open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਕਾਲਾਓਰਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਕਾਲਾਹੋਰਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Santa María) ਕਾਲਾਹੋਰਾ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Virtual Tour of the Cathedral of Santa María

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਓਰੈਂਸੇ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਓਰੇਨਸ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (Catedral de Ourense or Catedral do San Martiño) ਸਪੇਨ ਦੇ ਓਰੇਨਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਤ ਮਾਰਟਿਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ 550ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਨੀਹ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਸਨੂੰ ਅਲੋਂਸੋ ਦੇਲ ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਗੋਥਿਕ ਇਮਾਰਤ 1220 ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਪ ਲੋਰੇਨਜ਼ੋ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ। 1567 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਪ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤ੍ਰਿਕੋ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਚੈਪਲ ਬਨਵਾਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੀਸ਼ੂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਇਹ 1330 ਈ. ਵਿੱਚ ਕੇਪ ਫਿਨਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਠ 1204 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਪ ਏਦੀਰੋਨਿਓ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੋਥਿਕ, ਪੁਨਾਰਜਾਗਰਣ, ਰੋਮਾਨੇਸਕਿਊ, ਬਾਰੋਕ ਅਤੇ ਨਵਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਰਚ ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਲਾ ਮਾਦਰ (Santa María la Madre) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੁਬਾਰਾ 550ਈ. ਵਿੱਚ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀ ਨੀਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਤ ਮਾਰਟਿਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। 1887 ਵਿੱਚ
ਇਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਆਰਕੀਟੈਕਟ
ਇਸਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਮਕਬਰਾ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਪ ਵਾਸਕੋ ਪੇਰੇਜ਼ ਮਾਰਿਨੋ (Bishop Vasco Pérez Mariño died 1342) ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ।

## ਅੱਗੇ ਪੜੋ
* José Manuel García Iglesias (ed.): *La Catedral de Ourense*, Laracha 1993, ISBN 84-86614-68-6 
* José Camón Aznar. *La escultura y la rejería españolas del siglo XVI*. Summa Artis. Historia general del arte. Vol. XVIII. Espasa Calpe, Madrid 1961. 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਪਾਮਪਲੋਨਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਪਾਮਪਲੋਨਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ:Santa María la Real) ਪਾਮਪਲੋਨਾ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। 15 ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪੁਰਾਤਤਵ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਥਿਤ ਸਨ। ਇਸ ਗਿਰਜੇ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਵੇਂਤੁਰਾ ਰੋਦਰੀਗੁਏਜ਼ ਦੁਆਰਾ 1783 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮਠ 13ਵੀਂ-14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਵਾਰੇ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਵਾਰੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵੀ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀ ਥਾਂ ਰੋਮਨ ਪੋਮਪਲੀਓ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 1994 ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਤਵ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ 924 ਵਿੱਚ ਅਬਦ ਅਲ ਰਹਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿਮ ਦੌਰਾਨ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਂਕੋ ਤੀਜੇ (1004–1035) ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਈ ਗਈ। 1083 ਤੋਂ 1097 ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਕਈ ਵਾਰ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 1100 ਤੋਂ 1127 ਈਪੂ. ਇਸਨੂੰ ਮੁੜ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗਿਰਜਾਘਰ 1391 ਵਿੱਚ ਢਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਹੁਣ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ 1394 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1501 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ। 

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
*Navallas, Arturo; Jusué, Carmen (eds.): *La catedral de Pamplona* (2 vols.), Pamplona: Caja de Ahorros de Navarra, 1994
*Arraiza, Jesús: *Catedral de Pamplona: la otra historia*, Pamplona: Ediciones y Libros, 1994

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Cathedral of Pamplona's web page
* Catálogo monumental de Navarra:
* The temple
* Façade
* Juan de Anchieta's *Crucified Christ*
* Choir stalls
* Main retable, now in the church of Saint Michael of Pamplona
* Charles III's sepulcher
* The 'Precious Door'
* Holy Sepulcher reliquary
* Processional monstrance
*The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Pamplona Cathedral (no. 96)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਲੋਸ ਫਰਾਂਕੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਲੋਸ ਫਰਾਂਕੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: *Iglesia de San Pedro de los Francos*) ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਲਾਤਾਉਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1875 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਂਤਾ ਫ਼ੇ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸਾਂਤਾ ਫ਼ੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ** (ਸਪੇਨੀ: Convento de Santa Fe) ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ ਜੋ ਤੋਲੇਦੋ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 30 ਸਤੰਬਰ 1919 ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ.

ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਖੰਡਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਖ਼ਾਕਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਜਾਕਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de San Pedro Apóstol) ਸਪੇਨ ਦੇ ਹੁਏਸਕਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਗੋਨ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਪਹਿਲਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਬੇਰੀਆਈ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਰਾਜਾ ਸਾਂਕੋ ਰਮੀਰੇਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਜਦੋਂ ਜਾਕਾ ਅਰਗੋਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ (1036) ਬਣਿਆ ਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਏਪਿਸਕੋਪਲ (ਬਿਸ਼ਪ ਦਾ ਖੇਤਰ) ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਮਿਤੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ 1130 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। 1395 ਈ. ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਅੱਗ ਲਗਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਛੱਤ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਸੜ ਗਈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਠੀਕ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰਮੰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਵਾਧਰਾ ਢਾਹ ਕਿ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਵਰਣਨ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Page at jaca.com 
* 
* 
*The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Jaca Cathedral (no. 88)

## ਨੋਟਸ
*
*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਐਲੀਫੈਂਟਾ ਗੁਫਾਵਾਂ

**ਐਲੀਫੈਂਟਾ ਗੁਫਾਵਾਂ**ਐਲੀਫੈਂਟਾ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਮਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 10&nbsp;km ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਫਾਵਾਂ
ਐਮੇਰੀਤਾ ਆਓਗੂਸਤਾ

**ਏਮਰੀਤਾ ਅਗਸਤਾ** ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੀਹ ਸਪੇਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਗਸਟਸ ਕੈਸਰ ਨੇ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉਦੋ ਰੋਮਨ ਸੂਬੇ ਲੁਸੀਤਾਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਰੋਮਨ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕੇੰਟਾਬੇਰੀਅਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਸੈਨਕਾਂ ਲਈ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸਨੂੰ 1993ਈ. ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਇਟ ਹੈ।

## ਰੋਮਨ ਰੰਗਮੰਚ
ਇਹ ਰੋਮਨ ਰੰਗਮੰਚ 16 ਤੋਂ 15 ਈਪੂ. ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਰੰਗਮੰਚ ਮਾਰਕਸ ਵਿਪਸਾਨੀਅਸ ਅਗਰਿਪਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਤਰਾਜਾਨ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰਮੰਤ ਕਾਰਵਾਈ। ਦੁਬਾਰਾ 330 ਅਤੇ 340 ਈ. ਵਿੱਚ ਕੋਨਸਤਾਨਤੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰਮੰਤ ਕਾਰਵਾਈ।

## ਰੋਮਨ ਪੁੱਲ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਸ ਪੁੱਲ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਫੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਲੋਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

## ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ 
, the longest of all existing Roman bridges]]

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਪੰਜ ਦਰਿਆ (ਰਸਾਲਾ)

***ਪੰਜ ਦਰਿਆ*** ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਸਿਕ ਪਰਚੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਦਾ ਰਾਹ ਮੋਕਲਾ ਹੋਇਆ। ਅਗਸਤ 1939 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰਸਾਲਾ 1947 ਤੱਕ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪੱਤਰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੰਦ ਰਿਹਾ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਵਰੀ 1949 ਵਿੱਚ ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ1 ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਵੀ ਛਪਦਾ ਰਿਹਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ
ਪੁਐਂਤੇ ਰੋਮਾਨੋ

__NOTOC__

**ਪੁਏਨਤੇ ਰੋਮਾਨੋ** ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗੁਆਦੀਆਨਾ ਨਦੀ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਪੁੱਲ ਹੈ। ਪੁਏਨਤੇ ਰੋਮਾਨੋ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਪੁੱਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 755 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 62 ਖੱਡੇ ਹਨ। ਪੁੱਲ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ 835 ਈ. ਵਿੱਚ ਮੂਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁੱਲ ਤਰਾਜਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਬਣਿਆ। ਲੋਸ ਮਿਲਾਗ੍ਰੋਸ ਅਕੁਇਡੇਕਟ ਪੁੱਲ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੁਹੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀਦਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੋਮਨ ਪੁੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਛੋਟਾ ਪੁਏਨਤੇ ਦੇ ਅਲਬਾਰੀਗਾਸ ਹੈ।

## ਸਰੋਤ
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* Traianus  – Technical investigation of Roman public works

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਪੁੱਲ
ਅਲਖ਼ਾਫ਼ੇਰੀਆ

**ਅਲਖਾਫ਼ੇਰੀਆ ਮਹਿਲ** (; ) ਮੱਧਕਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਅਲ-ਆਂਦਾਲੁਸ ਦੇ ਸਾਰਾਗੋਸਾ ਤੈਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਥਾਰਾਗੋਥਾ, ਸਪੇਨ।

ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇਸ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਤਰੀਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੈਫ਼ਿਆਂ ਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਸਪੇਨੀ ਇਸਲਾਮੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Aljafería2.JPG
File:Aljafería interior noche.jpg
File:Maqueta aljaferia.jpg
File:Testero norte 4.jpg
File:Portada mezquita aljaferia.jpg
File:Panel geométrico Aljafería.jpg
File:La Aljafería - Sala del trono - Techumbre.JPG
File:La Aljafería - vista frontal.JPG
File:La Aljafería - Patio de entrada - Entrada a capilla de San Martín.JPG
File:Castle.jpg
File:La Aljafería - Patio de Santa Isabel 01.JPG

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* BORRÁS GUALIS, Gonzalo, «La ciudad islámica», en Guillermo Fatás (dir.), *Guía histórico-artística de Zaragoza* (3ª ed. rev. y amp.), Zaragoza, Ayto. de Zaragoza, 1991, pages. 71-100. ISBN 978-84-86807-76-4 *Cfr.* también el capítulo de BIEL IBÁÑEZ, María Pilar, «Nuevas noticias sobre el palacio de la Aljafería» con las novedades aparecidas y los datos actualizados hasta 2008, en Guillermo Fatás (dir.), *Guía histórico-artística de Zaragoza*, 4ª ed. revisada y ampliada, Zaragoza, Ayto. de Zaragoza, 2008, pages. 711-727. ISBN 978-84-7820-948-4
* CABAÑERO SUBIZA, Bernabé (dir.) *et al.*, *La Aljafería*, vol. I, Zaragoza, Cortes de Aragón, 1998. ISBN 978-84-86794-93-4
* CABAÑERO SUBIZA, Bernabé y Carmelo de Lasa, *El Salón Dorado de La Aljafería: ensayo de reconstitución formal e interpretación simbólica*, Zaragoza, Instituto de Estudios Islámicos y del Oriente Próximo, 2004. ISBN 978-84-95736-34-5
* EXPÓSITO SEBASTIÁN, Manuel, José Luis Pano Gracia y M.ª Isabel Sepúlveda Sauras, *La Aljafería de Zaragoza*, Zaragoza, Cortes de Aragón, 2006 (6ª ed.). ISBN 978-84-86794-13-2

## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ 
* Catálogo Monumentos Zaragoza Turismo 
* Almagro, Antonio, «La imagen de la Aljafería a través del tiempo. Evolución morfológica», en Bernabé Cabañero Subiza (dir.), *La Aljafería*, vol. II, Zaragoza, Cortes de Aragón, 1998, págs. 407-421. ISBN 978-84-86794-94-1
* Borrás Gualis, Gonzalo M. y Bernabé Cabañero Subiza (coords.), *La Aljafería y el Arte del Islam Occidental en el siglo XI. Actas del Seminario Internacional celebrado en Zaragoza los días 1, 2 y 3 de diciembre de 2004*, Zaragoza, Institución «Fernando el Católico», 2012. ISBN 978-84-9911-207-7 
* Cabañero Subiza, Bernabé, «La Aljafería de Zaragoza», *Artigrama*, n.º 22, 2007, págs. 103-129. ISSN 0213-1498. URL  
* Ewert, Christian, *Spanisch-Islamische Systeme sich Kreuzender Bögen*, primera parte, Berlín, Walter de Gruyter, 1978. Segunda parte, 1980.
* Nougués Secall, Mariano, *Descripción e historia del Castillo de la Aljaferia*, Zaragoza, Antonio Gallifa, 1846.
* La Aljafería de Zaragoza en Google Maps
* La Aljafería en el Museo sin fronteras .
* Plano de la Aljafería.
* Visita virtual a la Aljafería

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਮਹਿਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਸਨਤਨਦਿਰ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸਾਂਤਨਦੇਰ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Nuestra Señora de la Asunción de Santander, or "Cathedral Basilica of the Assumption of the Virgin Mary of Santander") ਸਪੇਨ ਦੇ ਸਾਂਤਨਦੇਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ *ਸੇਰੋ ਦੇ ਸੋਮੋਰੋਸਤ੍ਰੋ* (Cerro de Somorrostro) ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕਸਬਾ *ਪੋਰਤਸ ਵਿਕਟੋਰੀਏ ਲੁਇਲਬਰੀਜੇਨਸੀਅਮ* (Portus Victoriae Iuliobrigensium) ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਥੱਲੇ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਦੀ ਹੁਣ ਦੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਅਲਫਾਨਸੋ ਅਠਵੇਂ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ। ਇਸਸੀ ਉੱਪਰ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 12ਵੀਂ ਤੋਂ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਥਿਕ ਮਠ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1941 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* Arteguias.com: Santander Cathedral 
* Diocese of Santander official website: history 
* Campaners.com: Santander Cathedral  

## ਸਰੋਤ
* Casada Soto, José Luis (ed.), nd: *La Catedral de Santander*. Fundación Marcelino Botín

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਕਫ਼ਨ (ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ)

***ਕਫ਼ਨ*** (ਮੂਲ ਹਿੰਦੀ: *कफ़न*) [ਮੁ[ਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀ ਅੰਤਮ ਕਹਾਣੀ ਕੱਫ਼ਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ 13 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੰਕਲਿਤ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਮਨੁੱਖ ਮਨ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪਹਿਲੂਆਂ, ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਵਭਿੰਨ ਤੰਦਾਂ, ਸਮਾਜਕ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਲੁੱਟ-ਖਸੁੱਟ ਦੇ ਵਿਵਿਧ ਪਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਣ ਕਲਾਤਮਕਤਾ ਸਹਿਤ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਫ਼ਨ ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕਦਮ ਭਿੰਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਖ਼ਿਤਾਫ਼ੇ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਗੇਤਾਫੇ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de La Magdalena) ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਤਾਫੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1991ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਗੇਤਾਫੇ ਵਿੱਚ ਡਾਏਓਸੀਸ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਖਾਕਾ ਅਲੋਂਸੋ ਦੇ ਕੋਵਾਰੁਬਿਆਸ (Alonso de Covarrubias) ਅਤੇ ਜੁਆਂ ਗੋਮੇਜ਼ ਦੇ ਮੋਰਾ (Juan Gómez de Mora) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1770ਈ. ਵਿੱਚ ਬਣ ਕਿ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਘੰਟੀ ਟਾਵਰ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਦੇਜਾਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਾਕੀ ਦਾ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਜੋਸ ਲੇਓਨਾਰਦੋ (José Leonardo), ਅਨਜੇਲੋ ਨਾਰਦੀ (Angelo Nardi) ਅਤੇ ਫੇਲਿਕਸ ਕਾਸਤੀਲੋ (Félix Castelo) ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੂੰ 1958 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Getafe - Catedral de Nuestra Señora de la Magdalena 01.jpg
File:Interior catedral Getafe.JPG
File:Retablo-getafe.JPG
File:Window cathedral Getafe.JPG
File:Trazas de la Catedral de Getafe.jpg
File:Getafe - Catedral de Nuestra Señora de la Magdalena 18.jpg
File:Getafe - Catedral de Nuestra Señora de la Magdalena 27.jpg

## ਸਰੋਤ
*

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Página web oficial de la Catedral de Getafe
* de satélite de la catedral en Google Maps

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
* *Madrid 2. La provincia* (1982) Editorial Tania.।SBN 84-86120-03-9
* Sánchez González, Martín (1989). *De Alarnes a Getafe*. Getafe: Ayuntamiento de Getafe.।SBN 84-505-8587-2
* Sánchez González, Martín y José María (1998), *Iglesia catedral Santa María Magdalena. Joya de Getafe*, Madrid,।SBN 84-8497-546-0
*
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲਿਓਨ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਲੇਓਨ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (The House of Light or the Pulchra Leonina) ਨੂੰ *ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਲੇਓਨ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੇਓਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਰੋਮਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਘਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਓਰਦੋਨੋ ਦੂਜੇ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

## ਬਣਤਰ 
ਲੇਓਨ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਲਾ ਰੇਗਲਾ (Santa María de la Regla) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। 1844 ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹਿੱਤ (Cultural Interest) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਇਆ। ਇਸਨੂੰ ਪੁਲਕਰਾ ਲੇਓਨੀਨਾ (Pulchra Leonina) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਏਨਰੀਕੇ ਨੇ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਈ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
**ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ**
* Ricardo Puente, *La Catedral de Santa María de León*. León, Imprenta Moderna. Editor Ricardo Puente.
* Luis A. Grau Lobo, *La Catedral de León*. León, Editorial Everest.
* José Javier Rivera Blanco, *Las Catedrales de Castilla y León* (parte correspondiente a la catedral de León). León, Editorial Edilesa.
* Juan Eloy Díaz-Jiménez, *Catedral de León. El retablo*. Madrid, Tipografía de la Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, 1907.
* Inventa Multimedia, *La Catedral de León. Exposición: El sueño de la razón.*. Avilés, Inventa multimedia, S.L., 2001. web del proyecto 
* 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* InFocus: León Cathedral (León, Spain) at HitchHikers Handbook 
*Official Site of León Cathedral
*Webcam of León Cathedral 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸ਼ਟੇਫ਼ਾਨ ਸਵਾਈਕ

**ਸ਼ਟੇਫ਼ਾਨ ਸਵਾਈਕ** (; 28 ਨਵੰਬਰ 1881 – 22 ਫਰਵਰੀ 1942) ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੀਆਈ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਸੀ। 1920ਵਿਆਂ, ਅਤੇ 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਬੁਲੰਦੀ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
## ਹਵਾਲੇ
ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ

**ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ** (20 ਜੁਲਾਈ 1929 – 12 ਜੁਲਾਈ 1999) ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਫਲ ਅਭਿਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਰਾਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1960ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਮਾਰ ਗੌਰਵ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ

## Filmography
ਫ਼ਲੈਨਰੀ ਓਕਾਨਰ

**ਮੈਰੀ ਫ਼ਲੈਨਰੀ ਓਕਾਨਰ** (25 ਮਾਰਚ 1925 – 3 ਅਗਸਤ 1964) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਵਾਜ਼ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਅਤੇ 32 ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਨੋਰਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਨੋਰਾ ਦਾ ਸੰਤ ਪੀਟਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de San Pedro de Nora) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਵ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਰੇਗੁਰਾਸ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨੋਰਾ ਨਦੀ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਓਵੀਦੋ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਪਤਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਸਤੂਰੀਆ ਦੇ ਅਲਫੋਨਸੋ ਤੀਜੇ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾ ਤੋਂ ਲੱਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਾਨ ਜੁਲਿਆ ਦੇ ਲੋਸ ਪ੍ਰਾਦੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨਾਲ ਸਮਰੂਪਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਅਸਤੂਰੀਆ ਦੇ ਅਲਫੋਨਸੋ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਸਮਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ 1936 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਲੁਇਸ ਮੇਨਦੇਜ਼ ਪਿਦਲ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ।

## ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਲਾ ਸਾਨ ਜੁਲਿਆ ਦੇ ਲੋਸ ਪਰਾਦੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਤਿਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਵਾਧਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਦੇ ਵਾਧਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਮਰੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਘੰਟੀ ਟਾਵਰ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਲੀ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੁਇਸ ਮੇਨਦੇਜ਼ ਪਿਦਲ ਨੇ ਪੂਰਵ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ।

## ਗੈਲਰੀ

File:San Pedro de Nora - 3 - 25-12-10.jpg
File:San Pedro de Nora - 1 - 25-12-10.jpg
File:San Pedro de Nora - 11 - 25-12-10.jpg
File:Nora-15.JPG
File:San Pedro de Nora - 2 - 25-12-10.jpg

## ਹਵਾਲੇ
* 

## ਕਿਤਾਬ ਸੂਚੀ
* Achim Arbeiter, Sabine Noack-Haley: *Christliche Denkmäler des frühen Mittelalters vom 8. bis ins 11. Jahrhundert*. Mainz 1999, S. 135−137, ISBN 3-8053-2312-3
* Lorenzo Arias Páramo: *Guía del Arte Prerrománico Asturiano*. 2. Auflage, Gijón 1999, S. 38−39, ISBN 84-95178-20-6
* Jaime Cobreros: *Guía del Prerrománico en España*. Madrid 2006, S. 91−92, ISBN 84-9776-215-0
* Jacques Fontaine: *L’Art Préroman Hispanique*. Bd. 1, La Pierre-qui-Vire (Zodiaque) 2. Auflage 1973, S. 402−403

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ

**ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ** ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਾਹਿਤਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ/ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਡੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਯੋਹਾਨ ਵੁਲਫਗੰਗ ਫਾਨ ਗੇਟੇ ਨੇ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭਕ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਵੈਲਟਲਿਟਰਾਟੂਆ’ (Weltliteratur) ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਪੱਛਮੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਚੇਲੇ ਜੋਹਾਨ ਪੀਟਰ ਏਕਰਮੈਨ ਨੇ 1835 ਵਿੱਚ ਗੋਇਟੇ ਨਾਲ ਬਾਤਚੀਤ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ
ਰੋਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਰੋਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ** (; ਜਿਸ ਨੂੰ **ਰੋਮਨੀ**, **ਜਿਪਸੀ** ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ) ਰੋਮਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਗ ਹਿੰਦ ਈਰਾਨੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹੈ। ਐਥਨੋਲੌਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਮਾਨੀ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਵੰਨਗੀਆਂ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਭਿੰਨ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਵਲੈਕਸ ਰੋਮਾਨੀ (500.000 ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਬਾਲਕਨ ਰੋਮਾਨੀ (600,000), ਕਾਰਪੇਥੀਅਨ ਰੋਮਾਨੀ (500,000) ਅਤੇ ਸਿੰਤ ਰੋਮਾਨੀ (300,000) ਹਨ। ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸਾਂਤਾ ਕ੍ਰਿਸਤੀਨਾ ਦੇ ਲੇਨਾ

**ਸਾਂਤਾ ਕ੍ਰਿਸਤੀਨਾ ਦੇ ਲੇਨਾ** () ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪੂਰਵ-ਰੋਮਾਂਸਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ ਜੋ ਲੇਨਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਓਵੀਏਦੋ, ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰੋਮਨ ਸੜਕ ਉੱਤੇ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

Image:Santa Cristina de Lena IV.jpg
Image:Santa Cristina de Lena III.jpg
Image:Iglesia de Santa Cristina de Lena01.jpg|
Image:Santa Cristina de Lena, interior.jpg|
File:Map - Santa Cristina de Lena.svg|ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ

## ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
* Santa Cristina de Lena 
* Aula didáctica del prerrománico asturiano de La Cobertoria 
* El prerrománico asturiano 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਹੈਲੋਵੀਨ

**ਹੇਲੋਵੀਨ** ਜਾਂ ਹੇਲੋਵੀਨ (ਘੱਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਆਲਹਾਲੋਵੀਨ**, **ਆਲ ਹੈਲੋਜ਼ ਈਵ**, ਜਾਂ **ਆਲ ਸੇਂਟਸ** **ਈਵ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪੱਛਮੀ ਈਸਾਈ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ, 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜਸ਼ਨ ਹੈ। ਆਲ ਸੇਂਟਸ ਡੇ ਦਾ ਇਹ ਅੱਲਹਾਲੋਟਾਈਡ ਦਾ ਪਾਲਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਂ ( ਹੇਲੋਜ਼ ), ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਵਿਛੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਪੁਗਾਚੇਵ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ

**ਪੁਗਾਚੇਵ ਦੀ ਬਗਾਵਤ** (ਜਾਂ ਕਸਾਕ ਬਗਾਵਤ) ਰੂਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੈਥਰੀਨ ਦੂਜੀ ਵਲੋਂ 1762 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਬਗਾਵਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਗਾਵਤ ਸੀ। ਇਹ 1773-75 ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਰੂਸੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਯੇਮੇਲੀਅਨ ਪੁਗਾਚੇਵ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਡੂੰਘੀ ਕਿਸਾਨ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਉਸਮਾਨੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜੰਗ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਯੈਕ ਕਸਾਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਬਗਾਵਤ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਦੰਤਕਥਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਧੀ (1836) ਬੜਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਚਰਚਿਤ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਰੂਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਿਸਾਨ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਸਤੋਰਗਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਅਸਤੋਰਗਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Santa María de Astorga) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਸਤੋਰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931ਈ. ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਵਿਰਾਸਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1471 ਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਉਸਰੀ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ- ਇਸ ਦਾ ਮਠ ਪੂਰਵ-ਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਟਾਵਰ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਨਤੋਨੀ ਗੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਪਿਸਕੋਪਲ ਮਹਿਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Astorga - Catedral 06 - claustro.jpg
File:Astorga Catedral 02 by-dpc.jpg
File:Astorga - Catedral 02.jpg
File:Astorga Catedral de Santa María (02).JPG
File:Arqueta de chapas de plata. Siglo XVII. Catedral de Astorga..JPG

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Official website 
*The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Astorga Cathedral (no. 70)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ

**ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ** ਮੌਰੀਆ ਰਾਜਪਾਟ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਸ਼ੋਕ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਏ ਕੁੱਲ 33 ਫ਼ਰਮਾਨ ਮਿਲੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ, ਚਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ 269 ਈਪੂ ਤੋਂ 231 ਈਪੂ ਤੱਕ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੌਰਾਨ ਖੁਦਵਾਇਆ। ਇਹ ਹੁਣ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦੇ ਵਜੂਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮੁਰਸੀਆ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਮੁਰਸੀਆ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia Catedral de Santa María en Murcia) ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁਰਸੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ ਅਰਗੋਨ ਦੇ ਜੇਮਸ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਲਾਵਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਘੰਟੀ ਟਾਵਰ 1521 ਤੋਂ 1791 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਿਆ। ਇਹ 90 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਘੰਟੀ ਟਾਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 25 ਘੰਟੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ 17ਵੀਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Murcia Cathedral.jpg
File:Murcia cathedral tower.JPG
File:CapillaVelez.jpg
File:Murcia Cathedral HDR).jpg

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Merklin & Schütze pipe organ
* Interactive Tour
* The Cathedral and a Picture Gallery from the Murcia City Official Tourism Site.
*Photos
*  Diocese of Cartagena

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਗੁਲਜਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਗੋਰੀਆ

**ਗੁਲਜਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਗੋਰੀਆ** (18 ਜਨਵਰੀ 1955 - 30 ਅਕਤੂਬਰ 2009) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਮਰਾਲੇ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਮੰਟੋ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਪਪੜੌਦੀ ਤੋਂ ਸੀ।

## ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਘੋੜ ਸਵਾਰ*
(2005)
*"ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਉੱਡੀਕ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਇੰਨਫਾਨਤੇ ਡੋਨ ਲੂਇਸ ਮਹਲ

**ਇੰਨਫਾਨਤੇ ਡੋਨ ਲੂਇਸ ਮਹਲ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Palacio del Infante don Luis) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਬੋਦੀਆਲਾ ਦੇਲ ਮੋਨਤੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1974ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸਾਂਤਿਆਗੋ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸਾਂਤਿਆਗੋ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ:Iglesia de Santiago) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਗਾਲੀਸੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਕਰੂਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 18 ਅਗਸਤ 1972 ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਸਮਾਰਕ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।
## ਇਤਿਹਾਸ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Ciudad vieja de La Coruña 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ

**ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ** ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦੱਸੇ। ਜਾਂ ਇਵੇਂ ਕਹਿ ਲਈਏ ਕਿ ਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਵਾਧੂ ਬੋਧ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਦੋਂ?, ਕਿੱਥੇ?, ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ?, ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ? ਵਰਗੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਅਰਥਾਤ ਇਹ ਕੰਮ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਢੰਗ, ਸਮਾਂ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ।ਇਹ ਅੱਠ ਪ੍ਰਰਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

ਉੱਪ੍ਰੋਕਤ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
*ਕਾਲ-ਵਾਚਕ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲ-ਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ- ਹੁਣੇ, ਭਲਕੇ, ਰਾਤੋਂ-ਰਾਤ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਕਦੇ-ਕਦਾਈ।
*ਸਥਾਨ-ਵਾਚਕ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨ-ਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ:- ਘਰ, ਬਜ਼ਾਰ, ਇੱਧਰ, ਪਿੱਛੇ, ਸਾਹਮਣੇ, ਸਿੰਜਿਓ, ਖੱਬਿਓ।
*ਪ੍ਰਕਾਰ-ਵਾਚਕ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਢੰਗ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਰ-ਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਹੌਲ਼ੀ , ਛੇਤੀ , ਇਉਂ , ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ। 
*ਕਾਰਨ-ਵਾਚਕ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨ-ਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਇਸ ਲਈ, ਕਿਉਕ, ਤਦੇ, ਤਾਂ ਹੀ।
*ਪਰਿਮਾਣ-ਵਾਚਕ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਮਿਣਤੀ, ਮਿਕਦਾਰ ਜਾਂ ਪਰਮਾਣ ਦਾ ਬੋਧ ਹੋਵੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਮਾਣ-ਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਜਰਾ, ਬਹੁਤ, ਏਨਾ, ਜਿੰਨਾ, ਰਤਾ ਕੁ।
*ਸੰਖਿਆ-ਵਾਚਕ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਦੁਹਰਾਅ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖਿਆ ਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਘੜੀ-ਮੁੜੀ, ਦੁਬਾਰਾ, ਕਈ ਵਾਰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ, ਦੋ-ਦੋ। 
*ਨਿਰਨਾ-ਵਾਚਕ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਰਨੇ-ਪੂਰਵਕ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਨੇ-ਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ- ਜੀ ਹਾਂ, ਆਹੋ ਜੀ, ਚੰਗਾ ਜੀ। 
*ਨਿਸ਼ਚੇ-ਵਾਚਕ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਨਿਸਚੇ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਜ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸਚੇ-ਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਹਾ ਜ਼ਾਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਬਸ਼ੱਕ, ਬਿਲਕੁਲ, ਜ਼ਰੂਰ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ‎
ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

**ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾ, ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਿੱਖਿਆ, ਲਲਿਤ ਕਲਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਧਾਰ-ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਹੈ। ਨੇਮੀ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ 380 ਪਰੋਗਰਾਮ ਪੱਤਰਵਿਹਾਰ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਦੇ ਦੁਰੇਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਬਾਕਾਇਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਮੀਰਾਜੀ

**ਮੀਰਾਜੀ** (ਉਰਦੂ: **میراجی**) (ਜਨਮ 25 ਮਈ 1912 &ndash; ਮੌਤ 3 ਨਵੰਬਰ 1949) ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ।
## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮੀਰਾਜੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਨਾਉਲ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਮੁਣਸ਼ੀ ਮੁਹੰਮਦ ਮਹਿਤਾਬਉੱਦੀਨ ਦੇ ਘਰ 25 ਮਈ 1912 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਾਸਰੀ ਤਖ਼ੱਲਸ ਹੇਠ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੜਕੀ ਮੀਰਾ ਸੇਨ ਨਾਲ ਇੱਕਤਰਫ਼ਾ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮੀਰਾਜੀ ਤਖ਼ੱਲਸ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੀਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਹੁਲੀਆ ਅਤੇ ਹਰਕਤਾਂ ਅਜੀਬ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਲੰਬੇ ਲੰਬੇ ਬਾਲ, ਬੜੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ, ਗਲ ਵਿੱਚ ਮਾਲ਼ਾ, ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਫਟੀ ਹੋਈ, ਉੱਪਰ ਥੱਲੇ ਤਿੰਨ ਪਤਲੂਨਾਂ, ਉੱਪਰ ਵਾਲੀ ਜਦ ਮੈਲ਼ੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਨੀਚੇ ਵਾਲੀ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲੀ ਨੀਚੇ ਬਦਲ ਲੈਣਾ। ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਦੋਨੋਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਹੁੰਦਾ। ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪੁਲੰਦਾ ਬਗ਼ਲ ਵਿੱਚ ਦਬੋਚੀ ਬੜੀ ਸੜਕ ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਅਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੱਕ ਦੀ ਸੇਧ ਦੇਖਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਪਣੇ ਮੁਹੱਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਕੁੜਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਹਿਦ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸ਼ਿਅਰ ਕਹੇਗਾ। ਸਿਰਫ਼ 38 ਸਾਲ ਕੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 3 ਨਵੰਬਰ 1949 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1949
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਬੀਜਕ

**ਬੀਜਕ** ਕਬੀਰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਗਰੰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬੀਰ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਹੈ। ਕਬੀਰ ਨੇ ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਕਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਕਬੀਰ ਦੀ ਸਾਖੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ - ਕਬੀਰ ਸੰਸਾ ਦੂਰ ਕਰੁ, ਪੁਸਤਕ ਦੇਈ ਬਹਾਏ। ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ **ਮਸਿ ਕਾਗਜ਼ ਛੂਇਓ ਨਹੀਂ, ਕਲਮ ਗਹੀ ਨਹਿੰ ਹਾਥ**। ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੀਜਕ ਗਰੰਥ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਤੇ ਭਾਰੀ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਚੰਪਾਰਣ ਦੇ ਕਬੀਰ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 600 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ 300 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਬੀਜਕ ਗਰੰਥ ਫਟੇਹਾਲ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਤੀਆ ਦੇ ਸਾਗਰ ਤਲਾ ਵਿੱਚ ਕਬੀਰ ਪੰਥ ਦੀ ਭਗਤੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਚੇਲੇ ਬਡਹਰਵਾ ਮੱਠ ਦੇ ਮਹੰਤ ਆਚਾਰੀਆ ਰਾਮਰੂਪ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਕੋਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਥੀ ਅਤੇ ਅਵਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਆਚਾਰੀਆ ਰਾਮਰੂਪ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਖੇਲਾਵਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ 1938 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਾਇਆ ਸੀ। ਬੀਜਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਰਜ਼ਮਾ ਸ੍ਰੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਲਾਲ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਪੁਸਤਕ'ਕਬੀਰ:ਜੀਵਨ ਤੇ ਬਾਣੀ'ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਕਬੀਰਪੰਥੀ ਮਹਾਤਮਾ ਪੂਰਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮੂਲ ਬੀਜਕ ਦਾ ਜੋ ਟੀਕਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੀਜਕ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗਿਆਰਾਂ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ:-
#ਰਮੈਨੀ - 84, 
#ਸ਼ਬਦ - 115, 
#ਗਿਆਨ ਚੌਂਤੀਸਾ - 34, 
#ਵਿਪ੍ਰਮਤੀਸੀ - 1, 
#ਕਹਰਾ - 12, 
#ਵਸੰਤ - 12, 
#ਚਾਚਰ - 2, 
#ਬੇਲਿ - 2, 
#ਬਿਰਹੁਲੀ - 1, 
#ਹਿੰਡੋਲਾ - 3, 
#ਸਾਖੀ - 353। 
*ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਜਕ ਵਿੱਚ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਗਿਣਤੀ 619 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੋਬਰਾਦੋ ਮੱਠ

**ਸੋਬਾਰਦੋ ਈਬੇ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Monasterio de Santa María de Sobrado dos Monxes) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਿਸਤੇਰੀਅਨ ਮੱਠ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਗਾਲੀਸੀਆ ਦੇ ਸੋਬਾਰਦੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਆ ਕਰੂਨੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 540 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੱਠ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬੇਨੇਡਿਕਟਸ ਨੇ ਲੱਭਿਆ ਸੀ। 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1142 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਿਸਤੇਰੀਅਨਾ ਨੇ ਇਸਦੀ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ। 12ਵੀਂ-13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ।

## ਇਮਾਰਤਾਂ 
ਮੌਜੂਦਾ ਐਬੀ ਚਰਚ, ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਅਤੇ ਕਪੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਛੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਗਡੇਲੀਨੇ ਚੈਪਲ (ਕੈਪੀਲਾ ਦਾ ਮਡਾਲੇਨਾ ਜਾਂ ਕੈਪੀਲਾ ਡੀ ਲਾ ਮਗਦਾਲੇਨਾ) 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੈ। ਧਰਮ ਨਿਰਮਾਣ ਜੁਆਨ ਡੀ ਹੇਰੇਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੱਠ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਲਗੀਰ ਹਨ। ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਚੈਪਟਰ ਹਾਸ ਮੱਧਕਾਲੀ ਮੱਠ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* 
* Website of Sobrado Abbey  
* Website of the Municipio de Sobrado, with information on and pictures of the abbey  

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਖ਼ਾਨ ਖ਼ਟਕ

**ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਖ਼ਾਨ ਖ਼ਟਕ** (1613&nbsp;– 25 ਫਰਵਰੀ 1689; ), ਜਾਂ **ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਬਾਬਾ** () ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੂਨ ਸ਼ਾਇਰ, ਯੋਧਾ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਟਕ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਮੁਲਕ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ ਪਰ ਇਸਨੇ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪਸ਼ਤੋ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕੌਮੀ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪੁਆਰ

**ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪੁਆਰ** ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਕਾਦਮੀ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਚਿੰਤਕ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕਾਂ
* *ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਕਰਨ* (ਤਿੰਨ ਭਾਗ)
**The Panjabi verb: form and function* (1990)
**ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ: ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ* (ਸੰਪਾਦਨ)

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ
ਪ੍ਰੋਸਰਪੀਨਾ ਬੰਨ੍ਹ

**ਪ੍ਰੋਸਪੇਰੀਨਾ ਡੈਮ** ਬਾਦਾਖੋਸ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਡੈਮ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1912ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿ। 1993ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
## ਅੱਗੇ ਪੜੋ 
* 
* 
* 
* 
* 

## ਹਵਾਲੇ
*
ਗਾਲੀਆਨਾ ਦਾ ਮਹਿਲ

**ਗਾਲੀਆਨਾ ਦਾ ਮਹਿਲ** ਤੋਲੇਦੋ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਗੁਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਅਲ ਮਾਮੁਨ ਦੇ ਵਿਲੇ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਪਾਰਕ
ਇਸ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਦੇ ਪਾਰਕ ਏਰੀਏ ਨੂੰ *ਅਲ ਮੁਨਿਆ ਅਲ ਨੌਰਾ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੋਟੇਨਿਕ ਗਾਰਡਨ ਇਬਨ ਅਲ ਵਾਫਿਦ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਸਬੂਤ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

## 20ਵੀਂ ਸਦੀ
1950 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੁਰਮੰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹੁਣ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਦਿੱਖ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Thorough report and extensive references on the early history of the palace, photos and map at the bottom, on *Middle East Gardens.com*  (retrieved on November 27, 2008)
*Photos of the Palacio de Galiana on *Oronoz.com* http://www.oronoz.com/muestrafotostitulos.php?pedido=TOLEDO%20PALACIO%20DE%20GALIANA&tabla=Claves  (retrieved on November 27, 2008)
*In Spanish: Jésus Téllez Rubio, "Dos Agrónomos Toledanos:।bn Wâfid e।bn Bassâl, y la Huerta del Rey" in: *Tulaytula: Revista de la Asociación de Amigos del Toledo।slámico*,।SSN 1575-653X, Nº. 4, 1999, pags. 49-58 (click on 'descargar' PDF) http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=2481155 (retrieved on November 30, 2008)
*Julián Ramos Ramos, "Las almunias de la ciudad de Toledo", in: *Tulaytula: Revista de la Asociación de Amigos del Toledo।slámico*,।SSN 1575-653X, Nº. 3, 1998, pags. 51-76 http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=2481122 (click on 'descargar' PDF) 
**Wikimapia* http://wikimapia.org/5590910/Palacio-de-Galiana (retrieved on November 27, 2008)
*।n Spanish, "La Historia de Fermosa" Abraham S. Marrache, Hebraica Ediciones 2009 http://lahistoriadefermosa.com : Palacio de Galiana was the backdrop to the love affair that took place in 1179, between King Alfonso VIII of Castille and Fermosa, the young Jewess from Toledo.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਮਹਿਲ
ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ ਗੁਪਤਾ

**ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ ਗੁਪਤਾ** (ਜਨਮ 8 ਜੁਲਾਈ 1942) ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਕ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਇਲਾਵਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਐਮਏ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ, ਤਾਮਿਲ
ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ਼
ਲਾ ਸੈਊ ਦੁਰਜੈੱਲ ਗਿਰਜਾਘਰ

, now conserved at MNAC Barcelona.]]

**ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਉਰਗਲ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Santa María de Urgel, ਅੰਗ੍ਰਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ: La Seu d'Urgell Cathedral) ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾ ਸੁ ਦੁਰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਰਗਲ ਦੇ ਡਾਇਓਸਿਸ ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਕਾਤਾਲੋਨੀਆ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1116ਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਤਾਲੋਨੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Datos detallados del templo, arquitectura e historia 
* Información general
* Artículo en la Enciclopèdia Catalana (en catalán) 

## ਅੱਗੇ ਪੜੋ
*DDAA. Universidad de Oviedo. *Arte e Identidades Culturales: Actas del XII congreso nacional del comité español de Historia del Arte* (in Spanish), 1999. ISBN 978-84-8317-083-0. 
*Bassegoda Nonell, Joan. «El caso de la catedral de la Seu d'Urgell». In: ''Espacio, Tiempo y Forma: Historia del Arte t. 3. Proyectos barrocos para la Seu d'Urgell* (in Spanish), 1990. 
*Carbonell, Eduard; Cirici, Alexandre. Edicions 62. *Grans monuments romànics i gòtics'', 1977. ISBN 84-297-1335-2 
*Carrero Santamaría, Eduardo. «La Seu d'Urgell, el último conjunto de iglesias. Liturgia, paisaje urbano y arquitectura». In: CSIC, Inst. Mila i Fontanals, U.E.I. de Estudios Medievales. *Anuario de estudios medievales*, 2010. 
*Junyent, Eduardo. ''L'Abadia de Montserrat. Catalunya romànica: l'arquitectura del segle XII'', 1976. ISBN 84-7202-127-0. 
*Puig i Cadafalch, Josep. Institut d'Estudis Catalans. ''Escrits d'arquitectura, art i política'', Xavier Barral i Altet, 2003 (Volum 62 de Memòries de la Secció Històrico-Arqueològica). ISBN 84-7283-717-3.

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਬੀਯੇਨਾ ਮਹਿਲ

**ਵੀਲੇਨਾ ਮਹਿਲ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ:Palacio de Villena) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਾਦਾਲਸੋ ਦੇ ਲੋਸ ਵਿਦਰੀਓਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਲ ਤਰੁਜਿਲੋ ਦੇ ਡਿਊਕ ਅਲਵਾਰੋ ਦੇ ਲੂਨਾ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ (Bienes de Interés Cultural) ਸੇ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਰਕ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1931ਈ. ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਜਾਰਦਿਨ ਇਸਤੋਰੀਕੋ (jardín histórico) ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1970 ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Breve reseña y fotografías del Palacio de Villena en www.artehistoria.jcyl.es 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਮਹਿਲ
ਤੇਈਦੇ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ

**ਤੀਏਦੇ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ** ਸਪੇਨ ਦੇ ਕੇਨਰੀ ਦੀਪਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਤੇਨੇਰੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਏਦੇ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 22 ਜਨਵਰੀ 1954ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੌਮੀਂ ਪਾਰਕ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਕੇਨਰੀ ਦੀਪਸਮੂਹ ਦਾ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪੀਕੋ ਵੀਜੋ ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਉੱਚਾਈ 3135 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਰਕ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 18990 ਹੇਕਟੇਅਰ ਹੈ।

29 ਜੂਨ 2007 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ। ਤੀਈਦੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਇੰਸਤੀਟੂਟੋ ਕਾਨਾਰਿਓ ਦੇ ਏਸਤਾਦਿਸਤੀਕਾ (Instituto Canario de Estadística) ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 2.8 ਲੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਰਕ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਪਾਰਕ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੈ
। ਇਸ ਪਾਰਕ ਦਾ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੂਲਵਾਸੀ ਗੁਆਂਚੇਸ ਉੱਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕਈ ਖੁਦਾਈਆਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। 1981 ਵਿੱਚ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ।

## ਫਲੋਰਾ ਤੇ ਫੌਨਾ
## ਗੈਲਰੀ

Image:PNTeide.jpg|Teide National Park
Image:PNTeide2.jpg|Teide National Park
Image:PNTeide3.jpg|Teide National Park
Image:Teide_2011.jpg|Llano de Ucanca
Image:Teide Nevado.jpg|Teide National Park in winter
File:Panoramic view of the Teide National Park (World Heritage Site). Tenerife, Canary Islands, Spain, Southwestern Europe.jpg|Panoramic view of the Teide National Park (World Heritage Site). Tenerife, Canary Islands, Spain, Southwestern Europe
File:Rock formations of the Teide National Park (World Heritage Site). Tenerife, Canary Islands, Spain, Southwestern Europe-2.jpg|Rock formations of the Teide National Park (World Heritage Site). Tenerife, Canary Islands, Spain, Southwestern Europe-2
File:Rock formations of the Teide National Park (World Heritage Site). Tenerife, Canary Islands, Spain, Southwestern Europe-5.jpg|Rock formations of the Teide National Park (World Heritage Site). Tenerife, Canary Islands, Spain, Southwestern Europe-5

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*UNESCO World Heritage Site datasheet
*Teide National Park - Official Website of Tenerife Tourism Corporation 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਅਮਰ ਕੰਵਰ

**ਅਮਰ ਕੰਵਰ** (ਜਨਮ 1964) ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਫ਼ਿਲਮ-ਮੇਕਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਇਕਾਲੋਜੀਕਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ, ਕਾਵਿਕ ਸਫਰਨਾਮਾ ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਲੇਖ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਕੰਵਰ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਕੰਮ ਅਬਸਤੀਕਰਨ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਾ ਲੇਖਾਜੋਖਾ ਹੈ।

## ਕੰਮ
### ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫੇਸ
2004 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਬਰਮਾ ਦੇ ਫੌਜੀ ਜਰਨੈਲ ਥਾਨ ਸਵੇ ਰਾਜਘਾਟ ਪੁੱਜੇ ਸਨ ਤਾਂ ਅਮਰ ਕੰਵਰ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਸਵੇ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬਰਮਾ ਦੇ ਕਈ ਫੌਜ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਹਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਵੀ ਵਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਕੰਵਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ, "ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਰੂਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਉੱਤੇ ਫੁਲ ਚੜ੍ਹਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
### ਦ ਲਾਈਟਿੰਗ ਟੈਸਟੀਮੋਨੀਜ
ਅਮਰ ਕੰਵਰ ਦਾ ਨਾਟਕੀ ਵੀਡੀਓ ‘ਦ ਲਾਈਟਿੰਗ ਟੈਸਟੀਮੋਨੀਜ’ 2014 ਦੇ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ **ਕਿਰਨ ਨਾਦਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਆਰਟ** ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਯੌਨ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੌਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 1971 ਦੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੁਕਤੀ ਸੰਗ੍ਰਾਮ, 1947 ਦੀ ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਅਤੇ 1984 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਯੌਨ ਹਿੰਸਾ ਝੱਲੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਗਾਰਾਖ਼ੋਨਾਈ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ

**ਗਾਰਾਜੋਨੇ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Parque nacional de Garajonay) ਸਪੇਨ ਦੇ ਕੇਨਰੀ ਦੀਪਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਲਾ ਗੋਮੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1981 ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 40 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਛੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਨਾਂ ਇਸ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਠਾਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

12 ਅਗਸਤ 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਣ ਕਾਰਨ 747 ਹੇਕਟੇਅਰ ਏਰੀਆ (18%) ਸੜ ਗਿਆ।

## ਗੈਲਰੀ

File:Garayjonay.jpg|The park's wooden statues of Gara and Jonay
File:Garajonay National Park SPOT 1202.jpg|Garajonay National Park seen by Spot Satellite
File:Bosque Encantado, Parque nacional de Garajonay, La Gomera, España, 2012-12-14, DD 19.jpg|Enchanted Forest, Garajonay National Park, La Gomera, Spain. 
File:Cima garajonay 19-07-2006.JPG|Guanche Sanctuary in the summit of Garajonay mountain.
File:Gomera.jpg|Laurisilva in the Garajonay National Park.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Garajonay National Park 
* Legend of Gara and Jonay 

## ਹਵਾਲੇ
ਬਾਲੈਂਸੀਆ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਵਾਲੈਂਸੀਆ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia Catedral-Basílica Metropolitana de la Asunción de Nuestra Señora de Valencia, ਵਾਲੈਂਸੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ: Església Catedral-Basílica Metropolitana de l'Assumpció de la Nostra Senyora de València),ਇਸਨੂੰ ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦੇ ਵਾਲੈਂਸੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1238 ਵਿੱਚ ਵਾਲੈਂਸੀਆ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸਗੋਥਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮੂਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਬਾਰੋਕ, ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ, ਫ੍ਰੇਂਚ ਗੋਥਿਕ, ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਅਤੇ ਨਵਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਿੱਚ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਬਾਕੀ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਵੀ 13ਵੀਂ ਤੋਂ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਬਾਰੋਕ, ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ, ਫ੍ਰੇਂਚ ਗੋਥਿਕ, ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਅਤੇ ਨਵਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
* Fuster i Ortells, Joan: *Viatge pel País Valencià* (1971). Obras completas, vuelo. III. Ediciones 62, Barcelona. Segunda edición, noviembre de 1984, pag.s 71-75.
* Hernández Úbeda, Luis (coord.):*Conocer Valencia a través de su arquitectura*. Colegio Oficial de Arquitectos de la Comunidad Valenciana y Ayuntamiento de Valencia, Valencia, diciembre de 1996.
* Mira i Casterà, Joan Francesc: *València per a veïns i visitants*. Ediciones Bromera, Colección Grans Obres, Alzira. Segunda edición, mayo de 2007, pag.s 82-84.
* Sanchis Guarner, Manuel: *La Ciutat de València*. Ayuntamiento de Valencia, Valencia. Quinta Edición 1989.
* Simó, Trinidad y Sebastià, Anna: *Grande Enciclopedia de la Comunidad Valenciana*.Editorial Prensa Ibérica, 2005. Volumen IV, pag.s 214-216, ve: "Catedral de Valencia".

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Official site of Valencia Cathedral
*Comunidad Valenciana. The Santa Maria metropolitan basilica cathedral  GothicMed. A virtual museum of mediterranean gothic architecture.
*http://www.virtourist.com/europe/valencia/05.htm
*http://www.planetware.com/valencia/cathedral-e-val-valcat.htm 
*Tourist Fact-sheet on Valencia Cathedral 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ

**ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ** (ਜਨਮ 5 ਜੁਲਾਈ 1956) ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਚਰਚਾ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਹੋਸਟ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਐਚ.ਟੀ.ਮੀਡੀਆ (HT Media) ਵਿੱਚ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ।

## ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਯਨ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹਨı ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨı ਸੰਘਵੀ ਮੁੰਬਈ ਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪਲ਼ੇ ਤੇ ਮਯੋ ਕਾਲਜ,ਅਜਮੇਰ, ਤੇ ਮਿਲ ਹਿੱਲ ਸਕੂਲ (Mill Hill School) ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ। ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬ੍ਰਾਸਿਨੋਸ ਕਾਲਜ,ਆਕਸਫਰਡ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੋਅ *ਕਸਟਮ ਮੇਡ ਫੋਰ ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ* (Custom Made for Vir Sanghvi) ਐਨ.ਡੀ.ਟੀਵੀ ਗੁਡਟਾਇਮਸ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੰਦਪੂਰਨ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਤਾਬਾਂ *ਰੂਡ ਫੂਡ*, *ਇੰਡੀਆ ਦੈੱਨ ਐਂਡ ਨਾਓ* ਅਤੇ *ਮੈੱਨ ਆਫ਼ ਸਟੀਲ* ਦਸ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ ਨੇ ਮਾਧਵ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ (Madhavrao Scindia) ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

## ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ
* ''Men of Steel – India's business leaders in candid conversation with Vir Sanghvi*, Roli Books Pvt Ltd, India (Jan 2007) ISBN 81-7436-474-9
* *Rude Food: The Collected Food Writings of Vir Sanghvi*, Penguin Putnam (2004) ISBN 0-14-303139-2
* *India Then and Now: Now/Vir Sanghvi. New Delhi, Roli, 2006, 274 p., $120. ISBN 81-7436-397-1.
* *26/11:The Attack on Mumbai*, Penguin, 2009, ISBN 978-0-14-306705-4
* *Madhavrao Scindia: A life*, Penguin, 2009, ISBN 978-0-670-08254-4

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ
* Vir Sangvi columns Rediff.com
* Vir Sangvi columns  Mint
* Vir Sangvi columns  Hindustan Times
*Rude Food – The Collected Food Writings of Vir Sanghvi  Hindustan Times
* Counterpoint  Hindustan Times

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Vir Sanghvi's Website

## ਹਵਾਲੇ
ਅਲਬਾਸੇਤੇ ਦਾ ਸੂਬਾਈ ਅਜਾਇਬਘਰ

**ਅਲਬਾਸੇਤੇ ਸੂਬਾ ਅਜਾਇਬਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ Museo Provincial de Albacete) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਸੇਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਤਵ ਅਤੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਦਾ ਅਜਾਇਬਘਰ ਹੈ। 1927 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। 1978 ਵਿੱਚ ਅਬੇਲਾਰਦੋ ਸਾੰਚੇਜ਼ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਭਵਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਖੇਤਰੀ ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। 1962 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ
## ਗੈਲਰੀ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Museum hours, info, and further links

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ
ਸਾਂਤਾ ਅਗਾਤਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਸਾਂਤਾ ਅਗਾਤਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1886ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਂਤਾ ਅਗਾਤਾ ਨੂੰ 1302 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਚੈਪਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* http://www.spainisculture.com/en/monumentos/barcelona/capilla_de_santa_agata.html  
* http://www.myetymology.com/encyclopedia/Chapel_of_Santa_%C3%81gata.html 
* https://glosbe.com/es/en/dedada 
* http://www.alamy.com/stock-photo-Spain-Barcelona-The-Chapel-of-Santa-Agata-Inside-54877606.html 
* https://www.flickr.com/photos/aragao/11719789165
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਲਾ ਅਸੂੰਸੀਓਨ ਗਿਰਜਾਘਰ, ਆਰਕੌਸ ਦੇ ਲਾ ਫ਼ਰੌਂਤੇਰਾ

**ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਲਾ ਅਸੁਨਸੀਅਨ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ Basílica de Santa María de la Asunción) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਰਕੋਸ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋੰਤੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ 15ਵੀਂ -16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲਾਸਾਰਾਗਾ ਮਹਿਲ

**ਲਜ਼ਾਰਾਗਾ ਮਹਿਲ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Palacio Lazarraga) ਸਪੇਨ ਦੇ ਜ਼ਲਦੁਏੰਡੋ ਦੇ ਅਲਾਵਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1984ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਮਹਿਲ
ਗੇਬਾਰਾ ਦਾ ਬੁਰਜਨੁਮਾ ਮਹਿਲ

**ਗੁਏਵਾਰਾ ਦਾ ਮਹਿਲ-ਟਾਵਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Torre-palacio de Guevara) ਬਾਰੁਨਦੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਟਾਵਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1984 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਅਲਕਾਲਾ ਦੇ ਏਨਾਰਿਸ

**ਅਲਕਲਾ ਦੇ ਹੇਨਰੇਸ** (ਸਪੇਨੀ ਉਚਾਰਣ: [alkaˈla ðe eˈnaɾes]) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਦਰਿਦ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਮਾਦਰਿਦ ਤੋਂ 35ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ।
ਇਹ ਕੋਮਾਰਕਾ ਦੇ ਹੇਨਰੇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। *ਅਲਕਲਾ* ਅਰਬੀ ( al-qal'a القلعة )ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ *ਗੜ੍ਹੀ* ਜਾਂ *ਕਿਲਾ*।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਖੇਤਰ ਰੋਮਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੋਮਪਲੁਤਮ (Complutum ) ਨਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਇਆ। ਇਹ ਮਾਦਰਿਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਰੋਮਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਮੌਸਮ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Universidad de Alcalá 
*Google Maps: The Plaza de Cervantes in Alcalá de Henares
* Photos of Alcalá de Henares
*Alcalá de Henares and its Famous University - by *The Guardian*

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਸਾਂਤਾ ਆਨਾ ਦੀ ਚੈਪਲ

**ਸਾਂਤਾ ਅਨਾ ਦੀ ਚੈਪਲ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ:Ermita de Santa Ana) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਾਦਿਜ਼ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਿਕਲਾਨਾ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋੰਤੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਾਦਿਜ਼ ਆਰਚੀਟੈਕਟ ਤੋਰਕੁਆਤੋ ਕੈਯੋਂ (Torcuato Cayón) ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਮਿਲਟਰੀ ਦੇ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ 1772 ਤੋਂ 1774ਈ. ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਗੁੰਬਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆਉਣ ਲਈ ਚਾਰ ਖਾਨੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮੁਖ ਦਰਵਾਜਾ ਚਿਕਲਾਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਖੁਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੀਜਾਤਾਇਨ, ਮੋਜ਼ਾਰਾਬਿਕ ਅਤੇ ਨਵਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਹਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ 26 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਇਸ ਦਿਨ ਚੈਪਲ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੈਪਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
## ਗੈਲਰੀ
## ਹਵਾਲੇ
## ਅੱਗੇ ਪੜੋ
*Dionisio Montero Valenzuela, *Cerro y Ermita de Santa Ana*. Revista El 7º de Chiclana, número 16, Juio-agosto de 2004. (in Spanish)
**Monumentos de la provincia de Cádiz, pueblo a pueblo*. Patrocinado por Diario de Cádiz, Diario de Jerez y Europa Sur. Año 1984. (in Spanish)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਤਰੇਬੂਖ਼ੇਨਾ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਤਰੇਬੁਜੇਨਾ ਦਾ ਕਿਲਾ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸਾ: Castillo de Trebujena) ਸਪੇਨ ਦੇ ਤਰੇਬੁਜਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1993ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਲਾ ਅਸੂੰਸੀਓਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ

**ਲਾ ਅਸੁਨਕਸ਼ਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ** (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de la Asunción) ਅਲਬਾਸੇਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1984 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਮੋਂਤੀਆਰਾਗੋਨ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ

**ਮੋਂਟੀਅਰਗੋਨ ਦਾ ਕਿਲਾ** ਇੱਕ ਕਿਲਾ-ਮਠ ਸੀ। ਇਹ ਕੁਐਨਕਾ, ਹੁਏਸਕਾ ਦੇ ਕੋਲ,ਅਰਗੋਨ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਇਹ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੁਹੰਦ ਹੀ ਬਾਕੀ ਹੈ। 1094 ਵਿੱਚ ਸੰਕੋ ਰਾਮੀਰੇਜ਼ ਨੇ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜਬੂਤ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਓਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਤੀਰ ਲਗਣ ਕਾਰਨ ਮਾਰਿਆ ਗਇਆ। 1096ਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਅਰਗੋਨ ਦੇ ਪੀਟਰ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਿਲਾ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲਕੋਰਾਜ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਗੈਲਰੀ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* El Castillo de Montearagón en el diario *Altoaragón*
* Castillo de Montearagón 
* El Castillo de Montearagón  en CAI Aragón
* Visita virtual del Castillo de Montearagón

## ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 
ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
* *Enciclopedia Catalana*: «Montearagón» (en catalán)
* *Enciclopedia Aragonesa*: «Montearagón» 
* El Monasterio de Montearagón (1)
* El Monasterio de Montearagón (2)
* El Monasterio de Montearagón (3) 
* El obituario de los abades de Montearagón
* UBIETO ARTETA, Antonio, *Creación y desarrollo de la Corona de Aragón*, Zaragoza, Anubar (Historia de Aragón), 1987. ISBN 84-7013-227-X.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਿਲੇ