open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਖੋਪੜੀ

ਦੀ ਖੋਪੜੀ]]
thumb|ਖੋਪੜੀ 3D
**ਖੋਪੜੀ** ਜਾਂ **ਖੱਪਰ** ਕੰਗਰੋੜਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ (ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਖੋਪੜਧਾਰੀ ਜੀਵ) ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਰੱਖਿਅਕ ਖੋੜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: **ਖੱਪਰ** (ਕਰੇਨੀਅਮ ਜਾਂ ਕਪਾਲ) ਅਤੇ **ਜਬਾੜਾ** (ਮੈਂਡੀਬਲ)। ਖੋਪੜੀ ਕਰੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਪੜੀ
ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ

**ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ** (ਵਿਸ਼ਾਲ ਵੀਰੂ ਦੇਵਗਨ, ਜਨਮ 2 ਅਪਰੈਲ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਓਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫੂਲ ਔਰ ਕਾਂਟੇ ਫਿਲਮ ਤੋਂ 1991 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਲਈ ਓਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵਾਂ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। 1998 ਵਿੱਚ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਦੀ ਫਿਲਮ ਜ਼ਖਮ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦ ਲੀਜੰਡ ਆਫ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਓਹ ਹੁਣ ਤਕ ਲਗਭਗ 80 ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹਨ'।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸਿਰ

ਵੱਲੋਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਘੋਖ]]

**ਸਿਰ** ਕਿਸੇ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਉਤਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੇਖਣਾ, ਸੁਣਨਾ, ਸੁੰਘਣਾ ਅਤੇ ਚਖਣਾ। ਕਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਧਾਰਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਦੂਹਰੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ੂ ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ
ਖੁਰਮਪੁਰ

**ਖੁਰਮਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਗਵਾੜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਪਲਾਹੀ, ਭੁਲਾਰਾਈ ਅਤੇ ਖਾਟੀ ਇਸਦੇ ਗੁਆਢੀ ਪਿੰਡ ਹਨ।
ਲਾ ਮਾਰਸੇਯੈਜ਼

"**ਲਾ ਮਾਰਸੇਯੈਜ਼**" () ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਹੈ।

ਇਹ ਗੀਤ 1792 ਵਿੱਚ ਕਲੋਡ ਜੋਜ਼ਫ਼ ਰੂਜੇ ਡ ਲਿਜ਼ਲਅ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਬੋਲ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮੀ ਗੀਤ
ਸੰਗਤਪੁਰ

**ਸੰਗਤਪੁਰ** ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਗਵਾੜਾ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਬੇਗਮਪੁਰ ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਗਤਪੁਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਨਵੀਂ ਬਸਤੀ ਹੈ। ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਪੁਰ, ਮਾਹਲੀਆਣਾ, ਮਲਿਕਪੁਰ, ਚੱਕ ਪ੍ਰੇਮਾ, ਘੁੰਮਣਾ, ਪੰਡੋਰੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੰਨ

**ਕੰਨ** ਉਹ ਅੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਸੂਹ ਕੱਢੇ ਭਾਵ ਜੋ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਫੜੇ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਵਾਜ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਫੜਦਾ ਸਗੋਂ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਦਸ਼ਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕੰਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰੀ, ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਤੇ ਅੰਦਰਲਾ। ਬਾਹਰ ਦਿਸਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਕੰਨ ਦੇ ਪਰਦੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਕ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਤਿੰਨ ਨਿੱਕੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਵਧਾ ਕੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤਕ ਪੰਹੁਚਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰੰਗਾਂ ਕੌਕਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪਏ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੌਕਲੀਆ ਵਿਚਲੇ ਨਰਵ ਸੈੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਵਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਿਗਨਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਕੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਤਕ ਸੁਣੇਹਾ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 
## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ 

ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਂ,
ਮੁਦਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਦਿਸਦਾ,
ਵੇ ਮੈ ਜੇਹੜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖਾ,
ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਦਿਸਦਾ,
ਵੇ ਮੈ ਜੇਹੜੇ ਪਾਸੇ ........

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ
ਨੱਕ

ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, **ਨੱਕ** ਕੰਗਰੋੜਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧਾਅ ਜਾਂ ਉਭਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਸਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੂੰਹ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਹਵਾ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੱਕ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਚਿਪਚਿਪਾ ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਨਾਸੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਕ ਚਿਹਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਥੁਥਨੀ ਦੇ ਉਤਲੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਗੰਧ
ਨੱਕ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅੰਗ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਗੰਧ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਨੱਕ ਲਗਭਗ 10,000 ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਧ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨੱਕ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਧੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਸਾਂ ਤੋਂ 7 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਇੰਚ ਖੇਤਰਫਲ ਦਾ ਧੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਲਫੈਕਟਰੀ ਮੋਟਰ ਸੈੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੋਟਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 5 ਤੋਂ 7 ਮਿਲੀਅਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਹ ਲੈਣ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਲ਼ੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਧ ਦੇ ਅਣੂ ਆਲਫੈਕਟਰੀ ਮੋਟਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਗੰਧ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਆਲਫੈਕਟਰੀ ਬਲਬ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਬ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਗੰਧ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਬ ਗੰਧ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਬ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ 43 ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲਫੈਕਟਰੀ ਬਲਬ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਔਰਤ ਦੀ ਸੁੰਘਣ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ ਕਿਰਿਆ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ

**ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਚੈਸਟਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਟੀ ਓਫ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਦੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦੇ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 
* ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਬੀਬੀਸੀ ਉੱਤੇ
* ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਫੇਸਬੁੱਕ 
* ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਟਵਿੱਟਰ 
* ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ScoreShelf.com ਉੱਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਸਟੇਡੀਅਮ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਸ਼ਹਿਰ

**ਸਿਟੀ ਓਫ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਟੇਡੀਅਮ**, ਇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰੇਟਰ ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 47,805 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਸਿਟੀ ਓਫ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
*ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
*ਸਿਟੀ ਓਫ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਫਲੀਕਰ ਤੇ ਫੋਟੋ
*ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 
*ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 
*ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਸ਼ੇਖੇਵਾਲ

**ਸ਼ੇਖੇਵਾਲ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਕੜਾ ਕਲਾਂ

**ਕਾਕੜਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੱਗਾ (ਪਿੰਡ)

**ਪੂਨੀਆਂ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
2009 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ

**ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 2009** ਵਿੱਚ **ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ** ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। ਡਾ. **ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ** ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ
ਲੁਆਰ ਦਰਿਆ

**ਲੁਆਰ** ਜਾਂ **ਲੋਆਰ** (; ; ) ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। 1012 ਕਿ.ਮੀ. (629 ਮੀਲ) ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲ਼ਾ ਇਹ ਦਰਿਆ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਿੰਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ 170ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸੈਨ ਦਰਿਆ

**ਸੈਨ** (, ) ਇੱਕ ੭੭੬ ਕਿ.ਮੀ. ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਚਲੀ ਪੈਰਿਸ ਹੌਜ਼ੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਵਪਾਰਕ ਦਰਿਆ ਹੈ।

File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|Georges Seurat's *Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte* (1884–1886) is set on an island in the Seine.
File:Carl Fredrik Hill 002.jpg|Carl Fredrik Hill, *Seine-Landschaft bei Bois-Le-Roi (Seine Landscape in Bois-Le-Roi)* (1877).
File:Alfred Sisley - The Terrace at Saint-Germain, Spring - Google Art Project.jpg|Alfred Sisley, *The Terrace at Saint-Germain, Spring* (1875) in the Walters Art Museum gives a panoramic view of the Seine river valley.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਅਗੇਤਾ

**ਅਗੇਤਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
2004 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ

**ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ** ਜੋ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਜਿਤ ਲੈ ਕਿ ਆਈਆਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।

### ਨਤੀਜ਼ੇ
## ਹਵਾਲੇ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਏ. ਟੀ. ਐੱਮ.

**ਏ. ਟੀ. ਐਮ.** ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਟੈਲਰ ਮਸ਼ੀਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਚਾਰ ਅੰਕਾ ਵਾਲੇ ਪਿੰਨ ਜਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਗਾਹਕ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਢ ਕੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ 24×7 ਸਮੇਂ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਨ ਲਾਈਨ ਖਾਤਾ ਧਰਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਏ. ਟੀ. ਐਮ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਢਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
* Britain celebrates 40 years of the ATM 
* *The Money Machines*: An account of U.S. ATM history; By Ellen Florian, Fortune.com
* 
* World Map and Chart of Automated Teller Machines per 100,000 Adults by Lebanese-economy-forum, World Bank data

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਮਿਓਜ਼ ਦਰਿਆ

**ਮਜ਼** ਜਾਂ **ਮਅਜ਼** ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੈਲਜੀਅਮ ਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ 'ਚੋਂ ਵਗਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਟ੍ਰੀਪੈਨੋਸੋਮਾਇਆਸਿਸ

**ਅਫ੍ਰੀਕੀ ਟ੍ਰਾਈਪੈਨੋਸੋਮਾਇਆਸਿਸ** ਜਾਂ **ਸੌਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ** ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗਗ੍ਰਸਤ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, *ਟ੍ਰਾਈਪੈਨਸੋਮਾ ਬਰੂਸੇਈ ਗੈਂਬੀਏਂਸ* (T.b.g) ਅਤੇ *ਟ੍ਰਾਈਪੈਨਸੋਮਾ ਬਰੂਸੇਈ ਰੋਡੇਸਿਏਂਸ* (T.b.r.). ਦੋਵੇਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਸੇਟਸੇ ਮੱਖੀ ਦੇ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਫੈਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਿ ਮੇਲਾਰਸੋਪਰੋਲ (melarsoprol) ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਗੰਭੀਰ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ T.b.r. ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰੀਬਨ 9,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ 1990 ਵਿੱਚ 34,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ 30,000 ਲੋਕ ਇਸ ਲਾਗ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 7000 ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਲਾਗ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਾਲੀਆ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਇੱਕ 1896 ਤੋਂ 1906 ਤਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੋ 1920 ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਫ੍ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ। ਦੂਜੇ ਜਾਨਵਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਾਂਵਾਂ, ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਗਗ੍ਰਸਤ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ

thumb|ਜਸਬੀਰ ਭੁੱਲਰ 2024 ਵਿੱਚ।
**ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ** (ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1941) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਨਾਮਵਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲੇਖਕ ਹੈ। 

ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1941 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਭੁੱਲਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਹੁਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ), ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰਨੀ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਰਵਿਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰਨਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਲਈ। ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ **ਇੱਕ ਰਾਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ** ਨੂੰ ਸਾਲ 2014 ਦਾ ਢਾਹਾਂ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹੀ। 

## ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਬਾਬੇ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ*
**ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ*
**ਜੰਗਲ ਟਾਪੂ - 1*
**ਜੰਗਲ ਟਾਪੂ - 99* (ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) 
* *ਚਿੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ* 
**ਸੋਮਾ ਦਾ ਜਾਦੂ*
**ਜੰਗਲ ਦਾ ਰੱਬੂ*
**ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦਾ ਬਸੇਰਾ*
**ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਛੂਕੁੰਮਾ*
**ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਵੇ ਸੁਪਨੇ* (ਬਾਬਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ)
**ਪੰਦਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ* (ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ)
**ਚਾਬੀ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਉਣੇ* (ਨਾਵਲ)
**ਪਤਾਲ ਦੇ ਗਿਠਮੁਠੀਏ* (ਬਾਲ ਨਾਵਲ)
**ਚਿੱਟੀ ਗੁਫ਼ਾ ਤੇ ਮੌਲਸਰੀ* (ਨਾਵਲ)
**ਨੰਗੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮੌਤ* (ਨਾਵਲ)
**ਜ਼ਰੀਨਾ* (ਨਾਵਲ)
**ਮਹੂਰਤ* (ਨਾਵਲ)
**ਖਜੂਰ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਗਿਟਕ*
**ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉਤੇ ਲਿਖੀ ਮੁਹੱਬਤ* 
**ਇਕ ਰਾਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ*
**ਖਿੱਦੋ* (ਨਾਵਲ)
**ਰਵੇਲੀ ਦਾ ਭੂਤ*
**ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੰਮ*
**ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲਾ ਘਰ*
**ਉੱਬਲੀ ਹੋਈ ਛੱਲੀ*
**ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦਾ ਸਿੱਕਾ*
**ਪਹਿਲਾ ਸਬਕ*
**ਵੱਡੇ ਕੱਮ ਦੀ ਭਾਲ*
**ਖੂਹੀ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ*
**ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਰਾਰਤ*
**ਲਖਨ ਵੇਲਾ*
**ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਹਰਪਾਲ ਨੇ ਬੂਟੇ ਲਾਏ*
**ਹਰਪਾਲ ਸਕੂਲ ਗਿਆ*
**ਕੋਮਲ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ*
**ਨਵੇਂ ਗੁਆਂਢੀ*
**ਬਿੰਦੀ ਪਿਨਾਂਗ ਗਈ*
**ਕੋਮਲ, ਹਰਪਾਲ ਅਤੇ ਡੈਡਿ ਪਾਰਕ ਵਿਚ ਗਏ*
**ਕਠਪੁਤਲੀ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ*
**ਗੁੱਡੇ ਗੁੱਡੀ ਦਾ ਵਿਆਹ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਨਸੀਰਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ)

**ਨਸੀਰਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਟੁੱਟਗਾਟ

**ਸ਼ਟੁੱਟਗਾਟ** ਜਾਂ **ਸ਼ਟੁਟਗਾਰਟ** (; , ਆਲੇਮਾਨੀ: *Schduagert*) ਦੱਖਣੀ ਜਰਮਨੀ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਬਾਡਨ-ਵਿਊਟਮਬੁਰਕ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੀਹਦੀ ਅਬਾਦੀ ੫੮੭,੬੫੫ (ਜੂਨ ੨੦੧੪) ਹੈ ਜਦਕਿ ਵਡੇਰੇ ਸ਼ਟੁੱਟਗਾਟ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ੫੩ ਲੱਖ (੨੦੦੮) ਹੈ ਜੋ ਰਾਈਨ-ਰੂਅਰ ਇਲਾਕਾ, ਬਰਲਿਨ/ਬਰਾਂਡਨਬੁਰਕ ਅਤੇ ਰਾਈਨ-ਮਾਈਨ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਡਨ-ਵਿਊਟਮਬਰਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਟੁੱਟਗਾਟ
ਗੜ੍ਹਸੰਕਰ

## ਗੜ੍ਹਸੰਕਰ 
ਗੜਸੰਕਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਕੋਈ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਸੱਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੜਕਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।

# ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ -40 ਕਿ.ਮੀ.
# ਨੰਗਲ-40 ਕਿ.ਮੀ.
# ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ-40 ਕਿ.ਮੀ.
# ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-100 ਕਿ.ਮੀ.
# ਨਵਾਂਸ਼ਿਹਰ-10 ਕਿ.ਮੀ.
# ਬੰਗਾ-16 ਕਿ.ਮੀ.
# ਅਦਮਪੁਰ -ਤਕਰੀਬਨ 40 ਕਿ.ਮੀ.
 
#### ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ 
ਮਹੇਸ਼ਆਣਾ,
ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਭਾਈ ਤਿਲਕੂ ਜੀ,
ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਰਾਧਾ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਨੀ ਮੰਦਰ, ਮਾਂ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਰਾਮਾ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ.....

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਬਾਡਨ-ਵਰਟਮਬਰਕ

**ਬਾਡਨ-ਵਰਟਮਬਰਕ** (; ) ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਤਲੇ ਰਾਈਨ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਕਬੇ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਦੋਹੇਂ ਪੱਖੋਂ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜੀਹਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 35,742 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 1 ਕਰੋੜ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਟੁੱਟਗਾਟ ਹੈ ਜੋ ਇਹਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਰਾਜ
ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ

**ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ** ( ਜਾਂ *la Métropole*) ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਯੂਰਪ 'ਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ-ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਕਾਰਸਿਕਾ ਸਮੇਤ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਖਾੜੀ () ਅਤੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਲੇ ਟਾਪੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਸਮੁੰਦਰੋਂ-ਪਾਰ ਫ਼ਰਾਂਸ (''la France d'outre-mer*, ਜਾਂ *l'Outre-mer*, ਜਾਂ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ *les DOM-TOM*) ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੋਂ-ਪਾਰ ਵਿਭਾਗਾਂ (*départements d'outre-mer* ਜਾਂ *DOM*), ਇਲਾਕਿਆਂ (*territoires d'outre-mer* ਜਾਂ *TOM*), ਇਕੱਠਾਂ (*collectivités d'outre-mer* ਜਾਂ *COM'') ਅਤੇ ਨਿਊ ਕੈਲੇਡੋਨੀਆ ਨਾਮਕ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇਸਤਲਾਹ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ
ਹੈੱਸਨ

**ਹੈੱਸਨ** ਜਾਂ **ਹੈੱਸਅ** (ਜਾਂ **ਹੈੱਸੀਆ** ( , ਹੈੱਸੀ ਉੱਪਬੋਲੀ: *Hesse* ) ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਲਾਕਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ।

* **ਹੈੱਸਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਲਾਕੇ** ਵਿੱਚ ਹੈੱਸਨ ਦਾ ਰਾਜ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਰਾਈਨਲਾਂਡ-ਫ਼ਾਲਟਸ ਰਾਜ ਵਿਚਲਾ ਇਲਾਕਾ ਰਾਈਨੀ ਹੈੱਸਨ (Rheinhessen) ਦੋਹੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਇੰਟਸ ਰਾਈਨਲਾਂਡ-ਫ਼ਾਲਟਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।
* **ਹੈੱਸਨ ਦਾ ਰਾਜ** () ਇੱਕ ਵਡੇਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ ੨੧,੧੧੦ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. (੮,੧੫੦ ਵਰਗ ਮੀਲ) ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਸੱਠ ਲੱਖ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀਜ਼ਬਾਡਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਫ਼ਰਾਂਕਫ਼ੁਰਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਰਾਜ
ਫਤਿਹਪੁਰ ਭਗਵਾਨ

**ਕੁਤਬੀਵਾਲ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਜ਼ਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

**ਹਜਰਤ ਨਿਜਾਮੁੱਦੀਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ** (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ: **NZM**) ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਭੀੜ ਭੜੱਕਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ

**ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ** (, ), ਜਾਂ *ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ*, ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਨਾਚ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵਦਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕਲਾ *ਸਾਦਿਰ* ਦੀ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ
ਦੇਵਦਾਸੀ

ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ **ਦੇਵਦਾਸੀ** () ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨਾਂ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਇਹ ਕਾਰਜ ਪੋਟੂਕੱਟੂ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਨਾਲ਼ ਰਲਦਾ-ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਾਦਿਰ (ਭਾਰਤਨਾਟ), ਉੜੀਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਚ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਸਿੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। 

ਦੇਵਦਾਸੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਔਰਤਾਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤਾਂ, ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਣ ਵਿਚ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ. ਦੇਵਦਾਸੀਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿ toਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. [ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ]

ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਗੁਆ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਦੇਵਦਾਸੀ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ supportੰਗਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿ ਗਏ. ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਦੇਵਦਾਸੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਨ ਵੱਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਦੇਵਦਾਸੀ ਬਾਰੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਅਕਾਦਮਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੜੇ ਤਿੱਖੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇਵਦਾਸੀ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਟ੍ਰੀਟ ਡਾਂਸਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ. ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਕ-ਆਰਥਿਕ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ. [2] []] []] []]

ਦੇਵਦਾਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਅਤੇ 1988 ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। []]

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ
* ਬਾਲ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ
* ਨਗਰਵਧੂ
* ਦੇਉਕੀ
* ਸ਼ਾਮਖੀ ਨ੍ਰਿਤਕੀ
* ਤਵਾਇਫ਼

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤਨਾਟਿਅਮ
ਜਲਾਲਪੁਰ ਕਲਾਂ

**ਜਲਾਲਪੁਰ ਕਲਾਂ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਘੂਮਰ

**ਘੂਮਰ** ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੈ। ਘੂਮਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਭੀਲ ਕਬੀਲੇ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਕੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਹਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਘੱਗਰੇ ਪਾ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਮਰਦ ਅਤੇ ਤੀਵੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਗੀਤ
*ਘੂਮਰ - ਪਦਮਾਵਤੀ (ਫਿਲਮ) ਤੋਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ-ਨਾਚ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

ਇਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਮੇਟਰੋ ਰੇਲ ਦੀ ਯੇਲੋ ਲਕੀਰ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਮੇਰੀ ਗੇਟ ਦੀ ਤਰਫ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵੀ ਹਾਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਨਿਊ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ NDLS), ਅਜਮੇਰੀ ਗੇਟ ਅਤੇ ਪਹਾੜਗੰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ. ਨਿਊ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ' ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋ ਵੱਧ ਵਿਅਸਤ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ. ਇਹ 16 ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ 350 ਰੇਲਾ ਅਤੇ 500,000 ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਪਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਨਿਊ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਾਨਪੁਰ ਸੇਂਟ੍ਰਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡੇ ਇੰਟਰ ਲਾਕਿੰਗ ਰੂਟ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ. ਨਿਊ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ, ਮੱਧ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ.

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰੇਲਾ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ. ਪਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੇਲ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਦੀਆ ਹਨ. ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੋੜੇ ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ. ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹੱਬ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਵਿਅਸਤ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਦੀਆ ਹਨ.

## ਇਤਿਹਾਸ
1911 ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆ ਰੇਲਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਗਰਾ - ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਨਾਲ ਕੀ ਅੱਜ ਦੇ ਲੁਟੀਅਨਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸਾਈਟ ' ਹੇਕ੍ਸੋਗਲ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਜੰਗ ਮੈਮੋਰੀਅਲ (ਹੁਣ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ) ਅਤੇ ਕਿੰਗਜ਼ਵੇਅ (ਹੁਣ ਰਾਜਪਥ) ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਟਦੀ ਸੀ. ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਤੇ 1924 ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਾਇਨ ਖੋਲੀ ਗਈ. ਮਿੰਟੋ (ਹੁਣ ਸ਼ਿਵਾਜੀ) ਅਤੇ ਹਾਰਡਿੰਗ (ਹੁਣ ਤਿਲਕ) ਰੇਲ ਪੁਲ ਇਸ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਲਾਈਨ ਲਈ ਆਏ. ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਰੇਲਵੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਪਰਬੰਧਨ ਦਾ ਕੰਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੀਤਾ. ਇਸ ਨੇ ਹੀ ਅਜਮੇਰੀ ਗੇਟ ਅਤੇ ਪਹਾੜਗੰਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਲੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ. ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ ਦੇ ਸੇਟ੍ਰਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵ ਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਅਵਿਵਹਾਰਕ ਮਸੋਦੇ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ. 1927-28 ਵਿੱਚ, 4.79 ਮੀਲ (7.71 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੀ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਰਕਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਵਾਇਸਰਾਏ ਅਤੇ ਰਾਇਲਜ਼ 1931 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੌਰਾਨ ਨਵੇਂ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਸੀ. ਨਵੀਆਬਣਤਰਾ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਇਮਾਰਤ ਕਈ ਸਾਲ ਲਈ ਪਾਰਸਲ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ.

## ਆਧੁਨੀਕਰਨ
2007 ਵਿੱਚ, ਫੇਰਲ੍ਸ (ਕੰਪਨੀ) ਨੂੰ 2010 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਫੇਰਲ੍ਸ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੜ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਲਈ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ ਤਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹੂਲਤਾ ਦੀ ਗਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕੇ. ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰਵਾਈਆ ਜਾ ਸਕੇ. ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਖੇਡਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸੀ. ਮੁੜ ਵਿਕਾਸ 60 ਅਰਬ ₹ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ (ਅਮਰੀਕਾ 891,6 ਮਿਲੀਅਨ $).

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਪ੍ਰੌਇਸਨ

**ਪ੍ਰੌਇਸਨ** (ਜਾਂ **ਪਰੂਸ**, **ਪਰੂਸ਼ੀਆ**, **ਪਰੱਸ਼ੀਆ**) () ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁਲਕ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰੌਇਸਨ ਦੀ ਡੱਚੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡਨਬੁਰਕ ਦੀ ਮਰਗਰਾਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰੌਇਸਨ ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਸੀ। ਸਦੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਹੋਹਨਸੌਲਨ ਘਰਾਨੇ ਨੇ ਪ੍ਰੌਇਸਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਯੋਗ, ਜੱਥੇਬੰਦ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਫ਼ੌਜ ਸੀ। ਪ੍ਰੌਇਸਨ, ਜੀਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਰਲਿਨ ਸੀ, ਨੇ 1451 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਖਿੱਚਿਆ। 1871 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੌਇਸਨੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜਰਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਸਿਰਜਿਆ। ਨਵੰਬਰ 1918 ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀਆਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਚਲੀ ਗਈ। ਪ੍ਰੌਇਸਨ ਕਾਰਜੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1932 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਦਫ਼ਤਰੀ ਮਨਸੂਖ਼ੀ 1947 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਦੇਸ਼
ਖਾਨਪੁਰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ

**ਖਾਨਪੁਰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸ਼ੀਲ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਤੋਂ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3.7 ਮੀਲ), ਨਕੋਦਰ ਤੋਂ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (11 ਮੀਲ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 41 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (25 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗਡ਼੍ਹ ਤੋਂ 172 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (107 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇੱਕ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹਨ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਮਲਸੀਆਂ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 79 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (49 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੋਧੀ

"ਬੋਧੀਸਿੱਖ" or in short "ਬੋਧੀ" ਦਾ ਅਰਥ

ਬੁੱਧ ਮੰਨਣਆਲ਼ੇ ਨੂੰ **ਬੋਧੀ** ਆਖਿਆ ਜਾੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲੇ ਬੋਧੀ ਦਾ ਦੁੱਜਾ ਅਰਥ ਨਿਮਣਲਿਖਿਤ ਹੈ। 

"One who is Enlightened with Deep Knowledge while searching the Truth ਅਰਥਾਤ ਨਾਨਕਮਤਾਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀਸਿੱਖ (Natural Learner) ਯਾ ਖੋਜੀਸਿੱਖ (Research Student of Nature) ਸੱਚ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਦੌਰਾਣ ਸੱਚੇ ਡੂੰਘੇ ਗਿਆਣ ਵਿੱਚ ਐਨਲਾਈਟੈਂਡ ਸ਼ਕਸ ਹੋਵੇ ਓਨੂ ਬੋਧੀਸਿੱਖ or in short ਬੋਧੀ ਆਖਿਆ ਜਾੰਦਾ ਹੈ।"

ੳਪਰੋਰਤ ਅਰਥ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬੁੱਧ ਨੂ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀਸਿੱਖ (Natural Learner) ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਬੋਧੀਸਿੱਖ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਬੋਧੀਸਿੱਖ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀਸਿੱਖ (Natural Learner) ਅਤੇ ਖੋਜੀਸਿੱਖ (Research Student of Nature) ਹੋੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੱਚੇ ਡੂੰਘੇ ਗਿਆਣ ਵਿੱਚ ਐਨਲਾਈਟੈੰਡ ਸ਼ਕਸ ਹੋਵੇ।

ਬੋਧੀਰੁੱਖ ਦਾ ਅਰਥ Bodhi Tree 🌳 ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਉੜੀਸੀ

]]
**ਉੜੀਸੀ** ( *Oḍiśī*) ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਚ ਕਿਸਮਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਚ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਉੜੀਸਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਘੋਖ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਨਾਚ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਸੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਚੇਅਰ (ਖੋਜ)

**ਚੇਅਰ (ਖੋਜ)**: ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ ਦੇ ਨਾਮ ਚੇਅਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚੇਅਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੇਅਰ ਬਣਨ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ, ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਇਤਿਹਾਸ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੋਜ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਚੇਅਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਮਾਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਚੇਅਰ ‘ਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਗਤਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਸੰਤਾਂ ਤੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚੇਅਰਾਂ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦੇ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
## ਚੇਅਰਾਂ 
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਚੇਅਰ, ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਚੇਅਰ, ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਚੇਅਰ, ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਚੇਅਰ, ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਚੇਅਰ, ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਦਾਸ ਚੇਅਰ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਚੇਅਰ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕੀ ਚੇਅਰ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਲਾਈਪਸਿਸ਼

**ਲਾਈਪਸਿਸ਼** ਜਾਂ **ਲਾਈਪਤਸਿਸ਼** (; ) ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸੰਘੀ ਰਾਜ ਜ਼ਾਕਸਨ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 530,000 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਜਰਮਨ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਐਨ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਾਕਸਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਐੱਸਨ

**ਐੱਸਨ** (; ਲਾਤੀਨੀ: *Assindia* ਆਸਿੰਦੀਆ) ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ ਵਿਚਲੇ ਰੂਆ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਰੂਆ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 567,000 (31 ਦਸੰਬਰ 2012 ਤੱਕ) ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਰੂਆ

**ਰੂਆ** ਜਾਂ **ਖ਼ੂਆ** (, ), ਜਾਂ **ਰੂਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ**, **ਰੂਆ ਇਲਾਕਾ** ਜਾਂ **ਰੂਆ ਘਾਟੀ**, ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਸਾਢੇ ਅੱਸੀ ਲੱਖ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਸੰਘਣਾਪਣ 2800/ਕਿ.ਮੀ.² ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਕੱਠ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਨਅਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੂਆ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਾਈਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲਿੱਪਾ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ 1.2 ਕਰੋੜ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ਼ੇ ਇੱਕ ਵਡੇਰੇ ਰਾਈਨ-ਰੂਆ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ
ਰੂਆ ਦਰਿਆ

**ਰੂਆ** ਜਾਂ **ਖ਼ੂਆ** ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ (ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ) ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਰਾਈਨ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ (ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ) ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰੂਆ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)

**ਰੂਆ** ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
*ਰੂਆ ਦਰਿਆ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ
* ਰੂਆ ਜਾਂ ਰੂਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਜਰਮਨ *Ruhrgebiet*), ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ, ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਸਨਅਤੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ
*"ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੂਆ", ਦਾਮੋਦਰ ਦਰਿਆ ਦੀ ਘਾਟੀ
ਬਦਲੀ (ਪਿੰਡ)

**ਬਦਲੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਝਾਂਜਰ ਨਾਚ

**ਝਾਂਜਰ ਨਾਚ** ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਨਾਲੀ, ਚੰਬਾ, ਰਾਮਪੁਰ ਅਤੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
1998 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ

**ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 1998**,1996 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਤੀਜੇ ਫਰੰਟ ਦੀ ਬਾਹਰੋ ਹਮਾਇਤ ਦੇ ਰਹੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਹਮਾਇਤ ਬਾਪਸ ਲਈ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਡਿਗ ਪਈ ਤੇ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗਠਜੋੜ ਪੂਰਨ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਬਾਜਪਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਦੀ ਦੀ 1998 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਅੰਨਾ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਮੁਨੀਰ ਕੜਗਮ ਵੱਲੋ ਹਮਾਇਤ ਬਾਪਸ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਡਿਗ ਪਈ।

## ਸੰਖੇਪ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਵਿਨਾਇਕ ਦਾਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ

**ਵਿਨਾਇਕ ਦਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ** (28 ਮਈ 1883 – 26 ਫ਼ਰਵਰੀ 1966) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ *ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ* ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਤ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹਿੰਦੂਤਵ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾ ਨੇ ਬੜਾ ਖ਼ਾਸ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ। ਸਾਵਰਕਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਹਿੰਦੂ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਚਾਕੀ

**ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਚਾਕੀ** (ਬੰਗਾਲੀ: প্রফুল্ল চাকী) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਯੁਗਾਂਤਰ ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
1996 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ

**ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 1996** ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਬਹੁਮਤ ਲੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਆਈਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੋਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ 2 ਸਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਪਈਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਲਿਆਮ ਨੀਸਨ

**ਲਿਆਮ ਨੀਸਨ** ਇੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਓਹਨਾ ਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੰਡਲਰ ਲਿਸਟ ਲਈ ਔਸਕਰ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਓਹ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਟਾਰ ਵਾਰਜ਼ ਏਪਿਸੋਡ I: ਦ ਫੇਨਤਮ ਮੇਨੇਸ, ਟੇਕਨ, ਟੇਕਨ 2, ਕਲੈਸ਼ ਆਫ਼ ਟਾਈਟਨ, ਲੇ ਮਿਜ਼ਰੇਬਲ (1998), ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਕਈ ਇਨਾਮਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਇਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ, ਬਾਫਟਾ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ।

ਏਮਪਾਇਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੱਲੋਂ ਓਹਨਾ ਨੂੰ 100 ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਇਆ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਰਕ (ਪਿੰਡ)

**ਬਿਰਕ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਰਨਾਮ ਦਾਸ ਸਹਿਰਾਈ

**ਹਰਨਾਮ ਦਾਸ ਸਹਿਰਾਈ** (13 ਅਪਰੈਲ 1920 - 14 ਜਨਵਰੀ 2001)। ਇਹ ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਰਨਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਲਪਕਾਰ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ। ਇਸਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨਾਵਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਿਹਰਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਸੰਕੋਚ ਯਥਾਰਥ ਵਰਣਨ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਨਾਵਲਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸਫ਼ੇਦਪੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਥਿਕ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਉਚੇਰੀ ਮੱਧ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਵਧ ਰਹੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਅਨੇਤਿਕ ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਸੰਬਧਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।  
## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਨਾਵਲ
**ਸਫੈਦ ਪੋਸ਼*
**ਪਥਿਕ*
**ਸਭਰਾਵਾਂ*
**ਅਨੂਪ ਕੌਰ*
**ਅੱਧੀ ਘੜੀ*
**ਲੋਹਗੜ੍ਹ*
**ਡਾਚੀ*
**ਤੇਤੀਵਾਂ ਦੰਦ*
**ਹਰੀਆ ਰਾਗਲੇ*
**ਸ਼ਬ- ਏ-ਮਾਲਵਾ*
**ਬਾਲਾ ਪ੍ਰੀਤਮ*
**ਗਲੀ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਲੋਕ*
**ਅਕਥ ਕਥਾ*
**ਗੁਰੂ ਮਾਨਿਓ ਗ੍ਰੰਥ*
**ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ*
**ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਧੁਰਾ*
**ਸ਼ਹਾਦਤ*
**ਮੱਸਾ ਰੰਗੜ*
**ਜਰ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਮੀਨ*
**ਸੀਸ਼ ਗੰਜ*
**ਆਰਸੀ ਵਾਲਾ ਸਿੱਕਾ*
**ਮੋਰਾਂ ਸਰਕਾਰ*

### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਸਹਿਰਾਈ ਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 
**ਕਲਪਨਾ*
**ਨਵੇਂ ਹਾਕਮ ਨਵੇਂ ਲੋਕ* 
**ਬਾਹੂ ਬਜ਼ਾਰ*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਹਿੰਸਰਾ

**ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਹਿੰਸਰਾ** (24 ਦਸੰਬਰ 1907 - 7 ਮਈ 1979) ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ। ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਹਿੰਸਰਾ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਤਤਰਤਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੂਝਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗਰਾਮੀ ਵੀ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵੀ ਸਨ।

## ਜੀਵਨ
ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ। ਉਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਬਿਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਵੀ ਸਨ। ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਹਿੰਸਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਦਸੰਬਰ, 1907 ’ ਈ: ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਗਠਨ ‘ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ’ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਲਗਨ ਵਿਖਾਈ। ਕਿਰਤੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ‘ਕਿਰਤੀ’, ‘ਲਾਲ ਢੰਡੋਰਾ’, ‘ਪ੍ਰੀਤਮ’ ਪਰਚਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਭਾਗ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਅਤੇ ਲੋਕ ਲਹਿਰਾਂ ਲਈ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ| ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਾਗਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹੋਰਨਾਂ ਸੰਗਰਾਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਲਮ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਲਿਖਤ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਪਰਪੱਕਤਾ ਆਈ| ਸਹਿੰਸਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਲੇਖਕ ਬਹੁਤ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਗਰਾਮੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ
ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਸਹਿੰਸਰਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਸਾਈਕਲੋ ਮਸ਼ੀਨ’ ਸੀ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਿਤ ਹੋਈ। 
## ਦਿਹਾਂਤ
ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਹਿੰਸਰਾ ਦੀ ਮੌਤ 7 ਮਈ, 1979 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਈ।

## ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ
# ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (1961)
# ਉਹ ਵੀ ਦਿਨ ਸਨ (1965)
# ਡਿੱਠੇ ਸੁਣੇ ਪਠਾਣ (1981)
# ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ (1976)
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979
ਮਿੱਠੇਵਾਲ

**ਮਿੱਠੇਵਾਲ ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਚੰਬਿਆਲੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਚੰਬਿਆਲੀ** ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੰਬੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਲਿੱਦੜ ਖੁਰਦ

**ਲਿੱਦੜ ਖੁਰਦ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਰੇਮਨ

**ਬਰੇਮਨ** ਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਗਰਪਾਲਕਾ (, ) ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਂਸੀਆਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਵੇਜ਼ਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਾਲ਼ਾ ਬਰੇਮਨ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਨਅਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਬਰੇਮਨ/ਓਲਡਨਬੁਰਕ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ (25 ਲੱਖ ਲੋਕ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਔਜਲਾ ਢੱਕ

**ਔਜਲਾ ਢੱਕ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਿਲੌਰ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕੰਦਪੁਰ ਤੋਂ 6.4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਗੁਰਾਇਆ ਤੋਂ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 39 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 113 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

## ਆਵਾਜਾਈ 
### ਰੇਲ 
ਔਜਲਾ ਢੱਕ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਗੁਰਾਇਆ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 21 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਫਗਵਾੜਾ ਜੰ. ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਿੰਡ ਤੋਂ  23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਾਨਜ਼ਾ

**ਹਾਨਜ਼ਾ** ਜਾਂ **ਹਾਨਜ਼ੀ ਲੀਗ** (,  ਜਾਂ '''') ਵਪਾਰੀ ਸੰਘਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਮਹਾਂਸੰਘ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਤੱਟ 'ਤੇ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ। ਇਹਦਾ ਫੈਲਾਅ ਬਾਲਟਿਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਨਜ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ
ਰੁੜਕਾ ਖੁਰਦ

**ਰੁੜਕਾ ਖੁਰਦ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rurka Khurd**)  ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਫਿਲੌਰ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਡਾਕ ਘਰ ਦੇ ਦਫਤਰ ਗੁਰਾਇਆ ਤੋਂ 1.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਫਿਲੌਰ ਤੋਂ 16.7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 129 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇਕ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਉੱਪਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ (ਜੀ ਐਮ ਐਸ ਰੁੜਕਾ ਖੁਰਦ ਸਕੂਲ) ਹੈ ਜੋ ਜੁਲਾਈ 1972 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਿਡ ਡੇਅ ਮੀਲ ਸਕੀਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਡ-ਡੇਅ ਮੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੋ-ਐਡ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਪਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਕੂਲ ਹਨ।

## ਜਨਗਣਨਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 
2017 ਤੱਕ, ਰੁੜਕਾ ਖੁਰਦ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 752 ਘਰ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ 3,356 ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1,840 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 1,654 ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ। ਰੁੜਕਾ ਖੁਰਦ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 81.63% ਹੈ, ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 75.84% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 336 ਹੈ ਜੋ ਰੁੜਕਾ ਖੁਰਦ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 10.52% ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਲਗਭਗ 998 ਹੈ, ਜੋ 856 ਦੀ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।

### ਜਾਤ 
ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰੁੜਕਾ ਖੁਰਦ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 41.36% ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਨੁਸੂਚੀ ਜਨਜਾਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

### ਕੰਮ-ਕਾਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ 
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2017 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੁੜਕਾ ਖੁਰਦ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚੋਂ 1071 ਲੋਕ ਕੰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ 929 ਮਰਦ ਅਤੇ 132 ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਸਰਵੇਖਣ ਰਿਪੋਰਟ 2011 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 89.32% ਕਾਮੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 12.68% ਕਾਮੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1041 ਵਿਚੋਂ 79.64% ਕਾਮੇ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਵਿਚ ਕਾਬਜ਼ ਹਨ, 7.9% ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਹਨ ਜਦਕਿ 1.7% ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ। ਬਣ ਰਹੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
### ਰੇਲ 
ਗੋਰਾਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਗਵਾੜਾ ਜਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 13.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।

### ਹਵਾਈ 
ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ 47.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ 129 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੱਟੀ ਮਸੰਦਪੁਰ

**ਮਸੰਦਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਨਫ਼ੀਲਡ

**ਐਨਫ਼ੀਲਡ**, ਲਿਵਰਪੂਲ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਵਰਪੂਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 45,276 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* ਐਨਫ਼ੀਲਡ

##  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਸਿਮੀਨ ਬੇਹਬਹਾਨੀ

**ਸਿਮੀਨ ਬੇਹਬਹਾਨੀ** (&lrm;; 20 ਜੂਨ 1927 – 19 ਅਗਸਤ 2014) ਪ੍ਰਸਿਧ ਇਰਾਨੀ ਸ਼ਾਇਰਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਇਰਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਔਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਨੇਹ ਨਾਲ **ਇਰਾਨ ਦੀ ਸ਼ੇਰਨੀ** ਕਹਿ ਕੇ ਸੱਦਦੇ ਸੀ। ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਨਾਮਜਦ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ।"

## ਜੀਵਨੀ
*, ਤਹਿਰਾਨ, 1922]]

ਸਿਮੀਨ ਬੇਹਬਹਾਨੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ **ਸਿਮੀਨ ਖ਼ਲੀਲੀ**() (سيمين خليلی) ਸੀ। ਉਹ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ *Eghdām'' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ, ਅੱਬਾਸ ਖ਼ਲੀਲੀ (عباس خلیلی) ਅਤੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਫਖ਼ਰ-ਏ ਉਜ਼ਮਾ ਅਰਗ਼ੋਨ (فخرعظمی ارغون), ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਅੱਬਾਸ ਖ਼ਲੀਲੀ (1893–1971) [[ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ] ਫ਼ਾਰਸੀ]] ਅਤੇ [[ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ] ਅਰਬੀ] ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 1100 ਬੰਦਾਂ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਕਾਰਜ 
*The Broken Lute [Seh-tar-e Shekasteh, 1951]
*Footprint [Ja-ye Pa, 1954]
*Chandelier [Chelcheragh, 1955]
*Marble [Marmar 1961]
*Resurrection [Rastakhiz, 1971]
*A Line of Speed and Fire [Khatti ze Sor'at va Atash, 1980]
*Arzhan Plain [Dasht-e Arzhan, 1983]
*Paper Dress [Kaghazin Jameh, 1992]
*A Window of freedom [Yek Daricheh Azadi, 1995]
*Collected Poems [Tehran 2003]
*Maybe It's the Messiah [Shayad ke Masihast, Tehran 2003] Selected Poems, translated by Ali Salami
*A Cup of Sin, Selected poems, translated by Farzaneh Milani and Kaveh Safa

## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
*1998 – Human Rights Watch Hellman-Hammet Grant
*1999 – Carl von Ossietzky Medal
*2006 – Norwegian Authors' Union Freedom of Expression Prize
*2009 – mtvU Poet Laureate
*2013 – Janus Pannonius Poetry Prize, from the Hungarian PEN Club

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਮੀਨਾ ਅੱਸਾਦੀ
* ਪ੍ਰਵੀਨ ਈ'ਟੇਸਮੀ
* ਲੈਲਾ ਕਸਰਾ

## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* Chopra, R M, " Eminent Poetesses of Persian ", Iran Society, Kolkata, 2010

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
*Biography of Simin Behbahani
*An International Symposium on The Life and Poetry of Simin Behbahani
*A Poet Who 'Never Sold Her Pen or Soul'
*Simin Behbahani Lecture & Book Signing – UCLA
*Simin Behbahani reads poetry at SOAS, University of London, 6 February 2005, YouTube (part 1, part 2).
*[Sārā Ommat-e Ali, *Simin Behbahani: I am alive*, in Persian(https://pa.wikipedia.org/wiki/Persian_language), *Sarmāyeh* [Capital] Newspaper (''Ruz'nāmeh-ye Sarmāyeh*). Reprinted in: Association of the Iranian Women (*Kānun-e Zanān-e Irani*), Wednesday 5 December 2007].
*[Shahāb Mirzāi, *A Line Made From Swiftness and Fire* (*Khatti ze Sor'at va Ātash*), in Persian, Jadid Online, 2008, http://www.jadidonline.com/story/17072008/frnk/simin_behbahani(http://www.jadidonline.com/images/stories/flash_multimedia/Simin_behbahani_test/simin_high.html).*A slide show of photographs with text spoken by Simin Behbahani'', Jadid Online, 2008:] (3 min 56 sec).

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ
ਥੋਸ਼ਾਊਨ

**ਥੋਸ਼ਾਊਨ** ਜਾਂ **ਤੋਰਸ਼ਾਉਨ** (; ਡੈਨਿਸ਼: *Thorshavn*) ਫ਼ਰੋ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਟਰੇਮੋਈ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 13,000 (2008) ਅਤੇ ਵਡੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 19,000 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਵਿਚਲੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ

**ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ** ਜਾਂ **ਹੇਠਲੀ ਜ਼ਾਕਸਨ** (*Plattdüütsch*, *Nedderdüütsch*; ਮਿਆਰੀ ਜਰਮਨ: *Plattdeutsch* ਜਾਂ * Niederdeutsch*; ਡੱਚ: *Nedersaksisch*) ਇੱਕ ਇੰਗਵੀਓਨੀ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹਦਾ ਜਨਮ ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਾਕਸਨ ਤੋਂ ਹੋਇਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ
ਜੌਹਲ (ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ)

**ਜੌਹਲ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ

'*ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ* ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਿਆਸੀ, ਮਾਲੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਮੌਸਮੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਮਤਲਬ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਜੁਗਰਾਫ਼ੀਏ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਸ਼:

### ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ (ਇਬੇਰੀ ਟਾਪੂਨੁਮਾ)
;ਉਹ ਦੇਸ਼ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ (ਇਬੇਰੀਆ) ਵਿੱਚ ਹਨ:
* 
* 
* 
* 

### ਇਤਾਲਵੀ ਟਾਪੂਨੁਮਾ
* 
* 
* 

### ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ (ਬਾਲਕਨ ਟਾਪੂਨੁਮਾ)
;ਉਹ ਦੇਸ਼ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅੰਦਰ ਹਨ (ਬਾਲਕਨ ਦੇਸ਼):
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੇਸ਼
*  
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼

**ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼** ਜਾਂ **ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੇਸ਼** ਜਾਂ **ਟਾਪੂਈ ਦੇਸ਼** ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੀਹਦਾ ਬਹੁਤਾ ਇਲਾਕਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲ਼ਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇ। 2011 ਤੱਕ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 47 (ਲਗਭਗ 24%) ਦੇਸ਼ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼
ਟਾਪੂ

**ਟਾਪੂ** ਜਾਂ **ਦੀਪ** ਜਾਂ **ਜਜ਼ੀਰਾ** ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ਼ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜ਼ਮੀਨੀ ਟੁਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਹਰ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਗਾ ਟਾਪੂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਪੂ ਕਿਸੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾਪੂ
ਗੋਲ ਮੂੰਗਾ

ਵਿੱਚਲੇ ਟੋਕਲੌ ਵਿੱਚ ਅਤਾਫ਼ੂ ਗੋਲ ਮੂੰਗੇ ਦੀ ਉੱਪਗ੍ਰਿਹੀ ਤਸਵੀਰ]]

**ਗੋਲ ਮੂੰਗਾ** ਜਾਂ **ਅਟੌਲ** ਜਾਂ **ਅਟੋਲ** ਇੱਕ ਚੱਕਰਦਾਰ ਮੂੰਗਾ ਵਲ੍ਹੇਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਤੱਟੀ ਝੀਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੱਕਰੀ ਮੂੰਗਗਿਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਮੂੰਗਾ ਟਾਪੂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਲ ਮੂੰਗੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾਪੂ
ਤੱਟੀ ਝੀਲ

ਦੀ ਬਾਲੋਸ ਤੱਟੀ ਝੀਲ। ਇਹ ਪੇਤਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਭੀੜੇ ਬਰੇਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਡ ਹੋਈ ਹੋਈ ਹੈ ਜੀਹਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਪਥਰੀਲਾ ਟਾਪੂ ਹੈ।]]

**ਤੱਟੀ ਝੀਲ** ਜਾਂ **ਲਗੂਨ** ਪੇਤਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਭਾਵ ਘੱਟ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵਾੜੀ ਟਾਪੂ ਜਾਂ ਮੂੰਗਾ-ਵਲ੍ਹੇਟੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿੱਖੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਐਨ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਗੋਲ ਮੂੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਆਮ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖਾਰਾ ਜਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੱਟੀ ਝੀਲਾਂ
ਮਾਰੀਆਹਾਮ

**ਮਾਰੀਆਹਾਮ** () ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਇਲਾਕੇ ਓਲਾਂਦ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਓਲਾਂਦ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਓਲਾਂਦ ਦੀ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਵੀਡਨੀ-ਭਾਸ਼ੀ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 88 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰੀਆਹਾਮ
ਓਲਾਂਦ ਟਾਪੂ

**ਓਲਾਂਦ ਟਾਪੂ** ਜਾਂ **ਓਲਾਂਦ** (ਸਵੀਡਨੀ: *Åland*, ; ) ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ, ਗੈਰ-ਫ਼ੌਜੀ, ਸਵੀਡਨੀ-ਭਾਸ਼ੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਲਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੋਥਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ 'ਚ ਵੜਨ-ਸਾਰ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲਾਂਦ ਟਾਪੂ
ਲਕਸਮਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ

**ਲਕਸਮਬਰਗ** (, , ), ਜਿਹਨੂੰ **ਲਕਸਮਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ** (, , ) ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੀ ਮਹਾਨ ਡੱਚੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦਰਜੇ ਵਾਲ਼ਾ ਪਰਗਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਲਕਸਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਆਲਸੈੱਟ ਅਤੇ ਪੇਤਰੂਸ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪੀ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਪਵਾਰੀ (ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ)

**ਪਵਾਰੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡਗਲਸ, ਮੈਨ ਟਾਪੂ

**ਡਗਲਸ** () ਮੈਨ ਟਾਪੂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੀਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 28,939 (2011) ਹੈ। ਇਹ ਡਗਲਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦਹਾਨੇ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼ੇਰ ਜੰਗ ਜਾਂਗਲੀ

**ਸੇਰ ਜੰਗ ਜਾਂਗਲੀ** (5 ਮਈ 1937 - 23 ਮਈ 1996) ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਅੰਗ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ
**ਅਲਾਦੀਨ ਤੇ ਗੋਰਾ ਜਿੰਨ*
**ਉਸਤਾਦ ਕਲਮ ਤੋੜ* (1978)
**ਕਾਲੇ ਲੇਖ* (1993)
**ਜੰਗਲੀਫੇ਼*
**ਝਰ ਝੁਰ* 
**ਤਮਾਸ਼ਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਦਾ* (1983) 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਵਖਰੇਵਾਂ

**ਵਖਰੇਵਾਂ** ਜਾਂ **ਅਲਹਿਦਗੀ** ਕਿਸੇ ਜੱਥੇਬੰਦੀ, ਸੰਘ, ਫ਼ੌਜੀ ਮੇਲ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਇਕਾਈ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਖਰੇਵੇਂ ਦੀਆਂ ਬੜ੍ਹਕਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨੀਤੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਖਰੇਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਨੂੰਨ
ਐਡਮੰਡ ਹਸਰਲ

**ਐਡਮੰਡ ਹਸਰਲ** ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਵਰਤਾਰਾਵਾਦ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸਖ਼ਿਨਵਾਲੀ

**ਸਖ਼ਿਨਵਾਲੀ** ( ;  , **ਸਖ਼ਿਨਵਾਲ** ਜਾਂ **ਚਰੇਬਾ**; ), ਇੱਕ ਤਕਰਾਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੱਖਣੀ ਓਸੈਤੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਰੂਸ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਅਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਇਸਨੂੰ ਜਾਰਜੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਘੌਰਾ

**ਬਘੌਰਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਖ਼ੂਮੀ

**ਸੁਖ਼ੂਮੀ** ਜਾਂ **ਸੋਖ਼ੂਮੀ**(, *Sokhumi*; , *Aqwa*; , *ਸੁਖ਼ੁਮ*) ਪੱਛਮੀ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਾਲ਼ੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤੱਟ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਤਕਰਾਰੀ ਇਲਾਕੇ ਅਬਖ਼ਾਜ਼ੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ੧੯੯੦ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਗੇਤਰੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਜਾਰਜੀਆਈ-ਅਬਖ਼ਾਜ਼ੀ ਟਾਕਰੇ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਭਾਰੀ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਐਵਰਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ

**ਐਵਰਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ**, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਵਰਪੂਲ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੂਡੀਸਨ ਪਾਰਕ, ਲਿਵਰਪੂਲ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*
*ਐਵਰਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਬੀਬੀਸੀ ਉੱਤੇ
*ਐਵਰਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਸਕਾਈ ਸਪੋਰਟਸ ਉੱਤੇ
*ਐਵਰਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ  ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਉੱਤੇ
*Everton Former Players' Foundation 
*ਐਵਰਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਕੰਗਣੀਵਾਲ (ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ)

**ਕੰਗਣੀਵਾਲ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲੈਂਕਿਸਟਰ, ਪੈੱਨਸਿਲਵੇਨੀਆ

**ਲੈਂਕਿਸਟਰ** (; ਪੈੱਨਸਿਲਵੇਨੀ ਡੱਚ: *Lengeschder*) ਦੱਖਣ-ਕੇਂਦਰੀ ਪੈੱਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਪੈੱਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੀ ਲੈਂਕਿਸਟਰ ਕਾਊਂਟੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। 59,322 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਪੈੱਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੈੱਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪਿਟਸਬਰਗ

**ਪਿਟਸਬਰਗ** (ਜਾਂ **ਪਿਟ੍ਸਬਰ੍ਗ**; , ) ਐਲਾਗੈਨੀ ਕਾਊਂਟੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਅਤੇ 305,841 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ਼ਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜ ਪੈੱਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਆਪਣੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੀਲ-ਸਬੰਧਤ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਕਰ ਕੇ "ਸਟੀਲ ਸ਼ਹਿਰ" ਅਤੇ 446 ਪੁਲਾਂ ਕਰ ਕੇ "ਪੁਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ" ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੈੱਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਵੱਖਵਾਦ

**ਵੱਖਵਾਦ** ਕਿਸੇ ਵਡੇਰੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਜਾਤੀ, ਕਬਾਇਲੀ, ਧਾਰਮਿਕ, ਨਸਲੀ, ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਲਿੰਗੀ ਨਿਖੜੇਵੇਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹਦਾ ਭਾਵ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਖਰੇਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਖਵਾਦੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਧੇਰੀ ਖੁਦ ਇਖਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।

## ਸੰਦਰਭ 
## ਇਹਨਾਂ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ
* ਸਿੰਧੁਦੇਸ਼
* ਫੋਲਕਸਟਾਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੱਖਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਖਰੇਵਾਂ
ਗੂਡੀਸਨ ਪਾਰਕ

**ਗੂਡੀਸਨ ਪਾਰਕ**, ਲਿਵਰਪੂਲ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਇਵਰਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 39,572 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
	
	
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* ਗੂਡੀਸਨ ਪਾਰਕ 	
* ਗੂਡੀਸਨ ਪਾਰਕ ਟੂਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਜੁਗਾਂਤਰ

**ਯੁਗਾਂਤਰ** (ਬੰਗਾਲੀ: যুগান্তর) ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਸੰਗਠਨ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ
*ਅਰਬਿੰਦੂ ਘੋਸ਼
*ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਚਾਕੀ
*ਖੁਦੀ ਰਾਮ ਬੋਸ
*ਰਾਜਾ ਸੁਬੋਧ ਮਲਿਕ
*ਬਾਘਾ ਜਤਿਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਜਤਿੰਦਰ ਨਾਥ ਦਾਸ

**ਜਤਿੰਦਰ ਨਾਥ ਦਾਸ** (27 ਅਕਤੂਬਰ, 1904 – 13 ਸਤੰਬਰ, 1929) ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ *ਜਤਿਨ ਦਾਸ*  ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ‘ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਰਜਾਤੰਤਰ ਸੰਘ’ ਦਾ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ। 14 ਜੂਨ, 1929 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਮਗਰੋਂ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਾਗਜ਼/ਕਲਮ ਅਤੇ ਭੋਜਨ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਜੇਲ ਦੀ ਸਫਾਈ ਜਿਹੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਲਹੌਰ ਜੇਲ ਵਿੱਚ 63 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਭੁਖ ਹੜਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿਤੇ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਜਿਸ ‘ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਰਜਾਤੰਤਰ ਸੰਘ’ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੀਟਿੰਗ (ਅਗਸਤ 1928) ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ।  ਉਸੇ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੇ ਜਤਿਨ ਦਾਸ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਦੁਰਗਾ ਭਾਬੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਦੇਣ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਜੂਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨਣੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਗੁਲਾਮੀ, ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਵਿਰੁੱਧ ਜੂਝਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਤਿਨ ਦਾਸ ਵਰਗੇ ਯੋਧੇ ਹੀ ਅੱਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਨਾਇਕ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੌਮੀ ਇਨਕਲਾਬੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1929
ਬੰਡਾਲਾ

**ਬੰਡਾਲਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 1 ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਕਰਨੈਲ ਦੇ ਮਹਿਲ 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੜਦਿਆਂ ਹੀ ਕਰਨੈਲ ਦੇ ਢੱਠੇ ਮਹੱਲ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਣਗੇ। ਮਹਿਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜਾ ਤੇ ਕੁਝ ਬਚੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਰਹੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਹਿਲ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵੇਖਕੇ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ-ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਕਰਨੈਲ ਸਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਨਲ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਘਰੋਂ ਹਲ਼ ਵਾਹੁਣ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋਂ ਵਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਭਰਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸੀ। ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਸੀ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ ਅਫ਼ਸਰ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਬੰਗਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ। ਬੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੁਹਾਈ ਪਾਵੇ ਪਰ ਡਰਦਾ ਕੋਈ ਲਾਗੇ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਚਤੁਰ ਦਿਮਾਗ ਜਾਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਕੰਬਲ਼ ਭਿਉਂ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਫੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆਇਆ ਤੇ ਦੂਜੇ ਫੇਰੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ। ਅਫਸਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਕਰਨਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਿੰਡ ਆ ਕੇ ਇਹ ਮਹਿਲ ਬਣਵਾਏ।ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਦਾ ਸਰਾਪ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਅੱਜਕਲ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਪੂਰਥਲੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
## ਜੋਗੀ ਆਸਣ 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਥਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਹੈ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਆਸਣ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਸਣ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਗੁਫਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੁ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਗੁਫਾ ਵਿਂਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਫਾ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਚੀ ਸੀ। ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਬਾ ਮਰਤਕ ਨਾਥ ਏਥੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਗੁਫਾ ਜੋਗੀਆਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਠੰਡੀ ਗੁਫਾ ਹੈ। ਗੁਫਾ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਵੱਡਾ ਟੱਲ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਸਣ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ।

ਮੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਨੁੱਕਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਧੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਨੁਕਰੇ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠੋਂ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖੂਹ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੀਵਾਰ ਮਿਲ਼ੇ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪਿੰਜਰ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਦਫਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਦਫਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਥ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਅਗਨੀਦਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਲਖ਼-ਬੂਖ਼ਾਰੇ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨਾਥਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੀ। ਜੋ ਅਕਸਰ ਨਾਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਤੇ ਗੁਫਾ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਹਿਸਮਪੁਰ

**ਮਹਿਸਮਪੁਰ** () ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਨਕੋਦਰ ਤੋਂ 31 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਫਿਲੌਰ ਤੋਂ 31ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ 40 ਤੋਂ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ।&nbsp; ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 140 ਕਿ.ਮੀ. ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇੱਕ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ / ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ (ਜੀ.ਐੱਚ.ਐੱਸ. ਮਹਿਸਮਪੁਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ, ਸਹਿ- ਉੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਮਿਡ-ਡੇਅ ਖਾਣਾ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਡ ਡੇਅ ਮੀਲ ਸਕੀਮ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1975 ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਡੈਮੋੋਗ੍ਰਾਫੀ 
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਿਸਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 351 ਮਕਾਨ ਹਨ ਅਤੇ 1634 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 810 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 824 ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਹਿਸਮਪੁਰ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 77..13% ਹੈ, ਜੋ ਔਸਤਨ 75.84% ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 178 ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਸਮਪੁਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 10.89% ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਰਾਜ ਦੀ 84ਸਤ 846 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 935 ਵੱਧ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਹਿਸਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 50.80% ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਨੁਸੂਚੀ ਜਨਜਾਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਿਸਮਪੁਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚੋਂ 469 ਲੋਕ ਕੰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 412 ਮਰਦ ਅਤੇ 57 ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਸਰਵੇਖਣ ਰਿਪੋਰਟ 2011 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 86.57% ਕਾਮੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 13.43% ਕਾਮੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
ਪਰਤਾਬਪੁਰਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਿਲੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 30.8 ਹੈ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਿੰਡ 59 ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 59 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ,ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ ਜੋ 130 &nbsp; ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। .

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖੋਜਪੁਰ

**ਖੋਜਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਹਡਸਨ

**ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਹਡਸਨ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ ਤੇ ਕੰਮ
ਹਡਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਬੁਏਨੋ ਆਇਰਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਲਮੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਇਸਲਾਮੀ ਦਾਵਾ ਪਾਰਟੀ

**ਇਸਲਾਮੀ ਦਾਵਾ ਪਾਰਟੀ** (ਅਰਬੀ: حزب الدعوة الإسلامية‎ ਹਿਜ਼ਬ ਅਲ-ਦਾਵਾ ਅਲ-ਇਸਲਾਮੀਆ) ਇਰਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲ ਹੈ। ਦਾਵਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਪਰੀਮ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਵਰੀ 2005 ਦੀਆਂ ਆਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2005 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਨੂਰੀ ਅਲ-ਮਲੀਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਮੋਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲ
ਹਰੀ ਖਾਦ

ਖੇਤੀ ਵਿਚ, **ਹਰੀ ਖਾਦ** ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸੋਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ। ਹਰੀ ਖਾਦ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪੌਦੇ ਅਕਸਰ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਖਾਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਸਾਲਾਨਾ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਭੂਮਿਕਾ 
ਹਰੀ ਖਾਦ ਅਕਸਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ:
* ਹਰੀ ਖਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ-ਫਿਕਸਿੰਗ ਸਿਮੀਬੀਟਿਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਲੋੜੀਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਾਨਵਰ ਖਾਦ ਵੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
: 
ਹਰੀ ਖਾਦ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੂਮਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਐਸਟਿਕ ਐਸਿਡ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਅਲਕਲੀ ਖੇਤ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਖਾਰੇਪਣ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਕਵਰ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨਾ ਹਰੇ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਫਲਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਵਰ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਮਾਈਕਰੋਬਿਲ ਗਤੀਵਿਧੀ ਮਾਇਸੈਲਿਅਮ ਅਤੇ ਚਿਪਕਣ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

* ਹਰੀ ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਚੀਆਂ-ਰਹਿੰਦ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਉਪਯੁਕਤ ਪੌਸ਼ਿਟਕ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰੀ ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਧੀਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂਰਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

## ਹਰੀ ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ 
ਦੇਰ-ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਓਟ ਅਤੇ ਰਾਈ ਹਨ.

ਹੋਰ ਹਰੀ ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ:
* ਅਲਫਾਲਫਾ, 
* ਬੱਕਵੀਟ 
* ਕਾਓਪੀ 
* ਕਲੋਵਰ (ਬਰਸੀਮ) 
* ਫਵਾਬੀਨ 
* ਫੇਨੂਗ੍ਰੀਕ 
* ਲੂਪਿਨ 
* ਮੂੰਗਫਲੀ 
* ਬਾਜਰਾ 
* ਸਰੋਂ 
* ਫੈਕਲੀਲੀਆ ਟੈਨਸੀਟਿਫੋਲਿਆ 
* ਮੂਲੀ (ਡਾਈਕੋਨ ਮੂਲੀ) 
* ਸੇਸਬਾਨਿਆ 
* ਜੁਆਰ (ਚਰੀ) 
* ਸੋਇਆਬੀਨ 
* ਸਨਹੈਮਪ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
## ਹਵਾਲੇ
ਜੰਤਰ (ਫਸਲ)

**ਜੰਤਰ** ਜਾਂ **ਢੈਂਚਾ** ਹਰੀ ਖਾਦ ਲਈ ਬੀਜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਸਲੀ ਪੌਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਖਾਦ ਵਜੋਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਦੇਣ ਨਾਲ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਤੱਤ ਦੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੂਰਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਛਾਲ ਤੋਂ ਰੱਸੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਯਜ਼ੀਦੀ

**ਯਜ਼ੀਦੀ** (ਕੁਰਦੀ: ئێزیدی Êzidî) ਕੁਰਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਫਿਰਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਮੁਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਇਰਾਕ ਦੇ ਨੀਨੇਵਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਫਿਰਕੇ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਧਰਮ ਯਜ਼ੀਦੀਵਾਦ (ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ) ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮਿਆਈ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ