ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ

**ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ** ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਊਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 40 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ (25 ਮੀਲ) ਊਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ। ਉਚਾਈ ਲਗਭਗ 977 ਮੀਟਰ (ਲਗਭਗ 3,200 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਇਹ ਮਾਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰ ਇੱਥੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਹਨ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਬਹੁਤ ਹੇਠਲੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ (ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ) ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ (ਛਿੰਨਮਸਟਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ) ਹੈ। 

ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਦੇ ਆਤਮ-ਦਾਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ 51 ਅੰਗ ਕੱਟਣੇ ਪਏ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਏ।

ਛਿੰਨਮਸਤਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਥਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਛਿੰਨਮਸਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੱਥੇ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੂਲ 
ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਮਾਂ ਸਤੀ ਦੀ ਬਲਦੀ ਹੋਈ ਦੇਹ ਨੂੰ 51 ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਤਾਂਡਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਣ, ਇਹ ਟੁਕੜੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖਿੱਲਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ 51 ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਚੰਡੀ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯੋਗਿਨੀ ਉਤਪਤੀ (ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ) ਅਜੇ ਵੀ ਹੋਰ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਪਿਆਸੀਆਂ ਸਨ। ਦੇਵੀ ਚੰਡੀ ਨੇ ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਦੀ ਹੋਰ ਖੂਨ ਦੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ ਫੜਿਆ  ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਦੀਆਂ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਾਸੇ ਦੋ ਨੰਗੀਆਂ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਖੂਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਾਰਾ ਪੀਂਦੀ ਹੈ।

ਛਿੰਨਮਸਤਾ, ਸਿਰ ਰਹਿਤ ਦੇਵੀ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸੁਹਿਰਦ ਅਤੇ ਸਮਰਪਤ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵ-ਸੰਕਲਪ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਲਗਾਵ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਬ੍ਰਹਮ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ ਨੂੰ ਵੱਢਣਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।

ਪੁਰਾਣਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ-ਰੁਦਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਹਨ - ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਨਰੈਣ ਮਹਾਦੇਵ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਚਕੁੰਦ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਬਾੜੀ - ਜੋ ਕਿ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਨੂੰ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

## ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਿਰ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 
[thumb| ਸ਼ਿਵ [ਸਤੀ (ਦੇਵੀ)|ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੋਇਆ]]
ਚਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇਵੀ ਆਤਮ-ਬਲੀਦਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਦਕਸ਼ ਯੱਗ ਅਤੇ ਸਤੀ ਦੇ ਆਤਮਦਾਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ* ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦੀਦਾ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਗਏ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ 51 ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ 51 ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੈਰ ਪਏ ਸਨ 

## ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ 
left|thumb| ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ *ਹਵਨ ਕੁੰਡ* ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਾਂ ਦਾ *ਦਰਬਾਰ*
ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਹ ਮੰਦਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਊਨਾ ਦੀ ਅੰਬ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ; ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ .

ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ 'ਤੇ ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ 'ਚ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨ ਹਨ।

ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਸੜਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਲਈ, ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਟਿਆਲੇ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੰਡਿਤ ਮਾਈ ਦਾਸ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 12 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਪਰੋਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਥਾਨ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਅਜੇ ਵੀ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੰਸ਼ਜ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੁਜਾਰੀ ਹਨ।

## ਹਿੰਦੂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਰਿਕਾਰਡ 
**ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਰਜਿਸਟਰ** ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਥੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਰਜਿਸਟਰ ਹਨ।    ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਯੂਟਾ, ਯੂਐਸਏ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਜੀਐਸਯੂ) ਨੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫਿਲਮ ਕੀਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਪੁਜਾਰੀ (ਪੰਡਿਤ) ਹਰੇਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਾ ਨਾਮ, ਮਿਤੀ, ਘਰ-ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦਰਜ ਕਰਨਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੂਹਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੀਐਸਯੂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦੁਆਰ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਪਿਹੋਵਾ, ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ, ਜਵਾਲਾਪੁਰ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

## ਅਰਦਾਸਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ 
ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ ਹੁਣ 10 ਸਤੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 7 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹੇਗਾ।

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 10 ਸਤੰਬਰ, 2020 ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਿਰਫ਼ 500 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਅਰੋਗਿਆ ਸੇਤੂ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।

ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ 2 ਦਿਨ ਦੀ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਹੋਟਲ ਬੁਕਿੰਗ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਸਦਨ (ਨਵੇਂ ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਜਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਬੈਰੀਅਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਸਹਿ-ਰੋਗ ਵਾਲੇ, ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ,

ਸਮਾਜਕ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰੀਸਿਨਕਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਗੇਟ 1 ਅਤੇ 2 ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਬੱਸ ਅੱਡਾ ਵਿਖੇ ਜੁੱਤੀ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ 'ਤੇ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਧੋਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਜਗਦੰਬਾ ਢਾਬਾ, ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਜਾਂ ਅਸੀਸ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਨਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ 'ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ' ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਵੰਡਣ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਵਰਗੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਭੇਟਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
right|thumb| ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਛਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਰਮੀ ਰੰਗ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ
ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਲਈ ਭੇਟਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਠਿਆਈਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਜੀ ਦਾ ਹਲਵਾ, ਲੱਡੂ, ਬਰਫ਼ੀ ), ਖੀਰ (ਸ਼ੱਕਰ-ਕੋਟੇਡ ਫੁਲ ਚਾਵਲ), patasha, ਨਾਰੀਅਲ (ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਲ), ਚੁੰਨੀ, ਧਵਾਜਾ (ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਝੰਡਾ), ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਘਿਓ ਕੁਝ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। . ਕੋਈ ਵੀ ਘਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰ ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪਿੰਡੀ (ਗੋਲ ਪੱਥਰ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਲੋਕ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਹੜੇ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਮਨਮੋਹਕ ਹੈ।

## ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ 
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ 3&nbsp;ਭਰਵਾਈ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਜੋ **ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ** - **ਦੇਹਰਾ** - ਕਾਂਗੜਾ - ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ&nbsp;**ਰੋਡ।**

**ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ**

**ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਅਤੇ HRTC (ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਸਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ 24 ਘੰਟੇ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।**

**ਰੇਲਵੇ**

ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਰਗ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 20 ਹੈ&nbsp;ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ

ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ISBT** ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ਮੰਦਿਰ ਤੋਂ 1.5 ਕਿ.ਮੀ. ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੂਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਇੱਕ ਕੋਮਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਸਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।

ਮੰਦਰ ਸਵੇਰੇ 4ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 11 ਵਜੇ ਤਕ ਖੁਲਾ ਹੈ

***ਬਸੰਤ*** : ਲਗਭਗ ਅੱਧ ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਅੱਧ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ। ਸੁਹਾਵਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਠੰਡ ਹੈ।

***ਗਰਮੀਆਂ***: ਮੱਧ-ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਅੱਧ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ। ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਸੂਤੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ: ਮੱਧ-ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ (ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਸਮਾਂ)। ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿੱਘਾ ਅਤੇ, ਬੇਸ਼ਕ, ਬਰਸਾਤੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲਾ.

***ਪਤਝੜ***: ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ। ਦਿਨ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹਨ, ਰਾਤਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਤ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਉੱਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

***ਸਰਦੀਆਂ*** : ਦਸੰਬਰ - ਜਨਵਰੀ. ਇਹ ਠੰਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ. ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਪਰਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਚ ਤਾਪਮਾਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 5 ਡਿਗਰੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਔਸਤ ਸਾਲਾਨਾ ਵਰਖਾ 2587 ਹੈ&nbsp;ਮਿਲੀਮੀਟਰ  2012 ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਠੰਡੀ ਸਰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬਰਫਬਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 52 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੜਕ ਜਾਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
thumb| ਪਿਛਲੇ ਗੇਟ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਸ਼ਰਵਣ (ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ), ਅਸ਼ਵਿਨ (ਸਤੰਬਰ-ਅਕਤੂਬਰ) ਅਤੇ ਚੈਤਰਾ (ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ) ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰੇ ਮੇਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਜਦੋਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਿਨ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਯਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਵਣ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਜੋਤਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਆਂ ਸਨ।

ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ, ਗੈਸਟ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਹੋਟਲ ਹਨ। ਹਿਮਾਚਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਥਾਨੇਕ ਪੁਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਭਰਵਾਈਨ ਵਿਖੇ ਹੋਟਲ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਹਾਈਟਸ (ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਤਰੀ ਨਿਵਾਸ) ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਜੋ ਸਿਰਫ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਰ ਤੋਂ 3 ਕਿ.ਮੀ. ਇਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੰਸ ਘਾਟੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਾਗਰ (ਪੋਂਗ ਡੈਮ ਝੀਲ) ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਪਾਣੀ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਬਜਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਲੌਜ ਹਨ। ਗਗਰੇਟ ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਾਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਹਨ।

## ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ 
ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਜਾਣ ਦੇ ਕਈ ਰਸਤੇ ਹਨ।

**ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ** :

ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ: ਦਿੱਲੀ- ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ -ਰੋਪੜ-ਨੰਗਲ-ਊਨਾ-ਅੰਬ-ਮੁਬਾਰਿਕਪੁਰ- ਥਾਨੇਕ ਪੁਰਾ - ਭਰਵਾਂ -ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ

ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ: ਜਲੰਧਰ -ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ- ਗਗਰੇਟ -ਮੁਬਾਰਿਕਪੁਰ- ਥਾਨੇਕ ਪੁਰਾ - ਭਰਵਾਈ -ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ

**ਬੱਸ ਦੁਆਰਾ** :

ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਰਾਜ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਦਿੱਲੀ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਰੂਟ 'ਤੇ ਬੱਸਾਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਿਮਾਚਲ ਰੋਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵੋਲਵੋ ਕੋਚ ਸੇਵਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਪਾਲਮਪੁਰ ਰੂਟ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਭਰਵਾਂ ਜਾਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ 'ਤੇ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਆਦਿ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਅਕਸਰ ਸਟੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

**ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੁਆਰਾ** :

ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਜਾਣ ਲਈ ਕਈ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਨੇੜਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਲਈ ਅਕਸਰ ਬੱਸ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਰਗ (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ CHMG) ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਰ ਤੋਂ  ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਊਨਾ ਹਿਮਾਚਲ (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ UHL) 50 ਕਿ.ਮੀ.'ਤੇ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ HSX) 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਹਨ।

ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ:

* ***ਹਿਮਾਚਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ (14553)*** : ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਰਗ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼। ਸ਼ਾਮ10.30 ਵਜੇ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਵੇਰੇ 5.30 ਵਜੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ
* ***ਜਨ ਸ਼ਤਾਬਦੀ (12057)*** : ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਊਨਾ ਹਿਮਾਚਲ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ  ਸ਼ਾਮ 3 ਵਜੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਮ 10 ਵਜੇ ਊਨਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ
* ***DMU ਸ਼ਟਲ ਟ੍ਰੇਨ ਸੇਵਾ (74992)*** : ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਅਤੇ ਊਨਾ।

**ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ** :

ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਗੱਗਲ ਵਿਖੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਸਪਾਈਸਜੈੱਟ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ  (160&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (150&nbsp;km) ਵਿਖੇ ਹਨ

### ਕੁਝ ਦੂਰੀ 
* ਦਿੱਲੀ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਰੋਪੜ-ਨੰਗਲ-ਊਨਾ-ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ-ਭਰਵਾਂਈ-ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ : ੪੨੦&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਰੋਪੜ-ਨੰਗਲ-ਊਨਾ-ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ-ਭਰਵਾਂਈ-ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ : 150&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਜਲੰਧਰ-ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-ਗਗਰੇਟ-ਭਰਵਾਈ-ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ : 90&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-ਗਗਰੇਟ-ਭਰਵਾਂਈ-ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ : ੪੨॥&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਕਾਂਗੜਾ - ਜਵਾਲਾਜੀ - ਭਰਵਾਈਨ - ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ : 55&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਨੈਨਾ ਦੇਵੀ-ਨੰਗਲ-ਊਨਾ-ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ-ਭਰਵਾਈ-ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ : ੧੧੫॥&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ
* ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ - ਜੰਮੂ - ਪਠਾਨਕੋਟ - ਕਾਂਗੜਾ - ਭਰਵਾਈ - ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ : 250&nbsp;ਕਿਲੋਮੀਟਰ

## ਗੈਲਰੀ 
 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Webarchive template wayback links