open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਜੈਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ

**ਜੈਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਕੰਪਨੀ ਕੁਸ਼ਨਰ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਦਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਓਬਜ਼ਰਵਰ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਨਿਰਮਾਤਾ ਚਾਰਲਸ ਕੁਸ਼ਨਰ ਦਾ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ, ਜੋ ਕੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ, ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
**The New York Observer* official website
*"Harvard's Admissions of Gilt", boston.com, September 4, 2006; accessed December 26, 2014,
*Feature on Jared Kushner, nytimes.com; accessed December 26, 2014.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰੰਪ ਪਰਿਵਾਰ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਰਮਸਰ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ

right|thumb|300x300px|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਰਮਸਰ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ
**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਰਮਸਰ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ** ਜਾਂ **ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ** ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ 'ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਛੇਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਰਾੜਾ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ ਕਰਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਅਹਿਮਦਗੜ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਖੰਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਵਾ-ਪਾਇਲ-ਅਹਿਮਦਗੜ ਸੜਕ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਹਿੰਦ ਨਹਿਰ ਦੀ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੰਤ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਦਾਰ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਰਾਨ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਰਮਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਦ ਲੈਫਟਓਵਰਸ

**ਦ ਲੈਫਟਓਵਰਸ **(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **The Leftovers**) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ 	ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਨਾਟਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ. ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈI ਇਸ ਨੂੰ ਡੇਮਨ ਲਿਨਡੇਲੋਫ਼ ਅਤੇ ਟੌਮ ਪੇਰੋਟਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀI ਇਸ ਲੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ. ਉੱਤੇ ਜੂਨ 29, 2014 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀI 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
*
ਨਾਹਨ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਨਾਹਨ **,ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।ਇਹ ਇਸ ਜਿਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਮੌਰ ਜਿਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਇਥੇ ਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜਿਲੇ ਦਾ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਬੈਠਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਸਿਰਮੌਰ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। 
## ਨਾਹਨ ਦਾ ਕਿਲਾ 
ਨਾਹਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸਿਰਮੌਰ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋ ਮੁੱਖ ਰਿਆਸਤ ਸੀ।ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਰਚਿਤ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਹਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਾਲ 1616 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਕਰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਥੋਂ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ੍ਰੀ ਮੇਦਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਿਆਰ ਵੇਖਕੇ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇਥੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ।

## ਕਿਲੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Fort Nahan.JPG|ਕਿਲੇ ਦੀ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ 
File:Fort of Nahan, Himachal Pradesh.JPG|ਕਿਲੇ ਦੀ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ
File:Nahan Fort.JPG|ਕਿਲੇ ਦੀ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸਾ
File:Fort of Nahan Himachal Pradesh, India.JPG|ਮਲਕੀਅਤ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਬੋਰਡ
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਸਿਰਮੌਰ ਰਿਆਸਤ

ਦਾ ਚਿੱਤਰ]]
 ਦਾ ਚਿੱਤਰ,1850]]

**ਸਿਰਮੌਰ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1616 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਜਿਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ
ਖੋਸੇ ਦੇ ਸਾਨ ਮਾਰਤੀਨ

**ਖੋਸੇ ਦੇ ਸਾਨ ਮਾਰਤੀਨ**, (25 ਫ਼ਰਵਰੀ 1778 – 17 ਅਗਸਤ 1850), ਇੱਕ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦਾ ਫੌਜੀ ਜਰਨੈਲ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਪੇਨ ਸਾਮਰਾਜ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗ੍ਰਾਮ
ਫਾਕੂੰਦੋ ਕਾਬਰਾਲ

**ਫਾਕੂੰਦੋ ਕਾਬਰਾਲ** (22 ਮਈ 1937 &ndash; 9 ਜੁਲਾਈ 2011) ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੀਤ *"No soy de aquí ni soy de allá"*ਭਾਵ " ਨਾ ਮੈਂ ਇਥੇ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਥੇ" ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਐਸਤੇਲਾ ਬਾਰਨੇਸ ਦੇ ਕਾਰਲੋਤੋ

**ਐਸਤੇਲਾ ਬਾਰਨੇਸ ਦੇ ਕਾਰਲੋਤੋ** (ਅਕਤੂਬਰ 22, 1930) ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਦਾਦੀਆਂ ਦੇ ਪਲਾਸਾ ਦੇ ਮਾਇਓ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। 1977 ਵਿੱਚ ਬੂਏਨੋ ਆਇਰੇਸ ਵਿਖੇ ਇਸਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਹੁੰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਬਦਲ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਲਗਭਗ 36 ਸਾਲ ਉਸਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਆਖਿਰ 5 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੀ.ਐਨ.ਏ. ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਦੋਹਤੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਾਏ ਗਏ ਪੋਤੇ-ਦੋਹਤਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 114ਵਾਂ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ
ਤੇਖੋ (ਖੇਡ)

**ਤੇਖੋ** (), ਜਾਂ **ਤੁਰਮੇਕੇ** (), ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਕ ਖੇਡ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲੰਬੀਆ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਰਤਾਰਪੁਰ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਰਤਾਰਪੁਰ**, ਕਰਤਾਰਪੁਰ, ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 120 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ 23 ਅੱਸੂ, ਸੰਵਤ 1596 (22 ਸਤੰਬਰ 1539) ਤੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ ਸਨ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਸਬੰਧ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਹ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਖੇਤੀ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ "ਨਾਮ ਜਪੋ, ਕਿਰਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵੰਡ ਛਕੋ" ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
left|thumb|ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਾਲਕੀ
thumb|ਪੁਰਾਣੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ
ਇਸਨੂੰ ਡੇਰਾ ਨਾਨਕ ਬਾਬਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਦਰਿਆ ਰਾਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1,35,600 ਰੁਪੇ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਰਦਾਰ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। 1995 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਈ ਸੀ, ਅਤੇ  2004 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੜਿਆ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਦਰਸਾਂਉਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਨਿਰਮਲ ਆਸ਼ਰਮ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਬੁੱਡਾ ਜੀ ਨੇ 1929 ਵਿੱਚ ਰਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਨਦੀ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

### ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ 

thumb|ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੇ ਖੂਹ ਦੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ

left|thumb|ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦਾ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੂਹ
center|thumb|ਖੰਡੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ ਘਾਹਦਾਰ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਵਾਲਾ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਮੈਦਾਨ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਉੱਸਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਸ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੋਰਉਜਾਗਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ 10 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਰਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੈਦਾਨ, ਸਰੋਵਰ, ਲੰਗਰ ਘਰ, ਦੋ ਸੁੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਉੜੀਆਂ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੇਲੇ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਮਜ਼ਾਰ,ਸਸਕਾਰ ਅਸਥਾਨ,ਪੁਰਾਤਨ ਟਿੰਡਾਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਬਿਜਲਈ ਮੋਟਰ ਨਾਲ ਗੇੜਿਆ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸੱਜਿਤ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੰਡੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀ ਕਟਿੰਗ ਨਾਲ 36 ਏਕੜ ਦਾ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਥੜੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਵਾਲੇ ਥੜੇ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਹਟਾ ਕੇ 9 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਸ਼ਸੋਭਤ ਸੁੰਦਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵੱਲੋਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰਾ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਰਮਾਨ ਕਾਰਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 550 ਸਾਲਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਜੋ 12 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਸੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਟਿਮ ਐਲਨ

**ਟੋਮੋਤੀ ਐਲਨ ਡਿਕ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਮੇਡੀਅਨ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ *ਟਿਮ ਐਲਨ* ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਏਬੀਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਮ ਇਮਪਰੂਵਮੈਂਟ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਦਾ ਸੈਂਟਾ ਕਲੋਜ਼ ਟ੍ਰਾਈਲੋਜ਼ੀ, ਟੋਏ ਸਟੋਰੀ ਟ੍ਰਾਈਲੋਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗਲੈਕਸੀ ਕੁਏਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਲਾਸਟ ਮੈਨ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਇਕ ਬੈਕਸਟਰ ਵੱਜੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਐਲਨ ਦਾ ਜਨਮ ਡੇਨਵਰ, ਕੋਲਾਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਾਰਥਾ ਕੈਥਰੀ, ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੇਰਾਲਡ ਐਮ. ਡਿਕ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਵੀਨ ਚਾਵਲਾ

**ਨਵੀਨ ਚਾਵਲਾ** ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਗੇੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸਨ। ਚਾਵਲਾ ਨੂੰ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ 2009 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 2009 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋ ਕੇ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲ ਝੁਕਾ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਹਰਕਤਾਂ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਖਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, 1997 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਹੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਵਿੰਡਾ

**ਚਵਿੰਡਾ** ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲ ਸਿਆਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਸਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ 32 ° 23'08.05 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, "ਐਨ 74 ° 42'43.94" 165 ਮੀਟਰ (544 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਹੈ। 1965 ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਠਰੋ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਬਾਹ ਹੋ ਕੁੰਡ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ "ਕੁੰਡ ਦੇ ਕਬਰਿਸਤਾਨ" ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਪਸਰੂਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਆਲਕੋਟ ਅਤੇ ਨਾਰੋਵਾਲ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੁਗਰੀ ਹਰੀਆਂ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਠਰੋ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਫਿਲੋਰਾ,ਖਾਨਾ ਵਾਲੀ, ਚੋਬਰ ਅਤੇ ਕਿੰਗਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜ਼ਫਾਰਵਾਲ ਨੂੰ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁੰਡੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ, ਇੱਕ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਦਿਹਾਤੀ ਸਿਹਤ ਮਰਕਜ਼, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਅਹਿਮਦ ਭਲਾਈ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਭਲਾਈ ਦੇ ਸਕੂਲ ਹਨ।

## ਮੌਸਮ

## ਹਵਾਲੇ
1822

**1822** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1820 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਐਕਟ, 1948

**ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਐਕਟ, 1948** ਭਾਰਤੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਐਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਹੁਨਰਮੰਦ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਕਾਮਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੱਕ ਸਕੇ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨੂੰ 'ਨਿਰਪੱਖ ਤਨਖਾਹ' ਤਨਖਾਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
1920ਈ. ਵਿੱਚ ਕੇ.ਜੀ.ਆਰ ਨੇ ਹਰ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨ
ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ

**ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਹੈਨਰੀ ਗੇਲ** (ਜਨਮ 21 ਸਤੰਬਰ, 1979) ਇੱਕ ਜਮਾਇਕਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੂੰ ਛਿੱੱਕਿਆਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੰਡੇ,T20, ਅਤੇ ਟੈੈੈਸ਼ਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱੱਚ ਕੁੁੱਲ ਮਿਲਾਕੇ ਸਭ ਤੋੋਂਂ ਵੱਧ ਛਿੱੱਕੇ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਗੇੇੇਲ ਦੇ ਨਾਂ ਹੈ |

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸ਼ਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ-2 ਤੀਹਰੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਏ ਹਨ,ਗੇਲ ਵੀ ਇਹਨਾਂਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ |

## ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਗੇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਮੈਕਾ ਦੇ ਕਿੰਗਸਟਨ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੁਕਾਸ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਗੇਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ: “ਜੇ ਇਹ ਲੂਕਾਸ ਲਈ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਸੜਕਾਂ ਤੇ” ਗੇਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
 ਗੇਲ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਜਮੈਕਾ ਲਈ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੁਵਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਨ ਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ 1999 ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। ਗੇਲ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਣ' ਤੇ ਪਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਟ ਦੇ ਸਕੋਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ. ਜੁਲਾਈ 2001 ਵਿੱਚ, ਗੇਲ (175) ਨੇ ਡੇਰੇਨ ਗੰਗਾ (89) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁਈਨਜ਼ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ, ਬੁਲਾਵਾਯੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਖਿਲਾਫ ਮਿਲ ਕੇ 214 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਪਰਾਮੀਲਾ ਜਯਾਪਾਲ

**ਪਰਾਮੀਲਾ ਜਯਾਪਾਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰਵਾਦੀ, ਉਹ 12 ਜਨਵਰੀ 2015 ਤੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਟੇਟ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ 37ਵੀਂ ਵਿਧਾਨਿਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸਮੈਨ ਜਿਮ ਮੈਕਡੋਰਮੇਟ ਦੇ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਜਯਾਪਾਲ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ 7ਵੀਂ ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ਼ਨਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪਰਾਮੀਲ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਹ 1982 ਈ. ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜਨ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜਾਰਜਟਾਉਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਅਤੇ ਨਾਰਥਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਏ ਕੀਤੀ।

## ਵਕਾਲਤ ਦਾ ਕੰਮ 
ਜਯਾਪਾਲ ਨੇ 2001 ਸਤੰਬਰ 11 ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਹੇਟ ਫ੍ਰੀ ਜ਼ੋਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੇਟ ਫ੍ਰੀ ਜ਼ੋਨ ਨੇ ਨਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਬਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬੁਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੈਚੁਰਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੁਕਦਮਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਮੂਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ 2008 ਵਿੱਚ ਵਨ ਅਮੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਜਯਾਪਾਲ ਨੇ ਮਈ 2012 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ “ਚੈਂਪੀਅਨ ਆਫ਼ ਚੇਂਜ” ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।

29 ਜੂਨ, 2018 ਨੂੰ, ਜਯਾਪਾਲ ਨੇ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ "ਜ਼ੀਰੋ-ਟੌਲਰੇਂਸ" ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਣ-ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹਾਰਟ ਸੀਨੇਟ ਦਫਤਰ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜਯਾਪਾਲ ਸਮੇਤ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ "ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮ" ਨੀਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜਯਾਪਾਲ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਗ੍ਰੀਨ ਕਾਰਡ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰਮਾਨੈਂਟ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ 2000 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ: ਏ ਵੂਮੈਨ ਰਿਟਰਨ ਟੂ ਚੇਂਜਿੰਗ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਚ 2000 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ।

ਜਯਾਪਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਟੀਵਨ ਆਰ. ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀਏਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਜਯਾਪਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ, ਲਿੰਗ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਹੈ।  2019 ਵਿੱਚ, ਜਯਾਪਾਲ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਜਯਾਪਾਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸਾਲ 2019 ਤੋਂ ਮੁਲਤਨੋਮਾਹ ਕਾਉਂਟੀ (ਓਰੇਗਨ) ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Legislative website 
* Personal website 
* Campaign website 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਮੈਸੀਅਰ 82

**ਮੈਸੀਅਰ 82** (ਐਨ.ਜੀ.ਸੀ.3034, ਸਿਗਰ ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਜਾਂ ਐਮ.82 ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਸਟਾਰਬਸਟ ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਤੋਂ 1.2 ਕਰੋੜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਐਮ.81 ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਾਪਣੀ ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਮਿਲਕੀ ਵੇਅ ਨਾਲੋਂ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਨਾਲੋਂ 100 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਮ.81 ਸਮੂਹ
ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ

**ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ** ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਪਰਦਾਇ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਨੰਗੇ ਰਹਿ ਕੇ ਮੋਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੋਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ 19ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਮਾਲੀਨਾਥ ਇੱਕਕ ਔਰਤ ਸਨ।
## ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਸੰਪਰਦਾਇ ਆਚਾਰੀ ਸਥੁਲਭੱਦਰ ਦੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।

ਕੁਝ ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਭਿਖਸ਼ੂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਢਕ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਭਾਵ ਮੂਹਾਪੱਟੀ (ਮੂੰਹ+ਪੱਟੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਮੱਖੀ-ਮੱਛਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਮਰ ਨਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਇਹ ਲੋਕ ਅਹਿੰਸਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਪੰਥ
, ਮੰਬਈ ਵਿਖੇ ਤੀਰਥ ਪਟ]]
ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਸੰਪਰਦਾਇ ਵੀ ਅੱਗੋਂ ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਥ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੰਥ ਹਨ- ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ(ਡੇਰਾਵਾਸੀ), ਸਥਾਨਕਵਾਸੀ ਤੇ ਤੇਰਾਂਪੰਥ। ਸਥਾਨਕਵਾਸੀ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੇਰਾਂਪੰਥੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕਵਾਸੀ ਤੇ ਤੇਰਾਂਪੰਥੀਏ "ਮੂਹਾਪੱਟੀ" ਨੂੰ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਜਦਕਿ ਡੇਰਾਵਾਸੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਜਾਂ ਡੇਰਾਸਰ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਪੰਜ ਮਹਾਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਡੇਰਾਸਰ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
* Mary Pat Fisher, *Living Religions* (5th Edition) (2003), p.&nbsp;130
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਧਰਮ
ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

]]
**ਮੈਸੀਅਰ ਸੂਚੀ** ਉਨ੍ਹਾਂ 100 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਚਾਰਲਸ ਮੈਸੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਨ 1771 ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਸੀਅਰ ਨੂੰ ਧੂਮਕੇਤੂ (comet) ਦੇਖਣੇ ਕਾਫੀ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਦੋਂ ਬਹੁਤ ਖਿਝ ਚੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਦਿਸਣ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਧੂਮਕੇਤੂ ਲਗਦਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਪਾਇਰੀ ਮੈਕੇਨ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਫਾਲਤੂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਿੱਛੇ ਸਮਾਂ ਖਰਾਬ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 103 ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਨ। ਸੂਚੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 45 ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮਾਂਕਣ ਐਸ.1 ਤੋਂ ਐਸ.45 ਤੱਕ ਸੀ। ਮੈਸੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਖਰੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 103 ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਮੈਸੀਅਰ ਅਤੇ ਮੈਕੇਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੱਭੀਆਂ। ਮੈਸੀਅਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਾਧਾ ਨਿਕੋਲਸ ਕੈਮਾਇਲ ਫਲੈਮਰੀਔਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਨ 1921 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.104 ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਖੋਜ ਉਸਨੇ ਮੈਸੀਅਰ ਦੀ 1781 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਲਦ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ। ਐਮ.105 ਤੋਂ ਐਮ.107 ਨੂੰ ਹੈਲਨ ਸਾਯਰ ਹੌਗ ਦੁਆਰਾ 1947, ਐਮ.108 ਅਤੇ ਐਮ.109 ਨੂੰ ਓਵੇਨ ਗਿੰਗਰਿਚ ਦੁਆਰਾ 1960 ਅਤੇ ਐਮ.110 ਨੂੰ ਕੈਨੀਥ ਗਲੇਨ ਜੋਨਸ ਦੁਆਰਾ 1967 ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਐਮ.102 ਬਾਰੇ ਮੈਕੇਨ ਨੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਕੇ ਮੈਸੀਅਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਕੇਨ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਐਮ.101 ਦਾ ਹੀ ਮੁੜ-ਨਿਰੀਖਣ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਮੈਕੇਨ ਨੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਇੱਕ ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਐਨ.ਜੀ.ਸੀ.5866 ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹੀ ਐਮ.102 ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ਾਂ 
## ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਚਿੱਤਰ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੂਚੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੇ.2 (ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲ)

**ਕੇ.2** ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਸਕਵਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਯੂਰਪ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਹੈ।
## ਲੋਗੋ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* Official website  (ਇਤਾਲਵੀ ਵਿੱਚ)
## ਹਵਾਲੇ
ਨਾਹਨ

**ਨਾਹਨ ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਮੌਰ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਿਰਮੌਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਹੈ।  

## ਭੂਗੋਲਿਕ  ਸਥਿਤੀ  
ਨਾਹਨ  is located at  ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ .  ਇਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 932&nbsp;ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਹੈ। 

## ਵੱਸੋਂ  
 ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ , ਨਾਹਨ ਦੀ 56053 ਵੱਸੋਂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਮਰਦ 54% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 46% ਸਨ। .ਨਾਹਨ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 80% ਸੀ , ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਦਰ 59.5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।

## ਨਾਹਨ ਦਾ ਕਿਲਾ
ਨਾਹਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸਿਰਮੌਰ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋ ਮੁੱਖ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। 

File:Fort of Nahan.JPG||ਨਾਹਨ ਦਾ ਕਿਲਾ (15 ਮਈ 2016)
File:Fort Nahan.JPG| ਨਾਹਨ ਕਿਲਾ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੀ ਦੀਵਾਰ 

## ਤਸਵੀਰਾਂ 

File:Rani Tal, Nahan, Himachal Pradesh.jpg|ਰਾਣੀ ਤਾਲ 
File:Rani Tal Shiv Temple, Nahan.jpg|ਰਾਣੀ ਤਾਲ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ 
File:Rani Tal Shiv Temple, Nahan, Himachal Pradesh.jpg|ਰਾਣੀ ਤਾਲ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਸਰੋਵਰ  
Image:NahanStamp1800s.jpg|250px|right|ਸਿਰਮੌਰ ਦੀ ਮੋਹਰ 1800s

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜ
ਮਾਰੀਆ (ਨਾਵਲ)

***ਮਾਰੀਆ*** ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਲੇਖਕ ਜਾਰਜ ਇਸਾਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਲ ਹੈ ਜੋ 1864 ਅਤੇ 1867 ਦਰਮਿਆਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲੰਬੀਆਈ ਨਾਵਲ
ਕੈਮੀਕਲ ਪੀਲ

ਕੈਮੀਕਲ ਪੀਲਿੰਗ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ – ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਹਿਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਸਾਯਨਿਕ ਮਿਸ਼੍ਰਣ ਨੂੰ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਖਰਾਬ ਅਤੇ ਅਣਚਾਹੀ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਨਿਜ਼ਾਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਨਵੀਂ ਚਮੜੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਲਾਇਮ ਅਤੇ ਘੱਟ ਝੂਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪੀਲ ਬਿਨਾ ਮੈਡੀਕਲ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਪ੍ਬੰਧਕ ਅਤੇ ਖਰੀਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਮੀਕਲ ਪੀਲ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ, ਐਸਥੈਟੀਸ਼ਿਅਨ ਤੋਂ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਨ ਤੋਂ, ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਅਤੇ ਮੈਕਸਿਲੋਫੈਸ਼ਿਅਲ ਸਰਜਨ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਓਰਟੋਲੈਰਿਣਗੋਲੋਜਿਸਟ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈ ਲੈਣ।

## ਕਿਸਮਾਂ
ਕੈਮੀਕਲ ਪੀਲ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ –
 ਏਐਚਏ ਪੀਲ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਤੇ ਖੁਰਦਰਾਪਨ, ਲਾਲੀ, ਹੱਲਕੀ ਜਿਹੀ ਜਲਣ ਅਤੇ ਰੁਖਾਪਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।'''

### ਬੀਟਾ ਹਾਇਡਰੋਕਸੀ ਐਸਿਡ ਪੀਲ
ਏਐਚਏ ਨਾਲੋਂ ਬੀਐਚਏ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢੰਗਾਈ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਛਮਤਾ ਕਾਰਨ ਅਲਫ਼ਾ ਹਾਇਡ੍ਰੋਸੀ ਐਸਿਡ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੀਟਾ ਹਾਇਡ੍ਰੋਸੀ ਐਸਿਡ (ਬੀਐਚਏ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ੋਧਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਐਚਏ ਪੀਲ ਸੇਬਮ ਐਕਸਕ੍ਰੀਸ਼ਨ (sebum excretion), ਫਿਣਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ – ਨਾਲ ਮ੍ਰਿਤਕ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸੈਲਾਂ ਨੂੰ ਏਐਏਐਸ ਤੋਂ ਬਹਿਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਟਾਓਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਏਐਏਐਸ ਸਿਰਫ਼ ਚਮੜੀ ਦੀ ਪਰਤ ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈਲੀਸਾਇਲਿਕ ਐਸਿਡ ਇੱਕ ਬੀਟਾ ਹਾਇਡ੍ਰੋਸੀ ਐਸਿਡ ਹੈ।

### ਜੈਸਨਰ ਦਾ ਪੀਲ
ਜੈਸਨਰ ਦੇ ਪੀਲ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਜੋਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਮਬੇ ਦੇ ਫ਼ਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੀ ਅਗੁਆਈ ਡੀਮੈਕਸ ਜੈਸਰ, ਜੋਕਿ ਜਰਮਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਚਮੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਯ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੈਸਰ ਨੇ 14% ਸੈਲੀਸਾਇਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਰੈਸੋਸਿਨੋਲ ਨੂੰ ਈਥੇਨੋਲ ਬੇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਰਾਟੀਨੋਸਾਇਟ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਨਟ੍ਰਾਸੈਲੂਲਰ ਕੜੀ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ।
  
### ਰੈਟੀਨੋਇਕ ਐਸਿਡ ਪੀਲ
ਰੈਟੀਨੋਇਕ ਐਸਿਡ ਪੀਲ ਇੱਕ ਰੈਟੀਨੋਇਡ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੇਸ਼ਿਲ ਪੀਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਨ, ਓਰਲ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਲੋਫੇਸ਼ਿਅਲ ਸਰਜਨ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਯ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਸਪਾ ਦੀ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਟਾ ਹਾਇਡ੍ਰੋਸੀ ਐਸਿਡ ਪੀਲ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਡੁੰਘਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਝੂਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੈਸਰ ਦੇ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋਕਿ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਖੋਲਣ ਤੋਂ ਇਕਦਮ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਰੈਟੀਨੋਇਕ ਐਸਿਡ ਡੁੰਘਾਈ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜਰਮਨ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ

thumb|ਜਰਮਨ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਦੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ. ਕਾਂਤ (ਖੱਬੇ), ਫਿਚਤੇ (ਉੱਪਰ ਸੱਜੇ), ਸ਼ੇਲਿੰਗ (ਹੇਠਲੇ ਖੱਬੇ), ਹੀਗਲ (ਹੇਠਲੇ ਸੱਜੇ)
**ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ** ਇੱਕ ਖ਼ਿਆਲੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਰ 18ਵੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਉਭਰੀ ਸੀ।ਇਹ ਇਮੈਨੂਅਲ ਕਾਂਤ ਦੇ *Critique of Pure Reason* ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨਖਿਆਲੀ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਰਹੇ ਹਨ: ਫਿਚਤੇ, ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਸ਼ੇਲਿੰਗ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਹੇਗਲ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਹਾਈਨਰਿਸ਼ ਜੈਕੋਬੀ, ਗੋਟਲੋਬ ਅਰਨਸਟ ਸ਼ੁਲਜ਼ੇ, ਕਾਰਲ ਲਿਓਨਹਾਰਡ ਰੀਨਹੋਲਡ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਸ਼ਲਾਈਆਮਾਖਰ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।

## ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਦਾ ਅਰਥ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ
ਹਨ ਕੰਗ

**ਹਨ ਕੰਗ** (ਹਾਂਗਗੁਲ:&nbsp;한강;  ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ, 1970) ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ।  ਹਨ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਚਰਚਿਤ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਆਮ ਅਰਥ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਰੀਆ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਹਨ ਕਾਂਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦ ਸਕਾਰਟਲੇਟ ਐਂਕਰ ( ਕੋਰੀਅਨ ਵਿਚ ਫੋਲਗੁਨ ਦਾਛ) ਨਾਵਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿਹੜਾ ਸਿਯੋਲ ਸਿਨਮੂਨ ਨਾਮਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਚ 1993 ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1934 ਵਿਚ ਹਨ ਦਾ ਨਾਵਲ ਰੇਡ ਐਂਕਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅ ਦ ਵੇਜਿਟਰੀਅਨ ਆਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਹਨ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕੇ ਚ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੂੰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਦਾ ਮੇਨ ਬੁੱਕਰ ਮਿਲਿਆ। ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇਬੋਰਾਹ ਸਮਿਥ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ,  ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਲੋਂ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਇਸਦੇ ਹਨ ਆਪਣੇ ਇਸ ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੀ। 

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਹਨ ਕੰਗ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹਨ ਸੁੰਗ-ਵਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਸੀ।ਜਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਨ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਨਕ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿਹਰਾ ਬਣੀ। ਇਮ ਕਵਾਂਗਜ਼ੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 10 ਸ,ਾਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਆਮ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਯੁਰੀ ਚਲੀ ਗਈ। (ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ *ਯੂਨਾਨੀ ਸਬਕ* ਵਿੱਚ  ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਅਕਸਰ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਕੋਰੀਅਨ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇਬੋਰਹ ਸਮਿਥ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਪਰਕਾਸ਼ਿਤ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਸਕਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਾਕਰਾਤਮਕ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਈਆਂ ਸਨ। ਕੀਤਾ ਹੈ)। ਉਸ ਨੇ ਯੋਨਸੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕੋਰੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਹਨ ਦੋਙ ਰਿਮ ਵੀ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲਿਖਣ ਕੈਰੀਅਰ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਰਸਾਲੇ *ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ* ਦੇ ਸਰਦੀ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ "ਸੁਰਖ ਐਂਕਰ" ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਸੋਲ ਸ਼ਿਨਮੁਨ*  ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਸਾਹਿਤਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਜੇਤੂ ਇੰਦਰਾਜ਼ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਯੀ ਸੰਗ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (2005), ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਐਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਕੋਰੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਨਾਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।  2013 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵੇਲੇ, ਹਨ ਆਰਟਸ ਦੇ ਸੋਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਨਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਵਲ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੱਕੜੀ

**ਕੱਕੜੀ** ਜਾਂ **ਤਰ** (Cucumis melo var. flexuosus) ਇੱਕ ਖੀਰਾ ਜਾਤੀ(Cucumis sativus) ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖਰਬੂਜਾ (Cucumis milo) ਜਾਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੇਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ.ਕੱਚਾ ਖਾਧਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਲਮੂਤਰਾ ਤੇ ਪਤਲਾ ਸਬਜ਼ ਫਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਲਾਦ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਵੇਲ ਦੇ ਲੰਮੇ ਤੇ ਪਤਲੇ ਫਲ ਨੂੰ ਕੱਕੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਕੱਕੜੀ ਇਕ ਪੇਂਡੂ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਲਾਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹਰ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਬੀਜਦਾ ਸੀ। ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਅਤੇ ਲਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।ਕੱਕੜੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਗਜ਼ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਹੁਣ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ-ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਕੱਕੜੀ ਬੀਜਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕੱਕੜੀ ਦੀ ਫਸਲ ਸਿਰਫ਼ ਵਪਾਰ ਲਈ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਣ ਲਈ ਕੱਕੜੀ ਲੋਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਟੀਂਡਾ

**ਟੀਂਡਾ, ਬਹੁਵਚਨ** **ਟੀਂਡੇ** (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ:**ٹینڈا** or **ٹینڈی**), ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਗੋਲ ਘੀਆ ਜਾਂ ਸੇਬ ਘੀਆ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਬੇਬੀ ਕੱਦੂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,  ਇੱਕ ਸਕੁਐਸ਼-ਵਰਗਾ cucurbit ਇਸ ਦੇ ਕੱਚੇ ਫਲ ਲਈ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ genus Praecitrullus ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। "ਟੀਂਡਾ" ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਟੀਂਡਸੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਢੇਮਸੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਹਾ (ਸਿੰਧੀ: ميها) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ
ਪੂਰਵ ਕੋਲੰਬੀਆ ਏਕੁਆਦੋਰ

**ਪੂਰਵ ਕੋਲੰਬੀਆ ਏਕੁਆਦੋਰ**,ਇਨਕੈਨ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਿਚਰਦੇ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਰਹੇ ਮੂਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੇਸ ਸੀ। 

 
## ਹਵਾਲੇ
ਤੋਰੀ

**ਤੋਰੀ** (ਬਟੌਨੀਕਲ ਨਾਮ: Luffa acutangula ਅਤੇ Luffa aegyptiaca) ਇੱਕ ਪੌਦੇ ਦਾ ਫਲ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਬਜੀ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ  ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਬਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਖਾਣਯੋਗ ਹੋਣ ਲਈ ਫਲ ਦੀ ਤੁੜਾਈ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਪੜਾਅ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਬਜ਼ੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜਦ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ  ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੋਚੇ ਸਪੰਜ ਵਜੋਂ ਬਾਥਰੂਮ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੋਰੀ ਦੀ ਵੇਲ ਬਹੁਤੀ ਸਰਦੀ ਨਹੀਂ ਝੱਲ ਸਕਦੀ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਫਲ ਪੱਕਣ ਨੂੰ 150 ਦਾ 200 ਨਿੱਘੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Natural loofah luffa sponges on an organic farm in Israel.jpg|
Image:Luffa acutangula seeds.jpg|
Image:Spongegourd.jpg|
File:Luffa cylindrica1.jpg|
File:Luffa operculata MHNT.BOT.2011.3.93.jpg|
File:Lufa flowers.jpg|thumb|

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ
ਫੋਸ ਬਨਾਮ ਹਰਬੋਟਲ

**ਫੋਸ ਬਨਾਮ ਹਰਬੋਟਲ** ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਸ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਪੇਠਾ

:*Not to be confused with ਪੇੜਾ.*

**ਪੇਠਾ** ਆਗਰਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਠਿਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਠਾ ਕੱਦੂ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਇਤਾਕਾਰ ਜਾਂ ਚੌਰਸ ਅਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੇਠੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੇਸਰ ਪੇਠਾ, ਅੰਗੂਰੀ ਪੇਠਾ, ਲਾਲ ਪੇਠਾ, ਚਾਕਲੇਟ ਪੇਠਾ, ਪਾਨ ਪੇਠਾ, ਗੁਲਾਬ ਪੇਠਾ ਆਦਿ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਠਾ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਇਜਾਤ ਹੋਈ ਮਿਠਾਈ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਪੇੜਾ
ਪੇਠਾ ਕੱਦੂ

*ਪੇਠਾ ਕੱਦੂ*' [ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: winter melon; ਵਿਗਿਆਨਕ਼ ਨਾਮ: ਬੇਨਿਨਕੇਸਾ ਹਿਸਪਿਡਾ (Benincasa hispida)], ਇੱਕ ਬੇਲ ਉੱਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਬਜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਾ ਪੱਕਣ ਤੇ ਇਹ ਸਤਹੀ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਕੁੱਝ ਚਿੱਟਾ ਧੂਲ ਭਰੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ 1-2 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਬਹੁਤੀ ਖੇਤੀ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਠਿਆਈ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੇਠਾ (ਮਠਿਆਈ) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ
ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਸ ਹੈਦਰਾਬਾਦ

**ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ ਹੈਦਰਾਬਾਦ** ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸੰਚਾਲਕ ਕਲਾਨਿਧੀ ਮਾਰਾਂ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਟਾਮ ਮੂਡੀ ਇਸ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਮੋਨ ਹੈਲਮਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਕੋਚ ਹਨ। ਮੁਰਲੀਧਰਨ ਇਸ ਟੀਮ ਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਹਨ
2016 ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਰੌਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

## ਸੰਚਾਲਕ ਅਤੇ ਸਟਾਫ਼
* ਮੁਖੀ – ਕਲਾਨਿਧੀ ਮਾਰਾਂ (ਸਨ ਨੈੱਟਵਰਕ)
* ਮੁੱਖ ਕੋਚ – ਟਾਮ ਮੂਡੀ
* ਸਹਾਇਕ ਕੋਚ – ਸਾਈਮਨ ਹੈਲਮਟ
* ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ – ਮੁਥੱਈਆ ਮੁਰਲੀਧਰਨ
* ਟੀਮ ਮੈਂਟਰ – ਵੀ.ਵੀ.ਐੱਸ. ਲਕਸ਼ਮਨ
* ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਥਿਆਕਾਰ - ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼

**ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼** ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਕੋਟ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਮ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ (2016 ਅਤੇ 2017) ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ। 2013 ਦੇ ਸਪਾਟ ਫਿਕਸਿੰਗ ਮਾਮਲੇ ਤਹਿਤ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਚੁਣਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼ ਟੀਮ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਇਸ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।

ਵੀਵੋ ਆਈਪੀਐਲ 10 ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼ ਟੀਮ ਖਿਡਾਰੀ:

1. ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ (ਕਪਤਾਨ)

2. Akshdeep Nath

3. Shubham Agarwal

4. ਬਾਸਿਲ Thampi

5. ਡਵੇਨ ਬਰਾਵੋ

6. ਚਿਰਾਗ ਸੂਰੀ

7 ਜੇਮਜ਼ ਫਾਕਨਰ

8. ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ

9. Shadab ਜਕਾਤੀ

10. ਦਿਨੇਸ਼ ਕਾਰਤਿਕ

11. Shivil Kaushik

12. Dhawal Kulkarni

13. ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ

14. ਮੈਕੁਲਮ

15. ਮੁਨਾਫ ਪਟੇਲ

16. ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਘ

17. ਜੇਸਨ ਰਾਏ

18. Pradeep Sangwan

19. ਜੂਲੀਅਨ ਸ਼ਾਹ

20. Shelley Shaurya

21. ਨੱਥੂ ਸਿੰਘ

22. ਡਵੇਨ ਸਮਿਥ

23. Tejas Baroka

24. Andrew Tye

25. ਆਰੋਨ ਫਿੰਚ

26. ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਗੋਨੀ

27. ਈਸ਼ਾਨ ਕਿਸ਼ਨ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਰੇਣੂਕਾ ਝੀਲ

**ਰੇਣੂਕਾ ਝੀਲ**,ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲਾ ਦੇ ਕਸਬੇ ਰੇਣੂਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 672 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਘੇਰਾ 3214 ਮੀਟਰ ਹੈ।ਇਹ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਰੇਣੂਕਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਫੀ ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਚਿੜਿਆ ਘਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੀਤੇ,ਭਾਲੂ ,ਹਿਰਨ ਆਦਿ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।  
     
    

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ  
* ਪਰਵਾਣੂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ : 123&nbsp;ਕਿਮੀ.
* ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬਤੋਂ ਦੂਰੀ:  51&nbsp;ਕਿਮੀ
* ਨਾਹਨਤੋਂ ਦੂਰੀ: 38&nbsp;ਕਿਮੀ.
* ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਦੂਰੀ:160nbsp;ਕਿਮੀ  
## ਤਸਵੀਰਾਂ
### ਮਿਤੀ 14 ਅਤੇ 15 ਮਈ 2016

File:Renuka Lake , Himachal Pradesh,India.JPG|ਝੀਲ 
File:Renuka lake.JPG|ਝੀਲ 
File:Renuka ji temple, Himachal Pradesh.JPG|ਮੰਦਰ 
File:Renuka Lake, Himachal Pradesh.JPG|ਝੀਲ 
File:Renuka Temple in Renuka Lake.JPG|ਮੰਦਰ 
File:Pershuram Temple, Himachal Pardesh.JPG|ਮੰਦਰ 
File:Pershuram Temple,Renuka Lake,Himachal Pardesh, India.JPG|ਮੰਦਰ 
 
File:Pershuram Talab , Renuka lake.JPG|ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਸਰੋਵਰ 
 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲਾ
ਨੈਨਸੀ ਟ੍ਰਾਵਿਸ

**ਨੈਨਸੀ ਐਨ ਟ੍ਰਾਵਿਸ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਥਰੀ ਮੈਨ ਐਂਡ ਅ ਬੇਬੀ ਅਤੇ ਥਰੀ ਮੈਨ ਐਂਡ ਅ ਲਿਟਲ ਬੇਬੀ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਏਅਰ ਅਮੇਰਿਕਾ, ਇੰਟਰਨਲ ਅਫੇਅਰਸ, ਗ੍ਰੀਡੀ ਅਤੇ ਫਲੁਕ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਏਬੀਸੀ ਦੇ ਸਿਟਕਾਮ ਲਾਸਟ ਮੈਨ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਨੇਸਾ ਬੈਕਸਟਰ ਵੱਜੋਂ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼

**ਚੇਨੱਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼** (ਸੰਖੇਪ ਤੌਰ 'ਤੇ CSK) ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਤੋਂ 20-20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਟੀਮ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (ਆਈਪੀਐਲ) ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਟੀਮ ਚੇਨਈ ਦੇ ਐਮ ਏ ਏ ਚਿਦੰਬਰਮ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਆਈਪੀਐਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੇ 2015 ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਦੀ ਕਥਿਤ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਲਈ ਆਈਪੀਐਲ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2013 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ 2018 ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗੀ। ਮੁਅੱਤਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਨੇ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਟੀਫਨ ਫਲੇਮਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੋਚ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਸਾਰੇ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਧੋਨੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਅਮਾਨਤ ਰਖਣਾ

**ਅਮਾਨਤ ਰਖਣਾ** ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੋਈ ਮਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*The Free Dictionary
*Lectric Law Library's Lexicon 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ

**ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ** (ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1986) ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦਾ ਸਰਵਪੱਖੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਿਡਾਰੀ ਖੱਬੂ ਹੈ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਆਫ਼-ਸਪਿੱਨ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕਪਤਾਨੀ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਤਾਨੀ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਬਣਾਵਟਾਂ (ਕਿਸਮਾਂ) ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।

ਰੈਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲੀ ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਪਾਰੀ ਜੁਲਾਈ 2005 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸਦੀ ਉਮਰ 19 ਸਾਲ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਟੈਸਟ ਕਰੀਅਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜੁਲਾਈ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ 2011 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼ੇਰਪਾ ਲੋਕ

**ਸ਼ੇਰਪਾ ਲੋਕ** ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਉਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੇਰਪਾ ਲੋਕ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੂਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਰੋਲਵਾਲਿੰਗ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਹੇਲਾਬੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਂਗਬੋਚੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਪਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਤਿੱਬਤ, ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਕਮ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Everything about himali Sherpa Culture 
* Tapting Sherpa Kyidug – a Sherpa community group in Kathmandu
* Sherpa dictionary 
* Gaiety of Spirit: The Sherpas of Khumbu 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਹਿਕਾਰੀ ਲਹਿਰ

, ਦੀ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਤੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ।]]
**ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਹਿਕਾਰੀ ਲਹਿਰ** ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਉਧਾਹਰਣ ਵੱਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੀਨੀ ਉਦਯੋਗ ਲੋਕਲ ਮਿੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਟਲ

** ਕਾਟਲ**(ਅੰਗਰੇਜ਼ੇ:** Katal** ਯਾ** Katil**)ਸੋਰਿਆ ਵੰਸ਼ੇਰਾਜਪੋਤ ਕ਼ੋਮ ਦੀ ਏਕ ਸ਼ਾਖ਼ ਹੇ.

## ਤਾਅਰਫ਼
ਕਾਟਲ ਕ਼ੋਮ ਭਾਰਤ ਤੇਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਚ ਮੋਜੋਦ ਪੰਜਾਬ( ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਅਲਾਕ਼ਿਆਂ ਵਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੇ. ਅਸ ਕ਼ਬੇਲੇ ਦੇ 360 ਗਾؤੰ ਆਬਾਦ ਨੇਂ, ਜਨਨਾਂ ਵਚ 100 ਦੇ ਕ਼ਰੇਬ ਜ਼ਲ ਨਾਰੋਵਾਲ ਤੇਗਰਦਾਸ ਪੋਰ ਵਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਨੇਂ. ਤੇਜਮੋਂ ਵਚ ਏਹਨਾਂ ਦਿਆਂ ਯਾਦਦਹਾਨਿਆਂ ਮੋਜੋਦ ਨੇਂ. ਏਹ ਅਪਨੇ ਆਪ ਨੋਸੋਰਿਆ ਵੰਸ਼ੇ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਨੇਂ. ਏਹ ਲੋਗ ਖੋਖਰੇਖੋਖਰੋਂ ਵਚ ਸ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ.

## ਮਜ਼ਾਹਬ
ਮਗ਼ਲ ਸ਼ਹੰਸ਼ਾਹ ਓਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਦੋਰ ਵਚ ਕਾਟਲ,ਰਾؤ,ਬਲੇਲ,ਮਾਲ,ਨਹਾਲਹ ਜ਼ਾਤ ਦੇ ਲੋਗ ਅਸਲਾਮ ਵਚ ਮੰਤਕ਼ਲ ਹੋ ਗਏ. ਤੇਤਹਸੇਲ ਸ਼ਕਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਾਟਲ ਮਸਲਮਾਂ ਨੇ ਮਗਰ ਜਮੋਂ ਤੇਹੰਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਕਾਟਲ ਹੰਦੋ ਨੇਂ.

## ਮਖ਼ਤਲਫ਼ ਰਵਾਇਆਤ ਕਾਟਲਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਚ
1 - ਰਵਏਤ ਵਚ ਹੇ ਕਾ ਰਾਜਾ ਤੇੜੋ, ਕਰਨ, ਸੋਮਪਾਲ, ਬਰਸ਼ਪਤ, ਅਵੇਗੇਧੇਤਾ, ਦੇਧਦਤਾ, ਮਹੰਹਤਾ, ਬੇਸ ਪਾਲ, ਰਤਨ ਪਾਲ, ਅਟਰ, ਰਾਜਾ ਸਾਹਸਰਾਨੋ, ਰਾਜਾ ਸੰਤੇਲ,ਰਾਜਾ ਕੇਰਟ, ਰਾਜਾ ਕੋੜ, ਰਾਜਾ ਚਤ, ਰਾਜਾ ਗੋਰਾ, ਰਾਜਾ ਭਰਤ, ਰਾਜਾ ਬਲ, ਰਾਜਾ ਸ਼ੇਖਾ ਤੇ ਅਸ ਕਾ ਬੇਟਾ ਰਾਜਾ ਜੇਸਰਥ. ਏਹਨਾਂ ਨੋਖ਼ੇਰੀ ਪੋਰ ਤੋਂਗ਼ਜ਼ਨੇੇਗ਼ਜ਼ੰਹ ਦੇ ਮਹਮਦ ਨੇ ਕਡ ਕੇਜਮੋਂ ਵਚ ਮੰਗਲਾ ਦੇਵੇ ਦੇ ਮਕ਼ਾਮ ਤੇ ਵਸਾਇਆ. ਏਹਨਾਂ ਵਚੋਂ ਏਕ ਰਾਜਾ ਕੇਰਟ ਦੀ ਓਲਾਦ ਸਾਮਬਾ ਗਾؤੰ ਦੇ ਕ਼ਰੇਬ ਜੰਗਲ ਵਚ ਡਕੇਤੀ ਕਰਨ ਲਗੀ. ਉਹਨਾਂ ਨੇਸਾਮਬਾ ਗਾؤੰ ਦੀ ਏਕ ਲੜਕੀ ਨੋ ਅਗ਼ਵਾء ਕਰ ਲਿਆ. ਅਸ ਲੜਕੀ ਦੇ ਭਾਈਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੋਤਹਸੇਲ ਸ਼ਕਰਗੜ੍ਹ ਦੀ ਬਹਤ ਵਡੇ ਰਕ਼ਬੇ ਤੇ ਫੇਲੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੇਨ ਦੇ ਦਤੀ. ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਸ ਜਗਾ ਤੇ ਬਸੇਰਾ ਕੇਤਾ ਤੇ ਅਸ ਜਗਾ ਨੋ ਕਾਟਲ ਦਾ ਨਾਮ ਦਤਾ ਉਹਨਾਂ ਦਿਆਂ ਨਸਲਾਂ ਨੋ ਆਜ ਕਲ ਕਾਟਲ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੇ.

2 - ਰਵਏਤ ਵਚ ਹੇ ਕਾਮਗ਼ਲ ਰਾਜੇਮਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਦੋਰ ਵਚ ਰਾਜਪੋਤੇਰਾਜਪੋਤਾਂ ਦਾ ਏਕ ਰਾਜਾ ਹੀ ਜਹਨੋਂਮਗ਼ਲ ਰਾਜੇਮਗ਼ਲਾਂ ਤੋ ਸ਼ਕਸਤ ਹੋਈ ਤੇਮਗ਼ਲ ਰਾਜੇਮਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਓਹਨੋਂ ਓਹਦੇ ਅਲਾਕ਼ੇ ਵਚੋਂ ਨਕਾਲ ਕੇਜਮੋਂ ਦੇ ਅਲਾਕ਼ੇ ਵਚ ਵਸਾਇਆ. ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਨਾਂ ਵਚ ਸ਼ਕਰਗੜ੍ਹ ਤੇਜਮੋਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਏਕ ਜੰਗਲ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਹੀ. ਅਸ ਰਾਜਾ ਨੋ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਕਾ ਸਬਹ ਤੋ ਲੇ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਤੋਂ ਅਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਤਨੇ ਅਲਾਕ਼ੇ ਨੋ ਤਾ ਕਰ ਲਵੇਂ ਗਾ ਅਤਨਾ ਅਲਾਕ਼ਾ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਤਾ ਜਾਈਗਾ. ਅਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਏਸਾ ਹੀ ਕੇਤਾ ਤੇ ਜੋ ਅਲਾਕ਼ਾ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੇਤਾ ਅਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਟਲ ਰਖ ਦਤਾ ਜੋਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਂ ਦੇ ਲਫ਼ਜ਼** ਕਟਲੀ** ਜਸਦੇ ਮਾਨੀ ਬਿਆਬਾਨ ਅਲਾਕ਼ਾ ਦੇ ਨੇ ਰਖ ਦਤਾ. ਆਜ ਕਲ ਅਸ ਰਾਜਾ ਦਿਆ ਨਸਲਾਂ ਜੋ ਅਸ ਅਲਾਕ਼ੇ ਵਚ ਵਸਦਿਆਂ ਨੇ ਕਾਟਲ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋ ਪਕਾਰਿਆਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੇਂ. 
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
*ਜਟ

ਗਠ: ਜਟ
 
ਗਠ: ਬਰਸਗ਼ੇਰ
ਗਠ: ਲੋਕ
ਗਠ: ਹੰਦਸਤਾਂ
ਗਠ: ਪਾਕਸਤਾਂ
ਗਠ: ਪੰਜਾਬ
ਗਠ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕ਼ਬੇਲੇ
ਸਿਟਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ

**ਸਿਟਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Citric acid) ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਾਰਬਨਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਹੈ। ਨੀਂਬੂ, ਸੰਤਰੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਖੱਟੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਟਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲਵਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੜੀ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਬੂ ਦੇ ਰਸ ਤੋਂ ਇਹ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਬੂ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ 6 ਤੋਂ 7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸਿਟਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਬੂ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਚੂਨੇਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾਮ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਸਿਟਰੇਟ ਦਾ ਅਵਕਸ਼ੇਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਵਕਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਸਲਫਿਊਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਨਾਲ ਸਿਟਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਘੋਲ ਦੇ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਕਰਾ ਦੇ ਕਿੰਵਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿਟਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਸਾਇਣ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਿਟਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦਾ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵਾਕਈ:2-ਹਾਇਡਰੋਕਸੀ-ਪ੍ਰੋਪੇਨ 1:2:3 ਟਰਾਇਕਾਰਬੋਸਿਲਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਜ਼ਾਬ
ਸੁਰੇਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ

**ਸੁਰੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਪ੍ਰਭੂ** (ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1953) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। 9 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਸੁਰੇਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਪਪਾਇਰਸ

ਵਿਖੇ]]

**ਪਪਾਇਰਸ** ਇੱਕ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਾਵਟ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਰੀਡ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੌਦੇ ਜਿਸਨੂੰ*ਸਾਇਪਰਸ ਪਪਾਇਰਸ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦਾ ਆਮ-ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਸਨ। ਮਿਸਰ ਵਾਸੀ ਪਪਾਇਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੇੜੀਆਂ, ਚਾਦਰਾਂ, ਰੱਸੀਆਂ, ਸੈਂਡਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲਟੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰੰਤੂ ਪਪਾਇਰਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਿਖਣ-ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਪਾਇਰਸ ਦੀ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਅਪਣਾਇਆ, ਪਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। 
## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਪਪਾਇਰਸ ਸੰਗਹ੍ਰਿ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਮਪੇਜ਼ 
* ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਪਪਾਇਰਸ
* [ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ(https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AF%E0%A9%87%E0%A8%B2_%E0%A8%AF%E0%A9%82%E0%A8%A8%E0%A9%80%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%B8%E0%A8%BF%E0%A8%9F%E0%A9%80) ਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਕਿਤਾਬ] ਵਿੱਚ ਯੇਲ ਪਪਾਇਰਸ ਡਾਟਾਬੇਸ ਸੰਗਹ੍ਰਿ 
* ਲੰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਪਾਇਰਸ ਸੰਗਹ੍ਰਿ
* ਘੈਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਪਾਇਰਸ ਸੰਗਹ੍ਰਿ 
* ਪਪਾਇਰਸ ਕਾਗਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ? 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਨੇਮਾਰ

**ਨੇਮਾਰ ਡਾ ਸਿਲਵਾ ਸੈਂਟੋਸ ਜੁਨਿਔਰ** (;ਜਨਮ 5 ਫ਼ਰਵਰੀ 1992) ਆਮ-ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੇਮਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਜੋ ਲਾ-ਲੀਗਾ ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਕਲੱਬ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੇਮਾਰ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਨੇਮਾਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਗਤੀ, ਤੀਬਰਤਾ, ਪ੍ਰੀਖਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੇਲੇ, ਰੋਨਾਲਡਿਨਹੋ ਆਦਿ ਵੀ ਉਸਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ

**ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ** ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਚ 4-5 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਵਰਦੀ ਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਪਾਰੀਆਂ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਗੇਂਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ
ਰੀਓਬਾਮਬਾ ਭੂਚਾਲ

**1797 ਰੀਓਬਾਮਬਾ ਭੂਚਾਲ** 12:30 ਵਜੇ 4 ਫ਼ਰਵਰੀ 1797 ਨੂੰ ਏਕੁਆਦੋਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇੱਕ ਭੂਚਾਲ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 40000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕੁਆਦੋਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1797 ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ
ਪਰਵਾਣੂ

**ਪਰਵਾਣੂ**,ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਰਾਜ ਦੇ ਸੋਲਨ ਜਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸਨੇਕ ਵਾਇਨ

]]
''. The bottle on the left is a cobra wine (Rượu rắn)]]
 and snake wine]]
**ਸਨੇਕ ਵਾਇਨ** ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਨੇਕ ਭਾਵ ਸੱਪ ਨੂੰ ਚਾਵਲਾਂ ਦੀ ਵਾਇਨ ਜਾਂ ਈਥੇਨੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਵੱਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਇਨ
ਬੇਜਾ ਰਿਆਸਤ

**ਬੇਜਾ ਰਿਆਸਤ ** ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜੋ ਅਜੋਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ 18ਵੀੰ ਸਦੀ ਵਿੱਚ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1948 ਤੱਕ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਤੇ ਤੋਮਾਰਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ **ਠਾਕੁਰ**, ਨਾਮ ਹੇਠ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। 
ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਕਸੌਲੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹੋਰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਜਿਂਵੇ ਮਹਿਲੋਗ ਰਿਆਸਤ,ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ,ਕੁਥਾਰ ਅਤੇ ਬੜੋਲੀ ਆਦਿ ਹੋਰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਲਗਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ 45 ਪਿੰਡ ਅਤੇ 13 ਕਿ.ਮੀ ਜਾਂ 5 ਮੀਲ ਰਕਬਾ ਖੇਤਰਫਲ ਸੀ। 
## ਤਸਵੀਰਾਂ 

File:Ruines of fort of Beja State,Simla Hill States,Himachal Prades,India.jpg|ਬੇਜਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਖੰਡਰ 
File:Fort of Beja Princely State,Simla Hill States,Himachal Prades,India.jpg|ਬੇਜਾ ਰਿਆਸਤ ਡਾ ਮਹਿਲ 
File:Ruines of fort of Beja State,Simla Hill States,Himachal Prades,India.jpg|ਬੇਜਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਖੰਡਰ 
File:Sh. Vijay Chand,Son of Sh.Luxmi Chand, last king of Beja Princely State,Himachal Prades, India.jpg|ਬੇਜਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਰਾਜਾ ਸ੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚਾਂਦ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਵਿਜੈ ਚਾਂਦ 
File:View from the roof of fort of Beja State part of Simla Hill States,Himachal Prades,India.jpg|ਬੇਜਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਮਹਿਲ, ਛੱਤ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ 

 
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਢਾਂਚੇ
ਪਿਨਾਰਾਏ ਵਿਜੇਅਨ

**ਪਿਨਾਰਾਏ ਵਿਜੇਅਨ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। 25 ਮਈ 2016 ਤੋਂ ਇਹ ਕੇਰਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ 1998 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦਾ ਸੈਕਟਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੈਕਟਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1996 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੱਜੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਦ ਲਈ ਦਾਵੇਦਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਲਾਸਟ ਮੈਨ ਸਟੈਂਡਿੰਗ

**ਲਾਸਟ ਮੈਨ ਸਟੈਂਡਿੰਗ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਟਕਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਏਬੀਸੀ ਚੈਨਲ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰੀ ਟਿਮ ਐਲਨ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 11 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਤੇ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਵੀ ਸਿਟਕਾਮ
ਅਕਾਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਸਿੰਘ

**ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ** (1755 – 1846), **ਅਕਾਲੀ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ** ਜਾਂ **ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਨਿਹੰਗ ਸਿੱਖ ਸਨ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ 7ਵੇਂ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1846 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

## ਜੀਵਨ 
ਨਵੰਬਰ 1755 ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਜ਼ੀਰਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗਰਜਾ ਸਿੰਘ  ਅਤੇ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ  ਬਾਠ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਚ ਹੋਇਆ। 68 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣੇ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਛਾਉਣੀ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਹੰਗ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਮੂਹ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਲਵਾ ਰਾਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਨਿਹੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਹੁਕਮ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਜਥੇਦਾਰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਿਹੰਗਾਂ 'ਤੇ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸੀ। ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 500 ਨਿਹੰਗ ਯੋਧੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕਮਾਨ ਅਤੇ ਤੀਰ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਚਿਸ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।

ਸਭਰਾਓਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੀਸ-ਸਤਲੁਜ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਹਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਭਾਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਸੋਹਾਣਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਸੋਹਾਣਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬੱਡੀ ਅਕੈਡਮੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ 

File:Wood engraving of an ‘Akali Chief’ (likely Akali Hanuman Singh), by G.T. Vigne, ca.1846.jpg|ਜੀ.ਟੀ. ਵਿਗਨੇ, ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ 'ਅਕਾਲੀ ਮੁਖੀ' (ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ) ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਉੱਕਰੀ ਤਸਵੀਰ (ਲਗਭਗ 1846)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਹੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1755
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1845
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ
ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਖਿਡਾਰੀ
3 ਦਸੰਬਰ 2015 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜੇ
### 1932-40
### 1941-50
### 1951-60
### 1961-70
### 1971-80
### 1981-90
### 1991-2000
### 2001-10
### 2011-ਹੁਣ ਤੱਕ
## ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਕ੍ਰਿਕਟ
* ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ
* ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* Cricinfo
* Howstat
*Indian Test team to South Africa 2006

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੂਚੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਧਰਮਾਦਾਮ ਦੀਪਸਮੂਹ

**ਧਰਮਾਦਾਮ ਦੀਪਸਮੂਹ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੇ ਕਨੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਥਾਲੀਸਰੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਦੀਪਸਮੂਹ
ਜਿਲਬ

[thumb|298x298px|The lineage of algae according to Thomas Cavalier-Smith. The exact number and placement of endosymbiotic events is currently unknown, so this diagram can be taken only as a general guide. It represents the most parsimonious way of explaining the three types of endosymbiotic origins of plastids. These types include the endosymbiotic events of [ਨੀਲ ਹਰੀ ਕਾਈ|cyanobacteria, red algae and green algae, leading to the hypothesis of the supergroups Archaeplastida, Chromalveolata and Cabozoa respectively. Endosymbiotic events are noted by dotted lines.]]
**ਜਿਲਬ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ Algae**; ਇੱਕਬਚਨ *alga* )  photosynthetic organisms ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਗੈਰਰਸਮੀ ਨਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੋਲੀਫਾਈਲੇਟਿਕ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਕਲੋਰੈਲਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁ-ਸ਼ੈਲੀ ਜੇਂਟ ਕੈਲਪਾ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਰਾਉਨ ਐਲਗਾ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 50 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੜ, ਪੱਤੀਆਂ ਆਦਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਲੀ ਅਤੇ ਆਟੋਟ੍ਰੋਫਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸਟੋਮੈਟਾ, ਕਸਾਈਲਮ ਅਤੇ ਫਲੋਇਮ  ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਡਰੀਆਂ ਸੈੱਲ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂ ਕਿਸਮਾਂ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਐਲਗੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਦੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤਾਜਾ ਪਾਣੀ ਰੂਪ ਹਰੀ ਐਲਗੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਡ Charophyta ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, Spirogyra ਅਤੇ stoneworts ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਖਮਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਜਸਵੰਤ ਧੜਾ

thumb|300x300px|The Jaswant Thada cenotaph in Jodhpur, India
**ਜਸਵੰਤ ਧੜਾ** ਭਾਰਤ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਧਪੁਰ ਰਾਜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਰਦਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ II ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ 1899 ਵਿਚ  ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਮਾਰਵਾੜ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਲਈ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੋਧਪੁਰ
ਇਨਕਲਾਬੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ

**ਇਨਕਲਾਬੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਥਾਪਨਾ ਟੀ.ਪੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨਿਟਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਾਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ
ਲੜੀ ਅੰਕ

**ਲੜੀ ਅੰਕ** ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਰਨਾਵਾਂ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਅੰਕਾਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਜਿਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਲੜੀ ਅੰਕ ਜਾਂ ਲੜੀਆਂਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰਮਾਦੋਮ

**ਧਰਮਾਦੋਮ** ਜਾਂ **ਧਰਮਾਦਾਮ** ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੇ ਕਨੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਥਾਲੀਸਰੀ ਤਾਲੁਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ 100 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਗੋਰਮਿੰਟ ਬ੍ਰੇਨਨ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਧਰਮਾਦੋਮ ਦੀਪਸਮੂਹ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ
ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ **ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ**, ਸਦੀਵੀ ਅਡੋਲਤਾ, ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਵਾਕੰਸ਼ ਸਿੱਖ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ। ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਸਰਬੱਤ ਕਾ ਭਲਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰਨ ਵਾਲ਼ੀ ਮਨੋਸਥਿੱਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਨਰੋਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਭਾਣਾ ਮੰਨ ਕੇ ਝੂਰਨਾ ਛੱਡ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਸੁੱਚੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਵੱਚਨਬਧਤਾ ਦਾ ਸਾਬਤਕਦਮੀ ਨਾਲ਼ ਪਾਲਣ ਕਰਨ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "positive attitude (ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰਵੱਈਏ)" ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਮਨ ਦੀ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਡਰ, ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੋਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਰੋਈਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ।

ਸਿੱਖ ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ (ਭਾਣਾ) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨਿਰਵੈਰ  ਹੈ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ  ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਸਿੱਖ ਦੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ (ਰੱਬ) ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਲਿਓਨਾ ਵਿਕਾਰੀਓ

**ਲਿਓਨਾ ਵਿਕਾਰੀਓ** (ਜਾਂ **ਲਿਓਨਾ ਵਿਕਾਰੀਓ ਡੀ ਕੁਇਨਟਾਨਾ ਰੂ**; 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1789 – 24 ਅਗਸਤ 1842) ਇੱਕ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਨੁਕਤੇ ਦਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 
## ਜੀਵਨੀ
ਜਗਿਆਸਾ

**ਜਗਿਆਸਾ** ਜਾਂ **ਉਤਸੁਕਤਾ** ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਖੋਜ, ਪੜਤਾਲ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਜਨਮਜਾਤ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲਵਲੇ
ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ

**ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ** ਜਾਂ **ਹਤਾਸ਼ਾ**, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ-ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਂਹਪੱਖੀ ਭਾਵੁਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਬੰਦੇ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਅੜਚਨਾਂ ਅਸਲੀ ਜਾਂ ਖਿਆਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੋਵੇ, ਓਨੀ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਤਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਹਤਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲਵਲੇ
ਬਾਬਲ ਦਾ ਮੀਨਾਰ

thumb|300x300px|*The Tower of Babel* by Pieter Bruegel the Elder (1563)
thumb|348x348px|Engraving *The Confusion of Tongues* by Gustave Doré (1865)
**ਬਾਬਲ ਦਾ ਮੀਨਾਰ** ( ਜਾਂ ; , *Migdal Bāḇēl*) ਇੱਕ etiological ਮਿਥ ਹੈ ਜੋ ਤੌਰੈਤ (ਜਿਸਨੂੰ ਹਿਬਰੂ ਬਾਈਬਲ ਜਾਂ ਓਲਡ ਟੈਸਟਾਮੈਂਟ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਦੀ ਜਣਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ Book of Genesis ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਪਰਲੋ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖਜਾਤੀ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਨਾਰ (ਹਿਬਰੂ: שנער) ਦੀ ਧਰਤੀ ਆ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਬੁਰਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਗੜਬੜਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹੁਣ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ। 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਬੋਲੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ
* ਨੂਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਣਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ
ਕੇਰਲ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2016

**ਕੇਰਲ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ** ਕੇਰਲ ਦੀ 14ਵੀਂ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਲਈ 16 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ 140 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 77.35% ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 75.12% ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ 19 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜ
### ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ (ਭਾਰਤ) 
**Supports UDF**

### Left Democratic Front 
**Supports LDF**

### National Democratic Alliance 
*Supports NDA*

### Left United Front
### Parties not in any Coalition 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਅਸੈਂਬਲੀ ਚੋਣਾਂ ਕੇਰਲ
ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ

**ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਠਾਕੁਰ** ਹਮੀਰਪੁਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਧੂਮਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ ਤੀਜੀ ਵਾਰ 14, 15 ਅਤੇ 16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਅਨੁਰਾਗ ਨੂੰ ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆ. ਦਾ ਸੈਕਟਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 22 ਮ 2016 ਨੂੰ ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ ਨੂੰ ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆ. ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਆਹੁਦੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019