open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ

**ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ: André Breton ); 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 1896 - 28 ਸਤੰਬਰ 1966) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਇਹ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1924 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ (*Manifeste du surréalisme*) ਲਿਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ "ਸ਼ੁੱਧ ਅਚੇਤ ਕਾਰਜ" ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ।

## ਜੀਵਨ
ਬਰੇਤੋਂ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 1896 ਨੂੰ ਤੀਨਛੇਬਰੇ, ਓਰਨ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਯਾਕ ਵਾਛੇ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਵਾਛੇ ਦਾ ਬਰੇਤੋਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਵਾਛੇ ਨੇ 24 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਹਦੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰੇਤੋਂ ਨੇ ਮੁੱਢਲੇ ਚਾਰ ਲੇਖ ਲਿਖਕੇ *ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ* (Lettres de guerre) ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ।

15 ਸਤੰਬਰ 1921 ਨੂੰ ਬਰੇਤੋਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਸੀਮੋਨ ਕਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਦੋਨੋਂ 1 ਜਨਵਰੀ 1922 ਤੋਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਫੋਂਤਾਨ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ।

### ਦਾਦਾ ਤੋਂ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ
1919 ਵਿੱਚ ਬਰੇਤੋਂ ਨੇ ਲੂਈ ਆਰਾਗੋਂ ਅਤੇ ਫਿਲਿਪ ਸੂਪੌਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ *ਸਾਹਿਤ* (Littérature) ਨਾਂ ਦਾ ਰਸਾਲਾ ਕੱਢਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫ਼ੀਲਡਜ਼ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਅਵਚੇਤਨ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਪਣਾਈ। 1924 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਛਪਵਾਇਆ ਅਤੇ 1924 ਤੋਂ ਇਹ *ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬ* ਨਾਂ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੂਈ ਆਰਾਗੋਂ, ਫਿਲਿਪ ਸੂਪੌਲ, ਪੌਲ ਏਲੂਆਰ, ਮਿਛੇਲ ਲੇਰਿਸ, ਰੇਨੇ ਕਰੇਵੇਲ ਅਤੇ ਬੇਂਜਾਮੀਂ ਪੇਰੇ ਵਰਗੇ ਜੁੜੇ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
* ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ (Manifestes du surréalisme) -1924-1930
* ਨਾਦਿਆ (Nadja) - 1928
* ਇਸ਼ਕ ਦੀਵਾਨਾ (L'Amour fou) - 1937

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ
ਅਨਾਨਾਸ

thumb|left|ਅਨਾਨਾਸ (ਕੱਟੇ ਹੋਏ)
**ਅਨਾਨਾਸ** (*Ananas comosus*) ਖਾਣਯੋਗ ਉਸ਼ਣਕਟੀਬੰਧੀ ਫਲ ਦਾ ਆਮ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਬ੍ਰੋਮੇਲੀਆਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਅਨਾਨਾਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਕਰਾਊਨ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਨਾਨਾਸ ਵਾਢੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਪੱਕਦਾ। ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਰਾਗਵੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਅਨਾਨਾਸ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕੱਟ ਕੇ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੀਰੇ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵਾਂ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਰਸ ਕੱਢ ਕੇ ਵੀ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਲਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਰੂਟ-ਕਾਕਟੇਲ ਵਿੱਚ ਮਾਸਾਹਾਰ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਠਾਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ

**ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ** (ਰਜਿ:) ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
## ਸਭਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ
* ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ‘ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ' ਦੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ।
* ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਪਰਾਲੇ ਕਰਨਾ।
* ਭਾਸ਼ਾਈ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਨਰੋਈਆਂ ਲੀਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੋਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਣਾ।
* ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ, ਕਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨਾ।
* ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਦੇਸ਼ੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਜੋਲ ਤੇ ਸਾਂਝ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਜੁਟਾਉਣਾ।
* ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਉੱਪਰਾਲੇ ਕਰਨਾ।
* ‘ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ' ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਵਯੁਵਕ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਵਿਗਸਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੋਣਾ।
* ਲੋੜਵੰਦ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉੱਪਰਾਲੇ ਕਰਨਾ।

## ਮੈਂਬਰ ਬਣਨਾ ਲਈ ਸ਼ਰਤਾਂ
* ਲੇਖਕ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਪੱਖ ਬਾਰੇ ਹੋਵੇ।
* ਪੁਸਤਕ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉੱਪਰੋਕਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 20 ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣ।
* ਜਾਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲੇਖਣ ਦਾ ਖਰੜਾ ਹੋਵੇ।
* ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ/ਪਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਲੇਖਕ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਵੀ ਜੋ ਉੱਪਰੋਕਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਬਰਾਂ ਭੇਜਣ/ਲਿਖਣ, ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਾਪੀ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ।

ਉੱਪਰੋਕਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਜਣ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ-
#ਜੀਵਨ ਮੈਂਬਰ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਇਕੱਠੇ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਫ਼ੀਸ 500+ 50 ਰੁਪਏ ਕੇਂਦਰੀ ਭਵਨ ਉਸਾਰੀ ਫੰਡ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਫ਼ੀਸ 2500+50 ਰੁਪਏ ਕੇਂਦਰੀ ਭਵਨ ਉਸਾਰੀ ਫੰਡ ਦੇ ਕੇ ਜੀਵਨ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
#ਸਭਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂਬਰ: ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਥਾਨਕ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਬੰਧਿਤ ਸਭਾ ਰਾਹੀਂ 25/- ਰੁਪਏ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਚੰਦਾ ਅਤੇ 50 ਰੁਪਏ ਕੇਂਦਰੀ ਭਵਨ ਉਸਾਰੀ ਫੰਡ ਦੇ ਕੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
## ਇਤਿਹਾਸ
ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1956 ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸੁਯੋਗ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਸੱਚਦੇਵ

**ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਸੱਚਦੇਵ** ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਰਦਾਰੀ ਬੇਗਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਇਗੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 1997 ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। 
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਸੱਚਦੇਵ ਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਟਾਇਟਨ ਅੰਤਾਕਸ਼ਰੀ ਵਿੱਚ 1994 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। 2005 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਰੁਨ ਬਡੋਲਾ ਨਾਲ ਰਿਆਲਿਟੀ ਟੀਵੀ, ਨਾਚ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਤਾ ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਪਰੈਲ 1975 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਗ੍ਰੇਜੁਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਉੱਪਰਂਤ ਉਸ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲ'ਸ ਥੀਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਾਟਕ ਖੇਡਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। 25 ਨਵੰਬਰ 2004 ਉਸ ਨੇ ਵਰੁਨ ਬਡੋਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਰੰਭ ਸਚਿਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੀ ਸੂਰਜ ਕਾ ਸਾਤਵਾਂ ਘੋੜਾ (1992) ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਮੰਮੋੰ (1994), ਸਰਦਾਰੀ ਬੇਗਮ (1996), ਸਮਰ (1999), ਹਰੀ-ਭਰੀ (2000), ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ ਚੰਦਰ ਬੋਸ: ਦੀ ਫੋਰਗੋਟਨ ਹੀਰੋ (2005) ਅਤੇ ਵੇਲਕਮ ਟੂ ਸੱਜਨਪੁਰ (2008). ਉਸ ਨੇ ਹਾਲੀਵੁਡ ਫ਼ਿਲਮ ਲਿਟਲ ਬੁੱਧਾ (1993) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰੋ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ

**ਪ੍ਰੋ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ** ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 1941 ਵਿੱਚ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮਾਣੂਕੈ ਗਿੱਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਡਰਾਫਟਸਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ. ਲਈ।
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ

ਜਿਸਦੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਤੇ ਵਿਚਾਲਿਓਂ ਟੈਪਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਫ਼ੇਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਵਰਤੋਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫ਼ੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।]]

**ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰ** ਇੱਕ ਬਿਜਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਾਸੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਕਿਸੇ ਵਧੀਆ ਚਾਲਕ ਦੀ ਤਾਰ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਂਬਾ) ਦੁਆਰਾ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਇਲਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਆਇਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਵਾਂ ਕਰੰਟ ਇੱਕ ਬਦਲਵੀਂ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫ਼ੀਲਡ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਕੁਆਇਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲਵੀਂ ਈ.ਐਮ.ਐਫ. ਜਾਂ ਵੋਲਟੇਜ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਕੁਆਇਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਵਰ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫ਼ੀਲਡ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਕੁਆਇਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। 1831 ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਗਏ ਫੈਰਾਡੇ ਦੇ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰਾਂ ਨੂੰ ਏ.ਸੀ. ਵੋਲਟੇਜਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਜਾਂ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕਿਸਮਾਂ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਜਲਈ ਪਰਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਅੱਡ ਅੱਡ ਕਿਸਮ ਦੇ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ:
* *ਆਟੋਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸਕੈਂਡਰੀ ਦੋਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਤਾਰ ਇੱਕ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* *ਕਪੈਸਟਰ ਵੋਲਟੇਜ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੋਲਟੇਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ। 
* *ਡਿਸਟਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ, ਪਾਵਰ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਇਹ ਜਰਨੇਟਰ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਲੋਕਲ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
* *ਫੇਸ ਐਂਗਲ ਰੈਗੂਲੇਟਿੰਗ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਇਹ ਤਿੰਨ ਫੇਸ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
* *ਸਕਾਟ-ਟੀ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਫੇਸ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਫੇਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਫੇਸ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਫੇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਫੇਸ।
* *ਪੌਲੀਫੇਸ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਜਿਸ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੇਸ ਹੋਣ.
* *ਗ੍ਰਾਉਂਡਿੰਗ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*:ਤਿੰਨ ਵਾਇਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਅਰਥ(earth) ਦੇਣ ਲਈ।
* *ਲੀਕੇਜ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਦੀ ਵਾਈਂਡਿੰਗ ਢਿੱਲੀ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਧ ਵੋਲਟੇਜ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਹੋ ਸਕੇ। 
* *ਰੈਸੋਨੈਂਟ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਰੈਸੋਨੈਂਟ ਤੋਂ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ। 
* *ਆਡੀਓ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਆਡੀਓ ਯੰਤਰਾਂ ਲਈ। 
* *ਆਉਟਪੁਟ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਲੋਡ ਅਤੇ ਆਉਟਪੁਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ। 
* *ਇਨਸਟਰੂਮੈਂਟ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ*: ਵੋਲਟੇਜ, ਕਰੰਟ ਅਤੇ ਫੇਸ ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਦੇ ਸਹੀ ਦਰਸ਼ਾਅ ਲਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਜਲਈ ਯੰਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਜਲਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਰੈਡੀ (2011 ਫ਼ਿਲਮ)

**ਰੈਡੀ** (2011 ਫ਼ਿਲਮ)  ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ

**ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਮੁਕਤਸਰ** ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਅਹਿਮ ਵਿਦਿਅਕ ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 3 ਜੂਨ 1951 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 
## ਇਤਿਹਾਸ
ਪੁਰਾਣੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਮੀਲ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਾਲਜ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਕਾਲਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਮਾਰਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਟਿੱਬੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਰਾਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਤੇ ਇਹ ਕਾਲਜ ਪੰਜ ਸਾਲ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਦਾ ਸੌ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਿਰਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ  ਨੇ 20 ਮਈ 1951 ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। 13 ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾ ਕੇ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਨ ਉਪਰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1970 ਵਿਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਇਆ ਪੌਦਾ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ‘ਐਚ’ ਅੱਖਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ 'ਚ ਬਣੀ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਬਲਾਕ ਦੀ ਨਵਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਥੇ ਐਨ.ਐਸ.ਐਸ. ਕੈਂਪ ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ‘ਚ ਕਾਲਜ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝੰਡੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਨੂੰਨ ਸਬੰਧਿ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਲੀਗਲ ਲਿਟਰੇਸੀ ਕਲੱਬ’ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
## ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਘੇ ਲੈਂਡ ਲਾਰਡ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਭਰਵਾਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ  ‘ਬਾਵਾ ਘਰਾਣੇ’ ਦੇ ਬਾਵਾ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਭਾਈ ਹਰਨਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੁੱਕੂ ਤੇ ਕਾਮਰੇਡ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬਲਮਗੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਇਸ ਦੇ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
## ਅਧਿਆਪਨ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਹਮਦ

**﻿ਹਮਦ** ਹਮਦ (Arabic: حمد‎), ਹਮਦ ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਅਨੀ*ਤਾਰੀਫ਼* ਦੇ ਹਨ। ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨਜ਼ਮ ਨੂੰ ਹਮਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਮਦ ਕਈ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਰਬੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਹਮਦ" ਕੁਰਾਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਮੋਰੋਕੋ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੰਸਾਰ ਅੰਦਰ ਇਹ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ। ਕੱਵਾਲੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਹਮਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
## ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਥੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮਦ 
ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਥੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮਦ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਹਰ ਥੰਮ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ। **ਪਹਿਲੇ ਥੰਮ** ਸ਼ਹਾਦਾ ਵਿੱਚ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਹੋਣ ਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਲਈ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਬੀ

**ਨਬੀ** ਜਾਂ **ਪੈਗ਼ੰਬਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Prophet**) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹੋਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ, ਇਸਲਾਮ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ, ਪਾਰਸੀ ਆਦਿ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਬੀਆਂ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਬਣਾਇਆ।

ਇਹ ਇੱਕ ਰੂਹਾਨੀ ਫ਼ੈਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਚੋਣਵੇਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼
ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਲਾਲ

**ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਲਾਲ ** (1915 - 11 ਜੁਲਾਈ 1990) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਗੋਆ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਸਦੱਸ ਸੀ, ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਸੂਬਾ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਕਮੇਟੀ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਜਾਵੇਦ

**ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਜਾਵੇਦ** *(**غزالة جاويد**)* (ਜ. 1 ਜਨਵਰੀ 1988 – 18 ਜੂਨ 2012) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਵੈਟ ਘਾਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੋ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲਾਗਲੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। 2007 ਦੇ ਆਖ਼ਿਰ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਵਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਗਜ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਗਾਇਕੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਬਰਨ ਡਾਇ ਬਰਨ ਡਾਇ" ਅਤੇ "ਲਾਗ ਰਸ ਕਾਨਾ" ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ 'ਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ-ਸ਼ੋਅ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਤ 12,000 ਤੋਂ 15,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਰੇਡੀਓ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਬਦੁੱਲ ਗਨੀ ਮੁਦਾਕੀਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਲਾਕਾਰ - ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ" ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ... ਉਹ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਹੇਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਸ਼ਤੋ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।" ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ "ਜ਼ਾ ਲੇਵਨੇ ਦਾ ਮੇਨਾ","ਜ਼ਾ ਦਾ ਚਾ ਖਕ਼ਲਾ ਤਾ ਫਿਕਰ ਵਾਰੀ ਯੇਮ","ਖੋ ਪੈਰ ਰਾਸ਼ਾ ਰਸ ਕਾਨਾ "ਅਤੇ" ਮੇਨਾ ਬਾ ਕਾਵੋ ਜਾਨਾਨਾ ਮੇਨਾ ਬਾ ਕਾਓ" ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੈਬਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
7 ਫਰਵਰੀ 2010 ਨੂੰ, ਗਜ਼ਾਲਾ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦਾਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਾਵੇਦ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ। ਨਵੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। 12 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ, ਗਜ਼ਾਲਾ ਨੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਲਈ ਸਵਤ ਵਿੱਚ ਅਸਗਰ ਦੀ ਸਿਵਲ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ 4 ਦਸੰਬਰ, 2011 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਮੌਤ
ਗਜ਼ਾਲਾ ਨੂੰ 18 ਜੂਨ, 2012 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀਆਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 16 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਸਵਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਗਜ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ 70 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। 22 ਮਈ, 2014 ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਖਾਨ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* 2009 – Ghazala Javed Vol.1
* 2010 – Ghazala Javed And [Nazia Iqbal]
* 2010 – Ghazala Javed Vol.2
* 2010 – Raza Che Rogha Okro
* 2011 – Best Of Ghazala Javed
* 2011 – Ghazala Javed Vol.3
* 2011 – Zo Spogmaii Yum
* 2012 – Zhwandon TV concert in Afghanistan

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ਤੋ ਗਾਇਕ
ਇਬਰਾਨੀ ਲਿਪੀ

|}
|}

**ਇਬਰਾਨੀ ਲਿਪੀ** (ਜਾਂ **ਹਿਬਰੂ ਲਿਪੀ**) ਇਬਰਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯਹੂਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਦੀਸ਼, ਲਾਦੇਨੋ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਅਰਬੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਨੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨ ਇਬਰਾਨੀ ਲਿਪੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਇਬਰਾਨੀ ਲਿਪੀ ਆਰਾਮਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਰੂਪ ਹੈ।

ਇਬਰਾਨੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 22 ਅੱਖਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 5 ਅੱਖਰ ਅੰਤਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਲ ਬਦਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਿਪੀ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਵੱਲ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਪੀ ਅਬਜਦ ਸੀ ਭਾਵ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅੰਜਨ ਮਜੂਦ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅਬਜਦ ਲਿਪੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ, ਵਾਂਗੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਨੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਿਸਨੂੰ ਹਿਬਰੂ ਵਿੱਚ *ਨਿਕੂਦ* ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਵਰਨਮਾਲਾ
 ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਇਬਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤ]]

ਇਬਰਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ 5 ਅਜਿਹੇ ਅੱਖਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਅੰਤਲੀ ਸਥਿਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਹੇਠਲੇ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੱਖਰ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ(ਇਹ ਅੱਖਰ ਯੂਨੀਕੋਡ ਮਿਆਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।)।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਬਰਾਨੀ ਲਿਪੀ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਹੈ, ਹੇਠਲਾ ਟੇਬਲ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ
## ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਭਿੰਨ ਰੂਪ
ਹੇਠਲੇ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਭਿੰਨ ਰੂਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ 5 ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਅੰਤਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਅੰਤਲੀ ਸਥਿਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ
ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ

**ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ**, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1996-98 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਅਕਰਕਰਾ

**ਅਕਰਕਰਾ** () ਇੱਕ ਬੂਟੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ ਜੋ ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਣ ਅਤੇ ਮਿਹਦੇ ਦੀ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਗੈਲਰੀ

File:Anacyclus pyrethrum depressus habitus1.jpg|ਪੌਦਾ *ਅਕਰਕਰਾ*
File:Anacyclus pyrethrum depressus open.jpg|ਅਕਰਕਰਾ,ਪੌਦੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿਲੇ ਹੋਏ
File:Anacyclus pyrethrum depressus closed.jpg|ਅਕਰਕਰਾ ਪੌਦਾ, ਫੁੱਲ ਬੰਦ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਯੁਰਵੈਿਦਕ ਦਵਾਈ
ਅਨੂਪਗੜ੍ਹ ਨਹਿਰ

**ਅਨੂਪਗੜ੍ਹ ਨਹਿਰ** ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਦਖਣੀ ਸ਼੍ਰੀਗਂਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲੇ ਅਤੇ ਉਤਰੀ ਬੀਕਾਨੇਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।  ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਦੀ ਹੋਈ ]]
ਇਹ ਇਂਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚੋ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। 

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
Anupgarh canal:discover with photos ਇਸ ਨਹਿਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ
ਮਲਕੀਅਤੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ

**ਮਲਕੀਅਤੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ** (), **ਗ਼ੈਰ-ਆਜ਼ਾਦ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ** ਜਾਂ **ਬੰਦ ਸਰੋਤ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਹੱਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲ਼ੇ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਲਸੰਸ ਤਹਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸੀਮਿਤ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵਰਤ ਸਕਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ’ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਣ, ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ, ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ, ਦੁਬਾਰਾ ਤਕਸੀਮ ਕਰਨ, ਪੁੱਠੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਲਕੀਅਤੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਸਹਾਇਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਡੋਮੇਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ, ਜੋ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਰੋਤ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਾਲ਼ੇ *ਮਲਕੀਅਤੀ* ਜਾਂ *ਗ਼ੈਰ-ਆਜ਼ਾਦ* ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਜ਼ਾਦ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਸਨਅਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਪਰ ਅਲਹਿਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਦਾ ਨਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਚਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ 
*ਆਜ਼ਾਦ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
*ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਰੋਤ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
*ਵਪਾਰਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਵਪਾਰਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ

**ਵਪਾਰਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਚਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਪਾਰਕ ਕੰਮਾਂ/ਮਕਸਦਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਵਪਾਰਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਮਲਕੀਅਤੀ ਜਾਂ ਆਜ਼ਾਦ / ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਰੋਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹੋਰ ਵੇਖੋ 
*ਆਜ਼ਾਦ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
*ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਰੋਤ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
*ਮਲਕੀਅਤੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਟਿਟ-ਬਿਟਸ

**ਟਿਟ-ਬਿਟਸ** (Tit-Bits ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਟਾਈਟਲ: Tit-Bits from all the interesting Books, Periodicals, and Newspapers of the World) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਰਸਾਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਰਜ ਨਿਊਨੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1881 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 18 ਜੁਲਾਈ 1984 ਤੱਕ ਨਿਕਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਨਿਊਜ਼ ਪੇਪਰਜ਼ *ਵੀਕਐਂਡ* ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਜੋ ਖੁਦ 1989 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਆਖਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਡੈਵਿਡ ਹਿੱਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਇਨ ਲੀ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਏਲੀਏਜ਼ਰ ਬੇਨ-ਯੇਹੂਦਾ

thumb|ਏਲੀਏਜ਼ਰ ਬੇਨ-ਯੇਹੂਦਾ

**ਏਲੀਏਜ਼ਰ ਬੇਨ-ਯੇਹੂਦਾ** (&lrm; ਉੱਚਾਰਨ [ɛli'ʕɛzeʁ bɛn jɛhu'da]; 7 ਜਨਵਰੀ 1858 – 16 ਦਸੰਬਰ 1922) ਇੱਕ ਲੀਟਵਾਕ ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਆਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ।

## ਜੀਵਨ
thumb|ਬੇਨ-ਯੇਹੂਦਾ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਹੇਮਦਾ ਨਾਲ਼, 1912

ਏਲੀਏਜ਼ਰ ਬੇਨ-ਯੇਹੂਦਾ ਦਾ ਜਨਮ *ਇਲੀਏਜਰ ਯੀਟਸ਼ਾਕ ਪਰਲਮੈਨ* (ਯਦੀਸ਼ אליעזר יצחק פערלמאן) ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੁਜ਼ਕੀ (ਬੇਲਾਰੂਸੀਅਨ Лужкі (Lužki), ਪੌਲਿਸ਼ *Łużki*), ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਵਿਲਨਾ ਗੋਵਰਨੇਟ (ਹੁਣ ਵੀਤਬਸਕ ਓਬਲਾਸਟ, ਬੇਲਾਰੂਸ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚੈਡਰ ਵਿਖੇ ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤ ਸੀ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਇਮਰ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਤੌਰਾ, ਮਿਸ਼ਨਾ, ਅਤੇ ਤਲਮੂਦ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਬਾਈ ਬਣੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਯੇਸ਼ਿਵਾ ਭੇਜਿਆ। ਉੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਵਾਹ ਸਕਰਾਂਤੀ ਕਾਲ ਦੀ ਹਿਬਰੂ ਨਾਲ ਪਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਿਰਪੱਖ ਲਿਖਤਾਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ। ਅਗਲੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਦੌਗਾਪਿਲਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਹਿਬਰੂ ਅਖ਼ਬਾਰ *ਹਾਸ਼ਾਹਨਾਰ* ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗਰਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੋਰਬੋਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਨ ਗਿਆ। ਬਾਕੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਇਸਨੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਜੇਰੂਸਲੇਮ ਦੇ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਨਾਲ਼ ਇਸਨੇ ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਇਸਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਹਿਬਰੂ ਕਿਸੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿਊਂਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੇਨ-ਯੇਹੂਦਾ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ 4 ਸਾਲ ਰਿਹਾ।

## ਮੌਤ
ਬੇਨ ਯੇਹੂਦਾ ਦੀ ਮੌਤ 16 ਦਸੰਬਰ 1922 ਨੂੰ 64 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਪਦਿਕ ਨਾਲ਼ ਹੋਈ। ਇਸਨੂੰ ਜੇਰੂਸਲੇਮ ਵਿੱਚ ਜੈਤੂਨ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਿਖੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 30,000 ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
*Blau, Joshua (1981). "The Renaissance of Modern Hebrew and Modern Standard Arabic". Berkeley, California: University of California Press.
*Fellman, Jack (1973). *The revival of a classical tongue: Eliezer Ben Yehuda and the modern Hebrew language*. The Hague, Netherlands: Mouton ISBN 90-279-2495-3
*Robert William St. John. *Tongue of the Prophets*, Doubleday & Company, Inc. Garden City, New York, 1952. ISBN 0-8371-2631-2
*Yosef Lang. *The Life of Eliezer Ben Yehuda*. Yad Yitzhak Ben Zvi, 2 volumes, (Hebrew)
*Ilan Stavans, *Resurrecting Hebrew* (2008)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* The personal papers of Eliezer Ben-Yehuda are kept at the Central Zionist Archives in Jerusalem. The notation of the record group is A43
* An interview with  Dola Ben-Yehuda Wittmann (Eliezer Ben-Yehuda's daughter) at the Dartmouth Jewish Sound Archive

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1858 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1922 ਵਿੱਚ ਮਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ
ਲੀਨਕਸ ਮਿੰਟ

**ਲਿਨਅਕਸ ਮਿੰਟ** ਡੈਸਕਟਾਪ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ 32- ਅਤੇ 64-ਬਿਟ ਲਿਨਅਕਸ ਤਕਸੀਮ ਹੈ ਜੋ ਉਬੁੰਟੂ ਜਾਂ ਡੈਬੀਅਨ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬਿਆਨਿਆ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਆਧੁਨਿਕ, ਸੁਚੱਜਾ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦੇਹ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਬਣਨਾ ਹੈ ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਸੌਖਾ ਹੋਵੇ। ਕੁਝ ਮਲਕੀਅਤੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ, ਜਿਵੇਂ ਅਡੋਬ ਫ਼ਲੈਸ਼, ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਹਿਮਾਇਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੰਟ ਦਾ ਮਾਟੋ ਹੈ "ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਸੁਚੱਜਤਾ ਵੱਲ"।

ਉਬੁੰਟੂ-ਅਧਾਰਤ ਲਿਨਅਕਸ ਮਿੰਟ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਰਜਨ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼, "ਐਡਾ", 2006 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਰਿਲੀਜ਼, "ਕਿਆਨਾ", 31 ਮਈ 2014 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋਈ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਰਜਨਾਂ ਲਈ ਮਦਦ/ਹਿਮਾਇਤ ਨਵਾਂ ਵਰਜਨ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੇ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਲੰਬਾ-ਸਮਾਂ ਹਿਮਾਇਤ ਵਰਜਨ ਵੀ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮੌਜੂਦ ਵਰਜਨ, 17.x, ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ, ਅਪਰੈਲ 2019 ਤੱਕ ਹਿਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਲਿਨਅਕਸ ਮਿੰਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਰਜਨ 1.0 ਦੀ ਬੀਟਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾਲ਼ 2006 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜੋ ਕੂਬੁੰਟੂ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਡ ਨਾਮ "ਐਡਾ" ਸੀ। ਅਗਲੀ ਰਿਲੀਜ਼, ਵਰਜਨ 2.0 "ਬਾਰਬਰਾ" ਉਬੁੰਟੂ ਅਧਾਰਤ ਪਹਿਲਾ ਵਰਜਨ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਰਜਨ 3.0, "ਕੈਸੈਂਡਰਾ", ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਨ।

ਵਰਜਨ 2.0 ਉਬੁੰਟੂ 6.10 ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਨਅਕਸ ਮਿੰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਡਬੇਸ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਪਿਛਲੀ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਸੀ ਪਰ ਪੈਕੇਜ ਭੰਡਾਰ ਉਬੁੰਟੂ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਾਲ਼ੇ ਵਰਤਣੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ।

2008 ਵਿੱਚ ਲਿਨਅਕਸ ਮਿੰਟ ਨੇ ਉਬੁੰਟੂ ਵਾਲ਼ਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਚੱਕਰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਰਜਨ 5 "ਇਲੀਸਾ" ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਮਾਮੂਲੀ ਵਰਜਨ ਨੰਬਰ ਵਰਤਣਾ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਰਜਨ 6 "ਫ਼ੈਲੀਸ਼ੀਆ" ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਹਰੇਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਸਿੱਧੀ ਉਬੁੰਟੂ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਰਿਲੀਜ਼ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਬੁੰਟੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

2010 ਵਿੱਚ ਲਿਨਅਕਸ ਮਿੰਟ ਨੇ ਲਿਨਅਕਸ ਮਿੰਟ ਡੈਬੀਅਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਡੈਬੀਅਨ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੀਨਕਸ
ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ

**ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ** (1728-1806) ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਲੀ ਗੌਹਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁਗ਼ਲ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1761 ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਆਲਮਗੀਰ ਦੂਜਾ ਤੋਂ ਰਾਜਗੱਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 14 ਸਤੰਬਰ 1803 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਉਸਦਾ ਰਾਜ ਹਥਿਆ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਠਪੁਤਲੀ ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। 1805 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਅਸਦੁੱਦੀਨ ਓਵੈਸੀ

**ਅਸਦੁੱਦੀਨ ਉਵੈਸੀ** (, ਹੈਦਰਾਬਾਦ) ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਕੌਮੀ ਸਿਆਸੀ ਜਮਾਤ ਕੁਲ ਹਿੰਦ ਮਜਲਿਸ ਇਤਿਹਾਦ ਅਲਮੁਸਲਮੀਨ ਦਾ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।

ਉਵੈਸੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਦੱਕਨ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 13 ਮਈ 1969 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ 3 ਵਾਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਲਤਾਨ ਸਲਾਹਉੱਦਦੀਨ ਉਵੈਸੀ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ੰਦ ਅਤੇ ਅਕਬਰਉੱਦੀਨ ਉਵੈਸੀ ਦਾ ਬੜਾ ਭਾਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਲਿਪਸਟਿਕ ਨਾਰੀਵਾਦ

**ਲਿਪਸਟਿਕ ਨਾਰੀਵਾਦ** ਥਰਡ-ਵੇਵ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਸੇਕੰਡ-ਵੇਵ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੁਰੂਲੀ ਫੋੜਾ

**ਬੁਰੁਲੀ ਫੋੜਾ** (**ਬੇਰਨਸਡੇਲ ਫੋੜਾ**, **ਸੀਅਰਲਸ ਫੋੜਾ**, ਜਾਂ **ਡੇਨਟ੍ਰੀ ਫੋੜਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ *ਮਾਈਕੋਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਅਲਸੇਰਾਨਸ* ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਗ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਦਰਦ-ਰਹਿਤ ਗੰਢ ਜਾਂ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਾਗ ਦੇ ਟੀਕ ਹੋ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵਿਆਪਕਤਾ
ਬੁਰੁਲੀ ਫੋੜੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਂਡੂ ਉਪ-ਸਹਾਰਾ ਅਫ੍ਰੀਕੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਟ ਡਿਵਵਾਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ, ਪੱਛਮੀ ਪੈਸੀਫਿਕ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਲਬਰਟ ਰਸਕਿਨ ਕੁੱਕ ਨੇ 1897 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੁਰੁਲੀ ਫੋੜੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ

thumb
**ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ** (ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ.) ਨੁਮਾਇਸ਼ੀ ਕਲਾਵਾਂ (ਪਰਫ਼ਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ) ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਨਾਚ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਆਪਸੀ ਸੂਝਬੂਝ ਤੇ ਇਸ ਵਿਧਾ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਕੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਮਰ, ਲਿੰਗ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਜਾਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਤਕਰੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਉ ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਯੂਨੈਸਕੋ, ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਹਰ ਸਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਚ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਥੀਏਟਰ ਦਿਵਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥੀਏਟਰ
ਕਾਵਿ-ਸਤਰ

**ਕਾਵਿ-ਸਤਰ** ਕਿਸੇ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਰਗੀ ਇਕਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕਾਈ ਵਿਅਕਰਣਕ ਵਾਕ ਜਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਭਿੰਨ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵਿਤਾ
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੀਜ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ

**ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੀਜ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ** ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ ਤਿੰਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਪਿੰਡ ਕਾਉਣੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦੋਦਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਰੂਰਲ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਖੋਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਸ਼ਾਹਪੁਰ (ਪਟਿਆਲਾ)

**ਸ਼ਾਹਪੁਰ (ਪਟਿਆਲਾ)** ਜਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਮਾਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਮਾਣਾ ਤੋਂ ਪਾਤੜਾਂ ਸੜਕ ਦੇ ਉੱਤੇ ਘੱਗੇ ਤੋਂ  ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਂਦਾ  ਹੈ। 

ਇਹ ਸਥਾਨ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਕੈਥਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੈਥਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਹਲਾ ਇਸ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਸੰਗਰੂਰ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਜ਼ਾਦ

**ਅਜ਼ਾਦ** ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਜ਼ਾਦ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਸਵਾਧੀਨ, ਸੁਤੰਤਰ ਹਨ। ਅਜ਼ਾਦ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ 'ਇੰਡੀਪੈਡੈਂਟ' ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਉਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਅਪਨਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ *ਅਜ਼ਾਦ* ਹੈ।

## ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ 
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 'ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼' ਅਨੁਸਾਰ, "ਅਜ਼ਾਦ, (ਫਾ.ਆਜ਼ਾਦ)ਵਿ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਨਹੀਂ, ਸੁਤੰਤਰ, ਬੰਧਨ ਰਹਿਤ, ਜੋ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਪਰਵਸ ਨਹੀਂ, ਸਵਾਧੀਨ।
ਇਸੇ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਆਜ਼ਾਦ' ਦੇ ਅਰਥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ-"ਆਜ਼ਾਦ, (ਫਾ. ) ਵਿ. 1. ਸੁਤੰਤਰ, ਸਵਾਧੀਨ, ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਬਰੀ, ਮੁਕਤ; 2. ਅਵਾਰਾ, ਫਰੰਤੂ, ਆਪਹੁਦਰਾ, ਆਪਣੇ ਮੁੰਹ, ਬੇਫਿਕਰਾ, ਬੇਪਰਵਾਹ।

## ਹਵਾਲੇ
ਭਾਰਤ–ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੁਸ਼ਮਣੀ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ** ਅਤੇ **ਭਾਰਤ** ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕ-ਭਾਰਤ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਦਰਸ਼ਕ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2011 ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਨੂੰ ਲੱਗਭਗ 98.8 ਕਰੋੜ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* India vs Pakistan – All World Cup and T20 World Cup match results

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ–ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੁਸ਼ਮਣੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖੇਡ ਦੁਸ਼ਮਣੀਆਂ
ਕੇਟ ਹਡਸਨ

**ਕੇਟ ਗੈਰੀ ਹਡਸਨ** (ਜਨਮ- 19 ਅਪਰੈਲ 1979) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ एक 2001 ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧੀ ਓਦੋਂ ਮਿਲੀ ਜਦ ਓਹਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ *ਆਲਮੋਸਟ ਫ਼ੇਮਸ* ਵਿੱਚ ਆਪਨੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੇਟ ਨੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹਤਰੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਹਾਲੀਵੁਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ *ਹਾਓ ਟੂ ਲੂਜ਼ ਏ ਗਾਈ ਇਨ 10 ਡੇਜ਼*, *ਦ ਸਕੇਲਿਟਨ ਕੀ*, *ਯੂ ਮੀ ਏੰਡ ਡੁਪਰੀ*, *ਰੇਸਿੰਗ ਹੇਲਨ*, *ਫੂਲਸ ਗੋਲਡ*, *ਮਾਈ ਬੈਸਟ ਫ੍ਰੇਂਡਸ ਗਰਲ* ਅਤੇ *ਬ੍ਰਾਈਡ ਵਾਰਸ* ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਹਡਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਸ ਏੰਜਿਲਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਏਕੇਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਨ ਵਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਗੋਲਡੀ ਹਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਬਿਲ ਹਡਸਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ 18 ਮਹੀਨੇ ਬਾਦ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਅਭਿਨੇਤਾ *ਓਲੀਵਰ ਹਡਸਨ* ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੋਲਾਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਕਰਟ ਰੱਸਲ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਹਡਸਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ "ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ" ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰੱਸਲ ਨੂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਹਡਸਨ ਦੇ 3 ਸੌਤੇਲੇ ਭਾਈ- ਭੈਣ ਹਨ।

ਹਡਸਨ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਯਹੂਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸ ਦੀ ਨਾਨੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। 

## ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ
ਹਡਸਨ ਨੇ 31 ਦਸੰਬਰ 2000 ਨੂੰ ਕੋਲਾਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ ਰਾਬਿਨਸਨ,ਦ ਬਲੈਕ ਕ੍ਰੋਵੇਸ ਦੇ ਫ਼ਰੰਟਮੈਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। 7 ਜਨਵਰੀ 2004 ਨੂੰ, ਹਡਸਨ ਨੇ ਬੇਟੇ ''ਰਾਇਰ ਰੱਸਲ ਰਾਬਿਨਸਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। 14 ਅਗਸਤ 2006 ਨੂੰ, ਹਡਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਡਸਨ ਤੇ ਰਾਬਿਨਸਨ ਅਲੱਗ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਨੇ। 22 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਰੋੜ

ਇੱਕ **ਕਰੋੜ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਛੋਟਾ ਰੂਪ: **cr**) ਭਾਰਤੀ ਨੰਬਰ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ (10,000,000) ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੌ ਲੱਖ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਇਕਾਈ ਹੈ ਜੋ ਮਕਾਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਤੌਰ 1,00,00,000 ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ
ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼

**ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼** () (ਜਨਮ: ਜੂਨ 23, 1980) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੇ ਦੋ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਨਾਵਲਾਂ *ਹਮਸਫ਼ਰ*, *ਮਤਾ-ਏ-ਜਾਨ ਹੈ ਤੂ* ਕਰ ਕੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਵੀ ਉਹ ਹੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।

## ਨਾਵਲ
* ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ
* ਦਿਲ ਸੇ ਨਿਕਲੇ ਹੈਂ ਜੋ ਲਫਜ਼
* ਦਯਾਰ-ਏ-ਦਿਲ
* ਹਮਸਫ਼ਰ (ਨਾਵਲ)
* ਮਤਾ-ਏ-ਜਾਨ ਹੈ ਤੂ
* ਸਫ਼ਰ ਕੀ ਸ਼ਾਮ
* ਵੋਹ ਜੋ ਕਰਜ਼ ਰਖਤੇ ਥੇ ਜਾਂ ਪਰ
* 'ਜੋ ਬਚੇ ਹੈਂ ਸੰਗ ਸਮੇਟ ਲੋ

## ਡਰਾਮੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਡਰਾਮੇ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ:
* *ਹਮਸਫ਼ਰ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)* (2011)
* *ਮਤਾ-ਏ-ਜਾਨ ਹੈ ਤੂ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)* (2012)
* *ਰਿਹਾਈ* (2013)
**ਦਯਾਰ-ਏ-ਦਿਲ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)*(2015)
**ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਤਰਿਸਤਾਂ ਜ਼ਾਰਾ

**ਤਰਿਸਤਾਂ ਜ਼ਾਰਾ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ:[tʁistɑ̃ dzaʁa]; ਰੋਮਾਨੀ:[trisˈtan ˈt͡sara]; ਜਨਮ **ਸੈਮੁਏਲ** ਜਾਂ **ਸੈਮੀ ਰੋਸੇਨਸਟੋਕ**,16 ਅਪਰੈਲ(ਪੁ. 4 April) 1896 - ਦਸੰਬਰ 1963) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਐਵਾਂ-ਗਾਰਦ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਰੋਮਾਨੀ ਯਹੂਦੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਇਹ ਦਾਦਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਆਦਰੀਆਨ ਮਾਨਿਉ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਇਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਇਓਨ ਵਿਨੀਆ ਅਤੇ ਮਾਰਸੇਲ ਜਾਂਕੋ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ *ਸਿੰਬੋਲੂਲ *ਰਸਾਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

1919 ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਰਾ ਪੈਰਿਸ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਦਾਦਾ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਹ *ਸਾਹਿਤ (Littérature)* ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ ਵੱਲ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਸੀ। ਅਵਚੇਤਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ "ਲਗਭਗ ਆਦਮੀ" ਲਿਖੀ।

## ਜੀਵਨ
### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੰਬੋਲੂਲ
ਜ਼ਾਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਲਦੋਵੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਮਾਪੇ ਰੋਮਾਨੀ ਯਹੂਦੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਯਦੀਸ਼ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਏਮੀਲੀਆ ਰੋਸੇਨਸਟੋਕ(ਜਨਮ "ਜ਼ੀਬਲਿਸ") ਸੀ। ਰੋਮਾਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਕਰਕੇ 1918 ਤੱਕ ਜ਼ਾਰਾ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

## ਵਿਰਸਾ
### ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ
ਦਾਦਾ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਜ਼ਾਰਾ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
*Works by or about Tristan Tzara  in libraries (WorldCat catalog)
**From Dada to Surrealism*, Judaica Europeana virtual exhibition , Europeana database
* Tristan Tzara drawings at the Museum of Modern Art
*Tristan Tzara: The Art History Archive at *The Lilith Gallery of Toronto*
* Recordings of Tzara, *Dada Magazine*, *A Note On Negro Poetry* and Tzara's renditions of African poetry, at UbuWeb

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕਵੀ
ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫ਼ਕੀਰ

***ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫ਼ਕੀਰ*** 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਰਿੰਦਰ ਐਸ ਸਿੱਕਾ ਸਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 2014 ਕਾਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਫ਼ਿਲਮ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਤੇਲਗੂ ਲਿਪੀ

*ਉੱਤੇਲੁਗੂ ਲਿਪੀ*' ਬ੍ਰਹਮੀ ਲਿਪੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਬੂਗੀਦਾ ਲਿਪੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਆਂਧ੍ਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਛੱਤੀਸਗੜ, ਕਰਨਾਟਕ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਉੜੀਸਾ, ਤਮਿਲਨਾਡੁ, ਅਤੇਪੁਡੁਚੇਰੀ ਦੇ ਸੰਘ ਸ਼ਾਸਿਤ ਖੇਤਰ ਯਾਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਲਪਸੰਖਿਇਕੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਿਆਂ ਚਾਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੀ (74 ਲੱਖ ਦੇਸ਼ੀ ਵਕਤਾ), ਅਤੇ ਏਥਨੋਲਾਗ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਹਰਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

## ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਤੇਲੁਗੂ ਵਿੱਚ ਸੋਲਾਂ ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਸਵਤੰਤਰ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਦਸੂਚਕ ਜੁੜਕੇ ਉੱਚਾਰਖੰਡ ਬਣਦੇ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹੈ।

## ਸਵਰ ਅੱਖਰ
ਉਦਾਹਰਨ:

## ਵਿਅੰਜਨ
## ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅੱਖਰ
## ਵਿਅੰਜਨ ਤੇ ਸਵਰ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਸੰਯੋਜਕ ਅੱਖਰ
## ਸੰਖਿਆਸੂਚਕ
NOTE: , , and  are used also for , , , , etc. and , , and  are also used for , , , , etc.

## ਯੂਨੀਕੋਡ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲੁਗੂ ਲਿਪੀ
ਖਿਜ਼ਰ ਹਿਆਤ ਟਿਵਾਣਾ

ਅਤੇ ਯੁਨੀਅਨਿਸਟ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਨੇਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਵਾਇਸ ਰਾਏ ਲਾਰਡ ਵਾਵੇਲ ਵਲੋਂ ਜੂਨ 1945 ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਸਿਮਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਮੌਕੇ]]

ਲੈਫਟੀਨੇਂਟ -ਕਰਨਲ ਸਰ ਮਲਿਕ ਖਿਜ਼ਰ ਹਿਆਤ ਟਿਵਾਣਾ (1900-1975), KCSI, OBE (ਨਸਤਾਲੀਕ ਲਿਪੀ: نواب ملک خضرحیات تیوانہ‎)1942-47 ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਰਹੇ।

ਮਲਿਕ ਖਿਜ਼ਰ ਹਿਆਤ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਸਰ ਮਲਿਕ ਉਮਰ ਹਯਾਤ ਖਾਨ ਟਿਵਾਣਾ ਸਨ (1875–1944),ਜਿਹਨਾ ਨੇ 1924-1934 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਸਕਤਰ ਦੀ ਕੋਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਜਾਰਜ 5 ਵੇਂ ਅਤੇ ਜਾਰਜ 6 ਵੇਂ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਏਡ -ਡੀ ਕੈੰਪ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਲਿਕ ਖਿਜ਼ਰ ਹਿਯਾਤ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਐਚਿਸਨ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ (Aitchison) ਤੋਂ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।ਉਹਨਾਂ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂ ਜੰਗ ਸੇਵਾ ਲਈ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1918 ਨੂ ਭਾਰਤੀ ਥਲ ਸੈਨਾ ਦੇ 17 ਵੇਂ ਦਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 21 ਨਵੰਬਰ 1919 ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਲੈਫਟੀਨੇਂਟ ਬਣਿਆ।
ਉਹ 1937 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਰ ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ,ਜਿਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਧੀਨ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੇ ਚੋਂਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਬਤੋਰ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾ ਨੇ 2 ਮਾਰਚ 1947 ਨੂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਂਵੇਂ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੱਕ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿਖੇ ਹੀ ਰਹੇ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1949 ਨੂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ।ਅਸਲ ਵਿੱਚ ***ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੋਰ ਤੇ ਦੇਸ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ।***

## ਹਵਾਲੇ
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼ੌਕਤ ਹਯਾਤ ਖਾਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1875
ਸੁਪਨਾ

ਵੱਲੋਂ]]

**ਸੁਪਨੇ** ਜਾਂ **ਸੁਫ਼ਨੇ** ਜਾਂ **ਖ਼ਾਬ** ਤਸਵੀਰਾਂ, ਖ਼ਿਆਲਾਂ, ਵਲਵਲਿਆਂ ਅਤੇ ਝਰਨਾਹਟਾਂ ਦੇ ਉਹ ਸਿਲਸਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨੀਂਦ ਦੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਪੜਾਆਂ ਵੇਲੇ ਬਿਨਾਂ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਪਰਸੰਗ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੁਕੰਮਲ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮਜ਼ਮੂਨ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾਨਕ ਰੂੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੀਰ ਨੇ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਾਂਝੇ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸੱਸੀ ਨੇ ਵੀ ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਊਸ਼ਾ ਅਨਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਯੂਜ਼ਫ਼ ਜ਼ੁਲੈਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ

ਸੁਪਨਿਆ ਤੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਹੈ,
ਉਤਮ ਤੇਰੀ ਜਾਤ,
ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਵਿਛੜਿਆ,
ਆਣ ਮਿਲਾਵੇ ਰਾਤ,

## ਹਵਾਲੇ
## ਅਗਾਂਹ ਪੜ੍ਹੋ
* 
* 
* 
* Harris, William V., *Dreams and Experience in Classical Antiquity* (Cambridge, Mass.; London: Harvard University Press, 2009).

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* 
* DreamCultures - research on the cultural and literary history of the dream
* LSDBase - an online sleep research database documenting the physiological effects of dreams through biofeedback.
* Archive for Research in Archetypal Symbolism website
* The International Association for the Study of Dreams
*
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਪਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਟੀਚਾ

, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਖੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਦਰ-ਮੁਕਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪੋਸਟਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ-ਸਾਲੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ।]]

**ਟੀਚਾ** ਇੱਕ ਲੁੜੀਂਦਾ ਜਾਂ ਚਾਹਿਆ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮਿੱਥਦਾ ਹੈ, ਘੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਿੱਥੇ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਨ-ਚਾਹਿਆ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਜੱਥੇਬੰਦਕ ਸਿੱਟਾ। ਕਈ ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਟੀਚਾ ਪਾਉਣ ਖ਼ਾਤਰ ਅੰਤਮ ਹੱਦਾਂ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

## ਅਗਾਂਹ ਪੜ੍ਹੋ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਬੰਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀਚਾ
ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ

**ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ** ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੇਂਦਰ ਉਹ ਜਨਤਕ ਟਿਕਾਣੇ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਕਿਸੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਾਂਝੇ ਕੰਮ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਾਇਤਾ, ਜਨਤਕ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਕੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸਿੱਖ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ, ਇਸਲਾਮੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ, ਯਹੂਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਕਲੱਬ ਆਦਿ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ
ਸੁਆਰਥ

**ਸੁਆਰਥ** ਜਾਂ **ਮਤਲਬੀਪਣ** ਜਾਂ **ਖ਼ੁਦਗ਼ਰਜ਼ੀ** ਬਾਕੀਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਜ ਨਾਲ਼ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਫ਼ਾਇਦੇ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਜਾਂ ਭਲਾਈ ਨਾਲ਼ ਵਾਸਤਾ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਸੁਆਰਥ ਪਰਉਪਕਾਰ ਜਾਂ ਪਰਮਾਰਥ ਜਾਂ ਬੇਗ਼ਰਜ਼ੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਅਗਾਂਹ ਪੜ੍ਹੋ
* *ਨਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ* (ਜੌਨ ਰੌਲਜ਼ ਵੱਲੋਂ)
* *ਮਿਲਵਰਤਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ*, ਰੌਬਰਟ ਐਕਸਲਰੌਡ, ਬੇਕਿਸ ਬੁੱਕਸ, ISBN 0-465-02121-2
**ਦ ਸੈਲਫ਼ਿਸ਼ ਜੀਨ*, ਰਿਚਰਡ ਡੌਕਿਨਜ਼ (੧੯੯੦), ਦੂਜੀ ਜਿਲਦ—includes two chapters about the evolution of cooperation, ISBN 0-19-286092-5
**ਸੁਆਰਥ ਦਾ ਗੁਣ*, ਏਨ ਰੈਂਡ, ISBN 0451163931

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਆਰਥੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪਰਮਾਰਥੀ?

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਦਾਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਬ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੈ-ਮੋਹ
ਕੂਕਾਬਾਰਾ (ਰਸਾਲਾ)

**ਕੂਕਾਬਾਰਾ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਅਤੇ ਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤ੍ਰੈਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਚਾਰ ਅੰਕ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 
## ਅੰਕ 1
## ਅੰਕ 2
## ਅੰਕ 3
ਇਸ ਦੇ ਤੀਜਾ ਅੰਕ ਜੁਲਾਈ-ਸਿਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਲੇਖ-ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:

## ਅੰਕ 4
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ
ਸੈਰਿਲ ਰੈੱਡਕਲਿਫ

**ਸੈਰਿਲ ਰੈੱਡਕਲਿਫ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Cyril Radcliffe; 30 ਮਾਰਚ 1899 - 1 ਅਪਰੈਲ 1977) ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਭਾਰਤ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮੇਟੀ
ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਹੱਦਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਸੀ ਕਿ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਨਕਸ਼ਾ 9 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਹੱਦਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ 14 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਬਣਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਕ
ਏਸਕਾਰਿਆਸਿਸ

**ਏਸਕਾਰਿਆਸਿਸ** ਪਰਜੀਵੀ ਗੋਲ ਕੀੜੇ *ਏਸਕਾਰਿਸ ਲੰਬਰਿਕੋਇਡਸ* ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਛਣ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਲਾਗ ਮੱਲ ਵਿੱਚੋਂ *ਏਸਕਾਰਿਸ* ਆਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਜਾਂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਪੀਣ ਕਰ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਇਲਾਕਿਆਮ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ 20% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ, ਨਿਯਮਿਤ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੋਰ ਪ੍ਰ੍ਵਾਬੀ ਏਜੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਟ੍ਰਾਇਬੇਂਡੀਮਿਡਾਈਨ (tribendimidine) ਅਤੇ ਨਾਈਟਾਜ਼ੋਕਸਾਨਾਈਡ (nitazoxanide)। ਇਸ ਨਾਲ ਏਸਕਾਰਿਆਸਿਸ ਸਣ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਮਿੱਟੀ-ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਹੇਲਮਿਨਥਾਈਸਿਸ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। 2010 ਤਕ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਲਗਭਗ 2,700 ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ 1990 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3,400 ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦਾ *ਏਸਕਾਰਿਸ* ਸੂਅਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਨਾਰੰਗੀ (ਫਲ)

**ਨਾਰੰਗੀ** (*Citrus tangerina*) ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਖੱਟਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿੰਨੂੰ, ਸੰਤਰਾ ਜਾਂ ਮਾਲਟਾ ਨਹੀਂ। ਇਹਦਾ ਆਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ। ਫਾੜੀਆਂ ਸੰਤਰੇ ਵਾਂਗ ਪਰ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ। ਲੋਹੜੇ ਦਾ ਖੱਟਾ ਫਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੱਟੇ ਫਲ
ਮਾਧਵ ਗਾਡਗਿਲ

**ਮਾਧਵ ਗਾਡਗਿਲ** ਵਾਤਾਵਰਨ ਮਾਹਿਰ, ਅਕਾਦਮਿਕ, ਲੇਖਕ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਇਕਾਈ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪੂਨੇ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ)1942 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ 2010 ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮਾਹਿਰ ਪੈਨਲ (WGEEP) ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਡਗਿਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਾਡਗਿਲ ਨੂੰ ਵੋਲਵੋ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ 2015 ਟਾਈਲਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2006 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2024 ਵਿੱਚ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਅਰਥ ਮਿਲਿਆ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ਗਾਡਗਿਲ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਈ 1942 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਅਤੇ ਧਨੰਜੈ ਰਾਮਚੰਦਰ ਗਾਡਗਿਲ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਗੋਖਲੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਗਾਡਗਿਲ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

### ਹਾਰਵਰਡ ਸਾਲ 
ਗਾਡਗਿਲ ਨੂੰ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਗਾਈਲਸ ਮੀਡ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਾਰਵਰਡ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਕੰਪੈਰੇਟਿਵ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਕਿਊਰੇਟਰ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੀਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਡਗਿਲ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਈ. ਓ. ਵਿਲਸਨ ਦੇ ਲੈਕਚਰ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਦਲੇ, "ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਾਰਵਰਡ ਵਿਖੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ-ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿਤਾਰਾ", ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਬੋਸਰਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਗਣਿਤਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਵਿਵਹਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖੋਜ ਕੀਤੀ,

ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1969 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਰਵਰਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਈਬੀਐਮ ਤੋਂ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁਲੋਚਨਾ ਗਾਡਗਿਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਾਰਵਰਡ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ।

ਗਡਗਿਲ ਦੀ ਮੌਤ 7 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਜੁਲਾਈ, 2025 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2026
ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ

**ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ** (; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1940) ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਬੈਂਕਰ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਮਾਜਕ ਆਗੂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਕਰਜ਼ੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਦੇਣ ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤਿ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਦੇ ਹਨ। 2006 ਵਿੱਚ ਯੂਨਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਰਜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨੋਰਵੀਅਨ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ *ਚਿਰਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਜਦ ਤੱਕ ਵਸੋਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹ ਓਹ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਗਲਬੇ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ* ਅਤੇ ਯੂਨਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਨੇ ਓਹ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਚਲਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਬਕਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਰੀਬ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵਿਕਾਸ ਆਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਯੂਨਸ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨਮਾਨ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।*

2008, ਵਿੱਚ ਓਹਨਾ ਨੂੰ *ਵਿਦੇਸ ਨੀਤੀ'' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ 'ਸਿਰਕੱਢ 100 ਆਲਮੀ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ' ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਦਰਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ .

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਡੈਟਾਵਿੰਡ

**ਡੈਟਾਵਿੰਡ** (ਮਾਂਟਰੀਆਲ, ਕੈਨੇਡਾ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਡੈਟਾਵੰਡ ਜਾਂ ਡਾਟਾਵਿੰਡ, ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਟੇਬਲੈੱਟ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨਾਂ ਦੇ ਡਿਵੈਲਪਰ ਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਮੋਬਾਈਲ ਉਪਕਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ, ਨਾਇਜੀਰੀਆ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ,ਕੈਨੇਡਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦੀ ਹੈ।ਕੰਪਨੀ ਅਕਾਸ਼ ਟੇਬਲੈੱਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 37.99ਅਮਰੀਕਨ ਡਾਲਰ ਪਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਹੈ।ਅਕਾਸ਼ ਟੇਬਲੈੱਟ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਵਜ਼ਾਰਤ (ਐਮਐਚਆਰਡੀ) ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਮੋਬਾਈਲ,ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉਪਕਰਨ,ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਕੇਟਸਰਫਰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ, ਯੂਬੀਸਰਫਰ ਨੋਟ-ਬੁੱਕ ਪੀਸੀ ਤੇ ਯੂਬਿਸਲੇਟ ਟੇਬਲੈਟਾਂ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਅਕਾਸ਼ ਟੇਬਲੈੱਟ ਸੀ) ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਉਪਕਰਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਇੱਕ ਪੇਟੈਂਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਡਿਲਿਵਰੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ।26 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ, ਡਿਜੀਟਲ ਆਈ ਸੀ ਟੀ ਕਨਕਲੇਵ ਵਿਖੇ ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਨੂੰ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਭਰਪੂਰ ਟੇਬਲੈੱਟ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਕੋਲ ਮੋਂਟਰੀਅਲ,, ਮਿਸੀਸਾਗਾ, ਲੰਡਨ,ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅੰਦਰ ਦਫਤਰ ਹਨ।

### ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਟੇਬਲੈੱਟ 
ਆਕਾਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਟੇਬਲੈੱਟ ਹੈ। ਸੀਈਓ ਸੁਨੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁਲੀ ਦਾ ਜਨੂਨ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਿਜਿਟਲ ਡਿਵਾਈਡ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂਘੱਟ ਬੋਲੀ (35 ਡਾਲਰ) ਲਗਾ ਕੇ ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਕੰਪਨੀ ਲਈ 100000 ਟੇਬਲੈੱਟ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਟੈਂਡਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਟੱਚ ਸਕਰੀਨ ਆਪ ਨਿਰਮਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਦੀਆਂ ਦੋ ਉਤਪਾਦਨ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟੱਚ ਸਕਰੀਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਸੈਂਬਲੀ ਇਕਾਈ। ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ 2 ਟੇਬਲੈੱਟ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਖੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਬਾਨ ਕੀਮੂਨ ਦੁਆਰਾ 28 ਨਵੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਬਾਨ ਕੀ ਮੂਨ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ

## ਹਵਾਲੇ
ਸੀਮਾ ਬਿਸਵਾਸ

**ਸੀਮਾ ਬਿਸਵਾਸ** (ਜਨਮ 14 ਜਨਵਰੀ 1965) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲ੍ਮ ਅਤੇ ਥਿਏਟਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂ ਸ਼ੇਖਰ ਕਪੂਰ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬੈੰਡਿਟ ਕਵੀਨ ਵਿੱਚ ਫੂਲਨ ਦੇਵੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਮਿਲੀ।
ਬਿਸਵਾਸ ਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਬੈੰਡਿਟ ਕਵੀਨ ਵਿੱਚ ਫੂਲਨ ਦੇਵੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਬੈਸਟ ਐਕਟ੍ਰੈਸ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਦੀਪਾ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਵਾਟਰ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ 2006 ਬੈਸਟ ਐਕਟ੍ਰੈਸ ਜ਼ਿਨੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ
ਬਿਸਵਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਗਦੀਸ਼ ਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮੀਰਾ ਬਿਸਵਾਸ ਸੀ।  ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਿਕਾ ਤੇ ਅਸਾਮ ਦੀ ਨਾਮਵਰ ਥਿਏਟਰ ਆਰਟਿਸਟ ਸੀ।  
ਉਸਨੇ ਨਲਬਾਰੀ ਕਾਲਜ਼ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਫੇਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। 1984 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਐਨ ਐਸ ਡੀ ਰਿਪਰਟ੍ਰੀ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਸੀਮਾ ਬਿਸਵਾਸ ਨੇ ਬਤੌਰ ਹੀਰੋਇਨ ਕਿਸ਼ਨ ਕਾਰਥਾ ਦੀ *ਅਮਸ਼ਿਨੀ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮੋਤਸਵ (1998) ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪਨੋਰਮਾ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਖਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਐਨ ਐਸ ਡੀ ਰਿਪਰਟ੍ਰੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬੈੰਡਿਟ ਕਵੀਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸਦੀ ਪਿਹਲੀ ਵੱਡੀ ਬ੍ਰੇਕ ਸੀ।

ਸੀਮਾ ਬਿਸਵਾਸ ਨੇ ਕਾਫੀ ਮਰਾਠੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਪ੍ਰ੍ਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ
ਜੂਡਿਥ ਬਟਲਰ

**ਜੂਡਿਥ ਬਟਲਰ** (ਜਨਮ 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 1956) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਨੀਤੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਨਾਰੀਵਾਦ, ਕੂਈਅਰ (queer) ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। 1993 ਤੋਂ ਉਹ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਰੇਹਟੋਰਿਕ ਐਂਡ ਕੰਪੈਰੀਟਿਵ ਲਿਟਰੇਚਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਨ ਇਲੀਅਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲੋਚਤਨਾਤਮਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।

ਅਕਾਦਮਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਟਲਰ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਜੈਂਡਰ ਟ੍ਰਬਲ (Gender Trouble) ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੈਂਡਰ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜੈਂਡਰ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਔਖੀ ਵਾਰਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੂਈਅਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਤੇ ਗੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ-ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬਟਲਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਓਹਾਇਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਮੂਲ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਯਹੂਦੀ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਹਿਬਰੂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਯਹੂਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਸਾਂ ਵੀ ਲਗਾਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਹੋਈ। 2010 ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਬਟਲਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਉਸਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਹਿਬਰੂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ "ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲਣ" ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Biography  – University of California, Berkeley
*Biography  – European Graduate School
* WorldCat catalog)
* approach the notion of affinity through a discussion of "Disruptive Kinship," co-sponsored by Villa Gillet and the School of Writing at The New School for Public Engagement.
* Interview of Judith Butler about her new book  "Frames of War" on New Statesman
* Review of *"Giving an Account of Oneself. * *Ethical Violence and Responsibility"* , by Judith Butler, Barcelona Metropolis Autumn 2010. 
*"Dictionary of Literary Biography on Judith P. Butler (page 3)"
*Interview with Judith Butler about politics, economy, control societies, gender and identity (2011) 
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਗੂ
ਨੀਤ

**ਨੀਤ** ਜਾਂ **ਇਰਾਦਾ** ਉਹ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਕੁਝ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਤ ਵਿੱਚ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਅਤੇ ਅਗਾਊਂ ਸੋਚ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*ਇਮਾਨੁਅਲ ਕਾਂਟ ਦੇ ਔਨਲਾਈਨ ਕਾਰਜ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੀਤ
ਮਿਡਨਾਈਟਸ ਚਿਲਡਰਨ

ਇੰਟਰਿਵਊ ਤਿਸ਼ਾਨੀ ਦੋਸ਼ੀ]]

***ਮਿਡਨਾਈਟਸ ਚਿਲਡਰਨ*** ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਦਾ 1981 ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਤਾਨਵੀ ਬਸਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਜਾਦੂਈ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ, ਸਲੀਮ ਸੀਨਾਈ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਲਪ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ
ਅਕਲੰਕ

thumb|ਅਕਲੰਕ ਦੀ ਮੂਰਤ
**ਅਕਲੰਕ** ਜੈਨ ਨਿਅਂਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਮੌਲਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਅਕਲੰਕ ਨੇ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ, ਕੁਮਾਰਿਲ, ਧਰਮਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਟੀਕਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਮਾਲੋਚਨਾ ਕਰਕੇ ਜੈਨ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਆਚਾਰੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿਗੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:8ਵੀਂਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਜੈਨ ਭਿਕਸ਼ੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:8ਵੀਂਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜੈਨ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:8ਵੀਂਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜੈਨ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼ੌਕਤ ਹਯਾਤ ਖਾਨ

ਕੈਪਟਨ ਸਰਦਾਰ **ਸ਼ੌਕਤ ਹਯਾਤ ਖਾਨ** (ਉਰਦੂ: شوكت حيات خان; ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1915 – 25 ਸਤੰਬਰ 1998) ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
24 ਸਤੰਬਰ 1915 ਨੂੰ ਸ਼ੌਕਤ ਹਯਾਤ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਐਂਪਾਇਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। 
 ਉਸ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਅਟਕ ਵਿੱਚ ਵਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਯਾਤ ਜੱਟ ਖੱਟਰ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।,
ਅਤੇ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਅਤੇ ਸਾਮੰਤੀ ਸਰਦਾਰ ਸਰ ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ ਖ਼ਾਨ (1892-1942) ਦਾ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਬੇਗਮ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਖਾਨਮ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998