ਅਰੁਣ (ਗ੍ਰਹਿ)

thumb|right|ਅਰੁਣ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਤਸਵੀਰ।
[thumb|right|ਅਰੁਣ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ [ਗੇਸ ਦਿਓ|ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।]]
**ਅਰੁਣ** (ਚਿੰਨ੍ਹ: ) ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸੱਤਵਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਅਰੁਣ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦਿਓ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।**ਅਰੁਣ ਦੇ ਛੱਲਿਆਂ** ਵਿੱਚ 13 ਗ੍ਰਹਿ ਛੱਲੇ ਹਨ।

### ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਲਾਸੀਕਲ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰੁਣ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਧੁੰਦਲੇਪਣ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਚੱਕਰ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਲੀਅਮ ਹਰਸ਼ਲ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 13 ਮਾਰਚ 1781 ਨੂੰ ਅਰੁਣ  ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੂਰਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਰੁਣ  ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਰਬੀਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਬਣਾਇਆ। ਅਰੁਣ  ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਰੁਣ  ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣਾ ਦੂਰ ਹੈ।

### ਖੋਜ 
[thumb|[ਵਿਲੀਅਮ ਹਰਸਚੇਲ|ਵਿਲੀਅਮ ਹਰਸ਼ਲ, ਅਰੁਣ ਦਾ ਖੋਜੀ]]
thumb|ਅਰੁਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ,ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਮਿਤੀ13 ਮਾਰਚ 1781 ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਾਸ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ।
ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਰੁਣ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਿੱਪਾਰਕਸ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 128 ਬੀ. ਸੀ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਟਾਲਾਗ ਲਈ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੌਲੇਮੀ ਦੇ *ਅਲਮਾਗੇਸਟ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਤੁਰਭੁਜ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਯੂਰੇਨਸ 128 ਬੀ. ਸੀ. ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1690 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਜੌਨ ਫਲੈਮਸਟੀਡ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਛੇ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 34 ਟੌਰੀ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਮਜ਼ ਬ੍ਰੈਡਲੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 3 ਵਾਰ, 1748,1750 ਅਤੇ 1753 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ। ਟੋਬੀਅਸ ਮੇਅਰ ਨੇ 1756 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪਿਅਰੇ ਚਾਰਲਸ ਲੇ ਮੋਨੀਅਰ ਨੇ 1750 ਅਤੇ 1769 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰ ਯੂਰੇਨਸ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਰਾਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਵਿਲੀਅਮ ਹਰਸ਼ਲ ਨੇ 13 ਮਾਰਚ 1781 ਨੂੰ ਬਾਥ, ਸੋਮਰਸੈੱਟ, ਇੰਗਲੈਂਡ (ਹੁਣ ਹਰਸ਼ਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮੀ) ਵਿੱਚ 19 ਨਿਊ ਕਿੰਗ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਤੋਂ ਯੂਰੇਨਸ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਜੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ (26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1781 ਨੂੱ) । ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ 6.2-inch ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਦੂਰਬੀਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰਸ਼ਲ "ਸਥਿਰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਲੈਕਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ"।

ਹਰਸ਼ਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾਃ "ζ ਟੌਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੁਆਰਟੀਲ ਵਿੱਚ... ਜਾਂ ਤਾਂ [ਏ] ਨੇਬੁਲਸ ਤਾਰਾ ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ". 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾਃ "ਮੈਂ ਧੂਮਕੇਤੂ ਜਾਂ ਨੇਬੁਲਸ ਸਟਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਧੁੰਦਲਾ ਤਾਰਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।[a]&nbsp;

ਹਰਸ਼ਲ ਨੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਾਇਲ ਨੇਵਿਲ ਮਾਸਕੇਲਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1781 ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਵਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾਃ "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਗ੍ਰਹਿ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲਗਭਗ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਜੀਬ ਅੰਡਾ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੋਮਾ ਜਾਂ ਪੂਛ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰਸ਼ਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਜੋਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਹੋਰ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ-ਸਵੀਡਿਸ਼ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਂਡਰਸ ਜੋਹਾਨ ਲੇਕਸੈਲ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੀਂ ਵਸਤੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਰਕੂਲਰ ਚੱਕਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਸੀ। ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋਹਾਨ ਐਲਰਟ ਬੋਡੇ ਨੇ ਹਰਸ਼ਲ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤਾਰਾ ਦੱਸਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਗ੍ਰਹਿ ਵਰਗੀ ਵਸਤੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੋਡੇ ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਵਰਗਾ ਸੀ।

ਇਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। 1783 ਤੱਕ, ਹਰਸ਼ਲ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੋਸਫ ਬੈਂਕਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾਃ "ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਘੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵਾਂ ਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਚ 1781 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਸਾਡੇ ਸੂਰਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਜਾਰਜ III ਨੇ ਹਰਸ਼ੇਲ ਨੂੰ £200 (  ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ। )  ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿ ਉਹ ਵਿੰਡਸਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ।

### ਨਾਮ 
ਯੂਰੇਨਸ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਯੂਰੇਨਸ (  ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ), ਜਿਸਨੂੰ ਰੋਮਨ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਨਸ ( ਸ਼ਨੀ ) ਦਾ ਪਿਤਾ, ਜ਼ੀਅਸ ( ਜੁਪੀਟਰ ) ਦਾ ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਏਰੇਸ ( ਮੰਗਲ ) ਦਾ ਪੜਦਾਦਾ, ਜਿਸਨੂੰ  ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਾਤੀਨੀ ਵਿੱਚ ( ). ਇਹ ਅੱਠ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ *ਯੂਰੇਨਸ* ਨਾਮ ਦਾ ਉਚਾਰਨ   ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਲੰਮਾ "u" ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ  ਵਾਂਗ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।   ਦੇ ਉਲਟ, ਦੂਜੇ ਅੱਖਰ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੰਮਾ *a* ਦੇ ਨਾਲ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  

ਅਰੁਣ ਦੇ ਦੋ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ, ਜੋਹਾਨ ਗੌਟਫ੍ਰਿਡ ਕੋਹਲਰ ਦੁਆਰਾ 1782 ਵਿੱਚ ਬੋਡੇ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਹਲਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਪਲੈਟੀਨਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ 30 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਲੈਟੀਨਮ ਲਈ ਕੋਈ ਅਲਕੈਮੀਕਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿ-ਧਾਤੂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ (ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਲੋਹੇ) ਪਲੈਟੀਨਮ (ਜਾਂ 'ਚਿੱਟਾ ਸੋਨਾ') ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੋਡੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਸਥਿਤੀ, ਦੂਜੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਫਿੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਖਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, 1784 ਵਿੱਚ ਲਾਲਾਂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰਸ਼ਲ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਲਾਲਾਂਡੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਅਨ ਗਲੋਬ ਸਰਮੋਂਟੇ ਪਾਰ ਲਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੈਟਟੇ ਡੀ ਵੋਟਰੇ ਨੋਮ" (ਇੱਕ ਗਲੋਬ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਨਾਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਦੁਆਰਾ ਉੱਪਰ ਉੱਠਿਆ ਹੈ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

ਅਰੁਣ ਨੂੰ ਹੋਰ  ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਰੇਨਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਨੁਵਾਦ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ "ਸਵਰਗੀ ਰਾਜਾ ਤਾਰਾ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ (ਚ੍ਛੇਦਾਰ ਤਿਆਨਵਾਂਗਸਿੰਗ) ਜਪਾਨੀ (செய் சென்னோசியி) ਕੋਰੀਆਈ (சாய் ராவ செonwangseong) ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮੀ (ਸਾਓ ਥੀਅਨ ਵੁੰਗ) । ਥਾਈ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਮ ਦਾਓ ਯੂਰੇਨਾਟ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਾਓ ਯੂਰੇਨਸ਼) ਹੈ। ਥਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਦਾਓ ਮਾਰੂਏਟਯੂ () ਹੈ, ਜੋ 'ਮੌਤ' ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਮਰਤੂ () ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰਤੂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਮੰਗੋਲੀਆਈ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਟੇਂਗੇਰਿਨ ਵੈਨ (ਟੈਨਗੇਰਿਨ ਵਾਨ) ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 'ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਵਾਈਅਨ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਹੇਲੇਏਕੇਲਾ ਹੈ, ਜੋ 'ਹਰਸ਼ਲ' ਨਾਮ ਦਾ ਹਵਾਈਅਨ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਰੁਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ 
## ਹਵਾਲੇ
* Edge On! ESO Press Release 
* NASA's Uranus fact sheet 
* Uranus Profile  by NASA's Solar System Exploration
* Keck pictures of Uranus show best view from the ground — Press release with some photographs showing rings, satellites and clouds
* News reports of December 22, 2005 rings and moons discovery
** New Moons and Rings found at Uranus*, SPACE.com
** Two more rings discovered around Uranus*, MSNBC
* Planets—Uranus  A kid's guide to Uranus.
* Spring Has Sprung on Uranus 
* Uranus at Jet Propulsion Laboratory's planetary photojournal.
* Uranus (Astronomy Cast homepage)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ