open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਇੰਦੂ ਮੇਨਨ

**ਇੰਦੂ ਮੈਨਨ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੁਆਰਾ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਨ 2005 ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਦੀਆਂ ਵੀਹ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਮੇਨਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਫਾਦਰ ਐਂਡ ਵਰਜਿਨ" ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਲਘੂ ਫਿਲਮ "ਯੂ ਕੈਨ ਸਟੈਪ ਟਵਾਈਸ ਇਨ ਦ ਸੇਮ ਰਿਵਰ" ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਰਿਵਰ ਟੂ ਰਿਵਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਨਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਰਚ ਡੂ ਫਿਲਮ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ  "ਮ੍ਰਿਗਮ" ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 2011 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮੈਨਨ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਜੂਨ 1980 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਰੂਪੇਸ਼ ਪੌਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਗੌਰੀ ਮਾਰੀਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਦਿਤਿਆ ਹੈ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੈਨਨ ਕੇਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ (ਕੇਆਈਆਰਟੀਏਡੀਐਸ) ਵਿਖੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹੈ।

## ਵਿਵਾਦ 
2024 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ 3 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਕਈ ਪੀਐਚਡੀਜ਼ (2,750) ਲਈ ਘੋਸਟ-ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ, ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਜੂਨ 2024 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* 2002: ਉਰੂਬ ਅਵਾਰਡ 
* 2003: ਜਨਪ੍ਰਿਆ ਪੁਰਸਕਾਰਮ-ਲੈਸਬੀਅਨ ਗਊ 
* 2014: ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ 

ਉਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਗੀਤਾਹਿਰਯਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅੰਗਨਮ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਈ. ਪੀ. ਸੁਸ਼ਮਾ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਅਤੇ ਗੈਲੇਰੀਆ ਗੈਲੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਲਾਗਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਪਲਾਸੀਡਾ ਗਾਰਡਨਰ ਚੈਸਲੇ

thumb|ਪਲਾਸੀਡਾ ਗਾਰਡਨਰ, 1917 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ।
**ਪਲਾਸੀਡਾ ਗਾਰਡਨਰ ਚੈਸਲੇ** (22 ਅਗਸਤ, 1879-9 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1966) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੀ ਸਿਟੀ ਬੈਕਟੀਰੀਓਲੋਜਿਸਟ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਵੇਰਾ ਪਲਾਸੀਡਾ ਗਾਰਡਨਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਔਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੈਨਰੀ ਐਫ. ਗਾਰਡਨਰ ਅਤੇ ਐਮਾ ਹਾਵਰਡ ਗਾਰਡਨਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੈਂਟਾ ਅਨਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, [1] ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, 1910 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਨਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਲਫ਼ਾ ਓਮੇਗਾ ਅਲਫ਼ਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਗਾਰਡਨਰ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੈਥੋਲੋਜੀ, ਟੌਕਸੀਕੋਲੋਜੀ, ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ, ਹਿਸਟੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ।[1] ਉਹ ਲਾਸ ਫੇਲਿਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਟਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 1917 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਬੈਕਟੀਰੀਓਲੋਜਿਸਟ [2] ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[3] ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਮਾਰਗਰੇਟ ਗਾਰਡਨਰ (ਇੱਕ ਵਕੀਲ) 1918 ਵਿੱਚ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਮਹਿਲਾ ਰਾਹਤ ਯੂਨਿਟ [4] ਦੇ ਨਾਲ, ਕਲੇਲੀਆ ਡੁਅਲ ਮੋਸ਼ਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫਰਾਂਸ ਗਈਆਂ ਸਨ।[5] ਪਲਾਸੀਡਾ ਗਾਰਡਨਰ ਨੇ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਕੰਟੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਨੇਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ ਰਿਵਿਊ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਨਜ਼ੇਅਰ ਵਿਖੇ ਜਹਾਜ਼ ਚੜ੍ਹਨ 'ਤੇ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।[6]

ਉਸਨੇ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵਾਰਸਾ, ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ, ਹੈਜ਼ਾ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਟੀਕੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।[1] ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵਾਰਸਾ ਰਿਸਰਚ ਲੈਬਾਰਟਰੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਆਇਓਵਾ ਮੈਡੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ "ਇਹ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ.... ਪੀੜਤ ਪੋਲੈਂਡ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਇਸ ਮਹਾਨ ਹਸਪਤਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"[2]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਪਲਾਸੀਡਾ ਗਾਰਡਨਰ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਕਟਰ, ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਐਲਬਰਟ ਜਸਟਸ ਚੈਸਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ,[1]।[2] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।[3] ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ, ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।[4] ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਲੁਈਸ ਦਾ ਜਨਮ 1924 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪਲਾਸੀਡਾ 45 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। 1955 ਵਿੱਚ ਐਲਬਰਟ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਲਾਸੀਡਾ ਗਾਰਡਨਰ ਚੈਸਲੇ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1966 ਵਿੱਚ 86 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ ਦੇ ਫੋਰਟ ਸਨੇਲਿੰਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਐਲਬਰਟ ਜੇ. ਅਤੇ ਪਲਾਸੀਡਾ ਚੈਸਲੇ ਪੇਪਰ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿਖੇ ਪੁਰਾਲੇਖਬੱਧ ਹਨ।[1]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* A 1920 photo of Placida Gardner Chesley  with her husband Albert Justus Chesley and musician Herman Zoch, taken in Munich; in the collection of the Minnesota Historical Society.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1966
ਕੋਰਾ ਸੱਟਨ ਕੈਸਲ

**ਕੋਰਾ ਓਲੀਵ ਸੱਟਨ ਕੈਸਲ** (10 ਮਈ, 1880-14 ਅਗਸਤ, 1966) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖਿਅਕ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬਵੁਮਨ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੋਰਾ ਓਲੀਵ ਸਟਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਰ ਲੇਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਐਂਡਰਿਊ ਸਟੀਵਰਟ ਸਟਨ ਅਤੇ ਹੈਰੀਏਟ ਸਨੋ ਸਟਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1905 ਵਿੱਚ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ [1] ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[2]

## ਉੱਘੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਅਧਿਐਨ 
ਕੋਰਾ ਸਟਨ ਕੈਸਲ ਨੇ 1913 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਏ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਐਮੀਨੈਂਟ ਵੂਮੈਨ ਸੀ, [1] ਇਹ ਸਿਰਲੇਖ ਉਸਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਜੇਮਜ਼ ਮੈਕਕੀਨ ਕੈਟੇਲ ਦੇ ਪੇਪਰ, "ਏ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਐਮੀਨੈਂਟ ਮੈਨ" (1903) ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਹਵਾਲਾ ਸੀ। ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਜਨਮਜਾਤ ਹੀਣਤਾ ਉੱਘੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜਨਮਜਾਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ?" [2] ਉਸਦਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, [3] ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜੀਵਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [4]

ਕੈਸਲ ਨੇ 1918 ਤੋਂ 1920 ਤੱਕ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਸਿਟੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਲੱਬਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, [1] ਅਤੇ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ "ਨਿਊ ਆਊਟਸਾਈਡ ਇਨ" ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਲੈਟਰਮੈਨ ਆਰਮੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। [2]

ਕੈਸਲ 1926 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।[1]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕੋਰਾ ਸਟਨ ਨੇ 1910 ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਐਡਵਰਡ ਕੈਸਲ, ਇੱਕ ਸਰਜਨ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਫੇਅਰਮੋਂਟ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹੋਟਲ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਕੋਰਾ ਸਟਨ ਕੈਸਲ 1949 ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1966 ਵਿੱਚ 86 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।[1]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1880
ਡੀਏਨ ਪਾਂਡੇ

ਡੀਏਨ ਪਾਂਡੇ (ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1968) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਕੋਚ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਡੀਏਨ ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1968 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੂਸੋ-ਭਾਰਤੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਵਪਾਰਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਡਲਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਸਹਿਗਲ ਦੇ ਪੌਪ ਵੀਡੀਓ "ਆਗੇ ਆਗੇ ਲੜਕੀ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਲੰਬੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 5 ਮਾਰਚ 1994 ਨੂੰ ਚਿੱਕੀ ਪਾਂਡੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ। ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਜਿਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2008 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਂਡੇ ਟਰੇਡਿੰਗ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਪਲੇ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਫਿਟਨੈੱਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਇੱਕ ਜਿਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, "ਆਈ ਐਮ ਨੌਟ ਸਟ੍ਰੈੱਸਡਃ ਸੀਕ੍ਰੇਟਸ ਫਾਰ ਏ ਕੈਲਮ ਮਾਈਂਡ ਐਂਡ ਏ ਹੈਲਥੀ ਬਾਡੀ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਰੈਂਡਮ ਹਾਊਸ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ "ਸ਼ੱਟ ਅੱਪ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਃ ਏ ਕੰਪਲੀਟ ਫਿਟਨੈੱਸ ਗਾਈਡ ਫਾਰ ਮੈਨ ਐਂਡ ਵੂਮੈਨ" ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਸਟ ਸੈਲਰ ਬਣ ਗਈਆਂ। 2016 ਵਿੱਚ, ਡੀਏਨ ਨੂੰ ਐਲੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਐਵਾਰਡ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਐਲੇ ਫਿਟਨੈੱਸ ਮਾਹਰ ਐਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਐਲੇ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ "ਬੈਲੈਂਸਃ ਦ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਟੂ ਸੱਚੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ 13 ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ" ਲਿਖੀ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਯੋਗਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਕਲੌਤੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਐਂਟੀ-ਗ੍ਰੈਵਟੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਮਾਹਰ ਸੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਡੀ. ਵੀ. ਡੀ. 
* *ਆਈ ਐਮ ਨੋਟ ਸਟਰੈੱਸਡ*
* *ਸ਼ੱਟ ਅਪ ਐਂਡ ਟਰੇਨ!*
* ਬਿਪਾਸ਼ਾ ਬਾਸੂ ਫਿਟਨੈੱਸ ਡੀਵੀਡੀ ਅਨਲੀਸ਼, ਡੀਨੇ ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 
* *ਮਜੀਟ ਜਗਃ ਤਨਵਮੁਕਤ ਜਗਨਿਆਸਥੀ* (ਆਈ ਐਮ ਨੋਟ ਸਟਰੈੱਸਡ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ) 
* *ਸੰਤੁਲਨ*. 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਮੈਰੀ ਡ੍ਰਾਂਗਾ ਕੈਂਪਬੈਲ

ਮੈਰੀ ਡ੍ਰਾਂਗਾ ਕੈਂਪਬੈਲ (1867 – 8 ਅਗਸਤ, 1957), ਜਨਮ ਮੈਰੀ ਓਗਡੇਨ ਡ੍ਰਾਂਗਾ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੈਰੀ ਓਗਡੇਨ ਡਰੰਗਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਨੀਲਸ ਜੀ. ਓ. ਡ੍ਰੰਗਾ ਅਤੇ ਇੰਗੇਬਰਗ ਆਰਨਾਸ (ਐਮਿਲੀ ਓਗਡੇਨ) ਡ੍ਰੰਗਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਰਵੇਈ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1900 ਤੋਂ 1903 ਤੱਕ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਕੀਤੇ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1909 ਅਤੇ 1910 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਿਵਿਕਸ ਐਂਡ ਫਿਲੈਂਥਰੋਪੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਕੀਤੇ।[1][2]

ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਵਿਲਹੇਲਮੀਨਾ ਡਰੰਗਾ ਕੈਂਪਬੈਲ (1871-1911) ਇੱਕ ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; [1][2] ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੈਣ, ਅਮੇਲੀਆ ਡਰੰਗਾ (1866-1933), ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। [3] ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈਲਨ ਥਾਮਸ ਡ੍ਰੰਗਾ (1866-1927) ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੈਰੀ ਡਰਾਂਗਾ ਕੈਂਪਬੈਲ 1903 ਤੋਂ 1909 ਤੱਕ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕੈਟਾਲਾਗਰ ਸੀ। ਉਹ ਯੂਜੇਨਿਕਸ ਰਿਕਾਰਡ ਆਫਿਸ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਫੀਲਡ ਏਜੰਟ ਸੀ, ਜੋ ਬੇਨ-ਇਸ਼ਮਾਏਲ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।[1] ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ "ਆਉਟਲੁੱਕ ਫਾਰ ਦ ਬਲਾਇੰਡ" 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਓਹੀਓ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਦ ਬਲਾਇੰਡ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸੇਵਾਦਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[2]

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਂਪਬੈਲ ਨੇ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਏ, ਅਤੇ ਬਾਲਕਨ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਚਲੀ  ਗਿਆ। [1]

1926 ਵਿੱਚ, ਕੈਂਪਬੈਲ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਲਾਇੰਡ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।[1] ਉਹ 1929 ਵਿੱਚ ਮਿਸੂਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਬਲਾਇੰਡ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ।[2][3][4] 1932 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬਰੁਕਲਿਨ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਚੈਰਿਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1934 ਵਿੱਚ ਦ ਸੀਇੰਗ ਆਈ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣਨ ਲਈ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਦ ਸੀਇੰਗ ਆਈ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕੰਮ 11 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਲਗਭਗ 70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਈ।[5]

ਕੈਂਪਬੈਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ "ਹੈਲਪ ਫਾਰ ਦ ਨਿਊਲੀ ਬਲਾਇੰਡਡ" (1942, ਅਮੈਰੀਕਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਨਰਸਿੰਗ) ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।[1]

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਕੈਂਪਬੈਲ ਨੂੰ 1950 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਵਰਕਰਜ਼ ਫਾਰ ਦ ਬਲਾਈਂਡ ਤੋਂ ਐਂਬਰੋਜ਼ ਐਮ. ਸ਼ਾਟਵੈਲ ਅਵਾਰਡ, 1955 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਬਲਾਈਂਡ ਤੋਂ ਮਿਗਲ ਮੈਡਲ, [2] ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਡੈਲਟਾ ਜ਼ੇਟਾ ਸੋਰੋਰਿਟੀ ਦੀ 1956 ਦੀ ਸਾਲ ਦੀ ਔਰਤ ਸੀ।[3]

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
1912 ਵਿੱਚ, ਮੈਰੀ ਡਰਾਂਗਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਵਿਧਵਾ, ਚਾਰਲਸ ਫਰਾਂਸਿਸ ਫਾਕਨਰ ਕੈਂਪਬੈਲ (1876-1935) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਨੇਤਰਹੀਣ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸਰ ਫਰਾਂਸਿਸ ਜੋਸਫ਼ ਕੈਂਪਬੈਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।[1] ਉਹ ਕੈਂਪਬੈਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਜੋੜਾ 1918 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ।[2] ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1957 ਵਿੱਚ, 90 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਰੀਡਸਵਿਲੇ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਤੀਜੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੋਈ।[3]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1867
ਰਸ਼ੀਦ-ਉਨ-ਨੀਸਾ

**ਰਸ਼ੀਦ ਉਨ ਨੀਸਾ** (1855-1929) ਜਾਂ **ਰਸ਼ੀਦਾਤੁੰਨੀਸਾ, ਰਸੀਦਨ ਬੀਬੀ** ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਇਸਲਾਮ ਉਨ ਨਿਸਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਕੂਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਰਸ਼ੀਦ ਉਨ-ਨਿਸਾ ਦਾ ਜਨਮ 1855 ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮਸੁਲ ਉਲਮਾ ਸਈਦ ਵਹੀਦੁਦੀਨ ਖਾਨ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਮੌਲਵੀ ਮੁਹੰਮਦ ਯਾਹਯਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

## ਜੀਵਨ 
13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ, ਇਸਲਾਹ-ਉਨ-ਨਿਸਾ, ਨੂੰ 1881 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀ ਕੀਮਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਈ।  ਧੰਨਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਉਮੀਦ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉੱਚ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਸ਼ੀਦ ਉਨ-ਨਿਸਾ ਨੇ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਨਾਵਲ ਮਿਰਤ-ਉਲ-ਉਰਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਇਸਲਾਹ-ਉਨ-ਨਿਸਾ 
ਇਸਲਾਹ ਉਨ-ਨਿਸਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਲੀਜ਼ 1894 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1968 ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸੰਸਕਰਣ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੀਜਾ ਸੰਸਕਰਣ 2001 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਦੀ ਖੁਦਾਬਖ਼ਸ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਵਕੀਲ, ਰਸ਼ੀਦ ਉਨ-ਨੀਸਾ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੇਡੀ ਸਟੀਫਨਸਨ ਨੇ ਰਸ਼ੀਦ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1929
ਸੂਸੀ ਥਰੂ

**ਸੂਸੀ ਥਰੂ** (ਜਨਮ 1943) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਕੂਨ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਕਈ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੌਰਾਨ, ਥਰੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਥਰੂ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ-ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੋਜ ਸਮੂਹ ਅਨ੍ਵੇਸ਼ੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1992 ਤੋਂ *ਸੁਬਾਲਟਰਨ ਸਟੱਡੀਜ਼* ਸੰਪਾਦਕੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 'ਦ ਫੈਮੀਨਿਸਟ ਪ੍ਰੈੱਸ' ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ।

ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ। ਉਹ 1973 ਤੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਆਪਕ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ/ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਘੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੋਵੇਂ ਨਾਰੀਵਾਦ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਵਾਈ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਸੂਸੀ ਥਰੂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੁੱਲ ਛੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕੇ. ਲਲਿਤਾ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਿਖਣਾ, 600 ਬੀ. ਸੀ. ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਬਰਥਾ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਚਾਈਲਡ

thumb|ਬਰਥਾ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਚਾਈਲਡ, 1903 ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ।
thumb|ਬਰਥਾ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਚਾਈਲਡ, 1908 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ।
ਬਰਥਾ ਮੇ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਚਾਈਲਡ (11 ਸਤੰਬਰ, 1871-9 ਫਰਵਰੀ, 1933) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਕਲੱਬਵੁਮਨ ਸੀ, ਜੋ ਬੋਸਟਨ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਪਾਲ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਚਾਈਲਡ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੈੱਫ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਜੂਲੀਆ ਚਾਈਲਡ ਦਾ ਸੱਸ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਬਰਥਾ ਮੇਅ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ ਸਟੈਮਫੋਰਡ, ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਮੰਤਰੀ, ਜੌਨ ਰਸਲ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਮੈਰੀ ਹੇਬਾਰਡ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕਾਲੇਬ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਵਿਲਬ੍ਰਾਹਮ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਵੇਸਲੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਕਲਾਰਾ ਮੁੰਗਰ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੋਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ।[1][2]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਰਥਾ ਮੇਅ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਨੂੰ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਸੱਚੀ ਵਿਰੋਧੀ"[1] ਕੰਸਰਟ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[2] ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ ਦੁਆਰਾ ਬੱਚੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ "ਮਜ਼ਾਕੀਆ" ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[3] ਉਸਨੇ ਪਾਠ ਦਿੱਤੇ, ਬੋਸਟਨ ਸਿੰਫਨੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਨਾਲ ਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਚੈਪਲ ਕੋਇਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਲੋਿਸਟ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਸਿਨਾਗੌਗ ਅਰਦਾਥ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹੈਂਡਲ ਅਤੇ ਹੇਡਨ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਸੇਸੀਲੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਊਨਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨਾਲ ਵੀ ਗਾਇਆ।[4] ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੁੱਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਲਈ 1917 ਦੇ ਇੱਕ ਕੰਸਰਟ ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਲੋਿਸਟ ਸੀ।[5] ਉਸਨੇ ਗਾਉਣਾ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸਨੂੰ "ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਚਾਈਲਡ ਐਂਡ ਦ ਚਿਲਡਰਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[6]

ਉਸਨੇ 1908 ਵਿੱਚ ਬਾਲਟੀਮੋਰ ਵਿੱਚ ਯੂਡੋਵੁੱਡ ਕੰਜ਼ਪਸ਼ਨ ਹਸਪਤਾਲ ਫੰਡ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਭ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, [1] ਅਤੇ 1916 ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। [2] ਚਾਈਲਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ'ਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਇੱਕ ਚਾਰਟਰ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, [3] ਅਤੇ ਇਕੁਅਲ ਸਫਰੇਜ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਵੂਮੈਨ'ਸ ਸਿਟੀ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਕੋਪਲੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। [4]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
1899 ਵਿੱਚ, ਬਰਥਾ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਨੇ ਚਾਰਲਸ ਟ੍ਰਿਪਲਰ ਚਾਈਲਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਿਥਸੋਨੀਅਨ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। 1902 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਚਾਰਲਸ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ। [1] ਪੁੱਤਰ ਪਾਲ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਚਾਈਲਡ (1902-1994) ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਸ਼ੈੱਫ ਜੂਲੀਆ ਚਾਈਲਡ (1912-2004) ਦਾ ਪਤੀ। [2][3]

ਬਰਥਾ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਚਾਈਲਡ ਥੀਓਸੋਫੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸੀ।[1] ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1933 ਵਿੱਚ 61 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਜਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ।[2][3] ਉਸਨੂੰ ਪੇਰੇ ਲਾਚਾਈਜ਼ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1871
ਮਾਜ਼ੀ ਈ. ਕਲੇਮੇਂਸ

ਮਾਜ਼ੀ ਈ. ਕਲੇਮੇਂਸ (ਜਨਮ 1890, ਮੌਤ 4 ਮਾਰਚ, 1952) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਵਾਲਟਰ ਵਿੰਚੇਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1950 ਦੀ ਆਪਣੀ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ "ਡੇਅਰਡੇਵਿਲ ਏਂਜਲਸ ਆਫ਼ ਦ ਪ੍ਰੈਸ" ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮਾਜ਼ੀ ਈ. ਕਲੇਮੇਂਸ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਰਿਚਰਡ ਕਲੇਮੇਂਸ ਅਤੇ ਐਲਨ ਕਲੇਮੇਂਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।[1][2] ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[3]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਲੇਮੇਂਸ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਰਲਡ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਪਬਲਿਕ ਲੇਜਰ ਲਈ ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। [1] ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਾਰ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਬੁਲੇਟਿਨ ਲਈ ਮਾਰੇਚਲ ਫੋਚ, ਕਾਰਡੀਨਲ ਅਮੇਟ ਅਤੇ ਬਾਵੇਰੀਆ ਦੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਸਮੇਤ ਕੈਥੋਲਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ। [2][3][4] 1919 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਫਿਯੂਮ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਸ ਬਦਲਿਆ। [5][6] "ਮੈਂ ਇੱਕ ਨੀਲੀ ਸੂਤੀ ਡਰੈੱਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਲੇਟੀ ਉੱਨੀ ਸ਼ਾਲ ਪਹਿਨੀ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ," ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ; "ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਗਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਪਾਇਆ। ਪੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ।" [7]

ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਘੁਟਾਲਿਆਂ [1] ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ, [2][3] ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ। [4] ਵਾਲਟਰ ਵਿੰਚੇਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1950 ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ "ਡੇਅਰਡੇਵਿਲ ਏਂਜਲਸ ਆਫ਼ ਦ ਪ੍ਰੈਸ" ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ। [5]

ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਰਾਜ ਲਈ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਵੈਲਫੇਅਰ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਜੇਲ੍ਹ ਕਮਿਸ਼ਨਰੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ।[1] ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਲੀਆ ਬਿਊਰੋ ਲਈ ਇੱਕ ਆਡੀਟਰ ਵੀ ਸੀ।[2] ਉਹ ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਜੋਸਫ਼ ਹੇਅਸ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਡੀਨਲ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ, ਦੀ "ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀਕਾਰ" ਵੀ ਸੀ।[3]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮਾਜ਼ੀ ਈ. ਕਲੇਮੇਂਸ ਨੇ 1930 ਵਿੱਚ ਸਟਾਕ ਬ੍ਰੋਕਰ ਲੂਈਸ ਵਾਲਟਰ ਕੈਲਡਵੈੱਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।[1][2] ਜਦੋਂ 1937 ਵਿੱਚ ਕੈਲਡਵੈੱਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ;[3] ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1952 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਪੰਜਾਹਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[4][5] ਉਸਦੀ ਵਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਡੈਮਨ ਰਨਯੋਨ ਕੈਂਸਰ ਫੰਡ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਅਮਰੀਕਨ ਆਇਰਿਸ਼ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੇਲ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੁੱਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਇਨ ਬੋਰੂ ਅਤੇ ਸਕਿੱਪੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਪੈਸਾ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀ ਸਕਣ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਨਾ ਹੋਣ।"[6] ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਾਰ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਜ਼ੀ ਕਲੇਮੇਂਸ ਦੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਫੋਲਡਰ ਹੈ।[7]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1952
ਮਾਰਜੋਰੀ ਹੁਲਸਾਈਜ਼ਰ ਕਾਪਰ

ਮਾਰਜੋਰੀ ਹੁਲਸਿਜ਼ਰ ਕਾਫ਼ਰ (26 ਜਨਵਰੀ, 1892-19 ਮਈ, 1935) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਐਡਿਥ ਮਾਰਜੋਰੀ ਹੁਲਸੀਜ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਫਲੇਮਿੰਗਟਨ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਧੀ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਚੈਲਮਰਸ ਹੁਲਸੀਜ਼ਰ ਅਤੇ ਅਲੇਟਾ ਵੈਨ ਨੇਸਟ ਹਿੱਲ ਹੁਲਸੀਜ਼ਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਫਲੇਮਿੰਗਟਨ ਦੇ ਮੇਅਰ ਸਨ।[1] ਉਸਨੇ ਰੀਡਿੰਗ ਅਕੈਡਮੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ [2] ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1916 ਵਿੱਚ ਸਿਮੰਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ (ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਦ ਟੈਂਪੈਸਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਲਾਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸਪੇਰੋ ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ)।[3]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਹਲਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ 1917 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਨ ਡਾਇਟੀਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਪੀਟਰ ਬੈਂਟ ਬ੍ਰਿਘਮ ਹਸਪਤਾਲ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਮਈ 1917 ਤੋਂ 1918 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨਰੀ ਫੋਰਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਏਟੇਪਲਸ ਅਤੇ ਬੋਲੋਨ-ਸੁਰ-ਮੇਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਮਰੀਕੀ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨਰੀ ਫੋਰਸ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। "ਅਸੀਂ ਹਰ ਸਵੇਰ ਬੇਕਨ, ਚੌਲ, ਪਿਆਜ਼, ਆਲੂ, ਟਿਨਡ ਮੀਟ, ਦੁੱਧ, ਕੋਕੋ, ਜੈਮ, ਓਲੀਓਮਾਰਗਰੀਨ, ਸੂਰ ਅਤੇ ਬੀਨਜ਼, ਖੰਡ, ਨਮਕ, ਚਾਹ, ਪਨੀਰ, ਬਰੈੱਡ, ਸਰ੍ਹੋਂ, ਮਿਰਚ, ਅਚਾਰ, ਅਤੇ ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਨ ਖਿੱਚਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸੌ ਵੀਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਉਂਦੀ ਹਾਂ," ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। [1]

ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਬਫੇਲੋ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਸਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1921 ਤੋਂ 1925 ਤੱਕ, ਹਲਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ, ਮਿਸੂਰੀ ਦੇ ਬਾਰਨਜ਼-ਯਹੂਦੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਖੁਰਾਕ ਮਾਹਿਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[1] ਉਹ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਵੋਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।[2]

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 
1924 ਵਿੱਚ, ਮਾਰਜੋਰੀ ਹਲਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਡਾ. ਗਲੋਵਰ ਹੈਨਕੌਕ ਕੋਫਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਮਾਰਜੋਰੀ ਐਨ ਕੋਫਰ (ਵ੍ਹਾਈਟ) ਸੀ। ਕੋਫਰ ਦੀ ਮੌਤ 1935 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਵਿੱਚ 43 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰੌਨਕੋਜੇਨਿਕ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। [1][2] ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਲਸੀਜ਼ਰ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।[3]

ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਾਇਟੈਟਿਕਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਾਰਜੋਰੀ ਹਲਸਾਈਜ਼ਰ ਕੋਫਰ ਅਵਾਰਡ ਹੈ, ਜੋ 1945 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ "ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਡਾਇਟੈਟਿਕਸ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ"।[1]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892
ਆਚਾਰੀਆ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ

ਆਚਾਰੀਆ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ (ਬੰਗਾਲੀਃ ਆਚਾਰੀਆ ਜਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਾਈ) (25 ਦਸੰਬਰ 1902-29 ਅਕਤੂਬਰ 1945), ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸਨ। 

ਉਹ ਬਿਸ਼ਣੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੁਮਾਇੰਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ *ਰਾਗ-ਪ੍ਰਧਾਨ* ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ *ਖਿਆਲ*, *ਧਰੁਪਦ*, *ਠੁਮਰੀ* ਅਤੇ *ਟੱਪਾ*  ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਏਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਗੁਰੂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ  ਚਾਚਾ ਪੰਡਿਤ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫ਼ੈਯਾਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ 
ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਮਕਬੂਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣਾਏ। ਬਿਸ਼ਣੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਧਰੁਪਦ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਜ਼ਰੁਲ ਗੀਤੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗ੍ਰਾਮਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਐਮਾ ਕੋਨਲੀ

**ਐਮਾ ਕੋਨਲੀ** (ਸਤੰਬਰ 1869-ਅਕਤੂਬਰ 6,1928) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖਪਤਕਾਰ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਇਆ, ਅਤੇ ਦੋ ਘਰੇਲੂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀਆਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ (1913) ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ (1914) ਲਿਖੀਆਂ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਐਮਾਲਿਨ ਕੌਨਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਫੌਂਡ ਡੂ ਲੈਕ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਡੈਨਿਸ ਕੌਨਲੀ ਅਤੇ ਜੋਹਾਨਾ ਕੌਨਲੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਆਇਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1900 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਗਲਪ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਥੀਸਿਸ ਸੀ।[1][2][3]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੌਨਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਵੌਸੌ ਦੇ ਮੈਰਾਥਨ ਕਾਉਂਟੀ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮੇਨੋਮੋਨੀ ਦੇ ਸਟਾਊਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।[1] 1910 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਾ ਕਰਾਸ ਵਿੱਚ 600 ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸ ਕੇ "ਲਗਭਗ ਦੰਗਾ" ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ "ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤੀ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।"[2]

ਕੌਨਲੀ ਓਸ਼ਕੋਸ਼ ਦੇ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਸਟੇਟ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ। 1913 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਸਟੇਟ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[1][2] ਮਿਡਵੈਸਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੈਂਟਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਟੀਚਰਸ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਭਾਗ ਦੀ ਉਪ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ।[3] ਉਹ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਸੀ।[4] ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਸੰਭਾਲ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।[5][6] "ਕਿਉਂਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ," ਉਸਨੇ 1918 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।"[7]

ਕੌਨਲੀ ਨੇ ਦੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਪਹਿਲੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ (1913), ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ: "ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਵਾਈ ਰੋਕਥਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣਾ ਘੋਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੁਣ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣਾ ਹੈ।"[1]

ਕੌਨਲੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਸਟੇਟ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। [1] ਉਹ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਸੀ। [2]

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
* "ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਰਸ" (1905)[1]

* "ਪਨੀਰ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ" (1906)[2]

* "ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ" (1909)[3]

* ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ: ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ (1913)[4]

* ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ: ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ (1914)[5]

* "ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਲਈ ਸਕੂਲ ਕ੍ਰੈਡਿਟ" (1915)[6]

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕੌਨਲੀ ਦੀ 1928 ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, 59 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੌਪਾਕਾ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾ ਰਹੀ ਸੀ।[1][2]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1869
ਮੈਰੀਅਨ ਕੋਥਰੈਨ

**ਮੈਰੀਅਨ ਬੇਨੇਡਿਕਟ ਕੋਥਰੇਨ** (ID1) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੈਰੀਅਨ ਬੇਨੇਡਿਕਟ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਿਲੀਅਮ ਮਾਰਸ਼ ਬੇਨੇਡਿਕਟ (ਇੱਕ ਵਕੀਲ) ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਸ ਡਿਲਿੰਘਮ ਬੇਨੇਡਿਕਟ (ਇੱਕ ਵਾਸਰ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਰੀਅਨ 1900 ਵਿੱਚ ਵਾਸਰ ਕਾਲਜ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਐਮਏ 1901) ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ 1909 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੈਰੀਅਨ ਕੋਥਰੇਨ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਟੂਲ ਵਿਖੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਰਪ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਨੁਭਵ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ: "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਛੱਡਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦੀ ਦੀ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਨਫ਼ਰਤ, ਸਗੋਂ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰੀ ਹਮਦਰਦੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਈ।"

ਮੈਰੀਅਨ ਬੀ. ਕੋਥਰੇਨ ਕਾਲਜ ਇਕੁਅਲ ਸਫਰੇਜ ਲੀਗ, ਵੂਮੈਨਜ਼ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਲੀਗ ਦੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚੈਪਟਰ, ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਬਹਿਸ ਕਲੱਬ, ਹੇਟਰੋਡੌਕਸੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1915 ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਪੀਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਹੇਗ ਵਿਖੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੀਹ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।  ਕੋਥਰੇਨ ਮਾਰਗਰੇਟ ਸੈਂਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੋਕਲ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਸੀ, [4] ਅਤੇ 1918 ਤੋਂ 1923 ਤੱਕ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਮ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ, ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 

ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮੈਰੀਅਨ ਕੋਥਰੇਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੈਰ ਅਮੀ: ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਕੈਰੀਅਰ ਪਿਜਨ (1934), [1] ਦ ਐਡਵੈਂਚਰਜ਼ ਆਫ਼ ਡਡਲੀ ਐਂਡ ਗਿਲਡੇਰੋਏ (1941),  ਪਿਜਨ ਹੀਰੋਜ਼: ਬਰਡਜ਼ ਆਫ਼ ਵਾਰ ਐਂਡ ਮੈਸੇਂਜਰਜ਼ ਆਫ਼ ਪੀਸ (1944),  ਦਬਰੀਡ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰ: ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾਜ਼ ਕੋਲ (1945),ਦਿਸ ਇਜ਼ ਦ ਮੂਨ (1946),ਅਤੇ ਪਿਕਚਰਸ ਆਫ਼ ਫਰਾਂਸ ਬਾਇ ਹਰ ਚਿਲਡਰਨ (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, 1950) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।  ਉਸਨੇ ਨਵੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਦੇਣ ਲਈ ਦ ਏਬੀਸੀ ਆਫ਼ ਵੋਟਿੰਗ, ਏ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਐਂਡ ਪਾਲੀਟਿਕਸ ਫਾਰ ਦ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟੇਟ (1918) ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮੈਰੀਅਨ ਬੇਨੇਡਿਕਟ ਨੇ 1904 ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਫਰੈਂਕ ਹਾਵਰਡ ਕੋਥਰੇਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਜੇ. ਰਾਏ ਫੁੱਲਰ) ਸੀ। ਮੈਰੀਅਨ ਕੋਥਰੇਨ 1914 ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਮਾਰ ਸੀ, ਨੇ ਮੋਰਫਿਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਲੈ ਲਈ।   1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਜੈਨੇਟ ਸਕੂਡਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ 1940 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।

ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1949 ਵਿੱਚ, 69 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਮੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੱਟਾਨ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਹੋਈ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1880
ਪਿੰਡ ਲੰਗ

ਪਿੰਡ ਲੰਗ ਤਹਿਸੀਲ ਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਤੋਂ ਲੱਗਭੱਗ ਪੰਦਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭਾਖੜਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਖਿਰਨੀ ਸਾਹਿਬ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੋਲ ਹੈ।

### ਜਨਹਿਤ ਪੌਦਸ਼ਾਲਾਵਾਂ 
ਇੱਥੇ ਦੋ ਨਰਸਰੀਆਂ (ਪੌਦਸ਼ਾਲਾਵਾਂ) ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਚ ਬੂਟੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੂਟੇ ਮੁਫ਼ਤ ਜਾਂ ਸਬਸਿਡੀ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਇਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਵਣ ਨਰਸਰੀ, ਵਣ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਨਰਸਰੀ 10 ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਨਰਸਰੀ ਰਾਉਂਡ ਗਲਾਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਮਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਰਸਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਪਤ ਹੋ ਰਹੇ ਦੇਸੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

### ਜੀਪੀਐਸ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਸ 
30.4180097, 76.3545376
ਸਾਰਾ ਐਮ. ਕੌਕਸ

thumb|ਨੇਵੀ ਨਰਸਾਂ ਸਾਰਾ ਐਮ. ਕੌਕਸ ਅਤੇ ਲੇਨਾ ਹਿਗਬੀ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ, 1918 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ।
thumb|1908 ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਨਰਸ ਕੋਰ ਦੇ "ਪਵਿੱਤਰ ਵੀਹ"
**ਸਾਰਾ ਮਾਟਿਲਡਾ ਕੌਕਸ** (15 ਮਾਰਚ, 1863-30 ਮਾਰਚ, 1943) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਰਸ ਸੀ, ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, "ਸੈਕਰਡ ਟਵੀ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨਰਸ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਵੀਹ ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ. ਸੀ. ਦੇ ਨੇਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਰਸਾਂ ਦੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਕੌਕਸ ਦਾ ਜਨਮ ਗ੍ਰੈਂਡ ਲੇਕ, ਨਿਊ ਬਰੰਜ਼ਵਿਕ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[2] ਨੇਵੀ ਨਰਸ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਨੇਵਲ ਸਕੂਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1908 ਤੱਕ, ਕੌਕਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਆਰਮੀ ਨਰਸ ਸੀ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼-ਅਮਰੀਕੀ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।[1][2] ਉਸ ਸਾਲ, ਉਸਨੂੰ "ਸੈਕਰਡ ਟਵੰਟੀ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, 1908 ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਨਰਸ ਕੋਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਵੀਹ ਔਰਤਾਂ; ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਐਸਥਰ ਹਾਸਨ, ਲੇਨਾਹ ਹਿਗਬੀ ਅਤੇ ਜੋਸਫਾਈਨ ਬੀਟਰਿਸ ਬੋਮੈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਨੇਵੀ ਨਰਸ ਕੋਰ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸਨ। "ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਓਨੀਆਂ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਿੰਨਾ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ", ਬੋਮੈਨ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।[3]

ਕੌਕਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 1910 ਵਿੱਚ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਨਾਰਫੋਕ ਦੇ ਨੇਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[1] ਉਸਨੂੰ 1911 ਵਿੱਚ ਨਾਰਫੋਕ ਵਿਖੇ ਮੁੱਖ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ;[2] ਉਸਨੂੰ 1914 ਵਿੱਚ ਨਾਰਫੋਕ ਤੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ, [3] ਅਤੇ 1916 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[4] ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਦੇ ਨੇਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਰਸਾਂ ਦੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।[5] 1921 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਤੋਂ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[6]

1920 ਵਿੱਚ, ਕੌਕਸ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਨੇਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ "ਰੂਸੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ", ਨਾਦੇਜ਼ਦਾ ਟ੍ਰੌਬੇਟਸਕੋਏ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਪਾਹੀ ਵਾਲੇਸ ਸਟ੍ਰੇਟ ਸ਼ੂਟਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। [1] ਕੌਕਸ 1928 ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਨਰਸ ਕੋਰ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। [2]

## ਨਿਜ਼ੀ ਜੀਵਨ 
ਕੌਕਸ ਦੀ ਮੌਤ 1943 ਵਿੱਚ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[1] ਉਸਦੀ ਕਬਰਸਤਾਨ ਆਰਲਿੰਗਟਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਅਮੈਰੀਕਨ ਹਿਸਟਰੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਨਰਸਿੰਗ ਵਰਦੀ ਦਾ ਕੇਪ ਹੈ।[2]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Doris M. Sterner, ''In and Out of Harm's Way: A History of the Navy Nurse Corps'' (Peanut Butter Publications 1997). 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1863
ਜ਼ੀਨਥ ਫੁਟਹਲੀ

**ਜ਼ੀਨਥ ਫੁਟਹਲੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਃ Zeenuth Futehaly) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਜਪਾਨ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨਾਵਲ "ਜ਼ੋਹਰਾ" ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1951 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ੋਹਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਵਰਗ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1904 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਐਕਸਪੋਜਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਮਦਰਾਸ (ਹੁਣ ਚੇਨਈ) ਦੇ ਕੁਈਨ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹੁਨਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਲਿਖਣ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਵਲ "ਜ਼ੋਹਰਾ" ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ "*ਜ਼ੋਹਰਾ*" ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ 1951 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਨਮੋਹਕ ਰਚਨਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੋਹਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਵਰਗ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਜਬਰੀ ਵਿਆਹ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਗੁੰਝਲਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਅਮੀਨਾ ਮੰਮੀ

ਅਮੀਨਾ ਮਾਮਾ (ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1958) ਇੱਕ ਨਾਈਜੀਰੀਆ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ, ਕਾਰਕੂਨ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਮੀਨਾ ਮਾਮਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ੍, ਲੰਦਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਬਰਕਬੈਕ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਨਸਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਗਤਤਾਃ ਕਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ" ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 2000 ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਚਲੀ ਆਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੇਪ ਟਾਊਨ (ਯੂ. ਸੀ. ਟੀ.) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਯੂ. ਸੀ. ਟੀ. ਵਿਖੇ, ਉਹ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਜੈਂਡਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਜੋ ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਰਸਾਲਾ ਹੈ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਸੰਨ 2008 ਵਿੱਚ, ਮਾਮਾ ਨੇ ਆਕਲੈਂਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਮਿੱਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।  ਉਸ ਨੂੰ ਮਿੱਲਜ਼ ਵਿਖੇ ਮਹਿਲਾ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਬਾਰਬਰਾ ਲੀ ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਚੇਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ "ਰੀਅਲ ਪਾਲਿਸੀ, ਰੀਅਲ ਪਾਲਿਟਿਕਸ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕਲਾਸ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸਵੁਮਨ ਲੀ ਨਾਲ ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿ-ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ, ਗਰੀਬੀ, ਐਚਆਈਵੀ/ਏਡਜ਼ ਅਤੇ ਫੌਜੀਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 2010 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਡੇਵਿਸ ਵਿਖੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੇਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ

**ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ** ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਕਾਮੇਡੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ *ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਅਤੇ ਦਿ *ਡੇਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੇਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਸੀ ਜੋ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।

ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੋਲਡਸ੍ਮਿਥ, ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕਾਮੇਡੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਲੈਂਗਡਨ ਪਾਰਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਡਾਇਲਨ ਮਿੱਲਜ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗੰਨੇ ਦੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਡੀਜ਼ੀ ਰਾਸਕਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰੋਜ਼ ਬਰੂਫੋਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਪਲਾਈ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੋਰਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਰਟ ਟਾਈਮ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ 
ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਬਹਾਦਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਲਿਖਣਾ 
ਮਿਰਜ਼ਾ 2008 ਅਤੇ 2010 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ *ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ *ਦ ਨਿਊ ਸਟੇਟਸਮੈਨ* ਅਤੇ ਡਾਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ ਕਾਲਮ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।

### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ 
ਉਹ ਚੈਨਲ 5 ਦੀ ਸਤਹੀ ਚਰਚਾ ਲੜੀ 'ਦ ਰਾਈਟ ਸਟੱਫ' 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਪੈਨਲਿਸਟ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਰ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅਜ਼' ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਉਸ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਾਜਲ ਅਹਿਮਦ

**ਕਾਜਲ ਅਹਿਮਦ** (ਜਨਮ 1967) ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਰਦਸਤ ਉੱਤੇ *ਡੀਜੇਬਾਵ* ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

## ਬਾਰੇ 
ਕਾਜਲ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 1967 ਵਿੱਚ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਿਰਕੁਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, "ਭਿਆਨਕ" ਅਤੇ "ਕਾਮੁਕ" ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ "ਬਹਾਦਰ, ਦਿਲ ਦਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਕੰਮ" ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੈਂਡਫੁਲ ਆਫ਼ ਸਾਲਟ, ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਵਰਡ ਵਰਕਸ ਦੁਆਰਾ 2016 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵਜ਼ ਨੇ ਕਾਜਲ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਤਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਰਦ ਉਸ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ।

ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਕਾਜਲ ਅਹਿਮਦ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੈਟਰੋਇਟਿਕ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਨਵੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੁਰਦਸਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ, ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਰਾਮ ਚਤੁਰ ਮਲਿਕ

**ਰਾਮ ਚਤੁਰ ਮਲਿਕ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਵੋਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਧ੍ਰੁਪਦ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਦਰਭੰਗਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। ਅਤੇ ਦਰਭੰਗਾ ਰਾਇਲਜ਼ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਮੁੱਖ ਦਰਬਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 14 ਪੀਡ਼੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਦਰਭੰਗਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਰ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਏਡੀਸੀ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ, ਉਹ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ *ਮਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ* ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਲਿਕ ਦਾ ਜਨਮ 1902 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਭੰਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਅਮਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਹੁਨਰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ਿਤੀਪਾਲ ਮਲਿਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਭੰਗਾ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਰਾਜਾ ਬਹਾਦੁਰ ਬਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਿਆਸਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਟਿਆਲਾ, ਜੈਪੁਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਸਤਾਦ ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਉਸਤਾਦ ਬੜੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਊਸਤਾਦ ਅਮੀਰ ਖਾਨ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।

ਮਲਿਕ ਜੀ ਇਕਲੌਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੇ "ਦਿ ਟੌਪ ਗ੍ਰੇਡ", ਕਈ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਡਰਾਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਲ ਇਂਡਿਯਾ ਰੇਡੀਓ ਅਵਾਰਡ ਗ੍ਰੇਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਮਲਿਕ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਆਲ ਇੰਡਿਆ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਗ੍ਰੇਡ ਪੈਨਲ ਲਈ ਮੁੱਖ ਚੋਣਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹੇ।

ਜਦੋਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮਲਿਕ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ "ਤਾਨਸੇਨ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ "ਪੰਡਿਤ ਰਾਮ ਚਤੁਰ ਮਲਿਕ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਲਿਕ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਸੁਸ਼੍ਰੀ ਕੁਸੁਮ ਦੇਵੀ (ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਵਰਗੀ ਰਾਮਜੀ ਮਲਿਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ) ਆਪਣੇ 2 ਪੋਤੇ (ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਵਿਜੈ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ ਅਤੇ 2 ਪੋਤੀਆਂ (ਕਾਮਿਨੀ ਅਤੇ ਰੀਤਾ) ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਧਰੁਪਦ
* ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ

**ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ** (ਜਨਮ 14 ਫ਼ਰਵਰੀ 1968) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਹੈ ਜੋ 11 ਦਸੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ 26ਵੇਂ ਗਵਰਨਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ 1990 ਬੈਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਕਾਡਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੇਵਾ (ਆਈਏਐਸ) ਅਧਿਕਾਰੀ, ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੇਵਾ ਅਫ਼ਸਰ
ਗੁਰੂ ਰਾਓ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ

**ਗੁਰੂ ਰਾਓ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ** (1889-1982) ਕਰਨਾਟਕ (ਭਾਰਤ) ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਨਾਰਾਇਣਰਾਓ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ, ਇੱਕ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਕੀਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੋਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦਕਿ, ਨੌਜਵਾਨ ਗੁਰੂਰਾਓ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਇੱਕ ਗਹਿਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਦੱਤੋਪੰਤ ਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਟੀ. ਕੇ. ਪਿਤਰੇ ਕੋਲਕਣ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੁਆਈ।

## ਗੁਰੂ ਰਾਓ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ 
ਉਹ ਕੰਨਡ਼ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਨਡ਼ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕੁਮਾਰਵਿਆਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਵੀਨਤਾ ਭਾਰਤ ਬਿੰਦੁਰਾਓ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਗਮਕਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਮਾਰਵ੍ਯਾਸ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਸ਼ਾ ਭਰਤ ਦੇ ਲੰਬੇ ਭਾਸ਼ਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਮਕ ਪਾਠਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਗੁਰੂਰਾਓ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਟਾਗੇਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਵਿਆਖਿਆਨ' (ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਹੁਬਲੀ ਵਿਖੇ ਗਮਕ ਸੰਮੇਲਨ ਨੇ ਗੁਰੂਰਾਓ ਨੂੰ 'ਗਮਕ ਗੌਰੀ ਸ਼ੰਕਰਾ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਗਿਆਨਪੀਠ ਦੇ ਕਵੀ ਡੀ. ਆਰ. ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਕੰਨਡ਼ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਚਰਚਾ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂਰਾਓ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ। ਗੁਰੂ ਰਾਓ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੰਟਰ ਆਰਟਸ (ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਾਰਨਾਮਾ) ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ, ਮਿਲਟਨ ਅਤੇ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਿਆ। ਗੁਰੂਰਾਓ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ                                                          ਕੀਤਾ।
[thumb|[ਭੀਮਸੇਨ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਰੂਰਾਓ]]

## ਵਿਦਿਆਰਥੀ 
thumb|ਗੁਰੂ ਰਾਓ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
ਚੰਦਰਮਣੀ ਸਿੰਘ

**ਚੰਦਰਮਣੀ ਸਿੰਘ** (5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940-15 ਮਈ 2022) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਾਹਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਰਕਾਈਵਿਸਟ ਸੀ। ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚੰਦਰਮਣੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਉੱਤੇ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਲੇਖਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ *ਜੈਪੁਰ ਰਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ*, *ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕਲਾ ਖਜ਼ਾਨੇ*, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾਃ ਲੋਕ-ਰੰਗ, ਅਤੇ *ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਵਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ II ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੈਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ, ਜੈਪੁਰ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2022 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਚੰਦਰਮਣੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940 ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ (ਹੁਣ ਵਾਰਾਣਸੀ) ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਏ. ਅਤੇ *ਸ਼ਿਲਪਾ ਸ਼ਾਸਤਰ* ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਪਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਕਲਾ ਭਵਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਸਵਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਟਰੱਸਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 1973 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਜੈਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 1990 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਟੈਗੋਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਾਲਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਇੰਟੈਕ, ਜੈਪੁਰ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।

### ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 
ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਖਰੜੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਮੁੱਲ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।  ਉਸ ਨੇ ਜੈਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਕਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ। ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਰਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕਈ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ

ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਧੁਰ ਰਾਗ ਹੈ।

## ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਚੇ : 
ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਪੂਰਵੀ ਥਾਟ ਦਾ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਭ(ਰੇ), ਧੈਵਤ (ਧ) ਕੋਮਲਾ ਅਤੇ ਮਧਯਮ(ਮ) ਤੀਵ੍ਰ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰ (ਗ) ਅਤੇ ਧੈਵਤ (ਧ) ਵਰਜਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸੱਤੇ ਸੁਰ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਤੀ ਔਡਵ-ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ।

### ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ : 
#### **ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ -** 
#### **1) ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਗ ਹੈ।ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਾਗ-ਰਾਗਿਨੀ ਵਾਲੀ ਪਰਣਾਲੀ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਸੀ ਉਸ ਵਕਤ ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਗ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।** 
#### **2) ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਇੱਕ ਪੁਰੁਸ਼ ਰਾਗ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।** 
#### '''3) ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾਂ ਰਾਗ ਹੈ।ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੰਧੀਪ੍ਰਕਾਸ਼  ਰਾਗਾਂ 'ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।** 
#### **4) ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰੇ-ਪ  ਦੀ ਸੰਗਤੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,ਪਰ ਰੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਂਦੇ ਵਕਤ ਗ ਨੂੰ ਛੂਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''' 
5) ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਉਣ-ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਰਾਗ ਹੈ ਕਿਓਂਕੀ ਇਸਦਾ ਅਵਰੋਹ ਵਕ੍ਰ-ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ ਦੂਜਾ ਇਹ ਮੀਂਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਗ ਹੈ।

6) ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਮੱਧ ਅਤੇ ਤਾਰ ਸਪਤਕ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

7) ਇਹ ਰਾਗ ਭਗਤਿ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਗ ਹੈ।

ਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ-

ਸ ਰੇ ਰੇ ਸ,     ਰੇ ਰੇ ਪ,     ਮ(ਤੀਵ੍ਰ) ਗ ਰੇ ਰੇ ਸ,

ਮ(ਤੀਵ੍ਰ) ਪ ਨੀ ਸੰ ਰੇਂ + ਸੰ ,  ਪ ਪ ਰੇ ਰੇ ਗ ਰੇ ਸ 

इस राग का विस्तार मध्य और तार सप्तक में अधिक किया जाता है। यह राग भक्ति भावना प्रधान राग होने के साथ साथ वातावरण में थोड़ी व्यग्रता भी उत्पन्न करता है। यह स्वर संगतियाँ राग श्री का रूप दर्शाती हैं –
ਆਇਸ਼ਾ (ਕਵੀ)

'''*ਆਇਸ਼ਾ* ਬਿੰਤ ਅਹਿਮਦ *ਅਲ-ਕੁਰਤੁਬੀਆ*''' (d. 1009/1010 CE, ਕੋਰਡੋਬਾ, ਸਪੇਨ), ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਇਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਰਡੋਬਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਡੇਲੂਸੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਬੀ. ਅਹਿਮਦ ਬੀ. ਕਾਦਿਮ (ਡੀ. 990 ਸੀਈ) ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਹੋਰ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਰਡੋਵਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਅਹਿਮਦ ਬੀ. ਮੁਹੰਮਦ ਬੀ. ਕਾਦਿਮ ਬੀ. ਜ਼ਿਆਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਰਡੋਵਨ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਅਬੂ ਅਬਦੱਲਾਹ ਬੀ. ਕਾਦਮ ਅਲ-ਤਾਬੀਬ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ।  ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੁਆਰੀ ਰਹੀ, ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1009 ਵਿੱਚ ਅਲ-ਅੰਡੇਲਸ ਦੇ ਫਿਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।'ਇਬਨ ਹਾਇਯਾਨ (d. 469/1076) ਨੇ ਇਬਨ ਬਸ਼ਕੁਲ (d. [ID2] Şila ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ  ਆਇਸ਼ਾ ਦੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਣ ਕਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ (ਮਜ਼ਾਹੀਫ) ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ (ਦਫਾਤਿਰ) ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਕਵਿਤਾ 
ਆਇਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਕਾਲੀ ਮੁਰੀਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਜੀਵਨਸ਼ਕਤੀ, ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਦਲੇਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਰਡੋਵਾ ਵਿਖੇ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਤਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਆਇਸ਼ਾ ਨੂੰ *ਸਾਊਦੀ ਅਰਾਮਕੋ ਵਰਲਡ* ਦੇ 2002 ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਇਸ਼ਾ ਜੂਡੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਸਥਾਪਨਾ ਟੁਕੜੇ ਦਿ *ਡਿਨਰ ਪਾਰਟੀ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੈਰੀਟੇਜ ਫਲੋਰ ਉੱਤੇ 999 ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੈਰੀਅਨ ਜੀ. ਕ੍ਰੈਂਡਲ

**ਮੈਰੀਅਨ ਜੀ. ਕ੍ਰੈਂਡਲ** (25 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1872-26 ਮਾਰਚ, 1918) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਵਰਕਰ ਸੀ। ਉਹ "ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸਰਗਰਮ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆ 
ਕ੍ਰੈਂਡਲ ਦਾ ਜਨਮ ਸੀਡਰ ਰੈਪਿਡਸ, ਆਇਓਵਾ [1] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਓਮਾਹਾ, ਨੇਬਰਾਸਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਜਾਰਜ ਟੇਲਰ ਕ੍ਰੈਂਡਲ ਅਤੇ ਐਂਜੇਨੇਟ ਐਡਲੀਨ ਟੇਲਰ ਕ੍ਰੈਂਡਲ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਯੂਨੀਅਨ ਪੈਸੀਫਿਕ ਰੇਲਰੋਡ ਲਈ ਇੱਕ ਆਡੀਟਰ ਸਨ।[2][3] ਉਸਨੇ 1889 ਵਿੱਚ ਓਮਾਹਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ,[4] ਅਤੇ ਸੋਰਬੋਨ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।[5] ਉਸਨੇ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[2]

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕ੍ਰੇਂਡਲ ਆਇਓ, ਨੇਬਰਸਕਾ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੋਲੀਸੀ ਸਿੱਖਾ ਸੀ। ਉਹ 1911 ਤੋਂ 1915 ਤੱਕ ਓਮਾਹਾ ਦੇ ਬੇਲੇਵੂ ਕਾਲਜ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਸੀ।[1]

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਅਲਾਮੇਡਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਜਾਰਜ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, [1][2] ਕ੍ਰੈਂਡਲ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[3] ਉਹ ਫਰਵਰੀ 1918 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਪਹੁੰਚੀ, ਹੋਰ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕੰਟੀਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[4] ਕ੍ਰੈਂਡਲ ਦੀ 1918 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, [5] ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦਾ ਗੋਲਾ ਸੇਂਟ-ਮੇਨੇਹੋਲਡ ਦੇ ਨੇੜੇ YMCA ਕੰਟੀਨ ਵਿੱਚ ਵੱਜਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।[6] ਉਹ 45 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।[7][8]

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਕ੍ਰੈਂਡਲ ਦੀ ਕਬਰ ਮਿਊਜ਼-ਆਰਗੋਨ ਅਮਰੀਕੀ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਡੇਵਨਪੋਰਟ, ਆਇਓਵਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ।[1] ਆਇਓਵਾ ਹਾਈਵੇਅ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਓਮਾਹਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਲਮਾ ਮੈਟਰ ਵਿਖੇ ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[2][3] 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਓਮਾਹਾ ਸੈਂਟਰਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[4]

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *Nebraska Stories: Marion Crandell* (2021), a short film made for public television

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1918
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1872