open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਜਵਾਲਾਮਾਲਿਨੀ

**ਜਵਾਲਾਮਾਲਿਨੀ** (Sanskrit: ज्वालामालिनी, ) ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਚੰਦਰਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ (ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਭਾਵਨਾ) ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧਯੁਗ ਦੇ ਅਰੰਭਕ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ ਸੀ।

## ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਮੂਲ 
ਜਵਾਲਾ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਿਨੀ ਦਾ ਅਰਥ ਇੱਕ ਰਿੱਛ ਦੇ ਮਾਲਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੂੰ ਪਾਠ ਜਵਾਲਾਮਾਲਿਨੀ ਕਲਪਾ ਵਿੱਚ 939 ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਠ ਜਵਾਲਾਮਲਿਨੀ ਕਲੱਪਾ ਨੂੰ ਜੈਨ ਆਚਾਰੀਆ ਇੰਦਰਾਂਦੀ ਨੇ 939 ਈ. ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮਨਯੇਖੇਟਾ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਹੇਲਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪਾਠ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਜਵਾਲਾਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਰਖਿਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।

## ਜਵਾਲਾਮਾਲਿਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ 
ਇਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਤਾਂਤਰਿਕ ਸੰਬੰਧ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਸਾਹਿਤ ਜਵਾਲਾ *ਕਲਪਾ* ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਥ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੈਨ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੁਆਰਾ ਮੱਠ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਦ੍ਰਵਿਦਾ ਗਣ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਹੇਲਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* Jwalamalini temple at Shri Atishaya Kshetra Simhanagadde

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Jain Tirthas 
* Jain Teerth - Shri Simhanagadde Jwalamalini

## ਹਵਾਲੇ
ਅਲੰਕਾਰ (ਸਾਹਿਤ):ਵਿਉਤਪਤੀ ਤੇ ਕਿਸਮਾਂ

ਅਲੰਕਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਅਲੰ' ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਗਹਿਣਾ'। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਵਿ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਰਥ ਜਾਂ ਤੱਤ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਜੂ ਬੰਦ (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ) ਆਦਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਅਲੰਕਾਰ ਕਾਵਿ ਰੂਪੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਲੰਕਾਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ੋਭਾਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਚਾਰੀਆ 'ਅਨੰਦਵਰਧਨ' ਅਲੰਕਾਰ ਨੂੰ 'ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ' ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਅਲੰਕਾਰ ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਾਵਿ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹੈ। *ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ* : ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਨੇ ਗਹਿਣੇ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਉਹ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਜ਼ਰਾ ਵਧੇਰੇ ਉੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
 ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ:- 
ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ:-

(ੳ) ਅਲੰਕਰੋਤਿ ਇਤਿ ਅਲੰਕਾਰਹ :- ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ,ਉਹ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ।

(ਅ)ਅਲੋਕਿਰਯਤੇ ਅਨੇਨ ਇਤਿ ਅਲੰਕਾਰਹ੍:- ਅਰਥਾਤ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਾਜ- ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਜਾਂ ਸਜਾਵਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲੰਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 'ਕਰਤਾ' ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।

ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਅਚਾਰੀਆ ਨੇ ਆਪੋ- ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ-

*ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,* " ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਨਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮ,ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਸ ਆਦਿ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਲੰਕਾਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਬਾਜੂ ਬੰਦ ( ਗਹਿਣੇ) ਆਦਿ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

*ਮੰਮਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,* " ਅਲੰਕਾਰ ਸਰੀਰ ਲਈ ਸ਼ੋਭਾਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਉਤਕਰਸ਼ਕਾਰੀ ਤੱਤ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ।"

*ਦੰਡੀ ਅਨੁਸਾਰ,* " ਕਾਵਿ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਹੀ ਅਲੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਸੋ, ਅਲੰਕਾਰ ਉਹ ਤੱਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਰਾਹੀਂ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। 
 ਕਿਸਮਾਂ:- 
ਅਲੰਕਾਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਅਲੰਕਾਰਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ -

(ੳ) ਸ਼ਬਦ ਅਲੰਕਾਰ

(ਅ) ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ

(ੲ) ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਅਲੰਕਾਰ

#### (ੳ) ਸ਼ਬਦ ਅਲੰਕਾਰ :- 
ਜੋ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਅਲੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਅਲੰਕਾਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚੁਣੀਂਦਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸੁਹਜ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਅਲੰਕਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:

* ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਅਲੰਕਾਰ
* ਯਮਕ ਅਲੰਕਾਰ
* ਸ਼ਲੇਸ ਅਲੰਕਾਰ
* ਪੁਨਰੁਕਤਵਦਾਭਾਸ ਅਲੰਕਾਰ

#### (ਅ) ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ:- 
ਜਿਹੜੇ ਅਲੰਕਾਰ ਅਰਥਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਉਹ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਹਨ ਭਾਵ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰ ਕੇ ਦੂਜੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਵਚਕ ਸ਼ਬਦ ਰੱਖ ਦੇਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-

##### ਸਾਂਝ ਮੂਲਕ ਅਲੰਕਾਰ 
- ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ: ਉਪਮੇਯ, ਉਪਮਾਨ, ਸਾਂਝਾ ਗੁਣ, ਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦ

- ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ

- ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਅਲੰਕਾਰ

- ਅਤਿਕਥਨੀ ਅਲੰਕਾਰ

- ਨਿੰਦਕੀ-ਉਸਤਤ ਅਲੰਕਾਰ

##### ਵਿਰੋਧ ਮੂਲਕ ਅਲੰਕਾਰ 
##### ਤਰਕ ਮੂਲਕ ਅਲੰਕਾਰ 
##### ਗੂੜ ਅਰਥ ਮੂਲਕ ਅਲੰਕਾਰ 
##### ਸ੍ਰਿੰਖਲਾ ਮੂਲਕ ਅਲੰਕਾਰ 
#### (ੲ) ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਅਲੰਕਾਰ:- 
ਜਿਹੜੇ ਅਲੰਕਾਰ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੋਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸੁਹਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
1: ਨੇਨੋਕੱਕਡੀਨ

**1: ਨੇਨੋਕੱਕਡੀਨ** ਇੱਕ 2014 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਐਕਸ਼ਨ-ਥ੍ਰਿਲਰ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਸੁਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।  ਰਾਮ ਅਚੰਤਾ, ਗੋਪੀਚੰਦ ਅਚੰਤਾ ਅਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨਿਲ ਸੁੰਕਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਲੀਡ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸਰ, ਪ੍ਰਦੀਪ ਰਾਵਤ, ਕੈਲੀ ਡੋਰਜੀ ਅਤੇ ਅਨੁ ਹਸਨ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਬੇਟੇ, ਗੌਤਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

**1: ਨੈਨੋਕਾਡਾਈਨ** ਗੌਤਮ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ (ਇਕ ਸਕਾਈਜੋਫਰੀਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸਲੇਟੀ ਪਦਾਰਥ ਦਾ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਗੁੰਮ ਗਿਆ ਹੈ ) ਜਿਸਦਾ ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਮਿਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਅਨਾਥ ਹੈ ਅਤੇ ਭਰਮਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੌਥਮ ਆਪਣੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਇੱਕ "ਕਾਲਪਨਿਕ" ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਆਦਮੀ ਅਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੂਜੇ ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਲੰਡਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।

ਸੁਕੁਮਾਰ ਨੇ *ਨੈਨੋਕਾਡਾਈਨ* ' ਸਕ੍ਰਿਪਟ ' ਤੇ *100% ਲਵ* (2011) ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਬਾਰੇ ਬੱਸ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਰ. ਰਥਨਵੇਲੂ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਕਾਰਤਿਕ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਸਨ। ਦੇਵੀ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਸਾਊਡਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਸਕੋਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। *ਨੇਨੋਕਾਕਾਡੀਨ* ਨੂੰ 12 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਜੋ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਨੂੰ ਅਰੰਭ ਹੋਈ ਸੀ, ਦਸੰਬਰ 2013 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਦਨ, ਬੇਲਫਾਸਟ, ਬੈਂਕਾਕ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਮੁੰਬਈ, ਗੋਆ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 700 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬਜਟ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। *ਨੇਨੋਕਾਕਾਡੀਨ* ਨੂੰ 10 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 1,500 ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ' ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। $ 1.27 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। *ਨੈਨੋਕਾਕਾਡੀਨ* ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਚੌਥੇ ਦੱਖਣੀ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੂਵੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਅਤੇ 11 ਵੇਂ ਸਿਨੇਮਾਏ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ *ਨੰਬਰ 1* ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ *1: ਏਕ ਕਾ ਦਮ* ( *ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੀ ਹਿੰਮਤ* ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

============

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ

**ਉੁਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ** ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮਾਨਤਾਮੂਲਕ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਮਾਨ, ਉਪਮੇਯ, ਸਧਾਰਨ (ਸਾਂਝਾ) ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਪਮਾ ਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫਰੈਂਕ ਸਿਨਾਟਰਾ

**ਫਰੈਂਸਿਸ ਐਲਬਰਟ ਸਿਨਾਟਰਾ** (12 ਦਸੰਬਰ, 1915 ਨੂੰ - ਮਈ 14, 1998) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ 20 ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਅਨ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਵੇਚੇ ਹਨ।

ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਹੋਬੋਕੇਨ ਵਿੱਚ ਇਟਾਲੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਸਿਨਟਰਾ ਨੇ ਬੈਂਡਲੈਡਰ ਹੈਰੀ ਜੇਮਜ਼ ਅਤੇ ਟੌਮੀ ਡੋਰਸੀ ਨਾਲ ਸਵਿੰਗ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1943 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨਾਲ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਨਾਟਰਾ ਨੂੰ ਇਕੋ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ, " ਬੌਬੀ ਸੋਕਸ " ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, *ਦਿ ਵਾਇਸ ਫਰੈਂਕ ਸਿਨਾਟਰਾ*, 1946 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ 1950 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕੈਰੀਅਰ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੈਟ ਪੈਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1953 ਵਿੱਚ ਫਿਰ *ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸਦੀਵੀ* ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਆਸਕਰ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜਨਮਿਆ। ਸਿਨੇਟਰਾ ਨੇ ਕਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ *ਵਿਚ ਵੀ ਵੀ ਸਮਾਲ ਆਵਰਸ* (1955), ''ਸਵਿੰਗਨ 'ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਗਾਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ!* (1956), *ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉੱਡਦੀ ਆਓ* (1958), *ਕੇਵਲ ਇਕੱਲੇ* (1958) ਅਤੇ *ਨਾਇਸ ਆਸਾਨ'' (1960) ਸਨ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਐਲਬਰਟ ਸਿਨਾਟਰਾ  ਦਾ ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ, 1915 ਨੂੰ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਹੋਬੋਕੇਨ ਵਿੱਚ 415 ਮੋਨਰੋ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।   ਇਟਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬੱਚਾ ਨਟਾਲੀਨਾ "ਡੌਲੀ" ਗਰੈਵੇਂਟਾ ਅਤੇ ਐਂਟੋਨੀਨੋ ਮਾਰਟਿਨੋ "ਮਾਰਟੀ" ਸਿਨਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।    ਸਿਨਟਰਾ ਦਾ ਭਾਰ  ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਰਸੇਪਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਖੱਬੇ ਗਲ਼, ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਦਾਗ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਛੇਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ —ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਰਿਹਾ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ, ਹੋਬੋਕੇਨ ਦੇ ਸੇਂਟ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਚਰਚ ਵਿਖੇ ਉਸਦਾ ਬਪਤਿਸਮਾ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1916 ਤੱਕ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।   ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਸਟੌਇਡ ਹੱਡੀ 'ਤੇ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਗਰਦਨ' ਤੇ ਵੱਡਾ ਦਾਗ ਪੈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਸਿਸਟਿਕ ਫਿਣਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਤੇ ਸੀ। ਸਿਨਟਰਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਸਿਨਾਟਰਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਨੈਨਸੀ (ਜਨਮ 1940), ਫਰੈਂਕ ਜੂਨੀਅਰ (1944–2016), ਅਤੇ ਟੀਨਾ (ਜਨਮ 1948) ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ, ਨੈਨਸੀ ਸਿਨਟਰਾ (ਨੀ ਬਾਰਬਾਟੋ; 25 ਮਾਰਚ, 1917 - 13 ਜੁਲਾਈ, 2018) ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 1939 ਤੋਂ 1951 ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸਿਨਾਟਰਾ 1930 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਲੋਂਗ ਬ੍ਰਾਂਚ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਬਾਰਬਾਟੋ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਗਰਮੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਲਾਈਫ ਗਾਰਡ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  ਉਹ "ਦਿ ਰਸਟਿਕ ਕੈਬਿਨ" ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਸਿਨਾਟਰਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਆਹ-ਰਹਿਤ ਮਾਮਲੇ ਸਨ,  ਅਤੇ ਚੁਗਲੀਆਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰਲਿਨ ਮੈਕਸਵੈਲ, ਲਾਨਾ ਟਰਨਰ ਅਤੇ ਜੋਈ ਲੈਂਸਿੰਗ ਸਮੇਤ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ।  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਸਮੁੰਦਰੀ ਓਟਰ

**ਸਮੁੰਦਰੀ** ਓਟਰ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਇਸਤਰੀ ਜੀਵ ਹੈ। ਬਾਲਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਓਟਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਓਟਰ ਦਾ ਮੁਢਲੇ ਰੂਪ ਦਾ ਇਨਸੂਲੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਫਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਘਣਾ ਕੋਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੁਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਓਟਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।

ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਨੇੜਲੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਇਹ ਚਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਵੱਲ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਇਨਵਰਟੈਬਰੇਟਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਰਚਿਨ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੋਲਕਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਸਟੀਸੀਅਨਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਉਜਾੜਨ ਅਤੇ ਸ਼ੈੱਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਰੇਂਜ ਵਿਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਕੀਸਟੋਨ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਰਚਿਨ ਆਬਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੈਲਪ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਭੋਜਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਓਟਰ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵਿਕਾਸ 
ਸਮੁੰਦਰੀ ਓਟਰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰਾ ਹੈ (ਵਿਸ਼ਾਲ ਓਟਰ ਲੰਬਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਤਲਾ) ਮਸਟੇਲੀਡੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 13 ਓਟਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੇਜ, ਬੈਜਰ ਅਤੇ ਮਿੰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। *ਐਨਹਾਈਡਰਾ* ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹੋਰ ਮਸਾਲੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 1982 ਵਿਚ, ਕੁਝ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੰਨ ਰਹਿਤ ਸੀਲਾਂ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਓਟਰ ਇਸਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਅਨੁਕੂਲਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਸਦੇ ਨੱਕ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕੰਨ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦ ਦੇ ਪੈਰ, ਜੋ ਤੈਰਾਕੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲੰਬੇ, ਚੌੜੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈੱਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਪੈਰ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਅੰਕ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਤੈਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਛ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟੀ, ਸੰਘਣੀ, ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਪੰਜੇ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜੇ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਥੇਲੀਆਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪੈਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਫਿਸਲਣ ਵਾਲੇ ਤਿਲਕਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੱਡੀਆਂ ਓਸਟੀਓਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਣਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਮਸੰਦ

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ **ਮਸੰਦ** ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਚਰਨਾਮਿ੍ਤ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋੰ ਇਲਾਵਾ ਉਹ *ਦਸਵੰਧ* (ਆਮਦਨੀ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ) ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਸਤੇ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ ਤੋੰ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਗੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ। ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਉਹ ਤਖਤ ਜਾਂ ਗੱਦੀ, ਜੋ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇ। ਗੁਰੂ ਸਭ ਦੀ ਗੱਦੀ (ਸਿੰਘਾਸਨ) ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ *ਮਸੰਦਾਂ* ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਦਸਵੰਧ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚਰਨਾਮਿ੍ਤ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਬਣਤਰ 
ਕੁਛ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ *ਮਸੰਦ* ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੁਝ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਹੋਰ ਲੇਖੇ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਮੰਜੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀ ਹਰੇਕ ਇਕਾਈ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੂੰ ਮਸੰਦ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਮਸੰਦਾ ਦਾ ਵੀ ਪਸਾਰਾ ਵਧਿਆ।

## ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ 
*ਮਸੰਦ* ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਆਰਥਿਕ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ; ਜਿਸਨੇ *ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ* ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ, ਅਤੇ *ਲੰਗਰ* ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।

## ਮਸੰਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਖਾਤਮਾ 
ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਮਸੰਦ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।ਉਹ ਦਸਵੰਧ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਮਨੋਰਥਾਂ ਲਈ ਵਰਤਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਮਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਤੇ ਫੜਿਆ ਵੀ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ 33 ਸਵੈਏ ਦੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਰਚਨਾ ਮਸੰਦਾਂ ਦੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਵਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ- 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਦਾ ਅਭਿਵਿਅਕਤਿਵਾਦ

ਭਰਤ-ਸੂਤ੍ ਦੇ ਚੌਥੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਗਿਆਰਵੀਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਨ।ਓੁਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਨੂੰ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਜਾਂ ਵਿਅੰਜਨਾਵਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਤ੍ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਬਾਰੇ ਇਹ ਅੰਤਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਸਿੱਧ ਮਤ ਹੈ। ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਵਿਅੰਜਨਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਧੁਨੀਵਾਦੀ ਹੋਏ ਹਨ।ਇਹ ਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਕਾਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਯੋਗ ਦਾ ਅਰਥ 'ਵਿਅੰਗ- ਵਿਅੰਜਕ ਸੰਬੰਧ' ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸ- ਨਿਸ਼ਪੱਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ( ਪ੍ਗਟਾਉ) ਕੀਤਾ

**ਵਿਅੰਜਨਾ**-**ਵਾਦ** **ਦਾ** **ਸਾਰ** **ਇਹ** **ਹੈ**:**-**

1.ਰਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਪੱਤੀ (ਰਸ ਦਾ ਪ੍ਗਟਾਉ) ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਜਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

2.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਅਜਿਤਨਾਥ

**ਅਜਿਤਨਾਥ** ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ੨੪ ਤੀਰਥਕਰੋ ਵਿੱਚੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਅਵਸਰਪਿਣੀ ਕਾਲ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਹੈ। ਅਜਿਤਨਾਥ ਦਾ ਜਨਮ ਅਯੋਧਯਾ ਦੇ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਿਤਸ਼ਤਰੂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਗਾ ਸੀ।ਅਜਿਤਨਾਥ ਦਾ ਚਿਹਨ ਹਾਥੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਧਰਮ
ਪਦਮਾਵਤੀ (ਜੈਨ ਧਰਮ)

**ਪਦਮਾਵਤੀ** ਪਰਸਵੰਥਾ, ਤੇਈਵਾਂ ਜੈਨ ਤੀਰਥੰਕਰ, ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਸਾਸਨਾ ਦੇਵੀ (शासनदेवी) ਹੈ। ਉਹ ਪਰਸਵੰਥਾ ਦੀ ਯਾ'ਕਸ਼ੀ (ਸੇਵਾਦਾਰ ਦੇਵੀ) ਹੈ।

## ਜੈਨ ਜੀਵਨੀ 
ਰੂਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਜੋੜਾ ਨਾਗਾ ਅਤੇ ਨਾਗਿਨੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਸਵੰਥਾ ਦੁਆਰਾ ਬਚਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਦਮਾਵਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਧਰਨੇਂਦਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਪਰਸਵੰਥਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਘਮਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
### ਪੂਜਾ 
ਦੇਵੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਨੂੰ ਅੰਬਿਕਾ, ਚਕਰਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਰਥੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੈਨ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਪਦਮਾਵਤੀ ਤਾਂਤਰਿਕ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਂਤਰਿਕ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ *ਯੰਤਰ-* ਵਿਧੀ, *ਪੀਠ-ਸਥਾਨ* ਅਤੇ *ਮੰਤਰ-ਪੂਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ*।

ਤਸਵੀਰ:Indian - Mandala of Padmavati - Walters 543007.jpg|'ਪਦਮਾਵਤੀ ਦਾ ਮੰਡਲਾ', ਕਾਂਸੀ, ਵਾਲਟਰਜ਼ ਆਰਟ ਮਿਉਜ਼ੀਅਮ, 11ਵੀਂ ਸਦੀ 
ਤਸਵੀਰ:Hanumantal padmavati.jpg|ਦੇਵੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਹਨੁਮੰਤਲ ਬਾਡਾ ਜੈਨ ਮੰਦਰ, ਜਬਲਪੁਰ ਵਿਖੇ
ਤਸਵੀਰ:Sculpture of Yakshi Padmavathi at Akkana Basadi in Shravanabelagola.jpg|ਅੱਕਣਾ ਬਸਾਦੀ ਵਿਖੇ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ 
ਤਸਵੀਰ:Padmavati Devi Walkeshwar Jain Temple.jpg|ਵਾਲਕੇਸ਼ਵਰ ਜੈਨ ਮੰਦਿਰ ਵਿਖੇ ਦੇਵੀ ਪਦਮਾਵਤੀ 
ਤਸਵੀਰ:Shri Mahaveerji temple - Padmavati Idol.jpg|ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਵੀਰਜੀ ਵਿਖੇ ਪਦਮਾਵਤੀ 

### ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ 
* ਪਦਮਾਕਸ਼ੀ ਗੁੱਟਾ 
* ਹਮਚਾ 

ਤਸਵੀਰ:Karkala_1.jpg|ਪਦਮਾਵਤੀ ਬਸਦੀ, ਕਰਕਲਾ, ਕਰਨਾਟਕ 
ਤਸਵੀਰ:Backside view of Basadi in Humcha.jpg|ਹਮਚਾ ਪਦਮਾਵਤੀ ਮੰਦਰ, ਕਰਨਾਟਕ 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਹਮਚਾ 
* ਹਨੁਮੰਤਾਲ ਬਦਾ ਜੈਨ ਮੰਦਰ

## ਹਵਾਲੇ 
### ਸਰੋਤ 
* Jain, Jyotindra; Fischer, Eberhard (1978), Jaina Iconography, BRILL, pp. 21–, 
* Cort, John (2010), Framing the Jina: Narratives of Icons and Idols in Jain History, Oxford University Press, 
* Babb, Lawrence A. (1996), Absent Lord: Ascetics and Kings in a Jain Ritual Culture, University of California Press, , retrieved 22 September 2017
* Tiwari, Dr. Maruti Nandan Prasad (1989), Ambika in Jaina Art and Literature, Bharatiya Jnanpith
* Krishna, Nanditha (2014), Sacred Plants of India, Penguin UK, 
* Chawdhri, L. R. (1992), Secrets of Yantra, Mantra and Tantra, Sterling Publishers Pvt. Ltd, 
* 
* 
* 
*
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: **National Institute of Technology Jamshedpur;** ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: **ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ** ), ਭਾਰਤ ਦੇ ਝਾਰਖੰਡ, ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਹੈ। ਰੀਜਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 15 ਅਗਸਤ 1960 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ 27 ਦਸੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ.) ਵਿੱਚ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 32 ਐਨਆਈਟੀਜ਼ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮ.ਐਚ.ਆਰ.ਡੀ.) ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ (1956–61) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ 8 ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚ ਤੀਜੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
right|thumb| ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਇਮਾਰਤ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1960 ਵਿਚ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (ਨਿਰਵਿਘਨ) ਡਾ: ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 15 ਅਗਸਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ, ਦੀ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੂਜੀ ਪੰਜ-ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ (1956–1961) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ ਖੇਤਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜਾਂ (ਆਰ.ਈ.ਸੀ.) ਵਿਚੋਂ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਣ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਰਾਜ ਲਈ ਐਨਆਈਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਲਈ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। 
* ਕਲਫੇਸਟ, ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ। 

## ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 
* ਮੱਲੀ ਮਸਤਾਨ ਬਾਬੂ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 7 ਸੰਮੇਲਕ 
* ਰਾਜੇਸ਼ ਕਲਾਥੂਰ, ਐਲੂਮਨੀ 1985 ਬੈਚ, ਚੀਫ ਫਾਇਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਅਫਸਰ, ਜੌਹਨ ਡੀਅਰ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਰੌਰਕੇਲਾ 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਭੋਪਾਲ 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਦੁਰਗਾਪੁਰ 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
*  
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਟੀਮ ਫੀਨਿਕਸ ਵੈਬਸਾਈਟ  
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਐਂਟੀਓਕ

**ਓਰੈਂਟਸ ਦਾ ਐਂਟੀਓਕ** (; , *Antiókheia hē epì Oróntou*; **ਸੀਰੀਆਈ ਐਂਟੀਓਕ**) ਔਰੈਂਟਸ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਹ ਅੱਜ ਦੀ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਐਂਤਾਕਿਆ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਫਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਪਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਐੱਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਕੈਲਿਕਟ

**ਨੈਸ਼ਨਲ** **ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼** **ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੈਲਿਕਟ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **National Institute of Technology Calicut**) ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: **ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਕੈਲਿਕਟ** (**NIT Calicut)**, ਪਹਿਲਾਂ **ਖੇਤਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਕੈਲਿਕਟ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ, ਫੈਡਰਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਕਨੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਂਪਸ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿਚ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ – ਮੁੱਕਮ ਰੋਡ 'ਤੇ 22 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 1961 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 2002 ਤਕ ਕੈਲਿਕਟ ਰੀਜਨਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ (ਸੀ.ਆਰ.ਈ.ਸੀ.) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੈਂਪਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਕੈਲਿਕਟ ਆਪਣੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਨੈਨੋ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 
thumb|200x200px| ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬਲਾਕ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਐਕਟ 2007 ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਜੋ ਬੋਰਡ ਦਾ ਸੈਕਟਰੀ ਹੈ, ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਰਸ ਕੋਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ, ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹਨ।

## ਦਰਜਾਬੰਦੀ 
2019 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐਫ.) ਦੁਆਰਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਕੈਲਿਕਟ 28 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸਟ੍ਰੀਮ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ। ਦਿ ਵੀਕ ਦੁਆਰਾ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 24 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਕੋਰਸ 
ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਬੀ. ਟੈਕ.) ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ (ਬੀ.ਆਰ.ਆਰ.) ਦਾ ਬੈਚਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਮ. ਟੈਕ ) ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਨਆਈਟੀਸੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ (ਐਮ.ਸੀ.ਏ.), ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਐਮ.ਬੀ.ਏ.) ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਲਾਗੂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਾਰੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

### ਖੇਡਾਂ 
ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ. ਕੋਲ ਇੱਕ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ, ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਇੱਕ ਓਪਨ-ਏਅਰ ਥੀਏਟਰ, ਇੱਕ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ, ਫੁੱਟਬਾਲ, ਵਾਲੀਬਾਲ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਰੋਲਰ ਸਕੇਟਿੰਗ, ਹਾਕੀ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ ਵੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

### ਕੇਂਦਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੈਂਟਰ 
left|thumb| ਕੇਂਦਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੈਂਟਰ
ਕੇਂਦਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੈਂਟਰ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਹੂਲਤ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ, ਤਿਰੂਵੋਨਮ, ਵਿਜੈਦਾਸ਼ਮੀ, ਗਾਂਧੀ ਜਯੰਤੀ, ਬਕ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਬੀਭਤਸ ਰਸ

ਅਨਚਾਹੇ ਅਥਵਾ ਘਿਨੌਣੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਦਿ੍ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਘ੍ਰਿਣਾ (ਨਫ਼ਰਤ) ਦਾ ਭਾਵ ਹੀ 'ਬੀਭਤਸ' ਰਸ ਹੈ। ਘਿ੍ਣਤ ਸ਼ੈ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਘ੍ਰਿਣਾ ਜਾਂ ਜੁਗਪਸਾਂ ਭਾਵ ਦਾ ਉਦਭਵ ਹੋਵੇ ਓਥੇ ਬੀਭਤਸ ਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੁਗਪੁਸਾਂ (ਘਿ੍ਰਣਾ ਜਾਂ ਸੂਗ) ਕਿਸੇ ਅਣ-ਚਾਹੀ, ਘ੍ਰਿਣਾ-ਯੋਗ, ਜਾਂ ਉੱਤੇਜਕ ਸ਼ੈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੀਭਤਸ ਰਸ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ 'ਘਿ੍ਰਣਾ' ਹੈ। ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ, ਮਿ੍ਤਕ ਸਰੀਰ, ਚਰਬੀ, ਸੜਿਆ ਮਾਸ, ਮਲਮੂਤ੍ਰ, ਬਦਬੂਦਾਰ ਵਸਤਾਂ, ਘ੍ਰਿਣਾ-ਕਾਰਕ ਵਿਚਾਰ ਆਦਿ ਇਸਦੇ ਆਲੰਬਨ ਵਿਭਾਵ ਹਨ।ਕੀੜਿਆਂ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦਾ ਵਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਨਾ, ਗਿਰਝਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਨੋਚਣਾ, ਘਾਇਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਤੜਫਣਾ, ਘਿਨੌਣੇ ਰੰਗ ਰੂਪ ਆਦਿ ਇਸਦੇ ਉੱਦੀਪਨ ਵਿਭਾਵ ਹਨ। ਚਿੰਤਾ, ਜੜਤਾ, ਰੰਗ-ਰੂਪ ਬਦਲਣਾ, ਉਨਮਾਦ, ਗਲਾਨੀ, ਦੀਨਤਾ ਆਦਿ ਸੰਚਾਰੀ ਭਾਵ ਹਨ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀਭਤਸ ਰਸ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਚਾਰੀਆ ਇਸ ਰਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਚਾਹੇ ਇੱਕ ਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਰਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ, "ਘ੍ਰਿਣਾਰੂਪੀ ਮਾਨਸਿਕ ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਇਹ ਰਸ ਦੂਜੇ-ਕਰੁਣ, ਰੌਦ੍ਰ, ਵੀਰ, ਭਯਾਨਕ-ਰਸਾਂ ਦੀ ਪਰਿਪੂਰਣਤਾ ਜਾਂ ਪਰਿਪਾਕ(ਪੁਸ਼ਟੀ) ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

**ਉਦਾਹਰਣ:-**

ਜਿਧਰ ਨਜ਼ਰ ਜਾਵੇ ਤਬਾਹੀ ਮਚੀ
ਕਹਾਣੀ ਰਹੀ ਹੋ ਲਹੂ ਮਿੱਝ ਦੀ 
ਕਿਤੇ ਮਗ਼ਜ ਖੋਪੜ ਵਿਚੋਂ ਵਹਿ ਰਹਿਆ
ਗਿਆ ਟੁੱਟ ਮਟਕਾ, ਦਹੀ ਹੈ ਵਹਿਆ
ਕਿਤੇ ਧੌਣ ਵਿਚੌ ਫੁਹਾਰਾ ਫੁਟੇ
ਕਿਤੇ ਮਗ਼ਜ ਦੀ ਖੌਪਰੀ ਪਈ ਟੁਟੇ
ਅਕਾਲੀ ਹੈ ਸਿੰਘ ਨਾਦ ਕਰ ਗਰਜਿਆ
ਪਠਾਣਾਂ ਦਾ ਦਲ ਦਹਿਲ ਕੇ ਲਰਜ਼ਿਆ।

 ਏਥੇ ਰੱਤ-ਲਹੂ,ਮਿੱਝ,ਮਗਜ਼,ਆਦਿ ਆਲੰਬਨ ਵਿਭਾਵ ਹਨ,ਰੱਤ ਦਾ ਵਹਿ ਟੁਰਨਾ,ਖੋਪਰੀ ਦਾ ਟੁੱਟਨਾ ਆਦਿ ਉੱਦੀਪਨ ਵਿਭਾਵ ਹਨ,ਗਲਾਨੀ,ਦਿਲ ਮਚਲਣਾ ਆਦਿ ਅਨੁਭਾਵ ਵਿਅੰਜਤ ਹਨ,ਘਿ੍ਰਣਾ(ਜੁਗਪੁਸਾ)ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਹੈ ਜੋ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ 'ਬੀਭਤਸ ਰਸ' ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲਾ 
ਗਲਾਨੀ, ਦਿਲ ਮਚਲਣਾ ਆ ਅਨੁਭਾਵ ਵਿਅੰਜਤ ਹਨ, ਘਿ੍ਰਣਾ (ਜੁਗਪੁਸਾ) ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਹੈ ਜੋ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਦਿ
ਪੌਲ ਜ਼ਕਰੀਆ

**ਪੌਲ ਜ਼ਕਰੀਆ**, ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਦੇ ਨਾਮ **ਜ਼ਕਰੀਆ** ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲਾਂ, ਯਾਤਰਾ ਵਿਵਰਨਾਂ, ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ, ਲੇਖਾਂ, ਕਾਲਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਘਾਲਣਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜ਼ਕਰੀਆ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਰਾਲਾ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
left|thumb| ਚਾਵਰਾ ਵਿਕਾਸ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਜ਼ਕਰੀਆ
5 ਜੂਨ, 1945 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੋਟਾਯਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉਰੁਲਿਕੁੰਨਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਜ਼ਕਰੀਆ, ਐਮ ਐਸ ਪਾਲ ਮੁੰਡੱਟੂਚੁੰਦਿਆਲ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਥਰੇਸਿਆਕੁੱਟੀ ਪੌਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ।ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਸ੍ਰੀ ਦਯਾਨੰਦ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਉਰੂਲੀਕੁੰਨਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਜੋਸੇਫ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਵਿਲਾਕੁਮਾਡੋਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਕਾਲਜ, ਪਲਾਇ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੀ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸੇਟ ਫਿਲੋਮੈਨਾ ਕਾਲਜ, ਮੈਸੂਰ ਚਲੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ 1966 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਐਮ.ਈ.ਈ. ਕਾਲਜ, ਮਾਲੇਸਵਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਪਰਤਦਿਆਂ, ਜ਼ੈਕਰੀਆ ਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਡੋਮਿਨਿਕਸ ਕਾਲਜ, ਕੰਜੀਰੱਪੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਰੂਬੀ ਟਾਇਰ ਅਤੇ ਰਬੜ ਵਰਕਸ, ਬੰਗਲੁਰੂ ਦੇ ਏਰੀਆ ਮੈਨੇਜਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤਕ ਉਹ ਉਥੇ ਰਿਹਾ। ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਫੀਲੀਏਟਡ ਈਸਟ-ਵੈਸਟ ਪ੍ਰੈਸ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏਆਈਐੱਮਏ), ਪ੍ਰੈਸ ਟਰੱਸਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਪੀਟੀਆਈ) ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦਾ ਮਲਿਆਲਮ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1993 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨੈੱਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ, *ਪਤਰਾਵਿਸੇਸ਼ਮ*, ਪਹਿਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਮੀਖਿਆ, ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਬੀ. ਆਰ. ਪੀ. ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ 7 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ

**ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ** (ਜਨਮ 1959) ਇੱਕ ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਕਵੀ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੀਤਕਾਰ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ - ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਵੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਪ੍ਰੋ. ਓ.ਐੱਨ.ਵੀ. ਕੁਰਪ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਘੇ ਕਵੀ ਵਿਲੋਪਪਿੱਲੀ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਮੈਨਨ ਦੀ ਸੂਖਮ ਕਾਵਿਕ ਅਮੀਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪ ਕੁਮਰਾਨਸਨ ਤੋਂ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। 'ਮਰਹੂਮ ਪ੍ਰੋ. ਐਮ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨਾਇਰ, ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਆਲੋਚਕ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, 'ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ ਇੱਕ ਜਨਮਜਾਤ ਕਵੀ ਹੈ।' ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨਾਲ ਬਣੀਆ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਰੁਮਾਂਸਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਕਾਵਿਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ, ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਹੁਨਰ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੂਝ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ  ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨੌ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ, ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੇਖ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਅਲੋਚਨਾ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫਰਨਾਮਾ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ 1959 ਵਿੱਚ ਕੜਪੜਾ, ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਟੀ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨਾਮਬੂਤਰੀ ਅਤੇ ਐਨ. ਪੰਕਜਾਕਸ਼ੀ ਥਾਮਪੁਰਤੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਘ ਕਵੀ ਬਣਨ  ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵੇਲੇ,  ਐਸਐਫ਼ਆਈ  ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। 1975 ਤੋਂ 1977 ਦਰਮਿਆਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਐਸਐਫ਼ਆਈ ਦੇ ਚੇਂਗਨੂਰ ਤਾਲੁਕ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ 1979-80 ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੌਰਪਾਰਨਿਕਾ ਸੀ, ਜੋ 1990 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਵੈਲੋਪਿੱਲੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਅੰਕਨਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਰਕਾਪੂਰਨੀਮਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 37 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਨਾਨਾਲ਼ੀ, ਆਯਾਰਡ੍ਰਮ, ਕਲਾਪ੍ਰਯਾਗਾ, ਅਵਿਚਾਰਿਤਮ, ਮੰਜੀਨੋਟੂ ਵੇਇਲ ਏਨਾ ਪੋਲੇਅਮ, ਅਤੇ ਅਪਾਰੀਗ੍ਰਾਮ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ। ਫਿਲਮੀ ਗਾਣੇ ਓਰੂ ਚੇਂਬਾਨੀਰ ਪੂਵਿਰਿਤੂ (2003), ਪੋਂਥਨ ਨਰਮੋਲ਼ੀ ਆਦਿ ਇਕਦਮ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।ਉਸਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮਾਧਵਮ, ਕਾਵਿ-ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ15 ਅਧਿਆਇ ਹਨ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦੁਖਾਂਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕਾਂਤ ਆਤਮਾ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਦਲੇਰੀ ਦਾ ਦੁਖਦਾਈ ਚਿਤਰਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਜੂਝਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਕੇ ਪੀ ਰਾਮਾਨੁੰਨੀ

**ਕੇ ਪੀ ਰਾਮਾਨੁੰਨੀ** (ਮਲਿਆਲਮ: കെ.പി.രാമനുണ്ണി) ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਲਘੂ-ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਸੂਫੀ ਪਰੇਂਜਾ ਕਥਾ* (ਸੂਫੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ) 1995 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲ *ਦੈਵਾਇੰਤੀ ਪੁਸਤਕਮ* (ਰੱਬ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ) ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। *ਜੀਵਿਤਤਿੰਤੇ ਪੁਸਤਕਮ* (ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ) ਨੇ 2011 ਦੇ ਵਯਲਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਾਮਾਨੁੰਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 1956 ਵਿੱਚ ਦਮੋਦਰਨ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਏਵੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਪੋਨਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਕਾਲੀਕਟ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਐਸਬੀਆਈ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਤੰਜਣ *ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ* ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹਨ। ਉਹ ਕਾਲੀਕਟ ਦੇ ਪੂਵੱਟੂਪਰੰਬੂ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ.

ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਸੂਫੀ ਪਰਾਂਜਾ ਕਥਾ* (ਸੂਫੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ) *ਕਲਾਮਕੁਮੂਦੀ ਵਿਚ* ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸੀਰੀਅਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰ ਨਮਬੂਤਿਰੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਚਿਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1990 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮਮੂੱਟੀ, ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਕਾਰਤੀ, ਇੱਕ ਨਾਇਰ ਹਿੰਦੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਆਪਣਾ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਰਤੀ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਧਰਮ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਖਿਚ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਪਹੁੰਚ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਅੱਠ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰਿਆਨਨੰਦਨ ਨੇ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ 2010 ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ। ਕੇ ਪੀ ਰਾਮਾਨੁੰਨੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਫਿਲਮ ਦੇ ਡਾਇਲਾਗ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਿਖੀ ਸੀ।

ਰਾਮਾਨੁੰਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਗਲਾ ਨਾਵਲ, *ਚਰਮਾ ਵਰਸ਼ਿਕਮ* (ਮੌਤ ਦੀ *ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ*) ਦੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਨਵੀਨਤਮ ਨਾਵਲ *ਦੈਵਾਤਿੰਤੇ ਪੁਸਤਕਮ* (ਰੱਬ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ) ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਥੀਮ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਜੋ ਅਮਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਖੰਡ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ *ਜੀਵਿਤਤਿੰਤੇ ਪੁਸਤਕਮ* ਨੂੰ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਵਜੋਂ ਖ਼ੂਬ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਆਨਾ ਮਾਰੂਥਾ

**ਆਨਾ ਮਾਰੂਥਾ** ( ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ। ਆਨਾ ਮਾਰੂਥਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਖੂਨੀ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮ-ਵਾਸਤਵਿਕ ਤਲਾਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਮਸਤੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ 
* ਕਕਰੁਥਾਚਨ 
* ਮੁਥੱਪਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਉਰੂਬ

**ਪਰੂਤੋਲੀ ਚਲੱਪੁਰਾਤੂ ਕੁਟੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ,** ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਲਮ ਨਾਮ **ਉਰੂਬ** (  ; 1915 &ndash; 1979) ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਬਸ਼ੀਰ, ਤਕਸ਼ੀ ਸ਼ਿਵਸ਼ੰਕਰ ਪਿੱਲੈ, ਕੇਸ਼ਵਦੇਵ ਅਤੇ ਪੋਟੇਕੱਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮਲਿਆਲਮ ਦੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰਿਕਲਮ ਸੁੰਦਰਨਾਰਮ ਅਤੇ ਉਮਾਚੂ, ਰਚਿਯਾਮਾ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਨੀਲਾਕੁਇਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਲਈ ਉਦਘਾਟਨੀ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਪੀ. ਕੁਟੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਜੂਨ, 1915 ਨੂੰ ਕਰੁਣਕਾਰਾ ਮੈਨਨ ਅਤੇ ਪਾਰਕੁੱਟੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਮਲੱਪਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪੋਨਾਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਪੱਲਪਰਾਮ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਏ.ਵੀ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਪੋਨਾਨੀ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਨੀਲਗਿਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਚਾਹ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਫੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਕੇ ਆਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਪ੍ਰਿੰਟਰਜ, ਕਾਲੀਕੱਟ, *ਮੰਗਲੋਧਯਾਮ* ਮਾਸਿਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1954 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ (ਏਆਈਆਰ) ਦੇ ਕਾਲੀਕੱਟ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। 1975 ਵਿੱਚ ਏਆਈਆਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਾ ਮਨੋਰਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ *ਮਲਾਲਾ ਮਨੋਰਮਾ ਹਫਤਾਵਾਰੀ* ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਪੋਸ਼ੀਨੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾਕ਼ ਉਸਨੇ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ।

ਕੁਟੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਏਡਾਸਰੀ ਗੋਵਿੰਦਨ ਨਾਇਰ ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਦੇਵਕੀ ਅੰਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ, *ਉਰੂਬ*, ਰੱਖਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ *ਫ਼ਾਰਸੀ* ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ *ਸਦੀਵੀ ਜਵਾਨੀ* ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ *ਸਰਘੀ ਵੇਲਾ* ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੇ. ਰਾਘਵਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਛਾਣ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਲੋੜ ਪਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਨੀਰਚਲੁਕਲ* 1945 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ *ਅਮੀਨਾ*, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ 8 ਨਾਵਲ, 27 ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਤਿੰਨ ਨਾਟਕ, 3 ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। *ਉਮਾਚੂ* 1954 ਵਿੱਚ, *ਮਿੰਦਾਪੇਨੂ,* 1956 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਤੇ *ਸੁੰਦਰਿਕਲਮ ਸੁੰਦਰਨਾਰਮ* ਨਾਵਲ 1958 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਗੋਪਾਲਨ ਨੈਰੂਦੇ ਤੱਦੀ, ਰਚਿਯੰਮਾ ਅਤੇ ਤੂਰਨਿੱਟ ਜਲਕਮ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਐਮ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨਾਇਰ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ, *ਰਚੀਯਮਾਂ* ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਸਰਬੋਤਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ *ਗਿਣਦਾ* ਹੈ। *ਉਮਾਚੂ* ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ, *ਦਿ ਬੀਲਵਡ*, ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਔਰਤ ਪਾਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਜੈਂਡਰ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਅੰਕਵੀਰਨ*, *ਮੱਲਨਮ ਮਾਰਨਾਵਮ* ਅਤੇ *ਅਪੂਵਿੰਟ* *ਲੋਕਮ* ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ

**ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ** ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਜ਼ਾ ' ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਅਤੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਪਨੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੌਜ਼ਰੇਲਾ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਮੌਜ਼ਰੇਲਾ ਵੇਰੀਐਂਟ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੀਜ਼ਾ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਨੀਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਕਿਸਮਾਂ 
[thumb| ਇੱਕ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ [ਪੀਜ਼ਾ|ਫ੍ਰੋਜ਼ਨ ਪੀਜ਼ਾ ]]
*ਫੂਡ ਐਂਡ ਕੁੱਕਿੰਗ* ਦੀ *ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਵਿਚ* ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ "ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੇ ਮੋਜ਼ਰੇਲਾ ਵਰਗਾ ਨਰਮ ਕਤਾ-ਦਹੀਂ ਪਨੀਰ ..." ਜੋ ਕਿ "... ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਜ਼ਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਮੋਜ਼ੇਰੇਲਾ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 95 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮੋਜ਼ੇਰੇਲਾ, ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਮੀ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫ੍ਰੋਜ਼ਨ ਪੀਜ਼ਾ ਲਈ ਪਨੀਰ ਇਕਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ *ਹੈ*, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਮਿੰਟ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਮੋਜ਼ੇਰੇਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੀਜ਼ਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਪੀਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੀਜ਼ਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕੱਟੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੱਟ-ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਮੋਜ਼ੇਰੇਲਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਵੋਲੀਨ। ਘੱਟ ਨਮੀ ਵਾਲਾ ਮੋਜ਼ੇਰੇਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਧ ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

### ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਪੀਜ਼ਾ ਚੀਸ 
thumb|ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਇੱਕ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਚਰਬੀ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ 26% ਹੈ
ਪੇਸਟੋਰਾਈਜ਼ਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਪਨੀਰ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦ ਜੋ ਅਸਲ ਪਨੀਰ ਨਾਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਘਲਣ ਅਤੇ ਚੱਬੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਨਤਕ ਉਤਪਾਦਨ ਵਾਲੇ ਪੀਜ਼ਾ ਉੱਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ *ਐਨਾਲਾਗ* *ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ* ; ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ "ਪਨੀਰ ਐਨਾਲਾਗ" ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਨੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। *ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ* ਚੀਫ ਚੀਜਮੇਕਿੰਗ, ਸੰਪਾਦਕ ਲਾਅ ਅਤੇ ਟੈਮੀਮੈਟਾਟ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐਨਾਲਾਗ ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਪਨੀਰ ਦੇ ਐਨਾਲਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, 700 ਮਿਲੀਅਨ ਫ੍ਰੋਜ਼ਨ ਪੀਜ਼ਾ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਨੀਰ ਦੇ ਬਦਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ 
thumb|ਇੱਕ ਪਨੀਰ ਪੀਜ਼ਾ
ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਖਿੱਚ, ਪਿਘਲਣ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਭੂਰੀਆਂ, ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪੀਜ਼ਾ ਪਨੀਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਕਈ ਪੇਟੈਂਟ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਰੁਦਨ ਅਤੇ ਬਾਰਬੈਨੋ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਘੱਟ ਪਤਲੇ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਪਿੰਜਰ ਪਨੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਪਿਘਲਣ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਤਪਾਦ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਟੈਕਸਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਹਾਪਜਪਤੀ ਗੌਤਮੀ

**ਮਹਾਪਜਪਤੀ ਗੌਤਮੀ** (ਪਾਲੀ ; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ **ਮਹਾਪਜਪਤੀ ਗੌਤਮੀ)** ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਦੀ ਸੌਤੇਲੀ-ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਮਾਸੀ ਸੀ। ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਭਿੱਖੂਣੀ (ਬੋਧੀ ਨਨ) ਬਣ ਗਈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਪਜਪਾਤੀ ਗੌਤਮੀ ਕੋਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਪੁੱਬੁੱਧਾ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਮਹਾਪਜਪਤੀ ਬੁੱਧ ਦੀ ਮਾਸੀ ਅਤੇ ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਨ, ਮਹਾਪਜਾਪਤ ਦੀ 120 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
*Analayo (2011). Mahapajapati´s going forth in the Madhyama agama, Journal of Buddhist Ethics 18, 268-317
*Anālayo, Bhikkhu (2016). The Going Forth of Mahāpajāpatī Gotamī in T 60, Journal of Buddhist Ethics 23, 1-31
* Scott, Rachel M (2010). Buddhism, miraculous powers, and gender - rethinking the stories of Theravada nuns, Journal of the International Association of Buddhist Studies 33 (1-2), 489-511
*
*Walters, Jonathan S. (1994). “A Voice from the Silence: The Buddha's Mother's Story.” History of Religions 33, 350–379
* Garling, Wendy (2016). ''Stars at Dawn: Forgotten Stories of Women in the Buddha's Life'', Shambhala Publications. 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Maha Pajapati (Gotami) Theri: A Mother's Blessing
* Mahāpajāpatī Gotami 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਐੱਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿਲਚਰ

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸਿਲਚਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **National Institute Of Technology Silchar;** ਸੰਖੇਪ ਨਾਮ: **ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿਲਚਰ**) ਭਾਰਤ ਦੇ 31 ਐਨ.ਆਈ.ਟੀਜ਼ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਨ 1967 ਵਿੱਚ ਸਿਲਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2002 ਵਿਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਐਕਟ, 2007 ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਮਪੋਰਟੈਂਸ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਇਹ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ 24.75°N, 92.79°E ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਤੇ ਸਿਲਚਰ-ਹੈਲਕੰਡੀ ਰੋਡ ਤੇ ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਲਚਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਸਿਲਚਰ ( ਅਸਾਮ ) ਵਿਖੇ ਖੇਤਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1967 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਰਈਸੀ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।

ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2002 ਵਿਚ, ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਿਲਚਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 2007 ਵਿਚ, ਐਨਆਈਟੀ ਬਿੱਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਵਿਦਿਅਕ 
ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿਲਚਰ 11 ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੀ.ਟੈਕ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 632 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੈਂਪਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਹੈ।

### ਖੋਜ 
ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਫੈਕਲਟੀ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਐਮ.ਐਚ.ਆਰ.ਡੀ. ਦੇ ਸਪਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ 4 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਐਸਈਆਰਬੀ, ਡੀਐਸਟੀ, ਡੀਆਈਟੀ, ਐਮਐਨਆਰਈ, ਸੀਐਸਆਈਆਰ, ਬੀਆਰਐਨਐਸ, ਬੀਏਆਰਸੀ, ਯੂਜੀਸੀ, ਏਆਈਸੀਟੀਈ, ਮੀਟੀਵਾਈ, ਸੀਪੀਆਰਆਈ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹਨ। .

## ਦਰਜਾਬੰਦੀ 
ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐਫ.) ਦੁਆਰਾ ਐਨਆਈਟੀ ਸਿਲਚਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 51 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਦਾਖਲੇ 
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ [ਐਨਟੀਏ], ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਜੇਈਈ-ਮੇਨ ਦੁਆਰਾ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਐਮ.ਟੈਕ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਗੇਟ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਅੰਕਾਂ' ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਪਰੂਵਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਕਿਊ.ਆਈ.ਪੀ.) ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਏ.ਬੀ.ਪੀ. ਨਿਊਜ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਨੇ ਉੱਤਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ, ਐਨਆਈਟੀ ਸਿਲਚਰ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 
* ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿਲਚਰ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਐਕਸਲੇਂਸ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2014 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਉੱਘੀ ਉਦਯੋਗ ਸੰਸਥਾ ਐਸੋਚੈਮ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਵੈਲੋਪਿੱਲੀ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਮੈਨਨ

**ਵੈਲੋਪਿੱਲੀ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਮੈਨਨ** (11 ਮਈ 1911 - 22 ਦਸੰਬਰ 1985) (**ਵਿਲੋਪਿੱਲੀ** ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸੀ। *ਕੁਡਿਓੜੀਕਲ*, *ਕੰਨੀਕੋਇਤੂ* ਅਤੇ *ਮੰਬਾਝਮ* ਵਰਗੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਮੈਨਨ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ, ਪੁਰਗਮਾਨ ਕਲਾ ਸਾਹਿਤ ਸੰਗਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਵਯਲਾਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਓਡੱਕੂਜ਼ਲ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਵਿਲੋਪਿੱਲੀ ਸ਼੍ਰੀਧਾਰ ਮੈਨਨ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਮਈ, 1911 ਨੂੰ ਕੋਚੀ ਦੇ ਕਲੂਰ ਵਿੱਚ ਚਰਨੇਲੋਰ ਕੋਚੁਕੱਟਨ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਨਾਨਿਕੁੱਟੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਮੈਨਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਕਲੂਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੇਂਟ ਐਲਬਰਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਏਰਨਾਕੂਲਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੇਇਤਾਪੇਟ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਮਦਰਾਸ ਤੋਂ ਬੀਟੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਕੰਨਦਸਮਕਦਾਵੂ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ 1931 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਅਧਿਆਪਨ ਕੈਰੀਅਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਦੇ 20 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖਰ ਉਹ 1966 ਵਿੱਚ ਓਲੂਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਲੋਪਿੱਲੀ ਸ਼੍ਰੀਧਾਰ ਮੈਨਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਰਕਾਰੀ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਵਰਤਕਾ ਸਹਿਕਾਰਨਾ ਸੰਗਮ ਵਰਗੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਵਰਤਕਾ ਸਹਿਕਾਰਨਾ ਸੰਗਮ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੇਰਲ ਸਸਤਰ ਸਾਹਿਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ 1981 ਵਿੱਚ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਮੰਚ, ਪੁਰੋਗਮਾਨ ਕਲਾ ਸਾਹਿਤ ਸੰਗਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1985 ਤਕ ਉਹ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ 1951 (ਦਿੱਲੀ), 1959 (ਦਿੱਲੀ) ਅਤੇ 1965 (ਬੰਗਲੁਰੂ) ਦੀਆਂ ਕੌਮੀ ਕਵੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

ਮੈਨਨ ਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਭਾਨੂਮਤੀ ਅੰਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਐਪਰ, ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਸਨ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। 22 ਦਸੰਬਰ, 1985 ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਨਾੜੀ ਫੱਟਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1985
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911
ਨੰਤਨਾਰ (ਲੇਖਕ)

**ਪੀ ਸੀ ਗੋਪਾਲਨ** (1926–1974), ਜੋ ਆਪਣੇ ਉਪਨਾਮ, **ਨੰਤਨਾਰ** ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1940 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਬੈਰਕਾਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।*ਅਨੁਭਵੰਗਲ*, *ਇਰਾ*, *ਤੋਕੁੱਲਕੀਦਿਲੇ ਜੀਵਿਤਮ*, *ਅਤਮਾਵਿੰਤੇ ਨੋਵੋਕਲ*, *ਅਰਿਯਪੇਦਤਾ ਮਾਨੁਸ਼ਿਆਜੀਵਿਕਲ*, *ਅਨੁਭੂਤੀਕਲੂਡੇ* *ਲੋਕਮ* ਅਤੇ *ਉਨੀਕਕੱਟਨ* ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉੱਘੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 1964 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ *ਅਤਮਾਵਿੰਟੇ ਨੋਵੂਕਲ* ਨਾਵਲ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਪੀ. ਗੋਪਾਲਨ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ, 1926 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਲੱਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੇਰਿੰਤਲਮੰਨਾ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਅੰਗਾਦਿਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰਨ ਤਾਰਕਣ ਅਤੇ ਨਾਨਿਕੁੱਟੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਥਾਨਕ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ 5 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਉਹ 1942 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਡੇਟ ਕੋਰ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕੇਰਲ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਹ 1967 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਖਾਦ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਟਰੈਵਨਕੋਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ।

ਨੰਤਨਾਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪੰਡਤੂਵੇਟਿਲ ਰਾਧਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ, ਸੁਦਾਕਰਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1974 ਨੂੰ, 48 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਕਾਮਨਜ ਲਾਜ ਵਿਖੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਦੇ ਉਹ ਪਲੱਕੜ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਵ ਨੇ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਨੰਤਨਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ, **ਸ਼ੈਵ ਮੱਤ** ਦੇ 63 ਨੈਨਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ, ਨੰਤਨਾਰ ਨੇ ਛੇ ਨਾਵਲ, ਗਿਆਰਾਂ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ *ਉਨੀਕੱਟਾਂਟ ਲੋਕਮ*, ਲਿਖੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਹਨ: *ਉਨੀਕੱਟਾਂਟ ਓਰੂ ਦਿਵਸਮ*, *ਉਨੀਕੱਟਨ ਸਕੂਲਿਲ* ਅਤੇ *ਉਨੀਕੱਟਨ ਵਲਾਰੂਨੂ।* ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਵਲਵਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਤਮਵਿੰਟੇ ਨੋਵੂਕਲ, ਅਨੁਭਵੰਗਲ, ਮੰਜਕੇਟੀਡਮ ਅਤੇ ਅਰਿਯਪੇਦਤ ਮਾਨੁਸ਼ਿਆਜੀਵਿਕਲ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਰਚਨਾ ਅਨੁਭਵੰਗਲ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਦੋ ਨਾਟਕ, *ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਮ ਅਵਸੈਨਿਕਕੁੰਨਿੱਲਾ* ਅਤੇ *ਸੁਸਾਂਸਾਂਗ* ਵੀ ਲਿਖੇ। ਉਸ ਨੂੰ 1964 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ *ਅਤਮਾਵਿੰਟੇ ਨੋਵੂਕਲ* ਨਾਵਲ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ''''

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਚੇਰੂਕਾਡ

**ਚਲੂਕਾਡ ਗੋਵਿੰਦ ਪਿਸ਼ਾਰੋਡੀ** (26 ਅਗਸਤ 1914 &ndash; 28 ਅਕਤੂਬਰ 1976), ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ **ਚਲੂਕਾਡ** ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।  

## ਜੀਵਨੀ 
ਚਲੂਕਾਡ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਮਲਸੇਰੀ ਦੇ ਪੇਰਿੰਤਲਮਨਾ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਕਿੜੀਟਲ ਪਿਸ਼ਾਰਤ ਕਰੁਣਾਕਾਰਾ ਪਿਸ਼ਾਰੋਡੀ ਅਤੇ ਚਲੂਕਾਡਦ ਪਿਸਾਰਤ ਨਾਰਾਇਣੀ ਪਿਸ਼ਾਰੋਡੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚਲੂਕਾਡ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ, ਦੇਸ਼ਾਭਿਮਾਨੀ ਅਧਿਐਨ ਸਰਕਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ, ਅਤੇ ਪੁਰੋਗਮਾਨ ਕਲਾ ਸਾਹਿਤ ਸੰਗਮ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਸੀ।

ਚਲੂਕਾਡ ਦੀ ਮੌਤ 28 ਅਕਤੂਬਰ 1976 ਨੂੰ ਹੋਈ।

ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਚਲਕਾਡੂ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿਧਾਂਤ "ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ" ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਅਕਸ ਵਜੋਂ ਲਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਰਾਹੀਂ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਐਮ. ਸੁਕੁਮਾਰਨ

**ਐਮ. ਸੁਕੁਮਾਰਨ** (1943-2018) ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਟਕੋਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ *ਮਰੀਚਿਤਿਲਾਤਵਰੂਦੇ ਸਮਾਰਕੰਗਲ*, *ਸੇਸ਼ਕਰਿਆ*, *ਚੁਵਾਨਾ ਚਿਹੰਗਲ* ਅਤੇ *ਜਨੀਤਕਮ* ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਰਬੋਤਮ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਨੂੰ 1976 ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਐਮ. ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਦਾ ਜਨਮ 1943 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਪਲੱਕੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਿਤੂਰ ਵਿਖੇ ਨਾਰਾਇਣ ਮੰਨਦੀਅਰ ਅਤੇ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਸ਼ੂਗਰ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1963 ਵਿੱਚ ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਲੇਖਾਕਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਕਲਰਕ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ, *ਸ਼ੇਸ਼ਕਰਿਆ*, ਵਿੱਚ ਇੱਕ *ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ* ਰਾਜਨੇਤਾ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1982 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚੋਂ *ਕੱਢ* ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਰਜਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 16 ਮਾਰਚ, 2018 ਨੂੰ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਚਿਤਰ ਤਿਰੂਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਹੋਈ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ, ਮੜਤੂਲੀਕਲ, 1963 ਵਿੱਚ, ਮਲਿਆਲਾ ਮਨੋਰਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਵਾਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ 20 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਅਦਭੁੱਤ ਰਸ

ਅਨੋਖੇ ਜਾਂ ਅਲੌਕਿਕ ਵਰਣਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਅਨੋਖੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ 'ਅਦਭੁਤ' ਰਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਲੌਕਿਕ ਪਦਾਰਥ, ਵਿਸਮ੍ਯਕਾਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੋਖੇ ਕੰਮ ਇਸ ਰਸ ਦੇ ਆਲੰਬਨ ਵਿਭਾਵ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵਰਨਣ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਉੱਦੀਪਨ ਵਿਭਾਵ; ਵਾਹ-ਵਾਹ ਕਰਨਾ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਫਾੜ-ਫਾੜ ਕੇ ਦੇਖਣਾ, ਕੰਬਣਾ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਆਦਿ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ, ਉਤਸੁਕਤਾ, ਚਿੰਤਾ, ਵਿਤਰਕ ਆਦਿ ਵਿਅਭਿਚਾਰਿਭਾਵ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਸ਼ਪੰਨ 'ਵਿਸਮ੍ਯ' ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸਥਾਈਭਾਵ ਹੀ 'ਅਦਭੁਤ' ਰਸ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ 'ਅਸਚਰਜ' ਹੈ। ਅਸਚਰਜ ਨੂੰ 'ਵਿਸਮ੍ਯ' ਕਹਿਕੇ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨੇ ਇਸਦਾ ਲੱਛਣ ਦਿਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਜਦੋਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਚਿੱਤ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ (ਵਿਸਥਾਰ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹੋ ਹੀ 'ਵਿਸਮ੍ਯ' ਹੈ।

ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਦੀ ਵਿਅੰਜਨਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਬੀਰ ਦੀਆਂ ਉਲਟ-ਬਾਂਸੀਆਂ, ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਕੂਟ-ਪਦ ਅਦਭੁਤ ਰਸ ਦੇ ਅਖੁਟ ਭੰਡਾਰ ਹਨ। ਗੁਰੂਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜੇਹੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਅਦਭੁਤ ਰਸ ਆਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

**ਉਦਾਹਰਣ :-**

ਇਹ ਕੀ ਉਹਲੇ ਉਹਲੇ

ਕਲੀਆਂ ਥਾਣੀਂ ਕੌਣ ਦੁਧਲੀਆਂ

ਲੁਕ ਲੁਕ ਪਲਕਾਂ ਖੋਲੇ।

ਨੀਲੇ ਨਭ ਦਾ ਨੀਲ ਪੰਘੂੜਾ,

ਝੂਲੇ ਝੂਲਣ ਤਾਰੇ।

ਸੌਦੇ ਜਾਂਦੇ, ਢਹਿੰਦੇ ਜਾਂਦੇ,

ਚੰਦਾ ਚੁੰਮੇ ਠਾਰੇ।

ਲੈ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰੂਪ ਰੁਪਹਿਲਾ,

ਕੌਣ ਗੁਆਚੇ ਟੋਲੇ।

ਇਹ ਕੀ ਉਹਲੇ ਉਹਲੇ

ਏਥੇ 'ਅਸਚਰਜ' ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਹੈ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਵਿਧ ਰੂਪ ਆਲੰਬਨ ਹਨ। ਜਿਗਿਆਸਾ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਆਦਿ ਸੰਚਾਰੀ ਭਾਵ ਹਨ। ਇਉਂ ਏਥੇ ਅਦਭੁਤ ਰਸ ਦੀ ਵਿਅੰਜਨਾ ਨਿਰੂਪਿਤ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ :-