ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ

**ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ** (*Panthera uncia* syn. *Uncia uncia*) ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਹੈ ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 2003 ਵਿੱਚ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2003 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 4,080–6,590 ਸੀ 
ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ 2500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਚਲੰਤ ਚੱਲਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਲੋਬਲ ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੁਆ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (Global Snow Leopard and Eco-System Protection Program) (GSLEP) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3,920 ਤੋਂ 6,390 ਤੇਂਦੁਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  

ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੇਂਦੁਏ alpine ਅਤੇ  subalpine ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਤਲ ਤੋਂ 3000 ਤੋਂ 4500 ਮੀਟਰ (9,800 to 14,800 ਫੁੱਟ) ਉੱਪਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੁਝ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਟੈਕਸੋਨੋਮੀ ਅਨੁਸਾਰ 1930 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ *Uncia uncia* ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਹੈ। ਜੀਨੋਟਾਈਪਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਇਹ 2008 ਤੋਂ ਜਿਨਸ ਪੈਂਥਰਾਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੋ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹੋਰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਅੰਤਰ ਸੁਲਝਿਆ ਨਹੀਂ।

ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੁਆ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਵਾਸ ਪਸ਼ੂ ਹੈ।

## ਨਾਮਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਉਂਤਪਤੀ 
## ਟੈਕਸੋਨੋਮੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ 
right|thumb|ਨਰ ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੁਆ

## ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ 
## ਜਾਣਕਾਰੀ 
thumb|ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੇਂਦੁਏ ਦੀ ਖੋਪੜੀ

## ਵਸੋਂ ਅਤੇ ਵਾਸ 
[thumb|ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ [ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ]]

## ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ 
thumb|ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ

### ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭੋਜਨ 
right|thumb|ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਏ ਦੇ ਦੰਦ (ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ)
right|thumb|ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ (ਪੈਰਿਸ)

### ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਚੱਕਰ 
right|thumb|ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ
thumb|ਮੌਜੂਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ (ਟੋਕੀਓ)

## ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਕਦਮ 
### ਵਿਸ਼ਵ ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ ਫੋਰਮ 
#### ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਘੋਸ਼ਣਾ 
#### ਗਲੋਬਲ ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੁਆ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
### 2015 ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੁਏ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਲ 
### ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ 
thumb|ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੁਆ (ਫਰਾਂਸ)
thumb|ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੁਆ

thumb|ਬਰਫ਼ੀਲਾ ਤੇਂਦੁਆ
**ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ:**
* Chitral National Park, in the Khyber-Pakhtunkhwa, Pakistan
* Hemis National Park, in Ladakh, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ|Jammu and Kashmir, India
* Khunjerab National Park, Gilgit-Baltistan, Pakistan
* Nanda Devi National Park, in state of Uttarakhand, India, a UNESCO Natural World Heritage Site
* Qomolangma National Nature Preserve, Tibet, China
* Sagarmatha National Park, Nepal, a UNESCO Natural World Heritage Site.
* Tumor Feng Nature Reserve, western Tianshan Mountains, Xinjiang, China.
* Valley of Flowers National Park, Uttarakhand, India, a UNESCO Natural World Heritage Site
* Shey-Phoksundo National Park, Dolpa, Nepal
* Dhorpatan Hunting Reserve, Baglung, Nepal
* Annapurna Conservation Area, Western Nepal
* Api Nampa Conservation Area, Western Nepal
* Jigme Dorji National Park, Bhutan
* Gobi Gurvansaikhan National Park, Mongolia
* Ubsunur Hollow, on the territorial border of Mongolia and  the Republic of Tuva, Russia
* Dibang Wildlife Sanctuary, near Anini, India
* Aksu-Djabagly Nature Reserve, Kazakhstan
* Sarychat-Ertash State Nature Reserve, Kyrgyzstan
* Katun Nature Reserve, Russia
* Kibber Wildlife Sanctuary, Lahaul Spiti, Himachal Pradesh, India
* Pin Valley National Park, Lahaul Spiti, Himachal Pradesh, India
* Great Himalayan National Park, Kullu, Himachal Pradesh, India
* Sacred Himalayan Landscape, Nepal, India, Bhutan

## ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ 
### ਮਨੁੱਖ ਉੱਪਰ ਹਮਲੇ 
### Emblematic use 
thumb|Ounce

File:Coat of arms of Almaty.svg|Symbol of Almaty, Kazakhstan
File:SnowLeopard10000KZT.jpg|Snow leopard on the reverse of the old 10,000-Kazakhstani tenge banknote
File:Coat_of_Arms_of_Tatarstan.svg|The coat of arms of Tatarstan
File:Emblem of Samarkand.svg|Seal of Samarqand, Uzbekistan
File:Old coat of arms of Astana.svg|Old coat of arms of Astana, Kazakhstan
File:Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg|Symbol of Bishkek, Kyrgyzstan
File:Kyrgyzstan Girl Scouts Association.png|Membership badge of the Girl Scout Association of Kyrgyzstan
File:Coat of Arms of Shushensky rayon (Krasnoayarsk krai).png|Coat of arms of Shushensky District, Krasnoyarsk Krai
File:South Ossetia Provisional Administration logo.png|As featured in the coat of arms of Ossetia and its successor states

### ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ 
#### ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ 
#### ਗਲਪੀ 
## ਹਵਾਲੇ