open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਰੰਗ ਹਰਜਿੰਦਰ

**ਰੰਗ ਹਰਜਿੰਦਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ, ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਟ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੰਗ ਹਰਜਿੰਦਰ ਕਿਤੇ ਵਜੋਂ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਰਜਿੰਦਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ੌਟ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਰੰਗ ਹਰਜਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 1980 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਢਿੱਲਵਾਂ ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਰਜਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਫਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਗਰੈਜ਼ੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੰਗਕਰਮੀ ਸੈਮੂਅਲ ਜ਼ੌਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
{| style="margin-bottom: 10px;" class="wikitable sortable"
!ਸਾਲ
!ਫਿਲਮ
!ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ
|-
| 2013 
|ਸਟੂਪਿਡ ਸੈਵਨ
| 1 ਫਰਵਰੀ, 2013
|-
| 2013 
|ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕੀ ਲਗਦਾ
| 6 ਦਸੰਬਰ, 2013
|-
| 2021 
|ਜਮਰੌਦ
| 2021
|-
| 2022
|ਜੱਟਸ ਲੈਂਡ
| 2022
|-
| 2022 
|ਵਿੱਚ ਬੋਲੂਗਾ ਤੇਰੇ
| 2022
|-
| 2023 
|ਮੈਡਲ
| 2023
|-

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ
ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

**ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ** ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸੰਪਰਕ ਜ਼ੋਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ  ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ  ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਏਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਆਵਾਜਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਸਟੇਸ਼ਨ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੁਲਗਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੰਮੂ-ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਲਾਈਨ ਮੈਗਾਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਤਵੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। ਉਦਘਾਟਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਡਾ:ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਬਨਿਹਾਲ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ 100 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੜਕੀਆਂ ਸਨ,ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਤੱਕ 12 ਮਿੰਟ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ, ਅਤੇ 17.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਪਾਲ ਐਨਐਨ ਵੋਹਰਾ, ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਮਰ ਅਬਦੁੱਲਾ, ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਗੁਲਾਮ ਨਬੀ ਆਜ਼ਾਦ ਵੀ ਸਨ।

## ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ ਪੱਧਰ 
ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ RL ਔਸਤ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 1671 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ।

## ਡਿਜ਼ਾਈਨ 
ਇਸ ਮੈਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਰ ਦੂਜੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ ਜੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਪੂਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਰਦੂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਨੰਤਨਾਗ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
* ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਲਗਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਬੰਗਾ

**ਬੰਗਾ** ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:

## ਥਾਵਾਂ
* ਬੰਗਾ, ਭਾਰਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ
** ਬੰਗਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
* ਬੰਗਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ

## ਲੋਕ
* ਅਜੈਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬੰਗਾ, ਮਾਸਟਰਕਾਰਡ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ
* ਹਰਿੰਦਰਪਾਲ ਬੰਗਾ, ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ

## ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਆਂ
* ਬੰਗਾ ਭਾਸ਼ਾ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* 
* ਬੰਗਾ, ਪੰਜਾਬ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)
ਬੰਗਾ, ਪੰਜਾਬ

**ਬੰਗਾ, ਪੰਜਾਬ** ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
* ਬੰਗਾ, ਭਾਰਤ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ
* ਬੰਗਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ
ਖੁਰੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ

ਖੁਰੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਕਾਰੀਗਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਬਲਦਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਥੱਲੇ ਖੁਰੀਆਂ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਖੁਰੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਬਣੀ ਪੱਤਰੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੁਰੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਾਰੀਗਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀ ਖੇਤੀ ਬਲਦਾਂ, ਊਠਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਖੇਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਫਸਲ ਗਾਹੁੰਦਿਆਂ ਤੇ ਗੱਡਾ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਘਸ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਖੁਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਖੁਰੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ/ਹਨ। ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਲਦਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਰੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਘੋੜੇ ਦੇ ਖੁਰ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਘੋੜੇ ਦੀ ਖੁਰੀ ਘੋੜੇ ਦੇ ਖੁਰ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ/ਹੈ।

ਕਾਰੀਗਰ ਖੁਰੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਬਲਦ/ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਬਲਦ/ਘੋੜੇ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਇਕ ਥਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਚਾਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਡੰਡਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੰਮ ਜਾਂ ਨਮਾਰ ਦੀ ਵੱਧਰੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਡੰਡੇ ਦੇ ਅੜਾਉਣ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਬੁਰੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਾਰੀਗਰ ਫੇਰ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਨਾਲ ਖੁਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਛਿਲਦਾ ਸੀ। ਖੁਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਖੁਰੀ ਨੂੰ ਮੇਖਾਂ ਨਾਲ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਖੁਰੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੇਖਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਬੁਰੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਲੱਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਡੰਡਾ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਇਆ ਜੂੜ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਜੁੱਤੀ ਤੇ ਬੂਟ ਦੀ ਅੱਡੀ ਥੱਲੇ ਵੀ ਖੁਰੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਅੱਡੀ ਘੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਖੁਰੀਆਂ ਮੋਚੀ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਨਾ ਹੁਣ ਤਾਂਗੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਲਦਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਖੁਰੀਆਂ ਲਾਉਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਖੁਰੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰੀਗਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਿੱਤੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਵੁਸੀ ਸਿਬਾਂਡਾ

**ਵੁਸੀਮੁਜ਼ੀ ਵੁਸੀ ਸਿਬਾਂਡਾ** (ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1983) ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇਈ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਗਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਵੁਸੀ ਸਿਬਾਂਡਾ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਿਖਾਈ।

ਉਹ ਹਾਈਫੀਲਡਜ਼, ਹਰਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਚਰਚਿਲ ਬੁਆਏਜ਼ ਹਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਡ ਵੈਸਟ ਰਾਈਨੋਜ਼ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 58 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਸਿਬਾਂਡਾ ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉੱਥੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ, 18 ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਰਧ ਸੈਂਕੜਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਿਆ, ਇੱਕ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ੀਰੋਆਂ (੦) ਬਣਾਈਆਂ।

ਮਈ 2005 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਬਾਗ਼ੀ' ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਦੇ  ਵਾਪਸੀ ਕਾਰਨ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ ਸਕੀ। ਅਤੇ ਸਿਬਾਂਡਾ ਫਿਰ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਲਈ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ,ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਟ੍ਰਾਈ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬਰਮੂਡਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ।

ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2007 ਐਫਰੋ-ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾhttp://content-aus.cricinfo.com/ci/content/story/291548.html ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਓ.ਡੀ.ਆਈ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਵਿੱਚ 40.00 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 80 ਰਨ ਬਣਾਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਬਾਂਡਾ 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੀ ਸੱਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 57 ਗੇਂਦਾਂ 'ਤੇ 61 ਸਕੋਰ ਬਣਾਏ ਜਿਸ ਵਿਚ 7 ਚੌਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ 308/6 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ

ਸਿਬਾਂਡਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਲਈ 2016 ਦੇ ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ-20 ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਹੈਮਿਲਟਨ ਮਸਾਕਾਦਜ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਬੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ 8 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 54 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ 59 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਅਰਧ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਨੇ ਇਹ ਮੈਚ 14 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਸਿਬਾਂਡਾ ਨੇ ਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਮੈਚ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਸੰਖੇਪ 
### ਟੈਸਟ 
ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ: ਵਿਰੁੱਧ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼, ਹਰਾਰੇ, ਸਾਲ 2003-2004ਨਵੀਨਤਮ ਟੈਸਟ: ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਬੁਲਾਵਾਯੋ, ਸਾਲ 2011–2012

* ਸਿਬਾਂਡਾ ਦਾ 93 ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਟੈਸਟ ਸਕੋਰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਰਾਰੇ ਵਿਚ ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

### ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ 
ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਮੈਚ ਦਾ ਡੈਬਿਊ: ਵਿਰੁੱਧ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼, ਬੁਲਾਵਯੋ, 2003-2004       ਤਾਜ਼ਾ ODI: ਬਨਾਮ ਏਸ਼ੀਆ ਇਲੈਵਨ, ਚੇਨਈ, 2007

* ਸਿਬਾਂਡਾ ਦਾ 116 ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਵਨਡੇ ਸਕੋਰ
* ਇੰਗਲੈਂਡ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਆਈਸੀਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ 2004 ਵਿੱਚ 12 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 1 ਵਿਕਟਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਨਡੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅੰਕੜੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Vusi Sibanda 'ਤੇ Cricinfo ਪੇਜ
* ਹਾਉਸਟੈਟ! Vusi Sibanda 'ਤੇ ਅੰਕੜਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ

***ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ*** 2019 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਪੰਜਾਬੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਨਰੇਸ਼ ਕਥੂਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਨ ਗੁਲਿਆਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ। ਲਿਓਸਟ੍ਰਾਈਡ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸੁਮਿਤ ਦੱਤ ਅਤੇ ਡ੍ਰੀਮਬੁੱਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ, ਸਰਗੁਣ ਮਹਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਯਾਦਵ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ 2010 ਦੀ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ-ਮੁੰਬਈ* ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੀਮੇਕ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 24 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਕਾਸਟ 
* ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ, ਰਾਜਵੀਰ ਵਜੋਂ
* ਸਰਗੁਣ ਮਹਿਤਾ, ਰੀਤ ਵਜੋਂ
* ਰਾਜਪਾਲ ਯਾਦਵ, ਮੁਰਾਰੀ ਵਜੋਂ
* ਦਿਲਪ੍ਰੀਤ ਢਿੱਲੋਂ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਜੋਂ (ਰੀਤ ਦਾ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕੀਨੀਆ ਓ.ਐਸ

**ਕੇਨੀਆ ਗੁਆਡਾਲੁਪ ਫਲੋਰਸ ਓਸੁਨਾ** (ਜਨਮ 15 ਜੁਲਾਈ, 1999) ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਕੇਨੀਆ ਓਐਸ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਮੈਕਸੀਕਨ ਗਾਇਕਾ-ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਔਰਤ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ YouTube ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਵੀਡੀਓ ਬਲੌਗ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਮਈ 2022 ਤੱਕ, 7.22 ਮਿਲੀਅਨ ਗਾਹਕ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 282 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵੀਡੀਓ ਅੱਪਲੋਡ ਕੀਤਾ, YouTubers ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸਾਲ  2018 ਮਈ ਵਿੱਚ, Os ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ Os ਨੇ "Lizos Music" ਲੇਬਲ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ, "Por Siempre" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲੇਬਲ 

ਹੇਠ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਮੈਕਸੀਕੋ ਨਾਲ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ *ਕੈਮਬੀਓਸ ਡੀ ਲੂਨਾ* (2022) ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ  ਉਸਨੇ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸ਼ੋਅ ਜਿਵੇਂ ਕਿ HBO ਮੈਕਸ ਦੇ *ਬੇਕ ਆਫ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ: ਮੈਕਸੀਕੋ*, ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ, ਯੂਰੀ, ਲੋਰੇਨਾ ਹੇਰੇਰਾ ਅਤੇ ਓਮਰ ਫਿਏਰੋ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੀ ਸੀ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਕੈਮਬੀਓਸ ਡੀ ਲੂਨਾ* (2022)
* *ਕੇ 23* (2022)

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਵੈੱਬ 
* ਕੈਮਬੀਓਸ ਡੀ ਲੂਨਾ ਟੂਰ (2022)
* K23 ਟੂਰ (2023)

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸਾਲ ਹੋਏ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਸੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ, Octavio, Os ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਨੇ (INSTAPETS) ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜਿੱਤੀ

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999
ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ

thumb|ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਦੇਵਨਾਗਰੀ) ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਨਾ
 
**ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਪਦਮ-ਪੁਰਾਣ ਜਾਂ ਪਦਮ-ਪੁਰਾਣ) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਅਠਾਰਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਪਾਠ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕਮਲ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀਆਂ ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਠ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ 55,000 ਸ਼ਲੋਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਸਲ ਬਚੀਆਂ ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 50,000 ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ, ਹੋਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਾਂਗ, ਕਈ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਬੰਗਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਖੰਡੇ (ਭਾਗ, ਕਿਤਾਬਾਂ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਰੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਵੱਖਰਾ ਸੰਸਕਰਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਖੰਡੇ ਹਨ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ। ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੰਸਕਰਣ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।

ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਚੌਥੀ ਅਤੇ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਠ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ 750 ਤੋਂ 1000 ਈਸਵੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਸਮੱਗਰੀ 
[thumb|ਪਾਠ ਵਿੱਚ [ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ]]
ਇਹ ਪਾਠ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ। ਬੰਗਾਲ ਪੁਨਰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਖੰਡ (ਭਾਗ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖੰਡ, ਭੂਮੀ ਖੰਡ, ਸਵਰਗ ਖੰਡ, ਪਤਾਲ ਖੰਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਛੇ ਖੰਡੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਆਦਿ ਖੰਡ (ਕੁਝ ਛਪੇ ਹੋਏ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਭੂਮੀ ਖੰਡ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੰਡ, ਪਤਾਲ ਖੰਡ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖੰਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ। ਬੰਗਾਲ ਪੁਨਰਗਠਨ ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਹੋਰ ਅਧਿਆਇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਪਾਠ ਦੇ ਪਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ 31 ਵਾਧੂ ਅਧਿਆਇ ਹਨ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖੰਡ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਪਾਠ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ (ਖੰਡ) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਠਾਰਾਂ ਅਧਿਆਇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਅਜਮੇਰ ਨੇੜੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਝੀਲ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਨੂੰ-ਮੁਖੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਹਨ।

### ਕਿਤਾਬ ਸੂਚੀ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* 
* 
* 
* 
* The Padma Purana English translation by N. A. Deshpande, 1951 (includes glossary)
* Ethics And Sociology Of Politics In Some Of The Puranas VR Varma (1978), The Indian Journal of Political Science (discusses Padma Purana)
* Essays On The Puranas. II HH Wilson (1839), The Journal Of The Royal Asiatic Society Of Great Britain And Ireland (Discusses Pilgrimage In Padma Purana)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਣ
ਰਾਹੀਲਾ ਬੀਬੀ ਕੋਬਰਾ ਆਲਮਸ਼ਾਹੀ

**ਰਾਹੀਲਾ ਬੀਬੀ ਕੋਬਰਾ ਆਲਮਸ਼ਾਹੀ** ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੋਲਸੀ ਜਿਰਗਾ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ, ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਨੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ  ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ 28 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ (ਫੁੱਟਬਾਲਰ)

**ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ** (ਜਨਮ 5 ਜੂਨ 1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਕਲੱਬ ਮੁੰਬਈ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਫੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)

**ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ** ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

**ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ** ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:

## ਲੋਕ
*ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਪਹਿਲਾ (1643-1712), ਸੱਤਵਾਂ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ
*ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ (1728-1806), ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* 
* 
* ਸ਼ਾਹ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)
* ਆਲਮ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)
ਮੇਲ ਕਰਾਦੇ ਰੱਬਾ

**ਮੇਲ ਕਰਾਦੇ ਰੱਬਾ,** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ *ਨਵਨੀਤ ਸਿੰਘ* ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ ਅਤੇ *ਧੀਰਜ ਰਤਨ* ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਜਨ ਬੱਤਰਾ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਓਹਰੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਅਤੇ ਨੀਰੂ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਕੀਤਾ। ਅਮਰ ਨੂਰੀ, ਸੁਨੀਤਾ ਧੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਵਿੰਦਰ ਮਾਹਲ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 16 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਕਾਸਟ
*ਰਾਜਵੀਰ ਗਿੱਲ ਵਜੋਂ ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ  
*ਸੀਰਤ ਰੰਧਾਵਾ ਵਜੋਂ ਨੀਰੂ ਬਾਜਵਾ 
*ਨਿਹਾਲ ਢਸਾ ਵਜੋਂ ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ 
*ਰਾਜਵੀਰ ਦੇ ਅੰਕਲ ਵਜੋਂ ਜਸਵਿੰਦਰ ਭੱਲਾ 
*ਸੀਰਤ ਦੀ ਮਾਸੀ ਵਜੋਂ ਅਮਰ ਨੂਰੀ 
*ਰਾਜਵੀਰ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਡੌਲੀ ਮਿਨਹਾਸ
*ਸੁਖਦੇਵ ਰੰਧਾਵਾ ਵਜੋਂ ਸ਼ਵਿੰਦਰ ਮਾਹਲ
* ਸੀਰਤ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਸੁਨੀਤਾ ਧੀਰ
*ਤਾਰੀ ਵਜੋਂ ਬੀਨੂ ਢਿੱਲੋਂ (ਮਹਿਮਾਨ ਕਲਾਕਾਰ)
*ਰਾਜਵੀਰ ਢਿੱਲੋਂ ਵਜੋਂ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ (ਮਹਿਮਾਨ ਕਲਾਕਾਰ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*
 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਮੀਨਾ ਅਫਜ਼ਾਲੀ

V

**ਅਮੀਨਾ ਸਫ਼ੀ ਅਫਜ਼ਾਲੀ** (ਜਨਮ 1957  ) ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਫ਼ਗਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ’ਤੇ ਵੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ ਕੰਮ, ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਸ਼ਹੀਦ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 2004 ਤੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਅਮੀਨਾ ਸਫ਼ੀ ਅਫਜ਼ਾਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1957 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਇੰਸ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ  ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੁਫ਼ਤ ਸਕੂਲ ਸੀ। 'ਰਹਰਾਵਨ ਸਾਮੀਆ', 'ਅਲ-ਮੋਮੇਨਤ', 'ਪਾਇਵੰਦ', ਅਤੇ 'ਮਾਂ' ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ 2004 ਤੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜੈਮੀ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ
* ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
* 1000 ਪੀਸ ਵੂਮੈਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* https://web.archive.org/web/20131203004119/http://www.afghanistanembassy.no/article/70976/HE-Amina-Afzali(https://web.archive.org/web/20131203004119/http://www.afghanistanembassy.no/article/70976/H-E-Amina-Afzali)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ

thumb| ਮਸਜਿਦ ਏ ਅਲ ਨੂਰ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼
**ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ।

ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਬਾਈਪਾਸ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਲਵਾਚ, ਚਿਮੁੱਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮਪੋਰਾ ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜਰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ NH44 ਹਾਈਵੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 9871 ਸੀ। ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 55% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 45% ਸੀ। ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਵਿੱਚ, 20.67% ਆਬਾਦੀ 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 70.21% ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕੌਮੀ ਔਸਤ 67.16% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, 79.82% ਮਰਦ  ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 58.27% ਹਨ।

ਜੇਹਲਮ ਨਦੀ ਦਾ ਵੇਰੀਨਾਗ ਸਰੋਤ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।

ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਾਫੀ ਸੂਫ਼ੀ ਦਰਬਾਰ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਸਾਦ ਸ਼ਾਹ ਸਾਹਬ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਸ਼ੰਪੋਰਾ, ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਹਬੀਬ ਸ਼ਾਹ ਸਹਿਬ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਮੁਈਨ ਸ਼ਾਹ ਸਾਹਬ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਕੁਰੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਥਾਨਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਮੋਈਨ ਸ਼ਾਹ ਸਾਹਬ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਜ਼ਰਤ ਸਈਅਦ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਵਲੀ ਬਗਦਾਦੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਕੁੰਡ ਵਿਖੇ ਲਗਭਗ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਈਅਦ ਆਸਿਮ ਅਤੇ ਸਈਦ ਕਾਸਿਮ ਬੁਖਾਰੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਚੁਰਾਟ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

## ਜਲਵਾਯੂ 
## ਆਵਾਜਾਈ 
[thumb| [ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ]]
ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਅਨੰਤਨਾਗ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦਸ ਵਾਰ ਰੇਲ ਚਲਦੀ ਹੈ।,ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ NH 44 ਹਾਈਵੇ ਸਾਰੇ ਕੌਮੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨੰਬਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (NH 1A ) ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਕੌਮੀ NH44 ਹਾਈਵੇ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਨੂੰ ਸ਼ੂਪਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗ 
ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਨਿਹਾਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰਂਗ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਲ 2011 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 26 ਦਸੰਬਰ 2012 ਤੱਕ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਅਤੇ ਬਨਿਹਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸਫਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਨੰਤਨਾਗ
* ਪੁਲਵਾਮਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਰੂੰ ਪਿੰਜਣੀ

ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਤੇਦੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰੂੰ ਪਿੰਜਣ ਦੇ ਜੈਤਰ ਨੂੰ ਰੂੰ ਪਿੰਜਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਰੂੰ ਪਿੰਜਣੀ ਨੂੰ ਪਿੰਜਣੀ, ਤਾੜਾ ਅਤੇ ਪੇਂਜਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾੜੇ ਦਾ ਕੌਮ ਜਲਾਹ, ਭਰਾਈ ਅਤੇ ਤੇਲੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਜੀ ਹੋਈ ਰੂ ਨਾਲ ਰਜਾਈਆਂ, ਗਦੈਲੇ ਸਰਹਾਨੇ ਆਦਿ ਭਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਜੀ ਰੂੰ ਦੀਆਂ ਪੂਣੀਆਂ ਵੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪੂਣੀ ਕੱਤ ਕੇ ਧਾਗਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਧਾਗੇ ਤੋਂ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕਪੜਾ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੂੰ ਪਿੰਜਣੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕ 6 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੈਮੀ ਤੇ 4 ਕੁ ਇੰਚ ਗੁਲਾਈ ਵਾਲੀ ਲਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਰ ਨੂੰ ਡੰਡਾ/ਲੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ । ਡੰਡੇ ਦਾ ਇਕ ਸਿਰਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮੋਟਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੋਟੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਇਕ ਫੱਟੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਤੀਜਾ ਤੇ ਚੌਥਾ ਪਾਸਾ ਗੁਲਾਈ ਦੇ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਫੱਟੀ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਡੋਡੇ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਵੀ 8/9ਕੁ ਇਚ ਦੀ ਅਰਧ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਫੱਟੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਫੱਟੀ ਨੂੰ ਮਾਂਗੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ । ਮਾਂਗੀ ਉੱਪਰ ਇਕ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਅੱਧਾ ਕੁ ਇੰਚ ਦੀ ਫੱਟੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦੀ ਤੇਦੀ ਲੰਘਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸਫਦਰਜੰਗ

**ਅਬੁਲ ਮਨਸੂਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਕੀਮ ਅਲੀ ਖਾਨ** (ਲਗਭਗ 1708 – 5 ਅਕਤੂਬਰ 1754), **ਸਫਦਰਜੰਗ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਘਟਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੁਗਲ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਵਧ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਵਾਬ ਬਣਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ 1739 ਵਿੱਚ ਸਆਦਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਪਹਿਲੇ (ਉਸ ਦੇ ਮਾਮਾ ਅਤੇ ਸਹੁਰਾ) ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਣਿਆ। ਅਵਧ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸਫਦਰ ਜੰਗ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਨ।

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਠਠੇਰਾ

**ਠਠੇਰਾ** (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ 'ਕੁੱਟਣ ਵਾਲਾ',  ਜਿਸਨੂੰ **ਠਠਿਆਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕਾਰੀਗਰ ਜਾਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤਾ ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।  2014 ਵਿੱਚ, ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਦੇ ਠਠੇਰਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਇਟੈਂਜੀਬਲ ਕਲਚਰਲ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
[thumb| ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਏ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ, [ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਿੱਧ ਗੋਸ਼ਟ ਕਾਂਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਰਿਪੋਸੇ ਤਖ਼ਤੀ ( ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੈਨਲ), ਅੰ. 1896]]
ਸਿੱਖ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਟਲ ਰਿਲੀਫ਼ ਆਰਟਵਰਕ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਠਠੇਰਾ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।  '''''' ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਅਟਲ ਰਾਏ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕਾਏ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਪੈਨਲ 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਠਠੇਰਾ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਜਾਂ ਗਿਲਡਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। 

ਠਠੇਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ। ਧਾਤੂ ਦਾ ਕੰਮ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੌਹਰੀ ਵੀ ਹਨ। ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਕਾਂਸਾਰੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੋਕ ਮਹਾਰਾਣਾ ਅਤੇ ਮਹਾਪਾਤਰ ਹਨ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ 'ਪਿੱਤਲ', 'ਕਾਂਸੀ', 'ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ' ਅਤੇ 'ਤਾਂਬਾ' ਆਦਿ ਵਰਗੀ ਧਾਤ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

### ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ 
ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਠਠੇਰੇ ਜੋਧਪੁਰ, ਅਲਵਰ, ਜੈਪੁਰ, ਮਾਧੋਪੁਰ, ਜੈਸਲਮੇਰ, ਅਜਮੇਰ, ਬੀਕਾਨੇਰ, ਉਜੈਨ, ਉਦੈਪੁਰ, ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਅਤੇ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖਰੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਵਾਗੜੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ।

### ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 
ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ, ਠਠੇਰੇ ਰਾਜਪੂਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰੇਵਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ। ਫਿਰ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਰਤਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਠਠੇਰੇ ਜੋ ਜਗਾਧਰੀ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ਦੇ ਹਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਵਾਸ ਕਰਕੇ ਆਏ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਠਠੇਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਣ ਗੋਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਬੀਲੇ ਬਾਰਾਵਸ਼ਲੀ, ਅਨੰਤ, ਗੋਦੋਮੋਟ ਅਤੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਹਨ। ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਐਂਡੋਗਮਸ (ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਰਵਾਜ) ਹੈ। 

### ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ 
ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਠਠੇਰੇ  ਪੱਛੜੀ ਜਾਤੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੇ  ਗਏ ਹਨ। 

## ਯੂਨੈਸਕੋ ਸੂਚੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਠਠੇਰਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਦੇ ਲੋਕ ਹੀ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਅਮੂਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 

ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਣਗੌਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਰ ਰਹੇ ਕੌਸ਼ਲ ਰੂਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।  ਜਲਦੀ ਹੀ, ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਰਾਸਤ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਯਤਨ ਲਈ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਮੱਮਨ

**ਮੱਮਨ** ਪਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਬਟਾਲਾ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 52 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾਇਚੱਕ,ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਮਸ਼,ਕੋਟਲੀ ਸੂਰਤ ਮਲ੍ਹੀ,ਧਿਆਨਪੁਰਾ,ਚਾਨੇਵਾਲ,ਚੰਦੁ ਮੰਜਾ,ਸਰਵਾਲੀ,ਦਾਲਮ ਪਿੰਡ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
https://villageinfo.in/punjab/gurdaspur/dera-baba-nanak/maman.html

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ

**ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ** ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
*ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਗੁਜਰਾਤੀ (died 1537)
*ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਪਹਿਲਾ (1643–1712), ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ
*ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਦੂਜਾ (1775–1862), ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਤਿਮੁਰਦ ਘਰ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸ਼ਾਸਕ
*ਬਹਾਦੁਰ ਨਿਜ਼ਾਮ ਸ਼ਾਹ, 1596 ਤੋਂ 1600 ਤੱਕ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੀਮ

**ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੀਮ** ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਲੀਬਾਲ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੀਮ 20 ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਾਲੀਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ,  1979 ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ 5ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਸੀ।

## ਕੋਚ 
### ਕੋਚਿੰਗ ਇਤਿਹਾਸ 
: ਕੇਅਰਟੇਕਰ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ *ਤਿਰਛੇ* ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਮੌਜੂਦਾ ਰੋਸਟਰ 
2023 ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਵਾਲੀਬਾਲ ਚੈਲੇਂਜ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਰੋਸਟਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।    

## ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
### ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਵਾਲੀਬਾਲ ਕੱਪ 
*  2008 – Did not qualify
*  2010 – Did not qualify
*  2012 – Did not qualify
*  2014 – Did not qualify
*  2016 – Did not qualify
*  2018 – Did not qualify
*  2022 – Qualified but withdrew

### ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 
*  1958 – Did not participate
*  1962 – 18x18px **Bronze Medal**
*  1966 – Did not participate
*  1970 – 7th place
*  1974 – Did not participate
*  1978 – Did not participate
*  1982 – Did not participate
*  1986 – 5th place
*  1990 – Did not participate
*  1994 – Did not participate
*  1998 – Did not participate
*  2002 – Did not participate
*  2006 – Did not participate
*  2010 – Did not participate
*  2014 – Did not participate
*  2018 – 7th place

### ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 
*  1977 &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  1979 &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  1981 &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  1983 &#x2014; 18x18px **Gold Medal**
*  1985 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  1987 &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  1989 &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  1991 &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  1993 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  1995 &#x2014; 4th place
*  1997 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2001 &#x2014; 4th place
*  2003 &#x2014; 4th place
*  2005 &#x2014; 4th place
*  2007 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2009 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2011 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2013 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2015 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2017 &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  2019 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2021 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2023 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**

### SEA V. ਲੀਗ 
*  2019 First Leg &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  2019 Second Leg &#x2014; 18x18px **Silver Medal**
*  2022 &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2023 First Leg &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**
*  2023 Second Leg &#x2014; 18x18px **Bronze Medal**

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਾਲੀਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀਵਾਲ
ਸ਼ਿਵ ਨਾਥ

**ਸ਼ਿਵ ਨਾਥ** (ਅੰ. 1943 - 22 ਅਗਸਤ 2023) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ। 

## ਪੁਸਤਕਾਂ
### ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ
*ਬੋਝਲ ਹਵਾ
*ਬਦਤਮੀਜ਼
*ਅਸੀਂ ਕਤਰੇ ਹੀ ਸਹੀ
*ਅੰਤਿਮ ਲੜਾਈ
*ਮੈਂ ਦੀਵੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਬਾਲਾਂ
*ਜਗਿਆਸਾ
*ਵਰਜਿਤ ਫਲ
*ਬਿਜਲੀ ਕੜਕੇ
*ਸਰਘੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ
*ਭੂਮੀ ਪੂਜਣ
*ਪਛਤਾਵਾ

### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
*ਇਸ ਪਾਰ ਉਸ ਪਾਰ
*ਗੀਤ ਦੀ ਮੌਤ

### ਜੀਵਨੀ ਸਾਹਿਤ
*ਭੁੱਲੇ ਵਿਸਰੇ ਲੋਕ
*ਅਣਫੋਲਿਆ ਵਰਕਾ
* ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਦਸ ਵਰ੍ਹੇ (ਯਾਦਾਂ)
* ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ (ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ)

### ਬਾਲ ਸਹਿਤ
*ਰੁੱਖ ਤੇ ਮਨੁੱਖ
*ਪੈਂਤੀ ਅੱਖਰੀ
*ਬਾਲ ਵਿਆਕਰਣ
*ਪੰਜ ਤੱਤ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਰਾਖਾ

ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼/ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਰਾਖਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵਸਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਖਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਰੱਖੇ ਪੁਰਸ਼/ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਖਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ (ਫੌਜਾਂ) ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਖਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਖਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਮੀਨ ਆਬਾਦ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਖੇਤੀ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰਾਖੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਰਾਖੇ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਵਿਚ ਗੇੜਾ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫ਼ਸਲ ਵਿਚ ਮਨ੍ਹਾ ਗੱਡ ਕੇ ਤੇ ਮਨ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਬੈਠ ਕੇ ਵੀ ਰਾਖੇ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫ਼ਸਲ ਵਿਚ ਵੜੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਡਾਂਗ, ਸੋਟੇ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਸਨ। ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਲੇਲ, ਗੋਪੀਏ, ਖਾਲੀ ਪੀਪੇ ਖੜਕਾ ਤੇ, ਤੋਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭੜਾਕੇ ਪਾ ਕੇ ਆਦਿ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਡਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਸਨ। ਰਾਖੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ- 1.ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ 2.ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 

ਹੁਣ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਵੀਨ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਜਲਾਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

***ਜਲਾਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ*** ( ਹਿੰਦੀ: जलान संग्रहालय), ਕਿਲਾ ਹਾਊਸ, ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਦੋ ਨਿੱਜੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਕਿਲਾ ਹਾਊਸ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਸਬੇ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਰ ਹੈ। 1919 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਘਰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੀਵਾਨ ਬਹਾਦੁਰ ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਲਾਨ  (ਆਰ. ਕੇ. ਜਲਾਨ ) (1882-1954) ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਾਰ ਸੀ।  ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਡੱਚ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਕਿਲਾ ਹਾਊਸ* ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲਗਭਗ 10,000 ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ, ਧਾਤ, ਟੈਰਾ ਕੋਟਾ, ਹਾਥੀ ਦੰਦ, ਕੱਚ ਅਤੇ ਪੋਰਸਿਲੇਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਲਾ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੂਰ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਨ।

ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਲਾਨ  ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਸਵੇਰੇ 9-11 ਵਜੇ, ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ 48 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਪਟਨਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
* ਬਿਹਾਰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਿਊਲਾ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਜਲਾਨ  ਸੰਗ੍ਰਹਿ *,ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ*   

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਖੇਮਕਰਨ

**ਖੇਮ ਕਰਨ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੱਟੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। 

ਇਹ 1965 ਵਿੱਚ ਟੈਂਕ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ। ਆਸਲ ਉੱਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈ 1965 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਟੈਂਕ ਲੜਾਈ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪੈਟਨ ਨਗਰ (ਜਾਂ ਪੈਟਨ ਸਿਟੀ/ਕਬਰਿਸਤਾਨ) ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੇਮ ਕਰਨ।

## ਨਾਮਵਾਰ ਲੋਕ 
* ਦੀਪਕ ਧਵਨ
* ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ

## ਗੈਲਰੀ

File:Khem Karan Railway Station, Punjab.jpg | ਖੇਮ ਕਰਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ
File:Khemkaran Railway Station.jpg| ਖੇਮ ਕਰਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਤ

**ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਤ** (ਜਨਮ 04 ਨਵੰਬਰ 1961) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਾਮਰੇਡ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਤਾ ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰ: ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਘਰ ਰਾਮਾ ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1991 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।

## ਸਿੱਖਿਆ
ਅਮਰਜੀਤ ਜੀਤ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗੌਰਮਿੰਟ ਸਕੂਲ ਰਾਮਾ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਿੰਦੂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰੀ ਰਾਜਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾ ਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਕਾਮਰੇਡੀ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਤ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੀ. ਐਸ. ਯੂ. ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ (ਰੰਧਾਵਾ) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਤ ਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 

## ਸਾਹਿਤਕ ਸਫਰ
ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਤ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਚੇਟਕ ਘਰ ਤੋਂ ਹੀ ਲੱਗੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਨ। ਸਾਲ 2003 'ਚ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ' ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ, ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਕਰਕੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਜਨਕ ਰਾਜ ਜਨਕ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਮੁੜ ਪਿਆ। ਉਹ ਅੱਜਕੱਲ ਸਾਹਿਤ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਸਭਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਗ਼ਜ਼ਲ ਛੱਪ ਚੁੱਕੇ ਨੇ: 
*ਚਾਨਣ ਦਾ ਛਿੱਟਾਂ
*ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮਾਂ ਅੰਦਰਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬੰਗੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ

## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਨੰਗੇ ਧੜ ਹੀ ਲੜਿਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੱਕੀ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੇਈਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਲੜਨਾ ਉਂਜ ਅੱਖਾ ਸੀ, ਸੱਚ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜਿਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਕੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਲ ਹੁੰਦਾ ਏ ਜਾਣਨ ਸਾਰੇ, ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਸੰਗ ਖੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵੈਰੀ ਨੇ ਕਿੱਲ ਗੱਡੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਅੰਦਰ ਸੂਲੀ 'ਤੇ ਜਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ ਝੱਖੜ ਝੁੱਲੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਧੁੱਪਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੱਚ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜੀਤ ਕਦੇ ਕੁਝ ਅੜਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੱਚ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ
ਬਲਨੋਈ

**ਬਲਨੋਈ** ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੁੰਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਬਲਨੋਈ ਮੇਂਢਰ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਮਨਕੋਟ,ਘਨੀ,ਛਾਜਲਾ,ਸਾਗਰਾ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਾਈਨ ਆਫ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਥੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ,ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੱਕੀਆਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਏਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ,ਭੇਡ ਪਲਾਣ ਹੈ। ਏਥੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੁੱਖ (ਕਊ) ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।ਜਿਸਦੀ ਲੱਕੜ ਬਹੁਤ ਮਜਬੂਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਪੱਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸੁਮਾਰੀ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,ਪਿੰਡ ਬਲਨੋਈ ਵਿੱਚ 435 ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਬਲਨੋਈ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ 67.16% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 51.03% ਸੀ। ਬਲਨੋਈ ਵਿੱਚ, ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 63.74% ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 39.47% ਹੈ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
### ਸੜਕ 
ਬਲਨੋਈ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ NH 144A ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੜਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

### ਰੇਲ 
ਬਲਨੋਈ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜੰਮੂ ਤਵੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀਪੋਰਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ  ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਅਤੇ  ਕ੍ਰਮਵਾਰ.

### ਹਵਾ 
ਬਲਨੋਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ  ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ 6.5-ਘੰਟੇ ਦੀ ਡਰਾਈਵ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ
* ਪੁਣਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
* ਪੁੰਛ
* ਚੰਡੀਮਾਰਹ

## ਹਵਾਲੇ
ਅਜ਼ਰਾ ਜਾਫ਼ਰੀ

**ਅਜ਼ਰਾ ਜਾਫ਼ਰੀ** ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ ਜੋ ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਬਣੀ। ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੈਕੁੰਡੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਸਬੇ ਨੀਲੀ ਦੀ ਮੇਅਰ ਬਣੀ। ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜਾਫ਼ਰੀ ਨੇ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ 2005 ਵਿੱਚ ਮਿਡਵਾਈਫਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। 2001 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਪੱਛਮੀ-ਸਮਰਥਿਤ ਕਰਜ਼ਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ *ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੋਯਾ ਜਿਰਗਾ* ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਜ਼ਰਾ ਜਾਫ਼ਰੀ 1998 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਫਰਹਾਂਗ* ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ, ਜਾਫ਼ਰੀ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੋਯਾ ਜਿਰਗਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।  ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਲੀ ਕਸਬੇ ਦੀ ਮੇਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 

## ਇਨਾਮ 
ਅਜ਼ਰਾ ਜਾਫ਼ਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿਖੇ ਮੀਟੋ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।  

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਹਜ਼ਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੇ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ  ਵਿਗੜਿਆ
* ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਡੀਡਬਲਯੂ-ਵਰਲਡ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ&#x5B; '''' &#x5D;
* ਜ਼ਮਾਨੇਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਹੈ
* ਬੀਬੀਸੀ ਫਾਰਸੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
* ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੇਅਰ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ
* ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜ਼ਰਾ ਜਾਫ਼ਰੀ
* ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ " ਪਿਆਰੇ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ: ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਚਿੱਠੀਆਂ "
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸੁੰਦਰਬਨੀ

**ਸੁੰਦਰਬਨੀ** ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਕਮੇਟੀ ਹੈ। ਵਿੱਚ ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜੌਰੀ ਕਸਬੇ ਤੋਂ  ਲਗਭਗ 70 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਖਨੂਰ ਰਾਜੌਰੀ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਸੁੰਦਰਬਨੀ 33.04°ਉੱਤਰ 74.49°E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 633 ਮੀਟਰ (2,077 ਫੁੱਟ) ਹੈ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,[2] ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 10,531 ਸੀ। ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ

ਮੱਲ੍ਹਾ ਪਿੰਡ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ 12 ਕਿ.ਮੀ. ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਕਾਂਸ਼ੀ ਗਿਰੀ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਦੀ ਆਖਰੀ ਹੱਦ ਪਿੰਡ ਬਸੰਤਪੁਰ ਹੈ।

### ਧਰਮ 
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ 5.4%ਨਾਲ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਈਸਾਈਅਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 0.56% ਅਤੇ 3.59% ਹਨ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
### ਹਵਾ 
ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਰਾਜੌਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 70 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

### ਰੇਲ 
ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਲਈ ਕੋਈ ਰੇਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜੰਮੂ ਤਵੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

### ਰੋਡ 
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 44ਏ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
### ਕਾਲਜ 
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਦਿਅਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ, ਐਸਵੀਐਸ ਪੈਰਾਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਐਸਵੀਐਸ ਬੀਐਡ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੰਗਦੇਵ ਜੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਜੀਡੀਸੀ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। SSVS ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ, NCC ਉੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲੇ ਕੈਡਿਟਾਂ (RDC ਅਤੇ TSC ਕੈਂਪਾਂ) ਦੇ ਨਾਮ SUO ਮੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ ਰੈਨਾ, SUO ਸਾਹਿਲ ਸ਼ਰਮਾ, JUO ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ, ਗੋਵਿੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਰਮਾ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਰਡੀਸੀ ਧਾਰਕ ਐਨਸੀਸੀ ਕੈਡੇਟ ਹਨ।

### ਸਕੂਲ 
ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸਜੀਜੀਡੀ ਮਾਡਲ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਹਰਸ਼ ਨਿਕੇਤਨ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਨਿਊ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਭਾਰਤ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਬੀਐਸਐਫ ਕੈਂਪਸ ਸੁੰਦਰਬਨੀ।

## ਨੇੜਲੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਸਥਾਨ 
### ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ, ਕਟੜਾ 
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ 74 ਕਿ.ਮੀ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ&nbsp;

### ਸ਼ਿਵ ਖੋੜੀ ਮੰਦਰ 
ਸ਼ਿਵ ਖੋੜੀ ਗੁਫਾ &nbsp;ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ  45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

### ਚਾਰਨੋਟ ਮੰਦਰ 
ਚਾਰਨੋਟ ਮੰਦਿਰ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈ।

### ਮੰਗਲਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਦਰ 
ਇਹ ਮੰਦਰ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ 41 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

### ਸ਼੍ਰੀ ਰਘੁਨਾਥ ਮੰਦਿਰ 
ਇਹ ਮੰਦਰ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ।

### ਬਾਬਾ ਭੈਰਵ ਨਾਥ ਮੰਦਰ 
ਇਹ ਮੰਦਰ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

### ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਝੀਲ 
ਇਹ ਝੀਲ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

### ਦੁਰਗਾ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ, ਲੰਮਣ 
ਇਹ ਮੰਦਰ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

### ਸ਼ਾਹਦਰਾ ਸ਼ਰੀਫ, ਮੰਦਰ 
ਸ਼ਾਹਦਰਾ ਸ਼ਰੀਫ ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਤੋਂ 97 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੂਰ ਹੈ।

## ਰਾਜਨੀਤੀ 
* ਸ਼. ਰਵਿੰਦਰ ਰੈਨਾ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ- ਸੁੰਦਰਬਨੀ (2017) ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਵਿਧਾਇਕ) ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
* ਸ਼. ਸੁਰਿੰਦਰ ਚੌਧਰੀ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੀਪਲਜ਼ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ - ਸੁੰਦਰਬਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (MLC) ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
* ਸ਼. ਰਾਧੇ ਸ਼ਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ।
* ਸ਼. ਰਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਐਮਐਲਸੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਬਿਗ ਫੁਟ ਅਜਾਇਬ ਘਰ

**ਬਿਗ ਫੁੱਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ** ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਥੀਮ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ, ਸਾਲਸੇਟ ਦੇ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਜਾਂ *ਤਾਲੁਕਾ* ) ਵਿੱਚ ਲੂਟੋਲਿਮ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਆ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਮਨੇਂਦਰ ਅਲਵਾਰੇਸ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਲੂਟੋਲਿਮ ਮਾਰਗੋ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। ਗੋਆ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਸ ਥਾਂ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਨੇ। 

## ਥੀਮ, ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ 
thumb|*ਦਿ ਬਿਗ ਫੁੱਟ* ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼।
ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉੱਦਮ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਥਾਨਕ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੀ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਇੱਕ ਓਪਨ-ਏਅਰ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਹੁਣ ਸੈਲਾਨੀ ਬਹੁਤ ਆਉਂਦੇ ਨੇ। 

## ਚਿਤਰਣ 
ਪੂਰਵਜ ਗੋਆ ਅਜਾਇਬ ਘਰ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਬਰਛੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਇੱਕ ਮਛੇਰੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ, ਮੱਛੀਆਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ - ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। *ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ* ਦੇ ਨੇੜੇ "ਕਾਸਾ ਅਲਵਾਰੇਸ ਮਹਿਲ ਜੋ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਕੀਲ ਅਰੌਜੋ ਅਲਵਾਰੇਸ ਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ, ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੀਰੀਅਡ ਫਰਨੀਚਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ... ਆਮ ਸ਼ੈੱਲ ਵਿੰਡੋਜ਼, ਉੱਚੀ ਛੱਤ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਭਾਰੀ ਫਰਨੀਚਰ। ਡਾਇਨਿੰਗ ਰੂਮ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਬੈਠ ਸਕਦਾ ਹੈ।" 

## ਸਥਾਨ, ਆਦਿ 
thumb| ਅਜਾਇਬ ਘਰ 'ਤੇ.
ਮਾਰਗਾਓ ਲੂਟੋਲਿਮ ਤੋਂ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਨਤਕ ਬੱਸ, ਕਾਰ, ਟੈਕਸੀ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਟੈਕਸੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਗੋਆ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਇੱਕ ਹੈਂਡੀਕਰਾਫਟ ਸੈਂਟਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਕਰਾਸ, ਸਪਰਿੰਗ, ਰਬੜ ਦੇ ਬਾਗ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸਾਲੇ ਦਾ ਵਿਹੜਾ ਹੈ। ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ 'ਘਰ' ਗੋਆ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਕੂਲ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਲਕੋਹਲ (*ਫੇਨੀ* ) ਡਿਸਟਿਲਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮੂਲ 
thumb| ਬਿਗ ਫੁਟ 'ਤੇ ਬਿਗ ਫੁਟ।
ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ *ਬਿਗ ਫੁਟ ਦੀ ਦੰਤਕਥਾ* ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਮਾਨਤਾ 
ਇਹ *ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ: 10 ਆਫਬੀਟ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਜੋ ਬੀਚਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ*। ਬਿਗ ਫੁੱਟ ਨੂੰ "ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ" ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

*ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ* ਵੀ ਇਸਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਅਪਡੇਟ 
thumb| ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ.
ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵੇਲੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬਿਗ ਫੁੱਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ
* ਵੱਡੇ ਫੁੱਟ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਚੰਦਰਧਾਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

**ਚੰਦਰਧਾਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ** ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਭੰਗਾ ਵਿਖੇ ਹੈ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਧੂਬਨੀ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਚੰਦਰਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

ਚੰਦਰਦਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 7 ਦਸੰਬਰ 1957 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦਾ ਨਾਮ *ਮਿਥਿਲਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ* ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ *ਬਾਬੂ ਚੰਦਰਹੇੜੀ ਸਿੰਘ* ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਦਾਨੀ ਮਧੂਬਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਂਤੀ ਦੋਧੀ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ 
ਚੰਦਰਧਾਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ 11 ਗੈਲਰੀ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਬੁਣਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਲਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਲਘੂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲੀਲਾ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਜੈਦੇਵ ਦੇ ਗੀਤ-ਗੋਵਿੰਦਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ, ਨੇਪਾਲੀ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤਲ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹਨ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸੈਕਸ਼ਨ ਮਹਿੰਗੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੱਚ, ਫੈਬਰਿਕ, ਧਾਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਕਲਾ ਵਸਤੂਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਰਤਨ, ਜੰਗੀ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਦਰਧਾਰੀ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮਧੂਬਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਮ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ 10 ਤੋਂ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕੋਈ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 'ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ। ਦਰਭੰਗਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ, ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ: ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ, ਲੋਕਨਾਇਕ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋ., ਕਰਪੁਰੀ ਠਾਕੁਰ, ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ ਡਾ. ਏ.ਆਰ. ਕਿਦਵਈ, ਡਾ. ਐਲ.ਪੀ. ਸ਼ਾਹੀ, ਜਗਨਨਾਥ ਕੌਸ਼ਲ । ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟੇ ਬਿਤਾਏ 5,000 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮਹਾਰਾਜਾਧੀਰਾਜ ਲਕਸ਼ਮੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਰਭੰਗਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਦਵਾਈ

ਇੱਕ ਦਵਾਈ (ਜਿਸਨੂੰ ਦਵਾਈ, ਦਵਾਈ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਡਰੱਗ, ਮੈਡੀਸਨਲ ਡਰੱਗ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਡਰੱਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਇਲਾਜ, ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਰੱਗ ਥੈਰੇਪੀ (ਫਾਰਮਾਕੋਥੈਰੇਪੀ) ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੁਆਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੁਸਖ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ, ਚਿਕਿਤਸਕ ਸਹਾਇਕ, ਜਾਂ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਰਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਵੰਡਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਓਵਰ-ਦੀ-ਕਾਊਂਟਰ ਦਵਾਈਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਆਰਡਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ) ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਰਵਾਇਤੀ ਛੋਟੀਆਂ ਅਣੂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਇਓਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੀਕੌਂਬੀਨੈਂਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਟੀਕੇ, ਖੂਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਪਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ IVIG), ਜੀਨ ਥੈਰੇਪੀ, ਮੋਨੋਕਲੋਨਲ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਥੈਰੇਪੀ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ) ਇਲਾਜ). ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਢੰਗ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਰਗੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਐਨਾਟੋਮਿਕਲ ਥੈਰੇਪੀਟਿਕ ਕੈਮੀਕਲ ਵਰਗੀਕਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਫਰੀਬਾ ਅਹਿਮਦੀ ਕੱਕੜ

**ਫਰੀਬਾ ਅਹਿਮਦੀ ਕੱਕਰ** (    ) ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੋਲਸੀ ਜਿਰਗਾ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ, ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ  ਉਸ ਦਾ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ 1965 ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਇਆ,  ਨੇਵੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੰਧਾਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ "ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਅਧਿਆਪਕ" ਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ, ਗਜ਼ਨੀ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੱਕੜ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਬਦਲੇ ਚਾਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।  8 ਸਤੰਬਰ 2013 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਬਦਲੇ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ **ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ** 21 ਮਈ 1991 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਪੇਰੰਬਦੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਤਮਘਾਤੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 14 ਹੋਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ 22 ਸਾਲਾ ਕਲਾਇਵਾਨੀ ਰਾਜਰਤਨਮ (ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਨਾਵਾਂ ਥੇਨਮੋਜ਼ੀ ਰਾਜਰਤਨਮ ਅਤੇ ਧਨੂ ਦੁਆਰਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਤਮਿਲ ਵੱਖਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਟਾਈਗਰਸ ਆਫ ਤਾਮਿਲ ਈਲਮ (LTTE) ਦਾ ਮੈਂਬਰ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਪੀਸ ਕੀਪਿੰਗ ਫੋਰਸ ਦੁਆਰਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਦੇ ਦੋ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ, ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Harithra Murugan, daughter of Nalini Sriharan and Murugan interview

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ
ਅਜਨਾਲਾ

**ਅਜਨਾਲਾ** ਦਾ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* ਅਜਨਾਲਾ, ਭਾਰਤ
** ਅਜਨਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
* ਅਜਨਾਲਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼ੇਖ ਭੱਟੀ

**ਸ਼ੇਖ ਭੱਟੀ** ਇਹ ਪਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਅਜਨਾਲਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ 2.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਹਨ ਪੂੰਗਾ, ਕੋਟਲੀ ਕੋਕਾ, ਬਕ੍ਰੌਰ, ਬ੍ਰ੍ਲਾਸ, ਵੇਰਕਾ, ਹਰਸ਼ਾ ਛੀਨਾ ਪਿੰਡ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
https://villageinfo.in/punjab/amritsar/amritsar-i.html
https://villageinfo.in/punjab.html

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਰੰਗਦੇਵ

**ਸਾਰੰਗਦੇਵ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਅਜਨਾਲਾ, ਭਾਰਤ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 36 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਜਨਾਲਾ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 274 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਹਨ ਗ੍ਰੰਥਗੜ੍ਹ (1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਖਾਨਵਾਲ (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਬੱਦਾ ਚੱਕ ਡੋਗਰਾ (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਫਤਹਿਵਾਲ (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਫਤਹਿਵਾਲ ਛੋਟਾ (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਸਾਰੰਗਦੇਵ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਸਾਰੰਗਦੇਵ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹਰਸ਼ਾ ਛੀਨਾ ਤਹਿਸੀਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੋਗਾਵਾਂ-2 ਤਹਿਸੀਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੇਰਕਾ-5 ਤਹਿਸੀਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
https://www.censusindia.co.in/villages/sarang-dev-population-amritsar-punjab-37146 
https://www.bing.com/search?EID=MBSC&form=BGGCMF&pc=U750&DPC=BG02&q=amritsar+village+list

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਿਚਰਡ ਰਾਈਟ (ਸੰਗੀਤਕਾਰ)

**ਰਿਚਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਰਾਈਟ** (28 ਜੁਲਾਈ 1943 - 15 ਸਤੰਬਰ 2008) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਪਿੰਕ ਫਲੌਇਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੀਬੋਰਡ ਵਜਾਇਆ ਅਤੇ ਗਾਇਆ, ਲਗਭਗ ਹਰ ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ ਐਲਬਮ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਟੂਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਰੌਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰਾਈਟ ਹੈਚ ਐਂਡ, ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਰੀਜੈਂਟ ਸਟ੍ਰੀਟ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪਿੰਕ ਫਲੌਇਡ ਬੈਂਡ ਸਾਥੀ ਰੋਜਰ ਵਾਟਰਸ ਅਤੇ ਨਿਕ ਮੇਸਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਫਰੰਟਮੈਨ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸਿਡ ਬੈਰੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਿੰਕ ਫਲਾਇਡ ਨੂੰ 1967 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। 1968 ਵਿੱਚ ਬੈਰੇਟ ਦੀ ਥਾਂ ਡੇਵਿਡ ਗਿਲਮੌਰ ਨੇ ਲੈ ਲਈ, ਜਿਸਨੇ ਵਾਟਰਸ ਅਤੇ ਰਾਈਟ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਈਟ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਟਰਸ ਅਤੇ ਗਿਲਮੌਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1970 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ *ਦਿ ਵਾਲ ਦਾ* ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਂਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1987 ਵਿੱਚ *ਏ ਮੋਮੈਂਟਰੀ ਲੈਪਸ ਆਫ ਰੀਜ਼ਨ* ਲਈ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਪਲੇਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ *ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈੱਲ* ਲਈ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਈਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2014 ਦੀ ਐਲਬਮ *ਦ ਐਂਡਲੇਸ ਰਿਵਰ* ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿੰਕ ਫਲੌਇਡ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਰਾਈਟ ਨੇ ਦੋ ਸੋਲੋ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਡੇਵ ਹੈਰਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪੌਪ ਜੋੜੀ ਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। 2005 ਵਿੱਚ ਪਿੰਕ ਫਲੌਇਡ ਦੀ ਲਾਈਵ 8 ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਿਲਮੌਰ ਦੇ ਟੂਰਿੰਗ ਬੈਂਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ, " ਅਰਨੋਲਡ ਲੇਨ " ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ 'ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਲੀਡ ਵੋਕਲ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। 65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਰਾਈਟ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਰਾਈਟ ਦੇ ਜੈਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕੀਬੋਰਡ ਵਜਾਉਣਾ ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਫਰਫੀਸਾ ਅਤੇ ਹੈਮੰਡ ਆਰਗਨਸ ਅਤੇ ਕੁਰਜ਼ਵੇਲ ਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਰ ਵਜਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਇਆ ਅਤੇ " ਰੀਮੇਂਬਰ ਏ ਡੇ " (1968), " ਟਾਈਮ " (1973) ਅਤੇ " ਵਿਅਰਿੰਗ ਦ ਇਨਸਾਈਡ ਆਉਟ " (1994) ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕੀ ਕੀਤੀ। ).

* *ਡੇਵਿਡ ਗਿਲਮੋਰ ਇਨ ਕੰਸਰਟ* (ਡੀਵੀਡੀ) - 2002 
* ''ਇਕ ਟਾਪੂ 'ਤੇ* - 2006
** " ਆਨ ਐਨ ਆਈਲੈਂਡ " (ਹੈਮੰਡ ਆਰਗਨ) ਅਤੇ "ਦ ਬਲੂ" (ਬੈਕਿੰਗ ਵੋਕਲ) 
* *ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ* (ਡੀਵੀਡੀ/ਬਲੂ-ਰੇ) - 2007 
* *ਗਡੈਨਸਕ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ'' (CD/DVD) – 2008 

## ਹਵਾਲੇ 
**ਨੋਟ**

**ਹਵਾਲੇ**

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਰਿਚਰਡ ਰਾਈਟ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
* ਪਿੰਕ ਫਲੋਇਡ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਾਈਟ 
* ਰਿਚਰਡ ਰਾਈਟ ਦਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਰਿਵੇਰਾ ਘਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਚਰਡ ਰਾਈਟ (ਸੰਗੀਤਕਾਰ)
ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਗੈਲਰੀ

**ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਗੈਲਰੀ** 1964 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, NS ਦਾ 1981-82 ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੋਆ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਹੁਣ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਡਿਸਪਲੇ 'ਤੇ ਆਈਟਮਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਗੈਲਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਾਸਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੌਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੇਰ ਮੱਧਕਾਲੀ ਦੌਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਗੋਆ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਹਨ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਗੈਲਰੀ ਅਸੀਸੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਫਰਾਂਸਿਸ ਦੇ ਚਰਚ ਅਤੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਦੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।

## ਡਿਸਪਲੇ 'ਤੇ 
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ, ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਥੰਮ੍ਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਹਨ। ਡਿਸਪਲੇ ਲਈ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲੁਈਸ ਵਾਜ਼ ਡੀ ਕੈਮੋਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀਰੋ ਸਟੋਨ, ਸਤੀ ਪੱਥਰ, ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਹਥਿਆਰ (ਰਾਈਫਲਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਖੰਜਰ) ਵੀ ਹਨ। ਵਿਜ਼ਟਰਾਂ ਲਈ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸੇਲ-ਕਾਊਂਟਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਓਲਡ ਗੋਆ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਾਈਟ (10 ਅਗਸਤ 2013 ਨੂੰ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਗੋਆ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ

**ਗੋਆ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ** ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਊ ਮਰੀਨ ਹਾਈਵੇਅ, ਮੀਰਾਮਾਰ, ਪੰਜੀਮ ' ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (NCSM) ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਡ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ।

## ਉਦੇਸ਼ 
ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ "...ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣਾ" ਹੈ।

## ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ 
ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ 5 ਏਕੜ (2.0 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਜ਼ਮੀਨ, ਗੋਆ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ  ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਾਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਲਾਨੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲੀ ਅਤੇ ਰੱਸੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰਨ, ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ 

ਕੇਂਦਰ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ੋਅ* ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। *ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਨੀਟੇਰੀਅਮ,  3-ਡੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ੋਅ,  ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲੈਕਚਰ, ਸਾਇੰਸ ਫਿਲਮ ਸ਼ੋਅ, ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰਲੈਬ ਸ਼ੋਅ* ਹਰ ਉਮਰ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ।

ਸਾਇੰਸ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ 140 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲਾ ਏਅਰ-ਕੰਡੀਸ਼ਨਡ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਇੰਸ ਫਿਲਮ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਈਬਰਲੈਬ ਇੱਕ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ IT ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੋ ਥੀਮੈਟਿਕ ਗੈਲਰੀਆਂ ਹਨ: ਫਨ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਆਫ਼ ਓਸ਼ੀਅਨ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਪਲੈਨੀਟੇਰੀਅਮ, ਮੰਗਲੌਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ