open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਟੁਪਾਕ ਸ਼ਾਕੁਰ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ

ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ ਟੁਪਾਕ ਸ਼ਾਕੁਰ ਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ 11 ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਸ਼ਾਕੁਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 75 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਵੇਚੇ। ਉਸਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਉੱਤੇ 5 ਨੰਬਰ 1 ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ ਟਾਪ ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ/ਹਿੱਪ-ਹੌਪ ਐਲਬਮਾਂ ਉੱਤੇ 8 ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਐਲਬਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਸੰਨ 2001 ਵਿੱਚ, ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੈਪ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੇ "ਦ ਡੌਨ ਕਿਲੂਮੀਨੇਟੀ" ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਉਪਨਾਮ *ਮਕਾਵੇਲੀ* ਦੇ ਤਹਿਤ 37.5 ਮਿਲੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ ਵਾਧੂ 4 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਪ-ਹੌਪ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।ਚਾਰ 13 ਸਤੰਬਰ, 1996 ਨੂੰ ਸ਼ਾਕੁਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦ ਡੌਨ ਕਿਲੂਮੀਨੇਟੀਃ ਦ 7 ਡੇਅ ਥਿਊਰੀ, 5 ਨਵੰਬਰ,1996 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਐਲਬਮ ਸ਼ਾਕੁਰ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਐਲਬਮਾਂ 
### ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ 
## ਨੋਟਸ
ਪੈਮੀਰੋਲਾਸਟ

**ਪੈਮੀਰੋਲਾਸਟ**, ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ **ਅਲਮਾਸਟ** ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੀ ਕੰਨਜਕਟਿਵਾਇਟਿਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਈ ਡਰਾਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਸਟ ਸੈੱਲ ਸਟੈਬਲਾਈਜ਼ਰ ਹੈ।[1]

## ਹਵਾਲੇ
ਕੁਸ਼ਿੰਗਜ਼ ਸਿੰਡਰੋਮ

ਕੁਸ਼ਿੰਗਜ਼ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਗਲੂਕੋਕਾਰਟੀਕੋਇਡਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਪੇਟ ਦਾ ਮੋਟਾਪਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਤਲੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ, ਇੱਕ ਗੋਲ ਚਿਹਰਾ, ਮੋਢਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਚਰਬੀ ਦੀ ਗੰਢ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੱਡੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਚਮਡ਼ੀ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧਾ, ਲਾਲ ਚਿਹਰਾ, ਖਿੱਚਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਚਮਡ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਮਾਡ਼ੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਨਿਯਮਿਤ ਮਾਹਵਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੂਡ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਪੈਟਿਊਟਰੀ ਐਡੀਨੋਮਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਸ਼ਿੱਗ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਲਟੀਪਲ ਐਂਡੋਕਰੀਨ ਨਿਓਪਲਾਸੀਆ ਟਾਈਪ 1 ਅਤੇ ਕਾਰਨੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਨਿਦਾਨ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਉਹਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।[5] ਦੂਜਾ ਕਦਮ ਡੈਕਸਾਮੇਥਾਸੋਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਥੁੱਕ ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਟੈਸਟ ਅਸਧਾਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਨੂੰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਮਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਉੱਚਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ACTH ਲਈ ਖੂਨ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਜਰੀ, ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ, ਅਤੇ/ਜਾਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੁਆਰਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੈਟਿਊਟਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਜਰੀ ਪੂਰੇ ਟਿਊਮਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿਲੀਅਨ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1932 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਊਰੋਸਰਜਨ ਹਾਰਵੇ ਕੁਸ਼ਿੱਗ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਸ਼ਿੰਗ ਸਿੰਡਰੋਮ ਬਿੱਲੀਆਂ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਘੋਡ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਕੋਇਲ

ਹਾਕ ਅਤੇ ਨਾਈਟਿੰਗਲ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਮੂਲ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ 4 ਨੰਬਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਈਸਪ ਸੰਸਕਰਨ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ "ਦ ਹੌਕ, ਦ ਨਾਈਟਿੰਗਲ ਐਂਡ ਦ ਬਰਡਕੈਚਰ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ 567 ਨੰਬਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੱਤਾ ਦੀ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਬਕ ਵਜੋਂ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।

## ਕਥਾਵਾਂ 
thumb|ਕ੍ਰੌਕਸਾਲ ਦੀ ਦ ਫੈਬਲਜ਼ ਆਫ਼ ਏਸੋਪ, ਫੈਬਲ LXIV ਦੇ ਮੱਧ-ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਹੈਨਰੀ ਵਾਕਰ ਹੈਰਿਕ ਦਾ ਚਿੱਤਰ
ਮੂਲ ਕਹਾਣੀ ਹੇਸਿਓਡ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਰਕਸ ਐਂਡ ਡੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੇਸਿਓਡ ਦੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਮਨਮਾਨੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਨਾਈਟਿੰਗਲੇ ਨੂੰ ਫਡ਼ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗੀਤ ਦਾ ਪੰਛੀ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰੋਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਜ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਃ 'ਮੰਦਭਾਗੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਰੋਂਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇੱਕ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣ ਦਿਓ. ਉਹ ਇੱਕ ਮੂਰਖ ਹੈ ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਈਸਪ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੀ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਕਲਾਸੀਕਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਕੁਝ ਸੰਸਕਰਣ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਨਾਈਟਿੰਗਲ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਨਾਈਟਿੰਗਲ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਏਗਾ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਂ ਪੰਛੀ ਸੋਗ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਗਾਣਾ ਮਜਬੂਰ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਾਸ਼ ਬਾਜ਼ ਫਿਰ ਇੱਕ ਚੂਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਦੁਆਰਾ ਫਡ਼ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਵ-ਲਾਤੀਨੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਬਦਲਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਲੌਰੇਨੀਅਸ ਐਬਸਟੇਮੀਅਸ 'ਐਕਸੀਪੀਟਰ ਅਤੇ ਲੁਸੀਨੀਆ ਕੈਂਟਮ ਪੋਲੀਸੀਨਸ, ਹੀਰੋਨੀਮਸ ਓਸੀਅਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਡੀ ਐਕਸੀਪੀਟੇਰੇ ਅਤੇ ਲੁਸੀਨਿਆ (1574) ਅਤੇ ਪੈਂਟੈਲੀਅਨ ਕੈਂਡੀਡਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਈਟਗੈਲ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਲਈ ਗਾ ਕੇ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਬਾਜ਼ ਵਿਹਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।' ਇਹ ਉਹ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ ਜੋ ਲਾ ਫੋਂਟੇਨ ਨੇ ਲੇ ਮਿਲਾਨ ਏਟ ਲੇ ਰੋਸਿਗਨੋਲ (ਪਤੰਗ ਅਤੇ ਨਾਈਟਿੰਗਲ, *ਕਥਾਵਾਂ* IX.17) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਕਹਾਵਤ 'ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ' ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਛੀ ਨੇ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਿਥਿਹਾਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਗੀਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤੰਗ ਖਾਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਬਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਰਾਸਮਸ ਨੇ ਆਪਣੀ *ਅਡਾਗੀਆ* ਵਿੱਚ ਪਲੂਟਾਰਕ ਦੀ "ਲਾਈਫ ਆਫ਼ ਕੈਟੋ" ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਅਧਾਰ ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸੱਤਾ ਦੀ ਜ਼ੁਲਮਪੂਰਨ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੁਲਫ ਅਤੇ ਲੈਂਬ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ

**ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ** ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਅਤੇ *ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ* ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ। 

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੁਆਰਾ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚਾ 1780 ਵਿੱਚ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਮਰਾਠਾ ਸ਼ਾਸਕ ਅਹਿੱਲਿਆਬਾਈ ਹੋਲਕਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

1983 ਤੋਂ ਮੰਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਟਰੱਸਟੀ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1 ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ, ਰਿਕਾਰਡ 3 ਲੱਖ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਨਵਰੀ 2023 ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 45,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਔਸਤ ਆਮਦ ਵੇਖੀ ਗਈ। ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਗਲਿਆਰੇ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਕਰੋਡ਼ ਸੈਲਾਨੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਪਤੀ, 6 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

## ਕਥਾ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਰਾਣਸੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ (ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਸੀ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇੱਕ ਸੂਰ ਦਾ ਰੂਪ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੰਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਖੋਜਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਧੋਖਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਸਰਾਪ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸੱਚਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਦੀਵਤਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਦਰ ਹੋਣਗੇ।

ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਰਾ ਨੂੰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਤਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਪੰਚਕੋਸੀ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਰਕਟ, ਇੱਕ ਖੇਤਰ (ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਮਾ) 50 ਮੀਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
thumb|ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਦਰ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਉੱਚਾਈ
thumb|ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ 13 ਦਸੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਕੌਰੀਡੋਰ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਮੌਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
thumb|ਮੂਲ ਪਵਿੱਤਰ ਖੂਹ-ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਿਆਨਵਾਪੀ
thumb|300x300px|ਗੰਗਾ ਦੁਆਰ, ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਗੇਟਵੇ ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਘਾਟਾਂ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ
ਦਿਉਰ ਦਾ ਗੋਦੀ ਬੈਠਣਾ

ਪਤੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦਿਉਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੌਕੜੀ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਪੱਟਾਂ ਵਿਚ ਬਣੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਲਾੜਾ, ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਘਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਸ ਜੋੜੀ ਉੱਪਰੋਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਕੇ ਪੀਂਦੀ ਹੈ। ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਫੇਰ ਰੰਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਉੱਪਰ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਸ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਾੜੀ ਦਾ ਘੁੰਡ ਚੱਕ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲੇ ਸ਼ਗਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਦਿਉਰ ਦੀ ਗੋਦੀ ਬੈਠਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਿਉਰ ਦੀ ਉਮਰ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਜਠਾਣੀ, ਬੜੀ ਨਣਦ ਜਾਂ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦਿਉਰ ਨੂੰ ਚੱਕ ਕੇ ਵਹੁਟੀ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਿਉਰ ਦੀ ਉਮਰ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿਉਰ ਆਪਣੀ ਭਾਬੀ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਜਿੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਜਾਂ ਮੇਲਣਾ ਵਿਚ ਵਿਚਾਲੇ ਪੈ ਕੇ ਭਾਬੀ ਤੋਂ ਦਿਉਰ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ (ਰੁਪੈ) ਦਵਾ ਕੇ ਕੰਮ ਸਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਦੀ ਦੀ ਇਸ ਰਸਮ ਪਿੱਛੇ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਤਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹੁਣ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿਉਰ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਹੁਣ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਇੰਸ ਨੇ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਿਉਰ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਇਹ ਰਸਮ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਬੇਸਿਫਲੋਕਸੈਸਿਨ

**ਬੇਸਿਫਲੋਕਸੈਸਿਨ**, ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮ ਬੇਸਿਵੈਂਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੇਚਿਆ ਜਾਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਹੈ ਜੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਕੰਨਜਕਟਿਵਾਇਟਿਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਈ ਡਰਾਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਫਲੋਰੋਕੁਇਨੋਲੋਨ ਹੈ ਅਤੇ ਡੀਐਨਏ ਟੋਪੋਆਇਸੋਮਰੇਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਖ਼ੂਬ ਲੜੀ ਮਰਦਾਨੀ - ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ

**ਖ਼ੂਬ ਲੜੀ ਮਰਦਾਨੀ - ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਯੋਧਾ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸੇਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸ਼ੋਅ 11 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਘੱਟ ਟੀ.ਆਰ.ਪੀ. ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸ਼ੋਅ 12 ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ 110 ਐਪੀਸੋਡ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਖਤਮ ਹੋਇਆ।

## ਕਹਾਣੀ 
ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਮਨੀਕਰਨਿਕਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਯੋਧਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਨੀਕਰਨਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਝੰਡਾ ਸਾਡ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਮਨੂੰ ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗੰਗਾਧਰ ਰਾਓ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲਡ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਝਾਂਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੋਵਾਂ ਗੱਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲਡ਼ਦੀ ਹੈ।

## ਅਦਾਕਾਰ 
* ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸੇਨ-ਮਨੀਕਰਨਿਕਾ ਰਾਓ ਜਾਂ ਮਨੂੰ ਤਾਂਬੇ/ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ/ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ
* ਰਾਜਾ ਗੰਗਾਧਰ ਰਾਓ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸ ਮਨਕਤਲਾ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਦੇ ਪਤੀ ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ

* ਅਨੁਜਾ ਸਾਠੇ ਰਾਣੀ ਜਾਨਕੀ ਬਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾਧਰ ਦੀ ਭਰਜਾਈ
* ਕਪਤਾਨ ਰੌਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੇਸਨ ਸ਼ਾਹ
* ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਜ ਭਕੁਨੀ-ਰਮਾਬਾਈ, ਗੰਗਾਧਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ
* ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼੍ਰਿੰਗਰਪੁਰੇ-ਮਨੂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੋਰਾਪੰਤ ਤਾਂਬੇ
* ਅੰਸ਼ੁਲ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ-ਤੰਤੀਆ ਟੋਪੇਤਾਂਤੀਆ ਟੋਪੇ
* ਰਿਆਨ ਲਾਰਸਨ-ਕੈਪਟਨ ਰੌਬ, ਰੌਸ ਦੇ ਭਰਾ
* ਮੁਕੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਸ਼ਿਵ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਅੰਕੁਰ ਨਈਅਰ-ਗੰਗਦਾਸ
* ਡੌਲੀ ਸੋਹੀ ਸਕੂਬਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾਧਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਰਜਾਈ
* ਹਿਮਾਨਸ਼ੂ ਬਮਜ਼ਈ-ਰਘੁਨਾਥ ਰਾਓ
* ਬਾਜੀ ਰਾਓ II ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਜੈ ਕਸ਼ਯਪ
* ਪਿਆਲੀ ਮੁਨਸ਼ੀ-ਲੱਚੋ ਬਾਈ, ਗੰਗਾਧਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭਰਜਾਈ
* ਗੌਰਵ ਵਾਸੂਦੇਵ-ਕਪਤਾਨ ਸਮਿਥ
* ਅਲੀ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨ ਪੰਡਿਤਾ
* ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੈਸਿਓਨ ਵਜੋਂ ਐਂਡੀ ਵੌਨ ਆਈਚ
* ਨਾਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਮਿਤ ਸ਼ਾਹ
* ਜਾਗਰਿਤੀ ਸੇਠੀਆ ਏਜ਼ ਕਾਸ਼ੀ
* ਅਤਹਰ ਸਿੱਦੀਕੀ ਵੀਰਭੱਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
* ਮਦਨਪਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਰੇਨ ਕੁਮਾਰ
* ਨਦੀਮ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਜੋਂ
* ਗੌਸ ਖਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਕੇ ਆਨੰਦ
* ਮੰਜਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਸ਼ਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਰਸ (ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲ) ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ
ਯੂਰੋ ਚਿੰਨ੍ਹ

**ਯੂਰੋ ਚਿੰਨ੍ਹ** () ਯੂਰੋ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੁਦਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਯੂਰੋਜ਼ੋਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੁਦਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਸੋਵੋ ਅਤੇ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨੂੰ 12 ਦਸੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲਾ ਅੱਖਰ E (ਜਾਂ ਐਪੀਲੋਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਲਾਈਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੁੱਲ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, *€10*), ਜਾਂ ਮੁੱਲ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, *10 €*) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਦਖਲ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।

## ਨੋਟ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Euro name and symbol, Directorate-General for Economic and Financial Affairs of the European Commission
* Communication from the Commission: The use of the Euro symbol, July 1997, Directorate-General for Economic and Financial Affairs of the European Commission
* Typing a Euro symbol on a non-European QWERTY keyboard. Several methods are shown for and others special characters.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰੋ
ਰਤਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ

**ਰਤਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ** (ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਤਰੀ-ਰਿਨ ਮਹਾਦੇਵ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਦਰ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮੰਦਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ (ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ) ਵੱਲ ਝੁਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਸ ਦਾ ਗਰਭਗਡ਼ੀਆ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਤ੍ਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ ਘਾਟ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨੌ-ਡਿਗਰੀ ਝੁਕਾਅ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ 
ਇਹ ਅਮਨ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੈ. ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੰਦਰ ਬਹੁਤ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਬਿਲਡਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰਹੇਗਾ। ਸਾਲ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

ਤਸਵੀਰ:Munikurnuka_Ghat_Benares_from_the_river_by_James_Prinsep_1832.jpg|alt=Manikarnika Ghat Benares from the river by James Prinsep, 1832. Tarakeshwar temple on the left..
ਤਸਵੀਰ:Benares_A_Brahmin_placing_a_garland_on_the_holiest_spot_in_the_sacred_city_by_James_Prinsep_1832.jpg|alt=A Brahmin placing a garland on the holiest spot in the sacred city by James Prinsep 1832. Tarakeshwar temple on the left and Baba Mashan Nath temple in the center..
ਤਸਵੀਰ:Vishnu Pud and Other Temples near the Burning Gat, Benares, Photo by Samuel Bourne.jpg|alt=Vishnu Pud and Other Temples near the Burning Gat, Benares. Acquired by King Edward VII when Prince of Wales, 1865. The ghats are apparently under construction.
ਤਸਵੀਰ:"Suttee"_pillar_where_Hindu_widows_were_burned,_Benares,_India_(14671460675).jpg|alt="Suttee" pillar, 1903 Stereograph.
ਤਸਵੀਰ:Banaras,_1953_(9224068841).jpg|alt=1953
ਤਸਵੀਰ:Submerged_Shiva_temple_02.jpg|alt=Submerged temple, 2011. Taken from an angle that does not show the lean.

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਿਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ
ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਾ ਮੰਦਰ, ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ

**ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਾ ਮੰਦਰ** 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਉੰਤਰੀ-ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੇਤਵਾ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਝਾਂਸੀ ਤੋਂ 125 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ, ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਵਰਗ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿੰਦੂ ਪੱਥਰ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਗੁਪਤਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ ਵਿਖੇ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਾ ਮੰਦਰ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਗੁਪਤਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ ਵਿਖੇ ਮੰਦਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ, ਪਾਰਵਤੀ, ਕਾਰਤੀਕੇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਨਦੀ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ *ਮਹਾਭਾਰਤ* ਦੇ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਨੇਡ਼ਤਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਡ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋਡ਼ੇ ਵੀ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਾ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਗਰ ਮਾੜ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ "ਟੈਂਕ' ਤੇ ਮੰਦਰ", ਇਹ ਨਾਮ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੱਟਾਨ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਗਏ ਵਰਗ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਸਥਾਨ 
ਮੰਦਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਬੇਤਵਾ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ") ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ ਪਹਾਡ਼ੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਦੀ ਦੇ ਵੱਲ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 500 ਮੀਟਰ (1,600 ) ਦੂਰ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ ਕਰਨਾਲੀ ਕਿਲ੍ਹਾ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਾ ਮੰਦਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਲਿਤਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (19 ਮੀਲ), ਖਜੁਰਾਹੋ ਤੋਂ 220 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (140 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਤੋਂ 250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (160 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ, ਭੋਪਾਲ ਤੋਂ 230 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (140 ਮਾਇਲ) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (250 ਮੀਲ) ਦੰਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਲਿਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਖਜੁਰਾਹੋ (ਆਈਏਟੀਏ ਐਚਜੇਆਰ) ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ (ਆਈਏਟੀਏ: ਡੀਬੀਐਚ) ਹੈ।

ਇਹ ਸਥਾਨ ਲਲਿਤਪੁਰ ਲਡ਼ੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਥਰੀਲੀ ਬੇਤਵਾ ਨਦੀ ਲਗਭਗ 500 ਮੀਟਰ (1,600 ) ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕਨਿੰਘਮ ਨੇ 1875 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਮ ਸਥਾਨ ਨੂੰ "ਇਕੱਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ" ਕਿਹਾ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਾ ਮੰਦਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਦੇਵਗਡ਼੍ਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕੱਲਾ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਰਕ ਹੈ।
thumb|ਇਸ ਦੀ ਜਗਤੀ ਉੱਤੇ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਾ ਮੰਦਰ ਹੈ।
[thumb|[ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ]]
thumb|1880 9 ਵਰਗ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਮੰਦਰ ਯੋਜਨਾ
left|thumb|ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
[right|thumb|ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ [ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ|ਨਾਰਾ ਨਾਰਾਇਣ]]
thumb

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਾਂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ
ਮ੍ਰਿਤੁੰਜੈ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ

**ਰਾਵਣੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ** (ਹਿੰਦੀ ਰਾਵਣੇਸ਼ਵਰ) (ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੋਟੇ ਮੰਦਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਮੌਤਯੁੰਜੈ ਮਹਾਦੇਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ *ਮ੍ਰਿਤੁੰਜੈ ਮਹਾਦੇਵ* (ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮੌਤਯੁੰਜੇ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲੀ।

## ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ "ਮ੍ਰਿਤੁੰਜੈ ਮਾਰਗ" ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੂਹ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿਡ਼ਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ
ਮਾਤਾ ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ

**ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ** (ਜਨਮ **ਸੁਧਾਮਣੀ ਇਦਮਾਨੇਲ** ; 27 ਸਤੰਬਰ 1953), ਜਿਸਨੂੰ **ਅੰਮਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਗਲੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ' ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚੇਲੇ ਉਹ ਮਲਟੀ-ਕੈਂਪਸ ਰਿਸਰਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਪੀਠਮ ਦੀ ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ।

2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮੁਹਿੰਮ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਵਰਲਡ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਰਤਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਮਾਤਾ ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਦੇਵੀ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕੋਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਰੁਣਾਗਪੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਲਾਪਦ ਪੰਚਾਇਤ ਪਰਯਾਕਦਾਵੂ (ਹੁਣ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪੁਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੁਰੂ ਹੈ। 27 ਸਤੰਬਰ 1953 ਨੂੰ ਪਛੜੀ- ਜਾਤੀ ਮਲਿਆਲੀ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਸੁਗੁਨਾਨੰਦਨ ਅਤੇ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸੰਤਾਨ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ 19 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਛੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ-ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਲਈ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਦਾ ਚੂਰਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਜੋ ਕਿ ਅਮੀਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ, ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਔਰਤ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਧਾਰਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਜਨਮਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣਾ।"

ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਗਣਿਤ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਮਾਤਾ ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਮੱਠ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

1987 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਅਮ੍ਰਤਾਨੰਦਮਈ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
thumb| ਮਾਤਾ ਅਮ੍ਰਿਤਾਨੰਦਮਈ ਦੇਵੀ (ਅੰਮਾ) ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਡੁੱਬੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ

**ਡੁੱਬੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ** ਮੱਧਯੁੱਗੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਈਸੋਪ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੈਰੀ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀ 
ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਮੈਰੀ ਡੀ ਫਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂਤ ਵਾਲੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਯਸੋਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਉਲਟ ਪਤਨੀ ਸੀ" (ਕਥਾ 96) ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਖੇਪ ਬਿਆਨ ਪੋਗਜੀਓ ਬ੍ਰੈਸੀਓਲਿਨੀ ਦੇ *ਫੇਸੀਟੀਏ* (1450) ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ "ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਲਈ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ":

: ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਨਾਲੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਰੰਟ ਦੇ ਉਲਟ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਉਹ ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਹਾਅ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। "ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ", ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, "ਮੈਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਉਲਟ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਧਾਰਾ ਦਾ ਕਰੰਟ।"

thumb|390x390px| ਗੁਸਤਾਵ ਡੋਰੇ ਦੀ ਲਾ ਫੋਂਟੇਨ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ, 1880
ਲਾ ਫੋਂਟੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਸਮਕਾਲੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, 'ਇਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਔਰਤ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈ', ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਆਲਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫੈਰਨੋ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਨੂੰ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੋਗਜੀਓ ਦੀ ਜੈਸਟ ਬੁੱਕ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਮੈਰੀ ਟੇਲਜ਼', 'ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੈਰਾਕੀ' ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮੁਹਾਵਰੇ 'ਤੇ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਲੀਕਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਲਟ ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਮਾਨ ਪੇ-ਆਫ ਲਾਈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਨਸਰਦੀਨ ਹੋਡਜਾ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਕਰੇਨੀ ਰੂਪ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਬੁਲੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ

thumb| ਬੁਲੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
**ਬੁਲੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ**  ਜਿਸਨੂੰ "ਜਿੱਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1575 ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਗੁਜਰਾਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਵਿਖੇ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਗਰਾ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ 43 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

ਬੁਲੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੂਝਵਾਨਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਮਾਰਤ ਕਲਾ 
ਬੁਲੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲਾਲ ਅਤੇ ਬੱਫ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਬੁਲੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸਮਮਿਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਫਰੀ-ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕੋਠੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਛਤਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੱਤ 'ਤੇ ਟੇਰੇਸ ਕਿਨਾਰੇ ਗੈਲਰੀ ਕਿਓਸਕ, ਸਟਾਈਲਾਈਜ਼ਡ ਬਕਲਰ-ਬੈਟਲਮੈਂਟਸ, ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ-ਸਪਾਇਰ, ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਜੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ, ਪੌੜੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਉਡਾਣ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੇਟਵੇ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਉਚਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ 40 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਅਤੇ 51 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਉਚਾਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 54 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ 15-ਮੰਜ਼ਲਾ ਉੱਚਾ ਗੇਟਵੇ ਹੈ ਜੋ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੇਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ 42 ਕਦਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਵਿਚ ਅਰਧ-ਅਸ਼ਟਭੁਜ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਲਾ ਖੰਭ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਓਸਕ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਛੋਟੇ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲੇ ਕਿਓਸਕ ਹਨ। ਗੇਟਵੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਛੋਟੇ ਬੁਰਜ ਹਨ।

ਮਹਾਨ ਗੇਟ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਾਦਾ ਹੈ. ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮੱਝ ਪੱਥਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲੇਟਵੇਂ ਪੈਨਲ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਾਦੇ ਲਾਲ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਪੈਂਡਰਲਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਵਿੱਚ ਫਰੇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੁੱਲ-ਵਰਗੇ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ arch ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਪਟਾ ਗੁਲਾਬ, ਇਸਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਤੰਗ ਪੈਨਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰਿਤ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਕਪੜੇ ਹੋਏ ਗਹਿਣੇ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਬੋਲਡ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੁਰਾਲੇਖ ਦੇ ਝਰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ। ਆਰਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਸਲ ਖੋਲ ਸਜਾਵਟੀ ਪੈਨਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਗੁੰਬਦ ਦੁਆਰਾ ਤਾਜ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਤੀਰਦਾਰ ਖੁੱਲਣ ਦੁਆਰਾ ਉੱਚਿਤ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਤਾਜ ਮਹਿਲ
* ਹੁਮਾਯੂੰ ਦਾ ਮਕਬਰਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
ਦੀਪਤੀਰੇਖਾ ਪਾਧੀ

**ਦੀਪਤੀਰੇਖਾ ਪਾਧੀ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਦੀਪਤੀ ਰੇਖਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਓਡੀਆ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਲਈ ਸਰਵਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ 31ਵਾਂ ਓਡੀਸ਼ਾ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਦੀਪਤੀਰੇਖਾ ਨੇ 2009 ਤੋਂ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਓਡੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਉਸ ਨੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਚੋਣ ਵਾਚ (ਓ. ਈ. ਡਬਲਯੂ.) ਲਈ ਵੋਟਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ "ਮੇਰਾ ਵੋਟ ਮੇਰਾ ਦੇਸ਼ਃ ਮੇਰਾ ਵੋਟ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਨਹੀਂ" ਵਿੱਚ ਥੀਮ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਨੌਵਾਂ ਤਰੰਗ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
* ਦੀਪਤੀ ਨੇ 'ਰਥ ਸਪਤਮੀ' ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਖੰਡਗਿਰੀ ਮੇਲੇ' ਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
* ਉਸ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ ਦੇ ਲਾਅਨ ਵਿੱਚ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ 'ਡੋਲਾ ਯਾਤਰਾ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਧੁਰਾ ਦਾਤਾਰ

**ਮਧੁਰਾ ਦਾਤਾਰ** ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਦਾਤਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਰੇਣੁਕਾ ਸਵਰੂਪ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਰ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮਭਾਉ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸ਼ੈਲਾ ਦਾਤਾਰ ਅਤੇ ਹ੍ਰਿਦੈਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਦਾਤਾਰ ਨੇ *ਸਾਰੇਗਾਮਾ* ਵਰਗੇ ਟੀ. ਵੀ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ *ਭਾਵਸਰਗਮ* ਨਾਮ ਦੇ ਹਿਰਦੈਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਪਹਾਡ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਕਸਰ ਦੀਵਾਲੀ ਸਵੇਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਸ ਦਾ *ਸਵਰਮਾਧੁਰਾ* ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਲਈ ਪੀ. ਐਲ. ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮਾਂ 
* *ਰਾਮ ਮਾਧਵ* (2014) 
* *ਬਾਬੂਰਾਵ ਚਾ ਪਕਡ਼ਾ* (2012) 
* ਪਰੰਬੀ (2011) 
* ਧ੍ਯਾਨੀਮਨੀ (2017) 

ਸਰੋਤਃ 

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ 
* "ਆਸ਼ੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵੇਦੀ ਮਾਇਆ"-ਬੋਲ: ਧਿਆਨਮਣੀ
* "ਲੂਤ ਲਿਓ ਮੋਹੇ ਸ਼ਾਮ ਸਾਵਰੇ"- ਰਾਮਾ ਮਾਧਵ

## ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਨਵੀਂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸ਼ਾਹੂ ਮੋਦਕ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਰਾਮ ਕਦਮ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਪੁਰਾਕਸਰ
* ਜ਼ੀ ਅਵਾਰਡ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਰਗਿਸ ਬਘੇਰੀ

**ਨਰਗਿਸ ਬਘੇਰੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਕੋਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਗਾਇਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਬਘੇਰੀ ਪੁਣੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। *ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ* ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਜੋ 2005 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ *ਨਿਨੈਥਲੇ* 2007 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ *ਪ੍ਰਨਾਲੀ: ਦ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨ* 2008 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਮਾਰਨਿੰਗ ਵਾਕ* 2009 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ  ਨਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਕੁਸ਼ਤੀ* 2010 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਲਕਾ ਅਜੀਤ

**ਅਲਕਾ ਅਜੀਤ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਜੈ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ *ਏਅਰਟੈੱਲ ਸੁਪਰ ਸਿੰਗਰ ਜੂਨੀਅਰ* ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 2 ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਜੈਸੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਬੈਸਟ ਫੀਮੇਲ ਸਿੰਗਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਅਲਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਐਮ. ਪੀ. ਅਜੀਤ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਕੇ. ਸਜਿਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਜੀਤ ਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਆਰਗੇਨਿਸਟ ਹਨ, ਜੋ ਅਲਕਾ ਦੇ ਆਰਕੈਸਟਰਾ, "ਸੰਗੀਤ ਸਾਗਰ" ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਲਕਾ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੈਸਕੋ ਕਲੱਬ ਆਫ ਰਿਪੈੱਲ (ਏ. ਪੀ. ਏ. ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ) ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਰੋਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਜਮ ਪੁਸ਼ਪਵਨਮ

**ਰਾਜਮ ਪੁਸ਼ਪਵਨਮ**, ਸੰਗੀਤ ਵਿਦਵਾਨ ਮਦੁਰਾਈ ਪੁਸ਼ਪਵਨਮ ਅਈਅਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮਦੁਰਾਈ ਮਨੀ ਅਈਅਰ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਰਾਜਮ ਪੁਸ਼ਪਵਨਮ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮਦੁਰਾਈ ਪੁਸ਼ਪਵਨਮ ਅਈਅਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਥਮਲ ਦੇ ਘਰ 1918 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ 1930 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਐਲ. ਪੀ. ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਕੈਚੇਰੀਸ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸਫਲ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ 1939 ਵਿੱਚ 4550 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਇਲਾਪੁਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਲਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ 21 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।

ਪੁਸ਼ਪਵਨਮ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਸੰਨ 1937 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ, ਰਾਜਸੇਕਰਨ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਆਰ. ਰਾਧਾ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਵਾਮੀਨਾਥ ਅਈਅਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਕਿ ਦੀਵਾਨ (ਰਾਮਨਾਦ ਰਾਜ ਦੇ ਮੰਤਰੀ) ਸਨ। ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 1942 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1944 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਸੀ, ਉਹ (ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ) ਨਮੂਨੀਆ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਦਮ ਤੋਡ਼ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਦੂਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ 1950 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

## ਮੌਤ 
ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਰਹੀ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। 8 ਦਸੰਬਰ 1991 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਭਾਰਤ ਕਲਾਚਰ, ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, "ਬਾਲਾ ਗਿਆਨ ਕਲਾ ਭਾਰਤੀ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ 14 ਦਸੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਡਾ. ਤਮਿਲਿਸਾਈ ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੇਲਵੀ ਸੂਰਿਆਗਾਯਤਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ 
ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੀਤ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰਨਾਟਿਕਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸੁਭਾ ਵੇਰੀਅਰ

**ਸੁਭਾ ਵੇਰੀਅਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾਡ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਂਚ ਵਿੱਚ 104 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਛੱਡਣ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਵੇਰੀਅਰ ਅਲਾਪੁਡ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

1991 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾਡ਼ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਇਹ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਕਿ ਹਰੇਕ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਵੇਰੀਅਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਅਤੇ 100,000 ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਵੇਰੀਅਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਰਘੂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਵੀ. ਐਸ. ਐਸ. ਸੀ. ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੌਡ਼ੀਆਰ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਅੰਬਲਾਮੁਕ੍ਕੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐੱਨ. ਲਲਿਤਾ ਭਾਨੂ

**ਲਲਿਤਾ ਭਾਨੂ** ਇੱਕ ਕਰਨਾਟਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਏ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਲਲਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਗਸਤ 1931 ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਭਾਗਵਤਰ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਅੰਮਲ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਭਾਗਵਤਰ ਇੱਕ ਵਾਇਲਿਨ ਵਾਦਕ ਸਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਇਹ ਭਰਾ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ *ਅਸਥਾਨਾ ਵਿਦਵਾਨ* (ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ) ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਬਕ ਕੇ. ਆਰ. ਕੁਮਾਰਸਵਾਮੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਵਾਤੀ ਤਿਰੂਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਸੇਮਮਨਗੁਡੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਈਅਰ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਤੋਂ ਮਦਰਾਸ ਚਲਾ ਗਿਆ (ਹੁਣ ਚੇਨਈ) ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਈਅਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਸਿਰੀ ਸੁਬਰਾਮਣੀਆ ਅਈਅਰ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਸਿਰੀ ਸੁਬਰਾਮਣੀਆ ਅਈਅਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 8 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਸਿੱਖੀਆਂ। ਮੁਸਿਰੀ ਨੇ ਲਲਿਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਰਣਮ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ "ਮੁਸਿਰੀ ਭਾਨੀ" ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਪਨਾਸਮ ਸਿਵਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਸਿੱਖੀਆਂ।

## ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਤਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਮਾਵੇਲਿਕਾਰਾ (ਕੇਰਲ) ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਸਮੇਤ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਤਿਆਗਰਾਜ ਅਰਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ 
ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1953 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਪੋਂਕਾਥਿਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਤ "ਅੰਜਨਾ ਸ਼੍ਰੀਧਰਾ" ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਸੀ।ਜਦੋਂ ਇਹ ਫਿਲਮ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ '**ਇਰੁਲੁਕੱਪਿਨ**' ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਗਾਇਆ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ ਬੀ. ਆਰ. ਲਕਸ਼ਮਣਨ, ਵੀ. ਦਕਸ਼ਿਨਾਮੂਰਤੀ, ਜੀ. ਰਾਮਨਾਥਨ, ਘੰਟਾਸਾਲਾ, ਪੇਂਡ੍ਯਾਲਾ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਅਤੇ ਸੀ. ਐਨ. ਪਾਂਡੁਰੰਗਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗਾਇਆ ਹੈ।

## ਇਨਾਮ 
ਲਲਿਤਾ ਭਾਨੂੰ ਨੂੰ "ਗਣਬੂਸ਼ਣਮ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੰਬੂਰਾ (ਸਵਾਤੀ ਤਿਰੂਨਾਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ) ਸੇਮਮਨਗੁਡੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ 
ਲਲਿਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪੇਰੂਮਲ ਭਾਨੂ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਆਨੰਦ ਭਾਨੂ ਭਾਰਦਵਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

## ਮੌਤ 
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 20 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* ਗਣਭੂਸ਼ਣਮ ਐੱਨ. ਲਲਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਮਲਿਆਲਮ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਅਨੁਪਮਾ (ਗਾਇਕਾ)

**ਅਨੁਪਮਾ** ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਥਿਰੂਦਾ ਥਿਰੂਦਾ ਦੇ ਗੀਤ "ਚੰਦਰਲੇਖਾ" (ਕੋਂਜਮ ਨੀਲਵੁ) ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਤੋਂ 6 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੇ. ਐੱਸ. ਚਿਤਰਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅਨੁਪਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਸਤੰਬਰ 1968 ਨੂੰ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।http://www.filmibeat.com/celebs/anupama/biography.htmlਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਸੇਂਟ ਐਂਥਨੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਕਮਲਾ ਨਹਿਰੂ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿൽਹੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀ. ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਬਣਨ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਕੋਰਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਅਨੁਪਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜੇ. ਮੁਰਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਆਪਟੀਮਾ ਰਿਸਪਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਨੁਪਮਾ ਆਪਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਵਜੋਂ ਕਾਲਜ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਟ੍ਰੇਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾ*ਐਡ ਉਤਸਵ* ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਅਨੁਪਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਫਲ ਵਿਗਿਆਪਨ ਜਿੰਗਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਸਫਲ ਵਿਗਿਆਪਨ ਜਿੰਗਲਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਏ. ਐਸ. ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪੋਂਡਸ ਡ੍ਰੀਮਫਲਾਵਰ ਟਾਕ ਅਤੇ ਸਾਬਣ, ਮੈਡੀਮਿਕਸ ਸਾਬਣ, ਟਾਟੀਆ ਰਿਜ਼ੌਰਟਸ, ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਵਿਸਕੀ, ਏਵੀਟੀ ਦੀਪਿਕਾ ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਰੇਂਜ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਆਵਿਨ ਗੁੱਡਨੈੱਸ ਆਈਸ ਕਰੀਮ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਅਨੁਪਮਾ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਕੈਮਰੇ ਲਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਈਰਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸਲੈਮ ਕਵੀ ਅਨੀਸ ਮੋਜਗਾਨੀ ਦੁਆਰਾ "ਨਦੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਗੀਤ" ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਅਨੀਤਾ ਸ਼ੈਕ

**ਅਨੀਤਾ ਸ਼ੈਕ**, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਨੀਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਸੂਫੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ , ਸੂਫੀ, ਗ਼ਜ਼ਲ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ, ਕੰਨਡ਼, ਤੇਲਗੂ, ਉਡ਼ੀਆ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਅਨੀਤਾ ਸ਼ੈਕ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਰਾਜੁਨੀਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵਿਮੈਨ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ, ਸੂਫ਼ੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
thumb|ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ

### ਰਚਨਾ 
ਸ਼ੈਕ ਨੇ ਲੈਨਿਨ ਰਾਜਿੰਦਰਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫਿਲਮ *ਕਰਾਸਰੋਡ* ਲਈ "ਮੇਲਕੇ ਪੋਨ੍ਨਲ" ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।

### ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਉਣਾ 
ਸ਼ੈਕ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਉਸਨੇ ਕਈ ਮਲਿਆਲਮ, ਤਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਕੰਨਡ਼ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਇਆ ਹੈ।

### ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮਾਂ 
'ਸਤਰੰਗੀ "ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਗਾਇਨ ਅਨੀਤਾ ਸ਼ੈਕ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਈਸਟ ਕੋਸਟ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ, ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ, ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸੱਤ ਟਰੈਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਇਹ ਐਲਬਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸੂਫੀ ਗਾਇਕ ਕੈਲਾਸ਼ ਖੇਰ ਦੁਆਰਾ 20 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

### ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਅਨੀਤਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਬਹਿਰੀਨ, ਕਤਰ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਸਮਾਰੋਹ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
thumb|ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਅਨੀਤਾ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੀ. ਆਰ. ਚਾਇਆ

**ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਰਾਮਮੂਰਤੀ ਚਾਇਆ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਬੀ. ਆਰ. ਚਾਇਆ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ, ਕੰਨਡ਼ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਸਟੇਜ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤਾ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੌਪ, ਲੋਕ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਭਾਵਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 
ਚਾਇਆ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਮਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਐੱਸ. ਜੀ. ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਰ. ਵੀ. ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੋਰੋਲੋਜੀ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਚ. ਐਮ. ਟੀ. ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਚ ਮਕੈਨਿਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ *ਜੋਤੀ* (1983) ਅਤੇ ਕੰਨਡ਼ ਵਿੱਚ ਪੁੱਟੰਨਾ ਕਨਗਲ ਦੀ ਅਮਰੁਥਾ ਘਾਲੀਗੇ (1984) ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਮਾਨਤਾ 
* 2010 - ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀ
* 1988-ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ-ਗੀਤ: ਰੁਥੁਮਨਾ ਸੰਪੁਤਦੀ, ਕਦੀਨਾ ਬੈਂਕੀ
* 1995-ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ - ਗੀਤ: *ਰਸ਼ਮੀ* ਤੋਂ *ਇਬਾਨੀ ਤੱਬੀਦਾ ਇਲਾਲੀ*

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਬੀ. ਕੇ. ਸੁਮਿੱਤਰਾ
* ਰਤਨਾਮਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅੰਤਰਾ ਮਿੱਤਰਾ

**ਅੰਤਰਾ ਮਿੱਤਰਾ** (ਜਨਮ 10 ਜੁਲਾਈ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਮਿੱਤਰਾ ਉਦੋਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਹ 2006 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ *ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ 2* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਬਣ ਗਈ। ਮਿੱਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਗੇਰੂਆ ਅਤੇ ਜਨਮ ਜਨਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਿਲਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਦੀ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਤਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 'ਭਾਈਜਾਨ ਏਲੋ ਰੇ' ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਬੇਬੀ ਜਾਨ ਗੀਤ ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ 10 ਲੱਖ ਵਿਯੂਜ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਟਰੈਕ ਬਣਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ 
ਮਿੱਤਰਾ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਮਸਲੈਂਡਪੁਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਮਿੱਤਰਾ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਹੋਈਃ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿੱਤਰਾ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸਟੇਜ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਿੱਤਰਾ ਆਪਣੀ ਚਾਚੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਜੋ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 'ਤੇ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਅੰਤਰਾ ਨੇ ਕਈ ਰਵਾਇਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵੀ ਸਿੱਖੇ।

ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਮੈਗੀ ਅਤੇ ਬਰਗਰ ਵਰਗੇ ਤੁਰੰਤ-ਨੂਡਲਜ਼ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਕੇ ਜਿਊਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਸਤੇ ਸਨ। ਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਗੇਰੂਆ ਅਤੇ ਜਨਮ ਜਨਮ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਹਿੱਟ ਹੋਏ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 9 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸੀ।

## ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 
* *ਵੋ ਪਹਿਲੀ ਬਾਰ* ਐਲਬਮ-ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ "ਤੂ ਰੂਥਾ ਤੋ" ਗਾਇਆ।
* ਟੀ. ਵੀ. ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ (ਅਤੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਨਵਰਾਤੀ*, ਥੋਡ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਥੋਡ਼ਾ ਗਮ, *ਸੰਗੀਤ ਮਸਤੀ ਧੂਮ*, *ਕਿਊਕੀ*, *ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ*, ਕਿਤਨੀ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ, *ਕੇ ਫਾਰ ਕਿਸ਼ੋਰ* ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ *ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ 3* ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
* ਉਹ ਅਦਨਾਨ ਦੇ *ਬੋਲ ਬੇਬੀ ਬੋਲ* ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ (ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲਈ 200,000 ਜਿੱਤੇ) ।
* *ਕੋਈ ਆਨੇ ਕੋ ਹੈ* ਵਿੱਚ ਨੌਮਾਨ ਅਤੇ ਸਲਮਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ (ਕਲਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ) ।
* ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ (ਜੂਨੂਨ-ਕੁੱਛ ਕਰ ਦਿਖਾਣੇ ਕਾ ਗਾਉਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ (ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਇਮੇਜਿਨ 'ਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ) ' ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ।
* ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ ਜੋ *ਆਈ. ਪੀ. ਐੱਲ. ਰੌਕਸਟਾਰ* ਮੁਕਾਬਲੇ (ਕਲਰਜ਼ 'ਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ) ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।
* ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ (ਦੋਸ਼ੋਮੀ) ਹਰਿਆਣਵੀ (*ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਵਾਦਾ*) ਅਤੇ ਹੋਰ।
* ਟੀ. ਵੀ. ਲਡ਼ੀਵਾਰ 'ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿਆ ਕਹਲਾਤਾ ਹੈ' ਦਾ ਗੀਤ 'ਏਕ ਦੂਜੇ ਕੇ' ਗਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਦੇਬਲੀਨਾ ਸਰਕਾਰ

**ਦੇਬਲੀਨਾ ਸਰਕਾਰ** ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਮਆਈਟੀ) ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਐਮਆਈਟੀ ਮੀਡੀਆ ਲੈਬ ਦੀ ਏਟੀ ਐਂਡ ਟੀ ਕੈਰੀਅਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਚੇਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਪਤਲੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੈਨੋ-ਅਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈਨੋਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਬਾਇਓਸੈਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਮ. ਆਈ. ਟੀ. ਵਿਖੇ ਨੈਨੋ ਸਾਈਬਰਨੇਟਿਕ ਬਾਇਓਟ੍ਰੇਕ ਲੈਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਵਜੋਂ, ਸਰਕਾਰ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨੈਨੋ-ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਮਸ਼ੀਨ ਇੰਟਰਫੇਸਿੰਗ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਨੈਨੋ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਡ਼ੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵੱਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੈਵਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮਾਈਨਜ਼)  ਧਨਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੰਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਨੈਨੋਸਕੇਲ ਡਿਵਾਈਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਸਪਿੰਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਵੁਰਜ਼ਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੌਰੈਂਸ ਮੋਲੇਨਕੈਂਪ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨ ਵਜੋਂ ਬਿਤਾਈ, ਜੋ ਸਪਿੰਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ. ਈ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸੈਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ (ਯੂ. ਸੀ. ਐਸ. ਬੀ.) ਵਿਖੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਪੀਐਚ. ਡੀ. ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ।

ਯੂ. ਸੀ. ਐੱਸ. ਬੀ. ਵਿਖੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੌਸਤਵ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨੈਨੋਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨੈਨੋਡਿਵਾਇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੌਲੀਬਡੇਨਮ ਡਾਈਸਲਫਾਈਡ (ਐੱਮਓਐੱਸ2) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਨਵੇਂ ਫੀਲਡ ਇਫੈਕਟ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਬਾਇਓਸੈਂਸਰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ। 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ. ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਨਿਊਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਆਈ. ਟੀ. ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਐਡਵਰਡ ਬੋਡੇਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਮੈਪ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹੇਮੀ ਬਾਵਾ

**ਹੇਮੀ ਬਾਵਾ** (ਜਨਮ 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਰੀਲਿਕ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਕਾਸਟ ਗਲਾਸ, ਫਾਈਬਰ ਗਲਾਸ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਬਾਵਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਅਨ ਗਲਾਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਮਾਧਿਅਮ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਧਾਤ, ਲੱਕਡ਼ ਅਤੇ ਐਕ੍ਰੀਲਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1996 ਵਿੱਚ, ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਅਟਲਾਂਟਾ ਵਿੱਚ 1996 ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅੱਠ ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਕੰਮ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਕਾ-ਕੋਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲਾਸ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇੰਡੀਆ ਆਰਟ ਫੇਅਰ 2012 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2009 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਅਲਕਾ ਪਾਂਡੇ ਦੀ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ *ਹੇਮੀ ਬਾਵਾ* ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਵਾ, ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋਡ਼ਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈਲੀ ਰੋਡ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

## ਹੋਰ ਪਡ਼੍ਹੋ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਦੁੱਧੀ ਧੁਆਈ

ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਉਹ ਅੰਗ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਧ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਬਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਥਣ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਮੁੰਮਾ, ਦੁੱਧੀ ਕੁਚ ਅਤੇ ਚੂਚੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।‘ਦੁੱਧੀ ਧੁਆਈ ਉਹ ਰਸਮ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਇਹ ਰਸਮ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਭੂਆ, ਮਾਸੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਕੁਆਰੀ ਲੜਕੀ ਕਰਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਇਕ ਕੋਰੀ ਠੂਠੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਜਲ ਜਾਂ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਦੇ ਕੁੰਭ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਠੂਠੀ ਵਿਚ ਹਲਦੀ ਦੀ ਗੱਠੀ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਘਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਚ ਚੌਲ ਘੋਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਰੁਪਿਆ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਰੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਤਿੜਾਂ ਨੂੰ ਠੂਠੀ ਵਿਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਜੱਚਾ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਦੁਧੀਆ ਧੋਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਸਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਰਭ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁੱਧੀਆਂ ਤੇ ਜੋ ਮਾੜੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਨ ਗੀਆਂ। ਇਸ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ‘ਦੁੱਧ ਧੋਣਾ” ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਹਾਂ, ਹੁਣ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁੱਧੀਆਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਦੋਸੜਾ

ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਦੋ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਤਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋਸੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜੋ ਕੱਪੜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਦੋਸੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦੋਸੜੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੂਹਰੇ ਦੁਪੱਟੇ ਬਾਰੇ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ, ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਪੜਦੇ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੁਆਨ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੂਆਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬੁੜੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਦ ਵੀ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਦੋਸੜਾ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਦੋਸੜੇ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਦੁਪੱਟਾ ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਰੰਗਦਾਰ ਅਤੇ ਕਰੀਮ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਲੜਕੇ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਲੜਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਪਾਉਣ ਸਮੇਂ ਦੋਸੜਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੁਪੱਟੇ ਉੱਪਰ ਫੁਲਕਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਦੋਸੜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਦ ਮੁੰਡਾ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਘਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਦੋਸੜਾ ਲੈ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਸੜਾ ਵੀ ਦੁਪੱਟੇ ਉੱਪਰ ਫੁਲਕਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਫੁਲਕਾਰੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲਾਲ ਦੁਪੱਟਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।

ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਦੁਪੱਟਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਪਿੱਛੋਂ ਦੁਪੱਟੇ ਨਾਲ ਘੁੰਡ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰ ਤੇ ਦੁਪੱਟਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ ਦੁਪੱਟਾ ਸਿਰ ਤੇ ਲੈਣ ਦੀ ਥਾਂ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਆਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਬਹੂਆਂ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵੀ ਵਿਚ ਸਿਰ ਤੇ ਦੁਪੱਟਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਵੀ ਦੁਪੱਟਾ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਇਕੱਲਾ ਦੁਪੱਟਾ ਹੀ ਸਿਰ ਤੇ ਲੈਣ ਦਾ ਰਵਾਜ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਸੜਾ ਲੈਣ ਦਾ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੁਣ ਨਾ ਕੋਈ ਮਾਂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਮੰਗਣੇ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵੇਲੇ ਦੋਸੜਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁਣ ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਦੋਸੜਾ ਦੇਣ ਦਾ ਰਵਾਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੂਆਂ ਵੀ ਹੁਣ ਦੋਸੜਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀਆਂ। ਦੋਸੜਾ ਲੈਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਧਮਾਣ

ਧਮਾਣ, ਲੋਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤਰਖਾਣਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਇਕ ਗੋਤ ਵੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਧਮਾਣ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਿਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਇਕ ਰਸਮ ਹੈ। ਮੁੰਡਾ ਜੰਮਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ, ਮੁੰਡਾ ਜੰਮਣ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਦਿਨ ਪਿੱਛੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਜੱਚਾ ਨੂੰ ਚੌਂਕੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੌਂਕਾ ਰੋਟੀ ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਮਾਣ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਾਲੇ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਖਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸੀਰਾ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੁੜ ਵਿਚ ਘਿਉ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਏ ਗੁੜ ਨੂੰ ਸੀਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਏ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਾਲੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਹੁਣ ਧਮਾਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ