ਜੈਸਿਕਾ ਲਾਲ

**ਜੈਸਿਕਾ ਲਾਲ** (5 ਜਨਵਰੀ 1965 - 29 ਅਪਰੈਲ 1999) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਸੀ। 29 ਅਪਰੈਲ 1999 ਨੂੰ, ਉਸਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਭੀੜ ਭਰੀ ਉੱਚਵਰਗੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਰਮੇਡ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਰਜਨਾਂ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਕਾਤਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਧਨੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਵਿਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸਿੱਧਾਰਥ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਉਰਫ ਮਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸੱਤ ਸਾਲ ਚਲੇ ਮੁਕ਼ਦਮੇ ਦੇ ਬਾਅਦ 21 ਫਰਵਰੀ 2006 ਨੂੰ, ਮਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 18 ਦਸੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਉੱਕਾ ਹੀ ਉਲਟਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਮਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਰੋਸ ਜਾਗਿਆ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਕੇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੀਆਂ ਕੁਤਾਹੀਆਂ ਦੀ ਖੂਬ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਬੂਤ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਿ ਕਾਰਤੂਸ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ 92 ਨੁਕਤਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵਰਤੀ ਗਈ ਢਿੱਲ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਜਬਰਦਸਤ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਭਯੋਜਨ ਪੱਖ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਫਾਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਉੱਤੇ ਦੈਨਿਕ ਸੁਣਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ 25 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨਨ ਨੁਕਸਦਾਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਜੈਸਿਕਾ ਲਾਲ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਮਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਜਸਟਿਸ ਪੀ.ਸੱਤਸ਼ਿਵਮ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਸਵਤੰਤਰ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਪਰ 21 ਅਪਰੈਲ 2010 ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜੈਸਿਕਾ ਲਾਲ ਹੱਤਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਮਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1999 ਨੂੰ, ਲਾਲ ਮਹਿਰੌਲੀ ਦੇ ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿਖੇ ਬਿਨਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਬਾਰ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰੇ 12.30 ਵਜੇ ਵਿਕਰੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪਰੋਸਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਦੇ ਲਈ 1000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਲਾਲ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਡਰਾਉਣ ਵਜੋਂ ਛੱਤ 'ਤੇ 22 ਕੈਲੀਬਰ ਪਿਸਤੌਲ ਦਾਗ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਲ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਗੋਲੀ ਲਾਲ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਲਝਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ - ਅਮਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, ਵਿਕਾਸ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਆਲੋਕ ਖੰਨਾ - ਨੇ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਆਪਣੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ "ਫਰਾਰ" ਸਨ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਗਿੱਲ ਨੂੰ 4 ਮਈ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ 6 ਮਈ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਤਲ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਬਰਾਮਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹਨ. ਮਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਖੁਦ ਵੀਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇਰੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਯਾਦਵ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਜਨੇਤਾ ਡੀਪੀ ਯਾਦਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਬੀਨਾ ਰਮਾਨੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਰਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲਾਈਟ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ' ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਧੀ ਮਾਲਿਨੀ ਰਮਾਨੀ ਲਾਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਥੀ-ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਾਜ਼ਾ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਮਿਤ ਝਿਗਨ ਨੂੰ 8 ਮਈ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਿਸਤੌਲ ਨੂੰ ਬਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਲੁਕਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਯਾਦਵ ਅਜੇ ਵੀ ਫਰਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਰਟੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਮਾਨੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਜਾਰਜ ਮੇਲਹੋਟ ਲਈ ਵਿਦਾਇਗੀ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸੀ. ਰਮਾਨੀ, ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਝਿਗਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਬਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਮਾਨਤ' ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਪੁਰਦ ਕਰਨੇ ਪਏ। ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਰਮਾਨੀ - ਯੂਕੇ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ - ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪਰਮਿਟ ਸਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਰਿਸਰ ਵਿਚ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਸਬੂਤ ਲੁਕਾਏ ਸਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ 19 ਮਈ ਤਕ ਇਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਥਿਤ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।

ਯਾਦਵ ਨੇ 19 ਮਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅਗਾicipਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਮਲੀ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਤੇ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਵੱਖ -ਵੱਖ ਅਦਾਲਤੀ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਉਲਟਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965