open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸ਼ੀਰੀਨ ਰਤਨਾਗਰ

**ਸ਼ਰੀਨ ਐੱਫ. ਰਤਨਾਗਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shereen F. Ratnagar**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਤਨਾਗਰ ਨੇ ਡੇਕਨ ਕਾਲਜ, ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿੱਚ ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਅਨ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਖੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਉਹ 2000 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਵਾਦ 
2003 ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਡੀ. ਮੰਡਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰੀਨ ਰਤਨਾਗਰ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਿਤਾਇਆ, ਸੁੰਨੀ ਕੇਂਦਰੀ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ (ਮੁਸਲਿਮ ਮੁਕੱਦਮਾਕਾਰ) ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏ.ਐਸ.ਆਈ.) ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਖੁਦਾਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ। ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ). ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ASI ਦੁਆਰਾ *ਅਯੁੱਧਿਆ: ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੁਰਾਤੱਤਵ* ਸਿਰਲੇਖ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਿਖਿਆ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨੀ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਲਈ ਮਾਹਰ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ।

ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਵਾਦ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰਤਨਨਗਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗਵਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੇਤਰੀ ਤਜਰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਤਨਨਗਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਕ  ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ 1971, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੇਲ ਅਲ-ਰਿਮਾਹ, ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਸ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੀਰੀਨ ਰਤਨਨਗਰ ਨੂੰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੇ ਅਦਾਲਤੀ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਨੰਦਿਨੀ ਮੁਖਰਜੀ

**ਨੰਦਿਨੀ ਮੁਖਰਜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nandini Mukherjee**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕਮਲਾ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਧਿਅਮਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਠ ਭਵਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਿਬਪੁਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬੰਗਾਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ORG systems private ltd ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ, ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1996 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 1999 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਉਸਨੇ ਪੈਰਲਲ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ, ਗਰਿੱਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਸੈਂਸਰ ਨੈੱਟਵਰਕ (WSN) ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮਾਨਚੈਸਟਰ, ਯੂਕੇ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਖੋਜ 
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੀਪੀਆਈ (ਐਮ) ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਦੇ ਫੋਰਮ (FOSET) ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਚ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ।

ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਫ੍ਰੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਮੰਚ (FSMWB) ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪੀਸ ਐਂਡ ਸੋਲੀਡੈਰਿਟੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਏਆਈਪੀਐਸਓ) ਦੀ ਰਾਜ ਸਕੱਤਰੇਤ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਵਾਨੀਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਉਪ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ਮੁਖਰਜੀ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫੋਰਮ ਆਫ ਸਾਇੰਟਿਸਟਸ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜਿਸਟਸ (FOSET) ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਚ ਰਾਹੀਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ।

ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਫ੍ਰੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਮੰਚ (FSMWB) ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪੀਸ ਐਂਡ ਸੋਲੀਡੈਰਿਟੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (AIPSO) ਦੀ ਰਾਜ ਸਕੱਤਰੇਤ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਵਾਨੀਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ।

ਮੁਖਰਜੀ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (JUTA) ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਕਾਲਜ ਐਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (WBCUTA) ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਅਧਿਆਪਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ। ਮੁਖਰਜੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (AIDWA) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪੀਸ ਐਂਡ ਸੋਲੀਡੈਰਿਟੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (AIPSO) ਦੀ ਸਟੇਟ ਸਕੱਤਰੇਤ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਭਵਾਨੀਪੁਰ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਸੀਪੀਆਈ(ਐਮ) ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਮੋਰਚੇ ਵੱਲੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੀਪੀਆਈ(ਐਮ) ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੱਖਣ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ 1,40,275 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅੰਜੂ ਚੱਢਾ

**ਅੰਜੂ ਚੱਢਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Anju Chadha**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਇਓਕੈਟਾਲਾਈਸਿਸ ਅਤੇ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ, ਜੈਵਿਕ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਐਨਜ਼ਾਈਮ, ਐਨਜ਼ਾਈਮ, ਕਾਇਰੋਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗ੍ਰੀਨ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਸੈਂਸਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸਮਿਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਿੰਥੇਸਿਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਚੱਢਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਨੌਰੋਸਜੀ ਵਾਡੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵੱਲੋਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਪੂਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1984 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਇਓ-ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ' ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।

## ਕੰਮ 
ਚੱਢਾ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਬਾਇਓ-ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੈਮਿਸਟ, ਕੈਮੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਅਤੇ ਆਈਆਈਐਸਸੀ ਅਲੂਮਨੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਬੰਗਲੌਰ ਦਾ ਜੀਵਨ ਭਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਸਾਇੰਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਮਾਨਤਾ 
* 1975 - ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਇਨਾਮ, ਨੌਰੋਜ਼ਜੀ ਵਾਡੀਆ ਕਾਲਜ, ਪੂਨਾ, ਭਾਰਤ 
* 1985 – ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਹਨੁਮੰਥਾ ਰਾਓ ਮੈਡਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ 
* 1985 - ਫੈਲੋ, ਫੋਗਾਰਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. 
* 1992 - ਫੈਲੋ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ 
* 2011 - ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਅਵਾਰਡ 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰਚਨਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ

**ਅਰਚਨਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Archana Bhattacharyya;** ਜਨਮ 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ionospheric ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੂ-ਚੁੰਬਕਤਾ, ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਮੌਸਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਜੀਓਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ, ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1967 ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ (1964-69) ਵੀ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਨਾਰਥਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1975) ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਸੰਘਣਾ ਪਦਾਰਥ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ 1978 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਜੀਓਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ (IIG), ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ 1986-87 ਦੌਰਾਨ ਇਲੀਨੋਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਰਬਾਨਾ-ਚੈਂਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕੇਸੀ ਯੇਹ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1998-2000 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ, ਯੂਐਸਏ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ NRC ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੀ। ਉਹ 2005-2010 ਦੌਰਾਨ IIG ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਈਆਈਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਮਰੀਟਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* 2008 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਜੀਓਫਿਜ਼ੀਕਲ ਯੂਨੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੇਆਰ ਰਾਮਨਾਥਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਲੈਕਚਰ ਅਤੇ ਮੈਡਲ
* 1969 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਡਾ.ਕੇ.ਐਸ.ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ
* ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੈਲੋ।

## ਖੋਜ ਹਿੱਤ 
* ਭੂਮੱਧੀ ਆਈਨੋਸਫ਼ੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਅਸਥਿਰਤਾ
* ਰੇਡੀਓ ਤਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਆਇਨੋਸਫੀਅਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ
* ਆਇਨੋਸਫੀਅਰ 'ਤੇ ਸਪੇਸ ਮੌਸਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
* ਭੂ-ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਪੈਟੀਓ-ਟੈਂਪੋਰਲ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਅਦਿਤੀ ਸਾਹੂ

**ਅਦਿਤੀ ਸਾਹੂ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Aditi Sahu**) ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਲੋਨ ਕੇਟਰਿੰਗ ਕੈਂਸਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜ 
ਸਾਹੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਖੋਜ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਵੈਗਿਆਨਿਕ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਯੋਜਨਾ (ਕੇਵੀਪੀਵਾਈ) ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਟਾਟਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ACTREC ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਟਾਟਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁੰਬਈ, ਇੱਕ ਕੈਂਸਰ ਕੇਅਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਖੋਜ ਵਿੰਗ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਰਮਨ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੀਰਮ ਅਤੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵਰਗੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਪੀਐਚਡੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰਾ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਐਮਐਸਕੇ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ 
ਸਾਹੂ ਇੱਕ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ: ਮਿਲਿੰਦ ਰਾਜਧਿਆਕਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਰਾਹੀਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਿਫਲੈਕਟੈਂਸ ਕਨਫੋਕਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਐਮਐਸਕੇ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਊਮਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੇਚਰ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ ਆਪਟੀਕਲ ਕੋਹੇਰੈਂਸ ਟੋਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਇਨਵੈਸਿਵ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਇਮੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਜਾਮਾ ਡਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਹੋਰ 
ਸਾਹੂ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਂਟ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਅਕ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਨਫੋਕਲ ਇਮੇਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੇਲਾਨੋਮਾ ਰਿਸਰਚ ਅਲਾਇੰਸ ਤੋਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਲਾਨੋਮਾ ਰਿਸਰਚ ਅਲਾਇੰਸ ਦੀ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਫੈਲੋ (ਦੋ ਵਾਰ) ਹੈ। ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਰੇਖਾ ਰਾਣੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ।

ਉਸਦੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਸਕਿਨ ਕੈਂਸਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਐਸ਼ਲੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਰਿਸਰਚ ਗ੍ਰਾਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ 
MSK ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਆਪਟਿਕਸ ਅਤੇ ਫੋਟੋਨਿਕਸ ਦੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ SPIE ਫੋਟੋਨਿਕਸ ਵੈਸਟ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿਖੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅਨੁਵਾਦਕ ਖੋਜ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਨਿਕਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਮੀ ਥੌਮਸਨ

**ਐਮੀ ਲਿਨ ਥੌਮਸਨ** (ਜਨਮ 4 ਜੁਲਾਈ, 1968) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਥੌਮਸਨ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਵਰਤਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ *ਫਿਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਮੈਟਾਫਿਜ਼ਿਕਸ* (1999), *ਆਰਡੀਨਰੀ ਆਬਜੈਕਟਸ* (2007), *ਔਨਟੋਲੋਜੀ ਮੇਡ ਈਜ਼ੀ* (2015), ਅਤੇ *ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਲੋੜ* (2020) ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਥੌਮਸਨ 1989 ਵਿੱਚ ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀਏ, 1992 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਰਵਿਨ (ਯੂਸੀਆਈ) ਤੋਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪੀਐਚਡੀ, 1992 ਵਿੱਚ ਯੂਸੀਆਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰੈਸਨੋਜ਼ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ (1987-1988) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। UCI ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੇਵਿਡ ਵੁਡਰਫ ਸਮਿਥ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ UCI (1992-1995), ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਲਜ਼ਬਰਗ, ਆਸਟਰੀਆ (1993) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ, ਟੈਕਸਾਸ ਟੈਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1995-2000) ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ (1998-2000) ਦਾ । 2000 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ, ਫਿਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਭਕਤੀ ਯਾਦਵ

**ਭਕਤੀ ਯਾਦਵ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bhakti Yadav;** 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1926 – 14 ਅਗਸਤ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰ ਸੀ ਜੋ ਇੰਦੌਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ MBBS ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ 1948 ਤੋਂ ਮੁਫਤ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਮੇਤ ਆਪਣੀ ਉਦਾਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1926 ਨੂੰ ਮਹਿਦਪੁਰ ਦੇ ਉਜੈਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ। 1937 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਲਿਆ ਆਸ਼ਰਮ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਇੰਦੌਰ ਗਏ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦੌਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸੀ। ਆਪਣੀ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1948 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੀਐਸਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਹੋਲਕਰ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ, ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਟਾਪਰ ਸੀ।

## ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (MGM) ਤੋਂ ਆਪਣੀ MBBS ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 11 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਉਸਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਕੁੱਲ 40 ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਭਗਤੀ ਐਮਜੀਐਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। 1952 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਐਮਜੀਐਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮਐਸ ਵੀ ਕੀਤਾ। 

## ਕੰਮ 
ਉਸਨੇ ਗਰੀਬ ਮਿੱਲ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਨੰਦਲਾਲ ਭੰਡਾਰੀ ਮੈਟਰਨਿਟੀ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸੀਐਸ ਯਾਦਵ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਵਾਤਸਲਿਆ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਚੇਤਨ ਐਮ ਯਾਦਵ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਨੀਤਾ ਯਾਦਵ, ਉਸਦੀ ਨੂੰਹ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯਾਦਵ ਨੇ 70,000 ਆਮ ਜਣੇਪੇ ਸਮੇਤ 1.5 ਲੱਖ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਿਲਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਫੀਸ ਲਏ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ।

## ਮੌਤ 
14 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਓਸਟੀਓਪੋਰੋਸਿਸ ਅਤੇ ਉਮਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰ ਘਟਾ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਲੀਜ਼ਾ ਟੈਸਮੈਨ

**ਲੀਜ਼ਾ ਟੈਸਮੈਨ** ਬਿੰਘਮਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ SPEL ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਪੀਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਮਹਰਸਟ ਤੋਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੰਮ 
ਟੈਸਮੈਨ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ ਨੈਤਿਕਤਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ *ਬੋਰਡਡ ਵਰਚੂਜ਼: ਵਰਚੂ ਐਥਿਕਸ ਫਾਰ ਲਿਬਰੇਟਰੀ ਸਟ੍ਰਗਲਸ* ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਖਾਸ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੁਲਮ ਅਧੀਨ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਲੇਖ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ *ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਰਸ਼ਨ: ਸਿਧਾਂਤ ਗੈਰ-ਆਦਰਸ਼* ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ *ਯਹੂਦੀ ਸਥਾਨ: ਟ੍ਰੈਵਰਸਿੰਗ ਨਸਲੀਕ੍ਰਿਤ ਲੈਂਡਸਕੇਪਸ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਟੈਸਮੈਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ''ਨੈਤਿਕ ਅਸਫਲਤਾ: ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਅਸੰਭਵ ਮੰਗਾਂ 'ਤੇ'' ਨੈਤਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੈਤਿਕ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਅਟੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਰਬਨਾਸ਼ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਗੈਰ ਆਦਰਸ਼ ਸਿਧਾਂਤ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨੈਤਿਕ ਮੰਗ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਟੈਸਮੈਨ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨੈਤਿਕ ਲੋੜਾਂ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ ਨੈਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਟੇਸਮੈਨ *ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ* ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ FEAST ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1999 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰ, ਅਤੇ ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2009 ਤੋਂ *ਹਾਈਪੇਟੀਆ: ਏ ਜਰਨਲ ਆਫ ਫੈਮਿਨਿਸਟ ਫਿਲਾਸਫੀ* ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਟੇਸਮੈਨ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਏਪੀਏ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਫਿਲਾਸਫੀ ਲਈ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ (ਐਸਡਬਲਿਊਆਈਪੀ) ਲਈ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਵੂਮੈਨ ਫਿਲਾਸਫਰ ਅਵਾਰਡ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੀਰਾ ਕੋਸਾਂਬੀ

**ਮੀਰਾ ਕੋਸਾਂਬੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Meera Kosambi;** 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1939 – 26 ਫਰਵਰੀ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਡੀਡੀ ਕੋਸਾਂਬੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਧਰਮਾਨੰਦ ਦਾਮੋਦਰ ਕੋਸਾਂਬੀ, ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮਾਹਰ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਲਿਨੀ ਕੋਸਾਂਬੀ (ਨੀ' ਮਾਡਗਾਵਕਰ) ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ. ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਉਸਨੇ SNDT ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪੰਡਿਤਾ ਰਮਾਬਾਈ ' ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਤੋਂ ਸੰਕਲਿਤ, ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਧਰਮਾਨੰਦ ਦਾਮੋਦਰ ਕੋਸਾਂਬੀ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕੋਸਾਂਬੀ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26 ਫਰਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਕੰਮ 
* 1986 *ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ: ਇੱਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ, 1880-1980*, ਸਟਾਕਹੋਮ, ਸਵੀਡਨ: ਅਲਮਕਵਿਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕਸਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ
* 1994 *ਵਿਮੈਨਜ਼ ਪ੍ਰੈਪਰੇਸ਼ਨ ਇਨ ਦ ਪਬਲਿਕ ਗੇਜ਼: ਐਨ ਐਨਾਲੀਸਿਸ ਆਫ਼ ਅਖਬਾਰ ਕਵਰੇਜ, ਸਟੇਟ ਐਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਐਕਟੀਵਿਸਟ ਰਿਸਪਾਂਸ* (ਸੰਪਾਦਿਤ), ਬੰਬੇ: ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਐਸ.ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.
* 1994 *ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ*, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਰਿਸਰਚ
* 1995 ''ਪੰਡਿਤਾ ਰਮਾਬਾਈ ਦਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ : ਸਟਰੀ ਧਰਮ-ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਫੋਕਸ*, ਬੰਬਈ: ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਐਸ.ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.
* 1996 *ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ* (ਦਿਵਿਆ ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਵੀਨਾ ਪੂਨਾਚਾ ਦੇ ਨਾਲ), ਮੁੰਬਈ: ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਐਸ.ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.
* 2000 *ਚੌਰਾਹੇ : ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਝਾਨ* (ਸੰਪਾਦਿਤ), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਓਰੀਐਂਟ ਲੋਂਗਮੈਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
* 2000 *ਪੰਡਿਤਾ ਰਮਾਬਾਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ: ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ* (ਅਨੁਵਾਦ, ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਸੰਕਲਿਤ) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ; ਨਿਊਯਾਰਕ: ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ
* 2003 *ਪੰਡਿਤਾ ਰਮਾਬਾਈ ਦਾ ਅਮਰੀਕਨ ਐਨਕਾਊਂਟਰ : The Peoples of the United States (1889)* (ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ), ਬਲੂਮਿੰਗਟਨ: ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ।
* 2007 *ਕਰਾਸਿੰਗ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡਜ਼: ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖ*, ਰਾਨੀਖੇਤ: ਸਥਾਈ ਕਾਲਾ
* 2011 *ਨਿਵੇਦਨ: ਧਰਮਾਨੰਦ ਕੋਸਾਂਬੀ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ*, ਟ੍ਰਾਂਸ. ਮੀਰਾ ਕੋਸਾਂਬੀ ਦੁਆਰਾ। ਰਾਣੀਖੇਤ: ਪੱਕੇ ਕਾਲੇ।
* 2012 *ਵੂਮੈਨ ਰਾਈਟਿੰਗ ਜੈਂਡਰ* (ਸੰਪਾਦਿਤ, ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ), ਰਾਣੀਖੇਤ: ਸਥਾਈ ਕਾਲਾ,
* 2013 *ਧਰਮਾਨੰਦ ਕੋਸਾਂਬੀ: ਜ਼ਰੂਰੀ ਲਿਖਤਾਂ'', ਐਡ. ਮੀਰਾ ਕੋਸਾਂਬੀ, ਓਰੀਐਂਟ ਬਲੈਕਸਵਾਨ ਦੁਆਰਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਏ. ਸੀਮਾ

**ਏ. ਸੀਮਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **A. Seema**) ਕੇਰਲ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬ੍ਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ (ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਦੇ) ਕੰਮ ਲਈ 2019 ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਸੀਮਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖੋਜ ਸੁਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮਟੀਰੀਅਲਜ਼ ਫਾਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਸੀ-ਐਮਈਟੀ) ਹੈ। 

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮਾਲਾਬਾਰ ਕੈਂਸਰ ਸੈਂਟਰ, ਥੈਲਸੇਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਐਕਸ-ਰੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪੋਰਟੇਬਲ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਡਿਵਾਈਸ ਇੱਕ ਸਪੋਰਟਸ ਬ੍ਰਾ ਵਰਗੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਹਿਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੈਮੋਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਨਾਲੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਯੰਤਰ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ, ਨਵੀਂ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਨਵੀਂ ਡਿਵਾਈਸ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਫਾਇਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕੋਈ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਵਾਈਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ R$450 ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। 

ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 41 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਉੱਥੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਥਾਮਸਨ (ਲੇਖਕ)

thumb|1993
**ਪੈਟਰੀਸੀਆ ਜੇ. ਥੌਮਸਨ** (15 ਜੂਨ, 1926 – 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2016), **ਯੇਲੇਨਾ ਵਲਾਦੀਮੀਰੋਵਨਾ ਮਯਾਕੋਵਸਕਾਇਆ** (ਰੂਸੀ: Елена Владимировна Маяковская), ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ।  ਉਹ ਕਵੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਯਾਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਦੋ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਗਲੇਬ-ਨਿਕੀਤਾ ਲਵਿੰਸਕੀ (1921–1986)। ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ 1991 ਤੱਕ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
1925 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਾਇਆਕੋਵਸਕੀ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੂਸੀ ਇਮੀਗਰੇ ਐਲੀ ਜੋਨਸ (ਜਨਮ ਯੇਲੀਜ਼ਾਵੇਟਾ ਪੈਟਰੋਵਨਾ ਜ਼ਿਬਰਟ) ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਇੱਕ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਜੋ ਰੂਸੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਅਟੁੱਟ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ. ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਐਲੀ ਨੇ ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਇਆਕੋਵਸਕੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ, ਨਾਇਸ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ, 1928 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਦੇਖੀ ਸੀ।  

ਜਦੋਂ ਥੌਮਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਜੌਰਜ ਜੋਨਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਥੌਮਸਨ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਸਮਝਿਆ ਸੀ - ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਦਾ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਨਾਮ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਖਾਈ, ਜੋ ਫਿਰ ਰੂਸੀ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਬੋਲਦੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਨੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਆਪਣੇ ਮਤਰੇਏ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜਾਰਜ ਰੱਖਿਆ। 

ਥਾਮਸਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਲੇਹਮੈਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।  1991 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਰੂਸ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਦੋਹਰੇ ਨਾਮ ਰੱਖੇ, ਪੈਟਰੀਸੀਆ ਥੌਮਸਨ ਅਤੇ ਯੇਲੇਨਾ ਵਲਾਦੀਮੀਰੋਵਨਾ ਮਯਾਕੋਵਸਕਾਇਆ।  2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਇੰਦਰਾ ਜੈਸਿੰਗ

**ਇੰਦਰਾ ਜੈਸਿੰਗ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Indira Jaising;** ਜਨਮ 3 ਜੂਨ 1940) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਾਰਚਿਊਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 50 ਮਹਾਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 20ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। ਜੈਸਿੰਗ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ (ਐਨ.ਜੀ.ਓ. ) *ਲਾਇਰਜ਼ ਕਲੈਕਟਿਵ* ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯੋਗਦਾਨ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ NGO ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਐਨਜੀਓ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡੀ-ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕੇਸ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਜੈਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਟੇਰੇਸਾ ਕਾਨਵੈਂਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਸੈਂਟਾਕਰੂਜ਼, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਪ ਕਾਟਨ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1962 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

1986 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਜੈਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਧੀਕ ਸਾਲਿਸਟਰ ਜਨਰਲ ਬਣੀ। ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ 
ਜੈਸਿੰਗ ਨੇ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੈਸਿੰਗ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬੇਦਖਲੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੈਸਿੰਗ 1979 ਤੋਂ 1990 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਵਧੀਕ ਨਿਆਂਇਕ ਹੱਤਿਆਵਾਂ, ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸਸਕਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਕਈ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਜੈਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਰਖਾਇਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਥਿਤ ਕਤਲ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਤੱਥ ਖੋਜ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਉਤਸੁਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਜੈਸਿੰਘ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਕੁਸਾਲਾ ਰਾਜੇਂਦਰਨ

**ਕੁਸਾਲਾ ਰਾਜੇਂਦਰਨ** (ਅੰਗੇਰੇਜ਼ੀ: **Kusala Rajendran**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਅਰਥ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਹਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਨਮੂਨੇ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਨੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਖੋਜ ਖੇਤਰ 
ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ:

* ਸੀਸਮੋਟੈਕਟੋਨਿਕਸ, ਕ੍ਰਸਟਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ
* ਨੁਕਸ ਕੱਢਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
* ਪਾਲੀਓਸਿਜ਼ਮਲੋਜੀ, ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਆਵਰਤੀ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਟੈਕਟੋਨਿਕਸ
* ਸੁਨਾਮੀ ਆਵਰਤੀ ਅਤੇ ਖਤਰੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਰੁੜਕੀ ਤੋਂ ਅਪਲਾਈਡ ਜੀਓਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 1992 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਾਊਥ ਕੈਰੋਲੀਨਾ, ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਬੇਟਾ ਉਦੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਭੁਚਾਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਭਾਵੀ ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਹਿਮਾਲਿਆ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਪਲੇਟ ਟਕਰਾਅ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸੀਪੀ ਰਾਜੇਂਦਰਨ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਚਾਲੀ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ (MoES) ਜਾਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਓਸ਼ਨ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (INCOIS) ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਰਾਜੇਂਦਰਨ 2007 ਤੋਂ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਅਰਥ ਸਾਇੰਸਜ਼, IISc ਬੇਂਗਲੁਰੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟਸ ਲਈ ਜੀਓਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਭੂਚਾਲ ਆਵਰਤੀ, ਸੁਨਾਮੀ ਆਵਰਤੀ ਅਤੇ ਖਤਰੇ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਫੀਲਡ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਅਤੇ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਫੀਲਡ ਵਿਜ਼ਿਟ ਲਈ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁਚਾਲ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1993 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭੂ-ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਭੂ-ਭੌਤਿਕ ਸੰਘ ਦੁਆਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 
* ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ 1992 ਵਿੱਚ ਟੈਬੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। 
* "ਆਉਟਲੁੱਕ" ਮੈਗਜ਼ੀਨ (18 ਜੁਲਾਈ 2005) ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ ਨੌਜਵਾਨ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੇਨੀ ਬੋਰਗੇਸ

**ਰੇਨੀ ਮਾਰੀਆ ਬੋਰਗੇਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Renee Maria Borges;** ਜਨਮ 25 ਫਰਵਰੀ 1959) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ *ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ* 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਖੋਜ ਖੇਤਰ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਜੀਰ ਅਤੇ ਅੰਜੀਰ-ਭੰਗੜੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਹਨ। ਖੋਜ ਹਿੱਤ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਬੋਰਗੇਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਨਾਲ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਸ਼ੂ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੋਰਲ ਗੇਬਲਜ਼, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ "ਸਰੋਤ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਜਾਇੰਟ ਸਕਵਾਇਰਲ, *ਰਤੁਫਾ ਇੰਡੀਕਾ* " ਦੇ ਫੋਰੇਜਿੰਗ ਈਕੋਲੋਜੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
ਬੋਰਗੇਸ ਨੇ ਬੈਟਲਜ਼ ਓਵਰ ਨੇਚਰ: ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਦ ਪਾਲੀਟਿਕਸ ਆਫ਼ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਬੋਰਗੇਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।  &#x5D; ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਹਨ:

* ਫੈਲੋ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕੈਡਮੀ
* ਜੇ ਸੀ ਬੋਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (2016)
* ਫੈਲੋ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕੈਡਮੀ
* ਪਸ਼ੂ ਵਿਗਿਆਨ (2016-19) ਉੱਤੇ DST-ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ
* ਮੈਂਬਰ, ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਾਹਿਰ ਪੈਨਲ (WGEEP), ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ, 2010-2011

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਯਮੁਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ

**ਯਮੁਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Yamuna Krishnan;** ਜਨਮ 25 ਮਈ 1974) ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2014 ਤੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਲੱਪਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪਰੱਪਨੰਗੜੀ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਮਿਨੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ, ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੀਡਰ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਵਰੂਪ ਭਟਨਾਗਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਮੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵੂਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੋਵੇਂ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ 2001 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਕੇ ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟਰਲ ਖੋਜ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਇੱਕ 1851 ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੰਮਕਾਜੀ ਅਨੁਭਵ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ 2005 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਲੋ 'ਈ' ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2009 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, TIFR, ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੀਡਰ 'ਐਫ' ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨਿਭਾਇਆ। . 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਬਾਇਓਲਾਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, TIFR, ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ 'ਜੀ' ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2014 ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ 2010 ਵਿੱਚ ਵੈਲਕਮ ਟਰੱਸਟ -ਡੀਬੀਟੀ ਅਲਾਇੰਸ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, 2007 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਮੈਡਲ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਯੰਗ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜਿਸਟ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦਾ, 2006 ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇਨਫੋਸਿਸ ਪੁਰਸਕਾਰ 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1851 ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, 1851 ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਰਾਇਲ ਕਮਿਸ਼ਨ
* ਵੁਲਫਸਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ
* ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਯੰਗ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜਿਸਟ ਅਵਾਰਡ, DBT[4]
* ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਮੈਡਲ
* ਐਸੋਸੀਏਟ, ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਿਜ਼
* YIM-ਬੋਸਟਨ ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ 2012
* DBT - ਵੈਲਕਮ ਟਰੱਸਟ ਇੰਡੀਆ ਅਲਾਇੰਸ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ
* ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਵਰੂਪ ਭਟਨਾਗਰ ਅਵਾਰਡ, ਕੈਮੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼
* AVRA ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ 2014
* ਸੈਲ ਦੇ 40 ਅਧੀਨ 40 2014
* 1000 ਪ੍ਰਾਈਮ, ਕੈਮੀਕਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ 2014 ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ
* ਕੈਮੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਐਮਰਜਿੰਗ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਰ ਅਵਾਰਡ, ਰਾਇਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਮਿਸਟਰੀ
* ਇਨਫੋਸਿਸ ਇਨਾਮ 2017, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ।
* NIH ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦਾ ਪਾਇਨੀਅਰ ਅਵਾਰਡ 2022

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਜਾਯਾ ਮੈਲਨਿਕ

**ਵਿਜਯਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮੈਲਨਿਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Vijaya Lakshmi Melnick;** ਜਨਮ 19 ਨਵੰਬਰ 1937) ਇੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇਮਯੂਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਆਫ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮੇਲਨਿਕ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਲੀਕਟ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕਨ ਨਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਡਾਕਟੋਰਲ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਉੱਥੇ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੇਲਨਿਕ ਨੇ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਆਫ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਮਯੂਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰ, ਹਾਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਲਈ ਲੈਮਲਸਨ ਸੈਂਟਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਸਮਿਥਸੋਨੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਅਤੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ, ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਦ ਕੋਰਟਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਆਫ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ, ਮੇਲਨਿਕ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਸਪਾਂਸਰਡ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਦਫਤਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਾਰਜਟਾਉਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇਮਯੂਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਡਿਸਿਪਲਨਰੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ ਐਥਿਕਸ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਮੇਲਨਿਕ ਕਈ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਵੀ ਹੈ। 

## ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਮੇਲਨਿਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਐਫੀਲੀਏਟ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਅਵੇਅਰਨੈੱਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਦ ਕੋਰਟਸ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਇੰਸ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ 
ਉਸਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੋਹਿਨੀ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ

**ਰੋਹਿਨੀ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rohini Balakrishnan**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਇਓਕੋਸਟਿਕ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (IISc), ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿਖੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਚੇਅਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਬਾਇਓਕੋਸਟਿਕਸ ਦੇ ਲੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਰੋਹਿਣੀ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਕੋਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ (TIFR) ਤੋਂ ਵਿਵਹਾਰ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵੇਰੋਨਿਕਾ ਰੌਡਰਿਗਜ਼ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜੈਨੇਟਿਕਸਿਸਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਹਾਰਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ 1993 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਲੈਂਗੇਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਰਮਨੀ (1996-1998) ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ IISc, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਕੇਰਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੋਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਓਕੈਂਥਸ ਰੋਹਿਨੀਏ ਅਤੇ ਟੈਲੀਓਗ੍ਰੀਲਸ ਰੋਹਿਣੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ. ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜ਼ਵੇਨੇਲਾ ਬੈਂਗਲੋਰੇਨਸਿਸ ਸਮੇਤ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰਾ

**ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Saraswathi Vishveshwara;** ਜਨਮ 1946) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵ-ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜੋ ਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਬਾਇਓਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਮੋਲੇਕਿਊਲਰ ਬਾਇਓਫਿਜ਼ਿਕਸ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਤਰ-ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਰਗੇ ਮੈਕਰੋਮੋਲੀਕਿਊਲਸ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ-ਗਣਿਤਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ (ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ.) ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ (ਐੱਮ.ਐੱਸ.ਸੀ.) ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਬਾਇਓ-ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਡੇਵਿਡ ਬੇਵਰਿਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ। ਉਸਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੁਆਂਟਮ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।

## ਕੰਮਕਾਜੀ ਅਨੁਭਵ 
ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰਾ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਿਟਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੁਆਂਟਮ ਕੈਮਿਸਟ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ, ਜੌਨ ਪੋਪਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਪਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਲੀਕਿਊਲਰ ਬਾਇਓਫਿਜ਼ਿਕਸ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਬਣ ਗਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਮੈਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਡਾ ਸੀਵੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦਾ 2017 ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਸੀਵੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰਾ ਪਬਲਿਕ ਲੈਕਚਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਮਿਤਾ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਰਸ਼ਨ ਰੰਗਨਾਥਨ

**ਦਰਸ਼ਨ ਰੰਗਨਾਥਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Darshan Ranganathan;** 4 ਜੂਨ 1941 – 4 ਜੂਨ 2001) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜੋ ਬਾਇਓ-ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ " ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਫੋਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਕੰਮ" ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ "ਸੁਪਰਮੋਲੀਕੂਲਰ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ, ਅਣੂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਮੁੱਖ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ, ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਪੇਪਟਾਈਡਾਂ ਦੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਨੈਨੋਟਿਊਬਾਂ ਦੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ" ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਦਰਸ਼ਨ ਰੰਗਨਾਥਨ ਦਾ ਜਨਮ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਰਕਨ 4 ਜੂਨ 1941 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਵਤੀ ਮਾਰਕਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਵਰੂਪ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1967 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ। ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ, ਉਹ ਮਿਰਾਂਡਾ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ 1851 ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਰਾਇਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ 1851 ਦੀ ਖੋਜ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੀ.ਐਚ.ਆਰ. ਬਾਰਟਨ ਨਾਲ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਫੈਲੋ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਏਵੀ ਰਾਮਾ ਰਾਓ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਬਾਇਓ-ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ 1999 ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇਵ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਲੈਕਚਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਜਿੱਤੀ।

ਆਪਣੇ ਦਿਹਾਂਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਦ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਦ ਅਮਰੀਕਨ ਕੈਮੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਅਕਾਉਂਟਸ ਆਫ਼ ਕੈਮੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਗਜ਼ਾਤ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਫੈਲੋ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖਰੀ ਬਾਇਓ-ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਪਰਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ, ਅਣੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਸੀ।

## ਕੰਮ 
ਰੰਗਨਾਥਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਨੂੰਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿਸਟਾਡੀਨ ਅਤੇ ਹਿਸਟਾਮਾਈਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼, ਇਮੀਡਾਜ਼ੋਲ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਯੂਰੀਆ ਚੱਕਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕਰੀਅਰ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਅਸੈਂਬਲਿੰਗ ਪੈਪਟਾਇਡਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨੈਨੋਸਟ੍ਰਕਚਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਬਣ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ)

**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭਾਰਦਵਾਜ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Krishna Bharadwaj;** 21 ਅਗਸਤ 1935 – 8 ਮਾਰਚ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਓ-ਰਿਕਾਰਡੀਅਨ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਉਹਨਾਂ ਸੰਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਭਾਰਦਵਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਅਗਸਤ 1935 ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਂਕਣੀ ਸਾਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਐਮਐਸ ਚੰਦਰਾਵਰਕਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ।

ਪਰਿਵਾਰ 1939 ਵਿੱਚ ਬੇਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ। 1952 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਰੁਈਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ 1960 ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਆਰਥਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਵਿਕਾਸ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
1960 ਵਿੱਚ, Piero Sraffa ਦੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਵੀਕਲੀ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸਚਿਨ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

1961 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

1967 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਾਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਗਈ ਅਤੇ ਪਿਏਰੋ ਸਰਾਫਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। 

ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (JNU) ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਪਲੈਨਿੰਗ (CESP) ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਰਥਿਕ ਪਹੁੰਚਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਮਾਰਕਸੀਅਨ, ਕੀਨੇਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਵਾਲਰਸੀਅਨ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਚੇਅਰ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਿਏਰੋ ਸਰਾਫਾ ਦੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਪੇਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਫੋਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ, ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ, ਉਸਦੀ ਧੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸੈਲੀ ਸਕੋਲਜ਼

**ਸੈਲੀ ਜੇ. ਸਕੋਲਜ਼** (ਜਨਮ 1968) ਵਿਲਾਨੋਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ *ਹਾਈਪੇਟੀਆ: ਏ ਜਰਨਲ ਆਫ ਫੈਮਿਨਿਸਟ ਫਿਲਾਸਫੀ* ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਸਮਾਜਿਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ' ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ, ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਯੁੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਸਮੇਤ, ਸੰਘਰਸ਼ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਕਾਲਤ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਸਿੰਗਲ-ਲੇਖਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਸਕੋਲਜ਼ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਅਤੇ ਥੀਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਮੇਜਰ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. 1993 ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਪਰਡਿਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ।

ਸਕੋਲਜ਼ ਨੇ ਇੰਡੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਲਾਨੋਵਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 1997 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਚਿਆਂਗ ਮਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਨੋਵਾ ਵਿਖੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, 2006 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2005 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਪੀਸ ਐਂਡ ਜਸਟਿਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਫਿਲਾਸਫੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏਪੀਏ) ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਰਥ ਅਮਰੀਕਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਯਾਸਮੀਨ ਮੁਦੱਸਿਰ

**ਡਾ. ਯਾਸਮੀਨ ਮੁਦੱਸਿਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Dr.Yasmin Modassir;** 1953 &#x2013; ਅਕਤੂਬਰ 5, 2016) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਧੇਂਪੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ, ਜੋ ਗੋਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੀਰਾਮਾਰ, ਗੋਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਉਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 39 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 1975 ਤੋਂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਕੌਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਰਿਸਰਚ (CSIR) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ *ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ* ਅਤੇ *ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ* ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ। ਉਹ 1981 ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਧੈਂਪੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, 1996 ਵਿੱਚ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣੀ। ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਚੇਅਰ ਬਣੀ, 2006 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ

## ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ 
ਮੋਦਾਸਿਰ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲਿਮਨੋਲੋਜੀ, ਮੋਲਸਕਸ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ; ਮੈਂਗਰੋਵ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਲਈ ਸੰਭਾਲ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ; ਨਮਕੀਨ ਦਾ ਜੂਪਲੈਂਕਟਨ ; ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

## ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਮਾਨਤਾਵਾਂ 
ਉਹ ਆਲ ਗੋਆ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਜ਼ੂਲੋਜਿਸਟਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਂਗਰੋਵ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਬਾਇਓ-ਸਾਇੰਸ, ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਫਾਰ ਐਨੀਮਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ (ਗੋਆ ਚੈਪਟਰ) ਦੀ ਜੀਵਨ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ "ਈਅਰ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ" ਅਵਾਰਡ 2002।
* ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (F.ASET) ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ - ਜੁਲਾਈ, 2007।
* 1995 ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ ਬਾਇਓਸਾਇੰਸ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਅਮੀਤਾ ਸਹਿਗਲ

**ਅਮਿਤਾ ਸਹਿਗਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Amita Sehgal**) ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੇਰੇਲਮੈਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਨੋਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਹੈ। ਸਹਿਗਲ *ਡਰੋਸੋਫਿਲਾ* ਟੀਆਈਐਮ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ *ਡਰੋਸੋਫਿਲਾ* ਕਲਾਕ ਵਿਧੀ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਸਹਿਗਲ ਨੇ ਨੀਂਦ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਮੂਨੇ ਵਜੋਂ *ਡਰੋਸੋਫਿਲਾ* ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੀਂਦ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਹਿਗਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਡਰ ਗਰੈਜੂਏਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਸੀ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਊਰੋਨਲ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਕ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ। 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਾਈਕਲ ਯੰਗ ਦੀ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਰੌਕਫੈਲਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਐਕਸਪੋਜਰ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇ 
### ਅਹੁਦੇ 
* ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਕ੍ਰੋਨੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਐਂਡ ਸਲੀਪ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (CSI), ਪੇਰੇਲਮੈਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ, ਯੂਨੀਵ ਆਫ਼ ਪੈਨ, 2019-ਪ੍ਰੇਸ
* ਪੈੱਨ ਕ੍ਰੋਨੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, 2014-19 ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
* ਹਾਵਰਡ ਹਿਊਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਰ 1997-ਮੌਜੂਦਾ
* ਜੌਨ ਹੈਰ ਮੁਸਰ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਪੇਰੇਲਮੈਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
* ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰ
* ਪੇਨ ਮੈਡੀਸਨ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਸੈਂਟਰ 2008-2014 ਦੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ

### ਅਵਾਰਡ 
* ਆਊਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ, ਸਲੀਪ ਰਿਸਰਚ ਸੁਸਾਇਟੀ
* ਮਾਈਕਲ ਐਸ ਬ੍ਰਾਊਨ ਜੂਨੀਅਰ ਫੈਕਲਟੀ ਰਿਸਰਚ ਅਵਾਰਡ
* ਸਟੈਨਲੇ ਕੋਹੇਨ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਕਲਟੀ ਰਿਸਰਚ ਅਵਾਰਡ
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ (ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ) 2009 ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ
* ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ 2011 ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ
* ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ ਸਾਇੰਸ 2016 ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਫੈਲੋ
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, 2016 ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ 
* UCLA 2020 ਤੋਂ ਸਵਿਟਜ਼ਰ ਇਨਾਮ 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਊਸ਼ਾ ਕੁਲਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾ

**ਊਸ਼ਾ ਕੁਲਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Usha Kulshreshtha;** ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ, 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੈਮਿਲਟੋਨਿਅਨ, ਪਾਥ ਇੰਟੀਗਰਲ ਅਤੇ BRST ਕੁਆਂਟਮਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਮਾਡਲਾਂ, ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਡੀ-ਬਰੇਨ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਡਿਰਾਕ ਦੇ ਤਤਕਾਲ -ਰੂਪ ਅਤੇ ਲਾਈਟ-ਫਰੰਟ ਕੁਆਂਟਾਇਜੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ।, ਸੀਮਤ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਗੇਜ-ਫਿਕਸਿੰਗ ਅਧੀਨ ਗੇਜ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੋਸੋਨ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਗਰੈਵਿਟੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਮਹੋਲਜ਼ ਦੀ ਸਟੱਡੀ ਕੀਤੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਕੁਲਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (1983) ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. (1985) ਜੀਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. (ਡਾ. ਰੈਰ. ਨੈਟ.) 1993 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕੈਸਰਸਲੌਟਰਨ, ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ, ਹੈਰਲਡ ਜੇ.ਡਬਲਯੂ. ਮੁਲਰ-ਕਰਸਟਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ CSIR ਦੇ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੰਭਾਲੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ CSIR ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਾਰਚ 2006 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਿਰੋਰੀ ਮੱਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਈ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਲਸ਼੍ਰੇਸ਼ਥਾ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਮਾਰਚ 2006 ਤੋਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੀਡਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ। ਫਰਵਰੀ 2007 ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫਰਵਰੀ 2010 ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 2019 ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਸ ਸਥਾਈ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। 2011 ਤੋਂ ਉਹ ਆਇਓਵਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੇ ਥਿਊਰੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਓਲਡਨਬਰਗ ਦੀ ਕਾਰਲ ਵਾਨ ਓਸੀਟਜ਼ਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਖੋਜ 
ਕੁਲਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੀ ਖੋਜ ਡੀਰਾਕ ਦੇ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਮਾਡਲਾਂ, ਸਟ੍ਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ, ਪਾਥ ਇੰਟੀਗਰਲ ਅਤੇ ਬੀਆਰਐਸਟੀ ਕੁਆਂਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਸੀਮਤ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਗੇਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡੀ-ਬਰੇਨ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ-ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਲਾਈਟ-ਫਰੰਟ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਗਰੈਵਿਟੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਬੋਸੋਨ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਵਰਮਹੋਲਜ਼ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਈਟ ਕੋਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2010 ਲਈ ਗੈਰੀ ਮੈਕਕਾਰਟਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਾਈਟ-ਕੋਨ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਉੱਤੇ 2012 ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬੋਸੋਨ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਗਰੈਵਿਟੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਮਹੋਲਜ਼ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕੰਮ ਜੋ ਅਮਰੀਕਨ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ *ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਸੈਂਟਰਲ* ਸਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।,

ਕੁਲਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ