ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡੇ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ

**ਡਾ. ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡੇ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ** ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1960 ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਰੁਚੀਆਂ ਤੇ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਬੀਰ ਭਜਨ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਤਾਨਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ, ਭਾਵੁਕਤਾ, ਸੰਜੀਵਤਾ ਤੇ ਰਾਗ-ਬਣਤਰ ਦੀ ਸੁਮੇਲਤਾ ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡੇ ਦੀ ਗਾਇਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਹੈ। ਰਾਗ-ਵਿਆਕਰਣ ਉੱਤੇ ਉਸਦੀ ਅਚੁੱਕ ਪਕੜ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਬੱਧ ਕਰਕੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਪਰ ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। 

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
ਅਸ਼ਵਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਅਸ਼ਵਨੀ ਨੇ ਨਰਾਇਣ ਰਾਓ ਦਤਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਕਲਾਸਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾੜ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮਾਨਿਕ ਭੀਦੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਨੀ ਨੂੰ ਰਤਨਾਕਾਰ ਪਾਈ ਤੋਂ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੇਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।

### ਸਿੱਖਿਆ 
ਭਿਡੇ-ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਭਾ ਐਟਮੀ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾੜ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ
ਅਸ਼ਵਨੀ ਨੇ ਮਾਈਕਰੋ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਐੱਮ. ਐੱਸਸੀ। ਅਤੇ ਬਾਇਓ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਤਾਲੀਮ ਮਰਹੂਮ ਪੰਡਤ ਨਾਰਾਇਣ ਰਾਓ ਦਾਤਾਰ ਤੋਂ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮਾਣਿਕ ਭਿਡੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਤਾਲੀਮ ਹੇਠ ਜੈਪੁਰ ਗਾਇਕੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਸਿੱਖੀ। ਉਸ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲੇ ਤੋਂ ‘ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾਰਦ’ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ। ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵੀ ਏ-ਗਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਪੰਡਤ ਜਸਰਾਜ ਦੇ 75ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ’ਤੇ ਦਿੱਤਾ ‘ਪੰਡਤ ਜਸਰਾਜ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ’ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਸਮਾਂ 
* 1977 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ‘ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ’ ਜਿੱਤਿਆ।
* 1980 ਤੋਂ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
* 1985 ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡੇ ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਐਲਬਮ ਐਚ.ਐਮ.ਵੀ. ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ
* 2004 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਰਾਗ ਰਚਨਾਂਜਲੀ’ ਛਪੀ। ਇਸੇ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ 2010 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ।
* 2005 ਵਿੱਚ ਸਹਯਾਦਰੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ‘ਸੰਗੀਤ ਰਤਨ’ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੁਮਾਰ ਗੰਧਰਵ ਸਨਮਾਨ’ ਮਿਲਿਆ। 
* 2011 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ‘ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ’ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *Introducing Ashwini Bhide* (HMV; 1985) - Raag Yaman, Raag Tilak Kamod, Bhajan
* *Rhythm House Classics* (Rhythm House; 1987) - Raag Puriya Dhanashri, Raag Bhoop, Bhajan
* *Ashwini Bhide Sings* (HMV; 1988) - Raag Kedar, Raag Khambavati, Raag Bhoop Nat
* *Live for Femina* (Rhythm House; 1989) - Raag Nand, Raag Bageshri
* *Morning Ragas Vol. 1* (Rhythm House; 1990) - Raag Lalit, Raag Vibhas
* *Morning Ragas Vol. 2* (Rhythm House; 1990) - Raag Todi, Raag Kabir Bhairav, Raag Sukhiya Bilawal
* *Bhaktimala: Ganesh Vol. 2* (Music Today; 1991) - "Jehi Sumirat Siddhi Hoi," "Jai Shri Shankar Sut Ganesh," "Jai Ganesh Gananath," "Ganapat Vighna Harana"
* *Bhaktimala: Shakti Vol. 2* (Music Today; 1991) - "Jwalatkoti Balark," "Tero Chakar Kare Pukar," "Jai Jai Jai Giriraj Kishori," "Main Dharu Tiharo Dhyan"
* *Bhaktimala: Krishna Vol. 2* (Music Today;1991) - "Madhurashtakam," "Mhari Surta Suhagan," "Kaisi Hori Machaiyi," "Sundar Badan Sukh," "Ka Karoon Na Mane"
* *Bhaktimala: Namastotram, Ganesh* (Music Today;1991) - Bhajans
* *Young Masters* (Music Today; 1992) - Raag Bhimpalas, Raag Shuddha Kalyan
* *Raag Rang Vol. 1* (Alurkar; 1996) - Raag Bihag, Raag Bhinna Shadaj, Bhajan
* *Raag Rang Vol. 2* (Alurkar; 1996) - Raag Madhuwanti, Raag Jhinjhoti, Raag Jog, Raag Nayaki Kanada
* *Pandharpuricha Nila* (Sagarika; 1998) - Abhangs
* *Women Through the Ages* (Navras Records; 1998) - Raag Ahir Bhairav, Raag Jaunpuri, Bhajan
* *Krishna* (Ninaad Music; 1999) - Raag Jaijaiwanti, Raag Vachaspati, Raag Megh Malhar, Jhoola, Bhajan
* *Anandacha Kand* (Megh Music; 2000) - Abhangs
* *Ashwini Bhide-Deshpande Vol. 1* (Alurkar; 2000) - Raag Bilaskhani Todi, Raag Gujri Todi, Raag Nat Bhairav
* *Ashwini Bhide-Deshpande Vol. 2* (Alurkar; 2000) - Raag Rageshri, Raag Durga, Raag Yaman
* *Golden Raaga Collection* (Times Music; 2000) - Raag Multani, Raag Gaud Malhar, Bhajan
* *Swar Utsav* (Music Today; 2002) - Raag Jhinjhoti, Raag Nayaki Kanada
* *Navagraha Puja* (Sony Music; 2002) - Bhajans
* *Ashwini Bhide-Deshpande - Vocal* (India Archive Music; 2003) - Raag Bageshri, Raag Kedar, Bhajan
* *Roop Pahata Lochani* (Self-published; 2004) - Abhangs
* *Ragarachananjali* (Rajhansa Prakashan; 2004) - Book and CD of self composed bandishes
* *Kari Badariya* (Self-published; 2005) - Raagas Abhogi and Prateeksha, Jhoola, Dadra
* *Sandhya* (Sense World Music; 2006) - Raag Bageshri, Bhajan
* *Soordas* (Self-published; 2009) - Bhajans
* *Unmesh* (Self-published; 2010) - Raagas Vibhavati, Puriya Dhanashri, Raag Patdeep, Raag Manikauns
* *Ragarachananjali 2* (Rajhansa Prakashan; 2010) - Book and CD of self composed bandishes
* *Arghyam* (East Meets West; 2013) - Utsav Janasanmodini, Utsav Bairagi Todi, Utsav Nandadhwani, Utsav Utsav Charukauns, Utsav Pancham se Gara

## ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 
* *Ragarachananjali* (Rajhansa Prakashan; 2004) - Book and CD of self composed bandishes
* *Ragarachananjali 2* (Rajhansa Prakashan; 2010) - Book and CD of self composed bandishes
* *Madam Curie - मादाम क्युरी* (2015) - Marathi translation of Eve Curie's biography of Marie Curie.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ