open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ

***ਦਿਲਵਾਲਾ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ*** ਜਿਸ ਨੂੰ ***ਡੀਡੀਐਲਜੇ*** ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰੋਮਾਂਸ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਆਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਜਾਵੇਦ ਸਿਦੀਕੀ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਅਤੇ ਕਾਜੋਲ ਮੁੱਖ ਸਿਤਾਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1995 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ, ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਗੈਰ-ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੌਰਾਨ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਪਰ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਤੰਬਰ 1994 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 1995 ਤੱਕ ਭਾਰਤ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਦੀ  1.06 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅਤੇ 160 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ *ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ* ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਇਸਨੇ 10 ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ - ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਸਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸਰਵਉੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਰਵਉੱਤਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਵਸਨੀਕ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ। *ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ*, ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਦਰਭ ਕਿਤਾਬ *1001 ਮੂਵੀਜ਼ ਯੂ ਮਸਟ ਸੀ ਬਿਫੋਰ ਡਾਈ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। 2019 ਤਕ, ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ 20 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮਰਾਠਾ ਮੰਦਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕੈਪਟਨ ਅਮੈਰਿਕਾ: ਦਿ ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਜਰ

***ਕੈਪਟਨ ਅਮੈਰਿਕਾ: ਦਿ ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਜਰ*** ਇੱਕ ਮਾਰਵਲ ਕਾਮਿਕਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਕੈਪਟਨ ਅਮੈਰਿਕਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ 2014 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ 2011 ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰੀਕਾ: ਦਾ ਫਰਸਟ ਅਵੈਂਜਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਅਤੇ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸ (ਐਮਸੀਯੂ) ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਐਂਥਨੀ ਅਤੇ ਜੋ ਰੂਸੋ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਲੇ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਸਟੀਫਨ ਮੈਕਫਲੀ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਿਤਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ ਈਵਾਂਸ ਸਟੀਵ ਰੋਜਰਜ਼ / ਕੈਪਟਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਕਾਰਲੈਟ ਜੋਹੈਨਸਨ, ਸੇਬੇਸਟੀਅਨ ਸਟੈਨ, ਐਂਥਨੀ ਮੇਕੀ, ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ, ਫਰੈਂਕ ਗ੍ਰਿਲੋ, ਐਮਿਲੀ ਵੈਨਕੈਂਪ, ਹੇਲੇ ਐਟਵੈਲ, ਰਾਬਰਟ ਰੈਡਫੋਰਡ ਅਤੇ ਸੈਮੂਅਲ ਐਲ ਜੈਕਸਨ ਸਨ। ਕੈਪਟਨ ਅਮਰੀਕਾ: ਦ ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਜਰ ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਬਲੈਕ ਵਿਡੋ ਅਤੇ ਫੈਲਕਨ ਸ਼ੀਲਡ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਜਰ ਨਾਮ ਦੇ ਰਹੱਸਮਈ ਕਾਤਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਜਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕੌਂਡਰ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਨਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਐਡ ਬਰੂਬੇਕਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਕ੍ਰਿਪਟ 2011 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੋ ਭਰਾ ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀਸੀ ਅਤੇ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਓਹੀਓ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਿਆ, ਵਿਹਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਸਟੰਟ ਕੰਮ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਛੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ 2,500 ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫੈਕਟ ਸ਼ਾਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

**ਕੈਪਟਨ ਅਮੈਰਿਕਾ: ਦਿ ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਜਰ** ਦਾ 13 ਮਾਰਚ, 2014 ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 4 ਅਪਰੈਲ, 2014 ਨੂੰ, 2 ਡੀ, 3 ਡੀ ਅਤੇ ਆਈਮੈਕਸ 3 ਡੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 714 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਹ 2014 ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰੋਸੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰੀਕਾ: ਸਿਵਿਲ ਵਾਰ ਸਿਰਲੇਖ, 6 ਮਈ, 2016 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਿਜੋਰਮ

**ਨੈਸ਼ਨਲ** **ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼** **ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਿਜ਼ੋਰਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **National Institute of Technology Mizoram**), ਜਿਸ ਨੂੰ **ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਮਿਜ਼ੋਰਮ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ**,** ਭਾਰਤ ਦੇ 31 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਆਈਜ਼ੌਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਐਨਆਈਟੀ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਆਰਡਰ ਨੰ. ਐਫ. 23-13-2009-ਟੀਐਸ-III, ਮਿਤੀ 30 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਅਤੇ 3 ਮਾਰਚ 2010) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ 10 ਨਵੇਂ ਐਨਆਈਟੀਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 

ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਉਦੇਸ਼ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਨੇ “ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਸੰਸਥਾਨ” ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ - ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਜੇ.ਈ.ਈ. ਮੇਨ) ਦੁਆਰਾ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨਾਲ। ਕਲਾਸਾਂ 2010 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰਾਇਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਆਈਜ਼ੌਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਕਲਾਸਾਂ ਡਾਜਰਕੌਨ, ਆਈਜ਼ੌਲ ਦੇ ਚਲਤਲਾਂਗ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਲੇਂਗਪੁਈ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 13 ਅਕਤੂਬਰ, 2012 ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਕੈਂਪਸ 
ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਕੈਂਪਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿਜੋਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੂ ਲਲਥਨਹੋਲਾ ਦੁਆਰਾ ਥੈਨਜ਼ਵਾਲ ਵਿਖੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਈਜ਼ੌਲ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਲੈਂਗਪੁਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇਕ ਸਾਈਟ ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਈਜ਼ੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਬਲਾਕ ਅਤੇ ਚਾਲਤਲੰਗ ਵਿਖੇ ਚਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਬਲਾਕ, ਤਨਹਿਰੀਲ ਵਿਖੇ ਤਿੰਨ ਹੋਸਟਲ ਬਲਾਕ ਅਤੇ ਡੋਰਟਲੰਗ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਸਟਲ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਆਈਂਗਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਲੇਂਗਪੁਈ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੁਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ  ਹੈ। ਕੈਂਪਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਜੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਧੀਨ ਹੈ। 

## ਵਿਭਾਗ 
* ਰਸਾਇਣ 
* ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰੀ 
* ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਜੰਤਰਿਕ ਇੰਜੀਨਿਅਰੀ 
* ਭੌਤਿਕੀ 
* ਗਣਿਤ 
* ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ 

## ਪਲੇਸਮੈਂਟ 
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਟੀਚਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਕਰੇਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਕੇਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਆਈ.ਐਲ. ਅਤੇ ਬੀ.ਪੀ.ਸੀ.ਐਲ. ਦੁਆਰਾ ਸਾਲਾਨਾ 17 ਲੱਖ ਹੈ। ਪੀ.ਐਸ.ਯੂ. ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਜ ਅਤੇ ਛੱਤ, ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਲਿਮਟਿਡ, ਆਈਓਸੀਐਲ, ਓਆਈਐਲ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਯੋਡਲੀ, ਆਈਬੀਐਮ, ਕੇਪ ਜੈਮਿਨੀ, ਐਕਸੈਂਚਰ, ਐਲ ਐਂਡ ਟੀ ਕੰਸਟਰਕਸ਼ਨ, ਐਲ ਐਂਡ ਟੀ ਹੈਵੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਐਲ ਐਂਡ ਟੀ ਇਨਫੋਟੈਕ, ਟਾਟਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ, ਕੇਈਸੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਇਨਫੋਸਿਸ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਵਰਟੂਸਾ, ਐਨਾਲਿਟਿਕ ਕੋਟੀਐਂਟ, ਫਸਟ ਅਮਰੀਕਨ, ਮੈਟਾਟਵਾ, ਮਹਿੰਦਰਾ, ਪ੍ਰਦਾਨ, ਟੀਸੀਐਸ, ਨਿਊਟਨ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ, ਟ੍ਰੇਡੈਂਸ ਐਨਾਲਿਟਿਕ, ਮੈਪਲ ਕੰਸਟਰਕਸ਼ਨ, ਹੀਰੋ, ਸਿਗਮੌਇਡ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੇਵੀ, ਐਸ ਕੇ ਐਫ ਬੇਅਰਿੰਗ, ਜੇਆਈਓ, ਵਿਪਰੋ, ਬਜਾਜ, ਵੇਦਾਂਤ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਰਤੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

## ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 
ਇੰਸਟੀਚਿਟ ਹਰ ਸਾਲ ਤਿੰਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਮੋਰਫੋਸਿਸ ਟੈਕਨੀਕਲ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਅੰਨੁਨਾਡ ਕਲਚਰਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆ ਸਪੋਰਟਸ ਫੈਸਟੀਵਲ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਗਾਲੈਂਡ

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਗਾਲੈਂਡ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **National Institute of Technology Nagaland**) ਇੱਕ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਮਾਪੁਰ ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ 31 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ (2007–2012) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿਲਚਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜੱਥਾ (2010-2014) ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿਲਚਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਇੱਕ ਫੈਡਰਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਕਨੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸੰਸਥਾ ਚੁਮੁਕਿਦਿਮਾ ਵਿਖੇ ਓਲਡ ਡੀਸੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਖੇ ਦੀਮਾਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (8.7 ਮੀਲ) ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਛੇ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੋਰਸ ਹਨ - ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਚਾਰ ਮਾਸਟਰ ਕੋਰਸ ਅਰਥਾਤ ਪਾਵਰ ਸਿਸਟਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਵੀ ਐਲ ਐਸ ਆਈ ਸਿਸਟਮਜ਼, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. (ਫਿਜ਼ਿਕਸ) ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਕੋਰਸ ਬੀ.ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. (ਮੈਟੀਰੀਅਲ ਸਾਇੰਸ) ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

13 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ, ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ ਚੁਮੁਕਿਦਿਮਾ ਵਿਖੇ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਦੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੀਫਿਯੂ ਰੀਓ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਐਲ ਰੁਉਲਾ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ 
## ਹੋਸਟਲ 
ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਹੋਸਟਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗੀਜ਼ਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ (ਸਿਰਫ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ), 24*7 ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ, ਸ਼ੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਵਾਟਰ ਕੂਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਹੋਸਟਲ ਨੂੰ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਬੱਸ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ 
ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਢੰਗ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ।ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੇਡਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਪੁਡੂਚੇਰੀ

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਪੁਡੂਚੇਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **National Institute of Technology, Puducherry**; ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: **NITPY**), ਇਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਪਬਲਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ **ਪੁਡੂਚੇਰੀ,** **ਕੈਰਿਕਲ** ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ 31 ਕੌਮੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਐਕਟ, 2007 ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਵਿਦਿਅਕ ਵਰ੍ਹੇ 2010-11 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ (2007–2012) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਤਿਰੂਚਿਰਾਪੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਵਿਦਿਅਕ 
### ਦਾਖਲਾ 
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਡਰ ਇੰਡੀਆ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਸੰਯੁਕਤ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਜੇ.ਈ.ਈ. ਮੇਨ) ਵਿਚ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ 100℅ ਭਾਰ ਦੇ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਮੈਰਿਟ ਸੂਚੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਕੁਲ ਉਪਲਬਧ ਸੀਟਾਂ ਦੀ 50% ਸੀਟਾਂ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਰਾਜ (ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੁਡੂਚੇਰੀ, ਕੈਰਿਕਲ, ਮਹੇ, ਯਾਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ / ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂਆਂ ਹਨ (ਅੰਡਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ (ਭਾਵ, ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ)। ਬਾਕੀ 50% ਸੀਟਾਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੋਟੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਸੀਟ ਅਲੋਕੇਸ਼ਨ ਅਥਾਰਟੀ UG ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। 

ਪੀ.ਜੀ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਐਪਟੀਟਿਊਡ ਟੈਸਟ (ਜੀ. ਈ. ਟੀ) ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀ.ਜੀ. ਦਾਖਲਾ ਐਮ.ਟੈਕ (ਸੀ.ਸੀ.ਐਮ.ਟੀ.) ਲਈ ਸੈਂਟਰਲਾਈਜ਼ਡ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪੁਡੂਚੇਰੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪਾਲਿਸੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 27% ਸੀਟਾਂ ਦੂਜੇ ਪੱਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ (ਓ.ਬੀ.ਸੀ.), 15% ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ (ਐਸ.ਸੀ.), ਅਤੇ 7.5% ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀਆਂ (ਐਸ.ਟੀ.) ਲਈ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ। 

ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਵਸਨੀਕ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸੁਤੰਤਰ ਯੋਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਦਾਖਲਾ (DASA) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

### ਕੋਰਸ 
#### ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
ਨਿੱਟ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪੰਜ ਡਸਿੱਪਲਨ ਵਿਚ 4 ਸਾਲ ਦੀ  B.Tech ਡਿਗਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: 

* ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 
* ਜੰਤਰਿਕ ਇੰਜੀਨਿਅਰੀ 
* ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰੀ 

#### ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
ਇੰਸਟੀਚਿਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਸਟ੍ਰੀਮ, ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮਸ (ਈ.ਸੀ.ਈ.) ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ (ਈ.ਈ.ਈ.) ਵਿੱਚ 2 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

#### ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. 
ਸੰਸਥਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲਈ ਡਾਕਟਰੇਲ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਦੀ ਹੈ। 

## ਕੈਂਪਸ 
ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕੈਂਪਸ ਲਗਭਗ 256 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਪਿੰਡ ਪੂਵਮ ਅਤੇ ਕਰਾਈਕਲ ਦੇ ਤਿਰੂਵੇਟਾਕੁੜੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਹੋਸਟਲ, ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲ, ਸਾਇੰਸ ਬਲਾਕ, ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬਲਾਕ, ਗੈਸਟ ਹਾਊਸ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਵਾਸ, ਸਟਾਫ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 
&#x5B; '''' &#x5D;

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਸੰਯੁਕਤ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਮੁੱਖ) 
* ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 
* ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਐਪਟੀਟਿਊਡ ਟੈਸਟ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਕਬੀਲਾ ਸੱੱਭਿਆਚਾਰ

ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਵਿਚਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਬੀਲੇ, ਝੁੰਡ, ਗੋਤ, ਦੂਹਰੇ ਸੰਗਠਨ, ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਆਦਿ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਵਿਚਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਬੀਲਾ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਇਹ ਮੁੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਰੀਆ, ਸਾਂਸੀ, ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ, ਗੁੱਜਰ,ਸਿਕਲੀਗਰ, ਬਾਜ਼ੀਗਰ,ਬੇਹੇ,ਕੀਕਣ, ਬੱਦੋ,ਮਾਹਤਮ ਆਦਿ ਕਬੀਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹਨ। ===

### ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਅਰਥ:- 
ਅਰਬੀ-ਫਾਰਸੀ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਕਬੀਲਾ ਪਦ ਦੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਇੱਕ ਜਣੇ ਦੀ ਔਲਾਦ, ਖ਼ਾਨਦਾਨ, ਕੁਨਬਾ ਅਤੇ ਟੱਬਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। "ਕਬੀਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਟਾ੍ਈਬ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਟਾ੍ਈਬ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਟਾ੍ਈਬੁਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ।

"ਟਾ੍ਈਬ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਉਹਨਾਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਅਫਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ,ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਪੱਛੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਪਾਸਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਕਬੀਲਾ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜੇ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਕਬੀਲਾ ਸੱੱਭਿਆਚਾਰ:- ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

ਡਾ.ਦਰਿਆ ਅਨੁਸਾਰ:-"ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਇਲਾਕਾ, ਸਾਂਝੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ, ਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਨਿਆ-ਪ੍ਰੰਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਵਿਆਹ, ਸਾਂਝੀਆਂ ਰੀਤਾਂ-ਰਸਮਾਂ, ਸਾਂਝੇ ਕਾਰਜ, ਸਾਂਝਾ ਵਿਰਸਾ ਅਤੇ ਮਨਾਹੀਆਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ਼ ਪਾਲਣਾ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸਿੱਕਮ

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸਿੱਕਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **National Institute of Technology Sikkim**), ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿੱਕਮ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਰਾਵੰਗਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇੜੇ ਇਕ ਪਬਲਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ 31 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਿੱਕਮ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 11 ਵੀਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ, 2009 ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਵੀਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਐਨਆਈਟੀ ਸਿੱਕਮ ਨੇ ਅਗਸਤ, 2010 ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 

## ਕੈਂਪਸ 
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਸਿੱਕਮ ਦੇ, ਸਬ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬਰਫੂੰਗ ਬਲਾਕ, 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਪਰਿਸਰ ਤੱਕ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਵੰਗਲਾ ਪਰਿਸਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਭਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਵੰਗਲਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਖਮਦੋਂਗ, ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਹੈ। 

## ਵਿਦਿਅਕ 
ਸਾਰੇ ਕੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਇਕੋ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿੱਕਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ 4 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (ਬੀ.ਟੈਕ) ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ 2 ਸਾਲ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਮ. ਟੈਕ) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ। ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਜੇ.ਈ.ਈ. (ਮੇਨ) ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਗੇਟ ਫਾਰ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ (ਐਮ.ਟੈਕ) ਦੁਆਰਾ ਹੈ। 

## ਵਿਭਾਗ 
ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:  

; ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 

* ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ 
* ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ 
* ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ 
* ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ 
* ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ 

; ਵਿਗਿਆਨ 

* ਰਸਾਇਣ ਵਿਭਾਗ 
* ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ 
* ਗਣਿਤ ਵਿਭਾਗ 

; ਸਹਾਇਕ ਵਿਭਾਗ 

* ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ 

## ਕੈਂਪਸ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ 
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਾਵੰਗਲਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

### ਪਰਮ ਕੰਚਨਜੰਗਾ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ 
ਐਨਆਈਟੀ ਸਿੱਕਮ ਪਰਮ ਕੰਚਨਜੰਗਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰੀਮ ਸੀਰੀਜ਼ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ, 2016 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਐਨਆਈਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 3 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ (ਸੀ-ਡੈਕ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

### ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 
ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਇਕ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਾਹਕੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। 

### ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚ 
ਸੰਸਥਾ ਮਲਟੀ-ਗੀਗਾਬਿੱਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਨੋਲਜ ਨੈਟਵਰਕ (ਐਨ.ਕੇ.ਐਨ.), ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ Wi-Fi ਸਮਰਥਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਹਾਈ ਸਪੀਡ LAN ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਲੈਬਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਸਪੀਡ LAN ਦੁਆਰਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੋਸਟਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਜਾਂ ਲੈਨ ਰਾਹੀਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਹੋਸਟਲ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। 

### ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ 
ਇਕ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। 

### ਹੋਸਟਲ 
ਇੰਸਟੀਚਿਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ, ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਸਟੀਚਿਟ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਮੈੱਸ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵਾਲੇ ਵੱਖਰੇ ਹੋਸਟਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ 
* ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ 
* ਸਿੱਕਮ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ

### ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
              ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਨਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਜਿਥੇ ਸੇਚਣ,ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ,ਉੱਥੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵਿੱਲਖਣਤਾ ਕਲਾਤਮਕ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਘੜਨ,ਰਚਨ ਅਤੇ ਮਾਣਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।

              ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਵਿਧਾਵਾ ਚ ਕਾਵਿ ਨਾਮਕ ਵਿਧਾ ਦੀ ਰਚਨਾ,ਕਵੀ ਦੇ ਆਂਤਰਿਕ ਭਾਵਾਂ, ਮਨੋਦ੍ਰਵੇਗਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਵੇਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਫੁਟਿਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਫਟਿਤ ਹੋਣਾ,ਵਿਸ਼ੈ ਸੰਬੰਧੀ ਸਾਮਗਰੀ  ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ,ਭਾਵਾਂ,ਨੂੰ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਚ ਸਮਰਥ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਸ਼ਾ,ਵਿਸ਼ੈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿੱਰਤੀ  ਆਦਿ ਕਾਵਿਗਤ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

              ਉਕਤ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੱਤ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜਰੀ ਚ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

             ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਰਬ-ਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਉਲੀਕਰਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਲੰਗੇ ਕਾਵਿ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ,ਜਿਹੜੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਬਣ ਜਾਦੇ ਹਨ।

### ਵੈਦਿਕ ਯੁਗ 
  ਵੈਦਿਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਤਾਂ ਰਚੀ ਜਾਂਦੀ ਪਰ ਉਹ ਲੌਕਿਕ ਕਵਿਤਾ ਨਾ ਬਣ ਸਕੀ।ਲੌਕਿਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵੰਨਗੀ ਤਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਾਨੂੰ ਮਹਾਭਾਰਤ ਤੇ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਾ ਕਾਵਿ ਹਨ,ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰੀਸ-ਵਾਸੀ ਹੋਮਰ ਦੇ ਮਹਾ  ਕਾਵਿ ਇਲੀਅਡ ਤੇ ਉਡੀਸੀ ਸਨ।

            ਹੇਮਰ ਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਰਚੈਤਾ ਵਿਆਸ ਲਗਪਗ ਸਮਕਾਲੀ ਹੀ ਸਨ।ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਭਾਰਤ-ਰਾਮਾਇਣ ਗਰੇਟ ਰੋਮਾਸ ਹੀ ਹਨ।ਮਹਾਭਾਰਤ –ਰਾਮਾਇਣ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਪੂਰਬ-ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਗਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

           ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਸਮਿਆ ਵਿੱਚ ਅਰਥਾਤ ਚੌਥੀ-ਪੰਜਵੀ ਸਦੀ ਪੂਰਬ-ਈਸਵੀ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ੍ਰੰਥ ਰਚੇ ਗਏ, ਇੱਕ ਯਾਸਕ ਦਾ ਨਿਰੁਕਤ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਪਾਣਿਨੀ ਦੀ ਅਸ਼ਟਾਧਿਆਈ। ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਆਕਰਣ ਹੈ।

### ਅਗਨੀ-ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਰਚਨਾ:- 
                 ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ  ਹਨ ਕਿ ਅਗਨੀ-ਪੁਰਾਨ ਦਾ ਸਾਹਿੱਤਕ ਭਾਗ ਭਾਰਤੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ,ਨਾਟਕ ਦੀ ਕਲਾ,ਰਸ,ਨਾਇਕ-ਨਾਇਕਾ ਭੇਦ,ਰੀਤੀ,ਐਕਟਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ,ਅਲੰਕਾਰ,ਕਾਵਿ ਦੋਸ ਆਦਿ  ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਹਨ।

### ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਮੁੱਖ ਆਚਾਰੀਆ 
**ਆਚਾਰੀਆ ਦਾ ਨਾਮ                      ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਨਾਮ                        ਰਚਨਾ ਕਾਲ**

# ਭਰਤ ਮੁਨੀ                   ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ                    ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀਂ
# ਭਾਮਹ                        ਕਾਵਿ ਆਲੰਕਾਰ                      ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਦੰਡੀ                         ਕਾਵਿਆਦਰਸ਼                        ਛੇਵੀਂ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਉਦਭਟ                     ਕਾਵਿਆਲੰਕਾਰ ਸਾਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ        ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.
# ਵਾਮਨ                       ਕਾਵਿਆਲੰਕਾਰ ਸੂਤ੍ਵਵਿਤੀ            ਨੌਵੀ ਸਦੀ ਈ. 
# ਆਨੰਦ ਵਰਧਨ              ਧਵਨਿਆਲੋਕ                           ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਕੁੰਤਕ                         ਵਕ੍ਰੋਕਤਿ ਜੀਵਿਤ                    ਦਸਵੀਂ-ਗਿਆਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਮੰਮਟ                       ਕਾਵਯ ਪ੍ਕਾਸ                        ਗਿਆਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਥ                 ਸਾਹਿਤਯ ਦਰਪਣ                    ਚੌਦਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਜਗਨਨਾਥ                   ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ                        ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਕਸ਼ੇਮੇਂਦ੍                      ਔਚਿੱਤ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ              ਗਿਆਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਰਾਜ ਸ਼ੇਖਰ                  ਕਾਵਯ ਮੀਮਾਂਸਾ                        ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ ਈ
# ਜਯ ਦੇਖ, ਪੀਯੂਸ਼ਵਰਸ਼          ਚੰਦ੍ਲੋਕ                     ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਅੱਯੂਬ ਦੀਕਸ਼               ਕੁਵਲਯਾਨੰਦ                      ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. 
# ਕੁਦਟ                        ਕਾਵਿਆਲੰਕਾਰ                      ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.
ਅਯੱਪ ਪਨੀਕਰ

thumb
ਡਾ. **ਕੇ. ਅਯੱਪ ਪਨੀਕਰ**, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ “ਅਯੱਪ ਪਾਨੀਕਰ” ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (12 ਸਤੰਬਰ 1930 - 23 ਅਗਸਤ 2006) ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵੀ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਗੁੜ੍ਹਿਆ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀਆਂ *ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰਮ* (1960) ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। *ਅਯੱੱਪਨਿਕਕਰੁਦੇ ਕ੍ਰਿਤੀਕਾਲ* ਅਤੇ *ਚਿੰਤ* ਅਤੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਉਸਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।

ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮੇਚ ਕੇ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤਕ ਰਿਹਾ, ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਪਾਦਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ *ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਦਾ* ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ *ਭਾਰਤੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਾਸ਼ਤਰ,* ਹੈ ਆਈਜੀਐਨਸੀਏ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਐਨ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ, ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਤੱਕ ਦੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕਲਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਪਨੀਕਰ  ਦਾ ਜਨਮ ਅਲਾਪੁੜਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਾਵਲਮ ਵਿੱਚ, ਪੇਰੀਆਮਨਾ ਇਲਮ ਦੇ ਈ. ਨਾਰਾਇਣਨ, ਅਤੇ ਐਮ. ਮੀਨਾਕਸ਼ੀਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚੌਥਾ ਸੀ। ਅੱਠਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਲੜਕੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਮਾਂਪਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਿਆ।  ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਢਲਾ ਵਿਗੋਚਾ ਅਤੇ ਇਕਾਂਤ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦਿਲਗੀਰੀ  ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ 2019

**2019 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ**, ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ**, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਲਟੀ-ਸਪੋਰਟਸ ਈਵੈਂਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 9 ਤੋਂ 18 ਮਾਰਚ 2019 ਤੱਕ ਕਾਠਮੰਡੂ, ਪੋਖੜਾ ਅਤੇ ਜਨਕਪੁਰ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਰੀਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁਣ 1-10 ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੋਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਵੀਂ ਤਰੀਕਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 1 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਓਲੰਪਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦਸਾਰਥ ਰੰਗਸਲਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਪੁਰਸ਼ ਫੁਟਬਾਲ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ, ਜਦੋਂਕਿ 20,000 ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

## ਖੇਡਾਂ 
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 8 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਾਪਸੀ ਨਾਲ 28 ਖੇਡਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਗੋਲਫ ਅਤੇ ਕਰਾਟੇ ਉਹ ਦੋ ਖੇਡਾਂ ਸਨ ਜੋ ਮੇਜ਼ਬਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਗਮ (20) ਤੈਰਾਕੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ। ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ 19 ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 4 ਭਾਗੀਦਾਰ ਟੀਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਆਯੋਜਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੌਮਾਂ 
ਸੱਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਲ 2,715 ਐਥਲੀਟ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਹਿ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ''ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।'' 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ
ਅਕਿਤਮ ਅਚੂਤਨ ਨਮਬੂਦਿਰੀ

**ਅਕਿਤਮ ਅਚੂਤਨ ਨਮਬੂਦਿਰੀ** (ਜਨਮ 18 ਮਾਰਚ 1926), **ਅਕਿਤਮ ਦੇ** ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ **ਨਿਬੰਧਕਾਰ** ਹੈ। ਲਿਖਣ ਦੀ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਕਿਤਮ 2019 ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨ, ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਏਜੂਥਾਚਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਓਡੱਕੂਜ਼ਲ ਅਵਾਰਡ, ਵਲਾਤੋਲ ਅਵਾਰਡ, ਵਯਲਾਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਆਸਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ। .

## ਜੀਵਨੀ 
left|thumb|135x135px| ਅਕਿਤਮ ਅਚੂਤਨ ਨਮਬੂਦਿਰੀ
ਅਕਿਤਮ ਅਚੂਤਨ ਨਮਬੂਦਿਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਮਾਰਚ, 1926 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪਲੱਕੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਮਰਾਨਲੂਰ ਨੇੜੇ ਅਮੇਟੀਕਰਾ ਵਿਖੇ  ਅਮੇਟੂ ਅਕਿਤਾਤੂ ਮਨਯੇਲ ਵਾਸੁਦੇਵਨ ਨਮਬੂਦਿਰੀ ਅਤੇ ਚੈਕੁਰ ਮਨੇਯਕਲ ਪਾਰਵਤੀ ਅੰਤਰਜਨਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਜੋਤਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਪਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਉਨੀ ਨਮਬੂਦਿਰੀ* ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ। ਉਸਨੇ *ਮੰਗੋਲਾਦਯਾਮ* ਅਤੇ *ਯੋਗਕਸ਼ੇਮ* ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1956 ਵਿਚ, ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ (ਏ.ਆਈ.ਆਰ.) ਦੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1975 ਤਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਏ.ਆਈ.ਆਰ. ਦੇ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ *ਅਨਾਦੀ* ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸੀ।

ਅਕਿਤਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਅੰਤਰਾਜਨਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ, ਨਰਾਇਣਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਸ਼੍ਰੀਜਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਮੇਟੀਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੇਂਟਰ ਅਕਿਤਮ ਨਾਰਾਇਣਨ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ।

## ਵਿਰਾਸਤ 
ਅਕਿਤਮ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ 1950 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਧਿਆਨ ਖਿਚਣਾ  ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਰੂਪਤਮ ਨੂਤਨਡਿੰਟੇ ਇਤਿਹਾਸਮ (20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਮਹਾਂਕਾਵਿ), ਖੰਡਾਕਾਵਿ ਮਲਯਾਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ  ਕਿਤਾਬ ਨੇ1952 ਵਿੱਚ ਸੰਜਾਯਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 45 ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਕੇ ਪੀ ਕੇਸ਼ਵ ਮੈਨਨ

**ਕੇ ਪੀ ਕੇਸ਼ਵ ਮੈਨਨ** (1 ਸਤੰਬਰ 1886) &nbsp; - 9 ਨਵੰਬਰ 1978) ਦੇਸ਼ ਭਗਤ, ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਲਘਾਟ ਦੇ ਥਰੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਲਘਾਟ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਪੋਤੇ ਅਤੇ ਭੀਮ ਅਚਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਟੈਂਪਲ ਤੋਂ ਬਾਰ-ਐਟ-ਲਾਅ ਕੀਤਾ। ਮੈਨਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ *ਮਾਤਰਭੂਮੀ ਦਾ* ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਪੱਖੋਂ ਦੂਸਰਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1924 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਵਾਨਕੌਰ ਵਿੱਚ ਵੈਕੋਮ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਵਿਆਹ 
ਕੇਸ਼ਵ ਮੈਨਨ ਨੇ ਅਕਾਤੇਤਰਾ ਮਾਨਿਕਯਾਮੀਲੀਡਮ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇਤਯਰਅੰਮਾ (ਪਾਲਘਾਟ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਲੱਕਤਸਰੀ ਵਾਲਿਆਰਾਜਾ ਮਾਨਿਕਯਾਮੀਲੀਦਾਮ ਸ਼ੇਖਰੀ ਵਰਮਾ (ਪਾਲਘਾਟ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮਹਾਰਾਜਾ) ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜਾ ਸੀ (ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਰਾਜਾ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤੀਜਾ ਰਾਜਾ, ਕੇ ਕੇ ਇਟੀ ਪਾਂਗੀ ਅਚਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ)। ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਚੇਲਮਾਮਾ, ਤੰਕਸ, ਪਦਮਿਨੀ ਅਤੇ ਲੀਲਾ। 
&#x5B; '''' &#x5D;

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ 
ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਾਲਾਬਾਰ ਹੋਮ ਰੂਲ ਲੀਗ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ 1915 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਾਲੀਕਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਕਟਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਮ ਰੂਲ ਲੀਗ ਦੀ ਮਲਾਬਾਰ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਐਨੀ ਬੇਸੈਂਟ, ਜੋ 1917 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸੱਕਤਰ ਨੂੰ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਲੰਡਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਮ ਰੂਲ ਲੀਗ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਲਿਖੇ। 1919 ਵਿਚ, ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਵੀਪਰ ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ 'ਛੂਤਛਾਤ' ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਮਾਤਰਭੂਮੀ 
ਕੇਸ਼ਵ ਮੈਨਨ ਨੇ 1923 ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਭੂਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਵੀ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਮਾਤਰਭੂਮੀ ਬੁਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਵੀ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1886
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕ
ਪੀ ਵੀ ਸ਼ਾਜੀਕੁਮਾਰ

**ਪੀ ਵੀ ਸ਼ਾਜੀਕੁਮਾਰ** ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕ, ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਗੀਤਾ ਹੀਰਨਯਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਪੀ ਵੀ ਸ਼ਾਜੀਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਮਈ 1983 ਨੂੰ ਕਾਲੀਚਮਪੋਤੀ, ਕਸਰਗੌਡ, ਕੇਰਲਾ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਕਲੇਨਕਿਲ ਕੁੰਹੀਕਨਨ ਅਤੇ ਤੰਕਮਨੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਹਿਰੂ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ ਕਨਹੰਗਦ ਤੋਂ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ (ਡਬਲ ਮੇਨ) ਵਿੱਚ ਬੀ ਐਸ ਸੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਐਮ ਬੀ ਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਐਲ ਬੀ ਐਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਕਾਸਰਾਗੋਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਨੀਸ਼ਾ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਤ ਵੱਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਅਤੇ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਜਨਮ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਨਯਕਾ ਟਾਕੀਜ਼ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਲੇਅ ਲਿਖਿਆ ਜਿਸਦਾ ਅਧਾਰ ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ 18+ ਸੀ ਅਤੇ ਰੰਜਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਕੇ ਆਰ ਮਨੋਜ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਕਈ ਫਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ 14 ਵੇਂ ਸਲਾਨਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਇੰਡੀਅਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਲੇਅ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ 18 ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਲੋਚਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਐਫ ਆਈ ਪੀ ਆਰ ਸੀ ਸੀ ਆਈ ਪੁਰਸਕਾਰ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਪੰਜ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਐਸਬੀਟੀ ਅਵਾਰਡ, ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਯੁਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਯੂਥ ਆਈਕਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਗੀਤਾ ਹਿਰਨਯਾਨ ਐਂਡੋਮੈਂਟ, ਸਰਬੋਤਮ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਈ ਸ਼ੰਘਾਈ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਆਂਗਨਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਨਮਾਨ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਕਾਲੀਚੈਂਪੋਤੀਈਲੇਕ ਓਰੂ ਹਾਫ ਟਿਕਟ ਅਤੇ ਇਤਾ ਇੰਨੂੰ ਮੂਤਲ ਇਤਾ ਇੰਨੂੰ ਵਾਰੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕ
ਐਮ ਕੇ ਮੈਨਨ

**ਮੂਰਕਨਾਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨਕੁੱਟੀ ਮੈਨਨ** (23 ਜੂਨ 1928 - 13 ਮਈ 1993), ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਵਿਲਾਸਿਨੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੇਰਲ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਨਾਵਲ *ਅਵਕਸੀਕਲ* (*ਇਨਹੈਰਿਟਰਸ* *)* ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਵਯਲਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ *ਨਿਰਮੁੱਲਾ ਨਿਜ਼ਾਲੁਕਲ* ਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਐਮ ਕੇ ਮੈਨਨ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਡੱਕਾਂਚੇਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰੂਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਕਾਲਜ, ਤ੍ਰਿਚੁਰ ਤੋਂ ਗਣਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1953 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਇੰਡੀਅਨ ਮੂਵੀ ਨਿਊਜ਼* ਨਾਮਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਸਿਕ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਏਜੰਸੀ ਫਰਾਂਸ-ਪ੍ਰੈਸ (ਏ.ਐੱਫ.ਪੀ.) ਵਿਲਾਸਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਜੋਇਸ ਅਤੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਗਵਾਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਧੀਆ ਜਾਣਿਆ ਕੰਮ ਹੈ *ਅਵਕਸੀਕਲ* (*ਇਨਹੈਰਿਟਰਸ* *)* ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 3958 ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਨਾਵਲ ਹੈ।

ਵਿਲਾਸਿਨੀ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁਆਨ ਰੁਲਫੋ ਦਾ *ਪੇਡਰੋ ਪੈਰਾਮੋ* ਅਤੇ ਸਾਦਿਕ਼ ਹਦਾਇਤ ਦਾ *ਦ ਬਲਾਇੰਡ ਆੱਲ* (ਬੂਫ-ਇ ਕੁਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੰਮ 
### ਨਾਵਲ 
* *ਅਵਾਕਸੀਕਲ* ( *ਵਿਰਾਸਤ* ) 
* *ਓਨਜਾਲ* ( *ਸਵਿੰਗ* ) 
* *ਥੁਦਕਮ* ( *ਅਰੰਭ* ) 
* *ਇਨੰਗਾੱਟਾ ਕੰਨਿਕਲ* 
* *ਚੁੰਡੇਲੀ* 
* *ਯਥਰਾਮੁਖਮ* 
* *ਨਿਰਮੁੱਲਾ ਨਿਜ਼ਾਲੁਕਲ*

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਸੁਕੁਮਾਰ ਅਰ੍ਹੀਕੋਡ

thumb|ਸੁਕੁਮਾਰ ਅਰ੍ਹੀਕੋਡ
**ਸੁਕੁਮਾਰ ਅਰ੍ਹੀਕੋਡ** (26 ਮਈ 1926 - 24 ਜਨਵਰੀ 2012) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਵਕਤਾ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸੂਝ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ *ਤਤਵਾਮਸੀ*, ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਵਯਲਾਰ ਅਵਾਰਡ, ਵਲਾਤੋਲ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਰਵ ਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਏਰ੍ਹੂਤਚਨ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਸ਼ਾਮ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ  ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭੇਦਭਾਵ  ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸੁਕੁਮਾਰ ਅਰ੍ਹੀਕੋਡ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਮਈ, 1926 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕਨੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਿੰਡ ਅਰ੍ਹੀਕੋਡ ਵਿਖੇ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਵਾਨ ਪਨਕਵਿਲ ਦਮੋਦਰਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਕੋਲਥ ਤੱਠਾਰਤੂ ਮਧਵੀਯੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਰ੍ਹੀਕੋਡ ਸਾਊਥ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਚਿਰੱਕਲ ਤੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਅਲੋਇਸਅਸ ਕਾਲਜ, ਮੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੰਡੀਅਨ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਬੈਂਕ ਦੀ ਕੰਨੂਰ ਬ੍ਰਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕੋਰਸ  'ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਟੀਚਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ (ਜੀਸੀਟੀਈ) ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ, ਰਾਜਾਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਚਿਰੱਕਲ, ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਦੂਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਜੀਸੀਟੀਈ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਚੂਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਕਾਲੀਕੱਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਬਾਨੀ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ਼ ਕਾਲਜ, ਦੇਵਗਿਰੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਅਲੋਇਸੀਅਸ ਕਾਲਜ, ਮੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ, ਮੁਤੱਕੁੰਨਮ ਦੇ ਐਸ ਐਨ ਐਮ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ, *ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ* ਤੇ ਆਪਣੇ ਥੀਸਿਸ ਲਈ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਐਮ.ਪੀ. ਵਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ

**ਐਮ ਪੀ ਵੀਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ** ਜਾਂ **ਐਮ.ਪੀ. ਵਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ 14 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਯੂਨਾਈਟਿਡ) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਇਕਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ *ਮਾਤਰਭੂਮੀ ਦਾ* ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
22 ਜੁਲਾਈ 1936 ਨੂੰ ਕਲਪੇਟਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੈਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ, ਪਦਮਪ੍ਰਭਾ ਗੌਡਰ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕਲਪੇਟਾ  ਅਤੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕਾਲਜ  ਮਦਰਾਸ ਤੋਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ  ਕੀਤੀ।

ਇਕ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਸਮਯੁਕਤਾ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ, ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਰਲਾ ਇਕਾਈ ਦਾ ਸੂਬਾ ਸਕੱਤਰ, ਸਾਬਕਾ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਕੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਨਵੀਨਰ ਰਿਹਾ। ਸਾਬਕਾ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1987–91 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1996 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਹੈ, ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੇਬਰ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ 11 ਨਵੰਬਰ 1979 ਨੂੰ ਮਾਤਰਭੂਮੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਐਂਡ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਸੀ।

ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜ ਅੰਗ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਨਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਬਰਾਬਰ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਜੁੜਵੇਂ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਖੜੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਹਚਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਮੁੰਬਈ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਉਹ ਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਲੇਖਕ 
ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* *ਸਮਨ੍ਵਾਯਤਿੰਟੇ ਵਸੰਤਮ* 
* *ਬੁਧੰਤੇ ਚੀਰੀ* 
* *ਗੱਟੂਮ ਕਾਨਾਚਾਰਦੁਕਲੁਮ* 
* *ਆਤਮਾਵਿਲੇਕੋਰੋ ਤੀਰਥਯਾਤ੍ਰ* 
* *ਪ੍ਰਤਿਭਯੁਤੇ ਵੇਰੁਕਲ ਥੇਦੀ* 
* *ਚਾਂਗਮਪੁਰ੍ਹਾ: ਵਿਦਿਯੁਤੇ ਵੇਟਾਮ੍ਰਿਗਮ* 
* *ਤਿਰਿੰਝੁਨੋਕਮਬੋਲ* 
* *ਲੋਕਾਵਯਪਰਾ ਸਮਖਾਦਯਨਯੁਮ ਊਰਾਕੂਦੁਕੁਕਲਮ* (ਗਤਿਨੁ ਸ਼ੇਸ਼ਮੁੱਲਾ ਓਰਨਵੇਸ਼ਣਮ) 
* *ਰੋਸ਼ਾਤਿੰਟੇ ਵਿਤੁਕਲ* 
* *ਅਧਿਨਿਵਾਸਤਿੰਟੇ ਅਦੀਯੋਜੁਕੁਕਲ* 
* *ਹਯਮਾਵਤਭੂਵਿਲ* 
* *ਰਮਨਤੇਦੁਕਮ*

## ਅਵਾਰਡ 
* ਵੀ ਆਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਰ੍ਹੁੱਤਅਚਨ ਜਨਮਸਤਾਬਦੀ ਅਵਾਰਡ (2009) 
* ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (2010) - *ਹਿਮਾਵਤਾ ਭੂਵੀ ਲਈ*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਗ਼ਲੀਚਾ

thumb|ਅਰਦੈਬਲ ਗ਼ਲੀਚਾ
thumb|ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਗ਼ਲੀਚਾ
**ਗ਼ਲੀਚਾ** ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਫਲੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰਸ਼ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 20 ਸਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਫ਼ਾਇਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਪੋਲੀ ਪਰੋਪਈਲੇਨ ਨਾਈਲੋਨ ਜਾਂ ਪੋਲਿਸਟਰ ਅਕਸਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਇਬਰ, ਉਨ ਨਾਲੋ ਸਸਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰੋੜਿਆ ਗੁੱਛੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਮਾਇਸ਼ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ ਗੁਡਵੇਵ ਲੇਬਲਿੰਗ ਯੋਜਨਾ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ: ਅਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੇਬਲ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

ਤਸਵੀਰ:A_carpet_seller_in_Jaipur.jpg|ਗ਼ਲੀਚਾ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਜੈਪੁਰ, ਭਾਰਤ
ਤਸਵੀਰ:Moden_carpet_illustrating_camel_caravan_on_Silk_Road._Kashgar.jpg|ਆਧੁਨਿਕ ਗ਼ਲੀਚੇ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਇੱਕ ਊਠ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ' ਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਰੋਡ
ਤਸਵੀਰ:Toranj_-_special_circular_design_of_Iranian_carpets.JPG|ਇੱਕ ਟੌਰੰਜ ਮੈਡਲ, ਫਾਰਸੀ ਗ਼ਲੀਚੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ
ਤਸਵੀਰ:Swatches_of_carpet_1.jpg|ਗੁੱਛੇਦਾਰ ਗ਼ਲੀਚੇ ਦੇ ਨਮੂਨੇ
ਤਸਵੀਰ:Stamp_of_Moldova_138.jpg|ਮੋਲਦੋਵਾਨ ਦੀ ਟਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ਼ਲੀਚਾ ਹੈ
File:An Amenian carpet ornament.jpg|ਇੱਕ ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਗ਼ਲੀਚਾ
File:ArmCarpet.jpg|ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਗ਼ਲੀਚਾ
File:Armenian carpet by ArtsakhCarpet.jpg|ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਗ਼ਲੀਚਾ
File:Armenian mini-carpet.jpg|ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਗ਼ਲੀਚਾ
File:Armenian red carpet.jpg|ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਲਾਲ ਗ਼ਲੀਚਾ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
## ਹਵਾਲੇ
ਟਿੱਕੋਡੀਅਨ

**ਪੀ. ਕੁੰਜਨੰਦਨ ਨਾਇਰ** (15 ਫਰਵਰੀ, 1916 &ndash; 28 ਜਨਵਰੀ, 2001), ਜਿਸਦਾ ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ **ਟਿੱਕੋਡੀਅਨ** ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਦੇ ਸਕਰੀਨਰਾਈਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, *ਅਰੰਗੂ ਕਾਨਾਤ ਨਾਦਨ* (''ਅਦਾਕਾਰ ਜੋ ਕਦੇ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ*) ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, *ਜਿਸ ਨੇ* ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਲਾਬਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜਕ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਆਤਮਕਥਾ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਵਯਲਾਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਓਡੱਕੂਜ਼ਲ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਟਿੱਕੋਡੀਅਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੀ ਕੁੰਜਨੰਦਨ ਨਾਇਰ ਵਜੋਂ 15 ਫਰਵਰੀ, 1916 ਨੂੰ ਟਿੱਕੋਡੀ ਨਾਮ ਦੇ  ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੀ ਕੁੰਜੱਪ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਪੀ ਨਰਾਇਣੀ ਅੰਮਾ ਕਰਮਵਾਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸਨ। ਉਹ ਲੜਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਬੇਸਲ ਮਿਸ਼ਨ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ, ਕੋਇਲਾਂਡੀ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1936 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1938 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ *ਭਾਰਤ ਸੇਵਾ ਸੰਗਮ* ਅਤੇ *ਦੇਵਧਰ ਮਲਾਬਾਰ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਟਰੱਸਟ* ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਕੇ ਕੇਲੱਪਨ ਅਤੇ ਵੀ ਆਰ ਨਯਨਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ *ਨਯਨਾਰ ਬਾਲਿਕਾ ਸਦਨਮ*, *ਨਯਾਨਰ* ਦੁਆਰਾ 1942 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੀ, ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ *ਦੀਨਪ੍ਰਭਾ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ 1948 ਤਕ ਉਥੇ ਕੰਮ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।1950 ਵਿਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਬਾਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਉਥੇ ਡਰਾਮਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬਿਤਾਇਆ।

ਟਿੱਕੋਡੀਅਨ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ  ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੈ। ਉਹ 28 ਜਨਵਰੀ 2001 ਨੂੰ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਕੇ. ਜੀ. ਸੰਕਰ ਪਿੱਲੇ

**ਕੇ ਜੀ ਸੰਕਰ ਪਿੱਲੇ** (ਜਨਮ 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ "ਬੰਗਾਲ" ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕੇਰਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1998 ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਚੀਨੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਿੰਹਲਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ 2002 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਪ੍ਰਸਕਤੀ* ਅਤੇ *ਸਮਕਾਲੀਨਾਕਵਿਤਾ ਦਾ* ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ *ਸੰਵਿਧਾਯਕ ਸੰਕਲਪਮ*।

ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੱਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ *ਜਨੇਨੀਤੀ ਦਾ* ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ 
* *ਕੋਚੀਇਲ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ੰਗਲ* (*ਮਲਬੇਰੀ*, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ, 1994) 
* *ਕੇ ਜੀ ਸੰਕਰਾ ਪਿਲਾਯੁਡੇ ਕਵਿਤਕਾਲ 1969-1996* (ਡੀ ਸੀ ਬੁਕਸ, ਕੋਟਯਾਮ, 1997) 
* *ਕੇਜੀਐਸ ਕਵਿਤਕਾਲ 1997-2007* (ਡੀ ਸੀ ਬੁਕਸ, ਕੋਟਯਾਮ, 2008) 
* *ਸੰਵਿਧਿਯਕ ਸੰਕਲਪਮ* (ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ, 2010)

## ਅਵਾਰਡ 
* 1998: *ਕੇ.ਜੀ. ਸੰਕਰਾ ਪਿਲਯੁਡੇ ਕਵਿਥਕਾਲ* ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ *1969-1996* 
* 2002: *ਕੇ.ਜੀ. ਸੰਕਰਾ ਪਿਲਾਯੁਦ ਕਵਿਥਕਾਲ* ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ *1969-1996* 
* 2008: ਪੀ. ਕਨਹੀਰਮਨ ਨਾਇਰ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* 2009: ਓਡੱਕੂਜ਼ਲ ਅਵਾਰਡ 
* 2009: ਹਬੀਬ ਵਾਲਪੈਡ ਅਵਾਰਡ 
* 2011: *ਕੇ.ਜੀ.ਐੱਸ.ਕਵਿਥਕਾਲ 1997-2007* ਲਈ ਪਾਂਡਲਮ ਕੇਰਲ ਵਰਮਾ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਵੇਨੀਕੁਲਮ ਗੋਪਾਲ ਕੁਰੁਪ

**ਵੇਨੀਕੁਲਮ ਗੋਪਾਲ ਕੁਰੁਪ** (1902–1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ *ਅਭਿਗਿਆਨ ਸ਼ਾਕੁੰਤਲਮ*, *ਤੁਲਸੀ ਰਾਮਾਇਣ*, *ਤਿਰੁਕੁਰਾਲ*, ਸੁਬਰਾਮਣੀਆ ਭਾਰਤੀ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਐਡਵਿਨ ਆਰਨੋਲਡ *ਦੀ ਲਾਈਟ ਆਫ਼ ਏਸ਼ੀਆ* ਦੇ ਦੋ ਕੈਨਟੋਜ਼ ਦਾ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕੋਸ਼, *ਕੈਰਲੀ ਕੋਸ਼ਮ* ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਓਡੱਕੂਜਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਤਿਰੁਕੁਰਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੁਰੂਪ ਨੂੰ 1966 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ 
left|thumb| ਓਰੀਐਂਟਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ
ਗੋਪਾਲ ਕੁਰੁਪ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਮਈ, 1902 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਵੈਨਿਕੂਲਮ ਦੇ ਪਠਾਨਮਤਿਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਲੂਪੜਾ ਵਿੱਚ ਚੈਰੁਕਟੁਤਮਦਾਤਿਲ ਪਦਮਨਾਭਾ ਕੁਰੁਪ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੁੰਜਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਕੋਚੂ ਪਿੱਲਾ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਕਵੀਯੂਰ ਵੇਕੀਟਾਚਲਮ ਆਇਰ ਅਤੇ ਏ. ਸਹਿਸ੍ਰਨਾਮ ਆਇਰ ਦੇ ਅਧੀਨ 7 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1917 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1918 ਵਿੱਚ ਕੰਡਾਤਿਲ ਵਰਗੀਸ ਮੈਪਿੱਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1924 ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਿਰੂਵਲਾ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਮ ਜੀ ਐਮ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ 25 ਸਾਲ ਉਥੇ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਰਕੀਕੋਨ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਅਜੋਕੀ ਓਰੀਐਂਟਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਮੈਨੂਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਤਿਰੂਵਲਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਮਲਿਆਲਾ ਮਨੋਰਮਾ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੇ ਸੀ ਮਮੇਨ ਮੈਪਿੱਲਾਇ 1826 ਵਿੱਚ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਥੀਓਲੋਜੀਕਲ ਸੈਮੀਨਰੀ, ਕੋਟਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਕੁਰੁਪ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗੋਪਾਲ ਕੁਰੁਪ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੇਪਰਲ ਮੰਗੱਟੂਵੀਟਿਲ ਮਾਧਵੀ ਪਿੱਲਾ ਨਾਲ 1932 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 20 ਅਗਸਤ, 1980 ਨੂੰ 78 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਪੱਛਮੀ ਅਲੰਕਾਰ

(ਪੱਛਮੀ ਅਲੰਕਾਰ)

ਭਾਰਤ ਵਾਂਗ ਯੋਰੋਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਲੰਕਾਰ ਪ੍ਚਲਤ ਹੋਏ। Rhetorics ਦਾ ਭਾਵ ਲਗਭਗ ਏਹੋ ਅਲੰਕਾਰ-ਸ਼ਾਸਤ੍ ਹੈ। ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਅਲੰਕਾਰਾ ਜਿਵੇਂ smilie, Mataphore, Allegory, Irony, Hyperbole, Climax, Euophomism, Pun ਆਦਿਕਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਤੀਰੂਪ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਡਰਾ ਕਰਕੇ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਯੋਰੋਪ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆ ਜਿਵੇਂ ਲੱਖਣਾ, ਵਿਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਸੂਖਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਤਨਾ ਯੋਰੋਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਫੇਰ ਵੀ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਦੋ ਨਵੇਂ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਮਾਨਵੀਕਰਣ।

ਮਾਨਵੀਕਰਣ

(Personification)

ਮਾਨਵੀਕਰਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਪਰਸਾਨੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਅਜੇਹੇ ਥਾਂ ਜੜ੍ਹ, ਨਿਰਜਿੰਦ ਤੇ ਅਚੇਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਚੇਤਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣ-ਪ੍ਰਾਣ ਭਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵੰਤ ਸਚੇਤਨ ਵਾਂਗੂ ਸੰਵਾਦ ਤੇ ਵਰਤਾਉ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚੋਂ ਉਦਾਹਰਣ ਵੇਖੋ:

(1) ਵਗ ਵਾਏ! ਪਰਸੁਆਰਥ ਭਰੀਏ

ਤੂੰ ਜਾਈਂ ਤਖਤ ਹਜ਼ਾਰੇ।

ਆਖੀਂ ਯਾਰ ਰਾਂਝਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ

ਤੈਂ ਕਿਉਂ ਮਨਹੁੰ ਵਿਸਾਰੇ।।

(2) ਮੇਘਲਿਆ ! ਵਸ ਭਾਗੀਂ ਭਰਿਆ

ਤੈਂ ਔਝੜ ਦੇਸ ਵਸਾਏ।

ਭਲਕੇ ਫੇਰ ਕਰੀਂ ਝੜ ਏਵੇਂ

ਮੇਰਾ ਪੀ ਪਰਦੇਸ ਨ ਜਾਏ।। (ਹਾਸ਼ਮ)

(3) "ਗੱਲ ਸੁਣ ਆਥਣੇ ਨੀਂ ! ਮੇਰੀਏ ਸਾਥਣੇ ਨੀਂ।

ਵਰਕੇ ਜਿੰਦੜੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ, ਸੁਟ ਜਾਂ ਰੰਗ ਦੇ ਦੋ ਛਿੱਟੇ।"

(4) ਆਉ ਬੁਲਬੁਲੋ ! ਬੇਗਮ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਤੇ

ਜ਼ਰਾ ਰੱਲਮਿਲ ਕੇ ਚਹਿਚਹਾ ਲਈਏ।

ਆਉ, ਭੰਬਟੋ, ਹੁਸਨ ਦੀ ਸ਼ਮ੍ਹਾ ਉਤੇ

ਰਲਮਿਲ ਕੇ ਜਾਨਾਂ ਘੁਮਾ ਲਈਏ।"

ਏਥੇ ਹਵਾ ਅਤੇ ਮੇਘ (ਬਦਲ) ਨੂੰ ਇਉਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁਖ ਜਿਹੇ ਚੇਤੰਨ ਗੁਣ ਹੋਣ।

ਜੜ ਤੇ ਅਚੇਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁਖੀ ਅਰਥਾਤ ਮਾਨਵਵਤ ਸਮਝਣਾ ਹੀ ਮਾਨਵੀਕਰਣ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਬੋਧਨ-ਕਰਤਾ ਦੀ

ਭਾਵ-ਬਿਹਬਲਤਾ, ਸੂਖਮ ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰਕਿ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਪਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰਜੀ ਸ਼ਕਤੀ

**ਸੂਰਜੀ** ਊਰਜਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ, ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਫੋਟੋਵੋਲਟੇਕਸ (ਪੀਵੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੁਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਵਰਤੋ। ਸੰਘਣੀ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸ਼ਤੀਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੈਂਜ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅਤੇ ਟਰੈਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੋਟੋਵੋਲਟੈਕ ਸੈੱਲ ਫੋਟੋਵੋਲਟੈਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।

ਇਕੋ ਸੂਰਜੀ ਸੈੱਲ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਫ-ਗਰਿੱਡ ਰੂਫਟੌਪ ਪੀ ਵੀ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਰਿਮੋਟ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਫੋਟੋਵੋਲਟਾਈਕਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 392 &nbsp; ਐਮ ਡਬਲਯੂ ਇਵਾਨਪਾਹ ਸਥਾਪਨਾ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਮੋਜਾਵ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਗਰਿੱਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੋਲਰ ਪੀਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਯੋਗਤਾ-ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਫੋਟੋਵੋਲਟੈਕ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਲਰ ਪੀਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਸਤਾ, ਘੱਟ-ਕਾਰਬਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫੋਟੋਵੋਲਟੈਕ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ 850 ਹੈ &nbsp; ਕਿੰਗਹਾਈ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਐਮ ਡਬਲਯੂ ਲੋਂਗਯਾਂਗਸੀਆ ਡੈਮ ਸੋਲਰ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਊਰਜਾ ਪਰਿਵਰਤਨ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਉਤਰਾਖੰਡ

**ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਉਤਰਾਖੰਡ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **NIT ਉਤਰਾਖੰਡ** ਜਾਂ **NITUK** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ 31 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ 2010-11 ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। 
right|thumb| ਅਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਏਰੀਅਲ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਅਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਸਰਕਾਰੀ ਆਈ ਟੀ ਆਈ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਪਉੜੀ ਗੜਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 58 'ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ 105 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (65 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਜੋਲੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਨੀਟੁਕ ਕੈਂਪਸ ਨੂੰ ਐਮ ਐਨ ਆਈ ਟੀ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਦਾਖਲੇ 
### ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦਾਖਲਾ 
2013 ਤੋਂ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਦਾਖਲੇ ਜੇ.ਈ.ਈ. ਮੇਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਬੀ.ਟੈਕ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਦਾਖਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ (ਦਾਸਾ) ਸਕੀਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

### ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਦਾਖਲਾ 
ਐਮ.ਟੈਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ/ ਐਮ.ਆਰਚ./ ਐਮ. ਪਲਾਨ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੇਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੀ.ਸੀ.ਐੱਮ.ਟੀ. (ਐਮ.ਟੈਕ/ ਐਮ.ਆਰਚ./ ਐਮ. ਪਲਾਨ. ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ) ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਵਿਦਿਅਕ 
right|thumb| ਲੈਕਚਰ ਹਾਲ
right|thumb| ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ (2010), ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (2010), ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (2010), ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (2010), ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (2012) ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (2013) ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ, ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕਲੱਬ, ਥੀਏਟਰ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਕਲੱਬ, ਕੁਇਜ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਲੱਬ, ਸਾਹਿਤ ਸੁਸਾਇਟੀ ਕਲੱਬ, ਡਰਾਮਾ ਕਲੱਬ, ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਕਲੱਬ, ਜ਼ੁਬਾਨੀ-ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਕਲੱਬ ਵੀ ਹਨ।

## ਪਲੇਸਮੈਂਟਸ 
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ 2015 ਦੇ ਦੂਜੇ ਬੈਚ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸੇ ਨੇ [ਮਾਤ੍ਰਾ] ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਐਨ.ਐਸ.ਈ., ਰੈਮਕੋ ਸਿਸਟਮਸ, ਵੇਨੇਰਾ, ਇਨਫੋਸਿਸ, ਮਿਊ ਸਿਗਮਾ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਐਕਸਪੋਰਟਸ, ਅਤੇ ਕੋਡਚੇਫ ਅਤੇ ਡੀ.ਆਰ.ਡੀ.ਓ. ਸਮੇਤ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਆਈਆਂ। ਕੈਂਪਸ ਰਿਮੋਟ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸਥਾਨ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਸ਼ਾਖਾ ਲਈ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਰ ਬਰਾਂਚ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ