open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਐਨੀ ਗੁਗਲੀਆ

**ਐਨੀ ਗੁਗਲੀਆ** (ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ 1990) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਕੇਟਬੋਰਡਰ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਜੋਂ ਦੱਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2020 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸਕੇਟਬੋਰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ 2020 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 2020 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਕੇਟਬੋਰਡਿੰਗ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਖਮੀ ਅਥਲੀਟ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਐਨੀ ਗੁਗਲੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਕੇਟਬੋਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2005-06 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਕੇਟਬੋਰਡਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸਕੇਟਬੋਰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਕੇਟਬੋਰਡਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਛੱਡਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਸਕੇਟਬੋਰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਗੁਗਲੀਆ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਟੋਕੀਓ 2020 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2017 ਐਕਸ-ਗੇਮਜ਼ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਕੈਨੇਡਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ (2018–2020) ਜਿੱਤੀਆਂ, ਉਹ 2018 ਅਤੇ 2019 ਜੈਕਲੋਪ ਵੂਮਨ ਪ੍ਰੋ. ਸਕੇਟਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਸਪੋਰਟਸ ਐਕਸ਼ਨ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉਭਰੀ।

ਉਸਨੇ 2019 ਵਿਸ਼ਵ ਸਕੇਟਬੋਰਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜੋ ਕਿ 2020 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਈਵੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਟੋਕੀਓ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਖਮੀ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਕੇਟਬੋਰਡਰ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 2020 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਸਕੇਟਬੋਰਡਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੂਨੀ ਸਾਹਿਬ

**ਸ਼੍ਰੀ ਖੂਨੀ ਸਾਹਿਬ**, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਤਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੈਂਸਾ ਟਿੱਬਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ 1746 (ਵਿਕਰਮ ਸੰਵਤ) ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣਪੁਰ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਖੂਨੀ ਸਾਹਿਬ ਆਏ ਸਨ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੜਕੀ ਅਨਪੂਰਨਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇੱਥੇ 17 ਪਹਿਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਅਨਪੂਰਨਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਛਕਾਇਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇਕ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਵੇਗਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਪੌਲ ਵਿਰਟਜ਼

**ਪੌਲ ਵਿਰਟਜ਼** (3 ਮਈ, 1958 - 6 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2006) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫਿਗਰ ਸਕੇਟਿੰਗ ਕੋਚ ਸੀ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਰਾਥਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਤੋਂ ਸੀ। ਅਤੇ ਐਰਿਕ ਰੈਡਫੋਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਉਸਦੀ ਮੌਤ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 ਨੂੰ 47 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਹੌਡਕਿਨਜ਼ ਲਿੰਫੋਮਾ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ। 

ਵਿਰਟਜ਼ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਗੇਅ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰੈਡਫੋਰਡ 2014 ਵਿੱਚ ਗੇਅ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਵਿਰਟਜ਼ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਜੋਂ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ: "ਪੌਲ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਭੜਕਾਊ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪੌਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗੇਅ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਗੇਅ  ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਇੰਦਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿੱਜਰ

**ਇੰਦਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ **ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੱਖਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਚੀਫ਼ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ  ਹੈ। ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਡਾ ਨਿੱਝਰ ਅਜਨਾਲੇ ਵਿਖੇ ਸੰਨ 1956 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਨ। 

ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਤੇ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨ ਸਨ। 

ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਨਾਭਾ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਡਾਕਟਰੀ ਪੇਸ਼ਾ 
ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋੰ 1980 ਵਿੱਚ ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐਸ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ (ਰੇਡੀਓਡਾਇਗਨੋਸਿਸ) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਡਾਇਗਨੋਸਟਿਕ ਸੈਂਟਰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਹਲਕਾ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੁਲਾਰੀਆ ਕੋਲੋਂ ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ  ਹਰਾ ਕੇ , ਜੋ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਿਹਾ , ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ।

## ਪਰੋਟੈਮ ਸਪੀਕਰ 
ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 117 ਵਿੱਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ 79% ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ 16 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ।ਨਿੱਝਰ ਨੂੰ 16ਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰੋਟੈਮ ਸਪੀਕਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।

## ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ 
5 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਨਵੇਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਚਾਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ :

ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ

ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲੇ

ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੁਧਾਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2022-2027
ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ: ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ

**ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੜਾਅ**
* **ਦ ਇਨਫ਼ਿਨਿਟੀ ਸਾਗਾ**

# ਪੜਾਅ ਪਹਿਲਾ (2008-2012)
# ਪੜਾਅ ਦੂਜਾ (2013-2015)
# ਪੜਾਅ ਤੀਜਾ (2016-2019)

* **ਦ ਮਲਟੀਵਰਸ ਸਾਗਾ**

# ਪੜਾਅ ਚੌਥਾ (2021-2022)
# ਪੜਾਅ ਪੰਜਵਾਂ (2023-2024)
# ਪੜਾਅ ਛੇਵਾਂ (2024-2025)

ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਲੜ੍ਹੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਨੇ ਸਿਰਜੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਹੈ। ਪੜਾਅ ਦਾ ਮੁੱਢ 2008 ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅੰਤ 2012 ਵਿੱਚ ਮਾਰਵਲਜ਼ ਦ ਅਵੈਂਜਰਜ਼ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ। ਕੈਵਿਨ ਫ਼ੇਗੀ, ਐਵੀ ਐਰਡ ਅਤੇ ਗੇਲ ਐਨ ਹਰਡ ਨੇ ਪੜਾਅ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ। ਪੜਾਅ ਦੀਆਂ ਛੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਕੁੱਲ 3.8 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਕਮਾਏ।

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
* ਆਇਰਨ ਮੈਨ
* ਦ ਇਨਕ੍ਰੈਡੀਬਲ ਹਲਕ
* ਆਇਰਨ ਮੈਨ 2
* ਥੌਰ
* ਕੈਪਟਨ ਅਮੈਰਿਕਾ: ਦ ਫਰਸਟ ਅਵੈਂਜਰਜ਼
* ਦ ਅਵੈਂਜਰਜ਼ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਆਰਚੀ ਪੰਜਾਬੀ

**ਆਰਚਨਾ ਪੰਜਾਬੀ**  (ਜਨਮ 31 ਮਈ 1972) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਲਾਈਫ ਔਨ ਮਾਰਸ* (2006-07) ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਰਾਏ, ਐਨਬੀਸੀ ਅਪਰਾਧ ਡਰਾਮਾ ਬਲਾਇੰਡਸਪੌਟ (2016–17, 2020) ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕਮਲ, ਗਲੋਬਲ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਡਿਪਾਰਚਰ (2019) ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਮੈਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। , ਅਤੇ ਕਲਿੰਦਾ ਸ਼ਰਮਾ CBS ਕਾਨੂੰਨੀ ਡਰਾਮਾ ਦ ਗੁੱਡ ਵਾਈਫ (2009-15) ਵਿੱਚ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ NAACP ਇਮੇਜ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਐਮੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ, ਇੱਕ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਐਕਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਮ ਟਾਈਮ ਐਮੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਵਾਧੂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇਜ਼ ਈਸਟ (1999) ਵਿੱਚ ਮੀਨਾ ਖਾਨ, ਬੈਂਡ ਇਟ ਲਾਈਕ ਬੇਖਮ (2002) ਵਿੱਚ ਪਿੰਕੀ ਭਮਰਾ, ਯਾਸਮੀਨ (2004) ਵਿੱਚ ਯਾਸਮੀਨ ਹੁਸੈਨੀ, ਅਤੇ ਏ ਮਾਈਟੀ ਹਾਰਟ (2007) ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਨੋਮਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ
ਅਰਸ਼ਦ ਖਾਨ

**ਅਰਸ਼ਦ ਖਾਨ** (ਜਨਮ 20 ਦਸੰਬਰ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 24 ਫਰਵਰੀ 2021 ਨੂੰ 2020-21 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਮਹਾਦੇਈ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ

**ਮਹਾਦੇਈ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ** ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 208.5-km 2 (80.5-mi 2 ) ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਵਲਪੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੱਤਰੀ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਉੱਚ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ 
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਗੋਆ ਰਾਜ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਈ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਰੇਂਜ ਫਾਰੈਸਟ ਅਫਸਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਚੋਡਨਕਰ ਹਨ। ਆਰਐਫਓ ਦਫ਼ਤਰ ਵਲਪੋਈ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਗੋਲ ਫੋਰੈਸਟਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ 11 ਵਣ ਗਾਰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਨੂੰ 16 ਬੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰੀ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਕੋਡਲ, ਚਰਾਵਨੇ ਅਤੇ ਕੈਰਾਨਜ਼ੋਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੋਲ ਜੰਗਲਾਤ ਹਨ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਦਫਤਰ ਕੋਲ ਗਸ਼ਤ ਲਈ ਚਾਰ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਹੈ।

ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਸੈਲਾਨੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਵਲਪੋਈ ਅਤੇ ਕੇਰੀ ਵਿਖੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਆਰਾਮ ਘਰ ਹਨ। ਅੰਜੁਨੇਮ ਡੈਮ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਆਰਾਮ ਘਰ ਹੈ। ਅੰਜੁਨੇਮ ਡੈਮ ਸੰਕੇਲਿਮ - ਬੇਲਗਾਮ ਹਾਈਵੇਅ SH-31 'ਤੇ ਚੋਰਲਾ ਘਾਟ 'ਤੇ ਲਗਭਗ  ਸਨਕੇਲਿਮ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਚੋਰਲਾ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨਿੱਜੀ ਈਕੋਰੇਸੋਰਟ, ਜੰਗਲੀ ਕੁਦਰਤ ਸੰਭਾਲ ਸਹੂਲਤ, ਈਕੋ ਐਡਵੈਂਚਰ ਰਿਜ਼ੋਰਟ, ਅਤੇ ਸਵਪਨਾਗੰਧਾ ਰਿਜੋਰਟ ਹਨ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਗੋਆ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੋਆ ਦੇ ਚਾਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਲਗਭਗ  ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਹਦੇਈ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਅਤੇ ਮੋਲੇਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਸਾਰੇ ਮਹਿੰਦੀ ਨਦੀ ਬੇਸਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਦੇਈ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੂਰੀ 15° 48" 33' ਤੋਂ 14° 53" 54' ਉੱਤਰ ਅਤੇ 74° 20" 13' ਤੋਂ 73° 40" 33' ਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਜੀਵ 
ਇਹ ਖੇਤਰ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੌਟਸਪੌਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ:Columba elphinstonii.jpg|ਨੀਲਗਿਰੀ ਲੱਕੜ-ਕਬੂਤਰ
ਤਸਵੀਰ:Echis carinatus sal.jpg|ਆਰਾ-ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਪਰ
ਤਸਵੀਰ:Rhacophorus malabaricus.jpg|ਮਾਲਾਬਾਰ ਉੱਡਦਾ ਡੱਡੂ
ਤਸਵੀਰ:Glassy Tiger.jpg|ਗਲਾਸ ਟਾਈਗਰ
ਤਸਵੀਰ:Southern Birdwing - Sohini Vanjari.jpg|ਦੱਖਣੀ ਬਰਡਵਿੰਗ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਿਤਲੀ; ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ:  ਤੋਂ  ਤੱਕ&nbsp;ਮਿਲੀਮੀਟਰ (7.5&nbsp;ਵਿੱਚ)
ਤਸਵੀਰ:Plumeria rubra (flowers).jpg|*ਚਫਾਰਾ* (ਲਾਲ ਫਰੈਂਗੀਪਾਨੀ)

## ਹਵਾਲੇ
ਮੁਹੰਮਦ ਬੂਟਾ ਗੁਜਰਾਤੀ

**ਮੁਹੰਮਦ ਬੂਟਾ ਗੁਜਰਾਤੀ** ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਥਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਪੰਜ ਗੰਜ' ਕਰਕੇ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੀਹਰਫ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿੱਸਾ 'ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਹਾਦ' ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ
**ਪੰਜ ਗੰਜ*(ਸੀਹਰਫ਼ੀਆਂ, 1874)
**ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ*(1868)
**ਮਾਅਰਕਾ–ਇ–ਕਰਬਲਾ* 
**ਕਿੱਸਾ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਬਿਲਕੀਸ* (1916) 
**ਵਫ਼ਾਤ ਨਾਮਾ ਸਰਵਰ-ਏ-ਕਾਇਨਾਤ*
* *ਚੰਦਰ ਬਦਨ*
* *ਕਿੱਸਾ ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਹਾਦ* (1872)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਨੇਤਰਾਵਲੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ

thumb|250x250px| ਨੇਤਰਾਵਲੀ
**ਨੇਤਰਾਵਲੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ** ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 211km 2 ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੇਤਰਾਵਲੀ ਜਾਂ ਨੇਤੂਰਲੀ ਜ਼ੁਆਰੀ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨਮੀਦਾਰ ਪਤਝੜ ਵਾਲੀ ਬਨਸਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾਬਹਾਰ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸਦਾਬਹਾਰ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲਾਨਾ ਝਰਨੇ ਵੀ ਹਨ।

## ਟਿਕਾਣਾ 
ਨੇਤਰਾਵਲੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਗੋਆ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 65 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਗੋਆ ਦੇ ਸੰਗੁਏਮ ਤਾਲੁਕਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਲੇਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਡਾਂਡੇਲੀ-ਅੰਸ਼ੀ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ, ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਕਰਨਾਟਕ, ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕੋਟੀਗਾਓ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ, ਗੋਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੋਲੇਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਈ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।, ਗੋਆ ਅਤੇ ਭੀਮਗੜ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈੰਕਚੂਰੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੈੈ।

## ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ 
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਦੀਵੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਗੌਰ ਜਾਂ ਇੰਡੀਅਨ ਬਾਇਸਨ ( *ਬੌਸ ਗੌਰਸ* ), ਮਾਲਾਬਾਰ ਜਾਇੰਟਸ ਸਕੁਆਇਰ ( *ਰਤੁਫਾ ਇੰਡੀਕਾ* ), ਚਾਰ-ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਿਰਨ ਜਾਂ ਚੌਸਿੰਘਾ ( *ਟੈਟਰਾਸੇਰਸ ਕਵਾਡ੍ਰੀਕੋਰਨਿਸ* ), ਚੀਤਾ ( *ਪੈਂਥੇਰਾ ਪਾਰਡਸ* ), ਚਿੱਟੇ-ਬੇਲੀ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ *ਸਾਈਨਿਸ ਪੈਲੀਪੇਸ* ), ਵਾਈਨਾਡ ਲਾਫਿੰਗਥ੍ਰਸ਼ ( *ਗਰੁਲੈਕਸ ਡੇਲੇਸਰਟੀ* ), ਸਫੈਦ-ਬੇਲੀਡ ਟ੍ਰੀਪੀ ( *ਡੈਂਡਰੋਸਿਟਾ* ਲਿਊਕੋਗੈਸਟ੍ਰਾ), ਰੁਫਸ ਬੈਬਲਰ ( *ਟਰਡੋਇਡਜ਼ ਸਬਰੂਫਾ* ) ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਬਟਰਫਲਾਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਲਾਬਾਰ ਬੈਂਡਡ ਸਵੈਲੋਟੇਲ ( *ਪੈਪਿਲਿਓ ਲਿਓਮੇਡਨ* ), ਮਾਲਾਬਾਰ ਬੈਂਡਡ ਮੋਰ ( *ਪੈਪਿਲਿਓ ਬੁੱਢਾ* ), ਮਾਲਾਬਾਰ ਟ੍ਰੀ ਨਿੰਫ ( *ਆਈਡੀਆ ਮਾਲਾਬਰੀਕਾ* ), ਦੱਖਣੀ ਬਰਡਵਿੰਗ ( *ਟ੍ਰੋਇਡਜ਼ ਮਿਨੋਸ* ), ਲਿਬੇਰ ਨਾਉਰਾ (ਪੋਲੀ *ਨਾਉਰਾ* ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਾਲਾ ਰਾਜਾ ( *ਚਰੈਕਸ ਸੋਲਨ* ) ਅਤੇ ਰੈੱਡਸਪੌਟ ਡਿਊਕ ( *ਡੋਫਲਾ ਈਵੇਲੀਨਾ* ) ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਕੇਦਲੀ ਕਲਾਂ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ**, ਕੇਦਲੀ ਕਲਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਜਦ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ 'ਤੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਲੰਘੇ। ਉਹ ਕੇਦਲੀ ਚੱਟੀ (ਕਲਾਂ) ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਰੁਕੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾਇਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਰੋਕਾਰ ਬਣੇ।

ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਗਯਾ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ 200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਕੁ ਨਾਨਕਪੰਥੀ ਹਿੰਦੂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੁਝ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਅਗਰਹਰੀ ਸਿੱਖ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੰਟਰਗੰਜ ਦੇ ਡੁਮਾਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਤੇਜਸ ਬਰੋਕਾ

ਤੇਜਸ ਬਰੋਕਾ (ਜਨਮ 1 ਫਰਵਰੀ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਬਰੋਕਾ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼ ਟੀਮ ਨੇ 2017 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ 10 ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ 2017 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 9 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 12 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ 2021-22 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਲਿਸਟ ਏ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਜੇਮਸ ਮੈਗੀ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਪਤਾਨ)

**ਜੇਮਸ ਮੈਗੀ** (1750-1801) ਪੁਰਾਣੇ ਚੀਨ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਫਰ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਪਹਿਲੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਉਂਟੀ ਡਾਊਨ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਇਦ ਡਾਊਨਪੈਟਰਿਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੇਮਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਬਰਨਾਰਡ ਅਮਰੀਕੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਜਿਸਨੂੰ "ਮਨੁੱਖੀ, ਨੇਕ-ਦਿਲ ਆਇਰਿਸ਼ਮੈਨ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 1783 ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਹੈਂਡਾਸਿਡ ਪਰਕਿਨਸ ਉਸਦਾ ਭਰਾ, ਬਰਨਾਰਡ ਮੈਗੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਫਰ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬਿਲ ਕਿੰਗ (ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਅਫਸਰ)

ਕਮਾਂਡਰ **ਵਿਲੀਅਮ ਡੌਨਲਡ ਏਲੀਅਨ ਕਿੰਗ**, ਡੀਐਸਓ ਅਤੇ ਬਾਰ, ਡੀਐਸਸੀ (23 ਜੂਨ 1910 - 21 ਸਤੰਬਰ 2012) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਯਾਚਸਮੈਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਸੋਲੋ ਨਾਨ-ਸਟਾਪ, ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀ ਯਾਟ ਰੇਸ, *ਸੰਡੇ ਟਾਈਮਜ਼* ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਰੇਸ, ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910
ਮਾਰਕ ਬੀਓਮੋਂਟ (ਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ)

**ਮਾਰਕ ਇਆਨ ਮੈਕਲੀਓਡ ਬੀਓਮੋਂਟ** BEM (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1983)  ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਸਾਈਕਲਿਸਟ, ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ 18 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਆਪਣਾ 18,000 ਮੀਲ (29,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਰਸਤਾ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, 79 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। 18 ਫਰਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਬੀਓਮੋਂਟ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਲਈ ਐਂਕਰੇਜ, ਅਲਾਸਕਾ, ਯੂਐਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ੁਆ ਤੱਕ ਸਾਈਕਲਿੰਗ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਖੋਜ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੰਧੂ

**ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸੰਧੂ** (*ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੰਧੂ*) (1959 - 5 ਫ਼ਰਵਰੀ 2011) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੀ ਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਘਾਰਾਣਾ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਬਾਕਰ ਹੁਸੈਨ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ।ਉਸਨੇ ਜਸਵੰਤ ਸੰਦੀਲਾ, ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ, ਕਰਨੈਲ ਗਿੱਲ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦਾ, ਸੀਤਲ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੋਲੋ ਅਤੇ ਡਿਊਟ ਗਾਣੇ ਕਰਵਾਏ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਰਿਚਰਡ ਰਸਲ ਵਾਲਡਰੋਨ

**ਰਿਚਰਡ ਰਸਲ ਵਾਲਡਰੋਨ** ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਥਾਮਸ ਵੈਸਟਬਰੂਕ ਵਾਲਡਰੋਨ (ਕੌਂਸਲ) ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਲਕਸ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਸਰ "ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਜੰਟ" ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਮੁਹਿੰਮ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲਡਰੋਨ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੈਸਿਕਾ ਪਲੱਟ

**ਜੈਸਿਕਾ ਪਲੱਟ** (ਜਨਮ ਮਈ 8, 1989) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਾਬਕਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੀ.ਡਬਲਿਊ.ਐਚ.ਪੀ.ਏ. ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵੂਮਨ ਹਾਕੀ ਲੀਗ (ਸੀ.ਡਬਲਿਊ.ਐਚ.ਐਲ.) ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਫਿਊਰੀਜ਼ ਲਈ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ.ਡਬਲਿਊ.ਐਚ.ਐਲ. ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਪਲੱਟ ਨੂੰ 61ਵੀਂ ਸਮੁੱਚੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ 2016 ਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2016-17 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਫਿਊਰੀਜ਼ ਲਈ ਚਾਰ ਗੇਮਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਖੇਡੀ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਲੱਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, 2012 ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਪਲੱਟ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ, ਜੋ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਲੀਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਹੈਰੀਸਨ ਬਰਾਊਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪੁਰਸ਼ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣੀ। ਪਲੱਟ ਨੇ ਸੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਪਲੱਟ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ "ਟੋਪ 25 ਵਿਮਨ ਆਫ ਇਨਫਲੁਏਂਸ 2018" ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 
## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਖਿਡਾਰੀ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸਾਹਿਬ ,ਲਖਪਤ

ਲਖਪਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੋ ਕੱਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਖਪਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|197x197px|ਲਖਪਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮੱਕਾ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ (1506-1513) ਅਤੇ ਚੌਥੀ (1519-1521) ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ ਸਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੌਥੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਲਕੀ (ਪੰਘੂੜੇ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਉਸਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਸਥਾਨਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਧਾਮ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕ (S-GJ-65) ਹੈ। ਇਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਭਾਲ ਲਈ 2004 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਹੌਕਆਈ (2021 ਟੀਵੀ ਲੜ੍ਹੀ)

**ਹੌਕਆਈ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਛੋਟੀ ਲੜ੍ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੌਨੈਥਨ ਇਗਲਾ ਨੇ ਡਿਜ਼ਨੀ+ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਸੇਵਾ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾ ਕਲਿੰਟ ਬਾਰਟਨ / ਹੌਕਆਈ ਅਤੇ ਕੇਟ ਬਿਸ਼ਪ / ਹੌਕਆਈ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਨੇ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ, ਲੜ੍ਹੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਵੈਂਜਰਜ਼: ਐਂਡਗੇਮ (2019) ਦੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਹੈ। ਲੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਟ ਬਾਰਟਨ, ਕੇਟ ਬਿਸ਼ਪ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁੱਝ ਅਤੀਤ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਲੜ ਸਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਕੋਲ਼ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਜ ਸਕੇ। ਇਗਲਾ ਲੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਸਨ ਅਤੇ ਰ੍ਹਾਇਸ ਥੌਮਸ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕੀ ਟੋਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖੀ।

ਹੌਕਆਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਐਪੀਸੋਡਜ਼ 24 ਨਵੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 4 ਐਪੀਸੋਡਜ਼ 22 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਜਾਰੀ ਹੋਏ। ਇਹ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਸਾਰ 
ਅਵੈਂਜਰਜ਼: ਐਂਡਗੇਮ (2019) ਦੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਬਾਅਦ, ਕਲਿੰਟ ਬਾਰਟਨ, ਕੇਟ ਬਿਸ਼ਪ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਰੋਨਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੁੱਝ ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਕੋਲ਼ ਮੁੜ੍ਹ ਸਕੇ।

## ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਰਦਾਰ 
* ਜੈਰੇਮੀ ਰੈੱਨਰ - ਕਲਿੰਟ ਬਾਰਟਨ / ਹੌਕਆਈ
* ਹੇਲੀ ਸਟਾਇਨਫ਼ੀਲਡ - ਕੇਟ ਬਿਸ਼ਪ
* ਟੋਨੀ ਡਾਲਟਨ - ਜੈਕ ਡੁਕੁਏਸਨ
* ਫ਼੍ਰਾ ਫ਼ੀ - ਕਾਜ਼ੀਮੀਰਜ਼ "ਕਾਜ਼ੀ" ਕਾਜ਼ੀਮੀਰਸਜ਼ਾਕ
* ਬ੍ਰਾਇਨ ਡ'ਆਰਸੀ ਜੇਮਜ਼ - ਡੈਰੈਕ ਬਿਸ਼ਪ
* ਐਲੈਕਸ ਪੌਨੋਵਿਚ - ਇਵਾਨ ਬਾਨਿਓਨਿਸ
* ਪਿਓਤਰ ਐਡਮਚਜ਼ਾਇਕ - ਟੋਮਸ ਡੈੱਲਗਾਡੋ
* ਲਿੰਡਾ ਕਾਰਡੈੱਲਿਨੀ - ਲੌਰਾ ਬਾਰਟਨ
* ਸਾਇਮਨ ਕੈਲੋ - ਆਰਮੰਡ ਡੁਕੁਏਸਨ III
* ਵੀਰਾ ਫ਼ਾਰਮਿਗਾ - ਐਲੇਨੌਰ ਬਿਸ਼ਪ
* ਐਲੈਕੁਆ ਕੌਕਸ - ਮਾਯਾ ਲੋਪੇਜ਼
* ਫਲੋਰੈਂਸ ਪਿਊਹ - ਯੇਲੇਨਾ ਬਿਲੋਵਾ / ਬਲੈਕ ਵਿਡੋ
* ਵਿਨਸੈਂਟ ਡ'ਔਨੋਫ਼੍ਰੀਓ - ਵਿਲਸਨ ਫ਼ਿਸਕ / ਕਿੰਗਪਿਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ
ਸਵਪਨਿਲ ਅਸਨੋਦਕਰ

**ਸਵਪਨਿਲ ਅਸਨੋਦਕਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਲਗਭਗ 5'5 ਦੇ  ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਵਾਲਾ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਲਈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਿਆ।

## ਘਰੇਲੂ ਕਰੀਅਰ 
ਸਵਪਨਿਲ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਲਈ ਛੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 369 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।

## ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ 
ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 133.47 ਦੀ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਰੇਟ ਨਾਲ 311 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਗ੍ਰੀਮ ਸਮਿਥ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਓਪਨਿੰਗ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਬਣਾਈ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 59.71 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 418 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਖੇਡੇ ਸੱਤ ਆਈਪੀਐਲ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 127.08 ਦੀ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਰੇਟ ਨਾਲ 34.86 ਦੀ 244 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੇ ਆਈਪੀਐਲ ਡੈਬਿਊ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ 34 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ 60 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 176.47 ਦੀ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਰੇਟ ਨਾਲ 10 ਚੌਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੱਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਔਫਬ੍ਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2008 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਭਰਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੌਰੇ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਕੋਚਿੰਗ 
2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗੋਆ ਅੰਡਰ 23 ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਰਾਬਰਟ ਗ੍ਰੇ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਪਤਾਨ)

**ਰਾਬਰਟ ਗ੍ਰੇ** (10 ਮਈ, 1755 -  ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਪਾਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਜੋ 1790 ਅਤੇ 1793 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਤੱਟ ਲਈ ਦੋ ਵਪਾਰਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਫਰ ਵਪਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਗ੍ਰੇ ਨੇ ਉਸ ਤੱਟ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 1790 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1792 ਵਿਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਨਦੀ 'ਤੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਸੀ।

ਗ੍ਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੋਵੇਂ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਨ। ਉਹ ਟਿਵਰਟਨ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ। ਉਹ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਫ੍ਰੈਂਕੋ-ਅਮਰੀਕਨ ਅਰਧ-ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟਰ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1806 ਵਿੱਚ, ਚਾਰਲਸਟਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਲੇ ਬੁਖਾਰ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਓਰੇਗਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਤੱਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਗ੍ਰੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1755
ਲੁਈ ਸੈਂਡ

**ਲੂਈ ਨੇਲੁਮ ਸੈਂਡਮਾਲੀ ਸੈਂਡ** (ਜਨਮ **ਲੁਈਸ ਸੈਂਡ** ; ਮੋਦਾਰਾ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ 27 ਦਸੰਬਰ 1992), ਇੱਕ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਹੈਂਡਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ, ਸੈਂਡ ਨੇ ਲਿੰਗ ਡਿਸਫੋਰੀਆ ਕਾਰਨ ਹੈਂਡਬਾਲ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਸੈਂਡ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਜੋੜੇ ਦੁਆਰਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੋਟੇਨਬਰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

2021 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹੈਂਡਬਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕੇਰਾ ਐਚ.ਐਫ. ਦੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਟਰਾਂਸ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੈਂਡਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
* **ਕਾਰਪੈਥੀਅਨ ਟਰਾਫੀ (ਮਹਿਲਾ ਹੈਂਡਬਾਲ)** :
** *ਜੇਤੂ* : 2015

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Loui Sand at Olympics at Sports-Reference.com (archived) 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਐਲੇਕ ਰੋਜ਼

**ਸਰ ਐਲੇਕ ਰੋਜ਼** (13 ਜੁਲਾਈ 1908 – 11 ਜਨਵਰੀ 1991) ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸਰੀ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁਕੀਨ ਇਕੱਲੇ-ਹੱਥ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਿੰਗਲ-ਹੈਂਡ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1967-68 ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਨਾਈਟ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਲਾਈਵਲੀ ਲੇਡੀ ਅਜੇ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚੈਰਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

## ਜਲ ਸੈਨਾ ਕੈਰੀਅਰ
ਐਲਕ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਫਲੇ ਦੇ ਏਸਕੌਰਟ, ਐਚ.ਐਮ.ਐਸ ਲੀਥ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਮਕੈਨਿਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

## ਲਾਈਵਲੀ ਲੇਡੀ
ਜੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਐਲੇਕ ਰੋਜ਼ ਨੇ 36-ਫੁੱਟ ਕਟਰ ਲਾਈਵਲੀ ਲੇਡੀ ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਲਾਈਫਬੋਟ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਿਆ।  ਲਾਈਵਲੀ ਲੇਡੀ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਮਾਲਕ ਐਸ.ਜੇ.ਪੀ. ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਾਦੂਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਲਾਈਵਲੀ ਲੇਡੀ ਬੁਨਿਆਦੀ, ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ, ਚੈਰਿਟੀ "ਅਰਾਉਂਡ ਐਂਡ ਅਰਾਉਂਡ" ਨੇ ਯਾਟ ਦਾ 25 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਲੇਕ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਧਾਰਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਮਰ ਜਲਾਲਾਬਾਦੀ

**ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭੰਡਾਰੀ** (9 ਮਾਰਚ 1917 – 9 ਜਨਵਰੀ 2003), **ਕਮਰ ਜਲਾਲਾਬਾਦੀ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿਕਰਮ ਔਰ ਬੇਤਾਲ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਮਾਰਚ 1917 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿਆਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭੰਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਘਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਦਾ ਪਰ ਅਮਰ ਚੰਦ ਅਮਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਟਕਦਾ ਕਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਥਾਹ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।  ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਰ ਦਾ ਪੈੱਨਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਚੰਦਰਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਆਮ ਰੁਝਾਨ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਸਥਿਤ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲਾਪ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਤਾਪ, ਨਿਰਾਲਾ, ਸਟਾਰ ਸਹਿਕਾਰ ਲਈ ਲਿਖ ਕੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਮਾਰਚ 1917 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭੰਡਾਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਆਸ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਘਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਪਰ *ਅਮਰ ਚੰਦ ਅਮਰ* ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਭਟਕਦਾ ਕਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਥਾਹ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ *ਕਮਰ* ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚੰਦਰਮਾ, ਅਤੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਰੱਖਣਾ ਆਮ ਰੁਝਾਨ ਸੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਡੇਲੀ ਮਿਲਾਪ, ਡੇਲੀ ਪ੍ਰਤਾਪ, *ਨਿਰਾਲਾ*, *ਸਟਾਰ ਸਹਕਾਰ* ਲਈ ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* Qamar Jalalabadi in Old Rare Interview
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਹੀਰੋ ਹਿਟਲਰ ਇਨ ਲਵ

**ਹੀਰੋ ਹਿਟਲਰ ਇਨ ਲਵ** ਸੁਖਵੰਤ ਢੱਡਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇੱਕ 2011 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ।  ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬੱਬੂ ਮਾਨ, ਮੌਨੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੇ ਬੈਨਰ ਮਾਨ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਹੇਠ ਹੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2011 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਰਿਸ਼ੀ ਪਟਿਆਲਵੀ

**ਰਿਸ਼ੀ ਪਟਿਆਲਵੀ** (    ), (1917–1999), ਜਨਮ ਵੇਲ਼ੇ ਬਾਮ ਦੇਵ ਸ਼ਰਮਾ,  ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਪੰਜਾਬ) ਤੋਂ, ਦਾਗ਼ ਦੇਹਲਵੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਨਸੀਮ ਨੂਰਮਹਲੀ ਦਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸੀ ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਖ਼ਾਨ ਦਾਗ ਦੇਹਲਵੀ ਦੇ  ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਲਾਭੂ ਰਾਮ ਜੋਸ਼ ਮਲਸਿਆਨੀ (1883-1976) ਦਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸੀ। 26 ਦਸੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ 82 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 

ਰਿਸ਼ੀ ਪਟਿਆਲਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:  -

* 1. *ਰੇਗ-ਏ-ਰਵਾਂ* (1972) ਬਿਸਵਿਨ ਸਾਦੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 184 ਪੰਨੇ
* 2.  *ਫੂਲ ਉਨਕੀ ਮੁਕਾਨੋਂ ਕੇ* (1978) ਪੰਜਾਬ ਉਰਦੂ ਅਕਾਦਮੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 136 ਪੰਨੇ ।
* 3. *ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਿਤਨੀ* (1979) ਰਿਸ਼ੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 196 ਪੰਨੇ 
* 4. *ਛਿੜ ਗਈ ਜੋ ਬਾਤ ਉਨਕੀ* (1980)-ਉਹੀ- 152 ਪੰਨੇ
* 5. *ਸ਼ਫਾਕ ਰੰਗ ਆਂਸੂ* (1981) ਨੌ ਬਹਾਰ ਸਾਬੀਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 328 ਪੰਨੇ

ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜੋ ਉਰਦੂ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਹਨ *ਰਿਆਜ਼-ਏ-ਨਸੀਮ* (1978), *ਜਾਇਜ਼ੇ* (1966) ਅਤੇ *ਪਰਤਵ-ਏ-ਜਮਹੂਰ* (1976) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਖਲੀਲ ਅਹਿਮਦ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ )

**ਖਲੀਲ ਅਹਿਮਦ** (ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਸ਼ਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਖਲੀਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਅਹਿਮਦ ਸਨ, ਜੋ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਟੋਂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਸਨ।

## ਘਰੇਲੂ ਕਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ 5 ਫਰਵਰੀ 2017 ਨੂੰ 2016-17 ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ 2016 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਸ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 5 ਫਰਵਰੀ 2018 ਨੂੰ 2017-18 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ 
ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ODI) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 18 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵਨਡੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (T20I) ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 4 ਨਵੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ (T20I) ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੇਠ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਨਵਾਂ ਅਮਰੰਬਲਮ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ

**ਨਵਾਂ ਅਮਰੰਬਲਮ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ** ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਮਲੱਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਲੱਕੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਈਲੈਂਟ ਵੈਲੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਨੀਲਗਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਦੁਗਾਨੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਰੀਮਪੁਝਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Munnar_-_views_from_Munnar_%287%29.jpg/170px-Munnar_-_views_from_Munnar_%287%29.jpg|thumb| *ਹੇਮੀਟ੍ਰਗਸ ਹਾਈਲੋਕ੍ਰੀਅਸ*, ਮੁੰਨਾਰ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Lion-tailed_macaque_by_N._A._Naseer.jpg/170px-Lion-tailed_macaque_by_N._A._Naseer.jpg|thumb| *ਮਕਾਕਾ ਸਿਲੇਨਸ*

## ਭੂਗੋਲ 
ਨਵਾਂ ਅਮਰੰਬਲਮ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕਰੀਮਪੁਝਾ ਡਬਲਯੂਐਲਐਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ  ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਉਚਾਈ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੋਂ , ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਉੱਚ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੰਬਲਮ ਸਾਈਲੈਂਟ ਵੈਲੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਨਾਲ  ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨੀਲਗਿਰੀ ਬਾਇਓਸਫੇਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। 

## ਪੰਛੀ ਅਸਥਾਨ 
ਇੰਡੀਅਨ ਬਰਡ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ (ਆਈਬੀਸੀਐਨ) ਨੇ ਨੀਲਾਂਬੁਰ ਅਤੇ ਅਮਰੰਬਲਮ ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 212 ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੰਬਲਮ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਸਧਾਰਣ ਪੰਛੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੰਛੀ ਖੇਤਰ (IBS) ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 16 ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਿਤ ਰੇਂਜ ਕਿਸਮਾਂ (RRS) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਅਮਰੰਬਲਮ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਕਿਸਮਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। RRS ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। 2001 ਵਿੱਚ ਬਰਡਲਾਈਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 52 ਨੇੜੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ (NTS) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। NTS ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ IBA ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵੀ ਲੱਭੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਬਰਡਲਾਈਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ, ਅਮਰੰਬਲਮ ਰਿਜ਼ਰਵ ਜੰਗਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ (ਬਾਇਓਮ -10) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ: 15 ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਬਾਇਓਮ ਅਸੈਂਬਲੇਜ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਆਈਬੀਏ ਵਿੱਚ 12 ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।  2003 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੀ.ਓ. ਨਾਮੀਰ, ਕੇਰਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨੇ 11 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲੱਕੜਹਾਰੇ, 11 ਕਿਸਮਾਂ ਫਲਾਈਕੈਚਰ, ਨੌਂ ਜਾਤੀਆਂ, ਬੱਬਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ, ਅਤੇ ਬਾਰਬੇਟਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ। 2004 ਤੱਕ, IUCN ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ''ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ* / *ਕਮਜ਼ੋਰ* ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ *ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ* ਵਾਲੀਆਂ 10 IBA ਟ੍ਰਿਗਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਅਤੇ IBA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ *A1* ਤੋਂ *A3* ਤੱਕ ਦੀਆਂ 10 ਆਈਬੀਏ ਟ੍ਰਿਗਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਘੱਟ ਸਹਾਇਕ ( *ਲੇਪਟੋਪਟੀਲੋਸ ਜਾਵੈਨਿਕਸ* ), ਚਿੱਟੇ-ਰੰਪਡ ਗਿਰਝ ( *ਜਿਪਸ ਬੇਂਗਲ* ), ਨੀਲਗਿਰੀ ਲੱਕੜ-ਕਬੂਤਰ ( *ਕੋਲੰਬਾ* ਐਲਫਿੰਸਟੋਨੀ), ਮਾਲਾਬਾਰ ਪੈਰਾਕੀਟ ( *ਸਾਈਟਾਕੁਲਾ ਕੋਲੰਬੋਇਡਜ਼* ), ਮਾਲਾਬਾਰ ਸਲੇਟੀ-ਹੌਰਨਬਿਲ ( *ਓਸੀਸੇਰੋਸ* ਗ੍ਰੀਸੀਅਸ), ਸਫੈਦ-ਬੇਲੀ ਵਾਲਾ ਟ੍ਰੀਪੀ ( *ਡੈਂਡਰੋਸਿਟਾ* ਲਿਊਕੋਗਾਸਟ੍ਰਾ), ਸਲੇਟੀ-ਹੇਡਡ ਬੁਲਬੁਲ ( *ਪਾਈਕਨੋਟਸ* ਬਾਏਕਨੋਟਸ *ਬਾਊਸਫੁਸਲਰ* ), ਰੂਫੂਸਫੁਸਡਰਸ ਸਫੈਦ-ਬੇਲੀ ਵਾਲਾ ਨੀਲਾ-ਫਲਾਈ ਕੈਚਰ ( *ਸਾਈਰਨੀਸ ਪੈਲੀਪਸ* ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਮਸਨ-ਬੈਕਡ ਸਨਬਰਡ ( *ਨੈਕਟਰੀਨੀਆ ਮਿਨੀਮਾ'' ) ਵੀ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਪੰਛੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ

**ਡਾ.ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ** ਇਕ ਕਵੀ ਹੈ.ਡਾ. ਆਨੰਦ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ, ਗਲਪ, ਗੈਰ-ਗਲਪ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕਤਾ ਦੀਆਂ 140 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਕਾਲਮ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੋਮਾ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ, ਕ੍ਰਾਈਮਜ਼ ਅਗੇਂਸਟ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀ ਐਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ, ਬੇਲਗ੍ਰੇਡ, ਸਰਬੀਆ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਹਨ। ਡਾ. ਆਨੰਦ ਨੇ ਇਕ ਇਰਾਨੀ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਰੋਗਯੇਹ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਥਿਊਰੀ ਵਿਚ ਬਾਇਓ-ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਸਹਿ-ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
1955 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਖੇ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਵਿਖੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਆਨੰਦ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੱਸਵਾਦ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ 2000 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਡਾ ਆਨੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੀਜੀਐਨ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਡੀਏਵੀ ਕਾਲਜ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣੇ ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪੀਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵਰਲਡ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਪੋਇਟਸ [ਇਟਲੀ] ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ 2016 ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਪਾਬਲੋ ਨੇਰੂਦਾ ਲਿਟਰੇਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਟਰਾਂਟੋ, ਇਟਲੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕਿਬਾਟੇਕ 39 ਕਵਿਤਾ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪੀਸ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਵਰਲਡ ਪੀਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਤਾਲਿਬ ਚਕਵਾਲੀ

**ਤਾਲਿਬ ਚਕਾਲੀ** (1900-1988), ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਕਵੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਕਵਾਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਨਜ਼ਮ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਕਪੂਰ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਤਾਲਿਬ ਚਕਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਖਾਲਸ (ਕਲਮ ਨਾਮ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨ 
ਚਕਵਾਲੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਕਪੂਰ ਦਾ ਤਖੱਲਸ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਈ 1900 ਨੂੰ ਚਕਵਾਲ, ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਲ ਮੁਕੰਦ ਕਪੂਰ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਈਸ਼ਵਰ ਦਾਸ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਬਲਖ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੱਕਵਾਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਕਵਾਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਕੂਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1923 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਲਐਲਬੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1923 ਤੋਂ 1936 ਤੱਕ ਚਕਵਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਥੋਕ ਸਪਲਾਇਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ੧੯੪੭ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ੧੯੮੮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
 
ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਚਕਵਾਲੀ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1932 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਜ਼ਮ ਏ ਅਦਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ, ਸ਼ੈਲੀ, ਜ਼ੌਕ, ਗਾਲਿਬ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਨਵਰ ਏ ਹਕੀਕਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੌਧਰੀ ਜ਼ਕੱਲਾਹ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੈ, 1929 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ
ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਪੰਛੀ ਅਸਥਾਨ

**ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਪੰਛੀ ਅਸਥਾਨ** ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੈਂਗਰੋਵ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੰਡੋਵੀ ਨਦੀ, ਗੋਆ ਦੇ ਨਾਲ ਚੋਰਾਓ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਉੱਘੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਛੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਬੈਂਡਰ ਅਤੇ ਚੋਰਾਓ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਟਾਪੂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਸੈਰ ਹੈ ਜੋ *ਰਾਈਜ਼ੋਫੋਰਾ ਮੁਕਰੋਨਾਟਾ*, *ਐਵੀਸੀਨੀਆ ਆਫਿਸਿਨਲਿਸ* ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਗਰੋਵਜ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

## ਵਰਣਨ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Salim_ali_sanctuary_walkway.jpg/220px-Salim_ali_sanctuary_walkway.jpg|right|thumb| ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੱਕਾ ਰਸਤਾ
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਆਕਾਰ  ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਨੀਵੇਂ ਮੈਂਗਰੋਵ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/India_Goa_Chapora_River_Colony_of_Birds.jpg/220px-India_Goa_Chapora_River_Colony_of_Birds.jpg|thumb| ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਪੰਛੀ ਅਸਥਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟਰਾਈਟਡ ਬਗਲਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਰੀਫ ਬਗਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਜੋ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਟਲ ਬਿਟਰਨ, ਬਲੈਕ ਬਿਟਰਨ, ਲਾਲ ਗੰਢ, ਜੈਕ ਸਨਾਈਪ ਅਤੇ ਪਾਈਡ ਐਵੋਕੇਟ (ਅਸਥਾਈ ਸੈਂਡਬੈਂਕਸ ਉੱਤੇ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਮਡਸਕਿੱਪਰ, ਫਿੱਡਲਰ ਕੇਕੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੈਂਗਰੋਵ ਨਿਵਾਸ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਹੈ। *ਕ੍ਰਸਟੇਸ਼ੀਅਨ ਟੈਲੀਓਟੈਨਿਸ ਇੰਡੀਅਨਿਸ* ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੀਡੀਆ 

ਤਸਵੀਰ:Mangrove_crab_01.JPG|ਅਣ-id'ed ਕੇਕੜਾ
ਤਸਵੀਰ:Mangrove_crab_02.JPG|ਪੋਰਸਿਲੇਨ ਫਿੱਡਲਰ
ਤਸਵੀਰ:Mangrove_mudskipper.JPG|ਮਡਸਕੀਪਰ
ਤਸਵੀਰ:Mangrove_crab_04.JPG|ਅਣ-id'ed ਕੇਕੜਾ
ਤਸਵੀਰ:Rhizophora_mucronata13.JPG|ਰਾਈਜ਼ੋਫੋਰਾ ਮੁਕਰੋਨਾਟਾ ਫਲ
ਤਸਵੀਰ:Rhizophora_mucronata11.JPG|ਰਾਈਜ਼ੋਫੋਰਾ ਮੁਕਰੋਨਾਟਾ ਪੱਤੇ

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਗ਼ਰ ਖ਼ਿਆਮੀ

**ਸਾਗ਼ਰ ਖ਼ਿਆਮੀ** ਉਰਦੂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਜ਼ਾਹੀਆ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਨਜ਼-ਮਜ਼ਾਹ ਦੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਹਕੀਕੀ ਨਾਮ ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਲ ਹਸਨ ਸੀ।

## ਇੰਤਕਾਲ 
18 ਜੂਨ 2008 ਨੂੰ 70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਾਗ਼ਰ ਪਯਾਮੀ ਦਾ ਇੰਤਕਾਲ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ਼ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਾਨਾਵਤੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਮੂਨਾ ਕਲਾਮ 
### ਦਿੱਲੀ ਕਾ ਕੁੱਤਾ 
:ਯੇ ਬੋਲਾ ਦਿੱਲੀ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਸੇ ਗਾਉਂ ਕਾ ਕੁੱਤਾ
:ਕਹਾਂ ਸੇ ਸਿੱਖੀ ਅਦਾ ਤੁਮ ਨੇ ਦੁਮ ਦਬਾਨੇ ਕੀ
:ਵੋਹ ਬੋਲਾ ਦੁਮ ਕੇ ਦਬਾਨੇ ਕੋ ਬੁਜ਼ਦਿਲੀ ਨਾ ਸਮਝ
:ਜਗ੍ਹਾ ਕਹਾਂ ਹੈ ਯਹਾਂ ਦੁਮ ਹਿਲਾਨੇ ਕੀ

### ਆਸ਼ਕ-ਏ-ਅਸਰ-ਏ-ਹਾਜ਼ਿਰ
:ਯੇ ਇਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬੱਸ ਇਤਨਾ ਸਮਝ ਲੀਜਏ
:ਕਬ ਆਗ ਕਾ ਦਰਿਆ ਹੈ, ਕਬ ਡੁੱਬ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ
:ਮਾਯੂਸ ਨਾ ਹੋ ਆਸ਼ਿਕ, ਮਿਲ ਜਾਏਗੀ ਮਾਸ਼ੂਕਾ
:ਬੱਸ ਇਤਨੀ ਸੀ ਜ਼ਹਿਮਤ ਹੈ, ਮੁਬਾਇਲ ਉਠਾਨਾ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਜੈ ਸਿੰਘ I

**ਜੈ ਸਿੰਘ** ਪਹਿਲਾ (15 ਜੁਲਾਈ 1611 - 28 ਅਗਸਤ 1667) ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਉਚ- ਜਰਨੈਲ ("ਮਿਰਜ਼ਾ ਰਾਜਾ") ਅਤੇ ਅੰਬਰ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਾ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ) ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਉਸ ਦਾ ਚਾਚਾ, ਰਾਜਾ ਭਾਊ ਸਿੰਘ ਸੀ।

## ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Maharaja_Jai_Singh_of_Amber_and_Maharaja_Gaj_Singh_of_Marwar%2C_1630.jpg/200px-Maharaja_Jai_Singh_of_Amber_and_Maharaja_Gaj_Singh_of_Marwar%2C_1630.jpg|right|thumb|246x246px|ਅੰਬਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਰਵਾੜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜ ਸਿੰਘ - ਅੰਬਰ ਐਲਬਮ ਤੋਂ ਫੋਲੀਓ, ਲਗਭਗ 1630।
10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੈ ਸਿੰਘ ਅੰਬਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਕਛਵਾਹਾ ਰਾਜਪੂਤ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਫੌਜੀ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੈ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮਹਾਨਤਾ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ (1627) ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਡੈੱਕਨ ਵਿੱਚ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ, ਖਾਨ ਜਹਾਨ ਲੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਫਗਾਨ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਬਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 4000 ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1636 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਸਲਤਨਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ - ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਗੋਂਡ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 5000 ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਚਤਸੂ (ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਬਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੀਓ ਡਾਕੂ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। 1641 ਈ. ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜ ਮਊ-ਪੈਥਨ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਪਠਾਣੀਆ ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ।

## ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਭਿਆਨ 
1638 ਵਿੱਚ **ਕੰਧਾਰ** ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇਸ ਦੇ ਸਫਾਵਿਦ ਫਾਰਸੀ ਕਮਾਂਡਰ ਅਲੀ ਮਰਦਾਨ ਖਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਜਾ, ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਲੈਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿਚ 50,000 ਤਕੜੀ ਫ਼ੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਤੋਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਅੰਬਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

1647 ਈ. ਵਿੱਚ ਜੈ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਲਖ ਅਤੇ ਬਦਾਖਸ਼ਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਮੁਗਲ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ 
1657 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਾਰਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਗੱਦੀ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਮੁਰਾਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ, ਪਰ ਚਲਾਕ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਹਰੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ, ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ - ਰਾਜਪੂਤ ਮੁਖੀ ਨੂੰ 6000 ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਾਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਲੇਮਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਜਨਰਲ ਦਿਲੇਰ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀਆਂ ਰਾਣੀ ਸੁਕਮਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜੀਬਾ ਬਾਈ ਅਤੇ 7 ਬੱਚੇ ਸਨ; 5 ਧੀਆਂ ਅਤੇ 2 ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ
ਨਜਲੀ ਟੋਲਗਾ ਬਰਨਿੰਕਮੇਅਰ

**ਨਜਲੀ ਟੋਲਗਾ ਬਰਨਿੰਕਮੇਅਰ** ( 8 ਨਵੰਬਰ 1979 ) ਇੱਕ ਡੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
31 ਅਗਸਤ 1998 ਨੂੰ ਚੈਨਲ ਡੀ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਮਾਰਮਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ Kanal D (1998-2002), SHOW TV (2002-2003) ਅਤੇ SKYTURK ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਟਰੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਸੀ। (2003-2007) ਅਤੇ FOX (3 ਸਤੰਬਰ, 2007 ਤੋਂ 14 ਜੂਨ, 2013)।

ਉਸਨੂੰ 2011 ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਤੁਰਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਤੁਰਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਦ ਹੋਲੀ ਸਪਿਰਿਟ ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੌਰੇਂਸ ਬਰਨਿਕਮੇਅਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ (2013) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹੁਣ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਤੁਰਕੀ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਡੱਚ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।

## ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ 
* *Kanal D Gece Haberleri*(1998-2002)
* *Nazlı Tolga ile Haber Masası* (SKYTURK 2004-ਸਤੰਬਰ 2007)
* *SHOW HABER* (SHOW- 2002-2003),
* *FOX ON ANA HABER ( FOX- 2008-2010),* 
* *Nazlı Tolga ile Fox Ana Haber* (ਸਤੰਬਰ 2007-ਜੂਨ 14, 2013)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਐਂਡਰਿਆ ਯੀਅਰਵੁੱਡ

**ਐਂਡਰਿਆ ਯੀਅਰਵੁੱਡ** (ਜਨਮ 2002) ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਥਲੀਟ ਹੈ। ਯੀਅਰਵੁੱਡ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ 100- ਅਤੇ 200-ਮੀਟਰ ਡੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 4 ਜੂਨ, 2017 ਨੂੰ ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਇੰਟਰਸਕੋਲਾਸਟਿਕ ਐਥਲੈਟਿਕ ਕਾਨਫਰੰਸ (ਸੀ.ਆਈ.ਏ.ਸੀ.) 100-ਯਾਰਡ ਡੈਸ਼ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਯੀਅਰਵੁੱਡ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। 

ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਰਾਜ ਦੀ ਯੀਅਰਵੁੱਡ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਟਾਈਟਲ IX ਅਤੇ ਟਰਾਂਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹਿਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਲਿਖਣਾ, ਈ.ਐਸ.ਪੀ.ਐਨ. ਨੇ ਯੀਅਰਵੁੱਡ ਅਤੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਹੋਰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ "ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਫੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ" ਕਿਹਾ।  ਯੀਅਰਵੁੱਡ ਨੇ ਹਾਰਮੋਨਸ ਜਾਂ ਜਵਾਨੀ ਬਲੌਕਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਈਸ ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇੱਕ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਸੀ"। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਈਸ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਐਥਲੀਟਾਂ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਕਾਰਨ ਦਾਖਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਯੀਅਰਵੁੱਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ; ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਅਲਾਇੰਸ ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਫ੍ਰੀਡਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਪਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

2021 ਵਿੱਚ, ਬਿਡੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਵਿਲੀਅਮ ਬਾਰ ਦੇ ਯੀਅਰਵੁੱਡ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਦੇ ਉਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

ਯੀਅਰਵੁੱਡ ਨੇ ਐਨ.ਸੀ.ਏ.ਏ. ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ ਭਰਤੀ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੋਰਥ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਸੈਂਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੀਦੀਪ ਮੰਗੇਲਾ

**ਸ਼੍ਰੀਦੀਪ ਮੰਗੇਲਾ** (ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ
ਤੂਤ ਸਾਹਿਬ

**ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਤੂਤ ਸਾਹਿਬ** , ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਤੂਤ  ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੁਕਦੇ ਸਨ ਜੋ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕੁਮਾਰ ਵਿਕਲ

**ਕੁਮਾਰ ਵਿਕਲ** (1935-1997) ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਹ 1970 ਤੋਂ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਕਸਲੀ ਅਤੇ ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਪਤਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਏ ਵਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ 1980-1990 ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਫਿਰਕੂ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੋਬਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
* ਏਕ ਛੋਟੀ ਸੀ ਲੜਾਈ, (ਹਿੰਦੀ-एक छोटी सी लड़ाई)
* *ਰੰਗ ਖਤਰੇ ਮੇ ਹੈਂ*, (ਹਿੰਦੀ-रंग ख़तरे में हैं)
* *ਨਿਰੁਪਮਾ ਦੱਤ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੂੰ*, (ਹਿੰਦੀ- निरुपमा दत्त मैं बहुत उदास हूँ)

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* kavitakosh.org
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਪਾਥਰੀਆ

**ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਪਥਰੀਆ** (ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ, 1933) ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਾਟਰਲੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਹੈ

ਪਥਰੀਆ ਨੂੰ ਤਰਲ ਹੀਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਫਲੂਇਡਿਟੀ, ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਰੇਂਟਜ਼ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਫੇਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਜਾਲੀਦਾਰ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਸੀਮਿਤ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਥਰੀਆ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਚੌਥਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਪੇਖਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ ਜੋ ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੋਵਰ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਪਥਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 28 ਮੀਲ ਦੂਰ ਰਾਮਦਾਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਰਾਮਜੀ ਦਾਸ ਪਥਰੀਆ ਅਤੇ ਮੇਲਾ ਦੇਵੀ ਪਥਰੀਆ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਐਫਐਸਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 1950 ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਾਲਜ ਦੀ 'ਰੋਲ ਆਫ ਆਨਰ' 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਖੋਜ ਹਿੱਤ 
# Superfluidity in liquid helium II --- one of the topics of Pathria’s Ph.D. thesis.
# Lorentz transformation of thermodynamic quantities --- another topic of Pathria’s Ph.D. thesis.
# Polymers and the Theory of Numbers --- a fascinating subject pursued in collaboration with V.S. Nanda.
# Finite-size effects in systems undergoing phase transitions --- the main topic of Pathria's life-long pursuit.
# An exact evaluation of ‘lattice sums’ using Poisson’s summation formula.
# A study of ‘stochastic phenomena in sociology’ --- pursued in collaboration with Karmeshu.
# Finite-time thermodynamics --- a new ripple in an old pond.

# ਰੀਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ.

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਪਾਥਰੀਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ (ਨੀ ਗੁਲਾਟੀ) ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ; ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਣ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।

ਪਾਥਰੀਆ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੌਕ 'ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਮਲੇ' ਅਤੇ 'ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ' ਹਨ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਪਾਥਰੀਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ, ਉਰਦੂ ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੀਰ, ਗਾਲਿਬ, ਜ਼ੌਕ, ਮੋਮਿਨ, ਹਾਲੀ, ਦਾਗ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਰਜਨਾਂ ਕਲਾਸਿਕਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸਗਰ, ਫਾਨੀ, ਹਸਰਤ, ਜਿਗਰ, ਫਿਰਾਕ ਅਤੇ ਫੈਜ਼ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀਆਂ ਤੱਕ, ਪਾਥਰੀਆ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਖੁਦ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ - ਪਰ ਸਿਰਫ ਸਾਲ ੧੯੯੩ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ

**ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ** ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਇਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1901 ਵਿਚ ਜਿਹਲਮ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਕਲਮੀ ਨਾਂ "ਕਾਮਿਲ ਜਿਹਲਮੀ" ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਲੇ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਹਕੀਮ ਸਨ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਉਪਰੰਤ 1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1953 ਤੱਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਵਿਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਫ਼ਾ ਨਾਲ ਸਿਹਤਯਾਬ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਉਰਦੂ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰ "ਅਕਬਰ ਇਲਾਹਾਬਾਦੀ" ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਕਾਮਿਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਅਤੇ ਵਾਰਾਂ ਪੜਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੰਦਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲ ਦਾ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਸੀ।

ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵਲੋਂ 60ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਵਾਰਾਂ ਨਾਮੀ ਇਕ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਲਿਖੀ ਇਕ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈ।

"ਨੂਰੀ ਬਾਣੀ" ਅਤੇ "ਬੁੱਢਾ ਪਿੱਪਲ" ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹਨ।