open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

**ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ** ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਚੰਬਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਲਕਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 60,828 ਵੋਟਰ ਸਨ। 

## ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।

|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ 
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਕੁਮਾਰੀ
|60,828
|75.80%
|7,365
|
|}

**ਿਸਲਿਸਲੇਵਾਰ**

ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
 id:canvas  value:white
 id:INC   value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
 id:BJP   value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
 id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period  = from:2012 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend  = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
 bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

 from:2012 till:2014 shift:(-65,20)  color:INC text:"ਕੁਮਾਰੀ 2012 –"
 

## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ

**ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ**, 22 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1992 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਹੋਈ ਕਾਨਫੰਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਣੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਲਈ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ 22 ਮਾਰਚ 1993 ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਾਰ ਪਾਣੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
## ਪਾਣੀ ਜੀਵਨ ਹੈ
ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਅਣਮੋਲ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ ਪਾਣੀ,ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ | ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੰਤਵ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਭਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦੀ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਹੱਲ
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਵੀ 780 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਾਫ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ 7 ਬਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ 2050 ਤੱਕ 2 ਬਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਤਰਸ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਸੀਮਤ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਉੱਪਰਾਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਵਰਤੋ ਕਰਨ ਤੇ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰਿਸਾਈਕਲਿੰਗ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ। ਕਿੰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇਕਰ ਸਭ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ। ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਗੰਧਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਫ਼ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਤਕ ਰਹਿ ਨਹੀਂ, ਸਕੇਗਾ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਇਹ ਨਿਆਮਤ ਕਾਇਮ ਰਹੇ।
;;ਸਾਲ ਵਾਈਜ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।
* 2014 ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਉਰਜਾ
* 2013 ਪਾਣੀ ਸਹਿਕਾਰਤਾ
* 2012 ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ
* 2011 ਸਹਿਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ
* 2010 ਸਿਹਤਮੰਦ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਸਾਫ ਪਾਣੀ
* 2009 ਪਾਣੀ ਲਈ ਆਰਪਾਰ
* 2008 ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਨਿਜੱਠਣਾ
* 2007 ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
* 2006 ਸਾਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਪਾਣੀ
* 2005 ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀਆਂ
* 2004 ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਪਾਣੀ
* 2003 ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪਾਣੀ
* 2002 ਸਿਹਤ ਲਈ ਪਾਣੀ
* 2001 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਲਈ ਪਾਣੀ
* 2000 ਵਗਦੇ ਪਾਸੇ ਜਿਉਂਣਾ
* 1999 ਸੰਸਾਰ ਪਾਣੀ, ਕੀ ਇਹ ਕਾਫੀ ਹੈ?
* 1998 ਪਿਆਸੇ ਸਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ
* 1997 ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ
* 1996 ਔਰਤ ਅਤੇ ਪਾਣੀ
* 1995 ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਿਕਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਲੋਕ ਸਭਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਹਰੇਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਇੱਕ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹਲਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ (ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ 543 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਕਾਰ 552 ਮੈਂਬਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ 530 ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 20 ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 2 ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਚੋਣ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ
2002 ਦੇ ਹਲਕਾ ਹੱਦਬੰਦੀ ਐਕਟ  ਦੇ ਤਹਿਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਖੇਤਰਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਲਕਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ (ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਲਈ) ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ, 2008, ਜੋ ਕਿ ਮਈ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਸਟੇਟ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਸੀ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵੰਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਸਭ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜੋ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਿੱਲੀ ਐਨਸੀਟੀ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਨਵੇਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹਨ।

## ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ
## ਮੇਘਾਲਿਆ
## ਮਨੀਪੁਰ
## ਗੋਆ
## ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
## ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
## ਉੱਤਰਾਖੰਡ 
## ਜੱਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ
## ਦਿੱਲੀ
## ਹਰਿਆਣਾ
## ਛੱਤੀਸਗੜ
## ਪੰਜਾਬ
## ਝਾਰਖੰਡ
## ਆਸਾਮ
## ਕੇਰਲਾ
## ਉੜੀਸਾ
## ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਦੇਖੋ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਦੇਖੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ
ਦੇਖੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਬਿਹਾਰ
ਦੇਖੋ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਰਾਜਸਥਾਨ 
ਦੇਖੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਕਰਨਾਟਕਾ 
ਦੇਖੋ ਕਰਨਾਟਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਗੁਜਰਾਤ 
ਦੇਖੋ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 
ਦੇਖੋ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ 
ਦੇਖੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ 
ਦੇਖੋ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ‎
ਬਾਜਾਖਾਨਾ

**ਬਾਜਾਖਾਨਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜੈਤੋ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਬਠਿੰਡਾ- ਫਰੀਦਕੋਟ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 33 ਕਿਮੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰੇ ਹਨ, ਹਰਜੀਤ ਬਰਾੜ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਗਰਲਜ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹੈ .ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੁਰਾਤਣ ਖੂਹ ਵੀ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਦੇਖੋ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ‎
ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ

**ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ**(1736–47) ਨੇ ਉਤਰੀ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮਾਰਚ 1739 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ 
ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲੂਟਮਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਬਰਗਾੜੀ

**ਬਰਗਾੜੀ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਜੈਤੋ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਬਠਿੰਡਾ-ਬਾਜਾਖਾਨਾ-ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 14ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਬਰਗਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਗਾ ਜਿਲੵੇ ਦੀ ਹੱਦ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਬਰਗਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ, ਬਹਿਬਲ ਖੁਰਦ, ਰਣ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਝੱਖੜਵਾਲਾ, ਗੋਂਦਾਰਾ, ਬੁਰਜ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ,ਸਾਹੋਕੇ, ਬੁਰਜ ਹਰੀਕੇ ਦੀ ਹੱਦ ਲਗਦੀ ਹੈ।ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਪਗ 10000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ਤੇ ਵਾਹੀਯੋਗ ਰਕਬਾ 4500 ਏਕੜ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵੋਟ ਤਕਰੀਬਨ 7500 ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਈ ਵੀ ਐਮ

**ਈ ਵੀ ਐਮ** ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਵੋਟਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ** ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ** ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2004 ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੋਣ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 
## ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਲਿਮਿਟਿਡ, ਬੰਗਲੋਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡਿਆ ਲਿਮਿਟਿਡ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਕੀਤੀ।
## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
**ਈ ਵੀ ਐਮ** ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਮਈ, 1982 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਦੇ ਪਰੂਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਦੇ 50 ਮਤਦਾਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1983 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨਿਕ ਰੂਪ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ, 1988 ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਨੇ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਕਾਨੂੰਨ 1951 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਧਾਰਾ – 61 ਏ ਜੋੜੀ ਗਈ, ਜੋ ਆਯੋਗ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਧੀ ਧਾਰਾ 15 ਮਾਰਚ 1989 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਫਰਵਰੀ, 1990 ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧੀਆਂ ਵਾਲੀ ਚੋਣ ਸੁਧਾਰ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਚੋਣ ਸੁਧਾਰ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। 24 ਮਾਰਚ 1992 ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਕਰਾਉਣ ਸਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, 1961 ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੋਧ ਦਾ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਵੰਬਰ 1998 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਚੋਣਾਂ, ਉੱਪ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸੰਸਦੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ 2004 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਤਦਾਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸ ਲੱਖ 75 ਹਜ਼ਾਰ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਈ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 
## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
*ਇਹ ਛੇੜਛਾੜ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਹੈ। 
*ਕੰਟਰੋਲ ਇਕਾਈ ਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਉਣ ਯੋਗ ਆਧਾਰ ਤੇ ਮਾਈਕਰੋ ਚਿੱਪ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾਂ, ਕਾਪੀ ਕਰਨਾ ਜਾ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। 
*ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 
*ਗਣਨਾਂ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲਾਗਤ ਵੀ ਘੱਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
*ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਬਿਨਾਂ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ।
*ਜੇਕਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 64 ਤੋਂ ਵਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਧ ਤੋਂ ਵਧ 3840 ਵੋਟ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
*ਈ ਵੀ ਐਮ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਮਤ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 
*ਈ ਵੀ ਐਮ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਜਾਅਲੀ ਮਤਦਾਨ ਅਤੇ ਬੂਥ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਮੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 
*ਇਸ ਨਾਲ ਅਣਪੜ ਲੋਕ ਈ ਵੀ ਐਮ ਨੂੰ ਮਤ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੌਖਾਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। 
*ਮਤ ਬਕਸਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਈ ਵੀ ਐਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਣਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਜੀਸੈਟ-3

**ਜੀਸੈਟ-3** GSAT-3 ਜਿਸ ਨੂੰ **ਐਜੂਸੈਟ** EDUSAT ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਸੰਸਥਾ ਇਸਰੋ ਦੁਆਰਾ ਦਾਗਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ 2004 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
## ਉਪਗ੍ਰਹਿ 
ਇਸ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 5 ਕੇਊ-ਬੈਂਡ ਟਰਾਂਸਪਾਂਡਰ ਤੇ 6 ਸੀ ਬੈਂਡ ਟਰਾਂਸਪਾਂਡਰ ਲਗੇ ਹਨ।ਇਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੁਆਲੇ ਜੀਓਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਓਰਬਿਟ ਵਿੱਚ 74.6 ਡਿਗਰੀ ਖਗੋਲੀ ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੇ ਝੁਕਾਅ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
## ਐਜੂਸੈਟ ਪੰਜਾਬ
thumbnail|ਇਕ ਐਜੂਸੈਟ ਕਲਾਸ ਰੁਮ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ
ਰਾਜ ਦੇ ਦੂਰ ਦਰਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ 2077 ਐਜੂਸੇਟ ਲੈਬਾਰਟਰੀਆਂ, ਨਾਬਾਰਡ ਪ੍ਰਾਜੈਟਕ ਤਹਿਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 914 ਐਜੂਸੈਟ ਲੈਬ ਰਾਜ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਤੇ ਹਾਈ ਰਹਿੰਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 2791 ਐਜੂਸੈਟ ਕਲਾਸ ਰੂਮ, 516 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟਰਮੀਨਲ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 2291 ਰੀਸੀਵ ਔਨਲੀ ਟਰਮੀਨਲਜ਼ (ਆਰ ਓ ਸੀ) ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੈਂਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ
ਖਾਵੀਏਰ ਬਾਰਦੇਮ

**ਖਾਵੀਏਰ ਆਂਖੇਲ ਐਨਸੀਨਾਸ ਬਾਰਦੇਮ** (ਸਪੇਨੀ: Javier Bardem, ਜਨਮ 1 March 1969) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਨੋ ਕੰਟਰੀ ਫ਼ਾਰ ਓਲਡ ਮੈਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ (ਨਾਵਲ)

***ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤ*** (, ) ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭਿਕ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲੇਖਕ ਦੇਵਕੀ ਨੰਦਨ ਖੱਤਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ 19ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਅੱਤਿਆਧਿਕ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਸਿੱਖੀ ਸੀ। ਇਹ ਤਲਿੱਸਮ ਅਤੇ ਠੱਗੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਇਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਮੇਰੀ ਤੇਰੀ ਉਸਕੀ ਬਾਤ

**ਮੇਰੀ ਤੇਰੀ ਉਸਕੀ ਬਾਤ** ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਯਸ਼ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 1976 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੇਰੀ ਤੇਰੀ ਉਸਕੀ ਬਾਤ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਯਸ਼ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਅਗਸਤ 1942 ਦੇ 'ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ' ਦਾ ਵਿਸਫੋਟ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਪਰਿਵਾਰਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਅਮਿੱਟ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰੂੜੀਆਂ ਦੀ ਸੜਾਂਦ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਾ. ਅਮਰ ਸੇਠ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਊਸ਼ਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਹਨ ਪਰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਮਰ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਅਤੇ ਊਸ਼ਾ ਈਸਾਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੇਖਕ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਵਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਨਕਲਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ।

* ਦਾਦਾ ਕਾਮਰੇਡ (1941)
* *ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹੀ* (1943)
* *ਦਿਵਿਆ* (1945)
* *ਪਾਰਟੀ ਕਾਮਰੇਡ* (1946, ਦੁਆਰਾ ਗੀਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਹੋਇਆ)
* *ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਕੇ ਰੂਪ* (1949)
* *ਅਮਿਤਾ* (1956)
* ਝੂਠਾ ਸੱਚ (ਦੋ ਭਾਗ, ਵਤਨ ਔਰ ਦੇਸ਼: 1958 ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਕਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯ: 1960)
* *ਬਾਰਹਾ ਘੰਟੇ*(1963)
* *ਅਪਸਰਾ ਕਾ ਸ਼ਾਪ* (1965)
* *ਵੇ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਦਿਨ*
* *ਕਿਉਂ ਫਸੇ*

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ
ਦ ਸਟੈਨਿਕ ਵਰਸਿਜ਼

**ਦ ਸੈਟੇਨਿਕ ਵਰਸੇਜ** (ਪੰਜਾਬੀ: ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਆਇਤਾਂ), ਸਲਮਾਨ ਰੁਸ਼ਦੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਚੌਥਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਤੰਬਰ 1988 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਾਇਕਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੱਤਕਾਲ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਪਿਆਮਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚਿਤਰਣ। ਸਿਰਲੇਖ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਿਤ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਿਕਰ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਦੈਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਜੋਂ ਮੱਕੇ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੋਹੰਮਦ (ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹਾਉਂਦ) ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਤਰਾਂ (ਸੁਰ) ਜੋੜੀਆਂ। ਅਫਵਾਹ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੱਕੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ (ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਸਤਰਾਂ)। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਰਣਨਕਰਤਾ, ਪਾਠਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਵਾਦਿਤ ਸਤਰਾਂ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਆਰਕਏਂਜਲ ਗਿਬਰੀਲ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਸਨ। ਵੱਡੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 
14 ਫਰਵਰੀ 1989 ਨੂੰ ਰੁਸ਼ਦੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਫ਼ਤਵੇ ਦੀ ਰੇਡੀਓ ਤੇਹਰਾਨ ਉੱਤੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਨੇਤਾ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਰੂਹੋੱਲਾਹ ਖੋਮੈਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਬੇਹੁਰਮਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ (ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਏ ਇੱਕ ਇਮਾਮ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਲਾਵਤਨੀ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਰੱਖੇ, ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਪਰਤਦਾ ਹੈ। ਰੁਸ਼ਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਇਨਾਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪੁਲਿਸ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। 7 ਮਾਰਚ, 1989 ਨੂੰ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਰੁਸ਼ਦੀ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਬਿਨਾ ਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਬੰਧ ਤੋੜ ਲਏ। 
ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫਤਵੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਗਨੀ ਗੋਲੇ ਬਰਸਾਏ ਗਏ। ਪੱਛਮ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਰੈਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਇਆ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ, ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਮਾਰੇ ਵੀ ਗਏ। ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕ ਦੰਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼ਰਦ ਯਾਦਵ

**ਸ਼ਰਦ ਯਾਦਵ** ((1 ਜੁਲਾਈ 1947 – 12 ਜਨਵਰੀ 2023) ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਯੁਨਾਈਟਡ) ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਧੇਪੁਰਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਤੋਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ (ਉੱਚ ਸਦਨ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ*** 1952 ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸਨ ਵਿਜੇ ਭੱਟ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਰਤ ਭੂਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਿਤਾਰੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦੇਵੀ (1960 ਫ਼ਿਲਮ)

***ਦੇਵੀ*** 1960 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਦੀ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਭਾਤ ਕੁਮਾਰ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ `ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰੇਅ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਮਿਤਰਾ ਚੈਟਰਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰ ਉਤਪਲ ਦੱਤ ਅਨੁਸਾਰ, “ਭਾਰਤੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਇਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਕਾਲੇ ਜਾਦੂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰਤਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ‘ਤੇ ਗੰਵਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਰਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਅਯੁਧਿਆ ਵਿੱਚ ਬਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਹਿੰਸਕ ਉਪੱਦਰਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਪੈਂਦੀ।" 
## ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ
* ਛਵੀ ਬਿਸਵਾਸ 
* ਸੌਮਿਤਰ ਚਟਰਜੀ 
* ਪੁਰਦੇਂਦੁ ਮੁਖਰਜੀ 
* ਸ਼ਰਮਿਲਾ ਟੈਗੋਰ 
* ਅਰਪਣ ਚੌਧਰੀ 
* ਅਨਿਲ ਚਟਰਜੀ 
* ਕਰੁਣਾ ਬਨਰਜੀ 
* ਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ 
* ਮਾਹੰਮਦ ਇਸਰਾਇਲ 
* ਖਾਗੇਸ਼ ਚੱਕਰਵਰਤੀ 
* ਨਾਗੇਂਦਰ 
* ਸ਼ਾਂਤਾ ਦੇਵੀ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* satyajitray.org

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮਹਾਂਨਗਰ

**ਮਹਾਂਨਗਰ** ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਖਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾ

***ਸ਼ਾਖਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾ*** () 1990 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਬੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਸਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ ਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਫੋਕਸ ਰੱਖ ਕੇ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।

## ਪਲਾਟ
ਆਨੰਦ ਮਜੂਮਦਾਰ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ, ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਆਪਣੇ 70ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਅਚਾਨਕ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੇਟੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਤੁਰੰਤ ਆ ਹਾਜਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੌਥਾ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਅਸਫਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਬੀਮਾਰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੋ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਿਜਨਸਮੈਨ ਹਨ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਖਲਾਕੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਇਹ ਲੁਕਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅੰਗੂਰ (ਫ਼ਿਲਮ)

***ਅੰਗੂਰ*** 1982 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। 
 
## ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ
* ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ - ਅਸ਼ੋਕ
* ਦੇਵੇਨ ਵਰਮਾ - ਬਹਾਦੁਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਦੇਖੋ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ‎
ਬੁੱਟਰ ਸਿਵੀਆ

**ਬੁੱਟਰ ਸਿਵੀਆ** ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁੱਟਰ, ਸਿਵੀਆ ਅਤੇ ਰੰਧਾਵਾ ਜਾਟ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ  ਆਬਾਦ ਹਨ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਬੁੱਟਰ ਸਿਵੀਆ  (ਲਗਭਗ)  .  ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੇ  ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈਭਾਰਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ  ਇਹ ਪਿੰਡ ਜਲੰਧਰ ( ਬਿਆਸ ) - ਬਟਾਲਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।  ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਬੁੱਟਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਿਤਾ ਚੌਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ  ਸ਼ਹਿਰ 41&nbsp;ਕਿਮੀ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਟਾਲਾ 23 ਕਿਮੀ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ  203 ਕਿਮੀ ਹੈ। 
thumb| ਪਿੰਡ ਬੁੱਟਰ ਸਿਵੀਆ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਅਨਾਮਦਾਸ ਕਾ ਪੋਥਾ

***ਅਨਾਮਦਾਸ ਕਾ ਪੋਥਾ*** ਆਚਾਰੀਆ ਹਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਤੀ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾਸੂਮ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰੇਮਕਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦਵੰਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਢੂੰਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਲੇਖਕ ਦਾ ਉਪਨਿਸ਼ਦ - ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਮਨੋਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਨਾਲ ਸਜੀਵ ਕਰ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾਯੋਗ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ
* ਰੈਕਵ
* ਜਾਬਾਲਾ
* ਅਰੁੰਧਤੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ

**ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ** ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਵਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। 1800 ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਐਡਮਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਹਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਇਰਿਸ਼-ਦੇ ਜਨਮੇ ਜੇਮਜ਼ ਹੋਬਨ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਜੇਮਸ ਹੋਬਾਨ ਨਾਮਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 13 ਅਕਤੂਬਰ, 1792 ਨੂੰ ਇਸ ਭਵਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਨ 1800 ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਭਵਨ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫੈਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਨ ਐਡਮਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਭਵਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਵਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। 24 ਅਗਸਤ, 1814 ਨੂੰ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਭਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਬਨ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿਚ ਇਸ ਭਵਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੰਨ 1817 ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। 
ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਅਤੇ ਧੂੰਏ ਦੇ ਧੱਬੇ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਭਵਨ ਨੂੰ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ' ਸੰਨ 1902 ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਥਿਏਡਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਭਵਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੌ ਕਮਰੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਨ। ਇਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਭਵਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹੈ, ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਓਵਲ ਦਫਤਰ 
ਓਵਲ ਦਫਤਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਰਸਮੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ । ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਫਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਇਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਓਵਲ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਦੱਖਣ-ਮੁਖੀ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਡੈਸਕ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਫਾਇਰਪਲੇਸ ਹੈ। ਦੋ ਬਿਲਟ-ਇਨ ਬੁੱਕਕੇਸ ਪੱਛਮੀ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ: ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪੱਛਮੀ ਵਿੰਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਲਿਆਰੇ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਸਵਾਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਡਰੈਪਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਅੰਡਾਕਾਰ ਕਾਰਪੇਟ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਭਵਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾ
ਹੈਜ਼ੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮੁਹੱਬਤ

***ਲਵ ਇਨ ਦਾ ਟਾਈਮ ਆਫ਼ ਕੋਲਰਾ*** () ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1985 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਪਲਾਟ
ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਫਲੋਰੇਂਤੀਨੋ ਏਰਿਜ਼ਾ ਅਤੇ ਫਰਮੀਨਾ ਡਾਜ਼ਾ ਹਨ। ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਅਤੇ ਫਰਮੀਨਾ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਰਮੀਨਾ ਦੀ ਭੂਆ ਐਸਕੋਲਾਸਟਿਕਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵਿਗਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਪਿਆਰ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਰਮੀਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਲੋਰੇਂਜੋ ਡਾਜ਼ਾ, ਨੂੰ ਦੋਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫਰਮੀਨਾ ਅਤੇ ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਦੁਆਰਾ ਰਾਬਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੇ, ਫਰਮੀਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾਈ ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਨਬੀ ਹੀ ਸਨ; ਉਸ ਨੇ ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੁਹੱਬਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ।

ਫਿਰ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕ, ਡਾ. ਜੁਵੇਨਲ ਉਰਬੀਨੋ, ਫਰਮੀਨਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਊਰਬੀਨੋ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਾਪਸੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫਰਮੀਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀਆਂ ਊਰਬੀਨੋ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਰਬੀਨੋ ਵਿਗਿਆਨ, ਆਧੁਨਿਕਤਾ, ਅਤੇ "ਵਿਵਸਥਾ ਤੇ ਤਰੱਕੀ" ਲਈ ਸਮਰਪਤ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਹੈਜ਼ਾ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਆਦਮੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਗਤੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦਾ ਅਗਰਦੂਤ ਹੈ।

ਫਰਮੀਨਾ ਦੀ ਮੰਗਨੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਨੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਰਮੀਨਾ ਨੂੰ ਕਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਭਿਣਕ ਨਾ ਪਵੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਫਰਮੀਨਾ ਅਤੇ ਉਰਬੀਨੋ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਿਰਧ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਊਰਬੀਨੋ ਆਪਣੇ ਪਾਲਤੂ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਬ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੌੜੀ ਜਿਸ ਤੇ ਉਹ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਫਰਮੀਨਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਨਵੀਂ ਨਵੀਂ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਉਸਦੇ ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਖੀਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਜੀਵਨ ਇਕੱਠੇ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਜਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹੰਡੇ-ਵਰਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਫਲੋਰੈਂਤੀਨੋ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਸਟਮ ਚੈੱਕਾਂ ਲਈ ਬੇਲੋੜੇ ਸਟਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ ਤ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਵਬਾ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ (ਇਸੇ ਤੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੈ)। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹਾ ਝੰਡਾ ਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ‎
ਨਿਜਾਮਪੁਰ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)

**ਨਿਜਾਮਪੁਰ** ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੈਰੋਂ

**ਕੈਰੋਂ**, ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸਰਦਾਰ ਪਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਪੂਰਵ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਵੱਸੋ ਢਿੱਲੋਂ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਸੋਂ 13000 ਹੈ। 
## ਵਿਲੱਖਣਤਾਵਾਂ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਹੈ ਸਕੂਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਖਾਲਸਾ ਕੰਨਿਆ ਹੈ ਸਕੂਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਨਿਹਾਲਾ ਜੈ ਸਿੰਘ

**ਮਨਿਹਾਲਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਨੈਲ ਸਰਦਾਰ ਜੈ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ *ਮਨਿਹਾਲਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ* ਪੈ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ

*ਉੱਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ*' (ONGC) ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਹੁਕੌਮੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ (ਉਤਰਾਖੰਡ) ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਬਲਿਕ ਭਾਈਵਾਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਧਾ ਕੰਟਰੋਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਬ ਤੋ ਵੱਡੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ 69% ਕਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ 30% ਤੇਲ ਦੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਲਗਪਗ 69% ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਰਥ-ਵਿਗਿਆਨ

**ਅਰਥ-ਵਿਗਿਆਨ ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (semantics)  *sēmantikós*; *ਮਹਤਵਪੂਰਨ* ਤੋਂ) ਭਾਸ਼ਾ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਂਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਥ-ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਿਸ਼ੇਲ ਬਰੀਲ ਨੇ ਇਸ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮੈਂਟਿਕਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੁ ਵਿੱਚ ਫਰਦਿਨੈਂਦ ਦ ਸਸਿਊਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੀਮੈਂਟਿਕਸ ਦੇ ਪੈਰ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਮਦੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਹੈ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਪਯੁਕਤ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨਾ। ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਸਹਿਜ ਪਰ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਪੇਚਦਾਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਰਥ ਸਬੰਧੀ ਕਵਾਇਦਾਂ ਸੀਮੈਂਟਿਕਸ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ।

## ਥਾਈਆ
ਨ੍ਯਾਯ ਸਕੂਲ ਅਰਥ-ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧੀ ਤਿਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ:
# ਅਪੋਹ ਸਿਧਾਂਤ।
# ਸਫੋਟ ਸਿਧਾਂਤ।
# ਧਵਨੀ ਸਿਧਾਂਤ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਕਰਨ
ਸਰਹਾਲੀ ਕਲਾਂ

**ਸਰਹਾਲੀ** **ਕਲਾਂ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਿਊਂਸਿਪਲਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹਰੀਕੇ ਪੱਤਣ ਸੜਕ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਲਗਪਗ 10,000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਨਗਰ 12 ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 3021 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਪੱਛਮੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤਹਿਸੀਲ ਪੱਟੀ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦਦੇਹਰ ਸਾਹਿਬ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉਪਰ ਹਨ। ਸਰਹਾਲੀ ਪੱਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਮਹਾਨ ਲੋਕ
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਮਹਾਂਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਭੌਰਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਗੂ, ਦੇਵੀ ਕੁਮਾਰੀ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ, ਸ਼ੇਰ ਜੰਗ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜੀਤ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸਬ-ਐਡੀਟਰ, ਸ੍ਰ. ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਐਸ.ਪੀ., ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤਰੋ-ਚਤਰੋ ਦੇ ਸਕਿੱਟਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਬੈਂਕਾਂਕ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਕਾ ਸੁੱਟ (ਡਿਸਕਸ) ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੈਮਰਥਰੋ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
## ਵਿਦਿਆਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ
1917 ਈ. ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸਰਹਾਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ, ਸੀ.ਸੰ. ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ (ਲੜਕੀਆਂ), ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰ ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਹੈ। ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਸਰਹਾਲੀ, 30 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਸਰਕਾਰੀ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੂਲ, ਬਲਾਕ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ ਦਫਤਰ, ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਆਰ.ਓ. ਸਿਸਟਮ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਕਲੱਬ ਜੋ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਕੰਮ 'ਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਤਾਨੀਸਲਾਵ ਲੈੱਮ

**ਸਤਾਨੀਸਲਾਵ ਲੈੱਮ**,  (; 12 ਸਤੰਬਰ 1921 – 27 ਮਾਰਚ 2006) ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਕਥਾ ਸਾਹਿਤ, ਦਰਸ਼ਨਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਤਨਜ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 41 ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 2 ਕਰੋੜ 70 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ 1961 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ *ਸੋਲਾਰਿਸ* ਸੀ, ਜਿਸਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਏਲੀਨੋਰ ਕੈਟਨ

**ਏਲੀਨੋਰ ਕੈਟਨ** (ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1985) ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ *ਦ ਲੂਮਿਨਰੀਜ* ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 2013 ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਸੋਲਾਰਿਸ (ਨਾਵਲ)

***ਸੋਲਾਰਿਸ*** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ Solaris) 1961 ਵਿੱਚ ਪੋਲਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਕਥਾ ਲੇਖਕ ਸਤਾਨੀਸਲਾਵ ਲੈੱਮ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮਾਨੁਸ਼ ਜੀਵ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂਤਰ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਨਿਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸੋਲਾਰਿਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਯਾਨ ਨੂੰ ਅੱਡਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਗੱਲਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਵਚਿੱਤਰ ਸਰੂਪ ਦੇ ਤੈਰਦੇ ਹੋਏ ਟਾਪੂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹੀ ਇੱਕ ਜਿੰਦਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਂਜ ਹੀ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰਾਂ ਅਤੇ ਆਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਂਪਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ (ਕਰਿਸ ਕਲਵਿਨ) ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਸੋਲਾਰਿਸ ਉਸੇ ਰੂਪ ਦੀ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਯਾਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਅਸਮੰਜਸ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
*ਸੋਲਾਰਸ* ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਮਾਨਵਰੂਪੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਲੈੱਮ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1961 ਵਿੱਚ ਵਾਰਸਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ,* ਸੋਲਾਰਿਸ ਦਾ 1970 ਵਿੱਚ ਪੋਲਿਸ਼-ਤੋਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ-ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ* ਲੈੱਮ ਦੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜੀ-ਅਨੁਵਾਦ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੇਹਤਰੀਨ ਅੰਗਰੇਜੀ-ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਲਿਸ਼ ਨਾਵਲ
ਜੂਲੀਅਨ ਬਾਰਨਜ਼

thumb
**ਜੂਲੀਅਨ ਪੈਟਰਿਕ ਬਾਰਨਜ਼** (ਜਨਮ 19 ਜਨਵਰੀ 1946) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ *ਦ ਸੇਂਸ ਆਫ ਐਨ ਐਂਡਿੰਗ* ਲਈ 2011 ਦਾ ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਬੁਕਰ ਇਨਾਮ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ; ਨਾਵਲ ਹਨ: ''ਫਲਾਬੇਅਰ'ਜ ਪੈਰਟ* (1984), *ਇੰਗਲੈਂਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ* (1998), ਅਤੇ *ਆਰਥਰ ਐਂਡ ਜਾਰਜ'' (2005)।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਅਰਵਿੰਦ ਅਡਿਗ

**ਅਰਵਿੰਦ ਅਡਿਗਾ** (ਜਨਮ 23 ਅਕਤੂਬਰ 1974) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਲੇਠੇ ਨਾਵਲ *ਦ ਵਾਈਟ ਟਾਈਗਰ* ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਮੈਨ ਬੁੱਕਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਨ ਬੁੱਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ
20 ਮਾਰਚ

**20 ਮਾਰਚ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 79ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 80ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 286 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। 
## ਵਾਕਿਆ
* 1351 &ndash; ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦੂਜੀ ਸਾਲ ਦਾ ਸਿੰਧ 'ਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋਇਆ।
* 1602 &ndash; ਨੀਦਰਲੈਂਡ 'ਚ ਯੂਨਾਈਟੇਡ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ।
* 1739 &ndash;ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੋਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
* 1792 &ndash; ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਗਿਲੋਟੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਤੀ।
* 1861 &ndash; ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦਾ ਮੇਂਡੋਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ।
* 1904 &ndash; ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ. ਐੱਫ. ਐਂਡਰਯੂਜ ਦਾ ਭਾਰਤ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ।
* 1918 &ndash; ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਬਾਸ਼ਵਿਕਾਂ ਨੇ ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ।
* 1939 &ndash; ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਤੋਂ 7000 ਯਹੂਦੀ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
* 1947 &ndash; ਦੱਖਣੀ ਅੰਧ ਮਹਾਸਾਗਰ 'ਚ ਰਿਕਾਰਡ 180 ਟਨ ਦੀ ਬਲੂ ਵ੍ਹੇਲ ਮੱਛੀ ਫੜੀ ਗਈ।
* 1956 &ndash; ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਦਾਸਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ।
* 1977 &ndash; ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਈ।
* 1991 &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪੋਲੈਂਡ ਨੂੰ ਦੋ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਟੈਕਸ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ ਕੀਤਾ।
* 1993 &ndash; ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬੋਰਿਸ ਯੈਲਤਸਿਨ ਨੇ ਐਮਰਜੰਸੀ ਲਾਈ ਤੇ ਰਾਏਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਵਾਈ।
* 1995 &ndash; ਤੁਰਕੀ ਦੀ 35000 ਫ਼ੌਜ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਸਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ।
* 1998 &ndash; ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਜਪਾਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੋੜ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਨਿਊਕਲਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਜਨਮ
* 1630 &ndash;ਸ਼ਿਵਾ ਜੀ ਮਰਾਠਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
## ਮੌਤ
* 2014 &ndash;ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਨੁਰਾਗ ਅਨੰਦ

**ਅਨੁਰਾਗ ਅਨੰਦ** (ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1978) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅੱਠ ਟਾਇਟਲ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ, ਆਮ ਗਲਪ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਲਪ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਦਵਾਈਆਂ, ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਖਪਤ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਤਜੁਰਬਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਡੈਨੀਅਲ ਡੈਫੋ

**ਡੈਨੀਅਲ ਡੈਫੋ** (; c. 166024 April 1731), ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਰੋਬਿਨਸਨ ਕਰੂਸੋ ਲਈ ਚਿਰਸਥਾਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਰੀਟੇਨ ਵਿੱਚ ਡੈਫੋ ਨੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਣਥੱਕ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਧਨੀ ਲੇਖਕ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਅਪਰਾਧ, ਧਰਮ, ਵਿਆਹ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਰਾਲੌਕਿਕ ਸਹਿਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਸੌ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਨਿਬੰਧ ਅਤੇ ਜਰਨਲ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਆਰਥਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦਾ ਅਗਰਦੂਤ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਡੈਨੀਅਲ ਫੋ (ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ) ਸ਼ਾਇਦ ਸੇਂਟ ਗਾਈਲਸ ਕ੍ਰਿਪਲੇਗੇਟ, ਲੰਡਨ ਦੇ ਪੈਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੋਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਡਿਫੋ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਕੁਲੀਨ-ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ "ਡੀ" ਜੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਡੀ ਬੀਉ ਫੌਕਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। "ਡੀ" ਫਲੇਮਿਸ਼ ਉਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਅਗੇਤਰ ਵੀ ਹੈ।
 ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ, ਜੇਮਜ਼ ਫੋ, ਫਲੇਮਿਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਟੇਲੋ ਚੈਂਡਲਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਬੁੱਚਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਡਿਫੋ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ: 1665 ਵਿੱਚ, ਲੰਡਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪਲੇਗ ਦੁਆਰਾ 70,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਲੰਡਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਅੱਗ ਨੇ ਸਿਰਫ ਡਿਫੋ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਘਰ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। 1667 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਡੱਚ ਬੇੜੇ ਨੇ ਥੇਮਜ਼ ਦਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਮੇਡਵੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੇਡਵੇ ਉੱਤੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਚਥਮ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਐਲਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਬਾਬੂ ਰਾਓ ਬਾਗੁਲ

**ਬਾਬੂ ਰਾਓ ਬਾਗੁਲ** (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: बाबुराव बागूल) (1930–2008) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਰਾਠੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ; ਮਰਾਠੀਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਸਤਾਖਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਵਰਗੇ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਨੇ ਅਤੀਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਨਵੀਆਂ ਲੀਹਾਂ ਪਾਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਮੇਡੀ (ਡਰਾਮਾ)

**ਕਾਮੇਡੀ** ਹਾਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ ਅੰਤ ਵਾਲਾ ਮੰਚ-ਨਾਟਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੱਧ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪਦ ਦੇ ਅਰਥ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਅੰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਰਤਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਦ ਨੂੰ ਦਾਂਤੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ, ਲਾ ਡਿਵਾਈਨਾ ਕਾਮੇਡੀਆ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਲਈ ਵਰਤਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਦੀਵੀਨਾ ਕੋਮੇਦੀਆ

***ਦੀਵੀਨਾ ਕੋਮੇਦੀਆ*** () ਮਹਾਨ ਇਟਾਲੀਅਨ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ, ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਦਾਂਤੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1308 ਅਤੇ 1321 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਲਿਖਿਆ ਮਹਾਕਾਵਿ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਹਿਲੇਰੀ ਮਾਂਟੇਲ

**ਹਿਲੇਰੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂਟੇਲ** ਸੀਬੀਈ ( ; ਪਹਿਲਾਂ ਥਾਮਪਸਨ; ਜਨਮ 6 ਜੁਲਾਈ 1952) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਜੀ ਯਾਦਾਂ, ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਲਪ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧ ਤੱਕ ਵਿਧਾਵਾਂ ਸਮੇਟੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਬੁੱਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਗੁਰਚਰਨ ਦਾਸ

**ਗੁਰਚਰਨ ਦਾਸ** (ਜਨਮ 3 ਅਕਤੂਬਰ 1943), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੇਪਰ *ਟਾਈਮਜ ਆਫ ਇੰਡੀਆ* ਲਈ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਅਕਤੂਬਰ 1943 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪ੍ਰੋਕਟਰ ਅਤੇ ​​ਗੈਂਬਲ (P & G) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ ਹਨ: 
*ਲਾਰਿਨ ਸਾਹਿਬ (1970),
*ਮੀਰਾ (1971) ਅਤੇ 
*ਜਾਖੂ ਹਿੱਲ (1973) 
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ *ਤਿੰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕ* ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ:
**ਇੱਕ ਫਾਈਨ ਫ਼ੈਮਿਲੀ* (ਨਾਵਲ, 1990) 
**ਦ ਐਲੀਫੈਂਟ ਪੈਰਾਡਾਈਮ* (ਨਿਬੰਧ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਅਚਾਰੀਆ ਚਤੁਰਸੇਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ

**ਅਚਾਰੀਆ ਚਤੁਰਸੇਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ()** (26 ਅਗਸਤ 1891 – 2 ਫਰਵਰੀ 1960) ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਉਘਾ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ *ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਕੀ ਨਗਰਵਧੂ* (1948), *ਵਯਾਮ ਰਕਸ਼ਮਾਹ* (1951), *ਸੋਮਨਾਥ* (1954) and *ਧਰਮਪੁਤਰ*। ਮਗਰਲੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ *ਧਰਮਪੁਤਰ* (1961) ਬਣੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਲਤਾਫ਼ ਟਾਇਰਵਾਲਾ

*ਅਲਤਾਫ਼ ਟਾਇਰਵਾਲਾ* (ਜਨਮ ਜਨਵਰੀ 1977) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।

ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ 2005 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ: *ਨੋ ਗਾਡ ਇਨ ਸਾਈਟ*। ਇਹ ਮਰਾਠੀ, ਜਰਮਨ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ, ਸਪੇਨੀ, ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਮਕਾਲੀ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਦ ਗਾਡ ਆਫ਼ ਸਮਾਲ ਥਿੰਗਸ

]]
***ਦ ਗਾਡ ਆਫ ਸਮਾਲ ਥਿੰਗਸ*** (1997) ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਬੁੱਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ 'ਨਿਤਾਣਿਆਂ ਦੇ ਤਾਣ' ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ।
## ਕਹਾਣੀ ਸਾਰ
ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਰਹੇਲ ਅਤੇ ਐਸਥਾ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਜੌੜੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ - ਅੱਮੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਚਾਕੋ, ਨਾਨੀ ਮਾਮਾਚੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨੀ-ਮਾਸੀ ਬੇਬੀ ਕੋਚਾਮਾ ਨਾਲ ਆਏਮੇਨੇਮ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੌੜੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ, ਜਦ ਉਹ ਅੱਮੂ ਨੂੰ ਪੇਕੇ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਕੋ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪਤਨੀ, ਮਾਰਗਰੇਟ ਅਤੇ ਧੀ ਸੋਫੀ ਮੋਲ, ਦੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਮਾਰਗਰੇਟ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਜੋਅ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ, ਚਾਕੋ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਦਮੇ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਚ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਬਿਤਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਤਾਂ ਸੋਫੀ ਮੋਲ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਹੇਲ ਅਤੇ ਐਸਥਾ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਘੁੰਮਣ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਬੇੜੀ ਲੱਭ ਗਈ। ਵੇਲੂਥਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਉੱਜੜੇ ਘਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੇ ਜਾਂਦੇ। ਵੇਲੂਥਾ ਇੱਕ ਅਛੂਤ ਹੈ। ਅੱਮੂ ਅਤੇ ਚਾਕੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਚਾਰ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨਿਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਵਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅੱਮੂ ਵੇਲੂਥਾ ਵੱਲ ਉੱਲਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਹ ਨਦੀ ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਹਮਬਿਸਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਗੁਪਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵੇਲੂਥਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹਿਮਾਕਤ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ ਮਾਮਾਚੀ ਅਤੇ ਕੋਚਾਮਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਅੱਮੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਹੇਲ ਅਤੇ ਐਸਥਾ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਦੇਖਕੇ, ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚੀਂ, ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੁਖ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਦੋਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭੱਜ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
 
ਅਜੀਬੋ ਗਰੀਬ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੂਰ ਦੌੜ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਸ ਉਜਾੜ ਘਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸੋਫ਼ੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸੂਹ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਜਿਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨੋਂ ਬੇੜੀ ਵਿੱਚ ਠਿੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰੀ ਬਾਰਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਨਦੀ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬੇੜੀ ਉਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਹੇਲ ਅਤੇ ਐਸਥਾ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੋਫ਼ੀ ਨੂੰ ਤੈਰਨਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਰੁੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸੋਫੀ ਨੂੰ ਲਭਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਠੱਕ ਹਾਰ ਕੇ ਉਜਾੜ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਗੁਕਾ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ

thumbnail|ਗੁਕਾ ਵਿੰਡੋਜ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ
ਗੁਕਾ ਇੱਕ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਆਧਾਰਿਤ ਫਾਂਟ ਕਨਵਰਟਰ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਫਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਅਨਮੋਲ, ਡੀ ਆਰ ਚਾਤਰਿਕ, ਸਾਬ, ਯੂਨੀਕੋਡ, ਸਤਲੁਜ, ਰਾਵੀ ਇਤਿਆਦ ਅਦਲਾ ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਪੋਇਟਿਕਸ (ਅਰਸਤੂ)

ਅਰਸਤੂ ਦੀ ***ਪੋਇਟਿਕਸ*** (ਯੂਨਾਨੀ: , c. 335 ਈ.ਪੂ. (ਬੀ.ਸੀ.)) ਨਾਟਕੀ ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਬਾਕੀ ਬਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਰਸਤੂ ਆਪਣੇ ਕਥਿਤ "ਕਾਵਿ" (ਇਸ ਪਦ ਦਾ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ "ਨਿਰਮਾਣ" ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ &mdash; ਤ੍ਰਾਸਦੀ, ਕਾਮੇਡੀ, ਸਤਿਯਰ ਨਾਟਕ&mdash; ਪ੍ਰਗੀਤ ਕਾਵਿ, ਮਹਾਕਾਵਿ, ਅਤੇ ਡਿਥਰੀਐਂਬ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ "ਪਹਿਲੇ ਸਿਧਾਂਤਾ" ਦੀ ਪਰਖ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤਰਾਸਦੀ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੂਲ ਧੁਰਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਅਰਸਤੂ ਦੀ *ਪੋਇਟਿਕਸ* ਪੱਛਮੀ ਆਲੋਚਨਾ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਮਾਰਵਿਨ ਕਾਰਲਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨੇ ਵਿਭਿੰਨ ਟਕਰਾਵੀਆਂ ਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਹਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਨਾਮਦੇਵ ਢਸਾਲ

**ਨਾਮਦੇਵ ਲਕਸ਼ਮਣ ਢਸਾਲ** (; 15 ਫਰਵਰੀ 1949 – 15 ਜਨਵਰੀ 2014) 
ਮਰਾਠੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਕਲਾਸਾਂ

thumbnail|ਪੰਜਾਬੀ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਕਲਾਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵੱਸੇ ਹਨ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਕਲਾਸਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਧਿਕਤਰ ਇਹ ਕਲਾਸਾਂ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਰਾਹੀ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੁਫ਼ਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੇ ਸਕੂਲੀ ਅਦਾਰੇ ਵੀ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਕਲਾਸਾਂ ਲਗਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁਟੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਤਰ ਇਹ ਕਲਾਸਾਂ ਦੋ ਜਾਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ
ਪਾਇਲ, ਭਾਰਤ

**ਪਾਇਲ** ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਜਗਦੇਵ ਪਰਮਾਰ ਦੇ ਭਰਾ ਪਿੰਗਲ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਪਾਇਲ ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਗਣਾ ਸੀ। ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਰਦਾਰ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਵੀ ,ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ। ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਿੰਡ ਕੋਟਲੀ ਇਸਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲਹਿੰਦੇ ਵਾਲ਼ੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਪਾਇਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦਾਊਮਾਜਰਾ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਜਿਸ ਨੂੰ 10 ਨਾਮੀ ਅਖਾੜਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੇਹ ਦੇ ਉੱਪਰ ਪਾਇਲ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਪਰਗਣੇ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਲੈਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਫਤਿਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੰਡਰ ਥੇਹ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਥੇਹ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਪਾਇਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਪਾਇਲ (ਲੁਧਿਆਣਾ) ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਚੀਨ ਚਿੱਤਰ ਹਨ। ਜੋ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ

ਰਾਵਣ.jpg|ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਪਾਇਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੀਜਾ ਸਡ਼ਕ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਥੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲ਼ੇ ਦਿਨ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
GOD GANESH.JPG|GOD GANESH
Lord Krishna with Gopi's.JPG|Lord Krishna with Gopi's
Ancient Wall Painting on Shiva Temple.JPG|Ancient Wall Painting on Shiva Temple
Ancient Wall Painting.JPG|Ancient Wall Painting
Central roof painting.JPG|Central roof painting
Ancient roof painting.JPG|Ancient roof painting
Ancient wall painting.JPG|Ancient wall painting
Ancient Shiva Temple painting.JPG|Ancient Shiva Temple painting
ਪਾਇਲ ਕਿਲ੍ਹਾ.jpg|ਪਾਇਲ ਕਿਲ੍ਹਾ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਵਾਰ.jpg|ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਵਾਰ
ਪਾਇਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ.jpg|ਪਾਇਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ
ਪਾਇਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ 2.jpg|ਪਾਇਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ
ਤਿੰਜੋਰੀ.jpg|ਤਿੰਜੋਰੀ

## ਹਵਾਲੇ
https://www.census2011.co.in/data/town/800192-payal-punjab.html

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਇਲ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ

**ਸੋਹਿਲਾ** ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਸੋਹਿਲਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ - "ਸਿਫਤਾਂ ਦਾ ਗੀਤ "।  ਸੋਹਿਲਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ, ਚੌਥਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ, ਪੰਜਵਾਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ।

## ਬਾਣੀ 
ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ।।

ਸੋਹਿਲਾ ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਦੀਪਕੀ ਮਹਲਾ ੧ (ਪੰਨਾ 12)

ਜੈ ਘਰਿ ਕੀਰਤਿ ਆਖੀਐ ਕਰਤੇ ਕਾ ਹੋਇ ਬੀਚਾਰੋ।। 
ਤਿਤ ਘਰਿ ਗਾਵਹੁ ਸੋਹਿਲਾ ਸਿਵਰਿਹੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰੋ।।1।। 
ਤੁਮ ਗਾਵਹੁ ਮੇਰੇ ਨਿਰਭਉ ਕਾ ਸੋਹਿਲਾ।। 
ਹਉਵਾਰੀ ਜਿਤੁ ਸੋਹਿਲੈ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ।।1।। ਰਹਾਉ।। 
ਨਿਤ ਨਿਤ ਜੀਅੜੇ ਸਮਾਲੀਅਨਿ ਦੇਖੈਗਾ ਦੇਵਨਹਾਰੁ।। 
ਤੇਰੇ ਦਾਨੈ ਕੀਮਤਿ ਨ ਪਵੈ ਤਿਸੁ ਦਾਤੇ ਕਵਣੁ ਸੁਮਾਰੁ।।2।। 
ਸੰਬਤਿ ਸਾਹਾ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਿ ਕਰਿ ਪਾਵਹੁ ਤੇਲੁ।। 
ਦੇਹੁ ਸਜਣ ਅਸੀਸੜੀਆ ਜਿਉ ਹੋਵੈ ਸਾਹਿਬ ਸਿਉ ਮੇਲੁ।।3।। 
ਘਰਿ ਘਰਿ ਏਹੋ ਪਾਹੁਚਾ ਸਦੜੇ ਨਿਤ ਪਵੰਨਿ।। 
ਸਦਣਹਾਰਾ ਸਿਮਰੀਐ ਨਾਨਕ ਸੇ ਦਿਹ ਆਵੰਨਿ।।1।।4।।

ਰਾਗੁ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧।।

ਛਿਅ ਘਰ ਛਿਅ ਗੁਰ ਛਿਅ ਉਪਦੇਸ।। 
ਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਏਕੋ ਵੇਸ ਅਨੇਕ।।1।। 
ਬਾਬਾ ਜੈ ਘਰਿ ਕਰਤੇ ਕੀਰਤਿ ਹੋਇ।। 
ਸੋਘਰੁ ਰਾਖੁ ਵਡਾਈ ਤੋਇ।।1।। ਰਹਾਉ।। 
ਵਿਸੁਏ ਚਸਿਆ ਘੜੀਆ ਪਹਰਾ ਥਿਤੀ ਵਾਰੀ ਮਾਹੁ ਹੋਆ।। 
ਸੂਰਜੁ ਏਕੋ ਰੁਤਿ ਅਨੇਕ।। 
ਨਾਨਕ ਕਰਤੇ ਕੇ ਕੇਤੇ ਵੇਸ।।2।।2।।

ਰਾਗੁ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧।।

ਗਗਨਮੈ ਥਾਲੁ ਰਵਿ ਚੰਦ ਦੀਪਕ ਬਨੇ ਤਾਰਿਕਾ ਮੰਡਲ ਜਨਕ ਮੋਤੀ।। 
ਧੂਪਿ ਮਲਆਨਲੋ ਪਵਣੁ ਚਵਰੋ ਕਰੇ ਸਗਲ ਬਨਰਾਇ ਫੂਲੰਤ ਜੋਤੀ।।1।। 
ਕੈਸੀ ਆਰਤੀ ਹੋਇ।। ਭਵ ਖੰਡਨਾ ਤੇਰੀ ਆਰਤੀ।। ਅਨਹਤਾ ਸਬਦ ਵਾਜੰਤ ਭੇਰੀ।।1।। ਰਹਾਉ।। 
ਸਹਸ ਤਵ ਨੈਨ ਨਨ ਹਹਿ ਤੋਹਿ ਕਉ ਸਹਸ ਮੂਰਤ ਨਨਾ ਏਕ ਤੋਹੀ।। 
ਸਹਸ ਪਦ ਬਿਮਲ ਨਨ ਏਕ ਪਦ ਗੰਧ ਬਿਨੁ ਸਹਸ ਤਵ ਗੰਧ ਇਵ ਚਲਤ ਮੋਹੀ।।2।। 
ਸਭ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੋਇ।। ਤਿਸਦੈ ਚਾਨਣਿ ਸਭਿ ਮਹਿ ਚਾਨਣੁ ਹੋਇ।। 
ਗੁਰਸਾਖੀ ਜੋਤਿ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ।। ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੁ ਆਰਤੀ ਹੋਇ।।3।। 
ਹਰਿ ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਲੋਭਿਤ ਮਨੋ ਅਨਦਿਨੋ ਮੋਹਿ ਆਹੀ ਪਿਆਸਾ।। 
ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਲੁ ਦੇਹਿ ਨਾਨਕ ਸਾਰਿੰਗ ਕਉ ਹੋਇ ਜਾਤੇ ਤੇਰੈ ਨਾਇ ਵਾਸਾ।।4।।3।।

ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਮਹਲਾ ੪।।

ਕਾਮਿ ਕਰੋਧਿ ਨਗਰੁ ਬਹੁ ਭਰਿਆ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਖੰਡਲ ਖੰਡਾ ਹੇ।। 
ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਤ ਲਿਖੇ ਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ਮਨਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਮੰਡਲ ਮੰਡਾ ਹੇ।।1।। 
ਕਰਿ ਸਾਧੂ ਅੰਜੁਲੀ ਪੁੰਨ ਵਡਾ ਹੇ।। 
ਕਰਿ ਡੰਡਉਤ ਪੁੰਨੁ ਵਡਾ ਹੇ।।1।। ਰਹਾਉ।। 
ਸਾਕਤ ਹਰਿ ਰਸ ਸਾਦੁ ਨ ਜਾਣਿਆ ਤਿਨ ਅੰਤਰਿ ਹਉਮੈ ਕੰਡਾ ਹੇ।। 
ਜਿਉ ਜਿਉ ਚਲਹਿ ਚੁਭੈ ਦੁਖ ਪਾਵਹਿ ਜਮ ਕਾਲੁ ਸਹਹਿ ਸਿਰਿ ਡੰਡਾ ਹੇ।।2।। 
ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਣੇ ਦੁਖੁ ਜਨਮ ਮਰਨ ਭਵ ਖੰਡਾ ਹੇ।। 
ਅਬਿਨਾਸੀ ਪੁਰਖੁ ਪਾਇਆ ਪਰਮੇਸਰੁ ਬਹੁ ਸੋਭ ਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾ ਹੇ।।3।। 
ਹਮ ਗਰੀਬ ਮਸਕੀਨ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੇ ਹਰਿ ਰਾਖੁ ਰਾਖੁ ਵਡ ਵਡਾ ਹੇ।। 
ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ਟੇਕ ਹੈ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਹੀ ਸੁਖੁ ਮੰਡਾ ਹੇ।।4।।4।।

ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਮਹਲਾ ੫।।

ਕਰਉ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣਹੁ ਮੇਰੇ ਮੀਤਾ ਸੰਤ ਟਹਲ ਕੀ ਬੇਲਾ।। 
ਈਹਾ ਖਾਟਿ ਚਲਹੁ ਹਰਿ ਲਾਹਾ ਆਗੈ ਬਸਨੁ ਸੁਹੇਲਾ।।1।। 
ਅਉਧ ਘਟੈ ਦਿਨਸੁ ਰੈਣਾ ਰੇ। ਮਨ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਕਾਜ ਸਵਾਰੇ।।1।।1।।ਰਹਾਉ।। 
ਇਹ ਸੰਸਾਰੁ ਬਿਕਾਰੁ ਸੰਸੇ ਮਹਿ ਤਰਿਓ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ।। 
ਜਿਸਹਿ ਜਗਾਇ ਪੀਆਵੈ ਇਹੁ ਰਸੁ ਅਕਥ ਕਥਾ ਤਿਨਿ ਜਾਨੀ।।2।। 
ਜਾਕਉ ਆਏ ਸੋਈ ਬਿਹਾਝਹੁ ਹਰਿ ਗੁਰ ਤੇ ਮਨਹਿ ਬਸੇਰਾ।। 
ਨਿਜ ਘਰਿ ਮਹਲੁ ਪਾਵਹੁ ਸੁਖ ਸਹਜੇ ਬਹੁਰਿ ਨ ਹੋਇਗੋ ਫੇਰਾ।।3।। 
ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਪੁਰਖ ਬਿਧਾਤੇ ਸਰਧਾ ਮਨ ਕੀ ਪੂਰੇ।। 
ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਇਹੈ ਸੁਖੁ ਮਾਗੈ ਮੋਕਉ ਕਰਿ ਸੰਤਨ ਕੀ ਧੂਰੇ।।4।।5।।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼ਸ਼ੀ ਪਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾ

**ਸ਼ਸ਼ੀ ਪਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾ** ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜੰਮਪਲ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਦਾਦਕਾ ਪਿੰਡ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਹੈ ਜੋ ਕਪੂਰਥਲੇ ਕੋਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੈਣੀ ਜੱਸਾ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੰਗਰੂਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਭੈਣੀ ਜੱਸਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਚੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਧੂਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰ ਲਈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ 5 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਧੀ ਸਮੇਤ ਮੁੜ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਮ.ਸੀ. ਐਮ ਕਾਲਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿਥੋਂ ਉਸਨੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਪਿਛੋਂ 1978 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ। 1985 'ਚ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੇ ਹੇਰਵੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਵਿਤਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਸੜਕਸ਼ਾਪ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕੁਦਰਤ-ਕਵਿਤ੍ਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਬੋਗਨਵਿਲਾ ਦੇ ਵਸਤਰ*- 1992
**ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਕੋਇਲ*- 2011
**ਸੜਕਸ਼ਾਪ ਸ਼ਾਇਰੀ *- 2015
**ਜੁਗਨੀ * (ਨਾਵਲ)
**ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਗੁਪਤ ਡਾਇਰੀ * (ਲੇਖ) - 2019

## ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ

ਮੇਰਾ ਵਜੂਦ
 (ਨਜ਼ਮ) 1 
ਇਹ ਕਾਲ਼ੀਆਂ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਅਤੇ
ਮਟਮੈਲ਼ੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਝੁੰਡ
ਇਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ?
ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਕਿਧਰੇ ?
ਇਹ ਰੁੱਖ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉੱਗਿਆ ਹੈ ?
ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ?

ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਰੂੰਬਲਾਂ,
ਨਿੱਕੇ ਕੂਲ਼ੇ ਪੱਤੇ
ਤੇ ਮੰਡਰਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਰੌਂਅ ਵਿਚ
ਖੇਡ-ਖਿਡਾਉਣੇ ਮੌਜੀ ਬੱਦਲ...

ਹਵਾ ਪਿਆਜੀ ਚੁੰਨੀ ਲੈ ਕੇ
ਮਹਿਕ ਪਰੁੰਨੀ
ਲਹਿਰ ਲਹਿਰ ਹੋ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ
ਨਖ਼ਰੀਲੀ ਪੌਣ
ਖ਼ੌਰੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ? ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ?

ਲਗਦੈ ਮੈਂ ਚਿੜੀਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਚਿੜੀ ਹਾਂ
ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮੌਜ ਹਾਂ
ਤੇ ਹਵਾ ਪਿਆਜੀ ਪੌਣ ਹਾਂ
ਲੱਗਦੈ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ
ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕਿ
ਇਕ ਰਾਖ਼ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਤੋਂ ਸਿਵਾ
ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹਾਂ .....

ਯਾਦ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਉਹ
 (ਨਜ਼ਮ) 2 
ਉਸ ਚਿੜੀ ਦਾ ਦਿਲ ਹੀ ਜਾਣੀਏਂ
ਜਿਹੜੀ ਤੀਲਾ ਤੀਲਾ ਜੋੜ ਕੇ 
ਘਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ 
ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ 
ਨਿੱਤ ਉਹਨਾ ਤੇ ਬਹਿੰਦੀ ਹੈ 
ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦ ਉਹ ਚੋਗਾ ਚੁਗ ਮੁੜਦੀ ਹੈ 
ਤਾਂ ਆਲ੍ਹਣਾ ਖਾਲੀ ਵੇਖਦੀ ਹੈ 
ਰੋਂਦੀ ਹੈ,
ਫਿਰ, ਉੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ 
ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਛੇਤੀ ਹੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਹ 
ਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਦੀ ਹੈ:
ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਬਹਿਣਾ,
ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ,
ਪੌਣਾ ਸੰਗ ਉੱਡਣਾ 
ਚੋਗਾ ਚੁਗਣਾ
ਤੇ ਜੀਣਾ. 
 

ਸੌਂ ਰਹੇ ਹਨ ਬੱਚੇ
 (ਨਜ਼ਮ) 3 

ਨਾਲੇ ਵਿੱਚ 
ਕੋਹਰਾ ਡਿਗਦੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ
ਸੌਂ ਰਹੇ ਨੇ ਬੱਚੇ
ਜਾਗਦੀ ਮਾਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ 
ਤੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੈ 
ਅੱਜ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ 
ਲੂਣ ਤੇ ਮਿਰਚਾਂ ਦਾ ਤੱਤਾਂ ਪਾਣੀ ਸੀ
ਨਿੱਕਾ ਕਛੁਆ ਰੋਇਆ ਸੀ 
ਕੰਮੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀ,ਸਬਰ ਕਮਾ ਸੌਂ ਗਈ ਸੀ 
ਸੌਂ ਰਹੇ ਨੇ ਬੱਚੇ
ਜਾਗਦੀ ਮਾਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ 
ਤੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੈ 
ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਚੇ 
ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਚੇ 
ਜਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੇਚੇ
ਤੇ ਸੋਚਦੀ ਹੈ 
ਸ਼ਾਇਦ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੱਕ 
ਠੰਡ ਮਿਹਰਬਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇ 
ਕਛੂਆ ਤੇ ਕੰਮੋਂ ਜਾਗਣ ਨਾ
ਜੀਣਾ ਕਿੰਨਾ ਸੰਤਾਪ ਹੈ 
ਮੌਤ ਕਿੰਨੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ |
 
(ਸੜਕਸ਼ਾਪ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚੋਂ) 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਕੇਸ਼ਵ ਦਾਸ

ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ *ਰਸਿਕਪ੍ਰਿਯ* ਦੀ ਹਥ ਲਿਖਤ ਵਿਚ, 1634 ਈ]]

**ਕੇਸ਼ਵ ਦਾਸ** (ਹਿੰਦੀ: केशवदास) (1555 – 1617) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ *ਰੀਤੀ ਕਾਲ* ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾ *ਰਸਿਕਪ੍ਰਿਯ* ਦੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੱਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਸ਼ੀ ਰਾਮ ਸੀ, ਜੋ ਓੜਛਾ ਨਿਰੇਸ਼ ਮਧੁਕਰਸ਼ਾਹ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨੇਹੀ ਸੀ। ਮਧੁਕਰਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਾਜ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਸ਼ਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਰਸਿਕਪ੍ਰਿਯ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਸ਼ਵ ਓੜਛਾ ਰਾਜਾਤਰਗਤ ਤੁੰਗਾਰਰਾਏ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬੇਤਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਓੜਛਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ
ਕੇਸ਼ਵਦਾਸ ਮਿਸ਼ਰਾ ਇੱਕ ਸੰਧਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ 1555   ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਓਰਛਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਟੀਕਮਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਡਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੇਸ਼ਵਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਜਭਾਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਰਸਿਕਪ੍ਰੀਆ* (1591)
**ਕਵੀਪ੍ਰੀਆ* (1601) 
**ਨਖਸ਼ਿਖ*
**ਛੌਦਮਾਲਾ*
**ਰਾਮਚੈਦ੍ਰਿਕਾ* (1601)
**ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇਵ ਚਰਿਤਰ* (1606)
**ਵਿਗਿਆਨ ਗੀਤਾ* (1610) 
**ਰਤਨਬਾਵਨੀ*
**ਜਹਾਂਗੀਰ ਜਸ-ਚੈਦਿ੍‌ਕਾ* (1612)

ਰਤਨਬਾਵਨੀ ਗ੍ਰੰਥ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਰਚਨਾਕਾਲ ਅਗਿਆਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਹਿਰ

**ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਹਿਰ** (ਜਨਮ 14 ਅਪਰੈਲ 1974) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਲੋਕ-ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ-ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਸੂਫੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ’ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਅਤੇ ਆਰ.ਜੇ. ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ `ਨਾਲ ਸੱਜਣ ਦੇ ਰਹੀਏ ਵੋ` ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਪਿੰਡ ਚੱਬੇਵਾਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਉਜੜ ਕੇ ਪਿੰਡ ਫਰਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਲਪੁਰ ਚਲੇ ਗਏ ਸੀ।
## ਨਮੂਨਾ ਸ਼ਾਇਰੀ

ਰੋਜ਼ ਦਿਹਾੜੇ, ਜੀਣਾ ਮਰਨਾ,
ਸਾਡੇ ਲੇਖੀਂ ਲਿਖਿਆ
ਵੇਲਾ ਕਿਹੜੀ ਟੋਰ ਟੁਰੀਂਦੈ,
ਇਹ ਨਾ ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਿਆ
ਸਾਦ ਮੁਰਾਦੇ ਜੀਅ ਅਖਵਾਏ
ਬੇ ਲੱਜੇ, ਬੇ ਚੱਜੇ
ਸਾਈਂ !
ਅਸੀਂ ਇਸ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਰੱਜੇ
(ਇਸ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਰੱਜੇ)
## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
*Afzal Saahir,Poetry, Partition 1947
*Shiv Inder Singh Meets Punjabi Poet Afzal Sahir.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ

**ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ** 27 ਮਾਰਚ 2011 ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਆਗੂ, ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ