open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਅਨੁਪਮਾ ਜੈਸਵਾਲ

**ਅਨੁਪਮਾ ਜੈਸਵਾਲ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Anupama Jaiswal**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ 17ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹਿਰਾਇਚ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਜੈਸਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਮਾਰਚ 1967 ਨੂੰ ਬਹਿਰਾਇਚ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰਵਿੰਦਰ ਕਾਂਤ ਜੈਸਵਾਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਲਵਾੜ (ਜੈਸਵਾਲ) ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। 1989 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਜੈਸਵਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ (ਸ਼ਿਵਮ ਜੈਵਾਲ) ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ (ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਜੈਸਵਾਲ ਅਤੇ ਸਵਾਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਸਵਾਲ) ਹਨ। 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡਾ. ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਅਵਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੈਸਵਾਲ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹਿਰਾਇਚ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਰੁਬਾਬ ਸੈਦਾ ਨੂੰ 6,702 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ, ਮਾਲੀਆ, ਵਿੱਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਅਨੁਪਮਾ ਕੁਮਾਰ

**ਅਨੁਪਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੁਮਾਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Anupama Prakash Kumar;** ਜਨਮ 4 ਦਸੰਬਰ 1974) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2010 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ *ਇਸ਼ਕੀਆ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਚੇਰਨ ਦੀ *ਪੋਕੀਸ਼ਮ* ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਕਿਚਾ ਸੁਦੀਪਾ ਦੀ *ਪਾਰਥਾ ਆਈ* । ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਨੁਪਮਾ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੰਡੀ ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵ੍ਹਾਈਟ ਫਲਿਕ ਨਾਲ ਮੂਵੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2023 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਮੁਪੋਜ਼ੁਧੁਮ ਉਨ ਕਰਪਨੈਗਲ* ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ (ਮਹਿਲਾ) ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਵਿਜੇ ਅਵਾਰਡ 2013 ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ *ਸਰਪੱਟਾ ਪਰੰਬਰਾਈ*, ਜਿਸਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲਾਟਾ ਕ੍ਰਾਊਨ ਅਵਾਰਡ, ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਨਾਰਵੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਜੀ. ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ, ਇੱਕ ਨੇਵੀ ਕਮਾਂਡਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਆਦਿਤਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

She is married to G. Shivakumar, a Navy commander, and has one son, Aditya, with whom she currently resides in Chennai.

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਨੁਪਮਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਇੱਕ ਐਂਕਰ, ਵਿਜ਼ੂਅਲਾਈਜ਼ਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਦੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਨਾਲ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਕਦੇ ਆਏ ਨਾ ਜੁਦਾਈ*, *ਮਿਸ਼ਨ ਫਤਿਹ*, *ਸ਼ਾਕਾ ਲਕਾ ਬੂਮ ਬੂਮ* ਅਤੇ *ਦ ਮੈਜਿਕ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਬਾਕਸ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ 2010 ਫਿਲਮ *ਇਸ਼ਕੀਆ* ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਅੰਜਲੀ ਪਾਟਿਲ

**ਅੰਜਲੀ ਪਾਟਿਲ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Anjali Patil**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ *ਦਿੱਲੀ ਇਨ ਅ ਡੇ*, *ਚੱਕਰਵਿਊਹ*, *ਨਿਊਟਨ* ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਫਿਲਮ *ਵਿਦ ਯੂ ਵਿਦਾਊਟ ਯੂ* ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ 43ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ *ਵਿੱਚ* IFFI ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਵਾਰਡ (ਮਹਿਲਾ) ਸਿਲਵਰ ਪੀਕੌਕ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਨਾ ਬੰਗਾਰੂ ਟੱਲੀ* ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ - ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ, ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਰਾਜ ਨੰਦੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਪਾਟਿਲ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਸਿਕ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉੱਚ ਸਕੂਲ ਨਾਸਿਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਜੂਨ 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪਾਟਿਲ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਾਟਿਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਨਾਇਰ ਦੀ ਹਿੰਦੀ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਤੰਤਰ ਫਿਲਮ *ਦਿੱਲੀ ਇਨ ਏ ਡੇ* ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 13 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 
thumb| ਵਰਲਡ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਨਿਊਟਨ ਜ਼ੂਪਲਾਸਟ ਬਰਲਿਨਲੇ 2017 ਵਿੱਚ ਪੰਕਜ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨਾਲ ਪਾਟਿਲ।
2010-11 ਵਿੱਚ, ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਘੂ ਫਿਲਮ *ਗ੍ਰੀਨ ਬੈਂਗਲਜ਼* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੂੰ WIFTI (ਵਿਮੈਨ ਇਨ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਂਟਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਇਸਨੂੰ 15 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 44 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ WIFTI ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ੋਅਕੇਸ 2012 ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾਅ ਦੀ ਨਕਸਲਵਾਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਬਣੀ ਫਿਲਮ *ਚੱਕਰਵਿਊਹ*  ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪਾਟਿਲ ਨੂੰ ਨਕਸਲੀ ਨੇਤਾ ਜੂਹੀ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰੜੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ।

*ਓਬਾ ਨਾਥੂਵਾ ਓਬਾ ਏਕਾ* (*ਵਿਦ ਯੂ ਵਿਦਾਊਟ ਯੂ*) (2012) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਲੇਖਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਵਿਥਾਨੇਗੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਸੀ। ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਖੁਦ ਡਬਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੰਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡਬ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਔਰਤ ਲਈ ਉਸਦਾ ਸਿਲਵਰ ਪੀਕੌਕ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਪਾਟਿਲ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

ਅੰਜਲੀ ਨੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਨਾਰੀਵਾਦ-ਲੋਕਧਾਰਾ-ਐਥੇਨਾ

ਨਾਰੀਵਾਦ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਲਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਪਿਤਰੀ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਔਰਤ ਜੋ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਚਿੱਤਰ ਐਥੀਨਾਅਥੀਨਾ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ, ਹਿੰਮਤ, ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਸਭਿਅਤਾ, ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ, ਰਣਨੀਤਕ ਯੁੱਧ, ਗਣਿਤ, ਤਾਕਤ, ਰਣਨੀਤੀ, ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ੀਅਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਖਤਰਬੰਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਅਥੀਨਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਔਰਤ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਐਥੀਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਪੈਸਿਵ ਜਾਂ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਥੀਨਾ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਏਥਨਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਐਥੀਨਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਹਾਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਥੀਨਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਚੇਰਨਾਵਾ

[thumb| [ਇਲੀਆ ਰੇਪਿਨ|ਇਲਿਆ ਰੇਪਿਨ ਦੁਆਰਾ *ਸਦਕੋ*]]
ਰੂਸੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ, **ਚੇਰਨਵਾ** (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ: **ਚੇਰਨਾਵੁਸ਼ਕਾ** ; ) ਮੋਰਸਕੋਯ ਜ਼ਾਰ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਜ਼ਾਰ) ਦੀ ਧੀ (ਜਾਂ, ਕੁਝ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਭਤੀਜੀ), ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਨਦੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਰਮੇਡ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲਾ ਸਰੀਰ ਮਨੁੱਖੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੇਠਲਾ ਸਰੀਰ ਮੱਛੀ ਦੀ ਪੂਛ ਹੈ। ਚੇਰਨਾਵਾ ਸਾਦਕੋ ਦੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## *ਸਾਦਕੋ* ਵਿਚ 
ਸਾਦਕੋ *ਬਾਈਲੀਨਾ* ਵਿੱਚ, ਚੇਰਨਾਵਾ 900 ਮਰਮੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀ, ਗੰਦੀ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੋਰਸਕੋਏ ਜ਼ਾਰ ਨੇ ਸਦਕੋ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਸਦਕੋ ਨੇ ਚੇਰਨਵਾ ਨੂੰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਲੇਟ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਾਤ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਦਕੋ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੇਰਨਾਵਾ ਇੱਕ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਾਦਕੋ ਚੇਰਨਾਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲ ਗਿਆ।

## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
ਚੇਰਨਾਵਾ ਕੋਲਸ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
### ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 

* 

*: 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Краткое содержание и история создания оперы Римского-Корсакова «Садко» на сайте «Belcanto. Ru» (ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ)
* ਬਿਲੀਨਾ «Садков корабль стал на море» (ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ)
* ਬਿਲੀਨਾ "ਸਾਦਕੋ" (ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ)
* *ਸਦਕੋ*  ਦ *ਬਾਈਲੀਨਾ*
* ਵਾਰਤਕ ਸੰਸਕਰਣ
* *ਓਲਡ ਪੀਟਰਜ਼ ਰਸ਼ੀਅਨ ਟੇਲਜ਼* ਵਿੱਚ ਆਰਥਰ ਰੈਨਸੋਮ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ *ਸਾਡਕੋ*
* *Sadko* ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਥਰ ਰੈਨਸੋਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ librivox.org ਆਡੀਓਬੁੱਕ ਵਜੋਂ *ਓਲਡ ਪੀਟਰਜ਼ ਰਸ਼ੀਅਨ ਟੇਲਜ਼* ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਿਲਟ ਨੈੱਟਵਰਕ

thumb| ਮਿਲਟ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
**ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਾਜਰਾ ਨੈੱਟਵਰਕ** ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੌ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਫਸਲ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੀ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜਰਾ ਉਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਝੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਭੂਮੱਧ ਅਵਾਰਡ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
alt=refer to caption|right|thumb| ਭਾਰਤੀ ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਅਨਾਜ
ਬਾਜਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਨਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਾਜਰਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫਸਲ ਦੂਜੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਜਰਾ ਮਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੁਝ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਟਾਈ ਹੋਈ ਫਸਲ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਜਰੇ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਦਾਂ ਨਾਲ ਖੁਆਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਉਗਾਉਂਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮੰਗ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਚੌਲ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸਬਸਿਡੀ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
[left|thumb| ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ [ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ]]
2018 ਤੱਕ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ 5,000 ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਦੁਆਰਾ 8 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 39 ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਨਾਮ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੁਗੁਲਮਾ 36 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਕਿਸਾਨ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਸੱਸ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਨੈਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜੈਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਜਰੇ ਉਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਨੈੱਟਵਰਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਵਰਮੀ ਕੰਪੋਸਟ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਪੰਚਗਵਯ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਨੈਸਕੋ ਤੋਂ ਭੂਮੱਧ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ

**ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Anupriya Patel;** ਜਨਮ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1981) ਅਪਨਾ ਦਲ (ਸੋਨੇਲਾਲ) ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 7 ਜੁਲਾਈ 2021 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ 2014 ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ 2016 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।

ਉਹ 2014 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਰੋਹਨੀਆ ਹਲਕੇ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2012 ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਲੜੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ ਸੋਨੇ ਲਾਲ ਪਟੇਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਪਨਾ ਦਲ (ਸੋਨੇਲਾਲ) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਅਤੇ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਨਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (MBA) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਮਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਟੇਲ ਅਪਨਾ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਰੋਹਨੀਆ ਹਲਕੇ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਟੇਲ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਸਨ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਰਲੇਵਾਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ ਪਰ ਪਟੇਲ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
### ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਟੇਲ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਟੇਲ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਪਨਾ ਦਲ (ਐਸ) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਅਪਨਾ ਦਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾ. ਸੋਨੇ ਲਾਲ ਪਟੇਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਟੇਲ ਅਪਨਾ ਦਲ (ਕਮੇਰਾਵਾਦੀ) ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਟੇਲ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਸਦਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਅਸਫ਼ਲ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਮਾਚ

**ਮਾਚ** ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।

## ਮੂਲ 
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਖਿਆਲ ਥੀਏਟਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਫੈਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਮਾਚ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੌਟੰਕੀ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਵੰਗ ਦੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਥੀਏਟਰ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਾਚ ਨੂੰ ਗੋਪਾਲ ਜੀ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਖੁਦ ਕਈ ਮਾਚ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਮਾਚ ਨੂੰ 18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਰਾ ਕਲਾਗੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ, ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਟੇਜੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਲੋਕ ਥੀਏਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥੀਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਨ, ਸਥਾਨਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀਚੰਦ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਨਾਲਾ ਅਤੇ ਦਮਯੰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾਨ ਦੇ ਨਾਇਕ ਤੇਜਾਜੀ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਡਕੈਤੀ, ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਰਗੇ ਸਮਕਾਲੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸੰਗੀਤ 
ਸੰਗੀਤ ਮਾਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਾਗਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਧੁਨ ਉਸ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੰਗੀ, ਹਰਮੋਨੀਅਮ ਅਤੇ ਢੋਲ ਆਮ ਸਾਜ਼ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਮਾਚ ਨੂੰ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਹੁਣ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ, ਅਦਾਕਾਰੀ 'ਤੇ ਘੱਟ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਨਾਚਾਂ ਰਾਹੀਂ ਥੀਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਪਰਦੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਜੋਂ ਦੁੱਗਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਾਇਆ ਨਾਟਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਾਚ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਪੜਾਅ ਜਾਂ *ਮੰਚ *' ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਔਰਤ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਉਣਾ ਮਾਚ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਤੱਤ ਹੈ, ਖਿਡਾਰੀ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਾਚਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਭਿਸ਼ਤੀ ਰਾਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਓਵਰਚਰ ਸੈੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਕ ਜਾਂ *ਵਨਾਗ*, ਧੁਨ ਜਾਂ *ਰੰਗਤ* ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਜਾਂ *ਬੋਲ* । ਨਾਟਕ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਰਸ ਇੱਕ *ਸ਼ੇਮਰਖਾਨ* ਜਾਂ *ਬਿਧਾਬ* ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋਕਰ ਜੋ *ਸੂਤਰਧਾਰ* ਦੇ ਸਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਾਂਤੀ ਘੋਸ਼

thumb| ਘੋਸ਼,
**ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਾਂਤੀ ਘੋਸ਼** (21 ਸਤੰਬਰ, 1898 – 29 ਅਗਸਤ, 1994) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ, ਘੋਸ਼ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖਬਾਰ *ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ* ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਘੋਸ਼ ਨੂੰ "ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ" ਅਤੇ "ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਡੀਨ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ , ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ *ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਬਜ਼ਾਰ ਪਤ੍ਰਿਕਾ* ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੈਣ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ *ਜੁਗਾਂਤਰ* ਨਾਮਕ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੇਪਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਘੋਸ਼ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਘੋਸ਼ ਨੂੰ 1935 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਈ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪੋਕ੍ਰੀਫਲ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੰਗਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਘੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਘੋਸ਼ ਦੇ ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਵਿਆਕਰਨ ਅਧੂਰਾ ਸੀ ਅਤੇ "ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਕੁਝ ਹਿੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।"

ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਘੋਸ਼ ਦੀ 1994 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898
ਰਾਮ ਬਰਾਤ

**ਰਾਮ ਬਾਰਾਤ** ( ਹਿੰਦੀ : राम बारात) ਆਗਰਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਮਲੀਲਾ ਜਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰਾਮ ਬਰਾਤ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ " ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਬਾਰਾਤ (ਵਿਆਹ ਜਲੂਸ)"। ਹਰ ਸਾਲ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਲਾਕਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਕਪੁਰੀ ਲਈ ਲਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਆਹ ਲਈ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਰਾਮ ਬਰਾਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਲਗਭਗ 125 ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਲਾਲਾ ਕੋਕਮਲ,  ਨਾਮਵਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਦਮੀ, ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸੜਕ ਤੋਂ ਬਾਰਾਤ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਲਾਲਾ ਕੋਕਮਲ ਮਾਰਗ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਰਾਮ ਲੀਲਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲਾਲਾ ਕੋਕਮਲ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ 1966 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਧਾਰਮਣ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਾਮਲੀਲਾ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ। 2016 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਨਰਾਇਣ ਰਾਮਲੀਲਾ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੋਤਾ ਹਰੀ ਕਿਸ਼ਨ ਅਗਰਵਾਲ ਇਸ ਵੱਕਾਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਹੁਣ ਲਾਲਾ ਕੋਕਮਲ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ ਰਾਜੀਵ ਕੇ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਵੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਕੇ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

* 2008 ਵਿੱਚ ਕਮਲਾ ਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਬਰਾਤ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
* 2010 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਬਾਲਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
* 2013 ਵਿੱਚ ਕਮਲਾ ਨਗਰ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਜਨਕਪੁਰੀ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।
* 2015 ਵਿੱਚ, ਜਨਕਪੁਰੀ ਗਾਂਧੀ ਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 8-10 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।
* 2018 ਵਿੱਚ, ਜਨਕਪੁਰੀ ਵਿਜੇ ਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 7-10 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਤਿਆਰੀਆਂ 
ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ *ਜਨਕ ਮਹਿਲ* ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਮ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਬਰਾਤ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਰਾਤੀਆਂ (ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਤਿਉਹਾਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਵਿਆਹ ਦਾ ਜਲੂਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਕਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਾਈਟਾਂ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਨਾਨ-ਸਟਾਪ ਸੰਗੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਤ ਭਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨੀਵਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਆਗਰਾ
* ਲਾਠ ਮਾਰ ਹੋਲੀ
* ਤਾਜ ਮਹੋਤਸਵ

## ਹਵਾਲੇ 
* 
* http://www.nerve.in/news:25350019341
ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ

**ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Anuradha Bhat**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੰਗੀਤਕ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਏ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭੱਟ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਨੁਰਾਧਾ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਅਨੁਪਮਾ ਭੱਟ ਜੋ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ (ਟੀਵੀ ਐਂਕਰ) ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੇਨਰਾ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਐਨ.ਐਮ ਬੇਸੈਂਟ ਪੀਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ (ਦੋਵੇਂ ਮੈਂਗਲੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ) ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ ਨੇ ਕਈ ਗੈਰ-ਫਿਲਮੀ ਐਲਬਮਾਂ, ਰੀਮਿਕਸ ਗੀਤਾਂ, ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਤੁਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ "*ਚੰਨੂ - ਕੰਨੜ ਐਨੀਮੇਟਡ ਰਾਈਮਸ ਦੀ ਲੜੀ* " ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਵੀਡਿਓ ਸਿੰਗਲ " *ਨਾ ਹਾਡੂਵੇ ਨਿਮਾਗਾਗੀਏ* " ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ ਅਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ - " *ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ ਮੈਸ਼ਅੱਪ* " ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਗੀਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। "*ਨਵੀਲੁਗਾਰੀ*" ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

### ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ 
ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟ ਨੇ ਹੰਪੀ ਉਤਸਵ, ਮੈਸੂਰ ਦਾਸਰਾ, ਯੁਵਾ ਦਾਸਰਾ, ਮੈਸੂਰ ਵਿੰਟਰ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੰਨੜ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ (BGU) ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (ਅਮਰੀਕਾ), ਲੰਡਨ (ਯੂ.ਕੇ.), ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ (ਯੂਰਪ), ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹਾਂਗਕਾਂਗ, UAE,  ਓਮਾਨ, ਕਤਰ, ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਬਹਿਰੀਨ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਿਤ੍ਰ ਵੀਚਿਤ੍ਰ ਮੇਲਾ

**ਚਿਤ੍ਰ ਵੀਚਿਤ੍ਰ ਮੇਲਾ** ਉੱਤਰੀ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਕਬਾਇਲੀ ਮੇਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਉਹਨਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਵਿਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਗ ਕਰਨ ਲਈ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੈਚਮੇਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਲਗਭਗ 60,000 ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਕਬਾਇਲੀ ਆਬਾਦੀ। 

ਮੇਲਾ ਗੁਜਰਾਤ-ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਪੋਸ਼ੀਨਾ ਤਾਲੁਕਾ, ਸਾਬਰਕਾਂਠਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਗਨਭੰਖਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵਾਕਲ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ - ਸਾਬਰਮਤੀ, ਵਾਕਲ ਅਤੇ ਆਕਲ ਦੇ ਸੰਗਮ ਕਾਰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੇਲਾ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਚੰਦ (ਅਮਾਵਸਿਆ) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿਛੜੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਘਣ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਗੁਜਰਾਤ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ 
* ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਵੀਚਿਤਰਾ ਕਬਾਇਲੀ ਮੇਲਾ ਭਾਗ 1 - ਮੋਕਸ਼ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
ਨੇਤਾਜੀ ਜਯੰਤੀ

'''*ਨੇਤਾਜੀ* ਜਯੰਤੀ** ਜਾਂ **ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਜੈਅੰਤੀ''', ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਪਰਾਕਰਮ ਦਿਵਸ** ਜਾਂ **ਪਰਾਕਰਮ ਦਿਵਸ** (  ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਦਿਨ), ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਗਮ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ 23 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ (*ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ* ) ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਮੁਖੀ ਸਨ।

## ਪਾਲਨਾ 
ਨੇਤਾਜੀ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 5 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਰੰਗੂਨ 'ਚ ਨੇਤਾਜੀ ਜੈਅੰਤੀ ਮਨਾਈ ਗਈ। ਝਾਰਖੰਡ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦਿਨ ਨੇਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨੇਤਾਜੀ ਜੈਅੰਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 124ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ 'ਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ **ਪਰਾਕਰਮ ਦਿਵਸ** ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਨੇਤਾ ਜੀ ਜੈਅੰਤੀ ਨੂੰ **ਦੇਸ਼ਪ੍ਰੇਮ ਦਿਵਸ** (ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦਿਵਸ) ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ **ਦੇਸ਼ਨਾਇਕ ਦਿਵਸ** (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕ ਦਿਵਸ) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਖੱਬੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ 23 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ ਪਰਕਰਮ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ
* ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ ਵਿਦਿਆਨਿਕੇਤਨ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਨੇਤਾ ਜੀ ਜੈਅੰਤੀ (ਦੇਸ਼ਪ੍ਰੇਮ ਦਿਵਸ)
* ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਜੈਅੰਤੀ
*
ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਦਿੱਲੀ

**ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਫੈਸਟੀਵਲ  ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਿੱਲੀ** ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ Trend MMS  ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉੱਦਮੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਕ, ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮਾਹਰ ਸ਼ਿਆਮਕਾਨੂ ਮਹੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ 10ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ 23 ਤੋਂ 26 ਦਸੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੇਟ ਨੰਬਰ 14 ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਟਿਕਟ insider.in ' ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

ਇਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗਾ। ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ NE ਦੀਆਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਗੇਟਵੇ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਫੈਸਟੀਵਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ, ਬੁਣਕਰਾਂ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫੈਬਰਿਕ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਕਵਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਪਰੋਸੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਹੈ!

ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਫੈਸਟੀਵਲ 2022 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੋ।

## ਹਵਾਲੇ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਤਿਵਾੜੀ

**ਅਨੁਰਾਧਾ ਤਿਵਾੜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ: **Anuraadha Tewari;** ਜਨਮ 11 ਅਗਸਤ 1971) ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਔਰਤ ਹੈ। ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਤੋਂ ਫਿਲਮ ਮੇਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ, ਮਾਸ ਕਾਮ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਮੁਖੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2017 ਵਿੱਚ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੇ ਅਮ੍ਬ੍ਰੇਲਾ ਅਕੈਡਮੀ 'ਕੋਸੇਨ ਰੂਫੂ' ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈੱਟ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ OTT ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ, ਫਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ  ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਕਰੀਨ ਰਾਈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕੋਰਸ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। *ਫੈਸ਼ਨ* (2008), *ਜੇਲ* (2010), ਅਤੇ *ਹੀਰੋਇਨ* (2012) ਵਰਗੀਆਂ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਦੀਆਂ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਅਤੇ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ 'ਤੇ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਾਖੋਂ ਮੈਂ ਏਕ (ਸੀਜ਼ਨ 2) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ SWA ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਇੱਕ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੂੰ # ਚੇਤੰਨ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਲਈ ਉਸਦੇ ਜਨੂੰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਲਾਜ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ, ਨਵੇਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
### ਸਿੱਖਿਆ 
* ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ.,ਵੇਲਹਮ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, (ਟੌਪਰ)
* ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ ਕਾਮਰਸ ਬੀ ਕਾਮ (ਆਨਰਜ਼) ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 
* ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਐਮ.ਏ. ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਐਮ.ਸੀ.ਆਰ.ਸੀ., ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਟਾਪਰ, (1995 ਦੀ ਕਲਾਸ)

## ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਗ੍ਰਾਫ 
ਜਾਮੀਆ, ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵੱਕਾਰੀ ਫਿਲਮ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ 3 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਅਧਾਰਤ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਲੇਖਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਲਈ ਕੁਝ ਪਾਥ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਇਵੈਂਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਚੈਨਲ V ਦੀ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਿੰਗ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ, ਵਾਲਚੰਦ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਿਨੇਮਾ-ਅਧਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ਦੀ ਸੀਈਓ, ਐਸਟ੍ਰਲ ਸਟਾਰ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੋਗ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਲਈ ਕਰੀਏਟਿਵ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਟ੍ਰੈਟਿਜਿਸਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਕਰੈਸਟ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼। 2002 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾਅ ਦੀ 'ਰਾਹੁਲ', ਸੁਭਾਸ਼ ਘਈ ਦੁਆਰਾ 'ਯਾਦੀਂ' ਅਤੇ ਪਦਮ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ' ਸੁਪਾਰੀ ' 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ - ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2004 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਯਸ਼ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਲਈ 26 ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਸੁਪਰ ਹੀਰੋ ਲੜੀ ' ਸੈਵਨ ' ਦੇ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 12 ਸਫਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ 'ਫੈਸ਼ਨ' (2008) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ' ਜੇਲ ' ਅਤੇ ਹੀਰੋਇਨ (2012) ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ 3 ਮਧੁਰ ਭੰਡਾਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਸਨ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ KOSEN-RUFU, ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਬਣਾਈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਦੀ ਕਿਊਰੇਟਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ ਰਾਈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕੋਰਸ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਾਇਣ ਜਯੰਤੀ

[right|thumb|180x180px| ਗੋਕਰਨਨਾਥੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ, [ਮੈਂਗਲੋਰ/ਮੈਂਗਲੂਰ|ਮੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਜੈਅੰਤੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ]]
**ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਾਇਣ ਜੈਅੰਤੀ** ਕੇਰਲ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਲਿਆਲਮ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਚਿੰਗਮ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਓਨਮ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਚਥਯਾਮ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੰਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ।

ਇੱਕ ਰਾਜ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ, ਦਿਨ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਮਲਿਆਲਮ ਮਹੀਨੇ ਚਿੰਗਮ (ਲੀਓ) ਦੇ ਚਥਯਮ ਤਾਰਾਵਾਦ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਇੱਕ ਜਾਤ, ਇੱਕ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ' ਦੇ ਆਦਰਸ਼ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਜਲੂਸ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ, ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਜੈਅੰਤੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਾਇਣ ਗੁਰੂ
* ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਾਇਣ ਜੈਅੰਤੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੌੜ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਯੰਤੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ 
* ਬਿਲਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਜੈਅੰਤੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ 
* ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਸ਼ਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਾਲ ਮਿਰਚ

**ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ** ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਰੰਗਣ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਜੋੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿੱਖਾ ਜਾਂ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਪਤਕਾਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਾਊਡਰ ਫਾਰਮ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ MDH, ਐਵਰੈਸਟ ਸਪਾਈਸ, ਸ਼ਕਤੀ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮਸਾਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮਿਰਚ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਾਊਡਰ ਰੂਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੈੱਫ ''ਗੋਆਨ ਪੇਰੀ-ਪੇਰੀ ਮਸਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮਿਰਚਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਗੁਣ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸਾਲੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮਿਰਚਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਗੋਆ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਪਸਾਈਸੀਨ ਦਾ ਮੁੱਲ 0.325% ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣ ਹਨ। 1999 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੈਪਸਾਈਸੀਨ ਦਾ ਮੁੱਲ 0.126% ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਨੇ *ਐਵਰੈਸਟ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਾਲ* ( ਐਵਰੈਸਟ ਸਪਾਈਸ ) ਨੂੰ SHU 48,000 ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ *ਗੋਲਡਨ ਹਾਰਵੈਸਟ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ* ( ਗੋਲਡਨ ਹਾਰਵੈਸਟ *)* ਦਾ 60,000 SHU ਹੈ। ਇਹ SHU ਪੱਧਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ।

## ਵਰਤੋਂ 
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੰਦੂਰੀ ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਸਨੈਕਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਾਈਗਰ ਪ੍ਰੌਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਚਾਰ ਅਤੇ ਚਟਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪਾਵ ਭਾਜੀ, ਮਿਸਲ ਪਾਵ ਰੰਗ ਲਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਅਨੂ ਮਹਿਤਾ

**ਅਨੁਰਾਧਾ ਮਹਿਤਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Anuradha Mehta**) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ :*ਆਰੀਆ* " ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

*"ਆਰੀਆ"* ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 2005 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਰੋਮਾਂਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਈ.ਵੀ.ਵੀ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ, ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਰੀਅਨ ਰਾਜੇਸ਼, ਅਲਾਰੀ ਨਰੇਸ਼, ਰਮਾ ਪ੍ਰਭਾ, ਅਤੇ ਸੁਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2005 ਵਿੱਚ, ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਜੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਫਿਲਮ *ਲਗਭਗ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੀ* ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ "*ਅਜੈ"* ਨਾਲ ਕੰਨੜ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਨੀਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਓਕਾਡੂ* ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ।

2008 ਦੀ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ *ਹੋਂਗਨਾਸੂ* ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਸੀ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਵੀ. ਰਾਧਿਕਾ ਸੇਲਵੀ

**ਵੀ. ਰਾਧਿਕਾ ਸੇਲਵੀ** (ਜਨਮ 29 ਜਨਵਰੀ 1976) ਭਾਰਤ ਦੀ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਿਰੂਚੇਂਦੁਰ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਮਰਹੂਮ ਮੂਲਕਾਰਾਈ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਪੰਨਾਯਰ ਨਾਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਚੌਦਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ - ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਬੂਲਕਸ਼ਮੀ ਜਗਦੀਸਨ

**ਸੁਬੂਲਕਸ਼ਮੀ ਜੇਗਦੀਸਨ** (ਜਨਮ 24 ਜੂਨ 1947) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਡੀਐਮਕੇ ਦੀ ਉਪ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ (DMK) ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਿਰੂਚੇਨਗੋਡ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ 1977 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੋਦਾਕੁਰਿਚੀ ਹਲਕੇ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, 1996 ਵਿੱਚ 1989 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਇਰੋਡ ਹਲਕੇ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, 1977-1980 ਦੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਕਾਢੀ, ਹੈਂਡਲੂਮ, ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗ, ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਆਬਕਾਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।

ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, 1989-1991 ਦੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।

ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸਕੈਚ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚੇਂਦਮੰਗਲਮ ਸਾੜ੍ਹੀ

thumb| ਚੇਕੁਟੀ ਗੁੱਡੀਆਂ
**ਚੇਂਦਮੰਗਲਮ ਸਾੜ੍ਹੀ** ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੇਂਦਮੰਗਲਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੁਣੀ ਗਈ ਸੂਤੀ ਸਾੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾੜੀ ਕੇਰਲ ਦੀ ਚੇਂਦਮੰਗਲਮ ਹੈਂਡਲੂਮ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਬੁਣਾਈ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇਵੰਗਾ ਚੇੱਟਿਆਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੋਚੀਨ ਰਾਜ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਾਲੀਥ ਅਚਨ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਚੇਂਦਮੰਗਲਮ ਵਿਖੇ ਵਸੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਮਲਮਲ ਦੀਆਂ ਧੋਤੀਆਂ ਬੁਣ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਰਿੰਗਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਹੈਂਡਲੂਮ ਪਰੰਪਰਾ ਕੋਚੀਨ ਦੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀ। ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਘਟਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੁਣਾਈ ਘੱਟ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1954 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਚੇਂਦਾਮੰਗਲਮ ਹੈਂਡਲੂਮ ਕੋ-ਆਪਰੇਟਿਵ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ 1969 ਦੇ ਕੇਰਲ ਕੋ-ਆਪਰੇਟਿਵ ਸੋਸਾਇਟੀ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਹੈਂਡਲੂਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2018 ਕੇਰਲ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਬੁਣਕਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਲੂਮ ਨੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ *ਕੇਅਰ 4 ਚੇਂਦਮੰਗਲਮ* ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। *ਚੇਕੁਟੀ ਗੁੱਡੀਆਂ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮੈਨਨ ਅਤੇ ਗੋਪੀਨਾਥ ਪਾਰਾਇਲ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਬਾਹ ਹੋਏ ਗੰਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੋਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਅੰਨਾ ਚਾਂਡੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
ਇਹ ਅੱਜ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਚਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੁਣਾਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ *ਪੁਲੀਲੀਕਾਰਾ (ਇਮਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾ)* ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਕਾਲੀ ਲਕੀਰ ਜੋ ਸਾੜੀ ਦੇ ਸੇਲਵੇਜ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ-ਬੁਣੇ *ਚੂਤੀਕਾਰਾ* ਅਤੇ ਧਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਚੈਕ ਵੀ ਹਨ। ਸਾੜ੍ਹੀ ਇੱਕ ਆਮ ਕੇਰਲਾ ਸਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਸਾਵੂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾੜੀਆਂ 80 - 120 ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਧਾਗੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੱਥੀਂ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਜੀ.ਆਈ. ਟੈਗ 
2010 ਵਿੱਚ, ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚੇਂਦਮੰਗਲਮ ਧੋਤੀ, ਸਾੜੀਆਂ/ਸੈਟ ਮੁੰਡੂ ਲਈ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2011 ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੁਥਮਪੁਲੀ ਸਾੜੀ
* ਕਾਸਰਗੋਡ ਸਾੜੀ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਨਸਲੀ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਰੈਂਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ
ਰਤਨਮਾਲਾ ਸਾਵਨੂਰ

**ਰਤਨਮਾਲਾ ਧਰੇਸ਼ਵਰ ਸਾਵਨੂਰ** (ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ ਕਈ ਵਾਰ **ਸਾਵਨੂਰ** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਨਮ 1950) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਸੈਕੂਲਰ) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ 11ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸਾਵਨੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਦਸੰਬਰ 1950 ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੇਲਗਾਮ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੋਪਾਲਰਾਓ ਮਸਾਜੀ ਪੋਲ ਦੀ ਧੀ, ਉਸਨੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਾਵਨੂਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 1996 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਚਿੱਕੋਡੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈ.ਐਨ.ਸੀ.) ਦੇ ਬੀ. ਸ਼ੰਕਰਾਨੰਦ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 1,12,759 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਸ਼ੰਕਰਾਨੰਦ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਂ ਵਾਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਸਾਵਨੂਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਈ ਕੇ ਗੁਜਰਾਲ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਨਤਾ ਦਲ ਨੇ 1998 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਚਿੱਕੋਡੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ 12 ਮਈ 1974 ਨੂੰ ਧਰੇਸ਼ਵਰ ਸਾਵਨੂਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਲਕਸ਼ਮੀ ਐਨ. ਮੈਨਨ

**ਲਕਸ਼ਮੀ ਐਨ. ਮੈਨਨ** (27 ਮਾਰਚ 1899&nbsp;– 30 ਨਵੰਬਰ 1994) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ 1962 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਰਾਮ ਵਰਮਾ ਥੰਪਨ ਅਤੇ ਮਾਧਵੀਕੁਟੀ ਅੰਮਾ ਦੀ ਬੱਚੀ ਸੀ। 1930 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ.ਕੇ ਨੰਦਨ ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟਰਾਵਨਕੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1950-1951) ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਰਹੇ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
thumb| ਮੈਨਨ *(ਅੱਗੇ ਦੀ ਕਤਾਰ, ਬਹੁਤ ਖੱਬੇ)* 3 ਜੂਨ 1963 ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਨਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।
ਉਹ 1952 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਉਸਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ 1952 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ, 1957 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਉਪ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 1966 ਤੱਕ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ 1967 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਵੀ ਮੁੜਿਆ, ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਭਾਰਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਪੈਂਫਲੇਟਸ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਲੇਖਣ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੂਮੈਨ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 1957 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਮਲਿਆਲੀ ਸੀ।

ਮੈਨਨ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੋਹਿਬਿਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਏਪੀ ਉਧੈਭਾਨੂ ਅਤੇ ਜੌਹਨਸਨ ਜੇ. ਐਡਯਾਰਨਮੁਲਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਲਕੋਹਲ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਏਡੀਆਈਸੀ)-ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1972 ਤੋਂ 1985 ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ

ਨਹਿਰੂ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮੈਨਨ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿੱਚ ਥੰਬਾ ਇਕੂਟੋਰੀਅਲ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ।

## ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* 

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਬਲੌਗ *ਮੈਡੀਜ਼ ਰੈਂਬਲਿੰਗਜ਼* (2016) ਤੋਂ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਵੇਰਵੇ
* ਮਹਾਨ ਭਤੀਜੀ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਯਾਦਾਂ (2021)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899
ਕਲਪਨਾ ਸ਼ਰਮਾ

**ਕਲਪਨਾ ਸ਼ਰਮਾ** (ਜਨਮ 1947) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ, ਉਸਨੇ *ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ*, *ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ*, ਅਤੇ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਐਡੀਟਰ ਅਤੇ ਚੀਫ਼ ਸੀ। 1987 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨ ਲਈ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੀਡਿਸਕਵਰਿੰਗ ਧਾਰਾਵੀ (2000) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾਵੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੁੱਗੀ, ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ: ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ (Aleph 2019)।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਿੰਮਤ ਵੀਕਲੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਡੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟ, ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਸੀ ਬਰਕਲੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਰੀਡਸਕਵਰਿੰਗ ਧਾਰਾਵੀ: ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੁੱਗੀ (ਪੈਨਗੁਇਨ, 2000) ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੁੱਗੀ, ਧਾਰਾਵੀ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸਿੰਗਲ ਬਾਇ ਚੁਆਇਸ (ਔਰਤਾਂ ਅਸੀਮਤ) ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ, ਬਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ; ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ਾਰਦਾ ਉਗਰਾ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਲੈਲਾ ਤਇਅਬਜੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਫਰੇਨੀ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੁਜਾਤਾ ਪਟੇਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 1947 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
* Kalpana Sharma, *The silence and the storm : narratives of violence against women in India* (Aleph Book Company, 2019) 
* Kalpana Sharma (editor), *Single By Choice* (Women Unlimited, 2019) 
* Kalpana Sharma, *Rediscovering Dharavi* (Penguin India, 2000) 
* Kalpana Sharma and Ammu Joseph (editors), ''Whose News? The Media and Women's Issues'' (Sage Publications, 2006) 

## ਹਵਾਲੇ 
:
ਦੇਬਾਸ੍ਰੀ ਚੌਧਰੀ

**ਦੇਬਾਸ੍ਰੀ ਚੌਧਰੀ** (ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਮੋਦੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ 2019 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਰਾਏਗੰਜ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 17ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਲੂਰਘਾਟ ਵਿੱਚ ਦੇਬੀਦਾਸ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਰਦਵਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
thumb| ਚੌਧਰੀ ਨੇ 31 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।
16 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ, ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਇਮਾਮ, ਮੌਲਾਨਾ ਨੂਰ ਉਰ ਰਹਿਮਾਨ ਬਰਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਸਨਾਬਨਗਰ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਸਵਧੀਨ ਕੁਮਾਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੇਬਾਸ਼੍ਰੀ ਚੌਧਰੀ ਪਹਿਲਾਂ 2019 ਤੱਕ ਭਾਜਪਾ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੱਖਣੀ ਉਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਸੀ।

2019 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਰਾਏਗੰਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 511652 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ - ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਾਜ

**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਾਜ** (ਜਨਮ 22 ਫਰਵਰੀ 1967) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ 1996 ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਸੀਟ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ/ਐਨਡੀਏ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਅਤੇ 16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 22 ਫਰਵਰੀ, 1967 ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਸੁਖ ਰਾਣੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਾ. ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਅਵਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਐਮ.ਏ.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਅਹੁਦੇ 
* 1996-2002: ਮੈਂਬਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ।
* 2007-2012: ਮੈਂਬਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਦੂਜੀ ਮਿਆਦ)।
* 14 ਮਈ 2014 16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ।
* 1 ਸਤੰਬਰ 2014-5 ਜੁਲਾਈ 2016:

↔ਮੈਂਬਰ, ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਕਮੇਟੀ। ↔ਮੈਂਬਰ, ਊਰਜਾ ਬਾਰੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ। ↔ਮੈਂਬਰ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਮੰਤਰਾਲਾ

* 13 ਮਈ 2015 – 5 ਜੁਲਾਈ 2016: ਮੈਂਬਰ, ਜ਼ਮੀਨ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਪੁਨਰਵਾਸ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ (ਦੂਜੀ ਸੋਧ) ਬਿੱਲ, 2015 ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਸਾਂਝੀ ਕਮੇਟੀ।
* 1 ਮਈ 2016 – 5 ਜੁਲਾਈ 2016: ਮੈਂਬਰ, ਪਬਲਿਕ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗਜ਼ ਕਮੇਟੀ।
* 5 ਜੁਲਾਈ 2016: ਕੇਂਦਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਭਾਰਤ।
* 4 ਸਤੰਬਰ 2017: ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਭਾਰਤ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ 2014–2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਗਿਰਿਜਾ ਵਿਆਸ

**ਗਿਰਿਜਾ ਵਿਆਸ** (ਜਨਮ 8 ਜੁਲਾਈ 1946) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਗਿਰਿਜਾ ਵਿਆਸ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਜੁਲਾਈ 1946 ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਜਮਨਾ ਦੇਵੀ ਵਿਆਸ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਉਦੈਪੁਰ ਦੀ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਸੁਖਦੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਡੇਲਾਵੇਅਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਹਨ। *ਅਹਿਸਾਸ ਕੇ ਪਾਰ ਵਿੱਚ* ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ, *ਸੀਪ, ਸਮੁੰਦਰ ਔਰ ਮੋਤੀ* ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੋਵੇਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ *ਨੋਸਟਾਲਜੀਆ* ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
1985 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਉਦੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ 1990 ਤੱਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ

1991 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਦੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪ ਮੰਤਰੀ (ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

* 1993 ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਪ੍ਰਧਾਨ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ;
* 1993-96: ਮੈਂਬਰ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ; ਸਦੱਸ, ਸਦਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ
* 1996: 11ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਮੁੜ ਚੁਣੇ ਗਏ (ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ)
* 1996 ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਮੈਂਬਰ, ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਕਮੇਟੀ; ਮੈਂਬਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ; ਮੈਂਬਰ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਬਾਰੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ; ਮੈਂਬਰ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ
* 1999: 13ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਮੁੜ ਚੁਣੇ ਗਏ (ਤੀਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ)
* 1999-2000: ਮੈਂਬਰ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ

2001-2004 ਤੱਕ, ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੂਬਾਈ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਮੀਡੀਆ ਵਿਭਾਗ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ, ਇੰਡੋ-ਈਯੂ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਹੈ।

ਫਰਵਰੀ 2005 ਵਿੱਚ, ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ, ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਉਹ 01/08/2011 ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਵੀ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ 2013 ਵਿੱਚ ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬੀ ਖਾਤਮਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਉਮਾ ਸੁਧੀਰ

**ਉਮਾ ਸੁਧੀਰ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ NDTV ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਸੁਧੀਰ ਰਾਮਨਾਥ ਗੋਇਨਕਾ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਇਨ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨ ਲਈ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਉਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ *ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ* ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 1994 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਸੇਨ ਦੀ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਟੀ.ਐਸ. ਸੁਧੀਰ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 1995 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਗਏ। 1998 ਵਿੱਚ, ਉਮਾ ਨਵੇਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਸਟਾਰ ਨਿਊਜ਼ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ NDTV) ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ