open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਦਰਸ਼ਨਾ ਝਾਵੇਰੀ

**ਦਰਸ਼ਨਾ ਝਾਵੇਰੀ** (ਜਨਮ 1940),ਚਾਰ ਝਾਵੇਰੀ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਣੀਪੁਰੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਬਿਪਿਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ 1958 ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ 1972 ਵਿਚ''''' ''*ਮਨੀਪੁਰੀ ਨ੍ਰਿਤਨਾਲਿਆ* ' ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰੀ ਨਾਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੁੰਬਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਇੰਫਾਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
ਝਾਵੇਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਨਯਾਨਾ ਅਤੇ ਰੰਜਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗੁਰੂ ਬਿਪਿਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਮਨੀਪੁਰੀ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਦੇ ਦੇਖਿਆ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਸੁਵੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਡਾਂਸ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਵਾਇਤੀ 'ਰਾਸਲੀਲਾ' ਨਾਚ ਸੁਤਰਾਧਾਰੀ ਖੇਤਰਤਰੋਬੀ ਦੇਵੀ, ਗੁਰੂ *ਮੀਤੇਈ ਟੋਂਬਾ* ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ *ਨਤਾ ਪੰਗ* ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਮਾਈਬੀ ਤੋਂ ਰਵਾਇਤੀ *ਮਾਈਬੀ ਜਾਗੋਈ* ਸਿੱਖਿਆ।

## ਕਰੀਅਰ 
1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਝਾਵੇਰੀ ਭੈਣਾਂ ਨਯਾਨਾ, ਰੰਜਨਾ, ਸੁਵੇਰਨਾ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨਾ ਨੇਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 1956 ਵਿੱਚ ਇੰਫਾਲ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਦੇ ਗੋਵਿੰਦਜੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਰ-ਮਨੀਪੁਰੀ ਸਨ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਕਲਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ *ਮਣੀਪੁਰੀ ਨਰਤਨਾਲਿਆ ਦੀ* ਸਥਾਪਨਾ 1972 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਅਤੇ ਇੰਫਾਲ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮਨੀਪੁਰੀ ਨਾਚ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨਾ ਨੇ ਡਾਂਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਪਦੇਸ਼, ਖੋਜ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

2008 ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਂਸ ਆਲੋਚਕ ਸੁਨੀਲ ਕੋਠਾਰੀਅਨੁਸਾਰ ਉਹ "ਮਨੀਪੁਰੀ ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ"। ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਨਯਾਨਾ ਦੀ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਵੇਰਨਾ ਦੇ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰੰਜਨਾ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨਾ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਟਰੂਪ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰੀ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਦਰਸ਼ਨਾ ਝਾਵੇਰੀ ਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਚ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨੋਟਸ 
## ਹਵਾਲੇ 
* 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਦਰਸ਼ਨਾ ਝਵੇਰੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  
* ਸਪਿਕ ਮੈਕਯੇ ਵਿਖੇ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਦਰਸ਼ਨ *ਝਾਵੇਰੀ* 
* ਦਰਸ਼ਨ ਝਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਾਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪੁਸ਼ਪਾ ਭੂਯਾਨ

**ਪੁਸ਼ਪਾ ਭੁਯਾਨ** ( - 7 ਅਕਤੂਬਰ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਸੀ ਜੋ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਸੱਤਰੀਆ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਅਸਾਮ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਭਵਾਨੰਦ ਬਰਬਾਯਨ ਤੋਂ ਸੱਤਰੀਆ ਸਿੱਖੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਮਾਂਗੁਡੀ ਦੋਰੈਰਾਜ ਅਯਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਡਾਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ, ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਪਾ ਭੁਯਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਥੇ ਸਰਵਉੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ
* ਸੱਤਰੀਆ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* www.pushpabhuyan.com 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਾਮ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਧੀਰਜ ਕੁਮਾਰ

**ਧੀਰਜ ਕੁਮਾਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Dheeraj Kumar) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧੀਰਜ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ "ਰੁਪਿੰਦਰ ਗਾਂਧੀ - ਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰ", "ਕਿੱਸਾ ਪੰਜਾਬ", "ਰੌਕੀ ਮੈਂਟਲ" ਅਤੇ "ਰੱਬ ਦਾ ਰੇਡੀਓ" ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚਲੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਕਜ ਬੱਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ 2018 ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ "ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਰੰਗਰੂਟ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਧੀਰਜ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲਾਲਾਬਾਦ, ਪੰਜਾਬ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਧੀਰਜ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਾਲੀਵੁੱਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "*ਰੁਪਿੰਦਰ ਗਾਂਧੀ - ਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰ"* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਿੱਸਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
*
ਸਵਾਤੀ ਭਿਸੇ

**ਸਵਾਤੀ ਭੀਸੇ** (ਜਨਮ; 21 ਅਕਤੂਬਰ 1959) ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਐਜੂਕੇਟਰ, ਪ੍ਰੋਡਿਉਸਰ, ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਹੈ।

## ਡਾਂਸ ਕਰੀਅਰ 
ਸਵਾਤੀ "ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ" ਸੋਨਲ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੇਲੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ (ਇੰਡੀਆ), ਲਿੰਕਨ ਸੈਂਟਰ, ਏਸ਼ੀਆ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਸਿੰਫਨੀ ਸਪੇਸ, ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਰਟ, ਸਪਿਕ ਮੈਕਯ, ਅਤੇ ਹਾਉਸ ਆਫ਼ ਸੋਵੀਅਤ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਸਮੇਤ ਹੋਰ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਂਸਭਾ ਦੀ 40 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਲਈ ਹੋਏ, “ਐਲਸਾ ਪੈਰੇਟੀ ਅਤੇ ਪਲੋਮਾ ਪਿਕਸੋ ਦੇ ਟਿਫਨੀ ਐਂਡ ਕੋ ਲਈ ਨਵੇਂ ਜਾਲ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਕਲਪਚਰ ਵਿੰਗ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਲਈ ਕਲਾ ਦਾ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ। ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਥੋਮਸ ਮਾਨ ਦੀ ਦਿ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਜ਼ਡ ਹੈਡਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਸਿਡਨੀ ਗੋਲਡਫਾਰਬ ਅਤੇ ਜੂਲੀ ਟੇਮੋਰ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਲਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਅਕ 
ਸਵਾਤੀ ਨੇ 1991-2006 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਬ੍ਰੀਅਰਲੇ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਲੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਆਰਟਸ ਲਈ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਿਮਫਨੀ ਸਪੇਸ ਵਿਖੇ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ 1996 ਤੋਂ ਲਿੰਕਨ ਸੈਂਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਰੈਪਰਟਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਆਸਟਿਨ ਵਿਖੇ ਟੈਕਸਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੇਂਟ ਲੂਯਿਸ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ। ਮਾਰਕਸ ਦਾ ਟੈਕਸਸ ਦਾ ਸਕੂਲ, ਡਾਲਟਨ ਸਕੂਲ, ਦਿ ਬ੍ਰਾਰਲੇ ਸਕੂਲ, ਦਿ ਚੈਪਿਨ ਸਕੂਲ, ਬਰੁਕਲਿਨ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਵੇਸਲੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ। ਲੀਲੇਟ ਦੂਬੇ, ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਦ, ਰਜਤ ਕਪੂਰ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਬੇਗ, ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਕਪਾਡੀਆ ਸਮੇਤ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਥਿਏਟਰ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਲਾ ਦਾ ਰੂਪ ਕੁੰਕ ਓਪੇਰਾ, ਚੀਨੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰੀ ਫੋਰਟ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦਾ। ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਦੇਵ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਜੇਰੇਮੀ ਆਇਰਨਜ਼ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਐਡਵਰਡ ਆਰ ਪ੍ਰੈਸਮੈਨ ਫਿਲਮ, ਮੈਨ ਮੈਨ ਨੂ ਇਨਫਿਨਟੀ (ਫਿਲਮ) 'ਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਇਨੇ ਪੇਪਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ / ਭਾਰਤੀ ਸਵੈ-ਲਿਖਤ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦ ਵਾਰੀਅਰ ਕਵੀਨ ਆਫ ਝਾਂਸੀ 2019 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। * ਉਹ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ, ਸੁਸ਼ਮਾ ਸੇਠ, ਕੁਲਭੂਸ਼ਣ ਖਰਬੰਦਾ ਅਤੇ ਉਤਕਰਸ਼ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੇ ਨਾਲ 9 ਵੇਂ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਇਨ ਥੀਏਟਰ ਐਵਾਰਡਜ਼ (ਮੇਟਾ) ਵਿਖੇ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਗਰੈਂਡ  ਜਿਉਰੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੈਨਲਾਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ।

## ਪਰਉਪਕਾਰੀ 
ਸਵਾਤੀ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਏਸ਼ੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਟਸ ਸਰਕਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਦਮਯੰਤੀ ਜੋਸ਼ੀ

**ਦਮਯੰਤੀ ਜੋਸ਼ੀ** (5 ਸਤੰਬਰ 1928 - 19 ਸਤੰਬਰ 2004) ਕਥਕ ਨਾਚ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੈਡਮ ਮੇਨਕਾ ਦੇ ਟਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਦੇ ਸੀਤਾਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤੋਂ ਕਥਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਮਾਹਰ ਡਾਂਸਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਚਨ ਮਹਾਰਾਜ, ਲੱਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਲਖਨਾਉ ਘਰਾਨਾ ਦੇ ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਹ 1950ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1960 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, 1968 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਡਾਂਸ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਲਖਨਾਉ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਪੀ. ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
ਸੰਨ 1928 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ, ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਜਨਰਲ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਸੋਖੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੀਲਾ ਸੋਖੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਈ, ਜੋ ਮੈਡਮ ਮੇਨਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੈਡਮ ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੱਚਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਮਾਂ ਵਤਸਲਾ ਜੋਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ। ਮੇਨਕਾ ਦੇ ਟਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਡਿਤ ਸੀਤਾਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤੋਂ ਕਥਕ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ। ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਉਸਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਸੋਖੇਜ਼ ਨੇ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਡਮ ਮੇਨਕਾ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਨ ਵਾਜੀਫਦਾਰ, ਪਾਰਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਸੀ।

ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਜਾਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਭਰਤਨਾਟਿਆ ਕਲਾ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਆ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਟੀ.ਕੇ. ਮਹਲਿੰਗਮ ਪਿਲਾਈ, ਨੱਤੂਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
1950 ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਮਯੰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਸੋਲੋ ਕੱਥਕ ਨ੍ਰਿਤਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪੰਡਿਤ ਅਚਨ ਮਹਾਰਾਜ, ਲੱਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਲਖਨਊ ਘਰਾਣੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੀਰਾਲਾਲ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਹ ਕਥਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਜੋਂ " ਸਾੜੀ " ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਖਹਿਰਾਗੜ ਅਤੇ ਲਖਨਾਉ ਦੇ ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ, ਇੰਦਰਾ ਕਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (1968) ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (1970) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਬੀਰੇਸ਼ਵਰ ਗੌਤਮ ਦੀ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮਜ਼ ਡਵੀਜ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 1971 ਵਿੱਚ ਕਥਕ ਉੱਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਸਰੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ "ਦਮਯੰਤੀ ਜੋਸ਼ੀ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ 1973 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।  

ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੌਰੇ ਕਾਰਨ 19 ਸਤੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆ ਦੇ ਦਾਦਰ ਸਥਿਤ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।

## ਕੰਮ 
* ਦਮਯੰਤੀ ਜੋਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ *ਮੈਡਮ ਮੈਨਕਾ*, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, 1989.  
* *ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੜ ਖੋਜ, ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ: ਪ੍ਰੋਜੇਸ਼ ਬੈਨਰਜੀ, ਦਮਯੰਤੀ ਜੋਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ, ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਕਥਕ ਨਾਚ।* *ਕੋਸਮੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 1990. * ''&#x5B; '** &#x5D;**' &#x5D;''

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਥਕ ਨ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼ੀਲਾ ਮਹਿਤਾ

**ਸ਼ੀਲਾ ਮਹਿਤਾ** ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਕਲਾਕਾਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰ, ਅਧਿਆਪਕਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਉੱਤਰੀ-ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਥਕ ਨਾਚ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੌਰੇ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਿਤਾ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਨੁਪੂਰ ਦੀ ਜ਼ੰਕਾਰ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
ਸ਼ੀਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ (1 ਜਨਵਰੀ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੋਂ ਦੀ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਵੀ ਕੁਲਗੁਰੂ ਕਾਲੀਦਾਸ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਲ੍ਹਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮਤੀ ਤੋਂ "ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਪ੍ਰਵੀਨ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਟੋਰਾਂਟੋ, ਕਨੈਡਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਡਾਂਸ, ਡਾਂਸ ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਸਾਈਟ-ਸੰਬੰਧੀ ਡਾਂਸ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਰਿਤਿਆਚਾਰੀਆ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦਾਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਲਖੀਆ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਉੱਘੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਡਿਤ ਚਿੱਤਰੇਸ਼ ਦਾਸ, ਪੰਡਤ ਵਿਜੈ ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕੀਤਾ। ਤਾਲੋਗੀ ਪੰਡਿਤ ਸੁਰੇਸ਼ ਤਲਵਾਲਕਰ ਅਧੀਨ ਉਸਨੇ ਲੈਅ ਅਤੇ ਤਾਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਸ਼ੀਲਾ ਮਹਿਤਾ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਉ 
* ਸ਼ੀਲਾ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸੰਘ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ

**ਸੰਘ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Union Public Service Commission-ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ **ਯੂ ਪੀ ਐਸ ਸੀ** ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਭਰਤੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਏ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਬੀ ਸਮੂਹ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਨੰਦਿਤਾ ਬੇਹਿਰਾ

**ਨੰਦਿਤਾ** ਬੇਹਿਰਾ(ਨੀ ਪੱਟਨਾਇਕ)ਇੱਕ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸੇਰੀਰਟੋਸ ਵਿੱਚ ***ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਸਰਕਲ ਦੀ*** ਬਾਨੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੰਗਾਧਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੰਦਿਤਾ ਬਹੇਰਾ ਪਿਛਲੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸੀ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰ ਸਿੰਗਰ ਸਮਸਦ ਬੰਬੇ ਦੁਆਰਾ **ਸ੍ਰੀਨਾਰਾਮਣਈ** ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਲਈ **ਰਾਸ਼ਟਰੀ** ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਔਰਤ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਚ 
* ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਸਰਕਲ ਲਈ ਵੈਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਮੈਥਿਲੀ ਕੁਮਾਰ

**ਮੈਥਿਲੀ ਕੁਮਾਰ** ਇਕ ਡਾਂਸਰ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ, ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਸੈਨ ਜੋਸ ਦੀ ਅਭਿਨਯਾ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼ ਵਿਖੇ ਡਾਂਸ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵੀ ਹੈ।  

## ਜੀਵਨੀ 
1980 ਤੋਂ ਸੈਨ ਜੋਸ ਦੀ ਅਭਿਨਯਾ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੋਣ ਵਜੋਂ   ਉਸਨੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਾਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਬਹੁ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਸੈਨ ਜੋਸ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਵੀ ਹੈ।  

ਕੁਮਾਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ, ਰਸਿਕਾ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਿਕਾ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।  

ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ: 

* ਦ ਗੁਰੂ -ਕਥਕ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚਿੱਤਰੇਸ਼ ਦਾਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ , 
* ਇਨ ਦ ਸਪਿਰਟ(1993) ਜਪਾਨੀ ਡਰੱਮਿੰਗ ਕੋਰ ਸੈਨ ਜੋਸੇ ਤਾਈਕੋ, ਮਾਰਗਰੇਟ ਵਿੰਗਰੋਵ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ; 
* *ਦ ਰਾਮਾਇਣ* (1997) ਬਾਲਿਨੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਨਾਲ ਗੇਮਲੇਨ ਸੇਕਰ ਜਯਾ ਨਾਲ। 
* *ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ - ਮਦਰ, ਆਈ ਬੋ ਟੂ ਥੀ*(1997) ਤਿੰਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਸਟਾਈਲਜ਼ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ। 
* ਸ਼ੈਡੋ ਮਾਸਟਰ ਲੈਰੀ ਰੀਡ ਅਤੇ ਸ਼ੈਡੋ ਲਾਈਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ*ਦ ਪਾਵਰ ਆਫ ਸੇਟ੍ਰਨ* (1999) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ। 
* *ਗਾਂਧੀ -* ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਲਈ *ਮਹਾਤਮਾ* (1995) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ। 

## ਅਵਾਰਡ 
2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਐਥਨਿਕ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੁਆਰਾ ਮਲੋਂਗਾ ਕਾਸਕੈਲੌਰਡ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਕੁਮਾਰ ਨੇ 1989 ਤੋਂ 1993 ਤੱਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਫਾਰ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ 
* ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 

## ਨੋਟ 
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਕੁਮਾਰੀ ਕਮਲਾ

**ਕੁਮਾਰੀ ਕਮਲਾ** (ਜਨਮ 16 ਜੂਨ 1934) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਕਮਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਮਲਾ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਤਾਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਜ਼ੂਵਰ ਸਟਾਈਲ ਡਾਂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਹਿਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ ਮਯੁਰਾਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਰੱਧਾ ਅਤੇ ਵਾਸਾਂਤੀ ਵੀ ਡਾਂਸਰ ਹਨ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਮਲਾ ਨੇ ਬੰਬਈ ਦੇ ਲੱਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਕਥਕ ਨਾਚ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪਾਠ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਓ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਏ ਐਨ ਕਲਿਆਣਸੁੰਦਰਮ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਚ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ *ਵਲੀਬਰ ਸੰਗਮ* (1938) ਅਤੇ *ਰਮਾਨਾਮਾ ਮਹਿਮਾਈ* (1939) ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ **ਕਮਲਾ ਜਾਂਦਾ** ਸੀ। ਕਮਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫ਼ਲ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ 1944 ਵਿੱਚ *ਜਗਾਥਲਪ੍ਰਤਾਪਨ* ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪਾਮਪੂ ਆਤਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਮਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਸ੍ਰੀ ਵਲੀ* (1945) ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ *ਮੀਰਾ* ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਨਾਮ ਇਰੂਵਰ ਨੇ* ਤਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। *ਨਾਮ ਇਰੂਵਰ* ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਚਾਂ ਨੇ ਭਰਤਾਨਾਟਿਅਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ "ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ" ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਆਰ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ 1960 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਟੀ.ਵੀ. ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਰਾਇਣ ਦੀ 1983 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋਨੰਦ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1967 - ਕਲਾਈਮਾਮਨੀ 
* 1968 - ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* 1970 - ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ 
* 1975 - ਕੋਲਗੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਂਟਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਸ਼ਿਪ 
* 1989 - ਸਰੁਤੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਈ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਯੂਰ ਮੈਡਲ 
* 1993 - ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਤਿਆਗਾਰਾਜਾ ਅਰਾਧਨਾ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤਾ ਰਤਨਾਕਰ 
* 2002 - ਮਦਰਾਸ ਮਿਊਜ਼ਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਪਲੈਟੀਨਮ ਜੁਬਲੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* 2010 - ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ 
* 2012 - ਚੌਥੇ ਸੇਂਟ ਲੂਈਸ ਇੰਡੀਅਨ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸੌਰਿਆ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ

## ਅੰਸ਼ਕ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
*1938 *Valibar Sangham*
*1938 *Jailor*
*1939 *Ramanama Mahimai*
*1941 *Kanchan*
*1942 *Chandni*
*1943 *Kismet*
*1943 *Ram Rajya*
*1944 *Jagathalaprathapan*
*1945 *Sri Valli*
*1945 *Meera*
*1945 *En Magan*
*1947 *Ekambavanan*
*1947 *Katagam*
*1947 *Mahathma Udangar*
*1947 *Nam Iruvar*
*1948 *Vedhala Ulagam*
*1950 *Vijayakumari*
*1950 *Digambara Samiyar
*1951 *Lavanya*
*1951 *Devaki*
*1951 *Mohana Sundaram*
*1953 *Manithan*
*1953 *Ulagam*
*1954 *Vilayattu Bommai*
*1956 *Devta*
*1956 *Naane Raja*
*1956 *Chori Chori*
*1956 *Kula Dheivam*
*1957 *Kathputli*
*1958 *Bhookailas*
*1958 *Thirumanam*
*1958 *Illarame Nallaram*
*1958 *Yahudi*
*1959 *Sivagangai Seemai*
*1959 *Naach Ghar*
*1959 *Naya Sansar*
*1960 *Parthiban Kanavu*
*1960 *Paavai Vilakku*
*1960 *Veerakkanal*
*1961 *Bhakta Kuchela*
*1961 *Saugandh*
*1962 *Konjum Salangai*
*1962 *Sumaithaangi*
*1971 *Jwala*
*1973 *Chenda''

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ 
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਰੀਨੀ ਜੀਵਿਤਾ

**ਹਰੀਨੀ ਜੀਵਿਤਾ** ( ; ਜਨਮ 16 ਜਨਵਰੀ 1995) ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ, ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬੀ.ਏ., ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨ੍ਰਿਥਿਆਲਿਆ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ਼ੀਲਾ ਉਨੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਜੀਵਿਤਾ ਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਮੇਲਾਤੂਰ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ, ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵਕਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਹਰੀਨੀ ਜੀਵਿਤਾ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ **ਬਾਲ** **ਭਵਨ** ਤੋਂ **ਬਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ** ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਿਖਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ੀ 
* 2010 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਭਵਨ ਤੋਂ ਬਾਲਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 
* ਵੀ.ਡੀ.ਐ.ਸ ਆਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਐਕਸੀਲੇਂਸੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ 
* ਸਰਬੋਤਮ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਰੰਜਨੀ ਰਾਜਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ 
* ਕਲਾਸੀਕਲ ਜੋੜੀ (ਅਰਚਨਾ ਰਾਜਾ ਨਾਲ) ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਸੰਘ (ਪੁਣੇ, 2009) ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੋਲੋ ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 
* ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਟੀ.ਵੀ. (ਪੋਡੀਗਾਈ), 2008 ਦੁਆਰਾ ਕੋਨਜੁਮ ਸਲੰਗਾਈ ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਅੰਤਮ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ 
* ਨਵੀਯ ਨਾਟਕ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਪੱਧਰ (ਮਿਕਸਡ ਏਜ ਗਰੁੱਪ) ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ * ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ (ਫਰਵਰੀ 2008) ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਇਨਾਮ (2009) ਜਿੱਤਿਆ। 
* ਗੋਪੀਨਾਥ ਦਾਸ ਨਿਆਸਾ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਪੱਧਰੀ ਭਰਤਨਾਟਿਯਮ ਮੁਕਾਬਲੇ (2008) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ 
* ਜਯਾ ਟੀਵੀ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼ੋਅ ਥੱਕਾ-ਧੀਮੀ-ਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ 
* ਸਿਵਾਨ ਆਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ (2005) ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਭਰਥਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ 
* ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਕਨਸਰਨ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ 
* ਓਰੋਵਿਲ ਕਲਚਰਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ 2007 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ 
* ਕਨਕਾ ਸਭਾ (ਮੁੰਬਈ) ਤੋਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 
* ਜਵਾਹਰ ਬਾਲਾ ਭਵਨ (ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ) ਰਾਜ- ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ 
* ਜਯਾ ਵਿਦਿਆ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ 
* "ਬੈਸਟ ਅਦਾਕਾਰ" ਵਜੋਂ ਵਾਈ.ਜੀ.ਪੀ. ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ - 2004 - 2010 ਲਈ ਨ੍ਰਿਤ ਲਈ ਭਾਰਤ ਕਲਾਚਰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਵੀ ਹੈ। 
* ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਨੀਤਾ ਰਤਨਮ ਦੀ ਅਰੰਗਮ ਡਾਂਸ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ।

## ਹਵਾਲੇ 
* ਹਿੰਦੂ 
* ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ 
* ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ   &#x5B; '** &#x5D;&#x5B; **' &#x5D;
* ਹਰੀਨੀ ਦੀ ਕਲਾ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਯੂਟਿਊਬ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਰਾਜੀ ਨਰਾਇਣ

thumb|ਰਾਜੀ ਨਰਾਇਣ
**ਰਾਜੀ ਨਰਾਇਣ** ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇਕ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਨ੍ਰਿਤਯਾ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ, ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨੱਤੂਵੰਗਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਲਈ ਮੇਕ-ਅਪ ਅਤੇ ਹੇਅਰ-ਸਟਾਇਲਿੰਗ ਦੇ ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ 
ਰਾਜੀ ਨਰਾਇਣ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਗਸਤ 1931 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸ. ਨਰਾਇਣਾ ਅਈਅਰ ਅਤੇ ਗੰਗਾਮਮਲ ਦਾ 11 ਵਾਂ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਰਾਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨਟਰਾਜਾ ਨਾਟਯ ਨਿਕੇਤਨਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੀਲਾ ਬਾਲਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਰਸਵਤੀ ਗਾਨਾ ਨੀਲਾਯਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੇ. ਲਲਿਤਾ  ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।    

ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਰਾਇਣ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੇਰਮਿਨਚੱਕੁਰਾ' (ਸ਼ੰਕ੍ਰਭਾਰਨਮ ਰਾਗ - ਇਕਨਾ ਤਾਲਾ) ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਗਾਣੇ ਗਾਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।    

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭਾ ਇੰਦੂਮਦਾਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਿਲਾਸਾ ਸਭਾ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਡਾਂਸ-ਡਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਕੋਲਾਟਾ ਜੋਥਰੈ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਡੱਪੈ ਲਕਸ਼ਮੀਅਮਲ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਨ।    

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਨਰਾਇਣ ਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਲਈ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਣੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਗੀਤਾਮਾਲਾ (2 ਭਾਗ) ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ *ਸੰਗੀਤਾ ਸ਼ਾਰਤਰਾ ਮਾਲਾ ਨਾਮੀ ਕਾਰਨਾਟਿਕ* ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਮੁੱ*ਢਲੀਆਂ* ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ *ਨਾਟਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮਾਲਾ* ਦੀ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬ *ਨਾਟਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ*  ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।    

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸੰਚਿਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ (ਡਾਂਸਰ)

right|thumb|300x300px| ਗੁਰੂ ਸੰਚਿਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ
**ਗੁਰੂ ਸੰਚਿਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ** ਜਾਂ **ਸੰਚਿਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਮੈਡੀਸਨ ਸਕੁਏਅਰ ਗਾਰਡਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚੈਰਿਟੀ ਫੰਡਾਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਯੂ.ਐਸ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਜਾਰੀ ਹੈ।

*ਨਿਊ* *ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼* ਨੇ "ਉਸ ਦੇ ਨਾਚ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ" ਆਖ ਕੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ। ਓਡੀਸੀ ਨ੍ਰਿਤ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਨ ਡਾਂਸ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਤਰੁਣ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

ਭਾਰਤ ਵਿਚ:   
&#x5B; '''' &#x5D;

* ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਤਿਉਹਾਰ - ਵਾਰਾਣਸੀ 
* ਡੋਵਰ ਲੇਨ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹ, 2008 
* ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਰ ਪੁਰੀ 
* ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੂਮਨ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ 
* ਭਾਰਤੀ ਬਸੰਤ ਮੇਲਾ

## ਮਾਨਤਾ 
* ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਦੂਤ
* ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਅਵਾਰਡ 2011 
* ਹਿੰਦੂਥਨ ਆਰਟ ਐਂਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਤਨ ਅਵਾਰਡ 2011 
* ਡੋਵਰ ਲੇਨ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਐਵਾਰਡ 2008 
* ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਦੂਤ ਸ 
* ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਕੋਲਕਾਤਾ ਗੌਰਵ ਸਨਮਾਨ 2007

## ਗੈਲਰੀ 

ਤਸਵੀਰ:Sanchita Bhattacharya performing at Bharat Nirman Award.jpg|ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਭਾਰਤ ਨਿਰਮਾਣ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ 
ਤਸਵੀਰ:Guru Sanchita Bhattacharya Dancing the role of Draupadi.jpg|6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸਰ ਸੰਚਿਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਡ੍ਰੋਪੋਡੀ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੈ 
ਤਸਵੀਰ:Guru Sanchita Bhattacharya performing as DURGA.jpg|ਸ਼ਨੀਵਾਰ 17 ਸਤੰਬਰ 2005 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਹੈਰੀਟੇਜ ਹਾ Sovਸ ਸੋਵਾਬਾਜ਼ਾਰ ਰਾਜਬਾੜੀ ਵਿਖੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਗਾ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਭੱਟਚਾਰਜੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਨ। 
ਤਸਵੀਰ:Guru Sanchita Bhattacharya - The Odissi Dancer.jpg|ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ 
ਤਸਵੀਰ:Sanchita Bhattacharya Receiving Mashal Pratibha Samman.jpg|ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਮਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 
ਤਸਵੀਰ:Regular Picture of Guru Sanchita Bhattacharya.jpg|ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਤਸਵੀਰ 
ਤਸਵੀਰ:Guru Sanchita Bhattacharya Odissi Dance.jpg|ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਇੱਕ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 
ਤਸਵੀਰ:Guru Sanchita Bhattacharya Performing as Inlay.jpg|ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਇਨਲੇਅ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ 
ਤਸਵੀਰ:Guru Sanchita with Bharat Ratna Pandit Ravi Shankarji.jpg|ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰਜੀ ਨਾਲ 
ਤਸਵੀਰ:Guru Sanchita Performing The draupadi phenomenon (Tolly 1).jpg|ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਵਰਤਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ (ਟੋਲੀ 1) 
ਤਸਵੀਰ:Guru Sanchita receiving Raas Ratna Award.jpg|ਭੱਦਾਚਾਰੀਆ, ਓਡਸੀ ਡਾਂਸਰ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਗਿਰੀਜਾ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਰਾਸ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
* ਤਰੁਣ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਮਹੂਆ ਮੁਖਰਜੀ

**ਮਹੂਆ ਮੁਖਰਜੀ** ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਗੌਡੀਆ ਨ੍ਰਿਤਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ ਅਤੇ  ਫਾਇਨ ਆਰਟਸ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਡੀਨ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਮਿਤਾਵਾ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਉਹ 1980ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਰਾਹੀਂ ਡਾਂਸ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਬਰਾਤਿਨਦ੍ਰਾਨਾਥ, ਸ਼ਸ਼ੀ ਮਹਾਤੋ, ਨਰੋਤਮ ਸਾਨਿਆਲ, ਗੰਭੀਰ ਸਿੰਘ ਮੁਧਾ, ਮੁਕੰਦ ਦਾਸ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਛਊ ਨਾਚ ਦੇ ਹੋਰ ਕੁਸ਼ਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਨਾਚੀ, ਕੁਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੀਨਿਆ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਨਾਚ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਮੁਖਰਜੀ ਗੌਡੀਆ ਨ੍ਰਿਤਯ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਮਿਤਰਯਾਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਐਮ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਬੋਟਨੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਸ ਦੀ “ਫਾਉਟੈਨਹੇੱਡ” ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮਜ਼ ਡਵੀਜ਼ਨ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਫਿਲਮ *ਗੀਤਮੈ ਤਨਮੈ - ਟ੍ਰਾਂਸ ਇਨ ਮੋਸ਼ਨ* ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ, ਗੌਡੀਆ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆਟਕ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਨੋਟ 
  ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਉਪਨਾਮ ਦੀ ਉਪ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਾਰੇ ਵੇਖੋ.

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਕਵਾਨਮਯੋਨ

**ਕਵਾਨਮਯੋਨ** (광명백과사전, 光明百科事典) ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ 2012 ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਸ਼ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਦੀਆਂ 20 ਜਿਲਦਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 58,000 ਲੇਖ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 9,000 ਫੋਟੋਆਂ ਹਨ। ਕਵਾਨਮਯੋਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੀਡਰ ਕਿਮ ਇਲ-ਸੁੰਙ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ 100 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੋਰਨਾ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ਾ ਤੋਂ ਵੱਖ, ਕਵਾਨਮਯੋਨ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਓ ਤੋਂ ੜ ਦੀ ਥਾਂ ਸਬਜੇਕਟ ਮੁਤਾਬਕ ਤਰਤੀਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਸਲਨ ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਦਸਵੀਂ ਜਿਲਦ ਮੈਥ ਬਾਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਵੀਹਵੀਂ ਤੇ ਆਖਰੀ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡਾਂ ਉੱਤੇ ਲੇਖ ਹਨ।

ਕਵਾਨਮਯੋਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹੀ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਲਦਾਂ ਵੀ ਲਾਜਿਕਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਰਤੀਬ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਲੇਖ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।

## ਜਿਲਦਾਂ 
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਅਖ਼ਬਾਰ **ਜੋਸੋਨ ਸਿਨਮੁਨ** (조선신문, 朝鮮新聞) ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਕਵਾਨਮਯੋਨ ਦੇ ਜਿਲਦ ਨੰਬਰ 9 ਅਤੇ 10 ਦੇ ਪਬਲਿਸ਼ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰ ਛਾਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ 20 ਜਿਲਦਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵੀ ਛਾਪੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਲਾ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਜਸਟਿਨ ਟੇਲਰ

**ਜਸਟਿਨ ਟੇਲਰ** , ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਪਿਟਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ, ਅਮੇਰਿਕਨ / ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸ਼ੋਅਟਾਈਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ *ਕੁਈਅਰ ਐਜ਼ ਫੋਕ* ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਰੋਨ ਕੌਵਨ ਅਤੇ ਡੈਨੀਅਲ ਲਿਪਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਲੜੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਰਨ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਰੈਂਡੀ ਹੈਰਿਸਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਸੂਲ ਟੀ ਡੇਵਿਸ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮੂਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੜੀ ਦੇ ਨਾਥਨ ਮਾਲੋਨੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੁਭਾਅ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਸਟਿਨ ਇੱਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕਸਬੇ ਪਿਟਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀ ਭਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਾਇਨ ਕਿਨੀ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਕੁਆਰਪਣ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਸਟਿਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਇਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਲੜੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਸਟਿਨ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬ੍ਰਾਇਨ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਪਾਤਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਕੈਰੀਅਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਸਟਿਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮੀਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲਪੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਕੁਮਕੁਮ ਮੋਹੰਤੀ

**ਕੁਮਕੁਮ ਮੋਹੰਤੀ** (ਜਨਮ 10 ਸਤੰਬਰ 1946) ਇੱਕ ਓਡੀਸ਼ੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।

ਮੋਹੰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਟਕ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਾ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ *ਅਭਿਨਯਾ* ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੱਕਤਰ (ਸਭਿਆਚਾਰ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ 'ਚ ਆਪਣਾ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ *ਗੀਤਾ ਗੋਵਿੰਦਾ* ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਿਉਮੈਨਟੀਜ਼, ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਐਡਜੈਕਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2011 
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, 2005 
* ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, 1994 
* ਓਡੀਸ਼ਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, 1993 
* ਦੂਜਾ ਨ੍ਰਿਤਯਾਂਗਦਾ ਸਨਮਾਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੀਤਾ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਵੈਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਗਲੋਰੀਆ ਮੋਹੰਤੀ

**ਗਲੋਰੀਆ ਮੋਹੰਤੀ** (27 ਜੂਨ 1932 - 11 ਦਸੰਬਰ 2014), ਓਡੀਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਥੀਏਟਰ, ਸੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ ਓਡੀਆ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਰਾਜ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਸਨਮਾਨ ਜੈਯੇਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਓਡੀਸ਼ਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ ਸਰਜਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਘੁੰਗਰ] ਵੱਲੋਂ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੋਹੰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਨੀਮਾ ਪੇਡਿਨੀ ਦੁਆਰਾ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ ਅਧੀਨ ਓਡੀਸੀ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਉਜ਼ਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਕਟਕ ਵਿਖੇ, ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾਸ਼ ਅਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰੁਚੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਲੰਬੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਮੋਹੰਤੀ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1957 ਤੋਂ 1960 ਤੱਕ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਮਹਿਲਾ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਮੋਹੰਤੀ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਰਹੀ।

ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਓਡੀਆ, ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਟਕ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਚਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਅਵਾਰਡ 
* 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਤੰਤਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੰਮਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਰਬੋਤਮ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* 1992 ਵਿੱਚ ਓਡੀਸਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 
* ਜੈਦੇਵ ਸਨਮਾਨ, 1992 ਵਿੱਚ 
* ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਕੇਲਚਰਨ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ ਅਵਾਰਡ

## ਫ਼ਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਮੋਹੰਤੀ ਬਰੈਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 11 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕਟਕ ਵਿੱਚ ਸਤੀਚੌਰਾ ਕ੍ਰੇਮੈਟੋਨੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਵਿਮਲਾ ਮੈਨਨ

**ਵਿਮਲਾ ਮੈਨਨ** (     ) ਨੂੰ **ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਮਲਾ ਮੈਨਨ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਤੋਂ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ *ਕੇਰਲਾ ਨਾਟਯਾ ਅਕੈਡਮੀ*  ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਵਿਮਲਾ ਨੇ ਲਗਭਗ 5000 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਅਧਿਆਪਨ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਮਲਾ ਨੇ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਵਿਮਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ 1200 ਡਾਂਸਰਾਂ ਨਾਲਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਦਾ ਸ਼ੋਅ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਮਲਾ ਨੂੰ 1991 ਵਿਚ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2006 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਾਚ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ  ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਵਿਮਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਥ੍ਰਿਸੂਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਆਇਰਨਜਲਕੁਡਾ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ  ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਐਸ.ਕੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜੀ ਹੈ।  ਵਿਮਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡਾਂਸ ਤ੍ਰਿਪੁਨੀਥੁਰਾ ਵਿਜੇ ਭਾਨੂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਐਮ.ਆਰ. ਮਧੂਸੂਦਨਨ ਨਾਇਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਲਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1960 ਵਿਚ ਡਾਂਸ ਵਿਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੋਰਸ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ।  ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਪਜ਼ਹਾਯਾਨਨੂਰ ਚਿੰਨਾਮਾ ਅੰਮਾ ਅਤੇ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਸਤਿਆਭਮਾ ਅਧੀਨ  ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਥੰਜਾਵੂਰ ਭਾਸਕਰ ਰਾਓ ਅਧੀਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸਟੱਡੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। 

ਨੇਵੇਲੀ ਲਿਗਨਾਈਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜਵਾਹਰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਡਾਂਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। 1966 ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਭੂਟਾਨ ਰਹਿਣ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭੂਟਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਨੋਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਵਿਨਦੁਜਾ ਮੇਨਨ, ਜਿਸਨੇ ਕਾਫੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਵਿਮਲਾ ਨੇ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।  

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਵਿਮਲਾ ਮੈਨਨ ਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 1991 ਵਿਚ ਕੇਰਲਾ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2006 ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 1964 ਵਿਚ ਭਰਤ ਨਾਟਿਅਮ ਲਈ ਆਲ ਕੇਰਲ ਸੋਸ਼ਲ ਸਰਵਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2004 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ "ਮੋਹਨੀਅੱਟਮ ਵਿਚ ਰਮਨੱਟਮ" ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।  ਵਿਮਲਾ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਤੋਂ ਡਾਂਸ ਲਈ ਕੇਰਲ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।  

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਰੋਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰੀ

**ਰੋਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰੀ ਫ਼ਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ** ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਥਕ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।  ਉਹ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ, ਕਥਕ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਕਾਦਮੀ, *ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।  1975 ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ  ਰੋਸ਼ਨ ਨੇ 1984 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ- ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਰੋਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਈਵ (ਜਨਮ ਸਾਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ) 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਵਿਖੇ ਉੱਘੇ ਤਬਲਾਬਾਜ਼ ਚੌਧਰੀ ਫਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਜੋਹਰਾਬਾਈ ਅੰਬਾਲੇਵਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੇ.ਐਸ. ਮੋਰੇ ਤੋਂ ਕਥਕ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਧੀਨ ਕਥਕ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਬਿੰਦਾਦੀਨ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।  ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਗੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜ ਪਿਲਾਈ ਅਤੇ ਮਹਲਿੰਗਮ ਪਿਲਾਈ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨਾਟਿਯਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।  ਨੰਦਿਤਾ ਪੁਰੀ,ਮੁਕਤਾ ਜੋਸ਼ੀ, ਸਹਿਜਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਨਿਗਾਰ ਬਾਨੋ   ਅਨੋਨਾ ਗੁਹਾ  ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਾ ਅਰੋੜਾ  ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਹਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ 
1953 ਵਿੱਚ ਬਿਮਲ ਰਾਏ ਨੇ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਪਰਿਣੀਤਾ*  ਵਿੱਚ ਕਥਕ ਦੀ ਪ੍ਰ੍ਫੋਰਮੈਂਸ ਦੇਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਸੋਹਰਾਬ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹਿੰਦੀ / ਉਰਦੂ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ* ਅਤੇ  ਨਿਤਿਨ ਬੋਸ ਦੀ*ਵਾਰਿਸ*  ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ *ਬਸੰਤ ਬਾਹਾਰ*  ਵਿਚ ਹੋਈ। 1956 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਨਵਾਠੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਫ਼ਿਲਮ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੀ 1958 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ *ਜਲਸਾਘਰ*  ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਨੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। 1970 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਫਿਲਮਜ਼ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਕਥਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਬਾਰੇ ਇਕ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਰੋਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਮਯੰਤੀ ਜੋਸ਼ੀ, ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਧੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ ਵਰਗੇ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਕਥਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।  ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਗੋਪੀ*, *ਲੇਕਿਨ ...* (1990), *ਚੈਤਲੀ* (1975) ਅਤੇ *ਸਰਦਾਰੀ ਬੇਗਮ* (1996) ਵਿਚ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। 

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ 1963  ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮਤੀ ਤੋਂ *ਨ੍ਰਿਤ ਸ਼ਰੋਮਣੀ* ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਅਤੇ 1976 ਵਿੱਚ *ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ*  ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੁਰ ਸਿੰਗਰ ਸਮਸਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ *ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਵਿਲਾਸ*  ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ।  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1984 ਵਿਚ *ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ*  ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ   ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ 'ਵਿਸ਼ਵ ਉਨਯੰਸਾ ਸੰਵਾਦ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ।  ਉਸਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ *ਮਾਨ ਪੱਤਰ ਦਾ*  ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।  ਕੁਮਾਰੀ, ਜੋ ਕਿ  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਕ ਇਮੇਰਿਟਸ ਸਾਥੀ ਹੈ, *ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਭੁਵਾਲਕਾ ਅਵਾਰਡ* (2005) ਅਤੇ *ਹਨੂਮਾਨ ਐਵਾਰਡ* (2008) ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।  

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
* *ਪਰਿਣੀਤਾ* (1953) - ਅਦਾਕਾਰ 
* *ਵਾਰਿਸ* (1954) - ਅਦਾਕਾਰ 
* *ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ* (1954) - ਅਦਾਕਾਰ 
* *ਬਸੰਤ ਬਹਾਰ* (1956) - ਅਦਾਕਾਰ 
* *ਜਲਸਾਘਰ* (1958) - ਅਦਾਕਾਰ 
* *ਗੋਪੀ* (1970) - ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ 
* *ਲੇਕਿਨ ...* (1990) - ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ 
* *ਚੈਤਲੀ* (1975) - ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ 
* *ਸਰਦਾਰੀ ਬੇਗਮ* (1996) - ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਜ਼ੋਰਾਬਾਈ ਅੰਬੇਵਾਲੀ
* ਜਲਸਾਗਰ
* ਪਰਿਣੀਤਾ (1953 ਫ਼ਿਲਮ)
* ਬਸੰਤ ਬਹਾਰ (ਫ਼ਿਲਮ)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਥਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਬੈਸਾਲੀ ਮੋਹੰਤੀ

**ਬੈਸਾਲੀ ਮੋਹੰਤੀ** (ਜਨਮ 5 ਅਗਸਤ 1994) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਲੇਖਕ, ਕਾਲਮ ਲੇਖਕ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫੋਰਬਸ, ਦ ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ, ਦ ਡਿਪਲੋਮੈਟ, ਓਪਨ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕਾਇਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।      ਉਹ ਆਕਸਫੋਰਡ ਓਡੀਸੀ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਆਕਸਫੋਰਡ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।   

ਉਹ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਲ 2015-16 ਲਈ ਏ.ਐਲ.ਸੀ. ਗਲੋਬਲ ਫੈਲੋ ਹੈ। 

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਬੈਸਾਲੀ ਮੋਹੰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਗਸਤ 1994 ਨੂੰ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਬਿਨੋਦ ਮੋਹੰਤੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ।  

ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਲੇਕਡ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਕੇ.ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।  ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।  

ਉਸਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕੂਟਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖਦਿਆਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ।  

ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ "ਬੈਸਾਲੀ ਮੋਹੰਤੀ ਐਂਡ ਟਰੂਪ" ਨਾਲ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।  

## ਆਕਸਫੋਰਡ ਓੜੀਸ਼ੀ ਸੈਂਟਰ 
ਸਾਲ 2015 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਓਡੀਸੀ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।   ਉਸਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਦੀਆਂ ਨਿਯਮਤ ਕਲਾਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੈਂਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ, ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ (ਯੂਸੀਐਲ), ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ, ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹਨ।  

ਉਹ ਆਕਸਫੋਰਡ ਓਡੀਸੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਕਸਫੋਰਡ ਓਡੀਸੀ ਸੈਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।      

## ਅਵਾਰਡ 
thumb| 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਹੈਬੀਟੈਟ ਸੈਂਟਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ 2015 ਨਿਰਭਯਾ ਸਮਰੋਹ ਵਿਖੇ ਬੈਸਾਲੀ ਮੋਹੰਤੀ।
ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸੇ ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸਮੂਹਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।  

2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕੈਲਾਸ਼ ਸਤਿਆਰਥੀ ਦੁਆਰਾ 2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਆਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।   

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* http://www.oxfordindiasociversity.org.uk/about(http://www.oxfordindiasociety.org.uk/about)  
* https://www.facebook.com/baselimohanty/(https://www.facebook.com/baisalimohanty/) 
* https://www.opendemocracy.net/author/baisali-mohanty  
* http://www.huffingtonpost.com/author/baisali-mohanty 
* http://scrol.in/authors/3426(http://scroll.in/authors/3426) 

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਕਾਲਾਮੰਡਲਮ ਬਿੰਦੂਲੇਖਾ

**ਕਾਲਾਮੰਡਲਮ ਬਿੰਦੂਲੇਖਾ** ਇੱਕ ਮਯੂਰਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ, ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨਾਚੀ ਕੇਰਲ ਦੇ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ

 ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਡਰਾਇੰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮਯੂਰਲ ਪੇਂਟਰ ਹੈ.

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਕਾਲਾਮੰਡਲਮ ਬਿੰਦੂਲੇਖਾ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮਾ ਧਾਰਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ Kalamandalam ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਮੀਯੂਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਕੁਟੀਅਰ ਨਾਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਚੇਲੇ ਸਦਨੰਦਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੀਜਾ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮਯੂਰਲ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਸ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸ਼ੈਲੀ 
ਬਿੰਦੂਲੇਖਾ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਵਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਚਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆ ਕੁਝ ਕੰਧ-ਕਾਰਜ ਨਵੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਰੰਗ ਜਿਵੇਂ ਨੀਲੇ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆ ਹਨ।

## ਕਲਾ ਕਰੀਅਰ 
ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਦੇ ਤਿਰੂਰ ਵਾਦਾਕੁਰੁੰਬਕਾਵੁ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਧ ਪੇਂਟਿੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਲਗੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਸਰਸਵਤੀ (ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ), ਭਦਰਕਾਲੀ (ਗੂੜੇ ਨੀਲੇ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ) ਅਤੇ ਮਹਲਕਸ਼ਮੀ (ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਥੀਮ  ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 2004 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਲਾਲੀਥਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਚੁਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕਾਲਾਮੰਡਲਮ ਬਿੰਦੂਲੇਖਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਾਧਵ ਰਾਮਦਾਸਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਮਨੋਯਨਮ - ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 
* ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਪਰੇ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਹਾਓਬਮ ਓਂਗਬੀ ਨਗੰਗਬੀ ਦੇਵੀ

**ਹਾਓਬਮ ਓਂਗਬੀ ਨਗੰਗਬੀ ਦੇਵੀ** (1 ਅਗਸਤ 1924 - 12 ਜੂਨ 2014) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਲਾਈ ਹਰਾਓਬਾ ਅਤੇ *ਰਾਸ* ਦੇ ਮਨੀਪੁਰੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
thumb|240x240px| ਲਾਇ ਹਰਾਓਬਾ
ਹਾਓਬਮ ਓਂਗਬੀ ਨਗੰਗਬੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਗਸਤ 1924 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ *ਮਨੀਪੁਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸੰਘ* ਤੋਂ ਮਨੀਪੁਰੀ ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1930 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ *ਜੈਪਾਈਗੁਰੀ ਫੈਸਟੀਵਲ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ, ਲਾਇ ਹਰਾਓਬਾ, ਰਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਥੋਬਾ ਸਿੰਘ, ਯੁਮਨਾਮ ਓਜਾਹ ਨਤਮ ਸਿੰਘ, ਗੁਰੂ ਐਮ ਅਮੂਬੀ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਨਗਨਗੋਮ ਓਜਾ ਜੁਗਿੰਦਰੋ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ 1932 ਤੋਂ 1940 ਤੱਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਨਸਲੀ ਨਾਚਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਸਤਾਦ ਮੀਸਨਮ ਬਿਧੂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਚਿੰਗਖਮ ਰਾਧਾਚਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ।

ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਨਗੰਗਬੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ *ਮੈਨਪੁਰੀ* ਦੁਆਰਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, *ਮੈਨੂ ਪੇਮਚਾ* ਲਈ ਪਲੇਬੈਕ ਵੀ ਗਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਮਣੀਪੁਰ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਨਗਗੰਬੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਲਾਇ ਹਰਾਓਬਾ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਲੇਬਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਭਵਨ* ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1936 ਤੋਂ 1945 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਣੀਪੁਰ ਡਰਾਮੇਟਿਕ ਯੂਨੀਅਨ, ਰੂਪਮਹਿਲ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਆਰੀਅਨ ਥੀਏਟਰ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਦੇਵੀ ਨੇ ਜੇ. ਐਨ. ਐਮ. ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1966 ਵਿੱਚ ਫੋਕ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਡਾਂਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਦੇਵੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਸਰਗਰਮ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਫੋਕ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਕਲਚਰਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਨਗਗੰਬੀ ਦੇਵੀ ਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਹੋਬਮ ਅਮੂਬਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ (ਦੇਵੀ ਦੀ) ਮੌਤ 11 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਨਿਵਾਸ ਇਰੀਪੋਕ ਟੌਰੰਗਬਮ ਲੀਕੈਈ, ਇੰਫਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਅਸਮ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬੀਰੰਗਨਾ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮਣੀਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੰਗਾਂਬੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ 1980 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1985 ਵਿਚ, ਮਨੀਪੁਰੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ *ਨਾਰਤੀ ਭੂਸ਼ਣ* ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

1993 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਮਨੀਪੁਰੀ ਨਾਚ
* ਲਾਇ ਹਰਾਓਬਾ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਨਵਰੂਪ ਕੌਰ

**ਨਵਰੂਪ ਕੌਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਰੀ ਹੈ।।ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ **ਦੁਪਹਿਰ ਖਿੜੀ** ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਹੈ ਨਵਰੂਪ ਕੌਰ ਦੀ ਪੁਸਤਕ **ਦੁਪਹਿਰ ਖਿੜੀ** ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਕਲਮ ਵੱਲੋਂ ਨਵ-ਪ੍ਰਤਿਭਾ ‘ਕਲਮ’ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਰਕਾਰ 14 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲਜ (ਲੜਕੀਆਂ) ਬੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਚ (ਕਲਮ) ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ।

## ਜੀਵਨ  
ਨਵਰੂਪ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਜੁਲਾਈ  1966 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਕੁਲਵੰਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਪੱਕਾ ਕਲਾਂ ਜਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ । ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ.ਕੀਤੀ । ਅਜਕਲ ਉਹ ਹੰਸ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਲਯ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਬਤੌਰ ਅਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋ.ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ  ਅਤੇ ਡੀਨ ਯੂਥ ਵੈਲਫੇਅਰ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। 
### ਸਨਮਾਨ 
-ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਦੁਪਹਿਰ ਖਿੜੀ ਲਈ :
*1.ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਪੁਰਸਕਾਰ -2021 
*2 ਵੱਲੋਂ ਨਵ-ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਚ
(ਕਲਮ) ਪੁਰਸਕਾਰ-2021 

-ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਪੁਰਸਕਾਰ : ਦੈਨਿਕ ਸਵੇਰਾ - 2021

### ਅਹਿਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
* ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ , ਕਨੇਡਾ , ਬਰਤਾਨੀਆ । ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ । 

### ਸਾਹਿਤਕ ਸਫਰ 
ਨਵਰੂਪ ਕੌਰ  ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ :
* ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਸਫਰਨਾਮਾ -2014 
*ਸਕੂਲ ਆਫ ਏਥਨ - 2014 
*ਲਾਮਿਸਾਲ ਦੋਸਤੀ -ਮਾਰਕਸ , ਏਂਗਲਸ, ਜੈਨੀ -2014  
* ਦੁਪਹਿਰ ਖਿੜੀ - 2019 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
*YouTube Channel: [https://www.youtube.com/channel/UCJh52An8aQsXcP166PYjjng ]
*LinkedIn profile:https://www.linkedin.com/in/navroop-mago6b48b6122?fbclid=IwAR07n4oe6iB46TvTvugbzQ2ShtTxyWKTXryQX-XqKT-0bH_M6spsYUHnYfo
### Facebook 
https://www.facebook.com/navi.mago.5

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ

**ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ** (ਜਨਮ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1957) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਕੱਥਕ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਿੰ. ਦੁਰਗਾ ਲਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ। ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਤੋਂ ਕਥਕ ਮਾਸਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਥਕ ਇਕੱਲਤਾ, ਇੱਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਉਹ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਮੋਤੀਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਾਲਵੀਆ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਮਾ ਨੇ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਬੰਸੀਲਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੇਬਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ, ਪ੍ਰਿੰ. ਦੁਰਗਾ ਲਾਲ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮੋਤੀਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਅਧੀਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸਿਕ ਵੋਕਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੋ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ, ਪੰਡਿਤ ਦੁਰਗਾ ਲਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਡਾ ਬੰਦ ਸ਼ਗਿਰਦ ਹੈ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ, ਪੰ. ਦੁਰਗਾ ਲਾਲ ਤਿਉਹਾਰ, ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗੀਤ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ ਕੌਣ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਇੰਡੀਅਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦਾ ਰੇਨਡ੍ਰੋਪਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਯੋਜਿਤ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਜੂਰਹੋ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਮਾਰਗਾਜ਼ੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕਥਕ ਦੇ ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਹਨ। ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ, ਜ਼ੇਬਾ ਬਖਤਿਆਰ, ਸਾਧਿਆ ਸਿਦੀਕੀ, ਮੀਟਾ ਵੈਸਿਥ, ਨੁਸਰਤ ਭਾਰੂਚਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਪਾਰੂਲਕਰ ਨੂੰ ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤਾ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਥਾਨਕ, ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ 2014 ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

18 ਮਈ, 2016 ਨੂੰ, ਉਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਰਿਤਾ ਕਾਲੇਲੀ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਲੰਬੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਉਜੈਨ ਸਿਮਹਸਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

## ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 
ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ ਨੂੰ ਆਈ ਟੀ ਐਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਏਪੁਰ ਦੁਆਰਾ 12 ਦਸੰਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਾ. ਪੀਵੀ ਰਮਾਣਾ, ਆਈਟੀਐਮ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਆਈ ਟੀ ਐਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਚਿਤ੍ਰਾਰਥ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਸੁਹਾਨੀ ਸਿੰਘ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਮਾਨਸ ਸਿੰਘ ਅਦਾਕਾਰ। ਉਮਾ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ।

## ਕਿਤਾਬਾਂ 
ਉਸਨੇ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਕਥਕ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ "ਇਨ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਥਕ" ਲਿਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਦੁਆਰਾ 30 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਰਜਤ ਜੈਅੰਤੀ ਮਹੋਤਸਵ ਵਿਖੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
ਨਿਰਵਾਣਾ ਥ੍ਰੂ ਡਾਂਸ - ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਜੋ ਉਮਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਪੰਡਿਤ ਦੁਰਗਾ ਲਾਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
## ਕਥਕ ਦਾ ਸਕੂਲ 
ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ ਦਾ ਕਥਕ ਸਕੂਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਡੋਗਰਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਰੂਮ ਦੀ ਅਧਿਆਪਨ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਮਾਸਟਰ ਕਲਾਸਾਂ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ.

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ  
* ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡੀ ਦੀ ਸੂਚੀ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਸਿਸਕੋ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਸ਼ਨ

**ਸਿਸਕੋ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਸਨ** ਸਿਸਕੋ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈਂ। ਇਹ ਚਾਰ-ਪੰਜ (ਮਾਰਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹਨ): ਦਾਖਲਾ (ਸੀਸੀਈਨਟੀ ), ਐਸੋਸੀਏਟ ( ਸੀਸੀਨਏ / ਸੀਸੀਡੀਏ ), ਪੇਸ਼ਾਵਰ ( ਸੀਸੀਨਪੀ / ਸੀਸੀਡੀਪੀ), ਮਾਹਿਰ ( ਸੀਸੀਨਈ /ਸੀਸੀਡੀਈ ) ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਟ (ਸੀਸੀਏਆਰ : ਸੀਸੀਡੀਈ ਪਿਛਲੇ), ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖਾਸ ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਨੌਂ ਵੱਖਰੇ ਰਸਤੇ; ਰੂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਵਿਚਿੰਗ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੈਟਵਰਕ, ਨੈਟਵਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਕਾਰਜ, ਸਟੋਰੇਜ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ, ਆਵਾਜ, ਡੇਟਾਸੇਂਟਰ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲੈਸ. ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਹਰ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ, ਵਿਕਰੀ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ, ਸੀਸੀਏਆਈ ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ (ਸਿਸਕੋ ਅਕੈਡਮੀ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ) ਵੀ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਮਾਰਗ 
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸਾਰਣੀ ਸਿਸਕੋ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ, ਸੀਸੀਏਆਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੀਅਰਸਨ ਵੀਯੂਈ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਸੀਸੀਆਈਈ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੈਬਾਂ ਤੇ ਹੱਥੀਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।
ਸ਼ਰਮਿਸਥਾ ਮੁਖਰਜੀ

**ਸ਼ਰਮਿਸਥਾ ਮੁਖਰਜੀ** (ਜਨਮ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1965) ਭਾਰਤੀ ਕਥਕ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ 13 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ।

## ਡਾਂਸ ਕਰੀਅਰ 
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਪੰਡਿਤ ਦੁਰਗਾਲਾਲ, ਵਿਦੁਸ਼ੀ ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਗੰਗਾਨੀ ਆਦਿ ਸਨ। *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਾਪਤੀਯੋਗ" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹੀ ਪੈਰਵੀ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਰਾਜਨੀਤੀ 
ਸ਼ਰਮਿਸਥਾ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐਨ.ਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ, ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਆਪ, 57,589 ਵੋਟਾਂ) ਅਤੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਗੁਲਲਾਇਆ (ਭਾਜਪਾ, 43,006 ਵੋਟਾਂ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ 6,102 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ। 
thumb|ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਿਆਂ।
thumb|ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਨਿੱਜੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ