ਲਤੀਫਾ ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ

**ਲਤੀਫਾ ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ** ਅਫਗਾਨ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਪਾਇਲਟ ਹੈ। ਉਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਮਹਿਲਾ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਐਮਆਈ-17 ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਉਡਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ। 2013 ਤੱਕ, ਉਹ ਨਵੀਂ ਅਫਗਾਨ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਨਲ ਸੀ। ਅਫਗਾਨ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸਨ। ਉਹ ਨਸਲੀ ਤੌਰ ਉਜ਼ਬੇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਡੂੰਘੀ ਧਾਰਮਿਕ" ਹੈ। ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ, ਲਾਲੀਮਾ ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਦੋਵੇਂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਇਲਟ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨ ਮਿਲਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ "ਮੈਡੀਕਲ ਆਧਾਰ" ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ 1989 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਪਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। 1991 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਫਲਾਈਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਲਤੀਫਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਉੱਡਦੇ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਮਿਸ਼ਨ ਇਕੱਲੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਟਿੰਗਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੋਵੀਅਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ। 1992 ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਵੀਂ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।

## ਤਾਲਿਬਾਨ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਜਲਾਵਤਨੀ 
1996 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਭੈਣਾਂ ਜਨਰਲ ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਦੋਸਤਮ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭੀ ਗਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਦੁਆਰਾ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੱਜ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਸੀ। 1998 ਵਿੱਚ, ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹਗਾਹ ਵੱਲ ਭੱਜਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਖਰਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 2000 ਤੱਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 2001 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਾਬੁਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਦੀ ਨਵੀਂ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਜੋਂ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਫਗਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ ਏਅਰ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਤਾਲਿਬਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ 
ਲਤੀਫਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 2004 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਾਲ ਅਰੇਂਜ ਮੈਰਿਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਵੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਉੱਡਦੀ ਰਹੀ। ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਉਡਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਯੋਗ ਸਨ। ਲਤੀਫਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮਲਾਲਾਈ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਲਾਲੀਮਾ ਦੀ ਜਣੇਪੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ ਮਰੀਅਮ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਏ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਨੇ ਮਰੀਅਮ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸੰਭਾਲੀ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਫੌਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਲਾਲਾਈ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਗਈ। ਮਲਾਲਾਈ ਸਿਰਫ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੇ 2011 ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਸ਼ਨ ਉਡਾਏ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਿਸ਼ਨ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਬੀਜ਼ਾਦਾ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ