ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲ ਬਾਤਿਸ਼

**ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲ ਬਾਤਿਸ਼** (14 ਦਸੰਬਰ 1914-29 ਜੁਲਾਈ 2006) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ ਜੋ ਪਟਿਆਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਯੂ. ਐੱਸ. ਏ. ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1970 ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਾਤਿਸ਼ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 1936 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਫਿਲਮ ਦਾਸੀ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸਨ*1944*' ਬਣੀ ਸੀ ,ਇਹ ਫਿਲਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 3 ਗੀਤ ਗਾਏਃ 'ਖਮੋਸ਼ ਨਿਗਾਹ ਯੇ ਸੁਨਾਤੀ ਹੈ', 'ਮੇਰੀ ਆਰਜ਼ੂ ਦੇਖ ਕੀ ਚਾਹਤਾ ਹੂ' ਅਤੇ 'ਘਰ ਬਾਰ ਉਜਾਲਾ'। ਬਾਤਿਸ਼ ਨੇ 'ਬੇਤਾਬ', 'ਬਹੂ ਬੇਟੀ', 'ਕਰਵਟ, 'ਨਾਤਾ', 'ਤੂਫ਼ਾਨ', 'ਹਾਰ ਜੀਤ', 'ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ', 'ਹਮ ਭੀ ਕੁਛ ਕਮ ਨਹੀਂ', 'ਅਮਰ ਕੀਰਤਨ', 'ਹੁਲਾਰੇ' (1957) ਅਤੇ 'ਜ਼ਲਿਮ ਤੇਰਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ' ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ।

ਕਾਰਡਿਫ਼, ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਅਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਓਹ  ਫੈਨਰ ਬਰੌਕਵੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ 1964 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।

1965 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਬਾਤਿਸ਼ ਨੇ ਬੀਟਲਜ਼ ਦੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਹੈਲਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੰਗੀਤਕ ਲਈ ਵਿਚਿਤਰਾ ਵੀਨਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਲਈ ਕਈ ਗਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਇਥੇ  ਉਹ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ' ਤੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ,ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ *ਅਪਨਾ ਹੀ ਘਰ ਸਮਝਿਏ*  ਲਈ ਥੀਮ ਗੀਤ "ਨਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਯਾ ਜੀਵਨ" ("ਨਵਾਂ ਜਨਮ, ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ") ਲਈ ਗਾਇਆ ਵੀ ।

ਸੰਨ 1968 ਵਿੱਚ, ਬਾਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਮਾਈਕਲ ਯਾਰਕ ਨੂੰ ਜਿਸਨੇ ਫਿਲਮ 'ਦਿ ਗੁਰੂ "ਵਿੱਚ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ ,ਉਸ ਨੂੰ ਲਈ ਸਿਤਾਰ ਸਿਖਾਉਣ  ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਨ 1970 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾ ਪਡ਼੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਿਨ ਬਾਤਿਸ਼ ਨੇ ਬਾਤਿਸ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
* ਰੈਗੋਪੀਡੀਆ, V. 1-ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਮਾਨੇ (ਪੁਸਤਕ) 
* ਰੈਗੋਪੀਡੀਆ ਕੈਸੇਟ-ਰੈਗੋਪੀਡਿਆ V. 1 (ਬੁੱਕ) ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਟੇਪ 
* ਰੈਗੋਪੀਡੀਆ V. 2-ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਮਾਨੇ (ਪੁਸਤਕ) 
* ਪਹਿਲੇ 10 ਥਾਟ ਰਾਗ ਚੱਲਾਂ- (ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਕੈਸੇਟ ਪੈਕੇਜ) 
* ਰਾਗ ਚਾਲਾਂ V. 1 (A-C) -ਸਾਰੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ A ਤੋਂ C ਤੱਕ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈਗੋਪੀਡੀਆ V. 1 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਰਾਗ ਚਾਲਾਂ V. 2 (D-I) -ਡੀ ਤੋਂ I ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ ਵਿਸਤਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈਗੋਪੀਡੀਆ V. 1 (ਬੁੱਕ) ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਰਾਗ ਚਾਲਾਂ V. 3 (ਜੇ-ਕੇ) -ਜੇ ਤੋਂ ਕੇ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ ਵਿਸਤਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈਗੋਪੀਡੀਆ V. 1 (ਬੁੱਕ) ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਰਾਗ ਚਾਲਾਂ V. 4 (L-M) -ਸਾਰੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ L ਤੋਂ M ਤੱਕ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈਗੋਪੀਡੀਆ V. 1 (ਬੁੱਕ) ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਰਾਗ ਚਾਲਾਂ V. 5 (N-R) -ਰਾਗਪੀਡੀਆ V. 1 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ N ਤੋਂ R ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ ਵਿਸਤਾਰ
* ਰਾਗ ਚਾਲਾਂ V. 6 (S) -ਰਾਗਪੀਡੀਆ V. 1 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ S ਅਧੀਨ ਸਾਰੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ ਵਿਸਤਾਰ (ਬੁੱਕ) 
* ਰਾਗ ਚਾਲਨ V. 7 (T-Y ਪਲੱਸ ਕੁੱਝ ਦੁਰਲੱਭ ਰਾਗਾਂ) -ਟੀ ਤੋਂ ਵਾਈ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰਾਗਾਂ ਲਈ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਬ ਰਾਗਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰੈਗੋਪੀਡੀਆ V. 1 ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।
* ਰਸਿਕਾ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਮੰਜਰੀ V. 1-ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੀਤ) ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਸਰਗਮ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਥਾਟਾਂ ਲਈ (ਬੁੱਕ) 
* ਪਹਿਲਾ ਦਸ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ-ਐਸ. ਡੀ. ਬਾਤਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ, ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਗਿਆ (ਕੈਸੈੱਟ ਅਤੇ ਸੀਡੀ) 
* ਰਸਿਕ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਮੰਜਰੀ V. 2-100 ਹੋਰ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ, 10 ਪ੍ਰਤੀ ਥਾਟ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਸਰਗਮ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ (ਪੁਸਤਕ) 

## ਆਡੀਓ CDs 
* ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ-ਦਿਲਰੂਬਾ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 
* ਰਾਮ ਭਜਨ-ਹਿੰਦੂ ਭਗਤੀ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 
* 72 ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਰਨਾਟਕ ਮੇਲਾ-ਖੰਡ 1 (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 
* ਰਾਗ ਤੋੜੀ -ਅਲਾਪ ਅਤੇ ਭਜਨ "ਜੈ ਜੀਆ ਮਹਾਦੇਵ" (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 
* ਆਸਾਵਰੀ ਥਾਟ ਰਾਗਸ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀ. ਡੀ.) 
* ਭੈਰਵ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀ ਡੀ) 
* ਭੈਰਵੀ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀ. ਡੀ.) 
* ਬਿਲਾਵਲ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਾਨ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 
* ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀ ਡੀ) 
* ਕਲਿਆਣ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 
* ਖਮਾਜ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀ. ਡੀ.) 
* ਮਰਾਵਾ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 
* ਪੂਰਵੀ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 
* ਤੋੜੀ ਥਾਟ ਰਾਗ ਲਕਸ਼ਣ ਗੀਤ (ਕੈਸੈੱਟ/ਸੀਡੀ) 

## ਹਵਾਲੇ 
* ਨਿੱਜੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਸਾਰੇਗਾਮ ਲੇਬਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਸਫ਼ਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਫਿਲਮ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914

## ਫਿਲਮਾਂ-ਬਾਲੀਵੁਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ 
# ਆਬਸ਼ਾਰ (1953) 
# ਆਹੂਤੀ 1950
# ਆਈ ਬਹਾਰ (ਆਈ ਬਹਾਰ) 1946
# ਆਰਸੀ. 1946
# ਆਰਜ਼ੂ 1950
# ਅਦਾ. 1951
# ਅਮਰ ਕੀਰਤਨ 1954
# ਬਹੂ ਬੇਟੀ 1952
# ਬਾਲਮ 1949
# ਬਾਲਮਾ
# ਬਾਂਸਰੀਆ 1949
# ਬਰਸਾਤ ਕੀ ਰਾਤ
# ਬਸੰਤ
# ਬੇਤਾਬ 1954
# ਭਾਗਮਭਾਗ 
# ਭੋਲੀ
# ਭੂਲਭੁਲਇਆਂ
# ਚਾਂਦ ਕੀ ਦੁਨਿਆਂ
# ਚਾਰ ਦਿਨ
# ਚਰਣੋਂ ਕੀ ਦਾਸੀ
# ਚੋਰ
# ਚੁਨਰਿਆ 1948 
# ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ 1948 
# ਦਾਸੀ 1944 
# ਧਮਕੀ 1945
# ਡੇਅਲੈਟ ਕੇ ਲਿਏ 1949
# ਦਿਲ ਕੀ ਦੁਨਿਆ
# ਡਾਇਰੈਕਟਰ 1947
# ਦੋ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ 
# ਦੁਸ਼ਮਨ
# ਈਦ
# ਏਕ ਅਰਮਾਨ ਮੀਰਾ
# ਏਕ ਰੋਜ਼ 1947
# ਏਕ ਤੇਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ
# ਗਰਮਾ ਗਰਮ
# ਗੀਤ ਗੋਵਿੰਦ 1947
# ਘਰ ਘਰ ਮੈਂ ਦੀਵਾਲੀ
# ਗੋਆਂਡੀ
# ਹਾਰ ਜੀਤ 1956
# ਹਮਾਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ
# ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ 1948
# 1948 ਵਿੱਚ ਹਾਈਕੋਲੇ
# ਹੋਟਲ
# ਹੁਲਾਰੇ
# ਹਮ ਭੀ ਕੁਛ ਕਾਮ ਨਹੀਂ
# ਇਨਸਾਨ
# ਜਾਨਵਰ
# ਝੁਮਕੇ
# ਜੋਰੂ ਕਾ ਭਾਈ
# ਕਾਮਿਨੀ 1950
# ਕਾਹਨ ਗੇਅ 1946
# 1945 ਕੈਸ ਕਾਹੂਨ
# 1964 ਕੈਸ ਕਾਹੂਨ
# ਕਨੀਜ਼
# ਕਾਰਵਾਤ
# ਖਾਨਦਾਨ
# ਖੁਸ਼ ਰਹੋ
# ਕੁੰਦਨ 1956
# ਲਾਡਲੀ 1948
# ਲਾਹੌਰ 1948
# ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ 1945
# ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ
# ਮਦਾਰੀ 1950
# ਮੰਦਭਾਗਾ
# ਮਨਮਾਨੀ 1947
# ਮਤਵਾਲੀ 1949
# ਮੇਰੀ ਸੂਰਤ ਤੇਰੀ ਆਂਖੇਂ
# ਮੁਕਲਾਵਾ
# ਨਕਾਬ
# ਨਾਤਾ
# ਪਾਪੀ 1946
# ਪਗਲੀ 1943
# ਪਗਲੀ ਦੁਨਿਆ 1945
# ਪੰਨਾ 1947 
# ਪਠਾਨ
# ਪਹਲੀ ਨਜ਼ਰ 1945
# ਪੂਨਮ ਕਾ ਚਾਂਦ
# ਪਿਆਰ ਕੀ ਮੰਜ਼ਿਲ
# ਰਾਗਿਣੀ
# ਰੇਲਵੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ
# ਰੀਤ 1947
# ਰਿਸ਼ਤਾ
# ਰੂਪ ਰੇਖਾ
# ਰੂਸਟੋਮ ਸੋਹਰਾਬ
# ਸਾਲ ਮੁਬਾਰਕ
# ਸਾਵਨ ਭਾਦੋਂ
# ਸਾਜ਼ਿਸ਼
# ਸਹਾਰਾ
# ਸਨਮ
# ਸਾਕੀ 1952
# ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ 1946
# ਸ਼ਾਮ ਸਵੇਰਾ 1946
# ਸ਼ਹਜ਼ਾਦੀ 1957
# ਸ਼ਿਰੀਨ ਫਰਹਾਦ
# ਸੂਰਜ ਮੁਖੀ 1950
# ਟਕਸਾਲ
# ਤੀਸ ਮਾਰ ਖਾਂ 1955
# ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ
# ਤੋਹਫ਼ਾ 1947
# ਤੂਫਾਨ 1954
# ਜਲਿਮ ਤੇਰਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ
# ਇੰਡੀਆ ਕਾਲਡ ਦੇਮ-ਸੰਗੀਤ ਐਸ ਡੀ ਬਤਿਸ਼
# ਇੰਡੀਆ ਮਾਈ ਇੰਡੀਆ-ਸੰਗੀਤ ਐੱਸ. ਡੀ. ਬਤਿਸ਼
# 13 ਫੇਸਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ-ਸੰਗੀਤ ਐੱਸ. ਡੀ. ਬਾਤਿਸ਼
# ਯੋਗਾ 'ਤੇ ਫਿਲਮ-ਸੰਗੀਤ ਐੱਸ. ਡੀ. ਬਤਿਸ਼
# ਲੈਟਰ ਫ੍ਰੋਮ ਥਿੰਪੂ
# ਬੀਟਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ "ਹੈਲਪ"-ਵਿਚਿਤਰਾ ਵੀਨਾ