open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ

**ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ**  ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਹੈਂਪਸ਼ਰ ਦੀ ਰਸਮੀ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ੭੫ ਮੀਲ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੋਰਟਸਮਾਊਥ ਤੋਂ ੧੯ ਮੀਲ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਇਤਚਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮੇਲ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ ਵਾਟਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਂਬਲ ਦਰਿਆ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ

**ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ** () ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਹਲਕਾ ਹੈ। 2011 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 249,470 ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਬਾਦੀ 2011 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵੇਲੇ 251,462 ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਇਹ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ 12ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਡਾਇਰੀਆਂ (ਪੁਸਤਕ)

**ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਡਾਇਰੀਆਂ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: The Motorcycle Diaries,ਦ ਮੋਟਰਸਾਇਕਿਲ ਡਾਇਰੀਜ, ਸਪੇਨੀ ਸਿਰਲੇਖ diyariosa motosikleta) ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਚੀ ਗੁਵੇਰਾ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।
1952 ਵਿੱਚ ਅਰਨੈਸਟੋ ਚੀ ਗੁਵੇਰਾ 23 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ 29 ਸਾਲਾ ਦੋਸਤ ਅਲਬਰਟੋ ਗ੍ਰਾਨਾਡੋ ਲਾ ਪੇਦਾਰੋਸਾ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀ ਗੁਵੇਰਾ
ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ

**ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ** (, ) ਮੱਧ-ਦੱਖਣੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਕਾਊਂਟੀ ਨਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 165,000 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 153,900 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਜੱਦਾ

**ਜੱਦਾ** (ਕਈ ਵਾਰ *ਜੱਦਾਹ* ਜਾਂ *ਜਿੱਦਾਹ&#x202f;*;  '** ਜਾਂ **', ), ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਤਿਹਾਮਾਹ ਖੇਤਰ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਕਾ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਰਿਆਧ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 32 ਲੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਰਿਸਟਲ

**ਬਰਿਸਟਲ**  ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਇਕਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਕਾਊਂਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇਕਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2009 ਵਿੱਚ ਅਬਾਦੀ 433,100 ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਗਲੇ ਵਡੇਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੋਨ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2007 ਵਿੱਚ 1,070,000 ਸੀ। ਇਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਛੇਵਾਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਦੀਨਾ

**ਮਦੀਨਾ** (, '**, “ਉੱਜਲ ਸ਼ਹਿਰ” (ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ), ਜਾਂ  **'), ਪੱਛਮੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਹਿਜਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਲ ਮਦੀਨਾ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਂ *ਮਦੀਨਤ ਅਲ-ਨਬੀ* ("ਹਜ਼ਰਤ ਭਾਵ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ") ਵੀ ਹੈ। ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ *ਮਦੀਨਾਹ* ਦਾ ਅਰਥ "ਸ਼ਹਿਰ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ **ਯਥਰਿਬ** ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਨਾਂ ਮੁਹੰਮਦ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ੁਦ ਬਦਲਿਆ ਦਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼ਾਰਜਾ (ਸ਼ਹਿਰ)

**ਸ਼ਾਰਜਾ** () () (ਉਰਦੂ:شارجہ) ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਦੁਬਈ-ਸ਼ਾਰਜਾ-ਅਜਮਨ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਉੱਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਿਕੰਦਰੀਆ

**ਸਿਕੰਦਰੀਆ** (ਮਿਸਰੀ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ اسكندريه, ) ਮਿਸਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਅਬਾਦੀ ੪੧ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ-ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ ੩੨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ਼ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਸਿਕੰਦਰੀਆ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਲਗਭਗ ੮੦% ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੇਜ਼ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗੀ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਹੋਵਾਰਡ ਫਾਸਟ

**ਹੋਵਾਰਡ ਮੇਲਵਿਨ ਫ਼ਾਸਟ** (11 ਨਵੰਬਰ 1914 – 12 ਮਾਰਚ 2003) ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੇਖਕ ਸੀ। .ਉਸਨੇ ਈ ਵੀ ਕਨਿੰਘਮ ਅਤੇ ਵਾਲਟਰ ਐਰਿਕਸਨ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੇਠ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਫ਼ਾਸਟ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਇਡਾ (ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਰ) ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਯਹੂਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਬਰਨੀ ਫ਼ਾਸਟ, ਇੱਕ ਯੁਕਰੇਨੀਅਨ ਯਹੂਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਫ਼ਾਸਟੋਵਸਕੀ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ 1923 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਹਾਵਰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਜੂਲੀਅਸ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਜਰੋਮ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵੇਚ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪਬਲਿਕ ਲਾਈਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।

ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫਾਸਟ ਨੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਸੜਕ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਟੂ ਵੈਲੀਜ਼* 1933 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਉਹ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ *ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਟੌਮ ਪੇਨ* ਸੀ, ਜੋ ਥਾਮਸ ਪੇਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਗਲਪੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਫਾਸਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਭੂਮੀ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸ਼ਾਇਏਨ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਬਾਰੇ * ਦਿ ਲਾਸਟ ਫਰੰਟੀਅਰ*, ਜਿਸ ਤੇ 1964 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਸ਼ਾਇਏਨ ਆਟਮ* ਬਣੀ ਸੀ। ਅਤੇ 'ਫਰੀਡਮ ਰੋਡ', ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਬਕਾ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਅਤੇ ਸਲੇਰੀ (ਨਾਟਕ)

**ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਅਤੇ ਸਲੇਰੀ** (ਰੂਸੀ: Моцарт и Сальери, ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਇ ਸਲੇਰੀ) ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਨਾਟਕ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੇ ਨਾਟਕ
ਵਾਲੈਂਸੀਆ

**ਵਾਲੈਂਸੀਆ** (), ਜਾਂ **ਬਾਲੈਂਤੀਆ** (), ਵਾਲੈਂਸੀਆ ਦੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰਿਦ ਅਤੇ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਮਗਰੋਂ ਸਪੇਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 17 ਤੋਂ 25 ਲੱਖ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵਿਸਵ-ਵਿਆਪੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਜੀਜ਼ਾ

**ਜੀਜ਼ਾ** (ਕਈ ਵਾਰ *ਗੀਜ਼ਾ*; ਕੋਪਟੀ: ⲅⲓⲍⲁ '**;  **'), ਮਿਸਰ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਰੋ ਤੋਂ 20 ਕੁ ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ਼ਬਰਾ ਅਲ-ਖੀਮਾ, ਕੈਰੋ ਅਤੇ ਹਲਵਾਨ ਸਮੇਤ ਇਹ ਚਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਡੇਰੇ ਕੈਰੋ ਮਹਾਂਨਗਰ ਦਾ ਸੂਬਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਜੀਜ਼ਾ ਰਾਜਪਾਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜਿਹਦੀ 2006 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅਬਾਦੀ 2,681,863 ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਜੂਬਾ

**ਜੂਬਾ** ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਦਸ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਰਾਜ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂ-ਮੱਧ ਦੀ ਵੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚਿੱਟਾ ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਬਾ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਕੋਰਤੇਸ ਸਾਗਰ** ਜਾਂ **ਸੰਦੂਰੀ ਸਾਗਰ**; ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ **ਮਾਰ ਦੇ ਕੋਰਤੇਸ** (Mar de Cortés) ਜਾਂ **ਮਾਰ ਬੇਰਮੇਹੋ** (Mar Bermejo) ਜਾਂ **ਗੋਲਫ਼ੋ ਦੇ ਕਾਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ** (Golfo de Californi)) ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠਲੇ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਪਰਾਇਦੀਪ ਨੂੰ ਮੈਕਸੀਕੀ ਮੁੱਖਦੀਪ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਮੈਕਸੀਕੀ ਰਾਜਾਂ ਹੇਠਲਾ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਹੇਠਲਾ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਸੋਨੋਰਾ ਅਤੇ ਸਿਨਾਲੋਆ ਨਾਲ਼ ਲਗਭਗ 4,000 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਤਟਰੇਖਾ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਰਾਡੋ, ਮਾਇਓ, ਸਿਨਾਲੋਆ, ਸੋਨੋਰਾ ਅਤੇ ਯਾਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 160,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਰਾਫ਼ੁਰਾ ਸਮੁੰਦਰ

**ਅਰਾਫੁਰਾ ਸਾਗਰ** ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੈਫ਼ਿਨ ਖਾੜੀ

**ਬੈਫ਼ਿਨ ਖਾੜੀ** (ਇਨੁਕਤੀਤੂਤ: *Saknirutiak Imanga*, ), ਜੋ ਬੈਫ਼ਿਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਸ਼ੀਆ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਗਰਾ ਨਾਲ਼ ਡੇਵਿਸ ਪਣਜੋੜ ਅਤੇ ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੀੜਾ ਨਾਰੇਸ ਪਣਜੋੜ ਇਸਨੂੰ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਏਰਿਕ ਹਾਬਸਬਾਮ

**ਏਰਿਕ ਜਾਨ ਅਰਨੇਸਟ ਹਾੱਬਸਬਾਮ** (/ˈhɒbz.bɔːm/; 9 ਜੂਨ 1917 – 1 ਅਕਤੂਬਰ 2012) ਉਦਯੋਗਿਕ ਪੁੰਜੀਵਾਦ, ਸਮਾਜਵਾਦ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ।
## ਜੀਵਨ
ਏਰਿਕ ਜੇ ਹਾੱਬਸਬਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਸਰ ਦੇ ਅਲੈਗਜੈਂਡਰੀਆ ਵਿੱਚ 9 ਜੂਨ 1917 ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪੋਲਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਰੁਪ ‘ਕੈਬਰਿਜ ਏਪਾਸਟਲਸ’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਜੋ ਕਿ 1820 ਤੋਂ ਹੀ ਕੈਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।
## ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਹੌਬਸਬੌਮ ਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਮਿਉਰਿਅਲ ਸੀਮੈਨ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਪਰ ਜਲਦ ਬਾਅਦ 1951 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੰਮ
1947 ਵਿੱਚ ਹਾਬਸਬਾਮ ਬਰਬੇਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਬਣੇ। 1959 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੀਡਰ ਬਣੇ, 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਏਮੋਰਿਟਸ। 1949 ਤੋਂ 1955 ਤੱਕ ਉਹ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੇ ਫੈਲੋ ਰਹੇ। 1952 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲੇ *ਪਾਸਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰੇਜ਼ੇਂਟ* ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ‘ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ ਅਤੇ 1984 ਅਤੇ 1997 ਤੱਕ ਮੈਨਹੈਟਨ ਵਿੱਚ ‘ਦ ਨਿਊ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਰਿਸਚਰਜ਼’ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਜੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ। ਉਹ 1971 ਵਿੱਚ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ 2002 ਤੋਂ ਮੌਤ ਤੱਕ ਬਰਬੇਕ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੀ ਰਹੇ। ਹਾਬਸਬਾਮ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਜਰਮਨ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਸਪੇਨੀ, ਪੂਰਤਗੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਸਨ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਹਾਬਸਬਾਮ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪਧਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਇੱਕ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਨੇ "ਦੋਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ" (ਸਿਆਸੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ) ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉਦਾਰ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਦੇ ਅੱਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਬਲ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਚਾਲਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਾਜਿਕ ਡਕੈਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਬਸਬਾਮ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਰੰਭਿਕ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਇੱਕ ਆਪਮੁਹਾਰਾ ਅਤੇ ਕਿਆਸ-ਬਾਹਰਾ ਰੂਪ ਸਮਝਣ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ। 
## ਰਾਜਨੀਤੀ 
1931 ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ, ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਯੰਗ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲੀਗ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਗ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ '''' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਅਤੇ 1936 ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਮਨ ਗਏ। ਉਹ 1946 ਤੋਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਸੋਸਲਿਸਟ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। 1956 ਦੇ ਹੰਗਰੀ ਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ- ਪਰ ਹਾਬਸਬਾਮ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ 'ਪੱਤਰ' ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਗ ਸਪਰਿੰਗ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸਨ।

## ਹਵਾਲਾ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਕ
ਲਕਸਰ

**ਲਕਸਰ** ( '**; ਮਿਸਰੀ ਅਰਬੀ: **'&nbsp; ; ਸੈਦੀ ਅਰਬੀ: ''''&nbsp; ) ਉਤਲੇ (ਦੱਖਣੀ) ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਲਕਸਰ ਰਾਜਪਾਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 487,896 (2010 ਅੰਦਾਜ਼ਾ) ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 416 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਮਿਸਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਥੀਬਜ਼ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਵਾਰ "ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ 'ਚ ਬਣਿਆ ਅਜਾਇਬਘਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਿਸਰੀ ਕਰਨਾਕ ਅਤੇ ਲਕਸਰ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰ ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹੱਦ ਅੰਦਰ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਡੂਡਲ

**ਡੂਡਲ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: doodle) ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਲੀਕੇ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੰਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਾਪੀ, ਕਾਗਜ਼ ਜਾਂ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਕਲਮ, ਪੈਨਸਲ ਜਾਂ ਚਾਕ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਵਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਲ ਚਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਾਤਰ ਅਮੂਰਤ ਸ਼ਕਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਡੂਡਲ ਸਾਡੀਆਂ ਸਹਿਜ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਉਹਨਾਂ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਕੀਰੀ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ। ਡੂਡਲ ਅਚੇਤਨ ਨੂੰ ਚੇਤਨ ਮਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
## ਮਸ਼ਹੂਰ ਡੂਡਲਕਾਰ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਵਾਹਵਾ ਡੂਡਲ ਉਲੀਕੇ ਹੋਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਸਕੈੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੇ ਡੂਡਲਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। Some of Pushkin's doodles were animated by Andrei Khrzhanovsky and Yuriy Norshteyn in the 1987 film *My Favorite Time*.
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰ-ਕਲਾ
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼

**ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼** (1907-1997) ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਈ ਸਦਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਦੇਸ਼ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਪਰ ਹੋਇਆ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਅਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਬੇੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਜੇ ਭਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿ ਫਿਰ ਉਹੀ ਚੱਕਰ ਮੁੜ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਸੰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ। ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 1929 ਦੇ ਮਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਸਾਡੇ ਹੱਕ ਸਾਨੂੰ ਦਿਉ’। ਵੇਲੇ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ’। ਗੱਲ ਤੂੰ-ਤੂੰ, ਮੈਂ-ਮੈਂ ‘ਤੇ ਆਈ ਅਤੇ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪਟਿਆਲੇ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
## ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ 
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਲਈ ਚੱਲੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਮੋਹਰੀ ਰਹੇ। ਹਰ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਦ ਕੱਟੀ। ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਵਾਰ ਉਹ ਜੱਥਾ ਲੈ ਕੇ ਗਏ। ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵੱਲੋਂ ਅਵੇਸਲੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਸੰਗਰੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ਰਹੇ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰੇ ਸਿੱਖ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਊੜਾ ਐੜਾ ਦਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੂਝਦੇ ਰਹੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਿਆਸਤ ਜੀਂਦ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਤਹਿਰੀਕ ਅਧੂਰੀ ਹੈ।
## ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ
ਆਪਣੀ ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਹੀਰੋ, ਦੇਗ ਤੇਗ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਵੇਲਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਪਤਾਹਿਕ ਪੱਤਰ ਵੀ ਕੱਢੇ। ਰਿਆਸਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਪੈਪਸੂ, ਧਰਮ ਅਰਥ, ਸ਼ੋ੍ਰਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਬੀਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਲ, ਫਰੀਡਮ ਫਾਈਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਫੈਰੂਮਾਨ ਯਾਦਗਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਸਮੇਤ ਉਹ ਅਨੇਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ/ਸਕੱਤਰ/ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੀ ਤਪ ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਰੜੀ ਅਤੇ ਸਿਦਕੀ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਪੰਥਕ ਜੋਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਠਾਠਾ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਵਿਲੱਖਣ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਸਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ** (, ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਮਾਲਿਆ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ *ਉੱਤੇਲੁਕ ਸਿਆਮ** (ਭਾਵ **ਸਿਆਮ ਦੀ ਖਾੜੀ**) ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਖਮੇਰ ਵਿੱਚ **ਬੋਏਉਂਗ ਤੋਨਲੇ ਸਿਆਮ*' (Boeung Tonle Siem) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਛਾਰ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਖਾੜੀ** ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾਈ ਰਾਜਾਂ ਸੂਲੀਆ ਅਤੇ ਫ਼ਾਲਕੋਨ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਗੁਆਹੀਰਾ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ 54 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਪਣਜੋੜ ਇਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮਾਰਾਕਾਈਬੋ ਝੀਲ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਸਮੁੰਦਰ

**ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਸਮੁੰਦਰ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: *mer du Labrador*) ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਪਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਰੀ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਸ਼ੈਲਫ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇਹ ਡੇਵਿਸ ਪਣਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਬੈਫ਼ਿਨ ਖਾੜੀ ਨਾਲ਼ ਜਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਕੰਨੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਡੇਵਿਸ ਪਣਜੋੜ

**ਡੇਵਿਸ ਪਣਜੋੜ** () ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਸਾਗਰ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨੁਨਾਵੁਤ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬੈਫ਼ਿਨ ਟਾਪੂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਡ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬੈਫ਼ਿਨ ਖਾੜੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਣਜੋੜ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਖੋਜੀ ਜਾਨ ਡੇਵਿਸ (1550-1605) ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਹ ਲੱਭਦੇ ਵਕਤ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਘੋਖ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1650 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਵੇਲ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਣਜੋੜ
ਮਾਲੋਕਾ ਸਾਗਰ

**ਮਾਲੋਕਾ ਸਾਗਰ** (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ: *Laut Maluku*) ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਮੂੰਗਾ-ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕਈ ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਟਿਕਾਣੇ ਹਨ।
ਕੋਰੋ ਸਾਗਰ

**ਕੋਰੋ ਸਾਗਰ** ਜਾਂ **ਕੋਰੋ ਦਾ ਸਾਗਰ** ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਿਤੀ ਲੇਵੂ ਟਾਪੂ, ਫ਼ਿਜੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲਾਊ ਟਾਪੂ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਿਜੀਆਈ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਕੋਰੋ ਟਾਪੂ ਮਗਰ ਪਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਸੋਲੋਮਨ ਸਾਗਰ

**ਸੋਲੋਮਨ ਸਾਗਰ** ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਅਤੇ ਸੋਲੋਮਨ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਪਣਜੋੜ

**ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਪਣਜੋੜ** ਜਾਂ **ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਪਣਜੋੜ** (, , ਪਿਛਲੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਜਲ-ਡਮਰੂ) ਗਰੀਨਲੈਂਡ (ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ) ਅਤੇ ਆਈਸਲੈਂਡ (ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ) ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਣਜੋੜ ਹੈ। ਨਾਰਵੇਈ ਟਾਪੂ ਜਾਨ ਮੇਅਨ ਇਸ ਪਣਜੋੜ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਣਜੋੜ
ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖਾੜੀ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: *golfe du Lion*, ਸਪੇਨੀ: *golfo de León*, ਓਕਸੀਤਾਈ: *golf del/dau Leon*, ਕਾਤਾਲਾਨ: *golf del Lleó*, ਮੱਧਕਾਲੀ ਲਾਤੀਨੀ: *sinus Leonis, mare Leonis*, ਪੁਰਾਤਨ ਲਾਤੀਨੀ: *sinus Gallicus*) ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਵੈਂਸ ਅਤੇ ਲਾਂਗਡੋਕ-ਰੂਜ਼ੀਯੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਤਾਲੋਨੀਆ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਹੀਰਾ ਸਮੁੰਦਰ

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੀਰਾ ਟਾਪੂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ਼ ਦਰਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਟਾਪੂ ਇਸ ਅਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ।]]

**ਬਹੀਰਾ ਸਮੁੰਦਰ** (ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ *Saaristomeri*, ਸਵੀਡਨੀ *Skärgårdshavet*) ਬਾਲਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਬੋਥਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅਲਾਂਦ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਖੇਤਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਹੀਰਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਟਾਪੂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਝੁਰਮਟ ਵਿੱਚ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵਡੇਰਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ

**ਵਡੇਰਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ** ਬੁਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਇਰਾਨ, ਤੁਰਕੀ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਈ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਚੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਣ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਕਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਡੇਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਨਵਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ" ਜਾਂ "ਮਹਾਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਪਰਿਯੋਜਨਾ". ਵਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਐਮੰਡਸਨ ਸਮੁੰਦਰ

**ਐਮੰਡਸਨ ਸਮੁੰਦਰ** ਪੱਛਮੀ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਬਿਰਡ ਲੈਂਡ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਥਰਸਟਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ, ਕੇਪ ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਫ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਿਪਲ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਕੇਪ ਡਾਰਟ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਪ ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਫ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬੈਲਿੰਗਸਹਾਊਸਨ ਸਮੁੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਅਜ਼ੋਵ ਸਮੁੰਦਰ

**ਅਜ਼ੋਵ ਸਮੁੰਦਰ** (; , ''Azovs'ke more*; ), ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ **ਮਾਇਓਤਿਸ ਝੀਲ** (ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ *Μαιώτις'') ਅਤੇ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ **ਮਿਓਤੀਦਾ** ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੀੜੇ ਕਰਚ ਪਣਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਕਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਯੂਕਰੇਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੂਸ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਕਰੀਮਿਆਈ ਪਰਾਇਦੀਪ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋਨ ਅਤੇ ਕੁਬਾਨ ਦਰਿਆ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕਛਾਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਸਿਰਫ਼ 0.9 ਤੋਂ 14 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਅਜ਼ੋਵ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਕਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ

**ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ**, ਜਿਹਨੂੰ **ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸਮੁੰਦਰ** ਜਾਂ **ਸੋਦਰੂਜ਼ੇਸਤਵਾ ਸਮੁੰਦਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਐਂਡਰਬੀ ਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬਰਫ਼ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਕਰਾਬਰਟਸਨ ਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਲੈਂਡ ਦੇ ਤਟ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ ੨੫੮,੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।

ਡੇਵਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਡੇਵਿਸ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੁਲਾੜ-ਯਾਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਗਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਸਾਗਰ
ਏਡਰੀਆਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ

**ਏਡਰੀਆਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ**, () (, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੀ: *Jadransko more*, , ) ਇੱਕ ਜਲ-ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਨੂੰ ਬਾਲਕਨ ਪਾਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਐਪਨੀਨ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨਾਰੀ ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਓਤਰਾਂਤੋ ਪਣਜੋੜ (ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਆਇਓਨੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੋ ਘਾਟੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਤੱਟ ਰੱਖਣ ਵਾਲ਼ੇ ਦੇਸ਼ ਇਟਲੀ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਸਲੋਵੇਨੀਆ, ਅਲਬਾਨੀਆ, ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਅਤੇ ਬੋਸਨੀਆ-ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਰਪੈਂਟਰੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਕਾਰਪੈਂਟਰੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ** () ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕਛਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਓਂ ਉੱਤਰੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਰਾਫੁਰਾ ਸਾਗਰ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦ ਸਮੁੰਦਰ) ਨਾਲ਼ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਬੈਲਿੰਗਜ਼ਹਾਊਸਨ ਸਮੁੰਦਰ

ਵਿੱਚ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਪਰਾਇਦੀਪ ਦੀ ਸਥਿਤੀ।]]

**ਬੈਲਿੰਗਜ਼ਹਾਊਸਨ ਸਮੁੰਦਰ** ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਪਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਲਾਗਲਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਕੰਦਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਥਰਸਟਨ ਟਾਪੂ ਉਤਲੇ ਕੇਪ ਫ਼ਲਾਇੰਗਫ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਪਹਿਲਾ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਪੱਛਮੀ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦੇ ਏਟਜ਼ ਤਟ, ਬ੍ਰਾਇਨ ਤਟ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੇਪ ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਫ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਐਮੰਡਸਨ ਸਮੁੰਦਰ ਆ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੂਰਬੀ ਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ

**ਪੂਰਬੀ ਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ** (ਰੂਸੀ: ) ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕੰਨੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਰਕਟਿਕ ਅੰਤਰੀਪ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦਾ ਤਟ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਿਉ ਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ [ਰੈਂਗਲ ਟਾਪੂ ਅਤੇ [ਚੁਕਚੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਲਾਪਤੇਵ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚੁਕਚੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲਾਪਤੇਵ ਸਮੁੰਦਰ

**ਲਾਪਤੇਵ ਸਮੁੰਦਰ** () ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਕੰਨੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ, ਤੈਮੀਰ ਪਰਾਇਦੀਪ, ਸੇਵਰਨਾਇਆ ਜ਼ੈਮਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊ ਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੂਰਬੀ ਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੁੰਦਰ

**ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੁੰਦਰ** ਇੱਕ ਜਲ-ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗਰੀਨਲੈਂਡ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫ਼ਰਾਮ ਪਣਜੋੜ ਅਤੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਾਰਵੇਈ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਆਈਸਲੈਂਡ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ। ਪਰ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਆਪਹੁਦਰੀ ਅਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ "ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ" ਵਿੱਚ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।

## ਹਵਾਲੇ
26 ਅਪ੍ਰੈਲ

**26 ਅਪਰੈਲ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 116ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 117ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 249 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। 
## ਵਾਕਿਆ 
]]
ਵਿਸ਼ਵ ਬੋਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਦਿਵਸ
* 1514 &ndash; ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਿਕੋਲੌਸ ਕੋਪਰਨੀਕਸ ਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗਰਹਿ ਦੀਖੋਜ ਕੀਤੀ
* 1735 &ndash; ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਜਰਨੈਲ ਪੈਂਦੇ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਸੀ।
* 1915 &ndash; ਪਹਿਲਾ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਾਜਿਸ ਕੇਸ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭੇ ਸਮੇਤ 82 ਗਦਰੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਮੁਕਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ।
## ਜਨਮ 
* 1895 &ndash; ਲੇਖਕ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦਾ ਸਿਆਲਕੋਟ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਜਨਮ
* 1975 &ndash; ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਉਦੈ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੌਢੀ ਰਾਹੁਲ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ

## ਦਿਹਾਂਤ
* 1920 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ। (ਜਨਮ 1887)
*1915 – ਗਦਰੀ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ।
*1949 – ਵਿਗਿਆਨੀ ਤੇ ਡਾ ਬੀਰਬਲ ਸਾਹਨੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
*1987 – ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। (ਜਨਮ 1922)
*2020 - ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦਾ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਪ੍ਰੈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਖ਼ੋਤਸਕ ਸਮੁੰਦਰ

**ਅਖ਼ੋਤਸਕ ਸਾਗਰ** () ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਮਚਾਤਕਾ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੁਰੀਲ ਟਾਪੂ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੋਕਾਇਦੋ ਟਾਪੂ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਖਲੀਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੂਰਬੀ ਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਤਟ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਦੁਰਾਡੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਰੂਸੀ ਬਸਤੀ ਅਖ਼ੋਤਸਕ ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਗਰ
ਨਾਰਵੇਈ ਸਮੁੰਦਰ

**ਨਾਰਵੇਈ ਸਮੁੰਦਰ** () ਉੱਤਰੀ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ (ਭਾਵ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ) ਅਤੇ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬਰੰਟਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ** (; ), ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਲੀ ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਸਾਲਵਾਦੋਰ, ਹਾਂਡੂਰਾਸ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਯੂਰੋਪੀਅਨਾਂ ਵਲੋਂ 1522 ਵਿੱਚ ਗਿਲ ਗੋਂਜ਼ਾਲੇਜ਼ ਦਾ ਅਵੀਲਾ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਉਸਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਜੁਆਨ ਰੋਡਰੀਗੁਏਜ਼ ਦੇ ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਕੋਲੰਬਸ ਦਾ ਕੱਟੜ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ।

1849 ਵਿੱਚ ਈ. ਜੀ. ਸਕੀਅਰ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਤੇ ਗੱਲ਼ਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਹਾਂਡੂਰਾਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਖਾੜੀ ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਫ਼ਰੈਡਰਿਕ ਚੈਟਫੀਲਡ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਹਾਂਡੂਰਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੌਸਕੀਟੋ ਤਟ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਟਾਇਗਰ ਦੀਪ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇੜੇ ਭੇਜੇ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਖਾੜੀ ਦੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਸਕੀਅਰ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੀਪ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਬਾਰੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਚੈਟਫ਼ੀਲਡ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਣੀ ਪਈ।

ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼- ਹਾਂਡੂਰਸ, ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਚਲੇ ਦੀਪਾਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੰਮੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ।

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਦਾਲਤ
1917 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਏਕੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ *ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਕੇਸ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਝਗੜੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਬਰਯਾਨ-ਚਮਾਰੋ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ ਖਾੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਡਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਮ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਲਵਾਦੋਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਠਹਿਰਾਇਆ ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਖੋ-ਪਰੋਖੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

1992 ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਦਨ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਦੀਪ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੀਮਾ ਵਿਵਾਦ, ਜਿਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਇਹ ਖਾੜੀ ਦਾ ਝਗੜਾ ਵੀ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਸਾਲਵਾਦੋਰ, ਹਾਂਡੂਰਸ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ, ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਦਾ ਨਿਯੰਤਰਨ ਕਰਨਗੇ। ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਨੂੰ ਮੀਨਗੁਏਰਾ ਦਲ ਗੋਲਫੋ ਅਤੇ ਮੀਨਗੁਰੀਟਾ ਦੇ ਦੀਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹਾਂਡੂਰਸ ਨੂੰ ਟਾਇਗਰ ਦੀਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਭੌਤਿਕ ਭੂਗੋਲ 
ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤਕਰੀਬਨ  ਦੇ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ  ਹੈ, ਜਿਸਦਾ  ਹਾਂਡੂਰਸ ਵਿੱਚ,  ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ  ਹਿੱਸਾ ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਖਾੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਖਾੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਦੇ ਦੀਪ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦੇ ਦੀਪ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਂਡੂਰਸ ਦੇ ਦੀਪ
ਇਓਨੀਓ ਸਮੁੰਦਰ

ਤੋਂ ਨਜ਼ਾਰਾ]]
 ਤੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਇਓਨੀਓ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਸਰਾਂਦਾ, ਅਲਬਾਨੀਆ]]

**ਇਓਨੀਓ ਸਮੁੰਦਰ** (, , , , ), ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜੋ ਏਡਰਿਆਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੱਖਣੀ ਇਟਲੀ (ਕਾਲਾਬਰੀਆ ਅਤੇ ਸਿਸੀਲੀ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਸਾਲੇਂਤੋ ਪਰਾਇਦੀਪ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੱਖਣੀ ਅਲਬਾਨੀਆ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਆਇਰਲੈਂਡੀ ਸਮੁੰਦਰ

**ਆਇਰਲੈਂਡੀ ਸਮੁੰਦਰ** (, , , , Ulster-Scots: *Airish Sea*, ) ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਨਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੈਲਟ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਨਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਆਂਗਲੇਜ਼ੀ ਹੈ ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਮੈਨ ਦਾ ਟਾਪੂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ **ਮਾਂਕਸ ਸਮੁੰਦਰ** ( , ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਰੰਟਸ ਸਮੁੰਦਰ

**ਬਰੰਟਸ ਸਮੁੰਦਰ** (,  ਜਾਂ *Barentsevo More*) ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕੰਨੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਜੋ ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ **ਮੁਰਮਨ ਸਮੁੰਦਰ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜੋਕਾ ਨਾਂ ਨੀਦਰਲੈਂਡੀ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨ ਵਿਲਮ ਬਰੰਟਸ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਗੁਸਤਾਵ ਅਡੋਲਫ਼ ਸਮੁੰਦਰ

**ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਗੁਸਤਾਵ ਅਡੋਲਫ਼ ਸਮੁੰਦਰ**, ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ, ਨੁਨਾਵੁਤ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕਿਕੀਕਤਾਲੁਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ।

ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਆਰਕਟਿਕ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬਿਆਮ ਮਾਰਟਿਨ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਮੈਕਲੀਨ ਪਣਜੋੜ ਨਾਲ਼ ਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸਵੀਡਨੀ ਰਾਜੇ ਗੁਸਤਾਵ ਛੇਵਾਂ ਅਡੋਲਫ਼ ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ

**ਕਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ** (, *Karskoe More*) ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬਰੰਟਸ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਕਾਰਾ ਪਣਜੋੜ ਅਤੇ ਨੋਵਾਇਆ ਜ਼ੇਮਲਿਆ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲਾਪਤੇਵ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਸੇਵਰਨਾਇਆ ਜ਼ੇਮਲਿਆ ਰਾਹੀਂ ਨਿਖੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਜਦਾ ਨਾਂ ਕਾਰਾ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਇੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਜਿਹਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਉਤਲੇ ਧਾਵੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਲਿੰਕਨ ਸਮੁੰਦਰ

**ਲਿੰਕਨ ਸਮੁੰਦਰ** ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜਲ-ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੋਲੰਬੀਆ ਅੰਤਰੀਪ, ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਰਿਸ ਜੇਸਪ ਅੰਤਰੀਪ, ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੋਫ਼ੋਰ ਸਮੁੰਦਰ

**ਬੋਫ਼ੋਰ ਸਮੁੰਦਰ** () ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕੰਨੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਖੇਤਰ, ਯੂਕਾਨ ਅਤੇ ਅਲਾਸਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਆਰਕਟਿਕ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਜਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਰ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਬੋਫ਼ੋਰ ਮਗਰੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੇਂਟ ਲਾਰੰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਸੇਂਟ ਲਾਰੰਸ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: *golfe du Saint-Laurent*), ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਹਾਨਾ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਸੇਂਟ ਲਾਰੰਸ ਦਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਖਾੜੀ ਅਰਧ-ਘਿਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ ੨੩੬,੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਐਮੰਡਸਨ ਖਾੜੀ

**ਐਮੰਡਸਨ ਖਾੜੀ** ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਸ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਮੁੱਖਦੀਪ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 250 ਮੀਲ ਅਤੇ ਬੋਫ਼ੋਰ ਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਣ ਮੌਕੇ ਚੌੜਾਈ 93 ਮੀਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ
ਬੂਥੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਬੂਥੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ** ਨੁਨਵੁਤ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਜਲ-ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਿਤੀਕਮਿਓਤ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਿਕੀਤਕਾਲੂਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਰਾ ਪਣਜੋੜ

**ਕਾਰਾ ਪਣਜੋੜ** (Russian: Пролив Карские Ворота; *ਪ੍ਰੋਲਿਵ ਕਰਾਸਕੀਏ ਵੋਰੋਤਾ*) ਇੱਕ 56 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (35 ਮੀਲ) ਚੌੜੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਾੜੀ (ਨਹਿਰ) ਹੈ ਜੋ ਨੋਵਾਇਆ ਜ਼ੈਮਲੀਆ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ਅਤੇ ਵੇਗਾਚ ਟਾਪੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਣਜੋੜ ਉੱਤਰੀ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਬਰੰਟਸ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਣਜੋੜ
ਪਿਚੋਰਾ ਸਮੁੰਦਰ

**ਪਿਚੋਰਾ ਸਮੁੰਦਰ** (, ਜਾਂ ਪੇਚੋਰਸਕੋਈ ਮੋਰੇ), ਰੂਸ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਬਰੰਟਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚੁਕਚੀ ਸਮੁੰਦਰ

**ਚੁਕਚੀ ਸਮੁੰਦਰ** () ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕੰਨੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਡੀ ਲਾਂਗ ਪਣਜੋੜ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੁਆਇੰਟ ਬੈਰੋ, ਅਲਾਸਕਾ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੋਫ਼ੋਰ ਸਮੁੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਵੈਂਡਲ ਸਮੁੰਦਰ

**ਵੈਂਡਲ ਸਮੁੰਦਰ** (ਜਿਹਨੂੰ **ਮੈਕਿਨਲੀ ਸਮੁੰਦਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਜਲ-ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਲਿੰਕਨ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਫ਼ਰਾਮ ਪਣਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚਿਲੀਆਈ ਸਾਗਰ

**ਚਿਲੀਆਈ ਸਾਗਰ** ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਚਿਲੀਆਈ ਮੁਖਦੀਪ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਚਿਲੀਆਈ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 30 ਮਈ 1974 ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ *Diario oficial de la Republica de Chile* (ਚਿਲੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਜੰਤਰੀ) ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ #346 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸੀ ਕਿ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਘੇਰਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ *Mar Chileno* (ਚਿਲੀਆਈ ਸਾਗਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਹੂਗਜ਼ ਐੱਚ-੪

**ਹੁਘੇਸ ਐੱਚ-4** ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਉੱਡਿਆ ਸੀ।

## ਯੋਗਤਾਵਾਂ (ਐੱਚ-4)
ਈਜੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰ

**ਈਜੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰ** (; , *Aigaio Pelagos* ;  ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ) ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਬਾਲਕਨ ਅਤੇ ਆਨਾਤੋਲੀਆ ਪਰਾਇਦੀਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਭਾਵ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖਦੀਪੀ ਭੋਂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਵੂ ਸਾਗਰ

**ਸਾਵੂ ਸਾਗਰ** (ਜਾਂ **ਸਾਵੂ ਸਮੁੰਦਰ**) ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਇਸਦੀ ਦੱਖਣੀ ਹੱਦ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਸਾਵੂ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਾਵੂ ਅਤੇ ਰਾਇ ਜੂਆ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੋਤ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਤਿਮੋਰ (ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ), ਉੱਤਰ/ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਫ਼ਲੋਰੇਸ ਅਤੇ ਅਲੋਰ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਪੱਛਮ/ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੁੰਬਾ ਟਾਪੂ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਾਗਰ
ਫ਼ੰਡੀ ਦੀ ਖਾੜੀ

**ਫ਼ੰਡੀ ਦੀ ਖਾੜੀ** () ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਮੇਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸੂਬਿਆਂ ਨਿਊ ਬ੍ਰੰਸਵਿਕ ਅਤੇ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਮੇਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਰੋਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹਦਾ ਨਾਂ "Fundy" ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ "Fendu", ਭਾਵ "ਪਾੜ ਜਾਂ ਵੰਡ", ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪੁਰਤਗਾਲੀ *fondo*, ਭਾਵ "ਧੂੰਆਰਾ" (ਕੀਪ, ਫ਼ਨਲ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬੇਰਿੰਗ ਪਣਜੋੜ

[[Image:dateliner cam.jpg|thumb|200px|right|ਇੱਕ US-ਅਧਾਰਤ ਕੈਮਰਾ  ਜੋ ਬੇਰਿੰਗ ਪਣਜੋੜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ]]

**ਬੇਰਿੰਗ ਪਣਜੋੜ** (, *ਬੇਰਿੰਗੋਵ ਪ੍ਰੋਲਿਵ*, ਯੂਪਿਕ: *Imakpik*) ਇੱਕ 82 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਪਣਜੋੜ ਹੈ ਜੋ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਬਿੰਦੂ ਦੇਜ਼ਨੇਵ ਅੰਤਰੀਪ, ਚੁਕਚੀ ਪਰਾਇਦੀਪ, ਰੂਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਬਿੰਦੂ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼ ਅੰਤਰੀਪ, ਅਲਾਸਕਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਣਜੋੜ
ਸਾਓ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦਰਿਆ

**ਸਾਓ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ** () ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ੨,੯੧੪ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਆਈ ਰਾਜਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚਲਾ ਚੌਥਾ (ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਪਰਾਨਾ ਅਤੇ ਮਾਦੇਈਰਾ ਮਗਰੋਂ) ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਬਸਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ *ਓਪਾਰਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ਼ *Velho Chico* ("ਬਜ਼ੁਰਗ ਫ਼ਰੈਂਕ") ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਸ਼ਤ ਅਲ-ਅਰਬ

**ਸ਼ਤ ਅਲ-ਅਰਬ** (, "ਅਰਬੀਆਂ ਦਾ ਨਾਲਾ"; , **ਅਰਵੰਦ ਰਦ**, "ਤੀਬਰ ਦਰਿਆ") ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ ੨੦੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਇਰਾਨ ਦੀ ਬਸਰਾ ਰਾਜਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਲ ਕੁਰਨਾ ਕਸਬੇ ਵਿਖੇ ਫ਼ਰਾਤ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਦਜਲਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨਾਲ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰਾ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਲੀ ਸਰਹੱਦ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਆਮੂ ਦਰਿਆ

**ਆਮੂ ਦਰਿਆ** (, ; ; , , *ਦ ਆਮੂ ਸਿੰਧ*; ), ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਖ਼ਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਅਰੀਆਨਾ ਅਤੇ ਤੁਰਾਨ ਵਿਚਲੀ ਸਰਹੱਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ
ਪਲਾਤਾ ਦਰਿਆ

**ਪਲਾਤਾ ਦਰਿਆ** ਜਾਂ **ਰਿਓ ਦੇ ਲਾ ਪਲਾਤਾ** (, *ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਦਰਿਆ*) ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਅਤੇ ਉਰੂਗੁਏ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿਚਕਾਰ ਉਰੂਗੁਏ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਪਰਾਨਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨਾਲ਼ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦਹਾਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਕੀਪ-ਅਕਾਰ ਦਾ ਚਿੱਬ ਜਾਂ ਡੂੰਘ ਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 290 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰੂਗੁਏ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸਲਵੀਨ ਦਰਿਆ

**ਸਲਵੀਨ ਦਰਿਆ** (, ; , ; ; ; ਸ਼ਾਨ: ; , ; ਕਈ ਵਾਰ ਹਿੱਜੇ **ਸਾਲਵੀਨ**; **ਸਲਵਿਨ**, ਥਾਈ; **Gyalmo Ngulchu**, ਤਿੱਬਤੀ; **Thanlwin**, ਬਰਮੀ; **Nu Jiang**, ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਮਤਲਬ "ਗੁਸੈਲਾ ਦਰਿਆ" (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂ ਕਬੀਲੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਪਰ ਚੀਨੀ ਨੇ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਬੋਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨੂ ਵਰਗੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚੁਣ ਲਿਆ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਸੈਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ), ਇੱਕ ੨,੮੧੫ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਡੇਮਾਨ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਵਗਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰੀਓ ਨੇਗਰੋ (ਐਮਾਜ਼ੌਨ)

**ਕਾਲਾ ਦਰਿਆ** ਜਾਂ **ਰਿਓ ਨੇਗਰੋ** (ਪੁਰਤਗਾਲੀ: *Rio Negro*, ਸਪੇਨੀ: *Río Negro*, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Black River**) ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੱਬਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ, ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਲਪਾਣੀਆ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ
ਇਸ ਨਦੀ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇਸਨੂੰ **ਗੁਏਨੀਆ ਨਦੀ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੀ ਪੁਏਨਾਵਾਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਜ਼ਰਵ 
ਵਿੱਚ ਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁਆਰੀਨੁਮਾ,  ਬਰੂਜਸ, ਸੈਂਟਾ ਰੋਜ਼ਾ ਅਤੇ ਤਾਬਾਕੁਏਨ  ਵਿਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ। 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦਰਿਆ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਗੁਏਨੀਆ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦੇ ਐਮਾਜ਼ੌਨਾਸ ਰਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਦ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਟੋਨੀਨਾ ਅਤੇ ਮੈਕਾਨਲ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰੋਆ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦਾ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਇਹ ਦਰਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਚੱਲ ਕੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਓਰੀਨੋਕੋ ਅਤੇ ਐਮਾਜ਼ੌਨ ਰਿਵਰ ਬੇਸਿਨ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਸਨੂੰ ਰੀਓ ਨੇਗਰੋ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਨਾਂ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਖੋਜਕ ਫ੍ਰਾਸਿਸਕੋ ਡੀ ਓਰਿਲਾਨਾ ਦੁਆਰਾ 1541 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਇਆ ਸੀ, ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।  17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਜੀਸੂਟਜ਼ ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਕਬੀਲਿਆਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਬੀਲੇ ਸਨ: ਮਨਾਉ, ਅਰੂਏਕ ਅਤੇ ਟਰੂਮੇ ਇੰਡੀਅਨਜ਼। ਸੰਨ 1700 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਗੁਲਾਮੀ ਆਮ ਹੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਰਪੀ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਗਈ ਸੀ।

## ਬਨਸਪਤੀ
ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਾਲੀ ਚਾਹ ਵਰਗਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਰੀਓ ਨੇਗਰੋ ਭਾਵ ਕਾਲਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਇੱਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਹਿਊਮਿਕ  ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਫੀਨੌਲ ਵਾਲੀ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਵਿਖੰਡਨ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ *ਕਾਲਾ ਦਰਿਆ* ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰਿਆ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਕਾਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। 

ਰੀਓ ਨੇਗਰੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਤੱਕ 700 ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਲੱਭੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ 800-900 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ
ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ

ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੁਨਲੁਨ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।]]

**ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ** (), ਜਿਹਨੂੰ **ਛਿੰਗਾਈ-ਤਿੱਬਤੀ (ਛਿੰਗਜ਼ਾਂਗ) ਪਠਾਰ** () ਜਾਂ **ਹਿਮਾਲਾ ਪਠਾਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਜਾਂ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਪਠਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਚੀਨ ਵਿਚਲਾ ਛਿੰਗਾਈ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲਦਾਖ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਏਸ਼ਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਉਚਾਈ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਠਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਟਕਲਾਮਕਾਨ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਬੋਡ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ, ਚਿੰਗ ਹਈ, ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਸੀਸ਼ਵਾਨ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਗਾਂਸੂ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂੰਨਾਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਲਦਾਖ਼ ਇਲਾਕਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ ਇਹ ਪਠਾਰ 1, 000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵਲੋਂ ਪਸ਼ਚਮ ਤੱਕ 2, 500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌਡ਼ਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ 8, 500 ਮੀਟਰ (ਯਾਨੀ 18, 900 ਫੁੱਟ) ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 9,000 ਮੀਟਰ (26, 000 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਾਰੇ 18 ਪਹਾੜ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਛੱਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀੱਬਤ ਦੇ ਪਠਾਰ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 25 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦਾ 75% ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਗੁਣਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਾਦੀਰਾ ਦਰਿਆ

**ਮਾਦੀਰਾ ਦਰਿਆ** ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਲ-ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 3,250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਹੈ ਇਹ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦਰਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੇਂਟ ਲਾਰੰਸ ਦਰਿਆ

**ਸੇਂਟ ਲਾਰੰਸ ਦਰਿਆ** (; ਟਸਕਾਰੋਰਾ: *Kahnawáʼkye*; ਮੋਹਾਕ: *Kaniatarowanenneh*, ਭਾਵ "ਵੱਡਾ ਜਲ-ਮਾਰਗ") ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੱਧਵਰਤੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੇਂਟ ਲਾਰੰਸ ਦਰਿਆ
ਅਰਸ਼ ਮਲਸੀਆਨੀ

**ਅਰਸ਼ ਮਲਸੀਆਨੀ** (1908 – 1979) (ਉਰਦੂ: عرش ملسیانی) ਜਨਮ ਸਮੇਂ **ਬਾਲ ਮੁਕੁੰਦ** (ਉਰਦੂ: بال ​​مکند), ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਲੱਭੂ ਰਾਮ ਜੋਸ਼ ਮਲਸੀਆਨੀ, ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1948 ਤੋਂ 1968 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਸਿਕ ਉਰਦੂ ਪਤ੍ਰਿਕਾ 'ਆਜ ਕਾਲ' ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਜਦੋਂ ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1954 ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਬਲੋਕ

**ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿੱਚ ਬਲੋਕ** (; 28 ਨਵੰਬਰ 1880 - 7 ਅਗਸਤ 1921) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਸੀ।
## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
thumb|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਐਂਦਰੀਵਨਾ ਬਲੋਕ — ਬਲੋਕ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਾਰਸਾ, 1880
ਬਲੋਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਾਰਸਾ ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੈਕਟਰ ਸਨ। ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਤੋੜ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਲੋਕ, ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਮਨੋਰ ਸਖਮਾਤੋਵੋ ਰਿਹਾ, ਜਿਥੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਸੋਲੋਵਿਓਵ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਅਣਗੌਲੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਫਿਓਦਰ ਤਿਊਤਚੇਵ ਅਤੇ ਅਫ਼ਨਾਸੀ ਫੇਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਉਹਦਾ ਵਾਹ ਪਿਆ। ਇਸਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਰੰਭਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਨੂੰ *ਪਹੁ-ਫੁਟਾਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ* ਨਾਮ ਹੇਠ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ।

1903 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਮਿਤਰੀ ਮੈਂਡਲੀਵ ਦੀ ਧੀ ਲਿਊਬੋਵ (ਲਿਊਬਾ) ਦਮਿਤਰੀਏਵਨਾ ਮੈਂਡਲੀਵਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਲਿਊਬਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦੀ ਆਂਦਰੇਈ ਬੇਲੀ ਨਾਲ ਜਟਿਲ ਪਿਆਰ-ਨਫਰਤ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਾ ਲਿਆ। ਲਿਊਬਾ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਹੁਸੀਨ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, 1904) ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖੂਬ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।

ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਰਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬਲੋਕ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਰੁਚੀਆਂ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਸੀਹਾ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ (Vozmezdie, 1910-21; Rodina, 1907-16; Skify, 1918)। ਸੋਲੋਵਯੋਵ ਦੇ ਇਲਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਉਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਧਾਰਮਿਕ ਖਦਸ਼ੇ ਪਾਲੀ ਬੈਠਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਠੀਕ ਠੀਕ ਹੈ ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ", ਉਸ ਨੇ 1917 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬੜੀ ਅਚੰਭੇ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਖਦਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹੱਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਮਈ 1917 ਵਿੱਚ ਬਲੋਕ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਗੋਰੀ ਰਾਸਪੂਤਿਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਨੂੰ ਲਿਖਤ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਟੈਨੋਗ੍ਰਾਫਰ ਥਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਓਰਲਾਂਡੋ ਫਿਗੇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

1921 ਤੱਕ ਬਲੋਕ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ। ਬਲੋਕ ਨੇ ਗੋਰਕੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਭੇਜੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ "ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੂਝ-ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਿਹਚਾ" ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕੋਰਨੀ ਚੂਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਕਵਿਤਾ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਸੀ: "ਸਭ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਕੁਝ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਬਲੋਕ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੋਰਕੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵੀਜ਼ਾ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। 29 ਮਈ 1921 ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਅਨਾਤੋਲੀ ਲੂਨਾਚਾਰਸਕੀ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ: "ਬਲੋਕ ਰੂਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਰੋਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਮਰੇਡ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੇ।"। ਸਿਰਫ 10 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਲੋਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਵੀ
ਜ਼ੋਹਰਾ ਸਹਿਗਲ

**ਜੋਹਰਾ ਸਹਿਗਲ**
(27 ਅਪਰੈਲ 1912 – 10 ਜੁਲਾਈ 2014) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ। ਇਸਨੇ 1935 ਵਿੱਚ ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਕਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 2010 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਜ਼ੋਹਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1912 ਵਿੱਚ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੂਈਨ ਮੇਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲੈ ਸਕੇ ਜਿੱਥੇ ਕੁਲੀਨ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਕੂਈਨ ਮੇਰੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਯੂਰਪ ਜਾਣ ਦੀ ਠਾਨ ਲਈ ਅਤੇ ਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਮਿਸਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਜਹਾਜ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਕੇ ਯੂਰਪ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
## ਡਾਂਸ
ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਚ ਦੀ ਤਰਬੀਅਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚਾ ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜੋ ਕਿ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬੈਲੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਬਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 8 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੇ ਦੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਏ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਸ ਥਿਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਇਪਟਾ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਥਿਏਟਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਰਹੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਵ ਉਮਰ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸਹਿਗਲ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਦੋਸਤੀ ਵਧੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ ਪਰ ਆਖਰ ਜ਼ੋਹਰਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਮੰਨ ਗਏ ਅਤੇ 14 ਅਗਸਤ 1942 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ੋਹਰਾ ਅਤੇ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਖੋਲ ਲਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤਫਰਕੇ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਫਿਰ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ੋਹਰਾ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਉਜਰਾ ਬਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
## ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ
ਜ਼ੋਹਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਥਿਏਟਰ ਗਰੁਪ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਫਿਲਮ ਧਰਤੀ ਕੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਚਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 
ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਖਿਆਲ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਸਨ। ਜ਼ੋਹਰਾ ਦਾ ਪਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ੋਹਰਾ ਨੇ ਕੋਰੀਓਗਰਾਫੀ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।

ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਦੱਤ ਵੀ ਫਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕਿਸਮਤ ਅਜਮਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜ਼ੋਹਰਾ ਸਹਿਗਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਬਾਜ਼ੀ (ਫ਼ਿਲਮ) ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਓਗਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸੁਫ਼ਨਾ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਂਸ 'ਘਰ ਆਇਆ ਮੇਰਾ ਪਰਦੇਸੀ' ਦੀ ਕੋਰੀਓਗਰਾਫੀ ਜ਼ੋਹਰਾ ਤੋਂ ਕਰਵਾਈ।

1959 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। 1962 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਤੇ ਲੰਦਨ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਟੀਵੀ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ: *ਮਾਈਂਡ ਯੂਅਰ ਲੈਂਗੁਏਜ*, *ਜੈਵਲ ਇਨ ਦੀ ਕਰਾਊਨ*, *ਤੰਦੂਰੀ ਨਾਇਟਸ* ਵਗ਼ੈਰਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
## ਮੌਤ
10 ਜੁਲਾਈ 2014 ਨੂੰ 102 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ

**ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ** (18 ਦਸੰਬਰ 1843 – 24 ਦਸੰਬਰ 1911) ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਨ।
## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
### ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਬਡਰੁਖਾਂ, ਜੀਂਦ ਰਿਆਸਤ, ਵਿਖੇ 18 ਦਸੰਬਰ 1843 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਦਾਰ ਸੁਖਾ ਸਿੰਘ (ਮੌਤ 1852) ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। 
ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ 3 ਮਈ 1871 ਨੂੰ ਤਪਦਿਕ ਰੋਗ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਔਲਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫੂਲ ਬੰਸੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ 10 ਅਗਸਤ 1871 ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਮਿਲੀ। 
### ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੰਮ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਨੇਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪ੍ਰਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਧਨ ਮੁਹਈਆ ਕੀਤਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਆਹ ਲਈ 'ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ' ਦੇ ਰਸਮ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਕ ਮੈਕਾਲਫ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੰਮ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਹਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਘਾ ਹੈ।
### ਪਰਿਵਾਰ 
ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ
#ਕਰੰਗੜਵਾਲੀਆ; 1858 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ
# ਔਨਾਲੀਵਾਲੀ ਰਾਣੀ;
#ਜਸਮੀਰ ਕੌਰ (d 1921). 1880 ਵਿਚ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ:1. ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਭਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਤਖਤ ਨਸ਼ੀਨ, ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ (1883-1942); r. 1911-19282.ਰਿਪੁਦਮਨ ਦੇਵੀ (1881-1911); ਵਿਆਹ ਰਾਮ ਸਿੰਘ
#ਅਗਿਆਤ ਪਤਨੀ; ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ
ਜਗਰੂਪ ਬਰਾੜ

**ਜਗਰੂਪ ਬਰਾੜ** ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਖੇ ਐਮ ਐਲ ਏ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊ ਡੇਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਰੀ-ਫਲੀਟਵੁੱਡ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਤਿਨ ਵਾਰ ਐਮ. ਐਲ. ਏ. ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ

**ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ** ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਕੁੱਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 999 ਹਿਜਰੀ (1591) ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮੂਸੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਉਥੇ ਕਦੇ ਮੌਜ਼ਾ ਚਚਲਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੁਲਤਾਨ ਕੁੱਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਭਾਗ ਮਤੀ ਰਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ 189 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਐਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੜਕਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ 1591 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਲੇਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹੰਮਦ ਕੁਲੀ ਕੁਤੁਬਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਈ ਗਈ ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚਾਰਮੀਨਾਰ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ਇੱਕ ਚੋਕੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮਹਿਰਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਦਿਲਕਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਗਰੇਨਾਇਟ ਦੇ ਮਨਮੋਹਕ ਚੋਕੋਰ ਖੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਿਰਾਬਾਂ ਤੇ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
## ਮੂਰਤਾਂ

File:Mosque on Second Floor.jpg|ਦੂਸਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਮਸਜਿਦ
File:Clock of the Charminar.jpg|ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦੀ ਘੜੀ
File:Minaret of the Charminar.jpg|ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੀਨਾਰ
File:Char minar masjid.jpg|ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਮਸਜਿਦ
File:Charminar sumeet photography 3.JPG|ਮਾਹ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਇਰਦ ਗਰਦ ਅਵਾਮ
File:Charminar-Bahadurabad, Karachi.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਰਾਚੀ ਕੇ ਇਲਾਕਾ ਬਹਾਦਰ ਆਬਾਦ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਵਰਗੀ ਇਮਾਰਤ
File:A Rainy Morning, Charminar.jpg|ਇੱਕ ਬਰਸਾਤੀ ਸਵੇਰ, ਚਾਰਮੀਨਾਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

**ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ** ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ

## ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
## ਹਵਾਲੇ
ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਗੰਜਵੀ

**ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਗੰਜਵੀ** (; ) (1141 - 1209) (6ਵੀਂ ਸਦੀ ਹਿਜਰੀ), '''Nizami Ganje'i**,**ਨਿਜ਼ਾਮੀ**, ਜਾਂ **ਨੇਜ਼ਾਮੀ'* (), ਜਿਸਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ *ਨਿਜ਼ਾਮ ਉਦ-ਦੀਨ ਅਬੂ ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਇਬਨ-ਯੂਸੁਫ਼ ਇਬਨ-ਜ਼ਾਕੀ'' ਸੀ, 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਸ਼ਾਇਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਇਰਾਨ, ਕੁਰਦਸਤਾਨ ਅਤੇ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੰਜ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦਾ ਅਜੇ ਬਚਪਨ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਪ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਗ਼ਮ ਦਾ ਅਸਰ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਉੱਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਸ਼ਹਿਰ ਗੰਜਾ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਈਰਾਨ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਇਰਾਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਇਸਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਮਸੀਹੀ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਹਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਰਾਇਸਾ' ਸੀ, ਕੁਰਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ * ਯੂਸਫ਼ * ਸੀ, ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ।. ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਜੋ *ਅਫਾਕ * ਆਇਆ ਹੈ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਨਾਮ ਦੀ ਬਜਾਏ "ਦੁਮੇਲ" ਦੇ ਅਰਥ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਜ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਗਈਆਂ - ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਵੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, "ਰੱਬ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਮਸਨਵੀ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ!".

## ਸਿੱਖਿਆ
ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਐਵੇਸੀਨਾ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸੂਫੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਇਬਨ ਅਰਬੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਲੇਖਕ
ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਨਾਬੋਕੋਵ

**ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਲਾਦੀਮੀਰੋਵਿੱਚ ਨਾਬੋਕੋਵ** (, ; 10 ਅਪਰੈਲ 1899 – 2 ਜੁਲਾਈ 1977) ਰੂਸੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨੌਂ ਨਾਵਲ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਦ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਨਿਕੋਲਾਈ ਦੋਬਰੋਲਿਉਬੋਵ

**ਨਿਕੋਲਾਈ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿਚ ਦੋਬਰੋਲਿਉਬੋਵ** (; 5 ਫਰਵਰੀ 1836 – 29 ਨਵੰਬਰ 1861) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਸੀ।
## Biography
ਦੋਬਰੋਲਿਉਬੋਵ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਜ੍ਹਨੀ ਨੋਵਗੋਰੋਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ ਸੀ। ਉਹ 1848 ਤੋਂ 1853 ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੈਮੀਨਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਉਸਨੂੰ ਵਿਲਖਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਘਰ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰੇਸ ਵਰਗੇ ਰੋਮਨ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਸੀ। 1853 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। 1854 ਵਿੱਚ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਸਾਂਭ ਲਈ। ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟਿਊਟਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਦੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਤਣਾਵਾਂ ਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ

**ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਲਾਦੀਮੀਰੋਵਿੱਚ ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ** (ਰੂਸੀ: Влади́мир Влади́мирович Маяко́вский) (19 ਜੁਲਾਈ 1893 &ndash; 14 ਅਪਰੈਲ 1930) ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ-20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਭਵਿੱਖਵਾਦ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ।
## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਬਾਗਦਤੀ, ਕੁਤੈਸੀ ਗਵਰਨੇਟ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ (ਹੁਣ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ) ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਅਖੀਰਲੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਥੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਰੇਂਜਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਸਾਕ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕਿਊਬਾਈ ਕਸਾਕ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਯਾਂਗੋਨ

**ਰੰਗੂਨ** ਜਾਂ **ਯਾਂਗੋਨ** (, ; ਸ਼ਾਬਦਕ ਅਰਥ: "ਬਖੇੜੇ ਦਾ ਅੰਤ") ਬਰਮਾ (ਮਿਆਂਮਾਰ) ਦੀ ਪੂਰਵਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਂਗੋਨ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮਾਰਚ 2006 ਤੋਂ ਫੌਜੀ ਸਰਕਾਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨੇਪੀਡਾਅ ਵਿਖੇ ਲੈ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਚਾਲ੍ਹੀ ਲੱਖ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ਼, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦੌਆਲਾ

**ਦੌਆਲਾ** ਕੈਮਰੂਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਿਤੋਰਾਲ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੈ। ਇੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ-ਅੱਡਾ, ਦੂਆਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ-ਅੱਡਾ, ਸਥਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਮਰੂਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੈਲਗਰੀ

**ਕੈਲਗਰੀ**  ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸੂਬੇ ਐਲਬਰਟਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ