open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1985

**1985** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 1 ਜਨਵਰੀ&ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ |
* 24 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 15ਵਾਂ ਸਪੇਸ ਉਡਾਣ 'ਡਿਸਕਵਰੀ 3' ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ।
* 9 ਮਾਰਚ &ndash; ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। 
* 10 ਮਾਰਚ &ndash; ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੇਂਸਨ ਐਂਡ ਹੇਜੇਸ ਵਿਸ਼ਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਿਆ।
* 27 ਮਈ&ndash; ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ।
* ਜੂਨ 14&ndash; ਸ਼ਲੇਗੇਨ ਸੁਲਾਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈ ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਮੈਂਬਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ - ਦੂਜੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
* 23 ਜੂਨ &ndash;ਕਨਿਸ਼ਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਫਟਿਆ; 350 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
* 10 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਸੰਦ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ‘ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਕਲਾਸਿਕ’ ਨਾਂ ਹੇਠ ਪੁਰਾਣਾ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਫੇਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
* 12 ਜੁਲਾਈ&ndash; 1984 ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਉੁਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰੋਸ ਵਜੋਂ 2334 ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 67 ਸਿੱਖ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, 31 ਲਾਪਤਾ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਸਨ, 172 ਨੂੰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰੀ ਟਰਾਇਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 12 ਜੁਲਾਈ, 1985 ਦੇ ਦਿਨ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸਮਰੀ-ਟਰਾਇਲ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਬਰਤਰਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
* 23 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ।
* 24 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਰਾਜੀਵ-ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ।
* 7 ਅਕਤੂਬਰ&ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦਾ ਪਾਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
* 19 ਨਵੰਬਰ&ndash; ਅਮਰੀਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੌਨਲਡ ਰੀਗਨ ਤੇ ਰੂਸੀ ਆਗੂ ਮਿਖਾਇਲ ਗੋਰਬਾਚੇਵ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ।
* 21 ਨਵੰਬਰ&ndash; ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਜੇਲ ਵਿਚੋਂ ਕੈਦ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਦੌੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਗਈ।
* 1 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ 15 ਅਗਸਤ, 1986 ਤਕ ਸਤਲੁਜ ਜਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਬਣਾ ਕੇ ਦਿਆਂਗਾ।
* 9 ਦਸੰਬਰ&ndash; ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ।

## ਜਨਮ 
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1 ਨਵੰਬਰ

**1 ਨਵੰਬਰ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 305ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 306ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 60 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 17 ਕੱਤਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।
## ਵਾਕਿਆ 
]]
]]
* 1604&ndash; ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਉਥੈਲੋ' ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ।
* 1611&ndash; ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਟੈਂਪੈਸਟ' ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ।
* 1755&ndash; ਲਿਸਬਨ (ਪੁਰਤਗਾਲ) ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ 50,000 ਲੋਕ ਮਰੇ।
* 1800&ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਨ ਐਡਮਜ਼ ਨੇ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਣਾਈ।
* 1913 &ndash; ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਤਰਜਮਾਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਗ਼ਦਰ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਛਪਿਆ।
* 1921&ndash; ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ 'ਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਦ 'ਚ ਓਠੀਆਂ (ਹੋਠੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਸੰਗਤ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ।
* 1925&ndash; ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ ਪਾਸ ਹੋ ਕੇ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ।
* 1948 &ndash; ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲਾ  ਰਾਜ ਬਣਿਆ।
* 1956 &ndash; ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜ ਬਣਿਆ।
* 1956&ndash; ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੈਪਸੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
* 1966&ndash; ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਸੂਬਾ ਬਣਿਆ।
* 1973 &ndash; ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਕੁਰਕਸ਼ੇਤਰ ਜ਼ਿਲਾ ਬਣਿਆ।
* 1979&ndash; ਈਰਾਨ ਦੇ ਧਾਰਮਕ ਮੁਖੀ ਅਤਾਉੱਲਾ ਖੁਮੀਨੀ ਨੇ ਈਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ।
* 1984&ndash; ਭਾਰਤ 'ਚ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗੇ ਹੋੲੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 3000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਅਾਂ।
* 1989&ndash; ਈਸਟ ਜਰਮਨ ਨੇ ਚੈਕੋਸਲਵਾਕੀਆ ਨਾਲ ਬਾਰਡਰ ਖੋਲਿ੍ਹਆ ਤਾਂ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਰਮਨ ਮੁਲਕ 'ਚੋੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲੇ।
* 1993 &ndash; ਮਾਸਤਰਿਖ ਸੁਲਾਹ ਦੁਆਰਾ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵੈਧਾਨਿਕ ਸਰੂਪ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ।
* 1989 &ndash; ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਯਮਨਾ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲਾ, ਕੈਥਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀਪੱਤ ਜ਼ਿਲਾ ਬਣੇ।
* 2000 &ndash; ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜ ਬਣਿਆ।
## ਜਨਮ
* 1926 &ndash; ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ ਬਿਸਮਿਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟੀ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1935 &ndash; ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਐਡਵਰਡ ਸਈਦ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1945 &ndash; ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਆਗੂ ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਬੋਲਕਰ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1973 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸੁੰਦਰੀ, ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਦਾ ਜਨਮ।
*1974&ndash;ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵੀ ਵੀ ਐੱਸ ਲਕਸ਼ਮਣ
* 1987 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਇਲਿਆਨਾ ਡੀ ਕਰੂਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1988 &ndash; ਉਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਜੇਤੂ ਜਪਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਈ ਫੁਕੁਹਾਰਾ ਦਾ ਜਨਮ।

## ਦਿਹਾਂਤ
* 1422 &ndash; ਭਾਰਤੀ, ਚਿਸ਼ਤੀ ਆਰਡਰ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਬੰਦਾ ਨਵਾਜ਼ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1950 &ndash; ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਬਿਭੂਤੀਭੂਸ਼ਣ ਬੰਧੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1972 &ndash; ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਐਜ਼ਰਾ ਪਾਊਂਡ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 2008 &ndash; ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕਾਂਗ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮੰਗੋਲ ਭਾਸ਼ਾ

right|thumb|ਮੰਗੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ
**ਮੰਗੋਲ ਭਾਸ਼ਾ** ਅਲਤਾਈਕ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅਤੇ ਯੋਗਾਤਮਕ ਬਣਾਵਟ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖਤ: ਅਨਤੰਤਰ ਮੰਗੋਲ, ਅੰਦਰਲਾ ਮੰਗੋਲ ਦੇ ਸਵਤੰਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬੁਰਯਾਤ (Buriyad) ਮੰਗੋਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਿਰਿਕਤ ਇਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲ ਮੰਚੂਰੀਆ, ਚੀਨ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਭ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੋਈ 40 ਲੱਖ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਨੇਵਾਲੇ ਮੰਗੋਲ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਮੰਜੂਰ ਕੋਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਤਥਾਕਥਿਤ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਣਰਾਜ ਮੰਗੋਲ ਦੀ ਹਲਹਾ (Khalkha) ਬੋਲੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਦਰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪਦ ਕਬੂਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਹਲਹਾ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਬੋਲੀ ਮੰਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਦਰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਬਨਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹਿਤਿਅਕ ਮੰਗੋਲ ਪੜੇ-ਲਿੱਖੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਮੰਗੋਲ ਲਿਪੀ ਗਣਰਾਜ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰੂਸੀ ਲਿਪੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਨਵੀਂ ਮੰਗੋਲ ਲਿਪੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁਣ ਮੰਗੋਲ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹਿਤਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਘੱਟ ਅਤੇ ਨਵ ਮੰਗੋਲ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਣਵਾਲੀ ਹਲਹਾ ਬੋਲੀ ਜਿਆਦਾ ਆਦਰ ਯੋਗ ਸਮੱਝੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਗੋਲੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
1995

**1995** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1990 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 1 ਜਨਵਰੀ &ndash;ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰਿਆ, ਸਵੀਡਨ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵੀ ਆ ਜੁੜੇ।
* 17 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਕੋਬੇ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ 6433 ਲੋਕ ਮਰੇ, 27 ਹਜ਼ਾਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਤੇ 45 ਹਜ਼ਾਰ ਘਰ ਤਬਾਹ ਹੋਏ।
* 26 ਮਾਰਚ &ndash; ਯੂਰਪ ਦੇ 15 ਵਿੱਚੋਂ 7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਬਾਰਡਰ ਕੰਟਰੋਲ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ। ਮਗਰੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਬਾਰਡਰ ਕੰਟਰੋਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੈਨੇਗਨ ਸਮਝੋਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਹੇਠ ਮਿਲੇ ਵੀਜ਼ੇ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* 23 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸ, ਜਿਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ 400 ਤੇ 540 ਵਿੱਚਕਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 170 ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਨ।
* 30 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ. ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਅੰਬਾਲਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ।
* 4 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਸ਼ਤਾਕ ਰਬੀਨ (7 ਨੂੰ ਤੈਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ ਯਿਗਲ ਅਮੀਰ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ਼ ਨੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ।
* 24 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਦੇ ਹੱਕ ਸਬੰਧੀ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
* 2 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਨਾਸਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਕਮ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਸਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਵਾਸਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ |
* 21 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਬੈਥਲਹਮ ਨਗਰ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਫ਼ਿਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿਤਾ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
*31 ਜੁਲਾਈ&ndash; ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਅੰਬਾਲਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1986

**1986(੧੯੮੬)** ੨੦ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ ੧੯੮੦ ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।  ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 15 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੋਨਡਲ ਰੇਅਗਨ ਨੇ ਕਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਕੌਮੀ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
* 17 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਯੂਰੋਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ ਨੇ ਸਿੰਗਲ ਯੂਰੋਪੀ ਏਕਟ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸੰਘ ਦਾ ਝੰਡਾ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ
* 20 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਮਾਈਕ ਟਾਈਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਰੇਪ ਕੀਤਾ।
* 9 ਮਾਰਚ &ndash; ਸੇਟੇਲਾਈਟ ਆਧਾਰਿਤ ਪਹਿਲੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਮਿਉਨੀਕੇਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇਟੀਨੇਟ ਦੀ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
* 3 ਅਪਰੈਲ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਮੁਲਕ ਦਾ ਕੌਮੀ ਕਰਜ਼ਾ 2 ਟਰਿਲੀਅਨ (2,000,000,000,0 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ।
* 14 ਅਕਤੂਬਰ &ndash; ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਿਖਾਇਲ ਗੋਰਬਾਚੇਵ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਨਾਲ “ਰੂਸ ਦਾ ਮਾਲੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ੂਨ” ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* 22 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਮਾਈਕ ਟਾਈਸਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਕੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੈਵੀਵੇਟ ਬਾਕਸਿੰਗ ਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ | ਉਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 20 ਸਾਲ 4 ਮਹੀਨੇ ਸੀ |
* 30 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਖੁਸਿਆ
* 19 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਰੂਸ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਆਂਦਰੇ ਸਖਾਰੋਵ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿਤਾ |
* 21 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਚੀਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ 5 ਲੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1979

**1979** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1970 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ 
* 17 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਰੂਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ।
* 17 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਚੀਨ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
* 9 ਮਾਰਚ &ndash; ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਮੁਰੌਰਾ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂੰ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।
* 4 ਮਈ &ndash; ਮਾਰਗਰੈੱਟ ਥੈਚਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ।
* 7 ਜੂਨ – ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ
* 1 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਸੋਨੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ‘ਵਾਕਮੈਨ’ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ।
* 15 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੁਲੀਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪੈ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿਤਾ।
* 16 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹਸਨ ਅਲ ਬਕਰ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਕੇ ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਿਆ।
* 1 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਈਰਾਨ ਦੇ ਧਾਰਮਕ ਮੁਖੀ ਅਤਾਉੱਲਾ ਖੁਮੀਨੀ ਨੇ ਈਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ।
* 4 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਤਹਿਰਾਨ (ਈਰਾਨ) ਵਿੱਚ ਅਤਾਉਲਾ ਖੁਮੀਨੀ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਖਾੜਕੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਐਮਬੈਸੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ 90 ਬੰਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਏ।
* 17 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਆਇਤੁੱਲਾ ਖੁਮੀਨੀ ਨੇ ਅਗ਼ਵਾ ਕੀਤੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਵਿਚੋਂ 13 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
* 21 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੀੜ ਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਐਮਬੈਸੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿਤੀ | ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਮਰੀਕਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।
* 4 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸਰਬ ਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਐਮਬੈਸੀ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ, ਜੋ 4 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਦਿਨ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ।
* 18 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਸਟੈਨਲੀ ਬੈਰਟ ਨੇ 739.6 ਮੀਲ ਘੰਟਾ ਦੀ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
* 27 ਦਸੰਬਰ &ndash;ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਕਠਪੁਤਲੀ ਨੁਮਾਇੰਦੇ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਾਬਰਕ ਕਾਰਮਾਲ, ਨੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲੀ।
* 31 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਭਾਅ 88% ਵੱਧ ਗਏ।

## ਜਨਮ 
* 7 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਤਵੱਕੁਲ ਕਰਮਾਨ, ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਯੇਮੇਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਜਨਮ।
## ਮਰਨ 
* 4 ਅਪਰੈਲ &ndash; ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੁਲਫ਼ਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਰਚਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦਿਤੀ ਗਈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
2002

**2002** 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 2000 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 1 ਜਨਵਰੀ – ਯੂਰੋ ਨੂੰ ਫ੍ਰਾਂਸ, ਸਪੇਨ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਗਰੀਸ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਲਕਸਮਬਰਗ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਆਸਟਰੀਆ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨੈਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
* 27 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash;ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਗੋਧਰਾ ਕਾਂਡ ਵਾਪਰਿਆਂ।
* 27 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash;ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
* 28 ਫ਼ਰਵਰੀ&ndash; ਗੁਲਬਰਗ ਸੁਸਾਇਟੀ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 69 ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਨਰੋਦਾ ਪਾਟੀਆ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 97 ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ
* 28 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਯੂਰੋ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਫ੍ਰਾਂਸ, ਸਪੇਨ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਗਰੀਸ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਲਕਸਮਬਰਗ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਆਸਟਰੀਆ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ) ਦਿਆਂ ਪੁਰਣੀਆਂ ਮੁਸਰਾਵਾਂ ਰੱਦ ਕਿਤੀਆਂ
* 21 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੈਰੀ ਮੇਅਜ਼ ਨੂੰ, ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਜੁਰਮ ਕੀਤਿਉ, 21 ਸਾਲ ਕੈਦ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਡੀ.ਐਨ. ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਬੇਗੁਨਾਹੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰਿਹਾਈ ਹੋ ਸਕੀ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟੈਸਟ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਉਹ 100ਵਾਂ ਬੇਗ਼ੁਨਾਹ ਕੈਦੀ ਸੀ।
* 26 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਪਹਿਲਾ 'ਕਲੋਨ' ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਲੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ 2 ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ ਕੀਤਾ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
* 6 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਆਸਟਰੀਅਨ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਅਨੀ ਮੈਕਸ ਪਰੁਟਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
2009

**2009 (20** 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 2000 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
## ਘਟਨਾ 
* 7 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਰੂਸ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਕੀਤੀ।
* 8 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ 4300 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿਰਾਮਿਡ ਵਿੱਚ ਸੈਸ਼ੈਸ਼ਟ ਰਾਣੀ ਦੀ 'ਮਮੀ' (ਮਸਾਲਿਆ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੀ ਦੇਹ) ਲੱਭੀ।
* 22 ਜਨਵਰੀ &ndash; ਅਮਰੀਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਗੁਆਨਟਾਨਾਮੋ ਪਰੀਜ਼ਨ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ।
* 11 ਨਵੰਬਰ &ndash; ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਜ਼ਾਰਤ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 295 ਏ ਅਤੇ 153 ਏ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਭੜਕਾਉਣ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਸੋਧ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਤੀ।
* 18 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਕਿਤਾਬਾਂ ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ ਕਰ ਕੇ ਗੂਗਲ ਫ਼੍ਰੈਂਚ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਗੂਗਲ ਨੂੰ 14300 ਡਾਲਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਦਾ ਕਦੇ।
## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
* 28 ਫ਼ਰਵਰੀ&ndash; ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ, ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਸ਼ਰ (ਜ. 2009)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਡਿਬਰ ਜ਼ਿਲਾ

ਇਹ ਅਲਬਾਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿਬਰ ਕਾਉਂਟੀ
ਡੇਲਵਾਇਨ ਜ਼ਿਲਾ

ਇਹ ਅਲਬਾਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲੋਰੇ ਕਾਉਂਟੀ
1997

**1997** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1990 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ 
* 12 ਫ਼ਰਵਰੀ &ndash; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
* 28 ਫ਼ਰਵਰੀ&ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਮਾਕੂ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ।
* 4 ਮਾਰਚ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਰਚ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨੀ ਕਲੋਨਿੰਗ ਦੀ ਖੋਜ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ।
* 26 ਮਾਰਚ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਂਚੋ ਸਾਂਤਾ (ਸੈਨ ਡੀਏਗੋ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ) ਵਿੱਚ 'ਹੈਵਨਜ਼ ਗੇਟ' ਜਮਾਤ ਦੇ 30 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਸਪੇਸ-ਸ਼ਿਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲੇ-ਬੌਪ ਕਾਮੇਟ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।
* 25 ਮਈ &ndash; ਪੋਲੈਂਡ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚੋਂ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿਤਾ
* 1 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਤਾ।
* 10 ਜੁਲਾਈ &ndash; ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਈਵ’ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨੀਂਦਰਥਾਲ ਪਿੰਜਰ ਦੇ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਟੈਸਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
* 11 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਸਿੱਨ ਫ਼ੇਨ ਦਾ ਆਗੂ ਗੇਰੀ ਐਡਮਜ਼ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੋਨੀ ਬਲੇਅਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ | ਪਿਛਲੇ 76 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿੱਨ ਫ਼ੇਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਗੂ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਆਗੂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
* 11 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਕਯੋਟੋ (ਜਾਪਾਨ) ਵਿੱਚ 150 ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਤੇ ਗਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
* 12 ਦਸੰਬਰ &ndash; ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜਸਟਿਸ ਮਨਿਸਟਰੀ ਨੇ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫ਼ਟ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਰਾਊਜ਼ਰ ਨੂੰ ਵਿੰਡੋ ਤੋਂ ਵਖਰਾ ਵੇਚੇ ਤਾਂ ਜੋ ਵੈੱਬ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਨਾਪਲੀ ਨਾ ਬਣ ਸਕੇ।

## ਜਨਮ
## ਮਰਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬੁਲਕੀਜ਼

﻿ਅਲਬਾਨੀਆ ਬਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਰਪ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇਸਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੇਰਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਅਲਬਾਨੀਆ ਬਲਕਾਨ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਚ ਬਹਿਰਾ ਐਡਰੀਆ ਟੁੱਕ ਦੇ ਕੰਡੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਬੋਲਚੀਜ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਤੇ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੇ ਸੂਬਾ ਦੀਬਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੋਲਚੀਜ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿਬਰ ਕਾਉਂਟੀ
ਕੂਸੋਵੇ ਜ਼ਿਲਾ

**ਕੂਸੋਵੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ** ਅਲਬੇਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੇਰਾਤ ਕਾਉਂਟੀ
ਬੁਲਕੀਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

**ਬੁਲਕੀਜ ਜਿਲਾ** (**District of Bulqizë**) ()ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੇ 36 ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬੁਲਕੀਜ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀਆਂ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
* ਬੁਲਕੀਜ 
* ਗਜੋਰਿਕਾ 
* ਮਾਰਤਾਨੇਸ਼ 
* ਓਸਤਰੇਨ 
* ਸ਼ੁਪੇਨਜ਼ 
* ਤਰੇਬਿਸ਼ਟ 
* ਜੇਰਕਾਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿਬਰ ਕਾਉਂਟੀ
ਪੀਕਿਨ ਜ਼ਿਲਾ

ਇਹ ਅਲਬਾਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ ਇਲਬਾਸਨ ਕਾਉਂਟੀ 'ਚ ਪੇਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲਬਾਸਨ ਕਾਉਂਟੀ
ਪੇਰਮੇਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

ਇਹ ਅਲਬਾਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਰੋਕਾਸਤਰ ਕਾਉਂਟੀ
ਸਕਰਾਪਰ ਜ਼ਿਲਾ

**ਸਕਰਾਪਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ** () ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੇ 36 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਬੇਰਾਤ ਕਾਊਂਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਆਬਾਦੀ 10,200 (2010ਅਨੁਮਾਨ), ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ 775&nbsp;ਕਿਮੀ² ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੇਰਾਤ ਕਾਉਂਟੀ
ਅਲਮਾਟੀ ਖੇਤਰ

**ਅਲਮਾਟੀ** (, ) ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਸ਼ਕੋਦਰ ਜ਼ਿਲਾ

ਇਹ ਅਲਬਾਨਿਆ  ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਕੋਦਰ ਕਾਉਂਟੀ
ਅਤੁਰੌ

ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ
ਕੋਸਤਾਨਾਏ ਸੂਬਾ

**ਕੋਸਤਾਨਾਏ** ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ।
ਮਾਂਗਿਸਤੌ

ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ
ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ

**ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ** (; ; ) ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ਼ਿਮ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਕਮੋਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। 2017 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ 1,006,574 ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲਮਾਟੀ ਹੈ। ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਕਜ਼ਾਕਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਨ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਰੂਪ ਇੱਕਦਮ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਜਪਾਨੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਕਿਸ਼ੋ ਕੁਰੁਕਾਵਾ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਤੀਰਾਨਾ ਜ਼ਿਲਾ

﻿ਅਲਬਾਨੀਆ ਬਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਰਪ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇਸਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਏ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਜਘਰ ਤੇਰਾ ਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਏ। ਅਲਬਾਨੀਆ ਬਲਕਾਨ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਚ ਬਹਿਰਾ ਐਡ ਰੀਆ ਟੁੱਕ ਦੇ ਕੰਡੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਕਿਅ ਏ।
 
ਅਲਬਾਨੀਆ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀ ਤੌਰ ਅਤੇ 12 ਸੂਬਿਆਂ ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਲਬਾਨਵੀ ਬੋਲੀ ਚ ਚਾਰਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੀਫ਼ੀਕਤੋਰਾ ਯਾਨੀ ਪ੍ਰੀਫ਼ੇਕਚਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਹਰ ਸੂਬਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਏ। ਹਰ ਸੂਬੇ ਚ 2 ਤੋਂ 4 ਜ਼ਿਲੇ ਨੇਂ। ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੀ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀ ਵੰਡ 1938ਈ. ਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਬਰਕਰਾਰ ਏ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤੇਰਾ ਨਾ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੇ ਸੂਬਾ ਤੇਰਾ ਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਏ ਉਸ ਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਤੇਰਾ ਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਏ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੀਰਾਨਾ ਕਾਉਂਟੀ
ਦੱਖਣੀ ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ

ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਪਾਵਲੋਦਾਰ (ਪ੍ਰਾਂਤ)

**ਪਾਵਲੋਦਾਰ ਸੂਬਾ** () ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਪਾਵਲੋਦਾਰ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਰਤੀਸ਼ ਨਦੀ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਅਲਤਾਈ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਦਾ ਇਹ ਭਾਗ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਕਰਕੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵਰਗਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਰਗਾ ਘੱਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ
ਦਾਜਤੀ ਪਹਾੜ

**ਦਾਜਤੀ ਪਹਾੜ** () ਤੀਰਾਨੇ ਦੇ ਪੂਰਵ ਕੇਂਦਰੀ ਅਲਬਾਨਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਰ 1613 ਮੀਟਰ (5292 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਅਕਸਰ ਬਰਫ ਦੇ ਨਾਲ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤੀਰਾਨੇ ਦੇ ਮਕਾਮੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਦੇ ਬਰਫ ਡਿੱਗਦੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਲਈ ਇੱਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਢਲਾਨਾਂ ਪਾਇੰਸ, ਓਕ, ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਹੈ। Dajti ਪਹਾੜ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁਲਵਾੜੀ ਅਜੋਕੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ 3333 ਹੇਕਟੇਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਤੇ ਤੀਰਾਨੇ ਜੰਗਲ ਸੇਵਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।

## ਦਾਜਤੀ ਪਹਾੜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁਲਵਾੜੀ 
ਦਾਜਤੀ ਪਹਾੜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁਲਵਾੜੀ (ਅਲਬਾਨਿਆਈ: Parku Kombëtar i Malit të Dajtit or Parku Kombëtar i Dajtit) ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ 26 ਕਿਮੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 50 ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਪੂਰਵ ਕਿਮੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਾਰਕ 3300 ਹੇਕਟੇਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਤ੍ਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਦੇ ਦੁਆਰੇ frequented ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਰਾਨੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਛੱਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ Priska ਮਾਉਂਟੇਨ (1353m) ਦੇ ਨਾਲ Dajti ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜੋ 29, 216। 9 ਹੇਕਟੇਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 1966 3300 ਏਕਡ਼ ਖੇਤਰ (13 km2) 21 ਜੂਨ, 2006 ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਲੋਂ ਰਾਖਵਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਵਿਸਥਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੇ ਦੁਆਰੇ। ਕੋਰ ਖੇਤਰ ਹੁਣ 9, 000 ਏਕਡ਼ (36 km2)। ਅਤੇ ਕਈ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪਹਾੜ ਪਰਿਦ੍ਰਸ਼ਿਅ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸਤਨਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ: ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਬਘਿਆੜ, ਲਾਲ ਲੂੰਬੜੀ, ਯੂਰੋਪੀ ਖਰਗੋਸ਼, ਭੂਰੇ ਭਾਲੂ ਅਤੇ Wildcats ਹਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀਥ ਮਹਿੰਦੀ, ਅਤੇ fragaria ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਣੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 1000 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਖੇਤਰ, ਓਕ ਹਾਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੱਝ conifers ਦੇ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ। ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਉੱਥੇ ਲਗਭਗ ਕੋਈ ਬਨਸਪਤੀ ਹੈ। ਪਹਾੜ Fusha ਈ Dajtit ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੰਕੀਰਣ asphalted ਪਹਾੜ ਸੜਕ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਰੀਸ਼ਮਕਾਲੀਨ ਸ਼ਿਵਿਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਕਈ ਰੇਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਾਇਟ ਹੈ। ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਵਲੋਂ ਤੀਰਾਨੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਦੇ, ਕਿ ਕਿਉਂ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਅਕਸਰ ਤੀਰਾਨੇ ਦੇ ਛੱਜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ। ਜੂਨ 2005 ਵਲੋਂ, ਅਤੇ hikers ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਗੰਤੁਕੋਂ ਤੀਰਾਨੇ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਲੋਂ 1050 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ Fusha ਈ Dajtit (Dajti ਦੇ ਖੇਤਰ) ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਲਿਫਟ ਦਾ ਵਰਤੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। Dajti ਦੇ ਸਿਖਰ ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਦੇ ਕਈ ਟਰਾਂਸਮੀਟਰਾਂ ਹਾਂ। Dajti ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਗੈਤੀਹਾਸਿਕ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਆਦ ਵਲੋਂ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਏਡੀ ਰਾਮਾ

**ਏਡੀ ਰਾਮਾ**, 4 ਜੁਲਾਈ 1964 ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਇੱਕ ਅਲਬਾਨਿਆਈ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ 2013 ਤੋਂ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ 2005 ਤੋਂ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦਾ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਰਾਮਾ ਨੇ 1998 ਤੋਂ 2000 ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਯੂਥ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ 2000 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਟਿਰਨਾ ਦਾ ਮੇਅਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਜੂਨ 2013 ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਉਦੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਾਲੀ ਬਰੀਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਬਲਾਕ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਜਿੱਤ ਲਈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਜਾਰਜੀਆ (ਦੇਸ਼)

**ਜਾਰਜੀਆ** (საქართველო, ਸਾਖਾਰਥਵੇਲੋ) — ਟਰਾਂਸਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। 1991 ਤੱਕ ਇਹ ਜਾਰਜੀਆਈ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ 15 ਗਣਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨਾਲ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਜਰਬਾਈਜਾਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਰਮੀਨੀਆ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Chinkali, Georgia.jpg|ਚਿੰਕਾਲੀ, ਜਾਰਜੀਆ
File:Rabati, georgia.jpg|ਝੰਡਾ, ਜਾਰਜੀਆ, ਇਤਿਹਾਸ
File:Safara, georgia.jpg|ਕੁਦਰਤ, ਸਹਿਜਤਾ, ਚਰਚ, ਧਰਮ, ਕੁੜੱਤਣ
File:Curcchela in market in Batumi, Georgia.jpg|ਬਟੂਮੀ, ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਠਆਈ, ਅੰਦਰ ਗਿਰੀਦਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕਰਚੇਲਾ
File:Khachapuri in Georgia.jpg|ਜਾਰਜੀਆ ਵਿਚ ਖਚਾਪੁਰੀ
File:Curcchela in market in Batumi, Georgia.jpg|ਬਟੂਮੀ, ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਠਆਈ, ਅੰਦਰ ਗਿਰੀਦਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕਰਚੇਲਾ
File:Seafood Market in Batumi, Georgia.jpg|ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਬਟੂਮੀ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸਲੀ ਕੇਲਮੇਂਦੀ

**ਸਲੀ ਕੇਲਮੇਂਦੀ** ਦਾ ਜਨਮ ਤੀਰਾਨਾ ਵਿੱਚ 31 ਮਈ 1947 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਇੰਜਨੀਅਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਹੈ। 1990 ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਨਿਆ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਦਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸਲੀ ਕੇਲਮੇਂਦੀ ਜੁਲਾਈ 1992 ਦੇ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਚੁਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੇਅਰ ਹੈ। 1992 - 1996 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਲੱਗਪਗ 90 % ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ 100 % ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਾਸ਼ਟਰੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾੜਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਸਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਲੀ ਕੇਲਮੇਂਦੀ ਨੇ ਤੀਰਾਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਨਿਯੋਜਿਤ ਅਰਥਵਿਅਸਥਾ ਤੋਂ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 
ਸਲੀ ਕੇਲਮੇਂਦੀ ਨੂੰ 7 ਫ਼ਰਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਇਜੇਤ ਦਿਬਰਾ

**ਇਜੇਤ ਦਿਬਰਾ** ਇੱਕ ਅਲਬੇਨੀਆਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਗੂ ਅਤੇ 1927 ਤੋਂ 1928 ਤੱਕ ਤੀਰਾਨਾ ਦੇ ਨਗਰਪਤੀ ਸਨ।
ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ

**ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ** (ਜਾਰਜੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ: შოთა რუსთაველი,ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਲ ਅਗਿਆਤ ਹਨ)— ਬਾਰਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਜਾਰਜੀਆਈ ਮਹਾਕਵੀ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ' ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ' ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਰੁਸਥਾਵੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਨੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਈ ; ਫਿਰ ਉਹ ਥਾਮਾਰ-ਰਾਣੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖਜਾਨਚੀ ਬਣ ਗਿਆ (ਸੰਨ ੧੧੯੦ ਦੇ ਇੱਕ ਅਭਿਲੇਖ ਵਿੱਚ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ)।
ਬਾਰਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਤਰਫ ਜਾਰਜੀਆਈ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਥਾਮਾਰ-ਰਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗੀਤਕਾਵਿ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਤਕਾਲੀਨ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਦਾ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ 'ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ' ਨਾਮਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਜਾਰਜਿਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮਾਣ ਹੈ। ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਹੋਮਰ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਪਲੇਟੋ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਸੀ।

## ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ
ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਾਰਜੀਆਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਬਿਲਿਸੀ ਵਿੱਚ 1712 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਦੀਆਂ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

ਇਸ ਪਾਠ ਦੇ16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੋ ਫੋਲੀਉ ਤਬਿਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕੁੱਝ ਲਾਈਨਾਂ ਵੀ ਇਥੇ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਕਾਵਿ ਗਾਥਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਮ ਜਾਰਜੀਆਈ ਰਾਜ ਇਨਾਮ ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਰਾਜ ਇਨਾਮ ਹੈ। ਤਬਿਲਿਸੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਏਵੇਨਿਊ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਬਿਲਿਸੀ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ: ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਰੰਗ ਮੰਚ, ਜਾਰਜੀਆਈ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸੇਜ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਭੂਮੀਗਤ ਸਟੇਸ਼ਨ।
ਅਰਾਗਤਸੋਤਨ ਸੂਬਾ

**Aragatsotn** (, ),
**ਅਰਾਗਤਸੋਤਨ** ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 126,278 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 4.2% ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੀ ਘਣਤਾ 45.8/ਕਿਮੀ² (118.6/ਵਰਗਮੀਟਰ) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਸ਼ਤਾਰਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਅਰਮਾਵੀਰ ਸੂਬਾ

ਅਰਮਾਵੀਰ ਆਰਮੇਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 255,861 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 8.5 % ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੀ ਘਣਤਾ 206 . 2 / ਕਿ ਮੀ² (534 . 1 / ਵ ਮੀ) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਰਮਾਵੀਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਗੇਘਾਰਕੁਨਿਕ

**ਗੇਘਾਰਕੁਨਿਕ** ਆਰਮੇਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 2, 15, 771 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 7 . 2 % ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਨਤਵ 58 . 9 / km² (152 . 6 / sq mi) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਗਾਵਰ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਗਾਵਰ

ਗਵਰ ਆਰਮੇਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁਦਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਗੇਘਾਰਕੁਨਿਕ ਮਰਜ਼ (ਪ੍ਰਾਂਤ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1924 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 22, 444 ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਅਸ਼ਤਾਰਕ

ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ]]
ਅਸ਼ਤਾਰਕ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁਦਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਾਗਤਸੋਤਨ ਮਰਜ਼ (ਪ੍ਰਾਂਤ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1963 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 20, 636 ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਹਰਾਜਦਾਨ

**ਹਰਾਜਦਾਨ** ਆਰਮੇਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁਦਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਟਾਇਕ ਮਰਜ਼ (ਪ੍ਰਾਂਤ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1950 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 42, 150 ਹੈ।
ਲੋਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ

**ਲੋਰੀ** ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 253,351 ਹੈ। ਇਹ ਅਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 8.4% ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਨਤਵ 66.8/km² (173/sq mi) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਨਾਦਜੋਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ
ਸ਼ਿਰਾਕ

**ਸ਼ਿਰਾਕ** () ਆਰਮੇਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 257,242 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 8.6 % ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਣਤਾ ੯੬.੦ / km² (੨੪੮.੬/sq mi) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਗਿਉਮਰੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਮੇਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ
ਸਿਉਨਿਕ

**ਸਿਉਨਿਕ** ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 1,34,061 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 4.5 % ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਣਤਾ 29.8 ਵਰਗ ਕਿਃ ਮੀਃ (77.2 ਵਰਗ ਮੀਃ) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਪਾਨ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ
ਤਵੂਸ਼

ਤਾਵੂਸ਼ ਆਰਮੇਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 1,21, 963 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 4.1% ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੀ ਘਣਤਾ 39.1 / km² (101. 3 / ਵ. ਮੀ.) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਜੇਵਾਨ ਹੈ।
ਇਜੇਵਾਨ

ਇਜੇਵਨ ਆਰਮੇਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁਦਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਤਵੂਸ਼ ਮਰਜ਼ (ਪ੍ਰਾਂਤ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1961 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 15, 620 ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਵਾਇਓਤ ਜੋਰ ਸੂਬਾ

**ਵਾਇਓਤ ਜੋਰ** ਆਰਮੇਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 53,230 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 1.8 % ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਨਤਵ 22.1/km² (57.2/sq mi) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਯੇਗੇਗਨਾਦਜੋਰ ਹੈ।
ਯੇਗੇਗਨਾਦਜੋਰ

**ਯੇਗੇਗਨਾਦਜੋਰ** ਆਰਮੇਨੀਆ ਦੇ ਸੂਬੇ ਵਯੋਤਸ ਦਜੋਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1995 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 8,329 ਹੈ।
ਯੇਰਵਾਨ

**ਯੇਰਵਾਨ** () ਆਰਮੇਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 1,091,235 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 36.3 % ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਣਤਾ 5, 196 . 4 / km² (13, 458 . 6 / sq mi) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਕਪਾਨ

**ਕਪਾਨ** ਆਰਮੇਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਉਨਿਕ ਮਰਜ਼ (ਪ੍ਰਾਂਤ) ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1938 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 35, 071 ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਅਰਾਰਤ

**ਅਰਾਰਤ** ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 252, 665 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 8 . 4 % ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਨਤਵ 126 . 1 / km² (326 . 6 / sq mi) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਰਤਾਸ਼ਤ ਹੈ।
ਗਿਉਮਰੀ

**ਗਿਉਮਰੀ** ਆਰਮੇਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁਦਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਰਾਕ ਮਰਜ਼ (ਪ੍ਰਾਂਤ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1840 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 168, 918 ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਫ਼ਿਓਨਕਾਰਾਹਿਸਾਰ ਪ੍ਰਾਂਤ

ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਐਦਿਨ

**ਐਦਿਨ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਇਜ਼ਮਿਰ

ਦੇ ਅਸਥਾਨ]]
**ਇਜ਼ਮਿਰ** (ਤੁਰਕ: İzmir, ਆਟੋਮਾਨ ਤੁਰਕ: إزمير ਇਜਮਿਰ, ਯੂਨਾਨੀ: Σμύρνη Smýrnē, ਆਰਮੀਨਿਆਈ: Իզմիր ਇਜਮਿਰ, ਇਤਾਲਵੀ: Smirne, ਲਾਦੀਨੋ: Izmir) ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਵਸਥਾਨ ਇਜਮਿਰ ਦੀ ਖੜੀ ਉੱਤੇ ਹੈ ਏਗੇਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ। ਇਹ ਇਜਮਿਰ ਸੂਬਾ ਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਜਮਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 9 ਮੇਟਰੋਪਾਲਿਟਨ ਜਿਲ੍ਹੇ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਬਾਲਸੋਵਾ, ਬੋਰਨੋਵਾ, ਬੂਕਾ, ਸਿਗਿਲ, ਗਾਜਿਏਮਿਰ, ਗਿਉਜੇਲਬਾਹਸੇ, ਕਾਰਸਿਆਕਾ, ਕੋਨਾਕ ਅਤੇ ਨਾਰਲਿਦੇਰੇ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਅਮਾਸਿਆ ਸੂਬਾ

**ਅਮਾਸਿਆ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਮਾਸਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਆਰਤਵਿਨ ਸੂਬਾ

**ਆਰਤਵਿਨ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਰਤਵਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਬੇਬੁਰਤ ਸੂਬਾ

**ਬੇਬੁਰਤ ਸੂਬਾ** (ਤੁਰਕੀ:Bayburt ili) ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ 74,412 ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੇਬੁਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਕੋਪਨਹੈਗਨ

ਕੋਪਨਹੇਗਨ (ਡੈਨਿਸ਼: København), ਡੇਨਮਾਰਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਨਗਰੀਏ ਜਨਸੰਖਿਆ 11,67,569 (2009) ਅਤੇ ਮਹਾਨਗਰੀਏ ਜਨਸੰਖਿਆ 18,75,179 (2009) ਹੈ। ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਜੀਲੰਡ ਅਤੇ ਅਮਾਗਰ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 
ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲਿਖਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੋਪਨਹੇਗਨ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਰਿਸਚਿਅਨ ਚੌਥੇ ਦੇ ਸ਼ਾਸਣਕਾਲ ਵਿੱਚ ਡੇਨਮਾਰਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾ। ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਓਰੇਸੰਡ ਪੁਲ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਓਰੇਸੰਡ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬੰਨ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਮਾਲਮੋ ਨਗਰ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਆਮ ਮਹਾਨਗਰੀਏ ਖੇਤਰ ਬਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ। 50 ਕਿਮੀ ਦੇ ਅਰਧਵਿਆਸ ਵਿੱਚ 27 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਾਰਡਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪਧਾਰਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉੱਤੇ 2007 ਵਿੱਚ 13 ਲੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਰਯਟਨ ਆਏ।
 
ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਨੂੰ ਬਾਰੰਬਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਨਗਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਚਾਣ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰਿਆਵਰਣ - ਅਨੁਕੂਲ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰਲਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇੰਨਾ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਦੀਆਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੈਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿੱਤ 36% ਨਿਵਾਸੀ ਸਾਈਕਲ ਵਲੋਂ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਦੀ ਨਿੱਤ 11 ਲੱਖ ਕਿਮੀ ਦੀ ਸਾਈਕਲ ਯਾਤਰਾ ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਓਰਦੂ

**ਓਰਦੂ** ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਓਰਦੂ ਸੂਬਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਸਾਮਸੂਨ ਸੂਬਾ

**ਸਾਮਸੂਨ** ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 12,52,693 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਬਾਰਤੀਨ ਸੂਬਾ

ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਤਰਾਬਜ਼ੋਨ

**ਤਰਾਬਜ਼ੋਨ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਰਾਬਜ਼ੋਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਗੇ 18 ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ *ਟ੍ਰੇਬੀਜੋਂਡ*  ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 756 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਟਸ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ *ਟ੍ਰੇਪੀਜ਼ਸ* ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਤੁਰਕੀ ਨਾਮ ਟ੍ਰਾਬਜ਼ੋਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਕਾਸਤਾਮੋਨੋ ਸੂਬਾ

**ਕਾਸਤਾਮੋਨੋ** (ਤੁਰਕੀ: Kastamonu ili) ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਬਾ ਅੱਗੇ 20 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਅੰਕਾਰਾ

**ਅੰਕਾਰਾ** ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਇਸਕੀ ਸ਼ਹਿਰ

**ਇਸਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ** (;  "ਪੁਰਾਣਾ", *şehir* "ਸ਼ਹਿਰ") ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਇਸਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਜੋਂਗੁਲਡਕ ਪ੍ਰਾਂਤ

**ਜੋਂਗੁਲਡਕ** ਸੂਬਾ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਤੱਟ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਗਦਾ, ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ 3,481 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ 6,19.703 ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬੋਲੁ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਰਬੁਕ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬਰਟਿਨ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੋਂਗੁਲਡਕ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋਂਗੁਲਡਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੋਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। 
## ਜਿਲ੍ਹੇ
ਜੋਂਗੁਲਡਕ ਰਿਆਸਤ ਛੇ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
* ਲੈਪਲ
* ਕਾਇਕੁਮਾ
* ਦੇਵਰੇਕ
* ਰੈਗਲੀ (ਹੇਰੈਲੇਆ ਪੋਂਟੀਕੇ)
* ਗੋਕਸਬੇ
* **ਜੋਂਗੁਲਡਕ**

## ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਥਾਵਾਂ
ਕਸੁ, ਕਪੂਜ, ਗੋਬੂ ਬੀਚ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਕੂਮਤ ਜੰਗਲਾਤ, ਲਾਕੇ (ਗੋਲ) ਪਹਾੜੀ, ਪਠਾਰ, ਕੋਕੈਮਾਂ, ਬੋਸਤਾਨੋਜੁ, ਕੈਮਲਿਕ, ਬਕਲੈਬੋਸਟਾਂ ਤੇ ਗੁਰਲੇਇਕ ਜੰਗਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਖੇਤਰ, ਕੁਮਾਯਾਨੀ, ਕਿਜ਼ੀਲੇਲਮ ਅਤੇ ਮੇਂਸਿਲਿਸ ਹਨ।

File:Filyos Bay.jpg|thumb|right|250px|ਫਿਲਯੋਸ ਬੇ, ਜ਼ੋਨਗੁਲਡਾਕ

## ਖੁਦਾਈ ਨਾਲ ਤਬਾਹੀ
ਜੋਂਗੁਲਡਕ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ। 1992 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਸ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ 270 ਮਜ਼ਦੂਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹਾਦਸਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਜ
ਡੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ

**ਡੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ** (*dansk*, *dansk sprog*) ਦੇ ਜਰਮਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਉਪ-ਸ਼ਾਖਾ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ (ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਸੱਠ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਰੀਬਨ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਡੈਨਿਸ਼ ਨੂੰ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਰੋ ਆਈਲੈਂਡਸ ਵਿੱਚ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨਾਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡੈਨਿਸ਼ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁਦਾਏ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਡੈਨਿਸ਼, ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਅਤੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਤਿੰਨੋਂ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣਯੋਗ ਹਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ/ਮਾਹਰ ਵਕਤਾ, ਦੂਸਰੀਆਂ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਡੈਨਿਸ਼, ਅਤੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਡੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਵੀਡ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਨਵਸੇਹਰ

**ਨਵਸੇਹਰ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਨਵਸੇਹਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਗੁਆਢੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਰਸੇਹਰ ਦੱਖਣੀ ਪੱਛਮ ਅਕਸਾਰੇ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਨਿਗਦੇ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਾਏਸਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਯੋਜ਼ਗਟ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੇਖਣਯੋਗ ਸਥਾਨ ਕਪਾਡੋਸੀਆ ਹੈ ਇਹ ਸਲਾਨੀਆਂ ਦਾ ਖਿਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਸਬਾ ਗੋਰੇਮੇ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਾਈਜ਼ਾਨਟੀਨੇ ਕਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਰਚ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2010 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਕ 282,330 ਹੈ। ਇਸ਼ ਇਟਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 5,467 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ 12,839 ਇਟਲੀ ਦਾ ਸਿਕਾ ਹੈ।
:ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅੱਠ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
* ਅਚਿਗੋਲ
* ਅਵਾਨੋਸ
* ਦੇਰੀਨਕੁਯੂ
* ਗੁਲਸੇਹਰ
* ਹਸੀਬੇਕਤਸ
* ਕੋਜ਼ਾਕਲੀ
* **ਨਵਸੇਹਰ** ਰਾਜਧਾਨੀ
* ਉਰਗੁਪ
 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਆਗਰੀ ਸੂਬਾ

**ਆਗਰੀ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਆਬਾਦੀ ਕੁਰਦੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਰਗ ਖੇਤਰ 11,376 km² ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 542,022 (2010 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ) ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਅਰਦਹਾਨ ਸੂਬਾ

**ਅਰਦਹਾਨ ਸੂਬਾ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਬਿੰਗੋਲ

**ਬਿੰਗੋਲ** ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।. ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਇਸੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਝੀਲਾਂ ਲਈ ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਏਰਜੁਰਮ

**ਏਰਜੁਰਮ** ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਏਰਜੁਰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਹੱਕਾਰੀ

**ਹੱਕਾਰੀ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਲਾਤਿਆ

ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਮੁਸ ਪ੍ਰਾਂਤ

**ਮੁਸ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 8,196&nbsp;km² ਹੈ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਤਕਰੀਬਨ 4,06,886 ਸੀ। 
## ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਮੁਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ 6 ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ:
*ਬੁਲਾਨਿਕ
*ਹਸਕੋਏ
*ਕੋਰਕੁਟ
*ਮਾਲਾਜ਼ਗਿਰਟ
*ਵਾਰਟੋ

## ਹਵਾਲੇ
ਵਾਨ

**ਵਾਨ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਨ ਝੀਲ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ

**ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ** ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪਾਨੋਨਿਅਨ ਪਲੇਨ, ਬਾਲਕਨ ਅਤੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਾਗਰਬ ਹੈ। ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਰਬੀਆ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੋਂਟੇਂਨੇਗਰੋ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰਾ ਏਡਰਿਆਟਿਕ ਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਜਿਹਨੂੰ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰੋਟਸ ਨੇ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਗਠਤ ਕੀਤਾ। ਤਾਮਿਸਲਾਵ ਪਹਿਲੇ ਦਾ 925 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਰਾਜ ਬਣਿਆ। ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪੀਟਰ ਕਰੇਸ਼ਮਿਰ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਜੋਨੀਮਿਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਪੜਿਆ। ਸਾਲ 1102 ਵਿੱਚ ਪੇਕਟਾ ਸੰਧੀ ਰਾਹੀਂ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਤਕਰਾਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 1526 ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਸਦ ਨੇ ਫਰੇਡਿਨੇਂਡ ਨੂੰ ਹਾਊਸ ਆਫ ਹਾਬਸਬਰਗ ਵਲੋਂ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1918 ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਨੇ ਆਸਟਰੀਆ - ਹੰਗਰੀ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਮੌਕੇ ਨਾਜੀਆਂ ਨੇ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾ ਕੇ ਅਜ਼ਾਦ ਰਾਜ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਲੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੂਜੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। 25 ਜੂਨ 1991 ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਨੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮੁੜ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:BunjevacDance1.jpg|ਬੁਰੀਵੇਕ ਡਾਂਸ  ਵਿੱਚ ਐਫਏ ਇਵਾਨ ਗੋਰਾਂ ਕੋਵਾਈਸ ਸਿਸਕ ਦੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
File:Flag of st. Blaise, patron of Dubrovnik.jpg|ਡੁਬਰੋਵਿਨਿਕ ਦਾ ਸੇਂਟ ਬਲੇਜ ਝੰਡਾ
File:Gypsy love dance from North Serbia 01.jpg|ਉੱਤਰੀ ਸਰਬੀਆ ਦਾ ਜਿਪਸੀ ਲਵ ਡਾਂਸ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ,ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਨੱਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
File:PosavinaGirls.jpg|ਸਿਸਕ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਟਾਉਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੋਸਵੀਨਾ ਤੋਂ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਅਨ ਲੋਕ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ
File:Winter carnival in Grizane, Croatia 03.jpg| ਗਰਿਜ਼ਨ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿੰਟਰ ਕਾਰਨੀਵਾਲ
File:Zagreb street art.jpg| ਜ਼ਗਰੇਬ ਸਟ੍ਰੀਟ ਆਰਟ
File:SplitCostumesFAIGK.jpg|ਐਫਏ ਇਵਾਨ ਗੋਰਾਨ ਕੋਵਾਚਿਕ ਸਿਸਕ ਦੇ ਡਾਂਸਰ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਚਾਨਕਲੇ

**ਚਾਨਕਲੇ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਹਤਾਏ

**ਹਤਾਏ** ਦੱਖਣੀ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਅੰਤਾਲਿਆ ਸੂਬਾ

**ਅੰਤਾਲਿਆ ਸੂਬਾ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ 81 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਇਸਪਾਰਤਾ ਸੂਬਾ

**ਇਸਪਾਰਤਾ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਪਾਰਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਮਰਸਿਨ ਸੂਬਾ

**ਮਰਸਿਨ** (ਤੁਰਕੀ: Mersin ili, *ਮਰਸਿਨ ਇਲੀ*) ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਰਸਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਸੂਬੇ ਦਾ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਟਾਰਸਸ ਹੈ।
ਓਸਮਾਨੀਏ

**ਓਸਮਾਨਿਏ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਂਤ 1996 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਅਦਾਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਓਸਮਾਨਿਏ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਬਾਤਮਾਨ ਸੂਬਾ

ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਤਮਾਨ ਸੂਬਾ
ਗਜਿਆਂਤੇਪ

ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਅਦਾਨਾ ਸੂਬਾ

**ਅਦਾਨਾ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਦਾ 5ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ।
ਆਦੀਆਮਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ

**ਆਦੀਆਮਾਨ** ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ ਜੋ 1954 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 7,606 ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ 590,935 ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ
ਸਿਰਨਾਕ

ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਨਾਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਕਿਰਸੇਹਰ

**ਕਿਰਸੇਹਰ** ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਬੁਰਸਾ

**ਬੁਰਸਾ**, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ ਪਰੁਸਾ ਵੀ ਹੈ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਬੁਰਸਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਮਰਮਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਬੁਰਸਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਉਤਪਾਦ ਬੁਰਸਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2019 ਤੱਕ, ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਪ੍ਰਾਂਤ 3,056,120 ਵਸਨੀਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2,161,990 3 ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ (ਓਸਮਾਨਗਾਜ਼ੀ, ਯਿਲਦੀਰਿਮ ਅਤੇ ਨੀਲਫਰ) ਅਤੇ ਗੁਰਸੂ ਅਤੇ ਕੇਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਬੁਰਸਾ 1335 ਅਤੇ 1363 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਓਟੋਮੈਨ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸਮੁੱਚੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਓਟੋਮੈਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਹੁਦਾਵੇਂਡਿਗਰ (خداوندگار, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਰੱਬ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ" ਓਟੋਮਨ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ, ਫਾਰਸੀ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤਾਜ਼ਾ ਉਪਨਾਮ ਯੇਸਿਲ ਬਰਸਾ ("ਗ੍ਰੀਨ ਬਰਸਾ") ਹੈ। ਮਾਊਂਟ ਉਲੁਦਾਗ, ਜੋ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਵਿੱਚ ਮਾਈਸੀਅਨ ਓਲੰਪਸ ਜਾਂ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਥਿਨੀਅਨ ਓਲੰਪਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਟਾਵਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਕੀ ਰਿਜੋਰਟ ਹੈ। ਬਰਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਪਜਾਊ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਓਟੋਮੈਨ ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਬੁਰਸਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਓਟੋਮੈਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਰਸਾ ਵਿੱਚ ਥਰਮਲ ਬਾਥ, ਪੁਰਾਣੇ ਓਟੋਮੈਨ ਮਹਿਲ, ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਕਈ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵੀ ਹਨ।

ਦ ਸ਼ੈਡੋ ਨਾਟਕ ਦੇ ਪਾਤਰ ਕਰਾਗੋਜ਼ ਅਤੇ ਹੈਸੀਵਾਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ ਜੋ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬੁਰਸਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। 

## ਭੂਗੋਲ 
### ਜਲਵਾਯੂ 
## ਗੈਲਰੀ 

File:Bursa Turkey 2013 1.jpg|Bursa Citadel Main Gate
File:Bursa Orhan Gazi Mosque.jpg|Orhan Gazi Mosque
File:EMİRSULTAN_CAMİİ_BURSA_-_panoramio_(2).jpg|Emir Sultan Mosque
File:Bursa Koza Han (Silk Bazaar) 2.jpg|Koza Han (Silk Bazaar) in Bursa
File:Bursa001.jpg|Entrance of the Yeşil Cami (Green Mosque)
File:Muradiye Complex, exterior.jpg|Muradiye Mosque and Külliye in Bursa
File:Bursa, Governorate.jpg|Governorate of Bursa
File:Uludag range.JPG|Mt. Uludağ is a popular ski destination.
File:Bursa 7059.jpg|Statue of Atatürk in Bursa
File:Şehreküstü Mosque, Bursa.jpg|Şehreküstü Mosque
File:Yeşil Cami Bursa.jpg|Interior of Yeşil Mosque
File:Französische Kirche in Bursa.jpg|Bursa French Catholic Church
File:Bursa Kalesi 1.jpg|Saltanatkapı (Citadel Main Gate)
File:Bursa Büyükşehir Belediyesi.jpg|Old City Hall
File:Clock Tower, Bursa.jpg|Tophane Clocktower
File:Türbe of Osman I, Bursa.jpg|Tomb of Osman Gazi
File:Türbe of Orhan Gazi, Bursa.jpg|Tomb of Orhan Gazi
File:Innenansicht Große Moschee in Bursa PIC 2004-08-24 19-22 0227.JPG|Interior of the Grand Mosque
File:Bursapnc1.JPG|Koza Han (Silk Bazaar)
File:Irgandı_köprüsü_bursa_-_panoramio.jpg|Irgandı Bridge
File:View of the city, Bursa, Turkey LOC 4211210430.jpg|A view of Bursa in the late 19th century
File:Bursa, Turkey, ca. 1895.jpg|Bursa, circa 1895
File:Atatürk 1924'te Bursa halkına hitap ediyor.jpg|Atatürk delivering a speech in Bursa, 1924
File:View of Bursa from the hills of Mount Uludag.jpg|A view of Bursa from the foothills of Mt. Uludağ

## ਹਵਾਲੇ 
## Further reading 
## External links 
* Bursa Metropolitan Municipality
* Bursa Governorship
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਨਾਨਸੀ

ਫ੍ਰਾਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਗਰ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨਾਰਵੇ

**ਨਾਰਵੇ** (ਬੂਕਮਾਲ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ: Kongeriket Norge ਕੁਙਰਿਕੇਤ ਨੋਰਿਏ, ਨੀ- ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ: Kongeriket Noreg ਕੁਙਰਿਕੇਤ ਨੁਰੇਗ) ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਓਸਲੋ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਨਾਰਵੇਜ਼ੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Abandoned Island House in Norway.jpg|ਇਸ ਘਰ ਨੂੰ ਦੋ ਪੌੜੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ 
File:Calm abandonment in Dagali.jpg|ਘਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਚੋਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 
File:Markus and Reno with the first prototype of the safety sign.jpg|ਮਾਰਕੁਸ ਅਤੇ ਰੇਨੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਦੇ ਨਾਲ
File:Nationaltracht. Insel Tysnes, Norwegen 2H1A8155WI.jpg|ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਸ਼ਾਕ. ਟਾਇਨੇਸ ਆਈਲੈਂਡ, ਵੋਗੇ. ਨਾਰਵੇ।
File:Peaceful time at Eidsvollbygningen.jpg|ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਰੰਗ ਸਾਰੇ ਸਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ!
File:Quietude at Nes Kirkeruin.jpg|ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੰਡਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਛੱਤ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ।
File:Sheeps on the road.jpg|ਸੜਕ ਤੇ ਭੇਡਾਂ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰਵੇ
ਬੂਕਮਾਲ

**ਬੂਕਮਾਲ** (, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ: "ਕਿਤਾਬੀ ਜਬਾਨ") ਲਿਖਤੀ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਕਸਾਲੀ ਰੂਪਾਸਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ - ਦੂਜਾ ਹੈ ਨਾਈਨੋਰਸਕ। ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 85–90% ਲੋਕ ਬੂਕਮਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼

**ਨੀਦਰਲੈਂਡ** (ਡੱਚ: Nederland) ਉਤਲੇ ਲੈਂਦੇ ਯੂਰਪ ਚ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਉਤਲਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਦੱਖਣ ਚ ਬੈਲਜ਼ੀਅਮ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਜਰਮਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਲੋਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਐਮਸਟਰਡੈਮ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਹੈਗ਼ ਚ ਹੈ। ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੇ 21 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਵਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਥਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਯਾਨੀ ਨੀਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੱਧਰਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਾਇਨ ਮੀਵਜ਼ ਤੇ ਸ਼ੀਲਡਟ ਦਰਿਆ ਵਗਦੇ ਹਨ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:Amsterdam Gay Pride 2008 01.jpg|ਐਮਸਟਰਡਮ ਗੇ ਪ੍ਰਾਈਡ 2008
File:Amsterdam Gay Pride 2008 06.jpg|ਐਮਸਟਰਡਮ ਗੇ ਪ੍ਰਾਈਡ 2008
File:Bloemencorso Noordwijk 2003, huisje 1785.jpg|ਨੂਰਦਵਿਜਕ ਬੁਲੇਵਰਡ (ਅੰਤ ਪੁਆਇੰਟ) ਵਿਚ ਫੁੱਲ ਪਰੇਡ ਬੋਲਨਸਟ੍ਰਿਕ ਦੌਰਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਨੂਰਦਵਿਜਕ ਘਰ (1785) ਦੇ ਨਾਲ ਫਲੋਟ
File:Frau im Karneval in Maastricht.jpg|ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੁੱਡੀ ਕਾਰਨੀਵਾਲ ਵਿੱਚ
File:I Amsterdam logo at Museumplein.jpg|ਐਮਸਟਰਡਮ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਐਮਸਟਰਡਮ, ਐਮਸਟਰਡਮ ਲੋਗੋ
File:Melkrekmetklompen.jpg|ਸਟੈਫੋਰਸਟ (ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼) ਦਾ ਮਿਲਕ ਰੈਕ
File:Tuindeurtje12.jpg|ਸਟੈਫੋਰਸਟ (ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼) ਵਿਚ ਬਗੀਚੇ ਦੀ ਵਾੜ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ
File:Zandsculptuur Noordwijk boulevard, Space, 3e prijs.jpg|ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਨੂਰਡਵਿਜਕ ਏਨ ਜੀ, ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਦਾ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ

ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਉਹਨਾਂ ਪਹਿਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਚੋਂ ਹੈ ਜਿਥੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਬਣੀ। ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਨੀਟੂ, ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਤੇ ਬੈਨੇਲੁਕਸ ਦਾ ਸੰਗੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਲਮੀ ਅਦਾਲਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਵੀ ਹੈ। ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਨੂੰ 2011 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਦੇਸ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
9 ਤੂੰ 1581 ਤੱਕ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਸਪੇਨ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। 1581 ਤੂੰ 1725 ਤੱਕ ਇਹ ਡਚ ਲੋਕ ਰਾਜ ਸੀ। 1795 ਤੋਂ 1814 ਤੱਕ ਇਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਰਿਹਾ। 1815 ਤੂੰ ਲੈ ਕੇ 1940 ਤੱਕ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਰਹੀ। 1940 ਤੋਂ 1945 ਤੱਕ ਇਸ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰੱਖਿਆ। ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਹਾਰ ਮਗਰੋਂ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਾਲ਼ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭਰਿਆ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਫ਼ਰੋ ਟਾਪੂ

**ਫ਼ਰੋ ਟਾਪੂ** ਜਾਂ **ਫ਼ਰੀਆ ਟਾਪੂ** ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ **ਫ਼ਰੋ** ਨਾਰਵੇਈ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ 'ਚ ਪੈਂਦਾ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਹੈ। ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੇਤ ਫ਼ਰੋ ਟਾਪੂ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

ਫ਼ਰੋ ਟਾਪੂ 1948 ਤੋਂ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਮੁਕਾਮੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਫ਼ੌਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਕਨੂੰਨ ਵਰਗੇ ਮਸਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਦੀ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਹਨ।

ਫ਼ਰੋ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਆਈਸਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ, ਸੇਟਲੈਂਡ, ਓਰਕਨੇ, ਬਾਹਰੀ ਹੈਬਰਈਡਸ ਅਤੇ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਵਲੋਂ ਰਿਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਬੰੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਟਾਪੂ 1814 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਾਰਵੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਫ਼ਰੋ ਨਾਰਡਿਕ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਡੈਨਿਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ

**ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ** (ਫ਼ਿਨਿਸ਼: Suomen tasavalta ਸੂਓਮਿਨ ਤਾਸਾਵਾਲਤਾ ਜਾਂ Suomi ਸੂਓਮੀ) ਦਫ਼ਤਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਲੋਕਰਾਜ**, ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਫੇਨੋਸਕੇਨੇਡਿਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਾਰਡਿਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ, ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਿਨਲੈਂਡ ਖਾੜੀ ਦੇ ਪਾਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਏਸਟੋਨਿਆ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਹੈ। ਫਿਨਲੈਂਡ ਨੂੰ *ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 55.2 ਲੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਦੱਖਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫ਼ਿਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਵਲੋਂ ਇਹ ਯੂਰੋਪ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਅਤੇ ਜਨਘਨਤਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਯੂਰੋਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਨਿਸ਼ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ 5 . 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਹੈ।

ਫਿਨਲੈਂਡ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਵੱਲੋਂ ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ 1809 ਵਲੋਂ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਗਰੈਂਡ ਡਚੀ ਸੀ। ਰੂਸ ਵਲੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ 1917 ਵਿੱਚ ਫਿਨਲੈਂਡ ਨੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਨਲੈਂਡ 1955 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਵਿੱਚ, 1969 ਵਿੱਚ ਓਈਸੀਡੀ, ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਯੂਰੋਪੀ ਸੰਘ ਅਤੇ ਯੂਰੋਜੋਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸੰਕੇਤਕੋਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਥਿਰ ਦੇਸ਼ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਮੌਸਮ
ਇੱਥੇ ਦਾ ਮੌਸਮ ਬਹਤ ਹੀ ਸੁਹਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਨਮੋ‍ਹਕ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਾਤ ਬਾ‍ਰਹਿ ਵਜੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁੱਝ ਅੰਧਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇ ਸ ਦੇ ਪ‍ਹਲੇ ਦਸ ਵਜੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੁਣੇ - ਹੁਣੇ ਸ਼ਾਮ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਠੰਢ ਦੇ ਵਕ‍ਤ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਅੰਧਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦੁਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਪਾਂਦੇ ਹੈ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:An old art school at helsinki.jpg|ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਰਟ ਸਕੂਲ
File:Finnish meal.jpg|ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਫਿਨਿਸ਼ ਡਿਸ਼, ਜੋ ਅਕਸਰ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦੀ ਹੈ
File:A sunset photo at tte metro station in Helsinki.jpg|ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਇੱਕ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵਾਲੀ ਤਸਵੀਰ
File:A resturant in tge finnish old streats.jpg|ਪੁਰਾਣੀ ਸਟੇਜ ਫਿਗੇਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਕਥਾਮ
File:Ulvila Church Votive Ship (01).jpg|ਉਲਵੀਲਾ ਚਰਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼
File:Psí spřežení.jpg|ਰਵਾਇਤੀ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜਾਈ
File:Snowy day at helsink.jpg| ਬਰਫਬਾਰੀ ਦਿਨ ਹੇਲਸਿੰਕ
File:Lapland Paradise.jpg|ਇਹ ਲੈਪਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
File:Finnish soup.jpg|ਫ਼ਿਨਿਸ਼ ਸੂਪ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਬਰਨ

**ਬਰਨ** ਸ਼ਹਿਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Bern ਬ: (ਰ) ਨਹੀਂ, ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਭਾਸ਼ਾ: Berne ਬਰਨ, ਜਰਮਨ: Bern ਬਰਨ) ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਦੋ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ: ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸਿਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੁਰਤਗਾਲ

**ਪੁਰਤਗਾਲ** (ਪੁਰਤਗਾਲੀ: puɾtuˈɣal), ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਤੌਰ ਤੇ **ਪੁਰਤਗਾਲ ਗਣਤੰਤਰ** (ਪੁਰਤਗਾਲੀ: ʁɛˈpuβlikɐ puɾtuˈɣezɐ), ਇਬਰੀਅਨ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਪੱਛਮ-ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ 'ਚ ਸਪੇਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲ 1986 ਤੋਂ ਹੀ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲ 1926 ਤੋਂ 1974 ਤੱਕ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁਰਤਗਾਲ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ 2007-08 ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਨੇ ਇਸਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਬੁਲਗਾਰੀਆ

thumb|200px|right|ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|200px|right|ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

**ਬੁਲਗਾਰੀਆ** ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੋਫ਼ੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੋਮਾਨੀਆ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਰਬੀਆ ਅਤੇ ਮਕਦੂਨੀਆ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਲਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਸਿਆਸੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਵੀ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦੀ ਹੋਂਦ ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਲਗਾਰੀਆਈ ਸਾਮਰਾਜ (632/681 - 1018) ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਲਕਨ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਬੁਲਗਾਰੀਆਈ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਗਿਰਾਅ ਮਗਰੋਂ ਇਹਨੂੰ ਓਟੋਮਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1877-78 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਰੂਸ-ਤੁਰਕੀ ਯੁੱਧ ਨੇ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਮਗਰੋਂ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਸਾਮਵਾਦੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਬਲਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। 1989 ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1990 ਵਿੱਚ ਸਾਮਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਸੰਸਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਦੇਸ਼ 2004 ਤੋਂ ਨਾਟੋ ਦਾ ਅਤੇ 2007 ਤੋਂ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

File:15. Posledna spirka - Monument na Sveta Bogorodica grad Haskovo.jpg|ਆਖਰੀ ਸਟਾਪ - ਰੱਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ, ਹਸਕੋਵੋ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ
File:Alexander Nevsky Cathedral, Sofia.jpg|ਐਲਗਜ਼ੈਡਰ ਨੇਵਸਕੀ ਗਿਰਜਾਘਰ, ਸੋਫੀਆ
File:Brass band from Etropole, Bulgaria.jpg|ਈਟ੍ਰੋਪੋਲ, ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਬੈਂਡ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
File:Bulgarian Beauty.jpg|ਖੂਬਸੂਰਤ ਔਰਤ ਰੋਜ਼ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦੇ ਕਾਜ਼ਨਲਕ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
File:Bulgarian dancers.jpg| ਬੁਲਗਾਰੀਅਨ ਡਾਂਸਰਸ
File:Koprivshtitsa Bulgarian Folk Festival 2015.jpg|ਕੋਪਰੀਵਸ਼ਿਤਿਤਸਾ ਬਲਗੇਰੀਅਨ ਫੋਕ ਫੈਸਟੀਵਲ 2015

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਓਸਲੋ

**ਓਸਲੋ** ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਾਰਵੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸੰਨ 1624 ਤੋਂ 1879 ਤੱਕ ਕਰਿਸਤਾਨੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਓਸਲੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 3 ਜਨਵਰੀ 1838 ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ 
1 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤਕ, ਓਸਲੋ ਦੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 658,390 ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਲੀ ਅਕੇਸਰਹਸ ਦੀ ਕਾਊਂਟੀ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਸਾਰੇ ਪਾਸਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 942,084 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰਵੇ