open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਛਰਾਵੜਾ

**ਛਰਾਵੜਾ** 8250 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚੀਲ ਦੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਪੰਜ ਸੌ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਫ਼ਤਰ ਇੱਥੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਖ਼ਤ ਮਨ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਊਸ ਦਾ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 7040 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

## ਦਿਲਚਸਪ ਥਾਵਾਂ 

File:Wildflower_hall_1896.JPG|right|thumb|ਸਿਰਕਾ ਦਾ ਵਾਈਲਡਫਲਾਵਰ ਹਾਲ, 1896|alt=
File:Wildflower Hall.jpg|right|thumb|1993 ਦੀ ਵਾਈਲਡਫਲਾਵਰ ਹਾਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਇਮਾਰਤ
file:Viewfromchharabra.jpg|right|thumb|ਛਰਾਵੜਾ ਤੋਂ ਪਹਾੜਾ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼

ਇੱਥੇ ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਕੋਟੀ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਹੇਅ ਨੇ ਕੋਟੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਪਟੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲਈ। ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਨਾਂ ਲਾਅਟੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਲਾਅਟੀ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਕੋਠੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇਹ ਮਸ਼ੋਬਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਾਈਸਰਾਏ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਈਸਰਾਏ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਣ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਈਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਲੰਡਨ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਈ 1948 ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਥੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵੀ ਛਰਾਵੜਾ ਵਿਖੇ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੇਮਕੁੰਜ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿ ਵਾਈਲਡਫਲਾਵਰ ਹਾਲ ਨਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਟਲ ਛਰਾਵੜਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣੀ ਹੈਲੀਪੈਡ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਵਿਦਿਅਕ ਅਧਾਰੇ
ਹਿਮਾਲਿਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਛਰਾਵੜਾ ਇਥੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੂਲ ਹਨ।

## ਦੁਕਾਨ 
* ਹਿਮਾਚਲ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਦੁਕਾਨ

## ਛਰਾਵੜਾ ਦੇ ਹੋਟਲ 
* ਹੋਟਲ ਵਾਈਲਡਫਲਾਵਰ ਹਾਲ
* ਕੇਡਰ ਹਿੱਲ ਲੋਜ
* ਹੋਟਲ ਮਧੁਬਨ

## ਰੈਸ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਢਾਬੇ 
* ਸ਼ੇਰ ਏ-ਪੰਜਾਬ
* ਜ਼ੇਵਨਰ
* ਰੋਸ਼ਨ ਟੀ ਸਟਾਲ

## ਸ਼ਿਮਲੇ ਦੀਆ ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਦੂਰੀ 
* ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ- 12&nbsp;km.
* ਸ਼ਿਮਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 30&nbsp;km.
* ਸ਼ਿਮਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰੀ- 11&nbsp;km.
* ਡੱਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 4.2&nbsp;km.
* ਕੁਰਫ਼ੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 3&nbsp;km.
* ਦਿ ਵਾਈਲਡਫਲਾਵਰ ਹਾਲ ਤੋਂ ਦੂਰੀ -'500'mts.
* ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 130&nbsp;km.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ

**ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ**, ਛਰਾਵੜਾ, ਸ਼ਿਮਲਾ  ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਲਡਿੰਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਫ਼ਤਰ ਇੱਥੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ੋਬਰਾ ਤੋਂ ਇਸ ਚੋਟੀ ਤਕ ਜਾਣ ਲਈ ਪੱਕਾ ਰਸਤਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ’ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1850 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। 

## ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ 
ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਕੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਾਫ਼ੀ ਤਿੱਖੀ ਹੈ। ਚੀਲ ਤੇ ਦਿਉਦਾਰ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀ ਕਿਰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਬਿਲਡਿੰਗ  ਦਾ ਖੇਤਰ 10,628 ਸਕੁਏਰ ਫੁੱਟ (987.4 ਮੀਟਰ) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਇਕਾਂਤ ਤੇ ਰਮਣੀਕ ਹੈ। 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* The official web site of President of India

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਕਰੈਗਨੈਨੋ (ਸ਼ਿਮਲਾ)

**ਕਰੈਗਨੈਨੋ** ਸ਼ਿਮਲਾਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪਸੰਦੀ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਮਸ਼ੋਬਰਾ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਢੇ ਕੁ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਂ ਫ੍ਰੈਡਰਿਕੋ ਪੈਲਿਤੀ ਨਾਂ ਦੇ ਇਤਾਲਵੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਾਟਰ ਸਪਲਾਈ ਟੈਂਕ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਾਫ਼ੀ ਤਿੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਬਗੀਚਾ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਹਿਚਹਾਟ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਕੀਟਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਮਈ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਬੁੱਸ ਸਟੈੰਡ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਦੂਰੀ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਕਰੈਗਨੈਨੋ

**ਕਰੈਗਨੈਨੋ**, ਇਟਲੀ ਦੇ ਟੁਰੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੁਰੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* ਕਰੈਗਨੈਨੋ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
 Media related to Carignano at Wikimedia Commons
* Official website (Italian)
ਪ੍ਰਲਹਾਦ ਜੋਸ਼ੀ

**ਪ੍ਰਲਹਾਦ ਜੋਸ਼ੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ 16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਧਾਰਵਾੜ ਹਲਕੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੀ ਯੂਨਿਟ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।

ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਪੂਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਅਧੀਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Members of Fourteenth Lok Sabha - Parliament of India website

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਨਾਲਡੇਹਰਾ ਗੋਲਫ ਕਲੱਬ

thumb|ਨਾਲਡੇਹਰਾ ਗੋਲਫ ਕਲੱਬ
**ਨਾਲਡੇਹਰਾ** ਸ਼ਿਮਲੇ ਤੋਂ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ੋਬਰੇ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 2044 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਮਨਮੋਹਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ 2,200 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਪਰ 68, 18 ਕੋਰਸ ਲਈ ਹੋਲ ਹੈ ਅਤੇ 16 ਹਰੇ ਅਤੇ 18 ਗੋਲਫ ਦੀ ਸ਼ਾਟ ਲਈ ਗੇਂਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਾਈਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਕਰਜ਼ਨ ਗੋਲਫ ਕਲੱਬ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸੁੰਦਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦਿਆਂ 1900 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੋਲਫ ਕਲੱਬ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਬੇਟੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨਾਲਡੇਹਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਿਆਰੀ ਕੁਦਰਤੀ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਲਡੇਹਰਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਨੌਂ ਹੋਲ ਦਾ ਗੋਲਫ ਮੈਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਕੇ ਅਠਾਰਾਂ ਹੋਲ ਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

## ਕੋਰਸ 
ਨਾਲਡੇਹਰਾ ਗੋਲਫ ਮੈਦਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੋਲਫ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ 4285 ਗਜ਼ ਦਾ ਹੈ। ਦਿਉਦਾਰ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਗੋਲਫ ਮੈਦਾਨ ਬਹੁਤ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਮੈਦਾਨ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਜਾਲੀਦਾਰ ਵਾੜ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Official web site 
* Golf Guide India 
* Himachal Pradesh Tourism Development Corporation 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਡ ਸਥੱਲ
ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਦਾ ਜਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ

***ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਦਾ ਜਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ*** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: *The Mass Psychology of Fascism*) () ਵਿਲਹੈਮ ਰੇਖ ਦੀ 1933 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਜਬਰ ਦੇ ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਰੇਖ- ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗਲਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਏਨਾ ਵਿੱਚ psychoanalysis ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਹੈ-1928 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (SPÖ) ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। 1930 ਉਹ ਬਰਲਿਨ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (KPD) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ, *ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਦਾ ਜਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ* ਨਾਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ (ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ) ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਆਲੋਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੇਖ ਨੂੰ KPD ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਰ ਮੰਨਣ ਲੱਗੀ, ਅਤੇ 1933 ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## References
ਮਸ਼ੋਬਰਾ

**ਮਸ਼ੋਬਰਾ **ਸ਼ਹਿਰ, ਸ਼ਿਮਲਾ**, **ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲਾਰਡ ਡਲਹੌਜੀ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਹੇਠ 1850 ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ-ਤਿੱਬਤ ਮਾਰਗ ਰਹੀ ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਮਲੇ ਤੋਂ ਦਸ-ਗਿਆਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 7040 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਜੁਗਰਾਫ਼ੀਆ 
ਮਸ਼ੋਬਰਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ . ਇਸਦੀ ਔਸਤਨਾ ਉਚਾਈ 2,146 ਮੀਟਰ ਹੈ। (7,041 ਫੁੱਟ).

## ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਫ਼ਤਰ ਇੱਥੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।‘ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ’ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1850 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਕੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਕੋਟੀ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਹੇਅ ਨੇ ਕੋਟੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਪਟੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲਈ। ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਨਾਂ ਲਾਅਟੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਲਾਅਟੀ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਕੋਠੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਈਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਲੰਡਨ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਈ 1948 ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਥੇ ਰਹੇ ਸਨ। ‘ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ ਬਿਲਡਿੰਗ’ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਸਾਫ਼ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਪਰਬਤ ਲੜੀ, ਛੋਟ ਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲੀ ਪੀਕ, ਦਿਓ ਟਿੱਬਾ, ਬਾਂਦਰ ਪੂਛ ਪੀਕ, ਰਕਤ ਧਾਰ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਆਦਿ ਦੇ ਦਿਲਕਸ਼ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਛਰਾਵੜਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਥੇ ਜਾਣਾ ਸਖਤ ਮਨ੍ਹਾਂ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਥਾਵਾਂ 
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੇਮਕੁੰਜ ਵੀ ਛਰਾਵੜਾ ਵਿਖੇ ਹੀ ਹੈ। ਦਿ ਵਾਈਲਡਫਲਾਵਰ ਹਾਲ’ ਨਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਟਲ ਛਰਾਵੜਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣੀ ਹੈਲੀਪੈਡ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਮਸ਼ੋਬਰਾ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਦਿਲਚਸਪ ਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਫੁੱਲਦਾਰ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਅਤੇ ਛਰਾਵੜਾ ਹੁਣ ਓਬਰਾਏ ਹੋਟਲ ਦੀ ਜਗੀਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਲਾਰਡ ਕਿਚਨਰ ਅਤੇ ਲਾਰਡ ਰਿਪਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਥਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਪੰਕਜ ਮਿਸ਼ਰਾ ਮਸ਼ੋਬਰਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾਂ ਸੀ।
ਮਸ਼ੋਬਰਾ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਢੇ ਕੁ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਕਰੈਗਨੈਨੋ ਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਂ ਫ੍ਰੈਡਰਿਕੋ ਪੈਲਿਤੀ ਨਾਂ ਦੇ ਇਤਾਲਵੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੱਗੇ ਤਲਾਈ ਨਾਮਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਤਲਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਤਲਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਲਾਈ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਭੀਮ ਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਕਰੈਗਨੈਨੋ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਾ. ਵਾਈ ਐੱਸ ਪਰਮਾਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੋਲਨ ਦਾ ਖੇਤਰੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਖੋਜ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਡਾ. ਵਾਈ. ਐੱਸ. ਪਰਮਾਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਪੱਚੀ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਟਿਕਟ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅਨੀਤਾ ਦੇਸਾਈ 1920 ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜਿਕਰ ਵੀ ਕੀਤਾ।
### ਸ਼ਿਮਲਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖ 
ਮਸ਼ੋਬਰਾ **ਸ਼ਿਮਲਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖ** ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਫਤਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ "ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਾਟਰ ਕੈਚਮੈਂਟ ਵਾਇਲਡਲਾਈਫ ਸੈਨਕਚੁਰੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ 
ਹਿਮਾਲਿਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਛਰਾਵੜਾ ਇਥੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੂਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ

**ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ** ਜਾਂ **ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕੌਮ** ਫ਼ਰਾਂਸ ਮੁਲਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਕਨੂੰਨੀ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਜੋਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੋਰਮਨ, ਬਾਸਕ, ਬਰੇਤੋਂ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਊਰੁਗੂਏ ਆਦਿ।

## ਹਵਾਲੇ
ਭੱਦਕ

**ਭੱਦਕ** ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਰਾਜਪੁਰਾ-ਪਟਿਆਲਾ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਰਾਜਪੁਰਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੱਦਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

## ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਿਥ
ਦੰਦ ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਚੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਾਨੀ ਜਾਂ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਪਿੰਡ ਦੀਆ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਹਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹਨ।
## ਸਹਿਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ, ਆਂਗਨਵਾਡ਼ੀ ਸਕੂਲ, ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ,ਪੰਜਾਬ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫ਼ਟ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਸੁਸਾਇਟੀ ਹੈ।
## ਧਾਰਮਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ, ਗੁੱਗਾ ਮਾਡ਼ੀ, ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ, ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਟਿੱਲਾ, ਪੀਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ, ਡੇਰਾ, ਦਰਗਾਹ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਤੇ ਡੇਰਾ ਸਿੱਧ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਟਾਈਟਨ

**ਟਾਈਟਨ** ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ 8 ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਕੁੱਲ 6 ਚੰਦਰਮਾ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਟਾਈਟਨ। ਟਾਈਟਨ ਨਾਂ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚੰਦਰਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕਮਾਤਰ ਅਜਿਹਾ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਤਿਹ 'ਤੇ ਤਰਲ ਸਥਾਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਨਹਿਰਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਮੁਹੱਈਆ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਟਾਈਟਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ। ਇਥੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਟਾਈਟਨ 'ਤੇ ਵਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ
ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਰਾਣਾ

**ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਰਾਣਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜੂਨ 1992 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਗਰੋਂ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਕਰਨ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।
## ਕਰੀਅਰ
ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
* 2004 ਵਿੱਚ *ਇਸ਼ਕ ਬ੍ਰਾਂਡੀ*
* 2004 ਵਿੱਚ *ਗੋਲੂ ਔਰ ਪੱਪੂ*
* 2016 ਵਿੱਚ *‘ਕਨੈਡਾ ਦੀ ਫਲਾਈਟ*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਅਸ਼ੋਕ ਚਰਨ ਆਲਮਗੀਰ

ਪਰੋਫੈਸਰ **ਅਸ਼ੋਕ ਚਰਨ ਆਲਮਗੀਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ‘ਕਲਿ ਆਈ ਕੁੱਤੇ ਮੂੰਹੀ’ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਨਾਵਲ
**ਅਲਬਰੂਨੀ ਤੇ ਉਹਦੀ ਮਹਿਬੂਬਾ* 
**ਕਲਿ ਆਈ ਕੁੱਤੇ ਮੂਹੀਂ*
**ਮਹਾਂਬਲੀ* 
**ਲਾਤਿਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਧੀ* 
**ਗ੍ਰੀਸ਼ਨ ਰੋਮਨ ਦੇਵਤੇ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਭਗੋਰੀਆ ਉਤਸਵ

**ਭਗੋਰੀਆ ਉਤਸਵ** ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਵੇ ਆਂਚਲ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਭਗੋਰੀਆ ਹਾਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਵਾਲ ਦੀ ਚੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਭਗੋਰੀਆ ਹਾਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਭੀਲ ਅਤੇ ਬਿਲਾਲ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਉਤਸਵ ਹੈ।
ਭਗੋਰੀਆ ਹਾਟ-ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨ-ਕੁੜੀਆਂ ਬੇਹੱਦ ਸਜਧਜ ਕਰ ਆਪਣੇ ਭਾਵੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਰਜਾਮੰਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਨਿਰਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪਾਨ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੁੜੀ ਪਾਨ ਖਾ ਲਵੇ ਤਾਂ ਹਾਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਗੋਰੀਆ ਹਾਟ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਲਗਾ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਵੀ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਮਲ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੈਅ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਤਸਵ
ਮਿੰਗ-ਨਾ ਵੇਨ

**ਮਿੰਗ-ਨਾ ਵੇਨ** (ਚੀਨੀ: 温明娜; ਪਿਨਯਿਨ: Wēn Míngnà; ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ 1963) ਇੱਕ ਮਕਾਉ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। 1990ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਇਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ **ਮਿੰਗ-ਨਾ** ਜਾਂ **ਮਿੰਗ ਨਾ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਮੁਲਾਨ ਅਤੇ ਮੁਲਾਨ 2 ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਫ਼ਾ ਮੁਲਾਨ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

2013 ਤੋਂ ਇਹ ਏਬੀਸੀ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਟੀਵੀ ਲੜੀ "ਏਜੈਂਟਸ ਆਫ਼ ਸ਼ੀਲਡ" ਉੱਤੇ ਮਲਿੰਡਾ ਮੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਇਸਦੇ ਮਾਪੇ ਸੂਜ਼ੂ, ਚੀਨ ਤੋਂ ਮਕਾਉ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਵੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲੋਏਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਪਲੀ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ।

## ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਫ਼ਰ 
ਵੇਨ ਨੇ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1985 ਵਿੱਚ ਮਿਸਟਰ ਰੌਜਰਜ਼ ਨੇਬਰਹੁੱਡ" ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1988 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਇਸਨੇ "ਐਜ਼ ਦ ਵਰਲਡ ਟਰਨਜ਼" ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਉੱਤੇ ਲਾਇਨ ਹਿਊਜ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
1990 ਵਿੱਚ ਵੇਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲੇਖਕ ਕਰਕ ਏਨਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਤਲਾਕ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। 16 ਜੂਨ 1995 ਨੂੰ ਵੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਐਰਿਕ ਮਾਈਕਲ ਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ। 2007 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵੇਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਾਲਾਬਾਸਾਜ਼, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੁੜੀ ਮਾਈਕਲਾ ਇੱਕ ਅਵਾਜ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਸ਼ੋਅ "ਸੋਫੀਆ ਦ ਫਰਸਟ" ਉੱਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਜੂਨ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਸਿੰਘ

**ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਸਿੰਘ**, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ, ਤੇਲਗੁ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਸੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਵਿੱਚ ਇੰਨਜਿੰਰਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ’ਚ ‘143’ ਆਈ ਸੀ।.ਤਾਮਿਲ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਧਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਅਰਿੰਦਮ ਅਰੀਆਲਮ’ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ।। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਾਡਲਿੰਗ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ’ਚ ਉਸਨੇ ਮਾਰੂਤੀ ਸਜ਼ੂਕੀ, ਜੌਨਸਿਨ ਬੇਬੀ, ਕਿਟਕੈਟ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ’ਚ ‘143’ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜੱਟਸ ਇਨ ਗੋਲਮਾਲ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਮੀਪ ਕੰਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲੱਕੀ ਦੀ ਅਣਲੱਕੀ ਸਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕ ਗਿੱਲ ਦੀ ਕਿਰਪਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਰਾਜਨ ਦੀ ਫ਼ਤਿਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਊਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।
## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
## ਟੈਲੀਵਿਜਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਿਰਮਲ ਅਰਪਨ

thumb|ਨਿਰਮਲ ਅਰਪਨ 2024 ਵਿੱਚ।
**ਨਿਰਮਲ ਅਰਪਨ** (ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1939) ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਜਨਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸੰਘ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਚਰਚਿਤ ਨਾਵਲ *ਪੁਲ ਕੰਜਰੀ* ਤੇ ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੋਭਾ ਭਾਵੇਂ ਅਤੇ ਦਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 
## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਨਿਰਮਲ ਅਰਪਨ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1939 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਟੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ।
## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਖਲਨਾਇਕ ਤੇ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ*
**ਤੂਲਿਕਾ* (1988)

### ਨਾਵਲ
**ਵਚਿੱਤਰਾ*
**ਪੁਲ ਕੰਜਰੀ* (2011)

### ਹੋਰ
**ਸਤਿਆਰਥੀ*
**ਇਕ ਉਪਨਗਰ ਦੀ ਕਥਾ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ

**ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ** 
 (ਜਨਮ 23 ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਨੂੰ ਰੋਹਤਕ, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਮੱਧ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ। ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਇੱਕ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਹੈ।
2007 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਟਵੰਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੈਚ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਓਵਰ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਵਧੀਆ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਮੈਚ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਜਲੋਰੀ ਪਾਸ

**ਜਲੋਰੀ ਪਾਸ** ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਲੋਰੀ ਪਾਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਸਿਰੋਲਸਰ ਝੀਲ ਹੈ। ਸੈਲਾਨਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਾਤਾ ਬੂੜੀ ਨਾਗਿਨ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਰਘੂਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਾਂਡਵ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਜਲੋਰੀ ਪਾਸ ਬੌਲੀਵੁੱਡ ਲਈ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ‘ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦੀਵਾਨੀ’ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕੁਝ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਇਸੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਏ ਗਏ ਹਨ।
## ਵਾਤਾਵਰਨ
ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੈਂਪ ਫਾਇਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਆਨੰਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੁਲਣ-ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਪਹੁੰਚ
ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 600 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦ ’ਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਨਾਰਕੰਡਾ ਤੋਂ ਇਹ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਨਾਰਕੰਡਾ ਤੋਂ ਜਲੋਰੀ ਪਾਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਬੜਾ ਰੋਮਾਂਚਕ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸੜਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਪਹਾੜ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਰਗਾਹਾਂ
ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ

**ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ** (, ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਬਤੌਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਸੱਜੂ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਿਹਤਰ ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਲੈਂਥ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਬਰੌਕ (ਪੋਕੀਮੌਨ)

**ਬਰੌਕ ਹੈਰੀਸਨ** ਪੋਕੀਮੌਨ ਫ੍ਰੈਨਚਾਇਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੋਕੀਮੌਨ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਉਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਜਿੰਮ ਲੀਡਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਥਰੀਲੇ-ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੋਕੀਮੌਨ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧੀ ਭਾਵ ਵਿਰੋਧੀ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਐਸ਼ ਉਸਦੇ ਜਿੰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਇਸਦਾ ਮਨ ਮਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਫ਼ਸਰ ਜੈਨੀ ਅਤੇ ਨਰਸ ਜੌਏ ਬਾਰੇ ਮੁਕੰਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਂਝ ਇਹ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਵੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਕੀਮੌਨ ਜਿੰਮ ਲੀਡਰ
ਹੱਲੂਵਾਲ

**ਹੱਲੂਵਾਲ** ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਕਸਬਾ ਮਾਹਲਪੁਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਹੱਲੂਵਾਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 1200 ਵਾਲੀ ਅਾਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਅਧਿਆਪਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 17 ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ।

## ਨਜਦੀਕੀ ਥਾਵਾਂ
ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ। ੳੁੱਤਰ ਵੱਲ ਸੰਤ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਕਹਾਰਪੁਰੀ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੰਤ ਬਸੰਤ ਸਿੰਘ ਜੰਡਿਆਲੇ ਵਾਲੇ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਬਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਡੇਰਾ ਹੈ।
## ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਖੱਟਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ, ਕਮਲ ਹੀਰ ਅਤੇ ਸੰਗਤਾਰ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਭਲਵਾਨ ਗੁਲਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਨਸੀਬ ਸਿੰਘ, ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਧੁੰਮ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁਸੂਮ ਰਾਏ

**ਕੁਸੂਮ ਰਾਏ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉੱਚ ਵਿਭਾਗ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਕੁਸੂਮ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ "ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ" ਦੀ ਉੱਚ ਨੇਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ "ਯੂਪੀ ਵੁਮੈਨ ਕਮੀਸ਼ਨ" ਦੀ "ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ" ਅਤੇ "ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਪਾਰਟੀ" ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ "ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ" ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਸੂਮ, ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ "ਬਾਬੂਜੀ" ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਛੇਤੀ ਹੀ, ਕੁਸੂਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਕਾਰਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਚੁਣੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਅੰਬੂਵਾੜਾ

**ਅੰਬੂਵਾੜਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 3 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 16 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 7 ਮਰਦ ਅਤੇ 9 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1286 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵਧ, 3000 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75% ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 100% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 50% ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਮਿਸਟੀ (ਪੋਕੀਮੌਨ)

**ਮਿਸਟੀ ਯਾਵਾ** ਪੋਕੀਮੌਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ
ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ

***ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ*** (Urdu: گل رعنا‎) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 7 ਨਵੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਮਰਾ ਬੁਖਾਰੀ ਦੇ ਨਾਵਲ ਹਸਤੀ ਕੇ ਆਹੰਗ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਫਿਕਰਮੰਦ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਯਥਾਰਥਕ ਚਿੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੁਦ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ ਦਾ ਪਤੀ ਅਦੀਲ ਉਸ ਆਲ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਦੀਲ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚ ਬਦਲ ਜਾਏ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਈ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

.

## ਕਾਸਟ 
* ਸਜਲ ਅਲੀ (ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ)
* ਫਿਰੋਜ਼ ਖਾਨ (ਅਦੀਲ)
* ਸਮੀਨਾ ਅਹਿਮਦ (ਜਜ਼ਬਾ ਆਪੀ)
* ਸਲੀਮ ਮਾਇਰਜ (ਜਾਫ਼ਰੀ)
* ਇਮਰਾਨ ਅਸ਼ਰਫ ਅਸ਼ਆਰ
* ਸਲਮਾਨ ਸਈਦ (ਉਮਰ)
*ਮਹਿਮੂਦ ਅਖਤਰ (ਕਮਲ ਅਹਿਮਦ) 
* ਰੁਬੀਨਾ ਅਸ਼ਰਫ (ਮੁਨਿਰਾ) 
* ਸੁੰਦਸ ਤਾਰਿਕ (ਮਾਰੀਆ) 
* ਫ਼ਰਾਹ ਸ਼ਾਹ (ਸ਼ਹੀਦ)
* ਬੇਹਰੋਜ਼ੇ ਸਬਜ਼ਵਾਰੀ (ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼)
*ਅਲੀ ਸਕੀ (ਕੈਮਿਓ)

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕਿਲਾ

right|thumb|300x300px|ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਛੱਤ
right|thumb|300x300px|ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਦਿੱਖ
**ਕਿਲ੍ਹਾ ਨਾਹਰ ਗੜ੍ਹ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜੈਪੁਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਮਿਰ ਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਵਾਈ ਰਾਜਾ ਜੇ ਸਿੰਘ ਦੂਜਾ ਨੇ 1734 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਕੇ ਨੌ ਰਾਣਿਆਂ ਲਈ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਆਵਾਸ ਖੰਡ ਬਣਵਾਏ ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੱਛਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜਾਓ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੇਸਤਰਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਖਾਣ ਪਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1944 ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਦੇ ਵਰਤਣਾ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ ਅਤੇ ਸੁੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 
right|thumb|300x300px|ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼-I
right|thumb|300x300px|ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼-II

## ਗੈਲਰੀ 

File:Nahargarh 09.jpg| ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:Nahargarh 16.jpg|ਛੱਤ ਉੱਪਰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬੰਨੀ
File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-02.JPG|ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਨ ਦੇ ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵੇਹੜਾ
File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-03.JPG|ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਨ ਦੇ ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵੇਹੜਾ
File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-05.JPG|ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਨ ਦੇ ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵੇਹੜਾ
File:Jaipur, Nahargarh Fort, Madhvendra Palace.jpg|ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮਰਵਾਹਾ ਪੈਲੇਸ
File:Jaipur, Madhvendra Palace.jpg|ਮਰਵਾਹਾ ਪੈਲੇਸ
File:Check Posts at Nahargarh Fort.JPG|ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਤਕਸੀਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਥਾਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Website for Nehargarh Fort in Jaipur  - Nahargarh Fort Information
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Nahargarh_Fort&params=26.939_N_75.817_E_ 26°56′20″N 75°49′01″E﻿ / ﻿26.939°N 75.817°E﻿ / 26.939; 75.817]

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਨ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਆਜ ਕੀ ਰਾਤ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

**ਆਜ ਕੀ ਰਾਤ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ **ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਉੱਪਰ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਦੈ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇਕੀਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨਯ ਖੂਬੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ 
1 Amitabh Bachchan to come back on small screen with 'Aaj Ki Raat Hai Zindagi'". The Asian Age. 25 September 2015. Retrieved 25 September 2015.

2 Amitabh Bachchan to Star in New TV Show". NDTV. 25 September 2015. Retrieved 25 September 2015.

3 Big B, STAR Plus collaborate for unique show". Yahoo! News. 25 September 2015. Retrieved 25 September 2015.

4 Bhatia, Saloni. "Aaj Ki Raat Hai Zindagi - Know everything about the show". The Times of India.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
ਫਲੋਰੈਂਸ

**ਫਲੋਰੈਂਸ** ( ;  ) ਇਟਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਸਕਾਨਾ ਅਤੇ ਫਲੋਰੈਂਸ ਮਹਾਂਨਗਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ 3,82,000 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ ਤੋਸਕਾਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਮਹਾਂਨਗਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ 15,20,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਮੁੜ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲ ਦਾ ਐਥਨਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1865 ਤੋਂ 1871 ਤੱਕ ਇਹ ਇਟਲੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਸੀ 

ਤਸਵੀਰ:Santi_di_Tito_-_Niccolo_Machiavelli's_portrait_headcrop.jpg|ਨਿਕੋਲੋ ਮੈਕਿਆਵੇਲੀ
ਤਸਵੀਰ:Lorenzo_de_Medici.jpg|thumb|ਲੋਰੈਂਸੋ ਦੇ ਮੇਦੀਚੀ
ਤਸਵੀਰ:Portrait_de_Dante.jpg|thumb|ਦਾਂਤੇ ਆਲੀਗੀਏਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲੋਰੈਂਸ
ਪੇਤਰਾ

**ਪੇਤਰਾ** (ਅਰਬੀ: البترا, *Al-Batrāʾ*; ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ: Πέτρα), ਮੂਲ ਨਾਂ **ਰਕਮੂ**, ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਮਆਨ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਤਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੀ ਵਲੱਖਣ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਕੱਟਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਪੱਥਰ ਕਰਕੇ ਪਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 312 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਨਬਾਤੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਥਾਂ ਹੈ। 1985 ਤੋਂ ਇਹ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।

1812 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ ਜਦੋਂ, ਸਵਿਸ ਖੋਜੀ ਜੋਹਾਨ ਲੁਡਵਿਗ ਬੁਰਖਾਰਡਟ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਾਰਵਾਈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀਆਂ  ਸਭ ਤੋਂ ਅਨਮੋਲ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੱਤ ਅਜੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ "ਸਮਿਥਸੋਨੀਅਨ ਰਸਾਲੇ" "ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ 28 ਥਾਵਾਂ" ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Al Khazneh The Treasury at Petra.jpg|ਅਲ ਖਜ਼ਾਨਾਹ
File:Vägen in.jpg|ਪੇਤਰਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਰਾਹ
File:The Monastery, Petra, Jordan8.jpg|ਅਲ ਦੇਈਰ
File:Street of Facades, Petra, Jordan1.jpg|ਪੇਤਰਾ ਗੁਲਾਬੀ ਸ਼ਹਿਰ 
File:Great Temple of Petra 02.jpg|ਪੇਤਰਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੰਦਰ
File:Petra-1.JPG|ਇੱਕ ਗੁਫਾ

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* ਲਿਟਲ ਪੇਤਰਾ
* ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਪੇਤਰਾ ਦੀ ਵੀਡੀਓ
*1800ਵਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੇਤਰਾ (ਵੀਡੀਓ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੇਤਰਾ
ਸ਼ੈਲਡਨ ਪੋਲੋਕ

thumb

**ਸ਼ੇਲਡਨ ਪੋਲਕ** ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਅਤੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਬੌਧਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਅਰਵਿੰਦ ਰਘੂਨਾਥਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਫ਼ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਹੈ।

## ਕਿੱਤਾ 
ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੋਲਕ ਆਇਯੁਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਇੰਡੀਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਜਾਰਜ ਵੀ. ਬੌਬਰਿੰਸਕੋਏ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਉਸਨੇ *Sanskrit Knowledge Systems on the Eve of Colonialism* (ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀ ਪੂਰਵਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਸਿਸਟਮ) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ (ਪੋਲਕ, ਯਿਗਲ ਬਰੋਨਰ, ਲਾਰੰਸ ਮੈਕਕਰੀ, ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ, ਕਾਰਿਨ Preisendanz, ਅਤੇ ਡੋਮੀਨੀਕ Wujastyk ਸਮੇਤ) ਅਨੇਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀ ਆਮਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਜੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਕਲੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੂਏਂਗ ਬਿਨਾਹ ਸੂਬਾ

, ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ]]
ਵੀਅਤਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਟੀ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਓਸ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਬਾਰਡਰ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰ ਦੇ 8.051,8 ਸਾਹੀਵਾਲ ਹੈ, ਆਬਾਦੀ 831600 (2004) ਹੈ। 

ਇੱਥੇ ਫਾਂਗ ਨ੍ਹਾ-ਕੇ ਬਾਂਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਰਕ ਯੁਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਥਾਂ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਏਂਗ ਬਿਨਾਹ ਸੂਬਾ
ਡੋਂਗ ਹੋਈ

**ਡੋਂਗ ਹੋਈ** (*Đồng Hới*) ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੂਏੰਗ ਬਿਨਾਹ ਸੂਬਾ ਦਾ ਸੂਬਾਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰ 154 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 160000 (2014) ਹੈ।

ਡੋਂਗ ਹੋਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੂਆਂਗ ਬਿਂਨ੍ਹ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਡੋਂਗ ਹੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਏਂਗ ਬਿਨਾਹ ਸੂਬਾ
ਕੌਰਵ

**ਕੌਰਵ** ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਸਿਤਨਾਪੁਰ ਨਿਰੇਸ਼ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਗੰਧਾਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਰੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਨ। ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਠੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਬੰਦਾ ਸੀ। ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।ਦੁਰਯੋਧਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰ ੧੦੦ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਹਸਲਾ ਸੀ  ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਤਰੇਆ ਭਰਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯੂਯੁਤਸੂ ਹੈ।
thumb|ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ (ਖੱਬੇ) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ । ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮੇਵਾੜ ਦੀ 17ਵੀਂ-18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ।

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
ਮਹਾਂਭਾਰਤ' ਵਿੱਚ ਕੌਰਵ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:

* ਵਿਆਪਕ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਰੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਥ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਭਰਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਕਸਰ ''ਮਹਾਂਭਾਰਤ' ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''
* ਕੁਰੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਅਰਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਕਿ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕੌਰਵ ਉਸਦੇ ੧੦੦ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।  ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ  ਲਈ ਪਾਂਡਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਂਡਵ

thumb|ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ. ਸਿੰਹਾਸਨਾਵਰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਬੈਠੇ ਭੀਮ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਖੜੇ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ
thumb|300px|ਦੇਵਗੜ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ

**ਪਾਂਡਵ** ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ।

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਭੀਮ, ਅਰਜੁਨ, ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜੇ ਭਰਾ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਇੱਕੋ ਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵਿਆਹੇ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਫਾਂਗ ਨ੍ਹਾ-ਕੇ ਬਾਂਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

**ਫਾਂਗ ਨ੍ਹਾ-ਕੇ ਬਾਂਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ** (*Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng*) ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਯੁਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ 300 ਦੇ ਕਰੀਬ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ। 
ਸੋਨ ਡੂੰਗ ਗੁਫ਼ਾ ("ਹੈਂਗ ਸੋਨ ਡੂੰਗ", ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਗੁਫ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਚੂਨੇ ਦੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬੋ ਟ੍ਰਾਕ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਕ਼ੂਏੰਗ ਬਿਨਾਹ ਸੂਬਾ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਫਾਂਗ ਨ੍ਹਾ-ਕੇ ਬਾਂਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਫ਼ਾ ਕਰੋਸ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਜੋ ਲਾਉਸ-ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੀ ਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੂਮੀਗਤ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਖੋਜ
ਸੋਨ ਡੂੰਗ ਗੁਫ਼ਾ, ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਵਾਸੀ/ਮੂਲ ਵਾਸੀ ਹਓ ਖ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ 1991 ਵਿੱਚ ਲਭੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:World Heritage Sites in Vietnam
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:National Parks in Vietnam
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਏਂਗ ਬਿਨਾਹ ਸੂਬਾ
ਮਲੋਆ

**ਮਲੋਆ** ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਭੂਗੌਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੈਕਟਰ 38 ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ’ਚ ਤੀੜਾ-ਮਲੋਆ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤ, ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਸਿੱਖ, ਸੈਣੀ ਤੇ ਬਾਲਮੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਵਿਅਕਤੀ ਮੇਲੂ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਕੌਸ਼ਲ ਗੋਤ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਚੌਧਰੀਆਂ ਨੇ ਅਬਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਲੋਆ ਦਾ ਮੌਜਾ 1250 ਏਕੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਲਾਹਪੁਰ ਦੇ ਬੇਚਰਾਗ ਮੌਜੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 250 ਏਕੜ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 14 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ ਤੇ ਵੋਟਾਂ 3500 ਸਨ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਜਮੀਨ ਖਰੀਦਣ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਮੀਨ ਹੁਣ ਸਿਰਫ 570 ਏਕੜ ਰਹੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ ਮਹਿਜ਼ 500 ਏਕੜ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲਾਟ ਜ਼ਮੀਨ 70 ਏਕੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਲੋਆ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਵੱਸੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਟੱਪ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਕਲੋਨੀ ਦੀਆਂ 14 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟਾਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਪਿੰਡ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 7 ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉਪਰ ਸੈਕਟਰ -37, 38,39 ਤੇ 40 ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉਸਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਲੋਆ ਕਲੋਨੀ ਨਿਊ ਗਰੇਨ ਮਾਰਕੀਟ, ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ, ਫਰੂਟ ਮੰਡੀ, ਮਿਲਕ ਕਲੋਨੀ ਤੇ ਸਨੇਹਆਲਿਆ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਉਪਜੇ ਹਨ।
## ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਸ਼ਟ
ਪਿੰਡ ਮਲੋਆ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਧਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਏਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਖੇੜੇ ਵਿਖੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤੜਕੇ ਹੀ ਕਤਾਰਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲੇ ਦੀ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਦਰਬਾਰ ਵਾਲੇ ਅਸਥਾਨ ’ਤੇ ਸੰਤ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੈਣੀਆਂ, ਬਾਬਾ ਭੂਤ ਨਾਥ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਖੜਾ ਸਾਧ ਮਹਾਵੀਰ ਗਿਰ ਜੀ, ਸੁਆਮੀ ਸੁਖਦੇਵ ਜੀ, ਮੰਦਿਰ ਬਾਬਾ ਬਾਲਕ ਨਾਥ ਆਦਿ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ 25 ਦੇ ਕਰੀਬ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਮਹੀਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਭੰਡਾਰਾ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ 12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬਾਲਕ ਨਾਥ ਜੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰੇ ਮੌਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਧੂ ਇੱਥੇ ਪਧਾਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪਿੰਡ ਡੱਡੂਮਾਜਰਾ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਪਿੰਡ ਮਲੋਆ ਦੀ ਧਰਤ ਉਪਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਪਿੰਡ ਦਾ ਭੂਗੌਲਿਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ’ਚ ਲੱਜਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੂਹ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਖੂਹ ਉਪਰ ਲੈਂਟਰ ਪਾ ਕੇ ਖਵਾਜਾ ਪੀਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਲਕਾ 1944 ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਚਾਇਤ ਸਾਲ 1950-51 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸਰਪੰਚ ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਹਕੀਮ ਬਣਿਆ ਸੀ। 
## ਪਿੰਡ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਥਾਂ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਰਹੂਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੁਜਰਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਮਲੋਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਿਮਲ ਕੌਰ ਖਾਲਸਾ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪ੍ਰਣਏ ਰਾਏ

**ਪ੍ਰਣਏ ਲਾਲ ਰਾਏ** (ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1949) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰਾਧਿਕਾ ਰਾਏ ਨਾਲ  ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਡਾ. ਪ੍ਰਣਏ ਰਾਏ ਨੂੰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਪਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਲਈ ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਨਾਮ-2015 ਨਾਲ  ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਪਿਤਾ (ਜੋ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਇਕਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੀ) ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਮਾਤਾ, (ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ) ਦੇ ਘਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਦਾ ਅੰਕਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੂਨ ਸਕੂਲ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈਲੇਬਰੀ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਰਵਿਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਏ ਲੇਵਲਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਿਆ
ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਯੋਗਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟਟੈਂਟਸ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼) ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀਐੱਚਡੀ ਕੀਤੀ।

ਕੁਈਨ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਫਸ਼ਟ ਕਲਾਸ ਆਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਕੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ  ਪੀ ਐੱਚ ਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਵਰਹਿਊਮ ਟਰੱਸਟ (ਯੂਕੇ) ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਲਈ ਕੁਈਨ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਹੈਲੇਬਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇੱਕ OPOS ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਸ ਦੇ ਦਾਦੇ ਪਰੇਸ਼ ਲਾਲ ਰਾਏ ਨੂੰ 'ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਪਿਤਾ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰੇਸ਼ ਲਾਲ ਰਾਏ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਇੰਦਰ ਲਾਲ ਰਾਏ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਏਸ, ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਇਲ ਫਲਾਇੰਗ ਕਾਰਪ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਸੀ।

ਪਰਣਯ ਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਦੋਸਤ ਰਾਧਿਕਾ ਰਾਏ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਤਾਰਾ ਰਾਏ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪ੍ਰਣਯ ਰਾਏ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਟੀ ਵੀ / ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟਟੈਂਟ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਚੋਣ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬਜਟ ਤੇ ਖਾਸ ਚਰਚਾ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਕੁਐਸ਼ਨ ਟਾਈਮ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਮੋਹਰੀ ਐਂਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਲਾਵਲ ਈਸਾ

**ਅਲਾਵਲ ਈਸਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 57 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 223 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 104 ਮਰਦ ਅਤੇ 119 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1144 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 417 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 88.83% ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 92.39% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 85.96% ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਗੌਰੀ ਅੱਮਾ

thumb|ਕੇ ਆਰ ਗੌਰੀ ਅੱਮਾ 2013 ਵਿੱਚ
** ਕੇ ਆਰ ਗੌਰੀ ਅੱਮਾ** (ਜਨਮ 14 ਜੁਲਾਈ 1919)  ਕੇਰਲਾ, ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਜਨਥੀਪਾਥੀਆ ਸਮਰਕਸ਼ਨਾ ਸੰਮਤੀ (ਜੇ.ਐਸ.ਐਸ.) ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਜੇ.ਐਸ.ਐਸ. ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ  ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਏਜ਼ਾਵਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਆਈ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਹ 1957, 1967, 1980 ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ। ਉਹ 2001 ਤੋਂ  2006 ਤੱਕ ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਗੌਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇ ਏ ਰਮਨ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਅੰਮਾ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਅਲਾਪੁਜ਼ਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ Pattanakad ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ  ਥੁਰਾਵੂਰ ਅਤੇ ਚੇਰਥਲਾ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂ ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਵਕਤ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਸੰਸਾਰ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਮਹਿਲਾਵਾਂ  ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਿਆਸੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਗਈ। ਉਹ 1952 ਅਤੇ 1954 ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਤ੍ਰਾਵਨਕੋਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਲਈ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 1957 ਵਿੱਚ ਈ ਐਮ ਐਸ ਨੰਬੁਪਦਰੀਪਾਦ (ਈਐਮਐਸ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਜਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ। ਉਸੇ ਹੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਈਐਮਐਸ ਵਜਾਰਤ ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ, ਟੀ ਵੀ, ਥੋਮਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।  ਪਹਿਲੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੌਰੀ ਅੰਮਾ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1957 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 1959 ਤੱਕ ਮਾਲ, ਆਬਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਾਸਵੋਮ ਲਈ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੁਧਾਰ ਬਿੱਲ ਲਿਆਂਦਾ। ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਮੁਜਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਦਖ਼ਲੀਆਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਂਦਾ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਖੇਤੀ ਸੁਧਾਰ ਬਿੱਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਲ ਮੰਤਰੀ ਗੌਰੀ ਅੰਮਾ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਿੱਲ ਮੁਜਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਟਾਈਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਮਿਥਣ ਲਈ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਵਾਰਥੀ ਹਿਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪਿਛਾਖੜੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਕਥਿਤ 'ਮੁਕਤੀ ਸੰਘਰਸ਼' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਭੰਗ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰ ਬਿਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਬਿੱਲ  ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਮਾਪ ਇਕਾਈਆਂ

ਮਾਪ ਇਕਾਈ ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਿਵਾਜ ਜਾਂ/ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਮੰਜੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਭੌਤਿਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਪ ਲਈ ਮਾਣਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਭੌਤਿਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਰ ਮਾਤਰਾ ਇਸ ਇਕਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਣਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਲੰਬਾਈ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਰਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਮੀਟਰ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਥੀ ਹੋਈ ਦੂਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਫਲਾਣਾ ਦੂਰੀ 47 ਮੀਟਰ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਦੂਰੀ 1 ਮੀਟਰ ਦਾ 47 ਗੁਣਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਪ ਇਕਾਈਆਂ
ਸੀ. ਨਾਰਾਇਣ ਰੈਡੀ

**ਸੀ. ਨਾਰਾਇਣ ਰੈਡੀ () (ਜਨਮ 29 ਜੁਲਾਈ 1931) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਇੱਕ ਅਥਾਰਟੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ  Cinare ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।**

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਨਾਰਾਇਣ ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਦਾ ਬਾਪ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਔਰਤ ਲੇਖਕਾਂ  ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਨਗਰ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿਕ ਕੰਮ, Viswambara ਲਈ 1988 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।  ਉਸ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਨਰੇਰੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਾਪੂਰਨਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, 1977 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1988 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਰਾਜਾ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਫਾਊਨਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਜਾ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਜੇ-ਸਭ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਨਾਰਾਇਣ ਰੈੱਡੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ - ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਅਗਸਤ 1997 ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ 3000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* Rutuchakram (1964)
* Karpura vasantarayalu(1957)
* Visvambara (1988)
* Prapancapadulu (1991)
* Gadilo samudram (1998)
* Saptathi Oka Liptaga (2001)
* Evi aa jeeva nidhulu? (2008)
* Matti, Manishi, Aakasam

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ

**ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ** (ਜਨਮ 1940) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ, ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ। *ਆਲੋਚਨਾ ਕੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ* ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਲੋਚਨਾ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। 

## ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਨੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਣ ਦਾ ਜੋ ਜਰੀਆ ਚੁਣਿਆ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇਸਦੇ ਲਈ ਨਾਕਾਫੀ ਰਿਹਾ। ਜੀਵਨ ਭਰ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਖਸ਼ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸਮਕਾਲੀ ਸਿਰਜਣ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਛਿੰਦਵਾੜਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 9 ਫਰਵਰੀ 1940 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਇੰਦੌਰ ਆ ਗਏ। ਉੱਥੇ 1963 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ। ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦੈਨਿਕ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਵੀ।  ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਜਰੀਏ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਰ ਅਤੇ ਮਰਮ ਭਾਰਤੀ ਪਾਠਕ ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਹੋਇਆ। 

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਉਪਸਚਿਵ ਦੇ ਪਦ ਤੇ ਵੀ ਰਹੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਵੀ, ਸਮੀਖਿਅਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦੇ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿਰਜਣ-ਸਰਗਰਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟੀਰੀ ਪਛਾਣ ਦਿਲਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼੍ਰੀ ਖਰੇ ਨਵਭਾਰਤ ਟਾਈਮਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ। ਨਵਭਾਰਤ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਪੱਤਰ ਦੇ ਲਖਨਉੂ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ ਸੰਸਕਰਣਾਂ  ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਹ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਖਰੇ ਨੇ ਜਵਾਹਿਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸਮਾਰਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ
1960 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੁ ਖਰੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਟੀ ਐਸ ਏਲੀਅਟ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ‘ਮਰੁ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ’ ਹੋਇਆ। ਲਘੂ ਪਤ੍ਰਿਕਾ "ਵਯਮ" ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੇ। "ਇੱਕ ਗੈਰ ਰੂਮਾਨੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ" ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਵਿਤਾ ਸੰਕਲਨ ਸੀ ਜਿਸਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪਹਚਾਨ ਸੀਰੀਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿਤਾਬਚੇ "ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਕੀ ਕਵਿਤਾਏਂ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ। "ਖੁਦ ਅਪਨੀ ਆਂਖ ਸੇ", "ਸਬਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੇ ਪਰਦੇ ਮੇਂ", "ਆਲੋਚਨਾ ਕੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ" ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ।  ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਜਰੀਏ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਰ ਅਤੇ ਮਰਮ ਭਾਰਤੀ ਪਾਠਕ ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। "ਦ ਪੀਪੁਲਸ ਐਂਡ ਦ ਸੇਲਫ" ਸ਼੍ਰੀ ਖਰੇ ਦੀਆਂ ਸਮਕਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਜੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ। ਲੋਠਾਰ ਲੁਤਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਜਰਮਨ ਅਨੁਵਾਦ "ਡੇਅਰ ਓਕਸੇਨ ਕਰੇਨ"  ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ "ਯਹ ਚਾਕੂ ਸਮਯ" /ਅੰਤੀਲਾ ਯੋਝੇਫ/, "ਹਮ ਸਪਨੇ ਦੇਖਤੇ ਹੈਂ" /ਮਿਕਲੋਸ਼ ਰਾਟਨੋਤੀ/,  "ਕਾਲੇਵਾਲਾ" /ਫਿਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਵਿਤਾ/ ਉਸ ਦੇ ਉਲੇਖਨੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹਨ।  ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਵਿਸ਼ਵਕਵੀ ਗੋਇਥੇ ਦੀ ਕਾਲਜਈ ਰਚਨਾ "ਫਾਉਸਟ" ਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।   ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੈਨਿਕ ਪਾਇਨਿਅਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੇਮ ਨਾਲ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਹਲਧਰ ਨਾਗ

**ਹਲਧਰ ਨਾਗ** ਓਡੀਸ਼ਾ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੋਸਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕਬੀ ਰਤਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਲਧਰ ਨਾਗ ਦਾ ਜਨਮ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਬਾਰਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਘੇਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 31 ਮਾਰਚ 1950 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਾਵਿਕ ਮਹਿਕ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਜਣ ਮੋਹ ਲਏ।
ਨਾਗ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਗੰਗਾਧਰ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਸੀ।

ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਾਲੀ ਕਵੀ ਹਲਧਰ ਨਾਗ ਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਸੀਹਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਚੇਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਇਕੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਕਦੇ ਉਹ ਪੋਡੀਅਮ ਤੋਂ ਕੋਸ਼ਾਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1990ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਸਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 

ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਚੋਣਵੀਂਆਂ ਲਿਖਤਾਂ
* *ਲੋਕਗੀਤ*
* *ਸੰਪਰਦਾ*
* *ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਗੁਰੁ*
* *ਮਹਾਸਤੀ ਉਰਮਿਲਾ*
* *ਤਾਰਾ ਮੰਦੋਦਰੀ*
* *ਅਛਿਆ*
* *ਬਛਰ*
* *ਸ਼ਿਰੀ ਸਮਲਾਇ*
* *ਬੀਰ ਸੁਰੇਂਦਰ ਸਾਈ*
* *ਕਰਮਸਾਨੀ*
* *ਰਸੀਆ ਕਵੀ* (ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ ਦੀ ਜੀਵਨੀ)
* *ਪ੍ਰੇਮ ਪਛਾਨ*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਹੋਆਂਗ ਫੁਕ ਪਗੋਡਾ

right|thumb|ਪੁਰਾਣੇ ਫਾਟਕ
right|thumb|ਪੁਰਾਣੇ ਫਾਟਕ
**ਹੋਆਂਗ ਫੁਕ ਪਗੋਡਾ **(, ਅਰਥ: ਮਹਾਨ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ, Hán tự: 弘福寺) ਵਿਅਤਨਾਮ  ਦੇ ਉੱਤਰ-ਕੇਂਦਰੀ ਤਟ ਖੇਤਰ  ਦੇ ਕੂਏਂਗ ਬਿਨਾਹ (Quảng Bình) ਸੂਬਾ ਦੇ ਲਏ ਥਵਈ  (Lệ Thủy)  ਜਿਲ੍ਹੇ  ਦੇ ਮਿਅ ਥਵਈ  (Mỹ Thủy) ਕਮਿਊਨ  ਦੇ ਥਵਾਨ ਤਰਾਚ  (Thuan Trach)  ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਗੋਡਾ ਹੈ।  ਇਹ ਲੱਗਪਗ 700 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਤਨਾਮ  ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਗੋਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
1301 ਵਿੱਚ Tran ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ, Trần Nhân Tông ਨੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਦੋਂ  **ਟ੍ਰਾਈ ਕੀਏਨ ਮੰਦਰ** (Tri Kien Temple) ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਨਗੁਏਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਰਾਟ ਨਗੁਏਨ ਫੁਕ ਚੂ ਨੇ 1716 ਵਿਚ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਕਿਨਹ ਥੀਏਨ ਤੂ (ਕਿਨਹ ਥੀਏਨ ਮੰਦਰ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਗੁਏਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਿਨਹ ਮਾਂਗ ਨੇ 1821 ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇਇਸਦਾ ਨਾਮ **ਹੋਆਂਗ ਫੁਕ ਤੂ** (Han tu: 弘福寺) ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿਚ **ਚੂਆ ਤਰੈਮ** ਜਾਂ **ਚੂਆ ਕੁਆਨ** (ਤਰੈਮ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਕੁਆਨ ਮੰਦਰ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਏਂਗ ਬਿਨਾਹ ਸੂਬਾ
ਅਹਿਮਦ ਰੁਸ਼ਦੀ

**ਅਹਿਮਦ ਰੁਸ਼ਦੀ** SI, PP ( (24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1934 - 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1983) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਇਆਨਾਜ਼ ਅਤੇ ਵਰਸਟਾਇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਹਿੰਦ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਰੁਸ਼ਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਔਰ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਤਾਆਰੁਫ਼ ਦੀ ਮੁਹਤਾਜ ਨਹੀਂ। ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਉਸ ਜਾਦੂਗਰ ਨੇ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਨਗ਼ਮਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਬਹੁਤ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਅਹਿਮਦ ਰੁਸ਼ਦੀ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਿਸ ਫ਼ਨਕਾਰ ਦੇ ਲਈ ਗਾਉਂਦਾ, ਉਸੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਔਰ ਉਸੇ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦਾ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਰੁਸ਼ਦੀ ਨੂੰ ਹੀ ਅਪਣਾ ਉਸਤਾਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 583 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਲਈ 5000 ਗਾਣੇ ਗਾਏ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** (; IAST: *Haidarābād visvavidyālayamu*), ਜਿਸਨੂੰ **ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਰਵਜਨਿਕ ਖੋਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ  ਹੈ।

1974 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਸਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ 5000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ, ਐਕਸ-ਓਫੀਸੀਓ ਸਰਕਾਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰੈਕਟਰ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਵਿਜ਼ਟਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼

** ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼** (ਜਨਮ 1949) ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਉਹ ਯੂਰਪ-ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਹੈਰੀਟੇਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ‘ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਕਮੇਟੀ’ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ICSSR) ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, 1885-1947 ਦਾ ਸਹਿ-ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਰੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ *Struggle for Hegemony in India* ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਜ਼ਰੀਏ — ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ, ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਲਾਮਬੰਦੀ — ਮੇਲ ਕੇ ਐਨਟੋਨਿਓ ਗ੍ਰਾਮਸਕੀ ਦੇ ਹੈਜਮੋਨਿਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੱਕਸੁਰ ਸਮੁੱਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 1981 ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਜੋਸ਼ ਨੇ “ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ” ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਨਵਯੁੱਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ’ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਛਾਪਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਆਰਟੀਕਲ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਲ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੀ ਐਮ ਐਸ ਸੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਗ਼ੋਰ ਸੂਬਾ

**ਗ਼ੋਰ** (Pashto/), ਰੋਮਨ ਵਿੱਚ **Ghōr, Ghowr** ਜਾਂ **Ghur **ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੌਂਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ, ਮੱਧ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਚ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਦਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 657.200 ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ  ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਗੋਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ   ਅਤੇ  ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸੀ।  (ਹਰੀ ਨਦੀ) ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹਾੜੀ ਚੱਟਾਨ ਤਰਾਸ਼ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਮੱਠ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਸੰਨ 1010 ਵਿੱਚ  ਨੇ ਗੋਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀਕਰਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਗਜਨੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਜਨਤਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਹਿੰਦੁ ਸਮੁਦਾਏ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। 12ਵੀਂ ਅਤੇ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੋਰ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ  ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਮਰਾਜ ਚਲਾਇਆ ਜੋ  ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਬੀ ਈਰਾਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਾਰ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ  ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਹੀ ਗੋਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ  ਉਸੀ ਮੀਨਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
[thumb|The [ਜਮ ਮੀਨਾਰ|Minaret of Jam built by the Ghurid Dynasty]]

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ
ਛਾਂਗਿਆਲ

**ਛਾਂਗਿਆਲ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 77 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 320 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 154 ਮਰਦ ਅਤੇ 166 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1078 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 500 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 83.80 % ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 89.23% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79.22% ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ