ਨਰੇਂਦਰਾ ਨਾਇਕ

[thumb|237x237px|ਨਾਇਕ 5 ਨਵੰਬਰ 2007 ਨੂੰ [ਅਯੁਧਿਆ|ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਫਿਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਰਜਕ ਸੰਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਨਰਿੰਦਰ ਨਾਇਕ]]
**ਨਰੇਂਦਰਾ ਨਾਇਕ** (ਜਨਮ 5 ਫਰਵਰੀ 1951) ਮੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ, ਸ਼ੰਕਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ। ਨਾਇਕ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਜ਼ (ਫਿਰਾ) ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਆਪ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੰਨਡ਼ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਰਿਹੇ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ 2011 ਵਿੱਚ ਏਡ ਵਿਦਾਊਟ ਰਿਲੀਜਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਐਨਜੀਓ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ  ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 2000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਯੂਨਾਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਰੇਂਦਰਾ ਨਾਇਕ ਇੱਕ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਵੀ ਹੈ ਜੋ 9 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ 
ਨਾਇਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ (ਜੰਮਪਲ ਨਰਿੰਦਰ ਨਾਥ ਦੱਤਾ) ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਇਕ ਕਿਹਾ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਲਾਟਰੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਖਰੀਦਦਿਆਂ ਇਸ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗਾ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਆਸ਼ਾ ਨਾਇਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਮੈਂਗਲੂਰ ਦੇ ਕਸਤੂਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। (ਲਗਭਗ ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੂੰ ਲਗਭਗ 450 ਜਵਾਬ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਜ਼ 1991 ਤੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਈ 2013 ਦੀਆਂ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਚੁਣੌਤੀ ਇਕਪਾਸੜ ਹੋਣ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾਇਕ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸ਼ੰਕਰ ਹੇਗਡ਼ੇ ਨੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲੀ। ਨੇ 20 ਵਿੱਚੋਂ 19 ਨਤੀਜੇ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਣ 'ਤੇ (ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਟੈਕਸ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) Rs.10 ਲੱਖ ਦਾ ਚੈੱਕ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋਤਸ਼ੀ ਹੇਗਡ਼ੇ ਨਹੀਂ ਆਏ।

ਜੁਲਾਈ 2011 ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ 'ਏਡ ਵਿਦਾਊਟ ਰਿਲੀਜਨ "ਨਾਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ, ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ, ਦਵਾਈ ਦੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਅਲੌਕਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼, ਐਮ. ਐਮ. ਕਾਲਬੁਰਗੀ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਭੋਲਕਰ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਸਮਾਨ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਘੱਟ ਜਾਂ ਘੱਟ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਿਡਬ੍ਰੇਨ ਐਕਟੀਵੇਸ਼ਨ ਵਿਰੁੱਧ ਲਡ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਇੱਕ ਕਥਿਤ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ, ਨਰਿੰਦਰ ਨਾਇਕ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਾ ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਹੈਲਮਟ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਦੋ ਅਣਪਛਾਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਪੰਕਚਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਉਹ ਨੇਡ਼ੇ ਦੇ ਗੈਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ। ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਆਰ. ਟੀ. ਆਈ. ਕਾਰਕੁਨ ਵਿਨਾਇਕ ਬਾਲਿਗਾ ਦੀ ਨਿਆਂ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਲਡ਼ਾਈ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਾਇਕ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ 'ਤੇ ਸੀ। ਨਾਇਕ ਕੋਲ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੰਗਲੌਰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿੱਜੀ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਗਲੋਬਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮਾਰਚ 17-20,2021 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਕਲਪਿਕ ਦਵਾਈ 'ਤੇ ਸੈਸ਼ਨ III ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਮੀਓਪੈਥੀ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਪਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਲਪਿਕ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਮੌਤ ਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਥਾਮ ਵਜੋਂ ਹੋਮਿਓਪੈਥਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਪਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ' ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

## ਦ੍ਰਿਸ਼ 
ਨਾਇਕ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਡੋਸਾਇੰਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਾਇਕ ਦੀ ਰਾਏ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੂਡੋਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਬਾਅ ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਲਾਬਿੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਬੋਲਕਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅੰਧਵਸ਼ਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਆਦੇਸ਼ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਇਕ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਦੇ ਸਾਥੀ ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਨਾਇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਡੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਫਰਨਾਡੀਜ਼ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ ਬੰਦ ਸਮਰਾਟ-ਟੇਲਜ਼ ਆਫ਼ ਇਟਰਨਲ ਰੈਬਲ ਦੇ ਲਾਂਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਨਾਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
* **2011** ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸੰਘ ਤੋਂ "ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ"
* **2015** "ਲਾਰੈਂਸ ਪਿੰਟੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਫਰੈਂਡਜ਼ ਆਫ਼ ਲੌਰੀ ਤੋਂ
* **2017** "ਅਕੈਡਮੀ ਆਨਰੇਰੀ ਅਵਾਰਡ" ਕਰਨਾਟਕ ਬਾਲਵਿਕਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ, ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ
* ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਜ਼
* ਜੇਮਜ਼ ਰੈਂਡੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਪੈਰਾਨੌਰਮਲ ਚੁਣੌਤੀ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਚੁਣੌਤੀ
* ਬਾਸਵਾ ਪ੍ਰੇਮਾਨੰਦ
* ਪ੍ਰਬੀਰ ਘੋਸ਼
* ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਭੋਲਕਰ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਕਸ਼ੀਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ