open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਦੱਤਾ

[thumb| "ਕਸ਼ਾਨਾ" ਵਿਖੇ, ਹਸਨ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ ਦੇ ਘਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ, 1937: ਬੈਠੀ (ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ): [ਅਰੁਣਾ ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ|ਅਰੁਣਾ ਆਸਫ ਅਲੀ, ਨੇਲੀ ਸੇਨਗੁਪਤਾ, ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ, ਸ਼ਾਹਬਾਨੂ ਬੇਗਮ, ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ। ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਮਾਸ਼ੀਮਾ, ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ.]]
**ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੱਤਾ** (1894 - 1976) ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਟੂਡੀਓ-ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਇੱਕ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੇਸ਼ਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅਸਧਾਰਨ ਸੀ, ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ "ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਮਾਸ਼ੀਮਾ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਟੂਡੀਓ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪੋਰਟਰੇਟ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਪਰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਛਾਪਿਆ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਅਣਵੰਡੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਦੱਤਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਹਵਾਨ, ਪਰ ਸ਼ੁਕੀਨ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਸਿੱਖੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਾਇਕ ਅੱਬਾਸ ਉੱਦੀਨ, ਕਵੀ ਜਸੀਮੁਦੀਨ, ਅਤੇ ਹਸਨ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1894
ਚਕੋਰੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)

**ਚਕੌਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Chakori;** ) ਉਰਫ ਚਕੋਰੀ ਬੇਗਮ; (1947 &#x2013; 2 ਨਵੰਬਰ 2010) ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1990 ਤੱਕ ਸਿੰਧੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਖਵਾਰ ਸੁਲਤਾਨਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1947 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਂਸਰ ਸੂਰੇਯਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੌਲਾ ਜੱਟ (1979 ਫਿਲਮ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ *ਦਾਰੋ ਨਟਨੀ* ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਚਕੋਰੀਜ਼ ਨੂੰ 1968 ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੀ ਸਿਨੇਮਾ ਫਿਲਮ ਸ਼ੇਰੋ ਫਿਰੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਸਿੰਧੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਮਹਿਬੂਬ ਮਿਠਾ ਸੀ, ਜੋ 1971 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਏਕਿਊ ਪੀਰਜ਼ਾਦੋ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੇ.ਐਸ ਗੋਰਚਾਨੀ ਸਨ। ਚਕੋਰੀ ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ 'ਚ ਬਤੌਰ ਸਾਈਡ ਹੀਰੋਇਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਫਿਲਮ *ਜਾਨਵਾਰ* ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ *ਕੋਨ ਸ਼ਰੀਫ ਕੋਨ ਬਦਮਾਸ਼ ਕੀਤੀ* । ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਬਾਬੂ ਭਾਈ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਫਿਲਮ '''ਪਿਆਰ ਤਾ' ਸਦਕੇ''' ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਚੰਗੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੁਰੈਯਾ ਦੁਆਰਾ ਅਸਵੀਕਾਰ/ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਚਕੋਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਚੰਗੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜੋੜਾ ਲਾਹੌਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ। ਚਕੋਰੀ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਚੰਗੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਭਿਨੇਤਾ ਮੁਸਤਫਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਚੰਗੇਜ਼ੀ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਚਕੋਰੀ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਕੈਫੀ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। 

## ਮੌਤ 
2 ਨਵੰਬਰ, 2010 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਮੇ, ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਚਕੋਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ,  ਉਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* IMDb ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਚਕੋਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਫਿਰਦੌਸ ਬੇਗਮ

**ਫਿਰਦੌਸ ਬੇਗਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Firdous Begum;** ਜਨਮ **ਪਰਵੀਨ** ; 4 ਅਗਸਤ 1947 – 16 ਦਸੰਬਰ 2020), ਜਿਸਨੂੰ **ਫਿਰਦੌਸ** ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ ਜੋ 1970 ਦੀ *ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ* ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਤੀਹ ਪੰਜਾਬੀ, ਵੀਹ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਤੋ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਫੈਨੂਸ* ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਮਲੰਗੀ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵੀਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ *ਮਲੰਗੀ* ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਅਕਮਲ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਮਲ ਦੀ ਮੌਤ 1967 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ *ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ* ਦੇ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰ ਏਜਾਜ਼ ਦੁਰਾਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਖਾਨਦਾਨ*, *ਲਾਇ ਲਗਾ* ਅਤੇ *ਔਰਤ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਮੌਤ 
ਫਿਰਦੌਸ ਬੇਗਮ ਦੀ 16 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 73 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਨ ਹੈਮਰੇਜ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ &#x2013; ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼ਕੀਲਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ

**ਸ਼ਕੀਲਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shakila Qureshi**), ਜਿਸਨੂੰ **ਸ਼ਕੀਲਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *ਮਿਸਟਰ 420* (1992) ਅਤੇ *ਮਿਸਟਰ ਚਾਰਲੀ* (1993) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਕੀਲਾ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪੀਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ਕੀਲਾ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪੀਟੀਵੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ *ਇੱਕ ਦਿਨ*, *ਸਮੁੰਦਰ*, *ਪਿਆਸ*, *ਕਿੱਕਰ ਕਾਹਦੇ* ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਸੋਨਾ ਚੰਦੀ*, *ਲਬੈਕ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਟੀਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਦਿਖਾਇਆ। 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ " *ਦੁਸ਼ਮਨ* " ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ *ਐਸਵਾਈ ਅਹਿਮਦ* ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ 1989 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੀਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ *ਪਯਾਸ* ਵਿੱਚ *ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਦੀ* ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਉਮਰ ਸ਼ਰੀਫ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ *ਮਿਸਟਰ 420* (1992), *ਮਿਸਟਰ ਚਾਰਲੀ* (1993), *ਮਿਸ ਫਿਟਨਾ* (1993), ਅਤੇ *ਬਾਗੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ* (1995) ਵਿੱਚ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2010 ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਕੀਲਾ ਨੇ 1995 'ਚ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਉਮਰ ਸ਼ਰੀਫ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਨਿਸ਼ੋ

**ਬਿਲਕੀਸ ਖਾਨਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bilquis Khanum**), ਜਿਸ ਨੂੰ **ਨਿਸ਼ੋ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nisho;** ਉਰਦੂ; نشوم; ਜਨਮ 1954) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬਿਲਕੀਸ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ *ਨਿਸ਼ੋ ਨੇ* ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *ਬਾਜ਼ੀ* ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ *ਰੰਗੀਲਾ*, *ਟਾਈਗਰ ਗੈਂਗ*, *ਰੂਪ ਬੇਹਰੂਪ*, *ਬਾਜ਼ੀਗਰ*, *ਯਾਰ ਦੇਸ ਪੰਜਾਬ ਡੇ*, *ਯੇ ਅਮਨ ਆਦਿ* ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਨਿਸ਼ੋ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਹੀਦ ਮੁਰਾਦ ਅਤੇ ਨਦੀਮ ਬੇਗ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤਸਲੀਮ ਫਾਜ਼ਲੀ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਏ। ਨਿਸ਼ੋ *ਜ਼ਾਲਿਮ ਤਏ ਮਜ਼ਲੂਮ*, *ਨਮਕ ਹਰਾਮ*, *ਫੂਲ ਮੇਰੀ ਗੁਲਸ਼ਨ ਕਾ* ਅਤੇ *ਨੀਲਮ* ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਨਿਸ਼ੋ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ-ਫੇਲੋ *ਅਨਮ ਰੱਬਾਨੀ ਨਾਲ* ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਤਸਲੀਮ ਫਾਜ਼ਲੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਨਿਸ਼ੋ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ 17 ਅਗਸਤ 1982 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਸ਼ੋ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ *ਜਮਾਲ ਪਾਸ਼ਾ* ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸਾਹਿਬਾ ਅਫਜ਼ਲ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹਮਜ਼ਾ ਪਾਸ਼ਾ ਹਨ। ਨਿਸ਼ੋ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸਾਹਿਬਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਫਜ਼ਲ ਖਾਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਮਸਰਤ ਜ਼ਾਹਰਾ

**ਮਸਰਤ ਜ਼ਾਹਰਾ** (ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1993) ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਫੋਟੋ ਜਰਨਲਿਸਟ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ ਮੀਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਫੋਟੋ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ 2020 "ਅੰਜਾ ਨਿਡਰਿੰਗਹਾਸ ਕਰੇਜ" ਅਤੇ ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਪੀਟਰ ਮੈਕਲਰ ਅਵਾਰਡ 2020 ਜਿੱਤਿਆ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮਸਰਤ ਜ਼ਾਹਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1993 ਨੂੰ ਹਵਾਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ, ਦ ਨਿਊ ਹਿਊਮੈਨਟੇਰੀਅਨ, ਟੀਆਰਟੀ ਵਰਲਡ, ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ, ਦਿ ਕੈਰਾਵੈਨ, ਦਿ ਸਨ, ਦਿ ਨਿਊਜ਼ ਅਰਬ ਅਤੇ ਦਿ ਵਰਲਡ ਵੀਕਲੀ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਹੈ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ, ਜ਼ਾਹਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖਬਰ ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਐਨਕਾਉਂਟਰ ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। 3 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਜਰਨਲਿਸਟ ਅੰਡਰ ਫਾਇਰ ਲਈ ਕੰਮ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਆਯੋਜਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫੋਟੋ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਐਨਜ਼ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ । ਉਸੇ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਰੀਅਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਐਫਸੀ, ਇੱਕ ਸਪੋਰਟਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਾਲ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 5 ਅਗਸਤ 2019 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸੰਚਾਰ ਬਲੈਕਆਊਟ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀਆਂ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਵਿੱਚ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਐਫਆਈਆਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਹਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਾਹਰਾ "ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ ਦੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ" ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ "ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪੋਸਟਾਂ" ਅਪਲੋਡ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। 450 ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਿਗੋ

**ਨਿਗੋ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Niggo;** ਮੌਤ 5 ਜਨਵਰੀ 1972) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਨਿਗੋ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਰੈੱਡ-ਲਾਈਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰੈੱਡ-ਲਾਈਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਨਿਗੋ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਡਾਂਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਮਾਉਂਦੀ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ, ਰੈੱਡ ਲਾਈਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਬਣਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਗੋ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਡਾਂਸਿੰਗ ਹੁਨਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਡਾਂਸਿੰਗ ਹੁਨਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਜਰਾ ਡਾਂਸ ਰੋਲ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਇਸ਼ਰਤ 1964 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਿਗੋ ਨੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਭਗ ਸੌ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਟਾਪ ਆਈਟਮ ਗਰਲ ਸੀ।

## ਮੌਤ 
ਉਸ ਨੂੰ 5 ਜਨਵਰੀ 1972 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਗੁਆ ਬੈਠਾ, ਰੈੱਡ-ਲਾਈਟ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਗੋ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਗੋ ਦੇ ਚਾਚਾ ਅਤੇ ਦੋ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਿਗੋ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਜਨਤਕ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਕਾਤਲ ਦੀ ਮੌਤ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਆਣੀ ਸਾਹਿਬ ਕਬਰਿਸਤਾਨ, ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
* *ਇਸ਼ਰਤ* (1964)
* *ਨਈ ਲੈਲਾ ਨਯਾ ਮਜਨੂੰ* (1969)
* *ਅੰਦਾਲੀਬ* (1969)
* *ਅਫਸਾਨਾ* (1970)
* *ਮੁਹੱਬਤ* (1972)

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1972
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਕਨਕ ਮੂਰਤੀ

thumb|ਕਨਕ ਮੂਰਤੀ (2019)
**ਕਨਕ ਮੂਰਤੀ** (2 ਦਸੰਬਰ 1942 - 14 ਮਈ 2021) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2011 ਵਿੱਚ ਜਕਨਾਚਾਰੀ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੰਗਲੁਰੂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 2 ਦਸੰਬਰ 1942 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਮੈਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਿਰੁਮਾਕੁਡਲ ਨਰਸੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੂਰਤੀ ਨੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਾਮੰਦਿਰਾ, ਇੱਕ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਡਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 14 ਮਈ 2021 ਨੂੰ, ਉਸਦੀ ਬੇਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ 79 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਕੰਮ 
ਮੂਰਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਪੱਥਰ, ਸ਼ੈੱਲ ਸਟੋਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੋਯਸਾਲਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਂਸੀ, ਫਾਈਬਰਗਲਾਸ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਕੋਮਲਾ ਵਰਦਾਨ

**ਕੋਮਲਾ ਵਰਦਾਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ** ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿੱਲੀ-ਅਧਾਰਤ ਸੰਸਥਾ, *ਕਲਾਈਕੁਡਮ* ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਰਦਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਾਂਸ ਮਾਸਟਰ ਵਜ਼ੂਵੂਰ ਰਾਮੀਆ ਪਿੱਲਈ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਟੇਜਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਰਸ਼ੀਅਨ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਕਲਚਰ (ਆਰਸੀਐਸਸੀ), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ 'ਤੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਲਈ 30ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੇਖਕ ਗਿਲਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਰਦਾਨ 45 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ *ਲੈਕਚਰ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ* ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਕੌਂਸਲ (ਆਈਸੀਸੀਆਰ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਵਲ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, *ਕੋਮਲਾ ਵਰਦਾਨ* ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ 

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਯੋਗਿਤਾ ਬਿਹਾਨੀ

**ਯੋਗਿਤਾ ਬਿਹਾਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Yogita Bihani**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ *ਦਿਲ ਹੀ ਤੋ ਹੈ* ਵਿੱਚ ਪਲਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਗਲੈਮਰ ਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਨੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ *ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਰਾਜਸਥਾਨ 2018* ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 3 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ *ਦਸ ਕਾ ਦਮ* ਲਈ ਪ੍ਰੋਮੋ ਲਈ ਸ਼ੂਟ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰੋਮੋ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅਗਲੇ ਸ਼ੋਅ *ਦਿਲ ਹੀ ਤੋ ਹੈ* ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਕੁੰਦਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ।

ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ 'ਦਿ ਕਰਾਸਰੋਡ ਆਫ਼ ਚੁਆਇਸ' ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ TED (ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ) ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਫਿਲਮ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੂਬੀ ਭਾਟੀਆ

**ਰੂਬੀ ਭਾਟੀਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ruby Bhatia**; ਜਨਮ 1 ਨਵੰਬਰ, 1973) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਵੀਜੇ, ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਭਾਟੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਨੇਡਾ ਸਥਿਤ ਹਰਬੰਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਲਤਾ ਭਾਟੀਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਨੂੰ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਅਤੇ ਚਾਚਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਰੋਜ ਭਾਟੀਆ ਦੁਆਰਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਅਜੈਕਸ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ ਡੇਨਿਸ ਓ'ਕੋਨਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਡਾਂਸ, ਲੰਡਨ ਦੀ ਟੋਰਾਂਟੋ ਸ਼ਾਖਾ ਤੋਂ ਬੈਲੇ, ਟੈਪ, ਜੈਜ਼ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਂਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਲੈਵਲ 4 ਤੱਕ ਡਾਂਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਡਾਂਸ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਇਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਭਾਟੀਆ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਕੈਨੇਡਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਹ ਚੈਨਲ V ਲਈ ਵੀਜੇ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ *ਬੀਪੀਐਲ ਓਏ* ਅਤੇ *ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ* ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਰਿਚਰਡ ਸਟੀਨਮੇਟਜ਼ ਨਾਲ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਮਿਸ ਵਰਲਡ 1996 ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ *ਯੇ ਹੈ ਰਾਜ਼* ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਪਰ ਦੀਪਤੀ ਭਟਨਾਗਰ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੇ ਦੇ* ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਭਾਟੀਆ ਦਾ 1999 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਕ ਨਿਤਿਨ ਬਾਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਜੀਤ ਐਸ ਦੱਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਮੀਰਾ ਮੁਖਰਜੀ

**ਮੀਰਾ ਮੁਖਰਜੀ** (1923–1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੰਗਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
1923 ਵਿੱਚ ਦਵਿਜੇਂਦਰਮੋਹਨ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਪਾਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮੀਰਾ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਖਲਾਈ *ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਆਰਟ* ਆਫ਼ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1941 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ ਇਹ ਵਿਆਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਖਰਜੀ, ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫਟ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ, ਦਿੱਲੀ (ਅਜੋਕੇ ਦਿੱਲੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਗਰਾਫਿਕਸ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਕਲਾਕਾਰ, ਅਫਾਂਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਉਹ 1957 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਡਾਉਹਿਲ ਸਕੂਲ, ਕੁਰਸਿਓਂਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1959 ਤੱਕ ਰਹੀ। ਇੱਥੋਂ, ਉਹ ਪ੍ਰੈਟ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕੂਲ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 1960 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਉੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ

## ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ (ਏ.ਐੱਸ.ਆਈ.) ਦੁਆਰਾ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਤੂ-ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1961 ਤੋਂ 1964 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ASI ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਧਾਤੂ-ਕਾਰੀਗਰਾਂ 'ਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਹ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਤੇ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਬਾਸ਼ ਸੇਨ ਅਤੇ ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਵਰਗੇ 'ਜੀਵਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ' ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੂੰ 'ਕਲਾਕਾਰ-ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ' ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਕਲਾ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਵੱਲ ਉਸਦਾ ਝੁਕਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਟੈਡਲਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਲਈ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਣ। ਅਤੇ ਇਨਵੈਲੂਏਬਲ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, *ਲਿਟਲ ਫਲਾਵਰ ਸ਼ੈਫਾਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ*, *ਕਾਲੋ ਅਤੇ ਕੋਇਲ* ਅਤੇ *ਮੱਛੀ ਫੜਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ*  ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1978 ਵਿੱਚ *ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ, ਮੈਟਲ ਕਰਾਫਟ*, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੈਟਲ ਕਰਾਫਟ ਉੱਤੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਰਥਾਤ 1979 ਵਿੱਚ *ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਤੂ ਕਾਰੀਗਰਾਂ* ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ *ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ*

ਮੀਰਾ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਮੌਤ 1998 ਵਿੱਚ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਰੋਜ਼ਾ ਰਮਾਨੀ

**ਰੋਜ਼ਾ ਰਮਾਨੀ** (ਜਿਸ ਨੂੰ **ਚੇਮਪਰਥੀ ਸ਼ੋਬਾਨਾ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਲਿਆਲਮ, ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਭਗਤ ਪ੍ਰਹਲਾਦ (1967) ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ, ਤਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨਡ਼ ਅਤੇ ਓਡੀਆ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ, 400 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬਲੂਕ੍ਰਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਸੰਤਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਿਚਰ ਪੋਸਟ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ। ਉਹ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਮਦਰਾਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
thumb|ਰਮਾਨੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਆਈ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਨ 1966 ਵਿੱਚ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ *ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ* ਦੀ ਸਿਰਲੇਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਈਸਟਮੈਨ ਰੰਗ ਦੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਏਵੀਐਮ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਚੈਂਪਰਥੀ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਡ਼ ਹਿੱਟ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਸੀ। ਇਸੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਰੋਜਾ ਰਮਾਨੀ ਨਾਲ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ 'ਕੰਨੇ ਵਯਾਸੂ', ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ *ਪਰੂਵਾ ਕਾਲਮ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹਿੱਟ ਰਹੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਮਿਤਾ ਦੂਬੇ

**ਨਮਿਤਾ ਦੂਬੇ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Namita Dubey**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਬਡੇ ਭਈਆ ਕੀ ਦੁਲਹਨੀਆ* ਅਤੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ *ਬੇਪਨਾਹ* ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਹੁੱਡਾ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਫਿਲਮਾਂ 
### ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 
### ਫਿਲਮਾਂ 
### ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਨੂਰੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

**ਬਨੂਰੀ (ਪਾਲਮਪੁਰ)** MC ਪਾਲਮਪੁਰ ਦਾ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 14 ਹੈ ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ( ਭਾਰਤ ) ਵਿੱਚ ਧੌਲਾਧਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਅਤੇ  ਲਗਭਗ 3000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਬਨੂਰੀ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਦੇ ਕਈ ਬਾਗ਼ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਓਆ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਨਦੀ (ਖੱਡ) ਹੈ। ਇਹ  ਪਾਲਮਪੁਰ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਲੱਗਭੱਗ  4ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਲੋਨੀ ਅੰਦਰੇਟਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅੰਕਿਤਾ ਭਾਂਬਰੀ

**ਅੰਕਿਤਾ ਭਾਂਬਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Ankita Bhambri**; ਹਿੰਦੀ : अंकिता भाम्बरी; ਜਨਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ 1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕੋਚ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੰਗਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 332 ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਮਈ 2006 ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਡਬਲਜ਼ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 299 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਂਬਰੀ ਨੇ ਆਈਟੀਐਫ ਸਰਕਟ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਨੌਂ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਨੌ ਡਬਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ (2004), ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ (2005), ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ (2006) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ, ਪੰਜ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ WTA ਟੂਰ ' ਤੇ ਖੇਡੀ ਹੈ।

ਇੰਡੀਆ ਫੇਡ ਕੱਪ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਂਬਰੀ ਦਾ 8-14 ਦਾ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।

## ITF ਸਰਕਟ ਫਾਈਨਲ 
### ਸਿੰਗਲ: 18 (9-9) 
### ਡਬਲਜ਼: 17 (9-8) 
## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅੰਕਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸਨਾ, ਭਰਾ ਯੂਕੀ ਅਤੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਭਾਂਬਰੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅੰਗਨਾ ਪੀ. ਚੈਟਰਜੀ

**ਅੰਗਨਾ ਪੀ. ਚੈਟਰਜੀ** (ਜਨਮ ਨਵੰਬਰ 1966) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਖੋਜ ਉਸਦੇ ਵਕਾਲਤ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2012 ਤੱਕ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਕਨਵੀਨਰ ਸੀ

ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰੇਸ ਐਂਡ ਜੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਅੰਗਨਾ ਚੈਟਰਜੀ ਭੋਲਾ ਚੈਟਰਜੀ (1922–1992), ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਅਨੁਭਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੂਰੂਦਾਸ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ, ਇੱਕ ਜੱਜ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਨਰਕੇਲਡਾੰਗਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਫਿਰਕੂ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਰਤ- ਜਾਤੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਮਾਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਨ।

ਚੈਟਰਜੀ 1984 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ 1990 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਮਏ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਟੈਗਰਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ (CIIS) ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ (2000 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ) ਸੀ "ਸਥਾਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ: ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ, ਟਕਰਾਅ, ਜਨਤਕ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਗਠਜੋੜ, ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ।"  ਚੈਟਰਜੀ ਦਾ ਪਤੀ ਰਿਚਰਡ ਸ਼ਾਪੀਰੋ ਹੈ, ਜੋ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਦੌਰਾਨ CIIS ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਚੇਅਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਕੁਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2002 ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਹਿੰਸਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਓਸਵਾਲ

**ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਓਸਵਾਲ** ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (GEF) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਜੈਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੇਡ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (JITO) ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ 
2009 ਵਿੱਚ, ਐਨਜੀਓ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (GEF) ਨੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੁਆਰਾ ਊਰਜਾ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ।

2010 ਵਿੱਚ, GEF ਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਮੇਅਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ "ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਟਾਈ" ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪੀ। ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੇਨ ਹਾਰਵੈਸਟਿੰਗ ਸੈੱਲ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।

2012 ਵਿੱਚ, GEF ਨੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਲੈਂਪਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜੀ ਦੀਵੇ ਵੰਡਣ ਲਈ ਅਰੁਣੋਦਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ। ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਾਡਲ ਨੇ ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਾਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਇੰਦੂ ਪੁਰੀ

**ਇੰਦੂ ਪੁਰੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Indu Puri;** ਜਨਮ 14 ਸਤੰਬਰ 1953) 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅੱਠ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਹੈ: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 63 (1985), ਏਸ਼ੀਅਨ 8, ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ (2), ਉਹ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ1978 ਏਸ਼ੀਅਨ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਪਾਕ ਯੁੰਗ-ਸੁਨ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ 
ਪੁਰੀ ਨੇ ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਪੁਰੀ ਇੱਕ ਜੂਟ ਮਿੱਲ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿੱਲ ਦੇ ਇੱਕ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 1972 ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾ ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਖਿਤਾਬ 1975 ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਰੇਟੋ ਕਾਲਜ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੀਏ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 1981 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ।

ਪੁਰੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦਮੇ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਰਾਏ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ 1978 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਦਮੇ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਹੋਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਦਾ ਆਖਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਤਾਬ 1985 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਿਆਤੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰਾਜੇਵੋ ਵਿਖੇ 1973 ਵਿਸ਼ਵ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੱਤ ਵਿਸ਼ਵ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ; ਭਾਰਤ 1979 ਵਿੱਚ ਪਿਓਂਗ ਯਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਲੇ 16 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਛੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ 1982 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਖੇਡ ਕੋਚ ਵੀ ਰਹੀ। ਪੁਰੀ 1982 ਵਿਚ ਜਕਾਰਤਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ 8ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। 1978 ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਪਾਕ ਯੁੰਗ-ਸੁਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਉਹ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਲ ਰਤਨ 2008 ਅਤੇ ਧਿਆਨਚੰਦ ਅਵਾਰਡ 2009 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਗਠਿਤ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ।, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਅਬਜ਼ਰਵਰ" ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 1979-1980 ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡੋਪਿੰਗ ਰੋਕੂ ਅਪੀਲ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼ਾਈਲਜਾ ਕੁਮਾਰ

**ਸ਼ਾਈਲਜਾ ਕੁਮਾਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Shailaja Kumar;** ਜਨਮ 17 ਜਨਵਰੀ 1967) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਲਪਾਈਨ ਸਕੀਅਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1988 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ।

## ਅਲਪਾਈਨ ਸਕੀਇੰਗ ਨਤੀਜੇ 
ਸਾਰੇ ਨਤੀਜੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (FIS) ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।

### ਓਲੰਪਿਕ ਨਤੀਜੇ 
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
* 1988 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
Shailaja Kumar at Olympedia

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਬਰੂਨਾ ਅਬਦੁੱਲਾ

**ਬਰੂਨਾ ਅਬਦੁੱਲਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bruna Abdullah;** ਜਨਮ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1986) ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੁਨੀਤ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੀ *ਆਈ ਹੇਟ ਲਵ ਸਟੋਰੀਜ਼* (2010) ਵਿੱਚ ਬਾਲਗ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ *ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਸਤੀ* ਅਤੇ ਗਿਜ਼ੇਲ ਵਿੱਚ "ਮੈਰੀ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 2012 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ *ਬਿੱਲਾ II* ਅਤੇ 2014 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਜੈ ਹੋ* ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਬਰੂਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਆਇਬਾ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੈਲਾਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੰਡਸਇੰਡ ਬੈਂਕ, ਰੀਬੋਕ, ਫਿਆਮਾ ਡੀ ਵਿਲਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਈ ਕਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਅਬਦੁੱਲਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਖਰ ਸੁਮਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ *ਮੇਰੇ ਗਮ ਕੇ ਦਯਾਰੇ ਵਿੱਚ* ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਨੁਭਵ ਸਿਨਹਾ ਦੇ *ਕੈਸ਼* ਲਈ ਗੀਤ "ਰੇਹਮ ਕਰੇ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ *ਦੇਸੀ ਬੁਆਏਜ਼* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ *ਡਾਂਸਿੰਗ ਕਵੀਨ* ਅਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ *ਖਤਰੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ* ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ 9 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ *ਡਰ ਫੈਕਟਰ* ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 17 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਰੀ-ਐਂਟਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ 24 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ 25 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਐਲਨ ਫਰੇਸ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਈ 2019 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਜਯੋਤੀ ਯਾਰਰਾਜੀ

**ਜਯੋਤੀ ਯਾਰਰਾਜੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Jyothi Yarraji;** ਜਨਮ 28 ਅਗਸਤ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਐਥਲੀਟ ਹੈ ਜੋ 100 ਮੀਟਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਨੁਰਾਧਾ ਬਿਸਵਾਲ ਦੁਆਰਾ 10 ਮਈ 2022 ਨੂੰ 13.23 ਸਕਿੰਟ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 100 ਮੀਟਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 2022 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ 4 X 100 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 5ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਦੇ 2022 ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 100 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਜਿੱਤਿਆ।

17 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ, ਉਹ 13 ਸੈਕਿੰਡ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣ ਗਈ - ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਰਵੋਤਮ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਣ ਗਈ।

2022 ਇੰਡੀਅਨ ਓਪਨ ਨੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਥਲੀਟ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999
ਬਿਨਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇਪ੍ਰਮ

**ਬਿਨਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇਪ੍ਰਮ** ਇੱਕ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਔਰਤ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਲਈ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੈ। ਮਨੀਪੁਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ "ਦਿ ਫੇਸ ਐਂਡ ਵਾਇਸ ਆਫ ਨਾਰਥ ਈਸਟ" ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੇਪ੍ਰਮ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਮਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (CAFI), ਮਨੀਪੁਰ ਵੂਮੈਨ ਗਨ ਸਰਵਾਈਵਰਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ (MWGSN), ਮਨੀਪੁਰ, ਅਤੇ ਸੈਕਟਰੀ ਜਨਰਲ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਮਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (CAFI) ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਿਹੱਥੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਰਾਜ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਾਜੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਹੈ... ਅਹਿੰਸਾ ਦੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਜੇਐਨਯੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਕਿਤਾਬ *ਟ੍ਰੈਫਿਕਿੰਗ ਇਨ ਸਮਾਲ ਆਰਮਜ਼ ਐਂਡ ਸੈਂਸਟਿਵ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਜ਼* ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਛੋਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਵ੍ਹਾਈਟ ਪੇਪਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। JNU ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ *ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆਜ਼ ਫ੍ਰੈਕਚਰਡ ਫਰੰਟੀਅਰ* (2002) ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ "ਛੋਟੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਹਥਿਆਰ (UNPOA)" ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਛੋਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਮਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਸੀਏਐਫਆਈ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

2004 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਦੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਥੌਬਲ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਵਾਬਾਗਈ ਲਾਮਖਾਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ-ਬੈਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬੁੱਢਾ ਮੋਇਰੰਗਥਮ ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸਨੇ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ। ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੇਪ੍ਰਮ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੰਫਾਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਵੂਮੈਨ ਗਨ ਸਰਵਾਈਵਰਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ (MWGSN) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ।

2004 ਵਿੱਚ, ਨੇਪ੍ਰਮ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਮਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਪੀੜਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਹਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਨੀਪੁਰੀ ਵੂਮੈਨ ਗਨ ਸਰਵਾਈਵਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸੁਲੇਖਾ ਸਾਨਿਆਲ

**ਸੁਲੇਖਾ ਸਾਨਿਆਲ** (15 ਜੂਨ 1928)&nbsp;- ਸੀ. 1962) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਹ 1956 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ *ਨਬਾਂਕੁਰ* ( *ਦ ਸੀਡਲਿੰਗ* ) ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ 2001 ਵਿੱਚ ਗੋਰੰਗਾ ਪੀ. ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਸਾਨਿਆਲ ਕੋਰੋਕੜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਫਰੀਦਪੁਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਦੇ ਨੀਲ ਬੀਜਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬ੍ਰਹਮੋ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਕ, ਰਾਮਤਨੁ ਲਹਿਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਸੇਨਿਆਲ ਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਂਦਰ ਕਾਲਜ, ਫਰੀਦਪੁਰ ਤੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬਰਦਵਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਾਨਿਆਲ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ *ਜੁਗਾਂਤਰ* ਅਖਬਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਸਿੰਦੂਰ ਮੇਘ* (ਲਾਲ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਬੱਦਲ) ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਦੀ *ਦੇਵਲ ਪਦਮ* (ਵਾਲਫਲਾਵਰ) 1964 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, 1962 ਵਿੱਚ ਲਿਊਕੇਮੀਆ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸਾਨਿਆਲ ਦਾ ਵਿਆਹ 1948 ਤੋਂ 1956 ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸੁਜਾਤਾ ਸਾਨਿਆਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅਬੰਤੀ ਕੁਮਾਰ ਸਾਨਿਆਲ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਅਨੰਨਿਆ ਵਾਜਪੇਈ

**ਅਨੰਨਿਆ ਵਾਜਪੇਈ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕਿਤਾਬ " *ਰਾਈਟੀਅਸ ਰਿਪਬਲਿਕ: ਦ ਪੋਲੀਟਿਕਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਆਫ ਮਾਡਰਨ ਇੰਡੀਆ* " ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। 1972 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

## ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਵਾਜਪਾਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕਵੀ ਕੈਲਾਸ਼ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ., ਐਮ.ਫਿਲ. ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰੋਡਸ ਸਕਾਲਰ, ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਉਸਨੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ " *ਰਾਈਟਿਅਸ ਰਿਪਬਲਿਕ" ਨੇ* ਪੰਕਜ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੁਆਰਾ " *ਫਰੌਮ ਦ ਰੂਇਨਜ਼ ਆਫ ਐਂਪਾਇਰ* " ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਗਲਪ (2013) ਲਈ ਕ੍ਰਾਸਵਰਡ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਤੋਂ ਥਾਮਸ ਜੇ ਵਿਲਸਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਗਲਪ (2013) ਲਈ ਟਾਟਾ ਫਸਟ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ *ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ* ਅਤੇ *ਦਿ ਨਿਊ ਰਿਪਬਲਿਕ *' ਤੇ ਸਾਲ 2012 ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਆਸ਼ੀਸ ਨੰਦੀ : ਏ ਲਾਈਫ ਇਨ ਡਿਸਸੈਂਟ (ਓਯੂਪੀ, 2018) ਦੇ ਰਮਿਨ ਜਹਾਨਬੇਗਲੂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਵਾਦ ਦੇ ਵੋਲਕਰ ਕੌਲ ਨਾਲ: ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ (ਸਪਰਿੰਗਰ, 2020) ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।

ਉਹ ਦ ਹਿੰਦੂ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਕਈ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਊਸ਼ਾ ਨਾਗੀਸੇਟੀ

**ਊਸ਼ਾ ਨਾਗੀਸੇਟੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Usha Nagisetty;** ਜਨਮ 13 ਅਗਸਤ 1984) ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਲਡ ਕੁਐਸਟ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2008 ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਅਤੇ 2008 ਏਆਈਬੀਏ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰੀਅਰ 
ਨਾਗੀਸੇਟੀ 2002 ਤੋਂ ਆਪਣੇ SAI ਕੋਚ ਇਨੁਕੁਰਤੀ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਦੇ ਖੇਡ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ਖਬਰ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਉਸਦੇ ਕੋਚ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸਿਰਫ ਊਸ਼ਾ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਖੁਦ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਪਲ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਮੁਕਾਬਲੇ 2012 ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਕਦਮ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਊਸ਼ਾ (57 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੱਦਾ ਉਸਦੀ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ," ਨਾਗੀਸੇਟੀ ਨੇ ਖੁਦ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਹੈ"।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
* ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਵਾਰਡ 2020 

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਨਾਗੀਸੇਟੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਨਵੀ ਰਮਨਾ ਅਤੇ ਐਨ ਉਮਾਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਅਥਲੀਟ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਗੁਆਂਢੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣਾ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।” ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਸੰਤੋਸ਼ ਇੱਕ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਗਣੇਸ਼ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਗੋਲਕੀਪਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
* ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਲਡ ਕੁਐਸਟ 'ਤੇ ਊਸ਼ਾ ਨਾਗੀਸੇਟੀ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੋਰੂਰੀ

**ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੋਰੂਰੀ-ਮਦਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Laxmi Poruri-Madan;** ਜਨਮ 9 ਨਵੰਬਰ, 1972) ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂਟੀਏ ਟੂਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ।

ਪੋਰੂਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁੰਟੂਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 1986 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੋਨਿਕਾ ਸੇਲੇਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਔਰੇਂਜ ਬਾਊਲ ਜਿੱਤਿਆ। 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਖੇਡਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੈਟਰੀਨਾ ਮਲੇਵਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 1990 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਐਥਲੈਟਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚਾਰ ਵਾਰ ਦੀ ਆਲ-ਅਮਰੀਕਨ ਐਥਲੀਟ, 1994 ਦੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਲੇਅਰ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜੀਏਟ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।

ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੋਰੂਰੀ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡੀ। ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੋਰੂਰੀ ਨੇ ਬੋਸਟਨ, ਐਮ.ਏ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਈ। ਪੋਰੂਰੀ ਫਿਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਪੋਰੂਰੀ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ' ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

2015 ਤੱਕ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਅਜੈ ਮਦਾਨ, ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀ ਵਕੀਲ, ਅਤੇ ਧੀ ਨਾਲ ਔਸਟਿਨ, TX ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਬਸੰਤੀ ਦੇਵੀ (ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨੀ)

**ਬਸੰਤੀ ਦੇਵੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਰਵਉੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ 
ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਕਉਸਾਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ ਜੋ ਕਿ ਸਰਲਾ ਬੇਹਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ। 1980 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਸੀ।

ਕੋਸੀ ਨਦੀ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦਰਖਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਮੌਜੂਦਾ ਦਰ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਦੀ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅੰਕੁਸ਼ਿਤਾ ਬੋਰੋ

**ਅੰਕੁਸ਼ਿਤਾ ਬੋਰੋ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: **Ankushita Boro**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2017 AIBA ਯੁਵਕ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 2018, ਇੰਫਾਲ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੂਜੇ ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ 3 ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਗੇਮਜ਼ (ਕੇਵਾਈਆਈਜੀ) 2020 ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ 2017 ਏਆਈਬੀਏ ਯੁਵਕ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 'ਬੈਸਟ ਬਾਕਸਰ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ 5ਵੀਂ ਏਲੀਟ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਲਈ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2017 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਬਾਲਕਨ ਯੂਥ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ( ਬੁਲਗਾਰੀਆ ) ਅਤੇ ਅਹਮੇਤ ਕਾਮਰਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ( ਤੁਰਕੀ ) ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

### 2017 AIBA ਯੁਵਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
26 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਅਲੂਕ ਕਾਗਲਾ 'ਤੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਏਆਈਬੀਏ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁਵਾ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਵੈਲਟਰਵੇਟ (64 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਅਲੂਕ ਕਾਗਲਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਹ ਅਹਮੇਤ ਕਾਮਰੇਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦੀ ਰੇਬੇਕਾ ਨਿਕੋਲੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਹ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ। ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

### ਚੌਥੀ ਇਲੀਟ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 
ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਬੋਰੋ ਨੇ 2-8 ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੱਕ ਕੰਨੂਰ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 4ਵੀਂ ਐਲੀਟ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਹ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਪਵਿਲਾਓ ਬਾਸੁਮਾਤਰੀ ਤੋਂ 64 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਖਿਤਾਬ 3-2 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ।

### ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
2018 ਵਿੱਚ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਰਬਾਨੰਦ ਸੋਨੋਵਾਲ ਨੇ ਬੋਰੋ ਨੂੰ ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ ਸਕੀਮ, ਕਾਮਰੂਪ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ

**ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ** ( **ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਨੰਬਰਬਾਰ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; 1902–26 ਨਵੰਬਰ 1973) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਅਘੋਰ ਨਾਥ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਬਰਾਦਾ ਸੁੰਦਰੀ ਦੇਬੀ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ।

1920 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਏਸੀਐਨ ਨੰਬਰਬਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਨੰਬਰਬੀਅਰ ਦੇ ਉਸਦੀ ਸੈਕਟਰੀ, ਈਵਾ ਗੀਸਲਰ ਨਾਲ ਅਫੇਅਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵੇਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਬਰਲਿਨ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਜੈਸੂਰਿਆ, ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਥੇ ਦਵਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਥੇ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੈਸੂਰਿਆ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਜਰਮਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵੀਰੇਂਦਰਨਾਥ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਚਟੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਫਿਰ MN ਰਾਏ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1928 ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲੈਸਟਰ ਹਚਿਨਸਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਈ। ਹਚਿਨਸਨ ਨੂੰ ਮੇਰਠ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਾਸਕੋ ਠਹਿਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੰਬਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੀ ਮਾਲਕਣ ਈਵਾ MN ਰਾਏ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਲੁਈਸ ਗੀਸਲਰ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਨੰਬਰਬਾਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ। 1938 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ISCUS ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ RM ਜੰਭੇਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਐਡਗਰ ਸਨੋ 1931 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ, "ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਦਰੋਹ" ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ਕਿ ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।

## ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਹਾਸਿਨੀ 1950 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਪਰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਉਭਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ। ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਐਨਜੀਓ, ਨਿਊ ਵਰਕ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੰਤ ਤੱਕ।

60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪਈ। 1973 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਹਾਜਰਾ ਬੇਗਮ

**ਹਾਜਰਾ ਬੇਗਮ** (1910-2003) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਗੂ ਅਤੇ 1954 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਵੂਮੈਨ (NFIW) ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ।

ਹਾਜਰਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ 1910 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਰਾਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਸਨ। ਹਾਜਰਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਆਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਮੇਰਠ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ, ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਹ ZA ਅਹਿਮਦ, KM ਅਸ਼ਰਫ ਅਤੇ ਰਾਮਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ CSP ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਰ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ; ਲੋਹੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਭੂਮੀਗਤ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸੀਪੀਆਈ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ *ਕਉਮੀ ਜੰਗ* ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910
ਸੀ.ਕੇ. ਆਸ਼ਾ

**ਸੀਕੇ ਆਸ਼ਾ** (ਜਨਮ 20 ਮਈ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਰਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਵਾਈਕੋਮ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਮੇਟੀ ਕੋਟਾਯਮ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ, ਕੋਠਾਵਾੜਾ ਦੀ ਦੋ ਵਾਰ ਉਪ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਆਸ਼ਾ ਕੇ. ਚੇਲੱਪਨ ਅਤੇ ਵੀਬੀ ਭਾਸੁਰੰਗੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਈ 1976 ਨੂੰ ਵਾਈਕੋਮ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ AISF ਕੋਟਾਯਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ; ਸਟੇਟ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ, ਏ.ਆਈ.ਐਸ.ਐਫ. ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਅਨ, ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ, ਕੋਠਾਵਾੜਾ (ਦੋ ਵਾਰ); ਮੈਂਬਰ, ਮਹਿਲਾਸੰਗਮ ਮੰਡਲਮ ਕਮੇਟੀ; ਸੀਪੀਆਈ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

## ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਸੀਕੇ ਆਸ਼ਾ ਵਾਈਕੋਮ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਕੇਰਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 2016 ਦੀ LDF ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ 11% ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ

2021 ਵਿੱਚ, ਆਸ਼ਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪੀਆਰ ਸੋਨਾ ਨੂੰ 29122 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਵਾਈਕੋਮ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਵਿਦਿਆ ਮੁਨਸ਼ੀ

thumb| ਵਿਦਿਆ ਕਾਨੁਗਾ (ਸੱਜੇ) ਐਸਥਰ ਕੂਪਰ ਜੈਕਸਨ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤੀ ਔਰਤ ਨਾਲ, 1945
**ਵਿਦਿਆ ਮੁਨਸ਼ੀ** (ਨੀ **ਕਾਨੂਗਾ** ; 5 ਦਸੰਬਰ 1919 – 8 ਜੁਲਾਈ 2014) ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ, ਦਲੀਲ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਵਿਦਿਆ ਕਾਨੂਗਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਨਸ਼ੀ, ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1919 ਨੂੰ ਬੰਬਈ (ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ. ਕੋਰਸ ਬੰਬਈ ਦੇ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1938 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ

1943 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੈਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੋਸਟਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੇ ਅਕਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਦਮੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਪੈਸਾ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਅਕਾਲ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਰਜ਼ੀਆ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ

**ਰਜ਼ੀਆ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ** (15 ਅਕਤੂਬਰ 1918, ਅਜਮੇਰ - 18 ਦਸੰਬਰ 1979, ਦਿੱਲੀ) ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਸੰਘ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ *ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ* ਨਹਿਰੂ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਰਜ਼ੀਆ ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਦਾ ਜਨਮ ਅਜਮੇਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1918 ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਜਮੇਰ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ, ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕਾਰਕੁਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਪੀਡਬਲਯੂਏ) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਲਈ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਰਜ਼ੀਆ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਰਜ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਨ, ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਪੀਡਬਲਯੂਏ ਸੋਇਰੀਜ਼ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਡਬਲਯੂ.ਏ. ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਕੁੰਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ " *ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ* " ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ।

1948 ਤੱਕ, ਰਜ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਲਖਨਊ ਚਲੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਲੋਕ