open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਜੋਰਦਾਨੋ ਬਰੂਨੋ

**ਜੋਰਦਾਨੋ ਬਰੂਨੋ** (ਇਤਾਲਵੀ: Giordano Bruno) ਜਨਮ **ਫ਼ਿਲਿਪੋ ਬਰੂਨੋ**,(1548 – 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1600) ਇਟਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਾਪਰਨਿਕਸ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਸਤਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤਾਰੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿੰਮਡੀ ਅਨੇਕਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਨੰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ *ਕੇਂਦਰ* ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਨੇ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਆਰੋਪ ਲਾਕੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਜਲਾਉਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨੀਵੀਂ-ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਸੁਤੰਤਰ ਚਿੰਤਕ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਮੋਢੀ" ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਜਿਓਰਦਾਨੋ ਬਰੂਨੋ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਂ ਫ਼ਿਲਿਪੋ ਬਰੂਨੋ ਸੀ। ਜਿਓਰਦਾਨੋ ਨਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਈਸਾਈ ਪਾਦਰੀ ਬਣਨ ਵੇਲੇ ਜੁੜਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1548 ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਦੇ ਨਗਰ ਨੋਲਾ ਵਿੱਚ *ਜੋਹਵਾਨੀ ਬਰੂਨੋ* ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ *ਫ਼ਰਾਲੀਸਾ ਸੈਵੋਲੀਨੋ* ਸੀ। 1562 ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇਪਲਸ ਭੇਜਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਅਗਸਟੀਨ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਬਣੇ ਇੱਕ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਨਰੇਲ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਦੋਮੀਨੀਆਈ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਫਿਲਿਪੋ ਬਰੂਨੋ ਤੋਂ ਜਿਓਰਦਾਨੋ ਬਰੂਨੋ ਬਣਿਆ।

## ਦਰਸ਼ਨ 
ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ 1572 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਦਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ 1575 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪਾਦਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਸਰੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਤੱਤ ਸਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1548
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1600
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਟਾਲੀਅਨ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਵਿੰਡੋਜ਼

**ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਵਿੰਡੋਜ਼** (ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ **ਵਿੰਡੋਜ਼**) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਸਵੀਰੀ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਜੋ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਦੁਆਰਾ ਉੱਨਤ ਅਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਹੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਹਾਲੀਆ ਵਰਜਨ 8.1 ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਜਨ 10 ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ 2015 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਆਵੇਗਾ। 20 ਨਵੰਬਰ 1985 ਨੂੰ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਜਨ 1.0 ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ 8.1 ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਨਵੇਂ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿੰਡੋਜ਼ 8 ਜਾਂ ਵਿੰਡੋਜ਼ 7 ਇੰਸਟਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ 90% ਕੰਪਿਊਟਰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਸਕਰਨ
, 1985 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਜਨ]]

ਵਿੰਡੋਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਰਜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ, ਬਤੌਰ *ਵਿੰਡੋਜ਼*, ਨਵੰਬਰ 1983 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਵਿੰਡੋਜ਼ 1.0 ਨਵੰਬਰ 1985 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਵਿੰਡੋਜ਼ 1.0 ਐਪਲ ਦੇ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ਼ ਟੱਕਰ ਲਈ ਸੀ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਵਿੰਡੋਜ਼ 1.0 ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਐਮ.ਐੱਸ.-ਡੌਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿੰਡੋ ਉੱਪਰ ਦੂਜੀ ਵਿੰਡੋ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ। Lucky Patcher  ਬਾਹਰ ਉਥੇ ਸਭ ਤਕਨੀਕੀ ਰੀਫਲੈਕਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੈ

ਵਿੰਡੋਜ਼ 2.0 ਦਿਸੰਬਰ 1987 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਵਰਜਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਅਤੇ ਮੈਮਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਵਿੰਡੋਜ਼ 2.03 ਵਿੱਚ ਵਿੰਡੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਕਰ ਕੇ ਐਪਲ ਨੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਕੇਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

, ਜੋ 1990 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ]]

1990 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਵਿੰਡੋਜ਼ 3.0 ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਸੀ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਵਿੰਡੋਜ਼ 3.0 ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਵਰਜਨ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਗਈਆਂ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ
ਗਵਾਹ ਦੇ ਫ਼ਨਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ

***ਗਵਾਹ ਦੇ ਫ਼ਨਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ*** ਅਮਨਦੀਪ ਸੰਧੂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ 'ਰੋਲ ਆਫ ਔਨਰ' ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰ ਦਾ, ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ, ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਬੇਵਸਾਹੀ, ਅਤੇ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਦੇ ਸਦਮੇ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦਲਜੀਤ ਅਮੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਨੀਸਾਨ

, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ **ਨੀਸਾਨ** ਜਪਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।

1999 ਤੋਂ, ਨਿਸਾਨ ਰੇਨੋਲਟ – ਨਿਸਾਨ – ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਅਲਾਇੰਸ (ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਦਾ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਸਾਨ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਮੋਟਰਜ਼ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ, ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰੇਨੋਲਟ ਨਾਲ ਸੀ. 2013 ਤੱਕ, ਰੇਨਾਲੋ ਦੀ ਨਿਸਾਨ ਵਿੱਚ 43.4% ਵੋਟਿੰਗ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਸਾਨ ਵਿੱਚ ਰੇਨੋਲ ਵਿੱਚ 15% ਵੋਟ ਨਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ, 2016 ਤੋਂ ਨਿਸਾਨ ਨੇ ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਮੋਟਰਜ਼ ਵਿਚ 34% ਨਿਯੰਤਰਣ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਰੱਖੀ ਹੈ.

ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਨਿਸਾਨ ਟੋਯੋਟਾ, ਜਨਰਲ ਮੋਟਰਜ਼, ਵੋਲਕਸਵੈਗਨ ਗਰੁੱਪ, ਹੁੰਡਈ ਮੋਟਰ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਫੋਰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ. ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਰੇਨਾਲੋ – ਨਿਸਾਨ ਅਲਾਇੰਸ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ. ਨੀਸਾਨ ਚੀਨ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਮੋਹਰੀ ਜਾਪਾਨੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ.

2014 ਵਿੱਚ, ਨਿਸਾਨ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ.

ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਤੱਕ, ਨਿਸਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ (ਈਵੀ) ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਆਲ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ 320,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ. ਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲਾਈਨਅਪ ਦਾ ਚੋਟੀ-ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਵਾਹਨ ਨਿਸਾਨ ਲੀਫ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ, # 2 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰ, ਟੈੱਸਲਾ ਮਾਡਲ 3 ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੱਛੇ.

## ਹਵਾਲੇ
ਧਾਰ

**ਧਾਰ** (ਹਿੰਦੀ: धार) ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹਾਂ

**ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹਾਂ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਜਟਿਲ-ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਚਿਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ 1990ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਪੀ ਸੀ। ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਅਤੇ *ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੀਕ ਠੀਕ ਹਾਂ*  ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਪਾਤਰ
* ਜੋਗਿੰਦਰ ਉਰਫ਼ ਜਿੰਦਾ ਜਾਫੀ 
* ਸਾਧਾ ਸੀਤਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ
ਚੌਥੀ ਕੂਟ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

**ਚੌਥੀ ਕੂਟ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1998 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੀਕ ਠੀਕ ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
## ਕਹਾਣੀਆਂ
**ਚੌਥੀ ਕੂਟ*
**ਪ੍ਰਛਾਵੇਂ*
**ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹਾਂ*
**ਛੁੱਟੀ*
**ਨੌਂ ਬਾਰਾਂ ਦਸ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ

**ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ** ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦੇ ਸਮਝਣਯੋਗ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਬਟਨ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ (ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ) ਦਾ ਓਹ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ) ਦਾ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਇੱਕ ਘਟੀਆ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਕਦਰ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
*ਕਮਾਂਡ-ਲਾਈਨ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਸ਼ੀਨੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਕੋਡ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
*ਤਸਵੀਰੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ: ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਆਇਕਨਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਲੋੜੀਦੇ ਆਇਕਨ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ *ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ*, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਤਸਵੀਰੀ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਖਾਨੇਵਾਲ

**ਖਾਨੇਵਾਲ** (), () ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਾਨੇਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਥਿਤੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ 30°18'0N 71°55'0E ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਟਲ ਤੋਂ ਉਚਾਈ 128 ਮੀਟਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਖਾਨੇਵਾਲ 1903 ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਲਤਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਕਬੀਰਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੀਆਂ ਚੁੰਨੂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਖਾਨੇਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਹਨ ਖਾਨੇਵਾਲ, ਕਬੀਰ ਵਾਲਾ ਮੀਆਂ ਚੁੰਨੂ ਅਤੇ ਜਹਾਨੀਆਂ। ਇਸਦੇ ਕਰੀਬੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ, ਟੋਭਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ, ਝੰਗ ਅਤੇ ਸਾਹੀਵਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਫ਼ੀਸਦੀ

ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ **ਫ਼ੀਸਦੀ** ਜਾਂ **ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ** ਅਜਿਹੀ ਸੰਖਿਆ ਜਾਂ ਨਿਸਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ 100 ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਬਟੇ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, "%", ਨਾਲ਼ ਜਾਂ ਨਿੱਕੇ ਰੂਪ "ਫ਼ੀ." ਨਾਲ਼ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫ਼ੀਸਦੀ ਇੱਕ ਪਸਾਰਹੀਣ ਸੰਖਿਆ (ਨਿਰੋਲ ਸੰਖਿਆ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ 45% ("ਪੰਤਾਲ਼ੀ ਫ਼ੀਸਦੀ" ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) 45/100 ਜਾਂ 0.45 ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੱਢਲਾ ਹਿਸਾਬ
ਇਸ਼ਾਰੀਆ

**ਇਸ਼ਾਰੀਆ** ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ (ਜਿਹਨੂੰ **ਦਸਮਿਕ** ਜਾਂ **ਦਸ-ਅਧਾਰੀ** ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ 10 ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦ ਜਾਂ ਅਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜੋਕੀਆਂ ਰਹਿਤਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਅਧਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* ਇਸ਼ਾਰੀਆ ਹਿਸਾਬ 'ਚ ਆਮ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸੁਆਲ
* ਨਿੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਲੂ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੱਢਲਾ ਹਿਸਾਬ
ਵਗਣਹਾਰ

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ **ਵਗਣਹਾਰ** ਉਹ ਮਾਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਕੈਂਚ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਲਗਾਤਾਰ ਰੂਪ ਵਿਗੜਦਾ ਜਾਵੇ (ਭਾਵ ਵਗਦਾ/ਵਹਿੰਦਾ ਜਾਵੇ)। ਵਗਣਹਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲ, ਗੈਸਾਂ, ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਲਿਚਲਿਚੇ ਠੋਸ ਮਾਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਗਣਹਾਰ ਉਹਨਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੈਂਚ ਗੁਣਕ ਸਿਫ਼ਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲਗਾਏ ਗਏ ਕੈਂਚ ਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਟੱਕਰ ਨਾ ਦੇ ਸਕਣ।
ਢਿਲਕ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ)

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ **ਢਿਲਕ** ਜਾਂ **ਢਲਣਯੋਗਤਾ** ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਉਸ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਹਦੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣ ਨਾਲ਼ ਉਹਦੇ ਖ਼ਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਨਾ-ਉਲਟਣਯੋਗ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਕਿਸੇ ਧਾਤ ਦੇ ਠੋਸ ਟੋਟੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਖ਼ਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਰੋੜਨਾ ਜਾਂ ਫਿਹਣਾ ਉਹਦੀ ਢਿਲਕ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਟਿਕਾਊ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਚਕਵੇਂ ਤੋਂ ਢਿਲਕਵੇਂ ਸੁਭਾਅ ਵੱਲ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਨੂੰ ਨਿਉਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਅਗਾਂਹ ਪੜ੍ਹੋ
* R. Hill, The Mathematical Theory of Plasticity, Oxford University Press (1998).
* Jacob Lubliner, Plasticity Theory, Macmillan Publishing, New York (1990).
* L. M. Kachanov, Fundamentals of the Theory of Plasticity, Dover Books.
* A.S. Khan and S. Huang, Continuum Theory of Plasticity, Wiley (1995).
* J. C. Simo, T. J. Hughes, Computational Inelasticity, Springer.
* M. F. Ashby. *Plastic Deformation of Cellular Materials.* Encyclopedia of Materials: Science and Technology, Elsevier, Oxford, 2001, Pages 7068-7071.
* Van Vliet, K. J., 3.032 Mechanical Behavior of Materials, MIT (2006)
* International Journal of Plasticity, Elsevier Science.
* S. P. Timoshenko, History of Strength of Materials, New York, Toronto, London, McGraw-Hill Book Company,Inc., 1953.
* Han W and Reddy BD, Plasticity: Mathematical Theory and Numerical Analysis. 2nd edition, Springer, New York (2013).

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਢਿਲਕ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ)
ਅਭੀਜੀਤ ਰਾਏ

**ਅਭੀਜੀਤ ਰਾਏ** (; 12 ਸਤੰਬਰ 1972 - 26 ਫਰਵਰੀ 2015) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਲੇਖਕ, ਬਲੌਗਰ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦਾ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਲੀਮ ਕੌਸਰ

**ਸਲੀਮ ਕੌਸਰ** () (ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ - ਮੁਹੰਮਦ ਸਲੀਮ) () ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਘੁੰਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਕੌਸਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅਗਸਤ ੧੯੪੭ ਨੂੰ ਪਾਨੀਪਤ, (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਖਾਨੇਵਾਲ, ਪੰਜਾਬ ਜਾ ਬਸ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਸਕੈੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇਥੋਂ ਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਬੀਰਵਾਲਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ੧੯੭੨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਾਚੀ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ (ਪੀਟੀਵੀ) ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਦਮ ਉੱਪਰ ਹੀ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੈਰ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਕੈਨੇਡਾ, ਡੇਨਮਾਰਕ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। *دنیا مری آرزو سے کم ہے*

## ਹੋਰ ਦੇਖੋ
* ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
* ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* AMU Alumni Celebrate Sir Syed Day in New York  
* Saleem Kausar 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਧੀ (ਫ਼ਿਲਮ)

, ਰਾਜਪਥ, ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ]]
**ਭਾਰਤ ਦੀ ਧੀ** (India's Daughter) ਲੈੱਸਲੀ ਅਡਵਿਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਬਣੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ 23 ਸਾਲਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਦੇ 2012 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਔਰਤ ਮਹੀਨਾ 2015 ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਫ਼ੇ
ਲਾਲਟੂ

**ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਲਾਲਟੂ** (10 ਦਸੰਬਰ 1957, ਕੋਲਕਾਤਾ) ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।

## ਮੁੱਖ ਲਿਖਤਾਂ 
### ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 
* *ਏਕ ਝੀਲ ਥੀ ਬਰਫ ਕੀ* (1991, ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਪੰਚਕੂਲਾ))
* *ਡਾਇਰੀ ਮੇਂ 23 ਅਕਟੂਬਰ* (2004, ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਵਿਦਿਸ਼ਾ)
* *ਲੋਗ ਹੀ ਚੁਨੇਂਗੇ* *ਰੰਗ*  (2010, ਸ਼ਿਲਪਾਯਨ, ਦਿੱਲੀ)
* *ਸੁੰਦਰ ਲੋਗ ਔਰ ਅਨ੍ਯ ਕਵਿਤਾਏਂ* (2012, ਵਾਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਦਿੱਲੀ)
* *ਨਹਾ ਕਰ ਨਹੀਂ ਲੌਟਾ ਹੈ ਬੁੱਧ*   (2013, ਵਾਗਦੇਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬੀਕਾਨੇਰ)
* ਨਵਸਾਕਸਰੋਂ ਕੇ ਲਿਏ: *ਦੇਸ਼ ਬੜਾ ਕਬ ਹੋਤਾ ਹੈ* (ਭਾਰਤ ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮਿਤੀ, 2000)

### ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 
* *ਭੈਯਾ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ* 

### ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
* *ਘੁਘਨੀ* (1996, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ)

### ਨਾਟਕ 
* ਨਵਸਾਕਸਰੋਂ ਕੇ ਲਿਏ: *ਭਾਪ ਤਾਪ ਔਰ ਆਪ* 

### ਅਨੁਵਾਦ 
* *ਅੰਧਕੂਪ* (ਜੋਸਫ਼ ਕੋਨਰਾਡ ਦਾ 'ਹੌਰਟ ਆਫ਼ ਡਾਰਕਨੈਸ')
* *ਅਗੜਮ-ਬਗੜਮ* (ਅਬੋਲ-ਤਬੋਲ)
* *ਹ ਯ ਵ ਰ ਲ*
* *ਗੋਪੀ ਗਵਈਆ ਬਾਘਾ ਬਜਈਆ* (ਬੰਗਾਲੀ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦਿਤ)
* *ਲੋਗ  ਅੜੇਂਗੇ*
* *ਨਕਲੂ ਨਡਲੂ ਬੁਰੇ ਫੰਸੇ*
* *ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਏ ਪੀਪਲਜ਼ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਦ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ* ਦੇ ਕੁਝ ਅਧਿਆਏ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ 

### ਸੰਪਾਦਨ 
* *ਹਮਕਲਮ*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਲੈੱਸਲੀ ਅਡਵਿਨ

**ਲੈੱਸਲੀ ਅਡਵਿਨ ** ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹਨੇ *ਭਾਰਤ ਦੀ ਧੀ* ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਤੇ *ਵੈਸਟ ਇਜ਼ ਵੈਸਟ* ਅਤੇ *ਈਸਟ ਇਜ਼ ਈਸਟ* ਬਣਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਾਵਯੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਤਕਰੀਬਨ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਧਾਰਮਿਕ ਯਹੂਦੀ ਸਨ, ਪਰ ਲਗਭਗ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਚਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ “ਮੈਂ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
## ਕੈਰੀਅਰ
ਅਡਵਿਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਬਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਥਿਏਟਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੱਥ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਦੇ ਸਪੇਸ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ (‘ਬਹੁ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ’) ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਡਚੇਸ ਆਫ਼ ਮਾਲਫੀ ਅਤੇ ਸਟੀਫਨ ਪੋਲੀਆਕੌਫ ਦੇ ਹਿੱਟਿੰਗ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ। 'ਵਾਈਟ-ਔਨਲੀ' ਵਾਲੇ ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸੀਮਤ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 21 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਲੰਡਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਥਿਏਟਰ, ਰਾਇਲ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਚੀਕ ਬਾਈ ਜੌਲ, ਲੇਡੀ ਮੈਕਬੈਥ, ਜ਼ਲਾਮੀਆ ਦੇ ਮੇਅਰ ਵਿੱਚ ਇਸੋਬਲ, ਚੇਖੋਵ ਦੀ "ਥ੍ਰੀ ਸਿਸਟਰਜ਼" ਵਿੱਚ ਮਾਸ਼ਾ, ਏ ਡੌਲਜ਼ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਨੋਰਾ ਵਰਗੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ। ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿ ਮਰਚੈਂਟ ਆਫ਼ ਵੇਨਿਸ (1980) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਲੈਸਲੀ ਅਡਵਿਨ ਨੂੰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ:

*2019: ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਜ ਔਰਤ ਲਈ ਪੀਸ ਐਕਟਵਿਸਟ ਪੁਰਸਕਾਰ
*2019: ਯੂ.ਐਨ. ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਗਲੋਬਲ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ
*2016: "ਇੰਡੀਆ'ਜ਼ ਡੌਟਰ" ਲਈ ਪੀਬੌਡੀ ਅਵਾਰਡ
*2016: ਸਰਬੋਤਮ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਲਈ ਐਮਨੇਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡ 
*2015: ਨਿਊ-ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੰਬਰ 2 2015 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤ (ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ)
*2015: ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅੰਨਾ ਲਿੰਡ ਮਾਨਵ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
*2015: ਸੇਫ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਗਲੋਬਲ ਹੀਰੋ 2015 
*2015: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਚਿੰਤਕ
*2000: ਲੰਡਨ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਸਰਕਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਫਾਰ ਦਿ ਈਸਟ ਇਜ਼ ਈਸਟ
*2000: ਬੈਸਟ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਈਸਟ ਇਜ਼ ਈਸਟ ਲਈ ਬਾਫਟਾ ਅਵਾਰਡ
*2000: ਸਰਬੋਤਮ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਮੇਡੀ ਅਵਾਰਡ

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਡਵਿਨ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਔਰਤ ਮਹੀਨਾ 2015 ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਫ਼ੇ
ਦਿੱਲੀ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ 2012

**ਦਿੱਲੀ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ 2012** ਮਾਮਲਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 16 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਹੋਈ ਇੱਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਸ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 16 ਦਸੰਬਰ 2012 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਸ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਫਬਤੀਆਂ ਕਸੀਆਂ ਗਈਆਂ(ਮਿਹਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ) ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਟਿਆ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁਰਖ ਦੋਸਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਮੁਟਿਆਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਡਟਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ - ਕਰਦੇ ਥੱਕ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਯੌਨ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਵਹੀਲ ਜੈਕ ਦੀ ਰਾਡ ਪਾਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਜਾੜ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖ ਉਸਨੂੰ 26 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਮਾਉਂਟ ਏਲਿਜਾਬੇਥ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ 29 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਔਰਤ ਮਹੀਨਾ 2015 ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਫ਼ੇ
ਲਚਕ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ)

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ **ਲਚਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **Elasticity**) ਠੋਸ ਮਾਦਿਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿਗਾੜੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਮੁੜ ਅਸਲੀ ਖ਼ਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ੋਰ ਲਾਏ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਪਦਾਰਥ ਲਚਕੀਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਪਰਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਖ਼ਾਕੇ ਅਤੇ ਅਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਦ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ

**ਦ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ** ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੈਨਿਕ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੋਜ਼ਿਲਾ ਥੰਡਰਬਰਡ

**ਮੋਜ਼ਿਲਾ ਥੰਡਰਬਰਡ** ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਰੋਤ, ਕ੍ਰਾਸ-ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਈਮੇਲ, ਖ਼ਬਰਾਂ, ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਕਲਾਂਇਟ ਹੈ ਜੋ ਮੋਜ਼ਿਲਾ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

7 ਦਿਸੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵਰਜਨ 1.0 ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਸ ਦੇ 500,000 ਡਾਊਨਲੋਡ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 1,000,000 ਡਾਊਨਲੋਡ ਹੋਏ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਗੁਜੀਆ

**ਗੁਜੀਆ** ਭਾਰਤ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼,ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਠਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
thumbnail|ਗੁਜੀਆ
ਮੈਦੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਪੂੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤਰੀਕ਼ੇ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ, ਖੋਇਆ, ਨਾਰੀਅਲ ਚੂਰਾ ਅਤੇ ਮਿਠਾਸ ਲਈ ਖੰਡ ਚੂਰਾ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲ ਕੇ ਬਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
* ਰਵਾਇਤੀ ਗੁਜੀਆ
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ

**ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: Orthographe française) ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਹਿੱਜਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਇਹ *ਧੁਨੀ ਗ੍ਰਾਮ* ਤੇ *ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸੂਲਾਂ* ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਉੱਚਾਰਨ ਵਿਧੀ 1100-1200 ਈਸਵੀਂ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਤੋਂ ਲਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਵਰਨਮਾਲਾ
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਦੇ 26 ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰ ਤੇ ਛੋਟੇ ਅੱਖਰ, ਪੰਜ ਭੇਦਸੂਚਕ ਤੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਵਾਲੇ ਜੁੜਵੇਂ ਅੱਖਰ ਹਨ।

:

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਰਨਮਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲੀ ਅੱਖਰ-ਜੋੜ
ਜ਼ਬਰ ਜ਼ਨਾਹ

**ਜਬਰ-ਜਨਾਹ** ਜਾਂ **ਬਲਾਤਕਾਰ** ਇੱਕ ਉਹ ਕਾਮੁਕ ਸਰੀਰਕ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਸੰਭੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਮ ਸਰੀਰਕ ਜ਼ੋਰ, ਵਧੀਕੀ ਜਾਂ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਨਾਲ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੇਹੋਸ਼, ਨਕਾਰਾ ਜਾਂ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਦੀ ਕਨੂੰਨੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਨਾਲ਼।

## ਰੋਕਥਾਮ 
ਬਲਾਤਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਸੀਹਿਆਂ ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਪਰ ਜੇ ਕਿਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਲਿਬਾਸ ਓਢ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਰੁਤਬੇ ਕਰਕੇ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ,ਜਿਹਨਾਂ ਦੁਆਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਸਦਾ ਝੁਰਮਟ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਣੇ ਸੌੜੇ ਸਿਆਸੀ ਮੰਤਵਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਤ-ਪਨਾਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵੰਗਾਰਨਾ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
* ਭਾਰਤੀ ਸਜ਼ਾਈ ਜ਼ਾਬਤਾ S.375 & S.376 (ਮੋਬਾਈਲ-ਦੋਸਤਾਨਾ)
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਬਰ-ਜਨਾਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਸਕ ਜੁਰਮ
ਭੌਰਾ

**ਭੌਰਾ **  ਇੱਕ ਉੱਡਣ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਗਣ ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਣੀ
ਗਿੰਪ

**ਗਿੰਪ** (**GIMP**; ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਨਾਂ: **GNU।mage Manipulation Program**, ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜਮਾ: ਗਨੂ ਤਸਵੀਰ ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ-ਸਰੋਤ ਰਾਸਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ ਐਡੀਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ, ਜੋੜਨ, ਅਕਾਰ ਬਦਲਣ, ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਬਥੇਰੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਿੰਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1995 ਵਿੱਚ ਦੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਲਿਨਕਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਕ OS X ਦੇ ਹਾਲੀਆ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਹ GPLv3+ ਲਾਇਸੰਸ ਤਹਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਵਰਤ, ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਵੰਗਾਰੀ ਮਥਾਈ

**ਵੰਗਾਰੀ ਮਥਾਈ** (1 ਅਪਰੈਲ 1940 - 25 ਸਤੰਬਰ 2011) ਕੇਨੀਆਈ ਵਾਤਾਵਰਣਵਿਦ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਇਹ ਗਰੀਨ ਬੇਲਟ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੇਨੀਆਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਸੇਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2004 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਅਮਨ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਅਫਰੀਕੀ ਔਰਤ ਸੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮਥਾਈ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਗਰੀਨ ਬੇਲਟ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਮਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਕੇ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। 2004 ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਨੋਬੇਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਅਫਰੀਕੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣਵਿਦ ਬਣੀ। ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਹ 2002 ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਹੀ। 25 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਨੈਰੋਬੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਲੇਸ

{{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਭੌਤਿਕ ਮਾਪ
| bgcolour = {default}
| name = ਲੇਸ
| image = 
| caption = ਅੱਡੋ-ਅੱਡ ਲੇਸਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਨਕਲ। ਉਤਲੇ ਮਾਦੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਮਾਦੇ ਨਾਲ਼ੋਂ ਘੱਟ ਲੇਸ ਹੈ
| unit = ਪਾ·ਸ&nbsp;= ਕਿਗ/(ਸ·ਮੀ)
| symbols = η, μ
| derivations = μ = G·t
}}

ਕਿਸੇ ਵਗਣਹਾਰ ਦੀ **ਲੇਸ** ਜਾਂ **ਲੁਆਬ** ਜਾਂ **ਚਿਪਚਿਪਾਪਣ** ਕੈਂਚ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਕੱਸ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿਗੜਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਟੱਕਰ ਦਾ ਨਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਇਹਦੇ ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਨਾਂ **ਗਾੜ੍ਹੇਪਣ** ਜਾਂ **ਸੰਘਣੇਪਣ** ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਲੇਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*Fluid properties  High accuracy calculation of viscosity and other physical properties of frequent used pure liquids and gases.
*Gas viscosity calculator as function of temperature 
*Air viscosity calculator as function of temperature and pressure 
*Fluid Characteristics Chart A table of viscosities and vapor pressures for various fluids
*Gas Dynamics Toolbox Calculate coefficient of viscosity for mixtures of gases
*Glass Viscosity Measurement Viscosity measurement, viscosity units and fixpoints, glass viscosity calculation
*Kinematic Viscosity  conversion between kinematic and dynamic viscosity.
*Physical Characteristics of Water A table of water viscosity as a function of temperature
*Vogel–Tammann–Fulcher Equation Parameters
*Calculation of temperature-dependent dynamic viscosities for some common components
*"Test Procedures for Testing Highway and Nonroad Engines and Omnibus Technical Amendments". United States Environmental Protection Agency
*ਬਣਾਉਟੀ ਲੇਸ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਸ
ਰਗੜ

**ਰਗੜ** ਜਾਂ **ਖਹਿ** ਜਾਂ **ਘਸਰ** ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਠੋਸ ਤਲਿਆਂ, ਤਰਲ ਪਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਦੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਖਿਸਕਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਰਗੜ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:                  *  ਖੁਸ਼ਕ **ਰਗੜ** ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਠੋਸ  ਸਤਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪੇਖ੍ਕ ਪਾਸੇ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ.ਪਰਮਾਣੂ ਜਾਂ ਅਣੂ 
ਦੇ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁੱਕੇ ਘੇਰਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਹ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ
ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ [[ਅਸਪ੍ਰੀਿੀ (ਸਮਗਰੀ ਵਿਗਿਆਨ)] ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ]

  'ਤਰਲ ਘੇਰਾ'  ਇਕ  ਤਰਲ ਦੇ ਪੜਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
*Coefficients of Friction – tables of coefficients, plus many links
*Physclips: Mechanics with animations and video clips  from the University of New South Wales
*CRC Handbook of Chemistry & Physics – Values for Coefficient of Friction
*Characteristic Phenomena in Conveyor Chain
*Atomic-scale Friction Research and Education Synergy Hub (AFRESH)  an Engineering Virtual Organization for the atomic-scale friction community to share, archive, link, and discuss data, knowledge and tools related to atomic-scale friction.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਗੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ੋਰ
ਆਨਾ ਫ਼ਰਾਂਕ

**ਆਨਾਲੀਸ ਮਾਰੀ "ਆਨਾ" ਫ਼ਰਾਂਕ** (, ; 12 ਜੂਨ 1929 – ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ 15 ਮਾਰਚ 1945) ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਨਾਮਚਾ-ਨਵੀਸ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰਨ ਸੀ। ਇਹ ਯਹੂਦੀ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਿਤ ਯਹੂਦੀ ਪੀੜਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਜੰਗ ਵੇਲੇ ਦਾ ਰੋਜ਼ਨਾਮਚਾ *ਦ ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ ਅ ਯੰਗ ਗਰਲ* ਕਈ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਬਣਿਆ। ਵਾਈਮਾਰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫ਼ਰਾਂਕਫ਼ੁਰਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲ਼ੀ ਆਨਾ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਵਿਖੇ ਗੁਜ਼ਰੀ। ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਜਰਮਨ ਕੌਮੀਅਤ ਨਾਲ਼ ਨਾਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲ਼ੀ ਆਨਾ 1941 ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਹਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਦੋਂ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹਦੇ ਰੋਜ਼ਨਾਮਚੇ ਦਾ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵੇਲੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਜਰਮਨ-ਮਕਬੂਜ਼ਾ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੱਟਣ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* Anne Frank Center, United States
* Anne Frank's house
* Anne Frank Trust UK
* Anne Frank Fonds (Foundation)
* 
* Anne Frank's last remaining close relative, Buddy Elias, *BBC News* video interview about Anne, 25 February 2011
* Dina Porat, "Biography of Anne Frank", Jewish Women Encyclopedia
* The History Channel: Anne Frank
* Video: What Anne Frank Might Have Looked Like at 80 by *The Daily Telegraph*
* United States Holocaust Memorial Museum: Exhibition "Anne Frank: An Unfinished Story"  and Encyclopedia Anne Frank
* Anne Frank Time Line
* Anne Frank Bibliography

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਨਾ ਫ਼ਰਾਂਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੱਚ ਯਹੂਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਯਹੂਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਦੇ ਇਤਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼

**ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼** (West Indies) ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਵਿੱਚ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਂਟਾਇਲਸ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਲੁਕਾਯਾਨ ਦੀਪਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਕਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀਆਂ ਖੇਤਰ ਲਈ ਗਲਤ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ (ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦ) ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਹਿੰਦ ਜਾਂ ਇੰਡੀਜ਼ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦ ਜਾਂ ਈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਹਵਾਲੇ Be Silent....
ਹੱਕ

ਵਿੱਚ 1789 ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ]]

**ਹੱਕ** ਜਾਂ **ਅਧਿਕਾਰ** ਅਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਖ਼ਿਤਾਬੀ ਦੇ ਕਨੂੰਨੀ, ਸਮਾਜੀ ਜਾਂ ਸਦਾਚਾਰੀ ਅਸੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਤਲਬ ਹੱਕ ਉਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਰਤੋਂ-ਵਿਹਾਰੀ ਨਿਯਮ ਹਨ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਨੂੰਨੀ ਇੰਤਜ਼ਾਮ, ਸਮਾਜੀ ਰੀਤ ਜਾਂ ਸਦਾਚਾਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਹੈ। ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਕਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਥਾਂ ਹੈ।
 
ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਹਿਤਲ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮਾਜੀ ਟਾਕਰਿਆਂ ਦਾ ਅਤੀਤ ਕਿਸੇ ਹੱਕ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਟੈਨਫ਼ੋਰਡ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ, "ਹੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਕਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਘੜਦੇ ਹਨ।"

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ 
* ਸਟੈਨਫ਼ਡ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ, ਲਾਈਫ਼ ਵੈਨਾਰ ਦਾ ਲੇਖ
* WikiEd - ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕ 
* ਵਿੱਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਜ਼ਾਦੀ
* ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾਕੁਨ ਤੱਤ-ਨਿਖੇੜ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੱਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਕੁਮਕੁਮ

thumbnail|ਭਾਰਤੇ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਕੁਮਕੁਮ

**ਕੁਮਕੁਮ** () ਇੱਕ ਪਾਊਡਰ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸੀ ਹੋਈ ਹਲਦੀ ਤੇ ਚੂਨੇ ਦੇ ਪਾਊਡਰ (ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਹਾਈਡਰੋਕਸਾਈਡ) ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਟਿੱਕੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸਤੀ (ਦੇਵੀ)

**ਸਤੀ** ਸੁਖੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਆਣੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਵਿਹਾੜੀ ਜ਼ਿਲਾ

**ਵਿਹਾੜੀ ਜ਼ਿਲਾ** ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਐ.
ਮਹਿੰਦੀ

, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।]]
**ਮਹਿੰਦੀ** ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਨਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਗਰੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹੱਥਾਂ, ਪੈਰਾਂ, ਬਾਹਾਂ ਆਦਿ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਇਹਦਾ ਰਵਾਜ਼ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਮਹਿੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਹਿਨਾ ਨਾਮਕ ਬੂਟੇ/ਝਾੜੀ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪੀਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪੇਸਟ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਘੰਟੇ ਬੀਤ ਜਾਣ ਬਾਅਦ ਇਹ ਰਚ ਕੇ ਲਾਲ-ਮੈਰੂਨ ਰੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਹਫ਼ਤੇ ਭਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

ਮਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਲਾਉਦੀਆਂ ਹਨ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਥੱਲੇ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਿੰਦੀ ਲਾ ਲੈਦੀਆਂ ਹਨ।ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੀਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦੀਆਂ ਹਨ |

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ

ਮਹਿੰਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਹਰ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ,
ਮਹਿੰਦੀ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ,
ਘੋਟ ਘੋਟ ਮੈ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਲਾਵਾਂ,
ਬੱਤੀਆਂ ਬਣ ਬਣ ਲਹਿੰਦੀ,
ਬੋਲ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਦੇ, ਮੈ ਨਾ ਬਾਬਲਾ ਸਹਿੰਦੀ,
ਬੋਲ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ..........

## ਹਵਾਲੇ 
* *Beautiful mehndi design*, Mehendi ਡਿਜ਼ਾਈਨ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਔਰਤ ਮਹੀਨਾ 2015 ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਫ਼ੇ
ਪੰਜੋਲੀ ਕਲਾਂ

**ਪੰਜੋਲੀ ਕਲਾਂ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਰਹਿੰਦ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਹਿੰਦ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੋਦ ਲੈਣਾ

ਗੋਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਮ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।]]
**ਗੋਦ ਲੈਣਾ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਵਿਗਿਆਨਿਕ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਗੋਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੀਵਵਿਗਿਆਨਿਕ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਲੈਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਦਕਿ ਕਈ ਸਮਾਜਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਸਮੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਗੋਦ ਲੈਣ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਗੋਦ ਲੈਣ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਸਟਮ,ਇਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਵਧੇਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਲੁਬਾਣਾ

**ਸੰਤ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਲੁਬਾਣਾ** (1882-1950) ਲੁਬਾਨਇਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਜਿਕ, ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਸੀ, ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਲੁਬਾਣਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਉੱਠਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਖੋੜੀ ਦੁੱਨਾ ਸਿੰਘ, ਗੁਜਰਾਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ 1882 ਵਿੱਚ ਜਨਮ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੋਰਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਗਏ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਸਿੱਖਿਆ। 1908 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਡੇਰਾ ਦੇ ਸੰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਬੇਹਤਰੀਨ ਸਾਧਨ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਮਝਿਆ ਸਿੱਖਿਆ। ਕਈ ਸਕੂਲ ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ ਵਿਹਾਰ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂ ਸੀ. ਸੰਤ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ 1948 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਦੱਸ ਬਣ 1950 ਤੱਕ 1926 ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਦੱਸ ਰਿਹਾ।

ਸੰਤ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਲੁਬਾਣਾ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੋਰਚੇ ਲਈ 25 ਲੁਬਾਣਾ ਦੀ ਇੱਕ ਜਥਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਸਦੱਸਤਾ ਲਈ ਲੜੀ ਅਤੇ 1937 ਵਿਚ, ਦੋ ਵਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1946 'ਚ ਉਸ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮਬਰ ਨੂੰ ਰਿਹਾ।
ਐਸਥਰ ਡੁਫ਼ਲੋ

**ਐਸਥਰ ਡਫਲੋ** (ਜਨਮ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1972) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ਼ ਜਮੀਲ ਪਾਵਰਟੀ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਬ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਮਾਸਚਿਉਤਸ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆੱਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਨਿਵਾਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਰਥਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਡੁਫ਼ਲੋ ਆਰਥਿਕ ਖੋਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਿਉਰੋ (NBER) ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਬਿਉਰੋ (Bureau of Research and Economic Analysis of Development-BREAD) ਦੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੂਖਮ ਪੱਧਰ ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਠੋਸ ਨੀਤੀ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਉਸਨੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਤੀਰੇ, ਗਰੀਬੀ, ਵਿੱਦਿਆ, ਵਿੱਤ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਪਰ ਕੁਝ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਉੱਪਰ ਤਜ਼ਰਬੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਪਰਖ਼ਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਖੋਜ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਐਸਥਰ ਡੁਫਲੋ ਨੇ "ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪਹੁੰਚ ਲਈ" ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਭਿਜੀਤ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਕ੍ਰੈਮਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ 2019 ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

## ਸਨਮਾਨ 
ਡੁਫ਼ਲੋ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਰਥਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇੰਨਫੋਸਿਸ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਟਾਇਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 
2010 ਵਿੱਚ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਉੱਘੇ ਅਰਥਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਇਕਨਾਮਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੌਹਨ ਬੇਟਸ ਕਲਾਰਕ ਮੈਡਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੈਕਆਰਥਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਫੈਲੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਜੀਨੀਅਸ ਗਰਾਂਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਮਰੀਕੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ"(Foreign Policy) ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੇ 100 ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 100 ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ।

### ਕਿਤਾਬ 
2011 ਵਿੱਚ ਡੁਫ਼ਲੋ ਨੇ ਅਭੀਜੀਤ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ *ਪੂਅਰ ਇਕਨਾਮਿਕਸ* ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨੀਰੀਖਣ ਆਧਾਰਿਤ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਔਰਤ ਮਹੀਨਾ 2015 ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਕਾਜੋਲ

**ਕਾਜੋਲ**(ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ: काजोल देवगन Kajol Devgan, ਬੰਗਾਲੀ: কাজল দেবগন Kajol Debgon) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਕਾਜੋਲ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਗਸਤ 1974 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਤਨੁਜਾ ਮਰਾਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਨੀ ਸ਼ੋਭਨਾ ਸਮਰਥ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਤਨੀਸ਼ਾ ਮੁਖਰਜੀ ਵੀ ਹੁਣ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੋਮੂ ਮੁਖਰਜੀ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਾਜੋਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫਿਲਮੀ ਸਫਰ ਫਿਲਮ ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਧਿਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਦ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਅਤੇ ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆਂ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਕਰਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਨਾਲ ਫਰਵਰੀ 1999 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਧੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਨਿਅਸਾ ਹੈ।
 (ਵਿਚਕਾਰ) ਅਤੇ ਭੈਣ, ਤਨੀਸ਼ਾ ਨਾਲ (ਸੱਜੇ).]]

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਾਜੋਲ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮੁਖਰਜੀ-ਸਾਮਰਥ ਪਰੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤਨੂਜਾ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੋਮੂ ਮੁਖਰਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਤਨੀਸ਼ਾ ਮੁਖਰਜੀ ਵੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਨੂਤਨ, ਨਾਨੀ ਸ਼ੋਭਨਾ ਸਾਮਰਥ ਤੇ ਪੜਦਾਦੀ ਰੱਤਨ ਬਾਈ ਵੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਚਾ ਜੋਏ ਮੁਖਰਜੀ ਤੇ ਦੇਬ ਮੁਖਰਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਔਰਤ ਮਹੀਨਾ 2015 ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸੰਧੂਰ

**ਸੰਧੂਰ** () ਇਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਪਿਗਮੈਂਟ ਪਾਊਡਰ ਹੈ ਜੋ ਸਿਨੇਬਾਰ ਨਾਂ ਦੇ ਖਣਿਜ ਤੋਂ ਪੀਸ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਹਿੰਦੂ ਸੁਹਾਗਣ ਤੀਵੀਆਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਪੱਟੀ ਵਾਂਗ ਵਾਹ ਕੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)

**ਲੂਆ** ( , from    ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ  ਚੰਦਰਮਾ) ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਮਲਟੀ-ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਬੈਡੋਡ ਸਿਸਟਮਾਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਡਿਜਾਈਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਕਰੌਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ  ANSI C ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਬਧਿਕ ਸਰਲ C API.ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਨੂੰ ਮੌਲਿਕ ਤੌਰ ਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਮਨਮਰਜੀ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯੰਤਰਾਵਲੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਨੇ ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਰਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੂਆ ਦਾ ਮੰਤਵ ਜੜੀ ਹੋਈ ਸ਼ਾਖਾ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਲੂਆ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਅਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸਪੀਡ, ਸੰਖੇਪਤਾ, ਸ਼ਾਖਾ-ਯੋਗਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਲੂਆ 1.0 ਦਾ ਡਿਜਾਈਨ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਰਚਨਾਕਾਰ ਜੋ ਅੱਜਕੱਲ ਦੇ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਮੁਚਣਯੋਗ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ SOL  ਦੀ ਆਂਕੜਾ -ਵਿਵਰਣ ਵਾਕ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਸਹੋਯੋਗੀ ਰਹਿਣ।
. , , , ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ  (JavaScript v. Lua),  ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ  ਲਿਖਦਾ ਹੈ|

ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ test2.wikipedia.org ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ  mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ|

## ਗੁਣ 
ਲੂਆ ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮਲਟੀ-ਮਿਸਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖਰੇ ਸਮੱਸਿਆ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਹੋਣ ਲਈ ਵਧਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸੈੱਟ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।

### ਉਦਾਹਰਨ ਕੋਡ 
ਕਲਾਸਿਕ  ਹੈਲੋ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

```lua
ਪਰਿੰਟ("ਹੈਲੋ ਸੰਸਾਰ!")
```

ਇਸਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

```lua
io.write('ਹੈਲੋ ਸੰਸਾਰ!\n')
```

ਜਾਂ Lua website  ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 

```lua
io.write("ਹੈਲੋ ਸੰਸਾਰ, from ", _VERSION, "!\n")
```

ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਸਿਨਟੈਕਸ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜੋ Ada, Eiffel, Haskell, SQL ਅਤੇ VHDL ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:

```ਲੂਆ
-- ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਟਿੱਪਣੀ ਇੱਕ ਦੋਹਰੀ-ਹਾਈਫਨ ਨਾਲ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਈਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

--ਮਲਟੀ ਲਾਈਨ ਸਟਰਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਡਬਲ ਵਰਗ ਬਰੈਕਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

--[=[ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦਾ ਆਹਲਣਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਹੋਰ  --ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ]=]
```

ਫੈਂਕਟੋਰੀਅਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਇਸ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

```ਲੂਆ
ਫੰਕਸ਼ਨ ਫੈਂਕਟੋਰੀਅਲ(n)
  ਸਥਾਨਕ  ਐਕਸ = 1
   ਆਈ = 2, ਐੱਨ ਡੂ ਲਈ
    ਐਕਸ = ਐਕਸ * ਆਈ
  ਅੰਤ
  ਐਕਸ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆ ਜਾਓ
ਅੰਤ
```

### ਲੂਪ 
### ਫੰਕਸ਼ਨ 
### ਸਾਰਣੀਆਂ 
#### ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ 
#### ਨੇਮਸਪੇਸਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
#### ਐਰਏਜ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
#### ਮੈਟਾ-ਸਾਰਣੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
### ਵਸਤੂ-ਝੁਕਾਓ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ
## ਅੰਦਰੂਨੀ 
## 4 C API 
### ਸਟੈਕ
### ਉਦਾਹਰਨ
### ਖਾਸ ਸਾਰਣੀਆਂ
### ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੰਧਨ
## ਉਪਯੋਗ
### ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ
### ਹੋਰ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜਤਾਂ 
### ਪੁਸਤਕਾਂ 
### ਆਰਟੀਕਲ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
## ਇਤਿਹਾਸ
## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
### ਉਦਾਹਰਨ ਕੋਡ
### ਲੂਪ 
### ਫੰਕਸ਼ਨ 
### ਸਾਰਣੀਆਂ 
#### ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 
#### ਨੇਮਾਸਪੇਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 
#### ਐਰਏਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 
#### ਮੈਟਾ-ਸਾਰਣੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸਤਨਪਾਨ

**ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ** ਨਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਂ, ਦੀ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਯੂਨੀਸੈਫ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵੱਧਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨਾ ਸੁਖਾਲਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤਨਪਾਨ
ਵੀਐੱਲਸੀ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਅਰ

**ਵੀਐੱਲਸੀ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਅਰ** (ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ **ਵੀਐੱਲਸੀ**) ਵੀਡੀਓਲੈਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਲਿਖਿਆ (ਬਣਾਇਆ) ਇੱਕ ਪੋਰਟੇਬਲ, ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ-ਸਰੋਤ, ਪਾਰ-ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਅਰ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਮੀਡੀਆ ਸਰਵਰ ਹੈ।

ਵੀਐੱਲਸੀ ਅਣਗਿਣਤ ਆਡੀਓ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫ਼ਾਰਮੈਟਾਂ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਵੀਡੀਓਲੈਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 1996 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਹਲਕ

ਇਕ ਹਲਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਮਾਰਵਲ ਕਾਮਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਸਟੈਨ ਲੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਜੈਕ ਕਰਬੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਪਾਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ *ਇਨਕ੍ਰਿਡੀਬਲ ਹੁਲਕ* (ਮਈ 1962) ਦੇ *ਡੈਬਿ* ਟ ਈਸ਼ੂ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿਚ, ਪਾਤਰ ਹੁਲਕ, ਇੱਕ ਹਰੀ-ਚਮੜੀ ਵਾਲਾ, ਹੁਲਕਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹਉਮੈ, **ਡਾ. ਰਾਬਰਟ ਬਰੂਸ ਬੈਨਰ**, ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਦੋ ਸੁਤੰਤਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਬੰਬ ਦੇ ਫਟਣ ਸਮੇਂ ਗਾਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਐਕਸਪੋਜਰ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਬੈਨਰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁਲਕ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੜਾਸ ਅਤੇ ਟਕਰਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੈਨਰ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਲਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਲਕ ਨੂੰ ਬੈਨਰ ਦੀ ਭੰਜਨ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਮੂਰਖਤਾ ਰਹਿਤ, ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਯੋਧਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਭਾਵਾਦੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਲਕ ਅਤੇ ਬੈਨਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਇਕਾਂਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਾਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਾਸਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਨਰ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬੈਟੀ ਰੌਸ, ਉਸ ਦਾ ਦੋਸਤ ਰਿਕ ਜੋਨਸ, ਉਸ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸ਼ਲ-ਹਾਕ, ਬੇਟੇ ਹੀਰੋ-ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਸਕਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਟੀਮ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਹਨ। ਏਵੈਂਜਰਸ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਬੇਕਾਬੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ।

ਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਲਕ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ *ਫ੍ਰੈਂਕਨਸਟਾਈਨ* ਅਤੇ *ਡਾ. ਜੈਕੀਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਾਇਡ ਦੇ* ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਲਕ ਦਾ ਰੰਗ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੰਗ ਹਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਦੋ ਮੁਢਲੀਆਂ ਫੜ੍ਹਾਂ ਹਨ: " ਹਲਕ ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ!" ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ "ਹੁਲਕ ਸਮੈਸ਼!", ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਪੌਪ ਕਲਚਰ ਮੇਮਜ਼ ਲਈ ਅਧਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 
&#x5B; ''* &#x5D;
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਇਹ ਪਾਤਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਸਲ-ਸੰਸਾਰ ਢਾਂਚਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਥੀਮ ਪਾਰਕ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ) ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੈਨਰ ਅਤੇ ਹੁਲਕ ਲਾਈਵ-ਐਕਸ਼ਨ, ਐਨੀਮੇਟਡ, ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਏਰਿਕ ਬਾਨਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਲਾਈਵ-ਐਕਸ਼ਨ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ,   ਇਸ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਐਵਾਰਡ ਨੌਰਟਨ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮ *ਦਿ ਇਨਕ੍ਰੈਡੀਬਲ ਹੁਲਕ* (2008) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕ ਰੁਫਾਲੋ ਨੇ *ਦਿ ਐਵੈਂਜਰਸ* (2012), *ਆਇਰਨ ਮੈਨ 3* (2013) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਵਿਚ, *ਐਵੈਂਜਰਜ਼: ਏਜ ਆਫ ਅਲਟਰੋਨ* (2015), *ਥੌਰ: ਰਾਗਨਾਰੋਕ* (2017), *ਏਵੈਂਜਰਸ: ਇਨਫਿਨਿਟੀ ਵਾਰ* (2018), *ਕਪਤਾਨ ਮਾਰਵਲ* (2019) ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ *ਐਵੈਂਜਰਸ: ਐਂਡਗੇਮ'' (2019) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮਾਰਵਲ ਕਾਮਿਕਸ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਡੈਬਿ. ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਹੁਲਕ

## ਹਵਾਲੇ
ਗਰੀਗੋਰੀਓ ਫ਼ੁਐਂਤੇ

**ਗਰੀਗੋਰੀਓ ਫ਼ੁਐਂਤੇ** (11 ਜੁਲਾਈ 1897 - 13 ਜਨਵਰੀ 2002) ਇੱਕ ਮਾਹੀਗੀਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਦੀ ਕਿਸਤੀ ਪਿਲਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੇਟ ਸੀ। ਗਰੀਗੋਰੀਓ ਫ਼ਿਐਂਤੇ ਨੂੰ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਦੇ ਨਾਵਲ ਬੁੱਢਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਾਇਕ ਲਈ ਮਾਡਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨੀ ਮਲਾਹ
ਅਭਿਜੀਤ ਬੈਨਰਜੀ

**ਅਭੀਜੀਤ ਵਿਨਾਇਕ ਬੈਨਰਜੀ ** (; , ਜਨਮ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਫੋਰਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਬੈਨਰਜੀ, ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਜਮੀਲ ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲੈਬ ਦਾ (ਈਸਥਰ ਦੇਫਲੋ ਅਤੇ ਸੇਨਧਿਲ ਮੁਲੈਨਾਥਨ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ) ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਗਰੀਬੀ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਕਾਢਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਐਫੀਲੀਏਟ, ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਬਾਰੇ ਕਨਸੋਰਟੀਅਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪਹੁੰਚ ਲਈ "2019 ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਐਸਥਰ ਡੁਫਲੋ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਕਰੇਮਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।"
## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
### ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧੂਲੇ ਵਿੱਚ, ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਰਮਲਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀਪਕ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਸਾਊਥ ਪੁਆਇੰਟ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐੱਸ. ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। 
 ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ 1988 ਵਿੱਚ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਡਾਕਟੋਰਲ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ "ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖ।"

### ਕੈਰੀਅਰ
ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੈਨਰਜੀ ਹੁਣ ਮੈਸੇਚਿਊਸਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਫੋਰਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।

ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਵਿਕਾਸ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਐਸਥਰ ਡੂਫਲੋ, ਮਾਈਕਲ ਕਰੇਮਰ, ਜੌਨ ਏ ਲਿਸਟ, ਅਤੇ ਸੇਂਧਿਲ ਮੁੱਲਾਇਨਾਥਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨਿਕਤਾ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਧੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਜੋਂ ਫੀਲਡ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
 ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੰਫੋਸਿਸ ਪੁਰਸਕਾਰ 2009 ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ) ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਇੰਫੋਸਿਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2012 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਜੈਰਲਡ ਲੋਇਬ ਅਵਾਰਡ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਐਸਥਰ ਡੁਫਲੋ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਗਰੀਬ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ' ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

2013 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੱਕਤਰ ਜਨਰਲ ਬਾਨ ਕੀ-ਮੂਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ 2015 (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀਨੀਅਮ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਕੀਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਬਰਨਹਾਰਡ-ਹਾਰਮਸ-ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ

2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ-ਇੰਪੋਰਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ 34 ਵੇਂ ਦਿਵਸ ਤੇ ਸਲਾਨਾ ਭਾਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।

ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਲਈ ਐਸਥਰ ਡੁਫਲੋ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਕ੍ਰੇਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

### ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਭਿਜੀਤ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿਖੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਡਾ. ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੁਲੀ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਭਿਜੀਤ ਅਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦਾ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਲਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਸੀ। ਅਭਿਜੀਤ 1999 ਵਿੱਚ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਸਥਰ ਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਸੀ। ਅਭਿਜੀਤ ਅਤੇ ਐਸਥਰ ਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਮੋਨੋਲਿਥਿਕ ਕਰਨਲ

ਅਤੇ ਦੋਗਲਾ ਕਰਨਲ-ਅਧਾਰਤ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ|800px]]

**ਮੋਨੋਲਿਥਿਕ ਕਰਨਲ** ਜਾਂ **ਇਕਹਿਰੀਫਾਂਕ ਕਰਨਲ** ਇੱਕ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਬਣਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਕਰਨਲ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੀਆਂ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਬਣਤਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਕਰਨਲ ਬਣਤਰ) ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਰਚੂਅਲ ਇੰਟਰਫ਼ੈਸ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੰਤਰ ਡ੍ਰਾਇਵਰ ਕਰਨਲ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਮਾਡਿਊਲ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਕਰਨਲ
ਆਜ਼ਾਦ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ

**ਆਜ਼ਾਦ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਨਾਂ: **IWF**) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਨਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸਿਆਸੀ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਅਦਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਸਲੀ ਸਿਲਬਰਮੈਨ ਦੁਆਰਾ "ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਕੀਦਿਆਂ ਦੇ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਬਦਲਾਂ" ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਥਾਪੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਅਦਾਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਯੂਨਿਕਸ

**ਯੂਨਿਕਸ** (ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਲਈ **UNIX**) ਬਹੁ-ਕਾਰਜੀ, ਬਹੁ-ਵਰਤੋਂਕਾਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਟੱਬਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ AT&T ਦੇ ਅਸਲੀ ਯੂਨਿਕਸ ਤੋ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੇਨ ਥਾਮਪਸਨ, ਡੈਨਿਸ ਰਿਚੀ, ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈੱਲ ਲੈਬਸ ਵਿਖੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬੈੱਲ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਯੂਨਿਕਸ ਦਾ ਲਸੰਸ AT&T ਨੇ 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਦੇ ਸਦਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਬਾਰਕਲੀ (ਬੀਐੱਸਡੀ), ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ (ਜ਼ਿਨਿਕਸ), ਆਈ.ਬੀ.ਐੱਮ. (ਏਆਈਐਕਸ) ਅਤੇ ਸਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਿਸਟਮਸ (ਸੋਲਾਰਿਸ) ਆਦਿ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਯੂਨਿਕਸ ਦੇ ਕਈ ਅਕੈਡਮਿ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਰੂਪ ਬਣਾਏ। AT&T ਨੇ 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੂਨਿਕਸ ਹੱਕ ਨੌਵੈੱਲ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੂਨਿਕਸ ਧੰਦਾ ਅੱਗੇ ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼ ਆਪਰੇਸ਼ਨ (SCO) ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।

ਐਪਲ ਦਾ OS X ਇੱਕ ਹਾਲੀਆ ਯੂਨਿਕਸ ਇੰਸਟਾਲ ਬੇਸ ਵਾਲਾ ਯੂਨਿਕਸ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਟੱਬਰ
ਭਾਰਤੀ ਬਰੇਲ

**ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀਆਂ** ਨੂੰ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕਰੂਪ ਕਰਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਰੇਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ 11 ਬਰੇਲ ਲਿਪੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅਲਗ ਲਾਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਨ 1951 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇਕਸਮਾਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਨੇਪਾਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਹਾਮੀ ਭਰ ਲਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਰੇਲ 6 ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਰੀ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਸਮਾਨ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਮੁਕੱਰਰ ਕਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਭਾਰਤੀਬਰੇਲ ਦਾ ਚਾਰਟ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰੇਲ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ)

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ** (ਉਰਦੂ: (پاکستان مسلم لیگ (ن) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 186 ਸੀਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਵੀ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ

**ਭਾਰਤ** ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੇ ਪਿਛਲੀ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਨਾ ਕਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਦਮਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਲੇਕੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧਾ ਦੇਣ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਫ਼ੀ ਵੇਗਵਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਆਗੂ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਉੱਤਮ ਪਦਾਂ ਉੱਤੇ ਆਸੀਨ ਹੋਈ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਔਰਤ ਮਹੀਨਾ 2015 ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਫ਼ੇ
ਪਤਨੀ ਵੇਚਣਾ

**ਪਤਨੀ ਵੇਚਣਾ** ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਵੇਚਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕੋਈ ਪਤੀ ਤਲਾਕ ਦੇਣ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵਾਂ ਪਤੀ ਚੁਣਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਖਾਸਕਰ ਜਦੋਂ ਪਤਨੀ ਜਵਾਨ ਹੋਵੇ।

ਕਈ ਸਮਾਜਾ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕਰਜ ਉੱਤਾਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਟੈਕਸ ਉਤਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੁੱਖਮਰੀ ਅਤੇ ਜੂਏ ਦਾ ਕਰਜਾ ਵੀ ਪਤਨੀ ਵੇਚਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹੈ।

ਪਤਨੀ ਵੇਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਈ ਸਮਾਜਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ- ਅਮਰੀਕਾ (ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਦੀਪਸਮੂਹ ਵਿੱਚ), ਕੋਲੰਬੀਆ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਹੰਗਰੀ, ਫਰਾਂਸ, ਭਾਰਤ, ਜਪਾਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਜਾਮਬੀਆ, ਇਥੋਪੀਆ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਮਿਸਰ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ