open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਮਧੂਮਿਤਾ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)

**ਮਧੂਮਿਤਾ** ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮਧੂਮਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਲਜ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਟੂਡੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਿਫੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਨੂੰ "ਸ਼ੌਕੀਨ" ਕਿਹਾ, ਫਿਲਮ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ 100 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। 2008 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ  ਮਧੂਮਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਪੋਰਟ ਬੀਚ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਕਾਮੇਡੀ *ਫਲਿਕ ਕੋਲਾ ਕੋਲਾਇਆ ਮੁੰਧੀਰਿਕਾ* ਸੀ, ਜੋ ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੋਹਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀਜ਼, *ਮੂਨ ਮੂਨੂ ਵਾਰਥਾਈ* (ਤਾਮਿਲ) / *ਮੂਡੂ ਮੁਕੱਲੋ ਚੇਪਲਾਂਤੇ* ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਮ. ਵੀ. ਪਦਮਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ

**ਮਦਾਕਾਸੀਰਾ ਵਸੰਤ ਪਦਮਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Madakasira Vasantha Padma Srivastava;** ਜਨਮ 1965) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਇਨੀਅਰਿੰਗ *ਐਕਿਊਟ ਸਟ੍ਰੋਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ* (ਕੋਡ-ਰੈੱਡ) ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਿਰਗੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥ੍ਰੌਬੋਲਾਈਸਿਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਮੇਤ *ਹਾਈਪਰਐਕਿਊਟ ਰੀਪਰਫਿਊਜ਼ਨ* ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2016 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਪਦਮਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ, 1965 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਤੋਂ 1990 ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਲਮਾ ਮੈਟਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, *ਕੋਡ-ਰੈੱਡ*, ਏਮਜ਼ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਹਾਈਪਰਐਕਿਊਟ ਰੀਪਰਫਿਊਜ਼ਨ* ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਏਮਜ਼ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮਿਰਗੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਟ੍ਰੋਕ ਡੇਟਾ ਲਈ ਥ੍ਰੋਮਬੋਲਾਈਸਿਸ ਲਈ SITS-NEW ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੈਰੋਲਿਨਸਕਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਨਾਲ SITS-SEARS ਰਜਿਸਟਰੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟ੍ਰੋਕ ਸਰਵੇਲੈਂਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਕੌਂਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟ੍ਰੋਕ ਰਜਿਸਟਰੀ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਸੰਚਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਕਥਾਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ।

ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ 2013-14 ਦੌਰਾਨ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੰਡੋ-ਯੂਐਸ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਫੋਰਮ (IUSSTF) ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ICMR) ਅਤੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਕਈ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੈਠਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ 'ਤੇ ਉੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪਰੀਖਿਅਕ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚਿਤ੍ਰਾ ਤਿਰੂਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, *ਸਟ੍ਰੋਕ ਕੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ*, 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਡੀਕਲ ਪੇਪਰ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਸਾਲੇ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (NAMS) ਦੀ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਫੈਲੋ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਭਾਰਤ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ  ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੇ 2006-07 ਅਚੰਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਓਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕੇਐਲ ਵਿੱਗ ਓਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ NAMS ਦੇ ਵਿਮਲਾ ਵਿਰਮਾਨੀ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਨੀਲਮ ਗਿਰੀ

**ਨੀਲਮ ਕੇ. ਗਿਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Neelam K. Giri**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਗਿਆਨੀ/ਆਨਕੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜੋ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਅਸਫਲਤਾ ਸਿੰਡਰੋਮਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਬ੍ਰਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟਾਫ ਕਲੀਨੀਸ਼ੀਅਨ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਗਿਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ MBBS ਅਤੇ MD ਡਿਗਰੀਆਂ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਟਾਟਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕੈਂਸਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਜਨਰਲ ਬਾਲ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਗਿਆਨ / ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਿਡਨੀ ਚਿਲਡਰਨ ਹਸਪਤਾਲ, ਕਿੰਗ ਫੈਜ਼ਲ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (NCI) ਬਾਲ ਔਨਕੋਲੋਜੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਗਿਰੀ ਅਲਫਰੇਡ ਆਈ ਡੂਪੋਂਟ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰ ਚਿਲਡਰਨ ਦੀ ਖੂਨ ਅਤੇ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟੇਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟਾਫ ਡਾਕਟਰ ਸੀ।  ਗਿਰੀ NCI ਕਲੀਨਿਕਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟਾਫ ਕਲੀਨੀਸ਼ੀਅਨ ਹੈ।  NCI ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਗਿਰੀ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਰਟ, ਲੰਗ, ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (NHLBI) ਦੀ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਖੋਜ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਅਸਫਲਤਾ ਸਿੰਡਰੋਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾਇਮੰਡ-ਬਲੈਕਫੈਨ ਅਨੀਮੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਖੋਜ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੈਨਕੋਨੀ ਅਨੀਮੀਆ, ਡਿਸਕੇਰਾਟੋਸਿਸ ਕੰਨਜੇਨਿਟਾ, ਡਾਇਮੰਡ - ਬਲੈਕਫੈਨ ਅਨੀਮੀਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਵਾਚਮੈਨ-ਡਾਇਮੰਡ ਸਿੰਡਰੋਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ, ਗਿਰੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਵੈਕਸੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ (NIH) ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਉਰਮਿਲਾ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ

**ਉਰਮਿਲਾ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ** ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਉਰਮਿਲਾ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਉੱਘੇ ਗੁਰੂ 'ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ' ਕੇ.ਐਨ. ਦੰਡਯਾਉਥਾਪਾਨੀ ਪਿੱਲਈ, ਕਾਲੀਮਮਨੀ ਕੇਜੇ ਸਰਸਾ ਅਤੇ ਪਦਮਭੂਸ਼ਣ ਕਲਾਨਿਧੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਰਰਾਮਾਂਡੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਰਮਿਲਾ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸਟੂਡੈਂਟ ਹੈ ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਆਪਣਾ ਆਰੇਂਜਟਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਲੀਮਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਨਾਟਯ ਸੰਕਲਪ 
ਉਰਮਿਲਾ ਨੇ ਸਾਲ 1996 ਵਿੱਚ ਕਿਲਪੌਕ ਗਾਰਡਨ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਨਾਟਿਆ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸੰਸਥਾ ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ, ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਟਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਲੀਦਾਸਨ ਸੁਰੇਸ਼, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕੁਝ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੋ ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਪਾਠ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਝਾਂਜਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੋਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਸ਼ਿਮਾ ਆਨੰਦ

**ਡਾ.** **ਆਸ਼ਿਮਾ ਆਨੰਦ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Dr.** **Ashima Anand**) ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਚੈਸਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਡਾ: ਆਸ਼ਿਮਾ ਆਨੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਜੁਲਾਈ 1950 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀਐਸਸੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1971 ਵਿੱਚ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐਮਐਸਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਚੈਸਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੌਨਸ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਕਸ-ਪਲੈਂਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਿਸਟਮਫਿਜ਼ਿਓਲੋਜੀ, ਡਾਰਟਮੰਡ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਸਿਡਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ, ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ VPChest ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ Exertional Breathlessness ਉੱਤੇ DST ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ DST ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪੀਅਰ-ਸਮੀਖਿਆ ਜਰਨਲਾਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਮਪੋਜ਼ੀਆ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਡਾ. ਆਨੰਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਓਲਾਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (IUPS) ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਰਾਜ਼ (ਇਰਾਨ) ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ (INSA), ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (ਇੰਡੀਆ) ਅਤੇ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਫਾਰ ਦਿ ਡਿਵੈਲਪਿੰਗ ਵਰਲਡ (TWAS) ਦੀ ਫੈਲੋ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ INSA ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ, ਵੂਮੈਨ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਸਕੀਮਾਂ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਹਤ ਖਤਰਿਆਂ ਲਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ INSA ਮੈਡਲ (1982), ਫਿਜ਼ੀਓਲਾਜੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (1999) ਦੁਆਰਾ ਪੀਬੀ ਸੇਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਓਰੇਸ਼ਨ, ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (2002) ਦੁਆਰਾ ਕਸ਼ਣਿਕਾ ਅਵਾਰਡ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਓਰੇਸ਼ਨ (1999) ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ (2004) ਦੁਆਰਾ ਕੇ.ਐਨ. ਸੇਨੇਵਿਰਤਨੇ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਓਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।।

## ਕੰਮ 
ਡਾ. ਆਨੰਦ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਕਾਰਡੀਓ - ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿਧੀ 'ਤੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੰਤੂ ਮਾਰਗਾਂ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਮੂਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਨੂੰ ਕਲੀਨਿਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਾਰਡੀਓ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦਿਸਪਨੀਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਸਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1982 ਵਿੱਚ INSA ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ
* ਜੇਐਲ ਨਹਿਰੂ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਭਾਸ਼ਣ, 2004।
* ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਸਕਾਰ 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਤਾਨਿਕਾ ਸਰਕਾਰ

**ਤਾਨਿਕਾ ਸਰਕਾਰ** ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਲਾਂਘਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਤਾਨਿਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਮਲ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਅਤੇ ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਉੱਘੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਥੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਮਿਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਅਤੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ।

## ਮਾਨਤਾਵਾਂ 
2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ *ਰਬਿੰਦਰ ਪੁਰਸਕਾਰ* ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਰਵਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਾਰਚ 2007 ਵਿੱਚ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਤਾਨਿਕਾ ਸਰਕਾਰ, ਪਰਮਾਨੈਂਟ ਬਲੈਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ
* "ਦਿੱਲੀ ਹਿਸਟੋਰੀਅਨਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ *ਕਮਿਊਨਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ: ਦ ਹਿਸਟਰੀ ਟੈਕਸਟਬੁੱਕਸ ਵਿਵਾਦ*, 2002 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਕਨਕਲਥਾ ਮੁਕੁੰਦ

**ਕਨਕਲਥਾ ਮੁਕੁੰਦ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Kanakalatha Mukund;** ਨਰਸਿਮਹਨ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਤਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਨ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਕਨਕਲਥਾ ਨਰਸਿਮਹਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜਾਨਕੀ ਨਰਸਿਮਹਨ ਅਤੇ ਸੀਵੀ ਨਰਸਿਮਹਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਡਰ-ਸੈਕਰੇਟਰੀ-ਜਨਰਲ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈਮਲਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਰਨਾਰਡ ਕਾਲਜ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਤੋਂ 1962 ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 1964 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜਗਨਾਥਨ ਮੁਕੁੰਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

ਕਨਕਲਥਾ ਮੁਕੁੰਦ ਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭੋਪਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਐਂਡ ਸੋਸ਼ਲ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਤਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਨ।

ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਮੁਕੁੰਦ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੁਣਕਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੇ ਦਲਾਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜੁਲਾਹੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਪਲਾਇਰ ਲੱਭ ਲੈਣਗੇ। ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਖੁਦ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਅਕਸਰ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਕ ਆਪਣੀਆਂ ਸਪਲਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਗਈ, ਉਤਪਾਦਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਦੋਵੇਂ ਗੁਆਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ 1725, ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਪਾਰ ਢਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸੀ. ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ

thumb|ਸੀ. ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ
**ਕਾਦੰਬੀ ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Cadambi Minakshi;** 12 ਸਤੰਬਰ 1905 – 3 ਮਾਰਚ 1940) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਲਵ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਮਾਹਰ ਸੀ। 1936 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਸਤੰਬਰ 1905 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਚ ਕਲਰਕ, ਕਾਦੰਬੀ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਗਲਮਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਜਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਲ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੰਨਾਰਗੁੜੀ, ਪੁਡੁੱਕੋੱਟਈ, ਵਿਲੁੱਪੁਰਮ ਅਤੇ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਵਰਗੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਨੇ 1929 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਅੜੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੀ. ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਰਾਇਣਨ, ਜੋ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੇ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1936 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। "ਪੱਲਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ" ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਡਾਕਟਰੇਟ ਥੀਸਿਸ 1938 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਉੱਘੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕੇਏ ਨੀਲਕਾਂਤਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ ਲੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਦਰਾਸ ਡੇਲੀ *ਦ ਹਿੰਦੂ ਨੇ* ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ "ਖੋਜ ਦਾ ਉੱਘੇ ਸਫਲ ਟੁਕੜਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ" ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਖੋਜ 
1936 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸਨੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, 1939 ਵਿੱਚ, ਸਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਇਸਮਾਈਲ, ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ।

## ਮੌਤ 
ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਬੰਗਲੌਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 3 ਮਾਰਚ 1940 ਨੂੰ 34 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕੇ.ਏ. ਨੀਲਕੰਤਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 1941 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ:
ਇਹ ਬੇਰਹਿਮੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਦਰਦ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ

* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ

**ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ** ਮੋਹਿਨੀਅਟੋਮ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ *ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਜੋ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ *ਆਰਟ ਆਫ਼ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ* ਅਤੇ *ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ* ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ 
 
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1948 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤੰਜਾਵੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕੁੰਬਕੋਨਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲਲਿਤਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮੋਹਪਾਤਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਓਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਨਾਚ ਰੂਪ, ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ 'ਤੇ ਖੋਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ ਤੋਂ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ,

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੋਗੂਬਾਈ ਕੁਰਦੀਕਰ

**ਮੋਗੂਬਾਈ ਕੁਰਦੀਕਰ** (15 ਜੁਲਾਈ 1904 – 10 ਫਰਵਰੀ 2001) ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਮੋਗੂਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਾਸਿਤ ਗੋਆ ਦੇ ਕੁਰਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਜੈਸ਼੍ਰੀਬਾਈ, ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 1913 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੋਗੂਬਾਈ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੈਂਬੋਲਿਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਅਤੇ ਮੋਗੂਬਾਈ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭਟਕਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਦਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੋਗੂਬਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਚੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਭੂਤਨਾਥ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ, ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮੋਗੂਬਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।

ਜਦੋਂ ਮੋਗੂ ਚੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਭੂਤਨਾਥ ਮੰਡਲੀ (ਚੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਭੁਤਨਾਥ ਮੰਡਲੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੌਤ 1914 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਮੋਗੂਬਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਵਤਕਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਸੌਂਪਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਰਦੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੋਗੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੀ *ਆਤਮਾ* (ਆਤਮਾ) ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੋਗੂ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ। ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੀਵਾਲੀਆ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਤਾਰਕਰ ਸਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ (ਸਾਤਾਰਕਰ ਔਰਤ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ) ਨੇ ਮੋਗੂ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ *ਕਿੰਕਿਨੀ*, *ਪੁਣਯਪ੍ਰਭਵ*, ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾ *ਸੁਭਦਰਾ* ਦੇ ਉਸੇ ਨਾਮ, *ਸੁਭਦਰਾ* ਵਰਗੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਏ। ਸਤਾਰਕਾਰ ਸਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ (ਸਾਤਾਰਕਰ ਔਰਤ ਸੰਗੀਤ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਮੋਗੂ ਨੂੰ ਚਿੰਤੋਬੂਵਾ ਗੁਰਵ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਬਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੋਗੂ ਨੇ ਰਾਮਲਾਲ ਤੋਂ ਕੱਥਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਦੱਤਾਰਾਮਜੀ ਨਾਨੋਦਕਰ ਦੁਆਰਾ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਲਈ ਸੀ। ਸਾਂਗਲੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਏ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਸਾਂਗਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਨਾਇਤ ਖਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਮਾਇਆ ਜੈਯਾਪਾਲ

**ਮਾਇਆ ਜੈਯਾਪਾਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Maya Jayapal**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਅਧਿਆਪਕ, ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਜੈਪਾਲ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜੈਪਾਲ ਪਲੱਕੜ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ 1955 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਮਾਊਂਟ ਕਾਰਮਲ ਕਾਲਜ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਐਮ ਪੀ ਜੈਪਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 11 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜਕਾਰਤਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 13 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਉਸਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। 1993 ਤੋਂ, ਜੈਪਾਲ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੈਪਾਲ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਬੈਂਗਲੁਰੂ: ਰੂਟਸ ਐਂਡ ਬਿਓਂਡ* ਅਤੇ *ਬੈਂਗਲੁਰੂ: ਦਿ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਸਿਟੀ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। *ਬੰਗਲੌਰ: ਏ ਸਿਟੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ* 1997 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ 460ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਬੀਆਰਵੀ ਥੀਏਟਰ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ *ਬੈਂਗਲੁਰੂ: ਰੂਟਸ ਐਂਡ ਬਿਓਂਡ* ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਫੋਟੋਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਜੈਪਾਲ ਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, *ਓਲਡ ਸਿੰਗਾਪੁਰ* ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਚਿੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਜੈਪਾਲ ਨੇ ਜੇਨ ਆਸਟਨ, ਅਮਿਤਾਵਾ ਘੋਸ਼, ਅਤੇ ਯਾ ਗਯਾਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦੀ ਧੀ, ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਜੈਪਾਲ, ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਜੈਪਾਲ ਪੋਰਟਲੈਂਡ, ਓਰੇਗਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਲਟਨੋਮਾਹ ਕਾਉਂਟੀ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਹੈ।

ਜੈਪਾਲ ਲੈਂਗਫੋਰਡ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਸਮਿਤਾ ਬਾਸੂ ਮਜੂਮਦਾਰ

**ਸੁਸਮਿਤਾ ਬਾਸੂ ਮਜੂਮਦਾਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਐਪੀਗ੍ਰਾਫਿਸਟ ਅਤੇ ਅੰਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਨਾਮ-ਦੀ-ਪਲੂਮ *ਅਦਾ* ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
ਸੁਸਮਿਤਾ ਬਾਸੂ ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਲੇਡੀ ਬ੍ਰੈਬੋਰਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਖੋਜ 
### ਅਸ਼ੋਕਨ ਸਰਕਟ 
1986 ਵਿੱਚ, ਸਨਾਤੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਖੇ ਚੰਦਰਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਛੱਤ ਡਿੱਗ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ 12 ਅਤੇ 14 ਫ਼ਰਮਾਨ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ 1 ਅਤੇ 14 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਮੌਰੀਆ ਕਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸਨਾਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੋਕਨ ਸਰਕਟ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮਜੂਮਦਾਰ 2016 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਮਹਾਕਾਲੀ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਅਸਲੀ ਮੂਰਤੀ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕਨ ਸਰਕਟ ( *ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੌਰੀਆ* ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਭਾਸ਼ੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ- ਪਾਲੀ - ਕੰਨੜ ਕੋਸ਼ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਚੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।

### ਅੰਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਐਪੀਗ੍ਰਾਫੀ 
ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਤੱਟ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਪਾਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਚੇਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ (ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ) ਦੇ ਨਾਲ ਚੋਲ ਅਤੇ ਪਾਂਡਿਆ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਚੇਰਾ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। . ਉਸਨੇ ਪੱਤਨਮ ਵਿਖੇ ਲੱਭੇ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਰੋਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

### ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾਨ ਸਿੱਕਾ 
ਪੂਰਬੀ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਅਰਬਿੰਦੋ ਮੈਟੀ ਦੁਆਰਾ 83 ਸਿੱਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੈਸ਼ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਨਿਸ਼ਕ ਅਤੇ ਹੁਵਿਸ਼ਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੁਸ਼ਾਨ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ 
ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਸੰਤੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਪੰਡਿਤ ਸੰਦੀਪ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ *ਲਿਰਿਕਲ ਫਿਊਜ਼ਨ* ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੋਕਲ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਉਸਦੀ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ *ਤ੍ਰਿਏਂਗੁਲਮ: ਤ੍ਰਿਭਾਸ਼ੀ ਕਵਿਤਾ* 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਮਲਾ ਡੋਂਗਰਕੇਰੀ

**ਕਮਲਾ ਸੁੰਦਰਰਾਓ ਕੁਲਕਰਨੀ ਡੋਂਗਰਕੇਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: **Kamala Sunderrao Kulkarni Dongerkery;** 1909–1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ, ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਢਾਈ, ਭਾਰਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ' ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਲੇਖ (ਦਾ ਵਿੰਗ੍ਸ ਆਫ਼ ਟਾਈਮ -1968) ਵੀ ਲਿਖਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਕਮਲਾ ਡੋਂਗਰਕੇਰੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਾਰਵਾੜ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਐਸ.ਆਰ. ਡੋਂਗਰਕੇਰੀ (ਜਨਮ 1898) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਰਦ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਥਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦੀ ਸੁਹਜਵਾਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।

ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਲਕ ਵਰਿਨਾ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ  ਅਤੇ  ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।

## ਕੰਮ 
* *ਭਾਰਤੀ ਸਾੜੀ* ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਹੈਂਡੀਕ੍ਰਾਫਟ ਬੋਰਡ, 1950.
* *ਭਾਰਤੀ ਕਢਾਈ ਦਾ ਰੋਮਾਂਸ* ਬੰਬਈ: ਠਾਕਰ, 1951।
* *toyland ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ* . ਬੰਬਈ: ਪਾਪੂਲਰ ਬੁੱਕ ਡਿਪੋ, 1954।
* *ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਕਢਾਈ* । ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਹੈਂਡੀਕ੍ਰਾਫਟ ਬੋਰਡ, 1961.
* ''ਸਮੇਂ ਦੇ ਖੰਭਾਂ 'ਤੇ* . ਬੰਬਈ: ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ, 1968।
* *ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ* । ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼, 1970।
* *ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਜਾਵਟ* ਬੰਬਈ: ਤਾਰਾਪੋਰੇਵਾਲਾ, 1973।
* *ਭਾਰਤ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ'' । ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ, 1976।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909
ਰਖਸ਼ੰਦਾ ਜਲੀਲ

**ਰਖਸ਼ੰਦਾ ਜਲੀਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Rakhshanda Jalil;** ਜਨਮ 20 ਜੁਲਾਈ 1963) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਘੱਟ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸਮਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ *ਅਦਿੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸਮਾਰਕ* ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਜਿਸਨੂੰ *ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਹਾਰਪਰਕੋਲਿਨਸ, 2011)। ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉੱਤੇ ਉਸਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਨੂੰ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ *ਪਸੰਦੀਦਾ ਤਰੱਕੀ, ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ (2014)* ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਲੀਲ ਹਿੰਦੀ-ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਜਲੀਲ ਨੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1986 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ (1987), ਟਾਟਾ ਮੈਕਗ੍ਰਾ-ਹਿੱਲ ਬੁੱਕ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ (1987-89) ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਹਾਇਕ, ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ (1989-90) ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।, ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ (1990 - ਮਾਰਚ 1995) ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਊਟਰੀਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2007 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਵੰਡਿਆ *, ਥਰਡ ਫਰੇਮ: ਲਿਟਰੇਚਰ, ਕਲਚਰ ਐਂਡ ਸੋਸਾਇਟੀ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਜਰਨਲ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਕੌਂਸਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਫੈਲੋ ਸੀ, ਅਤੇ CSD (ਜਨਵਰੀ 2011-ਜਨਵਰੀ 2012) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਜਰਨਲ, *ਸੋਸ਼ਲ ਚੇਂਜ* ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।

## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਅਦਿੱਖ ਸ਼ਹਿਰ: ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਰਕ
* ਝੂਠ: ਅੱਧਾ ਦੱਸਿਆ; ਰਕਸ਼ੰਦਾ ਜਲੀਲ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦਿਤ; 2002, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼। .
* ਇੱਕ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
* ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
* ਇੱਕ ਬਾਗੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਕਾਰਨ: ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵੂਮੈਨ ਅਨਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
* ਕੁਰਰਤੁਲੈਨ ਹੈਦਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਨਦੀ: ਉਸਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਅਰਥ, ਸਕੋਪ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ
* ਨੰਗੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ: ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਕੈਚ
* ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ: ਨਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
* ਨਵੀਂ ਉਰਦੂ ਲਿਖਤਾਂ: ਫ੍ਰਾਮ ਭਾਰਤ ਐਂਡ ਪਾਕਿਸਤਾਨ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸੋਨੀਆ ਸ਼ਿਰਸਤ

**ਸੋਨੀਆ ਸ਼ਿਰਸਤ** ਪੋਂਡਾ ਤਾਲੁਕਾ, ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਫਡੋ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ "ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ 13 -ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
thumb| ਸੋਨੀਆ ਸ਼ਿਰਸਤ, ਗੋਆ ਦੀ ਫਾਡੋ ਗਾਇਕਾ, 2009
ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਰਸਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਦੇ ਬੋਲਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ"। ਉਸਨੇ ਐਲ.ਐਲ. ਐਮ (ਮਾਸਟਰ ਇਨ ਲਾਅ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ। ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿਲਾ ਖਾਨ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2016 ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਯੁਵਾ ਸ੍ਰੋਜਨ ਪੁਰਸਕਾਰ 2011 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਯੁਵਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਰੀਆ ਅਰੋਰਾ ਕੂਓਟੋ

**ਮਾਰੀਆ ਅਰੋਰਾ ਕੂਟੋ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Maria Aurora Couto;** 22 ਅਗਸਤ 1937 – 14 ਜਨਵਰੀ 2022) ਗੋਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਗੋਆ: ਏ ਡਾਟਰਜ਼ ਸਟੋਰੀ* ਅਤੇ ਗੋਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਦੇ ਅਲਡੋਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ, ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜੀਮ ਦੇ ਢੇਮਪੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਡੀਡੀ ਕੋਸਾਂਬੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਆਈਡੀਆਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਕੌਟੋ 2010 ਵਿੱਚ *ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ*, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੂਟੋ ਨੇ ਕਾਲਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਢੇਮਪੇ ਕਾਲਜ, ਪਣਜੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਕੂਟੋ ਦਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਗ੍ਰਾਹਮ ਗ੍ਰੀਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ, *ਗ੍ਰਾਹਮ ਗ੍ਰੀਨ: ਆਨ ਦ ਫਰੰਟੀਅਰ, ਪਾਲੀਟਿਕਸ ਐਂਡ ਰਿਲੀਜਨ ਇਨ ਦ ਨਾਵਲਜ਼* ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ 1988 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1963 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ 2004 ਦੀ ਕਿਤਾਬ, *ਗੋਆ: ਏ ਡਾਟਰਜ਼ ਸਟੋਰੀ*, ਇੱਕ ਆਤਮਕਥਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਗੋਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਕੂਟੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ *ਫਿਲੋਮੇਨਾਜ਼ ਜਰਨੀਜ਼* ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਫਿਲੋਮੇਨਾ ਬੋਰਗੇਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਗੋਆ ਦੇ ਮਰ ਰਹੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਕੁਲੀਨ" ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀਆਂ, ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ, ਅਤੇ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2008 ਵਿੱਚ ਡੀਡੀ ਕੋਸਾਂਬੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ, ਕੌਟੋ ਨੇ ਡੀਡੀ ਕੋਸਾਂਬੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਆਈਡੀਆਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਗੋਆ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰ ਲੜੀ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗੋਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਕੌਟੋ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲਿਕ ਕ੍ਰਾਸਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗੋਏਂਚੀ ਮਾਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਲੋਕ ਅੰਦੋਲਨ ਜਿਸਨੇ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਮਾਈਨਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੂਟੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਐਮ ਕਲਬੁਰਗੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੰਸਾ ਸਮੇਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਕੌਟੋ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਪਦਮਾ ਐਨਾਗੋਲ

thumb| ਪਦਮਾ ਅਨਗੋਲ, ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋ. ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੀਏਟਲ. 2007
**ਪਦਮਾ ਐਨਾਗੋਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Padma Anagol**) ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤਤਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਦਾਰਥਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਖਪਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੱਧ ਵਰਗ, ਸਿਧਾਂਤ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਨੂੰਨ (ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਉਮਰ) ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ। ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼-ਗ੍ਰਸਤ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਬੱਚੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਪਛਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਕੁਮਾਰ ਅਨਗੋਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੁਸੁਮਾਵਤੀ ਅਨਗੋਲ। ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਕੁਮਾਰ ਅੰਗੋਲ ਲਿੰਗਰਾਜ ਕਾਲਜ, ਬੇਲਗਾਮ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਏ ਕੇ ਰਾਮਾਨੁਜਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ, ਦੇਵੇਂਦਰੱਪਾ ਡੋਡਨਾਵਰ ਅਤੇ ਲੀਲਾਵਤੀ ਡੋਡਨਾਵਰ, ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 'ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ' ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਅਨਗੋਲ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਸੂਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਮ.ਫਿਲ ਕੀਤੀ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ. ਉਸਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਰਿਸਰਚ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਓਰੀਐਂਟਲ ਐਂਡ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਲੰਡਨ, ਲੰਡਨ ਨੂੰ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
alt=|left|thumb| ਪਦਮਾ ਅਨਾਗੋਲ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਤਨਿਕਾ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ - "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ", ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਅਨਾਗੋਲ ਕਾਰਡਿਫ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਿਸਟਰੀ, ਰਿਲੀਜਨ ਐਂਡ ਆਰਕੀਓਲੋਜੀ, ਕਾਰਡਿਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵੇਲਜ਼, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਯੂ.ਕੇ.) ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਠਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਰਡਿਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ, ਅਨਾਗੋਲ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਾਠੀ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ) ਅਤੇ ਕੰਨੜ (ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਲਿਪੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਬਹੁਤਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਵੀ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ। 1995 ਵਿੱਚ ਕਾਰਡਿਫ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਿਸਟਰੀ, ਰਿਲੀਜਨ ਐਂਡ ਆਰਕੀਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਡਾ. ਅਨਾਗੋਲ ਨੇ 1993-95 ਤੱਕ ਬਾਥ ਸਪਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਾਥ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
thumb| 30 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ "ਵੂਮੈਨ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਐਂਡ ਆਇਰਲੈਂਡ ਕਨੈਕਟਡ ਪਾਸਟਸ" ਵਿਖੇ ਪਦਮਾ ਅਨਗੋਲ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ
ਅਨਗੋਲ *ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ* ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2006-2011 ਤੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਹਿਸਟਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਰਸਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਾਹਿਤ, ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਜਰਨਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੋਜ ਅਤੇ *ਵੂਮੈਨਜ਼ ਹਿਸਟਰੀ ਰਿਵਿਊ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਨਾਗੋਲ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਪਯੋਗਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2001 ਤੋਂ *ਬੀਬੀਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ* ਲਈ ਏਸ਼ੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ।

## ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਕਾਰਡਿਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 'ਐਨਰਿਚਿੰਗ ਸਟੂਡੈਂਟ ਲਾਈਫ ਅਵਾਰਡ' ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੋਲ ਜਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਟੇਰੇਸਾ ਅਲਬੁਕਰਕੀ

**ਟੇਰੇਸਾ ਅਲਬੁਕੇਰਕ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Teresa Albuquerque**; 1930 – ਜੂਨ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਗੋਆ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਟੇਰੇਸਾ ਮੋਰੇਸ ਦਾ ਜਨਮ 1930 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਫਰੈਂਕ ਮੋਰੇਸ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਆਨਰਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ MA ਅਤੇ Ph.D. ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ ਮੈਥਿਊ ਅਲਬੂਕਰਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਐਲਬੂਕਰਕੇ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਹੇਰਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਹਿਸਟਰੀ ਐਂਡ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।

ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੌਨ ਕੋਰੀਆ-ਅਫੋਂਸੋ ਦੇ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਖੋਜ ਤੋਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਆਏ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਅੰਜੁਨਾ: ਗੋਆ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ*, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਸੀ,  ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ *ਗੋਆ: ਦ ਰਾਚੋਲ ਲੀਗੇਸੀ*, ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੇਸੂਇਟ ਸੈਮੀਨਰੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ 'ਤੇ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ *ਅੰਡਰ ਦਾ ਆਰਚੈਂਜਲ ਵਿੰਗਜ਼: ਸੇਂਟ ਮਾਈਕਲ ਚਰਚ ਦੇ 400 ਸਾਲ, ਅੰਜੂਨਾ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।

ਹੇਰਾਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਗੋਆ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, *ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਗੋਆਨ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ, ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਗੋਆ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸਫਲ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਪੁਸਤਕ ਬਣ ਗਈ। 

ਅਲਬੁਕਰਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ 'ਤੇ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿਚਕਾਰ 1878 ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਵਸਤੂਆਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਵਧਾਏ ਸਨ। ਗੋਆ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਫਿਰ ਬੰਬਈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ।  ਗੋਆ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅਲਬੁਕਰਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, *ਗੋਆਨ ਪਾਇਨੀਅਰਜ਼ ਇਨ ਬਾਂਬੇ* (2011) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਇੱਕ ਪੇਪਰ *1878 ਦੀ ਐਂਗਲੋ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸੰਧੀ: ਗੋਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ* (1990) ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਸੰਧੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਗੋਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੈਰੀਅਰ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਬੈਂਡ ਜਾਂ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਰੀਅਰ ਬੇਕਰੀ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਾਂਦਰਾ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਲਬੂਕਰਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਗੋਆ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੰਦੋਬਸਤ ਸੀ। ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਨਰ ਗੋਆ ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ - *ਪਾਓ*, ਰੋਟੀ ਲਈ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਬਦ *ਪਾਓ* ਤੋਂ।

## ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਅਲਬੁਕਰਕ ਦੀ ਮੌਤ ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 87 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਅਦਿਤੀ ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ

**ਅਦਿਤੀ ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Aditi Shankardass**) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਟਿਸਟ ਹੈ।

ਉਹ ਸੀ.ਐਨ.ਐਨ., ਏਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼, *ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ*, ਅਤੇ *ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ* ਸਮੇਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਗਾੜਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ TED ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਹ ਹਾਰਵਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਸਟਨ ਚਿਲਡਰਨ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾ. ਫਰੈਂਕ ਐਚ. ਡਫੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਔਟਿਜ਼ਮ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਬਾਇਓਮਾਰਕਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ *ਟਾਈਮ* ਕਿਤਾਬ *ਟਾਈਮ 100 ਨਿਊ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਡਿਸਕਵਰੀਜ਼* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ ਦੇ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਈਈਜੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦਾ ਪਿਛਲਾ ਕੰਮ 2001 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜਿਸਟਾਂ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ।

ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਗਾੜਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲਈ ਮੁਹਾਰਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਾਇਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਰਤ, ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਅਮਜਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਅਨੂਪ ਜਲੋਟਾ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ ' ਤੇ ਲਾਈਵ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਹਨ। ਉਹ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯੂਐਸ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ, *ਟ੍ਰੈਫਿਕਡ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਕਰਸ਼ਕਤਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਕੀਲ ਵਿਜੇ ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਲੇਖਕ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਮਾਈਕਲ ਡਗਲਸ, ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਤਾਜ ਹੋਟਲਜ਼ ਰਿਜ਼ੋਰਟਜ਼ ਐਂਡ ਪੈਲੇਸ, ਪੈਂਗੁਇਨ ਬੁਕਸ ਅਤੇ ਵਰਜਿਨ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੈਨਲ ਰਿਫਾਰਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰਾਣੀ ਧਵਨ ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ ਹੈ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਰਾਜਦੂਤ) ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਵਰੂਪ ਧਵਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਰਾਏ ਬਹਾਦੁਰ (ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਨਯੋਗ ਰਾਜਕੁਮਾਰ) ਬਲੀ ਰਾਮ ਧਵਨ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੀ।

ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਅਤੇ ਬੋਸਟਨ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਜਾਯਾਲਕਸ਼ਮੀ ਰਵਿੰਦਰਨਾਥ

**ਵਿਜਾਯਾਲਕਸ਼ਮੀ ਰਵਿੰਦਰਨਾਥ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Vijayalakshmi Ravindranath;** ਜਨਮ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1953) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬ੍ਰੇਨ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ, ਗੁੜਗਾਓਂ (2000-9) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵਿਖੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੇਅਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਅਤੇ ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਵਰਗੀਆਂ ਨਿਊਰੋਡੀਜਨਰੇਟਿਵ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਬ੍ਰੇਨ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਰਵਿੰਦਰਨਾਥ ਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਸਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1981 ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਖੋਜ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ 
ਰਵਿੰਦਰਨਾਥ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮੀਆਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਾਥੀ ਹਨ: ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਥਰਡ ਵਰਲਡ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼।

* ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਵਰੂਪ ਭਟਨਾਗਰ ਪੁਰਸਕਾਰ 1996 ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ
* ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਕੇਪੀ ਭਾਰਗਵ ਮੈਡਲ
* 2001 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਸੀਨ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਜੇਸੀ ਬੋਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (2006)
* ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ (2016) ਦਾ ਐਸਐਸ ਭਟਨਾਗਰ ਅਵਾਰਡ
* 2010 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਿੰਦੂ ਮੈਨਨ

**ਬਿੰਦੂ ਮੈਨਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bindu Menon;** ਜਨਮ 1970) ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ, ਸਿਹਤ ਕਾਰਕੁਨ, ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ, ਡਾ. ਬਿੰਦੂ ਮੈਨਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਡਿਸਆਰਡਰ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ 2013 ਤੋਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ-ਆਨ-ਵ੍ਹੀਲਜ਼ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮੇਨਨ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਤੋਂ ਮ੍ਰਿਧਾ ਸਪਿਰਿਟ ਆਫ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਹਿਊਮੈਨਟੇਰੀਅਨ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਏਬੀ ਬੇਕਰ ਟੀਚਰ ਰਿਕੋਗਨੀਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। 2021 ਵਿੱਚ, ਵਰਲਡ ਸਟ੍ਰੋਕ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਟ੍ਰੋਕ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (FWSO) ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਿਰਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1970 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਅਤੇ ਗਜਾਰਾ ਰਾਜਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2002 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਬੇ ਹਸਪਤਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਤੋਂ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਆਪਣੀ ਡੀਐਮ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਮੈਨਨ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ (FAAN) ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਬ੍ਰੇਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮ੍ਰਿਧਾ ਸਪਿਰਿਟ ਆਫ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਹਿਊਮੈਨਟੇਰੀਅਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਤੋਂ AB ਬੇਕਰ ਅਧਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਵਰਲਡ ਸਟ੍ਰੋਕ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (FWSO) ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2020 ਤੋਂ ਵਰਲਡ ਸਟ੍ਰੋਕ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਟ੍ਰੋਕ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਟ੍ਰੋਕ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੈਰੀਐਟ੍ਰਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਜੇਜੇ ਰਾਓ ਓਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਲਈ ਸਾਕਸ਼ੀ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ESL ਨਰਸਿਮਹਨ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਪੀਲੇਪਸੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗ ਐਪੀਲੇਪਸੀ (ILAE) ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਿਰਗੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਪੀਲੇਪਸੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਲਾਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ HC ਬਜੋਰੀਆ ਓਰੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਜੈਯਾਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ

**ਜੈਯਾਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Jayashree Kabir**; ਜਨਮ  1952) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਾਊਥ ਪੁਆਇੰਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1969 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਪ੍ਰਤੀਦਵੰਡੀ* ਰਾਹੀਂ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬ੍ਰੇਕ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਲਮਗੀਰ ਕਬੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ, *ਸਿਮਨਾ ਪੇਰੀਏ* ਅਤੇ *ਰੂਪਾਲੀ ਸੋਈਕੋਤੇ* ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਬੀਐਫਆਈ) ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੰਡਨ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੁਣ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
* *ਪ੍ਰਤਿਦਵੰਡੀ* (1970)
* *ਰੋਡੋਨਭੋਰਾ ਬੋਸੋਂਟੋ (1974)*
* *ਸ਼ੁਰਜੋਕੋਨਾ* (1975)
* *ਸਿਮਰਨਾ ਪੇਰੀਏ* (1977)
* *ਸਬਿਆਸਾਚੀ* (1977)
* *ਰੁਪਾਲੀ ਸੋਈਕੋਟ* (1979)
* *ਆਸਧਾਰਨ* (1982)
* *ਪੁਰੋਸ਼ਕਰ* (1983)

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਆਲਮਗੀਰ ਕਬੀਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਲੈਨਿਨ ਸੌਰਵ ਕਬੀਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਮਰਸੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼

**ਮਰਸੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mercy Williams;** ਮਲਿਆਲਮ : മേഴ്സി വില്ല്യംസ്;  – 19 ਨਵੰਬਰ 2014), ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣ ਗਈ, ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲ ਦੀ 16ਵੀਂ ਮੇਅਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਖੱਬੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ, ਉਹ ਕੋਚੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ 47 ਤੋਂ 23 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨਾਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਿੰਨੀ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਵੋਟਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ 36ਵੇਂ ਡਵੀਜ਼ਨ (ਕੁੰਨਮਪੁਰਮ) ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਰਸੀ ਨੇ ਕੇਰਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਟੇਰੇਸਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਐੱਮ.ਏ.) ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਰੈਂਕ ਧਾਰਕ ਅਤੇ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ "ਕੋਚੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ" 'ਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਮਰਸੀ ਨੇ ਸੇਂਟ ਟੇਰੇਸਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਸਮੇਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦੀ 67 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 20 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ ਦ ਬੈਪਟਿਸਟ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਪਾਲਰੀਵਾਟੋਮ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਜੋਯਾਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ

**ਜੋਯਾਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Joyashree Roy**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਊਰਜਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹੈ।

ਉਹ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਏਆਈਟੀ), ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਬੰਗਬੰਧੂ ਚੇਅਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਊਰਜਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿਭਾਗ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ, ਰਿਸੋਰਸਜ਼ ਅਤੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ ਵਿਖੇ 'ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਐਨਰਜੀ' ਉੱਤੇ ਬੰਗਬੰਧੂ ਚੇਅਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਏਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਬੰਗਬੰਧੂ ਚੇਅਰ ਦਾ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦਘਾਟਨ 15 ਮਾਰਚ, 2018 ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1957 ਨੂੰ ਸ਼ਿਲਾਂਗ, ਮੇਘਾਲਿਆ ਰਾਜ (ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ), ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਰਾਏ ਨੇ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਨਾਰਥ ਈਸਟਰਨ ਹਿੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (NEHU), ਸ਼ਿਲਾਂਗ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਰਿਸਰਚ (ICSSR), ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਲੋ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਰਕਲੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਫੋਰਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਹੈ।

ਉਸਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਊਰਜਾ ਦੀ ਮੰਗ ਮਾਡਲਿੰਗ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਥਿਕਤਾ-ਵਿਆਪਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਭਿਆਸ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਮੰਗ, ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ, ਮੁੱਲ ਬਣਾਉਣਾ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦੇ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਨੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੋਯਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਖੋਜ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਇਚੀ ਸਾਸਾਕਾਵਾ ਯੰਗ ਲੀਡਰਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਫੰਡ (SYLFF) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਈਪੀਸੀਸੀ ਚੌਥੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਰਿਪੋਰਟ (2007) ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਜਿਸ ਨੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1.5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (2018) ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ 'ਤੇ IPCC ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ IPCC ਦੇ [WGIII] ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਿੰਗ ਲੀਡ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਦੀ ਇੱਕ ਚੈਪਟਰ ਲੇਖਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰੇਕਥਰੂ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਦੁਆਰਾ 2021 ਪੈਰਾਡਾਈਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸੁਲਤਾਨ ਬਿਨ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ।

## ਫਿਲਮ 
ਰਾਏ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ *ਜੂਸ: ਹਾਉ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸਿਟੀ ਐਕਸਪਲੇਂਸ ਦ ਵਰਲਡ* ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਅਲਕਾ ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ

**ਅਲਕਾ ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Alka Kriplani**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ, ਮੈਡੀਕਲ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ, ਜੋ ਰੀਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵ ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀਕਲ ਐਂਡੋਸਕੋਪੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਬੀ.ਸੀ. ਰਾਏ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2015 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਅਲਕਾ ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ ਨੇ ਮੈਡੀਸਨ (MBBS) ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ Pt ਤੋਂ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਵਿਗਿਆਨ (MD) ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਰਾਏਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਵਿੱਚ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਡਨ

ਡਾ. ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ 2011 ਤੋਂ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀਕਲ ਐਂਡੋਕਰੀਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (GESI) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ, ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਆਬਸਟੇਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਐਂਡ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟਸ ਆਫ਼ ਦਿੱਲੀ (AOGD) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਔਬਸਟੈਟ੍ਰਿਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਐਂਡ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਅਰ ਰੀਵਿਊ ਕੀਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਈ ਪੇਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 2 ਕਿਤਾਬਾਂ,   271 ਐਬਸਟਰੈਕਟ ਨਾਲ ਬਣੀ 691 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ [6] ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ 53 ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੈਸਟ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, 79 ਲਾਈਵ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਏਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਐਂਡੋਸਕੋਪੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਫੈਲੋ, ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੀ.ਐਲ. ਝਵੇਰੀ (1995), ਡਾ. ਨੀਰਾ ਅਗਰਵਾਲ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ (1999), ਕੇਪੀ ਤਮਸਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (2002), ਡੀ.ਐਮ.ਏ. ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਚਰਜ਼ ਅਵਾਰਡ (2005), ਜਗਦੀਸ਼ਵਰੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਵਾਰਡ (2006), ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੌਰਵ ਅਵਾਰਡ (2007), IMAAMS ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਸਰਵਿਸ ਅਵਾਰਡ (2007), ਬਾਯਰ ਸ਼ੈਰਿੰਗ ਏਪੀਸੀਓਸੀ ਟੇਲੈਂਟਸ ਐਨਕੋਰਜਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ (2008), ਡਾ ਨਿਮਿਸ਼ ਸ਼ੈਲਟ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ (Reprocrinology 2001) ਵਿੱਚ ਡਾ. ) ਅਤੇ ਡੀਜੀਐਫ ਵੂਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ (2010)। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਡਾ. ਬੀ.ਸੀ. ਰਾਏ ਅਵਾਰਡ, ਸਰਵਉੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਅਵਾਰਡ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ