open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਖੇਤਰ ਅਧਿਐਨ

**ਖੇਤਰ ਅਧਿਐਨ** (**ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਐਨ** ਵੀ) ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਗੋਲਿਕ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ / ਸੰਘੀ ਜਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਫੇ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਖੇਤਰ ਹਨ1 ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਵਰਣਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ, ਖੋਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰ, ਸਮਾਜਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੋਨੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਖੇਤਰ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧ, ਰਣਨੀਤਕ ਅਧਿਐਨ, ਇਤਿਹਾਸ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਭੂਗੋਲ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ, ਖੇਤਰ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਖੇਤਰ ਅਧਿਐਨ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਫੈਕਲਟੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੈਰ-ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ-ਖੇਤਰ ਅਧਿਐਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ, ਉਭਰ ਰਹੇ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਸਮਝੇ ਗਏ ਬਾਹਰੀ ਖਤਰਿਆਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਜੂਲੇ ਹੇਠੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। 
 
ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਰੌਕੇਫੈਲਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿ ਊਯਾਰਕ ਦੀ ਕਾਰਨੇਗੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਅਨੇਕ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਗਿਆਨ-ਖਸਾਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਹਿਮਤੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਕਿ ਯੂਐਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਫੀਲਡ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਰੁਚੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੌਧਿਕ-ਟਰਸਟ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਰਜੀਹ ਸੀ। ਐਪਰ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਤਣਾਅ ਸੀ। ਇੱਕ ਧੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜੋ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ, ਪੱਛਮੀ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਵਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ-ਯੁਕਤ ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਧੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਮੈਕਰੋਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸਿਧਾਂਤ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪਧਰ ਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋਣ। ਪਹਿਲੇ ਧੜੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ-ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਐਡਵੋਕੇਟ ਬਣੇ,ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਾਲੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਸਮਰਥਕ।

ਫੋਰਡ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਆਖਰਕਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ-ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖਤਾ
ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ

**ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ** ਇੱਕ ਅਨੁਸਾਸ਼ਨ ਅਤੇ **ਅਧਿਐਨ** ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਭਿੰਨ ਮੀਡੀਆ ਸਮਗਰੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਜਨ ਸੰਚਾਰ, ਸੰਚਾਰ, ਸੰਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਖੋਜਕਰਤਾ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ, ਵਿਖਿਆਨ-ਕਲਾ (ਡਿਜੀਟਲ ਵਿਖਿਆਨ ਸਮੇਤ), ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਰਥਚਾਰੇ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਧਾਂਤ, ਕਲਾ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ, ਫਿਲਮ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ-ਸਿਧਾਂਤ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਖੇਤਰ ਦੇ *ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ, ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ* ਵੇਖੋ *.ਯੂ.ਐੱਸ* . ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਐਮ.ਏ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜੋਨ ਕਲਕਿਨ ਦੁਆਰਾ 1975 ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੋਂ ਹੁਣ ਤਕ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਲਕਿਨ 1968 ਵਿੱਚ ਮਾਰਸ਼ਲ ਮੈਕਲੁਹਾਨ ਨੂੰ ਫੋਰਡਹੈਮ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਅੰਡਰਸਟੈਂਡਿੰਗ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਨਵਾਂ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ 
### ਆਸਟਰੇਲੀਆ 
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਰਾਜ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਹੈ।http://www.education.vic.gov.au/Documents/about/programs/learningdev/intrnatinlisingschlsplan.pdf ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1960 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅੱਜ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਸਰਕਾਰ ਦੀ "ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਇਨ ਰਿਸਰਚ ਫਾਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ" ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ (ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਸਕੋਰਿੰਗ ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ) ਹਨ: ਮੋਨਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਿਊਯੂਯੂਟੀ, ਆਰ.ਐਮ.ਆਈ.ਟੀ, ਮੈਲਬੌਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਯੂਟੀਐਸ।

ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫਿਲਮ ਅਧਿਐਨ ਕੋਰਸ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ 1960 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1970 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਰਸ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਜਾਂ "ਵੀਸੀਈ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵੀਸੀਈ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਸਡਨ ਕਾਲਜ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਆਪਕ ਪੀਟਰ ਗ੍ਰੀਨਵੇ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਹੀਂ), ਟ੍ਰੇਵਰ ਬਾਰ (ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਮੀਡੀਆ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ *ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਰਿਐਲਿਟੀ* ਲਿਖੀ) ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਮਰੇ (ਜਿਸ ਨੇ *ਦ ਬਾਕਸ ਇਨ ਕੋਰਨਰ*, *ਇਨ ਫੋਕਸ*, ਅਤੇ *ਫਿਲਮ ਸਮਝ ਦੇ 10 ਪਾਠ*  ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ) ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖਤਾ
ਲਰਨਡ ਸੁਸਾਇਟੀ

**ਲਰਨਡ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਸਿੱਖਿਅਤ ਸਮਾਜ)** (/L ɜːr n ɪ d /;  **ਲਰਨਡ ਅਕੈਡਮੀ,** **ਸਕੌਲਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ,** ਜਾਂ  **ਅਕਾਦਮਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ** ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜੋ  ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਪੇਸ਼ੇ  ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ  ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਜਿਵੇਂ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਚੋਣ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।  

ਬਹੁਤੀਆਂ ਲਰਨਡ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੇਂ ਖੋਜ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਨਤਕ ਹਿੱਤ ਜਾਂ ਸਮੂਹਕ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।  

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ- ਪਛਾਣੀਆਂ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਹਨ ਅਕਾਦਮੀ ਡੇਸ ਜੇਕਸ ਫਲੋਰੈਕਸ  (ਸਥਾਪਤ 1323), ਸੋਡਾਲਿਟਸ ਲਿਟੇਰੇਰਮ ਵਿਸਟੁਲਾਨਾ (ਸਥਾਪਤ 1488), ਅਕੇਡੇਮੀਆ ਡੇਲਾ ਕ੍ਰੂਸਕਾ (ਸਥਾਪਤ 1585), ਅਕਾਡੇਮੀਆ ਡੀਈ ਲਿੰਸੀ (ਸਥਾਪਤ 1603), ਅਕਾਦਮੀ ਫ੍ਰਾਂਸਾਇਸ (ਸਥਾਪਤ 1635), ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਲਿਓਪੋਲਡਿਨਾ (ਸਥਾਪਿਤ 1652), ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਲੰਡਨ (ਸਥਾਪਤ 1660) ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਕੈਡਮੀ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਸਥਾਪਿਤ 1666)। 

## ਮਹੱਤਵ 
ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ   ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ  ਕਿ ਲਰਨਡ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ. 

## ਬਣਤਰ 
ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਖਾਸ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਡਰਨ ਲੈਂਗਵੇਜ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਜਾਂ ਰਾਇਲ ਐਂਟੀਮੋਲੋਜੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਰਗੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਲਈ ਖਾਸ।  

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਐਂਟੋਮੋਲੋਜੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ), ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ, ਅਕਸਰ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ,  ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਜ਼ ਐਂਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਜ਼ (ਆਈਐਫਐਲਏ). ) ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਐਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਕਸਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ,  *ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ* ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਪਹਿਲਾਂ, ਆਰਟੀਕਲ 11 ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ (ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ) ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ. ਦੂਜਾ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਇਹ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ ਪਰ ਹੋਰ ਧਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਮੁੱਦਾ ਹੈ. ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਾਜ ਹੈ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਜ ਹੈ, ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ. ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ ਹੈ.
## ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਦਾਇਰਾ
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੈਰਲਲ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ (ਵੇਖੋ: ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ). ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਦੇ ਗਜ਼ਟਿਡ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸ਼ਰੀਆ ਹੈ (ਸੀਰੀਆ, ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ). ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰੀਆਰੀਆ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ. ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੀਰੀਆ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ.
ਜਿੱਥੇ ਸੀਰੀਆ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਕਿਸੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਿਰੀਆ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਫੈਡਰਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 121 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਰੀਆ ਅਦਾਲਤ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੱਜ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਆਰਟੀਕਲ 121 ਨੇ ਇਸਰਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵੇਲੇ ਸੀਰੀਆ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੰਘੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੇਖ ਦੀ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੇਸ ਅਪੀਲ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਅਧੀਨ ਹੈ.
ਸ਼ਰੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ. ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਲਤਾਨ ਦਾ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ. ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟੁੰਕੂ ਅਬਦੁੱਲ ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨ ਲਈ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅੰਤਮ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ. ਇਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ. ਸਿਲਾਂਗੌਰ ਵਿੱਚ, ਸੇਲੰਗੋਰ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮੀ ਧਰਮ (ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ) ਐਕਟਮੈਂਟ 1988 ਉੱਤੇ ਸਿਲਾਂਗੌਰ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ “ਅੱਲ੍ਹਾ” ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵਰਜਦਿਆਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ.

## ਹਵਾਲੇ
ਲੇਬਨਾਨ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਸਰਵਜਨਕ ਵਿਵਸਥਾ ਭੰਗ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੱਖਪਾਤ ਜਾਂ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਜੋ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਲੀਹਾਂ' ਤੇ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਰਚਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਕੌਮੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਨਾਹ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
1943 ਵਿਚ ਇਕ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 60 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ. ਕਿਉਂਕਿ ਇਕਬਾਲੀਆ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾ ਇਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, 1932 ਤੋਂ ਕੌਮੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੇਰੂਤ ਦੀ ਇਕ ਰਿਸਰਚ ਫਰਮ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਲੇਬਨਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਲਗਭਗ ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 54% ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਮੁਸਲਿਮ (27% ਸ਼ੀਆ ; 27% ਸੁੰਨੀ ), 5.6% ਡਰੂਜ਼, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਪਰ ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵੰਡ (ਲੇਬਨਾਨ ਸੀਟ ਅਲਾਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਦ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਡ੍ਰੂਜ਼ ਨੂੰ ਪੰਜ ਲੇਬਨਾਨੀ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ( ਸੁੰਨੀ, ਸ਼ੀਆ, ਡ੍ਰੂਜ਼, ਅਲਾਵੀ ਅਤੇ ਇਸਮਾਲੀ);   40.4% ਮਸੀਹੀ (21%) , 8% ਗ੍ਰੀਕ ਆਰਥੋਡਾਕਸ, 1% ਪ੍ਰੋਟੈਸਟਨ ਅਤੇ 4 ਫੀਸਦੀ ਅਰਮੀਨੀਆਈ, 1 ਫੀਸਦੀ ਹੋਰ ਮਸੀਹੀ.  ਹਨ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੇ ਨੰਬਰ ਯਹੂਦੀ ਹੈ

## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਜਨਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਭੰਗ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ. ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਰਾਜ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਹਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਰੁਤਬਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇਵੇ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੱਖਪਾਤ ਜਾਂ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ.
## ਹਵਾਲੇ
ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਕਾਰਤਾ

**ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਕਾਰਤਾ** ( **ਏਪੀਈਸੀ** ) 21 ਪੈਸੀਫਿਕ ਰਿਮ ਮੈਂਬਰ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਫੋਰਮ ਹੈ ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਾਊਥ ਈਸਟ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ (ਏਸੀਆਨ) ਦੀ 1980 ਤੋਂ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੰਤਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਏਪੀਈਸੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਅੰਤਰ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸਮੂਹ ਬਣਨ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ 1989 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਏਪੀਈਸੀ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਾਲਾਨਾ ਏਪੇਕ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਗਣਤੰਤਰ (ਤਾਈਵਾਨ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਏਪੇਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਤਾਈਪੇ ਦੇ *ਆਰਥਿਕ ਨੇਤਾ* ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ-ਪੱਧਰ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ)। ਬੈਠਕ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹਰ ਸਾਲ ਮੈਂਬਰ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ (ਪਰ ਸਾਰੇ ਨਹੀਂ) ਸੰਮੇਲਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨ ਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਏਪੇਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਹਨ: ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਸਾਊਥ ਈਸਟ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਸਕੱਤਰੇਤ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਟਾਪੂ ਫੋਰਮ ਸਕੱਤਰੇਤ। ਏਪੀਈਸੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਆਰਥਿਕਤਾ ਸਾਲ ਲਈ ਜੀ -20 ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਜੀ -20 ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਭੂਗੋਲਿਕ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਏਪੀਈਸੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਆਸੀਆਨ ਦੀਆਂ ਪੋਸਟ-ਮਨਿਸਟਰੀਅਲ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੇ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੋਵਾਂ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਨਿਯਮਤ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਦਰਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1989 ਤਕ, ਪੋਸਟ-ਮਨਿਸਟਰੀਅਲ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ 12 ਮੈਂਬਰ (ਆਸੀਆਨ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਛੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਛੇ ਸੰਵਾਦ ਸਹਿਭਾਗੀ) ਹੋ ਗਏ ਸੀ। ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੌਬ ਹੌਕ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਖੇਤਰ-ਵਿਆਪੀ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ' ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਨਵਰੀ 1989 ਵਿੱਚ, ਬੌਬ ਹੌਕ ਨੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਰੀਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੈਨਬਰਾ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਏਪੇਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਗੈਰੇਥ ਇਵਾਨਸ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਬਾਰਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬੈਠਕ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਦਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਏਪੇਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ 12 ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕੈਨਬਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਏਪੇਕ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1989 ਵਿੱਚ ਬਣੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਗਠਨ
ਗੁਣ

[alt=|thumb|400x400px|[ਰਾਫੇਲ *ਦੁਆਰਾ 1511 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪੇਂਟਿੰਗ- ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਣ (Cardinal and theological virtues)*]]
**ਗੁਣ** (, Ancient Greek " arete ") ਨੈਤਿਕ ਉੱਤਮਤਾ ਹੈ। ਗੁਣ ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਜਾਂ ਸੁਭਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਨੈਤਿਕ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਗੁਣ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚ ਨੈਤਿਕ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਸਹੀ ਹੈ ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਣ ਦਾ ਉਲਟ ਔਗੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਸੁਭਾਅ, ਸਮਝਦਾਰੀ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਹਨ। ਈਸਾਈ ਧਰਮ 1 ਕੋਰਿੰਥਿਆਈ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਆਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ (ਦਾਨ) ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਿਧਾਂਤਕ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਲ ਕੇ ਸੱਤ ਗੁਣ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਚਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾਵਿਹਾਰ ("ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਲਤਾਂ") ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਤੋਬੇ ਇਨਾਜੋ ਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਬੁਸ਼ੀਡੋ: ਦਿ ਸੋਲ ਆਫ਼ ਜਾਪਾਨ* ਦੇ ਅਨਸੁਾਰ, ਜਪਾਨੀ ਬੁਸ਼ੀਦੋ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ 
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸਦਾਚਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਲਈ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ *virtus* *(ਜੋ ਕਿ vir*, *ਆਦਮੀ* ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਬਦ) ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਫ੍ਰੈਂਚ ਸ਼ਬਦ *vertu* ਅਤੇ *virtu* ਵੀ ਇਸੇ ਲਾਤੀਨੀ ਜੜ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, *virtue* ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ 
[thumb| [ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ|ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਾਟ, ਜੋ ਕਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਖੰਭ ਸੱਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ]]
ਮਿਸਰੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਾਟ ਜਾਂ ਮਾਤ (ਜਿਸ ਨੂੰ [muʔ.ʕat] ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਟ ਜਾਂ ਮਾਯੇਟ ਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੱਚਾਈ, ਸੰਤੁਲਨ, ਵਿਵਸਥਾ, ਕਾਨੂੰਨ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਧਾਰਣਾ ਸੀ। ਮਾਟ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ, ਰੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ (ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ) ਦੂਜਾ ਪੂਰਕ ਇਸਫੇਟ ਸੀ, ਜੋ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਦਭਾਵਨਾ
ਧੋਖਾਧੜੀ

ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ, **ਧੋਖਾਧੜੀ** ਅਣਉਚਿਤ ਜਾਂ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਧੋਖਾ ਹੈ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਸਿਵਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਭਾਵ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਜਾਂ ਮੁਦਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ); ਇਹ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਇੱਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ), ਜਾਂ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪੈਸਾ, ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਕ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿਵਲ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਸੂਰ ਦਾ ਤੱਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਪਾਸਪੋਰਟ, ਯਾਤਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਜਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਲਾਇਸੈਂਸ, ਜਾਂ ਗਿਰਵੀਨਾਮੇ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਜਿਥੇ ਅਪਰਾਧੀ ਝੂਠੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਗਿਰਵੀਨਾਮੇ ਲਈ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਝਾਂਸਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਜਾਂ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਕੁਤਾਹੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ 
ਆਮ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਗ਼ਲਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਇੱਕ ਟੋਰਟ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟੋਰਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਤੱਤ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਗ਼ਲਤ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੱਥ ਦੇ ਛੁਪਾਉਣਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਪੀੜਤ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਨੂੰਨੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਅਕਸਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਹਰੇਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਦੇ ਮਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤ ਦੇ ਕੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਸਾਬਤ ਕਰੇ।

ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਉਪਾਅ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਜਾਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਮੋੜਨਾ), ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਲਈ ਮੁਦਰਾ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਮੁੜ ਵਸੂਲੀ, ਦੁਰਵਿਵਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਜਾਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਰੂਪੀ ਜ਼ੁਰਮਾਨੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਜਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Association of Certified Fraud Examiners
* Immigration Marriage Fraud Amendments of 1986
* FBI Home page for fraud
* U.S. Department of Justice Fraud Section

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੋਖਾਧੜੀ
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਮੰਗੋਲੀਆ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਨੂੰਨ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰਜਿਸਟਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਕਜ਼ਾਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਸਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਬਯਾਨ-ਐਲਗੀ ਵਿਚ 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕਜ਼ਾਖ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਸਲਾਮੀ ਸਕੂਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਨੂੰਨ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰੀਕਰਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਭਾਰੂ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਦੇਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਚਰਚ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈੱ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਜਿਸਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਅਵਧੀ ਦੌਰਾਨ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ.
ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਲਾਣਬਾਤਰ ਵਿਚ ਬੋਧੀ ਲਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕ ਸਕੂਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
* Cedendamba, S. (2003): ''Mongol uls dah' šašiny nöhcöl bajdal*. Ulaanbaatar: Ulsyn ih surguul’.
* Narantujaa, Danzan (2008): *Religion in 20th Century Mongolia*. XXX: Dr. Müller.
* United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Mongolia: International Religious Freedom Report 2007. *This article incorporates text from this source, which is in the public domain.''

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਗੋਲੀਆ
ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ

thumb|ਮਿਖਾਇਲ ਇਵਸਟਾਫੀਏਵ ਦੁਆਰਾ "Чеченская молитва" (*ਚੇਚਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ*) ਵਿੱਚ 1995 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੇਚਨ ਆਦਮੀ ਗਰੋਜ਼ਨੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
[right|thumb| 1994 ਵਿੱਚ ਜ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ [ਰਵਾਂਡਾਈ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਤੁਤਸੀ ਲੋਕ ]]
**ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ** ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਲੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਮ ਮਾਪਦੰਡ ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

### ਜਨਤਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ 
ਬਹੁ-ਨਸਲੀ ਲੋਕਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਰਾਜ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਵਾਦ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਰਾਜ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਸਲੀਕਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਨਸਲੀ ਪਛਾਣ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਲਈ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਲਾਭਾਂ ਲਈ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਾਉਣ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਸਲੀ ਲੀਹਾਂ 'ਤੇ ਧਰੁਵੀ ਉਲਾਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿ-ਨਸਲੀ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਾਤੀਗਤ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਕ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
## ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਨਿਰਾਕਰਨ 
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਹੱਲ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਰੁਚੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੀਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨੀਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਸਿਧਾਂਤ ਅਕਸਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁੱਕਵੀਆਂ ਹਨ।

### ਇਕਸੁਰਵਾਦ 
ਇਕੱਸੁਰਵਾਦ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ ਜੋ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਹਰੇਕ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਸਮੂਹ ਦੇ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਰੇਂਦ ਲੀਜਫਾਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਰੂਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ "ਮਹਾ ਗੱਠਜੋੜ" ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਸਾਈ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ। ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਨਸਲੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਸਲੀ ਤਣਾਅ, ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੀਟੋ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨਕ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਇਕਸੁਰਵਾਦੀ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਾਲਦੀਵ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ 2008 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰੋਕ ਹੈ। ਦੂਸਰੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਨਾਗਰਿਕ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਨਿਜੀ ਵਿੱਚ ਨਿਹਚਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਨੀਕ ਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ. ਪ੍ਰਧਾਨ, ਮੰਤਰੀ, ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਦੇ ਆਗੂ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ . ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ. ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਵਾਨ ਹੀ ਫਤਵਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
## ਧਰਮ ਜਮਹੂਰੀਅਤ
ਆਬਾਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ, ਸਿਨਹਾਲੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ . ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ . ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 500,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ) ਅਤੇ ਲਗਭਗ 54,000 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮੇ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀਆਂ) ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਮਸਜਿਦ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਰਿਜੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ.

## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। "1997 ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਾਜ ਧਰਮ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਸ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।"
"ਇਸਲਾਮੀ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਅਰਬੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦਾ ਸੀ। ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ' ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜੋ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਰਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਮਿਆਂਮਾਰ 1962 ਤੋਂ ਦਮਨਕਾਰੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1988 ਵਿੱਚ 1974 ਦੇ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 8888 ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਖ਼ੂਨੀ ਦਮਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਚੁਣਦੇ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ' ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
## ਇਲਜ਼ਾਮ
ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਸਲੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਥੈਰਾਵਦਾ ਬੁੱਧ ਧਰਮ (ਆਬਾਦੀ ਦੇ 90% ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ) ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ. ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਰੋਧੀ ਹਿੰਸਾ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਸਲਿਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੈਰ-ਬੋਧੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਜਾਂ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅਹੁਦਿਆਂ' ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ.

## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰੂਪ ਹੈ ਥਾਰਵਾੜਾ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਜੋਤਿਸ਼, ਮਿਸ਼ਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਕਿਸਮਤ ਦੱਸਣ ਅਤੇ ਦੇਸੀ-ਬੁੱਧ-ਪੂਰਵ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ " ਨੈਟਸ " ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ, ਨੌਵਿਸਿਆਂ ਸਮੇਤ, 400,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਦਾਰਥਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ. ਬੋਧੀ ਨਨਾਂ ਦੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ. ਮੁੱਖ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਸਮੂਹ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੈਪਟਿਸਟ (~ 70%) ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ (~ 25%), ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਐਂਗਲੀਕਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ), ਮੁਸਲਮਾਨ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੁੰਨੀ), ਹਿੰਦੂ, ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਧਰਮ ਦੇ ਅਭਿਆਸੀ. ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ, 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਬੋਧੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਯਾਂਗਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਯਹੂਦੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਲਗਭਗ 25 ਚੇਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਥਾਨ, ਪਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵਸਨੀਕ ਰੱਬੀ ਨਹੀਂ ਹੈ.
## ਹਵਾਲੇ
ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਗਠਨ

**ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਗਠਨ** - ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵਿੱਚ - ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪੜਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਉਤਪਾਦਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਠਨ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਰਤਬੰਦ ਉਤਪਾਦਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਾ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹੋਣ।   .

## ਮਾਰਕਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਗਠਨ 
ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸਰੂਪਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਆਖਰਕਾਰ ਹੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ " ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ  ਵਿੱਚ, (1859), ਮਾਰਕਸ ਨੇ "ਆਰਥਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਗਠਨ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪੜਾਵਾਂ" ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਢੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

* ਏਸ਼ੀਅਨ 
* ਪ੍ਰਾਚੀਨ 
* ਜਗੀਰੂ; 
* ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ।

## ਪੰਜ ਸਮਾਜਾਂ ਦੀ ਵੰਡ 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸਰੂਪਾਂ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿਧਾਂਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦਾ ਸਧਾਰਨੀਕਰਣ ਸੋਵੀਅਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ (ਵੀ . ਵੀ. ਸਟ੍ਰੂਵ ਅਤੇ ਹੋਰ) ਲਈ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਚਲਤ ਆਰਥਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਕੀਅਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਨ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੀਤਾ:

* ਕ੍ਬੀਲੇਦਾਰੀ; 
* ਗੁਲਾਮਦਾਰੀ; 
* ਜਗੀਰੂ।; 
* ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ; 
* ਕਮਿਊਨਿਸਟ.

ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਐੱਫ. ਐਂਗਲਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ “ਟੱਬਰ, ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ” ਵਿੱਚ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ਅਤੇ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਲਿਖੀ “ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਦਾਰਥਵਾਦ” (1938) ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸੋਵੀਅਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। .

ਟੀਐਸਬੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਤਪਾਦਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਮਾਜ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ.

### ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਬੀਲਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 
ਇਸ ਨੂੰ ਅਰੰਭਿਕ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ () ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ— ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੰਦ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਾਧੂ ਉਤਪਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅੱਡ ਅੱਡ ਜਮਾਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਅਰਥ ਸਾਂਝੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਰਤ ਸਰਵ ਵਿਆਪੀ ਹੈ, ਜਾਇਦਾਦ ਸਿਰਫ ਸਮੂਹਕ ਹੈ।

### ਗ਼ੁਲਾਮਦਾਰੀ 
### ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ 
### ਪੂੰਜੀਵਾਦ 
### ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ 
#### ਸਮਾਜਵਾਦ 
#### ਪੂਰਨ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ 
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਆਰਥਿਕ ਸੰਰਚਨਾ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਕੋਨਨ

**ਚਾਰਲਸ ਅਸ਼ੇਨੋਫ** (ਜਨਮ: **ਕਾਰਲੋਸ ਸੈਂਟੀਆਗੋ ਐਸਪਡਾ ਮੋਇਸਜ** 6 ਜਨਵਰੀ, 1964), ਉਸ ਨੂੰ ਰਿੰਗ ਨਾਮ, **ਕੋਨਨ** ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਊ**ਬਾ ਦੀ** ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਮੇਜਰ ਲੀਗ ਰੈਸਲਿੰਗ (ਐਮਐਲਡਬਲਯੂ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਕਸਚੇਂਜ (ਐਲਏਐਕਸ) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨੌਂ ਤਰੱਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਲਟਸ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ. ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਲੂਚਾ ਲਿਬਰੇ ਏਏਏ ਵਰਲਡਵਾਈਡ (ਏਏਏ) ਲਈ ਮੈਨੇਜਰ, ਰੰਗੀਨ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ, ਬੁੱਕਰ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਕੋਨਨ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਰੈਪਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਮ

## ਮੁੱਢਲਾ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸੈਟੀਆਗੋ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਪ੍ਵੇਰ੍ਟੋ ਰੀਕਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੇਨੋਫ 1966 ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਪਹੁੰਚੇ. ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਅੱਧ-ਯਹੂਦੀ, ਅੱਧ-ਪੋਰਟੋ ਰੀਕਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਨਿਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਚਰਡ ਏਜ਼ਨੋਫ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰਲੋਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਲਿਆ। 1967 ਤਕ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੱਖਣੀ ਫਲੋਰਿਡਾ ਦੇ ਕੈਰੋਲ ਸਿਟੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਰਿਚਰਡ ਨੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਲੋਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਰਲੋਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਾਮ ਚਾਰਲਸ ਅਸ਼ੇਨੋਫ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। *ਕੁਸ਼ਤੀ ਪ੍ਰੀਖਿਅਕ ਤੇ ਖਬਰਸਾਰ* ਦੇ ਡੇਵ ਮੇਲਟਜ਼ਰ ਨੇ ਫਿਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੇਨਫ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਧਰਾਤਲ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ:

### ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਕੁਸ਼ਤੀ (1996–2001) 
#### ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਹੈਵੀਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਡੂਯੂਨ ਆਫ ਡੂਮ (1996 &#x2013; 1997) 
thumb|220x220px| ਕੋਨਨ 1998 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਦੇ ਨਾਲ ਐਨ ਡਬਲਯੂ ਓ ਵੋਲਫਪੈਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ।

#### ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ (1999 &#x2013; 2001) 
### ਕੁੱਲ ਨਾਨਸਟੌਪ ਐਕਸ਼ਨ ਕੁਸ਼ਤੀ (2003–2007) 
### ਵਾਪਸੀ AAA (2004 &#x2013; 2006) 
### ਏਏਏ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤਰੱਕੀਆਂ (2007–2012) ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਪਸੀ 
## ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ 
## ਪੈਰ ਟਿੱਪਣੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਰਸ਼ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਪਹਿਲਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਫਿਲਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ .
## ਪਿਛੋਕੜ
ਚਰਚ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਅਟੱਲ ਹੋਵੇਗਾ. (ਆਰਟੀਕਲ II, ਸੈਕਸ਼ਨ 6), ਅਤੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਮੁਫਤ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ. ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਜਾਂ ਤਰਜੀਹ ਦੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਮੁਫਤ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਦੀ ਸਦਾ ਆਗਿਆ ਰਹੇਗੀ. ਨਾਗਰਿਕ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਖ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ. ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਉਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣਾ ਸਿਰਫ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਇਜ਼ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਸੋਧ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਸਟਿਸ ਓ- ਕੌਨੋਰ ਨੇ ਦਲੀਲ ਤੋਂ ਸਖਤ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਤਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਮਜਬੂਰ ਰਾਜ ਵਿਆਜ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।
ਐਸਟਰਾਡਾ ਬਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਫੈਸਲੇ . ਐਸਕਰਾਈਟਰ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ-ਰਹਿਣਾ ਇੱਕ theਾਂਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਕਸਰਤ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਇਸ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜੋ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ਸਖਤ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਪਾਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ.

## ਇਤਿਹਾਸ
ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। 1565 ਤੋਂ 1898 ਤੱਕ ਸਪੇਨ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੇੜਲੇ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਚਰਚ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਕਲਪ 1899 ਦੇ ਫਿਲਪੀਨ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਜ ਫਿਲਪੀਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਗ੍ਰੀਮਬਰਜਾ, ਮਾਰੀਆਨੋ ਗਮੇਜ਼, ਜੋਸੀ ਬਰਗੋਸ, ਅਤੇ ਜੈਕਨੋ ਜ਼ਾਮੋਰਾ ਦੇ ਰਚਨਾਕਾਰ, ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ, 1872 ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਸੇ ਸਾਲ ਕੈਵਾਈਟ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। . ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਫਿਲਪੀਨ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ. ਸਪੈਨਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਰੋਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀਮਤ ਫੌਜ ਦਾ ਵਾਧਾ ਸੀ. ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ, ਮੌਲਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ। ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰੀਮਿੰਗਟਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਦੋਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਦਾ ਦੌਰ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ . ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਰਚ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਟੁੱਟਣ ਲੱਗੇ।
## ਹਵਾਲੇ
ਕੈਲੀ ਕੈਲੀ

**ਬਾਰਬਰਾ ਜੀਨ ਬਲੈਂਕ** (ਜਨਮ 15 ਜਨਵਰੀ, 1987) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਡਲ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਿੰਗ ਨਾਮ **ਕੈਲੀ ਕੈਲੀ ਨਾਲ** ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਲੈਂਕ ਦਾ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਚੀਅਰਲੀਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿਛੋਕੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵੀਨਸ ਸਵਿਮਵੇਅਰ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਟਰੈਪਿਕ ਲਈ ਇੱਕ ਨਮੂਨੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2006 ਵਿਚ, ਬਲੈਂਕ ਤੋਂ ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਈ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਓਹੀਓ ਵੈਲੀ ਰੈਸਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2006 ਵਿੱਚ ਈਸੀਡਬਲਯੂ ਬ੍ਰਾਂਡ' ਤੇ 'ਕੈਲੀ ਕੈਲੀ' ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਨ-ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਲੈਲਾ ਅਤੇ ਬਰੂਕ ਐਡਮਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਐਕਸਟ੍ਰੀਮ ਐਕਸਪੋਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 2007 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਈ ਦਿਵਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਈ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਜੂਨ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਈ ਦਿਵਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। 22 ਜੁਲਾਈ, 2019 ਨੂੰ *ਰਾਅ ਰੀਯੂਨਿਅਨ* ਵਿਸ਼ੇਸ਼ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਈ 24/7 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਗੇਰਾਲਡ ਬ੍ਰਿਸਕੋ ਨੂੰ ਪਿੰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਈ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਦੋ ਵਾਰ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬਲੈਂਕ, ਕਈ ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਸ਼ੋਅ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ *ਡਬਲਯੂਏਜੀਐਸ ਦੀ* ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਬਲੈਂਕ ਦਾ ਜਨਮ ਫਲੋਰਿਡਾ ਦੇ ਜੈਕਸਨਵਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਲੈਂਕ ਇੱਕ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਟੋਨ ਕੋਲਡ ਸਟੀਵ ਆਸਟਿਨ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵਜੋਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਬਲੈਂਕ ਨੇ 10 ਸਾਲ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚੀਅਰਲੀਡਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਂਗਲਵੁੱਡ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਬਲੈਂਕ ਜੈਕਸਨਵਿਲੇ ਦੇ ਫਲੋਰਿਡਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਐਂਕਰ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਟਰੌਪਿਕ ਅਤੇ ਵੀਨਸ ਸਵਿਮਵੇਅਰ ਬਿਕਨੀ ਮਾਡਲ ਵੀ ਸੀ।

## ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 
### ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮਨੋਰੰਜਨ / ਡਬਲਯੂ. ਡਬਲਯੂ. ਈ. 
#### ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (2006–2007) 
2006 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਬਲੈਂਕ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਰੈਸਲਿੰਗ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ (ਡਬਲਯੂ.ਡਬਲਯੂ.ਈ.) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜੌਨ ਲੌਰੀਨਾਇਟਿਸ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਡਬਲਯੂ.ਡਬਲਯੂ.ਈ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਖੇਤਰ, ਓਹੀਓ ਵੈਲੀ ਰੈਸਲਿੰਗ (ਓ.ਵੀ.ਡਬਲਯੂ.) ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਪਿਛਲੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੇ ਉਸਨੇ ਮਈ 2006 ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ 6 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਟੈਪਿੰਗਜ਼ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਓਡੀਬੀ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਮਹਿਲਾ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। 2007 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਲੋਰਿਡਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਕੁਸ਼ਤੀ, ਡਬਲਯੂ.ਡਬਲਯੂ.ਈ. ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਵਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਪਹਿਲਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਮੂਲ ਕਾਨੂੰਨ, ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਰਾਜ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਆ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ. ਇਹ ਧਰਮ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਵਿਤਕਰੇ' ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ. ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਿਹੜੀ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ' ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠਾਂ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ' ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਐਂਡੋਮੈਂਟਸ ਐਂਡ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮਈਆਰਏ). ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ.
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਗ਼ੈਰ-ਈਬਦਦੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਸੁੰਨੀ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਬੋਧੀ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਈਸਾਈ ਮਸਕਟ, ਸੋਹਰ ਅਤੇ ਸਲਾਲਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ, ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟਨ ਮੰਡਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ. ਇਹ ਸਮੂਹ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਲੀਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਮਸਕਟ ਮਹਾਨਗਰ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖ ਵੱਖ ਈਸਾਈ ਸਮੂਹਾਂ, ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਅਤੇ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰਿਤ. ਪਰ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਗ਼ੈਰ-ਵਾਜਬ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ। ਇਥੇ ਨਸਲੀ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੀ ਹਨ। ਮਸਕਟ ਦੇ ਦੋ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ. ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੀ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਥੇ ਕੋਈ ਸਥਾਈ ਗੁਰੂਦਵਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਥਾਈ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ. ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਓਮਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਥਾਈ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ' ਤੇ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਮਈ 2006 ਵਿੱਚ, ਮੇਰਾ ਨੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਧਾਰਮਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਕੂਲਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕੂਲਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਪੂਜਾ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿੱਜੀ ਘਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕੂਲਰ, ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ, ਪਰ ਅਣ-ਲਿਖਤ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਸਮੀਕਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਵ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ.
ਕਤਰ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਕਤਰ ਵਿਚ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਿਯਮ, ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਜਨਤਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਨੂੰਨ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਪੂਜਾ' ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਰਾਜ ਧਰਮ ਹੈ.
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ (80,000), ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਆਰਥੋਡਾਕਸ, ਐਂਗਲੀਕਨਜ਼ (10,000), ਕੋਪਟਸ (3,000) ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ . ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਲਗਭਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਬਹੁਤੀਆਂ ਬਾਹਰੀਆਂ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਧਰਮ ਕੌਮੀਅਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲਈ ਕੋਈ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਕਤਰਾਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ੀਆ ਜਾਂ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਸਿਵਾਏ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ, ਕੁਝ ਬਾਹਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪਰਿਵਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ.
## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਕਾਨੂੰਨ, ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਜਨਤਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਨੂੰਨ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਪੂਜਾ' ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ. ਰਾਜ ਧਰਮ ਇਸਲਾਮ ਹੈ. ਜਦੋਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੁੰਨੀ ਹਨ, ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਪਹਿਚਾਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ.
ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ. ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੈਥੋਲਿਕ, ਐਂਗਲੀਕਨ, ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ, ਕੌਪਟਿਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਈਸਾਈ ਚਰਚਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਜਿਸਟਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ. ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਲਈ, ਹਰੇਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 1,500 ਮੈਂਬਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲੀਸਿਯਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ' ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਦੱਸਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
## ਹਵਾਲੇ
* United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Qatar: International Religious Freedom Report 2007. *This article incorporates text from this source, which is in the public domain.*
ਆਈ ਮਾਤਾ

thumb|*ਸ਼੍ਰੀ ਆਈ ਮਾਤਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ*
**ਸ਼੍ਰੀ ਆਈ ਮਾਤਾ ਜੀ** (1472 ਤੋਂ 1561) ਨੂੰ ਵਿਕਰਮ ਸੰਵਤ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਅੰਬੇ ਮਾਂ ( *ਜਗਦਬੇ ਮਾਂ*, ) ਦੇਵੀ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਿਲਰਾ ਵਿਖੇ ਮੰਦਰ 
[thumb| ਸ਼ੀ ਆਈ ਮਾਤਾ ਜੀ ਮੰਦਰ ਬਿਲਰਾ, ਜੋਧਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, [ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ]]
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਆਈ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਬਡੇਰ, ਬਿਲਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇੱਕ ਜੋਤੀ ਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਤੀ ਹਰ ਸਾਲ ਬਿਲਰਾ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਭਾਦਰਪਦ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦਿਵਤੀਆ (ਅਗਸਤ/ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ) ਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਬਦਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਰੂਸ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਰੂਸ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ. 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪਹਿਲੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਈਜੈਂਟੀਅਮ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੂਸੀ ਧਰਮ ਮੰਨ ਲਿਆ. ਉਸ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਬਣ ਗਿਆ.
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਗਠਨ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਰੋਕ ਸੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਾਅਵੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਸਨ. ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਈਸਾਈਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਾਸੀਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਈਸਾਈਆਂ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮੰਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਮੁੜ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥ ਅਤੇ ਯਾਰੋਵਾਇਆ ਕਾਨੂੰਨ ਸਮੇਤ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਾ ਚਰਚ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ. 
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
1 ਜਨਵਰੀ 2007 ਤੱਕ 22,956 ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਜਨਵਰੀ 2006 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 443 ਵਧੇਰੇ ਸਨ। ਬੋਧੀ, ਯਹੂਦੀ, ਈਵੈਂਜੈਜੀਕਲ ਈਸਾਈ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਸਨ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੂਹਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਰਜਿਸਟਰੀਕਰਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ. ਸੰਵਿਧਾਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਚਰਚ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ.
ਧਾਰਮਿਕ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਸਧਾਰਨ ਸਧਾਰਨ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਵਾਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਦੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਧਰਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਜ ਹੈ। 1997 ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ, ਇਸਲਾਮ, ਬੁੱਧ, ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਦੇ "ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ" ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ
## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਜਤੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਦ੍ਰਿੜ ਸ਼ਰੀਆ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਾਜ ਧਰਮ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਜੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਿਤਾਾਂ ਦੇ ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਦੂਸਰੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਧਰਮ -ਤਿਆਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੁਆਰਾ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਫ਼ਰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੰਬੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ 2013 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1913 ਅਤੇ 2013 ਦੇ ਵਿੱਚ 'ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ-ਤਿਆਗ ਜਾਂ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਲਈ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਸਰਕਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਸਖਤ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਜੋਂ, ਸਰਕਾਰ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਮੇਤ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਨਿਜੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ.
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 2,150,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 27 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਗਭਗ 19 ਮਿਲੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਬਾਦੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, 12 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਅੰਕੜੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਈਸਾਈ (ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ, ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਸ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ), ਯਹੂਦੀ, 250,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੂ, 70,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੁੱਧ, ਲਗਭਗ 45,000 ਸਿੱਖ ਹੈ. ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮਿਕ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤ (ਪਰੰਪਰਾ) ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਮਤ ਹੈ. ਇਸਲਾਮ ਅਧਿਕਾਰਤ ਧਰਮ ਹੈ. ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਿਤਾਾਂ ਦੇ ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਸਰਕਾਰ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗਰੰਟੀ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ. ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯਹੋਵਾਹ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਚਰਚ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਭਾਸ਼ਣ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਜਾਤੀਗਤ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ.
## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਲਗਭਗ 77.8% ਵਸਨੀਕ ਚੀਨੀ ਨਸਲੀ ਚੀਨੀ, 14% ਜਾਤੀਗਤ ਮਾਲੇਈ, ਅਤੇ 7% ਜਾਤੀਗਤ ਭਾਰਤੀ ਹੈ. ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਨਸਲੀ ਹਿੰਦੂ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਜਾਤੀਗਤ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧ ਧਰਮ, ਤਾਓ ਧਰਮ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ. ਸੰਵਿਧਾਨ ਇਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ, ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਨਤਕ ਵਿਵਸਥਾ, ਜਨ ਸਿਹਤ ਜਾਂ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ. ਕੋਈ ਰਾਜ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ.
ਸਰਕਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਪਰ ਸੀਮਤ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕ, ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਕੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ। ਸਰਕਾਰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਲੀਜੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਸਿੰਗਾਪੁਰ (ਐਮਯੂਆਈਐਸ) ਰਾਹੀਂ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਅਰਧ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਐਮਯੂਆਈਐਸ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਮੁਸਲਿਮ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵੈਇੱਛਤ ਤਨਖਾਹ ਕਟੌਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ-ਉਸਾਰੀ ਫੰਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਸੰਵਿਧਾਨ ਮਾਲੇਈ / ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ "ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ" ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਵਿਦਿਅਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
*http://nslegislature.ca/legc/statutes/societie.htm 
*http://statutes.agc.gov.sg/non_version/cgi-bin/cgi_retrieve.pl?&actno=Reved-167A&date=latest&method=part 
* United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Singapore: International Religious Freedom Report 2007. *This article incorporates text from this source, which is in the public domain.*
*