open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਨਸੀਮ ਬੇਗਮ

**﻿ਨਸੀਮ ਬੇਗਮ** (1936–1971) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮਕਬੂਲ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਹ 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 1936 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। 1964 ਤੱਕ ਉਹ ਪੰਜ ਦਫ਼ਾ ਨਿਗਾਰ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਦੂਸਰੀ ਨੂਰਜਹਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਮਗਰ ਜਲਦ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਅਪਣਾ ਅਲੱਗ ਅੰਦਾਜ਼ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲਗ਼ੋ ਫ਼ਰੀਦਾ ਖ਼ਾਨਮ ਦੀ ਬੜੀ ਭੈਣ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਬੇਗਮ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਅਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਨਗ਼ਮਾ ਉਸ ਨੇ 1956 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਗੁੱਡੀ ਗੁੱਡਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦ ਰੁਸ਼ਦੀ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੋਗਾਣੇ ਗਾਏ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਗ਼ਮੇ ਵੀ ਗਾਏ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 'ਐ ਰਾਹ-ਏ-ਹੱਕ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੋ ਵਫ਼ਾ ਕੀ ਤਸਵੀਰੋ', 'ਤੁਮਹੇਂ ਵਤਨ ਕੀ ਹਵਾਏਂ ਸਲਾਮ ਕਰਤੀ ਹੈਂ' ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਏ। 29 ਸਤੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵਕਤ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸਿੰਫਨੀ

in the Kölner Philharmonie. The orchestra is the Wuppertaler Sinfonieorchester, conducted by Heinz-Walter Florin.]]

ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ **ਸਿੰਫਨੀ** (Symphony) ਯੂਰਪੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾ (Orchesrta) ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਓਪੇਰਾ ਲਈ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਫਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਵਿਕਸਿਤ ਸਰੂਪ ਇੰਨਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਓਪੇਰੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਆਜਾਦ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ।

ਸਿੰਫਨੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚਾਰ ਗਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਗਤੀ ਦਰੁਤ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਰ ਸਾਜਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਦੂਜੀ ਗਤੀ ਦੀ ਲੈਅ ਪਹਿਲੀ ਵਾਲੀ ਨਾਲੋਂ ਵਿਲੰਬਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਗਤੀ ਦੀ ਲੈਅ ਨਾਚ ਦੇ ਢੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਨਿਊਟ (minuet) ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਕਰਤਸੋ (scherzo) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸਦੀ ਲੈਅ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੌਥੀ ਗਤੀ ਦੀ ਲੈਅ ਪਹਿਲੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦਰੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਨਾਲੋਂ ਕੁੱਝ ਜਿਆਦਾ ਹਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਗਤੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਮਗਰ ਜਾਂ ਸਮੁਚੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਰੋਤਾ ਆਤਮਵਿਭੋਰ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਹੇਡਨ, ਮੋਤਸਾਰਟ, ਬੀਥੋਂਵਨ, ਸ਼ੂਬਰਟ, ਬਰਾਹਮਸ ਆਦਿ ਸਿੰਫਨੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ।
## ਮੂਲ 
ਸ਼ਬਦ *ਸਿੰਫਨੀ* ਯੂਨਾਨੀ ਦੇ  (*ਸਿੰਫਨੀਆ*) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ "ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਸੁਰਮੇਲ", "ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਸਾਜ਼ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਾਨਸਰਟ",  (*symphōnos*), "ਹਾਰਮੋਨੀਅਸ" (*ਆਕਸਫੋਰਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ*) ਤੋਂ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅੰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਰਥ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂਵੱਖ ਵੱਖ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ
ਬੱਚਾ

thumb|250px|ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ

**ਬੱਚਾ** ਜਾਂ **ਜੁਆਕ** (ਬਹੁਵਚਨ; ਬੱਚੇ), ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਦ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਆਮ ਨਾਮ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਅਣਜੰਮੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਵੀ ਬੱਚਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁੱਤਰੀਆਂ ਬੱਚੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 18 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਯਾਨੀ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੱਚਾ ਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਮਰ ਦਾ ਤੋੜ ਬਿੰਦੂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਨੂੰਨੀ, ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 
## ਵਿਕਾਸ 
## ਸਿਹਤ 
## ਜਿੰਮੇਦਾਰੀ ਦੀ ਉਮਰ 
## ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਉਮਰ 
## ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ 
## ਸਿੱਖਿਆ 
## ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰਵੱਈਆ 
## ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ 
## ਬਾਲ ਅਧਿਆਪਨ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਬੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਗੋਦ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਉਹੀ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣੇਗਾ। ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਉਹ ਇਖਲਾਕ, ਹੱਸਣਾ, ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੀਣ ਦੇ ਸਲੀਕੇ ਸਿੱਖ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। 
## ਗੈਲਰੀ

Infant smile.jpg|A 6-ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਜੁਆਕ 
1 of Korea's 1st redheads-Terry W. mom Korean (black hair), dad Canadian (brown hair).jpg|2-year old
"1" Girl in India, October 2013.jpg|3-ਸਾਲ ਦਾ 
US Navy 070216-N-4198C-007 A four-year-old Filipino girl from the village of Changco, looks on as Seabees assigned to Naval Mobile Construction Battalion (NMCB) 3 work on the construction of a new school house.jpg|4-ਸਾਲ ਦਾ 
US Navy 030625-N-6639V-005 The 5 year-old daughter of Lt. j.g. Edwin Copleand screams, as she sees him making his way toward her.jpg|5-ਸਾਲ ਦਾ 
Send to school 1970.jpg|6-ਸਾਲ ਦਾ 
File:Heinrich Himmler as a child.jpg|7-ਸਾਲ ਦਾ 
PortraitGirl2005-2.jpg|8-ਸਾਲ ਦਾ 
Chicken and Dumplings by David Shankbone.jpg|9-ਸਾਲ ਦਾ 
Andreas_Moeller_-_Erzherzogin_Maria_Theresia_-_Kunsthistorisches_Museum.jpg|10-ਸਾਲ ਦਾ 
Portrait eines selbstbewussten Burschen.jpg|11-ਸਾਲ ਦਾ 
File:Edward VII UK and successors.jpg|12-ਸਾਲ ਦਾ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਚਪਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਬਾਸੀਲਿਕਾ

**ਵੈਟੀਕਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਦਾ ਗਿਰਜਾ **, ਜਾਂ **ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਬਾਸੀਲਿਕਾ** (; ), ਵੈਟੀਕਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਤਾਲਵੀ ਪੁਨਰ ਜਾਗਰਣ ਵੇਲੇ ਦਾ ਗਿਰਜਾ ਹੈ। ਅੰਦਰਲੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ "ਮਸੀਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਿਤੀ" ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਯਿਸ਼ੁ ਦੇ 12 ਬਾਰਾਂ ਰਸੂਲਾਂ ਇੱਕ ਹਜਰਤ ਪੀਟਰ ਦੀ ਕਬਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੈਥੋਲੀਕ ਈਸਾਈ ਪੰਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੀਸ਼ੁ ਨੇ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪੀਟਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਦੇ ਸਰਬ-ਉਚ ਪੋਪ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਾਦਰੀ ਬਣੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜਾਕ ਕਾਰਤੀਅਰ

**ਜਾਕ ਕਾਰਤੀਅਰ** ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਯਾਤਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਕੈਨੇਡਾ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਯੂਰਪੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸੰਤ ਲਾਰੈਂਸ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਲਾਰੈਂਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ "ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਦੇਸ਼" ਕਿਹਾ ਜੋ ਕਿ ਸਤਾਦਾਕੋਨਾ(ਕੇਬੈਕ) ਅਤੇ ਹੋਚੇਲਾਗਾ(ਮੋਂਟਰਿਆਲ) ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਸਤੀਆਂ ਲਈ ਈਰੋਕੋਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਾਰਤੀਅਰ ਦਾ ਜਨਮ 1491 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਮਾਲੋ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1520 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਪਧਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1491
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਖੋਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1557
ਰਿਚਰਡ ਵੈਗਨਰ

]]
**ਵਿਲਹੇਲਮ ਰਿਚਰਡ ਵੈਗਨਰ** (; ; 22 ਮਈ 181313 ਫ਼ਰਵਰੀ 1883) ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਕਮਪੋਜਰ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਓਪੇਰਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੰਗੀਤ ਲੈਅ ਦੀ ਭਰਮਾਰ, ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪੇਚਦਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਵਾਜਾ-ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਸ਼ਚਾਤਿਅ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਛਾਪ ਛੱਡੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ *ਤਰਿਸਤਾਨ ਉਂਟ ਇਜੋਲਡ* (Tristan und Isolde) ਨਾਮਕ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਹੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਟਾਵਰ

[thumb|[ਈਫਲ ਟਾਵਰ]]
[thumb|[ਟਰੀਨੀਟੀ ਟਾਵਰ ਮਾਸਕੋ - ਕ੍ਰੈਮਲਿਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਲੰਦ ਟਾਵਰ]]
**ਟਾਵਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: tower) ਜਾਂ **ਬੁਰਜ** ਅਜਿਹੀ ਇਮਾਰਤ ਜਾਂ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉਸ ਦੀ ਚੋੜਾਈ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜਿਆਦਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਢਾਂਚਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮੀਨਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਧਾਰਨ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬੁਰਜ ਅਤੇ ਮੀਨਾਰ ਨੂੰ ਪਰਿਆਇਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਵਰ 'ਇਮਾਰਤਾਂ' ਨਾਲੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੁਰਜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਹਦੀ ਉੱਚਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਬੁਰਜਾਂ ਦੇ ਦੂਰ ਤੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਣ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਸਲਨ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਕੀਦਾਰ-ਬੁਰਜਾਂ ਵਜੋਂ। ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੁਰਜਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਟ, ਮਿੱਟੀ, ਲੱਕੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਮਗਰੀਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਜੇਰਿਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 9,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁੰਬਦ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। 
## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮਨੁੱਖਜਾਤੀ ਪੂਰਵਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਬੁਰਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਿਲਣੀ

**ਮਿਲਨੀ**,ਭਾਵ "ਮੇਲ ਜੋਲ", ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਸਮ ਹੈ।

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ 

ਸਾਡੇ ਨਵੇਂ ਸੱਜਣ ਘਰ ਆਏ,
ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ,
ਸਾਡੇ ਨਵੇਂ ਮੇਲ ਕਰਾਏ,
ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ,

ਸਾਡੇ ਨਵੇਂ ਸੱਜਣ ਘਰ ਆਏ,
ਚੰਗੇ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਕਰੋ,

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਪੌਟਰੀ

**ਪੌਟਰੀ** ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਹ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਸੇਰਾਮਿਕ ਵਸਤੂ; ਸੇਰਾਮਿਕ ਪਦਾਰਥ; ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿਥੇ ਸੇਰਾਮਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਨੇ ਤੋਂ ਸੇਰਾਮਿਕ ਅਜਿਹੇ ਕੰਟੇਨਰ ਅਤੇ ਟਾਇਲਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਵਸਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਹਨ: ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਪੋਰਸਲੀਨ ਦੇ ਭਾਂਡੇ। ਪੌਟਰੀ ਦੀ ਕਲਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ। 
right|thumb|preparation of pots in srikakulam town

Image:Makingpottery.jpg|ਬਰਤਨ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਘੁਮਿਆਰ।
Image:Töpferscheibe.jpg|ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ *ਚੱਕl* 
Image:Töpfernpeng1.jpg|ਬਰਤਨ ਬਣਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਘੁਮਿਆਰੀ।
Image:Conner-prairie-pottery-rack.jpg| *ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ* ਸੁਕਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। 
Image:Hand positions used during wheel-throwing pottery.png|ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ'' ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸਾਂਬਾ

**ਸਾਂਬਾ** ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਯਾਨਰ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ।
ਮੱਧਕਾਲ

**ਮੱਧਕਾਲ** ਯੂਰਪੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕਾਲਵੰਡ ਦਾ ਕਾਲ ਹੈ। ਇਹ 476 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ 1492 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਦੁਆਰਾ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਨਾਲ ਇਹਦਾ ਅੰਤ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲ, ਪੱਛਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਤਿੰਨ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ; ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ, ਮੱਧ ਕਾਲ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਕਾਲ ਹੈ। ਅੱਗੋਂ ਫਿਰ ਮੱਧਕਾਲ ਨੂੰ ਮੁਢਲੇ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ, ਅਤੇ ਮਗਰਲੇ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਐਨਰੀਕੋ ਫ਼ੇਅਰਮੀ

**ਐਨਰੀਕੋ ਫ਼ੇਅਰਮੀ** (; 29 ਸਤੰਬਰ 1901– 28 ਨਵੰਬਰ 1954) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਢੇਰ-1 (ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਰਿਐਕਟਰ) ਲਈ, ਅਤੇ ਕੁਅੰਟਮ ਥਿਊਰੀ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਅਤੇ ਕਣ ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਮਕੈਨਿਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੈ। ਉਹ "ਐਟਮ ਬੰਬ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਤੇ ਓਕਵੁੱਡ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
1981

**1981** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 8 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕਿ੍ਕਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਰੀ ਟੀਮ 63 ਦੌੜਾਂ ਤੇ ਆਊਟ ਹੋ ਗਈ।
* 13 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਵਾਕ ਛਾਪਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ 1286 ਲਫ਼ਜ਼ ਸਨ।
* 13 ਮਈ &ndash; ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਾਸੀ ਨੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪੋਪ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਮਗਰੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਪੋਪ ਨੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚੋਂ ਲੈਕਚਰ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ।
* 30 ਮਈ &ndash; ਚਿਟਾਗਾਂਗ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਲਕ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੈਖ਼ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
* 13 ਜੂਨ &ndash; ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਰਾਣੀ ਅਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਤੇ 6 ਬਲੈਂਕ ਸ਼ਾਟ ਫ਼ਾਇਰ ਕੀਤੇ।
* 15 ਜੂਨ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਮਦਦ ਦੇਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਇਹ ਮਦਦ ਅਕਤੂਬਰ 1982 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1987 ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ।
* 3 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਐਸੋਸੀਏਟਡ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੈਕਸ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਿਖਿਆ। ਮਗਰੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਏਡਜ਼’ ਸੀ।
* 7 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਂਦਰਾ ਡੇਅ ਓ ਕੌਨਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਜੱਜ ਬਣੀ।
* 29 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਚਾਰਲਸ ਤੇ ਡਾਇਨਾ, ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 75 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
* 4 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਅਮਰੀਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੋਨਾਲਡ ਰੀਗਨ ਨੇ ਸੀ.ਆਈ.ਏ., ਜਿਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੀ, ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਅੰਦਰ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦੇ ਦਿਤੀ।
## ਜਨਮ 
* 31 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਜਸਟਿਨ ਟਿੰਬਰਲੇਕ
* 31 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਅਰੋੜਾ
*7 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ

## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1381

**1381** 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਘਟਨਾਵਾਂ 
*14 ਜੂਨ &ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਜ਼ਾਮਨੀ ਵਜੋਂ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਰੁਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲੁੱਟਮਾਰ ਤੇ ਅਗਜ਼ਨੀ ਕੀਤੀ, ਲੰਡਨ ਟਾਵਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਆਰਕਬਿਸ਼ਪ ਆਫ਼ ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ।
*15 ਜੂਨ &ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕੁਚਲ ਦਿਤੀ। ਕਈ ਕਿਸਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਬਾਗ਼ੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਗਏ।
## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:14ਵੀਂ ਸਦੀ
1870

**1870** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਅਤੇ 1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਘਟਨਾ 
* 3 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ 15ਵੀਂ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ।
* 14 ਜੂਨ &ndash; ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਕੂਕਿਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁੱਚੜਖਾਨਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਕੁੱਝ ਬੁੱਚੜ ਮਾਰ ਦਿਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੂਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ, ਮਸਤਾਨ ਸਿੰਘ, ਸਰਮੁਖ ਸਿੰਘ, ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਫੜੇ ਗਏ। ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ, ਸਰਕਾਰੀ ਗਵਾਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੁੱਚੜਾਂ ਦੇ ਕਾਤਲ ਕੂਕਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿਤੀ ਗਈ।
* 16 ਅਕਤੂਬਰ&ndash; ਈਥਰ ਨੂੰ ਦਰਦ ਦੀ ਦਵਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।

## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
* 13 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮੀਟ

**ਮੀਟ** ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਸਬਜੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੋਨੋਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਮੀਟ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ "ਮੀਟ" ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅੱਗੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ "mete" ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੀਟ ਖਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁੱਢਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਬਾਈਸਨ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ  10,000  ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਘਰੇਲੂਕਰਨ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੀਟ ਦੀ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੀਟ ਲਈ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਟ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
*ਮੀਟ ਸੰਬੰਧੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੀਟ
ਇੰਦਰਨੀਲ ਸੇਨਗੁਪਤਾ

**ਇੰਦਰਨੀਲ ਸੇਨਗੁਪਤਾ** () (ਜਨਮ 1974 8 ਸਤੰਬਰ ਦਾ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਹੈ.
ਖਣਿਜ

right|thumb|400px|ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਖਣਿਜ
**ਖਣਿਜ** ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਠੋਸ, ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਅਤੇ ਅਜੈਵਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲੇ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਰਮਾਣੂ ਬਣਤਰ ਤਰਤੀਬਬੱਧ ਕਰਿਸਟਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੱਟਾਨ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਣਿਜਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਖਣਿਜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਸਾਇਣਕ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਣਿਜ ਕਹਾਉਣ ਖਾਤਰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਗੁਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ:

# ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵੇ, ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ।
# ਆਮ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਠੋਸ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। 
# ਜੈਵਕ ਰਚਨਾ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਯਾਨੀ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ (ਹੱਡੀ, ਖੋਲ) ਨਾ ਹੋਵੇ।
# ਇਸ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਾਸਾਇਣਕ ਨਿਯਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। 
# ਇਸ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਣਿਜ
1964

**1964** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਘਟਨਾ 
* 6 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ 'ਚੈਨਲ ਟੱਨਲ' ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੁਆਹਿਦੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ।
* 29 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਿੰਡਨ ਬੀ. ਜਾਨਸਨ ਨੇ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏ-11 ਜੈੱਟ ਫ਼ਾਈਟਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
* 27 ਮਈ &ndash; ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
* 14 ਜੂਨ &ndash; ਦਾਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਦਾਗ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿਤੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦਿਤਾ।
* 14 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਜੂਨੀਅਰ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਇਸ ਇਨਾਮ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸੀ।
* 16 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਚੀਨ ਨੇ ਅਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਐਟਮ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਨਿਊਕਲਰ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ।
* 10 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
* 15 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ।

## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਜੋਜ਼ਿਫ਼ ਫ਼ੋਰੀਏ

** ਯਾਂ-ਬਾਪਤਿਸਤੇ ਜੋਜ਼ਿਫ਼ ਫ਼ੋਰੀਏ** (; ; 21 ਮਾਰਚ 1768 – 16 ਮਈ 1830) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਫ਼ੋਰੀਏ ਲੜੀਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਕਰ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।

ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਓਕਸੈਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਬਾਰੇ ਸਫਲ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ 'ਲਿਆ ਥੇਓਰੀ ਅਨਾਲਿਤੀਕ ਦ ਲਿਆ ਸ਼ਾਲਰ' (La Theorie Analytique de la Chaleur) ਵਿੱਚ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਗਰੁੱਪ 4 ਤੱਤ

**ਗਰੁਪੱ 4 ਤੱਤ** ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟੇਨੀਅਮ TiO2, ਜ਼ਰਕੋਨੀਅਮ ZrO2, ਹਾਫ਼ਨੀਅਮ HfO2, ਅਤੇ ਰਦਰਫ਼ੋਰਡੀਅਮ Rf ਤੱਤ ਹਨ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ ਦੇ d-ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਤੱਤ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਸਮਾਨ ਹਨ ਇਹ ਸਾਰੀਆ ਸਖ਼ਤ ਧਾਤਾਂ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਚੌਥਾ ਤੱਤ ਰਦਰਫ਼ੋਰਡੀਅਮ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਈਸੋਟੋਪ ਰੇਡੀਓ ਐਕਟਿਵ ਹਨ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਅਗਲਾ ਤੱਤ ਅਣਪੈਂਥੇਕਸੀਅਮ (Uph) ਅਤੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰੰਤੂ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਸਮਾਂ 1791-1795 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਗਰੇਗੋਰ, ਫ਼੍ਰਾਂਜ਼ ਜੋਸਫ ਮੁਲਰ ਅਤੇ ਮਰਟਿਨ ਹੈਂਰਿਚ ਕਲਾਪਰੋਥ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਾਈਟੇਨੀਅਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਲਾਪਰੋਥ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਟਾਈਟਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਹੀ ਜ਼ਰਕੋਨੀਅਮ ਦੀ ਖੋਜ ਜ਼ਿਰਕੋਨ ਖ਼ਣਿਜ ਤੋਂ 1789 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਜ਼ਿਰਕੋਨੇਰਦਾ ਸੀ। 1869 ਵਿੱਚ ਦਮਿਤਰੀ ਇਵਾਨੋਵਿੱਚ ਮੈਂਡਲੀਵ ਨੇ ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ ਦੀ ਤਰਤੀਵ ਸਮੇਂ ਹਾਫ਼ਨੀਅਮ ਦੀ ਭਵਿਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੈਨਰੀ ਮੋਸੇਲੇ ਨੇ 1914 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਐਕਰੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਅੰਕ 72 ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੁਟੇਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਟੈਂਟਲਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਡਿਰਕ ਕੋਸਟਰ ਅਤੇ ਜਿਉਰਜ਼ ਵੋਨ ਹੇਵੈਸੀ ਨੇ ਇਸ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜ਼ਿਰਕੋਨੀਅਮ ਕੱਚੀ ਧਾਤ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ। Hafnium was discovered by the two in 1923 ਵਿੱਚ ਕੋਪਰਨਹੈਗਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਹੋਈ।

## ਰਸਾਇਣਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਇਸ ਗਰੁਪੱ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਬਾਹਰੀ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਭ ਦਾ ਰਸਾਇਣਿਕ ਗੁਣ ਸਮਾਨ ਹਨ।

## ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੱਤ ਡੱਬਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਾਹ ਲੈਣਾ

**ਸਾਹ ਲੈਣਾ** ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਚਲਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹਵਾਦਾਰੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਹਨ- ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਛੱਡਣਾ। ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰੀਰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਵਾਯੁਜੀਵੀ ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਛੀ, ਭੁਜੰਗਮ ਜੀਵ ਅਤੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਸੰਧਨ ਅਣੁਆਂ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਇਕਲੌਤੀ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ-ਡਾਇਓਕਸਾਇਡ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ- ਸਰਕੁਲੇਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਅਦਲ-ਬਦਲ ਪਲਮੋਨਰੀ ਐਲਵਿਊਲਾਈ ਵਿੱਚ ਐਲਵਿਊਲਰ ਗੈਸ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੈਪਿਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਨਾਲ ਪੈਸਿਵ ਡੀਫਿਊਜ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੈਸਾਂ ਖੂਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਿਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਯੂਪਨੇਆ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 
ਕਾਰਬਨ-ਡਾਇਓਕਸਾਇਡ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵੀ ਨਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਐਲਵਿਊਲਾਈ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੀਫਿਊਜ਼ਨ ਕਰਕੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਨਮੀ 100% ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀਆਂ ਜਗਾਹਾਂ ਤੇ ਜਦ ਇਨਸਾਨ ਹਵਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਨਮੀ ਦੀ ਭਰੀ ਹਵਾ ਉਸ ਸਤਰ ਤੱਕ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪਾਣੀ ਸੰਘਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੁੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ
ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਸਤਰ ਤੱਕ ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਅਸੁਚੇਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
### ਸੁਚੇਤ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਸੁਚੇਤ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਰਾਕੀ, ਦਿਲ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਨਸਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹ ਇੱਕ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
### ਅਸੁਚੇਤ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਅਸੁਚੇਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਹ ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਨਸਟੈਮ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹ ਦਾ ਦਰ ਅਤੇ ਗਹਿਰਾਈ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਰਚਨਾ
### ਅੰਦਰ ਲਿਆ ਸਾਹ
*78.04% ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ
*21% ਆਕਸੀਜਨ 
*0.96% ਆਰਗਨ 
### ਬਾਹਰ ਛੱਡਿਆ ਸਾਹ
*78.04% ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ
*13.6% - 16% ਆਕਸੀਜਨ
*4% - 5.3% ਕਾਰਬਨ-ਡਾਇਓਕਸਾਇਡ
*1% ਆਰਗਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੈਸਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ

**ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ** ਜਾਂ **ਅਨੇਕ-ਈਸ਼ਵਰਵਾਦ** ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਰਾਧਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਵਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਆਦਿਮ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਆਮ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈਰਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਚਲਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 
ਪਰ ਹਿੰਦ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੈਕਸਮੂਲਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚਲਾ ‘ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ’ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਗਰੀਕ-ਰੋਮਨ ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਹੀ ਅਫਰੀਕਾ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਦਿਮ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚਲੇ ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਅਨੇਕ ਦੇਵਤਾ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਕਸਮੂਲਰ ਨੇ ਇਸ ਹੇਨੋਥੀਜਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਮੈਕਸ ਮੂਲਰ

ਫਰਾਇਡਰਿਚ ਮੈਕਸ ਮੂਲਰ(6 ਦਸੰਬਰ 1823 - 28 ਅਕਤੂਬਰ 1900) ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਮੈਕਸ ਮੂਲਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਦਾ ਜੰਮਣ ਵਾਲਾ ਫੀਲੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਓਰੀਏਨਟੇਲਿਸਟ ਸੀ,ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਾਰ ਜਿੰਦਗੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।.ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੰਸਕਰਿਤ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕਰਿਤ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਹੋਈ *ਰਿਗ ਵੇਦਾ* ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ।ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਟੁਰਾਨੀਅਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦ-ਵਿਗਿਆਨੀ
ਜੈਜ਼

**ਜੈਜ਼** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: jazz) ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਯਾਨਰ ਹੈ ਜੋ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ "ਜੈਜ਼" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 1915 ਵਿੱਚ "ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ" ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਜੈਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ, ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਮਿਸ਼ਰਨ ਨਾਲ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਗਰੁੱਪ 5 ਤੱਤ

**ਗਰੁੱਪ 5 ਤੱਤ** ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ ਵਿੱਚ ਵੈਨੇਡੀਅਮ, ਨਿਓਬੀਅਮ, ਟੈਟਲਮ ਅਤੇ ਡੂਬਨੀਅਮ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ ਵਿੱਚ d-ਬਲਾਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਤੱਤ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਾਤਾਂ ਹਨ। ਚੌਥਾ ਡੂਬਨੀਅਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਐਕਟਿਵ ਤੱਤ ਡੂਬਨੀਅਮ-268 ਜੋ ਸਾਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ ਦੀ ਅਰਧ ਆਯੂ ਉਮਰ 29 ਘੰਟੇ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੇਡੀਓ ਐਕਟਿਵ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੀ ਤਰੀਕ ਤੱਕ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਤੱਤ ਅਣਪੈਂਟਪੈਂਟਟੀਅਮ (Upp) ਜਾਂ ਅਣਪੈਂਟਸੈਪਟੀਅਮ (Ups)।

## ਗੁਣ
ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਤੱਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਸੈੱਲ ਦੋ ਦੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਹਨ ਪਰ ਨਿਓਬੀਅਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖਆਕਸਾਈਡ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇ: ਵੈਨੇਡੀਅਮ ਦੇ ਆਕਸਾਈਡ ਹਨ: ਵੈਨੇਡੀਅਮ(II) ਆਕਸਾਈਡ, ਵੈਨੇਡੀਅਮ(III) ਆਕਸਾਈਡ, ਵੈਨੇਡੀਅਮ(IV) ਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਵੈਨੇਡੀਅਮ(V) ਆਕਸਾਈਡ, ਨਿਓਬੀਅਮ ਦੇ ਆਕਸਾਈਡ ਹਨ: ਨਿਓਬੀਅਮ(II) ਆਕਸਾਈਡ, ਨਿਓਬੀਅਮ(IV) ਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਨਿਓਬੀਅਮ(V) ਆਕਸਾਈਡ, ਪਰੰਤੂ ਟੈਂਟਲਮ(V) ਆਕਸਾਈਡ ਹੀ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੱਤ ਡੱਬਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਨਿੱਕਾ ਗ੍ਰਹਿ

**ਨਿੱਕਾ ਗ੍ਰਹਿ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:ਐਸਟਰੋਇਡ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿੱਕਾ ਤਾਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੌਰਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਕਾਰ ਪੱਖੋਂ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਉਲਕਾ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂਲ ਯੂਨਾਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਸਟਰ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਛੇਤਰ ਓਇਡ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਤੋਂ। ਸ਼ਬਦ "ਐਸਟਰੋਇਡ' ਨੂੰ ਠੀਕ ਠੀਕ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਸ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡ ਲਈ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਦੂਰਬੀਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਵਰਗਾ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਂਗ ਗਤੀਮਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਹਵਾ-ਰਹਿਤ ਪਥਰੀਲੇ, ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੁਆਕ ਗ੍ਰਹਿ (ਪਲੈਨੇਟੋਇਡ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਐਸਟਰੋਇਡਾਂ ਦਾ ਪੁੰਜ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਪੁੰਜ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਗੇਮ

**ਗੇਮ** (game) ਜਾਂ **ਬਾਜ਼ੀ**, ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਇੱਕ ਐਸੀ ਵਿਉਂਤਬੱਧ ਜਾਂ ਸੰਰਚਨਾਬੱਧ (structured) ਸਰਗਰਮੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੁਤਫ਼ ਦੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਔਜ਼ਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੇਡ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਲਫਜ਼ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ *ਤਾਸ ਦੀ ਖੇਡ* ਵਾਕੰਸ਼ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤਾਸ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਤਾਸ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਦੀ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਸਤਰੰਜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਢੁਕਦੀ ਹੈ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 
## ਗੇਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ 
##### ਖੇਡਾਂ 
### ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ 
### ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗੇਮ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਫ਼ੈਸ਼ਨ

caricatured a figure flattered by the short-bodiced gowns then in fashion, contrasting it with an imitator whose figure is not flattered.]]
**ਫ਼ੈਸ਼ਨ** (, ਜਾਂ  — *ਰੰਗ-ਢੰਗ, ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ, ਰਿਵਾਜ਼, ਕਾਨੂੰਨ*) — ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ਼ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪਹਿਨੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜ ਸਾਨੂੰ ਗਰਮੀ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਕਈ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੋ ਰਿਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਚਲਣ ਅਨੁਸਾਰ ਢਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਦੀ ਨਵੀਨਤਮ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਅਤੇ ਵੱਖ ਦਿਸਣ ਦੀ ਚਾਹਤ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਹਰੇਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸ਼ਨ
ਛਾਤੀ (ਨਾਰੀ)

**ਛਾਤੀ** (ਨਾਰੀ), ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਢਿੱਡ ਤੋਂ ਉੱਪਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਜੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਇੱਕ ਹੀ ਗਰਭ ਵਿੱਦਿਆ ਟਿਸ਼ੂ ਤੋਂ ਛਾਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਚੜਦੀ ਜਵਾਨੀ ਕਾਰਨ ਮਾਦਾ ਦੇ ਲਿੰਗ ਹਾਰਮੋਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਐਸਟਰੋਜਨ, ਇਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇਸਟੋਸਟੇਰੋਨ ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਔਰਤ ਦੀ ਛਾਤੀ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲੇ ਜਾਨਵਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਥਾਈ ਛਾਤੀ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਾਰੀਆਂ ਦੀ ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਨਾਰੀ ਦੀ ਖੁਬਸੂਰਤੀ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਕੌਮਾਂ ਨਾਰੀ ਦੀ ਨੰਗੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਅਸ਼ਲੀਲ ਅਤੇ ਬੇਈਮਾਨ ਸਮਜਦੇ ਹਨ। ਛਾਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿੱਪਲ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ 
ਛਾਤੀ ਲਈ ਕਈ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜੋ ਨਿਮਰ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਲ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਸੈਕਸਿਸਟ ਮੰਨੇ ਜੰਦੇ ਹਨ।

## ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ 
### ਆਮ 
ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਥਾਲੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਛਾਤੀਆਂ ਕੱਟ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਸਿਸਲੀ ਦੀ ਸੇਂਟ ਅਗਾਥਾ ਹੈ।thumb|ਸੇਂਟ ਅਗਾਥਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ
ਫ਼ੈਮੈਨ ਇੱਕ ਫ਼ੈਮੀਨਿਸਟ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਨੰਗੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮਾਂ, ਲਿੰਗਵਾਦ, ਅਤੇ ਲੈਂਗਿਕ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕੱਮ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹਨ।
thumb|ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ੈਮੈਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ। ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਨੰਗੀ ਹੈ।
ਕਮੇਡੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਮੇਡੀਅਨ ਮਜਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ। ਆਮ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਮਜਾਕ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
## ਕਲਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਰਪ ਦਾ ਲਿਖੇਆ ਹੋਇਆ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਸਮਾਜ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦਿਆਂ ਬੁੱਤਤਰਾਸ਼ੀਆਂ ਸਿਗੇ। ਇਹ ਬੁੱਤਤਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਵੀਨਸ ਵਿਲਨਡੋਰਫ਼ ਵਾਲੀ ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਵੀਨਸ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ ਜੇਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਕ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੋਂ ਜਾਦਾ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਮਕਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤਨਪਾਨ
ਗੌਟਫ਼ਰੀਡ ਲਾਇਬਨਿਜ਼

**ਗੌਟਫ਼ਰੀਡ ਵਿਲਹੈਲਮ ਲਾਇਬਨਿਜ਼** (**Godefroi Guillaume Leibnitz**, ;  or ; 1 ਜੁਲਾਈ 1646 – 14 ਨਵੰਬਰ 1716) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਬਹੁਵਿਦ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। 
ਉਹ ਗਣਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਨੇ ਇਸਹਾਕ ਨਿਊਟਨ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਕੈਲਕੂਲਸ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਦੀ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ
ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਲਿਪਜਿਗ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ 1646 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੋਰਲ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਸੰਨ 1652 ਵਿੱਚ ਛ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਨੂੰ ਲਿਪਜਿਗ ਸਥਿਤ ਨਿਕੋਲਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਦੁਰਭਾਗਵਸ਼ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਣ ਲਗੀਆਂ। ਉਹ ਕਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਸਵੈ ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਦਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਣ ਲੱਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਉਸਨੇ ਇਤਹਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਝੁਕਾਓ ਸੀ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲੈਟਿਨ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਲਈ। ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਲਈ। ਲੈਟਿਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਨਿਜ ਨੇ ਲਿਪਜਿਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਾਈ ਲਿਆ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਜੈਕੌਬ ਯੋਮਾਸਿਅਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ, ਕੈਪਲਰ, ਕੈਂਪਾਨੇਲਾ ਅਤੇ ਗੈਲੀਲਿਓ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਹੁਣ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਦਾ ਝੁਕਾਓ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੱਟ ਗਿਆ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਜੇਨਾ ਨਿਵਾਸੀ ਇਰਹਾਰਡ ਵੀਗੇਲ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਵੀਗੇਲ ਉਸ ਕਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਗਣਿਤਗਿਆਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਉਸਨੇ ਵੀਗੇਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ ਲਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵਾਸਤੇ ਆਵੇਦਨ ਪੱਤਰ ਜਮਾਂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਿਪਜਿਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਅਖੀਰ ਉਸਨੇ ਲਿਪਜਿਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਲਟ ਡੌਰਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਆਫ ਲਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੇਤੁ ਅਰਜੀ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਨ 166 ਦੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਆਫ ਲਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਥੌਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ

**ਥੌਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ**, ਓ.ਪੀ. (; 1225 – 7 ਮਾਰਚ 1274), ਜਾਂ **ਥੌਮਸ ਆਫ਼ ਐਕੂਇਨ** ਜਾਂ **ਐਕੂਇਨੋ**, ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਡੋਮਿਨੀਕਨ ਫਰਿਆਰ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਾਦਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਡਤਾਊਵਾਦ (ਸਕਾਲਾਸਟੀਸਿਜ਼ਮ) ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "*ਡਾਕਟਰ ਐਂਗਲੀਕਸ*" ਅਤੇ "*ਡਾਕਟਰ ਕਮਿਊਨਿਸ*".ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। "ਐਕੂਆਈਨਸ" ਐਕੂਆਈਨੋ ਕਾਊਂਟੀ ਤੋਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 1137 ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਸੇਂਟ ਥੌਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ ਦਾ ਜਨਮ 1225 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਨੇਪਲਸ ਰਾਜ (ਇਟਲੀ) ਦੇ ਐਕੂਆਈਨੋ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਐਕੂਆਈਨੀ ਦਾ ਕਾਊਂਟ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਥਿਓਡੋਰਾ ਸੀ। ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾਲਾਮਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਜਨਮਜਾਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਚ ਰਾਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਂਟ ਕੈਸਿਨੋ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਨੇਪਲਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1244 ਵਿੱਚ 'ਡੋਮਿਨੀਕਨ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ' ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਲੈ ਲਈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਨੇਕ ਲਾਲਚ ਦੇਕੇ ਇਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਜੋਰ ਪਾਇਆ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਤੇ ਕਿਮ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਰਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰੂਹਾਨੀ ਆਗੂ ਅਲਬਰਟ ਮਹਾਨ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1252 ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜਾਇਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਵਿਲੀਅਮ ਆਫ ਮੋਰਵੇਕ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ ਅਰਸਤੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਅਨੇਕ ਟੀਕੇ ਲਿਖੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਨਿਆਸੀਆਂ ਲਈ ਪੈਰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਪਾਧੀ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੋਪ ਦੇ ਦਖਲ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੂੰ 1256 ਵਿੱਚ 'ਮਾਸਟਰ ਆਫ ਥਿਆਲੋਜੀ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਗਰੰਥ ਲਿਖਕੇ ਈਸਾਈਅਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਪੋਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੀ ਅਨੇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀ ਥੋੜੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ 1274 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 'ਡਾਕਟਰ ਆਫ ਦ ਚਰਚ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦੇਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੋਚ

thumb|400px|ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ
**ਸੋਚ** (Thought) ਵਿਚਾਰ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਸੋਚ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰਗਰਮੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਆਮ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਮੁਹਾਰੀ ਜਾਂ ਇੱਛਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨ ਹੀ ਸੋਚ ਹੈ, ਜੋ ਗਲਤ ਹੈ। ਸੋਚ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਉਤਪਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਨਿਊਰੋਵਿਗਿਆਨ, ਦਰਸ਼ਨ, ਬਣਾਉਟੀ ਅਕਲ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਸਾਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਬੋਧ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਅਭੌਤਿਕ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਸਮਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਚ
ਵਿਸ਼ਵ ਖੂਨਦਾਤਾ ਦਿਵਸ

**ਵਿਸ਼ਵ ਖੂਨਦਾਤਾ ਦਿਵਸ** ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 14 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2015 ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਖੂਨਦਾਨੀਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੂਨਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੈ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਖੂਨਦਾਨ ਮਹਿੰਮ ਦਾ ਨਾਹਰਾ ਹੈ - ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਵਾਰਥ ਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਖੂਨ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਖੂਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਗੁਣਵਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਾਕਟਰੀ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ, ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਅਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਡਿਲਿਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੀਬਰ ਖੂਨ ਵਗਣ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਅਪੰਗਤਾ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੂਨ ਦੀ ਉਚਿਤ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕੇਵਲ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਖੂਨ ਦਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਕਾਇਦਾ ਦਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ੨੦੨੦ ਤੱਕ ਸਵੈਇੱਛਤ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਦਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਪਲਾਈਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ, 60 ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ 99-100% ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਖੂਨ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੌਮੀ ਖੂਨ ਸਪਲਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 73 ਦੇਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ-ਯੋਗ ਦਾਨੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਵਿਸ਼ਵ ਖੂਨਦਾਨ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ ੧੪ ਜੂਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 14 ਜੂਨ, 1868 ਨੂੰ ਕਾਰਲ ਲੈਂਡਸਟੇਨਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੈਂਡਸਟੀਨਰ ਨੂੰ ਏਬੀਓ ਬਲੱਡ ਗਰੁੱਪ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮਹੱਤਤਾ 
ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਇਲਾਜਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਖੂਨ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਾਸਤੇ ਮਦਦਗਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਿਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਗੁਣਵਤਾ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਾਕਟਰੀ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਫ਼ੈਡੇਰੀਕੋ ਫ਼ੈਲੀਨੀ

**ਫ਼ੈਡੇਰਿਕੋ ਫ਼ੈਲੀਨੀ ** (; 20 ਜਨਵਰੀ 1920 – 31 ਅਕਤੂਬਰ 1993) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਕਰ ਕੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਗਭਗ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਫ਼ੈਲੀਨੀ ਨੇ *la Dolce Vita* ਲਈ ਪਾਮ ਦ'ਓਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਬਾਰਾਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵਧੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਸਕਰ ਮਿਲਿਆ। 1993 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਿਸ ਵਿੱਚ 65ਵੇਂ ਸਾਲਾਨਾ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਗਮ ਸਮੇਂ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਆਸਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਗਰੁੱਪ 6 ਤੱਤ

**ਗਰੁੱਪ 6 ਤੱਤ** ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਮੀਅਮ, ਮੋਲਿਬਡੇਨਮ, ਟੰਗਸਟਨ ਅਤੇ ਸੀਬੋਰਜੀਅਮ ਤੱਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਦਲੀ ਧਾਤਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਪੀਰਡ 8 ਦਾ ਤੱਤ ਅਣਪੈਂਥੇਕਸੀਅਮ (Uph) ਜਾਂ ਅਣਪੈਂਟੋਕਸੀਅਮ (Upo) ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਤੱਤ ਅਣਬਿਹੈਕਸੀਅਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਤਤਾਂ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਤਰਤੀਬ 'ਚ ਖ਼ਾਸ ਪੈਟਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਣ ਸਮਾਨ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੱਤ ਡੱਬਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਵੈਸ਼ੇਸ਼ਿਕ

**ਵੈਸ਼ੇਸ਼ਿਕ** ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਛੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੋਢੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਕਣਾਦ (ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਪੂ) ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਨਿਆਏ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਂਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਤੱਤ-ਮੀਮਾਂਸਾ, ਗਿਆਨ-ਮੀਮਾਂਸਾ, ਤਰਕ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਹਿਤ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਨਿਆਏ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਣਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅੱਡ ਤੱਤ-ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ-ਮੀਮਾਂਸਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। 

ਵੈਸ਼ੇਸ਼ਿਕ ਦਾ ਗਿਆਨ-ਮੀਮਾਂਸਾ, ਬੁੱਧ ਮੱਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਿਰਫ ਦੋ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਾਧਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਬੋਧ ਅਤੇ ਤਰਕਸੂਤਰ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਣਾਦ ਨੇ ਸੂਤਰਬੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਵੈਸ਼ੇਸ਼ਿਕ ਸੂਤਰ ਨਾਮ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਅਣੂਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅਣੂਆਂ ਵਾਲੇ ਸੂਖਮ ਕਣਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਵੈਸ਼ੇਸ਼ਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਵਾਦ ਦੀਆਂ ਰਮਜਾਂ ਸਮਝਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ. 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਕਨਫੂਸ਼ੀਅਸਵਾਦ

**ਕਨਫੂਸ਼ੀਅਸਵਾਦ** ਜਾਂ ਕਨਫੂਸ਼ੀਅਸਮੱਤ (:en:Confucianism, ਚੀਨੀ: 儒學, ਅਰਥਾਤ *ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ*) ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮੂਲ ਧਰਮ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੋਢੀ ਚੀਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਕਨਫੂਸ਼ੀਅਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 551 ਈਸਾਪੂਰਵ ਅਤੇ ਮਰਨ 479 ਈਸਾਪੂਰਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਧਰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਧਰਮ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਹਿਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਦੇ ਚੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਧਰਮ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
2015 ਤਬੀਲਿਸੀ ਹੜ੍ਹ

ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਬੀਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਵੇਰੇ ਘਾਟੀ ਦੀ ਵੇਰੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ 14 ਜੂਨ 2015 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 12 ਮਨੁੱਖੀ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਤਬੀਲਿਸੀ ਚਿੜੀਆ ਘਰ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਅੱਧੇ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਘ, ਸ਼ੇਰ, ਭਾਲੂ ਅਤੇ ਬਘਿਆੜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੜ੍ਹ
ਤਬੀਲਿਸੀ ਚਿੜੀਆ ਘਰ

**ਤਬੀਲਿਸੀ ਚਿੜੀਆ ਘਰ** (, ''t'bilisis zoologiuri parki'') ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਬੀਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਿੜੀਆਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਰੇ ਨਦੀ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ 1927 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ 14 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੱਧੇ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਘ, ਸ਼ੇਰ, ਭਾਲੂ ਅਤੇ ਬਘਿਆੜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗਿਰੀ

thumb|ਗਿਰੀ
**ਗਿਰੀ** ਇੱਕ ਬੀਜ ਅਤੇ ਛਿਲਕੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕੀ ਛਿਲਕਾ ਬੰਦ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਬੀਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੇ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਅਸਫੁੱਟਨਸ਼ੀਲ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਹੀ ਤੌਰ ਤੇ ਗਿਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
ਕਈ ਬੀਜ ਫਲ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾ ਛਿਲਕੇ ਦੇ ਅਲਗ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਗਿਰੀਆਂ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਾੜੀ ਬਦਾਮ, ਕੁਮੈਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਬਲਤ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਗਿਰੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਦਾਮ, ਪਿਸਤਾ, ਅਖਰੋਟ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। 
## ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਇੱਕ ਗਿਰੀ ਇੱਕ ਸੁੱਕਾ ਫ਼ਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਬੀਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਕਦੀ ਕਦਾਈੰ ਦੋ ਬੀਜ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਵਰੀ ਦੀ ਬਾਹਰਲੀ ਛਿਲਤ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਜ ਇਸ ਸਖ਼ਤ ਛਿਲਕੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਜੁੜੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਿਰੀਆਂ ਪਿਸਤਿੰਸ ਅਤੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਓਵਰੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਫੁੱਟਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਪੌਦੇ ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਗਿਰੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ-
### ਫੈਮਲੀ- ਫੈਗੇਸੀ
*ਸ਼ਾਹਬਲੂਤ
*ਬਲੂਤ
*ਪੱਥਰ- ਬਲੂਤ
## ਰਸੋਈ ਸੰਬੰਧੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ
ਗਿਰੀਆਂ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਾਂਗ ਜਟਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲੀ ਛਿਲਕੇ ਵਿਚਲੀ ਗੁਠਲੀ ਨੂੰ ਗਿਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਫੀ ਗਿਰੀਆਂ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਖਾਣ ਯੋਗ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ- ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੱਚਾ, ਪੁੰਗਾਰ ਕੇ ਜਾਂ ਭੁੰਨ ਕੇ ਵੀ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਰੀਆਂ ਪੋਸ਼ਣ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਾਫੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਾਫੀ ਮਹਿੰਗੇ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 
ਕੁਝ ਫਲ ਅਤੇ ਬੀਜ ਜੋ ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ-
* ਬਦਾਮ
* ਕਾਜੂ
* ਮੂਫ਼ਲੀ
* ਪਿਸਤਾ 
* ਅਖਰੋਟ 
* ਚੀਢ਼ ਦੀ ਸੁਪਾਰੀ 
## ਪੋਸ਼ਣ
### ਹਿੱਸੇ
ਗਿਰੀਆਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਨ- ਸੈਚੂਰੇਟਿਡ ਫੈਟ੍ਸ ਅਤੇ ਮੋਨੋ-ਸੈਚੂਰੇਟਿਡ ਫੈਟ੍ਸ, ਲਿਨੋਲੇਇਕ ਅਤੇ ਲਿਨੋਲਿਨਿਕ ਐਸਿਡ, ਵਿਟਾਮਿਨ, ਮਿਨਰਲ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਗਿਰੀਆਂ ਵਿਟਾਮਿਨ- ਈ, ਬੀ-2, ਫੋਲੋਟੇਟ, ਰੇਸ਼ੇ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਿਨਰਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਕੌਪਰ ਅਤੇ ਸਿਲਿਨੀਅਮ ਦਾ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਟੇਬਲ ਚਾਰ ਬਿਨਾ ਭੁੰਨੀਆਂ ਗਿਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ. 

### ਲਾਭ
ਜੋ ਲੋਕ  ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗਿਰੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਟਾਈਪ-2 ਮਧੂਮੇਹ ਰੋਗ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਖਰੋਟ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕਲੈਸਟਰੋਲ ਘਟਦਾ ਹੈ |
ਬਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ,ਲੋਹਾ, ਫਾਸਫੋਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ |
ਕਹਿੰਦੇ ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ ਤੋਂ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਬਦਾਮ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਗਲਾ ਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ |
ਗੋਡਿਆਂ ਤੇ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਕਾਜੂ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜੋਰ ਹੋਣ ਤੇ ਪਿਸਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਨੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ |
ਕਹਿੰਦੇ ਹਰ ਰੋਜ ਮੂੰਗਫਲੀ ਖਾਣ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂਮਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੱਧਦਾ ਹੈ \

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਵਿਗਿਆਨ
ਤ੍ਰੀਮੂਰਤੀ

**ਤ੍ਰੀਮੂਰਤੀ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: त्रिमूर्ति) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਜੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ, ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ੰਘਾਰ ਕਰਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਤ੍ਰੀਮੂਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ

**ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Electronic music) ਅਜਿਹੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਾਜ਼ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਨੂੰ **ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮਕੈਨੀਕਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟੇਲਹਾਰਮੋਨੀਅਮ, ਹੈਮੰਡ ਔਰਗਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗਿਟਾਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮਕੈਨੀਕਲ ਸਾਜ਼ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਥੇਰੇਮਿਨ, ਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਰ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸ਼ੁੱਧ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਾਜ਼ ਹਨ

1990ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਸਤੀ ਸੰਗੀਤ ਤਕਨਾਲਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਸਮਕਾਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਾਂਸ ਸੰਗੀਤ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
*ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਕ੍ਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
*'ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ 120 ਸਾਲ'  1880 ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਤੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
*ਆਰਟ ਆਫ਼ ਦ ਸਟੇਟਸ: ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ(Art of the States: electronic)  ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
*CSIRAC  The Computation Laboratory at the University of Melbourne's Dept of Computer Science and Software Engineering
*ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
*small EDM collection (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
*ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੰਗੀਤ ਕੇਂਦਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)
*Eurock (Webzine / Musicians & Producers Pioneers of Euro Electronic Space, Progressive, Experimental Music) (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਅਬਦਲਪੁਰ

**ਅਬਦਲਪੁਰ** ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ

**ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ** ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਦੌੜਨ, ਕੁਦਣਾ ਅਤੇ ਸੁਟਣਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ ਖੇਡਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਂਦਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਆਂਡੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਂਦਾਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਟਰੈਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਵਿੱਚਕਾਰ ਮੈਂਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਦਣ ਅਤੇ ਸੁਟਣ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਕਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤ ਬਣੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਲੰਪੀਆਡ ਦੇ ਖੰਡਰਾਤ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਰੋਈਬੋਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਐਥਲੀਟ ਦੀ ਤਾਂਬੇ ਤੋਂ ਬਣੀ ਮੂਰਤੀ।ਏਲਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇਸ ਐਥਲੀਟ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਇਓ ਡਾਟਾ ਸਮੇਤ ਉਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ 776 ਬੀਸੀ ਉਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਐਥਲੀਟ ਸਿਰਫ 192 ਮੀਟਰ (600 ਫੁੱਟ) ਲੰਬੀ ਫਰਾਟਾ ਦੌੜ ਜਿੱਤ ਕੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਟੇਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਟੇਡੀਅਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਇਸੇ ਸਟੇਡ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰੰਭ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣ। 776 ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਮਿਲਣ ਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਲੱਗ ਭੱਗ 12 ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ।ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਇੱਥੋਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੋਮ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਖਿਡਾਰੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।ਖੇਡਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਬੰਦੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਰੀਕੀ ਵਿੱਚ olympia Truce ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਰਿਆਸਤ ਖਿਲਾਫ਼ ਚਲਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਰਵਾਇਤ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ।
## ਈਵੈਂਟਸ
ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼, ਮਿਡਲ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਈਵੈਂਟਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 100, 200, 400, 800, 1500, 5000, 10,000 ਮੀਟਰ ਦੌੜ, 110 ਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 3000 ਮੀਟਰ ਸਟੈਪਲ ਚੇਜ਼, 4&100 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਤੇ 4&400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ, ਡੀਕੈਥਲਨ ਮੈਰਾਥਨ, 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਦੌੜ, 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਦੌੜ ਤੇ ਲੰਮੀ ਛਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਛਾਲ, ਪੋਲ ਵਾਲਟ, ਟਰਿਪਲ ਜੰਪ, ਗੋਲਾ, ਡਿਸਕਸ, ਨੇਜਾਬਾਜ਼ੀ, ਹੈਮਰ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਦੂਰੀ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਐਲਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕੁਝ ਕੁ ਹੀ ਈਵੈਂਟਸ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਜਾਂ ਵੱਧ ਖਿਡਾਰੀ ਭਾਗ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਨਾ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਸੰਭਾਵਨਾ

**ਸੰਭਾਵਨਾ** ਇੱਕ ਮੌਕੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 0 ਜਾਂ 1 ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 0 ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋਣਾ ਅਤੇ 1 ਉਸਦਾ ਯਕੀਨੀ ਹੋਣਾ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਹੋਣਾ ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸਿੱਕੇ ਦਾ ਨਿਰਪੱਖ ਉਛਾਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ ਜਾਂ ਪੱਟ ਆਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਚਿੱਤ ਜਾਂ ਪੱਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ½ (50%) ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਧਰਨਾ ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਿਧਾਂਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
## ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ
ਅਜਿਹੇ ਤਜੁਰਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲਿਖਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੰਖਿਅਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਦੋ ਵਾਰ ਨਿਰਪੱਖ ਉਛਾਲ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ ਜਾਂ ਚਿੱਤ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ¼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚਿੱਤ-ਚਿੱਤ, ਚਿੱਤ-ਪੱਟ, ਪੱਟ-ਚਿੱਤ, ਪੱਟ-ਪੱਟ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਹਾਰਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ-
### ਉਦੇਸ਼ ਪੱਖੀ
ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਕੁਝ ਉਦੇਸ਼ ਜ ਭੌਤਿਕ ਹਾਲਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨੰਬਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ- ਆਵਿਰਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾ, ਜੋ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਜੁਰਬੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਆਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੇਤਰਤੀਬ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸੰਭਵਾਨਾ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ। 
### ਅੰਤਰਮੁਖੀ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਫੀਸਦੀ ਨੰਬਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਦਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀਮਤ ਜਿਸਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਖਰੀਦੋਗੇ ਜੋ ਕਿ ਸਹੂਲਤ ਦੇ 1 ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੇ ਓਹ E ਹੋਵੇ ਅਤੇ 0 ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੇ ਓਹ E ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ- ਬੇਜ਼ੀਅਨ ਸੰਭਾਵਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਾਹਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਡਾਟਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮਾਹਰ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕੁਝ (ਅੰਤਰਮੁਖੀ) ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੰਡ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਉਤਪਾਦ, ਸਾਧਾਰਨਤਾ, ਪਿਛਲੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਵੰਡ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੰਵੇਦਨਾ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ

and the somatosensory system are active even during resting state fMRI. ]]
**ਸੰਵੇਦਨਾ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ** ਗਿਆਨੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਤੰਤੂ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਹੈ। ਸੰਵੇਦਨਾ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਾ ਸੰਵੇਦਕ, ਨਿਊਰਲ ਮਾਰਗ, ਅਤੇ ਸੰਵੇਦੀ ਬੋਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਦੇਖਣ, ਸੁਣਨ, ਛੂਹਣ, ਸੁਆਦ, ਅਤੇ ਗੰਧ ਨਾਲ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉਹ ਰੂਪਾਂਤਰੀ ਯੰਤਰ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਜਗਤ ਵੱਲ ਸੂਚਨਾ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਅਸੀਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਬੋਧ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਜੰਗ

**ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਜੰਗ** ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕਿ ਲੜੀ ਗਈ ਜੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗ 1337 ਤੋਂ 1453 ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਇਸ ਨੂੰ 116 ਸਾਲ ਦੀ ਜੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਗ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਜੰਗ ਕਦੇ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਕਦੇ ਹਾਰ 'ਚ ਝੂਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਅੰਤ 1360 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਜਿੱਤ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਫ਼ਲੂਟ

**ਫ਼ਲੂਟ** ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਬੰਸਰੀਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਸਰਕੰਡੇ ਦੇ ਕਾਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ, ਬੰਸਰੀ ਇੱਕ ਏਰੋਫੋਨ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਾਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹਵਾ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਛੇਕ ਦੇ ਪਾਰ ਹਵਾ ਦੇ ਪਰਵਾਹ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਨਬੋਸਟਲ-ਸੈਸ਼ਸ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੰਸਰੀ ਨੂੰ ਤੀਬਰ-ਮਾਰ ਏਰੋਫੋਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਾਂਸੁਰੀਵਾਦਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਲੂਟ ਪਲੇਅਰ, ਫਲਾਉਟਿਸਟ, ਇੱਕ ਫਲੂਟਿਸਟ, ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੱਕ ਫਲੂਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੰਸਰੀ ਪੂਰਵਕਾਲੀਨ ਗਿਆਤ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਰੀਬ 40,000 ਤੋਂ 35, 000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਾਂਸੁਰੀਆਂ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸਵਾਬਿਅਨ ਅਲਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਂਸੁਰੀਆਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਅਰੰਭਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼
ਟਿਮ ਬਰਨਰਸ-ਲੀ

**ਸਰ ਟਿਮ ਬਰਨਰਸ-ਲੀ**, **ਟਿਮਬਲ** ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈਬ ਦੇ ਖੋਜੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ 1989 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕੋ ਸਾਲ ਦੇ ਅੱਧ-ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹਾਈਪਰਟੈਕਸਟ ਟਰਾਂਸਫਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ (ਐਚ ਟੀ ਟੀ ਪੀ) ਅਤੇ ਸਰਵਰ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਿਲਾ ਸਫ਼ਲ ਸੰਚਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ।
ਬਰਨਰਸ-ਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਵੈਬ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਘ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਜਾਰੀ ਵੈਬਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ
ਬਰਨਰਸ-ਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ,ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 8 ਜੂਨ 1955 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਮੈਰੀ ਲੀ ਵੂਡਸ ਅਤੇ ਕੈਨਵੇ ਬਰਨਰਸ-ਲੀ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪਹਿਲੇ ਵਪਾਰਕ ਬਣਤਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਫੇਰੰਟੀ ਮਾਰਕ 1 ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸਨੇ ਸ਼ੀਨ ਮਾਉਂਟ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 1969 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਵੈਧੀਨ ਇਮੈਨੁਅਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬਰਨਰਸ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਨੈਨਸੀ ਕਾਰਲਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਲੈ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੋਜਮੇਰੀ ਲੇਇਥ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈਬ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬੇਰਕਮੇਨ ਸੇਂਟਰ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ।

## ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਬਰਨਰਸ-ਲੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਨਾਇਟਹੁਡ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 13 ਜੂਨ 2007 ਨੂੰ ਇਸਨੇ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰੀਟ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦੇ ਲਈ 24 ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਬਰਨਰਸ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਸਤਾਵ ਮਾਲਰ

**ਗੁਸਤਾਵ ਮਾਲਰ** (7 ਜੁਲਾਈ 1860 - 18 ਮਈ 1911) ਇੱਕ ਆਸਟਰੀਆਈ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਆਸਟ੍ਰੀਆ-ਜਰਮਨ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਕੰਡਕਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਅਣਗਹਿਲੀ ਦੇ ਦੌਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। 1945 ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਆਈ।
## ਜੀਵਨੀ 
### ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
#### ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ 
ਮਾਲਰ ਪਰਿਵਾਰ ਪੂਰਬੀ ਬੋਹੀਮੀਆ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬੜਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਿਹਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ; ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੀ ਦਾਦੀ ਇੱਕ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਨਿੱਕਾ ਮੋਟਾ ਸਮਾਂ ਵੇਚਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬੋਹੀਮੀਆ ਤਦ ਆਸਟਰੀਆਈ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ; ਮਾਲਰ ਪਰਿਵਾਰ ਬੋਹੀਮੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਇਸ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਭਾਵਨਾ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ "ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁਸਪੈਠੀਏ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਲੌਂਗ (ਗਹਿਣਾ)

**ਲੌਂਗ** ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੱਕ ਦੇ ਨਥਨੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰਾਖ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਨ ਲਈ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਕਾ, ਮੁਰਕੀ ਅਤੇ ਮੱਛਲੀ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸਾਜ਼ ਵੀ ਪਾਉਦੀਆਂ ਹਨ।

ਲੌਂਗ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਨੱਕ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਨੂੰ ਲੌਂਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੌਂਗ ਇਕ ਰੁੱਖ ਦਾ ਫਲ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਸਤ ਹੈ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੌਂਗ ਛੋਟੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਗਹਿਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਨੱਕ ਦੇ ਛੇਕ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੌਂਗ ਦਾ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਨੱਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੌਂਗ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੌਂਗ ਦਾ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਨੱਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਟੋਪੀ ਵਾਲੀ ਮੇਖ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਉੱਪਰ ਕੋਕਲੀ ਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਹੁਣ ਲੌਂਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਲੌਂਗ ਦੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਵਿਚ ਅਜੇਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਹਾਲੀਆ ਨੂੰ ਹਲ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ-

ਤੇਰੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਪਿਆ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ 

ਹਾਲੀਆਂ ਨੇ ਹੱਲ ਛੱਡ ਤੇ ਲੋਟਣ

## ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ 
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਖਾਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਪੇਸ਼ ਹਨ:

"ਛਾਪੇ ਛਾਪੇ ਛਾਪੇ,
ਲੌਂਗ ਕਰਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ,
ਮੱਛਲੀ ਪਾਉਣਗੇ ਮਾਪੇ,
ਲੌਂਗ ਕਰਾਂ ........"

"ਤੇਰੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਪਿਆ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ,
ਹਾਲੀਆਂ ਨੇ ਹੱਲ ਡੱਕ ਤੇ।"

"ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲੌਂਗ ਤੇ ਮੱਛਲੀ,
ਮੱਥੇ ਚਮਕੇ ਟਿੱਕਾ,
ਨੀ ਤੇਰੇ ਮੂਹਰੇ ਚੰਨ ਅੰਬਰਾਂ ਦਾ,
ਲੱਗਦਾ ਫਿੱਕਾ ਫਿੱਕਾ,
ਹੱਥੀ ਤੇਰੇ ਛਾਪਾਂ ਛੱਲੇ,
ਬਾਹੀੰ ਛੁੜਾ ਛਣਕੇ,
ਨੀ ਫਿਰ ਕਦ ਨੱਚੇਗੀ,
ਨੱਚ ਲੈ ਪਟੋਲਾ ਬਣਕੇ,
ਨੀ ਫਿਰ ਕਦ ........"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਹਿਣੇ