ਪਿਓਤਰ ਇਲੀਚ ਚੈਕੋਵਸਕੀ

**ਪਯੋਟਰ ਇਲੀਚ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ** (7 ਮਈ 1840 - 6 ਨਵੰਬਰ 1893) ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਦੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1884 ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਗੀਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮੌਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੌਕਾ ਆਇਆ, ਉਹ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 1865 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਮੇਲ -ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪਰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰੂਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਬਣਾਈ। ਰੂਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨ, ਇਕਸੁਰਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਧਾਂਤ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਚੱਲਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਸ਼ੈਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ। ਰੂਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਅਪਣਾਏ ਤੱਤ ਪੀਟਰ ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਇੱਕ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੰਕਟਾਂ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਛੇਤੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸਦੇ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੂਬਿਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਲਗ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਪਤਨ, ਉਸਦੀ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਮੀਰ ਵਿਧਵਾ ਨਾਦੇਜ਼ਦਾ ਵਾਨ ਮੈਕ ਨਾਲ ਸਾਂਝ , ਜੋ ਉਸਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਸਨ ਉਸਦੀ ਸਮਲਿੰਗਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ, ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। 53 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਜ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਜਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੈਜ਼ਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਉਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰਾਏ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਰੂਸੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਮੂਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚੈਕੋਵਸਕੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀਵਾਦ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਰੂਸੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦੂਸਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ "ਉੱਚੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ" ਵਜੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਰਸਮੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।

## ਬਚਪਨ 
ਚਾਕੋਵਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੋਟਕਿਨਸਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਹੁਣ ਉਹ ਸਥਾਨ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਪਰਿਵਾਰ : ਪਯੋਤਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਆਂਦਰੇਯੇਵਨਾ (ਮਾਂ), ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ (ਭੈਣ), ਜ਼ੀਨਾਡਾ, ਨਿਕੋਲਾਈ, ਇਪੋਲਿਟ, ਇਲਿਆ ਪੈਟਰੋਵਿਚ (ਪਿਤਾ)

ਪਯੋਟਰ ਇਲੀਚ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਆਟਕਾ ਗਵਰਨੋਰੇਟ (ਮੌਜੂਦਾ ਉਦਮੂਰਤੀਆ ) ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਵੋਟਕਿਨਸਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ , ਜਿਸਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਲੰਮੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਇਲਿਆ ਪੈਟਰੋਵਿਚ ਚੈਕੋਵਸਕੀ, ਖਾਣਾਂ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ, ਪਯੋਟਰ ਫੇਡੋਰੋਵਿਚ ਚੈਕੋਵਸਕੀ (ਪੈਟਰੋ ਫੇਡੋਰੋਵਿਚ ਚਾਈਕਾ), ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਕੋਲਾਇਵਕਾ, ਪੋਲਟਾਵਾ ਗੁਬਰਨੀਆ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ (ਮੌਜੂਦਾ ਯੂਕਰੇਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਗਲਾਜ਼ੋਵ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਵਿਆਟਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੜਦਾਦਾ,  ਫਯੋਡੋਰ ਚਾਇਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਾਪਰੋਜ਼ੀਅਨ ਕੋਸੈਕ , ਨੇ 1709 ਵਿੱਚ ਪੋਲਟਾਵਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪੀਟਰ ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੀ ਮਾਂ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਆਂਦਰੇਯੇਵਨਾ (ਨੀ ਡੀ ਏਸੀਅਰ), ਇਲਿਆ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੀ ਸੀ, 18 ਸਾਲ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਜਰਮਨ। ਇਲਿਆ ਅਤੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ - ਰੂਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਦੂਰ -ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਿੰਗ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵੀ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੇ ਛੇ ਭੈਣ -ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਅਤੇ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਅਨਾਤੋਲੀ ਅਤੇ ਮਾਡਸਟ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਨ। ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਦਾ ਲੇਵ ਡੇਵਿਡੋਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੱਤ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚੈਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਇੱਕਲੌਤਾ ਅਸਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਉਧਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਸਦੇ ਭਟਕਣ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਡੇਵਿਡੋਵ , ਜਿਸਦਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ 'ਬੌਬ' ਉਪਨਾਮ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਸੀ।

1844 ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ 22 ਸਾਲਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਗਵਰਨੈਸ, ਫੈਨੀ ਡਰਬਾਚ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਿਕੋਲਾਈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਤੀਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨੇ ਡਰਬਾਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ, ਉਹ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਵੀ ਮੁਟਿਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਇਆ ਉਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ  ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਭਾਵਾਤਮਕ ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ, ਡਰਬਾਚ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਨੋ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਟ ਸੰਗੀਤ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਆਰਕੈਸਟ੍ਰਿਅਨ (ਬੈਰਲ ਅੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਜੋ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਆਰਕੈਸਟ੍ਰਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ) ਖਰੀਦਿਆ , ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਦੋਵਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿਆਨੋ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1850 ਵਿੱਚ ਚਾਈਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਦੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜੂਰੀਸਪ੍ਰਡੈਂਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜੂਰੀਸਪ੍ਰਡੈਂਸ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਕੁਲੀਨਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਚੈਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ। ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਉਪਲਬਧ ਸਨ - ਅਮੀਰ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ - ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਥੀਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਪੌੜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। 

ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਜਿੰਨੀ ਛੇਤੀ ਹੋ ਸਕੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਉਮਰ 12 ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਸਿਰਫ 10 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ 1,300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (800 ਮੀਲ) ਦੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜੂਰੀਸਪ੍ਰਡੈਂਸ ਦੇ ਤਿਆਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਬੋਰਡਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਤਾਂ ਚੈਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜੂਰੀਸਪ੍ਰਡੈਂਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ  ਗਿਆ।

ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਵਿਛੋੜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਦਮਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸਦੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ 1854 ਵਿੱਚ ਹੈਜ਼ਾ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ , ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ,ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਗੰਭੀਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਜੀਵਨ ਭਰ ਬਣ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲੈਕਸੀ ਅਪੁਖਤਿਨ ਅਤੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਜੇਰਾਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਗਾਇਨ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਗਾਏ ਸਨ। ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਜੇਰਾਰਡ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, "ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ," ਪਰ ਉਸਦੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਨੋ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਬੇਕਰ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜਿਸਨੇ ਕਦੇ -ਕਦਾਈਂ ਸਕੂਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡੇਵਿਡ ਬ੍ਰਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਤੀਜੇ "ਬਹੁਤ ਘੱਟ" ਸਨ।

1855 ਵਿੱਚ, ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਰੂਡੋਲਫ ਕੈਂਡਿੰਗਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਾਠਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ. ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਕੈਂਡਿੰਗਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜਾਂ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੀ ਸੀ। ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਲੱਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ।

## ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ 
10 ਜੂਨ 1859 ਨੂੰ, 19 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਨੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਪਦਵੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ, ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਰਹੇ।

## ਮੌਤ 
28 ਅਕਤੂਬਰ 1893 ਵਿੱਚ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ 53 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ-ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਬੋਰੋਦੀਨ , ਮਿਖਾਇਲ ਗਿਲਿੰਕਾ ਅਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਮੁਸੋਰਗਸਕੀ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਅਲੈਕਜ਼ੈਂਡਰ ਨੇਵਸਕੀ ਮੱਠ ਵਿਖੇ ਤਿੱਖਵਿਨ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਨਿਕੋਲਾਈ ਰਿਮਸਕੀ-ਕੋਰਸਾਕੋਵ ਅਤੇ ਮਿਲੀ ਬਾਲਕੀਰੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਨੇੜੇ ਹੀ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਚਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੀ ਮੌਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਉਬਲਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹੈਜ਼ਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਸੀ ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ