ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ

**ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ** ( (ਬਰਾਸੀਲ)), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਸੰਘੀ ਗਣਰਾਜ** (, ), ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ; ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ (19.3 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ) ਦੋਵੇਂ ਪੱਖੋਂ।

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਤਟਰੇਖਾ 7,941 ਕਿ.ਮੀ. (4,655 ਮੀਲ) ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਏ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅੰਗਾਰ ਵਰਗਾ ਰੱਤਾ। ਏਸ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਗੂੜਾ ਰੱਤਾ ਰੰਗ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜਾ ਰੰਗਣ ਲਈ ਲੋੜ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਿੰਗੀ ਜਿਨਸ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਲਿਆਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿਨਸ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਦੇਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਕਾਫੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਬਦਲੇ ਉਹ ਯੂਰਪੀ ਜਿਨਸਾਂ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਚ ਦੇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਾਕ ਸਲੀਬਵਾਲਾ ਦੇਸ (Terra da Santa Cruz) ਸੀ ਪਰ ਯੂਰਪੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਇਹਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਦੇਸ (Terra do Brasil) ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਵਪਾਰ ਸਦਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰਾਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਪੈਰਾਗੁਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਬੋਲੀ ਏ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ 'ਪਿੰਡੋਰਾਮਾ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਏਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼।
## ਇਤਿਹਾਸ
ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਂਡੇ ਜਿਹੜੇ ਪੱਛਮੀ ਅਰਧਗੋਲੇ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲੇ ਹਨ ਉਹ 8000 ਵਰ੍ਹੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਐਮੇਜ਼ਨ ਦੇ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਰਮ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲਿਆਂ ਤੋਂ ਈ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਥਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਰਹਿਣ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ 10،000 ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਨਾਸ ਗੈਰਆਇਸ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚ 2000 ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਬੀਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਮੱਛੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਤੇ ਹੋਰ ਪੱਖੀ ਵਾਸੀ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
## ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ ਬਸਤੀਆਂ
ਦੇਸ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1500 ਚ ਇਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜੀ ਪੈਡਰੋ ਅਲਵਾਰਸ ਕਬਰਾਲ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਲਤਨਤ ਲਈ ਹਥਿਆਇਆ। ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਦਾ ਇਥੇ ਪੱਥਰ ਜੁੱਗ ਦੇ ਲੌਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਪਿਆ ਜਿਹੜੇ ਤੁਪੀ–ਗੁੱਰਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੇ ਸਨ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬਸਤੀ 1532 ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ 1534 ਤੋਂ ਉਥੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬਸਤੀਕਰਨ ਦਾ ਅਸਰਦਾਰ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਕੁੱਲ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਕਪਤਾਨੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਇਹ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਸਮਸਿਆ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1549 ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮੁੜ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਇੱਕ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਸੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਜਜ਼ਬ ਕਰ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਯੂਰਪੀ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਤੇ ਮਰ ਖੱਪ ਗਏ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਕ ਸ਼ੱਕਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਰਾਮਦ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਇਹਦੀ ਵਧੇਰੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ। 
ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ, ਡਚ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਤੇ ਮੱਲ ਮਾਰ ਲਈ।

17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਦਾ ਕੰਮ ਥੋੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਸੋਨਾ ਲਭਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਇੰਜ ਉਥੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਰਹੇ। 1808 ਵਿਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਟੱਬਰ ਨੀਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਹੱਲੇ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੋਇਆ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਨਗਰ ਰੀਓ ਡੀ ਜੀਨਰੋ ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ। 
## ਵਿਭਾਗ
ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ 28 ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ-

 #ਏਕਰੀ 
 #ਅਲਾਗੋਆਸ 
 #ਅਮਾਪਾ 
 #ਆਮੇਜੋਨਾਸ 
 #ਬਹਿਆ 
 #ਖੀਰਾ 
 #ਏਸਪਿਰਿਤੋ ਸਾਂਤੋ 
 #ਗੋਇਯਾਸ 
 #ਮਰਾਂਹਾਓ 
 #ਮਾਤੋ ਗਰੋਸੋ 
 #ਮਾਤੋ ਗਰੋਸੋ ਦੋ ਸੁਲ 
 #ਮਿਨਾਸ ਜੇਰੇਸ 
 #ਪਾਰਿਆ 
 #ਪਰੇਬਾ 
 #ਪਰੇਨਾ 
 #ਪੇਰਨਾਮਬੁਕੋ 
 #ਪਿਆਉਈ 
 #ਰਯੋ ਡਿ ਜੇਨੇਰੋ 
 #ਰਯੋ ਗਰਾਂਡੋ ਦੋ ਨਾਰਟੇ 
 #ਰਯੋ ਗਰਾਂਡੋ ਦੋ ਸੁਲ 
 #ਰੋਂਡੋਨਿਆ 
 #ਰੋਰੈਮਾ 
 #ਸਾਂਤਾ ਕੈਟਰੀਨਾ 
 #ਸਾਓ ਪਾਉਲੋ 
 #ਸਰਜਿਪੇ 
 #ਟੋਕੈਨਿਸ

## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵਿਭਾਗ
{{Image label begin|image=Brazil Labelled Map.svg|width={}|float={}}} 
{{Image label small|x=0.840|y=0.09|scale={}|text=*ਅੰਧਮਹਾਂਸਾਗਰ*}}
{{Image label small|x=0.04|y=0.70|scale={}|text=*ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਮਹਾਂਸਾਗਰ*}}
{{Image label small|x=0.75|y=0.701|scale={}|text=ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ}}
{{Image label small|x=0.75|y=0.737|scale={}|text=ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ}}
{{Image label small|x=0.75|y=0.773|scale={}|text=ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ}}
{{Image label small|x=0.75|y=0.809|scale={}|text=ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ}}
{{Image label small|x=0.75|y=0.845|scale={}|text=ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ}}
{{Image label small|x=0.10|y=0.33|scale={}|text=ਆਕਰੇ}}
{{Image label small|x=0.20|y=0.22|scale={}|text=ਆਮਾਸੋਨਾਸ}}
{{Image label small|x=0.48|y=0.22|scale={}|text=ਪਾਰਾ}}
{{Image label small|x=0.27|y=0.08|scale={}|text=ਰੋਰਾਇਮਾ}}
{{Image label small|x=0.48|y=0.095|scale={}|text=ਆਮਾਪਾ}}
{{Image label small|x=0.24|y=0.39|scale={}|text=ਰੋਂਡੋਨੀਆ}}
{{Image label small|x=0.545|y=0.36|scale={}|text=ਤੋਕਾਂਤਿਨਸ}}
{{Image label small|x=0.61|y=0.25|scale={}|text=ਮਾਰਾਨਾਓ}}
{{Image label small|x=0.70|y=0.40|scale={}|text=ਬਾਈਆ}}
{{Image label small|x=0.70|y=0.30|scale={}|text=ਪੀਆਊਈ}}
{{Image label small|x=0.75|y=0.23|scale={}|text=ਸੇਆਰਾ}}
{{Image label small|x=0.84|y=0.23|scale={}|text=ਉੱਤਰੀਰਿਓ ਗਰਾਂਦੇ}}
{{Image label small|x=0.85|y=0.29|scale={}|text=ਪਾਰਾਈਬਾ}}
{{Image label small|x=0.77|y=0.32|scale={}|text=ਪੇਰਨਾਮਬੂਕੋ}}
{{Image label small|x=0.85|y=0.35|scale={}|text=ਆਲਾਗੋਆਸ}}
{{Image label small|x=0.82|y=0.38|scale={}|text=ਸੇਰਹੀਪੇ}}
{{Image label small|x=0.38|y=0.43|scale={}|text=ਮਾਤੋ ਗ੍ਰੋਸੋ}}
{{Image label small|x=0.39|y=0.58|scale={}|text=ਦੱਖਣੀਮਾਤੋ ਗ੍ਰੋਸੋ}}
{{Image label small|x=0.565|y=0.45|scale={}|text=ਸੰਘੀਜ਼ਿਲ੍ਹਾ}}
{{Image label small|x=0.52|y=0.51|scale={}|text=ਗੋਈਆਸ}}
{{Image label small|x=0.60|y=0.56|scale={}|text=ਮਿਨਾਸ ਹੇਰਾਇਸ}}
{{Image label small|x=0.52|y=0.62|scale={}|text=ਸਾਓ ਪਾਓਲੋ}}
{{Image label small|x=0.70|y=0.63|scale={}|text=ਰਿਓ ਡੇ ਹਾਨੇਇਰੋ}}
{{Image label small|x=0.75|y=0.58|scale={}|text=ਏਸਪਿਰੀਤੋ ਸਾਂਤੋ}}
{{Image label small|x=0.48|y=0.68|scale={}|text=ਪਾਰਾਨਾ}}
{{Image label small|x=0.51|y=0.73|scale={}|text=ਸਾਂਤਾ ਕਾਤਾਰੀਨਾ}}
{{Image label small|x=0.43|y=0.78|scale={}|text=ਦੱਖਣੀਰਿਓ ਗਰਾਂਦੇ}}
{{Image label small|x=0.22|y=0.80|scale={}|text=*ਅਰਜਨਟੀਨਾ*}}
{{Image label small|x=0.22|y=0.51|scale={}|text=*ਬੋਲੀਵੀਆ*}}
{{Image label small|x=0.14|y=0.65|scale={}|text=*ਚਿਲੇ*}}
{{Image label small|x=0.05|y=0.07|scale={}|text=*ਕੋਲੰਬੀਆ*}}
{{Image label small|x=0.48|y=0.03|scale={}|text=*ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਗੁਇਆਨਾ*}}
{{Image label small|x=0.35|y=0.07|scale={}|text=*ਗੁਇਆਨਾ*}}
{{Image label small|x=0.33|y=0.64|scale={}|text=*ਪੈਰਾਗੁਏ*}}
{{Image label small|x=0.05|y=0.43|scale={}|text=*ਪੇਰੂ*}}
{{Image label small|x=0.40|y=0.05|scale={}|text=*ਸੂਰੀਨਾਮ*}}
{{Image label small|x=0.395|y=0.86|scale={}|text=*ਉਰੂਗੁਏ*}}
{{Image label small|x=0.20|y=0.03|scale={}|text=*ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ*}}

## ਸ਼ਹਿਰ 
## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

File:Bolo regional em Santa Catarina ,feito por Marcia Novak.jpg|ਸੈਂਟਾ ਕੈਟਰਿਨਾ ਵਿਚ ਖੇਤਰੀ ਕੇਕ, ਮਾਰਸੀਆ ਨੋਵਾਕ.ਜੇਪੀਜੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ
File:Brazilian Parade 01.jpg|ਦੱਖਣੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚ ਜਰਮਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ
File:Brazilian Parade 02.jpg|ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਪ੍ਰੇਡ
File:Brazilian Parade 03.jpg|ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਪ੍ਰੇਡ
File:Brazilian people dancing samba.jpg|ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਸਾਓ ਪੌਲੋ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਵੈ-ਵੈ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਸਾਂਬਾ ਨੱਚਦੇ ਲੋਕ।
File:Dutch Folklore Dance Group in Holambra, Brazil.jpg|ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਹੋਲਾਮਬਰਾ ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਫੋਕਲੌਰ ਡਾਂਸ ਸਮੂਹ
File:Fiéis caminhando.jpg|ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਵਾਕਿੰਗ
File:Igreja de Santa Rita de Cássia.jpg|ਪੈਰਾਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਚਰਚ
File:Joia da Princesa.jpg|ਫੀਰਾ ਡੀ ਸੈਂਟਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਫੁਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ
File:Tapioca de trancoso 2.jpg|ਟੈਪੀਓਕਾ ਡੀ ਟ੍ਰਾਂਸਕੋ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇਸ਼