open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦ

**ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦ** ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਰਥਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਜਮਹੂਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਦਰਸ਼ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਚਾਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਸਮਾਜਵਾਦ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਮਹੂਰੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ - ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਤੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਜਾਂ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਸਟਾਲਿਨਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਕਿਸਮ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਹਕੂਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਮੇਲਿਆਰਿਸਟ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਰਾਹ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਤੋਂ ਇਸ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਕਿ ਜਮਹੂਰੀ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਸਮਾਜਵਾਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਤੀਜਾ ਰਾਹ ਵਾਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੂੰ ਮੂਲੋਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂੰਜੀਵਾਦਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਹਨ।

ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ, ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੀਤੀਗਤ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਵਿਰੋਧਤਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਆਖਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧਤਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਕਰ ਦੇਣਗੀਆਂ, ਇਹ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਅਰਥਚਾਰੇ ਅੰਦਰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੁੱਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾਵਾਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜਵਾਦ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ, ਭਾਵ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਦੀ ਥਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਹੀ ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਤੰਤਰ
ਵਿਧਾ ਗਲਪ

**ਵਿਧਾ ਗਲਪ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਲੋਕਪਸੰਦ ਗਲਪ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਲਪ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੋਕਪਸੰਦ ਗਲਪ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗਲਪ ਤੋਂ ਵਖਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਲੋਕਪਸੰਦ ਗਲਪ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੌਹਨ ਬੈਨਵਿਲੇ ਬਿਨਯਾਮਿਨ ਬਲੈਕ ਵਾਂਗ ਅਪਰਾਧ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੌਰਿਸ ਲੇਸਿੰਗ, ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਟਵੁੱਡ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਲਪ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।ਮੈਗਰੇਟ ਜੌਰਜ ਸਿਮੇਨਨ, ਮੈਗਰੇਟ ਜਾਸੂਸੀ ਨਾਵਲ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਂਦਰੇ ਯੀਦ "ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਵਲਵਾਦੀ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਵਿਧਾਵਾਂ ਅਪਰਾਧ, ਕਲਪਨਾ, ਰੋਮਾਂਸ, ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ, ਪੱਛਮੀ, ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਲਪ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਹਨ। ਵਧੇਰੇ ਵਪਾਰ-ਉਨਮੁਖ ਵਿਧਾ ਗਲਪ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਖਰਾਬ ਲਿਖੀ ਜਾਂ ਭਾਂਜਵਾਦੀ ਕਹਿ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਵਿਧਾ ਅਤੇ ਗਲਪ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ 
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ "ਗਲਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ" ਪਦ ਅਕਸਰ ਵਿਧਾ ਗਲਪ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਸਟੋਰ ਦੇ ਗਲਪ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸ਼ੈਲਫ ਸਿਰਲੇਖਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਜਾਂ ਰਹੱਸਮਈ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਭਾਗ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ "ਆਮ ਗਲਪ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਰਲੇਖ ਅਕਸਰ ਖ਼ੁਦ ਨਾਵਲ ਵਿਧਾ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਕਰੇਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ, ਆਪਣੀ ਉੱਚਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਛਣਾਂ ਦੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧਾ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਨਗੇ।

ਕੁਝ ਬਾਲਗ ਸੁਦਾਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਪਸੰਦ ਗਲਪ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਹਿਤਕ ਗਲਪ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਗੁਪਤ ਨਵਾਂ ਹੇਠ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤੇ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰੋਮਾਂਸ ਗਲਪ ਦਾ 2007 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਦੇ ਕਿਤਾਬ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1.375 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਧਰਮ/ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਾਹਿਤ 819 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ, ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ/ਕਲਪਨਾ 700 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ, ਰਹੱਸ 650 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਲਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਗਲਪ ਦਾ 466 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲਪ
ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੈਫ਼ਟ ਆਟੋ 5

***ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੈਫ਼ਟ ਆਟੋ 5*** ਇੱਕ 2013 ਐਕਸ਼ਨ-ਐਡਵੈਂਚਰ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਰੌਕਸਟਾਰ ਨੌਰਥ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਕਸਟਾਰ ਗੇਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ 2008 ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੈਫ਼ਟ ਆਟੋ 4 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੈਫ਼ਟ ਆਟੋ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਮੁੱਖ ਐਂਟਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੰਦਰਵੀਂ ਕਿਸ਼ਤ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ, ਸੈਨ ਐਂਡਰੀਅਸ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੈੱਟ, ਸਿੰਗਲ-ਪਲੇਅਰ ਕਹਾਣੀ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ-ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਬੈਂਕ ਲੁਟੇਰੇ ਮਾਈਕਲ ਡੀ ਸੈਂਟਾ (ਨੇਡ ਲਿਊਕ), ਸਟ੍ਰੀਟ ਗੈਂਗਸਟਰ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਕਲਿੰਟਨ (ਸ਼ੌਨ ਫੋਂਟੇਨੋ), ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਡੀਲਰ ਅਤੇ ਗਨਰਨਰ ਟ੍ਰੇਵਰ ਫਿਲਿਪਸ। (ਸਟੀਵਨ ਓਗ), ਅਤੇ ਇੱਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ। ਖਿਡਾਰੀ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੈਨ ਐਂਡਰੀਅਸ ਦੇ ਖੁੱਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਲਾਸ ਸੈਂਟੋਸ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।

ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ, ਗੇਮ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਤਪਾਦ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ $800 ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ $1 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ, ਇਸਦੇ ਮਲਟੀਪਲ-ਪ੍ਰੋਟਾਗਨਿਸਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਓਪਨ ਵਰਲਡ, ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੇਮਪਲੇ 'ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਕਈ ਗੇਮਿੰਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਗੇਮ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੇਮ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਸੱਤਵੀਂ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੰਸੋਲ ਗੇਮਿੰਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ $8.5 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮਦਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, 190 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਗਲੀ ਗੇਮ, ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੈਫ਼ਟ ਆਟੋ 6, 2025 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

## ਨੋਟ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2013 ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੈਫ਼ਟ ਆਟੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੌਕਸਟਾਰ ਗੇਮਜ਼ ਗੇਮਾਂ
ਦ ਸੀਕਰੇਟ (ਕਿਤਾਬ)

***ਦ ਸੀਕਰੇਟ*** ਰਹੋਂਡਾ ਬਾਇਰਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ 2006 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਦ ਸੀਕਰੇਟ ਨਾਮੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਵਿਚਾਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 30 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਅਤੇ 50 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ “ਇਹ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ”। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਅਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
*ਦ ਸੀਕਰੇਟ* ਮਾਰਚ 2006 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਵਾਲਸ ਵਾਟਲਸ ਦੀ 1910 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ *ਦ ਸਾਇੰਸ ਆਫ ਗੇਟਿੰਗ ਰਿਚ ਤੋਂ* ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਇਰਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕੋਲੋਂ 2004 ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸਦਮੇ ਸਮੇਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। *ਦ ਪੈਸ਼ਨ ਟੈਸਟ* ਦੇ *ਨਿਉ ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼* ਵੇਸਟਸੇਲਿੰਗ ਲੇਖਕ ਜੈਨੇਟ ਬਰੇ ਅਟਵੁੱਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ ਅਟਵੁੱਡ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਜਾਂ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਚਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਇੰਟਰਵਿਉ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

## ਸਾਰ 
ਬਾਇਰਨ ਨੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਡਮ ਬਲੇਵਤਸਕੀ ਅਤੇ ਨੌਰਮਨ ਵਿਨਸੈਂਟ ਪੀਲੇ ਵਰਗੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਇਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਆਜ਼ਮਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਬਾਇਰਨ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਪੜਾਅ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ: ਪੁੱਛੋ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਾਸਿਲ ਕਰੋ। ਇਹ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਮੱਤ 21:22 ਦੇ ਹਵਾਲੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: "ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਕਹੋਗੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰੋਗੇ।"

ਬਾਇਰਨ ਨੇ ਕਥਿਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਦਿੱਖ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਨ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਦਿ ਲਿਟਲ ਪ੍ਰਿੰਸ

***ਛੋਟਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ*** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: LePetitPrince, pronounced   ) ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ ਔਂਤਅੰਨ ਦ ਸੰਤ-ਐਕਯੂਪੇਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 1943 ਵਿਚ ਰੇਨਾਲ ਐਂਡ ਹਿਚਕੋਕ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਫ਼ਰਾਂਸ  ਵਿੱਸ਼ੀ ਰੈਜੀਮੇਂਟ ਦੁਆਰਾ ਸੰਤ-ਐਕਯੂਪਰੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗ੍ਰਹਿਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ, ਦੋਸਤੀ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਥੀਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਿਧਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, *ਦਿ ਲਿਟਲ ਪ੍ਰਿੰਸ* ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

*ਛੋਟਾ ਪ੍ਰਿੰਸ* ਸੇਂਟ-ਐਕਯੂਪੇਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਰਚਨਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 14 ਕਰੋੜ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ  ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।      ਇਸ ਨੂੰ 300 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।    *ਲਿਟਲ ਪ੍ਰਿੰਸ* ਨੂੰ ਕਈ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ, ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕ, ਲਾਈਵ ਸਟੇਜ, ਫਿਲਮ, ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ, ਬੈਲੇ ਅਤੇ ਓਪੇਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  

## ਪਲਾਟ 
ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਬਿਰਧ-ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਮਰਥਾ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ, ਕੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੰਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਪ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੋਪੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ "ਤਰਕਯੁਕਤ" ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮਨੋਕਲਪਿਤ।  
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* List of different editions
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਨਾਓਮੀ ਸਕਾੱਟ

**ਨਾਓਮੀ ਗ੍ਰੇਸ ਸਕਾੱਟ** (ਜਨਮ 6 ਮਈ 1993) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਕਲਪਨਾਮਈ ਫ਼ਿਲਮ *ਅਲਾਦੀਨ* (2019) ਦੇ ਲਾਈਵ-ਐਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜੈਸਮੀਨ ਵਜੋਂ ਨਿਭਾਈ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਲਾਦੀਨ ਦੇ ਸਾਉਂਡ-ਟਰੈਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਸਕਾੱਟ ਨੇ ਸਾਇੰਸ ਫਿਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਜ਼ *ਟੇਰਾ ਨੋਵਾ* (2011) ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਟੀਨ ਫ਼ਿਲਮ *ਲੈਮੋਨੇਡ ਮਾਉਥ* (2011) ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ *ਪਾਵਰ ਰੇਂਜਰਜ਼* (2017) ਵਿੱਚ ਕਿਮਬਰਲੀ ਹਾਰਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸਕਾੱਟ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਦੇ ਹੌਨਸਲੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਊਸ਼ਾ ਜੋਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਮੂਲ ਤੋਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਚਲੇ ਗਏ ਸੀ। ਨਾਓਮੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਨ। ਸਕਾੱਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਜੋਸ਼ੁਆ ਸਕੌਟ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰੈਡਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਬ੍ਰਿਜ ਚਰਚ, ਵੁੱਡਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਪਾਦਰੀ ਹਨ। ਸਕਾੱਟ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਲੌਸਟਨ, ਏਸੇਕਸ ਵਿੱਚ ਡੇਵੇਨੈਂਟ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਕਾੱਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬ੍ਰਿਜ ਚਰਚ ਯੂਥ ਬੈਂਡ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਡੇਵੇਨਟ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਕੂਲ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬਾਕਾਇਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਲ ਗਰੁੱਪ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੌਪ ਗਾਇਕ ਕੇਲੇ ਬਾਇਰਨ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਇੰਟ ਵਜੋਂ ਸਾਇਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜ਼ੇਨੋਮਾਨੀਆ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਗਈ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ ਯੂਟਿਉਬ ਚੈਨਲ "ਰੀਲੋਡ" ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ "ਰੀਲੋਡ ਲੋਡ ਸੈਸ਼ਨਾਂ" ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ।

ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਭੂਮਿਕਾ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਯੂਕੇ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਾਈਫ ਬਾਇਟਸ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੋਹਿਨੀ "ਮੋ" ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਚ ਡਿਜਨੀ ਚੈਨਲ ਦੀ ਅਸਲੀ ਫ਼ਿਲਮ *ਲੈਮੋਨੇਡ ਮਾਉਥ* (2011) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਾਇੰਸ-ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਲੜੀ '*ਟੈਰਾ ਨੋਵਾ*' ਵਿੱਚ ਮੈਡੀ ਸ਼ੈਨਨ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਸਤੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਫੌਕਸ ' ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਰੀਨਿਉਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ ਸਕਾੱਟ ਲੈਮੋਨੇਡ ਮਾਉਥ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰ ਬਰੀਗਿਟ ਮੇਂਡਲਰ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਅਗਸਤ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਈਪੀ *ਇਨਵਿਸੀਬਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੂੰ* ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਰਿਡਲੇ ਸਕਾਟ ਦੀ *ਦ ਮਾਰਸ਼ੀਅਨ* ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਕਾੱਟ ਨੇ ਰਯੋਕੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਸੀਨ ਫ਼ਿਲਮਾਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਸਕਾੱਟ ਨੂੰ ਸਟਾਰਜ਼ ਆਫ ਟੂਮਾਰੋ 2015 ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਿਮਬਰਲੇ ਹਾਰਟ, ਪਿੰਕ ਰੇਂਜਰ, *ਪਾਵਰ ਰੇਂਜਰਜ਼* (2017) ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਆਫ ਦ ਸੇਮ ਨੇਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 24 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਕਾੱਟ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੀਨ ਚੁਆਇਸ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ 105 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬਜਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 142 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ ਸਕਾੱਟ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਡੇਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਜੌਰਡਨ ਸਪੈਂਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਕਾੱਟ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਕਸ਼ਫ਼-ਉਲ-ਮਹਜੂਬ

***ਪਰਦਾ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ*** Persian ); *ਕਸ਼ਫ-ਉਲ-ਮਹਜੂਬ*, ਕਸ਼ਫ-ਉਲ-ਮਹਜੁਬ; ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਅਮਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਵਿਆਖਿਆਮਈ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਹਿਤ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਤਜੁਰਬੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਟਕਲਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੁਆਦ ਵਾਲੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਹੁਜ਼ਵੇਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਤਾ ਗੰਜ ਬਖਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜਾਣ ਪਛਾਣ 
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਲੀ ਹੁਜ਼ਵੇਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਨ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਗ਼ਜ਼ਨਾ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਹੁਣ ਲਹੌਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗਣਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੀਰੀਆ, ਇਰਾਕ, ਫਾਰਸ, ਕੋਹਿਸਤਾਨ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ, ਤਾਬਾਰਿਸਤਾਨ, ਕਰਮਨ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ, ਟ੍ਰਾਂਸੋਖੀਆਨਾ, ਬਗਦਾਦ ਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਬਿਲਾਲ (ਦਮਿਸ਼ਕ, ਸੀਰੀਆ) ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਅਬੂ ਸਈਦ ਅਬੁਲ ਖਯਰ (ਮਿਹਨੇ ਪਿੰਡ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ) ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਜੁਨੈਦ ਬਗਦਾਦੀ ਦੇ ਜੁਨੈਦੀਆ ਪੰਥ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਛੋਟ ਨਹੀਂ 'ਨਸ਼ੇ' ਤੋਂ ਵਧ 'ਹੋਸ਼ਮੰਦੀ' ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਸੀ: “ਮੈਂ ਇਕੱਲੇ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹਾਂ, ਉਹ ਅੱਡ ਅੱਡ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਦਾਤਾਂ ਸਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਸਮਾਨ 'ਤੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਹਨ।" ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਕਾਮਲ ਅਕਮਾਲ (ਸੰਪੂਰਨ ਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ) ਦੀ ਭਾਲ ਲਈ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦਾ ਸਵਾਦ ਚੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ, ਉਹ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਹੁਜ਼ਵੀਰੀ ਨੇ ਸੂਫੀਵਾਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਮੌਜ ਮਸਤੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗ੍ਰਸਤ ਹਨ ਅਤੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। “ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਇਲਮ (ਗਿਆਨ) ਅਤੇ ਮਾਰਫ਼ਤ (ਦੈਵੀ ਗਿਆਨ) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ… ਇੱਕ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ‘ਆਰਿਫ਼’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਕੇਵਲ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ 'ਆਲਿਮ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸੂਫੀ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਦਾਨਿਸ਼ਮੰਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸੂਫ਼ੀ ਲੋਕ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ 'ਆਲਮ' ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ 'ਆਰਿਫ਼' ਆਪਣੇ ਅੱਲ੍ਹਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।”

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੂਫ਼ੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬੁਲ ਅੱਬਾਸ ਅਹਿਮਦ ਇਬਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਅਸ਼ਕਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬੁਲ ਕਾਸਿਮ ਅਲੀ ਗੁਰਗਾਨੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਬ੍ਰਿਸਟਲ** **ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ**, ਬ੍ਰਿਸਟਲ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਰੁਤਬਾ 1909 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 1595 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਵੈਂਚਰਸ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ, ਜੋ ਕਿ 1876 ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਨੂੰ ਛੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਫੈਕਲਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਟਿੰਡਲਜ਼ ਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ 2017-18 ਵਿੱਚ ਕੁਲ £642.7 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ £164.0 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਖੋਜ ਗਰਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਠੇਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸੀ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਤੰਤਰ ਮਾਲਕ ਹੈ।

ਕਿਊ ਐਸ ਵਰਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗਜ਼ 2018 ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 44 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਰਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਏਆਰਡਬਲਯੂਯੂ ਦੁਆਰਾ ਯੂਕੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਲਈ ਬਹੁ-ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਰਿਸਰਚ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਉੱਤਮਤਾ ਫਰੇਮਵਰਕ ਲਈ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 9ਵਾਾਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵਰਤਮਾਨ ਅਕਾਦਮਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ 21 ਫੈਲੋ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ 13 ਫੈਲੋ, ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ 13 ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ 44 ਫੈਲੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 13 ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਡੀਰਾਕ, ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਰਮਸੇ, ਸੇਸਲ ਫਰੈਂਕ ਪਾਵੇਲ, ਸਰ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ, ਡੋਰਥੀ ਹਡਗਕਿਨ, ਹੰਸ ਐਲਬ੍ਰੈੱਕਟ ਬੈਥੇ, ਮੈਕਸ ਡੇਲਬਰੂਕ, ਗੇਰਹਾਰਡ ਹਰਜ਼ਬਰਗ, ਸਰ ਨੇਵਿਲ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਮੌਟ, ਸਰ ਪਾਲ ਨਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।, ਹੈਰੋਲਡ ਪਿੰਟਰ, ਜੀਨ-ਮੈਰੀ ਗੁਸਤਾਵੇ ਲੇ ਕਲਾਜ਼ੀਓ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ, 2015 ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਐਂਗਸ ਡੀਟਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਰਿਸਲ ਗਰੁੱਪ -ਰਿਸਰਚ-ਇੰਟੈਨਿਵ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਯੂਰਪੀਅਨ-ਵਿਆਪਕ ਕੋਇਮਬਰਾ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਵਰਲਡਵਾਈਡ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀਆਂ ਨੈਟਵਰਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ, ਏਰਿਕ ਥਾਮਸ, 2005 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਿਹਾ, ਦੀ ਮੈਂਂਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇੱਕ ਈਰਸਮਸ ਚਾਰਟਰ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਸਾਲ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਦੀ ਹੈ।

*

## ਹਵਾਲੇ
ਕੜ੍ਹੀ

**ਕੜ੍ਹੀ** ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੇਸਣ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਮੋਟਾ ਗਰੇਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਖੱਟਾ ਸੁਆਦ ਦੇਣ ਲਈ ਦਹੀਂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਉਬਾਲੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਜਾਂ ਰੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
alt=Popular Thari dish Singhrian jo Raabro(Khaatiyo), a variation of Kadhi prepared by adding Singhri(Sanghri) in Tharparkar, Sindh|thumb| ਕੜ੍ਹੀ ਦੀ ਗ੍ਰੇਵੀ

## ਭਾਰਤ 
ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਪਕੌੜੇ ਨੂੰ ਚਨੇ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਗ੍ਰੇਵੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਆਦ ਪਾਉਣ ਲਈ ਖੱਟਾ ਦਹੀਂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਬਾਲੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਜਾਂ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਿਚੜੀ, ਰੋਟੀ, ਪਰਥਾ ਜਾਂ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ *ਕੜ੍ਹੀ* ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜਾ ਮਿੱਠਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਗੁੜ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਖੱਟੇ ਸੁਆਦ ਲਈ ਚੀਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ, ਕੜ੍ਹੀ ਇੱਕ ਸਰਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਰਿਆਣਵੀ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ *ਹਰਿਆਣਵੀ ਹਰ ਚੋਲੀ ਕੜੀ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੇਸਨ ਅਤੇ *ਹੇਰੇ ਚੋਲੇ* (ਕੱਚੇ ਹਰੇ *ਚੂਚੇ*) ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਓ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰੇ ਬਣੇ ਤਾਜ਼ੇ ਮੱਖਣ ਦੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਰਧ-ਪਿਘਲ ਰਹੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *ਹਰਿਆਣਵੀ ਕੜ੍ਹੀ* ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਵਾਧੂ ਸਮੱਗਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮੀ ਖੇਤ-ਤਾਜ਼ੇ ਹਰੇ ਬਾਥੂਆ ਦੇ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਜੰਗਲੀ ਤਰਬੂਜ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਕਾਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਧੀ ਵਿੱਚ ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਹੀਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਮਲੀ ਦੇ ਮਿੱਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖੱਟਾ ਸੁਆਦ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬਦਲਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਛੋਲੇ ਭੁੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਿਕਨ ਦੇ ਆਟੇ ਦਾ ਤਰਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਬਣਾਉਣਾ।

ਸਿੰਧੀ ਕੜੀ ਨੂੰ ਇਮਲੀ ਦੇ ਮਿੱਝ, ਅਦਰਕ, ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ, ਟਮਾਟਰ, ਗਾਜਰ, ਆਲੂ, ਭਿੰਡੀ ਅਤੇ ਧਨੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਬੂੜੀ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੱਸੀ ਦੇ ਵਿਚ ਵੇਸਣ ਪਾ ਕੇ, ਵਿਚ ਲੂਣ ਮਿਰਚ ਮਸਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਕਾੜ੍ਹ ਬਣਾਈ ਭਾਜੀ ਨੂੰ ਕੜ੍ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰੀਕ ਕੱਟ ਕੇ, ਗੱਠਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਫੂਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਪਕੌੜੇ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਕੜ੍ਹੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਹੀਂਗ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜ, ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਮੇਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਧਨੀਆ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਤ ਭਰ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਛੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੂਪ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਗਾੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਕੁਐਸ਼, ਭਿੰਡੀ, ਟਮਾਟਰ, ਚੀਨੀ ਪਾਲਕ, ਗਾਜਰ, ਮਿੱਠੇ ਮਟਰ ਕੁਝ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੂਪ ਨੂੰ ਫ਼ੋੜੇ ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ. ਪਕੌੜੇ (ਚਨੇ ਦੇ ਆਟੇ ਦੇ ਪੱਕੇ) ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਮਜੀਗੇ ਹੁਲੀ, ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਮਜੀਗਾ ਪਲੁਸੁ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਕੁਜ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਅਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਲਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

## ਪਾਕਿਸਤਾਨ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਬਾਲੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਨਾਨ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥਾਰੀ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਕੜ੍ਹੀ** ਨੂੰ **ਰਾਬਰੋ** ਜਾਂ **ਖਤੀਯੋ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਖਾਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕੋਹ-ਏ-ਸੁਲਤਾਨ

right|thumb|266x266px| ਜਦੋਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਡੀਅਨ ਪਲੇਟ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਕੋਹ-ਏ-ਸੁਲਤਾਨ ਯੂਰੇਸੀਅਨ ਪਲੇਟ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ
**ਕੋਹ-ਏ-ਸੁਲਤਾਨ** ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਟੱਕਰ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਗਠਨ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ: ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਰਬੀ ਪਲੇਟ ਦੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪਲੇਟ ਦੇ ਥੱਲੇ ਆ ਜਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਇਆ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਚਾਪ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਅੰਦਰ ਬਾਜ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਤਫ਼ਤਾਨ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸ਼ੰਕੂ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੁਰੇ ਹੋਏ ਖੱਡੇ ਪੱਛਮ-ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਹਾਇਕ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿਖਰ  ਉੱਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੀਰੀ ਸ਼ੰਕੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕ੍ਰੈਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕ੍ਰੈਟਰ ਹੈ।

ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਐਂਡੀਸਾਈਟ ਅਤੇ ਡਾਸਾਈਟ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖੰਡਰਾਤ ਚੱਟਾਨਾਂ ਲਾਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਟਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮ ਆਰਕ-ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਫਟਣ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਡੀਸਾਈਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡਾਸਾਈਟ ਵੱਲ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ- ਅਰਗੋਨ ਡੇਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਮਰ ਸੀਮਾ 5,900,000 ਤੋਂ 90,000 ਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਖੁਰਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਮਲਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚੋਗਾ ਸਿਰਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਾਸੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ; ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚੱਟਾਨ ਦਾ ਗਠਨ ਹੈ ਨੇਜ਼ਾ ਏ ਸੁਲਤਾਨ।

ਜਿਓਥਰਮਲ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਤੋਂ ਭੂ-ਤਾਪੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਜਿਓਥਰਮਲ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਗੰਧਕ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ 1909 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੋਹ-ਏ-ਸੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਖਣਿਜਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਹਨ।

## ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ 
### ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ 
ਕੋਹ-ਏ-ਸੁਲਤਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੋਇਟਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚਾਗਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨੇੜਲੀ ਬਸਤੀ 23 ਮੀਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨੋਕਕੁੰਡੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਹੈਨਰੀ ਵਾਲਟਰ ਬੇਲੇਅ ਨੇ 1862 ਵਿੱਚ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ 1941 ਤੋਂ 1944 ਤੱਕ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਟੋਹ ਲਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਚਲਾਏ ਸਨ। 1961 ਵਿਚ, ਨੋਕਕੁੰਡੀ ਤੋਂ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਟਰੱਕ-ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਖਣਨ ਸੜਕ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਪਰਬਤ ਦਾ ਰਾਜਾ" ਹੈ, ਸਥਾਨਕ ਬਲੋਚੀ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ
ਦਸਵਿਦਾਨੀਆ

***ਦਸਵਿਦਾਨੀਆ*** (दसविदानिया) ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ 7 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੰਨ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਨੈ ਪਾਠਕ ਨੇ ਕਰਨੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸ਼ਬਦ  *(ਦ ਸਵਿਦਾਨੀਆ),* ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਲਵਿਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੇਡ ਹੈ।

## ਸਾਰ 
ਅਮਰ ਕੌਲ (ਵਿਨੈ ਪਾਠਕ) ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਸੂਰਜ ਫਾਰਮਾਸਿਟੀਕਲ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਇੱਕ 37 ਸਾਲਾ ਅਕਾਉਂਟ ਮੈਨੇਜਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ (ਸਰਿਤਾ ਜੋਸ਼ੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬੇਰੌਣਕ ਜਿਹਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੇਟ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਅਮਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 10 ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਨ:

* 1. ਲਾਲ ਕਾਰ ਖਰੀਦਣਾ। 
* 2. ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ। 
* 3. ਗਿਟਾਰ ਵਜਾਉਣਾ। 
* 4. ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੱਬੇ-ਦਫ਼ਨਾਏ ਨੇਹਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਇੱਕਪਾਸੜ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਕਬਾਲ ਕਰਨਾ। 
* 5. ਆਪਣੇ ਬੌਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜੇ ਹੋਣਾ। 
* 6. ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਰਾਜੀਵ ਝੁੱਕਲਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ। 
* 7. ਰੋਮਾਂਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੰਢਾਉਣਾ। 
* 8. ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ। 
* 9. ਆਪਣੀ ਫੋਟੋ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਾਉਣਾ। 
*10.ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਹੀ ਕਰਨਾ।

ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਲੁਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਨੇੜਲੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ 
ਸਾਰੇ ਗਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਕੈਲਾਸ਼ ਖੇਰ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

## ਜਾਰੀ 
### ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 
*ਦਸਵਿਦਾਨੀਆ* ਇਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ 'ਚ 1.87 ਕਰੋੜ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸੀ।

### ਵਧੀਆ ਹੁੰਗਾਰਾ 
ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੁਹਣੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਟ੍ਰੇਡ ਨਿਊਜ਼ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਮਾਰਟਿਨ ਡੀਸੂਜ਼ਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 5 ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਸਿਤਾਰੇ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਨੁਭਵ," ਕਿਹਾ। "ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ।" ਇੰਡੀਆ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੂਵੀਜ਼ ਦੇ ਗੌਰਵ ਮਲਾਨੀ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 3 ਸਿਤਾਰੇ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ "ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੀਆਂ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਪਨ ਲਾਈਨ ਦੁਆਰਾ "ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਅਲਵਿਦਾ ਫ਼ਿਲਮ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ.

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Dasvidaniya 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2008 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਪੰਦਨ ਚਤੁਰਵੇਦੀ

**ਸਪੰਦਨ ਚਤੁਰਵੇਦੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਲੜੀ *ਏਕ ਵੀਰ ਕੀ ਅਰਦਾਸ* *.* *.* *ਵੀਰਾ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ *ਸੰਸਕਾਰ - ਧਾਰੋਹਰ ਅਪਨੋ ਕੀ* ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ *ਦ ਸੂਟ ਲਾਈਫ ਆਫ ਕਰਨ ਐਂਡ ਕਬੀਰ* ਵਿੱਚ ਕੈਮੋ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਮਧੂਬਾਲਾ - ਏਕ ਇਸ਼ਕ ਏਕ ਜੂਨੂਨ* ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2014 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ *ਉਡਾਨ* ਵਿੱਚ ‘ਚਕੋਰ’ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਜ਼ੀ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਪੰਦਨ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਅਗਸਤ 2007 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਉਲਹਸਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਸੁਨੀਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫਸਟ ਕਲਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਸਪਾਰਸ਼ ਖਾਨਚੰਦਨੀ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵੀ ਹੈ।

ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2012 ਵਿੱਚ ਯਸ਼ ਏ ਪਟਨਾਇਕ ਦੀ ਨਾਟਕ ਲੜੀ '''ਏਕ ਵੀਰ ਕੀ ਅਰਦਾਸ'..ਵੀਰਾ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਗੁੰਜਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਕਈ ਟੈਲੀਵੀਜਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਜ਼ *ਦ ਸੂਟ ਲਾਈਫ ਆਫ਼ ਕਰਨ ਐਂਡ ਕਬੀਰ'' 'ਚ ਕੈਮੋ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੂੰ ਦਵਿੰਦਰ ਧਾਮੀ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਧੀ ਰਵਿੰਦਰ ਗੌਤਮ ਦੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ *ਮਧੁਬਲਾ - ਏਕ ਇਸ਼ਕ ਏਕ ਜੂਨੂਨ* ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਅਗਸਤ 2014 ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ 'ਉਡਾਨ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੁੜੀ 'ਚਕੋਰ' ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਮਲ ਨਾਰਾਇਣ (ਸਾਈ ਬਿਲਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਪਾਤਰ) ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਕਸਤੂਰੀ (ਸਾਈਂ ਦੇਵਧਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਪਾਤਰ) ਅਤੇ ਭੁਵਣ (ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ) ਦੁਆਰਾ ਗਿਰਵੀਨਾਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰ ਲਈ ਜੀ ਗੋਲਡ ਐਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਵਾਰਡ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। 100 ਐਪੀਸੋਡ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਵੇਲੇ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ ਸੀ।

ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਕੇ9 ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਕਾਮੇਡੀ ਦੀ ਲੜੀ*ਕਪਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ* ' 'ਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੂੰ ਜੀਆਰ 8 ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਕਵਰ ਤੇ ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ ਨਾਲ ਹੈਸ਼ਟੈਗ 'ਬੀਵਿਦਬੇਟੀ' ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
## ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਦ

**ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਦ** (1927-1969) (ਉਰਦੂ: نریش کمار شاد) (ਹਿੰਦੀ: नरेश कुमार शाद) ਸੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ, ਕਤਾਅ ਅਤੇ ਰੁਬਾਈ ਲੇਖਕ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਦ ਦਾ ਜਨਮ ਅਹਿਆਪੁਰ, ਉੜਮੜ ਟਾਂਡਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ 11 ਦਸੰਬਰ 1927 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੌਹਰੀਆ ਰਾਮ *ਦਰਦ ਨਕੋਦਰੀ* ਇੱਕ ਉਘੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਲੇਖਕ ਸਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਨਗਰ ਨਕੋਦਰ ਵਾਸੀ ਇੱਕ ਭੱਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗੌਰਮਿੰਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਚੂਨੀਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਸ਼ਾ ਸ਼ਾਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ, ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਾਦ ਸੀ। ਕਾਰਤਿਕ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਸ਼ਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਹਨ। ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਖੇ ਨਿਯੁਕਤ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਿਰਫ 22 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ 'ਦਸਤਕ' ਨਾਮ ਦੀ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ 1950 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਦ ਨਕੋਦਰੀ ਦੇ ਕਲਮੀ-ਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖਦਾ ਸੀ, ਨਕੋਦਰ ਉਸਦਾ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਜਦਾਨ ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨਗਰ ਨੂੰ ਕਲਮੀ-ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵਰਤਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਦਸਤਕ ਨਾਮ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਦ ਇਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਉਸਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਕੀਬ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਸੀ। 
 

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਦ ਲਭੂ ਰਾਮ ਜੋਸ਼ ਮਲਸਿਆਣੀ (1883-1796) ਦਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸੀ ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਨਵਾਬ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾਗ ਦੇਹਲਵੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਲਿੱਖੀਆਂ ਜੋ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਲ ਕਤਾਅ ਅਤੇ ਅਤੇ ਰੁਬਾਈ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਕਾਸ਼ੇਨ* ਅਤੇ *ਕਲਾਮ ਏ ਮੁਨਤਖਬ* ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 1970 ਵਿੱਚ ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਦ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ *ਸ਼ਾਦ ਨਮਾਹ* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਸਨ ਜੋ ਉਸਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, *ਸ਼ਾਦ ਕੀ ਸ਼ਾਯਰੀ* *ਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਅਖਤਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ* ਅਤੇ *ਅਦਾਬੀ ਲਤੀਫ਼ੇ* ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।

## ਕਿਤਾਬਚਾ 
* *ਲਾਲਕਰ* 
* *ਦਸਤਕ* 
* *ਕਾਸ਼ੇਨ* 
* *ਵਿਜਦਾਨ* 
* *ਸ਼ਾਦ ਨਮਾਹ* 
* *ਸ਼ਾਦ ਔਰ ਉਸਕੀ ਸ਼ਾਇਰੀ*

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1969
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1927
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਵਿਲੀਅਮ ਹੋਗਾਰਥ

**ਵਿਲੀਅਮ ਹੋਗਾਰਥ** (10 ਨਵੰਬਰ 1697 - 26 ਅਕਤੂਬਰ 1764) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਕ, ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਤਸਵੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਮਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ ਵਰਗੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਤੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਆਧੁਨਿਕ ਨੈਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਦੀ ਨੈਤਿਕ ਲੜੀ ਨੂੰ *ਏ ਹਰਲੋਟ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸ*, *ਏ ਰੈਕ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ* ਅਤੇ *ਵਿਆਹ ਏ-ਲਾ-ਮੋਡ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਇੰਨਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਅਕਸਰ "ਹੋਗਾਰਥਿਅਨ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹੋਗਾਰਥ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੇਠਲੇ-ਮੱਧ-ਵਰਗ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਉੱਕਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ. ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਕਿਸਮਤ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਬਕਾਇਆ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਲੀਅਮ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਖਤ ਕਿਨਾਰੇ ਨਾਲ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਇਟਾਲੀਅਨ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਉੱਕਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਹੋਗਾਰਥ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੌਕੀਨ ਜਿਨਸੀ ਸਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਚਾਰਲਸ ਲੇਮ ਨੇ ਹੋਗਾਰਥ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਮਝਿਆ,ਉਸਦੇੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ "ਟੀਮਾਂ, ਫਲਦਾਇਕ, ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ" ਕਿਹਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
thumb|*ਵਿਲੀਅਮ ਹੋਗਾਰਥ* ਰਾਉਬੀਲੀਅਕ, 1741, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੋਰਟਰੇਟ ਗੈਲਰੀ, ਲੰਡਨ
ਵਿਲੀਅਮ ਹੋਗਾਰਥ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਦੇ ਬਰਥੋਲੋਮਿਊ ਕਲੋਜ਼ ਵਿਖੇ ਰਿਚਰਡ ਹੋਗਾਰਥ, ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਐਨ ਗਿਬਨਸ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਹ ਲੈਸਟਰ ਫੀਲਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਕਰੀ ਕਰਤਾ ਐਲੀਸ ਗੈਂਬਲ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਟਰੇਡ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉੱਕਾਰਨਾ ਸਿਖ ਲਿਆ।

ਯੰਗ ਹੋਗਾਰਥ ਨੇ ਵੀ ਮਹਾਂਨਗਰ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਮੇਲਿਆਂ ਦੀ ਸਟਰੀਟ ਲਾਈਫ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਖਿਚ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਸੇਂਟ ਜੌਨਜ਼ ਗੇਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਸਫਲ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ੀ ਕੌਫੀ ਹਾਊਸ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ,ਉਸ ਨੂੰ ਫਲੀਟ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੋਗਾਰਥ ਨੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕੈਦ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਾਸੀ ਕੈਲੀ

**ਕਾਸੀ ਲੈਨ ਕੈਲੀ** (ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 1981) ਬਰਿੱਜਪੋਰਟ, ਟੈਕਸਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਿਊਟੀ ਕੁਇਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਮਿਸ ਯੂ.ਐਸ.ਏ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਲੀ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਹਰਕਿਨਸ ਕੈਲੀ ਕੋਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਹੈ।

ਕੈਲੀ ਨੇ 30 ਜੁਲਾਈ, 2001 ਨੂੰ ਲੂਬੌਕ, ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਪੇਜੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਟੈਕਸਾਸ ਯੂ.ਐਸ.ਏ 2002 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ ਡੱਲਾਸ-ਫੋਰਟ ਵਰਥ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਸਟੀਫਨੀ ਗੁਰੇਰੋ ਸੀ, ਜੋ ਮਿਸ ਟੈਕਸਾਸ ਯੂ.ਐਸ.ਏ 2004 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਆਂਡਰੀਆ ਮੁਲਿਨਸ ਸੀ, ਜੋ ਮਿਸ ਟੈਕਸਾਸ ਟੀਨ ਯੂਐਸਏ 1997 ਸੀ, ਤੀਜੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਲੀ ਵੁੱਡਸ, ਸੀ। ਟੈਕਸਾਸ ਟੀਨ ਯੂਐਸਏ 1996 ਅਤੇ ਮਿਸ ਟੀਨ ਯੂਐਸਏ 1996 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਕੈਂਡਸ ਕੈਂਪਫੀਲਡ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀ ਜੈਫਰੀ (ਮਿਸ ਟੈਕਸਾਸ ਟੀਨ ਯੂਐਸਏ 1995), ਲਾਨਾ ਰਾਈਟ (ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਮਿਸ ਆਈਡਹੋ ਯੂਐਸਏ 2003 ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ) ਅਤੇ ਟਾਈਲਰ ਵਿਲਿਸ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਟੈਕਸਾਸ ਯੂਐਸਏ 2005) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇਸ ਖਿਤਾਬ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੈਲੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2,000 ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਮੈਟਰੋਪਲੈਕਸ ਵਜੋਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। 2001 ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ ਫੋਰਟ ਵਰਥ ਵਜੋਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਂਡਸੇ ਕ੍ਰੂਗੇਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਯੂਐਸਏ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਵਿਮਸੂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

ਕੈਲੀ ਨੇ 2 ਮਾਰਚ, 2002 ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਆ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 'ਚ ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਜੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, 9.12 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਤੈਰਾਕੀ ਸੂਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਗਾਉਨ ਵਿੱਚ (9.38), ਆਖਰਕਾਰ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਪੈਜੇਂਟ ਨੂੰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਸ਼ੋਂਤਾਏ ਦੀ ਸ਼ੌਂਤੀ ਹਿੰਟਨ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਿਨੀਵਾਲੀ

**ਸਿਨੀਵਾਲੀ** (Sanskrit: सिनीवाली, Sinīvālī) ਇੱਕ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਦੋ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2.32.7-8 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ, ਨਿਰਪੱਖ-ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਵਿਸਾਖੀ ਅਤੇ ਅਸਾਨ ਜਨਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੰਗੂ, ਰਾਕਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਇੰਦਰਾਣੀ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 10.184.2 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੇ ਰਾਕਾ ਵਜੋਂ ਹੋਈ।

ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਅੰਗੀਰਸ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਧਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੱਪ

**ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੱਪ**, ਜਾਂ **ਕੋਰਲ ਰੀਫ ਸੱਪ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sea snakes**, ਜਾਂ **coral reef snakes**), ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਇਲਾਪਿਡ ਸੱਪ, **ਹਾਈਡ੍ਰੋਫਿਨੀ**, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਂ ਸਾਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਢਾਲ਼ੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲਤੀਕਾਉਡਾ ਜੀਨਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਹਰਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਤੱਕ ਗਰਮ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।

ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੱਪ ਪੈਡਲ ਜਿਹੀਆਂ ਪੂਛਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਪਤਲੀਆਂ ਪੂਛਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਈਲ ਵਰਗੀ ਦਿੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਬਾਕਾਇਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਵ੍ਹੇਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਵਾ-ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਚਤੁਰਭੂਜਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ-ਰਹਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਸਭ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਭ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਕੋਲ ਕੋਮਲ ਸੁਭਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਹੀ ਦੰਦੀ ਵੱਢ ਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭੜਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਮਲਾਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, 17 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੱਪ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 69 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਬਾਲਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ 120 ਤੋਂ 150 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (3.9 ਅਤੇ 4.9 ਫੁੱਟ) ਤੱਕ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਢੇ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਫਿਸ ਸਪਿਰਾਲੀਸ, ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 3 ਮੀਟਰ (9.8 ਫੁੱਟ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਇਕ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਛੋਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਾਸਾਂ ਖੁਰਲੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੋਪੜੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਲਾਪਾਈਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਢਲੇ ਦੰਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਫੈਨਜ਼ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ (ਐਮੀਡੋਸੇਫਲਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਗਭਗ 18 ਛੋਟੇ ਦੰਦ ਮੈਕਸੀਲਾ ਉੱਪਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੱਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਢਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਸੀ ਇਕ ਪੈਡਲ ਵਰਗੀ ਪੂਛ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੈਰਾਕੀ ਯੋਗਤਾ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਪੀਸੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਪੇਲੈਗਿਕ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਵੈਂਟ੍ਰਲ ਸਕੇਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਕੇਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੈਂਟਰਲ ਸਕੇਲ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਯੋਗਤਾ 
ਉਹ ਛੋਟੀ ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜਵਾਨ ਆਕਟੋਪਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੱਪ, ਬਾਰਨੈਲ (ਪਲੇਟਲਿਪਸ ਓਪੀਓਫਿਲਾ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਵਿਜ਼ਨ, ਚੀਮਰਸੈਪਸ਼ਨ (ਜੀਭ-ਫਲਿਕਿੰਗ), ਅਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਖੇਤਰੀ ਸੱਪਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਉਤੇਜਕ ਵਿਗਾੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਮਾੜੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਰਸਾਇਣਕ ਪਤਲਾਪਣ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੀਆਂ ਕੰਬਣੀਆਂ ਦੀ ਸੀਮਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੱਪ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਰੈਟਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਅਨੁਸਾਰੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੱਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰੋਡ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਿਮਓਸ ਐਟ ਅਲ ਜੀਨ ਦੀਆਂ ਰੋਡ-ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਭੀਆਂ (* ਆਰਐਚ 1 *) ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸ਼ੰਕੂ ਸੰਚਾਰਿਤ ਡੰਡੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਵਹਾਰਕ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਫੜਨ ਲਈ ਦਰਸ਼ਣ ਦੀ ਸੀਮਤ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਵਾਜ਼ (ਅਰਥਾਤ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਚੀਮਰਸੈਪਸ਼ਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਗੂਗਲ ਲੈਂਸ

**ਗੂਗਲ ਲੈਂਸ** ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਮਾਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਗੂਗਲ, ਆਬਜੈਕਟ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਊਰਲ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦਿੱਖ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੂਗਲ ਆਈ / ਓ 2017 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕਲੇ ਐਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਂਡਰਾਇਡ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਕੈਮਰਾ ਐਪ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਫੀਚਰ 
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਤੇ ਫੋਨ ਦੇ ਕੈਮਰੇ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਗੂਗਲ ਲੈਂਜ਼ ਆਬਜੈਕਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬਾਰਕੋਡਾਂ, ਕਿ ਕਿਉ ਆਰ ਕੋਡਾਂ, ਲੇਬਲਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੋਜ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਾਈ-ਫ਼ਾਈ ਲੇਬਲ ਤੇ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਕੈਮਰੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਈ-ਫ਼ਾਈ ਸਰੋਤ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੈਂਸ ਗੂਗਲ ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਐਪਸ ਨਾਲ ਵੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਗੂਗਲ ਗੋਗਲਜ਼ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਿਛਲੀ ਐਪ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ। ਲੈਂਸ ਖੋਜ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਉੱਨਤ ਡੂੰਘੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀਆਂ ਰੁਟੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਿਕਸਬੀ ਵਿਜ਼ਨ (2016 ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸੈਮਸੰਗ ਉਪਕਰਣਾਂ ਲਈ) ਅਤੇ *ਚਿੱਤਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਟੂਲਸੈੱਟ* (ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਤੇ ਉਪਲਬਧ) ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਐਪਸ ਵਰਗਾ; ਗੂਗਲ ਆਈ / ਓ 2019 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਚਾਰ ਨਵੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੱਕ ਮੀਨੂੰ 'ਤੇ ਆਈਟਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਝਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਿਟ ਬਿੱਲਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ, ਵਿਅੰਜਨ ਤੋਂ ਪਕਵਾਨ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟ-ਟੂ-ਸਪੀਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੋਵੇਗੀ।

### ਉਪਲਬਧਤਾ 
ਗੂਗਲ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 4 ਅਕਤੂਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਪਿਕਸਲ 2 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਥਾਪਤ ਐਪ ਦੇ ਨਾਲ ਗੂਗਲ ਲੈਂਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਫੀਚਰ ਪਿਕਸਲ ਅਤੇ ਪਿਕਸਲ 2 ਫੋਨਾਂ ਲਈ ਗੂਗਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਿਕਸਲ ਫੋਨ ਲਈ ਗੂਗਲ ਫੋਟੋਜ਼ ਐਪ ਵਿੱਚ ਲੈਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਝਲਕ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 5 ਮਾਰਚ, 2018 ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਨੇ ਗੈਰ ਪਿਕਸਲ ਫੋਨਾਂ ਤੇ ਗੂਗਲ ਫੋਟੋਆਂ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਲੈਂਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਗੂਗਲ ਫੋਟੋਆਂ ਦੇ ਆਈਓਐਸ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਲੈਂਸ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ 15 ਮਾਰਚ, 2018 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਈ 2018 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ, ਗੂਗਲ ਲੈਂਸ ਨੂੰ ਵਨਪਲੱਸ ਡਿਵਾਈਸਾਂ 'ਤੇ ਗੂਗਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨਾਂ ਦੇ ਕੈਮਰਾ ਐਪਸ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਲੋਨ ਗੂਗਲ ਲੈਂਜ਼ ਐਪ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਡਿਵਾਈਸ ਸਹਾਇਤਾ ਸੀਮਿਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਉਪਕਰਣ ਸਮਰਥਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਉਂ। ਇਸ ਲਈ ਐਂਡਰਾਇਡ ਮਾਰਸ਼ਮੈਲੋ (6.0) ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। 10 ਦਸੰਬਰ, 2018 ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਨੇ ਆਈਓਐਸ ਲਈ ਗੂਗਲ ਐਪ 'ਤੇ ਲੈਂਸ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸਰਚ ਫੀਚਰ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂਗਲ ਸਾਫਟਵੇਅਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫਟਵੇਅਰ
ਗੂਗਲ ਕੈਮਰਾ

**ਗੂਗਲ ਕੈਮਰਾ (ਜੀਕੈਮ)** ਇੱਕ ਕੈਮਰਾ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਗੂਗਲ ਦੁਆਰਾ ਐਂਡਰਾਇਡ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਕੈਮਰਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2011 ਵਿੱਚ ਐਕਸ ਨਾਮਕ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਕ ਲੇਵਯੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਐਂਡਰਾਇਡ 4.4 ਕਿਟਕੈਟ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਡਿਵਾਈਸਾਂ 'ਤੇ ਸਮਰਥਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਗੂਗਲ ਦੇ ਪਿਕਸਲ ਫੋਨਾਂ' ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ। ਇਹ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2014 ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ 'ਤੇ ਐਂਡਰਾਇਡ 4.4 + ਲਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 17 ਫਰਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਕਾਰਜ 
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਕੈਮਰਾ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੂਗਲ ਕੈਮਰਾ ਵੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ 'ਫੰਕਸ਼ਨ' ਜਾਂ 'ਮੋਡਸ' ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

### ਹੌਲੀ ਗਤੀ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ 
ਸਲੋ ਮੋਸ਼ਨ ਵੀਡਿਓ ਗੂਗਲ ਕੈਮਰਾ ਵਿੱਚ 120 ਫਰੇਮ ਤੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਡਿਵਾਈਸਿਸ ਤੇ, 240 ਫਰੇਮ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ ਤੇ ਕੈਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

### ਪੈਨੋਰਮਾ 
ਗੂਗਲ ਕੈਮਰਾ ਨਾਲ ਪੈਨੋਰਾਮਿਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਨੋਰਾਮਿਕ ਫੋਟੋ ਸਮਰਥਿਤ ਹਨ; ਖਿਤਿਜੀ, ਲੰਬਕਾਰੀ, ਵਾਈਡ-ਐਂਗਲ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਤਸਵੀਰ ਲੈਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

### ਫੋਟੋ ਦਾਇਰਾ 
ਗੂਗਲ ਕੈਮਰਾ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ 'ਫੋਟੋ ਦਾਇਰਾ' ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ 360-ਡਿਗਰੀ ਪੈਨੋਰਾਮਾ ਫੋਟੋ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਐਂਡਰਾਇਡ 4.2 ਵਿੱਚ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫੋਟੋਆਂ ਫਿਰ ਕਸਟਮ HTML ਕੋਡ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੈਬ ਪੇਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗੂਗਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

### ਪੋਰਟਰੇਟ 
ਪੋਰਟਰੇਟ ਮੋਡ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ 'ਸੈਲਫੀ' ਲੈਣ ਜਾਂ ਬੋਕੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੋਰਟਰੇਟ ਲੈਣ ਦਾ ਸੌਖਾ ਢੰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਥੋੜਾ ਧੁੰਦਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੋਹਰੇ ਪਿਕਸਲ ਸੰਵੇਦਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਪਿਕਸਲ 2 ਅਤੇ ਪਿਕਸਲ 3 ਫ਼ੋਨ), ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਧੁੰਦਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੋਰਟ੍ਰੇਟ ਮੋਡ ਪਿਕਸਲ 2 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਗੂਗਲ ਲੈਂਸ 
ਕੈਮਰਾ ਗੂਗਲ ਲੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਮਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ, ਉਤਪਾਦਾਂ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਬਾਰਕੋਡਾਂ ਅਤੇ ਕਿ ਕਿਉ ਆਰ ਕੋਡਾਂ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

#### ਐਸਟ੍ਰੋਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 
ਨਾਈਟ ਸਾਈਟ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੇ ਐਸਟ੍ਰੋਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਟਰ ਖੁੱਲਾ ਰਹੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਸਟ੍ਰੋਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਹਾਟਪਿਕਸਲ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸੁਧਾਰੀ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਸਟ੍ਰੋਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਮੋਡ ਪਿਕਸਲ 4 ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਿਕਸਲ 3 ਅਤੇ ਪਿਕਸਲ 3 ਏ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂਗਲ ਸਾਫਟਵੇਅਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫਟਵੇਅਰ
ਦ ਸਨ ਆਲਸੋ ਰਾਇਜਸ

***ਦੀ ਸਨ ਆਲਸੋ ਰਾਇਜਸ*** ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਦੁਆਰਾ 1926 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪੇਰਿਸ ਤੋਂ ਪੰਪਲੋਨਾ ਦੇ ਸੈਨ ਫਰਮਿਨ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋੜਾ ਅਤੇ ਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੇਖਣ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਅਰੰਭਕ ਅਤੇ ਸਹਾਰਨ ਵਾਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੇਮਿੰਗਵੇ ਦੇ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਜੈਫਰੀ ਮੀਅਰਜ਼ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ "ਹੇਮਿੰਗਵੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਚਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ" ਅਤੇ ਹੇਮਿੰਗਵੇ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲਿੰਡਾ ਵੈਗਨਰ-ਮਾਰਟਿਨ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਨਾਵਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਅਕਤੂਬਰ 1926 ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰਿਬਨਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਜੋਨਾਥਨ ਕੇਪ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ***ਫਿਏਸਟਾ*** ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।

ਹੇਮਿੰਗਵੇ ਨੇ 1925 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਨਮਦਿਨ 21 ਜੁਲਾਈ ਉੱਤੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਖਰੜਾ ਸਿਰਫ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ, ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਰੜੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਧਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1926 ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

ਨਾਵਲ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਦੀ 1925 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਫੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪੈਮਲੋਨਾ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧ ਭਾਗ ਸੀ ਜੋ ਪਿਰੇਨੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਫੜਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਹੇਮਿੰਗਵੇ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਲਿਖਣ ਸ਼ੈਲੀ, ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਵਰਣਨ ਦੀ ਵਰਜਿਤ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆ ਦੀ " ਆਈਸਬਰਗ ਥਿਓਰੀ" ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਨਾਵਲ ਇੱਕ *ਰੋਮਨ-ਕਲੈਫ ਹੈ*: ਪਾਤਰ ਹੇਮਿੰਗਵੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕਿਰਿਆ ਅਸਲ ਘਟਨਾਵਾਂ' ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਹੇਮਿੰਗਵੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਗੁੰਮ੍ਹੀ ਹੋਈ ਪੀੜ੍ਹੀ " - ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗੜਿਆ, ਭੜਕਾ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ - ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਚਕੀਲਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਹੇਮਿੰਗਵੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮੌਤ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
1920 ਵਿੱਚ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਲਈ *ਟੋਰੰਟੋ ਸਟਾਰ* ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਸਮੁਰਨੇ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰੈਕੋ-ਤੁਰਕ ਜੰਗ . ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਗਲਪ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਅਸਲ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਕਿ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਜੈਫਰੀ ਮੀਅਰਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਹ ਜੋ ਬਣਾਇਆ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਸਚਿਆਰਾ ਸੀ ਯਾਦ ਆਇਆ।"

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਦ ਹੈਮਰ ਆਫ ਥੋਰ

***ਦ ਹੈਮਰ ਆਫ ਥੋਰ*** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨੌਜਵਾਨ-ਬਾਲਗ ਫੈਨਟਸੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਰਿਕ ਰਿਓਰਡਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਨੌਰਸ ਮਿਥਿਹਾਸਕਤਾ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਾਰਡਕਵਰ, ਆਡੀਓਬੁੱਕ ਅਤੇ ਈਬੁੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 4 ਅਕਤੂਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ *ਮੈਗਨਸ ਚੇਜ਼ ਅਤੇ ਗੌਡਜ਼ Asਫ ਅਸਗਰਡ ਦੀ* ਲੜੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।

ਨਾਵਲ ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, *ਦ ਸਵੋਰਡ ਆਫ ਸਮਰ*, ਅਤੇ ਇਤਹਾਸਿਕ ਮੈਗਨਸ ਚੇਜ਼ ਦੀ ਥੌਰ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਹਥੌੜੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕੀ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਵਲ ਦਾ 15 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾੱਕਸ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੇਪਰਬੈਕ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

***ਦ ਹੈਮਰ ਆਫ ਥੋਰ*** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਨਸੁਬੰਤਾ ਵਾਲੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਸਕਰਾਤਮਿਕ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ ਅੱਖਰ ਅਲੈਕਸ ਫੀਏਰੋ, ਮੁਸਲਿਮ ਸਮੀਰਾਹ ਅਲ-ਅੱਬਾਸ, ਅਤੇ ਬੋਲੇ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਹਾਰਟਸਟੋਨ। ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਐਲੇਕਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ 2017 ਦਾ ਸਟੋਨਵਾਲ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਲ 2016 ਲਈ ਗੁੱਡਰੇਡਜ਼ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੀ।

## ਪਲਾਟ ਦਾ ਸਾਰ 
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪਿਛਲੇ ਨਾਵਲ, *ਦ ਸਵੋਰਡ ਆਫ ਸਮਰ* ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਮੈਗਨਸ ਚੇਜ਼ ਸਮੀਰਹ "ਸੈਮ" ਅਲ-ਅੱਬਾਸ ਅਤੇ ਓਟਿਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਥੋਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਥੋਰ ਦਾ ਹਥੌੜਾ ਅਜੇ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੈ। ਜੋਟਨਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਿਰਦਾਰ ਥਾਰ ਕੋਲ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਅਤੇ  ਮਿਡਗਾਰਡ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਓਟਿਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉੱਤੇ ਸੈਮ ਅਤੇ ਮੈਗਨਸ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸਟਾਉਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੋਰਸ ਬੈਰੋ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਗਨਸ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਟਲ ਵਾਲੱਲਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਐਲੇਕਸ ਫਿਯਰੋ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸੈਮ ਦੀ ਨਵੀਨਤਮ ਈਨਰਜੀ ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਲਿੰਗਕ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਵੱਲਾਹਲਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਮੈਗਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਰੈਂਡੋਲਫ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕੀ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਲੋਕੀ ਮੈਗਨਸ ਨੂੰ ਸਮਾਈਰਾਹ ਅਤੇ ਦੈਂਤ ਥ੍ਰਾਈਮ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਗਨਸ ਨੂੰ ਲਾੜੀ-ਕੀਮਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏਗੀ।

ਕਿਉਂਕਿ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸਿਰਫ ਇਸਦੀ ਪੱਕੀ ਦੁਆਲੀ ਤੋਂ ਹੀ ਰਾਜੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਚਾਰਾਂ ਇਸ ਪੱਥਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਦਿਲ, ਮੈਗਨਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਿਟਜ਼ ਅਲਫਾਈਮ ਦੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਥੇ, ਮੈਗਨਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪੱਥਰ ਹਰਥ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਐਲਡਰਮੈਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਬਲਿਟਜ਼ ਅਤੇ ਹਾਰਥ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜ ਕੇ, ਮੈਗਨਸ ਦਾ ਖੋਜ ਸਮੂਹ ਫਿਰ ਉਟਗਾਰਡ-ਲੋਕੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥ੍ਰਮ ਕੋਲ ਥੋਰ ਦਾ ਹਥੌੜਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਲਹਨ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਨੌਰਸ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥਰਮ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਹਥੌੜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਿਡਗਾਰਡ ਉੱਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਖੋਜ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕੋਫਨੰਗ ਤਲਵਾਰ ਲੋਕੀ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ

thumb|299x299px| ਮਹਾਂ ਦੂਤ ਮਾਈਕਲ ਇਸ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਫੌਜੀ ਚੋਲਾ ਅਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨਿਆ ਹੈ। ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਗਾਈਡੋ ਰੇਨੀ
right|thumb|200x200px| *ਜ਼ਖਮੀ ਦੇਵਦੂਤ*, ਹਿਊਗੋ ਸਿਮਬਰਗ, 1903, ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀ “ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਂਟਿੰਗ” ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ, 2006।
right|thumb| *Schutzengel* (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: "ਗਾਰਡੀਅਨ ਏਂਜਲ") ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਬਰਨਹਾਰਡ ਪਲੋਕਹਾਰਸਟ। ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੂਤ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
thumb|*ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚਕਾਰ ਏਕਤਾ* ਸੀਤੇਨਸਟੇਨ ਐਬੇ (ਲੋਅਰ ਆਸਟਰੀਆ) ਦੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਹਾਲ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀ। ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਪੌਲ ਟਰੋ, 1735
thumb|ਫ੍ਰਾਂਸੋਇਸ ਬਾਊਚਰ ਦੀ *ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪਕ*
thumb|ਚਿੱਤਰਕਾਰ: 1855 ਵਿੱਚ ਗੁਸਤਾਵੇ ਡੋਰੇ। *ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇਨਾਲ ਯਾਕੂਬ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ*
**ਦੇਵਦੂਤ** ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਬਰਾਹਮੀ ਧਰਮ ਅਕਸਰ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸਵਰਗੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰੱਬ (ਜਾਂ ਸਵਰਗ) ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਬਰਾਹਮੀ ਧਰਮ ਅਕਸਰ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਰਜਾਬੰਦੀਆਂ ਹਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਦੂਤ ਖਾਸ ਨਾਮ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੈਬਰੀਅਲ ਜਾਂ ਮਾਈਕਲ) ਜਾਂ ਟਾਈਟਲ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਾਫ (seraph) ਜਾਂ ਮਹਾਂ ਦੂਤ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ “ਦੂਤ” ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਜਾਂ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਹੈ। ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਧਿਐਨ "ਐਂਜਿਲੋਲਾਜੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਦੂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮਾਨਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੋਈ ਜੈਂਡਰ (ਘੱਟੋ ਘੱਟ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਕਸਰ ਈਸਾਈ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਖੰਭਾਂ, ਹਾਲੋਆਂ, ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ਬਦ-ਨਿਰੁਕਤੀ 
ਸ਼ਬਦ *angel* ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ *engel* (ਇੱਕ ਹਾਰਡ *g* ਨਾਲ) ਤੋਂ ਅਤੇ French *angele ਤੋਂ ਆਇਆ* ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਗਰਲੇ ਦੌਰ ਦੀ ਲਾਤੀਨੀ *ਐਂਜਲਸ* (*angelus*) (ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ "ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ") ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਮਗਰਲੀ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇ ἄγγελος (*ਐਂਜਲੋਸ*) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੱਚ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਰਐਸਪੀ ਬੀਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, *ਐਂਜਲੋਸ* ਖੁਦ "ਓਰੀਐਂਟਲ ਹੁਧਾਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ἄγγαρος (*ਐਂਗਾਰੋਸ*, 'ਫਾਰਸੀ *ਸਵਾਰ ਕੋਰੀਅਰ*") ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਸ਼ਾਇਦ ਫਿਰ, ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ ਮਾਇਸਨੇਅਨ *ਏ-ਕੇ-ਰੋ ਹੈ*, ਜੋ ਲੀਨੀਅਰ ਬੀ ਸਿਲੇਬਿਕ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸ਼ਬਦ 'ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ' ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ