open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਰਾਜ ਬਰਾੜ

**ਰਾਜਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ** ਜਾਂ **ਰਾਜ ਬਰਾੜ** (3 ਜਨਵਰੀ 1972 – 31 ਦਸੰਬਰ 2016) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ, ਅਦਾਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ 2008 ਦੇ ਹਿੱਟ ਐਲਬਮ *ਰੀਬਰਥ* ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2010 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਜਵਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਆਮ ਆਦਮੀ* ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2018 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜ ਬਰਾੜ ਦੀ ਮੌਤ 31 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ 44 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਐਲਬਮ  
* *ਰੀਬਰਥ* 
* *ਸਾਡੇ ਵਾਰੀ ਰੰਗ ਮੁੱਕਿਆ*
* *ਨਾਗ ਦੀ ਬੱਚੀ*
* *ਗੁਨਹਗਾਰ*
* *ਪਿਆਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪਿਆਰ*
* *ਦੇਸੀ ਪੌਪ*
* *ਲੋਕ ਸਭਾ*
* *ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਤੇਰੀ*
* *ਸਹੇਲੀ*

## ਫ਼ਿਲਮੋਗਰਾਫ਼ੀ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਕੇਲੀ ਕੋੱਕੋ

right|thumb|ਕੇਲੀ ਕੋੱਕੋ
**ਕੇਲੀ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨ ਕੋੱਕੋ** (/ˈkeɪliː ˈkwoʊkoʊ/ ***KAY**-lee* ***KWOH**-koh*; ਜਨਮ ਨਵੰਬਰ 30, 1985) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਐਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਲੜੀ *8 ਸਿੰਪਲ ਰੂਲਜ਼* (2002-2005) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ *ਬ੍ਰੈਜੈੱਟ ਹੈਨੇਸੀ* ਕਰਕੇ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਲੌਕਿਕ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ *ਚਾਰਮਡ* (2005-2006) ਦੇ ਆਖਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ *ਵਿਲੀ ਜੈਨਕਿਨਜ਼* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖੀ। ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਐਮੀ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਹਾਸ ਲੜੀ *ਦ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਥੀਓਰੀ* (2007-ਹੁਣ ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ *ਪੈਨੀ* ਕਰਕੇ ਮਿਲੀ ਜੋ 18-49 ਸਾਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਰਮਨਪਿਆਰੀ ਲੜੀ ਬਣ ਗਈ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ *ਲਕੀ 13* (2005), *ਦ ਪੈਂਟਹਾਊਸ* (2005), *ਹੌਪ* (2011) ਅਤੇ *ਦ ਲਾਸਟ ਰਈਡ *(2011) ਵਿੱਚ ਦਿਖੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫ਼ੈਲੀਸਿਟੀ ਜੋਨਜ਼

right|thumb|ਫ਼ੈਲੀਸਿਟੀ ਜੋਨਜ਼
**ਫ਼ੈਲੀਸਿਟੀ ਰੋਜ਼ ਹੈਡਲੇਅ ਜੋਨਜ਼** (ਜਨਮ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1983) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ *ਨੌਰਥੈਂਜਰ ਐਬੀ* (2007), *ਬ੍ਰਾਈਡਜ਼ਹੈੱਡ ਰੀਵਿਜ਼ਿਟਿਡ* (2008), *ਚੇਰੀ* (2009) ਅਤੇ *ਦ ਟੈਂਪੈਸਟ* (2010) ਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। *ਦ ਥਿਓਰੀ ਆਫ਼ ਐਵਰੀਥਿੰਗ* ਵਿੱਚ ਜੇਨ ਹੌਕਿੰਗ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ। 2016 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਇਨਫ਼ਰਨੋ*, *ਅ ਮੌਨਸਟਰ ਕੌਲਜ਼* ਅਤੇ *ਰੋਗ ਵਨ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਹੇਈਡੀ ਕਲੁਮ

thumb|ਫ਼ਰਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ ਹੇਈਡੀ ਕਲੁਮ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ
**ਹੇਈਡੀ ਕਲੁਮ** (; ਜਨਮ ਜੂਨ 1, 1973) ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਅਮਰੀਕੀ ਮੌਡਲ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ, ਵਪਾਰੀ, ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
### ਮੌਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ 
ਕਲੁਮ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਗ, ELLE ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਕਲੇਇਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸਪੋਰਟਸ ਇਲਸਟਰੇਟੇਡ ਸਵਿਮਸੂਟ ਇਸ਼ੂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰਿਆਜ਼ ਸੀਕਰੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਕਲੁਮ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰਿਆਸ ਸੀਕਰੇਟ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

ਜੁਲਾਈ 2007 ਵਿੱਚ, ਪਿਛਲੇ 12 ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 8 ਮਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰ ਕਮਾਉਣ ਪਿੱਛੋਂ, ਕਲੁਮ ਨੂੰ ਫੋਰਬਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ 15 ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੁਪਰ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2008 ਵਿੱਚ, ਫੋਰਬਸ ਨੇ ਕਲੁਮ ਦੀ ਕਮਾਈ 14 ਮਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ

### ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਨਵੇਅ 
right|thumb|59ਵੇਂ ਐਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਕਲੁਮ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ
ਦਸੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੇਬਲ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਬਰਾਵੋ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਰਨਵੇ ਨਾਮਕ ਰਿਅਲਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਉਹ ਮੇਜ਼ਬਾਨ, ਜੱਜ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਡਿਜਾਇਨਰਾਂ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਲੜੀ ਦਾ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਲੜੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਇਜਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
right|thumb|ਕਲੁਮ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ

## See also 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੇਲੀਨਾ ਗੋਮੇਜ਼

**ਸੇਲੀਨਾ ਮੈਰੀ ਗੋਮੇਜ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Selena Marie Gomez**) [; (ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 22, 1992) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਐਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ *ਵਿਜ਼ਰਡ ਆਫ ਵੇਵਰਲੀ ਪਲੇਸ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਐਨਦਰ ਸਿੰਡਰੈਲਾ ਸਟੋਰੀ*, *ਵਿਜ਼ਰਡ ਆਫ ਵੇਵਰਲੀ ਪਲੇਸਃ ਦ ਮੂਵੀ* ਅਤੇ *ਪ੍ਰਿੰਸੈਸ ਪ੍ਰੋਟੇਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ* ਵਰਗੀ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਰਮੋਨਾ ਐਂਡ ਬੀਜ਼ੁਸ* ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸਦਾ ਕਰੀਅਰ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫ਼ੈਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਹ *ਸੇਲੀਨਾ ਗੋਮੇਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਸੀਨ* ਨਾਮ ਦੇ ਪੌਪ ਬੈਂਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਮੋਢੀ ਹੈ ਜੋ ਆਰ.ਆਈ.ਏ.ਏ. ਦੁਆਰਾ ਸੋਨ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਤਿੰਨ ਐਲਬਮਃ *ਕਿਸ ਐਂਡ ਟੈੱਲ*, *ਅ ਈਅਰ ਵਿਦਾਊਟ ਰੇਨ* ਅਤੇ *ਵੈੱਨ ਦ ਸੰਨ ਗੋਜ਼ ਡਾਊਨ* ਬਣਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਸੇਲੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗਰਾਂਡ ਪ੍ਰੈਰੀ, ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਰੰਗ ਮੰਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਮੈਂਡਾ ਡਾਨ ਮੈਂਡੀ ਟੀਫੀ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡੋ ਜੋਏਲ ਗੋਮੇਜ਼ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਤੇਜਾਨੋ ਗਾਇਕਾ ਸੇਲੀਨਾ ਦੇ ਨਾਂਅ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਗੋਮੇਜ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਚੱਲ ਵਸੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਮੈਕਸਿਕੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਇਤਾਲਵੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਦ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਲਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ੨੦੦੬ ਵਿੱਚ ਮੈਂਡੀ ਨੇ ਬਰਾਇਨ ਟੀਫੀ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਦੀਕ਼ਾ ਕਿਆਨੀ

**ਹਦੀਕ਼ਾ ਕਿਆਨੀ** (ਉਰਦੂ:حدیقہ کیانی) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾ, ਗੀਤਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਿਖਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 

2006 ਵਿੱਚ ਕ਼ਿਆਨੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਤਮਗਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਮਿਲਿਆ।

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਗਰੁੱਪ, ਜੰਗ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਨਿਊਜ਼ਪੇਪਰ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਪਾਵਰ" ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਿਆਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ "ਔਰਤ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਕਿਆਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 3 ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਇਰਫਾਨ ਕਿਆਨ ਅਤੇ ਭੈਣ ਸਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਕਵੀ ਖਵਾਰ ਕਿਆਨੀ, ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤਕ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਖਵਾਰ ਨੇ ਕਿਆਨੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੈਡਮ ਨਰਗਿਸ ਨਾਹਿਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 
ਵਿਕਾਰ-ਉਨ-ਨੀਸਾ ਨੂਨ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਕਿਆਨੀ ਨੇ ਤੁਰਕੀ, ਜਾਰਡਨ, ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਕਿਆਨੀ ਸੋਹਿਲ ਰਾਣਾ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ "ਰੰਗ ਬਰੰਗੀ ਦੁਨੀਆ" ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜੋ ਪੀਟੀਵੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸੰਗੀਤ ਹੈ।
ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਉਸਤਾਦ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਨਸ਼ਾਦ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਕਿਆਨੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਨੇਨਾਰਡ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਲਾਹੌਰ) ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਸ ਕੀਤੀ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਕਿਆਨੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਆਈ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਆਂਗਣ ਆਂਗਣ ਤਾਰੇ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਢੇ 3 ਸਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਅ ‘ਚ, ਉਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਮਜਦ ਬੌਬੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਖਲੀਲ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਕਿਆਨੀ ਨੇ ਗਾਏ ਗਏ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਪੀਟੀਵੀ ਵੱਲੋਂ ਨੂਰਜਹਾਂ, ਨਾਹਿਦ ਅਖਤਰ ਅਤੇ ਮਹਿਨਾਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਦਿਆਂ “ਏ + ਕਲਾਕਾਰ” ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਿਆਨੀ ਨੇ 90ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਗਾਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਿੱਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਸਰਗਮ ਲਈ ਗਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਦਨਾਨ ਸਾਮੀ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਨ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਔਰਤ ਪਲੇਅਬੈਕ ਸਿੰਗਰ ਲਈ ਨਾਮਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ

**ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ **ਅਮਰੀਕੀ ਲਿਖਾਰੀ ਰੌਨ ਹਬਰਡ ਵੱਲੋਂ 1954 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਮਤ ਹੈ। ਹਬਰਡ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਇਨੈਟਿਕਸ ਨਾਂਅ ਦੇ ਮਤ ਜਿਸਨੂੰ ਡਾਇਨੈਟਿਕਸ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਂਅ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਫ਼ੈਲਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਦਿਵਾਲੀਆ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਬਰਡ ਨੇ ਇਸਦੀ ਵਿਚਾਰ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਤਰਮੀਮ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। 

ਹਬਰਡ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਬਰਡ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਵੇਂ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਹੈ।

ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ ਨੂੰ 'ਗ਼ੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮਤ' ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਹੈ।

## ਪੈਰੋਕਾਰ 
thumb|ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਕ ਇੱਕ ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ ਕੇਂਦਰ
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 55,000 ਲੋਕ ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 100,000 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 200,000 ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 25,000 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਈਂਟਾਲੋਜੀ ਦਾ ਪਤਨ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਸੈਰਾਹ ਸਿਲਵਰਮੈਨ

thumb|ਸੈਰਾਹ ਸਿਲਵਰਮੈਨ
**ਸੈਰਾਹ ਕੇਟ ਸਿਲਵਰਮੈਨ** (ਜਨਮ ਦਸੰਬਰ 1, 1970) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਸ ਕਲਾਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਨਸਲਵਾਦ, ਜਿਨਸੀ-ਵਿਤਕਰਾ ਜਿਹੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਐਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸਿਲਵਰਮੈਨ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨਾਈਟ ਲਾਈਵ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾਹ ਸਿਲਵਰਮੈਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਮੇਡੀ ਸੈਂਟਰਲ 'ਤੇ 2007 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਲੀਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ "ਦਿ ਬੈਡਵੇਟਰ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੂਜੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ "ਮਿਸਟਰ ਸ਼ੋਅ" ਅਤੇ "ਵੀਆਈਪੀ" ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਹੂ'ਜ਼ ਦ ਕਾਬੂਜ਼?" (1997), "ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਰਾਕ" (2003), "ਰੈੱਕ-ਇਟ ਰਾਲਫ਼" (2012), "ਏ ਮਿਲੀਅਨ ਵੇਅਜ਼ ਟੂ ਡਾਈ ਇਨ ਦ ਵੈਸਟ" (2014), ਅਤੇ "ਰਾਲਫ ਬ੍ਰੇਕਸ ਦ ਇੰਟਰਨੈਟ" (2018) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਟਕ ਆਈ ਸਮਾਈਲ ਬੈਕ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਦਾਕਾਰ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2016 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਰਨੀ ਸੈਂਡਰਜ਼ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ 'ਚ ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੁਲੂ ਵੈੱਬ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇਰ ਰਾਤ ਦਾ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਆਈ ਲਵ ਯੂ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 2017 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2018 ਤੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਿਲਵਰਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਬੈਡਫੋਰਡ, ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬੈਥ ਐਨ (ਨੀ ਹਾਲਪਿਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਓਹਾਰਾ; 1941–2015) ਅਤੇ ਡੋਨਲਡ ਸਿਲਵਰਮੈਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੈਥ ਜਾਰਜ ਮੈਕਗਵਰਨ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਨਿਊ ਥਾਲੀਅਨ ਪਲੇਅਰਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੋਨਲਡ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸੋਫੀ ਦੇ ਆਉਟਲੈੱਟ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵੀ ਚਲਾਈ ਸੀ। ਸਿਲਵਰਮੈਨ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਆਪਸ 'ਚ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਸਿਲਵਰਮੈਨ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਰਿਫਾਰਮ ਰੱਬੀ ਸੁਜ਼ਨ ਸਿਲਵਰਮੈਨ, ਲੇਖਕ ਜੋਡਿਨ ਸਪੀਅਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲੌਰਾ ਸਿਲਵਰਮੈਨ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਜੈਫਰੀ ਮਾਈਕਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮੀ ਕੰਧ 'ਤੇ ਮੋਰਾਰ ਲਗਾਏ। ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਖ ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਸਨ। Her ancestors were from Poland and Russia.

ਸਿਲਵਰਮੈਨ ਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਕਾਮੇਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ "ਖ਼ਤਰਨਾਕ" ਕਿਹਾ। ਮੈਨਚੇਸਟਰ (1989 ਦੀ ਕਲਾਸ) ਦੇ ਡੇਰੀਫੀਲਡ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਕਾਮੇਡੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
### ਫ਼ਿਲਮ
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
### ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ
### ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਜ਼
## Discography
### Albums
### ਵੀਡੀਓਜ਼
### ਸਿੰਗਲਜ਼
### ਔਡੀਓਬੂਕਸ
### ਸਾਊਂਡਟਰੈਕਸ
## ਕਿਤਾਬਾਂ
* (Humor/Memoir)

## ਅਵਾਰਡਸ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 
*  in 2010
* TheJC.com: Interview with Sarah Silverman 
* Sarah Silverman Video produced by *Makers: Women Who Make America*
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਬੀ

**ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਬੀ** ਇੱਕ ਰਾਸਤਾਫਾਰੀ-ਪੱਖੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਥੋਪੀਆਈ ਲੋਕ ਰੱਬ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।

1920 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮੈਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੈਰੀਬੀਆਈ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਬੀ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ

**ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ** (; Pinyin: Zhèngtǐzì/Fántĭzì) ਚੀਨੀ ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਉਹ ਅੱਖਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1946 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ-ਬਣਾਏ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤਾਈਵਾਨ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਅਤੇ ਮਕਾਉ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
thumb|ਫ਼ਿੱਲੀਪਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਲਿੱਪੀਆਂ
ਸਰਲ ਚੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ

**ਸਰਲ ਚੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ** (
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਲਿੱਪੀਆਂ) ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਲਿਖਣ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ 1950s ਅਤੇ 1960s ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫ਼ੁੱਲਤ ਕੀਤਾ।  ਇਸਨੂੰ ਚੀਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
thumb|1935 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸਰਲ ਚੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ 324 ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਮਾਰਵਾੜੀ ਲੋਕ

**ਮਾਰਵਾੜੀ** ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਮਾਰਵਾੜੀ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਮਾਰਵਾੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅੰਤਰਗਤ ਹੀ ਗਿਣ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਵਾੜੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ
ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

**ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ** ਪੈਪਸੂ ਰਾਜ ਵੇਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸਾਲ 1954 'ਚ ਇਹ ਹਲਕਾ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਲੰਬਾਂ ਸਮਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਬਠਿੰਡਾ 'ਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2008 'ਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਹਲਕੇ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਫਰੀਦਕੋਟ 'ਚ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਇਸ ਹਲਕੇ 'ਚ ਫੂਲ ਟਾਊਨ ਅੰਦਰ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਉਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ 'ਚ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦਾ ਸੂਬੇ 'ਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸੈਲਰ ਸਨਅਤ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਲਕੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਲੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ 37 ਪਿੰਡਾਂ, 5 ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਲਕੇ 'ਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 1 ਲੱਖ 56 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਮਰਦ ਵੋਟਰ ਲਗਭਗ 83 ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ 73 ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤ ਵੋਟਰ ਹਨ। 18 ਤੋਂ 19 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਵੋਟ 2.08 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਹਲਕੇ 'ਚ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਸਾਲ 2002 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਪਿੜ ਅੰਦਰ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2012 ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਬਣੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ [ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੀ ਲਗਭਗ 45 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ, ਭਗਤਾ ਭਾਈ, ਭਾਈ ਰੂਪਾ, ਕੋਠਾ ਗੁਰੂ, ਮਲੂਕਾ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੋਵੇਗਾ।
## ਜੇਤੂ ਵਿਧਾਇਕ
## 2017 ਦੇ ਨਤੀਜੇ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ

**ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ **ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੁਰਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ ਹੁਣ ਯਜ਼ੀਦੀਵਾਦ, ਯਰਸਾਨੀਵਾਦ ਅਤੇ ਇਸ਼ੀਕੀਵਾਦ ਜਿਹੇ ਮਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਤ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਕੇ ਖੁਰਾਸਾਨ ਤੋਂ ਅਨਾਤੋਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਈਰਾਨ ਵਿਚਲੇ ਵਿੱਕੋਲਿੱਤਰੇ ਗੁਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ।
## ਮਾਨਤਾਵਾਂ 
ਯਜ਼ਦਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਇਕਲੌਤਾ ਰੱਬ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਤ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਲਿਕ ਤਾਊਸ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਮਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇਸ਼ਟ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਮਲਿਕ ਤਾਊਸ

**ਮਲਿਕ ਤਾਊਸ** (Ezdiki: Tawûsê Melek) ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇਸ਼ਟ ਹੈ। ਯਜ਼ੀਦੀ ਧਰਮ ਮੁਤਾਬਕ ਰੱਬ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੱਤ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਲਿਕ ਤਾਊਸ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ।

16ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਯਜ਼ੀਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਰਾਨ ਵਿਚਲੀ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਮਲਿਕ ਤਾਊਸ ਦਾ ਆਦਮ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ।ਯਜ਼ੀਦੀ 'ਸ਼ੈਤਾਨ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਯਜ਼ੀਦੀ ਮਲਿਕ ਤਾਊਸ ਨੂੰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਮੰਨਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਯਰਸਾਨੀਵਾਦ

**ਯਰਸਾਨ** ਜਾਂ **ਅਹਿਲ-ਏ-ਹੱਕ਼** (Kurdish: یارسان&#x200E;, *Yarsan*,  *Ahl-e Haqq*) 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਸਾਹਕ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਇੱਕ ਧਰਮ ਹੈ।  ਇਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 500,000 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1,000,000, ਤੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੋਰਾਨ ਕੁਰਦ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ, ਲੋਰੀ, ਅਜ਼ੇਰੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਵੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਯਰਸਾਨੀ ਦੱਖਣਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਯਰਸਾਨੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਗੋਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੋਕੇ ਯਰਸਾਨੀਆਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਕੁਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਉੱਤਰ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਉੱਤਰ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ **ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੋਆ ਸੂਬੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 1736&nbsp;km² ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਸਿੰਧੂਦੁਰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।
 

### ਭਾਸ਼ਾ 
ਉੱਤਰ ਗੋਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਂਕਣੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਆ ਰਾਜ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਿੱਖਿਅਤ ਜਨਤਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਜਨਤਾ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਾਗ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

### ਧਰਮ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਸਰਵਣ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਸਰਵਣ*** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Sarvann), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 13 ਜਨਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਗੁਲਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ *ਪਰਪਲ ਪੇਬਲ ਪਿਕਚਰਜ਼* ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ, ਸਿੱਮੀ ਚਹਿਲ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਲੜਕੇ (ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ) ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਭੂਮਿਕਾ
*ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ, ਮਿੱਠੂ ਵਜੋਂ
*ਸਿੱਮੀ ਚਹਿਲ, ਪਾਲਵਿੰਦਰ ਵਜੋਂ
*ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ 
*ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ
*ਬੀਨੂ ਢਿੱਲੋਂ
*ਗੁਰਮੀਤ ਸੱਜਣ
*ਦਿਲਨੂਰ ਕੌਰ
* ਜਸਮੀਨ ਜੌਹਲ
* ਨਵਦੀਪ ਢਿੱਲੋਂ, ਪੀਟਰ ਵਜੋਂ
* ਸਨੀ ਗਿੱਲ
*ਅਨੀਤਾ ਮੀਤ
*ਸੀਮਾ ਕੌਸ਼ਲ
* ਡਾਨ ਮਕਲੀਓਡ, ਕੌਪ ਵਜੋਂ
## ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ 
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
*ਸਰਵਣ ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਰ
*ਸਰਵਣ Jukebox
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕੈਲਟੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

**ਕੈਲਟੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ** (/ˈkɛltɪk/ ਜਾਂ /ˈsɛltɪk/) ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਯੂਰਪ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਨੁੱਕਰ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਆਇਰਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਵੇਲਜ਼, ਮੈਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਬਰਿਟਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਵਸੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕੈਲਟੀ ਬੋਲੀਆਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀਆਂ ਮੈਂਬਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਰਿਸ਼, ਸਕਾਇਸ਼ ਗੇਲਿਕ, ਬਰਿਟੇਨਿਕ ਅਤੇ ਮੈਂਕਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਰੂਨੀ ਲਿਪੀ

**ਰੂਨੀ** (Proto-Norse: ᚱᚢᚾᛟ (*runo*), Old Norse: *rún*) ਜਾਂ **ਰੂਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ **ਆਦਿਕਾਲ ਦੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਜਰਮੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਰਣਮਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਰੂਨ ਨਾਮਕ ਅੱਖਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।  ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਕਰਣ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਰੋਮਨ ਲਿਪੀ ਅਪਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਰੂਨੀ ਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਘੱਟਦਾ ਗਿਆ।  ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰੂਨੀ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ੁਥਾਰਕ  (futhark ਜਾਂ fuþark)  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ   ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀਆਂ ਫ  (F),  ਉ  (U),  ਥ  (Þ)  ,  ਅ  (A),  ਰ  (R)  ਅਤੇ ਕ  (K)  ਸਨ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਥ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਬਿਨਾ ਬਿੰਦੀ ਵਾਲੇ ਥ ਵਲੋਂ ਜ਼ਰਾ ਵੱਖ ਹੈ।  ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਧੁਨੀਆਂ ਬਦਲ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਣਮਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੁਥੋਰਕ  (futhorc ਜਾਂ fuþorc)  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲੂਈ ਦਾਗੁਏਰ

**ਲੂਈ ਦਾਗੁਏਰ** (; 18 ਨਵੰਬਰ 1787&nbsp;– 10 ਜੁਲਾਈ 1851) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ੀ ਦੀ ਦਾਗੁਏਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਪਿਰਤ ਪਾਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਪੁਣ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਡਾਇਓਰਾਮਾ ਥਿਏਟਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਕੀਤਾ।

## ਕੰਮ 
12 ਸਾਲ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਦਾਗੁਇਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਦਾਗੁਇਰ ਆਪਣੀ ਇਜਾਦ ਨੂੰ *ਦਾਗੁਇਰੋਟਾਈਪ *ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ। 

10 ਜੁਲਾਈ 1851 ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਬ੍ਰਾਈ-ਸਰ-ਮਰਨੇ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਮਕਬਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। 

ਦਾਗੁਇਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਆਈਫ਼ਲ ਟਾਵਰ ਉੱਤੇ ਉੱਕਰੇ 72 ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਹੈਬਰੀਡੀਜ਼

right|thumb|388x388px|ਅੰਦਰਲੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਹੈਬਰੀਡੀਜ਼
**ਹੈਬਰੀਡੀਜ਼** (/ˈhɛbrᵻdiːz/; Scottish Gaelic: *Innse Gall*; Old Norse: *Suðreyjar*) ਉੱਤਰੀ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਨੁੱਕਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹਨ: ਅੰਦਰਲੇ ਹੈਬਰੀਡੀਜ਼ (Inner Hebrides, ਜਿਸਦੇ ਟਾਪੂ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਮੁੱਖਭੂਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕੋਲ ਹਨ) ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਹੈਬਰੀਡੀਜ਼ (Outer Hebrides, ਜੋ ਮੁੱਖਭੂਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੂਰ ਹਨ)। ਹੈਬਰੀਡੀਜ਼ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆਂ-ਫ਼ੁੱਲੀਆਂ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮਕਾਮੀ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲਟੀ, ਨੌਰਸ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੌਰਵੇ ਦੀਆਂ ਸਾਬਕਾ ਕਲੋਨੀਆਂ
ਕੁਵੈਤ ਏਅਰਵੇਜ਼

**ਕੁਵੈਤ ਏਅਰਵੇਜ਼** ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਕੁਵੈਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ, ਅਲ ਫ਼ਾਰਵਾਨਿਆਹ ਗਵਰਨੇਟ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਮੱਪ ਪੁਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਦ੍ਵੀਪਾਂ, ਯੂਰੋਪ, ਦਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਬੇਸ ਕੁਵੈਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਵੈਤ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਅਰਬ ਏਅਰ ਕੈਰੀਅਰ ਓਰਗੇਨਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਦੱਸ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਲ 1953 ਤੋਂ ਦਿਖਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ,, ਜੋਕਿ ਇੱਕ ਬੀਓਏਸੀ ਸਹਾਇਕ ਸੀ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਜੋਕਿ ਚਾਟਰ ਫਲਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਪ੍ਬੰਧਨ ਠੇਕਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋ ਡਕੋਟਾ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 16 ਮਾਰਚ 1954 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੈਰੀਅਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 8,966 ਯਾਤਰਿਆ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਜੁਲਾਈ ਸਾਲ 1955 ਨੂੰ, ਕੁਵੈਤ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। [ਐਨਬੀ 2]। ਸਾਲ 1958 ਦੇ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਕਾਮੇਟ ਜਹਾਜ਼ਾ ਦਾ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਮ ਈ ਏ ਤੋ ਲੀਜ ਤੇ ਲੀਤੇ ਏਅਰਕਰਾਫਟ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਅਗਸਤ ਸਾਲ 1963 ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰਾ ਕਾਮੇਟ ਦਾ ਔਡਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਇਸ ਦੂਸਰੇ ਏਅਰ ਕਰਾਫਟ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਗੇਰ ਅਣਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੋਰ ਤੇ ਸਾਲ 1964 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੈ ਲੀਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੇ ਲੰਦਨ ਤੋ ਕੁਵੇਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉੜਾਨ ਭਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੂਰੀ 2888 ਮੀਲ (4648 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਸੀ, ਇਸ ਨੇ ਉੜਾਨ ਔਸਤਨ 461 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ (742 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ) ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭਰੀ. ਇੱਕ ਜੂਨ 1963 ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਕੇ 100% ਕਰ ਦਿਤੀ. ਮਾਰਚ 1964 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੂਟ ਨੇਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਯੁਰੋਪੇਨ ਟੀਚਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ

ਜਦੋ ਲੰਦਨ ਵਾਸਤੇ ਉਡਾਨਾ ਕਾਮੇਟ ਸਾਜੋ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਿਆ ਗਿਆ. ਅਪ੍ਰੈਲ 1965 ਵਿੱਚ ਰੂਟ ਨੇਟਵਰਕ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਬਦਾਨ, ਬਗਦਾਦ, ਬੇਹਰੀਨ, ਬੇਰੂਤ, ਬੋਮ੍ਬੇ, ਕਰਿਓ, ਦਮਾਸੇਕਸ, ਦੋਹਾ, ਫ੍ਰੇੰਕਫ਼ਡ, ਜੇਨੇਵਾ, ਜੇਰੁਸਲਮ, ਕਰਾਚੀ, ਲੰਦਨ, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਤੇਹਰਾਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ. ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਮੇਟ 4ਸੀ ਏਸ, ਤਿੰਨ ਡੀਸੀ-6 ਬੀ ਏਸ, ਦੋ ਟ੍ਵਿਨ ਪੋਇਨੇਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿਸ੍ਕੋਉੰਟ 700 ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਸੱਕਾਂਵਾਲੀ

**ਸੱਕਾਂਵਾਲੀ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਹੁਣ ਹੋਰ ਨਾ ਪੁੱਛੀਂ

**ਹੁਣ ਹੋਰ ਨਾ ਪੁੱਛੀਂ** ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ I ਇਸ ਵਿੱਚ 2007 ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ 11 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ l

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਦੱਖਣ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਦੱਖਣ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ **ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੋਆ ਸੂਬੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।&nbsp;ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ&nbsp;1966&nbsp;km² ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ 586591 ਹੈ।

### ਭਾਸ਼ਾ 
ਉੱਤਰ ਗੋਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਂਕਣੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਆ ਰਾਜ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਿੱਖਿਅਤ ਜਨਤਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਜਨਤਾ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਾਗ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਗੁਫਾ

thumb|451x451px
**ਗੁਫ਼ਾ** ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੋਖਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪੋਸ਼ ਸਪੇਸ ਜੋ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ।  ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਛਿੱਜਣ ਨਾਲ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਧਰਤੀ ਥੱਲੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ *ਗੁਫਾ*  ਛੋਟੇ ਘੁਰਨਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਚਟਾਨੀ ਖੁੱਡਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੋਟੋਆਂ। ਕੇਵਰਨ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗੁਫਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਗਠਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਚੱਟਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪੀਲੀਅਦਮ ਬਣਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੋਵੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਫਾਵਾਂ
ਰਾਮ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ

**ਰਾਮ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ** (4 ਦਸੰਬਰ 1919 - 1994) ਸਟੇਜ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਮ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਦਸੰਬਰ 1919 ਨੂੰ ਮੋਹਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਚੱਕ 286, ਲਾਇਲਪੁਰ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ, ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲੁਧਿਆਣੇ ਆ ਵੱਸਿਆ ਸੀ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਰਸਤਾ* (1943)
**ਅਨੋਖਾ ਇਸ਼ਕ* (1945)
**ਅਣਖੀ ਜਵਾਨੀਆਂ* (1955)
**ਇਸ਼ਕ ਅਸਾਂ ਕੂੰ ਲੋਰੀਆਂ ਦਿਤੀਆਂ*
**ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੇ ਨੇਹੁ* (1972)
**ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਰਤਨ*
**ਰਾਵੀ ਦਾ ਦੇਸ ਤੇ ਰਾਵੀ ਦਾ ਸਾਂਈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ*(1969)	
**ਵਾਰ ਮੇਜਰ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ* (1968)
**ਸੀਸ ਦੀਆਂ ਪਰੁ ਸਿਰਰੁ ਨ ਦੀਆ* (1975)
**ਗੋਆ ਦਾ ਜੇਤੂ ਮੇਜਰ ਸ਼ਿਵਦੇਵ ਸਿੰਘ* (1972)
**ਵਾਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੀ* (1970)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਅਮਰਨਾ

**ਅਮਰਨਾ** () ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਤਵੀ ਮੁਕਾਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਖੰਡਰ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਫ਼ਾਰੋ ਇਖ਼ਨਾਤੁਨ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬੇ-ਅਬਾਦ ਹੋ ਗਈ।  ਪੁਰਾਤਨ ਮਿਸਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ **ਇਖੇਤਾਤੇਨ** ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 'ਅਤਨ ਦਾ ਦਿਸਹੱਦਾ'। 

ਇਹ ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਹਿਰਾ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 312 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। 

ਪੁਰਾਤਤਵੀ ਖੋਜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਰੋਮਨ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਕਬਜ਼ਾ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਢਾਂਚੇ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅੱਕਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ

thumb|ਇੱਕ ਅੱਕਾਦੀ ਲਿਖਤ
**ਅੱਕਾਦੀ** ਭਾਸ਼ਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Akkadian language**) ਇੱਕ ਮਰੀ ਹੋਈ ਪੂਰਬੀ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੀਲਾਕਾਰ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਂਅ ਅੱਕਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪਿਆ ਜੋ ਕਿ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਅੱਕਾਦ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। 

ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅੱਕਾਦੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਯੁੱਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ - 

# ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ (ਲਗਭਗ 2000 ਈ.ਪੂ.-ਲਗਭਗ 1500 ਈ.ਪੂ.)
# ਮੱਧਕਾਲ (ਲਗਭਗ 1500 ਈ.ਪੂ.-ਲਗਭਗ 1000 ਈ.ਪੂ.) 
# ਉੱਤਰਕਾਲ (ਲਗਭਗ 1000 ਈ.ਪੂ.-ਲਗਭਗ 500 ਈ.ਪੂ.)

## ਹਵਾਲੇ 
Category:Articles containing Akkadian-language text
ਦੇਵ ਖੁੱਡੀ ਕਲਾਂ ਵਾਲਾ

**ਦੇਵ ਖੁੱਡੀ ਕਲਾਂ ਵਾਲਾ** ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ I ਜਿਸਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਦੋਗਾਣੇ ਰਚੇ ਹਨ l

## ਜੀਵਨੀ
ਦੇਵ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਈ 1950 ਨੂੰ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ l ਉਹਨਾ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਸੀ l ਦੇਵ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਹਿਤ, ਲੇਖਨ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਪਰ ਇੰਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵ ਨੇ ਗੀਤਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁਖਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕੀਤੀ l

## ਰਚਨਾਵਾ
ਦੇਵ ਖੁੱਡੀ ਕਲਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇ ਲਿਖੇ ਬਹੁਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਗਾਇਕ ਕਰਮਜੀਤ ਧੂਰੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿੰਟੂ ਧੂਰੀ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ‘ਜੇ ਤੂੰ ਬਣਨਾ ਸਿੰਘ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੰਜੇ ਕੱਕੇ ਧਾਰ’, ‘ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜਗਾਵੇ ਕਾਜੀ ਹਾਕ ਮਾਰ ਕੇ’, ‘ਤੋਰਦੇ ਦੇ ਕੇ ਅੰਮੀਏ ਆਖਰੀ ਪਿਆਰ ਨੂੰ’ ਤੇ ‘ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਬੇਦਾਵਾ’ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਜੀਤ ਧੂਰੀ ਨੇ ਐਨੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਗੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਸਪੀਕਰਾਂ ਉੱਪਰ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਵਰਨ ਲਤਾ, ਮੋਹਣੀ ਨਰੂਲਾ, ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਾਜਨ, ਰੂਪ ਲਾਲ ਧੀਰ, ਬਲਜਿੰਦਰ ਗਰਚਾ, ਮੱਖਣ ਪੱਖੋ ਕਲਾਂ, ਹਰਜੀਤ ਜੱਸੀ, ਰਾਣੀ ਅਰਮਾਨ, ਜਸਪਾਲ ਛੋਕਰ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਦੇਵ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਦੇਵ ਦੇ ਲਿਖੇ ਚਰਚਿਤ ਗੀਤ ਹਨ, ‘ਕੋਠੇ ’ਤੇ ਸਪੀਕਰ ਲਾਈ ਰੱਖਣਾ’, ‘ਹੁਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਥਾਣੇਦਾਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ’, ‘ਰੋਂਦੀ ਦਾ ਰੁਮਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ’, ‘ਆਹ ਲੈ ਸਾਡੀ ਲੈਜਾ ਛੱਤਰੀ’, ‘ਲੱਗ ਜੇ ਨਾ ਧੁੱਪ ਕਿਤੇ’, ‘ਬਠਿੰਡੇ ਵਾਲੀ ਰੇਲ ਵਾਂਗੂ’, ‘ਮੰਗਾਂ ਰੱਬ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਖੈਰ’, ‘ਛੇੜ ਕੇ ਭਰਿੰਡ ਰੰਗੀਆਂ’ ਆਦਿ।

ਗਾਇਕ ਮੱਖਣ ਪੱਖੋਂ ਕਲਾਂ ਨੇ ਦੇਵ ਦੇ ਲਿਖੇ ਤਿੰਨ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਪੱਗ’, ‘ਚੁੰਨੀ’ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਅਵਤਾਰ ਪੁਰਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ‘ਲੱਗ ਜੇ ਨਾ ਧੁੱਪ ਕਿਤੇ’ ਨੂੰ ਗਾਇਕਾ ਬਲਜਿੰਦਰ ਗਰਚਾ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ ‘ਬੇਗਮਪੁਰਾ’, ‘ਰਵਿਦਾਸ ਗੁਰੂ ਜੀ’ ਤੇ ‘ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਸ਼ੌਕੀਨਾਂ ਦਾ’ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਵ ਦੀ ਕਲਮ ਨੇ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ, ਦਾਜ, ਨਸ਼ੇ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧਾਂ ਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਬਾਰੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਲੱਚਰ ਸਾਹਿਤ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ‘ਲਿਖੋ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੀਤ ਕਲਮਾਂ ਵਾਲਿਓ, ਜਿਹੜੇ ਹੋਣ ਨਾ ਪਲੀਤ ਕਲਮਾਂ ਵਾਲਿਓ’, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਕਟਾਈ ਬਾਰੇ ‘ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰਹਿਣ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਾਉਂਦੇ ਰਹੀਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ’ ਲਿਖਿਆ। ਕਿਰਤੀ ਵਰਗ ਦੀ ਹੱਡ ਭੰਨਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਲਈ ਦੇਵ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ‘ਨਮਸਕਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਲੱਖ ਵਾਰ।’ ਕੌਮੀ ਝੰਡੇ ਬਾਰੇ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ‘ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਸਾਡਾ ਕਿੰਨਾ ਏ ਮਹਾਨ, ਇਹੇ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦ-ਜਾਨ, ਇਹੇ ਸਾਡੀ ਆਨ-ਸ਼ਾਨ।’ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਬਦਲੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪਿਆਰਦੀ ਦੇਵ ਦੀ ਕਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ‘ਕਿਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾ ਸਰਦਾਰੀ।’ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਗੇੜੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ‘ਪੰਥ ਦਾ ਸਰਦਾਰ’,‘ਕੋਠੇ ’ਤੇ ਸਪੀਕਰ’, ‘ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰੋ’ ਅਤੇ ‘ਸਰਹਿੰਦ ਫਤਹਿ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਦੇਵ ਦੀ ਕਲਮ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸੇ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਗੀਤ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ।
*ਪੰਥ ਦਾ ਸਰਦਾਰ(2007)
*ਕੋਠੇ ਤੇ ਸਪੀਕਰ(2009)
*ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰੋ(2014)
*ਸਰਹੰਦ-ਫ਼ਤਿਹ(2016)
## ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ

*1
ਸਦਾ ਹੱਕ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ 
ਜ਼ੁਲਮ -ਜ਼ਬਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਢਹਿ ਜਾਂਵਦੇ ਨੇ।
ਕੋਈ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਅਣਖ ਨੂੰ ਟੁੰਬਦਾ ਜੇ,
ਗਲਤ ਅੱਖਰ ਦੇ ਵਾਂਗ ਮਿਟਾਂਵਦੇ ਨੇ।
ਆਵਣ ਕੰਮ ਨਾ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਜੋ,
ਜਿਉਣਾ ਧ੍ਰਿਗ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਜਵਾਨੀਆਂ ਦਾ।
ਸਾਡਾ ਸਿੱਖੀ ਇਤਹਾਸ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ 
ਮੁੱਲ ਪੈਂਦਾ ਏ ਦੇਵ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ।
*2
ਬਿੰਦ ਕੁ ਦੇ ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਅੰਮੀਏ,
ਤੇਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੀ
ਮਮਤਾ ਦਾ ਪੱਥਰ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ 
ਦੇਣਾ ਵਰਦਾਨ ਨੀ 
ਚੁੰਮਾਗੇ ਕਾਤਲ ਵਾਲੀ 
ਹੱਸਕੇ ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ 
ਤੋਰਦੇ ਦੇ ਕੇ ਅੰਮੀਏ ਆਖ਼ਰੀ ਪਿਆਰ ਨੂੰ 
ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਨੂੰ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ

**ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਗੋਮੰਤਕ ਪਾਰਟੀ **1961 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬਸਤਾਵਾਦੀ ਰਾਜ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣੀ। 

ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੋਆ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਤਬਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ
ਸਟੀਵਨ ਸਾਗਰਗਲਾ

**ਸਟੀਵਨ ਸੀਗਲ** (ਅਪ੍ਰੈਲ 10, 1952) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਨਿਖੇੜਕ

**ਨਿਖੇੜਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Decomposer), ਉਹ ਜੀਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਰੇ ਅਤੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਡੀਕਮਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰਬੀਵੋਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨੀਵੋਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ, ਡੀਕਮਪੋਜ਼ਰ ਵੀ ਹੈਟਰੋਟ੍ਰਾਪਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਊਰਜਾ, ਕਾਰਬਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਡੀਕਮਪੋਜ਼ਰ" ਅਤੇ "ਡੈਟਰੀਟੀਵੋਰ" ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡੈਟਰੀਟੀਵੋਰ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਡੀਕਮਪੋਜ਼ਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਜੀਵ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਪਰਤੀਕਰਮ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਗੰਡੋਏ, ਸਿਉਂਕ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਕੁੰਬਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕੰਗਰੋੜਹੀਣ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡੈਟਰੀਟੀਵੋਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਡੀਕਮਪੋਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਾਹਰੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸੋਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਅਗਾਂਹ ਪੜੋ 
* 
* Hunt HW, Colema9n DC, Ingham ER, Ingham RE, Elliot ET, Moore JC, Rose SL, Reid CPP, Morley CR (1987) "The detrital food web in a shortgrass prairie". *Biology and Fertility of Soils 3*: 57-68
* Smith TM, Smith RL (2006) *Elements of Ecology*. Sixth edition. Benjamin Cummings, San Francisco, CA.
ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਵਾਈਵ

**ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਵਾਈਵ** ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਹੈੱਡਸੈੱਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਲਵੇ ਕੋਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 5 ਅਪਰੈਲ, 2016 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਹੈੱਡਸੈੱਟ ਦੀ ਇਜਾਦ “ਰੂਮ ਸਕੇਲ” ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੂਮ ਨੂੰ ਸੇਸਰਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਥ੍ਰੀ ਡੀ ਸ੍ਪੇਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਵਰਡ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੋ ਤੇ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੋਰ ਤੇ ਚਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਸ਼ਨ ਟਰੈਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਸੋਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਜ਼ੁਅਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਦੇ ਮੋਬਾਇਲ ਵਰਡ ਕਾਂਗਰਸ ਕੀਨੋਡ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਵਾਈਵ ਸੀਈਏਸ 2016 ਤੱਕ 22 ਇਨਾਮ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੇਸਟ ਅਓਫ਼ ਸੀਈਏਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

## ਵਿਕਾਸ
ਵਾਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਵਰਚੁਅਲ ਰਿਏਲਿਟੀ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਇਪ 2014 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 23ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਵਾਲਵੇ ਨੇ ਏਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ “ ਸਟੈਮ ਵੀ ਆਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਸਿਸਟਮ” 2015 ਦੀ ਗੇਮ ਡੀਵੇਲ੍ਪਰ ਕੋਨਫ੍ਰੇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਆਪਣਾ ਜੰਤਰ ਮੋਬਾਇਲ ਵਰਡ ਕਾਂਗਰਸ ਕੀਨੋਡ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਲਵੇ ਕੋਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਹੈੱਡਸੈੱਟ ਕੁਛ ਚੁਨਿੰਦਾ ਡੀਵੈਲਪਰ ਵਾਸਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫਤ ਹੋਵੇਗਾ 2016 ਦੇ ਕੋਨਸੁਮਰ ਇਲੇਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਸ਼ੋ ਦੋਰਾਨ, ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਲਵੇ ਕੋਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਲਗਭਗ ਮੁਕੰਮਲ ਫਾਇਨਲ ਵਰਸਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਵਾਈਵ ਪ੍ਰੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਟੇਮ ਵੀ ਆਰ ਯੂਨਿਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੇਟਿਵ ਪਲੇਟਫੋਰਮ ਤੇ ਸਪੋਰਟ ਕਰੇਗਾ

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਮਰਸਡ 2015 ਦੇ ਦੋਰਾਨ, ਫਿਲ ਚੇਨ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਦੇ ਮੁਖ ਕੋਟੇਂਟ ਅਫਸਰ ਅਤੇ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਵਾਈਵ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ “ ਵੀ ਆਰ ਵਿੱਚ ਠੋਕਰਾ” ਖਾਣ ਤੋ ਬਾਦ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਵਾਲਵੇ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ। ਚੇਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਸਿਆ ਕਿ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਲਵੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆ ਸਾਫ਼ ਤੋਰ ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਡੇਵੇਲਪਮੇਟ ਪ੍ਰੋਸੇਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਹਿਸੇਦਾਰ ਸੀ। ਨਵਬੰਰ 2016 ਵਿੱਚ ਐਚ ਟੀ ਸੀ ਨੇ ਤੀਟਰ ਲੇਸ ਵੀ ਆਰ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਟੀ ਪੀ ਕਾਸਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ

## ਟੇਕਨੀਕਲ ਨਿਰਧਾਰਨ
ਵਾਇਵ ਦਾ ਰੇਫ੍ਰੇਸ਼ ਰੇਟ 90 Hzz ਹੈ। ਇਹ ਯੰਤਰ ਦੋ ਸਕਰਿਨਾ ਦੀਵਰਤੋ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਅੱਖ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਾ ਡਿਸਪਲੇ ਰੇਸੋਲੂਸ਼ਨ 1080 x 1200 ਹੈ [16] ਇਹ ਯੰਤਰ 70 ਤੋ ਜਿਆਦਾ ਸੇਂਸਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਮ ਈ ਏਮ ਏਸ ਗਰੋਸਕੋਪ, ਏਕਸਲ੍ਰੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਲੇਸਰ ਪੋਲਿਸ਼ ਸੇਸਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 15 ਬਾਏ 15 ਫੁੱਟ(4.6 ਬਾਏ 4.6 ਮੀਟਰ) ਟ੍ਰੇਕਿੰਗ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਉਪਰੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲਾਇਟ ਹਾਉਸ ਸਿਸਟਮ ਏਲਾਨ ਯਾਟਸ ਨੇ ਡਿਜਾਇਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਓਬਜੇਕਟ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਸਿੰਪਲ ਪ੍ਰੋਟੋਸੇਨਸਰ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਅਮਰਨਾ ਚਿੱਠੀਆਂ

thumb|ਅਮਰਨਾ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ
**ਅਮਰਨਾ ਚਿੱਠੀਆਂ** ਸੁੱਕੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਫੱਟੀਆਂ ਉੱਪਰ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਰੇ ਕਨਾਨ ਅਤੇ ਅਮੁਰੂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਤੋ-ਕਿਤਾਬਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸਰ ਵਿਚਲੇ ਅਮਰਨਾ ਨਾਂਅ ਦੇ ਪੁਰਾਤਤਵੀ ਮੁਕਾਮ ਵਿਖੇ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਨਿਵੇਕਲੀਆਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਕਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮਿਸਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ। 

ਅਮਰਨਾ ਚਿੱਠੀਆਂ ਬਾਈਬਲ ਅਤੇ ਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੋਧਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕਨਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ
ਕਾਬਿਲ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਕਾਬਿਲ*** () (ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kaabil) 2017 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ *ਸੰਜੇ ਗੁਪਤਾ* ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ *ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ* ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ *ਰਾਕੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ* ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰਿਤੀਕ ਰੋਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 25 ਜਨਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।

## ਭੂਮਿਕਾ
* ਰਿਤੀਕ ਰੋਸ਼ਨ, ਰੋਹਨ ਭਟਨਾਗਰ ਵਜੋਂ
* ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ, ਸੁਪਰੀਆ ਭਟਨਾਗਰ ਵਜੋਂ
* ਰੋਨਿਤ ਰੋਏ
* **ਰੋਹਿਤ ਰੋਏ**, ਅਮਿਤ ਵਜੋਂ
* ਨਰੇਂਦਰ ਝਾ
* ਗਿਰੀਸ਼ ਕੁਲਕਰਣੀ
* ਉਰਵਸ਼ੀ ਰੌਟੇਲਾ ("ਸਾਰਾ ਜ਼ਮਾਨਾ", ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ)

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2017 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸੰਜੇ ਗੁਪਤਾ

**ਸੰਜੇ ਗੁਪਤਾ** (ਜਨਮ 23 ਅਕਤੂਬਰ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ-ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ *ਜੰਗ*, *ਖੌਫ਼*,*ਕਾਂਟੇ*, ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਾ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਦਿਤਯਾ ਪੰਚੋਲੀ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਨੂੰ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਜਜ਼ਬਾ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਜਜ਼ਬਾ*** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: *Passion* or *Emotion*) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਜੇ ਗੁਪਤਾ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਲੋਕਟਕ ਝੀਲ

**ਲੋਕਟਕ ਝੀਲ **,ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਆਬੁਲ ਲਾਮਜਾਓ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਤੈਰਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਹੈ।ਇਹ ਝੀਲ [ਭਾਰਤ ਦੇ [ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਇਰੰਗ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।    

## References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਣੀਪੁਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕੋਂਕਣ

thumb|ਅਜੋਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜੋ ਕੋਂਕਣ ਦਾ ਭਾਗ ਹਨ
**ਕੋਂਕਣ **ਜਾਂ** ਕੋਂਕਣ ਤਟ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 720 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ, ਗੋਆ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਤਟਵਰਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
thumb|300x300px|ਕੋਁਕਣ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੇ ਘਰ

### ਘੇਰਾ 
ਕੋਂਕਣ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਲਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਪਤੀ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਾਗਿਰੀ ਦਰਿਆ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜੋਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਥਾਣੇ, ਮੁੰਬਈ, ਰਾਏਗਾਡ, ਰਤਨਾਗਿਰੀ, ਸਿੰਧੂਦੁਰਗ, ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ, ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ, ਉੱਤਰ ਕੰਨੜ, ਉਦੁਪੀ, ਦੱਖਣ ਕੰਨੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਬਾਬੀਅਤ

**ਬਾਬੀਅਤ** (, *Babiyye*) ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਉਤਪੱਤ 1844 ਤੋਂ 1852 ਤੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ, ਫ਼ੇਰ ਆਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਸਮੇਂ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੌਰਾਨ ਲੁਕਵੇਂ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਇਸਦੇ ਮੋਢੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਬ ਕਹਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਇਮਾਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਬਾਬੀਅਤ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਨਿੱਖੜਵੀਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਬਹਾਈ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਬਾਬ

right|thumb|300x300px|ਤਬਰੇਜ਼ ਦਾ ਬੈਰਕ ਜਿੱਥੇ ਬਾਬ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ
**ਬਾਬ **ਉਰਫ਼** ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ੀ** (/ˈseɪ.jədˈæ.liː.moʊˈhæ.məd.ʃiˈrɑːzi/, ; ਅਕਤੂਬਰ 20, 1819 – ਜੁਲਾਈ 9, 1850) ਬਾਬੀਅਤ ਦਾ ਮੋਢੀ ਅਤੇ ਬਹਾਈ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਚੌਵੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸ਼ੇਖ਼ੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਰੱਬ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣਿਆ ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ **ਬਾਬ** (/ˈbɑːb/, ) (ਮਤਲਬ 'ਦੁਆਰ' ਜਾਂ 'ਦਰਵਾਜ਼ਾ') ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪੈਗੰਬਰ ਜਾਂ ਮਹਦੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੇ ਕਈ ਚਿੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਸੀਹੀਅਤ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦਾ ਉਲੇਖ ਸੀ। ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ, ਪਰ ਸ਼ੀਆ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1850 ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬ ਨੂੰ ਗੋਲੀਮਾਰ ਦਸਤੇ ਵੱਲੋਂ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਲਿਖ਼ਤਾਂ 
ਬਾਬ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਿਖ਼ਤਾਂ ਗੁਆਚ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਲੱਖ ਆਇਤਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ 20,000 ਪੰਨਿਆਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ 190 ਫ਼ੱਟੀਆਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਾਂਭੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬਾਬੀਅਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਕਈ ਲਿਖ਼ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਨੇੜਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਉਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਬਾਨੀ
ਸ਼ਾਰਦਾ ਘੋਟਾਲਾ

**ਸ਼ਾਰਦਾ ਘੋਟਾਲਾ** (ਬੰਗਾਲੀ: সারদা কেলেঙ্কারী) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਆਰਥਕ ਘੋਟਾਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਾਂਡ ਹੈ। 

## ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਚਿਟਫੰਡ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਗਰੁਪ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠਗਣ ਲਈ ਕਈ ਲੁਭਾਵਣੇ ਆਫਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਾਗੌਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਾਂਡਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਰਕਮ 34 ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਫਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਹੀ ਆਲੂ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਜਰੀਏ 15 ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਕਮ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬਜਬਾਗ ਵਖਾਇਆ। 10 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੈਸੇ ਲਏ। ਜਦੋਂ ਰਕਮ ਲੁਟਾਉਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ ਤਾਂ 20,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਲੈ ਕੇ ਦਫਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਲਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਭਾਰਤੀ ਘੋਟਾਲੇ
ਮੁਹੰਮਦ ਇਮਰਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹੀ

**ਮੁਹੰਮਦ ਇਮਰਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹੀ** (ਉਰਦੂ:محمّد عمران خان, ਹਿੰਦੀ: इमरान प्रतापगढ़ी) ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ **ਮੁਹੰਮਦ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ** ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਡੀਬੇਟ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਮਗਰ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਸਿਆਸੀ ਭਟਕਣ ਬਾਰੇ, ਦੇਸ਼-ਪਿਆਰ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਆਤਿਸ਼ ਬਹਿਰਾਮ

right|thumb|333x333px|ਯਾਜ਼ਦ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਜ਼ਰਥੁਸ਼ਟੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਹੋਈ
** ਆਤਿਸ਼ ਬਹਿਰਾਮ** ਜਾਂ **ਅੱਗ ਦਾ ਮੰਦਰ** ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪੂਜਾ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਹੈ,  ਇਸਨੂੰ *ਦਾਰ-ਏ-ਮਿਹਰ* (ਫ਼ਾਰਸੀ) ਜਾਂ *ਅਗਿਆਰੀ* (ਗੁਜਰਾਤੀ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਰਥੁਸ਼ਟੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਦਾਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 50, ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 100 ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 27 ਅੱਗ ਦੇ ਮੰਦਰ ਸਨ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

File:Moneda sapor II reverso.jpg|
File:Hormizdi.jpg|
File:Gold-Münze Ardaschir I Sassaniden.jpg|
File:Bahramfiretempleyo.jpg|ਬਹਿਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ
ਧਾਰ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਨਾਉਨੀ ਦਾ ਕਿਲਾ** ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਸੋਲਨ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਨਾਉਨੀ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਇਹ ਸੋਲਨ-ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਸੜਕ ਤੇ ਸੋਲਨ ਤੋਂ 19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਨਾਉਨੀ ਗੋਰਖਾ ਕਿਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਛੱਤ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।ਇਹ ਕਿਲਾ ਭਾਵੇਂ ਛੋਟਾ ਸੀ ਪਰ ਕਾਫੀ ਮਜਬੂਤ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਪਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਚੌਕਸੀ ਵਜੋਂ ਨਿਗਾਹ ਰਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।ਗਿਰੀ ਖੱਡ (ਨਦੀ ) ਇਸ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।f   
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼

**ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼** ਲਿਮਿਟੇਡ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਫਲੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ I ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਟਰਲ ਫ਼ਿਗਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੂੜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਹਾਇਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ. ਐਸਆਈਏ ਇਨਜ਼ੀਨਿਅਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਨੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, 27 ਸੰਯੁਕਤ ਉਦਮ ਦੇ ਪੋਰਟਫ਼ੋਲ਼ਿਓ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਇੰਗ ਅਤੇ ਰੋਸ ਰੋਇਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਦਾ ਰੱਖਰਖਾਉ, ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਬਦਲਾਵ (ਐਮਆਰਓ) ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ I ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਕਾਰਗੋ ਐਸਆਈਏ ਦੇ ਫ਼੍ਰਾਇਟਰ ਜਹਾਜਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸਆਈਏ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗੋ ਦੇ ਰੱਖਰਖਾਉ ਦਾ ਪ੍ਬੰਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ I ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਸਹਾਇਕ ਹਨ – ਸੀਲਕਏਅਰ ਖੇਤਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਕੂਟ ਅਤੇ ਟਾਇਗਰ ਏਅਰ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਈ

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਲਈ ਏਅਰਬੱਸ ਏ380 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯਾਤਰੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਹੈ I ਮਾਲੀਅ ਯਾਤਰੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 15 ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਦਸਵਾਂ ਥਾਂ ਹੈ I 15 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬਜ਼ਾਰੂ ਪੁੰਜੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ 14 ਅਰਬ ਯੂਐਸ ਡਾਲਰ ਹੈ I

## ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਮਾਮਲੇ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਟੈਮਾਸੈਕ ਰੱਖਰਖਾਵ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ 56% ਵੋਟਿੰਗ ਸਟਾਕ ਹਨ I

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਰਕਾਰ, ਜੋਕਿ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਦੀ਼ ਸੀ, ਮਿਨੀਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਫ਼ਾਇਨੈਂਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗੈਰ-ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੰਤਰੀ ਮੈਂਟਰ ਲੀ ਕੁਆਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਐਵਿਏਸ਼ਨ ਹੱਬ ਸਟੇਟਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਚਾਹੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਐਸਆਈਏ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ I ਜਦਕਿ ਉਹ ਨੀਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਰਹੇ ਤਨਾਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਲੈਣ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ I

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਚੈਂਗੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੁਆਰਾ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਹਾਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਈ

## ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ
ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਚਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਫ਼ਲਾਇਟ ਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਇਰਦਗਿਰਦ ਹੀ ਘੰਮਦੀ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਜੋਕਿ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ I 
ਖਾਸਤੌਰਤੇ, ਇਸਦੀ ਲੱਕੜੀਆਂ ਜੋਕਿ ਫ਼ਲਾਇਟ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਗਰਲਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਇਹਨਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ I ਪਰ ਏਅਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਮਯਾਬ ਮਾਰਕੇਟਿੰਗ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਈ, “ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਕੁੜੀ” ਤੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦਵਾਉਣ ਲਈ ਨਿੰਦਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ I

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕਿ੍ਸ ਤੋਂ ਲਿਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਕੇਰਿਸ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਦਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਖੰਜ਼ਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰੀ ਮਿੱਥ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਹੈ I

## ਹਵਾਲੇ:
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਗੇਲੁਗ ਸੰਪਰਦਾ

thumb|366x366px|ਗੇਲੁਗ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਮੋਢੀ ਜ਼ੇ ਸੌਂਗਖਾਪਾ ਦੀ ਮੂਰਤ
ਗੇਲੁਗ ਸੰਪਰਦਾ ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਸੰਪਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੋਢੀ ਤਿੱਬਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਜ਼ੇ ਸੋਂਗਖਾਪਾ ਸੀ। ਮੰਗੋਲਾਂ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰਕੇ ਗੇਲੁਗ ਸੰਪਰਦਾ ਤਿੱਬਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੋਧੀ ਸੰਪਰਦਾ ਬਣ ਗਈ। 

ਗਾਂਦੇਨ ਮਠ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਗਾਂਦੇਨ ਚੋਲੁਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ 'ਗਾਲੁਕ' ਹੈ ਜੋ ਵਿਗੜ ਕੇ ਗੇਲੁਗ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ 
ਗੇਲੁਗ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਮੋਢੀ ਜ਼ੇ ਸੋਂਗਖਾਪਾ ਸੀ ਜੋ ਕਦਮ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਯਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਯਾਨ ਨੂੰ ਮਧਿਆਮਕਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਦੇ ਸੁੰਨਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਰਚਾਰਿਆ ਜੋ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੋਧੀ ਸੰਪਰਦਾ
ਜੋਖਾਂਗ ਮੰਦਰ

**ਜੋਖਾਂਗ ਮੰਦਰ** (ཇོ་ཁང།
, ) ਜਾਂ **ਜੋਖਾਂਗ ਮਠ** ਜਾਂ **ਜ਼ੁਗਲਾਗਕਾਂਗ** (གཙུག་ལག་ཁང༌།, ਵਾਇਲੀ: *gtsug-lag-khang*, ZYPY: Zuglagkang

or Tsuklakang) ਲਾਸਾ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੇਲੁਗ ਸੰਪਰਦਾ ਵੱਲੋਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਬੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਭਾਰਤੀ ਵਿਹਾਰ, ਤਿੱਬਤੀ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਵਾਸਤੂ ਕਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ।
alt=Temple courtyard with potted shrubs|right|thumb|ਜੋਖਾਂਗ ਮੰਦਰ ਦਾ ਵਿਹੜਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Tibetan language text
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਤਿੱਬਤੀ ਪਿਨਯਿਨ

**ਤਿੱਬਤੀ ਪਿਨਯਿਨ **ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਸਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਲੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਧੁਨੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਵਾਇਲੀ ਦੇ ਬਦਲ ਵੱਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤ
ਸੋਫ਼ੀਆ ਹਯਾਤ

**ਸੋਫ਼ੀਆ ਹਯਾਤ **ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਮੌਡਲ, ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਨਨ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ।

ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ *ਵੋਗ ਇਟਾਲੀਆ* ਨੇ ਉਸਨੂੰ '''ਕਰਵੀ ਆਈਕਨ'* ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ *ਐਫ਼.ਐੱਚ.ਐੱਮ'' ਨੇ ਉਸਨੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ ਪਾਏਦਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਜੂਨ 2016 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡੇਵਿਡ ਰੁਦੀਸ਼ਾ

**ਡੇਵਿਡ ਰੁਦੀਸ਼ਾ** ਕੀਨੀਆ ਦਾ ਐਥਲੀਟ ਹੈ I

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੀਨੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ

**ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ, **ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਕੰਗਰੋੜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰੀਰਕ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ ਇਕ ਡੰਡੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਮਲ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਇਕ ਹੱਡੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮਣਕੇ ਜਾਂ ਮੋਹਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਜੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਧਸੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇਕ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। 

## ਬਣਤਰ 
ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ 31 ਰੀੜ ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸੱਤ ਮਣਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਵਾਈਕਲ ਰੀੜ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੀੜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਮਣਕੇ ਨੂੰ ਐਟਲਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਮੈਂਡੂਲਮ ਵਿਚ ਧਸਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਵਾਈਕਲ ਤੋਂ ਨੀਚੇ 12 ਮਣਕਿਆਂ ਦਾ ਜੂੱਟ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਥੋਰੇਖਸਕ ਰੀੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠ 5 ਲੰਬਰ ਰੀੜ ਦੇ ਮਣਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨੀਚੇ ਕਾਕਸੀ ਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਮਣਕਿਆਂ ਦਾ ਵਰਗ ਹੈ ਜੋ ਮਲ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਸਥਿਤ ਹੈ।

### ਰੀੜ੍ਹ 
right|thumb|515x515px|ਮਨੁੱਖੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੇ ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਪਿੱਠ
ਜਸਟਿਨ ਗੈਟਲਿਨ

**ਜਸਟਿਨ ਗੈਟਲਿਨ** ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਫਰਾਟਾ ਐਥਲੀਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸਟੀਵਨ ਸੀਗਲ

**ਸਟੀਵਨ ਸੀਗਲ** (ਅਪ੍ਰੈਲ 10, 1952) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਢਾਪਾ ਦਿਵਸ

**ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਢਾਪਾ ਦਿਵਸ** ( ) (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਢਾਪਾ ਦਿਵਸ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:International Day of Older Persons}}) ਇੱਕ ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।।ਮਤਾ 45/106 ਅਨੁਸਾਰ 14 ਦਸੰਬਰ 1990 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਮ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ 1 ਅਕਤੂਬਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1 ਅਕਤੂਬਰ 1991 ਨੂੰ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* http://apna-bundelkhand.blogspot.in/2010/10/blog-post.html
* http://www.who.int/ageing/events/idop_rationale/en/
* http://undesadspd.org/ageing/internationaldayofolderpersons.aspx 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਕਚਰਾ

**ਕਚਰਾ** (ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ, ਰਹਿੰਦ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Waste) ਅਣਚਾਹੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਚਰਾ ਕੋਈ ਵੀ ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਖਰਾਬ ਹੋਵੇ ਜਾ ਫਿਰ ਵਰਤਣ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫਾਈ
ਨਾਨਕਮੱਤਾ

** ਨਾਨਕਮੱਤਾ**, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਿੱਖ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਸਾਹਿਬ, ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਗੋਰਖਮੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ  ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਓਹਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਗਣਾ ਰੋਕ ਕੇ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਨਾਨਕ ਸਾਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖਟੀਮਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤਨਕਪੁਰ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਸਿਤਾਰਗੰਜ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।  ਇਹ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਿੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੂਜੇ, ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Official website 
* Gurudwara Shri Nanakmatta Sahib 
* Photo Gallery of Gurdwaras near Sitarganj 
* allaboutsikhs.com 
* Udham Singh Nagar
* Main towns in Uttarakhand 
* Google map of the area

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਰਸਿਨ

**ਮਰਸਿਨ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਮਰਸਿਨ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨਗਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵੀ ਹੈ।

2014 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 1,071,703 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਸਿਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਮਹਾਨਗਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼

***ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼***, ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ, 2012, ਹੈ, ਇੱਕ ਸਰਬੰਗੀ, ਬਹੁ-ਜਿਲਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ *ਸਨਾਤਨਾਬ੍ਧਰਮ*, ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਸਦੀਵੀ ਕਾਨੂੰਨ", ਜਾਂ "ਸਦੀਵੀ ਮਾਰਗ", ਅਤੇ ਇਹ  ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਬੁੱਧ ਧਰਮ, ਜੈਨ ਧਰਮ  ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਇੱਕ 7,184 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ 11-ਜਿਲਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਮੰਦਿਰਾਂ, ਸਥਾਨਾਂ, ਵਿਚਾਰਵਾਨਾਂ, ਰੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਚਿਤਰਾਂ ਨਾਲ  ਸਜਾਇਆ ਹੈ।  *ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼* , ਇਹ ਪਰਿਯੋਜਨਾ [ [ ਪਰਮਾਰਥ ਨਿਕੇਤਨ ] ] ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ [ [ ਸਵਾਮੀ ਚਿਦਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ ] ] ਇੰਡੀਆ ਹੈਰੀਟੇਜ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਫਲੀਭੂਤ ਹੋਈ। 25 ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਰੰਤਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ 2000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਨਿਰਮਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ.  ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: invisible characters
ਮੈਸੀਅਰ 3

**ਮੈਸੀਅਰ 3** (**ਐਮ.3** ਜਾਂ **ਐਨ.ਜੀ.ਸੀ.5272** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੇਨੀਜ਼ ਵਿਨੈਟੀਸਾਈ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੋਜ ਚਾਰਲਸ ਮੈਸੀਅਰ ਵੱਲੋਂ 3 ਮਈ 1764 ਅਤੇ 1784 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਸ਼ੇਲ ਵੱਲੋਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ, ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗੁੱਛੇ ਦੇ ਆਮ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸਨਾਖ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ 1913 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੋਲਨ ਇਰਵਿੰਗ ਬੇਲੀ ਵੱਲੋਂ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ 2004 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* SEDS Messier pages on M3
* M3, Galactic Globular Clusters Database page
* M3 Photo detail Dark Atmospheres
* 
*