1984

**1984** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾਵਾਂ 
## ਜਨਵਰੀ 
* 15 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜਨਰਲ ਵੈਦਯ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿਤੇ।
## ਫ਼ਰਵਰੀ
* 29 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
*1 ਫਰਵਰੀ - ਮੈਡੀਕੇਅਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈ। 
*3 ਫਰਵਰੀ ਡਾ. ਜੌਹਨ ਬੈਸਟਰ ਅਤੇ ਹਾਰਬਰ – ਯੂਸੀਐਲਏ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਖੋਜ ਟੀਮ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਰੂਣ ਨੂੰ ਇੱਕ fromਰਤ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। 
*ਐਸਟੀਐਸ-41-ਬੀ: ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਚੈਲੇਂਜਰ 10 ਵੇਂ ਪੁਲਾੜ ਸ਼ਟਲ ਮਿਸ਼ਨ ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 
*7 ਫਰਵਰੀ - ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਬਰੂਸ ਮੈਕਕੈਂਡਲੈੱਸ II ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਐਲ. ਸਟੀਵਰਟ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਅਣ-ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸਪੇਸ ਵਾਕ ਕੀਤੀ। 
*8–19 ਫਰਵਰੀ - 1984 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਸਯੇਜੇਵੋ, ਯੁਗੋਸਲਾਵੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। 
*13 ਫਰਵਰੀ - ਕੌਨਸਟੈਂਟਿਨ ਚਰਨੈਂਕੋ ਨੇ ਸਵਰਗੀ ਯੂਰੀ ਐਂਡਰੋਪੋਵ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ। 
*22 ਫਰਵਰੀ - ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਐਚ ਐਮ ਇਰਸ਼ਾਦ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਲੇਟ ਦੀ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਵਾਪਸ ਮੌਲਵੀਬਾਜ਼ਾਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
*23 ਫਰਵਰੀ - ਟੀਈਡੀ (ਕਾਨਫਰੰਸ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 
*26 ਫਰਵਰੀ - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਮਰੀਨ ਕੋਰ ਨੇ ਬੇਰੂਤ, ਲੇਬਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ। 
*29 ਫਰਵਰੀ - ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਿਅਰੇ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਮਾਰਚ 
* 5 ਮਾਰਚ - ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਰਾਕ ‘ਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ; ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 
* 6 ਮਾਰਚ - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ-ਹੜਤਾਲ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਆਰੰਭ ਹੋਈ (ਵੇਖੋ ਯੂਕੇ ਮਾਈਨਰਾਂ ਦੀ ਹੜਤਾਲ (1984–85)). 
* 14 ਮਾਰਚ - ਅਲਸਟਰ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਬੰਦੂਕ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਨ ਫੇਨ ਦੀ ਗੈਰੀ ਐਡਮਜ਼ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।
* 16 ਮਾਰਚ ਬੇਰੂਤ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਿਲੀਅਮ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਬਕਲੇ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਜੇਹਾਦ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
* ਗੈਰੀ ਪਲੇਚੇ ਨੇ ਲੂਸੀਆਨਾ ਦੇ ਬੈਟਨ ਰੂਜ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਜੋਡੀ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੈੱਫ ਡੌਸੇਟ' ਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
* 22 ਮਾਰਚ - ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਮੈਨਹੱਟਨ ਬੀਚ ਦੇ ਮੈਕਮਾਰਟਿਨ ਪ੍ਰੀਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ; ਚਾਰਜ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਹੋ ਗਏ। 
* 23 ਮਾਰਚ - ਜਨਰਲ ਰਹੀਮੂਦੀਨ ਖਾਨ ਸਿੰਧ ਦੇ ਅੰਤਰਿਮ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਬਣ ਗਿਆ।
* 25 ਮਾਰਚ ਪੋਪ ਜੌਨ ਪੌਲ II ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਫਾਤਿਮਾ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮੈਰੀਕਾਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ। 
* ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਇਨਕਾਰਨੇਟ ਵਰਡ (IVE) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਾਰਲੋਸ ਮਿਗੁਏਲ ਬੁਏਲਾ।

## ਅਪ੍ਰੈਲ 
## ਮਈ 
*4 ਮਈ &ndash; ਫੂ ਦੋਰਜੀ ਬਿਨਾ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰਹੇ।
*12 ਮਈ &ndash; ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿੱਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ 20 ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿਤੀ ਗਈ।
*28 ਮਈ &ndash; ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 3 ਜੂਨ ਤੋਂ ਨਾ-ਮਿਲਵਰਤਣ ਲਹਿਰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਜੂਨ 
*3 ਜੂਨ &ndash; ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲਿਆ।
*4 ਜੂਨ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ 125 ਹੋਰ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਨ ਪਟਿਆਲਾ, ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਆਦਿ
*5 ਜੂਨ &ndash; ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਜਾਰੀ।
*7 ਜੂਨ &ndash; ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾਂਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ।
*10 ਜੂਨ &ndash; ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿਰੁਧ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਰਚਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ) ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦਿਤੇ।
*14 ਜੂਨ &ndash; ਡਾ: ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਤਾ।
*16 ਜੂਨ &ndash; ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਨੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਤਾ।
*20 ਜੂਨ &ndash;ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ 4 ਅਫ਼ਸਰਾਂ, 4 ਜੇ.ਸੀ.ਓਜ਼. ਅਤੇ 92 ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦਾ ਮਰਨਾ ਮੰਨਿਆ ਪਰ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਰੀਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 1208 ਫ਼ੌਜੀ, 122 ਦੇ ਕਰੀਬ ਖਾੜਕੂ ਅਤੇ 3228 ਸਿੱਖ ਯਾਤਰੂ ਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੋਮਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਵਿੱਚ 3000 ਫ਼ੌਜੀ, 12 ਖਾੜਕੂ ਅਤੇ 1526 ਸਿੱਖ ਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
*23 ਜੂਨ &ndash;ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਐਕਸ਼ਨ ਵੇਖਣ ਲਈ ਪੁੱਜੀ।

## ਜੁਲਾਈ 
*12 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ‘ਚ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਾਲਟਰ ਮੌਂਡੇਲ ਨੇ ਗੇਰਾਲਡਿਨ ਫੈਰਾਰੋ ਨੂੰ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਾਸਤੇ ਅਪਣਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੁਣਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ‘ਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ।
*25 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਰੂਸ ਦੀ ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਸਵਿਤਸਕਾਯਾ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਟੁਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ।
*29 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

## ਅਗਸਤ 
*12 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਆਇਰਸ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਰਮੀ ਨੇ ਬੰਬ ਚਲਾ ਕੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਨਿਸਟਰ ਮਾਰਗਰੈੱਟ ਥੈਚਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ; ਥੈਚਰ ਆਪ ਤਾਂ ਬਚ ਗਈ ਪਰ 5 ਹੋਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ।

## ਸਤੰਬਰ 
## ਅਕਤੂਬਰ 
31 ਅਕਤੂਬਰ- 1984 ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ।

## ਨਵੰਬਰ 
*27 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਨੇਪਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਸਣੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

## ਦਸੰਬਰ 
*3 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਲਾਂਟ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਲੀਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਸਰ ਪਿਆ |
*10 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਸਾਊਥ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪਾਦਰੀ ਡੈਸਮੰਡ ਟੂਟੂ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
*19 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਗਰੈੱਟ ਥੈਚਰ ਤੇ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਜ਼ਾਓ ਜ਼ਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾਂ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਹੇਠ ਹਾਂਗਕਾਂਗ 1 ਜੁਲਾਈ, 1997 ਦੇ ਦਿਨ ਚੀਨ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ |

## ਜਨਮ 
*17 ਫਰਵਰੀ &ndash; ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਏ.ਬੀ.ਡਿਵੀਲੀਅਰ
* 29 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਦਮ ਸਿੰਕਲੇਅਰ ਦਾ ਜਨਮ।
*5 ਅਪ੍ਰੈਲ &ndash; ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸਬਾ ਕਮਰ
*14 ਮਈ &ndash; ਫੇਸਬੁੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਾਰਕ ਜੁਕਰਬਰਗ
*22 ਦਸੰਬਰ – Basshunter

## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ