੇਕੇ ਤੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੇਵਾ 50 ਕੁ ਲਭਪਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜੋ ਹੁਣ ਵੱਧ ਕੇ 700 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਾਰਲਾਇਨ ਗਈਆਂ। ਬਚੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖਿਲੌਣਾ ਬੈਂਕ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸੰਸਥਾ 67 ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਚਲਾ ਰਾਹੀਂ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਖ ਚੰਦ ਸਾਵਲਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਲੋਕ ਭ੍ਹਲਾਈ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਿਰ ਵਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬਣਦੀ ਤਵਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

 
 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
http://maharashtra.ngosindia.com/jeevan-jyot-cancer-relief-and-care-trust-mumbai.html  
 
## ਹਵਾਲੇ
ਹਰਖ ਚੰਦ ਨਹਾਤਾ

**ਸ੍ਰੀ ਹਰਖ ਚੰਦ ਨਹਾਤਾ** (18 ਜੁਲਾਈ 1936 - 21 ਫਰਵਰੀ 1999) ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ। 
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਬੀਕਾਨੇਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ ਸ੍ਰੀ ਅਗਰਚੰਦ ਨਹਾਤਾ ਅਤੇ ਵਡੇ ਭਰਾ 'ਸਾਹਿਤ ਵਾਚਸਪਤੀ' ਸ੍ਰੀ ਭੰਵਰ ਲਾਲ ਨਹਾਤਾ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤ ਸਾਹਿਤ,ਮੌਲਿਕ ਜੈਨ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਹਥਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਗਿਆਤਾ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ "ਅਭੈ ਜੈਨ ਗ੍ਰੰਥਘਰ, ਬੀਕਾਨੇਰ, (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ" ਬੜੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਥੇ 85000 ਪੁਸਤਕਾਂ, ਹਥਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਕਲਕਿਰਤਾਂ ਉਪਲਭਧ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ
ਵਿਸਵਾਵਾ ਸ਼ਿੰਬੋਰਸਕਾ

**ਮਾਰੀਆ ਵਿਸਵਾਵਾ ਅੱਨਾ ਸ਼ਿੰਬੋਰਸਕਾ**,  (2 ਜੁਲਾਈ 1923 – 1 ਫ਼ਰਵਰੀ 2012) ਪੋਲਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਵਿਤਰੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੋਜਾਰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਲਿਸ਼ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ
ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

**ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ** ਇੱਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 3:30 ਵਜੇ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਲਦੀ ਹੈ ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚਕਾਰ 192 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤਹਿ ਕਰਦੀ ਹੈ

## ਸਰਵਿਸਿਜ਼
ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਮੱਧ ਰੇਲਵੇ ਵਾਲੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੇ ਪੌਇੰਟ-ਟੂ- ਪੁਆਇੰਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਦੀ ਹੈ . ਪੰਜ ਹੋਰ ਸਿੰਹਗੜ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਪ੍ਰਗਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ, ਡੈਕਨ ਰਾਣੀ, ਇਦਰਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਇਨਟਰਸਿਟੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹਨ। ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਦਾ ਨਾਮ ਡੈਕਨ ਪਠਾਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੁਣੇ ਸਿਟੀ ਸਥਿਤ ਹੈ.

## ਸਾਰਣੀ
11007 ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 7 ਵਜੇ 'ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸੀ ਐਸ ਟੀ ਅਤੇ 11:05 ਵਜੇ ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ' ਤੇ ਆਉਦੀ ਹੈ . ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਦਕਿ, 11008 ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 15:30 ' ਤੇ ਪੁਣੇ ਛੱਡ ਅਤੇ 19:40 ਤੇ CSTM ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਾਂ
ਔਨ ਜ਼ਾਰਾ

**ਔਨ ਜ਼ਾਰਾ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ੈਜ਼ਾ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਦੇ ਨਾਵਲ ਹਿਸਾਰ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਉੱਪਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ 2014 ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਇੱਕ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜੇ ਔਨ ਅਤੇ ਜ਼ਾਰਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਦੇ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2013 ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਆਨਾਦਿ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ

**ਆਨਾਦਿ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ** ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ, ਸਾਹਿਤਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਸਰਵਿਸ, ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਏਰ ਲਿਗਸ

**ਏਰ ਲਿਗਸ** ਗਰੁੱਪ ਪੀ ਲੈ ਸੀ ਆਇਰਲੈਡ ਦੇ ਕੌਮੀ/ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ . ਇਹ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਏਅਰਬੱਸ ਫਲੀਟ ਦਾ ਇਸਤਮਾਲ ਯੂਰਪ,ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ,ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਉਡਾਨ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਇਰਲੈਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੌਜੂਦ ਏਅਰਲਾਇਨ ਹੈ,ਅਤੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਚੋਣ ਵਿਰੋਧੀ ਰਿਯਾਨ ਏਅਰ ਬਾਅਦ,ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਡਬ੍ਲਿਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ,ਡਬ੍ਲਿਨ,ਆਇਰਲੈਡਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ . ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ .

1936 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਏਰ ਲਿਗਸ, ਜੋ ਕਿ ਵਨ ਵਰਲਡ ਏਅਰਲਾਈਨ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਦੱਸ ਹੈ, ਇਹ ਗਠਜੋਡ ਇਸ ਨੇ ਮਾਰਚ 2007 ਨੂੰ 31 ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਨ ਵਰਲਡ, ਸਟਾਰ ਅਲਾਇੰਸ ਅਤੇ ਸਕਾਈ ਟੀਮ ਮੈਬਰਜ ਨਾਲ ਕੋਡ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਏਹਤਿਆਦ ਏਅਰਵੇਜ, ਜੈਟ ਵਿਉ ਏਅਰਵੇਜ ਅਤੇ ਯੁਨਾਇਟੀਡ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨਾਲ ਇੰਟਰ ਲਾਇਨ ਸਮਝੌਤੇ ਹਨ। ਏਰ ਲਿਗਸ ਇੱਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ, ਟਰਾਨਸਲੇਟਗ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਦੋ - ਕਲਾਸ ਤੱਕ ' ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਕਿਰਾਏ ਸੇਵਾ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਰਿਯਾਨ ਏਅਰ ਦਾ ਏਰ ਲਿਗਸ ਸਟਾਕ ਦੇ 29 % ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ 25 % ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿਸੇਦਾਰ ਹੈ . ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ 85 % ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰ ਸੀ, ਫਿਰ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਡਬ੍ਲਿਨ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਦਾ ਫਲੋਟ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ. ਏਰ ਲਿਗਸ ਲਿਮਟਿਡ, ਏਰ ਲਿਗਸ ਬਿਚੀਅ ਲਿਮਟਿਡ, ਏਰ ਲਿਗਸ (ਆਇਰਲੈਡ) ਅਤੇ ਦਿਰਿਨਾਰ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਰੁੱਪ ਕੰਪਨੀਆ ਸਨ ਜੋਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰਾ ਸਟੇਟ ਮਲਕੀਅਤ ਸਨ. 26 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ, ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸੰਭਵ ਆ ਏ ਜੀ ਟੇਕਅੋਵਰ ਲਈ ਆਇਰਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ 25 % ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ. ਰਿਯਾਨ ਏਅਰ ਨੇ 30 % ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਾਦ ਵਿੱਚ 10 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਪ੍ਰਤੀ € 2.55 ਲਈ ਤੇ IAG ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ

## ਇਤਿਹਾਸ
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾ
ਏਰ ਲਿਗਸ 15 ਅਪਰੈਲ1936 ਨੂੰ £100000 ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ . ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀਨ ਹੇ ਹੁਆਦਹੇਗ ਸੀ। ਏਰ ਲਿਗਸ ਬ੍ਲੈਕਪੂਲ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਕੋਸਟ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਲਈ ਪੈਸੇ ਉਪਲਬਦ ਕਰਾਏ ਅਤੇ ਏਰ ਲਿਗਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਝੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ “ਆਇਰਸ਼ ਸੀਈ ਏਅਰਵੇਜ” ਹੇਠ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਏਰ ਲਿਗਸ ਟਿਉਰਾਨਟਾ 22 ਮਈ 1936 ਨੂੰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਤੌਰ ' ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਏਰ ਲਿਗਸ, ਆਇਰਸ ਸ਼ਬਦ Aer Loingeas ਦਾ ਅੰਗਰੇਜੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਫਲੀਟ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਏਅਰ ਫਲੀਟ. ਇਹ ਨਾਮ ਰਿਚਰਡ ਐਫ ਉ ਕਾਨਰਨਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋ, ਕਾਉਟੀ ਕਾਰ੍ਕ ਦੇ ਸਰਵੇਅਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ .

## ਹਵਾਲੇ
ਬੜੀ ਆਪਾ

**ਬੜੀ ਆਪਾ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੇ ਡਰਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2012 ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ

**ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ** ਜਿਹੜਾ ਪਾਣੀ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖਣਿਜ ਵੀ ਘੋਲ ਲਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਬਣ ਦੀ ਝੱਗ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ ਮੈਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
## ਕਿਸਮਾਂ
ਘੁੱਲੇ ਹੋਏ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
#**ਅਸਥਾਈ ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ**: ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੂਨੇ ਦੇ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦੀ ਹੋਈ ਰਸਾਇਣਿਕ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਅਸਥਾਈ ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਹੈ ਪਰ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਲਕਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਹਾਈਡ੍ਰੋ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਣੀ ਕਠੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਝ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ ਥੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਾਕ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
#**ਸਥਾਈ ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ**: ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਜਿਪਸਮ ਵਰਗੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਯੌਗਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
## ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਨਾ
ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਸੋਡਾ ਜਾਂ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਪਾਕੇ ਜਾਂ ਆਇਨਾਂ ਦਾ ਵਟਾਦਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਅੱਡ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 
#ਆਇਨ ਵਟਾਂਦਰਾ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਯੌਗਿਕਾਂ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਬਣਿਆ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਵਸਤੁ ਜ਼ੀਓਲਾਈਟ ਸੋਡੀਅਮ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਸਿਲੀਕੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਆਇਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਡੀਅਮ ਆਇਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ।
#ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਸੋਡਾ ਜੋ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਠੋਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਯੋਗਿਕਾਂ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਣ-ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਯੋਗਿਕ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਲੀ ਝੱਗ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਨਿਜਤਾ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ

**ਨਿਜਤਾ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ** ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਅਸਤਿਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੱਕੋ ਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਜੱਥੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਾਮੂਲੀ ਫ਼ਰਕ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਫ਼ਰਕ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕੋ ਇਨਸਾਨ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਲਿਖੇ ਗਏ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਾਵਟ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਜੱਥੇ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਸੰਦ, ਹਥਿਆਰ ਆਦਿ ਵੀ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Law of Individuality ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਿਰਾਤ-ਉਲ-ਉਰੂਸ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)

**ਮਿਰਾਤ-ਉਲ-ਉਰੂਸ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਜੀਰ ਅਹਿਮਦ ਦੇਹਲਵੀ ਦੇ ਨਾਵਲ *ਮਿਰਾਤ-ਉਲ-ਉਰੂਸ* ਉੱਪਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ *ਆਇਨਾ ਦੁਲਹਨ ਕਾ* ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2012 ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਹਮੀਦਾ ਸਾਲਿਮ

**ਹਮੀਦਾ ਸਾਲਿਮ** ਉਰਦੂ ਦੀ ਨਾਮਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ।ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤਕਾਰ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਹੈ। ਹਮੀਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਮਜਾਜ਼ ਲਖਨਵੀ (ਅਸਰਾਰ=ਉਲ-ਹੱਕ ਮਜਾਜ) ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੂਦੌਲੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਜਮੀਂਦਾਰ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1922 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।  16 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰੀਆਰ
ਉਸ ਨੇ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸਾਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ ਫੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 1947 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਦਨ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।ref name=":1"> ਸਲੀਮ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਜਨਤਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਲਮਾ ਮਾਸਟਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਲੀਮ ਨੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ, 'ਪਰਛਾਇਓਂ ਕੇ ਉਜਾਲੇ' ਅਤੇ ਹਰਦਮ ਰਵਾਂ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਿਖੇ। ਦੋਵੇਂ ਨਾਵਲ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਰੁਦਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮਜਾਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ, ਸਿਰਲੇਖ 'ਮਜਾਜ਼, ਮਾਈ ਬ੍ਰਦਰ' ਨੂੰ ਵੀ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਸ਼ੌਰਿਸ-ਏ-ਦੌਰਾਂ*
**ਹਮ ਸਾਥ ਥੇ*
**ਪਰਛਾਈਓਂ ਕੇ ਉਜਾਲੇ*
**ਹਰਦਮ ਰਵਾਂ ਜਿੰਦਗੀ* 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਐਵੋਗਾਡਰੋ ਨੰਬਰ

**ਐਵੋਗਾਡਰੋ ਨੰਬਰ** ਇੱਕ ਮੌਲ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਲੱਖ ਤੇਈ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਅਣੂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ  ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਐਵੋਗਾਡਰੋ ਨੰਬਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ 12 ਗਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਬਨ-12 ਦੇ ਪੁੰਜ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਪ੍ਰਮਾਣੂਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਮੌਲ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਪੁੰਜ ਅਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਣ ਇਕੋ ਜਿਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਦੇ 24 ਗਰਾਮ, ਸੋਡੀਅਮ ਦੇ 23 ਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਕੋ ਜਿਨੀ ਹੋਵੇਗਾ ਹਾਲਾਂਕ ਕੇ ਕਾਰਬਨ ਦਾ ਪੁੰਜ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲੋਂ ਅੱਧਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਮੇਡੀਓ ਐਵੋਗਾਡਰੋ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਤਾਪ ਅਪਘੱਟਨ ਕਿਰਿਆਵਾਂ

**ਤਾਪ ਅਪਘੱਟਨ ਕਿਰਿਆ** ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਯੋਗਿਕ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਜਾਂ ਬਿਖੇਰਨ ਲਈ ਗਰਮੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਪ ਅਪਘੱਟਨ ਕਿਰਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੂਨੇ ਦੇ ਪੱਥਰ (ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ) ਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਅਣਬੁਝਿਆ ਚੂਨੇ (ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਆਕਸਾਈਡ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
::CaCO3 → CaO + CO2
*ਕੁਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਆਕਸਾਈਡ ਗਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਕਸੀਜਨ ਤੇ ਧਾਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਰਾ ਆਕਸਾਈਡ ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਪਾਰਾ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ 'ਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
*ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ 2000&nbsp;°C ਤੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜੀ ਮਾਤਰਾ ਅਪਘੱਟਨ ਹੋ ਕਿ OH, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਆਕਸੀਜਨ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਾਈਡਰੋਜਨ, O2, ਅਤੇ H2.
*ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਪਘੱਟਨ ਤਾਪਮਾਨ ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ≈3870&nbsp;°C (≈7000&nbsp;°F) ਹੈ।
* ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਅਮੋਨੀਅਮ ਡਾਈਕ੍ਰੋਮੇਟ ਨਾਈਟਰੋਜਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਮੀਅਮ ਆਕਸਾਈਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਤੇਜ ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਪਾਣੀ, ਡਾਈਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਬੇਰੀਅਮ ਅਜਾਇਡ ਬੇਰੀਅਮ ਧਾਤ ਅਤੇ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਸੋਡੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰਾਈਟ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ