ਸ਼ਰੂਤੀ ਕਪੂਰ

**ਡਾ. ਸ਼ਰੂਤੀ ਕਪੂਰ** (ਜਨਮ 25 ਸਤੰਬਰ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮੀ ਹੈ ।

ਉਹ ਸੈਫਟੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਕਾਨਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਕਪੂਰ 2000 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਾਰਕੁਏਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਲਈ ਇੱਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਚਲੀ ਗਈ, ਕਪੂਰ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 23 ਸਾਲਾ ਔਰਤ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸੈਫਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ।

ਮਈ, 2019 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਪਾਰਕ ਸਲੋਪ, ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਦੋ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ Charge.org 'ਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਬੇਘਰਾਂ ਲਈ ਦੋ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ", ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਬੇਘਰੇ ਆਸਰਾ-ਘਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ "ਸੰਪੱਤੀ ਦੇ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ"। ਸੰਪੱਤੀ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ 
ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ, ਡਾ. ਕਪੂਰ ਨੇ ਅਗਸਤ 2016 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਯੂਥ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਜਨਤਕ ਮੰਚਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਗਸਤ 2017 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 2017 ਸਮਰ ਯੂਥ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ, ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਯੂਥ ਫੋਰਮ (CSW61) ਵਿਖੇ ਯੰਗ ਵੂਮੈਨ ਐਜ਼ ਐਨ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ।

ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿੰਟਰ ਯੂਥ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅੰਤਰ-ਏਜੰਸੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ, ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਅਗਸਤ 2016 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਯੂਥ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਸ਼ਣ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਭਾਸ਼ਣ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਡਾ. ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਪਾਲਿਸੀ 2019 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਅਪੋਲੀਟੀਕਲ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਡਾ. ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ 30 #WebWonderWomen ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਰਿਚਟੋਪੀਆ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 100 ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਡਾ. ਕਪੂਰ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ।

ਡਾ. ਕਪੂਰ ਨੇ ਅਨੂ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਜੈਨ ਦੇ $1 ਮਿਲੀਅਨ, ਵੂਮੈਨ ਸੇਫਟੀ ਐਕਸਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਨਿਰਣਾਇਕ ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਡਾ. ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਔਸਟਾ ਵੈਲੀ, ਇਟਲੀ (2015) ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੂਜੀ ਰਨਰ ਅੱਪ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਰੈਕਸ ਕਰਮਵੀਰ ਗਲੋਬਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 21, 22, ਅਤੇ 23 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ “iCONGO ਦੇ REX Conclive ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਕਾਸ ਵਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 200 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਆਫ ਵੂਮੈਨ 2016 ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਲਡ ਪਲਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕਹਾਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਹੈ

ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰੂਤੀ ਵੀ ਆਰ ਦ ਸਿਟੀ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਰਸ ਅਵਾਰਡ 2016 ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਜਿੱਤਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 52Feminists.com ਦੁਆਰਾ "52 ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ