ਪਾਸੀਘਾਟ

**ਪਾਸੀਘਾਟ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਸਿਆਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਪਾਸੀਘਾਟ ਅਰੁਣਾਚਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੂਨ 2017 ਚ ਪਾਸੀਘਾਟ  ਨੂੰ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀਜ਼ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਲਾਪਥਰ,ਜੁਨੇਈ,ਰੋਇੰਗ ਹਨ। ਚੁਮ ਦਰੰਗ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਵੀ ਏਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜਮਪਲ ਹੈ। ਨਾਵਲਕਾਰ ਮਾਮੰਗ ਦਾਈ ਵੀ ਪਾਸੀਘਾਟ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ।

ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ (ALG)  ਹਵਾਈ ਪੱਟੀ ਵੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਾਸੀਘਾਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ 1911 ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਅਬੋਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇੱਕ ਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪਾਸੀਘਾਟ ਦਾ ਗਿਆਨ ਆਖਰੀ ਐਂਗਲੋ-ਆਬੋਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਭਰਿਆ ਜੋ 1912 ਵਿੱਚ 1894 ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਐਂਗਲੋ-ਆਬੋਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਥੇ ਗ੍ਰੇਫ਼ ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਬਰ੍ਹਾਮਾਂਕ ਚੀਫ਼ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਵੀ ਹੈ।

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ *ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਸਥਾਨ* ਵੀ 1950 ਵਿੱਚ ਪਾਸੀਘਾਟ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

* ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾ ਲਿਮਿਟੇਡ (1957)
* ਨਰਸ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ (ਜਨਰਲ ਹਸਪਤਾਲ)
* ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਕਾਲਜ - ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਲਜ (ਸਥਾਪਿਤ 3 ਜੁਲਾਈ 1964  )
* 1966 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ।
* ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਲੀਟੈਕਨਿਕ ਕਾਲਜ, ਪਾਸੀਘਾਟ
* ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਕਾਲਜ, ਸੀ.ਏ.ਯੂ.

ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਲਾਂਗ (ਉਸ ਸਮੇਂ *NEFA* ) ਤੋਂ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਪਾਸੀਘਾਟ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1974 ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਈਟਾਨਗਰ ਤੋਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਸੀਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਜਰੂਰੀ ਵਿਕਾਸ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੀ *ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਹਾਰਟੀਕਲਚਰ* ਐਂਡ *ਫੋਰੈਸਟਰੀ ਸੈਂਟਰਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ* 7 ਮਾਰਚ 2001 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਪਾਸੀਘਾਟਆਸਾਮ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੀਂਹ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।  ਸਰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬੇਰੀਅਨ ਹਾਈ ਤੋਂ ਤੇਜ਼, ਠੰਡੀਆਂ, ਖੁਸ਼ਕ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਸੀਘਾਟ ਨੂੰ ਧੁੰਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ "ਠੰਢੇ" ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਦਿਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੱਘੇ ਅਤੇ ਸਾਫ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ "ਗਰਮ" ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਵੱਧ  ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਤੋਂ ਗਰਮ, ਨਮੀ ਵਾਲਾ ਮੌਸਮ ਹੋ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਪਾਸੀਘਾਟ ਵਿੱਚ *ਦਿਹੰਗ*  ਜਾਂ *ਸਿਆਂਗ*  ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਤਲਹੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆੰਗ ਨਦੀ ਇਥੇ ਹੀ *ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ*  ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ, ਇਹ ਇਸਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਖੱਬੇ-ਕਿਨਾਰੇ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ *ਦਿਬਾਂਗ*  ਅਤੇ *ਲੋਹਿਤ*  ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ *ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਪਾਸੀਘਾਟ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਸਾਮ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਏਥੋਂ ਦੇ  ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਹੈ। ਚੌਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੁੱਖ  ਅਨਾਜ ਹੈ। ਕਸਬੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਵੱਡੇ ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਲੰਬਰਿੰਗ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਥਾਈ ਉਦਯੋਗ ਸੀ। ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕਸਬਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਸੀਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕਸਬੇ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹਨ।
left|thumb|160x160px| ਪਾਸੀਘਾਟ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਸਕੂਲ
2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,  ਪਾਸੀਘਾਟ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 24,672 ਸੀ।  ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 50.62% (12,482 ਮਰਦ) ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 49.37% (12,174 ਔਰਤਾਂ) ਹਨ। ਏਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79.1% ਹੈ: ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 85.25%, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ 73.74% ਹੈ। ਪਾਸੀਘਾਟ ਵਿੱਚ, 12% ਆਬਾਦੀ 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ  ਹੈ।

### ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦੀ 9,074 ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੇਪਾਲੀ 4,269, ਬੰਗਾਲੀ 2,621, ਭੋਜਪੁਰੀ 2,511, ਹਿੰਦੀ 1,905 ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ 1,181 ਸੀ।

## ਸੱਭਿਆਚਾਰ 
ਪਾਸੀਘਾਟ ਦੇ ਲੋਕ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਲੁੰਗ, ਪੂਜਾ ਅਰਾਨ ਅਤੇ ਈਟੋਰ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ। ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਲੁੰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਜੋ ਕਿ ਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਦੌਲਤ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਕੀਨੇ-ਨੈਣੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ' ਪੂਜਾ ' ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਸੋਲੁੰਗ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਆਦਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਜਾਂ *ਸੋਲੁੰਗ ਗਿਡੀ ਡੋਗਿਨ* ਉਹ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। *ਡੋਰਫ ਲੌਂਗ*, ਦੂਜਾ ਦਿਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ।ਮਿਥੁਨ ,ਗਾਂ,ਸੂਰ ਦੀ ਬਲੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ  *ਬਿਨਯਤ ਬਿਨਮ* ਜਾਂ ਤੀਜਾ ਦਿਨ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। *ਏਕੋਫ ਦਾ ਤਖਤ* ਚੌਥਾ ਦਿਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਮੀਰੀ* ਜਾਂ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਵਿਦਾਈ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਸੋਲੁੰਗ ਦੌਰਾਨ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤ *ਸੋਲੁੰਗ ਅਬਾਂਗ* ਦੇ ਬੋਲ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੌਦਿਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਆਦਿ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰੰਗੀਨ *ਪੋਂੰਗ* ਡਾਂਸ ਅਤੇ *ਤਾਪੂ* ਨਾਮਕ ਜੰਗੀ  ਕਲਚਰ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਆਵਾਜਾਈ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ 
thumb| ਸਿਆਂਗ (ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ) ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਰਾਣੇਘਾਟ ਪੁਲ
ਪਾਸੀਘਾਟ NH-515 ਦੁਆਰਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ, ਲਖੀਮਪੁਰ ਅਤੇ ਈਟਾਨਗਰ ਤੋਂ ਅਕਸਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। 32 ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਓਰਯਾਮਘਾਟ ਤੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੁਆਰਾ ਡਿਬਰੂਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਲ ਮਾਰਗ&nbsp;ਪਾਸੀਘਾਟ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਬੱਸ ਜਾਂ ਟੈਕਸੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲ ਹੈੱਡ ਮੁਰਕੋਂਗਸੇਲੇਕ ਵਿਖੇ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰੰਗੀਆ - ਮੁਰਕੋਂਗਸੇਲੇਕ ਬਰਾਡ ਗੇਜ ਟ੍ਰੈਕ ਦਾ ਟਰਮੀਨਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। 

227 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਮੁਰਕੋਂਗਸੇਲੇਕ-ਪਾਸੀਘਾਟ-ਤੇਜ਼ੂ-ਰੁਪਈ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।   ਰੇਲ ਹੈੱਡ ਨੂੰ ਪਾਸੀਘਾਟ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਬੀਜੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਉੱਤਰੀ-ਅਸਾਮ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਾਸੀਘਾਟ ਕਸਬੇ, ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿਆਂਗ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ 26.5 ਦੀ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲਗਭਗ 24.5&nbsp;ਰੂਟ ਦਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰੰਗੀਆ - ਮੁਰਕੋਂਗਸੇਲੇਕ ਬੀਜੀ ਪਰਿਵਰਤਨ (ਪਾਸੀਘਾਟ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਨਾਲ) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 2010 ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਲਾਈਨ ਰੋਇੰਗ, ਪਰਸ਼ੂਰਾਮਕੁੰਡ, ਰੁਪਈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਪਾਸੀਘਾਟ- ਤੇਜ਼ੂ - ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਕੁੰਡ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ-ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਫਰੰਟੀਅਰ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਟੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (APSTS) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। APSTS ਬੱਸਾਂ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪਾਸੀਘਾਟ ਤੋਂ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਈਟਾਨਗਰ, ਪਾਸੀਘਾਟ ਤੋਂ ਸ਼ਿਲਾਂਗ, ਮੇਘਾਲਿਆ ਤੱਕ ਗੁਹਾਟੀ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਹਾਟੀ, ਅਸਾਮ ਲਈ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਾਲਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਵਿੰਗਰ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਫਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਪਾਸੀਘਾਟ ਤੋਂ ਗੁਹਾਟੀ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ਤੋਂ ਪਾਸੀਘਾਟ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਉਡਾਣਾਂ ਵੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗੁਹਾਟੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਲਾਇੰਸ ਏਅਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸੀਘਾਟ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

; ਮਿਲਟਰੀ ਬੇਸ

* ALGs ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* LAC 'ਤੇ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਫੌਜੀ ਤਾਇਨਾਤੀ
* ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਿਵਾਦਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਟਿਆਨਵੇਂਡੀਅਨ
* Ukdungle

; ਸਰਹੱਦਾਂ

* ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ (LAC)
* ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ
*

* ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਸੜਕਾਂ
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਤਿਅੰਤ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਉੱਚ ਉਚਾਈ ਖੋਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ
* ਸੁਤੰਤਰ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਪਾਸੀਘਾਟ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* IAF's ALG
* Town website 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਸੀਘਾਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰਬ ਸਿਆਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰਬ ਸਿਆਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ