open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਝਾਅਤੀ (ਖੇਡ)

**

**ਝਾਅਤੀ''' ਛੋਟੋ ਬੱਚਿਆ 'ਚ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਛੁਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਬੱਚਾ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚੇਹਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੇਹਰੇ ਤੋਂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਝਾ..ਆ.. ਤੀ..ਦੂਸਰਾ ਬੱਚਾ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਝਿੰਗਾੜ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਇਹ ਖੇਡ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਹ ਖੇਡ ਬੱਚਿਆ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਵੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਸਕੇ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਵਾਇਤੀ ਖੇਡਾਂ
2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਮਗਾ ਸੂਚੀ

2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਗਾਮ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ 19 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 4 ਅਕਤੁਬਰ, 2014 ਤੱਕ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ 'ਚ ਹੋਈਆ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ 439 ਇਵੈਂਟ 'ਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬਾਰਾ ਸਾਹਿਬ

alt=ਇਹ ਧਾਤੂ ਚਿਤਰ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਚੁਬਾਰੇ ਸਾਹਿਬ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।|thumb|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਗੁਰਿਆਈ ਦਾ ਚਿਤਰ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ** ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰੂ ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਅਸਥਾਨ ਸੀ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਚੌਬਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਪਰ ਵਸੇ ਨਗਰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਹੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆ ਹੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ 22 ਪਰਚਾਰਕਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 22 ਮੰਜੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਤੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਇੱਥੇ ਹੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੀੜ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਬਾਬਾ ਮੋਹਨ ਤੋਂ ਪੋਥੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਰੋਹਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਘਰ ਸੀ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਖੂਹ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਚੁਲ੍ਹੇ ਵੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੇ ਹਨ।
left|thumb|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ 22 (ਪ੍ਰਚਾਰਕ) ਮੰਜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਮੋਤਾ ਸਿੰਘ

**ਸਰ ਮੋਤਾ ਸਿੰਘ**, ਕਿਉ ਸੀ (26 ਜੁਲਾਈ 1930 &ndash; 13 ਨਵੰਬਰ 2016)  ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੱਜ ਸਨ।

## ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ  ਨੈਰੋਬੀ, ਕੀਨੀਆ ਵਿਚ 1930 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ।

ਉਹ ਸਿਰਫ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ। ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪੰਜ ਛੋਟੇ ਭੈਣ ਭਰਾ, ਵਿਧਵਾ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਮੋਤਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ  ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾ ਲਿਆ ।

## ਕਿੱਤਾ 
ਈਸਟ ਅਫਰੀਕਨ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਮਹਿਕਮੇ ਚ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਬਤੌਰ ਕਲਰਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨੈਰੋਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਰਪੀਅਨ ਵਕਾਲਤ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ 1950 ਚ ਸਵਰਨ ਕੌਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਉਸ ਨੇ ਵਕਾਲਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, 1953 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧੀ ਨਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵਕਾਲਤ ਦੀ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 1955 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ 1956 ਚ ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੈਰੋਬੀ ਚ ਵਕਾਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।  ਉਸ ਨੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿਟੀ ਕਾਉਂਸਲਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੈਰੋਬੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1965 ਚ  ਇੰਗਲੈਂਡ. ਨੂੂੰ ਪਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹੈ।  ਉਹ 1967 ਵਿੱਚ  ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਾਰ ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1982 ਚ ਇੱਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸਤਾਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਲਤ ਚ ਜੱਜ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਰਖੀਆਂ ਚ ਆਇਆ ਸੀ ।

 2002 ਚ ਸਿੰਘ ਵਕਾਲਤ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ।

## ਖ਼ਿਤਾਬ 
ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਦਾਨਪੁੁੰਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ, 2010 ਚ ਸਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ । 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਾਤਨੀਆਂ ਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਸੈਂਟਾ ਰੋਜ਼ਾ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ

**ਸੈਂਟਾ ਰੋਜ਼ਾ **ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੋਮਾ ਕਾਉਂਟੀ ਦੀ ਕਾਊਂਟੀ ਸੀਟ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਆਬਾਦੀ 174,170 ਸੀ। ਸੈਂਟਾ ਰੋਜ਼ਾ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਰੈਡਵੁਡ ਸਾਮਰਾਜ, ਵਾਈਨ ਕੰਟਰੀ ਅਤੇ ਨਾਰਥ ਬੇਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ; ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ, ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਔਕਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਮੋਂਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇਅ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ; ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ 28 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਨਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤੋਂ 50 ਮੀਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨੌਨ-ਸਾਈਨੋਸੋਡਲ ਵੇਵਫਾਰਮ

**ਨੌਨ-ਸਾਈਨੌਸੋਡਲ ਵੇਵਫਾਰਮਾਂ** ਉਹ ਵੇਵਫਾਰਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਈਨ ਵੇਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਮ ਗਣਿਤਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਈਨ ਵੇਵ ਇੱਕ ਹੀ ਫ਼ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇੱਕ ਨੌਨ-ਸਾਈਨੌਸੋਡਲ ਵੇਵਫਾਰਮ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਫ਼ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਵਾਲੀਆਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਈਨ ਵੇਵਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕੱਠੀਆਂ ਸਾਈਨ ਵੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫ਼ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਅੰਕ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਾਈਨ ਵੇਵ ਦੀ ਫ਼ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਅਤੇ ਐਂਪਲੀਟਿਊਡ ਨੂੰ ਗਣਿਤਿਕ ਤਕਨੀਕ ਜਿਸਨੂੰ ਫ਼ੋਰੀਅਰ ਤਕਨੀਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੌਨ-ਸਾਈਨੌਸੋਡਲ ਵੇਵਫਾਰਮਾਂ ਗਣਿਤ, ਸੰਗੀਤ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। 
ਚੌਰਸ ਵੇਵ, ਆਇਤਾਕਾਰ ਵੇਵ, ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਵੇਵ, ਨੋਕਦਾਰ ਵੇਵ, ਸਮਲੰਬ ਵੇਵ ਅਤੇ ਆਰੀਦੰਦ ਵੇਵ ਆਦਿ ਇਸਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਵ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਵਫਾਰਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤਕ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦਾ ਭਾਗ
ਮਾੜੀ ਮੁਸਤਫਾ

**ਮਾੜੀ ਮੁਸਤਫਾ** ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਲਿੰਕ ਕੋਟ ਕਪੂਰਾ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਚਾਰ ਪੱਤੀਆਂ ਮੱਲ੍ਹੀ, ਸਹਿਣ, ਮੱਲਕਾ ਤੇ ਦੀਵਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਭਾਨੇ ਵਾਲੀ ਮਾੜੀ,ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਕੋਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਮੁਸਤਫਾ ਦੇ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਲਛਮਣ ਸਿੱਧ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਬਣੀ ਕਿਲ੍ਹਾ-ਨੁਮਾ ਇਮਾਰਤ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ, ਨਾਥਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਜਿਸ ਦੀ ਛੱਤ ਗੁੰਬਦ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੈ।ਨਾਥਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇ ਵਿੱਚ ਸੱਦੇ ਕੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨਾਮ ਆ ਮਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਕਿ ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਹਿ ਕਿ ਬਲਾਉਦੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਦੇ 60 ਤੋਂ 65 ਘਰ ਹਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਲਾਣਾ ਆ ਬਾਬੇ ਸੱਦੇ ਦਾ !

## ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁਗਲ ਬਾਦਸਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਮਾੜੀ ਪਰਗਣਾ ਚੌਧਰੀ ਭੱਲਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। 1763 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਡੱਲੇਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਘੇਬਾ ਨੇ ਮਾੜੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।1806 ਈ. ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾੜੀ ਪਰਗਣੇ ਜੋ ਕਿ ਤਹਿਸਾੀਲ ਸੀ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਡੱਲੇਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੱਕ ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਖੀਆਂ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਚੇਤ ਦੀ ਸੁਦੀ ਪੱਖ ਦੇ ਤੀਜ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੰਮਤ 1684 ਬਿਕਰਮੀ ਤਾਰੀਕ 06-03-1628 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਖੇ ਆਏ।
## ਸਹੁਲਤਾਂ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, 66 ਕੇ.ਵੀ., ਬਿਜਲੀ ਗਰਿੱਡ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਕੇਨਰਾ ਬੈਂਕ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਗਊਸ਼ਾਲਾ, ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹਨ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸੇਵਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਰਜਿ. ਮਾੜੀ ਮੁਸਤਫਾ, ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। 
## ਹਸਤੀਆਂ
ਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਜਨ ਸਿੰਘ, ਨਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਈ.ਐਮ.ਏ., ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਇੰਜਨੀਅਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਮੱਲੀ, ਕਾਂਗਰਸੀ ਲੀਡਰ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮਰਗਿੰਦ ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮਰਗਿੰਦ, ਸਿਕੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਰਜੀਤ ਅਤੇ ਰੇਡਰ ਸਿਕੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ, 1980-90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਕਾਰ ਕਰਮਜੀਤ ਭੱਟੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜਮਪਲ ਹਨ। ਸਾਬਕਾ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਮਾਲਵਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ’ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਪਿੱਨੌਰ ਫੀਲਡ

ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਅੰਦਰ, ਕਿਸੇ *n*-ਅਯਾਮੀ ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਮੈਨੀਫੋਲਡ (*M, g*) ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਸਪਿੱਨ ਬਣਤਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਸਪਿੱਨੌਰ ਬੰਡਲ **S** ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ (ਸੈਕਸ਼ਨ) ਨੂ੍ੰ ਇੱਕ **ਸਪਿੱਨੌਰ ਫੀਲਡ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਵੈਕਟਰ ਬੰਡਲ 
:\pi_{\mathbf S}:{\mathbf S}\to M\,
ਸਪਿੱਨੌਰਾਂ Δ*n* ਉੱਤੇ ਇਸਦੇ ਬਣਤਰ ਗਰੁੱਪ ਸਪਿੱਨ(*n*) ਦੀ ਸਪਿੱਨ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਰਾਹੀਂ *M* ਉੱਪਰ ਸਪਿੱਨ ਫ੍ਰੇਮਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰਿੱਸੀਪਲ ਬੰਡਲ
:\pi_{\mathbf P}:{\mathbf P}\to M\,
ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਬੰਡਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਸਪਿੱਨ *s* ਵਾਲੇ ਕਣ, *2s*-ਅਯਾਮੀ ਸਪਿੱਨੌਰ ਫੀਲਡ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ *s*, ਇੱਕ ਇੰਟਜਰ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅਧਾ-ਇੰਟਜਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਨੂੰ ਸਪਿੱਨੌਰ ਫੀਲਡ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਬੋਸੌਨਾਂ ਨੂੰ ਟੈਂਸਰ ਫੀਲਡ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਰਸਮੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 
ਮੰਨ ਲਓ (**P**, *F***P**) ਕਿਸੇ ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਮੈਨੀਫੋਲਡ (*M, g*) ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਪਿੱਨ ਬਣਤਰ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, \rho: {\mathrm {Spin}}(n)\to {\mathrm {SO}}(n)\,. ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਕਵਰਿੰਗ ਦੇ ਸੰਦ੍ਰਭ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾਬੱਧ ਰੱਖੇ ਗਏ ਔਰਥੋਨੌਰਮਲ ਫ੍ਰੇਮ ਬੰਡਲ \mathrm F_{SO}(M)\to M ਦੀ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਲਿਫਟ। 
ਸਪਿੱਨੌਰ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ \pi_{\mathbf S}:{\mathbf S}\to M\, ਕੰਪਲੈਕਸ ਵੈਕਟਰ ਬੰਡਲ
:{\mathbf S}={\mathbf P}\times_{\kappa}\Delta_n\,
ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਪਿੱਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ \kappa: {\mathrm {Spin}}(n)\to {\mathrm U}(\Delta_n),\, ਸਦਕਾ ਸਪਿੱਨ ਬਣਤਰ **P** ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ U(**W**) ਕਿਸੇ ਹਿਲਬ੍ਰਟ ਸਪੇਸ **W** ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕੋਈ **ਸਪਿੱਨੌਰ ਫੀਲਡ** ਸਪਿੱਨੌਰ ਬੰਡਲ **S** ਦੇ ਕਿਸੇ ਭਾਗ (ਹਿੱਸਾ) ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੁਚਾਰੂ ਮੈਪਿੰਗ \psi: M \to {\mathbf S}\, ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿ \pi_{\mathbf S}\circ\psi: M\to M\,, *M* ਦਾ ਪਛਾਣ ਮੈਪਿੰਗ id*M* ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਔਰਥੋਨੌਰਮਲ ਫ੍ਰੇਮ ਬੰਡਲ
* ਸਪਿੱਨੌਰ
* ਸਪਿੱਨ ਮੈਨੀਫੋਲਡ
* ਸਪਿੱਨੌਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ
* ਸਪਿੱਨ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰੀ

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਉੱਤੇ ਬਣਤਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਜਬ੍ਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪਿੱਨੌਰ
ਰੇ ਸੇਲਿੰਗ ਬੇਰੀ

**ਰੇ ਸੇਲਿੰਗ ਬੇਰੀ** (21 ਜਨਵਰੀ, 1881 – 9 ਅਕਤੂਬਰ, 1976) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਗ ਦੀ ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਬੇਰੀ, ਬੇਨ ਸੈਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਥਿਲਡਾ ਹੈਸ ਦੀ ਧੀ, ਪੋਰਟਲੈਂਡ, ਔਰਗਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। 1899 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਗਈ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਠੇਕੇਦਾਰ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਬੇਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦਾ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਿਛਲੇ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਜੋੜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਦੇ ਇਰਵਵਟਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਬੇਰੀ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਉਸਨੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਬੇਰੀ, ਇਰਵਿਟਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋੜਾ "ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਟੋਰੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸਥਾਨ" ਉੱਪਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਔਸਗੇਗ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ "ਬੇਰੀ ਬੋਟਾਨਿਕ ਗਾਰਡਨ" ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ।  

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* List of people from Portland, Oregon

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1881
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ
7

**7** ਇੱਕ ਅੰਕ, ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।
ਸਿਸਟਮ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇਹ 6 ਤੋਂ ਇੱਕ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 8 ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ। ਬੋਣਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸੱਤ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਕ ਨੂੰ ਛੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਿਸਾਬ
*ਸੱਤ, ਚੌਥੀ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਨਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਰਸਿਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਹੈ (ਕਿਉਂਕਿ ) ਸਗੋਂ ਇਹ ਡਬਲ ਮਰਸਿਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਘਾਤ 3, ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਇੱਕ ਮਰਸਿਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਊਮਾਨ-ਸ਼ੈਂਕਸ-ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਮ a ਵੁੱਡਵਾਲ ਪ੍ਰਾਈਮ, ਗੁਣਨਖੰਡੀ ਪ੍ਰਾਈਮ, ਲੱਕੀ ਪ੍ਰਾਈਮ, ਹੈਪੀ ਨੰਬਰ (ਹੈਪੀ ਪ੍ਰਾਈਮ), ਸੇਫ ਪ੍ਰਾਈਮ (ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮਰਸਿਨ ਸੇਫ ਪ੍ਰਾਈਮ),ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਹੀਗਨਰ ਸੰਖਿਆਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕ-ਵਿਦਿਆ
ਓਟੋ ਵੋਨ ਗਯੁਰਿਕੇ

**ਓਟੋ ਵੋਨ ਗਯੁਰਿਕੇ** (30 ਨਵੰਬਰ, 1602-21 ਮਈ, 1686) ਇੱਕ ਪਵਿਤਰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਪਹਿਲੇ ਹਵਾ ਪੰਪ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹਵਾ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਖਿਚਾਅ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਖ਼ਲਾਅ ’ਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਗੁਜ਼ਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਖਲਾਅ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਮੋਮਬੱਤੀ ਨਹੀਂ ਬਲ ਸਕਦੀ। ਉਹਨਾਂ ਕਈ ਖ਼ਲਾਅ ਚੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਦੋ ਗੋਲ-ਅਰਧ ਵੀ ਬਣਾਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਗੈਦੇਬਰਗ ਰੈਮੀਸਫੀਅਰ’ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਗੈਦੇਬਰਗ ਹੈਮੀਸਫੀਅਰਾਂ’ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਖਲਾਅ ਕਿੰਨੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਦਲ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾ ਕੇ ਥੱਕ ਗਏ ਪਰ ਖਲਾਅ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਸੰਨ 1663 ਵਿੱਚ ਗਯੁਰਿਕੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਬਿਜਲੀ ਜਨਰੇਟਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਚੰਨੀ ਸਿੰਘ

right|thumb
**ਹਰਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੁਪਾਲ **ੳ ਬੀ ਈ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ **ਚੰਨੀ ਸਿੰਘ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ-ਭਾਰਤੀ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਭੰਗੜਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਨੀ, ਅਲਾਪ ਦਾ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ, ਮੁਹਰੀ ਗਾਇਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਯੂਕੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜਗਾਹ ਬਣਾਈ। ਉਸਨੇ 1977 ਚ ਹਰਜੀਤ ਗਾਂਧੀ, ਰਣਧੀਰ ਸਹੋਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਕਲਸੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਲਾਪ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।

ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ ਇਕੱਠੇ ਵਰਤਕੇ ਅਲਾਪ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਚ ਯੂਕੇ ਭੰਗੜਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

ਅਲਾਪ, ਜਿੰਮੀ ਸਾਵਿਲ, ਯੂਬੀ40 ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੈਡੀਸਨ ਸਕੂਏਅਰ ਗਾਰਡਨ, ਅਲ ਨਾਸਿਰ ਇਨਡੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਰੌਇਲ ਅਲਬਰਟ ਹਾਲ ਲੰਡਨ ਚ ਆਪਣੇ ਫਨ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਿਰਾ ਕੀਤਾ। ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਦੇ ਗੋਰਖਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ" ਕਹਿਕੇ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ,ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 1992 ਵਿੱਚ ਅਲਾਪ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਬਰਤਾਨਵੀ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਮੰਡਲੀ ਬਣਿਆ।

ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਹਰਜੀਤ ਗਾਂਧੀ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੂਝਦਾ 2003 ਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜੰਗ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ 2000 ਤੋਂ ਵਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।

ਚੰਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ,ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਨਾਮ, ਲੈਸਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁਖੀ ਮਰਿਯਮ ਡਰੇਕੋਟ ਵਲੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ 13ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਵਲੋਂ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਨਾਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਇਕ ਸੀ।

ਚੰਨੀ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਪਹਿਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਲਿਵਰਪੂਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬਤੌਰ ਆਨਰੇਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਯਲਗਾਰ, *ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ*, ਜਾਂਨਸ਼ੀਨ ਅਤੇ *ਟੌਪਲੈਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਬਧ ਕੀਤਾ।*

ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੰਸਲੋ ਵਿਚ ਭੰਗੜਾ ਸੰਗੀਤ, ਦਾਨਪੁੰਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਬਦਲੇ ਸੰਨ 2012 ਚ ਰਾਣੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

2012 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਚੰਨੀ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਫੇਅਰਵੁਡ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸੰਧੀ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।

## ਡਿਸਕੋਗਰਾਫੀ 
### ਐਲਬਮ 
* *ਅਲਾਪ- ਮਹਾਨ ਹਿਟ* - ਮੂਵੀ ਬੋਕਸ ਵਲੋਂ ਇੱਕ 4-ਸੀਡੀ ਸੈੱਟ 

## ਹਵਾਲੇ 
* ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੇਖ, 18 ਦਸੰਬਰ 2005 ਨੂੰ, 1 ਸਤੰਬਰ 2006.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਸੁਦੀਪਾ ਸਿੰਘ

**ਸੁਦੀਪਾ ਸਿੰਘ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਟੀਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ, ਟੀ.ਵੀ. ਸਾਬਣ ਓਪੇਰਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਹੈ।

ਸੁਦੀਪ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਪਾਰਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ, ਸ਼ਾਹ ਰੁਖ ਖ਼ਾਨ, ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ, ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
* ਐਕਸ਼ਨ ਰੀਪਲੇਯ (2010) - ਬਾਂਟੀ ਗਰਲਫ੍ਰੇਂਡ
* ਏਕ ਨੂਰ (2011)
* ਕਬੱਡੀ ਵਨਸ ਅਗੇਨ
* ਦੀ ਏਟੀਨ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰਿੰਸਿਸ ਲੜੀਵਾਰ (2013-2015) - ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੁਲੇਮੈਨ

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
* ਅਰਧਾਗਨੀ - ਕੰਗਨਾ
* ਬਾਲ ਵੀਰ - ਬਾਇਓਰੋਪਿ ਰਾਨੀ ਪਰੀ
* ਕਾਮੇਡੀ ਸੁਪਰਸਟਾਰ - ਮੇਜ਼ਬਾਨ
* ਨਾਗਰਜੁਨਾ - ਇੱਕ ਯੋਧਾ - ਮੋਹਿਨੀ
* ਟੀਵੀ, ਬੀਵੀ ਔਰ ਮੈਂ - ਬਿੰਦੂ
* ਦੂਆ - ਨੰਦੀਨੀ (ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਦੀ ਭੈਣ)
* ਕਭੀ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਮਿਲਾਓ- ਸੁਨੈਨਾ (ਮੁੱਖ ਨਾਇਕ)
* ਬਿੱਗ ਮੈਜਿਕ ਦੇ 'ਰੂਧਰ ਕੇ ਰਕਸ਼ਕ' ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਾਲਾਂ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਪੰਜਾਬੀ - ਬੇਸਟ ਐਕਟਰੈਸ ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ ਐਵਾਰਡ - ਇੱਕ ਨੂਰ - 2012
* ਸਭ ਦੇ ਅਨੋਖਾ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 2015 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫੈਰੀ ਅਵਾਰਡ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* Sudeepa Singh bit by bollywood bug
* Sudeepa's a traffic stopper 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡਾਈਅਮੋਨੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ (ਡੀ.ਏ.ਪੀ)

ਡਾਈਅਮੋਨੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ (**ਡੀ.ਏ.ਪੀ**) (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Diammonium phosphate (**DAP**)) (ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲਾ (NH4)2HPO4, ਆਈਯੂਪੀਐਕ ਨਾਮ ਹੀਰੋਨਾਈਜ਼ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਫਾਸਫੇਟ) ਪਾਣੀ-ਘੁਲਣ ਵਾਲਾ ਅਮੋਨੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ ਲੂਣ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਅਮੋਨੀਆ ਫਾਸਫੋਰਿਕ ਐਸਿਡ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਠੋਸ ਡਾਇਰੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ ਅਮੋਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਅਤੇ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:

ਜਿਥੇ:
: P = ਅਮੋਨੀਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦਬਾਅ 
: T = ਪੂਰਨ ਤਾਪਮਾਨ (ਕੇ)
100 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੇ, ਹਾਰੀਮੋਨੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ ਦਾ ਅਸੈਂਬਲੀਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਲਗਭਗ 5 mmHg ਹੈ।

## ਵਰਤੋਂ 
**ਡੀ.ਏ.ਪੀ** ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਪੀ ਐਚ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਮੋਨੀਆਿਅਮ ਦੇ ਨਾਈਟਰ੍ਰਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ਾਬ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਲਕੋਲੇਨ ਕੈਮੀਕਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਅਮੋਨੀਅਮ ਆਉਨ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੀ ਐਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਅਮੋਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਹੱਲ ਵਿੱਚ ਔਸਤ pH 7.5-8 ਹੈ। ਆਮ ਬਣਤਰ 18-46-0 (18% N, 46% P2O5, 0% K2O) ਹੈ।

ਡੀ.ਏ.ਪੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਰੋਕਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਬਲਨ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਜਾਂ ਚਾਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਫਾਇਰਿੰਗ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਿਰਾਇਲਿਸਿਸ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਬਾਲਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਪਾਰਕ ਫਾਇਰਫਾਈਟਿੰਗ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਹੈ।

ਡੀਏਪੀ ਨੂੰ ਵਾਈਨ ਮੇਕਿੰਗ ਅਤੇ ਬਰੀਵਿੰਗ (ਬੀਅਰ ਮੇਕਿੰਗ) ਵਿਚ ਵੀ ਖਮੀਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਿਗਰੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਐਂਟੀਟਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਟੀਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ; ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਖੰਡ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਿਚ; ਸਿਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟਿਨ, ਤੌਨੇ, ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਲਈ ਇੱਕ ਫੋਕਸ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ; ਅਤੇ ਉੱਨ ਤੇ ਅਲਾਕੀ-ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਐਸਿਡ-ਅਡੋਲਬਲ ਕਲਿਲੇਜਲ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਮੀਂਹ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਦਾਂ
ਦੰਦ ਮੰਜਣ

**ਦੰਦ ਮੰਜਣ** ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਟੁੱਥ ਪੇਸਟ ਜਾਂ ਟੁੱਥ ਪਾਊਡਰ ਹੀ ਵਰਤਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਜੈਲ ਹੈ ਜੋ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੰਦ ਤੰਦਰੂਸਤ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੰਦ ਮੰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਅਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਬਾਈਕਾਰਬੋਨੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਦਾਤਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਤਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 150 ਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਟੁੱਥ ਪੇਸਟ ਦੀ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ 140 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਫਲੋਰਾਈਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕੀਟਾਣੂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਬਰੱਸ਼ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨੁਕਸਾਨ
ਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੈਮੀਕਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਵੀ ਮਾਰੂ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਪਸਾਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 24 ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੰਦ ਮੰਜਨਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 18 ਪੇਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਟਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਾਈ ਗਈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ 40-45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ-ਜਾੜ੍ਹਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ। 60-65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕ ਨੇ ਬਣਾਉਟੀ ਦੰਦ ਲਗਵਾ ਲਈ ਹਨ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੁੱਥ ਪੇਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰਾਈਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ਤਕ ਹੈ। ਟੁੱਥ ਪੇਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਟਿਨ ਅਤੇ ਫਲੋਰਾਈਡ ਦਾ ਵੱਧ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਿਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਚਮਕੀਲੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੰਦ ਮੰਜਨਾਂ ਜਾਂ ਪੇਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਟਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਇਸ ਦੇ ਆਦੀ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਨਾਂ ਦਾ ਰਸਾਇਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਮਣੀਆਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਰੱਸ਼ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਪੇਸਟ ਬਰੱਸ਼ ’ਤੇ ਲੱਗ ਕੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੰਦਰ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਵਕਤ ਹੀ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਅਣਜਾਣ ਬੱਚੇ ਪੇਸਟ ਦੇ ਕੁਝ ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। 8-10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੇਸਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਟਾਈਕਲੋਸ਼ਨ ਨਾਮੀ ਰਸਾਇਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਐਨ ਕ੍ਰੇਡੀ ਵੇਈਸ

**ਐਨ ਕ੍ਰੇਡੀ ਵੇਈਸ** (ਨੀ ਕ੍ਰੈਡੀ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਉੱਦਮ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਸਥਾਨ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਵੇਈਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਟਾਰਟ-ਅਪ, ਹੈਚਬੇਬੀ, ਉਸਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪਤੀ, ਡੇਵ ਵੇਈਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਯਾਹੂ! ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਲਸਨ ਸੋਨਸਿਨੀ ਗੁੱਡਰਿਚ ਐਂਡ ਰੋਸਾਤੀ ਦੀ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਟਾਰਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਵੇਈਜ਼ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਪਾਲੋ ਆਲਟੋ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਗਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਨ ਡਿਏਗੋ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਵੇਈਸ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Hatch ਬੇਬੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ
ਮੀਠੀ

**ਮਠੀ** (ਸਿੰਧੀ:**مٺي**, ਉਰਦੂ:**مِٹهّى**), ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਥਾਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਥਾਰਪਾਰਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ  ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

ਮਿੱਠੀ 1990 ਵਿੱਚ ਥਰਪਾਲਕਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੀਰਪੁਰ ਖ਼ਾਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਨਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਮਿੱਠੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜੇ  ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਰੱਖਦੇ  ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜੁਰਮ ਦਰ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 24°74'0N 69°80'0E ਤੇ 28 ਮੀਟਰ (92 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ 450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਾਰਪਾਰਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਭੁਟਾਲ ਕਲਾਂ

**ਭੁਟਾਲ ਕਲਾਂ** ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ-ਮੂਣਕ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਢ ਚਾਰ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਝਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਭੱਟ ਵਾਲਾ ਤੋਂ ਭੱਟਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭੁਟਾਲ ਕਲਾਂ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋਇਆ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ 1681 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

## ਸਹੂਲਤਾਂ
ਦੋ ਗੁਰੂਘਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਜਨਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਪੱਤੀ ਕਾਜਲ੍ਹ, ਡੇਰਾ ਬੁਰਜ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ 66 ਕੇ.ਵੀ. ਗਰਿੱਡ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾ, ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ, ਮੁੱਢਲਾ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ, ਆਰ.ਓ. ਪਲਾਂਟ, ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ, ਸੱਤ ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਸੁਵਿਧਾ ਕੇਂਦਰ, ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਆਦਿ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਲਹਿਰਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਰਦੂ-ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼

*ਉਰਦੂ-ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼*  ਡਾ. ਰਹਿਮਾਨ ਅਖ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ 250 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਫ਼ੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ 3500 ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੰਦਰਾਜ ਹਨ। ਇਸ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਮੁੱਖ ਬੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਰਹੇ ਚੇਤਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਅਲਫ਼ਾਜ਼ ਦਾ ਤਲਫ਼ੁੱਜ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਫ਼ਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਇਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਉਰਦੂ ਦੋਵਾਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ 'ਚ ਹਨ। ਉਰਦੂ ਵਾਲੇ ਸਰਵਰਕ ਤੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਨਾਂ *ਉਰਦੂ-ਪੰਜਾਬੀ ਲੁਗ਼ਾਤ* ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਬੌਣਾ

**ਬੌਣਾ** ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸਰੀਰਕ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨੂੰ ਪਿਚੁਇਚਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਧੀ ਹਾਰਮੋਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਧੀ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੇ ਰਸਾਉ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੱਦ ਆਮ ਲੰਬਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਮਧਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਘੱਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ **ਬੌਣਾ** ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ

**ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ** ਇੱਕ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਅਣਗਹਲੀ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਊਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਾਈਪਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਨੂੰ ਬਾਲਟੀਆਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਅੱਗ ’ਤੇ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ’ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦੀ
ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਲਈ ਜਲਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜੀ, ਕੋਇਲਾ, ਕਾਗਜ਼, ਕੱਪੜਾ ਜਾਂ ਸੁੱਕਾ ਝਾੜ ਫੂਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਗਰਮੀ ਦਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਵਸਤੂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਜਲਣ ਅੰਕ ’ਤੇ ਹੀ ਜਲਦੀ ਹੈ। 
## ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਈਂਧਣ (ਲੱਕੜੀ, ਕੋਇਲਾ ਜਾਂ ਕੱਪੜਾ) ਤਕ ਜਾਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅੱਗ ਬੁਝ ਜਾਵੇਗੀ।
ਈਂਧਣ ਦਾ ਜਲਣ ਅੰਕ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਅੱਗ ਬੁਝ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਂਣਾ
ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਈਂਧਣ ਦਾ ਜਲਣ ਅੰਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਈਂਧਣ ਦਾ ਜਲਣ ਅੰਕ ਛੇਤੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
## ਤੇਲ ਦੀ ਅੱਗ
ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਸ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਲ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇਹ ਤੈਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਬੁਝਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

File:Blythe House, Science Museum 14 - cut fire extinguishers.JPG|ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:Snohomish - Blackman House Museum - Comet fire extinguisher 02A.jpg
File:Childs soda-acid.JPG|ਸੋਡਾ ਤੇਜ਼ਾਬ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:Foam extinguisher.jpg|ਅਮਰੀਕੀ ਰਸਾਇਣਿਕ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:Pyrene apparatus type chemical foam, 1960s.jpg|ਪਾਈਰੀਨ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:Carbon tetrachloride 1930s fire extinguisher.jpg|ਕਾਰਬਨ ਟੈਟ੍ਰਾਕਲੋਰਾਈਡ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:Pyrene 1qt. pump-type chlorobromomethane.jpg|ਕਲੋਰੋਬਰੋਮੋਮੀਥੇਨ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:National Methyl Bromide extinguisher.jpg|ਕੌਮੀ ਮੀਥਾਈਲ ਬ੍ਰੋਮਾਈਡ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:Walter Kidde 7.5lb. CO2 fire extinguisher made for Bell Telephone, 1928.jpg|CO2 ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:Du Gas dry chemical fire extinguisher, 1945.jpg|ਰਸਾਇਣਿਕ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ
File:Met-L-X fire extinguisher, 1950s.jpg|ਸੁੱਕਾ ਪਾਉਡਰ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਰੱਖਿਅਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੱਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੰਤਰ
ਸਿਮੀ ਚਾਹਲ

**ਸਿਮੀ ਚਾਹਲ** (ਜਨਮ 9 ਮਈ, 1992) ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਚਾਹਲ ਹੈ। ਚਾਹਲ ਅੰਬਾਲਾ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਚਹਿਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2014 ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀਤੀ। ਚਾਹਲ ਦੀ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪੰਕਜ ਬੱਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ 2016 ਦੀ ਫਿਲਮ ਬੰਬੂਕਾਟ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਐਮੀ ਵਿਰਕ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਦਾ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਬੈਨਰ ਪਰਪਲ ਪੇਬਲ ਸਕ੍ਰਿਪਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ ਸਰਵਣ (ਫ਼ਿਲਮ) ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਨਾਲ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਚਾਹਲ ਨੂੰ ਬੰਬੂਕਾਟ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਬੇਸਟ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
### ਫਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
ਚਹਿਲ ਸਰਵਨ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਚਰਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ(ਐਪੀਸੋਡ 71 / ਜਨਵਰੀ 1, 2017)

## ਅਵਾਰਡ / ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ 
* ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ 2017 - ਸਰਵੋਤਮ ਡੈਬਿਊ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਵਾਰਡ (ਜਿੱਤਿਆ)

* ਫਿਲਮਫੇਅਰ 2017 ਸਰਵੋਤਮ ਡੈਬਿਊ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਵਾਰਡ (ਜਿੱਤਿਆ)

* ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ 2018 - ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਆਲੋਚਕ ਅਵਾਰਡ (ਜੇਤੂ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਛੱਪੜੀ ਬਗਲਾ

**ਛੱਪੜੀ ਬਗਲਾ** ਜਾਂ **ਅੰਨ੍ਹਾ ਬਗਲਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਗਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਦਿੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਇੰਨਾ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਅੰਨ੍ਹਾ ਬਗਲਾ’ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਪੌਂਡ ਹੀਰੋਨ’ ਅਤੇ ‘ਪੈਡੀ ਬਰਡ’ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਨਾਂ ‘ਅਰਡੀਓਲਾ ਗਰੇਈ’ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਸ਼੍ਰਿ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਭੂਸਲੇ ਕੱਦ ਦਰਮਿਆਨੇ ਦਾ ਇਸ ਦ ਲੰਬਾਈ 40 ਤੋਂ 45 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ, ਪਰਾਂ ਦਾ ਫੈਲਾਅ 75 ਤੋਂ 90 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 250 ਤੋਂ 275 ਗਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਸਲੇਟੀ ਭਾ ਵਾਲੀ ਭੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘਸਮੈਲੇ ਸਿਰ, ਗ਼ਰਦਨ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਭੂਰੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ-ਭੱਜੀਆਂ ਲੀਕਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਾਂ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪਾਸਾ ਦੁੱਧ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਪੂਛ ਭੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਨੀਲੀ ਭਾ ਵਾਲੀ ਪੀਲੀ, ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਗੰਧਲੀ ਜਿਹੀ ਹਰੀ ਭਾ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਲਾਖੀ ਭਾ ਵਾਲੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਭੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੱਤਾਂ ਲਾਲ ਭਾ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਲੰਬੇ ਖੰਭ ਉੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
## ਸ੍ਰੋਤ
ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਉੱਡੀਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ’ਤੇ ਇਹ ਛੱਪਟਾ ਮਾਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਫੜਕੇ ਸਬੂਤਾ ਹੀ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। 
## ਅਗਲੀ ਪੀੜੀ
ਬਗਲੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਉੱਤੇ 9-10 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਨਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਉਹਨਾਂ ਪਤਲੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜਚਾ ਕੇ ਪਲੇਟ ਵਰਗਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਦਾ 3 ਤੋਂ 5 ਹਰੀ ਭਾ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 18 ਤੋਂ 24 ਦਿਨ ਸੇਕ ਕੇ ਬੋਟ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਰਲ ਕੇ ਬੋਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮੱਛੀਆਂ ਖਵਾ ਕੇ ਪਾਲਦੇ ਹਨ।
## ਗੈਲਰੀ

File:Indian Pond Heron (Ardeola grayii) in Breeding plumage walking cautiously in Kolkata।।MG 7936.jpg|thumb|left|ਛੋਟੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ ਬਗਲਾ
File:Indian Pond Heron।।MG 1098.jpg|thumb|left|ਪਰਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸਮੇਂ ਬਗਲਾ
File:Striated heron 2014-05-10.jpg|thumb|ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਮੇਂ
File:Indian Pond Heron at Nest।।MG 8732.jpg|thumb|left|ਆਹਲਾ 'ਚ ਜੋੜਾ
File:Indian Pond Heron Ardeola grayii with red legs DSC 6410 2.jpg|thumb|ਲਾਲਾ ਲੱਤਾ ਵਾਲਾ ਭਾ੍ਰਤੀ ਬਗਲਾ
File:Indian Pond Herons (Ardeola grayii) feedingin drying sewage pond in Kolkata।।MG 7980.jpg|thumb|left|ਬਹੁਗਿਣਤੀ 'ਚ ਬਗਲੇ
Ardeola grayii MHNT.ZOO.2010.11.56.8.jpg |Museum specimen 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੰਛੀ
ਓਲੀਵੀਆ ਪੇਗੁਰੋ

**ਓਲੀਵੀਆ ਪੇਗੁਰੋ** (ਜਨਮ 1 9 61) ਇੱਕ ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਸਮਕਾਲੀ ਭੂ-ਖੋਰ ਅਤੇ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਇਸਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ, ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
left|thumb|ਓਲੀਵੀਆ ਪੋਗੁਰੋ ਪੇਟਿੰਗ (2006) ਵਿੱਚ ਮਿਚੇਸ*, ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਵਿੱਚ ਇਨ ਪਲੇਇਨ ਏਅਰ *
[right|thumb|350x350px|*[ਦੋਮੀਨੀਕਾਨਾ ਗਣਰਾਜ|ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਮਿਚੇਸ ਵਿੱਚਓਲੀਵੀਆ ਪੇਗੁਰੋ ਪੇਟਿੰਗ *]]

## ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਡੋਮਿਨਿਕਨ Rainforest 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* List of 20th-century women artists
* List of Dominican painters
* List of Nova Southeastern University alumni
* List of people from Florida
* List of people from New York City
* List of sculptors

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* oliviapeguero.com, ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵੈਬਸਾਈਟ
* Plein Air ਸਮਾਜ ਇੰਗਲਡ 
* ਮਹਿਲਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ (WPSE) 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ
ਨੀਨਾ ਗਿੱਲ

**ਨੀਨਾ ਗਿੱਲ**, ਸੀਬੀਈ, ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1999 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2014 ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਚੁਣੀ ਗਈ 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਗਿੱਲ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਉਮਰੇ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਬਰਤਾਨੀਆ ਆ ਵਸੀ।

ਗਿੱਲ ਨੇ 1979 ਵਿਚ ਲਿਵਰਪੂਲ ਜੌਹਨ ਮੂਰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।ਗਿੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ,ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ  ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਗਰੈਜੂਏਟ ਪੇਸ਼ੇਵਾਰ ਯੋਗਤਾ, ਹਾਊਸਿੰਗ ਦੀ ਚਾਰਟਰਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ 1986 ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1996 ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਲੰਡਨ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਰਾਪੋਰਟੀਅਰ ਸੀ। 

### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ 
ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਗਿੱਲ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਲੰਡਨ ਦੀ ਈਲਿੰਗ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਲੋਂ ਕੰਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਛੱਡ ਦਿਤੀ।ਗਿੱਲ 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਚ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹਾਊਸਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਸਰਾ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਚਿੱਟੀ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣੀ। 1990 ਤੋਂ 1999 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਊਸਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਨਿਓਲਨ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

### ਰਾਜਨੀਤੀ 
ਲੇਬਰ ਦੀ 1997 ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗਿੱਲ ਨੇ ਲੇਬਰ ਦੀ ਸ਼ੈਡੋ ਕੈਬਨਿਟ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਨੀਤੀ ਨੂੰ   ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਔਰਤ ਐਮ. ਈ. ਪੀ ਚੁਣੀ ਗਈ।ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਿਆਂ ਗਿੱਲ ਨੇ 1999 ਅਤੇ 2009 ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬਣੇ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਾਰਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬਧਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬਣੇ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਮੁਖੀ। ਉਹ  ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਬਜਟ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਸੀ।

### ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਾਹਰ 
ਗਿੱਲ 2009 ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਐਮ. ਈ. ਪੀ ਚੋਣਾਂ ਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ, 2010 ਵਿੱਚ, ਗਿੱਲ ਨੇ ਏਸ ਏ ਏਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਜੂਨ 2013 ਵਿਚ  ਸ਼ੈਡੋ ਬੈਂਕਾਂ ਤੇ ਚੌਕਸੀ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਹੋਇਆ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
2017 ਚ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਗਿੱਲ ਨੂੰ  ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਫੌਜਦਾਰ  (CBE) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

9 ਜਨਵਰੀ 2017 ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ  ਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਮਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈਬਸਾਈਟ 
* ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
*  ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  ਤੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ 
* ਨੀਨਾ ਗਿੱਲ ਯੂਟਿਊਬ ਤੇ
* ਨੀਨਾ ਗਿੱਲ ਫੇਸਬੁਕ ਤੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ

ਉਹ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ, ਜੋ ਆਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਵੰਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਜੋ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਵਾਂਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੰਤ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲੱਗਪੱਗ 300 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਯੂਕਲਿਡ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।। ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਭਾਜ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀਆਂ 25 ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈਆਂ ਹਨ -

 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97

ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੈਰ-ਸਿਫ਼ਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਗੁਣਨਖੰਡ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਣਨਖੰਡ ਵਿਲੱਖਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਕਗਣਿਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਥਿਊਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਰਾਇੰਡ ਪਪਾਇਰਸ (Rhind Papyrus) ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਭਰਪੂਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ (300 ਈਪੂ) ਦੇ ਗਣਿਤਗਿਆਤਾ ਯੂਕਲਿਡ ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ *ਤੱਤ* ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਅਗਲੀ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਗਣਿਤਗਿਆਤਾ ਪੀਐਰ ਦ ਫ਼ੈਰਮਾ (1601 - 1665) ਦੀ ਕੀਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਫੈਰਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫ਼ੈਰਮਾ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਜਿਸ ਵੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ (2^2^n + 1), ਜਿੱਥੇ n ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਸੰਖਿਆ ਹੈ, ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀਆਂ
ਪਲਸ ਵੇਵ

ਇੱਕ **ਪਲਸ ਵੇਵ (pulse wave)** ਜਾਂ **ਪਲਸ ਟਰੇਨ** ਨੌਨ-ਸਾਈਨੋਸੋਡਲ ਵੇਵਫਾਰਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸਕੇਅਰ ਵੇਵ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸਕੇਅਰ ਵੇਵ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਚੌਰਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੰਥੇਸਾਇਜ਼ਰ ਪਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਸ਼ਕਲ ਆਸੀਲੇਟਰ ਦੇ ਡਿਉਟੀ ਚੱਕਰ ਦੁਆਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿੰਥੇਸਾਇਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਊਟੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧੀਆਂ ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਲੈਅ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਾਡੂਲੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਲਸ ਵੇਵ ਨੂੰ **ਆਇਤਾਕਾਰ ਵੇਵ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ [[ਆਇਤਾਕਾਰ ਫ਼ੰਕਸ਼ਨ] ਦਾ ਪਰਿਓਡਿਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
ਆਇਤਾਕਾਰ ਪਲਸ ਵੇਵ ਲਈ ਫ਼ੋਰੀਅਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਸਮੇਂ  ਅਤੇ ਪਲਸ ਅੰਤਰਾਲ  ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 
:f(t) = \frac{\tau}{T} + \sum_{n=1}^{\infty} \frac{2}{n\pi} \sin\left(\frac{\pi n\tau}{T}\right) \cos\left(\frac{2\pi n}{T} t\right)

ਸਮਰੂਪਤਾ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾਂ(*t* = 0) ਇਸ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪਲਸ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਫ਼ੇਜ਼ ਨੂੰ ਗਰਾਫ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਢੁੱਕਵਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ *t* ਨੂੰ *t* - *τ*/2 ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 
 
 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਵਫਾਰਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਵ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਐਨਾ ਹੱਰ ਕਲਿਸ

**ਐਨਾ ਹੱਰ ਕਲਿਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Anna Herr Clise;** 9 ਮਾਰਚ, 1866 – ਫਰਵਰੀ 11, 1936) ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥੋਪੀਡਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਸੀਏਟਲ ਚਿਲਡਰਨ'ਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੀਏਟਲ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਐਨਾ ਹੈਰਰ 9 ਮਾਰਚ 1866 ਨੂੰ ਵਿਸਕਾਂਸਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੇਮਜ਼ ਡਬਲਿਊ ਕਲੇਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਜੇਮਜ਼ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਐਨਾਨਾ ਅਤੇ ਜੇਮਸ ਨੂੰ ਸੀਐਟਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ 7 ਜੂਨ, 1889 ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਜੇਮਸ ਅਤੇ ਐਨਾ ਰੈੱਡਮੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਮੂਰ ਪਾਰਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ, ਵਿਲਿਸ ਨਾਂ ਦਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ 6 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 19 ਮਾਰਚ, 1898 ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਵਾਲੇ ਗਠੀਏ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਐਨਾ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।

4 ਜਨਵਰੀ, 1907 ਨੂੰ, ਐਨਾ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ 16 ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਲਈ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਤੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਆਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਐਨਾ ਨੇ ਅਪਾਹਜ ਅਤੇ ਕੁਪੋਸ਼ਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹੂਲਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ 23 ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ $20 ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। 11 ਜਨਵਰੀ, 1907 ਨੂੰ, ਅੰਨਾ ਨੇ ਚਿਲਡਰਨ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਤੀਜੀ ਬਾਲ ਚਿਕਿਤਸਕ ਸੁਵਿਧਾ ਬਣ ਗਈ। ਐਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰਡ ਸਪੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਏਟਲ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਐਨ ਹਿੱਲ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸਹੂਲਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1908 ਵਿੱਚ $50,000 (ਅੱਜ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵਿੱਚ $1 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕੀਮਤ) ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਲਗਭਗ $7 ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਬਿਸਤਰੇ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲੀ। ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਫੀਸ ਵਿੱਚ ਬਿਸਤਰੇ, ਭੋਜਨ, ਨਰਸਿੰਗ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਰੂਮ ਦੇ ਖਰਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ 1953 ਤੱਕ ਰਾਣੀ ਐਨੇ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੀਏਟਲ ਦੇ ਲੌਰੇਲਹਰਸਟ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਅੰਨਾ ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 11 ਫਰਵਰੀ, 1936 ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
* 
* 
* 
* 
* http://www.archives.com/member/Default.aspx?_act=VitalRecordView&info.type=Search%20All%20Records&FirstName=Anna&LastName=Clise&Location=US&DeathYear=1936&ShowSummaryLink=1&prevAct=anynamesearchresult&UniqueId=44634727&RecordTypeOvrd=2 (subscription required)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1866
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1936
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ
ਮਾਰਸ਼ਾ ਸਿੰਘ

**ਮਾਰਸ਼ਾ ਸਿੰਘ** (11 ਅਕਤੂਬਰ 1954 &ndash; 17 ਜੁਲਾਈ 2012) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਬਰੈਡਫੋਰਡ ਪੱਛਮੀ ਦਾ 1997 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਸਾਂਸਦ ਰਿਹਾ। ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਛੱਡਣੀ ਪਈ।

ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੋਫਬਰੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਰਪ ਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1983 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਬਰੈਡਡੋਰਡ ਸਿਟੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1990 ਤੋਂ 1997 ਤਕ ਬਰੈਡਫੋਰਡ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਿਹਤ ਟਰਸਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਿੰਘ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਨਿੰਘਮ ਵਾਰਡ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਸੀ 
ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਲਰਟਨ ਰਿਹਾ।

 2010 ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵੇਲੇ ਬਰੈਡਡੋਰਡ ਪੱਛਮੀ, ਟੋਰੀ ਬਹੁਮਤ ਦਾ ਹਲਕਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ਾਹਿਦ ਇਕਬਾਲ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 6000 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ,ਜੋਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਨਾਲੋਂ 5% ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਟੋਰੀਆਂ ਤੇ 14% ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

29 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ. ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ 2 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ Chiltern ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ  ਬਣ ਕੇ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਟ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ। 29 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਦੀ ਉਪ-ਚੋਣ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਟ ਜਾਰਜ ਗੈਲੋਵੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲੈ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ  ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੋਸ਼ੀਲੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੋਤੇ,ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਤੀਫੇ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਵਿੱਚ ਛੁਟੀਆਂ ਮਨਾਉਦਿਆਂ ਉਹ ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬੇਅੰਤ ਰਾਜਨੀਤੀ - ਅਰਿਸਟੋਟਲ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ: ਮਾਰਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਐਮਪੀ 
* TheyWorkForYou.com - ਮਾਰਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਐਮਪੀ
* ਗਾਰਡੀਅਨ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਗਦਾਨੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਟੋਡ

**ਟੋਡ** ਅਤੇ ਡੱਡੂ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਪਰ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ 35 ਸਾਲ ਤਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਖੁਰਦਰੀ, ਰੁੱਖੀ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਤੇ ਘੱਟ ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਬਦਬੂ ਮਾਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਨੱਕ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਘੱਟ ਹਨ। ਟੋਡ ਦੇ ਮੂੰਹ ਅੱਗੇ ਤੇ ਜੀਭ ਨੂੰ ਲੱਗ ਕੇ ਹੀ ਕੀੜਾ ਚਿੰਬੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਟੋਡ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਮਿਥ
ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਟੋਡ ਨੂੰ ਉਪਜਾਊ ਤੇ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਟੋਡ ਨੂੰ ਜਣਨ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਟੋਡ ਨੂੰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
## ਅਲੋਪ ਜੀਵ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ (ਸੁਰੱਖਿਆ) ਐਕਟ, 1972 ਨਾਲ ਟੋਡ ਦੇ ਵਪਾਰ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 
ਕਾਲਜਾਂ ਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਕੋਈ ਵੀ ਟੋਡ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੁਨੱਖੀ (ਪੰਛੀ)

**ਸੁਨੱਖੀ** ਚਿੜੀ ਨੂੰ ਸਮਾਲ ਵਾਈਟ ਆਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ‘ਬਾਬੂਨਾ’, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਓਰੀਐਂਟਲ ਵਾਈਟ ਆਈ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 

## ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ
ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੁਆਲੇ ਚਿੱਟੇ ਘੇਰਿਆਂ ਐਨਕ ਵਰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ 100 ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਜ਼ੋਸਟੀਰੋਪੀਡੇਈ’ ਜਿਸ ਦਾ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ; **ਅੱਖਾਂ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰੇ**। ਇਹ ਜਾਤੀ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿਚਲੇ ਗਰਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੜੀ ਨਲੀਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਸਿਰ ਵਾੜਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸ ਵੀ ਚੂਸ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੂਸਰੇ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਗਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਕੀਆਂ ਅੰਜੀਰਾਂ, ਅੰਗੂਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਭਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਫ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਆਮ ਚਿੜੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸਿਰਫ਼ 10 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਪਰਾਂ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਪਾਸਾ ਹਰੀ ਭਾ ਵਾਲਾ ਪੀਲਾ, ਪਰ ਗ਼ਰਦਨ ਅਤੇ ਪੂਛ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਚੌਰਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪਾਸਾ ਚਟਕੀਲਾ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਢਿੱਡ ਵਾਲੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਰੰਗ ਭੂਸਲਾ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਬਰੀਕ ਚਿੱਟੇ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਿਲਕੁਲ ਐਨਕਾਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸੁਨੱਖੀ ਦੀ ਚੁੰਝ ਕਾਲੀ, ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਪਰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੁੰਝ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਤਲੀ, ਲੰਬੀ ਜੀਭ ਦਾ ਸਿਰਾ ਇੱਕ ਬੁਰਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਨੱਖੀ ਪੰਛੀ ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕ ਅਤੇ ਹੌਲੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਚੂੰ-ਚੂੰ ਅਤੇ ਚਿਰ-ਚਿਰ ਦੀਆਂ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਕੱਢੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੱਢਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
## ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਸੁਨੱਖੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਹਾਰ ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ, ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਜਾਲੇ, ਕਾਈ ਵਗੈਰਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ 2 ਤੋਂ 4 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਜਾਂ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ 3-4 ਟਾਹਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਦੋ ਫਾੜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਦਾ 2 ਤੋਂ 3 ਪੀਲੀ ਭਾ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੋਟਾ ਪਾਸਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਹੀ ਅੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸੇਕ ਕੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੋਟ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਰਲਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਡਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ
ਹਬੀਬ

**ਹਬੀਬ** (; ), ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਮਰਦ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, "ਪਿਆਰਾ", ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਫਾਰਮ ਹੈ ਹਬਾਇਬ**, ਹਬਾਏਬ** ਜਾਂ **ਹਬਾਐਬ** (; )। ਮਾਲਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਦੋਸਤ" ਹੈ। ਇਹ ਉਪਨਾਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਮ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ' ਚ ਯਮਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੂਨੇਈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਯਦ ਘਰਾਣੇ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ  ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। 

## ਦਿੱਤੇ ਨਾਮ 
; ਹਬੀਬ
* ਹਬੀਬ ਬੇਏ (ਜਨਮ 1977), ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ-ਸੈਨੇਗਾਲ ਫੁਟਬਾਲਰ 
* ਹਬੀਬ Bourguiba (1903&ndash;2000), ਟਿਊਨੀਸ਼ਿਆਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
* ਹਬੀਬ Bourguiba ਜੂਨੀਅਰ (1927&ndash;2009), ਟਿਊਨੀਸ਼ਿਆਈ ਡਿਪਲੋਮੈਟ
* ਹਬੀਬ Dehghani, ਈਰਾਨੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ
* ਹਬੀਬ ਏਸਫ਼ਹਾਨੀ, ਈਰਾਨ ਕਵੀ, ਵਿਆਕਰਨ-ਵਿਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ
* ਹਬੀਬ ਹਬੀਬੌ (ਜਨਮ 1987), ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ
* ਹਬੀਬ ਕਾਸ਼ਾਨੀ, ਈਰਾਨ ਦਾ ਵਪਾਰੀ
* ਹਬੀਬ Koité (ਜਨਮ 1958), ਮਾਲੀਅਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
* ਹਬੀਬ ਮੋਹੇਬੀਅਨ (1952-2016), ਈਰਾਨ ਪੌਪ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ
* ਹਬੀਬ ਵਾਹਦ (ਜਨਮ 1976), ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
* ਹਬੀਬ ਜ਼ਾਰਗਰਪੋਰ, ਈਰਾਨੀ ਕਲਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
* ਹਬੀਬ ਨੁਰਮਾਗੋਮੇਦੋਵ, ਰੂਸੀ ਮਿਕਸਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਲਾਕਾਰ
* ਹਬੀਬ ਜ਼ੈਨ ਆਰਿਫ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ 
* ਹਬੀਬ ਸਾਲੂਮ, ਅਰਬ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫਰੀਲਾਂਸ ਲੇਖਕ

## ਹਵਾਲੇ
ਪੁਲਾੜ ਸੂਟ

**ਪੁਲਾੜ ਸੂਟ** ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਲਾੜ ਸੂਟ ਮੋਟਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ’ਤੇ ਹੈਲਮਟ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਮਾਸਕ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਪੇਸ ਸੂਟ ਨੂੰ ਪਹਿਨੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਲਾੜ ਸੂਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੂਟ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਦਬਾਅ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਇਹ ਸੂਟ ਕਵਚ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਲਾਈਫ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਆਕਸੀਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੈਸ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਰੀਚਾਰਜ ਅਤੇ ਡਿਸਚਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਉੱਥੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਪੂਜਾ ਵਰਮਾ

**ਪੂਜਾ ਵਰਮਾ** ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ "ਬਾਜ਼" ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਮਲ ਹੈਰ ਗੀਤ ਜਿੰਦੇ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
## ਮਯੂਜਿਕ ਵੀਡੀਓ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ

**ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ** (), *ਇਜ਼ਾਫ਼ੇ,* ਅਤੇ *ਇਜ਼ੋਫ਼ਾ* (ਤਾਜਿਕ: изофа *izofa*) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਆਕਰਣਕ ਪਾਰਟੀਕਲ ਹੈ ਜੋ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਕ ਦਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਲਘੂ ਸਵਰ *-ਇ*  ਜਾਂ  ਯੇ (ਸਵਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੇ ਜਾਂ ਯੀ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਇਹ  ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਂਗ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵਰਾਂ ਦੇ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ  ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਸਿਰਲਿਕ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਤਾਜਿਕੀ, ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫ਼ਾਰਸੀ ਇਜ਼ਾਫ਼ੇ ਦੇ ਆਮ ਇਸ਼ਤੇਮਾਲ ਹਨ:
* ਮਾਲਕੀ ਸੰਬੰਧ: *ਬਰਾਦਰ-ਇ ਮਰੀਅਮ* "ਮਰੀਅਮ ਦਾ ਭਰਾ" (ਇਹ ਪੜਨਾਂਵ ਨਾਲ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  *ਬਰਾਦਰ-ਇ ਮਨ* "ਮੇਰਾ ਭਰਾ", ਪਰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਪਿਛੇਤਰ ਵਰਤਣਾ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੈ:  ਬਰਾਦਰ-ਆਮ)।
* ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ-ਨਾਮ:  *ਬਰਾਦਰ-ਇ ਬਜ਼ੁਰਗ* "ਵੱਡਾ ਭਰਾ"
* ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਮ / ਟੱਬਰ ਦਾ ਨਾਮ: *ਮੁਹੰਮਦ-ਇ ਮੁਸੱਦਕ* ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਕ,  ਆਕ਼ਾ*-ਯੇ ਮੁਸੱਦਕ* " ਜਨਾਬ ਮੁਸੱਦਕ"

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ** (ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ(1983) ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬੋ ਮਾਸੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 1943 ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬਲਦੇਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬੱਚਨੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।

ਉਸਨੇ 60 ਦੇ ਕਰੀਬ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ (1983) *ਉੱਚਾ ਦਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ* (1985), *ਦੀਵਾ ਬਲੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ*, *ਸੁਨੇਹਾ*, *ਲਵ ਪੰਜਾਬ* (2015), *ਡੈਥ ਔਨ ਵੀਲਜ਼*, *ਵੁਮੇਨ ਫ੍ਰੋਮ ਦੀ ਈਸਟ*, *ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ* (2016), *ਅੰਗਰੇਜ* (2015), *ਲਹੌਰੀਏ* (2017), and *ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ 2* (2017) ਅਤੇ ਬੋਲੀਵੁਡ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦੰਗਲ (2016) ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ

**ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ** ਸਾਡੇ ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ ਤੇ ਨਮੀ ਕਿੰਨੀ ਰਹੇਗੀ ਆਦਿ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸਾਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਗਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਰਾਤਲੀ ਹਾਲਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ, ਹਵਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਹਵਾ ਦੇ ਦਬਾਅ, ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਅੱਠ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਸੂਖਮਤਾ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ 12 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ 6 ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ’ਤੇ ਵਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੌਣਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਗਪਗ 95 ਫ਼ੀਸਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

:ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ, ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਹਵਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਨਮੀ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ, ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ’ਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਦਬਾਅ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਭਾਗ ਦੀਆਂ ਧਰਾਤਲੀ ਤੇ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਤਾਂ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਉਪਰਕਰਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਸਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ

**ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ** ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ (2015), ਕੈਰੀ ਔਨ ਜੱਟਾ (2012) ਅਤੇ ਦਿ ਲੀਜੈਂਡ ਆਫ਼ ਭਗਤ ਸਿੰਘ (2002) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾ ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ (1986) ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ.

## ਫਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ 
ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ’ (1983) ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ  ‘ਦੀਵਾ ਬਲੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ’ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਫ਼ਿਲ੍ਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ
1. http://www.imdb.com/name/nm1372094/

2. Filmography - https://in.bookmyshow.com/person/sardar-sohi/12274/filmography

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਦਰਿਆਈ ਤੇਹਾੜੀ

**ਦਰਿਆਈ ਤੇਹਾੜੀ** ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਮ **ਤਿਹਾਰੀ** ਅਤੇ **ਕੁਰੱਰੀ** ਹਨ। ਤੇਹਾੜੀ ਦੀਆਂ 44 ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਹੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀਆਂ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਂਝਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਸਟਰਨੀਡੇਈ’ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰਨਸ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਆਰਕਟਿਕ ਟਰਨ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਹਾੜੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਇਰਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਹੈ।

## ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 38 ਤੋਂ 43 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 250 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚੁੰਝ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਸਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਕ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਕਾਲੀ ਟੋਪੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚਮਕੀਲਾ ਸਲੇਟੀ ਅਤੇ ਢਿੱਡ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਲਿਸ਼ਕਦਾ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਭੂਰੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲੀ ਚੁੰਝ ਸੰਗਤਰੀ-ਪੀਲੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਲਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵੱਡੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਛ ਦੋਫਾੜ ਹੋਈ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਦੋੋਨਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਲੰਬੇ ਖੰਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਾਲਾ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੀ ‘ਕੀ-ਯਾ’, ‘ਕੀਯਾਰ’ ਅਤੇ ‘ਕੀਉਰ’ ਅਵਾਜਾਂ ਕੱਢਦੀ ਹੈ
## ਸ਼ਿਕਾਰ
ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਡੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੀੜੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧੀਆਂ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਕਾਰ ਚੁੰਝ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਬੂਤਾ ਹੀ ਲੰਘਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਤੇਹਾੜੀਆਂ ਦਾ ਪਰਜਨਣ ਸਮਾਂ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਮਈ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਹਾੜੀਆਂ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਲਈ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਰ ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਜਿੰਨੀ ਮੱਛੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗਿੱਲੇ ਰੇਤੇ ਨੂੰ ਖੁਰਚਕੇ ਜਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਖੱਤੀ ਵਰਗਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਹਾੜੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਹਰੀ ਭਾ ਵਾਲੇ ਸਲੇਟੀ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭੂਰੇ-ਜਾਮਣੀ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਲੀਕਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਨੋਂ ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਅੰਡੇ ਸੇਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 21 ਤੋਂ 28 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੂਚੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸਾਰ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵੀ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ