open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਗਾਂਧੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ

**ਗਾਂਧੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ** ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਹੈ ਜੋ 1960 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ "ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯੋਗਦਾਨਾਂ" ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਕਾਲਤ ਸੰਗਠਨ "ਪ੍ਰੋਮੋਟਿੰਗ ਐਂਡ੍ਯੂਰਿੰਗ ਪੀਸਸਥਾਈ" (ਪੀਈਪੀ) ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ  ਦੇ ਸਨਮਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ  ਇਸਦਾ ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਦੱਸ ਨਾਲ਼ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹਾਲੀਆ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਬੀਸ ਐਰਿਕ ਐਸਚਰਮੈਨ ਅਤੇ ਰਬਿਸ ਫ਼ਾਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ  (2011), ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਨਾਓ ਦੀ ਐਮੀ ਗੁਡਮੈਨ (2012), 350.org (2013) ਦੇ ਬਿਲ ਮੈਕਕਿਬੇਨ, ਕੋਡ ਪਿੰਕ (2014) ਦੇ ਮੇਡੀਆ ਬੈਂਜਾਮਿਨ , ਟੌਮ ਬੀਕੇ ਗੋਲਡਟੂਥ (2015), ਕੈਥੀ ਕੇਲੀ ਆਫ਼  (2015), ਉਮਰ ਬਰਘੌਟੀ (2017), ਵਾਇਸਜ਼ ਫ਼ਾਰ ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ ਨਾਨਵਾਇਲੈਂਸ ਦੀ ਕੇਥੀ ਕੇਲੀ, ਰਾਲਫ਼ ਨਦਰ (2017), ਜੈਕਸਨ ਬਰਾਊਨ (2018), ਮੈਡਗਲੋਬਲ ਦੇ ਡਾ. ਜ਼ਾਹਰ ਸਾਹਲੋਲ, ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਨ "ਵਾਈਟ ਹੈਲਮੇਟਸ" (2020) ਦੇ ਆਗੂ ਮੇਸਨ ਅਲਮਿਸਰੀ, ਅਤੇ ਜੈਕਸਨ, ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ ਜੈਕਸਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਕਾਲੀ ਅਕੁਨੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

1960 ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਐਲੇਨੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਵਾਰਡ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ" ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼, ਜ਼ੁਲਮ, ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।  ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਹੈ।

21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੇਸ਼ਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਨਿਆਂ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਤਗਮੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਡਲੀਅਨ ਉੱਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦ "" (ਪਿਆਰ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਝੱਲਦਾ 
ਹੈ/ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ) ਨੂੰ ਕਾਂਸੀ ਵਿੱਚ 
ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾਂ ਨਿਊ ਹੈਵਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਨ ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ
ਕੱਪੜ

**ਕਪਾਡ**, ਜਾਂ **ਕਪਾਕਦਾਵੂ** ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੋਜ਼ੀਲੈਂਡੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਬੀਚ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ। ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦਾ ਸਮਾਰਕ ਵਾਸਕੋ ਡਾ ਗਾਮਾ ਦੁਆਰਾ "ਲੈਂਡਿੰਗ" ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ, ' ''ਵਾਸਕੋ ਦਾ ਗਾਮਾ ਇੱਥੇ 1498 ਵਿੱਚ, ਕਪਾਕਦਾਵੂ ਉਤਰਿਆ'।''
thumb|300x300px| ਕਪੱਕਦਾਵੂ

2007 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੁ. ਬੀਚ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 1.5 ਕਰੋੜ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ [ਕੇਰਲ] ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਕੋਡੀਏਰੀ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਪਾਡ ਬੀਚ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਰਨੀਚ ਅਤੇ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਸਟਰੂਮ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਇਲਾਂਡੀ ਹੈ, ਕਪਾਡ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਾਲੀਕਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (CCJ) ਹੈ, ਕੋਝੀਕੋਡ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕਿ.ਮੀ. ਮੁੱਖ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਬੱਸਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜਾਂ ਸੈਲਾਨੀ ਕੋਝੀਕੋਡ ਅਤੇ ਵਦਾਕਾਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 66 ' ਤੇ ਤਿਰੂਵਾਂਗੂਰ ਵਿਖੇ ਰੁਕ ਕੇ ਬੀਚ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਲੂ ਫਲੈਗ ਬੀਚ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਬੇਕਲ ਬੀਚ
* ਮੁਜ਼ੱਪਿਲੰਗਡ ਬੀਚ
* ਕੋਝੀਕੋਡ ਬੀਚ
* ਮੁਦਾਦੀ
* ਚੇਂਗੋਟੁਕਾਵੁ
* ਅਰੀਕੁਲਮ
* ਥਿੱਕੋਡੀ
* ਚੇਮਨਚੇਰੀ
* ਅਥੋਲੀ
* ਉਲੀਏਰੀ
* ਚੀਕੀਲੋਡ
* ਨੋਚਡ
* ਕੋਇਲਾਂਡੀ
* ਚੇਮਨਚੇਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਕੁੱਟੀਚਿਰਾ ਬੀਚ

**ਕੁੱਟੀਚਿਰਾ** ਜਾਂ **ਠੇਕੇਪੁਰਮ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ ਸੀਮਾਵਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਰਬ ਸਾਗਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਲਾਈ ਨਦੀ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੇਲੈਇਲ (ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ) ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ। ਕੁੱਤੀਚੀਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਸਜਿਦ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁਹੰਮਦ - ਮੁਹੀਉਦੀਨ ਮਾਲਾ, ਫਤੁਲ ਮੁਬੀਨ ਅਤੇ ਖੁਤਬਤੁਲ ਜੇਹਾਦੀਆ ਦੇ ਲੇਖਕ - ਦੀ ਕਬਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਮੁੱਖ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ 
* ਮਿਸ਼ਕਲ ਮਸਜਿਦ

ਕੇਰਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੈ। ਕੋਝੀਕੋਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਜ਼ੀ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਮਾਪਿਲਾ ਮੁਸਲਿਮ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਾਲਾਬ।
right|thumb| ਮਿਸ਼ਕਲ ਮਸਜਿਦ

* ਕੁਟੀਚਿਰਾ ਤਲਾਅ

* ਮੁਚੁੰਦੀ ਮਸਜਿਦ
*
* ਕੁਟੀਚੀਰਾ ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ

right|thumb| ਮੁਚੁੰਦੀ ਮਸਜਿਦ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼ੇਰਬਾਜ਼ ਖਾਨ

**ਸ਼ੇਰਬਾਜ਼ ਖਾਨ ਅੱਬਾਸੀ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਬਾਜ਼ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਂ** ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧੂੰਦ ਅੱਬਾਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਸੀ।

ਸ਼ੇਰਬਾਜ਼ ਖਾਨ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 1857 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁਰੀ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ 300 ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਫੋਰਸ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੇਰਬਾਜ਼ ਖਾਨ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ, ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਖੜਾ ਕੇ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ (ਧੁੰਦ ਅੱਬਾਸੀ ਗੋਤ) 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1857
ਮੁਲਕ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)

**"ਮੁਲਕ"** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: Mulk) ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਪਰ ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਟਕ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਰਾਮਦਾਸ ਗਾਂਧੀ

**ਰਾਮਦਾਸ ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ** (2 ਜਨਵਰੀ, 1897 – 14 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1969) ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਰਾਮਦਾਸ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਨਟਾਲ ਦੀ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਰੀਲਾਲ  ਅਤੇ ਮਨੀਲਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਦੇਵਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਿਰਮਲਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂ ਗਾਂਧੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ-ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਰਾਮਦਾਸ, ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਥੋਪੀ ਗਈ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਜਨੂੰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੁਵਿਧਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ, ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਿਵਲ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ,ਜਿਸਦੀ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਵਾਰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਦੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਏ ਸਨ।

ਰਾਮਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ  ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੇਵਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

1969 ਵਿੱਚ 72 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1897
ਸੁਮੈਰਾ ਤਜ਼ੀਨ

**ਸੁਮੈਰਾ ਤਜ਼ੀਨ** ( ਉਰਦੂ : سمیرا تزین) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਸਮਕਾਲੀ ਲਘੂ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ, ਤਜ਼ੀਨ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ II (1997), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ (2006) ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਰਾਨੀਆ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਜ਼ੀਨ ਨੇ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਐਨਸੀਏ) ਤੋਂ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਕੀਤੀ, ਲਘੂ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। NCA ਵਿਖੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਮਿਨੀਏਚਰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਲਈ ਹਾਜੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਰੀਫ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਲਡਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਜ਼ੀਨ ਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਆਗਾ ਖਾਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਦੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਸਮੇਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ, ਲੰਡਨ, ਅੱਮਾਨ, ਮਿਲਾਨ, ਮਿਸੀਸਾਗਾ, ਢਾਕਾ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਜ਼ੀਨ ਦੀਆਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵੀ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 2005 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਮਿਨੀਏਚਰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡਸ ਵੈਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।  ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੰਗ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁਲ ਅਹਿਮਦ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਲਈ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਲਈ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਗਵਰਨਰ ਹਾਊਸ ਲਈ ਲਘੂ ਚਿੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬੈਰਾਗੀ

**ਪੰਡਿਤ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬੈਰਾਗੀ** ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਸੌਲੀ ਦੇ ਸਬਥੂ ਮੰਦਰ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਸੀ। ਸਬਥੂ ਦੇ ਇਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬੈਰਾਗੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਜਨ-ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ ਕਰਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਜਾਸੂਸੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 1857 ਵਿਚ ਬੈਰਾਗੀ ਨੇ ਕਸੌਲੀ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬੈਰਾਗੀ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਅੰਬਾਲਾ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1857
ਮਗਨਲਾਲ ਗਾਂਧੀ

right|thumb|ਮਗਨਲਾਲ ਗਾਂਧੀ
**ਮਗਨਲਾਲ ਖੁਸ਼ਾਲਚੰਦ ਗਾਂਧੀ** (1883&ndash;1928) ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨਲਾਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਗਨਲਾਲ ਸਾਬਰਮਤੀ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਦਿਲ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1903 ਵਿੱਚ "ਥੋੜੀ ਕਿਸਮਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ" ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਦੀ ਸਵੈ-ਲਾਪੀ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੀਨਿਕਸ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1928 ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਟਾਈਫਾਈਡ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
* ਮਗਨਲਾਲ ਗਾਂਧੀ
* ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰੁੱਖ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1883
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1928
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਨਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਹੁਮਾ ਮੂਲਜੀ

**ਹੁਮਾ ਮੂਲਜੀ** (ਜਨਮ 1970 ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਾਚੀ ਗੈਲਰੀ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਸੁਸਾਇਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਅਬਰਾਜ ਕੈਪੀਟਲ ਆਰਟ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨ 
ਹੁਮਾ ਮੂਲਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1970 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

2003 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ, ਉਹ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੀਕਨਹਾਊਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾ ਲਈ ਟੈਰਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਉਹ 2015 ਤੋਂ 2017 ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਸਮਿਥਸ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਆਰਟਿਸਟ ਸੀ।

ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਵੈਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ, ਯੂਕੇ, ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲਾਈਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਹੈ। ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ 56ਵਾਂ ਵੇਨਿਸ ਬਿਏਨਾਲੇ, ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਾਚੀ ਗੈਲਰੀ  ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 88 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 2009 ਵਿੱਚ ਐਲੀਮੈਂਟਾ ਗੈਲਰੀ, ਦੁਬਈ, ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ *ਹਾਈ ਰਾਈਜ਼*, 2010 ਵਿੱਚ ਰੋਥਾਸ ਗੈਲਰੀ, ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ *ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਪੈਲੇਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੋਲੀਜ਼*,  ਅਤੇ *ਏ ਕੰਟਰੀ ਆਫ਼ ਲਾਸਟ ਥਿੰਗਸ* ਇਨ ਕੋਇਲ ਗੈਲਰੀ, ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ 2016 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਮੂਲਜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਬੋਧ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਚਰ ਦੇ ਭੂਗੋਲ 'ਤੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਹੋਂਦ ਦੀਆਂ ਬੇਤੁਕੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਡੀ ਆਮ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੂਲਜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਤੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਸਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਜੀਬ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* Huma Mulji at ArtFacts
* Huma Mulji  at Saatchi Gallery
* Huma Mulji at OneArt, Platform for contemporary art from Asia, Africa and Latin America
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਅਸ਼ੋਕ ਮਿੱਤਲ

**ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਮਿੱਤਲ,** (ਜਨਮ 10 ਸਤੰਬਰ 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਮਿੱਤਲ ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਚਾਂਸਲਰ ਵੀ ਹੈ।

ਮਿੱਤਲ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਚੋਣ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਮਿੱਤਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਪਿੰਡ ਮਦਨਪੁਰ ਖੱਦਰ

**ਮਦਨਪੁਰ ਖੱਦਰ** ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ-ਯੂਪੀ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ 800 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਠਾਕੁਰ ਮਦਨ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। *ਖੱਦਰ*  ਸ਼ਬਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1966 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਿੰਡ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮਦਨਪੁਰ ਖੱਦਰ 800 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ 
* ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਗੌਰਵ ਬਿਧੂੜੀ

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Holi Program.jpg|ਪਿੰਡ ਮਦਨਪੁਰ ਖੱਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹੋਲੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ
ਤਸਵੀਰ:MADANPURKHADAR.jpg|ਮਦਨਪੁਰ ਖੱਦਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਸੜਕ
ਤਸਵੀਰ:Land For Government Hospital in Sarita Vihar.jpg|ਸਰਿਤਾ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ
ਤਸਵੀਰ:Entrymadanpurkhadar.jpg|ਦਿੱਲੀ-ਮਥੁਰਾ ਹਾਈਵੇ ਤੋਂ ਮਦਨਪੁਰ ਖੱਦਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਐਂਟਰੀ ਪੁਆਇੰਟ
ਤਸਵੀਰ:Gaurav Bidhuri Boxing.jpg|ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਗੌਰਵ ਬਿਧੂੜੀ
ਤਸਵੀਰ:MADANPURKHADAR1.jpg|ਪਿੰਡ ਮਦਨਪੁਰ ਖੱਦਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਕੁਮਾਰ ਸੇਨ

**ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਕੁਮਾਰ ਸੇਨ** (ਮੌਤ 24 ਮਾਰਚ 1942), ਜਿਸਨੂੰ **ਸਵਾਮੀ ਸਤਿਆਨੰਦ ਪੁਰੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਪੁਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਵਿਖੇ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੀ। ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਉਹ 1932 ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਤੇ 1939 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਚ, ਥਾਈ-ਭਾਰਤ ਲੌਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਥਾਈਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਥਾਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਚੁਲਾਲੋਂਗਕੋਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਥਾਈ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ। ਉਸਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ ਆਖਰਕਾਰ ਵੀਹ ਜਿਲਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰਚ 1942 ਵਿੱਚ ਟੋਕੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਭਾਰਤੀ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਸਵਾਮੀ ਸਤਿਆਨੰਦ ਪੁਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਥਾਈ-ਭਾਰਤ ਕਲਚਰਲ ਲਾਜ ਦੁਆਰਾ 1942 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। SSPF ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅੱਜ ਇੱਕ ਹਵਾਲਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟ ਹਨ। ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮਾਇਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ/ਕੜੀਆਂ 
* ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਨਾ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ
ਮੰਨਾਲਮਕੁੰਨੁ

**ਮੰਨਾਲਮਕੁੰਨੂ** (ਮੰਡਲਮਕੁੰਨੂ, മന്ദലാംകുന്ന്) ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬੀਚ ਹੈ। ਇਹ ਪੁੰਨਯੂਰ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪੁੰਨਯੁਰਕੁਲਮ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਲੇਖਕਾਂ ਨਲਪੱਟ ਨਰਾਇਣ ਮੈਨਨ, ਨਲਪੱਟ ਬਾਲਮਣੀ ਅੰਮਾ ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
* Hotel.com.au Pty. "ਮੀਵਦਾ ਬੀਚ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਮੰਨਾਲਮਕੁੰਨੂ ਬੀਚ ਰੋਡ, ਪੱਪਲੀ, ਚਾਵੱਕੜ ਗੁਰੂਵਾਯੂਰ।" Hotel.com.au. Np, nd ਵੈੱਬ. 17 ਮਾਰਚ 2017।
*https://www.travelmyglobe.com/Destination.aspx?LinkId=202768&IsRest=False
ਚਿਦੰਬਰਮ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ

**ਚਿਦੰਬਰਮ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ** (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **CS** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) (30 ਜਨਵਰੀ 1910 - 7 ਨਵੰਬਰ 2000), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਐੱਮ. ਐੱਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ, ਬੀ. ਸ਼ਿਵਰਾਮਨ ਅਤੇ ਨੌਰਮਨ ਈ. ਬੋਰਲੌਗ ਦੇ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਯੁੱਗ, ਭਾਰਤੀ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੋਲਾਚੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸੇਂਗੁੱਟਾਈਪਲਯਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਸਵਾਮੀ ਚਿਦਭਵਾਨੰਦ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*About us – National Agro Foundation

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਅੰਬਰੀਨ ਬੱਟ

**ਅੰਬਰੀਨ ਬੱਟ** (ਜਨਮ 1969) ਇੱਕ ਬੋਸਟਨ -ਅਧਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਡਰਾਇੰਗਾਂ, ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਅਤੇ ਕੋਲਾਜ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿਹਨਤੀ, ਪੇਂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਲਾ ਦੁਆਰਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਡੱਲਾਸ, TX ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ 
ਬੱਟ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਘੂ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 1993 ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ (ਹੁਣ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ) ਤੋਂ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕਲਾ 
ਬੱਟ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਦੀ ਦੋ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ, ਸਜਾਵਟੀ ਪੈਟਰਨਿੰਗ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਘੂ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਕੰਮ, *ਆਈ ਐਮ ਮਾਈ ਲੌਸਟ ਡਾਇਮੰਡ (2011),* ਸਿਨਸਿਨਾਟੀ ਕੰਟੈਂਪਰਰੀ ਆਰਟ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ *ਰੀਅਲਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਟੀਮੈਸੀ* ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਾਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ  ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਕੰਮ ਬੱਟ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਤਮਘਾਤੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਬਚਣ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੈ। 

ਬੱਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟਮੇਕਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ 2008 ਦੀ ਲੜੀ *ਡਰਟੀ ਪ੍ਰਿਟੀ* ਐਚਿੰਗ, ਸਿਲਕਸਕ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਲਿਥੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਲੜੀ ਐਚਿੰਗ ਅਤੇ ਐਕੁਆਟਿੰਟ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।

## ਇਨਾਮ 
1999 ਵਿੱਚ, ਬੱਟ ਨੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ ਆਰਟ, ਬੋਸਟਨ ਤੋਂ ਉਦਘਾਟਨੀ ਜੇਮਸ ਅਤੇ ਔਡਰੀ ਫੋਸਟਰ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।  ਉਸੇ ਸਾਲ, ਬੱਟ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਸਟੀਵਰਟ ਗਾਰਡਨਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰ-ਇਨ-ਨਿਵਾਸ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਟੂਡੀਓ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜੀ।  ਉਹ ਸ਼ਾਰਲੋਟ, NC ਵਿੱਚ ਮੈਕਕੋਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਆਰਟ + ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 2002 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ-ਇਨ-ਨਿਵਾਸ ਸੀ। ਉਹ ਬੋਸਟਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬ੍ਰਦਰ ਥਾਮਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਬੋਸਟਨ ਤੋਂ ਮੌਡ ਮੋਰਗਨ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਜੋਨ ਮਿਸ਼ੇਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰਟੈਡੀਆ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਚੁਨਿੰਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਇਤਿਹਾਸ 
; ਸੋਲੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ

* 2003 - ''ਮੇਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ*, ਵਰਸੇਸਟਰ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ, ਆਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, 1 ਮਾਰਚ - 11 ਮਈ
* 2005 - *ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀਰੋ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ,* ਕੁਸਤਰਾ ਟਿਲਟਨ ਗੈਲਰੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ, 23 ਜੂਨ - 29 ਜੁਲਾਈ, 2005
* 2019 - *ਮਾਰਕ ਮਾਈ ਵਰਡਜ਼,'' ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਦਸੰਬਰ 7, 2018 - ਅਪ੍ਰੈਲ 14, 2019

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਆਰਟ ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ 'ਤੇ ਅੰਬਰੀਨ ਬੱਟ 
* ਅੰਬਰੀਨ ਬੱਟ ਦੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਾੜਾ, ਧੁੰਦਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ
* ਅੰਬਰੀਨ ਬੱਟ: ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀਰੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਲੇਮਿੰਗ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ 
* ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀ ਝਲਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲੋਕ
ਮੁਨੱਕਲ ਬੀਚ

right|thumb|300x300px| ਮੁਨੱਕਲ ਬੀਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ
**ਮੁਨੱਕਲ ਬੀਚ** ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਜ਼ੀਕੋਡ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਚ ਹੈ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੀਚ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬੀਚ ਕੋਡੁਨਗਲੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਾਰਬਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸੁਨਾਮੀ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੀਚ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ 400-ਮੀਟਰ ਓਪਨ-ਏਅਰ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ, 1300 ਮੀਟਰ ਵਾਕਵੇਅ, ਪਖਾਨੇ, ਫੂਡ ਕੋਰਟ, ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕੇਟਬੋਰਡਿੰਗ ਪਕੜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੇਨ ਸ਼ੈਲਟਰ ਬੀਚ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ। ਕੇਰਲ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕੈਸੁਰੀਨਾ ਜੰਗਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਾਧੂ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੈਰਿਸ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਸਾਇਟੀ

[right|thumb|220x220px| ਕਲਕੱਤਾ ਝੰਡੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, 22 ਅਗਸਤ 1907 ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ [ਮੈਡਮ ਕਾਮਾ|ਭੀਕਾਜੀ ਕਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਸਟਟਗਾਰਟ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਉਠਾਏ ਗਏ "ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਝੰਡੇ" ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ।]]
**ਪੈਰਿਸ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1905 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਡਮ ਭੀਕਾਜੀ ਰੁਸਤਮ ਕਾਮਾ, ਮੁੰਚੇਰਸ਼ਾਹ ਬੁਰਜੋਰਜੀ ਗੋਦਰੇਜ ਅਤੇ ਐਸ.ਆਰ. ਰਾਣਾ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਇੰਡੀਅਨ ਹੋਮ ਰੂਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸੇ ਸਾਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਮਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਮਾ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੈਰਿਸ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੀ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀਰੇਂਦਰਨਾਥ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ, ਹਰ ਦਿਆਲ, ਐਮਪੀਟੀ ਅਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਓ ਮਹਿਤਾ, ਐਚਐਮ ਸ਼ਾਹ, ਪੀਸੀ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪੈਰਿਸ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਮੈਡਮ ਕਾਮਾ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਵੀ  ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਾਮਾ ਨੇ ਖੁਦ 1907 ਵਿੱਚ ਸਟਟਗਾਰਟ ਵਿਖੇ ਸੈਕਿੰਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕੇ. ਹੈਨਰੀ ਹਿੰਡਮੈਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਇਸ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿ ਕਾਮਾ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ
2022 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਮੈਡਲ ਟੇਬਲ

2022 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ XIX ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਲੰਪਿਕ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਏਸ਼ੀਆ (OCA) ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ 23 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਤੱਕ ਹਾਂਗਜ਼ੂ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਵਿੱਚ 481 ਈਵੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਬਰੂਨੇਈ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਹੀ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ 100 ਤਗ਼ਮਿਆਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ।

 ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ()

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2022 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਵੇਲਾਯਿਲ

thumb| ਬੀਚ 'ਤੇ ਵੇਲਾਇਲ ਪੁਥਿਆਕਦਾਵੂ ਗਣਪਤੀ ਮੰਦਰ

**ਵੇਲਯਿਲ** ਕੋਝੀਕੋਡ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਬੀਚ ਹੈ। ਚੱਕੁਮ ਕਦਾਵੂ ਪੁਲ ਤੋਂ ਬੀਚ ਰੋਡ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵੇਲਯਿਲ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਮੈਟਿਸਫੈਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵੇਲਾਇਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਗਰ ਨਾਂ ਦੀ ਝੁੱਗੀ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਬੀਚ ਦੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ *ਗਾਂਧੀ ਨਗਰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਕਲੋਨੀ* ਅਤੇ ਭੱਟ ਰੋਡ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੈਸਟ ਹਿੱਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੇਲਯਿਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਸੜਕ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਰੋਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਡਾਕਕਾਵੂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੀਚ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋਸਫ ਰੋਡ, ਪੀਟੀਯੂਸ਼ਾ ਰੋਡ, ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਰੋਡ ਅਤੇ ਮੇਜਰ ਸੰਤੋਸ਼ ਰੋਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵੇਲਯਿਲ ਵਿੱਚ ਬੀਚ 
thumb| ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਨਰਸਿੰਗ

* ਵਰੱਕਲ, ਭੱਟ ਰੋਡ ਅਤੇ ਪੁਥਿਅੱਪਾ
* ਪੁਥਿਆਨਿਰਥੁ, ਆਨੰਦਪੁਰਮ ਅਤੇ ਚੇਟੀਕੁਲਮ
* ਕੋਟੇਦਾਥ ਬਜ਼ਾਰ, ਇਲਾਥੁਰ ਅਤੇ ਕੋਰਾਪੁਝਾ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੋਝੀਕੋਡ ਬੀਚ
* ਵੈਸਟ ਹਿੱਲ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ
* ਨਦਕਵੁ
* ਇਲਾਥੁਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਨਾਨਾਜੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ

**ਚੰਡਿਕਾਦਾਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਰਾਓ ਦੇਸ਼ਮੁਖ** ਭਾਰਤ ਰਤਨ ( ), **ਨਾਨਾਜੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ** (11 ਅਕਤੂਬਰ 1916 - 27 ਫਰਵਰੀ 2010) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ। ਨਾਨਾਜੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨ ਸੰਘ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
right|thumb|220x220px| ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ 11 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ ਆਈ.ਏ.ਆਰ.ਆਈ., ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ, ਨਾਨਾਜੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਦੇ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਗਮਾਂ 'ਤੇ, ਨਾਨਾਜੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਨਾਨਾਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਅਕਤੂਬਰ 1916 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਸਥ ਰਿਗਵੇਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ  ਵਿੱਚ ਕਡੋਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਗੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਬਜ਼ੀ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸੀਕਰ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਕਰ ਦੇ ਰਾਓਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਿਰਲਾ ਕਾਲਜ (ਹੁਣ ਬਿਰਲਾ ਸਕੂਲ, ਪਿਲਾਨੀ) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.) ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ
* ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ
* ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ
* ਵਿਨਾਇਕ ਦਾਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ
* ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ
* ਬਲਰਾਜ ਮਧੋਕ
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Official biographical sketch in Parliament of India website
* Bharatiya Janata Party 
* Government of India award citation
* Deendayal Research Institute 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀਆ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਪ੍ਰਚਾਰਕ
ਰਾਯਨ ਟੈਨ ਡੋਸ਼ੇਟੇ

**ਰਾਯਨ ਨੀਲ ਟੈਨ ਡੋਸ਼ੇਟੇ**  (; ਜਨਮ 30 ਜੂਨ 1980), ਇੱਕ ਡੱਚ–ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ  ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ODI) 'ਤੇ ਟਵੰਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਿਆ। 2008, 2010 ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ, ਟੈਨ ਡੋਸ਼ੇਟੇ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਤਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਆਈਸੀਸੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪਲੇਅਰ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਟੈਨ ਡੋਸ਼ੇਟੇ ਨੇ 2003 ਦੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਐਸੈਕਸ ਕਾਉਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ  ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਡੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੁਆਲੀਫ਼ਾਈ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਆਲ ਰਾਉਂਡਰ, ਇਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2005 ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 2009 ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 ਅਤੇ 2011 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸਮੇਤ ਟੀਮ ਲਈ ਕਈ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡੇ। 2011 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ, ਟੈਨ ਡੋਸ਼ੇਟੇ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 119 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਇਹ ਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਡੱਚ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਨਡੇ ਸੈਂਕੜਾ ਸੀ।

ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਟੈਨ ਡੋਸ਼ੇਟੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 2006 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਐਸੇਕਸ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 2014 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਟੀਮ ਦਾ ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਬਿਗ ਬੈਸ਼, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ, ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੀ-20 ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਹੈ।

ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਟੈਨ ਡੋਸ਼ੇਟੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ 2021 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਵੇਗਾ ਉਸਨੇ 2021 ਆਈਸੀਸੀ ਟੀ20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ 20 ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਨੂੰ ਨਾਮੀਬੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣਾ ਅੰਤਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕੈਂਟ ਕਾਉਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਦਾ ਫ਼ੀਲਡਿੰਗ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Cricket World Cup 2011 Profile
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਜ਼ਹੇਕਲ ਬੀਚ

**ਅਜ਼ਹੇਕਲ ਬੀਚ,** ਕੇਰਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਲਮ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਰੁਣਾਗੱਪੱਲੀ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ 800 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਬੀਚ ਹੈ। ਬੀਚ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਮਲਿਆਲਮ ਸ਼ਬਦ *ਆਜ਼ੀ* ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਬੈਕਵਾਟਰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਸੰਗਮ।

ਅਜ਼ਹੇਕਲ ਬੀਚ ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੋਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਲਾਪਾਡ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਭੂਮੀ ਪੁੰਜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਇਹ ਕਯਾਮਕੁਲਮ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾਗੱਪੱਲੀ ਤੋਂ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਜ਼ੇਕਲ- ਅਯਰਾਮਥੇਂਗੂ ਪੁਲ, ਪਾਨਿਕਰ ਕਦਾਵੂ ਪੁਲ ਜਾਂ ਕਾਲੂਮ ਮੂਟਿਲ ਕਦਾਵੂ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ 2004 ਦੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਸੁਨਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਟੇਬਲ

**ਟੇਬਲ** ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* ਟੇਬਲ (ਡੇਟਾਬੇਸ), ਡੇਟਾਬੇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟੇਬਲ ਡੇਟਾ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
* ਟੇਬਲ (ਫ਼ਰਨੀਚਰ), ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਸਤਹ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਫਰਨੀਚਰ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ
* ਸਾਰਣੀ (ਜਾਣਕਾਰੀ), ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਬੰਧ
* ਸਾਰਣੀ (ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ)
* ਟੇਬਲ (ਖੇਡਾਂ), ਇੱਕ ਸਪੋਰਟਸ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ
* ਟੇਬਲਸ (ਬੋਰਡ ਗੇਮ)
* ਗਣਿਤ ਸਾਰਣੀ
* ਕੈਲੀਗਰਾ ਟੇਬਲਸ, ਇੱਕ ਸਪ੍ਰੈਡਸ਼ੀਟ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* 
*
ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ, ਬੈਂਗਲੌਰ

**ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ** ਬੈਂਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 1965 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਐਸ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਗੈਲਰੀ, ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬੈਂਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ  ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਮੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਂਧੀ ਸੈਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਗਾਂਧੀ ਸਮਾਰਕ ਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1965 ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਸ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਲੀਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੇਗੜੇ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਫਲਸਫੇ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੱਤ ਅਜੂਬੇ

[thumb| ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੱਤ ਅਜੂਬੇ (ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ, ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ): [ਖ਼ੁਫ਼ੂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਿਰਾਮਿਡ|ਗੀਜ਼ਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਿਰਾਮਿਡ, ਬਾਬਲ ਦਾ ਹੈਂਗਿੰਗ ਗਾਰਡਨ, ਆਰਟੇਮਿਸ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਓਲੰਪੀਆ ਵਿਖੇ ਜ਼ਯੂਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਹੈਲੀਕਾਰਨਾਸਸ ਵਿਖੇ ਮੌਜ਼ੋਲੀਅਮ, ਰੋਡਜ਼ ਦਾ ਕੋਲੋਸਸ, ਅਤੇ ਲਾਈਟਹਾਊਸ ਸਿਕੰਦਰੀਆ]]
**ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੱਤ ਅਜੂਬਿਆਂ**, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ **ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੱਤ ਅਜੂਬਿਆਂ** ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ **ਸੱਤ ਅਜੂਬਿਆਂ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਸੱਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਅਜੂਬਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੂਚੀ ਦੂਜੀ-1ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੀ ਹੈ।

ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇੰਦਰਾਜ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਸੱਤ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਜੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੀਜ਼ਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਿਰਾਮਿਡ, ਰੋਡਜ਼ ਦਾ ਕੋਲੋਸਸ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਦਾ ਲਾਈਟਹਾਊਸ, ਹੈਲੀਕਾਰਨਾਸਸ ਦਾ ਮਕਬਰਾ, ਆਰਟੇਮਿਸ ਦਾ ਮੰਦਿਰ, ਓਲੰਪੀਆ ਵਿੱਚ ਜ਼ਯੂਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਅਤੇ ਹੈਂਗਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਜੂਬੇ ਗ੍ਰੀਸ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਨ। ਸੱਤ ਅਜੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਿਰਫ਼ ਗੀਜ਼ਾ ਦਾ ਪਿਰਾਮਿਡ, ਜੋ ਕਿ ਅਜੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। 

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਚੌਥੀ ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਮਹਾਨ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਨੇ ਹੇਲੇਨਿਸਟਿਕ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਸਰੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਬੇਬੀਲੋਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ, ਇਹਨਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ
ਜੌਨ ਜ਼ੈਡ

**ਜੋਨਾਥਨ ਰੇਸਟੋ ਕੁਈਨੋਨਸ** (ਜਨਮ ਮਈ 20, 1991), ਜੋ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਜੌਨ ਜ਼ੈਡ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕਨ ਰੈਪਰ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।

ਜੋਨ ਜ਼ੈਡ ਨੇ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਨਰੀਕ ਇਗਲੇਸੀਆਸ, ਯੈਲੋ ਕਲੋ, ਫਾਰੂਕੋ, ਅਲਮਾਈਟੀ, ਆਰਕੈਂਜਲ, ਐਨਗੋ ਫਲੋ, ਬੇਬੀ ਰਾਸਤਾ, ਵਿਸਿਨ, ਡੌਨ ਚੇਜ਼ੀਨਾ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹੇ ਹਨ। *ਬਿਲਬੋਰਡ* ਸੂਚੀ ਅਤੇ RIAA ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਹੁਮਾਕਾਓ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜੁਨਕੋਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 2011 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ 2 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜੇ-ਟੋਨੇਜ਼ ਅਤੇ ਜੌਨ ਜ਼ੈਡ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ "ਨੰਕਾ ਤੇ ਵੀਓ" ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਐਲ ਡੀਨੇਰੋ" ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਯੂਟਿਊਬ ' ਤੇ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜੌਨ ਜ਼ੈਡ ਏਲ ਏ ਐਲ ਡੋਮਿਨੀਓ  ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ *ਸੁਪਰ ਸਾਈਅਨ ਫਲੋ* ਮਿਕਸਟੇਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, *ਜੋਨਟ੍ਰੈਪਵੋਲਟਾ*, 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ 

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ 
* *ਗੇਮ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ* (2015)
* *ਜੋਨਟ੍ਰੈਪਵੋਲਟਾ* (2017)
* *ਵੂਡੂ* ( ਬੇਬੀ ਰਾਸਤਾ ਦੇ ਨਾਲ) (2019)
* *ਲੋਕੋ, ਹਮਿਲਡੇ ਅਤੇ ਰੀਅਲ*

### ਮਿਕਸਟੇਪ 
* ਸੁਪਰ ਸਾਯਾਨ ਫਲੋ (ਏਲ ਏ ਐਲ ਡੋਮਿਨੀਓ ਦੇ ਨਾਲ) (2018)

### ਸਿੰਗਲਜ਼ 
* "ਪਾਲ ਪਾਰਟੀ" (2015)
* "ਸਿਗੋ ਟ੍ਰੈਨਕਿਲੋ" (2015)
* "Mentirte" (2016)
* "ਨੋ ਪਾਰਸ" (2016)
* "0 ਭਾਵਨਾਵਾਂ" (2016)
* "0 ਸੈਂਟੀਮੇਂਟੋਸ" (ਰੀਮਿਕਸ) ( ਨੋਰੀਏਲ, ਡਾਰਕੀਏਲ, ਲਾਇਨ, ਮਸੀਹਾ ਅਤੇ ਬੇਬੀ ਰਾਸਟਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ) (2016)
* "ਬੁਏਨਸ ਅਤੇ ਮਾਲਾਸ" (2016)
* "ਵਾਇਓਲੇਟਾ" (ਲਿਆਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ) (2017)
* "ਵਾਸ ਏ ਕਵੇਰਰ ਵੋਲਵਰ" ( ਐਨਗੋ ਫਲੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ) (2017)
* "ਨੰਕਾ ਮੈਂ ਅਮੋ" (2017) (ਬੇਬੀ ਰਾਸਤਾ ਨਾਲ)
* "ਇਨਫਿਨਿਟੋ" (2018)
* "ਫਾਲਸੋ ਅਮੋਰ" ( ਆਰਕੈਂਜਲ ਦੇ ਨਾਲ) (2018)
* " Después Que Te Perdí " ( ਐਨਰਿਕ ਇਗਲੇਸੀਆਸ ਨਾਲ) (2019)
* "ਯਾ ਨੋ ਈਰੇਸ ਮੀਆ" (2019) (ਬੇਬੀ ਰਾਸਤਾ ਨਾਲ)
* "ਆਇਰਿਸ ਚੈਕਨ" (2020)

### ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 
* "ਹਸਟਾ ਕਿਊ ਲੋ ਪਿਡਰੇਸ" (ਰੀਮਿਕਸ) (ਜੋਨ ਜ਼ੈਡ ਅਤੇ ਮੇਸਟੀਜ਼ਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਜੈਨੀ ਲਾ ਸੈਕਸੀ ਵੋਜ਼) (2016)
* "ਪੇਗਾਓ" (ਰੀਮਿਕਸ) (ਜੋਨ ਜ਼ੈਡ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਬੇਬੋ ਯੌ) (2016)
* " ਗੋ ਲੋਕੋ " ( ਟਾਈਗਾ ਅਤੇ ਜੌਨ ਜ਼ੈਡ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ YG) (2019)
* "ਐਲ ਟੈਰਰ" (ਜੋਨ ਜ਼ੈਡ ਅਤੇ ਲਿਲ ਟੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ ਪੀਲਾ ਪੰਜਾ ) (2019)
* "ਪਨੋਚਾ (ਰੀਮਿਕਸ)" ( ਜੋਨ ਜ਼ੈਡ ਅਤੇ ਏਲੇ ਏ ਐਲ ਡੋਮਿਨੀਓ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਫਾਰੇਨ ਲਵ ਸ਼ੈਡੀ ) (2020)
* "ਕੁਏਰਸ ਮੁੰਚੀਜ਼ (ਰੀਮਿਕਸ)" (ਜੋਨ ਜ਼ੈਡ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਡੈਨੀਅਲ ਐਲ ਟ੍ਰੈਵੀਸੋ) (2021)

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਨਿੱਕੀ ਜੈਮ: ਐਲ ਗਨਾਡੋਰ* (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼, 2 ਐਪੀਸੋਡ) ਪੀਰੀ (2018) ਵਜੋਂ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ

**ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ** (ਫ਼ਾਰਸੀ: نرگس محمدی; ਜਨਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1972) ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਚਾਓ ਕੇਂਦਰ (DHRC) ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਉਸਦੀ ਸਾਥੀ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ, ਸ਼ਿਰੀਨ ਇਬਾਦੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਰਗਿਸ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਲਈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿਜਾਬ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਨਤਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਵਲ ਨਾ-ਫ਼ਰਮਾਨੀ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 2023 ਦੇ ਹਿਜਾਬ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਬੁਲੰਦ ਅਵਾਜ਼ ਹੈ। ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ "ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਜੋ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।  ਉਸਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ  2021 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਇਕਾਂਤ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਸਨੂੰ " ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਉੱਪਰ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ" 2023 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ਼ਿਆ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਦੇਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਮੁਹੰਮਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1972 ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੇ  ਜ਼ੰਜਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਰਵੇਹ, ਕਰਜ ਅਤੇ ਓਸ਼ਨਵੀਏਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਜ਼ਵਿਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਮੂਹ  ("ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਮੂਹ") ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਸਮੇਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਚੜ੍ਹਾਈ ਮਹਿੰਮਾਂ ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸੀਪ੍ਰੀਅਨ ਏਕਵੇਂਸੀ

ਚੀਫ **ਸੀਪ੍ਰੀਅਨ ਓਡੀਆਟੂ ਡੁਆਕਾ ਏਕਵੇਂਸੀ** (26 ਸਤੰਬਰ 1921 – 4 ਨਵੰਬਰ 2007) ਨਾਵਲਾਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਸੀਪ੍ਰੀਅਨ ਓਡੀਆਟੂ ਦੁਆਕਾਏਕਵੇਂਸੀ, ਇੱਕ ਇਗਬੋ, ਦਾ ਜਨਮ ਮਿੰਨਾ, ਨਾਈਜਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਓਈ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ, ਅੰਮਬਰਾ ਰਾਜ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਨਕਵੇਲੇ ਇਜ਼ੁਨਾਕਾ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਡੇਵਿਡ ਅਨਾਦੁਮਾਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸੀ।

ਏਕਵੇਂਸੀ ਨੇ ਇਬਾਦਨ, ਓਯੋ ਸਟੇਟ, ਘਾਨਾ ਦੇ ਅਚੀਮੋਟਾ ਕਾਲਜ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫੋਰੈਸਟਰੀ, ਇਬਾਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਯਬਾ ਟੈਕਨੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਲਾਗੋਸ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਾਰਮੇਸੀ, ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚੈਲਸੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਾਰਮੇਸੀ ਤੋਂ ਫਾਰਮੇਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇਗਬੋਬੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

ਇਕਵੇਨਸੀ ਨੇ ਯੂਨੀਸ ਐਨੀਵੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਈਪ੍ਰਿਅਨ ਆਈਕੇਚੀ ਇਕਵੇਨਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪੋਤੀ ਐਡਰੀਅਨ ਟੋਬੇਚੀ ਏਕਵੇਂਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਕੰਮ 
* *ਵੈਨ ਲਵ ਵਿਸਪਰ* (1948)
* *ਇੱਕ ਅਫਰੀਕਨ ਨਾਈਟਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ* (1948)
* *ਬੋਆ ਸੂਟਰ* (1949)
* *ਚੀਤੇ ਦਾ ਪੰਜਾ* (1950)
* *ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ* (ਲੰਡਨ: ਐਂਡਰਿਊ ਡੇਕਰਸ, 1954)
* *ਡਰਮਰ ਬੁਆਏ* (1960)
* *ਮੱਲਮ ਇਲੀਆ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ* (ਲਿਖਤ 1948, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 1960)
* *ਜਗੁਆ ਨਾਨਾ* (1961)
* *ਬਰਨਿੰਗ ਗ੍ਰਾਸ* (1961)
* *ਇੱਕ ਅਫਰੀਕਨ ਨਾਈਟਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ* (1962)
* *ਸੁੰਦਰ ਖੰਭ* (ਨਾਵਲ; ਲੰਡਨ: ਹਚਿਨਸਨ, 1963)
* *ਰੇਨਮੇਕਰ* (ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ; 1965)
* *ਇਸਕਾ* (ਲੰਡਨ: ਹਚਿਨਸਨ, 1966)
* *ਲੋਕੋਟਾਊਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ* (ਹਾਈਨਮੈਨ, 1966)
* *ਬੇਚੈਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਗੋਲਡ* (1975)
* *ਡਿਵਾਈਡਡ ਵੀ ਸਟੈਂਡ: ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ* (1980)
* *ਮਦਰਲੇਸ ਬੇਬੀ* (ਨਾਈਜੀਰੀਆ: ਫੋਰਥ ਡਾਇਮੇਨਸ਼ਨ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ, 1980)
* *ਜੱਗੂ ਨਾਨਾ ਦੀ ਧੀ* (1987)
* *ਕਾਨਵੈਂਟ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ* (1987)
* *ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਪੰਛੀ* (ਇਵਾਨਜ਼ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, 1990
* *ਮੱਕਾ ਗਿਆ* (ਹੇਨੇਮੈਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕਸ, 1991)
* *ਜੱਗੂ ਨਾਨਾ ਦੀ ਧੀ* (1993)
* *ਮਾਸਕਰੇਡ ਟਾਈਮ* (ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ; ਲੰਡਨ: ਚੇਲਸੀ ਹਾਊਸ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ; ਜੌਜ਼ ਮੌਈ, 1994)
* *ਕੈਸ਼ ਆਨ ਡਿਲਿਵਰੀ* (2007, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 
* 
* 
* Shola Adenekan, Cyprian Ekwensi obituary, *The Guardian*, 24 January 2008
* Sonnie Ekwowusi, "Ode to a Literary Colossus", *This Day*, 13 November 2007 (column by former student)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਨਕਸ਼ਾ: ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ - ਨਾਈਜੀਰੀਆ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921
ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ

**ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ *ਕਬੂਲ ਹੈ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ *ਜਾਣ ਨਾ ਦਿਲ ਸੇ ਦੂਰ* ਵਿੱਚ ਅਥਰਵ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ, *ਏਕ ਦੀਵਾਨਾ ਥਾ*  ਵਿੱਚ ਵਿਓਮ ਬੇਦੀ ਅਤੇ *ਯੇਹ ਜਾਦੂ ਹੈ। ਜਿਨ ਕਾ ਵਿੱਚ ਅਮਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।*

ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2015 ਵਿੱਚ *ਦ ਪਰਫੈਕਟ ਗਰਲ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਤੇ *ਮਰਦਾਨੀ 2* ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ *ਬਾਰਿਸ਼* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਚੌਹਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

ਚੌਹਾਨ ਨੇ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਸਨੇਹਾ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਬੱਚੀ ਸੀ

## ਕੈਰੀਅਰ 
**ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ**  ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ *ਕਬੂਲ ਹੈ।* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅੱਗੇ, ਉਹ *ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਗਰਲ* ਅਤੇ *ਏਕ ਹਸੀਨਾ ਥੀ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।

2016 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ *ਜਾਨਾ ਨਾ ਦਿਲ ਸੇ ਦੂਰ*  ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਸੁਰਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਥਰਵ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2017 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਡੋਨਾਲ ਬਿਸ਼ਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ *ਏਕ ਦੀਵਾਨਾ ਥਾ*  ਵਿੱਚ ਵਿਓਮ ਬੇਦੀ, ਆਕਾਸ਼ ਖੁਰਾਣਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

**ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ** ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੋਂ 2020 ਤੱਕ, ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ *ਯੇ ਜਾਦੂ ਹੈ ਜਿਨ ਕਾ ਵਿੱਚ ਅਮਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।* ਅਦਿਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਯਸ਼ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਸਟਾਰਰ *ਮਰਦਾਨੀ 2* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਚੌਹਾਨ ਸੰਦੀਪਾ ਧਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਭਿਨੀਤ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ *ਛੱਤੀਸ ਔਰ ਮੈਨਾ* ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ,

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਫਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ 
## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਟਾਈ

**ਟਾਈ** ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਹਨ:

* ਟਾਈ (ਡਰਾਅ), ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵੇਲ਼ੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ 
* ਨੈੱਕਟਾਈ, ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਟੁਕੜਾ ਜੋ ਗਰਦਨ ਜਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸਾਰਾ ਸ਼ਕੀਲ

thumb| ਸਾਰਾ ਸ਼ਕੀਲ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰੀ ਹੈ
 

**ਸਾਰਾ ਸ਼ਕੀਲ** ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਲੀ, ਲੰਡਨ-ਅਧਾਰਤ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਵਸਤੂਆਂ 'ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਕੋਲਾਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੱਚ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
thumb| ਸਾਰਾ ਸ਼ਕੀਲ ਹੀਰਾ ਜਹਾਜ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸ਼ਕੀਲ ਨੇ ਫੋਟੋਸ਼ਾਪ ਸਿਖੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਆਉਟਲੈਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਕਲਾਤਮਕ ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼ਕੀਲ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਹਨ। 2019 ਦੀ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਕੀਲ ਨੇ ਲੰਡਨ-ਅਧਾਰਤ ਰਿਟੇਲਰ ਬ੍ਰਾਊਨਜ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੈਪਸੂਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ *ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਸਪਰ ਨੂੰ* ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸਾਰਾ ਸ਼ਕੀਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਸਾਰਾ ਸ਼ਕੀਲ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ
* ਮਹਾਨ ਰਾਤ ਦਾ ਭੋਜਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਰਚਿਨ ਰਵਿੰਦਰ

**ਰਚਿਨ ਰਵਿੰਦਰਾ** ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। 

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਰਵਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ (ਜਨਮ 18 ਨਵੰਬਰ 1999) ਵੈਲਿੰਗਟਨ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਮੂਰਤੀ, ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਪੱਧਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੇ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਅਤੇ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੋਰਟਮੈਨਟੋ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਵਿੰਦਰ  2016 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ 2018 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਹ 2023 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 2018 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ (ICC) ਨੇ ਰਵਿੰਦਰਾ ਨੂੰ ਟੀਮ ਦਾ ਉੱਭਰਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਚੁਣਿਆ।

ਰਵਿੰਦਰ ਨੇ 21 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਏ ਲਈ ਆਪਣਾ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਉਸਨੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਏ ਲਈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ 25 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ, 2019-20 ਫੋਰਡ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਕਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਲਈ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਵਿੰਦਰ ਨੇ ਲਿਸਟ ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ। 

ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2020-21 ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਰਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਟੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਅਭਿਆਸ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਭਿਆਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਰਵਿੰਦਰ ਨੇ 112 ਸਕੋਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸੈਂਕੜਾ ਜੜਿਆ ਸੀ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ, ਰਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2019-21 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਸਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਲਈ। ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ, ਰਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ 20-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (T20I) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ODI) ਟੀਮ ਵਿੱਚ। ਰਵਿੰਦਰ ਨੇ 1 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਵਿਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਰਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 25 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਰਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਾਉਂਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਡਰਹਮ ਕਾਉਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਵਲ੍ਹੋ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਡਰਹਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਡੈਬਿਊ 'ਤੇ, ਰਵਿੰਦਰ ਨੇ ਵਰਸੇਸਟਰਸ਼ਾਇਰ ਵਿਰੁੱਧ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ 217 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋਹਰੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਲਈ 25 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਵਨਡੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ

ਉਸ ਨੂੰ 2023 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਰਵਿੰਦਰ ਵਨਡੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਕੀਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵੱਲੋਂ 82 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੈਂਕੜਾ ਵੀ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਡੇਵੋਨ ਕੋਨਵੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵੀ ਬਣਾਈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਕੰਜ

**ਕੰਜ** ਸੱਪ ਦੀ ਕੰਜ ਦਾ ਉੱਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕੰਜ ਨੂੰ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਕੰਜ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਸੰਕਰਮਣ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੱਪ ਦੀ ਕੰਜ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜੀਵਿਤ ਸੱਪ ਦੀ ਕੰਜ, ਪਿਘਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੱਪ ਦੀ ਸ਼ੈੱਡ ਕੰਜ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚਮੜੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਦੀ ਛੁਪਣ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਸੱਪ ਦੀ ਖੱਲ ਅਤੇ ਸਕੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਰੰਗ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਸੱਪ ਦੀ ਕੰਜ ਦੀ ਕੰਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕ੍ਰੋਮੈਟੋਫੋਰਸ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਪ ਦੀ ਕੰਜ ਅਤੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਗਲਾਈਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਰਗੜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹੋਰ 
ਹਰ ਸੱਪ ਦੀ ਖੱਲ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੇ ਮੋਟਾਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਆਮ ਗੱਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਕੰਜ ਬਾਹਰੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਰਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਕ ਖੋਜਕਾਰ ਮਰੀ-ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਕਲਾਈਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: “ਜਦ ਬਾਹਰੋਂ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਲਚਕੀਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਇੱਕੋ ਜਗ੍ਹਾ ਪੈਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਸੱਪ ਦੀ ਕੰਜ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਬਣਤਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜਕੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਰੀਂਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਕੰਜ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਸੱਪ ਦੀ ਖੱਲ ਦਾ ਹੰਢਣਸਾਰ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਪ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਰ 2-3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਕੰਜ ਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਮਿਸਾਲ ਲਈ, ਜੇ ਸੱਪ ਦੀ ਖੱਲ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਫਿਸਲਣਗੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਘਸਣਗੀਆਂ। ਨਾਲੇ ਜੇ ਫੈਕਟਰੀ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜੇ ਸੱਪ ਦੀ ਖੱਲ ਵਰਗੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਤੇਲ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ
ਸਨੇਹਤੀਰਾਮ ਬੀਚ

right|thumb|300x300px| ਸਨੇਹਥੀਰਾਮ ਬੀਚ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ
**ਸਨੇਹਥੀਰਾਮ ਬੀਚ** ਜਾਂ **ਲਵ ਸ਼ੋਰ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਥਲੀਕੁਲਮ ਵਿੱਚ ਬੀਚ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2010 ਦੌਰਾਨ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ (ਕੇਰਲਾ) ਦੁਆਰਾ ਬੀਚ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਬੀਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀਚ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ (ਕੇਰਲ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬੀਚ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਪਾਰਕ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਫੀਸ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ 10 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ 5 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਐਕੁਏਰੀਅਮ, ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵਾਲਾ ਬਗੀਚਾ ਅਤੇ ਟਾਈਲਡ ਵਾਕਵੇਅ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬੀਚ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੱਟਵਰਤੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ *ਨਲੂਕੇਤੂ* ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਾਂਸ਼ਟਾ

**ਪਾਂਸ਼ਟਾ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਗਵਾੜਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਫਗਵਾੜਾ, ਲਗਭਗ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (14 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਾਵੱਕੜ ਬੀਚ

right|thumb|300x300px| ਇੱਕ ਫੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਵੱਕੜ ਬੀਚ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ।
**ਚਾਵੱਕੜ ਬੀਚ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਵੱਕੜ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬੀਚ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੀਚ ਗੁਰੂਵਾਯੂਰ ਮੰਦਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੰਦਿਰ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਬੀਚ 'ਤੇ ਨਦੀ ਇੱਕ ਮੁਹਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ *ਅਜ਼ੀਮੁਖਮ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਘਰੇਲੂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ

ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ **ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ** ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮੁਫਤ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ। ਮੁਫਤ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਆਦਰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਫਤ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੁਆਰਾ। 2021 ਵਿੱਚ, 171 ਰਾਜ ਨੇਮ ਦੇ ਪੱਖ ਸਨ।

2019 ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 260 ਮਿਲੀਅਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸੀ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮਾਪ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਪਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Right for Education in Africa
* Right to Education UNESCO
* UN Special Rapporteur on the right to education
* Refugee Education in an International Perspective, dossier by Education Worldwide, a portal of the German Education 
* The Human Right to Education: Definition, Research and Annotated Bibliography Emory International Law Review, Vol. 34, No. 3, 2020.
ਆਰਤੀ (ਅਦਾਕਾਰਾ)

**ਆਰਤੀ** (ਜਨਮ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਟੇਟ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਚਾਰ ਵਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ *ਮਿਥਾਈ ਮਾਨੇ* ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬੀ ਜੈਅੰਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
*ਗੇਜੇ ਪੂਜੇ* (1969) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਰਤੀ ਨੇ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਨਾਗਰਹਾਵੂ*, *ਐਡਕੱਲੂ ਗੁੱਡਦਾ ਮੇਲੇ*, *ਬਿਲੀ ਹੇਂਡਥੀ*, *ਧਰਮਸੇਰੇ*, *ਪਦੁਵਰੱਲੀ ਪਾਂਡਵਾਰੂ*, *ਰੰਗਨਾਇਕੀ*, *ਹੋਮਬੀਸਿਲੂ*, *ਸ਼ੁਭਾਮਨ ਉਪਾਸਨੇ* *ਅਤੇ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੁਤੰਨਾ ਕਨਗਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ 
### ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰਾ 
* *ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ  ਹੋਰ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।*

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
2023 ਹੇਰਾਤ ਭੂਚਾਲ

6.3 ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਭੁਚਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਰਾਤ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਭੂਚਾਲ 7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ 11:11 AFT ਅਤੇ 11:42 AFT 'ਤੇ ਹੇਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਝਟਕੇ ਆਏ। 11 ਅਤੇ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 6.3 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲ ਆਏ। ਥਰਸਟ ਫਾਲਟਿੰਗ ਇਹਨਾਂ ਭੁਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ 1,482 ਮੌਤਾਂ, 2,100 ਜ਼ਖਮੀ, 43,400 ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ 114,000 ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। 11, 15 ਅਤੇ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ 344 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।

2021 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਆਏ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਯੂਨੀਸੇਫ ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਸਹਾਇਤਾ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਹਸਪਤਾਲ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2023 ਭੂਚਾਲ
ਹੇਰਾਤ ਪ੍ਰਾਂਤ

**ਹੇਰਾਤ** (ਫ਼ਾਰਸੀ: ) ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੌਂਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਾਦਗ਼ੀਸ਼, ਫਰਾਹ ਅਤੇ ਗ਼ੋਰ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੇਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਹੇਰਾਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਲਗਭਗ 17 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 3,780,000 ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹੇਰਾਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਟਰਾਂਸ-ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਪਾਈਪਲਾਈਨ (TAPI) ਦੇ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਹੇਰਾਤ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਦੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਹੇਰਾਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸ਼ਿੰਦੰਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਲਮਾ ਡੈਮ ਜੋ ਕਿ ਹਰੀ ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਇਸੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੇਰਾਤ ਪ੍ਰਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ