ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਗੋਪੀਨਾਥ

**ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਗੋਪੀਨਾਥ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਅਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2007 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ *ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਪਾਲੀਟਿਕਸ* ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਰਨਲ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਗੋਪੀਨਾਥ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ (ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਆਨਰਜ਼) ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ (ਐੱਲ.ਐੱਸ.ਆਰ.), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰੇਗੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਮੁਖੀ ਉਸਦੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਐਮਹਰਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾ ਮੈਟਰ, ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ *ਪੀਸ ਬਿਲਡਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੀ* ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਪਹਿਲੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕ II ਕੂਟਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ *, ਟਕਰਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫੋਰਮ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸੰਘਰਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ* (WISCOMP) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ (NSAB) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਿਖਰ ਏਜੰਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤਿੰਨ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ NSAB ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2008 ਤੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਗੋਪੀਨਾਥ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, *ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਨ ਟਰਾਂਜ਼ਿਸ਼ਨ - ਪੋਲੀਟਿਕਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਰਾਈਜ਼ ਟੂ ਪਾਵਰ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ*, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ 2003 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ, *ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਹੱਲ : Trends and Prospects*, ਸੁਮੋਨਾ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਨੰਦਿਤਾ ਸੁਰੇਂਦਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸੰਘਰਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ, *ਟਰਾਂਸੈਂਡਿੰਗ ਕੰਫਲੈਕਟ ਏ ਰਿਸੋਰਸ ਬੁੱਕ ਔਨ ਕੰਫਲਿਕਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮੇਸ਼ਨ*, ਵੀ ਵਿਸਕੌਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੰਜਰੀਕਾ ਸੇਵਕ ਉਸਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ, *ਡਾਇਲਾਗਿਕ ਐਂਗੇਜਮੈਂਟ*, 2004 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਤੀਜੀ ਟਕਰਾਅ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; *ਰੀਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਰਮਾਣ*, ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਵਿੱਚ ਅਬੇਰੀਸਟਵਿਥ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸੰਬੋਧਨ, ਅਤੇ ਮਈ 2013 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਇਨ ਮਾਵਰ ਕਾਲਜ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ *ਬ੍ਰਾਇਨ ਮਾਵਰ ਦਾ ਅਰੰਭਕ ਪਤਾ* ਤਿੰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਟਿੰਗ ਵੂਮੈਨਹੁੱਡ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਲਈ *2008 ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਟਿੰਗ ਵੂਮੈਨਹੁੱਡ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰੀਜਨ ਰਿਕੋਗਨਿਸ਼ਨ ਨਾਲ* ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਫੋਰਮ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।

## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 
* 
* 
*  

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ