ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ (ਪ੍ਰਯੋਗ)

**ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ (ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ)** ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਲਹਿਰ ਸੀ ਜੋ 1967 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਰੌਨ ਜੋਨਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਜਰਮਨ ਆਬਾਦੀ ਤੀਜੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੌਰਾਨ ਨਾਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਜੋਨਸ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਕਲਾਸ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋਨਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਪਿਆ ਕਿ ਜਰਮਨ ਲੋਕ ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਦੀ ਅਪੀਲ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ (ਜਾਂ ਨੌਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ੈਰੀ ਟੌਲਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ), ਜੋਨਸ - ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫਾਰ ਏ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ (SDS) ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਕਬਰਲੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੂਡੈਂਟ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇ ਸਪਾਂਸਰ, ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕ - ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਜ਼ੀ ਲਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਧਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਲਾਸਰੂਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਚੈਨਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ 1981 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ, *ਦ ਵੇਵ*, ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਮ, *ਡਾਈ ਵੇਲ*, ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ 
ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਪ੍ਰੈਲ 1967 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਪਾਲੋ ਆਲਟੋ ਦੇ ਕਬਰਲੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੋਨਸ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਜਰਮਨ ਲੋਕ ਯਹੂਦੀ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕਬਰਲੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਖ਼ਬਾਰ, *ਦ ਕਬਰਲੇ ਕੈਟਾਮਾਉਂਟ* ਦੇ ਦੋ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੇਪਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕਾਲਕ੍ਰਮ 
### ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ 
ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਧਾਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਹੀ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫਿਲਿਪ ਨੀਲ ਅਤੇ ਮਾਰਕ ਹੈਨਕੌਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜੋਨਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ।

19 ਦਸੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ '''ਦਿ ਇਨਵਿਜ਼ੀਬਲ ਲਾਈਨ'' ' ( *ਡਾਈ ਗੇਸ਼ਿਚਟੇ ਡੇਰ ਵੇਲੇ* ) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੋਨਸ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

### ਨਾਟਕੀਕਰਨ 
* ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ 1981 ਦੇ ਯੂਐਸ ਟੀਵੀ ਸਪੈਸ਼ਲ, *ਦ ਵੇਵ* ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਟੌਡ ਸਟ੍ਰੈਸਰ ਦੁਆਰਾ ਮੋਰਟਨ ਰੂ ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਯੰਗ ਐਡਲਟ ਨਾਵਲੀਕਰਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਵਲੀਕਰਨ ਨੇ ਸੈਟਿੰਗ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ।
* *"ਇਟ ਕਾਂਟ ਹੈਪਨ ਹੇਅਰ"*, *ਸਵੀਟ ਵੈਲੀ ਟਵਿਨਸ* ਲੜੀ ਦੀ 86ਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲਵੇਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ "ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ" ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਲੇਖ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
* 2001 ਵਿੱਚ, ਓਲਾਫ ਪਾਈਟਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਰੂਪਾਂਤਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰਾਇਲ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਥੀਏਟਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ।
* 2008 ਦੀ ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਮ *ਡਾਈ ਵੇਲੇ* ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਜਰਮਨ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
* 2010 ਵਿੱਚ, ਜੋਨਸ ਨੇ ਕਲਾਸ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਨਾਟਕ *"ਦ ਵੇਵ"* ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ।
* ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਜੋਸਫ਼ ਰੋਬਿਨੇਟ ਅਤੇ ਰੌਨ ਜੋਨਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸੰਗੀਤਕ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
* 2020 ਵਿੱਚ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ *"ਵੀ ਆਰ ਦ ਵੇਵ"* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਮਿਨੀਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਬਾਰੇ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਕਦਖੋ 
* ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਯੋਗ
* ਜੇਨ ਇਲੀਅਟ

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* ਕਲਿੰਕ, ਬਿੱਲ। 21 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1967। "ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ 'ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਜ਼ਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ", *ਦ ਕਬਰਲੇ ਕੈਟਾਮਾਉਂਟ*, ਖੰਡ 11, ਨੰ. 14, ਪੰਨਾ 3। (ਕਬਰਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੈਲੀ ਸੰਬੰਧੀ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਲੇਖ।)
* ਸਾਰੀ, ਐਂਟੀ। 2020। ਟ੍ਰਾਂਸਫਰੈਂਸ, ਇੱਛਾ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਤਰਕ: ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬਕ। ਪੀ. ਟ੍ਰਾਈਫੋਨਸ (ਐਡ.) ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਥਿਊਰੀ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਕਲਚਰਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ। ਸਪ੍ਰਿੰਜਰ। https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/978-3-319-56988-8_1.pdf
* ਵਿਲੀਅਮਜ਼, ਸਿਲਵੀਆ ਬੇਰੀ। 1970। *ਹੈਸਲਿੰਗ* । ਨਿਊਯਾਰਕ: ਲਿਟਲ, ਬ੍ਰਾਊਨ। ਪੰਨਾ 51 ਅਧਿਆਇ 7 ਵਿੱਚ ("USM 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟਤਾਵਾਂ ਦਾ ਬਿੱਲ")।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* ਪਾਠ ਯੋਜਨਾ - ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸਲ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ
*  - ਕਹਾਣੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਮੂਲ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿੰਕ
* *ਡੇਰ ਸਪੀਗਲ*  ਵਿੱਚ "ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਫੁਰ ਫੰਫ ਟੇਜ" ("ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਨਾਜ਼ੀਆਂ")
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ਾ ਖੋਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲੇਖਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ