ਪ੍ਰੋ. ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ

**ਪ੍ਰੋ. ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ** ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।  ਉਹ ਮੈਂਬਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦਾ ਕਨਵੀਨਰ ਵੀ ਹੈ। ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 14 ਸਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ,  ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਰਾਡਕਾਸਟਰ ਵੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀ  ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਰਨਲ "ਸਮਦਰਸ਼ੀ" ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਉਹ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ  ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕਾਂ 
* ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਨਾਟ ਪਰੰਪਰਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ [ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ (2000)]
* ਪੰਜਾਬ ਕੀ ਲੋਕ ਨਾਟਯ ਪਰੰਪਰਾ ਏਵਮ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2005)]
* ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ, [ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤ (2012)]
* ਮੀਡੀਆ : ਵਿਹਾਰਿਕ ਅਧਯਨ [ਗ੍ਰੇਸੀਅਸ ਬੁੱਕਸ, ਪਟਿਆਲਾ (2012)]
* ਮੀਡੀਆ : ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ [ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਦਿੱਲੀ (2013)]

### ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ 
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੰਛੀ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਸਰਕਾਰ। ਭਾਰਤ (1999)
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ, ਕੀ, ਕਿਓਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ [ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ (2001)]
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ [ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ।  (2008)]
* ਮੁਨੀਆ ਰਾਣੀ [ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ (2009)]
* ਸੁਨੋ ਕਹਾਨੀ [ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤ (2010)]
* ਬਚਿਆਂ ਨੇ ਫੜਿਆ ਚੋਰ [ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ।  (2012)]
* ਮੋਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ [ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤ (2012)]

### ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ 
* ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਿਰਜਣਾ ਸੰਸਾਰ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2000)]
* ਸੁਖਨ ਦਾ ਵਾਰਿਸ : ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ [ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ।  (2009)]
* ਲੋਕ ਨਾਟਕੀ : ਨਾਟ ਰੂਪ [ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਦਿੱਲੀ (2012)]
* ਅਫਜ਼ਲ ਅਹਿਸਨ ਰੰਧਾਵਾ ਦੇ ਨਾਟਕ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2013)]
* ਯੁੱਗ ਚਿੰਤਕ ਸੁਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ [ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2015)]
* ਭਾਰਤੀ ਕਹਾਣੀ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2013)]
* ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ [ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ।  (2013)]
* ਲੋਕ ਨਾਟਕੀ ਨਾਟ ਰੂਪ [ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਦਿੱਲੀ (2013)]
* ਚਿਹਨ ਵਿਗਿਆਨ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2000)]
* ਪਿਆਰ ਕਾਵ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2000)]
* ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ, ਵਿਭਿੰਨ ਪਰਿਪੇਖ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2000)]
* ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੰਸਾਰ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2001)]
* ਸਮਕਾਲੀ ਪਛਮੀ ਚਿੰਤਨ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2001)]
* ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ : ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਸੰਵਾਦ ਤਕ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2002)]
* ਸਮਕਾਲੀ ਪੁਰਬਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2002)]
* ਸਮਕਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕਾਵ ਸ਼ਸਤਰ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2002)]
* ਸਮਕਾਲੀ ਪਛਮੀ ਚਿੰਤਨ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, 2002]
* ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ (2002)]
* ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਦੀਆਂ ਨਾਟ ਜੁਗਤਾਂ [ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ (2003)]
* ਲੋਕ ਯਾਨ ਤੋ ਘੋੜਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ (2003)]
* ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2004)]
* ਨਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਇਕ ਆਧਿਆਨ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2006)]
* ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ : ਪੁਨਰ ਵਿਸਲੇਸ਼ਣ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2006)]
* ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ : ਪੁਨਰ ਮੁਲੰਕਣ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2008)]
* ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਸਮਾਜਕ ਸਭਿਅਚਾਰਕ ਸਰੋਕਾਰ  [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2010)]
* ਯੂਰਪੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2013)]
* ਨੋਬਲ ਕਹਾਣੀਆਂ [ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ (2013)]

### ਰਸਾਲੇ 
ਸਾਲ 2000 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਸਮਦਰਸ਼ੀ" ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ