open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਅਰਗੋਵਾਲ

**ਅਰਗੋਵਾਲ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।  
### ਧੁਰੇ
31°44'57"N 75°44'8"E

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ  489 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 2082 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 1070 ਮਰਦ ਅਤੇ 1012 ਔਰਤਾਂ ਹਨ।ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 946 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, 891 ਹੈ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 83.45 % ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 88.13 % ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 78.52 % ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਾਚਾ ਖ਼ਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਮਲਾ

20 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9:30 ਵਜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਚਰਸੱਦਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬਾਚਾ ਖਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੇ ਅੰਧਾਧੁੰਦ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਧਮਾਕੇ ਵੀ ਸੁਣੇ ਗਏ। ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 21 ਤੋਂ ਵੱਧ   ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਅਤੇ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਖਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੀ, 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਵੀ ਖਬਰ ਹੈ। ਹਮਲੇ ਦੇ ਵਕਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 3600 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਹਮਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2012 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਹਾਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 130 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ. ਬਾਚਾ ਖਾਨ (ਪਸ਼ਤੂਨ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਨੇਤਾ) ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਵਿ .ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮਿਥਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ 1979 ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਦਹਿਸ਼ਤ ਉੱਪਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਫ਼ੌਜਵਾਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ, ਸੂਬੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਚੁਣੇ ਗਏ

## ਹਮਲਾ 
9:30 ਤੇ ਵਜੇ ਚਾਰ ਬੰਦੇ ਕਲਾਸਰੂਮਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਉੱਪਰ ਫਾਇਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਆਤਮਘਾਤੀ-ਵੈਸਟਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਵੀ ਸਨ. ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ ਯੂਸਫ਼ਜ਼ਾਈ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 20 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 60 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚੋਂ 60 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਬਾਹਰ ਵੀ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ।&#x5B;*citation needed*&#x5D; ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ 4 ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਗਵਾਹਾਂ ਦਾ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਟਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਜ਼ਾਦੀ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਜ਼ਾਦੀ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ 1947ਈ. ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰਾ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਸੀ।

ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ 1956ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਤੰਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1970 ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1980 ਤੱਕ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਿਆ ਉਲ-ਹਕ਼ ਦਾ ਇਸਲਾਮੀਕਰਨ ਚਲਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਗਭਗ 95% ਆਬਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 5% ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਹਨ।

## ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਗੈਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਿਆ ਉਲ ਹਕ਼ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਪਾਸ ਹੋਈਆਂ ਹੂਦੂਦ ਆਰਡੀਨੇਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਅਤ ਅਦਾਲਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਸ਼ਰੀਅਤ ਬਿੱਲ, ਜਿਹੜੇ ਕੀ ਮਈ 1991ਈ. ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Hindus in Pakistan: What the History Books Won’t Tell You 
*Pakistan: Insufficient protection of religious minorities – Amnesty International report 
*Media reports about the persecution of Ahmadiyya
*Pakistani Muslims Severely Beat, Sodomize Christian Barber 
*Pakistan: Religious freedom in the shadow of extremism, CSW briefing, 2011

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੁੱਕ ਨੰਬਰ

**ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੁੱਕ ਨੰਬਰ** (**ISBN**) ਇੱਕ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਵਪਾਰਕ ਕਿਤਾਬ ਪਛਾਣਕਰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ISBN ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਤੋਂ ISBN ਖਰੀਦਦੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ISBN ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਹਰੇਕ ਵੱਖਰੇ ਸੰਸਕਰਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ (ਮੁੜ ਛਾਪਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਈ-ਕਿਤਾਬ, ਇੱਕ ਪੇਪਰਬੈਕ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਹਾਰਡਕਵਰ ਐਡੀਸ਼ਨ ਹਰੇਕ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ISBN ਹੋਵੇਗਾ। ISBN ਦਸ ਅੰਕ ਲੰਬਾ ਹੈ ਜੇਕਰ 2007 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 1 ਜਨਵਰੀ 2007 ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਇੱਕ ISBN ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ISBN ਪਛਾਣ ਫਾਰਮੈਟ 1967 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1966 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ 9-ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੀ **ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੁੱਕ ਨੰਬਰਿੰਗ** (**SBN**) ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 10-ਅੰਕਾਂ ਦਾ ISBN ਫਾਰਮੈਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟੈਂਡਰਡਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸੰਗਠਨ (ISO) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਟੈਂਡਰਡ ISO 2108 (9-ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੇ SBN ਕੋਡ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਫਿਕਸ ਕਰਕੇ 10-ਅੰਕ ISBN ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)।

ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ISBN ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ISBN ਏਜੰਸੀ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ISBN ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਕ ਹੋਰ ਪਛਾਣਕਰਤਾ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ (ISSN), ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਨਿਯਮਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਸੰਗੀਤ ਨੰਬਰ (ISMN) ਸੰਗੀਤਕ ਸਕੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
## ਵਿਵਰਨ
thumb|The parts of a 10-digit ISBN and the corresponding EAN‑13 and barcode. Note the different check digits in each. The part of the EAN‑13 labeled "EAN" is the Bookland country code.

Amit==ਆਈ. ਐਸ. ਬੀ. ਐਨ. ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ==

## ਰਜਿਸਟਰੀ ਤੱਤ
## ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਈ. ਐਸ. ਬੀ. ਐਨ.ਅੰਕ
## ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣਾ 
## ਆਈ. ਐਸ. ਬੀ. ਐਨ. 10 ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣਾ
For example, for an ISBN-10 of 0-306-40615-2:

Formally, using modular arithmetic, we can say:

Formally, we can say:

## ਆਈ. ਐਸ. ਬੀ. ਐਨ. 10 ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ
```c
// Returns ISBN error syndrome, zero for a valid ISBN, non-zero for an invalid one.
// digits[i] must be between 0 and 10.
int CheckISBN(int const digits[10])
{
 int i, s = 0, t = 0;

 for (i = 0; i "Are You Ready for ISBN-13?" . R.R. Bowker LLC.
* International ISBN Agency—coordinates and supervises the worldwide use of the ISBN system.
* Numerical List of Group Identifiers List of language/region prefixes
* Free conversion tool: ISBN-10 to ISBN-13 & ISBN-13 to ISBN-10  from the ISBN agency. Also shows correct hyphenation & verifies if ISBNs are valid or not.
* RFC 3187 Using International Standard Book Numbers as Uniform Resource Names (URN)
* Implementation guidelines PDF(51.0KB) for the 13-digit ISBN code.

## Sources
This article uses text imported from the English Wikipedia, published there under CC-BY-SA.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸਤਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਕਾਬੁਲ ਸ਼ਾਹੀ

**ਕਾਬੁਲ ਸ਼ਾਹੀ** ਜਾਂ ਹਿੰਦੂਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤਕ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕਿ ਚਨਾਬ ਨਦੀ ਤਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਬੁਲ ਸੀ। ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕੱਲਾਰ ਨਾਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਤੁਰਕਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜੋ ਹਿੰਦੂਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਕਮ ਲੱਲੀਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਅਰਬਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕੁਝ ਭਾਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵੀ ਸਾਮਲਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਡ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਹਿੰਦੂਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਮਘਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਈਹਿੰਦ ਤੇ ਫਿਰ ਲਾਹੌਰ ਬਣ ਗਈ। ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਜੈਪਾਲ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਬਕਤਗੀਨ ਨੇ ਲਮਘਾਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਨੇ ਵੀ ਜੈਪਾਲ ਨੂੰ 1001 ਈ. ਇਚ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੰਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਲਤਨਤਾਂ
ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ

**ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ** ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1 ਮਾਰਚ 1882 ਨੂੰ  ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਜੋ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਨਿਆਂ ਵਿਵਸਥਾ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਮੁਖ ਕੇਂਦਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੀਆ ਤਿੰਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ: ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ  ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਪਰ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ  ਫੈਸਾਲਾਵਾਦ, ਸਿਆਲਕੋਟ, ਡੀ.ਜੀ.ਖਾਨ ਅਤੇ  ਗੁਜਰਾਵਾਲਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆ ਜਾਣਗੀਆਂ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾ 1849 ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਾਸਨਿਕ ਬੋਰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਅਗੋ ਜ਼ਿਲਿਆ ਵਿਚ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲਿਆ ਨੂੰ  ਅਗੋ ਤਹਿਸੀਲਾਂ  ਵਿਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕਮਿਸਨਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ,ਜ਼ਿਲਿਆ ਨੂੰ ਡੀਪਟੀ ਕਮਿਸਨਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਮਿਸਨਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠਾਂ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਖ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ 16 ਫ਼ਰਵਰੀ 1866 ਵਿਚ ਬਿਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1866 ਨੂੰ ਦੋ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਹੀ ਸਿਵਲ ਕਾਰਵਾਈ ਨਿਯਮਾਵਲੀ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਲਈ ਵਰਤੋਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1884 ਵਿਚ ਕੋਰਟ ਦੀਆ ਸ੍ਰੇਣੀਆ ਨੂੰ ਮੁਖ ਕੋਰਟ ਅਧੀਨ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ:
#ਵਿਭਾਗੀ ਅਦਾਲਤ 
#ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਜੱਜ ਦੀ ਅਦਾਲਤ 
#ਸਹਾਇਕ ਜੱਜ ਦੀ ਅਦਾਲਤ 
#ਮੁਨਸਿਫ ਦੀ ਅਦਾਲਤ 
### ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਵਿਭਾਗੀ ਸਿਰਜਨਾ 
1 ਜਨਵਰੀ 1981 ਵਿਚ ਇਹ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਬਹਾਵਲਪੁਰ,ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆ ਜਾਣਗੀਆਂ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ
ਡਾ. ਸਈਅਦ ਕਲੀਮ ਇਮਾਮ

**ਡਾ. ਸਈਅਦ ਕਲੀਮ ਇਮਾਮ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1962 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਦਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਨ ਸਟਡੀਜ਼ ਦੇ ਸਕੂਲ (University of London’s School of Oriental and African Studies) ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂਨੀ (ਮਾਸਟਰ) ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇਸਲਾਮਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਬਾਨ ਕੀ ਮੂਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਜੀਨ ਪਿੰਗ ਦੁਆਰਾ 10 ਅਕਤੂਬਰ, 2011 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਦਫ਼ਰੂਰ (UNAMID) ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਓਪਰੇਸ਼ਨ) ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 17 ਨਵੰਬਰ, 2012 ਤੋਂ ਉਹ ਬਤੌਰ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਕਾਰਭਾਰ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ 25 ਸਾਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਵਾਦ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ, ਵਿਚੋਲਗੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਦ-ਅਪਵਾਦ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। UNAMID ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਜ਼ਾਮਬਿਕ ਅਤੇ ਲਿਬੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਪੂਰ ਐਂਡ ਸਨਸ

**ਕਪੂਰ ਐਂਡ ਸਨਸ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਮੇਡੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਕੁਨ ਬੱਤਰਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕਰਨ ਜੌਹਰ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤਬੱਧ ਸ਼ੰਕਰ-ਅਹਿਸਾਨ-ਲੋਏ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਰਥ ਮਲਹੋਤਰਾ, ਆਲੀਆ ਭੱਟ ਅਤੇ ਫ਼ਵਾਦ ਖ਼ਾਨ ਹਨ।

## ਕਾਸਟ 
* ਸਿਧਾਰਥ ਮਲਹੋਤਰਾ (ਅਰਜੁਨ ਕਪੂਰ)
* ਆਲੀਆ ਭੱਟ (ਟੀਆ ਸਿੰਘ)
* ਫ਼ਵਾਦ ਖ਼ਾਨ (ਰਾਹੁਲ ਕਪੂਰ)
* ਰਿਸ਼ੀ ਕਪੂਰ (ਅਮਰਜੀਤ ਕਪੂਰ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪੇਚਕਸ

**ਪੇਚਕਸ**(ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ:Tournevis, ਜਰਮਨ:Schraubendreher, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Screwdriver, ਸਪੇਨੀ:Destornillador) ਉਹ ਔਜਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪੇਂਚ (ਸਕਰੂ) ਕਸੇ (ਟਾਇਟ ਕੀਤੇ) ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਚਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਖਰ ਜਾਂ ਅਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਲਾਘੂਰਣ ਲਗਾ ਕਰ ਪੇਂਚ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਕਸਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਹਸਤ ਪੇਂਚਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਲਨਾਕਾਰ ਹੱਥਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਮਾਪ ਹੱਥ ਵਲੋਂ ਫੜਨ ਹੇਤੁ ਉਪਯੁਕਤ ਹੋ। ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੀਏ ਕੂਪਕ (shaft) ਹੱਥੇ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਖਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੇਂਚ ਦੇ ਹੀ ਉਪਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਥਾ ਅਤੇ ਕੂਪਕ ਪੇਂਚਕਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਸਮਾਂ ਬਲਾਘੂਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਚਕਸ ਵੱਖਰਾ ਆਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਲੋਂ, ਬਿਜਲਈ ਮੋਟਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੋਟਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਲੋਂ ਘੁਮਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਸਭਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੇਂਚਕਸ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਮਧਿਅਿਉਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੋਜ ਜਰਮਨੀ ਜਾਂ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ 15ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 
ਪੇਂਚਕਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਪੇਂਚੋਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੇਂਚੋਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸਰਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਕੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਵਰਤੋ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਬਢੋੱਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੇਂਚਕਸ ਵਿਵਿਧਤਾਪੂਰਣ ਅਤੇ ਪਰਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਪੇਂਚੋਂ ਦੀ ਪਰਿਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨੇ, ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀਕਰਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਪੇਂਚਕਸੋਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤੀ।

## ਗੈਲਰੀ

Yellow-flathead-screwdriver.jpg|ਇੱਕ ਆਮ ਪੇਚਕਸ
Screw drive types2.svg|ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪੇਚਕਸ
Set of security screw driver bits.jpg|ਪੇਂਚਕਸ ਦੀ ਸੇਕਯੋਰ ਨੋਂਕਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਜ਼ਾਰ
ਏਅਰ ਬੈਲਟਿਕ

**ਏਅਰ ਬੈਲਟਿਕ ਕੋਰਪੋਰੇਸ਼ਨ** ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, **ਏਅਰਬੈਲਟਿਕ** ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਅਤੇ ਏਅਰਬੈਲਟਿਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਖਵਉਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਲੱਤਵਿਅਨ ਫਲੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲਾ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਮਾਰੁੱਪ ਮੁਨੀਸੀਪੈਲਟੀ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੀਗਾ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਰੀਗਾ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਹੱਬ ਰੀਗਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ। 30 ਨਵੰਬਰ, 2011 ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਮਾਲਿਕਾਣਾ ਹੱਕ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਹੈ। 11 ਨਵੰਬਰ 2015, ਤੋਂ ਏਅਰ ਲਿਤੁਆਨਿਕਾ ਅਤੇ ਇਸਟੋਨਿਅਨ ਏਅਰ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ, ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਸੀ ਵੀ ਬੈਲਟਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਲੈਤਾ ਫਲ਼ੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ 28 ਅਗਸਤ 1995 ਨੂੰ ਸਕੈਨਡਿਨਾਵਿਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਸ (ਐਸਏਐਸ) ਅਤੇ ਲੈੱਤਵੈਨਿਅਨ ਰਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝੀ ਉਦੱਮ ਹਸਤਾਖਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਇਸਦਾ ਸੰਚਾਲਨ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1995 ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਏਅਰ ਬੈਲਟਿਕ ਏਅਰਕਰਾਫ਼ਟ, ਸਾਬ 340, ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

ਸਾਲ 1996 ਵਿੱਚ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਏ.ਵੀ.ਆਰ.ਓ. ਆਰ.ਜੇ.70 ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਏਅਰ ਬੈਲਟਿਕ ਨੇ ਫਰੀਕੁਐਂਟ ਫਾਇਰ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। 1997 ਵਿੱਚ ਕਾਰਗੋ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ, ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਫੌਕਰ 50 ਜਹਾਜ਼ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕੱਪੜਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਅੱਗੇ ਧੱੜ ਦੇ ਉੱਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਨਾਂ ਨੀਲੇ ਅਖ਼ਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ‘ਬੀ’ ਲੋਗੋ ਮੋਟੇ ਅਖ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ ਚੈਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਏਅਰਕਰਾਫਟ ਦੀ ਪੂੰਛ ਦੇ ਪੱਰ ਤੇ ਨੀਲੇ ਚੈਕ ਦੇ ਪੈਟਰ੍ਨ ਨੂੰ ਦੋਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ, ਏਅਰ ਬੈਲਟਿਕ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਸਟਾਕ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾੱਬ 340 ਦੀ ਥਾਂ ਫੌਕਰ 50 ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਯੂਰੋਪੀਯਨ ਐਵਿਏਸ਼ਨ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡ ਜਾਂ ਜੇਏਆਰ ਓਪਸ. ਹੇਠ ਆਪਣਾ ਸੰਚਾਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਏਅਰ ਬੈਲਟਿਕ ਨੇ ਨਵੇਂ ਮੀਲੀਨੀਅਮ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਨਵੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਰੀਗਾ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੇ ਨਵਾਂ ਕਾਰਗੋ ਖੋਲ ਕੋ ਕੀਤਾ।

ਪਹਿਲੇ ਬੋਇੰਗ 737-500 ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਡਾਣ 2003 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1 ਜੂਨ 2004 ਤੋਂ, ਏਅਰ ਬੈਲਟਿਕ ਨੇ ਲਿਥੁਆਨਿਅਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਵਿਲਨਿਅਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੰਜ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਅਕਤੂਬਰ 2004 ਵਿੱਚ, ਏਅਰ ਬੈਲਟਿਕ ਨੂੰ ਏਅਰਬੈਲਟਿਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬਾ੍ਂਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਪੂਰੇ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ (ਲਾਇਮ)ਰੰਗ ਹੈ। ਏਅਰਬੈਲਟਿਕ.ਕਾਮ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੱਗਲੇ ਧੱੜ ਉਪਰ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ “ਬੈਲਟਿਕ” ਸ਼ਬਦ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਪੂੰਛ ਦੇ ਪੰਖ ਦੇ ਥੱਲੜੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਬੋਇੰਗ 737-300 ਨੇ ਉਡਾਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿੰਗਲੈਟਸ ਨਾਲ ਸੰਰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ 2007 ਵਿੱਚ, ਏਅਰਬੈਲਟਿਕ ਨੇ ਓਨਲਾਇਨ ਚੈਕ-ਇੰਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬੈਲਟਿਕ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਓਨਲਾਇਨ ਚੈਕ-ਇੰਨ ਸਿਸਟਮ ਸੀ। 2008 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ, ਮੌਜੂਦਾ ਏਅਰਬੈਲਟਿਕ ਦੀ ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੰਬੇ-ਹੋਲ ਬੋਇੰਗ 757 ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ। 10 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਹੋਈ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਇਆਂ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਅੱਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਏਅਰਕਰਾਫਟ ਖਰੀਦੇਗੀ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਐਡਿਸ਼ਨ ਅੱਗਲੀ ਪੀੜੀ ਦਾ ਕੀਉ400 ਏਅਰਕਰਾਫਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਅਰਬੈਲਟਿਕ ਦਾ ਐਸ.ਏ.ਐਸ. ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੋਲ 47.2% ਹਿੱਸਾ ਸੀ I

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਤਵੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਤਵੀਅਨ ਬਰਾਂਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1995 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼
ਅਸ਼ਰਫ ਫਾਇਜ

**ਅਸ਼ਰਫ ਫਾਇਜ** (, * 1980 Saudi Arabia ਵਿੱਚ) ਫਲਸਤੀਨੀ ਮੂਲ (ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖਾਨ ਯੂਨਿਸ) ਦਾ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ  ਜੋ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਅਰਬ ਕਲਾ ਸੰਗਠਨ ਐੱਜ ਆਫ਼ ਅਰੇਬੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ. ਨਵੰਬਰ 2015  ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਫ਼ਰ ਦੇ ਲਈ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇੱਕ ਫੁਟਬਾਲ ਦੀ ਖੇਡ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਫਾਇਜ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸਥਾਨ ਆਭਾ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜ਼ਮਾਨਤ' ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, 2014 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਮੁੜ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਅਤੇ 800 ਕੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਸਾਊਦੀ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਮਾਮਲਾ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਜੱਜ ਨੂੰ ਕੇਸ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫਾਇਜ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ. ਉਸ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ 2008 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਾਇਜ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਭਾ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕੋੜੇ ਮਾਰਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਦਮ ਕੂਗਲੇ, ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਖੋਜਕਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਫਾਇਜ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੇ ਦਰਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ "ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਥੋਪੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ".

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਡੋਦਰਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 12927/12928 ਮੁਮਬਈ ਸੈਂਟਰਲ ਵਡੋਦਰਾ, **ਵਡੋਦਰਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ** ਭਾਰਤੀਯ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟਰੇਂਨ ਹੈ ਜੋਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਮਬਈ ਸੈਂਟਰਲ ਅਤੇ ਵਡੋਦਰਾ ਵਿੱਚਕਾਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ I ਇਹ ਰੇਲਗੱਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ I ਇਹ ਰੇਲਗੱਡੀ ਮੁਮਬਈ ਸੈਂਟਰਲ ਤੋਂ ਵਡੋਦਰਾ ਤੱਕ ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 12927 ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਾਪਸੀ ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 12928 ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ I

## ਡੱਬੇ
ਵਡੋਦਰਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ 1 ਏਸੀ ਫਰਸਟ ਕਲਾਸ ਕਮ ਏਸੀ 2 ਟਾਇਰ, 1 ਏਸੀ 2 ਟਾਇਰ, 5 ਏਸੀ 3 ਟਾਇਰ, 12 ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ, 4 ਜਨਰਲ ਕਲਾਸ ਡੱਬੇ ਹਨ I ਕਈ ਵਾਰ, ਇਹ ਉੱਚ ਸਮਰਥਾ ਵਾਲੀ ਪਾਰਸਲ ਵੈਨ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਟਰੇਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਭਾਰਤੀਯ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟਾਇਆ ਜਾਂ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ I

## ਸੇਵਾ
ਇਹ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟਰੇਨ ਹੈ ਜੋ 392 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 6 ਘੰਟੇ 15 ਮਿਂਟ (62.72 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ) ਵਿੱਚ, ਵਡੋਦਰਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 12927 ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਅਤੇ 6 ਘੰਟੇ 20 ਮਿਂਟ (61.89 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ) ਵਿੱਚ ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 12928 ਦੇ ਤੋਰ ਤਯ ਕਰਦੀ ਹੈ I

## ਜ਼ੋਰ
ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਡੀਸੀ ਇਲੈਕ੍ਟ੍ਰਟਰਿਕ ਕਨਵਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਏਸੀ 5 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ I ਹੁਣ ਇਹ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਡੋਦਰਾ ਅਧਾਰਿਤ ਡਬਲਿਊਏਪੀ 4 ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਦੁਆਰਾ ਖਿਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I

## ਟਾਇਮ ਟੇਬਲ
12927 ਮੁਮਬਈ ਸੈਂਟਰਲ ਵਡੋਦਰਾ ਵਡੋਦਰਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਮੁਮਬਈ ਸੈਂਟਰਲ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 23:40 ਆਇਐਸਟੀ ਤੇ ਚਲੱਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 05:55 ਆਇਐਸਟੀ ਤੇ ਵਡੋਦਰਾ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ I

12928 ਵਡੋਦਰਾ ਮੁਮਬਈ ਸੈਂਟਰਲ ਵਡੋਦਰਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਡੋਦਰਾ ਤੋਂ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 22:30 ਆਇਐਸਟੀ ਤੇ ਚਲੱਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 04:50 ਆਇਐਸਟੀ ਤੇ ਮੁਮਬਈ ਸੈਂਟਰਲ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ I

## ਹਵਾਲੇ
ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ

thumb|ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ
**ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ** (11 ਮਈ 1918 -  21 ਜਨਵਰੀ 2016) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਰਤਕੀ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਾਚ, ਡਰਾਮਾ, ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕ ਪਰਫ਼ਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਦੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਦਰਪਣ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ।  ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ 18,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਕਥੱਕਕਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਜੋਕੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ 11 ਮਈ 1918, ਨੂੰ ਸ.ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ, ਜੋ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਏ.ਵੀ. ਅੰਮੁਕੁੱਟੀ, ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ, ਅੰਮੂ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਡਲਕ੍ਰੋਜ਼ ਸਕੂਲ ‘ਚੋਂ ਪੱਛਮੀ ਤਕਨੀਕ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿ੍ਰਤ ਮੁਦ੍ਰਾਵਾਂ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਨੀਕੇਤਨ ਵਿਖੇ ਰਵੀਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮਿਲੀਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਡਰਾਮੇਟਿਕ ਆਰਟਸ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸੁੰਦਰਮ ਪਿਲਾਈ ਅਧੀਨ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਰੂਪ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਕਥਕਕਲੀ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ-ਨਾਟਕ, ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ ਥਕਾਜੀ ਕੁੰਚੂ ਕੁਰਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ
ਵਿਕਰਮ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ ਸੀ. 1948  ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਪੁਲਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਰਤੀਕਿਆ ਅਤੇ ਇਕ ਧੀ ਮੱਲਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਵੀ ਨਾਚ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਗਈ ਸੀ। ਸ੍ਰੀਨਾਲਿਨੀ ਨੇ 1948 ਵਿਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਚ ਦਰਪਨਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਥਿਏਟਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੀ ਚੈਲੋਟ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਮਿਲੀ।
ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਲਾਅ ਸੀ ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਖਲਾਅ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। 

## ਮੌਤ
ਉਸ ਨੂੰ 20 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ‘ਚ ਦਾਖ਼ਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 97 ਦੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮਿਹਰਗੜ੍ਹ

**ਮਿਹਰਗੜ੍ਹ** ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਜ ਤੋਂ 9000 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 5200 ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸਦੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੱਛੀ ਦੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਿਹਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲੋਕ ਕੱਚੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਅਨਾਜ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਔਜ਼ਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਂਓਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਨਗਰੀ 4600 ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਵਸਦੀ ਰਹੀ। ਮਿਹਰਗੜ੍ਹ ਦੀ ਰਹਿਤਲ ਨੂੰ ਹੜੱਪਾ ਦੀ ਰਹਿਤਲ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਹਿਮਦ ਹੁਸਨ ਦਾਨੀ ਕਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ "ਮਿਹਰ ਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਹੜੱਪਾ ਰਹਿਤਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ "। ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 ਦੇ ਸਾਇੰਸੀ ਰਸਾਲੇ ਨੇਚਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿ ਮਿਹਰਗੜ੍ਹ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ ਜਿਥੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬੰਦੇ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਿੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕਣਕ ਤੇ ਜੌਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਬੀਜੇ ਗਏ। ਇਥੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਡੰਗਰ ਪਾਲਣ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਮਿਹਰਗੜ੍ਹ ਦਰਾ ਬੁਲਾਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਯੌਂ ਫ਼ਰਾਂਸੂਆ ਯਾਰੀਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ਼ ਲਭਿਆ। 1974 ਤੋਂ 1986 ਤਕ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ
ਡੀਯੂਈ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ

thumb|ਮੈਲਵਿਲ ਡੀਯੂਈ
**ਡੀਯੂਈ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ** ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ 1876 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਮੈਲਵਿਲ ਡੀਯੂਈਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਲਿਆਕਤ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਅਧੁਨਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਤਕਨੀਕ ਸੀ, ਜੋ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਕਈ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਨਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਆਉਣ ਲਗੇ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ 23 ਵੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਦੋਂ 1924 ਵਿੱਚ ਰੰਗਨਾਥਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਆਪਣੇ 11 ਵੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸੀ।

## ਛਪੇ ਹੋਏ ਸੰਸਕਰਣ 
### ਮੁੱਖ ਵਰਗ 
ਡੀਯੂਈ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੇ 23ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਰਗ

* 000 – General works, Computer science and Information
* 100 – Philosophy and psychology
* 200 – Religion
* 300 – Social sciences
* 400 – Language
* 500 – Pure Science
* 600 – Technology
* 700 – Arts & recreation
* 800 – Literature
* 900 – History & geography

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
## ਚਿੱਠੇ
## ਹਵਾਲੇ
##  ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* OCLC's Dewey Decimal website
* Dewey Summaries as Linked Data
* Full text of *A Classification and Subject Index for Cataloguing and Arranging the Books and Pamphlets of a Library (Dewey Decimal Classification)* (1876) from Project Gutenberg
* Book Industry Standards and Communications (BISAC) system 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਨਲਾਈਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੈਂਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕੈਟਾਲੌਗਿੰਗ ਅਤੇ ਵਰਗੀਕਰਣ
ਸ਼ਰਦ ਕਪੂਰ

**ਸ਼ਰਦ ਕਪੂਰ** (ਜਨਮ ਫਰਵਰੀ 13, 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਬਾਲੀਵੂਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
32ਜੀ ਸਦੀ ਬੀਸੀ

## ਘਟਨਾ 
* 3102 ਬੀਸੀ &ndash; 22 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਲ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1647

**1647** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1640 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 22 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਡਾਕ ਸੇਵਾ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਅਤੇ ਬੋਸਟਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਅਦੀਲ ਯੂਰਾਲ ਰਿਆਸਤ

**ਅਦੀਲ ਯੂਰਾਲ ਰਿਆਸਤ** ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਤਤਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਵੋਲਗਾ ਯੂਰਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਜ਼ਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੂਸ ਅਤੇ ਸਰਬੀਆ ਤੋਂ 12 ਦਸੰਬਰ, 1917 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 5 ਮਈ, 1917 ਵਿੱਚ 800 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੈਰ-ਰੂਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਿਸ, ਚੁਵਾਸ਼ੇਸ, ਉਦਮੁਰਟਸ, ਮੋਰਦਵਿੰਗ਼, ਕੋਮਿਜ਼, ਕੋਮੀ-ਪਰਮੀਕਸ, ਅਤੇ ਤਤਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਅਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਲਗੇ ਰਹੋ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ

**ਲਗੇ ਰਹੋ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ** 2006 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਸਰਸੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹਿਰਾਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ 2003 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫਿਲਮ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ. ਐੱਸ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਡਰ ਵਰਲਡ ਡੋਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲਗੇ ਰਹੋ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ l ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ  ਪਰਸਪਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ ਗਾਂਧੀਗਿਰੀ ਦਾ ਆਭਿਆਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
## ਪਾਤਰ ਵੰਡ
*ਸੰਜੇ ਦੱਤ- ਮੁਰਲੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਸ਼ਰਮਾ ਜਾਂ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ
*ਅਰਸ਼ਦ ਵਾਰਸੀ- ਸਰਕਟ
*ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ- ਜਾਣਵੀ 
*ਬੋਮਨ ਇਰਾਨੀ- ਲੱਕੀ ਸਿੰਘ 
*ਦਲੀਪ ਪ੍ਰਭਾਕਰ- ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਆਤਮਾ 
*ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ- ਵਿਕਟਰ ਡਿਸੂਜ਼ਾ 
*ਦੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ- ਸਿਮਰਨ, ਲੱਕੀ ਦੀ ਬੇਟੀ, ਸਨੀ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ 
*ਕੁਲਭੂਸ਼ਨ ਖਰਬੰਦਾ- ਕਖੁਰਾਨਾ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ੀ ਬਿਜ਼ਨੇਸਮੈਨ 
*ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ- ਸਨੀ, ਕਖੁਰਾਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਮੰਗੇਤਰ
*ਸ਼ੋਰਭ ਸ਼ੁਕਲਾ-ਬਤੁਕ ਮਹਾਰਾਜ 
*ਰੋਹਿਤਾਸ਼ ਗੋਡ-ਕੁੱਕੂ 
*ਪ੍ਰੀਤਕਸ਼ਕ ਸਾਹਨੀ-ਵਿਕਟਰ ਦਾ ਪਿਤਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਿੱਤਰਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਦੱਖਣ ਸਲਤਨਤ

**ਦੱਖਣ ਸਲਤਨਤ**, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੁਸਲਿਮ ਸਲਤਨਤਾਂ: ਬੀਜਾਪੁਰ, ਗੋਲਕੰਡਾ, ਅਹਿਮਦ ਨਗਰ, ਬੀਦਾਰ ਅਤੇ ਬੀਰਾਰ ਸਨ। ਦੱਖਣੀ ਸਲਤਨਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਵਿੰਧਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ। ਇਹ ਸਲਤਨਤਾਂ ਬਾਹਮਣੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਜ਼ਾਦ ਰਿਆਸਤਾਂ ਬਣਿਆ ਸਨ। 1490ਈ. ਅਹਿਮਦ ਨਗਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸੇ ਸਾਲ ਬੀਜਾਪੁਰ ਅਤੇ ਬੀਰਾਰ ਨੇ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੋਲਕੰਡਾ 1518ਈ. ਚ ਤੇ ਬੇਦਾਰ 1528ਈ. ਚ ਆਜ਼ਾਦ ਰਿਆਸਤਾਂ ਬਨਈਆਂ

## ਬੀਰਾਰ ਸਲਤਨਤ 
### Rulers 
# Fath-ullah Imad-ul-Mulk 1490–1504
# Ala-ud-din Imad Shah 1504–1530
# Darya Imad Shah 1530–1562
# Burhan Imad Shah 1562–1574
# Tufal Khan (usurper) 1574.

## ਬੀਦਾਰ ਸਲਤਨਤ 
### Rulers 
# Qasim Barid I 1492–1504
# Amir Barid I 1504–1542
# Ali Barid Shah 1542–1580
# Ibrahim Barid Shah 1580–1587
# Qasim Barid Shah II 1587–1591
# Ali Barid Shah II 1591
# Amir Barid Shah II 1591–1600
# Mirza Ali Barid Shah III 1600–1609
# Amir Barid Shah III 1609–1619.

## ਬੀਜਾਪੁਰ ਸਲਤਨਤ 
right|thumb|301x301px|Ibrahim Adil Shah II

### Rulers 
# Yusuf Adil Shah 1490–1510
# Ismail Adil Shah 1510–1534
# Mallu Adil Shah 1534–1535
# Ibrahim Adil Shah I 1535–1558
# Ali Adil Shah I 1558–1580
# Ibrahim Adil Shah II 1580–1627
# Mohammed Adil Shah 1627–1656
# Ali Adil Shah II 1656–1672
# Sikandar Adil Shah 1672–1686.

## ਗੋਲਕੰਡਾ ਸਲਤਨਤ 
thumb|A manuscript depicting the painting of Abul Hasan Qutb Shah the last ruler of the Golkonda Sultanate.

### Rulers 
# Sultan Quli Qutb-ul-Mulk 1518–1543
# Jamsheed Quli Qutb Shah 1543–1550
# Subhan Quli Qutb Shah 1550
# Ibrahim Quli Qutub Shah 1550–1580
# Muhammad Quli Qutb Shah 1580–1611
# Sultan Muhammad Qutb Shah 1611–1626
# Abdullah Qutb Shah 1626–1672
# Abul Hasan Qutb Shah 1672–1687.

## ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗਿਤਾ 
### ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਸਲਤਨਤ 
### ਬੀਰਾਰ ਸਲਤਨਤ 
### ਬੀਦਾਰ ਸਲਤਨਤ 
thumb|Tomb of Sultan Ali Barid Shah

### ਬੀਜਾਪੁਰ ਸਲਤਨਤ 
[thumb|250x250px|[ਗੋਲ ਗੁੰਬਦ|Gol Gumbaz]]

### ਗੋਲਕੰਡਾ ਸਲਤਨਤ 
[right|thumb|267x267px|The [ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ|Char Minar]]

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ 
* Chand Bibi
* Battle of Talikota
* Muslim conquest in the Indian subcontinent

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
# 
#  
# 
# Chopra, R.M., The Rise, Growth And Decline Of Indo-Persian Literature, 2012, Iran Culture House, New Delhi. Revised edition published in 2013.

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* A website on Bijapur Sultanate 
* Monuments of Deccan Sultanates and other Islamic Monuments of India
* http://www.travelblog.org/Asia/blog-380811.html
ਸ਼ੋਲੇ

**ਸ਼ੋਲੇ** 1975 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਮੇਸ਼ ਸਿਪੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੀ.ਪੀ. ਸਿਪੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਦੋ ਮੁਲਜ਼ਿਮਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵੀਰੂ ਅਤੇ ਜੈਯ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਲ ਧਰਮਿੰਦਰ ਅਤੇ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨੇ ਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵੀਰੂ ਅਤੇ ਜੈਯ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰਦਈ ਡਾਕੂ ਗੱਬਰ ਸਿੰਘ ਅਮਜਦ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਪੇਸੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਅਤੇ ਜਯਾ ਬਚਨ ਵੀਰੂ ਅਤੇ ਜੈਯ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 2005 ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਦਸ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੱਖਣ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾਟਕਾ ਵਿੱਚ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੇਂਟਰ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਵੱਲੋਂ ਜਦੋਂ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਕਈ ਹਿੰਸਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 198 ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਸ਼ੋਲੇ ਜਦੋਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਿਆ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਨੇਮਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 
 
## ਕਥਾ
ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਠਾਕੁਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੋ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜੋ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਠਾਕੁਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਜੈਯ ਅਤੇ ਵੀਰੂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਦ ਡਾਕੂ ਗੱਬਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਠਾਕੁਰ ਜੈਯ ਅਤੇ ਵੀਰੂ ਨੂੰ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਇਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਗੱਬਰ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਫੜ ਕੇ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਣ।

ਗੱਬਰ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਲਈ ਲੁਟੇਰੇ ਭੇਜੇ ਪਰ ਜੈਯ ਅਤੇ ਵੀਰੂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੜ ਕੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਗੱਬਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਵੀਰੂ ਅਤੇ ਜੈਯ ਨੇ ਗੱਬਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਉਹਨਾ ਦੀ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਦਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਬੰਦੂਕ ਵੀ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਉਹਨਾ ਨੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੱਬਰ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਫਿਰ ਠਾਕੁਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਬਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਗੋਲੀ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਿਆ।

ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜੈਯ ਅਤੇ ਵੀਰੂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵੀਰੂ ਨੂੰ ਬਸੰਤੀ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਾਲੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਟਾਂਗਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਜੈਯ ਠਾਕੁਰ ਦੀ ਨੂੰਹ ਜੋ ਵਿਧਵਾ ਹੈ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੱਬਰ ਦੇ ਆਦਮੀ ਵੀਰੂ ਅਤੇ ਬਸੰਤੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਜੈਯ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਯ ਗੱਬਰ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਗੁਪਤ ਠਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੈਯ ਅਤੇ ਵੀਰੂ ਬਾਰੂਦ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੀਰੂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ ਕਿ ਜੈਯ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੈਯ ਫਿਰ ਵੀ ਗੋਲੀਵਾਰੀ ਜ਼ਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਜੀਂਦ

**ਜੀਂਦ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਦਿਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਉਥਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਜੀਂਦ ਨਾਮ ਦਾ ਉਥਾਨ ਜੈਨਤਾਪੁਰੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ। ਪੁਰਾਣੀ ਮਿੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਂਡਵਾ ਨੇ ਜੈਨਤੀ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਜੈਨਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਾਸਤੇ ਕਾਮਨਾ ਕਰੇ ਏਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਪਾਂਡਵਾ ਨੇ ਕੋਰਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਸਬਾ ਵੱਧਣ ਲੱਗਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਜੈਨਤਾਪੁਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਂਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ।
## ਇਤਿਹਾਸ
ਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ,ਫੂਲ ਦਾ ਪੜਪੋਤਾ ਸੀ , ਜਿਸਨੇ ਫੁਲਕਿਆ ਮਿਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ,ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1763 ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਜਿਲ੍ਹਾ ਜੀਂਦ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਦੇ ਜਰਨਲ ਜੈਨ ਖਾਨ ਤੋਂ ਜਿਤਿਆ ਅਤੇ 1776 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ । ਉਸਨੇ 1775 ਵਿਚ ਇਥੇ ਇਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਵਾਇਆ,ਬਾਅਦ  ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ(1822-1834) ਨੇ ਸੰਗਰੂਰ ਨੂੰ ਜੀਂਦ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ।ਜੀਂਦ ਸਟੇਟ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ 15 ਜੁਲਾਈ 1948 ਵਿਚ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ । ਜਦੋਂ 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸੰਗਰੂਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚੋਂ ਜੀਂਦ ਤੇ ਨਿਰਵਾਨਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ 7 ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿਚੋ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਬਣਿਆ। ਜੀਂਦ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ 1967 ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਜਿਹਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਜੀਂਦ ਅਤੇ ਸਫਿਡਨ ਸੀ।
## ਭੂਗੋਲਿਕਤਾ
ਜੀਂਦ 29.32_N_76.32_E_ਸਥਿਤ ਹੈ।ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ ਲਗਭਗ 227 ਮੀਟਰ (774 ਫੁੱਟ)ਹੈ।
## ਜਨ ਸਰਵੇਖਣ 
1.	2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਂਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 166,225 ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 53.3% ਆਬਾਦੀ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਅਤੇ 46.7% ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ  ਹੈ। ਜੀਂਦ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 887 ਹੈ 0 ਤੋਂ6  ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 831 ਹੈ। ਇਥੇ ਦੀ ਔਸਤਨ ਸਾਖਰਤਾ 74% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਔਸਤਨ 64.3% ਤੋ ਵੱਧ ਹੈ ।ਇਥੇ ਦੇ 80% ਮਰਦ ਅਤੇ 67% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰਿਤ ਹਨ। ਜੀਂਦ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ੱਬਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 18,825 ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 11.3% ਹੈ।, ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਰਿਆਣਵੀ,ਹਿੰਦੀ,ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਂਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਂਦ
## ਸਿਖਿਆ
ਜੀਂਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ ਕਿ:-
*ਚੋਧਰੀ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ
*ਜੀਂਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਨਚੀਟੀਊਟ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
*ਗੋਰਮਿੰਟ ਪੀ.ਜੀ ਕਾਲਜ
*ਸੀ.ਆਰ ਕਿਸ਼ਨ ਕਾਲਜ 
*ਹਿੰਦੁਸ ਗਰਲਜ ਕਾਲਜ
ਜਮਰੌਦ ਦੀ ਲੜਾਈ

**ਜਮਰੌਦ ਦੀ ਲੜਾਈ** ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿਤੀ 30 ਅਪਰੈਲ, 1837 ਨੂੰ ਲੜੀ ਗਈ। ਸਿੱਖ ਖ਼ੈਬਰ ਦੱਰਾ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਅਫਗਾਨੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਮਰੌਦ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੀ ਰੋਕ ਲਿਆ ਤੇ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। 

## ਨਤੀਜਾ 
ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਜਾਂ ਜਮਰੌਦ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵੇ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਮਾਂਗਾ (ਪਿੰਡ)

**ਮਾਂਗਾ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 161 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 763 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 385 ਮਰਦ ਅਤੇ 378 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 982 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, 1089 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 85.05 % ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 90.00 % ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79.94 % ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੇਟ ਵਿੰਸਲੇਟ

**ਕੇਟ ਵਿੰਸਲੇਟ** (ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1975), ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਕੈਡਮੀ ਇਨਾਮ, ਗਰੇਮੀ ਇਨਾਮ, ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਐਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਸਕਰ ਇਨਾਮ ਲਈ ਛੇ ਵਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
* 
* 
*Kate Winslet at the Emmys

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਵਜੀਰ (ਫਿਲਮ)

**ਵਜੀਰ **2016 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਰਾਮਾ ਥ੍ਰਿੱਲਰ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਿਜੋਈ ਨਾਂਬਿਆਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਭਿਜਾਤ ਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਅਤੇ ਫ਼ਰਹਾਨ ਅਖ਼ਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਿਤੀ ਰਾਓ ਹੈਦਰੀ, ਮਾਨਵ ਕੌਲ, ਨੀਲ ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਜਾਨ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਹਨ।

ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪੰਡਿਤ ਓਮਕਾਰ ਨਾਥ (ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ) ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਏਟੀਐਸ ਅਫਸਰ ਦਾਨਿਸ਼ ਅਲੀ (ਫ਼ਰਹਾਨ ਅਖ਼ਤਰ) ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਖੇਡ ਇੱਕ ਮੈਟਾਫਰ ਵਜੋਂ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਾਟ 28 ਸਿਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਰ 18 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ 8 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵਿਕਟਰ ਬੈਨਰਜੀ

**ਵਿਕਟਰ ਬੈਨਰਜੀ**(ਜਨਮ **ਪਾਰਥੋ ਸਾਰਥੀ ਬੈਨਰਜੀ**, 15 ਅਕਤੂਬਰ 1946) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਆਸਾਮੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਟਰ ਬੈਨਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ

**ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ** ਜਾਂ **ਮਰਾਠਾ ਮਹਾਸੰਘ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ-ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਜੋ 1674 ਤੋਂ 1818 ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹੀ। ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਨੇ 1674 ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਔਰੰਗਜੇਬ ਦੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਾਮਰਾਜ 1818 ਈ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਲੱਗਭਗ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਰਾਜ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਿਹਰਾ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹੈ.

ਮਰਾਠੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਦੱਖਣੀ ਪਠਾਰ (ਮੌਜੂਦ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਲੜਾਕੂ ਗਰੁੱਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਆਦਿਲ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲੀਆ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨਾਲ਼ ਲੰਬੇ ਚਿਰ ਤੱਕ ਗੁਰੀਲਾ ਜੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਕਾਮੀ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਨੇ 1674 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਮਰੱਹਟਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਤੇ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੀ 1680 ਵਿੱਚ  ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ 1682 ਤੋਂ 1707 ਤਕ ਇੱਕ 25 ਸਾਲਾ ਨਾਕਾਮ ਜੰਗ ਲੜੀ। ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪੋਤੇ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਨੇ 1749 ਤੱਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁਕਮਰਾਨੀ ਕੀਤੀ।

ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਨੇ ਬਾਲਾਜੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਔਲਾਦ, ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ. ਬਾਲਾਜੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੇ ਮਰਾਠਾ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਆਪਣੀ ਸਿਖਰ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਾਮਰਾਜ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ  ਤੋਂ  ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ (ਅਜੋਕਾ Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan ), ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਅੰਡੇਮਾਨ ਟਾਪੂਆਂ ਤੱਕ  ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ. 1761 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਾ ਫ਼ੌਜ Third Battle of Panipat ਅਫਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰ Ahmad Shah Durrani ਨੂੰ  ਹਾਰ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਵਿਸਥਾਰ ਰੁਕ ਗਿਆ. ਪਾਣੀਪਤ ਦੇ ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਨੌਜਵਾਨ ਪੇਸ਼ਵਾ ਮਾਧਵ ਰਾਓ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਮਰਾਠਾ ਮੁੜ-ਉਭਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਤੇ ਮਰਾਠਾ ਅਧਿਕਾਰ ਬਹਾਲ ਹੋਇਆ.

ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਪਰਬੰਧ ਚਲਾਉਣ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਮਰਾਠਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਧ-ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ.  ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰਦਾਰ, ਜਿੱਦਾਂ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਗਾਇਕਵਾੜ, ਇੰਦੌਰ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਹੋਲਕਰ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਅਤੇ ਉਜੈਨ ਦੇ ਸਿੰਧੀਆ, ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਭੌਸਲੇ, ਅਤੇ ਧਰ ਅਤੇ ਦੇਵਾਸ ਦੇ ਪੁਆਰ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਚ ਰਾਜੇ ਬਣ ਗਏ। ਸਲਤਨਤ ਨੇ ਇੱਕ ਢਿੱਲੇ ਢਾਲੇ ਮਹਾਸੰਘ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਲੈ ਲਈ।1775 ਵਿੱਚ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼, ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ. ਮਰਾਠੇ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਅੰਗਰੇਜ਼-ਮਰਾਠਾ ਜੰਗਾਂ (1805-1818), ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਾਰ  ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋ ਗਿਆ. 

## ਨੋਟਸ

## ਹਵਾਲੇ
ਨੈਕਸਸ 10

**ਨੈਕਸਸ 10** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Nexus 10) ਗੂਗਲ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਟੈਬਲਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
Google ਪਿਕਸਲ ਸੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂਗਲ ਨੈਕਸਸ
ਅਹਿਮਦ ਹਸਨ ਦਾਨੀ

ਪ੍ਰੋ. **ਅਹਿਮਦ ਹਸਨ ਦਾਨੀ** (Urdu: **احمد حسن دانی**) (20 ਜੂਨ 1920 – 26 ਜਨਵਰੀ 2009), ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੁਧੀਜੀਵੀ, ਪੁਰਾਤਤਵ, ਇਤਿਹਾਸ, ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸੀ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

## ਜੀਵਨ
ਦਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਜੂਨ 1920 ਨੂੰ ਬਾਸਨਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
## ਕਿਤਾਬਾਂ
* * ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ : ਉਮਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ* . ਸੰਗ-ਏ-ਮੀਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 2007 ISBN 978-969-35-2020-0
* *ਤਕਸ਼ਿਲਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ* ਸੰਗ-ਏ-ਮੀਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 2001 ISBN 978-969-35-0947-2
* (2000 ਈ ਤੱਕ ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ . ਸੰਗ-ਏ-ਮੀਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 2001 ISBN 978-969-35-1231-1
* *ਖੈਬਰ ਪਾਸ ਦੇ ਰੋਮਾਂਸ* ਸੰਗ-ਏ-ਮੀਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1997 ISBN 978-969-35-0719-5
* ''ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ 'ਤੇ ਨਿਊ ਲਾਈਟ* ਸੰਗ-ਏ-ਮੀਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1996 ISBN 978-969-35-0294-7
* *ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅੱਜ* ਸੰਗ-ਏ-ਮੀਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1996 ISBN 978-969-35-0706-5
* *ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਹਾਈਵੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਕਾਰਡ* ਸੰਗ-ਏ-ਮੀਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1995 ISBN 978-969-35-0646-4
* *ਪਿਸ਼ਾਵਰ: ਇਤਿਹਾਸਕ ਫਰੰਟੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ* ਸੰਗ-ਏ-ਮੀਲ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, (2 ਰਿਵਾਈਜ਼ਡ ਐਡੀਸ਼ਨ)1995 ISBN 978-969-35-0554-2
* *ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੀਪਲਜ਼ * ( 500 ਬੀ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ) QAU ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 1993 .
* *ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਕਿਤਾਬ ਇਕ: ਪ੍ਰੀ-ਮੁਸਲਿਮ ਪੀਰੀਅਡ* ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ. (3 ਐਡੀਸ਼ਨ, 1967, 1984, 1992) ISBN 969-404-008-6
* *ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ (ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼) ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ* ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਿਸਰਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ 1989 ISBN 978-969-415-016-1
* *ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਰਿਪੇਖ'' ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 1989 asin B0000CQNUB

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ

**ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ** (ਵਿਆਪਕ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ)    1905, ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਲਾ ਫੋਂਟੈਨ ਨੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਗੀਕਰਣ ਜੋ ਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਵਰਗੀਕਰਣ ਸਾਰੇ ਵਰਗੀਕਰਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀਆ ਸੂਚੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁੱਖ ਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੂਜੇ ਪੱਖ ਨਜਰ-ਅਦਾਜ ਹੀ ਕਰਨੇ ਪੇੜੇ ਹਨ। 

## ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੀ ਸਰਚਣਾ ਕਰਨਾ
## ਸੰਖਿਆ ਅੰਕ
ਇਹ ਉਹ ਸੰਖਿਆ ਅੰਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਰਗੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਦਸ਼ਮਲਵ ਵਰਗੀਕਰਣ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦਸ਼ਮਲਵਾਂ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਦਾ ਹੈ। 

## ਮੁੱਖ ਵਰਗ
* 0 Science and Knowledge. Organization. Computer Science. Information Science. Documentation. Librarianship. Institutions. Publications
* 1 Philosophy. Psychology
* 2 Religion. Theology
* 3 Social Sciences
* 4 *vacant*
* 5 Mathematics. Natural Sciences
* 6 Applied Sciences. Medicine, Technology
* 7 The Arts. Entertainment. Sport
* 8 Linguistics. Literature
* 9 Geography. History

## ਸਹਾਇਕ ਸੂਚੀ
* =...	Common auxiliaries of language. Table 1c
* (0...)	Common auxiliaries of form. Table 1d
* (1/9)	Common auxiliaries of place. Table 1e
* (=...)	Common auxiliaries of human ancestry, ethnic grouping and nationality. Table 1f
* "..."	Common auxiliaries of time. Table 1g helps to make minute division of time e.g.:  "1993-1996

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕੈਟਾਲੌਗਿੰਗ ਅਤੇ ਵਰਗੀਕਰਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਸਾਮਨੀ ਸਲਤਨਤ

**ਸਾਮਨੀ ਸਲਤਨਤ** ਦੀ ਹਕੂਮਤ, ਮਾਵਰਾ-ਏ-ਅਲਨਹਰ ਅਤੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਅੱਬਾਸਿਆ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 819ਈ. ਮਾਵਰਾ-ਏ-ਅਲਨਹਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਮੋਰਿਸ ਆਲੀ ਸਾਮਾਨ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਸਾਮਾਨੀ ਅਖਵਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਜਿਹੜਾ ਪਾਰਸੀ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਅਸ਼ਰਾਫ਼ੀਆ ਚੋਂ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਸਰ ਬਿਨ ਅਹਿਮਦ ਬਣ ਅਸਦ ਸਾਮਾ ਨਿਆਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸੀ। ਮਾਵਰਾ-ਏ-ਅਲਨਹਰ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮੌਜੂਦਾ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਤੇ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਵੀ ਇਸ ਹਕੂਮਤ ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਰਾਜਘਰ ਬੁਖ਼ਾਰਾ ਸੀ। ਸਾਮਾ ਨਿਆਂ ਨੇ 999ਈ. ਤਕ ਯਾਨੀ 180 ਸਾਲ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਸ ਅਰਸੇ ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸ ਹੁਕਮਰਾਨ ਹੋਏ।

ਸਾਮਾ ਨਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਤਨਜ਼ੀਮ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਅੱਬਾਸਿਆ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਤੇ ਕੀਤੀ ਤੇ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਾਂਗ ਦਰਬਾਰ ਤੇ ਦੂਜੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀ ਅਦਾਰੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ। ਸਾਮਾ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਅੱਬਾਸਿਆ ਦੀ ਮਾਵਰਾ-ਏ-ਅਲਨਹਰ ਤੇ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਚ ਹਿਮਾਇਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਿਲੇ ਚ ਕੁੱਝ ਇਲਾਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਘਰ ਬੁਖ਼ਾਰਾ, ਸਮਰਕੰਦ, ਬਲਖ਼ ਤੇ ਹਰਾਤ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਸਫਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਸਤ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਸ਼
ਦ ਲੀਲਾ ਪੈਲੇਸ ਚੇਨਈ

ਦ ਲੀਲਾ ਪੈਲੇਸ ਚੇਨਈ ਇੱਕ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਡਿਲਕਸ ਹੋਟਲ ਹੈ ਜੋਕਿ ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ I ਇਹ ਐਮਆਰਸੀ ਨਗਰ, ਆਰ.ਏ.ਪੁਰਮ, ਅਦਯਾਰ ਕਰੀਕ ਖੇਤਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋਕਿ ਮੈਰੀਨਾ ਬੀਚ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਅੰਤ ਤੇ ਹੈ I ਇਹ ਹੋਟਲ ਐਟਲਾਂਟਾ ਅਧਾਰਿਤ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ ਸਮਾਲਵੂਡ, ਰੈਨੋਲਡਸ, ਸਟੀਵਰਟ, ਸਟੀਵਰਟ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਇੰਨ. ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਰੂਪ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਚੇਤੀਨਾਦ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤੋਂ ਪੇ੍ਰਿਤ ਹੈ I ਇਸ ਤੇ ਲਾਗਤ ਖਰਚ 8,000 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੀ ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਖੁਲ੍ਹਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ I ਪਰ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਇਸਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੀ ਤਰੀਕ ਜਨਵਰੀ 2013 ਤੱਕ ਖਿੱਚ ਗਈ I

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਹੋਟਲ ਲਈ ਥਾਂ ਸਨਅਤਕਾਰ ਐਮ.ਏ.ਐਮ ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ ਕੋਲੋਂ 700 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ I
ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਈਐਸਪੀਏ, ਇੱਕ 16,000 ਫੁੱਟ ਸਪਾ, ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ I

## ਦਾ ਹੋਟਲ
6.25 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਅਦਯਾਰ ਕਰੀਕ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ, 16 ਮੰਜਿਲੀ ਹੋਟਲ 831,000 ਸਕੂਏਅਰ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰ ਤੇ ਬਣੇ ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ 338 ਕਮਰੇ ਹਨ I 2,200 ਸਕੂਏਅਰ ਫੁੱਟ ਤੇ ਬਣਿਆ ਦਾਵਤ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗ ਹਾਲ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,390 ਸਕੂਏਅਰ ਮੀਟਰ ਦਾ ਬਾਲਰੂਮ ਅਤੇ ਛੱਤ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਟੈਰੇਸ, ਇੱਕ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਬਾਗਬਾਨ ਵਿਹੜਾ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਬਾਰ, ਇੱਕ 1,394 ਸਕੂਏਅਰ ਮੀਟਰ ਦਾ ਹੈਲਥ ਕੱਲਬ/ਸਪਾ ਅਤੇ ਇੱਕ 1,060 ਸਕੂਏਅਰ ਮੀਟਰ ਦਾ ਬੁਟੀਕ ਰਿਟੇਲ ਪਲਾਸਾ ਹੈ I ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 6 ਕਮਰੇ ਹਨ I ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਾਹਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਮੁੱਖ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਐਲਈਡੀ ਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਧੱਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ I

12 ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਈਐਸਪੀਏ ਸਪਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਲਕ੍ਸ ਦੇ ਜੈਫ਼ਰੀ ਵਿਲਕ੍ਸ ਅਤੇ ਦ ਲੀਲਾ ਹੋਟਲ ਦੀ ਮਧੂ ਨਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ I ਇਹ 16,000 ਸਕੂਏਅਰ ਫੁੱਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ I

## ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਪਾਰਕ
ਹੋਟਲ ਕੋਲ 250,000 ਸਕੂਏਅਰ ਫੁੱਟ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਸੰਪਤੀ ਵੀ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਦ ਲੀਲਾ ਬਿਜ਼ਨੇਸ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਹੋਟਲ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ I ਪਰ ਗਰੁੱਪ ਵਪਾਰਕ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਬੇਚਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇ ਫੰਡ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਦੇ ਉਦੱਮ ਲਈ ਵੱਧਾ ਸਕਣ I ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋਕਿ ਆਈਟੀ ਪਾਰਕ ਨੂੰ 1,720 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ I ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਇਸ ਦੱਸੀ ਡੀਲ ਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ I

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ
ਮਿਰਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ

**ਮਿਰਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ** ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਸੀ। ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਵਿਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਾਂਤੀ ਨਿਕੇਤਨ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਿਰਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤਨਾਟਿਅਮ ਤੇ ਕਥਾਕਲੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਮਿਰਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਨੀ ਸੋ ਬਿਆਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਬਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਮਲਿਕਾ ਜੋ ਪਰਸਿੱਧ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਕਾਰਤੀਕੇਘ ਹਨ। ਉਨੀ ਸੋ ਅੜਤਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਪਣ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਪਰਫ਼ਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸੰਸਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਾਰਤਨਾਟਿਅਮ ਤੇ ਕਥਾਕਲੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮਿਰਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸਨ ਤੇ ਪਦਮ ਸਿਰੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਸਤਾਨਵੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫਿਲਮੀਸਤਾਨ

***ਫਿਲਮੀਸਤਾਨ***  2013 ਵਿੱਚ ਨਿਤਿਨ ਕੱਕਰ ਵਲੋਂ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭਾਰਤੀ ਕੋਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। 

ਇਹ ਫਿਲਮ 17th ਭੂਸਨ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਮੁੰਬਈ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਜਿਥੇ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਸਿਲਵਰ ਕ੍ਰੌਨ ਫੇਅਸੰਤ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਵਾਰਡ 60ਵੇ ਨੇਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ 2012 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ. ਫਿਲਮੀਸਤਾਨ ਨੂੰ 24th ਪਾਲਮ ਸਪਰਿੰਗ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ,  23rd ਟਰੋਮਸੋ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, 36th ਗੋਟੇਬੋਰਗ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ 5th ਜੈਪੁਰ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੌਰਾਨ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫਿਲਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 6 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। 

## ਪਲਾਟ 
## ਕਾਸਟ 
* ਸਨੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਬ ਹਾਸ਼ਮੀ 
* ਆਫਤਾਬ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮੁਲਹੱਕ
* ਮਹਮੂਦ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਮੁਦ ਮਿਸ਼ਰਾ
* ਜੱਵਾਦ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਲ ਦੱਤ

## ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 
ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬੀਰਮੰਨਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਟੇਕਸ ਰਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* *Filmistaan* Official Website 
*
638

**638** 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 630 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 23 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਹਿਜਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
33ਜੀ ਸਦੀ ਬੀਸੀ

## ਘਟਨਾ 
* 3268 ਬੀਸੀ &ndash; 23 ਜਨਵਰੀ ਦੂਜਾ ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਡੇਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜੂਲੀਅਨ ਡੇਅ ਪਹਿਲੀ ਜਨਵਰੀ 4713 ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਲ* ਸੀ। (ਈਸਾਈ 'ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਲ' ਨੂੰ 'ਬੀ.ਸੀ.' ਲਿਖਦੇ ਹਨ)।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਦ ਤਾਜ ਐਕਸੋਟਿਕਾ ਹੋਟਲ ਐਂਡ ਰਿਜ਼ਾਰਟ

**ਤਾਜ ਐਕਸੋਟਿਕਾ ਰਿਜ਼ਾਰਟ ਅਤੇ ਸਪਾ**, ਗੋਆ ਦੇ ਬੀਚ ਤੇ ਬਣਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੈਨਓਲਿਮ, ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈI ਇਹ ਹੋਟਲ ਤਾਜ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਹੋਟਲਸ ਦੀ ਕੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈI ਗੋਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੇ ਸਥਿਤ, ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਰਿਜ਼ਾਰਟ, ਗੋਆ ਦੇ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾI

ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂ ਹੋਲੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਹਰਾਭਰਾ ਬਗੀਚਾ 56 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈI ਤਾਜ ਐਕਸੋਟਿਕਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਅਉਕੇਇਸ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਰੋਪਿਕਲ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦਾ ਟੱਚ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੂਪ ਵਿੱਚ ਡੁਬਿਆ ਐਟਰੀਅਮ, ਛਾਂਵਾਂ ਵਾਲੇ ਚੌੜੇ ਗਲਿਆਰੇ, ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਂਗਨ ਜੋਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨI

ਤਾਜ ਐਕਸੋਟਿਕਾ ਰੇਤੇਲੇ ਬੈਨਓਲਿਮ ਬੀਚ ਦੇ ਰੇਤੇਲੇ ਟੀਲੇ ਤੇ ਬਨਿਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ 700 ਮੀਟਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬੀਚ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਾਨੂਨੀ ਨੀਤੀ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਬੀਚ ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਜ ਐਕਸੋਟਿਕਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਹੋਟਲ ਬਿਲਡਿੰਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਖੁਲੇ ਡੀਲਕਸ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਵਿਲਾਸਤਾ ਦੇ ਕਮਰੇਆ ਵਿੱਚ ਖੂਬਸੁਰਤੀ ਨਾਲ ਵੰਡਇਆ ਹੈ।

ਮੇਹਮਾਨਾ ਵਾਸਤੇ ਇਥੇ 140 ਵਾਤਾਨੁਕੂਲ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਵਿਲਾ ਹਨ। ਇਥੇ ਦੋ ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਟ ਵਿਲਾ ਵੀ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਜੀ ਤਰਣਤਾਲ ਹਨ। ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਔਡਿਟੋਰਿਯਮ ਵਰਗੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮਰੇ ਹਨ ਜਿਨਾ ਦੀ ਸਮਰਥਾ 800 ਮੇਹਮਾਨਾ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਪਾਰਿਕ ਸਮਾਗਮਾ ਵਾਸਤੇ ਵਾਸਤੇ ਉਪਯੁਕਤ ਹਨ। ਖੁਲੇ ਆਸਮਾ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਾਸਤੇ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਡੇ ਵਡੇ ਬਗੀਚੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੈਟਾਲੌਗ ਕਾਰਡ

right|thumb|400x400px|ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਵਵੀਦਆਲਯ ਦਾ ਕੈਟਾਲੌਗ ਕਾਰਡ ਦੀ ਸੂਚੀ-ਪੱਤਰ
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੁੱਖ ਸੂਚਨਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੈਟਾਲੋਗ ਕਾਰਡ ਦਾ ਸੂਚੀ-ਪੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਟਾਲੋਗ  ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਫਾਈਲਾਂ, ਜਰਨਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਇਸ ਕੇਟਾਲੋਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਟੀਚਾ 
ਚਾਰਲਸ ਅਮੀ ਕਟਰ ਨੇ 1876 ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਯ ਨੂੰ ਬਿਬਲਿਓਗਰਾਫੀ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸ਼੍ਹਪੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਕੈਟਾਲੋਗ ਕਾਰਡ ਬਣਾਏ।

*ਲੇਖਕ 
*ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ 
*ਵਿਸ਼ਾ
*ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਮਿਤੀ
*ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰ੍ਸ਼ਾਉਣਾ

*ਸਬੰਧਿਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆ ਕਿਤਾਬਾਂ
*ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ੇ
*ਸਬੰਧਿਤ ਸਾਹਿਤ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* A general overview of the।SBD 
* Very।nnovative Webpacs — Online catalogs using particularly good design or functionality 
* Libraries Australia — Australian national bibliographic catalogue: 800+ libraries
* OCLC WorldCat

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਦਿਨਾਰ

**ਦਿਨਾਰ** ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਕੋਡ ISO 4217 ਹੈ।

## ਦੇਸ਼ਾਂ
## ਹਵਾਲੇ
ਮੰਸਾ ਮੂਸੀ

**ਮੰਸਾ ਮੂਸੀ** ਸਲਤਨਤ ਮਾਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਨੇਕ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ 1312 ਈ. ਤੋਂ 1337 ਈ. ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੌਰ ਚ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਟਿੰਬਕਟੂ ਤੇ ਗਾਦ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਫ਼ਤਿਹ ਹੋਏ ਤੇ ਸਲਤਨਤ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚ ਗਾਦ ਤੋਂ ਲਹਿੰਦੇ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਔਕਿਆਨੋਸ ਤੇ ਉਤਰ ਚ ਤਫ਼ਾਜ਼ਾ ਦਿਆਂ ਲੋਨ ਦੀਆਂ ਕਾਣਾਂ ਤੱਕ ਦੱਖਣ ਚ ਸਾਹਲੀ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਮੰਸਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੋਹਰਤ ਉਸਦੇ ਹੱਜ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਿਹੜਾ ਉਸਨੇ 1324 ਈ. ਚ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਏਨਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆ ਬਲਕਿ ਤਾਜਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਚ ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਨੇ ਏਨਾ ਵੱਧ ਸੋਨਾ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਿਸਰ ਚ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਮੱਕੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਇਕ ਇੰਦ ਲੱਸੀ ਮੁਅੱਮਾਰ ਅਬੂ ਇਸਹਾਕ ਇਬਰਾਹੀਮ ਅਲਸਾ ਹਿੱਲੀ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ਼ ਗਾਦ ਤੇ ਟਿੰਬਕਟੂ ਚ ਪੱਕਿਆਂ ਇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਸੀਤਾਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਤੇ ਟਿੰਬਕਟੂ ਚ ਇਕ ਮਹਿਲ ਬਣਾ‏ਈਆ। ਮਾਲੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੱਕਿਆਂ ਇਟਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਨਈਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬੰਧ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਬਣੇ। ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਦਰਵੇਸ਼ ਸਿਫ਼ਤ ਤੇ ਨੇਕ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅਦਲ ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਕਈ ਕਿੱਸੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਗਏ। ਮੰਸਾ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਪਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਕ ਇਕ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਹੱਥ ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ ਤੇ 1654 ਈ. ਚ ਸ਼ਹਿਰ ਗਾਦ ਦੇ ਸੁੰਘਾਈ ਹੁਕਮਰਾਨ ਨੇ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਆਹ ਇਬਨ ਬਤੁਤਾ ਨੇ ਇਸੇ ਮੰਸਾ ਦੇ ਭਾਈ ਸੁਲੇਮਾਨ ਬਣ ਅਬੁ ਬਕਰ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਚ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਬਨ ਬਤੁਤਾ ਨੇ ਟਿੰਬਕਟੂ ਦੀ ਸੈਰ ਵੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਅਮਨ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਡੱਫ਼ਰ

**ਡੱਫ਼ਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।  

## ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 384 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1748 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 864 ਮਰਦ ਅਤੇ 884 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1023 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, 1000 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 83.81 %  ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 87.06 % ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 80.64 % ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਰਾਬਦੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼

**ਮਰਾਬਦੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼** (Berber: ⵉⵎⵕⴰⴱⴹⴻⵏ Imṛabḍen, Arabic: المرابطون‎ Al-Murābiṭūn) ਮੋਰਾਕੋ ਦੀ ਬੇਰਬਰ ਵੰਸ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਮੇਘਰੇਬ ਅਤੇ ਅਲ-ਅੰਦਲਸ 'ਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਰਾਕੇਸ਼ ਜਿਸ ਨੂੰ 1062 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੋਢੀ ਲਮਟੂਨਾ ਅਤੇ ਗੁਡਾਲਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੰਸ ਨਾਈਜਰ ਅਤੇ ਸੇਨੇਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵੰਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ