open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਇਵਾਨ ਭਿਅੰਕਰ

**ਇਵਾਨ IV ਵਸੀਲੀਏਵਿਚ** (; 25 ਅਗਸਤ 1530 – 28 ਮਾਰਚO. S.), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਇਵਾਨ ਭਿਅੰਕਰ** ਜਾਂ **ਇਵਾਨ ਭਿਆਨਕ** (]], *ਇਵਾਨ ਗ੍ਰੋਜ਼ਨੀ*) 1533 ਤੋਂ 1547 ਤੱਕ ਮਾਸਕੋ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੀ, ਫਿਰ 1584 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰੂਸ ਦਾ ਜ਼ਾਰ ਸੀ। ਆਖਰੀ ਖ਼ਿਤਾਬ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। 

ਉਸਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਾਜਾਨ ਖ਼ਾਨਤ, ਆਸਤਰਾਖਾਨ ਖਾਨਤ ਅਤੇ (ਮੱਧ ਸਾਇਬੇਰਿਆ ਦੀ) ਸਿਬਿਰ ਖਾਨਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰੂਸ ਇੱਕ ਬਹੁਕੌਮੀ ਅਤੇ ਬਹੁਧਰਮੀ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰੂਸੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲੱਗਪਗ 4,050,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,560,000 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ (ਯਾਨੀ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਨਾਲੋਂ ਲੱਗਪਗ ਸਵਾ ਗੁਣਾ) ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰੂਸੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਬਦਲਾਓ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੂਸ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਰੁਤਬਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਤਾਰਨੀ ਪਈ।    

ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ੍ਰੋਤ ਇਵਾਨ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਉਸ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਦੌਰੇ ਪੈਂਦੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਦੌਰ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਰੋਗ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਇੱਕ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਰਸ ਇਵਾਨ ਇਵਾਨੋਵਿਚ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੰਘਾਸਣ ਦਾ ਵਾਰਸ ਹੋਣ ਲਈ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ, ਫਿਓਦਰ ਇਵਾਨੋਵਿਚਨੇ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਹ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਕਾਮ। 

ਇਵਾਨ, ਇੱਕ ਯੋਗ ਡਿਪਲੋਮੈਟ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਰੂਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਮਾਸਕੋ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਯਾਰਡ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਉਹ ਰੂਸ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ (ਰੂਸੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇਵਾਨ ਭਿਆਨਕ ਵੇਖੋ) ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਨੋਵੋਗੋਰੋਦ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ("ਨੋਵੋਗੋਰੋ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ" ਵੇਖੋ) ਦੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਮਝਦੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਡਰ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਅਮੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤ ਸਲੂਕ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਲਕਬ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ *terrible* ਯਾਨੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਸੀ ਸ਼ਬਦ *ਗ੍ਰੋਜ਼ਨੀ* ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਗ੍ਰੋਜ਼ਨੀ ਇਵਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੂਸੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ "ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਖਤਰਨਾਕ; ਤਾਕਤਵਰ;ਭਾਰੀ ਖੌਫ਼ਨਾਕ"। ਇਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ "ਟੈਰੀਬਲ", ਵਰਗੇ "ਨਾਂਹਪੱਖੀ" ਜਾਂ "ਬੁਰਾਈ" ਦੇ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਲਾਦੀਡਰ ਡਲ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜ਼ਾਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਹਿੰਮਤੀ, ਸ਼ਾਨਾਮੱਤਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਵਿਚ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ" ਵਜੋਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਇੰਜਣ

thumb|ਇੱਕ ਮਰਸੀਡੀਜ਼-ਬੈਨਜ ਦਾ V6 ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਬਸਟਨ ਇੰਜਣ 
ਇਕ **ਇੰਜਨ** ਜਾਂ **ਮੋਟਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **engine** ਜਾਂ **motor**) ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਕੈਮਿਕਲ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੀਟ ਇੰਜਣ ਗਰਮੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਲਣ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਿਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਟਰ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਮੋਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਨਿਊਮੀਟਿਕ ਮੋਟਰ ਕੰਪਰੈੱਸਡ ਹਵਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਵਿੰਡ ਵਰਕ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਦੀ ਮੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਚਕੀਲੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਿਵਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਚ, ਅਣੂ ਦੇ ਮੋਟਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਈਸਿਨ, ਰਸਾਇਣਕ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੋਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦਿਆ ਹਨ।

### ਵਾਹਨ 
ਕਾਰਲ ਬੇਂਜ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲ ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਲਾਈਟਵੇਟ ਪੈਟਰੋਲ ਅੰਤਰਿਕ ਕੰਬਸ਼ਨ ਇੰਜਨ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਰ-ਸਟਰੋਕ ਔਟੋ ਚੱਕਰ ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਲਾਈਟ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਟਰਬੋ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੇ ਬਾਹਰ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ।

## ਕਿਸਮਾਂ 
ਦੋ ਮਾਪਦੰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਇੰਜਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਗਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸ ਊਰਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਅਤੇ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗਤੀ ਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

### ਹੀਟ ਇੰਜਣ 
#### ਬਲਨ ਇੰਜਣ 
ਬਲਨ ਇੰਜਨ ਇੱਕ ਬਲਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਗਰਮ ਇੰਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

##### ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਲਨ ਇੰਜਨ 
right|thumb|300x300px|ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਚਾਰ-ਸਟ੍ਰੋਕ ਬਲਨ ਇੰਜਨ ਚੱਕਰ ਦੇ ਚਾਰ ਪੜਾਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ:
ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਬਸਟਨ ਇੰਜਨ ਇੱਕ ਇੰਜਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲਣ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੈਵਿਕ ਬਾਲਣ) ਦੇ ਬਲਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਲਣਸ਼ੀਲ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਡਰ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਵਾ) ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਲਨ ਇੰਜਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਹਾਈ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਜੋ ਕਿ ਬਲਨ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਜਣ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਸਟਨ ਜਾਂ ਟਾਰਬਿਨ ਬਲੇਡ ਜਾਂ ਨੋਜ਼ਲ, ਅਤੇ ਦੂਰੀ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ, ਉਪਯੋਗੀ ਮਕੈਨੀਕਲ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

##### ਬਾਹਰੀ ਬਲਨ ਇੰਜਨ 
ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਕੰਬਸਟਨ ਇੰਜਨ (ਈਸੀ ਇੰਜਨ) ਇੱਕ ਗਰਮੀ ਇੰਜਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਰਲ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਬਲਨ ਦੁਆਰਾ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਜਨ ਦੀਵਾਰ ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੀਟ ਐਕਸਚੇਂਜਰ ਦੁਆਰਾ।
ਫਿਰ ਤਰਲ ਨੂੰ, ਇੰਜਣ ਦੇ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ, ਮੋਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਯੋਗ ਕੰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤਰਲ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਕੁਚਿਤ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ (ਬੰਦ ਚੱਕਰ), ਜਾਂ (ਘੱਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਡੰਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ (ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਚੱਕਰ ਇੰਜਨ ਇੰਜਨ) ਠੰਡਾ ਤਰਲ ਖਿੱਚਿਆ।

##### ਹਵਾ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ 
ਇਕ ਸਪਾਰਕ ਇਗਜਿਨਸ਼ਨ ਇੰਜਣ ਤੋਂ ਨਿਕਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:

ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ 70 ਤੋਂ 75%, ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ 10 ਤੋਂ 12%, ਕਾਰਬਨ ਡਾਇਆਕਸਾਈਡ 10 ਤੋਂ 13.5%, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਵਿੱਚ 0.5% ਤੋਂ 2%, ਆਕਸੀਜਨ ਵਿੱਚ 0.2% ਤੋਂ 2%, ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ: 0.1 ਤੋਂ 6%, ਊਰਬੂਟਿਡ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਆਕਸੀਕਰਨ ਉਤਪਾਦ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲੇਡੀਏਡਜ਼) 0.5 ਤੋਂ 1%,
ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ 0.01 ਤੋਂ 0.4%, ਨਾਈਟਰਸ ਆਕਸਾਈਡ <100 ਪੀਪੀਐਮ, ਸਲਫਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ 15 ਤੋਂ 60 ਪੀ.ਪੀ. ਐਮ., ਹੋਰ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲ ਸੋਧਣ ਅਤੇ ਲੁਬਰੀਕੈਂਟਸ, ਹੈਲੋਜੈਨ ਅਤੇ ਧਾਤੂ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਣਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ।

ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸੀਮਤ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਲਡ-ਅਪ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ।
ਕਟਲਟਾਈਕਲ ਕਨਵਰਟਰਜ਼ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ - ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਜਣ
ਸਾਲੂਮਾਰਦਾ ਥਿਮਅੱਕਾ

**ਸਾਲੂਮਾਰਦਾ ਥਿਮਅੱਕਾ** (Kannada) ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ ਹੈ। ਹੁਲੀਕਲ ਅਤੇ ਕੁਦੂਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਹਾਈਵੇਅ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੱਕ 385 ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰਖਤ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਉਸਦਾ ਕਾਰਜ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਧਿਆਨ ਖਿਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਟੀਜ਼ਨ'ਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

ਯੂ.ਐਸ.  ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਸੰਸਥਾ, ਜੋ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਅਤੇ ਓਕਲੈਂਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਦਾ ਨਾਮ ਥਿਮਅੱਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਥਿਮਅੱਕਾ'ਸ ਰਿਸੋਰਸਸ ਫਾਰ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਥਿਮਅੱਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁੱਬੀ ਤਾਲੁਕ, ਤੁਮਾਕੁਰੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨੇੜੇ ਵਾਲੀ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਚਿੱਕਾਈਹ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰਾਮਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਗਦੀ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਹੁਈਕਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜੁਆਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥਿਮਅੱਕਾ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਆਂ ਦੇ ਦਰਖਤਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ "ਸਾਲੂਮਾਰਦਾ" (ਜੋ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। 
thumb|ਸਾਲੂਮਾਰਦਾ ਥਿਮਅੱਕਾ ਦੁਆਰਾ ਐਸਐਚ94 ਵਿੱਖੇ ਹੁਲੀਕਲ ਤੋਂ ਕੁਦੁਰੂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰਖਤ ਲਗਾਏ

## ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਗਰਮੀ 
[thumb|ਸਾਲਾਮਾਰਦਾ ਥਿਮਅੱਕਾ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ, "ਕੈਂਪਸ ਫ੍ਰੈਂਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ" ਵਿੱਖੇ [2015 ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਿਵਸ ਦੌਰਾਨ ]]
ਥਿਮਅੱਕਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ 1991 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਥਿਮਅੱਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜੇ ਸਮਜਾਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਝੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਸ਼ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੈਂਕ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮੇਲੇ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਵਾਉਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਵੀ ਬਣਾਈ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ
ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਥਿਮਅੱਕਾ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ:ਨਾਦੋਜਾ
* ਨਾਦੋਜਾ ਇਨਾਮ, ਹੰਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ- 2010
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਟੀਜ਼ਨ'ਸ ਅਵਾਰਡ - 1995
* ਵਿਸ਼ਾਲਕਸ਼ੀ ਅਵਾਰਡ, ਆਰਟ ਆਫ਼ ਲਿਵਿੰਗ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵਲੋਂ
* ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਅਵਾਰਡ Hoovinahole  ਸੰਸਥਾ ਵਲੋਂ -2015
* 2016 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ 100 ਮਹਿਲਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ
* ਪਰਿਸਰ ਰਤਨ ਅਵਾਰਡ
* ਗ੍ਰੀਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਵਾਰਡ 
* ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਅਵਾਰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Thimmakka and Chikkanna were mocked - now their 300 trees serve and smile back
* image of Saalumarada Thimmakka on qph.is.quoracdn.net 
* Saalumarada Thimmakka International Foundation.org 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੌਣਚੱਕੀ

thumb|300x300px|ਬਰਿੱਲ ਪੌਣਚੱਕੀ, ਬਕਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ
ਇੱਕ **ਪੌਣਚੱਕੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Windmill**) ਇੱਕ ਮਿੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਵਾ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਬਲੇਡ ਵਰਗੇ ਚੌੜੇ ਪੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ। ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੌਣਚੱਕੀ (ਵਿੰਡਮਿੱਲਾਂ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਿੱਲ ਅਨਾਜ (ਗ੍ਰਿਸਮਮਲਸ), ਪੰਪ ਪਾਣੀ (ਵਿੰਡਪੰਪਸ), ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਦਾਰੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੰਡ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਲਈ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹੌਰੀਜੈਂਟਲ ਪੌਣਚੱਕੀਆਂ 
right|thumb|ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਹੌਰੀਜੈਂਟਲ ਪੌਣਚੱਕੀ
ਪਹਿਲੀ ਵਿਹਾਰਕ ਪਵਨ ਚੱਕੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੰਭੇ ਵਾਲੀ ਧੁਰੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਖਿਤਿਜੀ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਹਮਦ ਵਾਈ ਅਲ ਅਲ ਹਸਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪਨੀਮੌਨ ਵਿੰਡਮੀਲਾਂ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਫਾਰਸੀ ਵਿਚ ਕਾਢ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਸਟਾਕਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਖਲੀਫਾ ਉਮਰ (ਏ.ਡੀ. 634-644) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਿੰਡਮੇਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੀਡ ਮੈਟਿੰਗ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿਚ ਢਾਲੇ ਹੋਏ ਛੇ ਤੋਂ 12 ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੰਡਮਿਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਗ੍ਰਸਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਯੂਰਪੀਨ ਲੰਬਕਾਰੀ ਪੌਣ-ਚੱਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਵਿੰਡਮਿਲਜ਼ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਉਪਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਤੋਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ।

1219 ਵਿਚ ਯੁਕੂ ਚੂਕੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਟੂਰੈਨਸਟਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਚੀਨ (ਉਤਰ ਵਿਚ ਜੁਰਚੇਨ ਜਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ) ਵਿਚ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਬਲੇਡ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹਰੀਜੱਟਲ ਵਿੰਡਮਿਲ ਦੀ ਇਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

18 ਵੀਂ ਅਤੇ ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਹੌਰੀਜੈਂਟਲ ਪਵਨ-ਚੱਕੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਬੱਟਰਸੀਆ ਵਿੱਚ ਫੋਲੇਰਸ ਮਿਲ ਅਤੇ ਕੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰਗੇਟ ਵਿੱਚ ਹੂਪਰਜ਼ ਮਿਲ।
ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਾਹਰਣ ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਦੂਰ ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਢ ਕੱਢਣੇ ਸਨ।

## ਵਰਟੀਕਲ ਪੌਣਚੱਕੀਆਂ (ਵਿੰਡਮਿਲਜ਼) 
ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਰਨਨ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਹਰੀਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਯੂਰਪੀਨ ਪੌਣਚੱਕੀਆਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿਚ, ਹਰੀਜੱਟਲ-ਧੁਰਾ ਜਾਂ ਲੰਬਕਾਰੀ ਪੌਣਚੱਕੀਆਂ (ਇਸ ਦੇ ਸੇਲ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਫਰਾਂਸ, ਪੂਰਬੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਲੈਂਡਰਜ਼ ਦੇ ਤਿਕੋਣ ਵਿਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੌਰਕਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਿੰਡ ਵੇਡੇਲੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਵੌਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ਤੇ ਹੈਮਬਰ ਐਸਟਾਉਰੀਏ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੌਣਚੱਕੀ (ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਕਾਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੰਦਰਭ 1185 ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਪਰ ਘੱਟ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਾਰਵੀਮੰਤਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਵੀ ਲੱਭੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਪੀਸਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਜੌਰਜ ਕਿਊਕਰ

**ਜੌਰਜ ਡਿਊਈ ਕਿਊਕਰ** (; 7 ਜੁਲਾਈ, 1899 – 24 ਜਨਵਰੀ, 1983) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਕੌਮੇਡੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਰਕੇਓ (RKO) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਡੇਵਿਡ ਓ. ਸੈਲਜ਼ਨਿਕ (ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਰਕੇਓ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਵ੍ਹਾਟ ਪ੍ਰਾਈਸ ਹੌਲੀਵੁੱਡ?* (1932), *ਏ ਬਿੱਲ ਔਫ਼ ਡਾਈਵੋਰਸਮੈਂਟ* (1932), *ਅਵਰ ਬੈਟਰਸ* (1933), ਅਤੇ *ਲਿਟਲ ਵੁਮਨ* (1933) ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸੈਲਜ਼ਨਿਕ 1933 ਵਿੱਚ ਐਮਜੀਐਮ (MGM) ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿਊਕਰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੈਲਜ਼ਨਿਕ ਲਈ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਡਿਨਰ ਐਟ ਏਟ* (1933) ਅਤੇ *ਡੇਵਿਡ ਕੌਪਰਫ਼ੀਲਡ* (1935) ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਅਤੇ ਇਰਵਿੰਗ ਥਾਲਬਰਗ ਦੇ ਲਈ ਉਸਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ *ਰੋਮੀਓ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ* (1936) ਅਤੇ *ਕਾਮਿੱਲੇ* (1936) ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਗੌਨ ਵਿਦ ਦ ਵਿੰਡ* (1939) ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਦ ਫਿਲਾਡੈਲਫੀਆ ਸਟੋਰੀ* (1940), *ਗੈਸਲਾਈਟ* (1944), *ਐਡਮਸ ਰਿਬ* (1949), *ਬੌਰਨ ਯੈਸਟਰਡੇ* (1950), *ਏ ਸਟਾਰ ਇਜ਼ ਬੌਰਨ* (1954), *ਭੋਵਾਨੀ ਜੰਕਸ਼ਨ* (1956), ਅਤੇ *ਮਾਈ ਫ਼ੇਅਰ ਲੇਡੀ* (1964) ਜਿਹੀਆ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਹ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਿਊਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਮੈਨਹੈਟਨ ਦੇੇ ਲੋਅਰ ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹੰਗੇਰੀਆਈ-ਯਹੂਦੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ *ਵਿਕਟਰ* ਅਤੇ *ਹੈਲਨ ਇਲੋਨਾ ਗਰੌਸ* ਦਾ ਇੱਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਟਾਰਨੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਨਾਮ ਸਪੇਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗ ਦੇ ਹੀਰੋ *ਜੌਰਜ ਡਿਊਈ* ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤਾ ਧਾਰਮਿਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਜਾਘਰ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦੁਬਿਧਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਦੁਨੀਆਵੀਂ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਟੁੱਟਣ ਲਈ ਐਂਗਲੋਫਾਈਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕਿਊਕਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਨਾਚ ਦੇ ਪਾਠ ਵੀ ਲਏ। 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡੇਵਿਡ ਓ. ਸੈਲਜ਼ਨਿਕ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਹੜਾ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦਾ ਉਸਤਾਦ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ
### ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ
### ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ
## ਹਵਾਲੇ
## ਸਰੋਤ
* Hillstrom, Laurie Collier, *International Dictionary of Films and Filmmakers*. Detroit: St. James Press, 1997. .
* Katz, Ephraim, *The Film Encyclopedia*. New York: HarperCollins, 2001. .
* McGilligan, Patrick, *George Cukor: A Double Life*. New York: St. Martin's Press 1991. 
* Myrick, Susan, *White Columns in Hollywood: Reports from the GWTW Sets*. Macon, Georgia: Mercer University Press, 1982 .
* Wakeman, John, *World Film Directors*. New York: H. W. Wilson Company 1987. .

## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
* 
* 
* 
* Cukor bibliography at UC Berkeley Media Resources Center 
* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
* Literature on George Cukor
* George Cukor papers, Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਕਲਾਕਾਰ
ਨਿਊਫ਼ੰਡਲੈਂਡ (ਟਾਪੂ)

**ਨਿਊਫ਼ੰਡਲੈਂਡ ** ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਸਭ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੂਬੇ  ਨਿਊਫ਼ੰਡਲੈਂਡ ਅਤੇ ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਬੇ ਦੀ 29 ਫੀਸਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਤੋਂ ਸਟਰੇਟ ਔਫ ਬੈੱਲ ਆਇਲ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਪ ਬ੍ਰਿਟਨ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਕੇਬੋਟ ਸਟਰੇਟ। ਇਹ ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਨਦੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਦੀ ਮੁਹਾਨਾ ਹੈ। ਨਿਊਫ਼ੰਡਲੈਂਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਦਾ ਸੇਂਟ ਪੇਰੇਰ ਅਤੇ ਮਿਕੇਲਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ। 

108,860 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. (42,031 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ, ਨਿਊਫ਼ੰਡਲੈਂਡ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 16 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ, ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਸੈਂਟ ਜੋਨਜ਼, ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਰੇ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਸਥਾਨ, ਕੇਪ ਸਪੀਅਰ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਐਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਸਿੱਧੇ ਗਵਾਂਢੀ ਟਾਪੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਊ ਵਰਲਡ, ਟਵਿਲਿੰਗੇਟ, ਫ਼ੋਗੋ ਅਤੇ ਬੇਲ ਆਈਲੈਂਡ ਨੂੰ (ਲੈਬਰਾਡੌਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ) 'ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ' ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੁਆਰਾ, ਨਿਊ ਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰ 111,390 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (43,008 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ। 

2006 ਦੇ ਆਧਿਕਾਰਕ ਜਨਗਣਨਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਅਤੇ ਲੈਬੋਰੇਡੋਰੀਆ ਦੇ 57% ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਾਂ ਆਇਰਿਸ਼ ਪਿਤਾਪੁਰਖੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, 43.2% ਨੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਮਾਪੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, 21.5% ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਮਾਪੇ ਅਤੇ 7% ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਮਾਪੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 6.1% ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਮਾਪੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।  2006 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 479,105 ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਫ਼ੰਡਲੈਂਡ (ਟਾਪੂ)
ਕੇਜ਼ੀਮੀਰ ਮਾਲੇਵਿਚ

**ਕਾਜ਼ਮੀਰ ਸੇਵਰੀਨੋਵਿਚ ਮਾਲੇਵਿਚ **  (23 ਫਰਵਰੀO. S.–15 ਮਈ, 1935) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਐਵਾਂ ਗਾਰਦ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਪਾਇਨੀਅਰ ਕਿਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਜਾਂ ਅਮੂਰਤ ਕਲਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਸੀ।  ਸੁਪਰਮੈਟਵਾਦ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਸੰਕਲਪ, ਪਰਗਟਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪਾਂ (ਬਾਹਰਮੁਖਤਾ) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ  "ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ" ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਲੇਵਿਚ ਨੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦ, ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦੀ ਅਤੇ ਫੌਬਿਸਟ ਸਟਾਈਲ, ਅਤੇ 1912 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਦੌਰੇ  ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਣਵਾਦ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਿਰਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅੱਡਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਮਿਨੀਮਲ ਗਰਾਊਂਡਾਂ ਤੇ ਟਿਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਜਿਓਮੈਟਰਿਕ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦ* ਕਾਲਾ ਵਰਗ* (1915), ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲਾ ਵਰਗ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਵੇਖੀ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮੂਰਤ ਪੇਟਿੰਗ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ "ਪੁਰਾਣੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਕਲਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਲਂਘ ਲਾਇਨ (...) ਖਿਚ ਦਿੱਤੀ"; *ਸੁਪਰਮੈਟਵਾਦੀ ਰਚਨਾ: ਚਿੱਟਾ ਚਿੱਟੇ ਤੇ* (1918), ਇੱਕ ਘਸਮੈਲੇ-ਚਿੱਟੇ ਗਰਾਊਂਡ ਤੇ ਇੱਕ ਮਸਾਂ ਵੱਖਰਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਘਸਮੈਲਾ-ਚਿੱਟਾ ਵਰਗ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਮੂਰਤਨ ਦੇ ਉਸਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਤਰਕਪੂਰਣ ਸਿੱਟੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਲੇਵਿਚ ਨੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤ ਰੱਖੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਕਿਊਬਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਸੁਪਰਮੈਟਿਜ਼ਮ" (1915) ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਵਿਸ਼ਵ: ਸੁਪਰਮੈਟਿਜ਼ਮ ਦ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ (1926)। 

ਸੋਵੀਅਤ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਗੜਬੜ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਲੇਵਿਚ ਦੀ ਟ੍ਰੈਜੈਕਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀਵਾਦੀ ਧੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਪਰਮੈਟਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਤਾਤਲਿਨ ਦੇ ਕੰਸਟਰਟਵਿਜ਼ਮ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਲੇਵਿਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਨ ਪਦਵੀਆਂ ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 1919 ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਸਟੇਟ ਐਗਜ਼ੀਬੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਸੋਲੋ ਸ਼ੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1927 ਵਿੱਚ ਵਾਰਸਾ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਸੋਲੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਤੱਕ, ਨਵੀਂ ਸਤਾਲਿਨਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਦਾ ਰੁੱਖ ਆਪਣਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਗੁਆ ਬੈਠਾ, ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਲਾ ਸਿਰਜਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸ਼ੱਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ 1930 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਬਸਟਰੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਸਾਲ 1935 ਵਿੱਚ 56 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਨੇ ਅਲ ਲੈਸਿਟਜ਼ਕੀ, ਲਿਊਬੋਵ ਪੋਪੋਵਾ ਅਤੇ ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਰੋਡਚੇਂਕੋ ਵਰਗੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀਆਂ ਅਮੂਰਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਡ ਰੇਇਨਹਾਰਡਟ ਅਤੇ ਮਿਨਿਮਲਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ (1936), ਗੱਗਨਹੈਮ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (1973) ਅਤੇ ਐਸਟ੍ਰੈਸਟਰਡਮ (1 9 8 9) ਵਿੱਚ ਸਟੈਡੇਲਿਜਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੇਣ ਦਾ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਮਾਲੇਵਿਚ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਜਾਇਬਘਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਦਾ ਝਗੜਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। 2008 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸੁਪਰਮੈਟਿਸਟ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਨੇ 60 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਕੀ, ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਸੀ ਕਾਰਜ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨੀਲਾਮੀ ਕੀਮਤ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਡਰਨ ਪੇਂਟਰ
ਰੇਨਰ ਵਰਨਰ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ

**ਰੇਨਰ ਵਰਨਰ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ** (; 31 ਮਈ 1945&nbsp;– 10 ਜੂਨ 1982) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ ਨਵੀਨ ਜਰਮਨ ਸਿਨੇਮਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਨੇ 40 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਦੋ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ, ਤਿੰਨ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਚਾਰ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ, ਅਤੇ 24 ਨਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਇੱਕ ਕੰਪੋਜ਼ਰ, ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਐਡੀਟਰ ਵੀ ਸੀ। 

ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਜੂਨ 1982 ਨੂੰ 37 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੋਕੇਨ ਅਤੇ ਬਾਰਬਿਟੂਰੇਟ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਲੈਣਾ ਸੀ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬੈਡ ਵੋਰੀਸ਼ੋਫ਼ਨ, ਬਵਾਰੀਆ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ 31 ਮਈ, 1945 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਪਰ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਸੋਲੈਟ ਪੈਮਪੀਟ (1922–93) ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈਲਮੁਟ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸੀ।  ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ ਅਤੇ ਚਾਚੀ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਰਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕੱਟ ਸਕੇਗਾ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਮਿਊਨਿਖ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਕੋਲ ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਦੀ ਮਾਂ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਸੀ।

ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿੱਤਿਆਂ ਹੀ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਕੋਲੋਗਨ ਵਿਖੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਲਘੂ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਆਦਿ।  

## ਹਵਾਲੇ
### ਗ੍ਰੰਥਸੂਚੀ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Rufell, Joe (2002). *Rainer Werner Fassbinder*. Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
*
* 
* 
* 
* 
* 

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
*Various manuscript items are held at a number of repositories

## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
* Fassbinder Foundation 
* 
* Overview of Fassbinder's cinematic and theatre careers 
* Fassbinder Bibliography (via UC Berkeley) 
* Interview with Hanna Schygulla about Fassbinder 
* 
* Essay on Fassbinder's Films 
* "We still miss him", Goethe Institut article, May 2010
* *Garbage, the City, and Death*,  Copenhagen 1987, photostream by Peter Lind featuring photos of Fassbinder
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਔਲੀਵਰ ਕਰੌਮਵੈੱਲ

**ਔਲੀਵਰ ਕਰੌਮਵੈੱਲ** (25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1599 3 ਸਤੰਬਰ, 1658) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਸੀ।  ਉਹ 1653 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇ ਲਾਰਡ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ।  

ਕਰੌਮਵੈੱਲ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਗੀ ਭੱਦਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿੰਗ ਹੈਨਰੀ ਅੱਠਵਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਥਾਮਸ ਕ੍ਰੋਮਵੈਲ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਚਾਰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ 1628 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1630 ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਪਿਉਰਿਟਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਮ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।  ਉਹ ਇੱਕ ਅਤਿਅੰਤ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਿਉਰਿਟਨ ਮੂਸਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਸਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1628 ਵਿੱਚ ਹੰਟਿੰਗਡਨ ਤੋਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀ (1640) ਅਤੇ ਲੰਮੀ (1640-1649) ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਾਂ ਲਈ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਤੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ "ਗੋਲਸਿਰਿਆਂ" ਜਾਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। "ਓਲਡ ਆਇਰਨਸਾਈਡਜ਼" ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕਮਾਂਡਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਘੁੜ-ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਤੋਂ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਸਰ ਥਾਮਸ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਮਾਡਲ ਆਰਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।

1649 ਵਿੱਚ ਕਰੌਮਵੈਲ ਕਿੰਗ ਚਾਰਲਸ I ਦੇ ਡੈਥ ਵਾਰੰਟ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰੰਪ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (1649-1653) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1649-1650 ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਰੌਮਵੈਲ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕਨਫ਼ੈਡਰੇਟ ਅਤੇ ਰਾਇਲਿਸਟ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਇਰਿਸ਼ ਕਨਫ਼ੈਡਰੇਟ ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕਾਂ (ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪਰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਗਿਣਤੀ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਜ਼ਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਕਬਾ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਰੌਮਵੈਲ ਨੇ 1650 ਅਤੇ 1651 ਵਿਚਕਾਰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 

## ਫੁਟਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1599
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1658
ਬਿਲ ਟਿਲਡਨ

**ਵਿਲੀਅਮ ਟਾਟੇਮ ਟਿਲਡਨ II** (ਫਰਵਰੀ 10, 1893 - 5 ਜੂਨ, 1953), (ਉਪਨਾਮ "ਬਿੱਗ ਬਿੱਲ") ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਟੇਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਿਡਲਨ ਨੇ 1920 ਤੋਂ 1925 ਤੱਕ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 1 ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਰਡ ਕੋਰਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰੋ ਸਕਾਲਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸਮੇਤ 15 ਮੇਜਰ ਸਿੰਗਲ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ, ਉਹ 1920 ਵਿੱਚ ਵਿੰਬਲਡਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਯੂਐਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਟਾਈਟਲ (ਰਿਚਰਡ ਸੀਅਰਜ਼ ਅਤੇ ਬਿਲ ਲਾਰੈਨਡ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਤੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।

ਟਿਲਡਨ ਨੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 1912-29 ਦੇ ਆਪਣੇ 18-ਸਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 192 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 138 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ। 1929 ਦੇ ਯੂਐਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਟਿਲਡਨ ਸਿੰਗਲ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਫਾਈਨਲ 2017 ਤੱਕ ਰੋਜਰ ਫੈਡਰਰ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਣ ਤੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ 37 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿੰਬਲਡਨਨ ਵਿਖੇ 1930 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਮੇਜਰ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਿਲ ਟਿਲਡੇਨ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਫਰਵਰੀ 1893 ਨੂੰ ਗਰੈਮਟਾਊਨ, ਫਿਲਡੇਲਫਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿਲੀਅਮ ਟੈਟਮ ਟਿਲਡੇਨ ਸਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਉੱਨ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੇਲੀਨਾ ਇੱਕ ਪਿਆਨੋਵਾਦੀ ਸੀ। ਬਰਾਈਟ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਟਿਲਡਨ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਟਿਲਡਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਸੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਰਬਰਟ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਟਿਲਡੇਨ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ 1941 ਤੱਕ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ 48 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।

## ਅੰਕੜੇ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਤੁਰਕੀ ਕੌਫੀ

**ਤੁਰਕੀ ਕੌਫੀ** () ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਾਰੀਕ ਗੈਰ ਫਿਲਟਰ ਕਾਫੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼।

## ਤਿਆਰੀ 
ਤੁਰਕੀ ਕੌਫੀ, ਕਾਫੀ ਬਾਰੀਕ ਕੌਫੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਕੌਫੀ ਬੀਨ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਅਰੈਬਿਕਾ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੋਬਸਟਾ ਜਾਂ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਨਜ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਰੀਕ ਪਾਊਡਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪੀਸਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਫੀ ਵਰਤਾਉਣ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
thumb|ਓਟਮੈਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਕੌਫੀ ਪਿੜਾਈ
ਤੁਰਕੀ ਕੌਫੀ, ਬਰੀਕ ਪੀਸੀ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਟਕੀ, ਚਿਜ਼ਵੇ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਉਂ ਹੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਫਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਉਬਲੇ, ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਉਬਾਲਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੋਰਸਿਲੇਨ ਦੇ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਹਵੇ ਫਿੰਜਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 

ਖੰਡ ਤੁਰਕੀ ਕੌਫੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਨ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਾਫੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਖੰਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ (: ਸਾਦੇ ਕਾਹਵੇ), ਘੱਟ ਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼ੱਕਰ ਨਾਲ (ਓਰਤਾ ਸੇਕੇਰਲੀ) ਨਾਲ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਦੀ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਖਾਸੀਅਤ ਨਾਲ ਜਾਂ ਰੌਕ ਕੈੰਡੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਲਆਚੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿੱਠੀ ਇਲਾਆਚੀ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਾਲੀ ਤੁਰਕੀ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਸੇਲਟਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਠੰਡਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਭਰ ਕੇ ਸੋਡਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠੀ ਸੀ ਕਿ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਸਖਤ ਅਰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੜਕ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਸ਼ਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਖਪਤ ਮਨ੍ਹਾ ਸੀ। ਪੀਣ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

ਤੁਰਕ ਕਾਫੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਸ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਾਫੀ ਹਾਊਸ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਯਹੂਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।1680 ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਤੁਰਕੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਈ ਜਲਸਿਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਫੀ, ਪੋਰਸਿਲੇਨ ਦੇ ਫਿਨ੍ਜਾਂ ਵਿੱਚ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਾਲ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚਿਜ਼ਵੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਅਸਲੀ ਤੁਰਕੀ ਕੌਫੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਰਕੀ ਕੌਫੀ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਪਰ ਲਿਖੇ ਵਜੋਂ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text
ਬਾਰਬਰਾ ਵਾਲਟਰ

**ਬਾਰਬਰਾ ਜਿੱਲ ਵਾਲਟਰਜ਼** (ਜਨਮ 25 ਸਤੰਬਰ, 1929) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ। ਵਾਲਟਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੂ ਡੇਅ, ਦਿ ਵਿਊ, 20/20, ਅਤੇ ਏ ਬੀ ਸੀ ਈਵਨਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਏ ਬੀ ਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਵਾਲਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਨ ਬੀ ਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਦਿ ਟੂਡੇ ਸ਼ੋਅ' ਦੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਏਅਰਟਾਇਮ ਮਿਲਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਫਿਰ ਫਰੈਂਕ ਮੈਕਗਈ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1974 ਵਿੱਚ ਮੈਕਗਈ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਾਲਟਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲੀ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। 1976 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸਹਿ-ਐਂਕਰ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਏ ਬੀ ਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ‘’ਏ ਬੀ ਸੀ ਈਵਨਿੰਗ ਨਿਊਜ਼’’'ਤੇ ਹੈਰੀ ਰੀਜ਼ਰਨਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਕਮਾਈ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਸੀ।

1979 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਏ.ਬੀ.ਸੀ. ਨਿਊਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 20/20 ਲਈ ਸਹਿ-ਹੋਸਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

1997 ਵਿੱਚ, ਵਾਲਟਰਜ਼ ਨੇ 'ਦਿ ਵਿਊ' ਸ਼ੌਅ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਹੋਸਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ 16 ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2014 ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਹੋਸਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵਿਊ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 20/20 ਅਤੇ ਏ ਬੀ ਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਲਈ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਡਿਸਕਵਰੀ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਲਟਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ **10 ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਲੋਕਾਂ** ਦੀ ਏਬੀਸੀ 'ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੌਬੀ ਚਾਰਲਟਨ

**ਸਰ ਰਾਬਰਟ ਚਾਰਲਟਨ** ਸੀ.ਬੀ.ਈ. (ਜਨਮ 11 ਅਕਤੂਬਰ 1937) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਨ ਮਿਡਫੀਲਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਬੈਲਨ ਡੀ ਔਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਮਲਾਵਰ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਅਤੇ ਮਿਡ ਫੀਲਡ ਦੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਦੋ ਵਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਇੱਕ ਵਾਰ 1966 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚੈਲਸੀ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਲੀਗ ਮੈਚ ਵਿਚ। ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਜੈਕ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਲੀਡਸ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਲਈ ਡਿਫੈਂਡਰ ਸੀ।

ਐਸਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਨੋਰਥਮਬਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਚਾਰਲਟਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1956 ਵਿੱਚ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਸਥਾਨ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੀ 1965 ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। 1968 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੋਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਟੀਮ ਬਣ ਗਈ। ਚਾਰਲਟਨ ਨੇ ਮੈਨਚੇਸ੍ਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ (758) ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ 2008 ਦੇ ਯੂਈਐੱਫਏ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਰਿਆਨ ਗਿੱਗਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਸੀ।

## ਅਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ
ਚਾਰਲਟਨ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਕਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਮਾਮੇ ਮਿਲਬਰਨ (ਲੀਡਸ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਸਿਟੀ), ਜਾਰਜ ਮਿਲਬਰਨ (ਲੀਡਸ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਤੇ ਚੇਟਰਫੀਲਡ), ਜਿਮ ਮਿਲਬਰਨ (ਲੀਡਸ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਸਿਟੀ) ਅਤੇ ਸਟੈਨ ਮਿਲਬਰਨ (ਚੈਸਟਰਫੀਲਡ, ਲੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਰੋਚਡੇਲ), ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਊਕਾਸਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਜੈਕੀ ਮਿਲਬਰਨ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸਨ। ਸਿਰਫ ਲੀਡਸ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਫੁਟਬਾਲਰ ਬਣਨ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਜੈਕ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਨਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਰਾ, ਟੋਮੀ, ਰੋਥਰਹੈਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਪੱਕ ਮਿਲਰ ਕਲੱਬ ਦੇ ਲਈ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ ਅੰਕੜੇ
### ਕਲੱਬ
### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਕ
ਰੌਸ਼ਨਾਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ

‎

**ਰੌਸ਼ਨਾਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ**, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪੁਰਾਣੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਗ਼ਲ ਰਾਜ ਵੇਲੇ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਫੂਡ ਸਟ੍ਰੀਟ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਖੇਤਰ ਹੈ।

ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦੂਜੇ ਮੁਗ਼ਲ ਰਾਜ ਵੇਲੇ ਚ ਤਾਮੀਰ ਸ਼ੁਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਆਲਮਗੀਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਗ਼ਲੀਆ ਫ਼ੌਜ ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਦਸਤਾ ਇਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੇੜੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਬਾਗ਼ ਵੀ ਤਾਮੀਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨਾਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ। ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਅਗਵਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹਜ਼ੂਰੀ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਦੇ ਸਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Night_View_of_Roshnai_Gate.jpg
File:Roshnai Gate from the walkway in front of it.jpg
File:The Gate of Light.JPG
File:Roshnai Gate, Lahore Fort 3.jpg

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ 
* ਲਾਹੌਰ
* ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ
* ਅੰਦਰੂਨ ਸ਼ਹਿਰ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅੰਦਰੂਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 
* ਅੰਦਰੂਨ ਲਹੌਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ
ਜੌਹਨ ਕਰੁਇਫ

**ਹੈਡਰਿਕ ਜੋਹੇਨਜ਼ "ਜੌਹਨ" ਕਰਿਜਫ ਔਓਨ** (ਡਚ: [ਜੋ ਵੀਰਨ ਕ੍ਰਿਓਐਫ] (25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1947 - 24 ਮਾਰਚ 2016) ਇੱਕ ਡਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕੋਚ ਸੀ। ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 1971, 1973, ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਬੈਲਉਨ ਡੀ ਆਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਨਸ ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੁਲ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰੁਇਫ ਨੇ 1974 ਦੇ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਲੀਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਬਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।। 1974 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਫੀਂਟ ਚਲਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਕਰੁਇਫ ਟਰਨ"ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਲੱਬ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕਰੁਇਫ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਅਜ਼ੈਕਸ' ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਈਰਡੀਵਿਸੀ ਟਾਈਟਲ, ਤਿੰਨ ਯੂਰਪੀਨ ਕੱਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਕਨਿੰਕਟਲ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ। 1973 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਫੀਸ ਲਈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਾਂਗਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਆਫ ਦ ਯੀਅਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1984 ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਾਇਜਿਜ਼ ਅਜੈਕਸ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਲੱਬਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੋਰਡੀ ਨੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਿਆ।

1999 ਵਿੱਚ, ਕਰੁਇਫ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਫੁਟਬਾਲ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਇੱਕ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਸੈਂਚੁਰੀ ਪੋਲ ਵਿੱਚ ਪੇਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਰਾਂਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਸਾਬਕਾ ਬਾਲੋਨ ਡੀ ਔਰ ਵਿਜੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਕੇ ਵੋਟ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਸੈਂਚਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀਮ, 2002 ਵਿੱਚ ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਡ੍ਰੀਮ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਫੀਫਾ 100 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉੁਸਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ ਅੰਕੜੇ
#### ਕਲੱਬ
*1.ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈਕੇ ਐਨ ਵੀ ਬੀ ਕੱਪ ਅਤੇਕੋਪਾ ਡੈਲ ਰੇ.
*2.ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈਯੂਰਪੀਅਨ ਕੱਪ ਅਤੇਫੇਅਰਜ਼ ਕੱਪ.
*3.ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈਇੰਟਰਟੋਟੋ ਕੱਪ, ਯੂਈਐਫਏ ਸੁਪਰ ਕੱਪ, ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਕੱਪ ਅਤੇ NASL Play Offs.

#### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਜਿਮੀ ਹੈਂਡਰਿਕਸ

**ਜੇਮਜ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ** "**ਜਿਮੀ**" **ਹੈਂਡਰਿਕਸ** (ਜਨਮ **ਜੌਨੀ ਐਲਨ ਹੈਂਡਰਿਕਸ**; 27 ਨਵੰਬਰ 1942 – 18 ਸਤੰਬਰ 1970) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੌਕ ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਸਾਲ ਹੀ ਚੱਲਿਆ, ਇਸਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰਾਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫ਼ੇਮ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਨੂੰ "ਰੌਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸਾਜ਼ਵਾਦਕ" ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਬਚਪਨ 
alt=A black and white image (c.1912) of two well-dressed people in their early 20s to late 30s.|thumb|ਹੈਂਡਰਿਕਸ ਦਾ ਦਾਦਾ, ਰੌਸ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਨੌਰਾ ਹੈਂਡਰਿਕਸ, 1912 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ
ਜਿਮੀ ਹੈਂਡਰਿਕਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਦਾਦੀ ਜ਼ੇਨੋਰਾ "ਨੋਰਾ" ਰੋਜ਼ ਮੂਰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਚੌਥਾਈ ਚਿਰੋਕੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਦਾਦਾ, ਬਰਟ੍ਰੈਨ ਫਿਲੈਨਡਰ ਰੋਸ ਹੈਂਡਰਿਕਸ (ਜਨਮ 1866) ਦਾ ਜਨਮ ਅਰਬਾਨਾ, ਓਹਾਇਓ, ਜਾਂ ਇਲੀਨੋਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਵਪਾਰੀ, ਜੋ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਫੈਨੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਇਆ। ਹੈਂਡਰਿਕਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਦਾਦੀ ਵੈਨਕੂਵਰ, ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਾਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ 10 ਜੂਨ, 1919 ਨੂੰ ਜੇਮਜ਼ ਐਲਨ ਰੋਸ ਹੈਂਡਰਿਕਸ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਜਿਸਨੂੰ "ਐਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਜਿਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1942 ਨੂੰ ਸਿਆਟਲ, ਵਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਜੌਨੀ ਐਲਨ ਹੈਂਡਰਿਕਸ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਫ਼ੌਜ ਤੋਂ ਵਾਪਿਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਜੇਮਜ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਹੈਂਡਰਿਕਸ ਰੱਖਿਆ। ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ 16 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਇਹ 14 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦਾ ਪਿਹਲਾ ਗਿਟਾਰ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੁੰਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬੱਸ ਇੱਕ ਹੀ ਤਾਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਈ ਤਰਜਾਂ ਵਜਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ 5 ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਅਕੂਸਟਿਕ ਗਿਟਾਰ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਸਦਾ ਪਿਹਲਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗਿਟਾਰ ਇੱਕ ਸਫੇਦ ਸੁਪਰੋ ਓਜ਼ਾਰਕ ਸੀ ਜੋ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਲੈਕੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਸੰਗੀਤਕ ਸਫ਼ਰ 
1966 ਵਿੱਚ ਜਿਮੀ ਨੇ "ਜਿਮੀ ਜੇਮਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਬਲੂ ਫਲੇਮਜ਼" ਨਾਂ ਦਾ ਬੈਂਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਟ੍ਰੈਕਟ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੇ "ਦ ਜਿਮੀ ਹੈਂਡਰਿਕਸ ਐਕਸਪੀਰੀਐਂਸ" ਨਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬੈਂਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਬੈਂਡ ਵੱਲੋਂ 1967 ਵਿੱਚ "ਆਰ ਯੂ ਐਕਸਪੀਰੀਐਂਸਡ ਨਾਂ ਦੀ ਐਲਬਮ ਲੌਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਮੌਤ 
18 ਸਤੰਬਰ 1970 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਮਰਕੰਦ ਹੋਟਲ ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਮਿਲੀ। ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ।

## ਨੋਟਸ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

Official websiteOfficial website
* 
* 
* 
* Articles concerning disputes about rights to the Hendrix musical publishing estate. *Los Angeles Times*
* FBI Records: The Vault - James Marshall "Jimi" Hendrix at vault.fbi.gov

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ
ਟੁਪਾਕ ਸ਼ਾਕੁਰ

**ਟੁਪਾਕ ਅਮਰੂ ਸ਼ਾਕੁਰ** ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ **ਲੇਸੇਨ ਪਾਰਿਸ਼ ਕਰੁੱਕ** (16 ਜੂਨ, 1971 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 13, 1996) ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ **2ਪਾਕ, ਪਾਕ, ਮਾਕਵੇਲੀ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲਗਭਗ 75 ਮਿਲੀਅਨ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਡਬਲ-ਡਿਸਕ ਐਲਬਮ *ਆਲ ਆਈਜ਼ ਆਨ ਮੀ* (1996) ਅਤੇ *ਗ੍ਰੇਟਿਸਟਹਿੱਟ* (1998) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਸ਼ਾਕੁਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰੈਪਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 86 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 7, 2017 ਨੂੰ, ਸ਼ਾਕੁਰ ਨੂੰ ਰੌਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ਾਕੁਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸੜਕਛਾਪ, ਬੈਕਪੈਕ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਹਿੱਪ-ਹਾਪ ਗਰੁੱਪ *ਡਿਜੀਟਲ ਅੰਡਰਗ੍ਰਾਉਂਡ* ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਕੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਾਣਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਨਸਲਵਾਦ, ਹਿੰਸਾ, ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ *ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰ ਪਾਰਟੀ* ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦੇ ਗਾਣੇ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ੁਾਕਰ *ਈਸਟ ਕੋਸਟ-ਵੈਸਟ ਕੋਸਟ ਹਿਟਹੋਪ ਰਾਈਵਲਰੀ*' ਦਾ ਇੱਕ ਵੋਕਲ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੈਪਰਾਂ, ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਵਾਲੇ ਸਟਾਫ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਾਕੁਰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ।

7 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ, ਸ਼ੁਾਕਰ ਨੂੰ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ, ਨੇਵਾਡਾ ਵਿੱਚ ਫਲੇਮਿੰਗੋ ਰੋਡ ਦੇ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਨੇਵਡਾ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਛੇ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜੂਨ, 1971 ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਅਮਰੀਕਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਹਾਰਲੇਮ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਲੇਸੇਨ ਪਾਰਿਸ਼ ਕਰੁੱਕ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ *ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰ ਪਾਰਟੀ* ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੈਂਥਰ ਦੇ 21 ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ "ਅਮਰੀਕਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਮਾਰਗ" ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ 150 ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੈਪਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996
ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦ

thumb|Antonio Canova's ''Psyche Revived by Love's Kiss*
thumb|Henry Fuseli, *The artist moved to despair at the grandeur of antique fragments*, 1778–79
**ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦ** (ਯੂਨਾਨੀ νέος *nèos*, "ਨਿਊ" ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ *ਕਲਾਸੀਕਸ'', "ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ") ਸਜਾਵਟੀ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੁਅਲ ਆਰਟਸ, ਸਾਹਿਤ, ਥਿਏਟਰ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਦੇ "ਕਲਾਸੀਕਲ" ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪੌਂਪੇ ਅਤੇ ਹਰਕੁਲੈਨੀਅਮ ਦੀ ਪੁਨਰ ਖੋਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ  ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਦੋਂ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਯੂਰਪੀਨ ਕਲਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਟੂਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਖੋਜੇ ਗ੍ਰੀਕੋ ਰੋਮਨ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ। ਮੁੱਖ ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦ ਅੰਦੋਲਨ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨਖ਼ਿਆਲੀ ਦੇ ਜੁੱਗ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ। ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਟਾਈਲ 19 ਵੀਂ, 20 ਵੀਂ ਅਤੇ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। 

ਜਰਮਨ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜੋਹਾਨ ਜੋਚਿਮ ਵਿੰਕਲਮੈਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਕਲਾ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਕਲਾ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ:"ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਬਣਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਅਨਮੋਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਕੇ।"

ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1760 ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਾਰੋਕ ਅਤੇ ਰੋਕੋਕੋ ਸਟਾਈਲ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਰਕੋਕੋ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਟੌਅਰ, ਸਿੰਗਾਰ-ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸਮਮਿਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੀਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਜਾਗਰਣ ਕਲਾਕਸੀਵਾਦ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਰੇਕ "ਨੀਓ" -ਕਲਾਸਿਜ਼ਮ ਸੰਭਵ ਕਲਾਸਕੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।,1765-1830 ਦੇ ਨੀਓਕਲਾਸੀਕਲ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਅਤੇ ਕਲੈਕਟਰਾਂ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਫਿਡੀਆਸ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੋਮਨ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਕਾਪੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਗਰਲੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਾਲਮੀਰਾ ਦੀ "ਰੋਕੋਕੋ" ਕਲਾ ਇੱਕ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਵੁੱਡ ਦੀ ਪਾਲਮੀਰਾ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਲਹਾਮ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਸ ਵੀ ਓਸਮਾਨੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਮਗਰਲੇ ਖਰੂਦੀ ਪਾਣੀਆਂ ਕੋਲ ਗ੍ਰੀਸ ਵੀ ਅਣਗੌਲਿਆ ਪਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਆਰਚੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਉਹਨਾਂ ਡਰਾਇੰਗਾਂ ਅਤੇ ਨੱਕਾਸੀਆਂ ਦੀ ਮਧਿਅਸਤਾ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਯੂਨਾਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸੰਵਾਰਿਆ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, "ਦਰੁਸਤ ਕੀਤਾ" ਅਤੇ "ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ"। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦ ਕਲਾਸਿਕ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨਖ਼ਿਆਲੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕੋਕੋ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਅਕਸਰ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਲੀਕਰਨ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਠਹਿਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਮਗਰਲੇ ਦੌਰ ਦੇ ਨਵਕਲਾਸਕੀਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਇੰਗਰਸ ਦਾ ਕੇਸ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।  ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੱਕ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਸੂਚਨਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਨਿਕਾਰਾਗੂਆ ਝੀਲ

**ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ** ਜਾਂ **ਕੋਕੀਬੋਲਕਾ** ਜਾਂ **ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ** **ਝੀਲ **(, *Lago Cocibolca, Mar Dulce, Gran Lago, Gran Lago Dulce,* ਜਾਂ*go de Granada*) ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਟੇਕਟੋਨਿਕ ਮੂਲ ਦੀ ਅਤੇ 8,264 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3,191 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ,  ਦੁਨੀਆ ਦੀ 19 ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ (ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ) ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅਮਰੀਕਾ (ਦੋਨੋਂ ਮਹਾਦੀਪ) ਵਿੱਚ 9 ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ,  ਟੀਟੀਕਾਕਾ ਝੀਲ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 32.7 ਮੀਟਰ (107 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਦੇ ਨਾਲ, ਝੀਲ 26 ਮੀਟਰ (85 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਟਿਪੀਟਪਾ ਦਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਗੁਆ ਝੀਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। 

ਇਹ ਝੀਲ ਸਾਨ ਜੁਆਨ ਦਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਗਿਰਦੀ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੇਕਸੀਡ ਸ਼ਹਿਰ ਗਰੇਨਾਡਾ, ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ, ਇੱਕ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ (ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੁੱਚੀ ਝੀਲ) ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਬੜਾ ਨੇੜੇ ਹੈ ਔਮੇਤੇਪੇ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ (ਝੀਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਪੂ) ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ' ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕੁਰਨੇਲੀਅਸ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਦੀ ਐਕਸੈਸਰੀ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਟੇਜਕੋਚ ਲਾਈਨ ਰਿਵਾਸ ਦੇ ਤੰਗ ਇਸਥਮਸ ਦੀਆਂ ਨੀਵੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਝੀਲ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਰੂਟ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਸਾਗਰ ਨਹਿਰ, ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਨਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 1916 ਦੀ ਬਰਾਂਇਨ-ਚਾਮੋਰੋ ਸੰਧੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰੂਟ ਤੇ ਨਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ ਲਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸੰਧੀ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਹਿਰ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਜਿਵੇਂ ਈਕੋਕਨਾਲ ਪ੍ਰਸਤਾਵ। 2014 ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੀ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਕੈਨਾਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਕੰ. (HKND) ਨੂੰ 40 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਨਿਕਾਰਗੁਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਰਿਆਇਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਸੰਬਰ 2014 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ 2019 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਨਹਿਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਝੀਲ ਵਾਤਾਵਰਣ 
## ਗੈਲਰੀ 

File:LagoCocibolca.jpg|
File:Volcanic_Island.jpg|ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦੀ ਝੀਲ ਕੋਕੀਬੋਲਕਾ (ਜਾਂ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਝੀਲ) ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ, ਤਪਤਖੰਡੀ ਟਾਪੂ। 
File:Lake Nicaragua.JPG|ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਝੀਲ ਤੋਂ ਔਮੇਤੇਪੇ
File:Lake Nicaragua Isla de Ometepe.jpg|ਪਲਾਇਆ ਸਾਂਤੋ ਡੋਮਿੰਗੋ, ਆਇਲਾ ਡੀ ਔਮੇਤੇਪੇ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਆਇਆ ਬੀਚ 
File:1870 Nicaragua Canal Map Restoration.png|1870 ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਕਾਰਗੁਆ ਨਹਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਰੂਟਿੰਗ 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਨਹਿਰ
* ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਝੀਲ ਤੇ ਪਾਇਰੇਸੀ 
* ਜ਼ਾਪਾਤੇਰਾ ਦੀਪਸਮੂਹ  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝੀਲਾਂ
ਰਾਬਰਟ ਫਿਸਕ

**ਰਾਬਰਟ ਫਿਸਕ** (ਜਨਮ 12 ਜੁਲਾਈ 1946) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ 1976 ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; 1989 ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ, ਲਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੈਰੂਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਸਕ ਕੋਲ ਕਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਾਰ ਪ੍ਰੈਸ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟਕਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ,  ਉਹ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1993 ਅਤੇ 1997 ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਤਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤਾ। 

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੇਡਸਟੋਨ, ਕੈਂਟ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਫਿਸਕ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਇਕਲੌਤੀ ਔਲਾਦ ਸੀ। ਉਸ  ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੇਡਸਟੋਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖਜਾਨਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਲੜ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।  

ਉਸ ਦੀ ਅਰੰਭਕ  ਸਿੱਖਿਆ ਯਾਰਡਲੇ ਕੋਰਟ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਪਰੇਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਸੱਟਨ ਵੇਲੈਂਸ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਲੈਂਕੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਜੌਨ ਓ`ਗੌਂਟਲਟ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ 1983 ਵਿਚ ਟ੍ਰਿੰਟੀ ਕਾਲਜ, ਡਬਲਿਨ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਪੀ ਐੱਚ ਡੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।  ਉਸ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ "ਸੀਮਤ ਯੁੱਧ ਦੀ ਅਵਸਥਾ: ਏਅਰੇ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਡਬਲਿਨ, ਬੇਲਫਾਸਟ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ, 1939-1945 "।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ 
ਫਿਸਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਡੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਡਾਇਰੀ ਕਾਲਮ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਜੌਨ ਜੂਨੋਰ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। 1972 - 75 ਦੇ ਦੌਰਾਨ *ਦ ਟ੍ਰਬਲਜ਼* ਦੀ ਸਿਖਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਫਿਸਕ ਨੇ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਦ ਟਾਈਮਸ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ  1974 ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੇਸਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ  ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਭੇਜੇ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧ  ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਮਿਲੀ (1976–1988)। 1989 ਵਿੱਚ ਅਖਬਾਰ ਰੂਪੇਰਟ ਮੁਰਡੋਖ਼ ਦੇ ਹਥ ਲੈ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ (ਇਰਾਨ ਹਵਾਈ ਉਡਾਣ 655) ਨੂੰ ਛਪਾਈ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 1989 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। *ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼*  ਇਕ ਵਾਰ ਰਾਬਰਟ ਫਿਸਕ ਨੂੰ "ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੱਤਰਕਾਰ" ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਦ ਟ੍ਰਬਲਜ਼ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ 1979 ਵਿਚ ਈਰਾਨੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ।

### ਜੰਗ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ 
[thumb|ਰਾਬਰਟ ਫਿਸਕ  [ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ,  2010]]
ਫਿਸਕ 1976 ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਲੇਬਨਾਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬੈਰੂਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਬਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਤੀਲਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੀਰਿਆ ਵਿੱਚ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪੁੱਜਣ  ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।  ਲੇਬਨਾਨ  ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ  (ਪਿਟੀ ਦ ਨੇਸ਼ਨ)  1990 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਂ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ