open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਲਪਨਾ ਲਾਜਮੀ

thumb
**ਕਲਪਨਾ ਲਾਜਮੀ** (1954 – 2018) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਬਜਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਰਲਲ ਸਿਨੇਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਕਸਰ ਅਕਸਰ ਔਰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਸਾਮੀ/ਹਿੰਦੀ/ਬੰਗਾਲੀ/ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ/ਗੀਤਕਾਰ/ਲੇਖਕ/ਫਿਲਮਸਾਜ਼ ਡਾ. ਭੂਪੇਨ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ ਦੀ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਮੌਤ 23 ਸਤੰਬਰ, 2018 ਨੂੰ 64 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 2017 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਗੁਰਦੇ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਕਲਪਨਾ ਲਾਜਮੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਲਲਿਤਾ ਲਾਜਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਸਾਜ਼ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਦੀ ਭਾਣਜੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੇ ਨਾਲ ਬਤੌਰ ਸਹਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਦੁਕੋਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਪਹਿਰਾਵਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਭੂਮਿਕਾ * ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1978 ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਡੀ*. ਜੀ. ਮੂਵੀ ਪਾਇਨੀਅਰ* ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ।

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ&nbsp;
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Rediff interview

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ
ਗਲੋਬਲ ਵੁਆਇਸਿਸ (ਔਨਲਾਈਨ)

**ਗਲੋਬਲ ਵੁਆਇਸਿਸ**&nbsp;ਲੇਖਕਾਂ, ਬਲੌਗਰਾਂ&nbsp;ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ ਹੈ।&nbsp;ਇਹ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਸੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਲਈ ਬਰਕਮਨ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਬਲਾਗਰਾਂ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।&nbsp;ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਏਥਨ ਜੁਕਰਮਨ ਅਤੇ ਰੇਬੇੱਕਾ ਮੈਕਕਿਨਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਐਮਸਤਰਦਮ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ&nbsp;ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
## ਉਦੇਸ਼ 
ਜਦ ਗਲੋਬਲ ਵੋਆਇਸਿਸ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਸਨ: ਪਹਿਲੀ, "ਬ੍ਰਿਜ ਬਲੌਗਰਸ" ਦੀ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣਾ, ਜੋ "ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।"&nbsp;ਦੂਜਾ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਦ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੰਮਚਲਾਊ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਰੋਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਵੋਆਇਸਿਸ ਨੂੰ 2006 ਤੋਂ 2008 ਤਕ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।&nbsp; ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਗਲੋਬਲ ਵੋਆਇਸਿਸ ਨੂੰ 2006 ਨਾਈਟ-ਬੈਟਨ ਗ੍ਰਾਂ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।&nbsp;2009 ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਵੋਆਇਸਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਡੈਨਵਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਐਨਵਿਲ ਆਫ ਫ਼ਰੀਡਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।&nbsp;

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੌਗ ਮੰਡਲ
ਮੈਰੀ ਪ੍ਰਾਈਡ

**ਮੈਰੀ ਪ੍ਰਾਈਡ** (ਜਨਮ 1955) ਹੋਮਸਕੂਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਮਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰਸਾਲਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਹੋਮਸਕੂਲਿੰਗ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਸਿੱਖਿਆ 'ਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤਕਨੀਕ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਹੋਮਸਕੂਲਿੰਗ ਲਹਿਰ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਈਡ ਨੇ ਨੂੰ ਬਤੌਰ "ਹੋਮਸਕੂਲ ਲਹਿਰ ਦੀ ਰਾਣੀ" ਅਤੇ "ਹੋਮਸਕੂਲਿੰਗ ਗੁਰੂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਦ ਵੇਅ ਹੋਮ, ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਕ਼ੁਇਰਫੁਲ ਲਹਿਰ 'ਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਪ੍ਰਾਈਡ ਦਾ ਜਨਮ 1955 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਈਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿੰਸੇਲਿਅਰ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ 1974 'ਚ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਚ ਬੈਚੁਲਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਬਿਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਇਸ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਕ੍ਰਿਸਚੈਨਨਿਟੀ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ। ਪ੍ਰਾਈਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਕ 
### ਕਿਤਾਬਾਂ 
* The Way Home (Crossway Books, 1985)
* The Big Book of Home Learning (Crossway Books, 1986)
* The Next Book of Home Learning (Crossway Books, 1987)
* The New Big Book of Home Learning (Crossway Books, 1988)
* All the Way Home (Crossway Books, 1989)
* The Child Abuse Industry (Crossway Books, 1986)
* Schoolproof (Crossway Books, 1988); (Blackstone Audio Books, 2002)
* Unholy Sacrifices of the New Age and Ancient Empires of the New Age (Crossway Books, 1988, 1989 both with Paul deParrie)
* The “Old Wise Tales” series (Wolgemuth & Hyatt, 1990): Too Many Chickens, The Greenie, The Better Butter Battle, Baby Doe
* The Big Book of Home Learning 4 volumes: Getting Started, Preschool & Elementary, Teen & Adult, Afterschooling (Crossway Books, 1991)
* Pride’s Guide to Educational Software with husband Bill Pride (Crossway, 1997)
* The Big Book of Home Learning 3 volumes: Getting Started, Preschool & Elementary, Junior High Through College (Alpha Omega Publications, 1999)
* Mary Pride’s Complete Guide to Getting Started in Homeschooling (Harvest House, 2004)

### ਰਸਾਲੇ 
* HELP For Growing Families
* Practical Homeschooling
* Big Happy Family
* Homeschool PC

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* Antifeminism

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Homeschool World
* Practical Homeschooling Magazine
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਗੂ
ਨਿਨੋਚਕਾ ਰੋਸਕਾ

**ਨਿਨੋਚਕਾ ਰੋਸਕਾ** (ਜਨਮ 1946, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼), ਇੱਕ ਫਿਲੀਪਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ, ਜੋ ਏਐਫ਼3ਆਈਆਰਐਮ http://www.AF3IRM.ORG, ਮਾਰੀਪੋਸਾ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਚੇਂਜ, ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਰੋਸਕਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਟਵਾਇਸ ਬਲੈਸਡ 'ਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਰੋਸਕਾ ਦੇ ਦੋ ਨਾਵਲ, ਦੋ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਅਤੇ ਚਾਰ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ "ਸਟੇਟ ਆਫ਼ ਵਾਰ" ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕ ਖ਼ਾਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਸ਼ੋਰਟ ਸਟੋਰੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ "ਐਪੀਡੈਮਿਕ" 1986 "100 ਸ਼ੋਰਟ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਪਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰੇਅਮੰਡ ਕਰਵਰ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰੀ 'ਚ 25 ਸਾਲਾ ਦੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ "ਸ਼ੂਗਰ ਐਂਡ ਸਾਲਟ" ਕਹਾਣੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ **ਬੇਸਟ ਫਿਕਸ਼ਨ ਇਨ 30 ਈਅਰਸ** ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਾਰਜ 
### ਕਿਤਾਬਾਂ 
* *Sugar & Salt* (2006)
* *Jose Maria Sison: At Home in the World—Portrait of a Revolutionary* by Jose Maria Sison and Ninotchka Rosca (2004)
* *Twice Blessed: A Novel* (1992)
* *State of War* (1988)
* *Endgame: The Fall of Marcos* non-fiction (1987)
* *The Monsoon Collection* (Asian and Pacific Writing) (1983)

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* Cecilia Manguerra Brainard
* Maria Rosa Luna Henson
* Angela Manalang-Gloria
* PAWWA
* Paz Márquez-Benítez
* Sophia G. Romero
* Women in the Philippines

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* "Lily Pad" Unconventional Thoughts from an Unconventional Filipina, a personal blogsite by Ninotchka Rosca
* "Ninotchka Rosca: I'm Still Very Filipino" by Alfred A. Yuson, Literature & Culture, Philippine Post Magazine 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੰਟੋ (2018 ਫ਼ਿਲਮ)

**ਮੰਟੋ**, ਇੱਕ 2018 ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ, ਬਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੰਦਿਤਾ ਦਾਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਸਿਤਾਰੇ ਨਵਾਜ਼ੁਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ ਨੇ ਟਾਈਟਲ ਪਾਤਰ, ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ, ਲੇਖਕ ਮੰਟੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।  ਤਾਹਿਰ ਰਾਜ ਭਸੀਨ ਨੇ 40 ਵਿਆਂ ਦੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਸ਼ਿਆਮ ਚੱਡਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਆਮ ਮੰਟੋ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਹਮਰਾਜ਼, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਸੀ।ਮੰਟੋ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਾਫੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਸਿਕਾ ਦੁਗਾਲ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੰਟੋ 1940ਵਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਰਸੇ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। 

ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪੋਸਟਰ 2017 ਕੈਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਦਾਸ ਨੇ 'ਇਨ ਡਿਫੈਂਸ ਆਫ ਫ਼੍ਰੀਡਮ' ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ, ਉਸ ਵਿੱੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ 23 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮਿਅਰ 2018 ਕੈਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 21 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ  ਇਹ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਐਚਪੀ ਸਟੂਡੀਓਸ, ਫ਼ਿਲਮਸਟੋਕ ਅਤੇ ਵਾਇਆਕੌਮ 18 ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵਰਗੇ ਕਈ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ।

## ਕਲਾਕਾਰ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਨੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2018 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਨਿਜ਼ੀਹ ਮੁਹਿੱਦੀਨ

**ਨਿਜ਼ੀਹ ਮੁਹਿੱਦੀਨ** (ਆਧੁਨਿਕ ਤੁਰਕੀ: ਨਿਜ਼ੀਹ ਮੁਹਿੱਤੀਨ, 1889 – ਫਰਵਰੀ 10, 1958) ਇੱਕ ਉਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਮੁਹਿੰਮ ਚਾਲਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾ ਸੀ।

ਉਹ ਜੁਲਾਈ 1923 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਤੁਰਕੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰਟੀ, ਕਾਦੀਨਲਰ ਹਾਲਕ ਫਿਰਕਸੀ (ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਫ਼ਾਰ ਵੁਮੈਨ ਜਾਂ ਵੁਮੈਨਸ ਪੀਲਪਜ਼ ਪਾਰਟੀ) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਕੇ.ਐਚ.ਐਫ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿਆਸੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਤੁਰਕੀ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮੁਹਿੱਦੀਨ ਨੇ ਫਿਰ ਤੁਰਕ ਕਾਦੀਨਲਰ ਬਿਰਲੀਗੀ (ਤੁਰਕੀ ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਅਨ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਤੁਰਕ ਕਾਦੀਨਲਰ ਬਿਰਲੀਗੀ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਬਰਾਬਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰੈਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।1927 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮਰਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ  ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਹ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ। 

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੁਰਕੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾ ਦਿੱਤੀ। 

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
### ਕਿਤਾਬ 
* *Şebab-ı Tebah* (*The Lost Youth*)
* *Benliğim benimdir* (*My Ego is Mine*)
* *Güzellik Kraliçesi* (*The Beauty Queen*)
* *Boz Kurt* (*The Grey Wolf*)
* ''İstanbul'da Bir Landru* (*A Landru in Istanbul*)
* *Ateş Böcekleri* (*Fire Flies*)
* *Bir Aşk Böyle Bitti* (*This is How A Love Ended*)
* *Çıplak Model* (*The Naked Model*)
* *İzmir Çocuğu* (*The Child of Izmir*)
* *Avare Kadın* (*Wastrel Woman*)
* *Bir Yaz Gecesiydi* (*It Was a Summer Night*)
* *Çıngıraklı Yılan* (*The Rattlesnake*)
* *Kalbim Senindir* (*My Heart Belongs To You*)
* *Sabah Oluyor* (*Turning Out to be Morning*)
* *Gene Geleceksin* (*You Will Come Back*)
* *Sus Kalbim Sus!* (*Shush, My Heart, Shush!*)
* *Türk Kadını* (*Turkish Woman*)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* " Nezihe Muhitin ve Türk Kadini, by Ayşegül Baykan & Belma Ötüş Baskett. Published by Iletisim, 1999

* *Nezihe Muhiddin: an Ottoman Turkish women's rights defender" by Yaprak Zihnioglu.*

* *Kadınsız İnkılap/ Nezihe Muhiddin, Kadınlar Halk Fırkası, Kadın Birliği.* by Yaprak Zihnioğlu, Metis Yayınları 2003

* * Nezihe Muhiddin külliyatı* by Yaprak Zihnioğlu
* *Osmanlı Kadın Hareketi'' by Serpil Çakır

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Historical Roots of the Turkish Women's Movement
* Late Ottoman and Early Turkish women activists. Yeni Şafak Newspaper Article in Turkish.
* Ottoman Women's Movement, Turkish article in Radikal Newspaper
* Muhiddin, life and books. Radikal Newspaper Article in Turkish.
* Bir milletin nisvânı, derece-i terâkkisinin mizânıdır. SesOnline Article by Ayse Hur in Turkish
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ
ਓਪੋ

**ਓਪੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ**, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ  **ਓਪੋ **ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਖਪਤਕਾਰ ਅਤੇ ਮੋਬਾਇਲ ਸੰਚਾਰ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ, ਬਲੂ-ਰੇ ਡਿਸਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੰਤਰਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਓਪੋ 2016 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬ੍ਰਾਂਡ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਓਪੋ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮ 2001 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ ਹਨ।

ਜੂਨ 2016 ਵਿੱਚ, ਓਪੋ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗ। 200,000 ਰਿਟੇਲ ਆਊਟਲੈਟਾਂ ਇਸਦੇ ਫੋਨ ਵੇਚਦੇ ਹਨ।

2017 ਵਿੱਚ ਓਪ ਪੀਓ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2017 ਤੋਂ 2022 ਤਕ ਟੀਮ ਦੇ ਕਿੱਟਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਲੋਗੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ 259 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 62 ਟੈਸਟ, 152 ਵਨ ਡੇ ਅਤੇ 45 ਟੀ -20 ਮੈਚ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2019 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 2020 ਦੇ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਵਿਵਾਦ 
2017 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੇਵਾ ਇਕਾਈ ਨੇ ਵੀ ਅਸਤੀਫਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਪੂਨਾ ਪੈਕਟ

**ਪੂਨਾ ਐਕਟ** ਜਾਂ **ਪੂਨਾ ਪੈਕਟ** 24 ਸਤੰਬਰ 1932 ਨੂੰ ਡਾ. ਭੀਮਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਵਿਚਾਲੇ ਪੁਣੇ ਦੀ ਯਰਵਦਾ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਝੋਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਪੂਨਾ ਐਕਟ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨਮੰਡਲਾਂ ਦੀਆਂ 148 ਸੀਟਾਂ ਉਪਰ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪੈਕਟ ਸਮੇਂ ਦੋਨੋਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਖਵੀ ਬਹਿਸ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਪੇੈਕਟ ਸਮੇਂ ਦੋਨੋਂ ਨਿੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਿਵਵਿਚਾਰਕਕਕਾਰ ਭਖਵੀ ਬਹਿਸ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਪੈਕਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਦੱਬੀਆਂ ਕੁਚਲੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਕੀਤੀਆ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਜੋ ਕਿ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਕੰਵਲ ਠਾਕਰ ਸਿੰਘ

**ਕੰਵਲ ਠਾਕਰ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ ਕੰਵਲ ਠਾਕਰ ਕੌਰ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰਜਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੰਵਲ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ, 1954 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰ ਕਰਨਲ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਿਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੰਵਲ ਦੀ ਭੈਣ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਇੱੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਪੜ੍ਹਾਈ 
ਕੰਵਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਲਾਸ ਦੀ ਟਾੱਪਰ ਸੀ।

## ਬੈਡਮਿੰਟਨ 
ਕੰਵਲ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱੱਚ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ।

1974 ਵਿੱੱਚ, ਉਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱੱਚ ਅਮੀ ਘੀਆ ਦੀ ਰਨਰ ਅੱਪ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਨਾਹ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਕੰਵਲ ਨੇ 1977 ਵਿੱੱਚ ਪੰਜੀਮ ਵਿੱੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। 1978 ਵਿੱੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅਮੀ ਘੀਆ ਨਾਲ ਖੇਡੇ ਗਏ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਤਰਖਾਣੀ

thumb|ਤਰਖਾਣਾ ਕੰਮ ਚਾਲੂ ਹੈ
[thumb|ਰਵਾਇਤੀ ਤਰਖਾਣ ਦੇ ਸੰਦਐਥਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਪੱਛਮੀ ਲਿਗੂਰੀਆ, ਸੇਰਵੋ, [ਇਟਲੀ]]
thumb| ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਰਖਾਣ
[thumb|ਲੰਡਾਗੋ ਸਟੋਨਮਸੋਨ ਅਤੇ ਤਰਖਾਣ, ਬੰਬਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਉੱਤਰੀ ਸੂਬੇ, [ਸਿਏਰਾ ਲਿਓਨ ਗਣਰਾਜ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ]]
**ਤਰਖਾਣੀ **ਇੱਕ ਹੁਨਰਮੰਦ ਧੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੰਮ,  ਇਮਾਰਤਾਂ, ਜਹਾਜ਼, ਲੱਕੜ ਦੇ ਪੁਲ, ਠੋਸ ਕਾਲਬਬੰਦੀ, ਆਦਿ. ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਇਮਾਰਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਕੱਟਾਈ, ਸ਼ੇਪਿੰਗ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਰਖਾਣ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਲੱਕੜ ਦਾ, ਰੰਦਣ ਅਤੇ ਚੁਗਾਠਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵੀ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਫਰਨੀਚਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਧੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਖਾਣੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, 98.5% ਦੇ ਤਰਖਾਣ ਮਰਦ ਹਨ, ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ  ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰਦ-ਦਬਦਬੇ ਵਾਲਾ ਧੰਦਾ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪੱਗ 1.5 ਲੱਖ ਤਰਖਾਣ ਟਿਕਾਣੇ ਸਨ।  ਤਰਖਾਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਮੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਰਖਾਣ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਤੇ ਬੀਮ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਹੁਣ ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਤਰਖਾਣੀ ਨੂੰ ਟਿੰਬਰ ਫਰੇਮਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਰਖਾਣ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਸਿਖਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 4 ਸਾਲ ਤਕ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ - ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਮਲੀ ਤਜਰਬਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

ਜਿਸ ਜਾਤੀ ਦਾ ਕਿੱਤਾ/ਧੰਦਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਰਖਾਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਸਨ। ਤਰਖਾਣ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦ ਜਿਵੇਂ ਹਲ, ਪੰਜਾਲੀ, ਸੁਹਾਗਾ, ਜਿੰਦਾ, ਖੂਹ ਦਾ ਚੱਕ, ਘੁਲਾੜੀ ਦਾ ਗੰਡ ਆਦਿ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰੇਲੂ ਸੰਦ/ਵਸਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੰਜੇ, ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਫਰੇਮ, ਅਟੇਰਨ, ਮਧਾਣੀ, ਗਡੀਰਾ, ਘੜਵੰਜੀ, ਘੜੇਸਣੀ, ਲੂਣ ਘੋਟਣਾ, ਥਾਪੀ, ਦੀਵਟ, ਟੌਹੜਾ ਆਦਿ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਤਰਖਾਣ ਨੂੰ ਹਾੜੀ, ਸਾਉਣੀ ਲਾਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲਾਗ ਜਿਨਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤਰਖਾਣਾਂ ਦੇ ਆਟਾ, ਦਾਣਾ ਪੀਹਣ ਲਈ ਖਰਾਸ ਵੀ ਲਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਤਰਖਾਣਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਰਥ ਵੀ ਰੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਰਾਇਆ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਖਾਣ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸੰਦ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਘਰੇਲੂ ਸੰਦ/ਵਸਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਲੋਕ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਦ/ਵਸਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਤਰਖਾਣ ਹੁਣ ਫਰਨੀਚਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਦਾ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਛੋਟੇ-ਬੜੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਲਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਖਾਣੀ
ਨਿਖਿਲ ਵਾਗਲੇ

**ਨਿਖਿਲ ਵਾਗਲੇ** ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡੀਆ 
ਨਿਖਿਲ ਵਾਗਲੇ ਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮੀਡੀਆ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਸਪਤਾਹਿਕ ਖ਼ਬਰਨਾਮਾ *ਦਿਨਾਂਕ*  ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। 1979 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ *ਦਿਨਾਂਕ*  ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨੇ 19 ਸਾਲ ਦੇ ਵਾਗਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਵਾਗਲੇ ਦਿਨਾਂਕ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਪੁਣੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਰਲੋਸਕਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋ ਰਸਾਲੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।

1982 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਸਾਲਾ ਅਕਸ਼ਰ ਕਢਣ ਲੱਗਾ। 1983 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ  ਇੱਕ ਖੇਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਸ਼ਤਕਾਰ * ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੀਪ ਪਾਟਿਲ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।  1985 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ*ਚੰਦੇਰੀ  *ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਪਹਿਲੀ  ਸੰਪਾਦਕ ਰੋਹਿਣੀ ਹਤੰਗੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੌਤਮ ਰਾਜਾਧਿਅਕਸ਼। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਸਾਲੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।

1990 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ, ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਖਬਾਰ *ਮਹਾਨਗਰ  *ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰ (ਆਪਲਾ ਮਹਾਨਗਰ) ਦੇ ਮਰਾਠੀ ਵਰਜ਼ਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ. ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮੁਖੀ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਲੋਚਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੇ ਦਫਤਰ ਉੱਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਜੋ 1991 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਔਨ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਇਨ ਦ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿੰਗਲ ਮਾਰਕੀਟ

**ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਔਨ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਇਨ ਦ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸਿੰਗਲ ਮਾਰਕੀਟ** 2016/0280(ਕੋਡ), ਜਾਂ **ਯੂਰਪੀ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਡਾਇਰੈਕਟਿਵ**, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਇਕਸੁਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸਿੰਗਲ ਮਾਰਕੀਟ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ 20 ਜੂਨ, 2018 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਵੱਲੋਂ 12 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਸਮੀ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸਦੀ ਜਨਵਰੀ 2019 ਤੱਕ ਸਿੱਟੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਜੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਹਰ ਯੂਰਪੀ ਦੇ ਸਦੱਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਲ ਦਿਵਸ

**ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਲ ਦਿਵਸ** ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸਵਿਜਟਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦਿਨ ਹਰ ਸਾਲ 29 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਸਰਵੇ
ਸਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ 24 ਰਾਜਾਂ ਦੇ18 ਲਖ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹਰ ਤੀਜਾ ਭਾਰਤੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਈ ਬਲਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਿਲ ਦਾ ਰੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ 60% ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦਿਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰਾ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 
## ਕਾਰਨ
*ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ।
*ਮੋਟਾਪਾ, ਬਲਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ।
*ਲੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਖੁਰਾਕ,ਖਾਣ ਨਾਲ।
*ਖਾਦ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲ,ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ।
*ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ।
## ਲੱਛਣ
*ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ ਹੋਣਾ।
*ਦਿਲ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ।
*ਪਸੀਨਾ,ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਮੋਢੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣਾ।
## ਬਚਾਉ
*ਤੰਬਾਕੂ, ਸਿਗਰਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
*ਹਾਰ ਰੋਜ਼ 20-25 ਮਿੰਟ ਕਸਰਤ ਜਾਂ ਸੈਰ ਕਰੋ।
*ਜਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਕ ਖੁਰਾਕ ਖਾਉ।
*ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਖੰਘ ਕੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ

**ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ** (1930/31 - 25 ਸਤੰਬਰ 2018) ਉਮਰ 87, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 25 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਸੁਧਾਰ ਗਏ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪਰੇਡ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਤੇ 1963 ਤੋਂ ਸਟੇਟ ਮੀਡੀਆ, ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਇੱਕ ਦਫ਼ਤਰੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ 1955 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ 35 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਨੌਂ ਓਲੰਪਿਕ, ਅੱਠ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ ਛੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਓਲੰਪਿਕ ਆਰਡਰ,ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਈਓਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੂਆਨ ਐਨਟੋਨਿਓ ਸਮਾਰਾਂਚ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ

**ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸਨ। ਉਹ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ " ਲਾਲ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ " ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਬਣ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਏ।

ਉਹ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਸਰੀਏ ਸਨ। ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਆ ਗਏ। ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਿਰਤੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ। ਉਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਸੀ। ਕਿਰਤੀ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ–ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕੜਾ ਆਧਾਰ ਸੀ। ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ, ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਸੱਭੇ ਕਿਰਤੀ ਜੀਅ ਜਾਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ‘ਚ ਜੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ। 27 ਅਕਤੂਬਰ 1935 ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਸਮੇਤ ‘ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਪਰਿਵਾਰ ਸਹਾਇਕ ਕਮੇਟੀ‘ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ ਜਾਂਦਿਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਗਏ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲੇ ‘ਚ ਅੰਨਾਂ ਤਸ਼ੱਦਦ ਢਾਹ ਕੇ ਜ਼ੇਲ ਵਿੱਚ ਡੱਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਰਿਹਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਪਿੰਡ ਜੂਹਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਆਪਣੇ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਤਸ਼ੱਦਦ ਬਾਰੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਰਾਹੀਂ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ। ਅਰਜ਼ੀ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਣੀ ਸੀ 27 ਜੁਲਾਈ 1936 ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੁੜ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਦੁਆਬੇ ਮੇ ਨਹਿਰ ਨਿਕਾਲੋ‘ ਲਈ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿਨ ਰਾਤ ਇੱਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ‘ਨੀਲੀ ਬਾਰ‘ ਦੇ ਮੁਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਕਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ‘ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਫਾਸ਼ੀ ਹੱਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਕਿਲੇ ਰੂਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਸਤੇ।

ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਗੋਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ(ਅਣ)ਹੋਣੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਅੱਖੀਂ ਤੱਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਲਈ ‘ਆਜ਼ਾਦੀ‘ ਨੇ ਗ਼ਦਰੀਆਂ, ਕਿਰਤੀਆਂ ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ‘ਤੋਹਫਾ‘ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਦੀ ਸਮਝੌਤਾਪੁਸਤ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ 1948 ਵਿੱਚ ਕਿਰਤੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੱਭੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ‘ਲਾਲ ਪਾਰਟੀ‘ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਜੀ ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਮੁਜ਼ਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸੰਗਰਾਮ ‘ਚ ਕੁੱਦ ਪਏ। ਮੁਜ਼ਾਰਾ ਲਹਿਰ ਨੇ ਸ਼ਾਨਾਮੱਤੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਲਾਲ ਪਾਰਟੀ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ। ਫੇਰ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਦੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੀ.ਪੀ.ਐਮ. ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਗਏ।

## ਮੌਤ 
ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ 80 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਨਕਲਾਬੀ ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 28 ਜੁਲਾਈ 1970 ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਪੁਲੀਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਜਨਸੰਖਿਆ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

**ਪੰਜਾਬ**

## ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਕਜੁਠਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:

"ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਆਊਟਗਰੋਥ ਇਲਾਕੇ, ਜਾਂ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਕਸਬੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ (ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ) 2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 20,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸੰਮੇਲਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੁਆਰਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੂਚੀਆਂ
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

thumb|ਮੇਲਾ
right|thumb|200x200px|ਮਾਘੀ ਦੇ ਮੇਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਹੰਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ:

## ਮੇਲੇ 
### ਜੋੜ ਮੇਲਾ 
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵਿਖੇ ਸਾਲਾਨਾ ਤਿੰਨ ਰੋਜ਼ਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।  ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਜਲੂਸ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਖੇਡਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

### ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਮੇਲਾ 
ਜਗਰਾਉਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ "ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੇਲਾ" (ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ) ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਪੀਰ ਬਾਬਾ ਮੋਹਕਮਦੀਨ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਗਰਾਵਾਂ ਦਾ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੇਲਾ

### ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਰਾਸਤ ਮੇਲਾ 
ਇਹ ਮੇਲਾ ਬਠਿੰਡਾ ਸਪੋਰਟਸ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੈਪਾਲ ਥੀਮ ਵਿਲੇਜ ਵਿਖੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹਾਜੀ ਰਤਨ ਤੋਂ ਜੈਪਾਲਗੜ੍ਹ ਥੀਮ ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੈਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
### ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ 
ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ, ਕਿੱਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਬੌਲਦ, ਕੁੱਤੇ, ਖੱਚਰਾਂ, ਊਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਦੀਆਂ ਰੇਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਸਾਲਾਨਾ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਜਾਣ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਬਲਦ ਰਥ ਰੇਸਿੰਗ, ਘੋੜ-ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਐਕਰੋਬੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

### ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਰਾਸਤ ਤਿਉਹਾਰ 
2003 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਮੇਲੇ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ (ਵੋਕਲ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ) ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਕੰਸਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਰਾਸਤ ਫੈਸਟੀਵਲ 
ਬਾਬਾ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਵਿਰਾਸਤੀ ਤਿਉਹਾਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਹੈਰੀਟੇਜ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਫਾਰ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਹੈਰੀਟੇਜ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰ ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

### ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਫੈਸਟੀਵਲ 
ਤਿਉਹਾਰ ਭੰਗੜਾ, ਗਿੱਧਾ, ਗੱਤਕਾ ਟਰੌਪ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਕੀਰਤਨ, ਥੀਏਟਰ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

### ਹਰਿਵੱਲਭ ਸੰਗੀਤ ਫੈਸਟੀਵਲ 
27-30 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਗੀਤ ਤਿਉਹਾਰ ਸੁਆਮੀ ਹਰੀਵੱਲਭ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

ਹਰਿਭੱਲਭ 28 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ 139 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੇਵੀ ਤਾਲਾਬ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

** ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ** ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਆ ਅਤੇ ਗਦਰੀ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਬੁਧ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1888 ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜਰਮਨੀ, ਰੂਸ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੇਨਿਨ, ਸਟਾਲਿਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। 1919 ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਰਮਨ ਪਾਸਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਕੁਰਤਜ਼ਬਰਗ, ਲਾਤਵੀਆ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਲਸ਼ਵਿਕ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਜਰਮਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਦੇ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦਾ ਦੌਰਾ (ਜੁਲਾਈ), ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਉਪਰੰਤ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਿੰਦੁਸਾਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱੱਕ ਗੁਪਤ ਜਥੇਬੰਦੀ ‘ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਸਭਾ’ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਫੜੋ-ਫੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਫ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ 1939 ਦੇ ਡਿਫੈਂਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਰੂਲਜ਼ ਦੀ ਦਫ਼ਾ 129 ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਹੁਕਮ ਤਹਿਤ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲੀਸ ਨੇ 1 ਨਵੰਬਰ, 1940 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦਰਿਆਗੰਜ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਇੱੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸੀ ਪਰ 30 ਨਵੰਬਰ, 1940 ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ 31 ਦਸੰਬਰ, 1940 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਛ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਦਿੱਲੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਪਿੱਛੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਖੁਫੀਆ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤੜੇ ਤੱਕ ਫਰੋਲ ਦਿੱਤੇ। ਦਿੱਲੀ ਬੈਠੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਇਹੀ ਰਾਇ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਸਹੇੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜੂਹਬੰਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਗਰਦਾਨਦਿਆਂ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਫਲਸਰੂਪ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਅਮਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੰਬਰ 7/1/40- ਪੁਲਿਟੀਕਲ (1) ਮਿਤੀ 31 ਦਸੰਬਰ 1940 ਦੁਆਰਾ ਡਿਫੈਂਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਰੂਲਜ਼ ਦੇ ਨਿਯਮ 26 ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾ (1) ਅਧੀਨ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਬ ਜੇਲ੍ਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
## ਮੌਤ 
ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੀ ਮੌਤ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹੋਈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤ ਅਜੇ ਤਕ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਟੇਟ ਹਾਈਵੇਅਸ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਹ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1102.4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ

**ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ "ਯੂ ਪੀ ਦਾ ਗੇਟਵੇ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੂਟ ਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ. ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ 2,358,525 ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਸਿਟੀ ਮੇਅਰਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਪਨਗਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਿੰਦਨ ਦਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਿਆ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸ-ਹਿੰਦਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੀਸ ਹਿੰਦਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੋਹਨਨਗਰ ਦੇ ਕੁਝ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦਨ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕਸੇਰੀ ਦੇ ਟਿੱਲੇ ਉੱਤੇ ਖੋਦਣਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਭਿਅਤਾ 2500 ਈ. ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਨੇੜਲੇ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਗਰਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ, ਪੌਥ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਅਹਾਰ ਖੇਤਰ ਸਮੇਤ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਨੀ ਦੇ ਕਿਲੇ, ਰਮਾਇਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲਵਨਾਸੂਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਜ਼ਟਾਈਅਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਲ੍ਹਾ, "ਲੋਨੀ" ਦਾ ਨਾਂ ਲਵਨਾਸੁਰਾ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਯੁੱਧਾਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।1313 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ, ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਸਮੇਤ ਸਮੁੱਚੇ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਗ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਐਂਗਲੋ-ਮਰਾਠਾ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਰ ਜਨਰਲ ਝੀਲ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਮਰਾਠਾ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਥੇ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। 1864 ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮੇਂ "ਗ਼ਾਜ਼ਿਉਦੀਨਗਰ" ਨਾਮ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ "ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਰ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਵਿਦਿਅਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੀਲਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।, ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਮਿਉਂਸਿਪੈਲਿਟੀ 1868 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਸਿੰਧ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਬਾਲਾ ਤੱਕ ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸਨ। 1870 ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਸਹਾਰਨਪੁਰ-ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ ਲਾਈਨ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਦਿੱਲੀ ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮੁਲਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਸਿੰਧ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਬਣ ਗਿਆ।

ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ 1740 ਈ. ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਉਦ-ਦੀਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ "ਗ਼ਾਜ਼ਿਉੱਦੀਨਗਰ" ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਮੁਗ਼ਲ ਦੌਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ ਅਤੇ ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ ਦੇ ਹਿੰਦਾਂ ਦਾ ਤਟ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ।

ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰਠ ਸਿਵਲ ਜੱਜਦਾਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ, ਮੇਰਠ ਅਤੇ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁਸਫੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਿਆ।

ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਹਿੰਦਨ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਗੀ ਸਿਪਾਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਝਗੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਗੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰਠ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਗਾਜਿਆਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: external links
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ

thumb|ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ
**ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ** ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਣੀ ਪਹਿਚਾਣੀ ਸ਼ਾਇਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸਾਹਿਤਕ ਏਕਮ ਵੀ ਸੰਪਾਦਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
## ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ 
ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਚੇਟਕ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਲੱਗੀ ਸੀ।ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਦੇਖਕੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਤ ਕੀਤਾ।ਉਹਨਾ ਨੇ ਸਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ ਪੜ੍ਹਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸੀ।ਉਹਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਨੋਵੀਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕੰਵਲ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਗਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਮੌਲਿਕ ਤੇ ਅਨੁਵਾਦਤ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਿਆ।ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਸਤਾਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੀ। ਉਹਨਾ ਦਾ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ *ਸਿਜਦੇ ਜੁਗਨੂਆਂ ਨੂੰ* ਆਈ ਫਿਰ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਕਾਵਿ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।ਉਹ 2012 ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸਾਹਿਤਕ ਏਕਮ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੋਮਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਦਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਕਵਿਤਾ
**ਸਿਜਦੇ ਜੁਗਨੂਆਂ ਨੂੰ* 
* *ਚਾਨਣੀ ਦੇ ਦੇਸ*
**ਮਨ ਦਾ ਮੌਸਮ*
**ਘਰ, ਘਰ ਤੇ ਘਰ*
**ਵਿਚਲਾ ਮੌਸਮ*
**ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੌਰਵ ਗਾਥਾ*
 
### ਵਾਰਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ
**ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਲੇ*

## ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹੈ ਖਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।ਉਹਨਾ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਹਰਸਾ ਛੀਨਾ ਹੈ ਕੋ ਕਿ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਉਹਨਾ ਦਾ ਸਹੁਰਾ ਪਿੰਡ ਸੰਗਤਪੁਰਾ ਹੈ।ਉਹਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ.ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਲ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਹੁਣ ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਪਤੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ।ਉਹਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹਨ।ਬੇਟਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰਡਿਆਲੋਜਿਸਟ ਹੈ ਤੇ ਬੇਟੀ ਤੇ ਦਾਮਾਦ ਦੋਵੇਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਹਨ। ਨੂੰਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਹੈ।ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ ਅਜਕਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਏਕਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਦੋਹਤੀ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੀ ਦੋਹਤੀ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ (ਵਿਚਕਾਰ) ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਰਲੀਜ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਸਮੇਂ .jpg|ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ (ਵਿਚਕਾਰ) ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਰਲੀਜ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਸਮੇਂ

## ਫੇਸਬੁੱਕ ਖਾਤਾ 
https://www.facebook.com/artinder.sandhu.5

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਹਿਰੋਜੀ ਕਾਟਾਓਕਾ

**ਹਿਰੋਜੀ ਕਾਟਾਓਕਾ**(ਜਪਾਨੀ: 片岡弘次, ਜਨਮ 1941) ਡਾਇਟੋ ਬੁੰਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਦਾ ਜਪਾਨੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਫ਼ੈਕਲਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰੀਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਦਾ ਡੀਨ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਾਟਾਓਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸੈਤਾਮਾ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1964 ਵਿੱਚ ਬਦੇਸ਼ੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਟੋਕੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਦਿਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਸਮੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਫੇਲ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਟੇਕਸੀ ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਚੰਦਰ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸਫੈਦ ਫੂਲ ਨੂੰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵੱਧ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਗੁੰਗੇ ਮੁੰਡੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਪਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਾਟਾਓਕਾ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਪਸੰਦ ਸੀ, ਪਰ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। 1970ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਿਆ। 1974 ਵਿੱਚ ਉਹ ਓਸਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਡਾਇਟੋ ਬੁੰਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
2009 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਾਟਾਓਕਾ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਸਨਮਾਨ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖਿੱਦੋ ਖੂੰਡੀ (ਫ਼ਿਲਮ )

**ਖਿਦੋ ਖੂੰਡੀ** (2018), ਹਾਕੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਸਾਰਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਸੰਖੇਪ 
ਖਿੱਦੋ ਖੂੰਡੀ, 2 ਭਰਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ' ਚ ਹਾਕੀ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਸਟ 
* ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ ਫਤੇਹ ਵਜੋਂ 
* ਹੈਰੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨ ਵਿੱਜ
* ਲਾਡੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਂਡੀ ਤੱਖੜ 
* ਗੁੱਗੂ ਗਿੱਲ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ 
* ਮਹਾਬੀਰ ਭੁੱਲਰ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ 
* ਨਾਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲਨਾਜ਼ ਨੋਰੂਜ਼ੀ 
* ਸੀਮਾ ਕੌਸ਼ਲ 
* ਜਤਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬੱਚੀ ਵਜੋਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2018 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਯਾਸਮੀਨ ਗੂਨੇਰਤਨੇ

**ਯਾਸਮੀਨ ਗੂਨੇਰਤਨੇ** (ਜਨਮ 1935) ਇੱਕ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਕਵੀ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਹੈ।ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਯਾਸਮੀਨ ਨੇ ਸੈਲਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਯਾਸਮੀਨ ਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ।

ਉਸ ਨੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ. ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਯਾਸਮੀਨ ਗੂਨਾਰਤਨੇ ਨੇ 1962 ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਇਕ ਡਾਕਟਰ ਬ੍ਰੈਂਡਨ ਗੂਨਰਨੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਆੱਰਡਰ ਆਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 
ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ "ਮੈਕੁਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉੱਚ ਡਾਕਟੋਰਲ ਡਿਗਰੀ (ਡੀ. ਲਿਟ.), ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੋਵਿੰਦਾਪਾ ਵੈਂਕਟਾਸਵਾਮੀ

**ਗੋਵਿੰਦਾਪਾ ਵੈਂਕਟਾਸਵਾਮੀ** (1 ਅਕਤੂਬਰ 1918 – 7 ਜੁਲਾਈ 2006) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਓਫਥਲਮੌਲੋਜਿਸਟ (ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ) ਸਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਲੋੜੇ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਰਵਿੰਦ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਉੱਚ ਵੋਲਯੂਮ, ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਅਰਵਿੰਦ ਆਈ ਕੇਅਰ ਸਿਸਟਮ (ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ) ਨੇ 55 ਮਿਲੀਅਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 6.8 ਮਿਲੀਅਨ ਸਰਜਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਗਠਨ ਦੇ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮੁਫਤ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਆਇਤੀ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਥਿਰਤਾ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਡਲ ਦੇ ਹਾਰਵਰਡ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।

30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਰਾਇਮੇਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 100,000 ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਇਨੀਅਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1 9 73 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ 1976 ਵਿੱਚ, 58 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਰਵਿੰਦ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮਦੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 1976 ਵਿੱਚ ਦੀ ਉਮਰ ' ਤੇ, 58, ਉਸ ਨੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ Aravind ਵਿੱਚ ਮਦੁਰੈ, ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਭੈਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ 11 ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਕਲਿਨਿਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ, ਅਰਵਿੰਦ ਆਈ ਕੇਅਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 7 ਟ੍ਰਿਟੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ, 6 ਸੈਕੰਡਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, 6 ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕਲਿਨਿਕ ਅਤੇ 70 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੇਅਰ ਸੈਂਟਰ ਹਨ।

1992 ਵਿੱਚ, ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਔਰੋਲੈਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਨਜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕਿਫਾਇਤੀ ਸੀ। ਅੱਜ, ਔਰੋਲੈਬ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਨਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 160 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1996 ਵਿੱਚ, ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਲਾਇਨਜ਼ ਅਰਵਿੰਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਓਪਥਮੌਲੋਜੀ (ਲੇਿਕੋ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।*ਲਾਓਕੋ *ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਐਂਡ ਕਸਲਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 347 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ 30 ਹੋਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ

**ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਗੋਆ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮਿਨਰਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਯੁਵਾ ਉਤਪਾਦ ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਫੁਟਬਾਲ ਲੀਗ ਦੇ ਮੋਹਮੇਡੀਅਨ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ। 26 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਲਈ 2017 ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਗੋਲ ਕੀਤਾ।

### ਗੋਆ 
ਸਿੰਘ ਨੂੰ 28 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
19 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ ਵਿਰੁੱਧ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਜੈਜ ਲਾਲਪੇਖਲੂਆ ਦੀ ਜਗਾ 87 ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਤੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ 2-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 2018 ਦੇ SAFF ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਗੋਲ ਆਰਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ।

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਲ 
: *ਸਕੋਰ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ *

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਨੀਸ਼ ਪਾਲ

**ਮਨੀਸ਼ ਪਾਲ** (ਜਨਮ 3 ਅਗਸਤ 1981) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨ, ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਰੇਡੀਓ ਜੌਕੀ ਅਤੇ ਵੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਹ ਸਟੈਂਡ ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀ ਅਤੇ ਹੋਸਟਿੰਗ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹਿਸਟਰੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੀਰੀਅਲਸ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪਾਲ ਨੇ ਅਪੀਜੈ ਸਕੂਲ, ਸ਼ੇਖ ਸਰਾਏ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ. ਕਾਲਜ ਆਫ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਚੈਂਬੂਰ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਨਾਲ ਰਹੇ।

## ਕਰੀਅਰ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ 
ਪਾਲ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ।. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਰੇਕ 2002 ਦੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਵਿੱਚ *ਸੰਡੇ ਟੈਂਗੋ* 'ਤੇ ਹੋਸਟਿੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੇ ਨਾਲ *ਵੀ.ਜੇ* ਵੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸਿਟੀ ਦੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਡਰਾਇਵ ਟਾਈਮ ਸ਼ੋਅ *ਕਾਸਕਾਈ ਮੁੰਬਈ* ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਜੌਕੀ ਬਣੇ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਯੁਕਤਾ ਪਾਲ (ਮਿ. 2007) ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬੰਗਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ 1998 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਡੇਟਿੰਗ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਛੇਤੀ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

## ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ 
## ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਛਾਤੀ ਦੇ ਰੋਗ

ਛਾਤੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੋਗ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛਾਤੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਕੈਨਸੀਅਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਨਿਓਪਲੈਸਮ 
thumb|ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਵਿਆਖਿਆ
ਛਾਤੀ ਦੀ ਨਿਓਪਲੈਸਮ ਛਾਤੀ ਦੇ ਟਿਸ਼ੁ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪੁੰਜ ਹੈ ਜੋ ਨੈਓਪਲਾਸੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਦੇ ਨਿਓਪਲੈਸਮ ਸੁਭਾਵਕਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਾਈਬਰੋਡਿਨੋਮਾ, ਜਾਂ ਇਹ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਗਿੱਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 7% ਛਾਤੀ ਦੀ ਗਿੱਲੀ ਫਾਈਬਰੋਡਿਨੋਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 10% ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੁਭਾਵਕ ਹਾਲਤਾਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।.

ਫਾਈਲਡਸ ਟਿਊਮਰ ਇੱਕ ਫਾਇਬ੍ਰੋਐਪੀਥੀਲਿਅਲ ਟਿਊਮਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੁਭਾਵਕ, ਸੀਮਾਬੱਧ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।.

### ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਿਓਪਲੈਸਮ (ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ) 
ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ, ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਸਵੈ-ਜਾਂਚ (ਬੀਐਸਈ) ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਪਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ, ਨਿਯਮਿਤ ਮੈਮੋਗ੍ਰਾਮਾਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਜਾਂਚ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਰਬੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਜੋਖਮ, ਮੁਢਲੇ ਤਸ਼ਖੀਸ, ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ ਨਿਯਮਿਤ ਹਨ।

## ਫਿਬਰੋਸੀਸਟਿਕ ਛਾਤੀ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ 
ਇਸ ਨੂੰ: ਫਿਬਰੋਸੀਸਟਿਕ ਛਾਤੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਸਿਸਟਿਕ ਮਾਸਟਾਈਟਸ, ਡਿਫਉਸ ਸਿਸਟਿਕ ਮਾਸਟੋਪੈਥੀ, ਮੈਮਰੀ ਡਿਸਪਲੇਸੀਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਲਾਗਾਂ ਅਤੇ ਤਣਾਅ 
ਇਹ ਸਦਮੇ, ਸਿਕਰਿਟਰੀ ਸਟਾਸਿਸ / ਦੁੱਧ ਦੀ ਛਾਤੀ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਉਤੇਜਨਾ, ਲਾਗਾਂ ਜਾਂ ਆਟੋਇਮੂਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹ।. ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੁਹਰਾਇਆ ਵਾਪਰਨ ਲਈ ਐਂਡੋਕ੍ਰਿਨੋਲਾਜੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਰੋਸਾਰੀਓ ਮੋਰਾਲੇਸ

**ਰੋਸਾਰੀਓ ਮੋਰਾਲੇਸ** (23 ਅਗਸਤ, 1930 – 23 ਮਾਰਚ, 2011) ਇੱਕ ਪੁਇਰਤੋ ਰੀਕੋ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਗੈਟਿੰਗ ਹੋਮ ਅਲਾਈਵ' ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1986 'ਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਔਰੋਰਾ ਲੇਵੀਨਸ ਮੋਰਲੇਸ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਤੀਨਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ "ਮੈਂ ਜੋ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹਾਂ", "ਮੈਂ ਪੁਇਰਤੋ ਰੀਕਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਯੂ.ਐਸ. ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਂ ... ਮੈਂ ਯਹੂਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ ... ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਛੱਡ ਦਵੋ।"

## ਜੀਵਨੀ 
### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਬਚਪਨ 
ਰੋਜ਼ੇਰੀਓ ਮੋਰੈਲਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਗਸਤ 1930 ਵਿੱਚ ਨਾਰਨਜਿਟੋ, ਪੁਇਰਤੋ ਰੀਕੋ ਤੋਂ ਦੋ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਲਾਂਡਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੌਕੀਦਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਲ ਬਾਰਿਓ 'ਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। 

## ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰੋਜ਼ਾਰੀਓ ਨੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁਇਰਤੋ ਰੀਕੋ ਅਤੇ ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਕੰਮ 'ਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਾਰਜ 
* *This Bridge Called My Back: Writings by Radical Women of Color*, contributor (Persephone Press, 1981; Kitchen Table: Women of Color Press, 1983). 9780913175033
* *Getting Home Alive*, coauthor with Aurora Levins Morales (Firebrand Books, 1986). 0932379206

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* List of Puerto Rican writers
* List of Puerto Ricans
* Puerto Rican literature
* Jewish immigration to Puerto Rico

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ
ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ

**ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ** 
- ਅਮਰਦੀਪ ਗਿੱਲ 
************
ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਕੁਝ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ
ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਧਰਮ 
ਮੇਰਾ ਉਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਕੁੜਤਾ ਹੈ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ
ਹੁਣ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ 
ਮੇਰੇ ਮੇਚ ਦਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਕੁਝ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ
ਪਰ ਕੰਮੀਆ ਦੇ ਜਵਾਕਾ ਲਈ ਧਰਮ
ਬੇਹੇ ਕੜਾਹ ਦੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਬਾਟੀਆਂ ਹਨ
ਫੁਟਪਾਥਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਦੇ ਅਰਥ
ਸੂਦਖੋਰ ਸੇਠਾਂ-ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਅਤੁਟ ਲੰਗਰ ਹਨ

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੋਚੋ
ਪਰ ਪਾਠੀ ਲਈ ਧਰਮ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਤਨਖਾਹ ਹੈ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣਾ ਟੱਬਰ
ਧਰਮ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਨ ਲਈ ਝੁਕੀ ਔਰਤ ਦੇ
ਗਲਮੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਗਈ
ਪੰਡਤ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਤਿਰਛੀ ਨਜਰ ਹੈ
ਧਰਮ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਤਲਵਾਰ ਹੈ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵੱਢ ਸਕਦੇ ਹਨ 
ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਗਰਦਨ
ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ

ਧਰਮ ਹਾਕਮਾ ਦੇ ਤਖਤੇ ਦਾ ਪਾਵਾ ਹੈ
ਧਰਮ "ਪਾੜੋ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ"
ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਹੈ
ਧਰਮ ਇਬਾਦਤਗਾਹਾਂ ਨੂੰ
ਕਤਲਗਾਹਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਖੇਲ ਹੈ
ਧਰਮ, ਦਿਖ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕ ਦੇ ਨਾ ਹੇਠ
ਇਨਸਾਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸਾਜਿਸ਼ੀ ਮਖੌਲ ਹੈ

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਕੁਝ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ
ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਚ ਟੈਕਸੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਲਈ
ਧਰਮ ਗਲੇ ਚ ਪਾਇਆ ਮੱਚਦਾ ਟਾਇਰ ਹੈ
ਧਰਮ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਚ ਰੁਲਦੀ
ਬਾਬੇ ਕਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਪੱਗ ਹੈ

ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮਰਜੀ ਸਮਝੀ ਜਾਉ
ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ
ਬੱਸ ਵਿਚੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ
ਸੋਹਣ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ
ਸਟੇਨਗੰਨਾ ਵਾਲੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨੇ
ਧਰਮ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਰਿਆ ਚਨਾਬ ਹੈ
ਧਰਮ, ਲਹੂ -ਲੁਹਾਣ ਸਤਲੁਜ ਹੈ
ਧਰਮ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੇ
47 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਦੋ ਟੋਟਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ
ਧਰਮ, ਮਨੁਖਤਾ ਦੇ ਗਲ ਤੇ ਲਟਕਾਈ ਤਲਵਾਰ ਹੈ

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਕੁਝ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ
ਧਰਮ "ਅੱਲਾ ਹੂ ਅਕਬਰ" ਦੀ ਆਵਾਜ ਤੋਂ ਡਰਦੇ
ਰਫਿਊਜੀਆਂ ਦੇ ਕਾਫਲੇ ਹਨ
ਧਰਮ "ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ" ਤੋਂ ਭੈਭੀਤ
ਹਿੰਦੂ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਟਰੱਕ ਚ ਲੱਦਿਆ ਸਾਮਾਨ ਹੈ
ਧਰਮ "ਹਰ ਹਰ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ" ਤੋਂ ਡਰਕੇ
ਕਾਨਪੁਰ ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਤਨਾਮੇ ਦੇ ਕਟਵਾਏ ਵਾਲ ਹਨ

ਤੁਸੀਂ ਗਰੰਥ ਪੜੋ ਜਾਂ ਟੱਲ ਖੜਕਾੳ
ਕਲਮਾ ਪੜੋ ਜਾਂ ਵੁਜੂ ਕਰੋ
ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ
ਥੋਡੇ ਲਈ ਧਰਮ ਸ਼ਤਰੰਜ ਹੈ
ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਮੋਹਰੇ ਹਾਂ
ਚਾਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚਲਦੇ ਹੋ
ਮਰਦੇ ਅਸੀਂ ਹਾਂ
ਸ਼ਹਿ ਤੁਸੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ
ਤਰਹਿ ਅਸੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ
ਧਰਮ ਥੋਡੇ ਲਈ ਮਨ ਚਾਹੇ ਫੁਲਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ
ਪਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਿਜ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਸਾਡੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸੋਚ
ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਕੁਝ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਬਾਦਤਗਾਹਾਂ
ਲੀਕੋਰਿਅਏ

ਸੂਚਨਾ - ਇਹ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੁਕੋਰੀਆ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ.thumb|ਚਿੱਤਰ ਲੁਕੋਰਿਆ ਦੀ ਲਾਗ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਲੇਕੋਰੀਆ ਜਾਂ (ਲੁਕੋਰੇਹਾਏ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਗਲਿਸ਼) ਇੱਕ ਮੋਟਾ, ਚਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪੀਲਾ ਯੋਨੀਅਲ ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੁਕੋਰਿਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਜੋ ਕਿ ਏਸਟਰੋਜਨ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਸੰਕ੍ਰੋਗ ਜਾਂ ਐਸਟੀਡੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਡਿਸਚਾਰਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਲੋਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਸਚਾਰਜ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਬਾਰ ਬਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਬਦਬੂਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਯੋਨੀ ਜਾਂ ਸਰਵਿਕਸ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ਾਤਮਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਨਾਜਾਇਜ਼ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਯੋਨੀ ਤਰਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਲੁਕੋਰਿਆ ਨੂੰ ਮਾਈਕਰੋਸਕੋਪ ਦੇ ਹੇਠਾਂ> 10 ਡਬਲਯੂਬੀਸੀ ਲੱਭ ਕੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਯੋਨੀਅਲ ਡਿਸਚਾਰਜ ਅਸਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਿਸਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਮੈਂਲਿਗਨੇੰਸੀ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ। ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|

## ਫਿਜ਼ਿਓਲੋਜਿਕ ਲੇਕੋਰੀਅਾ 
ਇਹ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਸੁਲਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਵਿਧੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਯੋਨੀ ਆਪਣੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਯੋਨੀ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਦੀ ਹੈ। ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ "ਫਿਜ਼ਿਓਲੋਜਿਕ ਲੇਕੋਰੀਅਾ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਲੀਕੋਰਿਅਏ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੇਕੋਰਿੀਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਯੋਨੀ ਵਿਚ ਖੂਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਐਕਸਪੋਜਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੇਕੋਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ  ਹੈ।

ਲੈਕਰੋਰਿਆ ਵੀ ਜਿਨਸੀ ਉਤੇਜਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## References