open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਵਿਸ਼ਵ ਨੀਂਦ ਦਿਵਸ

**ਵਿਸ਼ਵ ਨੀਂਦ ਦਿਵਸ** (ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ) ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਨੀਂਦ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਨੀਂਦ ਦਿਵਸ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 2008 ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਸਲੀਪ ਮੈਡੀਸਨ (ਡਬਲਯੂ.ਏ.ਐਸ.ਐਮ.) ਸੀ। ਸੌਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਨੀਂਦ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਕਿਤਸਾ, ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵੱਲ ਸਮਾਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣਾ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣਾ। 
2019 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 400 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ 138 ਅਰਬ ਡਾਲਰ, ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ 60 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ 21 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।

2019 ਵਿੱਚ *ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਨੀਂਦ ਦਿਵਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦੇ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਬਲਾਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਹੈ।

## ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਰੋਹ 
ਨੀਂਦ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਇਕੁਇਨੋਕਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨੀਂਦ ਦਿਵਸ 14 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ, ਵਿਦਿਅਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਨਲਾਈਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੀਂਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਿਵਸ
ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ

**ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ,** ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਗਠਿਤ, ਇੱਕ ਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਸਾਮ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ, ਇੱਕ ਅਰਧ-ਨਿਆਂਇਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ 
ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦਰਪੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। 

ਕਮਿਸ਼ਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀਃ

* ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ।

* ਸਬੰਧਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਖਲ ਦੇ ਕੇ ਲਿੰਗ ਅਧਾਰਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ।

* ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਕਰਨਾ।

* ਕਮਿਸ਼ਨ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਧਾਰਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਦੇ-ਅਧਾਰਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

## ਰਚਨਾ 
ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ,ਇੱਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ 4 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤਾਲੁਕਦਾਰ ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ।

## ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ 
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਚੰਦਰਲੇਖਾ (1948 ਫ਼ਿਲਮ)

***ਚੰਦਰਲੇਖਾ*** ਇੱਕ 1948 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਹਸੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਜੈਮਿਨੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਐਸ. ਐਸ. ਵਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਤ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਟੀ. ਆਰ. ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਐਮ. ਕੇ. ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਰੰਜਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲੀ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ (ਵੀਰਸਿਮਹਨ ਅਤੇ ਸਸੰਕਨ) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਲਡ਼ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਡਾਂਸਰ ਚੰਦਰਲੇਖਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।

1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਸਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਚੰਦਰਲੇਖਾ* ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾਇਕਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵੇਪਾਥੁਰ ਕਿੱਟੂ (ਵਾਸਨ ਦੇ ਸਟੋਰੀ ਬੋਰਡ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ) ਨੇ ਜਾਰਜ ਡਬਲਯੂ. ਐਮ. ਰੇਨੋਲਡਜ਼ ਦੇ ਨਾਵਲ, ਰਾਬਰਟ ਮੈਕੇਅਰਃ ਜਾਂ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਡਾਕੂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ। ਮੂਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਟੀ. ਜੀ. ਰਾਘਵਚਾਰੀ ਨੇ ਵਾਸਨ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ, *ਚੰਦਰਲੇਖਾ* ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ, ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਵਾਸਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਕਮਲ ਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਕੇ. ਰਾਮਨੋਥ ਸਨ। ਸੰਗੀਤ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਐੱਸ. ਰਾਜੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਅਤੇ ਐੱਮ. ਡੀ. ਪਾਰਥਸਾਰਥੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਬੋਲ ਪਾਪਨਾਸਮ ਸਿਵਨ ਅਤੇ ਕੋਥਮੰਗਲਮ ਸੁੱਬੂ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ।

*ਚੰਦਰਲੇਖਾ* 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1948 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਵਾਸਨ ਨੇ ਕੁਝ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੀ-ਸ਼ਾਟ ਕੀਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਥੋਡ਼੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਕਾਸਟ ਅਤੇ ਆਗਾ ਜਾਨੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਡਾਇਲਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਉਸੇ ਸਾਲ 24 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਉੱਤੇ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਕਾਸਟ 
thumb|*ਚੰਦਰਲੇਖਾ* ਵਿੱਚ ਰੰਜਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ

**ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ,** (ਡਬਲਯੂ. ਆਈ. ਐਲ. ਐਲ.) ਦਾ ਗਠਨ ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲਾਂ, ਜੱਜਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਲਿੰਗ ਭੇਦਭਾਵ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜਨਤਾ ਲਿੰਗ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਰਸ਼ ਵਕੀਲਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਸਮਾਜ ਦਾ ਗਠਨ 6 ਸਤੰਬਰ 2014, ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਰੰਜਨਾ ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਡਬਲਯੂ. ਆਈ. ਐੱਲ. ਐੱਲ. ਦਾ ਗਠਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਹਾਇਤਾ, ਵਕਾਲਤ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਰਟ ਦੀ ਜਸਟਿਸ ਹਿਮਾ ਕੋਹਲੀ (ਦਿੱਲੀ) ਨੇ ਡਬਲਯੂ. ਆਈ. ਐੱਲ. ਐੱਲ. ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਕਿ ਸਮਾਜ "ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੋਵੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ
ਕੇਲੇ ਦਾ ਪੱਤਾ

**ਕੇਲੇ ਦਾ ਪੱਤਾ** ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦਾ ਪੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਧ ਰਹੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ 40 ਪੱਤੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੱਡੇ, ਲਚਕਦਾਰ, ਵਾਟਰਪ੍ਰੂਫ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ, ਲਪੇਟਣ,ਅਤੇ ਪਰੋਸਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜਾਵਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਣ , ਛੱਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾੜਾਂ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਛੱਤ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਖਜੂਰ ਦੇ ਪੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਲਿਖਤੀ ਸਤਹ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਲੇ ਦਾ ਪੱਤਾ
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵਿਰੁੱਧ ਫੋਰਮ

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਮਨ ਵਿਰੁੱਧ ਫੋਰਮ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1980 ਵਿੱਚ ਫੋਰਮ ਅਗੇਂਸਟ ਰੇਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਥੁਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੇਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ,ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।

## ਮੂਲ 
ਸੰਨ 1979 ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੇਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਬਾਰੇ, ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ, ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛੇਡ਼ ਦਿੱਤੀ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ, 23 ਫਰਵਰੀ 1980 ਨੂੰ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਸਮੂਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਫੋਰਮ ਕਿਹਾ।  ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੂਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ, ਫੋਰਮ ਅਗੇਂਸਟ ਅਪਰਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ (ਐਫ. ਏ. ਓ. ਡਬਲਯੂ). ਰੱਖਿਆ। ਲੋਤਿਕਾ ਸਰਕਾਰ, ਚਯਾਨਿਕਾ ਸ਼ਾਹ, ਉਪੇਂਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ੀ, ਰਘੁਨਾਥ ਕੇਲਕਰ, ਵਸੁਧਾ ਧਗਮਵਾਰ ਅਤੇ ਸੋਨਲ ਸ਼ੁਕਲਾ ਸਮੇਤ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ
ਵੂਮੈਨ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਿੰਗ ਇੰਡੀਆ

**ਵੂਮੈਨ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਿੰਗ ਇੰਡੀਆ** ਅਵਾਰਡ, ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮਾਮਾਈਗੋਵ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਫਾਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਿੱਗ ਇੰਡਿਆ) ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਹੈ। "ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀ ਛੱਤ ਨੂੰ ਤੋਡ਼ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂਡ਼੍ਹੀਵਾਦੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ" ਇਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 

ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ 2016 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਿ ਤਿੰਨ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ 10 ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੂਚੀ ਮਾਈਗੋਵ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਵੋਟ ਲਈ ਰੱਖੀ ਜਾਏਗੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,000 ਐਂਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 25 ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਮਾਈਗੋਭ' ਤੇ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 12 ਜੇਤੂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਛੇ ਜੇਤੂਆਂ ਅਤੇ ਛੇ ਉਪ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ।

2017, 12 ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 3,000 ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ15 ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੱ 2,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਂਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ (1958 ਫ਼ਿਲਮ)

***ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ*** 1958 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੋਮਾਚਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਰਾਜਾ ਨਵਾਠੇ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ. ਐਨ. ਚੌਧਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਭੂਸ਼ਣ, ਨਿੰਮੀ ਅਤੇ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਨੌਸ਼ਾਦ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ ਦੇ ਦੁਖਦਾਈ ਰੋਮਾਂਸ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ 
* ਭਾਰਤ ਭੂਸ਼ਣ
* ਨਿੰਮੀ
* ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
* ਮੁਕਰੀ
* ਅਚਲਾ ਸਚਦੇਵ
* ਐਮ. ਕੁਮਾਰ
* ਚੰਦ ਬੁਰਕੇ
* ਲੋਟਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1958 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦਿੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ

**ਦਿੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ** ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਮ ਮਹਿਲਾ ਸੀਨੀਅਰ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਟਰਾਫੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀ-20 ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਟਰਾਫੀਆਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

## ਉੱਘੇ ਖਿਡਾਰੀ 
* ਅੰਜੁਮ ਚੋਪਡ਼ਾ
* ਰੀਮਾ ਮਲਹੋਤਰਾ

## ਮੌਜੂਦਾ ਟੀਮ
*ਲਲਿਤਾ ਸ਼ਰਮਾ
*ਲਤਿਕਾ ਕੁਮਾਰੀ
*ਆਰਤੀ ਧਾਮ
* ਨਿਰੂਪਮਾ ਤੰਵਰ
*ਸੋਨੀ ਆਰੂਸ਼ੀ
*ਕਮਲ ਭਾਬਿਆ (ਵਿਕਟਕੀਪਰ)
*ਸੋਨੀ ਯਾਦਵ
*ਬਬੀਤਾ ਨੇਗੀ (ਕੈਪਟਨ)
*ਪ੍ਰਿਆ ਪੁਨੀਆ
*ਸ਼ਿਲਪਾ ਗੁਪਤਾ
*ਸ਼ਵੇਤਾ ਸਹਿਰਾਵਤ
*ਵੰਦਨਾ ਚਤੁਰਵੇਦੀ
*ਨੇਹਾ ਛਿੱਲਰ
*ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ
*ਸੋਨੀਆ ਲੋਹੀਆ

## ਸਨਮਾਨ
* **ਮਹਿਲਾ ਸੀਨੀਅਰ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਟਰਾਫੀ:**
** **ਜੇਤੂ (1):** 2011–12
** *ਉਪਜੇਤੂ (2):* 2009–10, 2017–18
* **ਮਹਿਲਾ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀ20 ਟਰਾਫੀ:**
** **ਜੇਤੂ (1):** 2017–18
** *ਉਪਜੇਤੂ (1):* 2009–10

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ
ਆਰੀਆਭੱਟ ਪੁਰਸਕਾਰ

**ਆਰੀਆਭੱਟ ਪੁਰਸਕਾਰ** ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਏਰੋਸਪੇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਐਸਟ੍ਰੋਨਾਟਿਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ (ਏ ਐਸ ਆਈ) (ਸਥਾਪਿਤ 1990) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,1958 ਤੋਂ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਸਟ੍ਰੋਨਾਟਿਕਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ₹ 1 ਲੱਖ (₹ 100,000) ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ

**ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ,** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਸੀਨੀਅਰ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਟਰਾਫੀ (ਸੂਚੀ ਏ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਲੀਗ) ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਸਨਮਾਨ 
* **ਮਹਿਲਾ ਸੀਨੀਅਰ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਟਰਾਫੀ:**
** ਉਪ ਜੇਤੂ: 2012–13

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ
ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ

**ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ** ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 1980 ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਥੀਏਟਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਰੰਗ, ਰਾਮ ਲੀਲਾ ਮੇਲਾ, ਨਿਮਦ ਉਤਸਵ, ਸੰਪਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰੂਤੀ ਸਮਾਗਮ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਦਿਵਰਤ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਸਾਕੇਤ, ਓਰਛਾ ਵਿਖੇ ਰਾਮਾਇਣ ਕਲਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਤ ਤੁਲਸੀਦਾਸ - ਤੁਲਸੀ ਉਤਸਵ, ਤੁਲਸੀ ਜੈਅੰਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵੂਮੈਨ ਏਰਾ

***ਵੂਮੈਨ ਏਰਾ*** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲਾ ਰਸਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਨ 1973 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ, ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਮਲਿਕਾ ਅਮਰ ਸ਼ੇਖ

**ਮਲਿਕਾ ਅਮਰ ਸ਼ੇਖ** ਜਾਂ **ਮਲਿਕਾ ਨਾਮਦੇਵ ਢਸਾਲ** (ਜਨਮ 16 ਫਰਵਰੀ 1957) ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਲਿਤ ਪੈਂਥਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਅਮਰ ਸ਼ੇਖ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਫਰਵਰੀ 1957 ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਿਰ ਅਮਰ ਸ਼ੇਖ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਲਿਤ ਕਵੀ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਪੈਂਥਰ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਾਮਦੇਵ ਢਸਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਗਰਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
* *ਵਲੂਚਾ ਪ੍ਰਿਯਾਕਰ* (ਰੇਤ ਦਾ ਬਣਿਆ ਪ੍ਰੇਮੀ) 
* *ਮਹਾਨਗਰ* (ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਸਿਟੀ) 
* *ਦੇਹਰੁਤੂ* (ਸਰੀਰ ਦਾ ਮੌਸਮ) 
* ਮਾਲਾ ਉਧਵਾਸਤਾ ਵ੍ਹਾਇਚਾਈ (ਮੈਂ ਤਬਾਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ) (ਸਵੈਜੀਵਨੀ)
* *ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੋ*
* ਏਕ ਹੋਤਾ ਉੰਦਿਰ (ਇੱਕ ਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ) 
* *ਕੋਹਮ ਕੋਹਮ* (ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ?

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਜੇਸੇਰੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਜੇਸੇਰੀ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਦਵੀਪ ਭਾਸ਼ਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮਲਿਆਲਮ ਦੀ ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਕਸ਼ਦੀਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

'ਜੇਸੇਰੀ' ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ 'ਜਜਾਰੀ' (ਜਜ਼ਰਈ) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਟਾਪੂਵਾਸੀ' ਜਾਂ 'ਟਾਪੂ ਦਾ'। ਇਹ ਲਕਸ਼ਦੀਪ ਦੇ ਬਿਟਰਾ ਅਮੀਨੀ ਵਿੱਚ ਚੇਤਲਾਟ, ਬਿਤਰਾ, ਕਿਲਤਾਨ, ਕਵਾਰਤੀ, ਅਮਿਨੀ, ਕਵਰੱਤੀ, ਅੰਦ੍ਰੋਥ, ਅਗਾਤੀ ਅਤੇ ਕਿਕਾਲਪੇਨੀ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਟਾਪੂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਮਾਪਿਲਾ ਅਰਬੀ ਮਲਿਆਲਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਲਾਬਾਰ ਤੱਟ ਦੇ ਮਪੀਲਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

## ਫੋਨੋਲੋਜੀ 
ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਰਾਣੀ ਮਲਿਆਲਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਛੋਟੇ ਸਵਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ 'ਯੂ', ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈਃ ਰੰਗੀ (ਮਾਲ. ਉਰੰਗੀ-ਸੁੱਤੀ, ਲੱਕਾ (ਮਾਲ. ਉਲੱਕਾ-ਮੂਸਲ) ।

ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਲਈ, ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅੰਤਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹਨਃ

# ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚ, ਸ਼ਸ਼ ਸ਼ੋਲੀ (ਮਾਲ. (ਓਲਡ) ਚੋਲੀ-ਨੇ ਕਿਹਾ।
# ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੀ, f: fenn (Mal. Pennu) -ਕੁਡ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
# ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੀ, b: buli/bili (Mal. vili) -call ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਨਾਂਵਾਂ 
* ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਃ ਨੀਲ
* ਇਲਜ਼ਾਮਃ ਏ, ਨਾ
* Genitive: ਆ, ਨਾ, ਥਾ
* ਡੈਟਿਵਃ kk, n, oon
* ਸੰਚਾਰਃ ਓਦਾ, ਆ ਕੂਦਾ, ਨਾ ਕੂਦਾ
* ਸਾਜ਼ਃ ਆ ਕੋਂਡ, ਨਾ ਕੋਂਡ
* Locative:nd, na ul, l (ਸਿਰਫ਼ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ) 
* Ablative: ਸੰਖੇਪ
* ਵੋਕੇਟਿਵਃ ਈ, ਆ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਕਸ਼ਦੀਪ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਾਵੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਅੰਤੁਲੇਨੀ ਕਥਾ

***ਅੰਤੁਲੇਨੀ ਕਥਾ*** (  ) ਇੱਕ 1976 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲਗੂ -ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ  ਹੈ ਜੋ ਕੇ. ਬਾਲਚੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਯਾ ਪ੍ਰਦਾ ਅਭਿਨੀਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਤਾਫਤ ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ, ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਿਯਾ ਨੇ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਕਮਲ ਹਾਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਨਿਭਾਇਆ।

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 1974 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ *ਅਵਲ ਓਰੂ ਥੋਡਰ ਕਥਾਈ* ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਬਾਲਚੰਦਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ  ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ *ਕਬੀਤਾ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੀਮੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਹਾਸਨ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਜਯਾ ਪ੍ਰਦਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਜਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ  ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵ੍ਹਾਈਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਪਲਾਟ 
ਸਰਿਤਾ (ਜਯਾ ਪ੍ਰਦਾ) ਇੱਕ ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਭੈਣ, ਅਣਵਿਆਹੀ ਭੈਣ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਭਰਾ ਮੂਰਤੀ (ਰਜਨੀਕਾਂਤ) ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦੋਹਰ (ਬੈਂਡ)

alt=Team DOHAR - a group of folk musicians|thumb|ਟੀਮ ਦੋ**ਦੋਹਰ**-ਲੋਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ
**ਦੋਹਰ** () ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਸੰਗੀਤਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।   ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ,ਅਸਾਮ,ਬੰਗਲਾਦੇਸ,ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਦੋਹਰ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਮਕਬੂਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖੇਡੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 7 ਅਗਸਤ 1999 ਨੂੰ ਰਾਜੀਵ ਦਾਸ ਅਤੇ ਕਾਲਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਮੈਂਬਰ ਅਸਾਮ ਦੀ ਬਰਾਕ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਆਏ ਸਨ। ਬੈਂਡ ਦਾ ਨਾਮ-'ਦੋਹਰ' ਜਾਧਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਵੀਕ ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। "ਦੋਹਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ" "ਕੋਰਸ" ਦੀ ਮੌਤ 7 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਹੁਗਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੁਰਪ ਪਿੰਡ ਨੇਡ਼ੇ ਇੱਕ ਸਡ਼ਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੇ ਬਾਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜੀਵ ਦਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਗਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

## ਮੈਂਬਰ 
ਸਰੋਤ: 
* ਰਿੱਤਿਕ ਗੁਚੈਟ
* ਮ੍ਰਿਗਨਾਭੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ
* ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਸਰਕਾਰ
* ਨਿਰੰਜਨ ਹਲਦਰ
* ਅਮਿਤ ਸੂਰ
* ਸੁਦੀਪਤੋ ਚੱਕਰਵਰਤੀ
* ਰਾਹੁਲ ਕਰਮਾਕਰ

## ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸੀ. ਡੀ. 
* ਕੰਨਕੋਰਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ "ਬੰਧੂਰ ਦੇਸ਼ੇ"-2001
* ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੁਆਰਾ "ਬੰਗਲਰ ਗਾਨ ਸ਼ਿਕੋਰਰ ਤਾਨ"-2002
* ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਐਚ. ਐਮ. ਵੀ. ਦੁਆਰਾ "ਰੂਪਸਾਗਰੇ"-2004
* ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਐਚ. ਐਮ. ਵੀ. ਦੁਆਰਾ "ਬੰਗਲਾ"-2006
* ਸਰੀਗਾਮਾ ਐਚ. ਐਮ. ਵੀ. ਦੁਆਰਾ "2007"-2007
* ਓਰੀਅਨ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ "ਮੈਟਿਸਵਰ"-2009
* "ਮੈਟਰ ਕੇਲਾ"-ਵੀਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਰੀਗਾਮਾ ਐਚ. ਐਮ. ਵੀ.-2011
* "ਬਾਊਲ ਫ਼ੋਕੀਰਰ ਰਾਬਿਨਦਰਨਾਥ" ਓਰੀਅਨ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ-2012
* "ਸਹਿਸਰਾ ਦੋਤਾਰਾ"-ਓਰੀਅਨ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ-2013
* "ਯੂਨੀਸ਼ਰ ਡਾਕ"-ਪਿਕਾਸੋ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ-2015 ਦੁਆਰਾ
* "ਰਾਜੀਵ ਦਾਸ ਨੇ ਕਾਲੀਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ"-ਰਾਜੀਵ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ 2018

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1999 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸੰਗੀਤ ਸਮੂਹ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਰਤ

**ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਰਤ** (**ਸਾਵਿਤਰੀ ਬਰਤ** ਵੀ) ਜਾਂ **ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਮਾਵਸਿਆ** ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸਤਿਆਵਾਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤੇ (ਯਮ) ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਜਯੇਸ਼ਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹੁਤਾ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਬੀ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਉੜੀਸਾ, ਬਿਹਾਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੋਆ, ਗੁਜਰਾਤ, ਕਰਨਾਟਕ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਟ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਜਯਸਥਾ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

## ਤਿਉਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਦੰਤਕਥਾ 
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ *ਮਹਾਂਭਾਰਤ* ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਵਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਅਸ਼ਵਪਤੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਧੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤਿਆਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ, ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪਿਤਾ ਦਿਊਮਤਸੇਨਾ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਸਤਿਆਵਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ - ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸਤਿਆਵਾਨ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਯਮ, ਮੌਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਸਤਿਆਵਾਨ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਖੋਹਣ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਯਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਤਿਆਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁਆਚਿਆ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦਯੂਮਤਸੇਨ ਨੇ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਗੁਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲੀ ਹਸਤੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ 
ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਵਟ* - *ਸਾਵਿਤਰੀ ਪੂਜਾ* ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠ *ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ* ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। *ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ* ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਚਤੁਰਵਰਗ ਚਿੰਤਮਣੀ* ਅਤੇ *ਵਰਾਤਰਕਾ)* ਵਿੱਚ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਯਮ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਜਾਂ *ਸਿਲਾ ਪੁਆ* ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਕਰਵਾ ਚੌਥ
* ਵਰਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤਮ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ   ਵਿਖੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਡੀਸ਼ਾ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ
ਦਰਬਾਰ (ਸਿਰਲੇਖ)

**ਦਰਬਾਰ** ਜਾਂ **ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ** ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਜਾਂ ਆਦਰ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸਰਦਾਰ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ **ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨਮਾਨਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਚਾਰਨਜ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਕੈਥੀਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ-ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਠੀ, ਮੇਰਸ, ਚਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਲੇਖ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਰਬਾਰ ਨਾਮਕ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਅਧਿਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸਲੀ ਜੋ ਕਿ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਕੋਲੀ ਦਰਬਾਰ
* ਜਗੀਰਦਾਰ
* ਠਾਕੁਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਦੇ ਮੁਖੀ
ਬੰਬਾ ਬਕੀਆ

**ਭੱਕੀਆਰਾਜ** (31 ਅਕਤੂਬਰ 1980-2 ਸਤੰਬਰ 2022), ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ **ਬੰਬਾ ਬਕੀਆ** ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਬਾ ਬਕੀਆ ਨਾਮ ਉਦੋਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਬੰਬਾ ਵਾਂਗ ਉਸ ਲਈ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਈ। ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਬੈਰਿਟੋਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2010 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਰਾਵਣ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ "ਕੇਦੱਕਰੀ" ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਸੀ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੱਕਰਾਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

2024 ਵਿੱਚ ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਏਆਈ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਬੰਬਾ ਬਕੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਰਹੂਮ ਗਾਇਕ ਸ਼ਾਹੁਲ ਹਮੀਦ ਦੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਲਾਲ ਸਲਾਮ*ਦੇ ਟਰੈਕ 'ਥਿਮਿਰੀ ਯੇਜ਼ੂਦਾ' ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਕੀਆ ਨੇ ਐੱਸ. ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ *2.0* ਵਿੱਚ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਸਿਰਲੇਖ 'ਪੁੱਲਿਨੰਗਲ "ਗਾਇਆ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਰਟਬਸਟਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਸਨ। ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਮਣੀ ਰਤਨਮ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਪੋਨੀਅਨ ਸੇਲਵਨਃ ਆਈ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ

**ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ** (ਜਨਮ 1 ਸਤੰਬਰ 1966)  ਭਾਰਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਹੈ।  ਇਹ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਮੂਵਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਲੱਦਾਖ (ਐਸਈਸੀਐਮਓਐਲ) ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1988 ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਲੱਦਾਖ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਪਰਦੇਸੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ 'ਸ਼ਿਕਾਰ' ਸਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਥੋਪੀ ਗਈ।  ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ SECMOL ਕੈਂਪਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਂਪਸ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਹੀਟਿੰਗ ਲਈ ਕੋਈ ਜੈਵਿਕ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
alt=Image of main building of SECMOL campus|thumb|440x440px|ਐੱਸ. ਈ. ਸੀ. ਐੱਮ. ਓ. ਐੱਲ. ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਵਨ (SECMOL) ਕੈਂਪਸ

## ਲੱਦਾਖ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਵਿਰੋਧ 
26 ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ, ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਖਾਰਦੁੰਗਲਾ ਲਾ ਪਾਸ 'ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਕੇ ਖਾਰਦੁੰਗਲਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਰਦੁੰਗ ਲਾ ਪਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਪਮਾਨ -40 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਘੱਟ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ HIAL ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੇ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ। ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ HIAL ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਵਰਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਲਾਬੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੱਦਾਖ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਤੇਜ਼ ਭੁੱਖ-ਹੜਤਾਲ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Official website
*Sonam Wangchuk is saving the world one ice stupa at a time, at *GQ (Indian edition)*
*Sonam Wangchuk's Interview  at *News Nation*
*Education in India: Are students failing or the system? , **ਟੈਡ ਟਾਕ** ਉੱਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਗਸੇਸੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ
ਇੰਡੀਗੋ ਡਾਈ

**ਇੰਡੀਗੋ ਡਾਈ** ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਹੈ ਜੋ *ਇੰਡੀਗੋਫੇਰਾ* ਜੀਨਸ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਇੰਡੀਗਫੇਰਾ ਟਿੰਕਟਰੀਆ* ਡਾਈ-ਬੇਅਰਿੰਗ, ਦੇ ਕੁਝ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਗੌਫੇਰਾ ਪੌਦੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਫਸਲ ਵਜੋਂ, ਹੋਰ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੁਰਲੱਭਤਾ ਕਾਰਨ, ਨੀਲ ਰੰਗ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੀਲ ਰੰਗ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਹੈ, ਜੋ 2023 ਤੱਕ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 80,000 ਟਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਡੈਨੀਮ ਕੱਪਡ਼ੇ ਅਤੇ ਨੀਲੀ ਜੀਨਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਪੱਥਰ ਧੋਣ ਅਤੇ ਐਸਿਡ ਧੋਣ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਵਰਤੋਂ 
thumb|140x140px|ਨੀਲ ਰੰਗ
ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਰਤੋਂ ਸੂਤੀ ਧਾਗੇ ਲਈ ਇੱਕ ਰੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੀਲੀ ਜੀਨਸ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਡੈਨੀਮ ਕੱਪਡ਼ੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨੀਲੀ ਜੀਨਸ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋਡ਼ੀ ਲਈ 3 ਗ੍ਰਾਮ (0.11 ਔਂਸ ਤੋਂ 12 ਗ੍ਰਾਮ) ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਉੱਨ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀ ਰੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੰਡੀਗੋ ਕਾਰਮਾਈਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਗੋਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇੰਡੀਗੋਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਰੰਗਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਇਸ ਦਾ ਲਗਭਗ 20,000 ਟਨ ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੀਲੀ ਜੀਨਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਰੰਗ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਐਫਡੀ ਅਤੇ ਸੀ ਬਲੂ ਨੰਬਰ 2 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ।
thumb|ਨੀਲ ਦਾ ਕੇਕ, ਲਗਭਗ 2 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ
[thumb|ਟੁਆਰਗੇਸ ਨੇ ਨੀਲ ਰੰਗ ਦਾ [ਲਿਥਮ|ਟੈਗਲਮਸਟ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।]]

## ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਡਿਗੋ 
ਇੰਡਿਗੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਨੂੰ ਐਂਬੀਪੋਲਰ ਜੈਵਿਕ ਅਰਧ-ਕੰਡਕਟਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੈਕਯੂਮ ਭਾਫ ਦੁਆਰਾ ਪਤਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਜੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ 
ਇੰਡਿਗੋ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 5 ਗ੍ਰਾਮ/ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਪੁੰਜ ਦਾ 0.LD50%) ਦਾ ਐਲਡੀ 50 ਹੈ। &nbsp; 2009 ਵਿੱਚ, ਲੇਸੋਥੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੀਲੀ ਜੀਨਸ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸਾਅ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਏਰੀਅਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਾਰਬਨ ਰੀਸੈਪਟਰ ਦੇ ਐਗੋਨਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਚੰਪਾਰਨ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ
* ਨੀਲ ਵਿਦਰੋਹ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 
* ਪਾਲ, ਜੈਨੀ ਬਾਲਫੋਰ। 2020. "ਨੀਲ ਅਤੇ ਨੀਲਾਃ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਵਿਆਹ". *ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਜਰਨਲ* 47 (ਜਨਵਰੀਃ 160-85।
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪੌਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰਃ ਬਨਸਪਤੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨੀਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
* ਇੰਡੀਗੋਟਿਨ 'ਤੇ ਐੱਫ. ਡੀ. ਅਤੇ ਸੀ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ
ਦਮਨ (2001 ਫ਼ਿਲਮ)

***ਦਮਨ: ਏ ਵਿਕਟਿਮ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟਲ ਵਾਇਲੈਂਸ*** ਇੱਕ 2001 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਲਪਨਾ ਲਾਜਮੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ 4 ਮਈ 2001 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਰਵੀਨਾ ਟੰਡਨ ਨੇ ਦੁਰਗਾ ਸੈਕੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਦੁਖੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਦੀ ਵੰਡ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਵਰਗੀ ਮਾਨਸ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਪ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸਾਗਰਿਕਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਪਲਾਟ 
ਸਾਇਕੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸੰਜੇ (ਸਿਆਜੀ ਸ਼ਿੰਦੇ) ਅਤੇ ਸੁਨੀਲ ਸੈਕੀਆ (ਸੰਜੈ ਸੂਰੀ) ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਦਿਆਲੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਮੂਡ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਪੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦੁਰਗਾ (ਰਵੀਨਾ ਟੰਡਨ) ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੀ ਲੜਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਸੰਜੇ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕੇਗੀ। ਸੰਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਰਗਾ ਸੰਜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਾਤ ਚਮੇਲੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੁਰਗਾ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਜੇ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਉਸਦਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸੁਨੀਲ ਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ ਦੀਪਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੰਜੇ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਜੇ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੀਪਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁਰਗਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸਾਥੀ ਸੁਨੀਲ ਸੰਜੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੀ। ਦੁਰਗਾ ਸੁਨੀਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਦੀਪਾ ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਬੰਧ ਤੋਡ਼ਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਜੇ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸੰਜੇ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਆਖਰਕਾਰ ਦੁਰਗਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕਾਸਟ 
* ਰਵੀਨਾ ਟੰਡਨ ਦੁਰਗਾ ਸਾਇਕੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਸੰਜੇ ਸਾਇਕੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਆਜੀ ਸ਼ਿੰਦੇ
* ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ-ਸੁਨੀਲ ਸੈਕੀਆ
* ਦੀਪਾ ਸੈਕੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਇਮਾ ਸੇਨ
* ਨਿਪੋਨ ਗੋਸਵਾਮੀ
* ਭਾਰਤੀ ਜਾਫਰੀ
* ਇੰਦਰਾ ਬਨੀਆ
* ਮੋਲੋਆ ਗੋਸਵਾਮੀ
* ਸ਼ਾਨ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨਾਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ

## ਸੰਗੀਤ 
# "ਗਮ ਸਮ ਨਿਸ਼ਾ ਆਈ (ਫੀਮੇਲ) "-ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ
# "ਜੈ ਭਗਵਤੀ"-ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ
# "ਗਮ ਸਮ ਨਿਸ਼ਾ ਆਈ"-ਭੁਪੇਨ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ
# "ਹੂ ਹੂ ਪਾਗਲ"-ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ, ਭੁਪੇਨ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ
# "ਸਨ ਸਨ ਗੋਰੀਆ ਕਿਆ ਬੋਲੇ ਤੇਰਾ ਕੰਗਨਾ"-ਅਲਕਾ ਯਾਗਨਿਕ
# "ਸਰ ਸਰ ਹਵਾ, ਜਿਸਨੇ ਬਦਨ ਛੋਆ ਹੈ"-ਹੇਮਾ ਸਰਦੇਸਾਈ
# "ਬਹਾਰ ਹੀ ਬਹਾਰ ਹੈ, ਫਿਜ਼ਾ ਮੇਂ ਭੀ ਖੁਮਾਰ ਹੈ"-ਸ਼ਾਨ, ਡੋਮਿਨਿਕ ਸੇਰੇਜ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2001 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਬਾਗ

**ਬਾਗ,** ਫੁਲਕਾਰੀ ਦੀ ਉਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ/ਨਾਭੀ ਰੰਗ ਦੇ ਖੱਦਰ ਉੱਪਰ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕੱਢੀ (ਕਢਾਈ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਜੁੜਮੀ ਕਢਾਈ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਗ ਦੋ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬਰੀਕ ਤੋਪੇ ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਢਾਈ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਬਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਗ ਗੁਲਾਬੀ, ਕ੍ਰਿਮਚੀ, ਪੀਲੇ, ਹਰੇ ਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮ ਨਾਲ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਗ ਦੀ ਕਢਾਈ ਵਿਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਮੂਨੇ, ਵੇਲ, ਬੂਟੇ, ਸ਼ੇਰ, ਹਿਰਨ, ਹਾਥੀ, ਮੋਰ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਉੜੀ ਆਦਿ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਗ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਸੂਈ ਦਾ ਕੱਢਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਬੇਮਸਾਲ ਕਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਢਾਈ ਪੁੱਠੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਜ ਵਿਚ ਕਈ-ਕਈ ਬਾਗ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਗ ਕੱਢਣ ਲਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵੱਧੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਟਿਆਰ ਬਾਗ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦੀ। ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਲਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
thumb|ਬਾਗ - ਫੁਲਕਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ

## ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
ਫੁਲਕਾਰੀ ਵਾਂਗ ਬਾਗ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਬੜੀ ਅਨਮੋਲ ਚੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਹੀ ਸਮਝਣਗੇ। ਪਰ ਬਾਗ ਵੀ ਫੁਲਕਾਰੀ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸਿਰ ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਫੁਲਕਾਰੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੁਲਕਾਰੀ ਦੀ ਕਢਾਈ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਿਰਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਗ ਦੀ ਕਢਾਈ ਸੰਘਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਫੁਲਕਾਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਿਆਰੀ ਤੋਂ ਫੁਲਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੀ ਬਾਗ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਕਢਾਈ ਕਰਕੇ ਬਾਗ ਪੈ ਗਿਆ।

ਬਾਗ ਦੀ ਕਢਾਈ ਜਿੱਥੇ ਸੰਘਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਕਢਾਈ ਪੁੱਠੇ ਪਾਸਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬੜੀ ਕਠਿਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਬਾਗ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਠ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਗਨਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸੁਆਣੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤੇ ਓੜਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਦਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਰਸਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਬਾਗ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਗ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਫਿਟ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਧੋਣ ਸਮੇਂ ਹਰ ਵਾਰੀ ਲੱਥਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ: 

ਪੱਟ ਖੱਟਾ ਧੋਵੇਂਗੀ ਤਾਂ ਰੋਵੇਂਗੀ

ਬਾਗ ਦੀ ਕਢਾਈ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ‘ਤੇ ਰੰਗ ਬਰੰਗੇ ਕਢਾਈ ਵਾਲੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਬੜੇ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਕਢਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਬੜੀ ਉੱਭਰਕੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿਚਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਗ ਦਾ ਘੁੰਢ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਡਰ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਫੋਰ ਸਾਈਡਡ ਬਾਗ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਕਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਤੱਕ ਦੇ ਜੁਮੈਟਰੀਕਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਤਹਿ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਫੁਲਕਾਰੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਅੰਕਾ ਪਾਟਿਲ

**ਸ਼੍ਰੇਅੰਕਾ ਰਾਜੇਸ਼ ਪਾਟਿਲ** (ਜਨਮ 31 ਜੁਲਾਈ 2002) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਆਫ ਬ੍ਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਗੁਆਨਾ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਪਾਟਿਲ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਜੁਲਾਈ 2002 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਲਈ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੋ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 1/21 ਦਿੱਤਾ। ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 2022-23 ਮਹਿਲਾ ਸੀਨੀਅਰ ਇੰਟਰ ਜ਼ੋਨਲ ਟੀ-20 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ੋਨ ਲਈ ਚਾਰ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 4/7 ਲਏ। ਉਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 73 ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਲਿਸਟ ਏ ਅਰਧ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ।

ਫਰਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੁਆਰਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 32.00 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ ਛੇ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।

ਅਗਸਤ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2023 ਮਹਿਲਾ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਗੁਆਨਾ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 11.66 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 9 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ।

2024 ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ, ਪਾਟਿਲ ਨੇ 8 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 13 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪਰਪਲ ਕੈਪ ਜਿੱਤੀ। ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 4/12 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਰਾਇਲ ਚੈਲੰਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਲਈ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੂਨ 2023 ਵਿੱਚ, ਪਾਟਿਲ 2023 ਏਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ T20 ਐਮਰਜਿੰਗ ਟੀਮਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਏ ਲਈ ਖੇਡੀ। ਉਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 9 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 5/2 ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਏ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 4/13 ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੀਮ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 2/44 ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪਾਟਿਲ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।  ਉਸਨੇ 30 ਦਸੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਲਟੋ ਭਾਸ਼ਾ

**ਮਾਲਟੋ** ਜਾਂ **ਪਹਰੀਆ**, ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ **ਰਾਜਮਹਾਲੀ,** ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ ਦ੍ਰਾਵਿਡ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਲਤੋ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਿਸਮਾਂ 
ਮਾਲਤੋ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, **ਕੁਮਾਰਭਾਗ ਪਹਾਡ਼ੀਆ** (ਦੇਵਨਾਗਰੀਃ ਕੁਮਾਰਭਾਗ ਪਹਾਡ਼ੀਯਾ) ਅਤੇ **ਸੌਰੀਆ ਪਹਾਡ਼ੀਆ** (ਦੇਵਨਗਰੀ ਸੌਰਿਯਾ ਪਹਾਡ਼ੀਯਾ)। ਭਾਰਤ ਦੇ ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਰਾਜ ਦੇ ਛੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬਂਗਾਲ, ਝਾਰਖੰਡ, ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਮਾਨਤਾ 80% ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ। 2001 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ 224,926 ਮਾਲਟੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 83,050 ਨੂੰ **ਪਹਾਡ਼ੀਆ** ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ 141,876 ਹੋਰ ਮਾਤਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਾਲ ਪਹਾਡ਼ੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਲਟੋ-ਅਧਾਰਤ ਘਟਾਓਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

* /ngrod/ਦਾ ਉਚਾਰਨ [¥] ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ/ːr/ਅਤੇ/ːn/ਦੀ ਬਜਾਏ/q/ਅਤੇ/h/ਦੀ ਬਜਾਏ,/ːːr/ਹੈ। ਕੋਡਾ/δ// dʃ/ਦਾ ਇੱਕ ਐਲੋਫੋਨ ਹੈ।

### ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ 
 ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਤਰਕ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

### ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ 
ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਤਰਕ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਮਾਲਟੋ ਕਬੀਲੇ ਬਾਰੇ
* ਗਲੋਬਲ ਲੈਕਸੀਓਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਡਾਟਾਬੇਸ ਉੱਤੇ ਮਾਲਟੋ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼
* ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਾਵੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਚੈਤੀ

**ਚੈਤੀ** ਅਰਧ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਗੀਤ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ  ਅਨੁਸਾਰ ਚੈਤ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੀਤ ਮਾਰਚ/ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹਲਕੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰੂਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸੀਜ਼ਨ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਜਰੀ, ਹੋਰੀ ਅਤੇ ਸਾਵਨੀ, ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਨਾਰਸ, ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ, ਮਥੁਰਾ, ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਭੋਜਪੁਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਚੈਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਮੂਲ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਦਰਭ 
ਚੈਤੀ ਗੀਤ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬਿਹਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭੋਜਪੁਰ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਧਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ ਚੈਤਰਾ (ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬਸੰਤ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੈਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਗੀਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੀ ਵਾਢੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਨੰਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੈਤਾਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਇਕੱਠਾਂ, ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਲੋਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰਿਆ ਗਿਆ।
## ਮੂਲ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਦਰਭ 
ਚੈਤੀ ਗੀਤ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬਿਹਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭੋਜਪੁਰ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਧਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ ਚੈਤਰਾ (ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬਸੰਤ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੈਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਗੀਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੀ ਵਾਢੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਨੰਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੈਤਾਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਇਕੱਠਾਂ, ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਲੋਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰਿਆ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਚੈਨਾਰੋਲ

**ਚੈਨਾਰੋਲ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਚੈਨਾਲੋਲ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, *"ਯੋਧਾ ਦਾ ਰਾਹ"*) ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੇਈਤੇਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪਾਠ ਹੈ (ਪੁਈਆ) ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਂਗਲੀਪਾਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗਲੇਡੀਏਟਰਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਯੁੱਧਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਲੇਡੀਏਟਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੋਹਰੀ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 27 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਕਹਾਣੀ 
### ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ 
ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਚੈਰੇਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਯੈਫੁਰਕਪਾ ਅਤੇ ਖੇਂਡੇ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਾਓਤਕ ਲਾਇਬਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖੇਡ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਪੀਣ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਬਕਾ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਧੰਨਵਾਦ ਵਿੱਚ ਯੈਫੁਰਕਪਾ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਾਵਤ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਡ਼ੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਈਰਖਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮਦੱਦ ਲੈਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਈਸ਼ਵਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਰਾਹੀਂ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਲਵਾਈ ਪੋਨਬਿਖੋਕ ਚੀਰੇਨ ਥੀਚਾਂਗ ਪੂਂਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਚੋਣ' ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਖੇਡ਼ੇ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋਤਕ ਲਾਇਬਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਤੀਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਲਦਲੀ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਬਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਚੈਰੇਨ ਰਾਜਾ ਯੈਫੁਰਕਪਾ ਦੇ ਮੋਡ਼ ਉੱਤੇ, ਉਸਦਾ ਤੀਰ ਸਿੱਧਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੀਰ ਖੇਡ਼ੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੱਟ ਉੱਤੇ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੇਡ਼ੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਪਿੱਛੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਖੇਡ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਲੋਂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਉੱਤੇ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 
ਚੈਨਾਰੋਲ ਵਿੱਚ ਮੀਤੇਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੜਾਈ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਠ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੜਾਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਸਬੰਧਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈ ਲਾਭ ਦੇ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੜਾਕਾ ਸੁਭਾ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਹੁਨਰ ਲਈ ਬੇਰੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜੀਵੰਤਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲਡ਼ਾਕੂ ਕਿ ਕਿਲਕੀਨੀ ਬਿੱਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਮਨ ਗਲੇਡੀਏਟਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਛਾਡ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨਃ ਜੇਤੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਾਉਣਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਦਰ ਰੂਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸੀ। ਲਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਈਸਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਗਾ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.465362

## ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰੇਮਾ ਕਾਰੰਤ

**ਪ੍ਰੇਮਾ ਕਾਰੰਤ** (15 ਅਗਸਤ 1936 – 29 ਅਕਤੂਬਰ 2007) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੀ.ਵੀ. ਕਾਰੰਥ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ *ਫਨਿਆਮਾ* (1983) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਐਮ ਕੇ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਕਮਲੰਮਾ ਨੂੰ ਤਪਦਿਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਕੋਲਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸਿਡਲਘੱਟਾ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਂਟ ਟੇਰੇਸਾ ਦੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬੰਗਲੌਰ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ *ਬੇਨਾਕਾ ਮੱਕਾਲਾ ਕੇਂਦਰ* ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੀਪਰਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜੋ *ਅਲੀਲੂ ਰਾਮਾਇਣ* ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਮੰਚਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਈਮ, ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੌਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਰੀਪਰਟਰੀ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ *ਅਲੀਬਾਬਾ* ਨਾਮਕ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ *ਹਯਾਵਦਾਨਾ*, *ਓਡੀਪਸ*, *ਓਥੇਲੋ* ਅਤੇ *ਕਿੰਗ ਲੀਅਰ* ਸਮੇਤ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।

### ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ 
ਸਿਨੇਮਾ ਜਗਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀ.ਵੀ. ਅਈਅਰ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਹਮਸਗੀਥੇ* ਲਈ ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 1977 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ *ਕੁਦਰੇ ਮੋਟੇ* ਲਈ ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉੱਦਮ *ਫਨਿਆਮਾ* ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਲੰਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਸ ਬਾਰੇ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਫਨਿਆਮਾ* (1983) (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)
* *ਕੁਦਰੇ ਮੋਟੇ* (1977) (ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)
* *ਹੈਮਸਾਗੀਥੇ* (1975) (ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ)
* ਨੱਕਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ (1992) (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ0
* ਬੈਂਡ ਝੜੋਂਕੇਂ (ਹਿੰਦੀ) (1996)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਸਰੋਤ 
* 
* 

 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਜਲਾਲਾਬਾਦ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

**ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਹੈ।

## ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ 
* * ਬੈਲਟ

## ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ 
### ਪਿਛਲੇ ਨਤੀਜੇ 
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਮਹਾਰਾਜਾ

**ਮਹਾਰਾਜਾ** (ਜਾਂ **ਮਹਾਰਾਜ** ) ਇੱਕ "ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸਕ", "ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ" ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ।"

ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਮਰਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਕ *ਰਾਜਾ* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਪਤਾ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗੁਪਤਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਮਾਦਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, **ਮਹਾਰਾਣੀ** ਜਾਂ **ਮਹਾਰਾਜਨੀ**, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਮਹਾਨ ਰਾਣੀ', ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜੇ (ਜਾਂ ਮਹਾਰਾਣਾ, ਮਹਾਰਾਓ, ਮਹਾਰਾਵਲ ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਸੀ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਿਨਾਂ ਪਤੀ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰ ਰਾਜਮਾਤਾ, "ਰਾਣੀ ਮਾਂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। **ਮਹਾਰਾਜਾਕੁਮਾਰ** ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਾਰਸ ( ਤਾਜ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ) ਲਈ ਯੁਵਰਾਜਾ ਸਮੇਤ ਹਰੇਕ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਖਾਸ ਉਪਾਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਰਾਜਾ

## ਸਰੋਤ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਪਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਦੇ ਮੁਖੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਜੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਾ
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਿਆਸਤ)

**ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ 1846 ਤੋਂ 1858 ਤੱਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਾਜ ਦੀ *ਸਰਵਉੱਚਤਾ* (ਜਾਂ ਰਾਜਭਾਗ) ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। 1858 ਤੋਂ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੱਕ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਿਤ ਇਲਾਕਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ। ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜੰਗੀ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ, ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਜੰਮੂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 75 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਆਂਢੀ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। 26 ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਨੂੰ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਸਮਰਥਿਤ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜੋ ਹੁਣ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਭਾਰਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਿਆਸਤ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ
ਅੰਡੇਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

**ਅੰਡੇਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ** ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਅੰਡੇਮਾਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅੰਡੇਮਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਗ੍ਰੇਟ ਅੰਡੇਮਾਨੀਜ਼ ਅਤੇ ਓਂਗਾਨ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਪਰ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਸੈਂਟੀਨੇਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਜੰਗਿਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਡੇਮਾਨ ਟਾਪੂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇੱਕੋ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਅੰਡੇਮਾਨੀ ਅਤੇ ਓਂਗਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਬਦ "ਅੰਡੇਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ" ਇੱਕ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਲੇਬਲ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਗੈਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਕਿਉਂਕਿ ਸੈਂਟੀਨੇਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਜੰਗੀਲ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅੰਡੇਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਲਗਭਗ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਦ ਵਾਰੀਅਰ ਕੁਈਨ ਆਫ਼ ਝਾਂਸੀ

***ਦ ਵਾਰੀਅਰ ਕੁਈਨ ਆਫ਼ ਝਾਂਸੀ***, 2019 ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਿਰੁੱਧ 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸਵਾਤੀ ਭਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰਲਸ ਸੈਲਮਨ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿਰਲੇਖ *ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਃ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ* ਸੀ। ਦੇਵਿਕਾ ਭਿਸੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਨ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। 2017 ਵਿੱਚ, ਰੂਪਰਟ ਐਵਰੈੱਟ ਅਤੇ ਡੈਰੇਕ ਜੈਕੋਬੀ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਸੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਸੰਖੇਪ 
ਇਹ ਫਿਲਮ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਈਕਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਡਰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1857 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਡ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਜੋਨ ਆਫ਼ ਆਰਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਰਿਲੀਜ਼ 
ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ, ਰੋਡਸਾਈਡ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਯੂਐਸ ਦੇ ਵੰਡ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਪਤਝਡ਼ 2019 ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟ੍ਰੇਲਰ ਰੋਡਸਾਈਡ ਫਲਿੱਕਸ ਦੁਆਰਾ 17 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 15 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 6 ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲਾਇਨਸਗੇਟ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸਟਾਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਅਤੇ ਹੁਲੁ ਉੱਤੇ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਲੌਰਾ ਬੌਏਕਿਨ

**ਲੌਰਾ ਬੌਕਿਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Laura Boykin**) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਪ-ਸਹਾਰਨ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਅਤੇ ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਕੀੜੇ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਅਤੇ ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ TED ਫੈਲੋ ਹੈ।

## ਖੋਜ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
2012 ਤੋਂ, ਬੌਕਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵੈਸਟਰਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਖੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਰਿਸਰਚ ਕੌਂਸਲ ਪਲਾਂਟ ਐਨਰਜੀ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਖੋਜਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਬਣ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਲ ਐਂਡ ਮੇਲਿੰਡਾ ਗੇਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕਿ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖੇਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਅਤੇ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਫਰੀਕੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੋਰਟੇਬਲ ਡੀਐਨਏ ਸੀਕਵੈਂਸਿੰਗ ਯੰਤਰ ਜੋ ਉਸਨੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਨ, 2017 ਤੋਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਸਾਵਾ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਬੋਯਕਿਨ ਉਪ-ਸਹਾਰਨ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 700 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੈਲੋਰੀ ਲਈ ਕਸਾਵਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵ੍ਹਾਈਟਫਲਾਈਜ਼ ਦੋ ਵਾਇਰਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਸਾਵਾ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹਨ; ਕੈਸਾਵਾ ਮੋਜ਼ੇਕ ਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਕਸਾਵਾ ਬ੍ਰਾਊਨ ਸਟ੍ਰੀਕ ਵਾਇਰਸ ਰੋਗ । ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਯੂਗਾਂਡਾ, ਮਲਾਵੀ, ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।  ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬੋਯਕਿਨ *ਬੇਮਿਸੀਆ ਤਬਕੀ* (ਸਿਲਵਰਲੀਫ ਵ੍ਹਾਈਟਫਲਾਈ) ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।  ਉਹ ਕਸਾਵਾ ਵਾਇਰਸ ਐਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ (ਸੀਵੀਏਪੀ) ਵਿੱਚ ਮਿਕੋਚੇਨੀ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ), ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਭਾਗ (ਮਾਲਾਵੀ) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਸਲ ਸਰੋਤ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (ਯੂਗਾਂਡਾ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਇਕਿਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋਸੇਫ ਨਡੁੰਗਰੂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਫਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਲਿਆਇਆ ਹੈ।  ਸੀਵੀਏਪੀ ਨੇ ਇਹ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਵੇਸੀ ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 34 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਬਾਇਕਿਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ *ਕਸਾਵਾ ਯੋਧਿਆਂ* ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਸਾਵਾ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ 800% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। Boykin ਨੇ *WhiteFlyBase* ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਵਾਈਟਫਲਾਈ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਡਾਟਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੇਸ ਹੈ।

ਬੌਕਿਨ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ TED ਫੈਲੋ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਪਰਥ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ TED ਟਾਕ, *ਕਿਉਂ ਕਸਾਵਾ ਇੱਕ ਗਰੀਬੀ ਲੜਾਕੂ ਹੈ*, ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਨ ਕਸਾਵਾ ਵ੍ਹਾਈਟਫਲਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁੱਖ TED ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਗਿਫਟਡ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2019 ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਫੂ ਕੈਂਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ