ਬੀੜ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

**ਬੀੜ** ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੋਗਿੰਦਰ ਨਗਰ ਘਾਟੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਮਾਣ ਪਰਾਪਤ ਹੈ।  ਇਹ  ਬੀੜ ਤਿੱਬਤੀ ਕਲੋਨੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹੈ।1959 ਦੇ ਤਿੱਬਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬੰਦੋਬਸਤ ਵਜੋਂ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਬੀੜ ਕਈ ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਮੱਠਾਂ ਅਤੇ ਨਿੰਗਮਾ ਸਕੂਲ, ਕਰਮਾ ਕਾਗਯੂ ਸਕੂਲ, ਅਤੇ ਸਾਕਿਆ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੀੜ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬੀੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਟੂਪਾ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਈਕੋਟੂਰਿਜ਼ਮ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
left|thumb|180x180px| ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਮੱਠ, 1998 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਚੱਕਰ (ਮਨੀ ਵ੍ਹੀਲ) ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
**ਤਿੱਬਤੀ ਕਲੋਨੀ** : 1966 ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਨੇਤੇਨ ਚੋਕਲਿੰਗ (1928-1973), ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿੰਗਮਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਅਵਤਾਰ ਲਾਮਾ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬੀੜ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਨੇਟਨ ਚੋਕਲਿੰਗ ਨੇ 200 ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਿੱਬਤੀ ਬਸਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ 300 ਤਿੱਬਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਚੋਕਲਿੰਗ ਰਿੰਪੋਚੇ ਨੇ ਬੀੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨੇਟੇਨ ਮੱਠ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਘ ਬਣਾਇਆ। ਜਦੋਂ 1973 ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਚੋਕਲਿੰਗ ਰਿੰਪੋਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਔਰਗਯੇਨ ਤੋਬਗਿਆਲ ਰਿੰਪੋਚੇ (ਜਨਮ 1951) ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ। ਚੌਥੇ ਨੇਤੇਨ ਚੋਕਲਿੰਗ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 1973 ਵਿੱਚ ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੀੜ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਤੀਜੇ ਚੋਕਲਿੰਗ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਰਪਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। 2004 ਵਿੱਚ ਬੀੜ ਵਿੱਚ **ਪੇਮਾ ਈਵਾਮ ਚੋਗਰ ਗਿਊਰਮ ਲਿੰਗ ਮੱਠ** ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੌਥੇ ਨੇਟੇਨ ਚੋਕਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਭੂਗੋਲ 
right|thumb|293x293px| ਬੀੜ ਤਿੱਬਤੀ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੇਤ ਅਤੇ ਪਹਾੜ।
ਬੀੜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੈਜਨਾਥ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬੀੜ ਜੋਗਿੰਦਰ ਨਗਰ ਵਾਦੀ, ਭਾਰਤੀ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਦੀ ਧੌਲਾਧਰ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ 
left|thumb|300x300px| ਬੀੜ ਵਿਖੇ ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ
ਬੀਰ-ਬਿਲਿੰਗ ਖੇਤਰ ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਈਟ ਹੈ; ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਸੈਲਾਨੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।  ਉਡਾਣ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਉਡਾਣਾਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ ਲਾਂਚ ਸਾਈਟ ਬਿਲਿੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ  (ਬੀੜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), 2400 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ  ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਾਈਟ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬੀੜ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਚੌਗਾਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਬੀੜ ਤਿੱਬਤੀ ਕਲੋਨੀ 
thumb|293x293px| ਬੀੜ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਭਿਕਸ਼ੂ
ਬੀੜ ਤਿੱਬਤੀ ਕਲੋਨੀ ਇੱਕ ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਬਸਤੀ ਹੈ ਜੋ ਬੀੜ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਚੌਗਾਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਹੈ।

ਬੀੜ ਤਿੱਬਤੀ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਤੋਂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਦੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਬੀੜ ਤਿੱਬਤੀ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ  (ਨਿੰਗਮਾ, ਕਾਗਯੂ ਅਤੇ ਸਾਕਿਆ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ) ਕਈ ਤਿੱਬਤੀ ਮੱਠ, ਇੱਕ ਤਿੱਬਤੀ ਦਸਤਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰ, ਇੱਕ ਤਿੱਬਤੀ ਚਿਲਡਰਨ ਵਿਲੇਜ ਸਕੂਲ (ਸੁਜਾ), ਤਿੱਬਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ( ਮੇਨ-ਤਸੀ-ਖਾਂਗ ), ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਲੀਨਿਕ, ਅਤੇ ਡੀਅਰ ਪਾਰਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਹੈ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
### ਰੇਲਗੱਡੀ 
, ਇੱਕ ਨੈਰੋ ਗੇਜ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਆਹਜੂ  3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਗਭਗ 112 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

### ਹਵਾ 
ਕਾਂਗੜਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 67 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 152 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 520 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ