open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਹੁਸਨਾ ਬਾ

**ਹੁਸਨਾ ਜਾਨ** ਜਾਂ **ਹੁਸਨਾ ਬਾ** ਇੱਕ ਤਵਾਇਫ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਠੁਮਰੀ ਦੇ ਗਾਇਕ ਬਨਾਰਸ ਦੇਰ 19 ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 20 ਸਦੀ. ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ, ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਤਪਾ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1900 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਠਾਕੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਰੰਗੀ ਵਾਦਕ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ੰਭੂਨਾਥ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਤਪਾ ਗਾਯਕੀ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੋਟੇ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਉਸਤਾਦੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਬਾਈ ਭਾਰਤੇਂਦੂ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਰਾਏ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਉਪਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਧੂ ਤਰੰਗ (ਸ਼ਰਮਾ, 2012) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਜੈਦੀਪ ਰਚਿਤ ਗੀਤ ਗੋਵਿੰਦ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕੰਪੋਜ਼ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਟੱਪਾ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਉਸਤਾਦ ਵਿਦਿਆਬਾਰੀ ਅਤੇ ਬੜੀ ਮੋਤੀ ਬਾਈ ਦੀਆਂ ਸਫਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਈ ਨੂੰ 'ਸਰਕਾਰ' ਜਾਂ ਸਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

## ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ 
ਜਦੋਂ ਐਮ ਕੇ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ (1920-222) ਦੌਰਾਨ ਕਾਸ਼ੀ (ਅਜੋਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਭਾਗ) ਅਤੇ ਨੈਨੀਤਾਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬਾਈ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਭਜਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਸੈਕਸ ਵਰਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਇਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਰਖਾ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਧਰਨੇ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਤਵਾਇਫ਼ਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਕੰਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਬਾਈ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਤਵਾਇਫ਼ਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੇ ਦੋ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ 'ਤਵਾਇਫ਼ ਸਭਾ' (ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਤਵਾਇਫ਼ ਸੰਘ) ਬਣਾਈ। ਸਭਾ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮੇਂ ਬਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਰਵਧੁ ਵਿਵੇਚਨ, (ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1929) ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸੁਣਾਈ।

ਬਾਈ ਨੇ ਤਵਾਇਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੋਨ ਆਫ ਆਰਕ ਅਤੇ ਚਿਤੌੜਗੜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਪਹਿਨਣ ਅਤੇ ਬਦਨਾਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਵਾਇਫ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕੀਆਂ ਸਨ, ਬਾਈ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਤਵਾਇਫਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਵਾਇਫ ਗਾਇਕਾ ਵਿਦਿਆਧਾਰੀ ਬਾਈ ਤੋਂ ਇਹ ਗਾਣੇ ਲੈਣ। ਬਾਈ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤਵਾਇਫ਼ਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬਾ ਅਤੇ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ। ਹੋਰ ਤਵਾਇਫਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਗੈਰ-ਭਾਰਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਵੋਸ

ਵੈਲੇਨਟਿਨ ਓਲੀਵਾ, (ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ; 23 ਜਨਵਰੀ 1998) ਕਲਾਟਮਿਕਸ 'ਤੇ ਵੋਸਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦਾ ਰੈਪਰ ਅਤੇ ਫਰਿੱਸਟਲਰ ਹੈ..

## ਕਰੀਅਰ 
ਵੋਸ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਬਹੁਤ ਹਿੰਮਤ ਦਿਖਾਈ. ਪਰ ਇਹ 2016 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੱਧਰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਲਈ ਸੀ

2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੋਸਟਰਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਈਨਲ ਰੈਡ ਬੁੱਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪਾਪੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲੈਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਗਿਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੋ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਕਸੀਨੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ.

9 ਅਗਸਤ, 2019 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, ਕੰਗਾਰੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੱਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ " ਯੋਗਤਾ " ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਚ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ YouTube ' ਦੇ The ਬੇਪਰਦ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 7 ਗੀਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਐਲਬਮ ਦੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਰੀਲਿਜ਼ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ. ਐਲਬਮ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵੈਨ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੇਖਦੀ ਹੈ. ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 11 ਅਤੇ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰੋਵ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ.

## ਹਵਾਲੇ
ਡੁਕੀ ਦੇ

thumb
**ਮੌਰੋ ਈਜ਼ੇਕੁਇਲ ਲੋਮਬਾਰਡੋ** (ਅਲਮਾਗ੍ਰੋ, ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ; 24 ਜੂਨ, 1996), ਜੋ ਕਿ **ਡੁਕੀ ਦੇ** ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦਾ ਜਾਲ ਗਾਇਕਾ ਹੈ .

ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਡੂਕੀ ਨੂੰ ਹਿੱਪ ਹੌਪ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ. ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਪਰ ਖ਼ਾਸਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪ, ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ.

ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿ interview ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ 2010 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, 2009 ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਰਕਾਨੋ ਅਤੇ ਸਕੋਨ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਵੇਖ ਕੇ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੈਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਉਦੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ 7 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ *ਹਿੱਪ-ਹੋਪ* ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ.

ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੌੜੋ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲੜਾਈਆਂ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ "ਦੂਕੀ" ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਰੈਪ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਸੀ. ਉਹ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਫ੍ਰੀਸਟੀਲਰ ਵੁਲਫ ਦਾ ਗੁਆਂ .ੀ ਵੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਐਮ ਕੇ ਐਸ, ਜੋ ਕਿ ਡੂਕੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ.

ਹਾਲੇ ਵੀ *ਪੰਜਵੇਂ ਕਦਮ* ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਵਧੇਰੇ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਕੋ, ਕਲਾਂ, ਦਾਨੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰ ਐਮ.ਕੇ.ਐੱਸ. ਉਸਨੇ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਚੌਥਾ ਵਿੱਚ ਵੋਸ ਨੇ ਹਰਾਇਆ.

ਉਸਨੇ ਐਮ ਕੇ ਐਸ ਦੇ ਨਾਲ 2 ਵੀਐਸ 2 ਤਾਰੀਖ ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਪੌਲੋ ਲੋਂਡਰਾ ਅਤੇ ਬਿਲਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਲੇਨ ਅਤੇ ਰਿਪਲਿਕ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ.

ਫਰਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ. 2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਪੇਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਲੂਨਾ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ *ਵਿੱਕਰੀ ਕੀਤੀ*, ਰੈਸਟ ਬੁੱਲ ਬੈਟਲ ਆਫ਼ ਦ ਰੂਸਟਰਜ਼ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਈਨਲ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿuryਰੀ ਸੀ ਅਤੇ *ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ* ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਕਵਰ ਵੀ.

ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਸੁਪਰ ਯੰਗ ਬਲੱਡ, ਜੋ ਕਿ ਡਰੈਗਨ ਬੱਲ ਜ਼ੈਡ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਸੁਪਰ ਸਾਈਯਿਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੜਾਹੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਕੀਆ, ਸੀ. ਟਾਂਗਾਨਾ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ.

## ਹਵਾਲੇ
ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ

**ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ** ਇੱਕ (ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਨਕਲੀ) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਅਜਿਹਾ ਠੋਸ ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਮਾਣੂ ਜਾਂ ਅਣੂ ਇੱਕ  ਬਹੁਤ ਸੰਗਠਿਤ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਇਸ ਸੰਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਬਣਦੇ ਕੁਝ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਘੋਲ, ਠੰਡੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਗੈਸ ਵਿਚੋਂ ਸਿੱਧੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਗੁਣ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਾਪਮਾਨਾਂ, ਹਵਾ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਤਰਲ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਤਰਲ ਭਾਫ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿ ਉਕਲੀਏਸ਼ਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸੁਪਰਕੂਲਡ ਤਰਲ ਜਾਂ ਸੁਪਰਸੈਟਰੇਟਡ ਸਾਲਵੈਂਟ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਲਾਈਨ ਪੜਾਅ ਦੀ ਦਿੱਖ. ਦੂਜਾ ਕਦਮ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਧੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਣਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਢਿੱਲੇ ਕਣ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀ ਸਤਹਿ 'ਤੇ ਪਰਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁੱਲੀਆਂ ਅਸੰਗਤਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੋਰਸ, ਚੀਰ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਅਣੂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਰਥਾਤ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਕਣ ਅਕਸਰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਸੌਖ ਨਾਲ ਅਣੂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਹੋਣਗੇ ਉਹ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ (ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ), ਇੰਟਰਮੌਲੇਕੂਲਰ ਬਲ (ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥ) ਜਾਂ ਇੰਟਰਾਮੋਲਕੂਲਰ ਬਲ (ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਪਦਾਰਥ) ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਠੋਸ-ਤਰਲ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਘੋਲ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਘੋਲਨ ਦਾ ਪੁੰਜ ਬਦਲਣਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਠੋਸ ਕ੍ਰਿਸਟਲਲਾਈਨ ਪੜਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ਰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਤੀਜਾ ਬੇਕਾਰ ਜਾਂ ਵਿਗਾੜ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਥਿਊਰੀਆਂ
ਇੰਦਰਾ ਕਾਦੰਬੀ

**ਇੰਦਰਾ ਕੜੰਬੀ** (ਜਨਮ, 30 ਸਤੰਬਰ 1969, ਕੁੰਡਾਪੁਰ, ਕਰਨਾਟਕ ) ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। 
thumb|ਇੰਦਰਾ ਕਦੰਬੀ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੋਜ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ

## ਵੰਸ਼ 
ਇੰਦਰਾ ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਊਸ਼ਾ ਦਾਤਾਰ, ਨਾਟਯਵੀਸ਼ਾਰਦਾ ਨਰਮਦਾ ਅਤੇ ਪਦਮਭੂਸ਼ਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਲਾਨਿਧੀ ਨਰਾਇਣਨ ਦੀ ਚੇਲੀ ਹੈ | ਉਸਨੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨਿੱਟਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਲਿਆਣਿਕੁਟੀਟੀਮਾ ਪਾਸੋ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਵੋਕਲ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੀ ਬੈਲਕਵਾੜੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਯੰਗਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਇੰਦਰਾ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਆਰਿਆਭੱਟ ਕਲਚਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਂਤਲਾ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਰਦਾ ਗਣ ਸਭਾ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਂਸਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਕਈ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੇਪਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੇਡੀਓ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਲਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ |

## ਸੰਸਥਾ 
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕਈ ਸਮਰਪਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਲਾਨਾ ਸਿਖਲਾਈ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੰਦਰਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ | ਉਹ ਅਭਿਨਿਆ ਅਤੇ ਨੱਤੂਵੰਗਮ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ | ਉਹ ਮੰਨੀ ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਅਭਿਨਯਾ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ।

ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਈਐਬਲੰਮ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਟੀ.ਵੀ ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਦੁਆਰਾ 1989 ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਦੇ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਨਲਾਈਨ ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ,ਈਅੰਬਲਮ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਹਰੀ ਤਿਉਹਾਰ " ਸਾਮਾਗਾਮਾ  " ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ | 2014 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਆਰਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਕੇ 12 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ, ਸੰਗੀਤ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ |

## ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 
* ਪੁਰਸ਼ਾ ਪਰਿਣਾਮ &nbsp; - ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਉਤਪਾਦ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ &nbsp; - ਅਤੀਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ 
* ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦਰਿਸਨਮ੍ &nbsp; - ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ 
* ਅਸ਼੍ਟਾ ਨਯਕੀਯੈਰਿਨ ਇਸ਼੍ਟਾ ਮੁਰੂਗਾਨ &nbsp; - ਭਗਵਾਨ ਮੁਰੂਗਾ ਤੇ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦਨ 
* ਵਾਮਸ਼ੀ-ਬ੍ਰਹਮ ਬੰਸਰੀ &nbsp; - ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸੁਮੇਲ 
* ਮਨੋਨਮਨੀਅਮ &nbsp; - 1892 ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਸੁੰਦਰਮ ਪਿਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ | ਇਹ ਕੰਮ ਦੰਤਕਥਾ-ਦ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਵੇਅ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਰ.ਟੀ.ਐੱਨ. ਲੌਰਡ ਲਿਟਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ | 
* ਜੁਗਲਬੰਦੀ &nbsp; - ਮੋਹਿਨੀਅਤਮ ਕਲਾਕਾਰ ਸਮਿਥ ਰਾਜਨ ਨਾਲ 
* ਹਸਿਆ &nbsp; - ਇੱਕ ਡਾਂਸ-ਥੀਏਟਰ ਉਤਪਾਦਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਪਹਿਲੂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ &nbsp; - ਹਾਸੇ 
* ਕਾਵਿਆ-ਚਿਤਰ-ਗੀਤਾ-ਨ੍ਰਿਤਿਆ ' &nbsp; - ਸ਼ਤਵਾਦਧਾਨੀ ਆਰ ਗਣੇਸ਼, ਅਤੇ ਬੀ ਕੇ ਐਸ ਵਰਮਾ ਨਾਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਛੰਦ, ਪੇਂਟਿੰਗ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਮਾਣ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

## ਹਵਾਲੇ 
* http://www.narthaki.com/info/reviews/review59.html 
* https://www.bbc.com/news/business-22516037 
* http://www.thehindujobs.com/thehindu/mp/2003/05/06/stories/2003050600010100.htm

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਆ

{{Infobox person|name=ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਯਾ|image=BhanuPriyaPortrait.jpg|native_name=|Caption = ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 90 ਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਆ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ|birthname=ਮੰਗਲਾਬਾਮਾ|birth_date=|birth_place=ਰਾਜਮਹੇਂਦਰਵਰਮ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼|occupation=|spouse=|relatives= ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ (ਭੈਣ) ਅਭਿਨਿਆ ਕੌਸ਼ਲ (ਬੇਟੀ) ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ (ਭਰਾ)}
""ਪਿਆਰਾ "" (ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ""ਮੰਗਲਾਬਾਮਾ "")}}

**ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਆ** (ਜਨਮ **ਮੰਗਲਾਬਾਮਾ**)ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਡਾਂਸਰ, ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਝ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ *ਮੇਲਾ ਪੇਸੰਗਲ* (1983) ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਤੇਲਗੂ ਹਿੱਟ *ਸੀਤਾੜਾ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ *ਆਈ*, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1985 ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਫਿਲਮ *ਅੰਵੇਸ਼ਾਨਾ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਛੀ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 1986 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ *ਦੋਸਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ* ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

1988 ਵਿਚ, ਉਹ *ਸਵਰਨਕਮਲਮ* ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, 1988 ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ, ਅਤੇ ਐਨ ਆਰਬਰ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੈਨੋਰਮਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ। ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਯਾ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਵਾਰਡ, ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਤੇਲਗੂ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1989 ਅਤੇ 1991 ਦਾ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਚ ਠੋਕਰ ਅਰੋਯੋ ਅਰੋਯੋ ਅਤੇ *ਅਜ਼ਗਾਨ* ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਐਵਾਰਡ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਨਾਮ ਕ੍ਰਮਵਾਰ।

ਤੇਤੀ-ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਆ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜ ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਤਿੰਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ, ਦੋ ਸਿਨੇਮਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਵਾਰਡ, ਦੱਖਣ ਦੇ ਦੋ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਜੇਐਫਡਬਲਯੂ ਦਿਵਸ ਆਫ ਸਾ Divਥ ਇੰਡੀਆ ਅਵਾਰਡ - ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਜੈਮਿਨੀ ਟੀਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸਨਮਾਨਾਂ ਲਈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
right|thumb|204x204px| ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਆ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਫਿਲਮ *ਸਵਰਨਕਮਲਮ ਵਿੱਚ*
ਭਾਨੁਪ੍ਰਿਯਾ ਰੰਗਮਪੇਟ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਾਜਮਹੇਂਦਰਵਰਮ, ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਪਾਂਡੂ ਬਾਬੂ ਅਤੇ ਰਾਗਮਾਲੀ ਹੈ।ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸ਼ਾਂਤੀਪ੍ਰਿਯਾ ਹੈ, ਜੋ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਫਿਲਮੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ

**ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ** ਜਾਂ **ਮਹਾਂ ਅਸ਼ਟਮੀ** ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਉਤਸਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 10 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ 'ਪੰਡਾਲਾਂ' ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਅਸਲ ਪੂਜਾ 5 ਦਿਨਾਂ (ਸ਼ਸ਼ਥੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ 'ਗਰਬਾ' ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ 'ਅਸਟਰਾ ਪੂਜਾ' (ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ) ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵੀਰਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਵੇਰਵਾ 
ਅੱਠਵੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਜਾਂ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਮੀ ਜਾਂ ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਵੀਨਾ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਚਮੁੰਡਾ ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਚੰਦਾ, ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਰਥਬੀਜਾ (ਜੋ ਦੈਂਤ ਮਾਹੀਸ਼ਾਸ਼ਾੁਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਨ) ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਹਾਂਸ਼ਟਮੀ 'ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ 64 ਯੋਗਾਨੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਮਤ੍ਰਿਕਸ (ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਅੱਠ ਘਾਤਕ ਰੂਪ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਟ ਸਤੀ, ਅੱਠ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੱਠ ਦੇਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਰੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਕੌਮਰੀ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਵੜਾਹੀ, ਨਰਸਿੰਘੀ, ਇੰਦਰਾਨੀ ਅਤੇ ਚਮੁੰਡਾ ਹਨ।

## ਪਰੰਪਰਾ 
ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨ, ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ (ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ) ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਕੁੜੀ (ਕੰਨਿਆ), ਧਰਤੀ' ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦੁਆਰਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਰਸਮ) ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਸਮਾਂ ਅਲਾਟੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਠਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* http://www.speakingtree.in/blog/masik-durga-ashtami-vrat-vidhi 
* http://www.indiamark.com/when-is-durga-ashtami-in-2015/(http://www.indiamarks.com/when-is-durga-ashtami-in-2015/) 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਦੇਵੀ ਦਾਨੂ

right|thumb|300x300px| ਬਾਲੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਟਨ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ **ਦੇਵੀ ਦਾਨੂ** ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ।
**ਦੇਵੀ ਦਾਨੂ** ਬਾਲਿਅਨ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਜਲ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਅਗਾਮਾ ਤੀਰਥ ਜਾਂ *ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।* ਉਹ ਬਾਲਿਅਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਦੋ ਸਰਵਉੱਚ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਦਾਨੂ (ਅਸੁਰਾ)

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* *ਉਲੁਨ ਦਾਨੁ ਬੱਤੁਰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ*। http://allaboutbali-info.blogspot.com/2007/09/ulun-danu-batur-sacred-temple.html 
* ਜੇ. ਸਟੀਫਨ ਲੈਂਸਿੰਗ: *ਬਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ*। ਦ ਲੋਂਗ ਨਾਓ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ . http://fora.tv/2006/02/13/J__Stephen_Lansing_A_Thousand_Years_in_Bali#fullprogram  
* *ਬਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ*। http://everybodyandnobody.wordpress.com/2009/12/05/direct-water-democracy-in-bali

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਵਾਲੀਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ

**ਵਾਲੀਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ** (ਵੀ. **ਐੱਫ. ਆਈ.**) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀਬਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਭਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ 1951 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਵੀਐਫਆਈ) ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਖੇਡ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਆਈਓਏ) ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1936 ਤੋਂ 1950 ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸਾਲ 1936 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ) ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1951 ਵਿਚ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਲੁਧਿਆਣਾ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ

**ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ** ( ਬੰਗਾਲੀ : অদ্দৈত অংশ) ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰੀਆ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਦੈਵਾ (ਵੈਰਕੁਥ-ਮੂਰਤੀ) ਅਤੇ ਮਹਾਂਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੌੜਿਆ ਵੈਯਵ ਸੰਪ੍ਰਦਾਯ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ: 'ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾ') ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਹੋਈ।

ਅਦਵੈਤ ਪਰਿਵਾਰ ਗੌੜਿਆ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ (ਵਿਭੁੰਭੜਾ ਮੀਰਾ, १8686-15–153434) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।,ਅਦਵੈਤ ਕੇਵਲ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਲਈ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਲੀਲਾ ਦਾ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ (ਗੁਰੂ-ਪਰੰਪਰਾ) ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਸੀ।

## ਪਰਿਵਾਰ 
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ 'ਪਰਿਵਾਰਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਪਰਿਵਾਰ' ਜਾਂ 'ਤੁਹਾਡੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ' ਭਾਵ ਚੇਲੇ। ' ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ' ਅਵਤਾਰ ' ਹੈ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਲ'। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਦੀਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ -ਇਕ ਵਮਸਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ (ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਰਥ 'ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ') ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੀਕਸ਼ਾ ਪਰੰਪਰਾ, ਜਾਂ ਅਰੰਭਿਕ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਜਨਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦੀਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ 
ਪੰਡਤ ਕੁਵਰ ਅਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਭਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਸਾਲ 1434 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਸ੍ਰੀ ਹੱਟਾ ਜਿਸਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਨਾਮ ਸਾਏਲਹਟ ਹੈ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਪਤਿਤ ਰੂਹਾਂ ਲਈ ਰਹਿਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸਨੇ 1486 ਵਿੱਚ ਨਵਦੱਪਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤ ਅਚਾਰਿਆ ਗੌੜ ਅਨਾ ਠਾਕੁਰ (ਗৌর আনা ঠাকুর) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਆਰੰਭ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰਿਆ ਦੇ ਦੋ ਵਿਆਹੇ ਪੁੱਤਰਾਂ- ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਿਸਰਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਬਾਲਰਾਮ ਮੀਰਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰਿਆ ਦੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਕਯੁਤਨੰਦ, ਗੋਪਾਲ, ਜਗਦੀਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਰੂਪਾ, ਪਰ ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ (ਭਿਕਸ਼ੂ) ਬਣ ਗਏ, ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਨਹੀਂ ਬਣੇ।

ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੁੱਲ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਜਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਸਵਾਮੀ (1841-1899) ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਗੀਤ-ਪੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਕੁਲਦਾਨੰਦ ਬ੍ਰਹਮਾਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਡੇ ਬੰਗਾਲ (ਪੂਰਬੀ-ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਰ-ਭਾਰਤੀ ਚੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਅਦਵੈਤ ਆਚਾਰੀਆ 
* ਚੈਤਨ੍ਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਬੁਢੀ ਪੱਲਿਨ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ **ਬੁਢੀ ਪੱਲਿਨ** (ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੂ ਡੀ-ਡੀ-ਪਾਲ-ਨੀ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਅਸਾਮ ਵਿਚ, ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੇਵੀ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਅਕਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਨਸਾਨ ਤੋਂ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਚੀਤੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਭੂਤਮਾਤਾ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ **ਭੂਤਮਾਤਾ** ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਧ੍ਰੋਹੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਭੰਡ ਦੇਵ ਮੰਦਰ

ਮੁੱਖ **ਭੰਡ ਦੇਵ ਮੰਦਰ** 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਲਾਅ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਖੁਰਦਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਭਵ ਤੌਰ' ਤੇ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਰਾਮਗੜ ਪਿੰਡ, ਮੰਗਰੋਲ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਤਾਲਮੇਲ: 25 ° 20'0 " ਉੱਤਰ 76 ° 37'27"ਪੂਰਬ ਹੈ। 
left|thumb| ਭੰਡ ਦੇਵ ਮੰਦਰ
thumb|ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਰਾਮਗੜ ਕ੍ਰੇਟਰ
ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਖਜੁਰਾਹੋ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 'ਛੋਟੇ ਖਜੂਰਹੋ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 750 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌੜੀਆਂ ਉਪਰ ਰਾਮਗੜ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੋ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਦਿਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਸਨਈ ਅਤੇ ਅੰਨਾਪੂਰਣਾ ਦੇਵੀ (ਅੰਨਾਪੂਰਣਾ ਦੇਵੀ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੌੜੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਝਾਲਾ ਜਾਲਿਮ (ਜਾਂ ਜ਼ਲੀਮ) ਸਿੰਘ (ਮਧੂ ਸਿੰਘ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੰਸ਼) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1771 ਤੋਂ 1838 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਖਲਅੰਦਾਜੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਝਲਾਵਾੜ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਬਤੌਰ ਰਾਜ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ। ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੇਲਾ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਇਸ ਮੰਦਰ 'ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਈਟ ਨੂੰ ਹੁਣ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤੀ' ਦਰਜ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ:  **“ਸ਼ਿਵ-ਮੰਦਰ (ਭੰਡ ਦੇਵੜਾ) ਰਾਮਗੜ**

 ਸਾਈਵਵਾਦ ਦੀ ਤਾਂਤਰਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਹ ਮੰਦਰ ਨਗਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਨਾਗ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਲਾਇਆ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1162 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਨਾਲ, ਇਸ ਤਖ਼ਤੇ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਮੈਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਰਮਾ ਨੇ ਕੀਤਾ।

 ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕ ਹਾਲ ਵੇਸਟਿਬੁਲ ਸਪਾਇਰ ਅਤੇ ਬੇਸ ਹਨ। ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ਾ, ਕਿੰਨਰ ਕਿਚਕ ਵਿਦਿਆਚਰ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਪਸਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਅੱਠ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥੰਮ੍ਹ ਹਨ।” 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਭਗਵਤੀ

thumb|ਕੋਡੁੰਗਲੂਰ ਭਾਗਵਤੀ ਮੰਦਰ
**ਭਗਵਤੀ**(ਦੇਵਨਾਗਰੀ: भगवती, IAST: Bhagavatī), ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਦੇਵੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਪੂਰਵਕ ਸਿਰਲੇਖ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਗਵਤੀ ਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਮ ਭਾਗਵਣ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ " ਭਾਗਵਤੀ" ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਈਸ਼ਵਰੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ 
### ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 
ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ,

* ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਦਿਓਸਰੀ, ਉਮਾਰਖੇਡ, ਯਵਤਮਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ . 
* ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਤਨਾਗਿਰੀ ਵਿਖੇ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ। 
* ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੇਓਤੀਪੁਰ ਵਿਖੇ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ।

#### ਕਰਨਾਟਕ 
ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਸਸੀਹਿਤਲੁ ਮੰਗਲੋਰੇ। ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਗੁਲੀਗਾ ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਦਾਈਵਾ ਹੈ.

#### ਕੇਰਲ 
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ *ਭਗਵਤੀ ਖੇਤਰਮ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਹਨ-

# ਅਟੁਕਲ ਮੰਦਰ 
# ਕੈਲਪੂਟੂ ਕੁਝਿਕਲ ਭਗਵਤੀ ਖੇਤਰਮ, ਕਾਰਪਾਰੰਬਾ, ਕੈਲਿਕਟ 
# ਚੋੱਟਾਨੀਕਰ ਮੰਦਰ 
# ਚੇਤੀਕੂਲੰਗਾਰਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ 
# ਮਦੈ ਕਾਵੁ 
# ਕੋਡੁੰਗਲੂਰ ਭਾਗਵਤੀ ਮੰਦਰ 
# ਪਰਮੇਕਕਾਵੁ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ, ਤ੍ਰਿਸਸੁਰ 
# ਸ਼ੰਕਰਣਕੂਲੰਗਰਾ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ, ਤ੍ਰਿਸਸੁਰ 
# ਓਲਰੀਕਾਰਾ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ, ਤ੍ਰਿਸਸੁਰ 
# ਸ਼੍ਰੀ ਕੱਟੂਕੁਲੰਗਰਾ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ, ਮੈਮਪੈਡ, ਪਲਕੱਕਦ 
# ਪਿਰੂਰ ਕਵੁ ਭਗਵਤੀ 
# ਕਾਦਮਪੂਜਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ 
# ਪਿਸ਼ਰੀਕਾਵੁ 
# ਕਾਵਸੇਰੀ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ 
# ਮੰਗੋਟੂ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ 
# ਮੂੰਡਚਾਓ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ Kolachal, ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ . 
# ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਵਟਾਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਨਾਰਕਵ (ਲੋਕਮਾਲੇਅਰ ਕਾਵੂ) ਮੰਦਰ। 
# ਕਲਯਾਮਵੇਲੀ ਮੰਦਰ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ। 
# ਉੱਤਰਾਲੀਕਾਵ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ। 
# ਸ਼੍ਰੀ ਸਸ਼ੀਹਿਥੁਲੂ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ, ਹੇਲੀਆਂਗਦੀ, ਕਰਨਾਟਕ। 
# ਕੁਟੀਆਨਕਾਵੂ ਮੰਦਰ, ਮਿਨਾਲੂਰ, ਅਥਨੀ, ਥ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ। 
# ਥੈਚਿਕੋਟਕੁਕਾਵੁ ਮੰਦਰ, ਪੈਰਾਮੰਗਲਮ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

#### ਗੋਆ 
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਗੌਡ ਸਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦਾਵਦਨੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭੰਡਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਹੀਸ਼ਾੁਰਮਰਦੀਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੋਆਣ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਸਥਾਨ ਹਨ:

* ਭਗਵਤੀ (ਪਰਨੇਮ) 
* ਭਗਵਤੀ ਹਲਦੋਂਕਨਾਰਿਨ (ਖੰਡੋਲਾ, ਗੋਆ) 
* ਭਗਵਤੀ ਚਿਮੂਲਕਾਰਿਨ (ਮਾਰਸੇਲਾ, ਗੋਆ) 
* ਭਗਵਤੀ (ਪਾਰਸ, ਗੋਆ) 
* ਭਗਵਤੀ (ਮੁਲਗਾਓ, ਗੋਆ)

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
* ਗੋਆਨ ਮੰਦਰ 
* ਪਨੋਰਕੋਵ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਦਿਓ, ਬਿਹਾਰ

**ਦਿਓ**, ਜਿਸਨੂੰ "ਦੇਵ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ, ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਦਿਓ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਭੂਗੋਲ 
ਦਿਓ  'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਔਸਤਨ ਉੱਚਾਈ  ਤੋਂ 89 ਮੀਟਰ (291 ਫੁੱਟ) ਹੈ।

## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2001 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਓ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 173,216 ਸੀ. ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 89,280 ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 83,936 ਹਨ। ਦਿਓ ਦੀ ਔਸਤਨ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਦਰ 89% ਹੈ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤਨ 59.5% ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ: ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 75% ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤ ਸਾਖ਼ਰਤਾ 61% ਹੈ। ਦਿਓ ਵਿੱਚ, 29% ਆਬਾਦੀ 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਗਿਣਤੀ 27,596 ਸੀ।

## ਆਵਾਜਾਈ 
ਦਿਓ ਕੋਲ ਇੱਕ ਰੋਡ ਨੈਟਵਰਕ ਹੈ ਜੋ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਟਰੰਕ ਰੋਡ ਦਿਓ ਤੋਂ ਕੁਝ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੜਕ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿ 2010 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 2 ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਹੁਣ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 19 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਓ ਨੂੰ ਪਟਨਾ, ਰਾਂਚੀ, ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ, ਬੋਕਾਰੋ, ਰੁੜਕੇਲਾ, ਦੁਰਗਾਪੁਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ (503 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਵਾਰਾਣਸੀ (197 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਕਾਨਪੁਰ, ਦਿੱਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਦਿਓਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 22 (ਪਹਿਲਾਂ ਐਨਐਚ 83) ਦੁਆਰਾ ਪਟਨਾ (160 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਅਤੇ ਨਵਾਦਾ, ਰਾਜਗੀਰ (125 ਕਿਮੀ) ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਐਨਐਚ 170 ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
* ਦਿਓ ਸੂਰਿਆ ਮਹੋਤਸਵ 2019 - 11 ਫਰਵਰੀ 2019 (ਸੋਮਵਾਰ) - 12 ਫਰਵਰੀ 2019 (ਮੰਗਲਵਾਰ)
* ਛੱਠ 2019 - 31 ਅਕਤੂਬਰ 2019 (ਠੂ) - 3 ਨਵੰਬਰ 2019 (ਸੂਰਜ)
* ਦਿਓ ਸੂਰਿਆ ਮਹੋਤਸਵ 2020 - 31 ਜਨਵਰੀ 2020 (ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ) - 02 ਫਰਵਰੀ 2020 (ਸੂਰਜ)
* ਛੱਠ 2020 - 20 ਨਵੰਬਰ 2020 (ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ) - 21 ਨਵੰਬਰ 2020 (ਸਤ)

## ਤਿਉਹਾਰ 
ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਹੁਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਹਨ। ਕੁਝ ਤਿਉਹਾਰ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ, ਛੱਠ, ਦੀਵਾਲੀ, ਹੋਲੀ, ਜਿਉਤਿਆ, ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ, ਈਦ, ਮੁਹੱਰਮ, ਈਦ ਉਲ ਜੁਹੂ ਉਰੂਸ਼ਾ, ਸਬ ਏ ਬਰਾਤ, ਈਦ-ਏ-ਮਿਲਾਦੁਲ ਨਬੀ, ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਆਦਿ। ਦਿਓ ਛੱਠ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਛਾ (ਜਿਵੇਂ: - ਨੌਕਰੀ, ਪੁੱਤਰ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਿ) ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਦਿਓ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਦਿਓ ਸੂਰਜ ਮੰਦਰ 
* ਦਿਓ ਕਿਲ੍ਹਾ 
* ਦਿਓ ਰਾਜ 
* ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਰਹੋ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਜਯੋਤੀ ਰਾਉਤ

**ਜਯੋਤੀ ਰਾਉਤ** (ਜਨਮ 15 ਜੁਲਾਈ, 1965) ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਜਯੋਤੀ ਰਾਉਤ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਕਸਬੇ ਜੋਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰੁਚੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਨਾਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੇਖਦੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਓਡਿਸ਼ਾ ਦੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਕਾਲਜ ਉਤਕਲ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਡਾਂਸ ਰੂਪ, ਚਾਉ ਡਾਂਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦੇਵਾ ਦਾਸੀ (ਮੰਦਰ ਨ੍ਰਿਤਕ) ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1993 ਵਿੱਚ, ਜਯੋਤੀ ਰਾਉਤ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਨ੍ਰਿਤਕ ਬਣ ਗਈ। 1997 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅਧਾਰਿਤ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਜੋਤੀ ਕਲਾ ਮੰਦਰ, ਇੰਡੀਅਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਆਰਟਸ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਫ੍ਰੇਮੋਂਟ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਓਡੀਸ਼ਾ, ਲਿੰਗਪੁਰ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਸਨਮਾਨ 
* ਐਥਨਿਕ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਸਨ ਫ੍ਰੈਨਸਿਸਕੋ, 2006 ਤੋਂ ਬਕਾਇਆ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ. 
* ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ 
* ਸ਼੍ਰੀ ਖੇਤਰ ਮਹਾਰੀ, ਪੁਰੀ, ਓਡੀਸ਼ਾ। 
* ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਾ ਓਡੀਆਨੀ, ਕਟਕ, ਓਡੀਸ਼ਾ. 
* ਓਐਸਏ, ਯੂਐਸਏ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾਸ਼੍ਰੀ. 
* ਓਲੰਪੀਆਡ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਨਰਟੀਆ ਸਿਰੋਮਨੀ. 
* ਮਧੁਰ ਝਾਂਕਰ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਨਾਰਟੀਆ ਸ਼੍ਰੀ ਸਟੇਟ ਐਵਾਰਡ 
* ਓਡੀਸ਼ਾ ਡਾਇਰੀ ਦਾ "ਓਡੀਸ਼ਾ ਲਿਵਿੰਗ ਲੀਜੈਂਡ ਐਵਾਰਡ" ਦੋ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ, 2016 ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸੁਸ਼ਮਾ ਕੇ. ਰਾਓ

**ਸੁਸ਼ਮਾ ਕੇ. ਰਾਓ** ( ਕੰਨੜ : ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ ರಾವ್;) ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੱਪਾ (ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤਕਲਾਮੰਡਿਰਾਮ ਦੇ ਭਰਤੰਜਾਲੀ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

ਉਸਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕੱਪਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। 

## ਸੀਰੀਅਲ 
* *ਯਾਵਾ ਜਨਮਦਾ ਮਾਇਤਰੀ - ਈ.ਟੀ.ਵੀ ਕੰਨੜ* 
* *ਗੁਪਤਾਗਾਮਿਨੀ - ਈ.ਟੀ.ਵੀ ਕੰਨੜ* 
* *ਸਾਏ ਡਾਂਸ 2 - ਸੁਵਰਨਾ ਚੈਨਲ* 
* *ਜੀਨਜ਼ - ਈਟੀਵੀ ਕੰਨੜ* 
* *ਸੋਜ਼ ਥੰਡਾ ਸੋਭਾ* ਭਾਗ: ਸੋਮ-ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 8:30 ਵਜੇ ਜ਼ੀ ਕੰਨੜ ਵਿਚ 5 ਮਾਰਚ 2012 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 
* *ਟਾਰਲੇ ਨੈਨ ਮਕਲੂ* ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 4-5 ਵਜੇ ਸੁਵਰਨਾ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ। 

## ਐਵਾਰਡ 
; ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਵਾਰਡ 

* 21 ਦਸੰਬਰ 2007: ਸੁਸ਼ਮਾ ਕੇ. ਰਾਓ ਨੇ ਐੱਸਲ ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ - *ਗੁਪਤਾਗਾਮਿਨੀ* ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।  

ਐੱਸਲ ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਵਾਰਡ 21 ਦਸੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਗੁਪਤਾਗਾਮਿਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਕੇ. ਰਾਓ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਕੇ. ਰਾਓ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਿਊਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤੇ ਪੰਜ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਟੈਲੀ-ਵੋਟਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਦੂਸਰੇ ਜੇਤੂ ਹਨ: ਸ਼੍ਰੀ ਅਚਯੁਥਾ ਕੁਮਾਰ ਐਚ ਕੇ (ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਮੰਥਾਨਾ, ਈਟੀਵੀ); ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਐਮ ਐਨ ਜੈਅੰਤ (ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਹਿਗਮਨਾ, ਕਸਤੂਰੀ), ਨੱਕੂ ਠੰਥੀ (ਬੈਸਟ ਸੀਰੀਅਲ, ਉਦੈ ਟੀਵੀ), ਅਤੇ ਰਾਗਾ ਰਾਂਜਨੀ (ਬੈਸਟ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ, ਈਟੀਵੀ) ਆਦਿ। 

**ਸੁਸ਼ਮਾ ਕੇ ਰਾਓ** ਨੇ **ਬੈਸਟ ਮਗਲੂ** - 2012 ਦਾ ਜ਼ੀ ਕੁਟੰਬਾ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। 

ਸੋਜ਼ ਥੰਡਾ ਸੌਭਾਗਿਆ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਕੁਤੰਬਾ ਐਵਾਰਡ - 2012 ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸੋਹਿਨੀ ਰੇ

**ਸੋਹਿਨੀ ਰੇ** (ਜਨਮ 25 ਅਗਸਤ 1966) ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਨੀਪੁਰੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਡਾਂਸ-ਖੋਜੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰੇ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੀਪੁਰੀ ਨਰਤਨਾਲਿਆ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਬਿਪਿਨ ਸਿੰਘ, ਦਰਸ਼ਨ ਝਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਨੀਪੁਰੀ ਨਾਚ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਬਿਪਿਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੀਖਿਆ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੀ ਅਤੇ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਤੋਂ ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਹਿਉਮੈਨਟੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਰਵਿਨ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਫੈਲੋ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਰਵਾਈਨ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ ਅਤੇ ਸੈਂਟਾ ਮੋਨਿਕਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ।

## ਡਾਂਸ ਕਰੀਅਰ 
ਸੋਹਨੀ ਰੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰੀ ਡਾਂਸ ਵਿਜ਼ਨਜ਼ - ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ ਮਨੀਪੁਰੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਨੀਪੁਰੀ ਨਾਚ ਹਰਾਓ-ਕੁਮੈਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ: ਮਨੀਪੁਰੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਜਸ਼ਨ, ਗੀਤਾ-ਗੋਵਿੰਦਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਨਿੰਗਸੰਗਬਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

## ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਜੁਬਲੀ ਇਨਾਮ, ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭਾਰਤ, 1988

## ਡਾਂਸ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
* 1982-1986 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, 
* ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ, ਲੇਸਟਰ ਹਾਰਟਨ ਐਵਾਰਡ, 2007 
* ਜੇਤੂ, ਲੇਸਟਰ ਹੋੋਰਟਨ ਅਵਾਰਡ, 2008 
* ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ, ਲੇਸਟਰ ਹਾਰਟਨ ਐਵਾਰਡ, 2010।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਅਨੂਰਿਤਾ ਰਾਇ

thumb|ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ
20 ਅਪਰੈਲ 1986 ਨੂੰ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ **ਵਿਦੁਸ਼ੀ ਅਨੂਰਿਤਾ ਰਾਇ**, ਆਚਾਰੀਆ ਪੰਡਿਤ ਅਨੂਪਮ ਰਾਇ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਤੇ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਕਥਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਡਾਂਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਬਣ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ 2005 ਵਿੱਚ 10,000 ਨਾਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।  *ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡ*  ਅਤੇ *ਗਿੰਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ*  ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਹੈ*,* ਜਦਕਿ *ਆਰਟਿਸਟ ਗਿਲਡ ਲੰਡਨ* ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ *ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਦੇ* ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕਲਾਸੀਕਲ, ਲਾਇਟ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਭਜਨ, ਗਜ਼ਲ, ਚੈਤੀ, ਕਾਜਰੀ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਸਰਸਵਤੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ* ਅਤੇ *ਸਰਸਵਤੀ ਪੁਤਰੀ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
* ਸ਼ਹਿਰੀ.ਏਕਸਪ੍ਰੈਸ ਇੰਡੀਆ  &#x5B; '** &#x5D;&#x5B; **' &#x5D;

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਧਾਰਨੀ ਰਘੂਪਤੀ

**ਸੁਧਾਰਨੀ ਰਘੂਪਤੀ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਨੀਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ

**ਨੀਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਦੀ ਭਾਰਤਾਂਜਲੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹੈ, ਜੋ ਤਿਰੁਵੰਨਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਇਹ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਲਈ ਸੋਗਨਦਿਕਾ ਸੇਂਟਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ, ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਅਤੇ ਕਥਕਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ "ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ-ਏ ਵਿਸਥਾਰਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਸਯਾ ਅਤੇ ਟੰਡਵਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ" ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਥੀਸਿਸ ਲਈ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਏ.ਐੱਚ.ਆਰ. ਬੀ. ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕਰਾਸ ਕਲਚਰਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਡਾਂਸ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ, ਸਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਸਟ ਡਾਕਟੋਰਲ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਉਸਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ - ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਸੁਗੰਧੀ - 8 ਸਾਲ 
* ਕਲਮੰਦਲਮ ਖੇਮੇਵਤੀ - 3 ਸਾਲ 
* ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ - ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਅਯਾਰ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ - 11 ਸਾਲ 
* ਕੁਚੀਪੁੜੀ - ਪਦਮਭੂਸ਼ਣ ਵੇਮਪੱਤੀ ਚੀਨ ਸਤਯਮ –12 ਸਾਲ 
* ਕਥਕਾਲੀ - ਵੇਮਬਯਾਮ ਅਪੁਕੁਟਨ ਪਿਲਾਈ - 10 ਸਾਲ

## ਅਵਾਰਡ 
ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਮਯਿਲਪੀਲੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ "ਨਿਰਤਯਾ ਚੁਦਮਨੀ" ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਵਿਜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

**ਵਿਜਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼**, ਜੋ **ਵਿਜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭਾਰਤ ਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ, ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਟਿਅਮ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ 1976 ਤੋਂ ਯੂ. ਐੱਸ. ਏ. ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਭਿਆਸ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਟਯਮ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ:

* ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
* ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜਾ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਭਾਰਤ ਨਾਟਿਅਮ ਕਲਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਰੂਆਂ ਕਲਿਆਣਸੁੰਦਰਮ ਅਤੇ ਮਹਾਲਿੰਗਮ ਪਿਲਾਈ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
* ਗੁਰੂ ਕਨਕ ਰੇਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੋਹਿਨੀ ਅੱਟਮ ਅਤੇ ਕਥਕਲੀ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
* ਸੰਨ 1977 ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਟਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
* 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕਲੌਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
* ਸ਼ਕਤੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਬਾਊਲ ਅਤੇ ਐਲ. ਏ. ਕਾਊਂਟੀ ਹਾਲੀਡੇ ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਵੱਕਾਰੀ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
* ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਸਰਬੋਤਮ ਗੁਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸੂਰਿਆ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
* ਉਸ ਨੇ 1999 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ ਯੂ. ਸੀ. ਐਲ. ਏ. ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਨਾਟਯਮ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* http://www.narthaki.com/info/rev15/rev1776.html
* ਸ੍ਰੀ. ਰਾਜਾਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਭਰਤਨਾਟਯ ਕਲਾ ਮੰਦਿਰ
* ਸ਼ਕਤੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
* ਮੈਥਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਏਸ਼ੀਆ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਟੈਕਸਾਸ, 'ਮੈਥਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼', ਏਐਸਟੀਸੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ
* ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੂਤਾਵਾਸ, ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ PAU HNA ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਜਕਾਰਤਾ। 12 ਫਰਵਰੀ 2009
* ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਵਿਜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ 27/03/2012 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਲੱਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ
ਸ਼ੀਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ

**ਸ਼ੀਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ** () ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਭਰਤਾਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਜ਼ਹਾਗੀਆ ਤਾਮਿਲ ਮੈਗਲ (2017) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ (ਕਲਾਕਵੇਰੀ ਕਲਾ, ਕਾਲਪੁਰੀ ਕਲਾ, ਥਰੀਚੀਰਪੱਲੀ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

; 2017 - ਹੁਣ

2017 ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਜ਼ੀ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ *ਪੂਵੀ ਅਰਾਸੂ* ਦੇ ਨਾਲ *ਅਜ਼ਹਾਗੀਆ* ਤਾਮਿਲ ਮੈਗਲ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤਾਮਿਲ ਸੀਰੀਅਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
**ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼** 

**ਫਿਲਮਾਂ** 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਬਸੰਤੀ ਬਿਸ਼ਟ

**ਬਸੰਤੀ ਬਿਸ਼ਟ** (ਜਨਮ: 1953) ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਲੋਕ-ਰੂਪ ਜਾਗਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ| ਗਾਉਣ ਦਾ ਜਾਗਰ ਰੂਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਦਮੀ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਪਰ, ਬਸੰਤੀ ਬਿਸ਼ਟ ਨੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ| ਬਸੰਤੀ ਬਿਸ਼ਟ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਬਸੰਤੀ ਬਿਸ਼ਟ ਦਾ ਜਨਮ 1953 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਦੇ ਲੁਵਾਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਰਹੀ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਾਇਕੀ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ| ਪਰ ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਉਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ | ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਜਾਗਰ ਦੇ ਗਾਣੇ ਸੁਣ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੋਈ ਹੈ |

ਉਹ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤਕ ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅੱਗੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸੀਨੀਅਰ ਸਕੂਲ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪੈਦਲ ਪੁਹੰਚਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ | ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਸਰਵਜਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਜਨ, ਫਿਲਮੀ ਗਾਣਿਆਂ, ਆਦਿ' ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਸੰਤੀ ਬਿਸ਼ਟ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਨਜੀਬਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦੀ "ਏ" ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਨੌਖਾ ਸੀ; “ ਜਾਗਰ ” ਗਾਇਨ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਰੱਬ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗਾਇਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਸੰਤੀ ਬਿਸ਼ਟ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁੰਮ ਗਏ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝ ਗਈ |

ਬਸੰਤੀ ਬਿਸ਼ਟ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਇਸਦੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਨਾਸਿਕ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਗਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ, ਅਤੇ ਤਾਲ ਦੀ ਹੌਲੀ ਰਫਤਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਗਾਇਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਖਾਸ ਹਨ |

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਨਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਬੇਟਾ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿੰਗ ਕਮਾਂਡਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਕਪਤਾਨ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕਰਨਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ 
* ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ (2016-2017) ਦੁਆਰਾ ਅਹਿਲਿਆ ਦੇਵੀ ਸਨਮਾਨ 
* ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2017) 
* ਉਤਰਾਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਟੀਲੁ ਰਾਉਤੇਲੀ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਐਮਿਲੀ

**ਐਮਿਲੀ ਬੋਇਸਕਲੈਰ** (ਜਨਮ 1982) ਕ਼ੁਇਬੇਕ ਦੀ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ| ਉਹ ਆਪਣੀ 2012 ਦੀ ਐਲਬਮ *ਲੇ ਰੋਯੌਮੇ* ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2013 ਦੇ ਜੂਨੋ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿਖੇ ਫ੍ਰੈਨਸਫੋਨ ਐਲਬਮ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਲਈ ਚੁਣੀ ਜੂਨੋ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੀ |

ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਸਕੋਊਚੇ ਤੋਂ, ਬੋਇਸਕਲੇਅਰ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ *ਗਰੀਸ ਦੇ* ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸੈਂਡੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ| ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ *ਜੂਸਕੁਅਕਸ ਓਰੀਲੀਸ* 2008 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2012 ਵਿੱਚ *ਲੀ* *ਰਾਇਓਮੇ* *ਜਾਰੀ* ਕੀਤੀ | ਉਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ, *ਲੈਸ ਕਲਾਤਸ* 2016 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੀਆ

thumb|ਕੀਆ
ਇਵੋ ਅਲਫਰੇਡੋ ਥਾਮਸ (ਮਾਰ ਡੇਲ ਪਲਾਟਾ, ਬ੍ਵੇਨੋਸ ਏਰਰਜ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000) ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਕੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦਾ ਗਾਇਕ ਹੈਉਸਨੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਵਧਿਆ. 

ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰੈਪ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਮੂਵ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ

ਮਈ 2019 ਵਿਚ, ਇਹ ਸਪੋਟੀਫਾਈ 'ਤੇ 14 ਮਿਲੀਅਨ ਮਾਸਿਕ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ' ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਣੀਆਂ 180 ਸੁਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ.

## ਹਵਾਲੇ
ਅੱਲ੍ਹਾ ਜਿਲਾਈ ਬਾਈ

thumb|ਅੱਲ੍ਹਾ ਜਿਲਈ ਬਾਈ ਦੀ ਤਸਵੀਰ 2003 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੋਹਰ 'ਤੇ
**ਅੱਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਈ ਬਾਈ** (1 ਫਰਵਰੀ 1902 - 3 ਨਵੰਬਰ 1992) ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।

ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਈ ਨੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਹੁਸੈਨ ਬਖ਼ਸ਼ ਖਾਨ ਤੋਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਚਨ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਗਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ।

ਉਹ ਮਾਂਡ, ਠੁਮਰੀ, ਖਿਆਲ ਅਤੇ ਦਾਦਰਾ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੁਕੜਾ ਕੇਸਰਿਆ ਬਾਲਮ ਹੈ। 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 1988 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਅੱਲ੍ਹਾ ਜੀਲਾ ਬਾਈ ਬਾਈ ਰੀਅਲਬਿਕਨੇਰ.ਕਾੱਮ 
* ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਈ ਬਾਈ 
* ਅੱਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਈ ਬਾਈ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਲੋਕਰਾਜਸਥਾਨ ਡਾਟ ਕਾਮ ਤੇ ਸੁਣੋ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਵਿੰਜਮੂਰੀ ਸੀਠਾ ਦੇਵੀ

ਦੇਵੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ।

ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਵਿੰਜਮੂਰੀ ਅਨਸੂਆ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀਆਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪੋਜ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਰੰਗਮ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਿਸਾ ਰਾਓ (ਸ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ *ਮਾਂ ਭੂਮੀ* ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ" ਲਿਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 17 ਮਈ, 2016 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਮੈਥਿਲ ਦੇਵਿਕਾ

ਮੈਥਿਲ **ਦੇਵਿਕਾ,** ਇੱਕ  ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਧਿਆਪਕ, ਪ੍ਰਫਾਮਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਪਲਕਡ਼ . 

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮਿਥਿਲ ਦੇਵਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ 1976 ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਰਾਧਿਕਾ ਪਿਲਈ ਅਤੇ ਮੈਥਲ ਰੇਣੁਕਾ ਹਨ. ਲੇਖਕ ਮੈਥਲ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਉਸ ਦਾ ਮਾਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵੀਕੇਐਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੇਦਾਵਤੀ ਉਸਦੀ ਮਾਮੀ ਹੈ। ਮਰਸੀ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪਲਕੱਕੜ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।   

## ਕਰੀਅਰ 
ਅਕ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਮੋਹਿਨੀਅਤਮ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਫਾਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰੋਪੋਅਰ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਯੂਰਪ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਐਸਪਲੇਨੇਡ ਥੀਏਟਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਸੁਸਾਇਟੀ  ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਖਾਨ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਰ ਯੁਵਕ ਮੇਲੇ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਲਈ ਡਾਂਸ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਵ ਵਿਆਪੀ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਿਆਂ ਮੋਹਿਨੀਅਤਮ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੁਆਰਾ ਮੋਹਿਨੀਅਤਮ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਣ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼-ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ 2017 ਚਿਲੰਕਾ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

ਉਹ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਮੁਕੇਸ਼, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਸੰਧਿਆ ਰਾਜੇਨਨ, ਸੁਵੀਰਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਨਾਟਕ *ਨਾਗਾ* ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਅਨੁਕੂਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੁਮੇਸ਼ ਲਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹਉਮਨਜ਼ .ਫ *ਕਿਸੇ* ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ, ਦੇਵਿਕਾ 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਉਸਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, *ਸ਼ਾਰਟਕ* ਫਿਲਮ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ *ਸਰਪੱਟੱਟਵਮ* ਲਈ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। 

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਦੇਵਿਕਾ ਨੇ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਨਾਇਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਦੇਵਾਂਗ ਸੀ। ਦੇਵਾਂਗ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੇਵਿਕਾ ਪਲੱਕੜ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਪਲਕਕਡ ਵਿੱਚ ਰਮਨਾਥਪੁਰਮ ਵਿੱਚ "ਸ਼੍ਰੀਪਦਾ ਨਾਟਯ ਕਲਾਰੀ", ਖੋਲ੍ਹਿਆ। 

ਉਸਨੇ 24 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਲਿਆਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਮੁਕੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਸੀ। 

## ਅਵਾਰਡ 
ਉਸਨੇ 2010 ਲਈ ਮੋਹਿਨੀਯਤਮ  ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2007 ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਖਾਨ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।   ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦੇਵਦਾਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ  । ਡਾਂਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਨਿਰੋਦ ਬਾਰਨ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।  ਦੇਵਿਕਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਇਕ 'ਏ' ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਿਕ ਮੈਕਯ (ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਦ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਿ Musicਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਕਲਚਰ ਇਨ ਯੂਥ,),  ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਉਂਸਿਲ Cਫ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਿਡ-ਈਅਰ ਫੈਸਟ ਲਈ ਮਦਰਾਸ ਮਿ Musicਜ਼ਿਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਡਾਂਸਰ ਅਵਾਰਡ 2016 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਮਤਾ ਚੰਦਰਾਕਰ

**ਮਮਤਾ ਚੰਦਰਾਕਰ** (ਜਨਮ 3 ਦਸੰਬਰ 1958) ਛੱਤੀਸਗੜ ਦੀ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਛੱਤੀਸਗੜ ਦੀ ਕੋਇਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਮਤਾ ਚੰਦਰਾਕਰ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਕਾਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਗਾਇਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਮਤਾ ਚੰਦਰਾਕਰ ਨੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ 1977 ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਕੇਂਦਰ ਰਾਏਪੁਰ ਨਾਲ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ 2016 ਵਿੱਚ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਅਵਾਰਡੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਚੰਦਰਕਰ ਛੱਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਮਮਤਾ ਚੰਦਰਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲ 1958 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਦਾਉ ਮਹਾ ਸਿੰਘ ਚੰਦਰਾਕਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਖੁਦ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸੰਗੀਤ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ "ਸੋਨ੍ਹਾ-ਬਿਹਾਨ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸੋਨ੍ਹਾ-ਬਿਹਾਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣਾ ਸੀ, ਸੋਨ੍ਹਾ-ਬਿਹਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 1974 ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਵਰਗੀ ਦਾਉ ਮਹਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਮਤਾ ਚੰਦਰਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਪਾਠ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਲਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਇੰਦਰਾ ਕਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। 1986 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੇਸ ਚੰਦਰਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਛਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ। 1988 ਵਿੱਚ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਈ। 
* 2016 ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ 
* 2013 ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਰਤਨਾ 
* 2012 ਦਾਉ ਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ ਮੰਦਰਾਜੀ ਸਨਮਾਨ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਬਿੰਧਿਆਬਾਸਿਨੀ ਦੇਵੀ

**ਬਿੰਧਿਆਬਾਸਿਨੀ ਦੇਵੀ** (ਦਿਹਾਂਤ 2006) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਟਨਾ ਅਧਾਰਤ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ 'ਵਿੰਧਿਆ ਕਲਾ ਮੰਦਰ' ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਿੰਧਿਆ ਕਲਾ ਮੰਦਰ ਹੁਣ 55 ਸਾਲ ਤੋਂ ਭੱਟਖੰਡੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਖਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸ਼ੋਭਾ ਸਿਨ੍ਹਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧੀਰ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁਜੱਫ਼ਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਥਲੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਤੇ ਮਾਘੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ '*ਛੋਟੇ ਦੁਲ੍ਹਾ ਕੇ*, ਦਾ *ਵਿਆਹ ਗੀਤ* ਵੀ ਗਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਣੇ ਸੀ.ਡੀ. ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ 2006 ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਅਹਿਲਿਆ ਬਾਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਬਿੰਧਿਆਬਾਸਿਨੀ ਦੇਵੀ ਦੀ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 ਨੂੰ 86 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਕਰਬਾਗ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Chhote Dulha Ke. Inreco — The Indian Record Mfg Co. 2010. ASIN B00LRY8J6U.
* Palki Charal Awe. Inreco — The Indian Record Mfg Co. 2010. ASIN B00LSQ23T6.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਰਾਧਿਕਾ

**ਡਾ. ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਰਾਧਿਕਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਵਸਨੀਕ ਕੇਰਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੁਚੀਪੁੜੀ, ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ, ਕਥਕਾਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨ੍ਰਿਤ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਡਾ. ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਰਾਧਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੇ.ਕੇ. ਨਾਇਰ, ਇੱਕ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਉਟੈਂਟ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਰਾਜਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਠੱਰ ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਪਾਨੀਕਰ ਅਤੇ ਮਧੰਗਮਮੈਵਥਾਰਿਜ ਗੁਰੂ ਪੁੰਨਿਆਪਿੱਲਾਇ ਤੋਂ ਕਥਕਾਲੀ ਸਿੱਖੀ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੈਰਥੁਰੁਥੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਚਿੰਨਾਮਮੂ ਅੰਮਾ, ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਸਾਥੀਭਾਮਾ ਅਤੇ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਪਦਮਨਾਭਨ ਨਾਇਰ ਦੀ ਸਾਇਆ ਹੇਠ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਹੂਮ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਕਲਿਆਣੀ ਕੁਟੀ ਅੰਮਾ ਅਤੇ ਕਲਮੰਡਲਮ ਪਦਮਨਾਭ ਅਸਹਨ ਅਧੀਨ ਉਸ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ।

## ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ 
ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਚ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਡਬਲਿਊ.ਐਚ.ਓ. ਡੈਲੀਗੇਟ, ਸਾਰਕ ਡੈਲੀਗੇਟ, ਕੂਟਨੀਤਕ, ਸੋਵੀਅਤ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਦੀ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਵਿਆਪਕ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੁਢਲੈ ਅੱਟਮ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲੇ 1940 ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਕਦਮਾਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਥੀਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਅਤ ਦਾ ਆਗਮਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* ਕਲਾਮਣ੍ਡਲਮ ਪਦਮਨਾਭਨ ਨਯਰ 
* ਕਲਮਣ੍ਡਲਮ ਕਲ੍ਯਾਨਿਕੁਤ੍ਤਿ ਅੰਮਾ 
* ਕਲਾਮਣ੍ਡਲਮ ਸਤ੍ਯਭਮ੍ 
* ਮੋਹਿਨੀਯਤਮ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਫੁਲਾਤੀ ਗਿਦਾਲੀ

**ਫੁਲਾਤੀ ਗਿਦਾਲੀ** (1911 - 22 ਅਗਸਤ 2019) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ, ਜੋ **ਸ਼ੈਤੋਲ ਮਹਾਰਾਣੀ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਫੁਲਾਤੀ ਗਿਦਾਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1911 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਸ਼ੈਤੋਲ" (ਕੁਚ ਬਿਹਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲੋਕ ਗੀਤ) ਗਾਇਆ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤਦ ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬੰਗਾ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 22 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ 108 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਕੋਲੰਗੁਡੀ ਕਰੱਪਾਈ

**ਕੋਲੰਗੁਡੀ ਕਰੱਪਾਈ** () ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਤੀਹ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਕਾਲੀਮਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ 
### ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰ 
### ਬਤੌਰ ਗਾਇਕਾ 
ਗੀਤ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਲਈ ਮਦੁਰੈ ਜਾ ਰਹੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਵੀ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ