ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

**ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ**   ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ:(PNBE) ਹੈ। ਇਹ ਪਟਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਦਾਨਾਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਟਨਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਸਤ ਰੇਲ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ,ਲਈ ਰੋਜਾਨਾਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।  ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 5 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਰਾਜਿੰਦਰਨਗਰ ਟਰਮੀਨਲ, ਦਾਨਾਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਪਾਟਲੀਪੁੱਤਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2 ਮੁੱਖ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਾਜੀਪੁਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੋਨਪੁਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
 ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 1862 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ, ਬੰਕੀਪੁਰ (ਬੰਕੀਪੁਰਾ) ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਪੁਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਟਨਾ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸਾਲ 1855 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ1862 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ।ਦਾਨਾਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ 1 ਜਨਵਰੀ 1925 ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਰੇਲਵੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ  ਸਾਲ 1929 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੂਰਬੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1948 ਨੂੰ 'ਜਨਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੀਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1949 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹਾਵਡ਼ਾ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਸੀ।

2002 ਵਿੱਚ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 7 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 10 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੰਜ਼ਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤਿੰਨ ਫੁੱਟ ਓਵਰਬ੍ਰਿਜ (FOB) ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁਡ਼ੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਰਾਜੇਂਦਰ ਨਗਰ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੂਟ ਰੀਲੇ ਇੰਟਰਲੌਕਿੰਗ (ਆਰ. ਆਰ. ਆਈ.) ਸਿਸਟਮ 7 ਫਰਵਰੀ 2012 ਤੋਂ 12 ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਰ. ਆਰ. ਆਈ. ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਪਟਡ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਰ. ਆਰ. ਟੀ. ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

2018-19 ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਨਵੇਂ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਪਟਨਾ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਯਤਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਰੇਲਾਂ 
* ਬਿਲਾਸਪੁਰ-ਪਟਨਾ ਸਪਤਾਹਿਕ ਐੱਸਐੱਫ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ

## ਸਹੂਲਤਾਂ 
ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨੀ ਸਫਾਈ, ਮੁਫਤ RO ਮਿਨਰਲ ਵਾਟਰ, ਉਡੀਕ ਕਮਰੇ, ਰਿਟਾਇਰਿੰਗ ਰੂਮ, ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਚਾਹ ਦੇ ਸਟਾਲ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸਟਾਲ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਲਈ ਪਾਰਕਿੰਗ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।  ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਡਾਕ ਅਤੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫਿਕ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ  (GRP) ਹੈ। ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਬੱਸ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰੇਲ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਟਿਕਟ ਵੈਂਡਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਦਾਨਾਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵਿਭਾਗੀ ਕੇਟਰਿੰਗ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਕਿਊਲ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੇ ਹੈ। ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਈ ਐਸਕੇਲੇਟਰ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ ਪਹਿਲ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਵੇਟਿੰਗ ਹਾਲ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 7500 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 200 ਹੋਰ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਵੇਟਿੰਗ ਹਾਲ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੇਟਿੰਗਾ ਹਾਲ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਵੇਟਿੰਗ ਹਾਲ ਵਿੱਚ 65 "ਦੀ 7 ਐੱਚ. ਡੀ. ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੇਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 24 * 7 ਵਿਖੌਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਮੁਫਤ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ ਉਪਨਗਰੀ ਰੇਲ ਟਰਮੀਨਲ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 900 ਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ।

## ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ 
ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪੂਰਬੀ ਮੱਧ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ-ਕੋਲਕਾਤਾ ਦਿੱਲੀ-ਗੁਹਾਟੀ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪੁਲ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਹਿੱਸਾ 3 ਫਰਵਰੀ 2016 ਤੋਂ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਪਾਟਲੀਪੁੱਤਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Patna_Junction_platform_4_to_1.jpg|alt=Platforms 4 to 1 in Patna Junction.|ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 4 ਤੋਂ 1 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ:Train_on_Platform_3_of_Patna_Junction.jpg|alt=A passenger train standing on platform 3 in Patna Junction.|ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 3 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ:Howrah-New_Delhi_Duronto_Express_standing_on_Patna_Junction.jpg|alt=12273 Howrah-New Delhi Duronto Express standing in Patna Junction|12273-ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਖੋਜ
ਤਸਵੀਰ:Locomotive_party_at_Patna_yard_(7139628441).jpg|alt=A WDP-4B class locomotive at Patna|ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ. ... ਪਾਈ. 4. 4 ਕਲਾਸਾਂ

## ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 
ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਹਨ:

# ਲੋਕ ਨਾਇਕ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਪਟਨਾ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3,1 ਮੀਲ) 
# ਗਯਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 108 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (67 ਮੀਲ) 
# ਦਰਭੰਗਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 138 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (86 ਮੀਲ) 

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
* ਪਟਨਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ 'ਹਾਫ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਪਟਨਾ ਮੈਟਰੋ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ