open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤ ਸੇਨਗੁਪਤਾ

thumb| ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਸੇਨਗੁਪਤਾ, 2015
thumb| ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2013 ਵਿਖੇ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਸੇਨਗੁਪਤਾ
**ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਸੇਨਗੁਪਤਾ** (9 ਅਕਤੂਬਰ, 1943 - 19 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। 

ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਇਕੱਲੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਲਿਖਿਆ; ਉਸਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਤੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ*, *ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼*, *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼*, *ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਟੈਂਡਰਡ*, ਅਤੇ *ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ (ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ)* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਏ ਨੇਸ਼ਨ ਇਨ ਟਰਾਂਜ਼ਿਸ਼ਨ: ਅੰਡਰਸਟੈਂਡਿੰਗ ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਇਕਾਨਮੀ* (ਅਕਾਦਮਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, 2007)  ਅਤੇ (ਸੈਂਡਰੋ ਸਾਈਡਰੀ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਿਤ) *ਦ 1992 ਸਿੰਗਲ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਥਰਡ ਵਰਲਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ* ।  ਉਸਨੇ 1989 ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ, *ਅਲਜੀਰੀਆ, ਮਿਸਰ, ਜਾਰਡਨ, ਮੋਰੋਕੋ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ* ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਵੀ ਕੀਤੀ। 
thumb| ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਸੇਨਗੁਪਤਾ (ਖੱਬੇ) ਸਮੀਰ ਸਰਨ (ਕੇਂਦਰ), ਪ੍ਰਧਾਨ, ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਮੀਤੂ ਸੇਨਗੁਪਤਾ (ਸੱਜੇ), ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਰਾਇਰਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਨੇਡਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2014 ਵਿੱਚ 5ਵੇਂ ਆਰਕੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਲੈਕਚਰ ਵਿੱਚ।
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਹਰ ਰਾਏ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਆਉਟਲੈਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਸਰਵਿਸ (ਯੂ.ਕੇ.),  ਅਤੇ *ਦ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼* (ਯੂਕੇ)। 

ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ORF) ਨਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਲੇਖੀ

thumb|ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਲੇਖੀ
**ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਲੇਖੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Meenakshi Lekhi;** ਜਨਮ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1967) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ 7 ਜੁਲਾਈ 2021 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਹੈ । ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ 16ਵੀਂ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 26 ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਲੇਖੀ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਪੱਤਰ-ਪੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਲੇਖੀ *ਦ ਵੀਕ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ 'ਫੋਰਥਰਾਈਟ', ਇੱਕ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ "ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ" ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਪਲ । ਤਲਾਕ ਬਿੱਲ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਲੋਕਮਤ ਦੁਆਰਾ "ਬੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਵੂਮੈਨ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਨ" ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ 
ਲੇਖੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ, ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਜੇਪੀਐਮ, ਬਲਾਇੰਡ ਸਕੂਲ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਦੀ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਬਲਾਈਂਡ ਰਿਲੀਫ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 

ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ *ਵਿਮੈਨ ਕੈਨ* ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 500 ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ&nbsp;ਸਨਮਾਨਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬੂਟੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਲੰਟੀਅਰ ਅਪੂਰਵ ਝਾਅ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਵਿਮੈਨ ਕੈਨ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁਇਜ਼ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜਾਗਰਣ ਮੰਚ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਉਸਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ (ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ) ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮੀਤ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਰੇਖਾ ਪੱਲੀ

**ਰੇਖਾ ਪੱਲੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rekha Palli;** ਜਨਮ 9 ਮਾਰਚ 1963) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਜੱਜ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਅਯੋਗਤਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਲਈ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਜੀਬ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ, ਪੱਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਪੱਖਪਾਤੀ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨ 
ਪੱਲੀ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੇਡੀ ਇਰਵਿਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਫੈਕਲਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
### ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ 
ਪੱਲੀ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2010 ਵਿੱਚ, ਪੱਲੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਫੋਰਸ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੇਸ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਯੋਗ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

### ਨਿਆਂਇਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਪੱਲੀ ਨੂੰ 15 ਮਈ 2017 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2017 ਵਿੱਚ, ਪੱਲੀ ਨੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਜੀਬ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

2018 ਵਿੱਚ, ਪੱਲੀ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ 23 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਪੱਲੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਪੱਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੱਜ, ਹਿਮਾ ਕੋਹਲੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੰਗ-ਅੰਨ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਮੇਨਕਾ ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ

**ਮੇਨਕਾ ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Menaka Guruswamy**; ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1974) ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ 2017 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਕੋਲੰਬੀਆ ਲਾਅ ਸਕੂਲ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਰਿਸਰਚ ਸਕਾਲਰ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ ਯੇਲ ਲਾਅ ਸਕੂਲ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੋਰਾਂਟੋ ਫੈਕਲਟੀ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਧਾਰਾ 377 ਕੇਸ, ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਸੁਧਾਰ ਕੇਸ, ਅਗਸਤਾ ਵੈਸਟਲੈਂਡ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਕੇਸ, ਸਲਵਾ ਜੁਡਮ ਕੇਸ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕੇਸ ਸਮੇਤ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ 1,528 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਿਤ ਗੈਰ-ਨਿਆਇਕ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਐਮਿਕਸ ਕਿਊਰੀ ਵਜੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਾਲ ਫੰਡ (ਯੂਨੀਸੇਫ), ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਯੂਨੀਸੇਫ ਦੱਖਣੀ ਸੂਡਾਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ 2017-2019 ਤੱਕ ਕੋਲੰਬੀਆ ਲਾਅ ਸਕੂਲ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬੀਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਰਿਸਰਚ ਸਕਾਲਰ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਯੇਲ ਲਾਅ ਸਕੂਲ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੋਰਾਂਟੋ ਫੈਕਲਟੀ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਵਿਧਾਨਵਾਦ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ, ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਰਸ ਪੜ੍ਹਾਏ ਹਨ।

## ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੋਡਜ਼ ਹਾਊਸ ਦੇ ਮਿਲਨਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਟੰਗੀ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮਿਸ਼ੇਲ ਓਬਾਮਾ, ਕੋਫੀ ਅੰਨਾਨ ਅਤੇ ਜੈਫ ਬੇਜੋਸ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੀ 100 ਗਲੋਬਲ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ, ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੋਰਟਰੇਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਇੰਸਪਾਇਰਿੰਗ ਚੇਂਜ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਅਰੁੰਧਤੀ ਕਾਟਜੂ ਦੇ ਨਾਲ *ਟਾਈਮ*  ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮਹਿਲਾ-ਪਾਵਰ ਟ੍ਰੇਲਬਲੇਜ਼ਰ ਦੀ ਸੂਚੀ, 2019 ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸਾਧਨਾ ਸੰਜੇ ਜਾਧਵ

**ਸਾਧਨਾ ਸੰਜੇ ਜਾਧਵ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sadhana Sanjay Jadhav**; ਜਨਮ 14 ਜੂਨ 1960) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਜੱਜ ਹੈ। ਜਾਧਵ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਦੀ ਮੌਤ, ਆਦਰਸ਼ ਹਾਊਸਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀ ਘੁਟਾਲੇ, 1993 ਦੇ ਬੰਬਈ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ, ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੇਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਿਵਾਸੀ ਪਾਇਲ ਤਡਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਗੋਵਿੰਦ ਪਨਸਾਰੇ ਦੇ ਕਤਲ ਸਬੰਧੀ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੈ। ਜਾਧਵ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ (ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ 1989 ਦੇ ਤਹਿਤ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ।

## ਜੀਵਨ 
ਜਾਧਵ ਦਾ ਜਨਮ ਸੋਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਸਿਮਬਾਇਓਸਿਸ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਬੈਂਚ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।

ਜਾਧਵ ਨੂੰ 23 ਜਨਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਬੈਠਦੀ ਰਹੀ।

2012 ਵਿੱਚ, ਜਾਧਵ ਨੇ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਅਭੈ ਓਕਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂਇਕ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੋਹ ਸਕਦੀ ਹੈ।

2013 ਵਿੱਚ, ਜਾਧਵ, ਜਸਟਿਸ ਵਿਜੇ ਤਾਹਿਲਰਮਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਬਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬੈਂਚ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਬਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਬੈਂਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

2016 ਵਿੱਚ, ਜਾਧਵ ਨੇ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਤਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਅਣਉਚਿਤਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ (ਸੀਬੀਆਈ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੀਬੀਆਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਦੇਸ਼ ਪਾਸ ਕੀਤੇ।

2019 ਵਿੱਚ, ਜਾਧਵ ਨੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ (ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ 1989 ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਐਕਟ ਸਿਰਫ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ, ਮੁਕੱਦਮੇ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ੇ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਧਵ ਨੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 50 ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਸਮੇਤ 'ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਕੰਮਾਂ' ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।, ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸਬੀਨਾ ਸਹਿਗਲ ਸੈਕੀਆ

**ਸਬੀਨਾ ਸਹਿਗਲ ਸੈਕੀਆ**, (ਸੀ.ਏ. 1963 &#x2013; 29 ਨਵੰਬਰ 2008), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਸਮੀਖਿਅਕ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ *ਦਿੱਲੀ ਟਾਈਮਜ਼* ਲਈ ਸੰਪਾਦਕ, ਆਪਣੇ ਕਾਲਮ "ਮੇਨ ਕੋਰਸ" ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਪੈਲੇਸ ਹੋਟਲ ' ਤੇ 2008 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ। 

## ਨਿੱਜੀ 
ਸਬੀਨਾ ਸਹਿਗਲ ਸੈਕੀਆ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਸੈਕੀਆ, ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੀ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸਮੇਤ ਛੱਡ ਗਈ ਹੈ।  ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਮਾਂ ਸਹਿਗਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੈਕੀਆ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅੱਸੀਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੋਜਨ-ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਸਹਿਗਲ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਐਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਅਤੇ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ.  ਉਸ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੇਨ ਕੋਰਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।  ਲਗਭਗ 170 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬਲਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।  ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ 10 ਵਿੱਚੋਂ 9 ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।  21 ਸਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਜਮਲ ਕਸਾਬ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 
right|thumb|250x250px| ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਪੈਲੇਸ ਸਹਿਗਲ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਵਿਦਿਆ ਸੁਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਮ

**ਵਿਦਿਆ ਸੁਬਰਾਹਮਣੀਅਮ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹੈ। *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦ ਹਿੰਦੂ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਪਾਲੀਟਿਕਸ ਐਂਡ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਸੀ।  ਉਹ ਹੁਣ ਕਤਰ-ਅਧਾਰਤ ਅਲਜਜ਼ੀਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹੈ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਵਿਦਿਆ ਸੁਬਰਾਹਮਣੀਅਮ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 1981 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ ਚੇਨਈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਿਟੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਲਖਨਊ ਸਥਿਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਰਾਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਦ ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ, ਦਿ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਅਤੇ ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਚਾਰ ਬਿਊਰੋ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

1994 ਵਿੱਚ, ਉਹ *ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ* ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਇਸਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ।

2004 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਪਟੀ ਐਡੀਟਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਸੰਪਾਦਕੀ ਅਤੇ ਰਾਏ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਲਿਖੇ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਪੱਟੀ ਦੀ ਚੋਣ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ, ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਲਿਖਤ ਲਈ ਰਾਮਨਾਥ ਗੋਇਨਕਾ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਇਨ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ "ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਸੁਰਖੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਲੇ ਗਏ।"   ਮਾਰਚ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਲੀਲਾ ਇੰਟਰਐਕਸ਼ਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ' ਤੇ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

2013 ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆ ਸੁਬਰਾਹਮਣੀਅਮ ਨੇ 1948-49 ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਓਪ-ਐਡ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,  ਉਸਨੂੰ ਧਮਕੀ ਭਰੇ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ *।*  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਰਸ਼ਾ ਐਨ ਦੇਵਾਨੀ

**ਹਰਸ਼ਾ ਐਨ ਦੇਵਾਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Harsha N. Devani**; ਜਨਮ 27 ਮਾਰਚ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜੱਜ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਹਰਸ਼ਾ ਐਨ ਦੇਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਾਰਚ 1958 ਨੂੰ ਕੁੰਕਾਵਾਵ, ਅਮਰੇਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ; ਕਾਨਵੈਂਟ ਲਿਟਲ ਫਲਾਵਰ ਸਕੂਲ, ਡਿਬਰੂਗੜ੍ਹ, ਅਸਾਮ; ਅਤੇ ਲੋਰੇਟੋ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਰਾਂਚੀ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਐਮਜੀ ਸਾਇੰਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ; ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ; ਅਤੇ ਐਲ.ਐਲ.ਐਮ ਸਰ ਐਲ ਏ ਸ਼ਾਹ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ LLB ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 10 ਜੁਲਾਈ 1992 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2004 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਵਧੀਕ ਜੱਜ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 9 ਅਗਸਤ 2007 ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 2002 ਦੇ ਨਰੋਦਾ ਪਾਟੀਆ ਕਤਲੇਆਮ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਜੱਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ 26 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਰੇਵਤਿ ਮੋਹਿਤੇ ਡੇਰੇ

**ਰੇਵਤੀ ਮੋਹਿਤੇ ਡੇਰੇ** ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੱਜ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਝੂਠੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਂਚਾਂ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਜੀਵਨ 
ਡੇਰੇ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਿਮਬਾਇਓਸਿਸ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਲ.ਐਲ.ਐਮ, ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਟਰੱਸਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਡੇਰੇ ਨੇ ਬਾਂਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 21 ਜੂਨ 2013 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਕ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਜੱਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਬਾਂਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ 'ਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੀਲੋਫਰ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ

**ਨੀਲੋਫਰ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ *ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ*, *ਦਿ ਪਾਇਨੀਅਰ* ਅਤੇ *ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ* ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੇਟਰ ਦੇਈ ਸਕੂਲ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹਿਸਕਾਰ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਲਈ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕੂਟਨੀਤੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਐਮ ਫਿਲ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਨੀਲੋਫਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ-ਮੈਡੀਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਐਂਡ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਨੋਟਸ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਲਿਨੀ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ

**ਮਾਲਿਨੀ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ 2015-2016 ਦੌਰਾਨ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ, THG ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ (ਪਹਿਲਾਂ ਕਸਤੂਰੀ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ) ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। 

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਮਾਲਿਨੀ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਸਤੂਰੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਸ. ਕਸਤੂਰੀ ਰੰਗਾ ਅਯੰਗਰ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ ਹੈ, ਜੋ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਦੇ ਮਾਲਕ ਕਸਤੂਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਸਨ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਪਾਰਥਸਾਰਥੀ ਨੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 2008 ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ। ਉਸਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਸਟੈਲਾ ਮਾਰਿਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਉਸਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ, ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਅਤੇ 20 ਜੂਨ 2011 ਤੱਕ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਰਥਸਾਰਥੀ 21 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ  ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।  

ਮਾਲਿਨੀ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਨੂੰ 1 ਫਰਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਦ ਹਿੰਦੂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫੀਡਬੈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੇਪਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਪਾਰਥਸਾਰਥੀ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਘਟਨਾਪੂਰਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਿਰਦ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।  

ਮਾਲਿਨੀ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਨੂੰ 15 ਜੁਲਾਈ, 2020 ਨੂੰ ਦ ਹਿੰਦੂ ਗਰੁੱਪ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਐੱਨ. ਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ 

ਕੋਲੰਬੀਆ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਸਕੂਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2022 ਅਲੂਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ।  ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸਕੂਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਉੱਘੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਉੱਚ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿਸਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" 

ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 28 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਦਾ ਮੁੰਬਈ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। 2004 ਤੋਂ, ਉਹ ਔਰੋਵਿਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੀਤਾ ਸਹਿਗਲ

thumb|ਗੀਤਾ ਸਹਿਗਲ
**ਗੀਤਾ ਸਹਿਗਲ** (ਜਨਮ 1956/1957)   ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਨਾਰੀਵਾਦ, ਕੱਟੜਵਾਦ ਅਤੇ ਨਸਲਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।  

ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।   ਉਹ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਜੈਂਡਰ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।  

ਫਰਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਐਮਨੈਸਟੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਜੈਂਡਰ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ *ਸੰਡੇ ਟਾਈਮਜ਼* ਦੁਆਰਾ ਐਮਨੈਸਟੀ ਦੀ ਇਸ ਦੇ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਮੋਅਜ਼ਮ ਬੇਗ, ਮੁਹਿੰਮ ਸਮੂਹ ਕੇਜ (ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਜ ਕੈਦੀਆਂ) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਜੋ ਕਿ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਆਂਟਾਨਾਮੋ ਵਿਖੇ ਗੈਰ-ਨਿਆਇਕ ਹਾਲਤਾਂ ਅਧੀਨ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ " ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮਰਥਕ" ਕਿਹਾ। 

ਐਮਨੈਸਟੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ "ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਉਠਾਉਣ ਲਈ" ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਸਰ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਹਿਚਨਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਐਮਨੈਸਟੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬੇਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੇਹਾਦੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਸਹਿਗਲ ਨੇ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਨੂੰ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
[right|thumb| ਸਹਿਗਲ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ, ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ [ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ]]
ਗੀਤਾ ਸਹਿਗਲ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨਯਨਤਾਰਾ ਸਹਿਗਲ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ।   ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਹ 1972 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਐਂਡ ਅਫਰੀਕਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।  ਉਹ 1977 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1983 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੋਕ
ਨਿਸ਼ਾ ਪਿੱਲਈ

**ਨਿਸ਼ਾ ਪਿੱਲਈ** ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਪਿੱਲੈ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ,  ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ,  ਫਿਰ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੀਤਾ ਪਿੱਲਈ (ਨੀ ਮੁਖਰਜੀ) ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਸਰ ਬੀਰੇਨ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਰਾਨੂ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਸਰ ਨਰਾਇਣਨ ਰਾਘਵਨ ਪਿੱਲਈ ਸਨ। 

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸ਼ਰੋਡਰਜ਼ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਫਿਰ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ *ਇਨਵੈਸਟਰਜ਼ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ* ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਪਿੱਲੈ 1986 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਪਹਿਲਾਂ *ਦ ਮਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ*, ਫਿਰ 1990 ਤੋਂ 1995 ਤੱਕ *ਪੈਨੋਰਮਾ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਪਰਾਈਟਰ ਰੌਬਰਟ ਮੈਕਸਵੈਲ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ "ਦ ਮੈਕਸ ਫੈਕਟਰ" ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 1995 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਐਂਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਹਰ ਘੰਟੇ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ, ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਤੋਂ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੀ ਚੈਨਲ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਿੱਲੈ ਨੇ 11 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਬਗਦਾਦ ਦੇ ਪਤਨ ਦੀ ਲਾਈਵ ਕਵਰੇਜ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਬਹਿਸਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਇੰਟਰਵਿਊ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ *ਹਾਰਡਟਾਕ* ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਫਿਲ ਕੋਲਿਨਸ, ਲੇਖਕ ਵੀ.ਐਸ. ਨਾਈਪਾਲ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਮੈਗਾਸਟਾਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਸਮੇਤ ਉਸਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਅਤੇ ਕਈ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਫੋਰਮਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।  ਉਹ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਗਣਿਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੁਕਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦੀ ਹੈ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਨੂੰ ਕਿਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਿਸ਼ੀ ਚੌਧਰੀ

**ਮਿਸ਼ੀ ਚੌਧਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mishi Choudhary**) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ਼ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਰਤੂ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਜੋ ਉਸਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਿਸ਼ੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਫਰੀਡਮ ਲਾਅ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ SFLC.in ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। SFLC.in ਵਕੀਲਾਂ, ਨੀਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜਨ, ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਲਾਭਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਾਂਹ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, SFLC.in ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕੇਸ ਕਰਵਾਏ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ WhatsApp ਅਤੇ Facebook ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਐਲਐਲਬੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਫਰੀਡਮ ਲਾਅ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਫਤ ਅਤੇ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਫੈਲੋ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਲਾਅਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਹਾਰਲਨ ਫਿਸਕੇ ਸਟੋਨ ਸਕਾਲਰ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਫ੍ਰੀ ਅਤੇ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਫਰੀਡਮ ਲਾਅ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ 2011 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜੁਲਾਈ, 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ SFLC ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। SFLC ਵਿਖੇ, ਉਸਨੇ ਡੇਬੀਅਨ, ਫ੍ਰੀ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਕੋਡੀ (ਸਾਫਟਵੇਅਰ), ਅਪਾਚੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਓਪਨਐਸਐਸਐਲ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਫਤ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਵਿਤਰਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ, ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ, ਭਾਰਤ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 2017 ਤੱਕ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਆ ਸਿੰਘਲ ਬਨਾਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ Mouthshut.com ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 66A ਨੂੰ ਗੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ।

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਅਭਿਆਸ "ਮਿਸ਼ੀ ਚੌਧਰੀ ਐਂਡ ਐਸੋਸੀਏਟਸ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੈਥਿਲੀ ਰਾਓ

**ਮੈਥਿਲੀ ਰਾਓ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ, ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਾਬਕਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹੈ।    ਉਸਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਦ ਹਿੰਦੂ*, *ਫਰੰਟਲਾਈਨ*, *ਫਿਲਮ ਟਿੱਪਣੀ*, *ਸੰਡੇ ਆਬਜ਼ਰਵਰ*, *ਜੈਂਟਲਮੈਨ*, *ਦਿ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ* ਅਤੇ *ਸਕ੍ਰੀਨ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਾਓ ਨੇ *ਦ ਹਿੰਦੂ*, *ਫਰੰਟਲਾਈਨ*, *ਫਿਲਮ ਟਿੱਪਣੀ*, *ਜੈਂਟਲਮੈਨ*, *ਮੈਨਜ਼ ਵਰਲਡ*, *ਸਿਨੇਮਾ ਇਨ ਇੰਡੀਆ*, ਅਤੇ *ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿਨੇਮਾ* ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ; ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਦੋ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿਨੇਮਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਅਖਬਾਰ *ਆਈਜ਼ ਵੀਕਲੀ* ਵਿੱਚ "ਇਮੇਜ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ" ਕਾਲਮ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ *ਸੰਡੇ ਆਬਜ਼ਰਵਰ*, *ਦਿ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ*, *ਸਕ੍ਰੀਨ*, *ਦਿ ਫ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਜਰਨਲ*, *ਬੰਬੇ*, ਅਤੇ *ਜ਼ੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ* ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਹੈ।  2003 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ* ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਕਿਤਾਬ ਜੋ ਪਾਪੂਲਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਰਾਓ ਨੇ ਦ ਗੋਲਡਨ ਐਲੀਫੈਂਟ (ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਇੰਡੀਆ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਸਮਿਤਾ ਪਾਟਿਲ: ਏ ਬ੍ਰੀਫ ਇਨਕੈਂਡੇਸੈਂਸ*, ਹਾਰਪਰਕੋਲਿਨਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸਮਿਤਾ ਪਾਟਿਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇੰਡੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕਿਤਾਬ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਸ ਨਿਪੁੰਨ ਪਰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੰਬਿਤ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਕੁਝ ਸਰਵੋਤਮ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਡਿਸਟਿਲੇਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬੇਵਕੂਫ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀਆਂ - ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਸਮਿਤਾ ਇੰਨੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦੀ ਹੈ।  *ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ* ਇਸਨੂੰ 2015 ਦੇ "ਚੋਟੀ ਦੇ 25 ਚੰਗੇ ਰੀਡਜ਼" ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਵਿਧੂ ਵਿਨਸੈਂਟ

**ਵਿਧੂ ਵਿਨਸੈਂਟ** ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਮੈਨਹੋਲ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਉਸ ਸਾਲ ਦਾ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਕੇਰਲ ਦੇ 21ਵੇਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਨੇ ਵਿਨਸੇਂਟ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਡੈਬਿਊਟੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਦੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਕੋਲਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿਨਸੈਂਟ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਨੇਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  ਚੈਨਲ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਇਮੇਜਿੰਗ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਦੀ ਖੁਦਾਈ, ਕਾਸਰਗੋਡ ਵਿੱਚ ਐਂਡੋਸਲਫਾਨ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨੇ ਕੇਰਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਚਰਚਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੁਥੰਗਾ ਕਾਂਡ ਵਾਪਰਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆਨੈੱਟ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਥੰਗਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ "ਮਣੀਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਿਦਰੋਹ" ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ) ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰੇਕ ਲਿਆ 

2010 ਵਿੱਚ, ਵਿਨਸੈਂਟ ਪੇਨਕੂਟੂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।  2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਕਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਸਿਨੇਮਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਗਵਾਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 
left|thumb| ਵਿਧੂ ਵਿਨਸੈਂਟ, 2017
ਵਿਨਸੈਂਟ ਨੇ ਮੀਡੀਆਓਨ ਟੀਵੀ ਲਈ 2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਲੀਫਿਲਮ, ਨਾਡਕਾੰਥਯਮ, ਬਣਾਈ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਨੇ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ, ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਅਤੇ ਸਾਲ 2015 ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ 

ਵਿਨਸੈਂਟ ਨੇ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀਵਾਦ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। *ਦੈਵਮ ਓਲੀਵਿਲ ਪੋਆ ਨਲੂਕਲ* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਚਿੰਥਾ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲੜੀ।  2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਬਣਾਈ, *ਵ੍ਰਿਥੀਯੁਡੇ ਜਥੀ* (2014) ( ਮੀਡੀਆ ਵਨ ਲਈ ਜਾਤ ਅਤੇ ਸਫਾਈ )। ਇਹ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹੱਥੀਂ ਮੈਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਕੋਲਮ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ਾਈ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।  ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਜੌਨ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਅਵਾਰਡ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ) ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਫਿਲਮ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕੇਰਲ ਚੈਪਟਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।  2017 ਵਿੱਚ, ਵਿਨਸੈਂਟ ਨੂੰ 47ਵੇਂ ਕੇਰਲਾ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।   ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ *ਡੇਵਮ ਓਲੀਵਿਲ ਪੋਆ ਨਲੂਕਲ* ਲਈ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਲਈ 2020 ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਿੱਤਰਾ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ

**ਚਿੱਤਰਾ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਡੁਏਲਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਬੋਫੋਰਸ-ਇੰਡੀਆ ਹਾਵਿਟਜ਼ਰ ਸੌਦੇ (ਬੋਫੋਰਸ ਸਕੈਂਡਲ) ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਚੋਣ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ CSD ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਜਿਨੀਵਾ ਅਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਜਨ ਸਿਹਤ, ਵਪਾਰ ਨੀਤੀ, ਵਿਕਾਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ *ਦ ਨਿਊਜ਼ ਮਿੰਟ* ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਵੀ ਹੈ - ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਨਿਊਜ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟ। ਉਹ ਅਰਨਬ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਰਿਪਬਲਿਕ ਟੀਵੀ ਲਈ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਲਾਹਕਾਰ  ਸੀ।  1989 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨ ਲਈ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਚਿੱਤਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1958 ਵਿੱਚ ਸਿੰਦਰੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਡਾ. ਗਿਨਕਾਰਲੋ ਡੁਏਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨੀਵਾ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਨਿਤਿਆ ਦੁਏਲਾ  ਅਤੇ ਬੇਟਾ ਨਿਖਿਲ ਦੁਏਲਾ ਹੈ। ਚਿਤਰਾ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੂਜ਼ ਹੂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੂਲੀ ਮਹਿਤਾ

**ਜੂਲੀ ਬੀ. ਮਹਿਤਾ** ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੋਰਸ, *ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਲਚਰਜ਼,* ਚਾਂਸਲਰ ਐਮਰੀਟਾ ਸੈਨੇਟਰ ਵਿਵਿਏਨ ਪੋਏ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਿਤਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜੂਲੀ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਖੇ, ਉਸਦੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ "ਪੋਸਟ-ਕੋਲੋਨੀਅਲ ਫਿਕਸ਼ਨ ਦੇ ਵਾਟਰਸਕੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੀ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ।"

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਰੀਸ਼ ਸੀ. ਮਹਿਤਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਮਪਤੀ ਚੈਟਰਜੀ

**ਸਮਪਤੀ ਚੈਟਰਜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sampati Chaterjee**; ਜਨਮ 13 ਦਸੰਬਰ 1958) ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਿਧਾਨਨਗਰ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

## ਜੀਵਨ 
ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਗੋਖਲੇ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 30 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਵਧੀਕ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ 14 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਹੋ ਗਈ ਸੀ 

2014 ਵਿੱਚ, ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ ਗੱਡੀ ਇੱਕ ਆਟੋਰਿਕਸ਼ਾ ਨਾਲ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਰਾਈਵਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਿੱਜੀ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਡਰਾਈਵਰ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜੁਲਾਈ 2019 ਵਿੱਚ, ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਬਿਧਾਨਨਗਰ ਦੇ ਮੇਅਰ ਸਬਿਆਸਾਚੀ ਦੱਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਆਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ, ਬਾਅਦ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ, ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਵਕੀਲ ਨੇ ਚੈਟਰਜੀ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ। ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੁਣਵਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਖਰਕਾਰ ਬਾਈਕਾਟ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 12 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਾਇਤਰੀ ਰੈਡੀ (ਸੋਸ਼ਲਾਇਟ)

**ਗਾਇਤਰੀ ਰੈੱਡੀ** (ਜਨਮ 21 ਸਤੰਬਰ 1986) ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਡੇਕਨ ਚਾਰਜਰਜ਼ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।     ਉਹ ਡੇਕਨ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਟੀ ਵੈਂਕਟਰਾਮ ਰੈੱਡੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।  

ਜਦੋਂ 2008 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਗਾਇਤਰੀ ਨੇ ਡੈਕਨ ਚਾਰਜਰਜ਼ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੇ ਟੀਮ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਅਤੇ "ਗਲੈਮਰ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਗੀ ਭਰਪੂਰ ਖੁਰਾਕ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ," ਟੀਮ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਣ ਗਈ।  

ਗਾਇਤਰੀ ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਉਸਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ 2013 ਤੱਕ, ਉਹ ਡੇਕਨ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਫੀਚਰ ਐਡੀਟਰ ਹੈ। ਉਹ "ਯਾਤਰਾ, ਫੈਸ਼ਨ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਪਕਵਾਨਾਂ, ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ" 'ਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।      

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਮਿੰਨੀ ਮੇਨਨ

**ਮਿੰਨੀ ਮੈਨਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਈਵ ਹਿਸਟਰੀ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।

ਮਿੰਨੀ ਮੇਨਨ ਪਹਿਲਾਂ ਬਲੂਮਬਰਗ ਟੀਵੀ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਫੀਚਰ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਖਬਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ *ਇੰਪੈਕਟ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ  ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ *ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ* ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ "ਭਾਰਤੀ ਨਿਊਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿਹਰਾ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਿੰਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ (ਮਰਹੂਮ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਪੀ.ਈ. ਮੈਨਨ) ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ।

ਮਿੰਨੀ ਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਮਿੰਨੀ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆ ਪੈਸੀਫਿਕ ਖਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਤਿਆ  ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚੇਵੇਨਿੰਗ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਗਈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ੋਬਾ ਨਾਰਾਇਣ

**ਸ਼ੋਬਾ ਨਰਾਇਣ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ *ਮਾਨਸੂਨ ਡਾਇਰੀ: ਏ ਮੈਮੋਇਰ ਵਿਦ ਰੈਸਿਪੀਜ਼* (2003) ਲਿਖੀ। ਉਹ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਨੇ ਵੂਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਊਂਟ ਹੋਲੀਓਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਬ੍ਰੰਚ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਾਲਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ,   ਅਤੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ,  ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੇਵੰਤੀ ਨਿਨਾਨ

**ਸੇਵੰਤੀ ਨਿਨਾਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਹ *ਦ ਹੂਟ* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੀਡੀਆ ਨਿਗਰਾਨ ਸੀ। ਨਿਨਾਨ 1989 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨਜ਼ ਲਈ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੇਂਦਰ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਕਾਲਰ ( ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ) ਹੈ। ਉਹ ਕਿਤਾਬ, *ਹੈੱਡਲਾਈਨਜ਼ ਫਰਾਮ ਦਿ ਹਾਰਟਲੈਂਡ* ਦੀ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਡੂੰਘੇ ਅਧਿਐਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਿਨਾਨ *ਦ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ *' ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ *ਦ ਹਿੰਦੂ*, *ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ* ਅਤੇ ਮਿੰਟ, *ਦ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ* ਅਤੇ *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿੱਤੀ ਅਖਬਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।* ਉਸਨੇ *ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼* ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ *ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ* ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਈ। 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਵਾਚਡੌਗ ਵਜੋਂ *ਦ ਹੂਟ ਦੀ* ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 2018 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇੱਕ ਪੁਰਾਲੇਖ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਖੋਜ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੰਜੂ ਰਾਣੀ ਚੌਹਾਨ

**ਮੰਜੂ ਰਾਣੀ ਚੌਹਾਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Manju Rani Chauhan;** ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1966) ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਕ ਜੱਜ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਵਿਰੁੱਧ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਆਜ਼ਮ ਖਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਕੇਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰੇ ਗਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਚੌਹਾਨ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ, ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਗੈਸ ਅਥਾਰਟੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

22 ਨਵੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਵਧੀਕ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2020 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

2019 ਵਿੱਚ, ਚੌਹਾਨ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬੈਂਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਆਜ਼ਮ ਖਾਨ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ 'ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜਯਾ ਪ੍ਰਦਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਖਾਨ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਕਿ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਝੂਠੇ ਸਨ।

ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕੇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਕੇਸ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੀੜਤਾ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੌਹਾਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਈ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਪਟਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸਕੁੰਤਲਾ ਨਰਸਿਮਹਨ

**ਸਕੁੰਤਲਾ ਨਰਸਿਮਹਨ** (ਜਨਮ 30 ਦਸੰਬਰ 1939) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਖਪਤਕਾਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ,  ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਰਾਮਪੁਰ-ਸਹਸਵਾਨ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।  ਉਹ ਹਫੀਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ  ਦੀ ਚੇਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਰਨਾਟਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਗਾਇਕਾ ਮੁਸੀਰੀ ਸੁਬਰਾਮਣੀਆ ਅਈਅਰ ਅਤੇ ਤੰਜਾਵੁਰ ਬਰਿੰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ "ਸਵੈ-ਜੁਗਲਬੰਦੀ" ਕਰਦੀ ਹੈ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਕੋਲ ਦੋ ਡਾਕਟਰੇਟ ਹਨ - ਇੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ। ਉਹ 1947 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ,  ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ,  ਫਿਰ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਡਾਕਟਰੇਟ ਥੀਸਿਸ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ 'ਤੇ ਸੀ। ਸਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਪਿਕ ਮੈਕੇ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਫਲੇਵੀਆ ਐਗਨੇਸ

**ਫਲੇਵੀਆ ਐਗਨੇਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Flavia Agnes**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹੁਤਾ, ਤਲਾਕ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਸਬਾਲਟਰਨ ਸਟੱਡੀਜ਼*, *ਇਕਨਾਮਿਕ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਵੀਕਲੀ*, ਅਤੇ *ਮਾਨੁਸ਼ੀ* ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ, ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨਿਆਂ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। 

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਫਲਾਵੀਆ ਐਗਨਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕਾਦਰੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਐਗਨਸ ਮੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਬੱਚੀ ਸੀ।  ਉਸਦੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (SSC) ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ, ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਐਗਨਸ ਅਡੇਨ, ਯਮਨ ਗਈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਾਈਪਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਐਗਨਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੰਗਲੌਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣ ਗਈਆਂ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਐਗਨਸ ਈਸਾਈ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।  ਉਸਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ।  ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ,  ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਖਰਾਬ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਤਲਾਕ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਤਲਾਕ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਾ। ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਐਗਨੇਸ ਈਸਾਈ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ 'ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੇ ਆਧਾਰ' ਤੇ ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਆਂਇਕ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨੀ ਪਈ। 

ਚਰਚ ਨੇ ਐਗਨਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਉਟਲੈਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।  ਉਹ ਚਰਚ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਗਈ,  ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ: "ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਦ ਰੈਡੀਕਲ" ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਨੇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਬਿੰਦੂ ਅੰਮੀਨੀ

**ਬਿੰਦੂ ਅੰਮਿਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bindu Ammini**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ 10 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਜਨਨ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅੰਮਿਨੀ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਪਠਾਨਮਥਿੱਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮੀਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।

2001 ਵਿੱਚ, ਅਮੀਨੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਬਣ ਗਈ। ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ, ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ) (ਸੀਪੀਆਈ [ਐਮਐਲ]) ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੰਗ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਪੀਆਈ (ਸੀਪੀਆਈ) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਜ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਬਣੀ। ਐਮਐਲ)। *ਟਾਈਮ* ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਜ-ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਗਾਵਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ", ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਮਾਦੋਮ, ਪਠਾਨਮਥਿੱਟਾ ਵਿੱਚ ਨੇਤਾਜੀ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕੈਥੋਲੀਕੇਟ ਕਾਲਜ ਪਠਾਨਮਥਿੱਟਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੀ-ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅਜ਼ (LL. ਬੀ.) ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਾਸਟਰ (ਐਲਐਲ. ਐਮ.) ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਰਿਆਵੱਟਮ ਕੈਂਪਸ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਮੀਨੀ ਨੇ ਕੋਇਲੈਂਡੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਲੀਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕੰਨੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਥਲਾਸੇਰੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੀਗਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਝੀਕੋਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹੈ।

ਅੰਮਿਨੀ ਦਲਿਤ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ, ਭੀਮ ਆਰਮੀ ਲਈ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਬ-ਅਲਟਰਨ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਧਿਆਨ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ, ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਕਿਹਾ, "'ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ' ਸਿਰਫ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ, ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ " ਅਤੇ "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਤ ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਹੈ", ਦੂਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੇਹਾਨਾ ਫਾਤਿਮਾ ।

ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਅਮੀਨੀ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।" ਉਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਕੀਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪਦਮਨਾਭਨ ਨੇ ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ 2019 ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅੰਮਿਨੀ ਅਤੇ ਕਨਕਦੁਰਗਾ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਮਿਨੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਦਲਿਤ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਸਫਲ ਰਹੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ