ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ

**ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ** ( **ਡੀਐਸਜੀਐਮਸੀ** ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ, ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਬੁਢਾਪਾ ਘਰਾਂ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਡੀਐਸਜੀਐਮਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲਕਾ ਹੈ।

1971 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ। ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ, 1971 ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਵੋਟ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚੋਣਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ *ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ* ਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸੰਸਥਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਚੋਣਾਂ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ 

## ਸੰਗਠਨ 
ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ 55 ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 46 ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 9 ਸਹਿਯੋਗੀ ਹਨ। 9 ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਦੋ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਿੰਘ ਸਭਾਵਾਂ, ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ, ਚਾਰ ਤਖ਼ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਨਾਂਦੇੜ ਦੇ, ਅਤੇ ਦੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਜਿਹੜੇ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮਿਲਕੇ  ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਮੁੱਲਵਾਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ 1971 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। DSGMC ਦੀ ਮਿਆਦ ਚਾਰ ਸਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ  ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 450,000 ਦੇ ਕਰੀਬ DSGMC ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ ਹਨ।

## ਅਹੁਦੇਦਾਰ 
ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਸਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅਕਾਲੀ ਦਲ) ਤੋਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 2013 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ. ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਲਕਾਜੀ ਵਾਰਡ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸ. ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਾਰਕ ਵਾਰਡ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ 
ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਦੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਹੈ ਪਰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 
DSGMC ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

### ਸਕੂਲ 
* ਗੁਰੂ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ

### ਕਾਲਜ 
* ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (GNIM)
* ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ
* ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ
* ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ
* ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ
* ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ
* ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ
* ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਐਂਡ ਆਈ.ਟੀ
* ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਐਂਡ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ

## ਸਿੱਖ ਰਿਸਰਚ ਬੋਰਡ 
ਸਿੱਖ ਰਿਸਰਚ ਬੋਰਡ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਹੈ ਜੋ DSGMC ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬੋਰਡ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਸਿੱਖ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ/ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਸੱਚ ਦੀ ਕੰਧ 
ਸੱਚ ਦੀ ਕੰਧ, 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਨਫ਼ਰਤੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ" ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਹਨ, ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ DSGMC ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਕੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ
* ਹਰਿਆਣਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ