open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਵਿਦਿਆ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੇਲਾ

**ਵਿਦਿਆ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੇਲਾ** ਪਿੰਡ ਬਾਂਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਨਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੇਲਾ ਤੇ ਪਿੰਡ ਜੰਡ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲਗਦਾ ਬਾਬਾ ਭੀਮ ਸਾਹ ਦਾ ਮੇਲਾ ਅੱਗੜ-ਪਿੱਛੜ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਮੇਲਾ ਜੰਡ ਵਾਲੇ ਮੇਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਮਹੀਨੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੇ ਪੁਨਿਆ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਹਾੜ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਦੇ ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੁੱਖਾਂ ਸੁਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਪਣੀ ਸਰਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਛੜਾਵਾ ਚੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਚੂੰਨੀਆਂ ਚੜਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦਿਆ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਤੇ ਦੁਧ ਦੀ ਦਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਨਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਦਿਆ ਮਾਤਾ ਬਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ਪਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ। ਵਿਦਿਆ ਮਾਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨੋ ਹੀ ਰਹੱਸਮਈ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਓਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਛਪੜ ਕਿਨਾਰੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਓਸੇ ਛਪੜ ਤੇ ਮਾਤਾ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਮੰਦਰ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਸ ਦੀ ਸਮਾਧ ਹੈ। ਵਿਦਿਆ ਮਾਤਾ ਵਾਰੇ ਇੱਕ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਕੀ ਮਾਤਾ ਦੀਆ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਹਕਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਓਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਓਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਛਡ ਆਏ। ਪਰ ਓਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਤਾ ਛਪੜ ਵਿੱਚ ਤਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੋਣੀ ਸੁਰੂ ਹੋਈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਜਰੇਗਾ ਕਿਵੇਂ

***ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਜਰੇਗਾ ਕਿਵੇਂ***, ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਕਵੀ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚਰਚਿਤ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਲੋਚਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗਾਈ ਗਈ। 
## ਕਵਿਤਾ

ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਜਰੇਗਾ ਕਿਵੇਂ
ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸ਼ਮਾਦਾਨ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ।
ਗੀਤ ਦੀ ਮੌਤ ਇਸ ਰਾਤ ਜੇ ਹੋ ਗਈ 
ਮੇਰਾ ਜੀਣਾ ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਕਿੰਞ ਸਹਿਣਗੇ।

ਇਸ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਬੰਦੇ ਬਿਰਖ ਹੋ ਗਏ
ਫੈਸਲੇ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸੁਕ ਗਏ। 
ਆਖੋ ਏਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਜੜੇ ਘਰੀਂ ਜਾਣ ਹੁਣ
ਇਹ ਕਦੋਂ ਤੀਕ ਇਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਗੇ।

ਯਾਰ ਮੇਰੇ ਜੁ ਇਸ ਆਸ 'ਤੇ ਮਰ ਗਏ
ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਗੀਤ 
ਜੇ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਹੀ ਰਿਹਾ ਜੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਾ ਕਿਹਾ
ਬਣਕੇ ਰੂਹਾਂ ਸਦਾ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।

ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਰੁਲਦੇ ਨੇ ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ 
ਉਹ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਪਰਤਣਗੇ ਆਪਣੇ ਕਦੀ 
ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੇਕਣਗੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸਿਵੇ ਦੀ ਅਗਨ
ਬਾਕੀ ਕਬਰਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਜਾ ਬਹਿਣਗੇ।

ਕੀ ਇਹ ਇਨਸਾਫ਼ ਹਉਮੈਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਕਰਨਗੇ 
ਕੀ ਇਹ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬੁੱਤ ਕਰਨਗੇ।
ਜੋ ਸਲੀਬਾਂ ਤੇ ਟੰਗੇ ਨੇ ਲੱਥਣੇ ਨਹੀਂ 
ਰਾਜ ਬਦਲਣਗੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਲਹਿਣਗੇ।

ਇਹ ਜੁ ਰੰਗਾਂ 'ਚ ਚਿੱਤਰੇ ਨੇ ਖੁਰ ਜਾਣਗੇ
ਇਹ ਜੁ ਮਰਮਰ 'ਚ ਉੱਕਰੇ ਨੇ ਮਿਟ ਜਾਣਗੇ।
ਬਲਦੇ ਹਥਾਂ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ 
ਹਰਫ਼ ਉਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਿਖੇ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਵਹਿਮ ਹੈ
ਕੋਈ ਦੀਵਾ ਜਗੇਗਾ ਮੇਰੀ ਕਬਰ 'ਤੇ 
ਜੇ ਹਵਾ ਇਹ ਰਹੀ ਕਬਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਕੀ 
ਸਭ ਘਰਾਂ 'ਚ ਵੀ ਦੀਵੇ ਬੁਝੇ ਰਹਿਣਗੇ।
*ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ*

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਜਰੇਗਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾਤਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ
*ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਜਰੇਗਾ ਕਿਵੇਂ...' ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ
ਸਰਵਣ ਮਿਨਹਾਸ

**ਸਰਵਣ ਮਿਨਹਾਸ** (ਉਰਫ 'ਭੁਪਿੰਦਰ ਮਿਨਹਾਸ') ਦਾ ਜਨਮ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ 27 ਦਸੰਬਰ 1944 ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਸਣ ਅਨੁਸਾਰ 11 ਜਨਵਰੀ 1945 ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਤਾ ਗੁਰਦੀਪ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ (ਲਹੌਰ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਲਪਕਾਰਾ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੇ।
## ਰਚਨਾਵਾਂ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ "ਲਾਲ ਬੰਗਲਾ"(1995) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ "ਇਲਿਆਸ ਦੀਵਾਨਾ"(2004) ਛਪੀ।
## ਵਿਸ਼ੇ
ਸਰਵਣ ਮਿਨਹਾਸ ਸੂਖ਼ਮ ਬੁੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਹਿਤਲ ਨੂੰ ਉਦਰੇਵੇਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਮੁੜ ਸਾਂਝਾਂ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਉਸ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਚਿਹਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਇਲਿਆਸ ਦੀਵਾਨਾ ਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਮ ਵਾਘਿਓਂ ਪਾਰ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੌਧਿਕ ਉਦਾਸੀ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਹੈ

## ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
 ਆਥਣ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ
 ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੂਰਜ
 ਢਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ
 ਤੂੰ ਐਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ
 ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਜਾ
 ਨਾ ਜਾ....
## ਹਵਾਲੇ
ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜੁਝਾਰਵਾਦੀ ਕਾਵਿ-ਧਾਰਾ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ **ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ** ਦਾ ਨਾਂ ਮੋਹਰੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ **ਏਕਮ 1967**, **ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬੌਣੇ 1973** ਅਤੇ **ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਚਾਨਣੀ 1982**ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਜੁਝਾਰਵਾਦੀ ਕਾਵਿ-ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ ਦਾ ਸਥਾਨ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਫੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਸਲਾ ਹੈ। ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ ਸਫਰ ਦੋਰਾਨ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਰੂਰ ਕਬੂਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨਕਸਲੀ ਕਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰ ਧੀਮੀ ਹੈ। ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ **ਮੈਂ ਕਦੀ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸੇ ਵਕਤੀ-ਆਵੇਸ਼ ਅਧੀਨ ਲਿਖੀ। ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ ਚ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਰਹੀ ਹੈ।** ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਠਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬਾਵ ਕਬੂਲਣਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੱਲ ਹੈ,ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਚ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ. 
ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਕਸਲੀ ਕਾਵਿ-ਧਾਰਾ ਦਾ ਕਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਕਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਯਥਾਰਥ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਬਿਆਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।।

ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ ਅੱਜ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਗਿਆਨ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨਹੀਂ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਤ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਨਹੀਂ।

ਮੇਰੇ ਮਹਿਬੂਬ 
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ
ਕਿ ਜਦ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਛੇਰੀ 
ਮੇਰੇ ਵਿਹੜੇ ਚ
ਸੱਪਾ ਦੀਆਂ ਸਿਰੀਆਂ ਖੜਕੇ ਮੁਸਕਰਾਈਆਂ
ਬੜਾ ਚਿਰ ਨਾਚ ਨੱਚਿਆ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੇ 

ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਖੋਖਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆ ਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜ ਵਵਿਚ ਦਿਸ਼ਾਹੀਣ ਅਤੇ ਸੋਚਹੀਣ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤਨ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਵੀ ਸਮਾਂ ਸੀ ਮਾਂ 
ਜਦ ਤੂੰ ਮਾਂ ਸੈਂ
ਤੇ ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂ
ਤੂੰ ਕੁੱਟਣ ਲੱਗਿਆ ਵੀ 
ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੈਂ 
ਮੈਂ ਰੋਦਾਂ ਰੋਦਾ ਵੀ ਹੱਸਦਾ ਸਾਂ 
ਜਦ ਤੂੰ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ 
ਪੁੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਆਖ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਏ 
ਤੇ ਮੈਂ 
ਬੇਬਸੀਆਂ ਤੋਂ ਖਿਝਿਆ ਖਿਝਿਆ
ਤੈਨੂੰ ਘੂਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ 

ਫ਼ਤਹਿਜੀਤ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਵਾਰਥਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧੀਤ ਹੁੰਦਿਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ 
ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ 
ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਾਤਲ ਹੈ
ਦੁਵੱਲੀ ਤੋਰ ਤੁਰਦੇ ਨੇ 
ਖੁਦਗਰਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਗਿਲਾ ਕਰਦੇ
ਸਦਾ ਖੁਦਗਰਜ਼ ਜੀਂਦੇ ਨੇ 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਟਾਟਾ ਨੈਨੋ

**ਟਾਟਾ ਨੈਨੋ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Tata Nano) ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਗੱਡੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਾਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਗੱਡੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤੀ ਕਾਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਗੱਡੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸੋਚ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਗੱਡੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਦੁਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਤਹਿਤ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕਾਰਖਾਨਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕਾਰਖਾਨਾ ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਫ਼ਿਰ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤੀ ਕਾਰ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਮਾਡਲ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੱਡੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਾਹਨ
ਬਿੰਗ

**ਬਿੰਗ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Bing) ਇੱਕ ਖੋਜ ਇੰਜਣ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸੌਫ਼ਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਬਿੰਗ ਖੋਜ ਇੰਜਣ ਰਾਹੀਂ ਜਾਲ (ਵੈੱਬ), ਤਸਵੀਰਾਂ, ਸਚਿੱਤਰਾਂ (ਵੀਡੀਓ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਖੋਜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਿੰਗ ਖੋਜ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਏ.ਐਸ.ਪੀ .ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸੌਫ਼ਟ ਦੀ ਮੈਟਰੋ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। 

ਬਿੰਗ ਨੂੰ 28 ਮਈ 2009 ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸੌਫ਼ਟ ਦੀ ਲਾਈਵ ਸਰਚ ਦੇ ਬਦਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ.ਈ.ਓ ਸਟੀਵ ਬਾਲਮਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 

ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਬਿੰਗ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਖੋਜ ਇੰਜਣ ਸੀ ਜਦਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗੂਗਲ ਖੋਜ ਇੰਜਣ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਜ ਇੰਜਣ
ਸੇਠ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਸ

**ਸੇਠ ਗੋਵਿੰਦਦਾਸ** (1896 – 1974) ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲੜਾਈ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਨ ੧੯੬੧ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਉਹ ਪ੍ਰਬਲ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। ਸੇਠ ਗੋਵਿੰਦਦਾਸ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਅਨਿੰਨ ਸਾਧਕ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਕਲਾਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ-ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਉੱਤਮ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਤਿਅੰਤ ਸਵੱਛ, ਨੀਤੀ-ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਲਝੇ ਹੋਏ, ਸੇਵਾਭਾਵੀ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਵੀ ਸੀ।

ਸੰਨ ੧੯੪੭ ਤੋਂ ੧੯੭੪ ਤੱਕ ਉਹ ਜਬਲਪੁਰ ਤੋਂ ਐਮਪੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਮੋਹ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣੀ ਪਾਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਡਰਾਮੇ ਲਿਖੇ - *ਪ੍ਰਕਾਸ਼* (ਸਮਾਜਕ), *ਕਰਤੱਵਯ* (ਪੌਰਾਣਿਕ), *ਨਵਰਸ* (ਦਾਰਸ਼ਨਕ) ਅਤੇ *ਸਪਰਧਾ* (ਇਕਾਂਕੀ)।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੇਠ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਵਤ 1953 (ਸੰਨ‌ 1896) ਨੂੰ ਵਿਜੇ ਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਜਬਲਪੁਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਵਪਾਰਕ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਗੋਕੁਲਦਾਸ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲੇ-ਵਧੇ ਸੇਠਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ-ਦੀਖਿਆ ਵੀ ਆਲਾ ਦਰਜੇ ਦੀ ਹੋਈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਕੇਟਿੰਗ, ਨਾਚ, ਘੁੜਸਵਾਰੀ ਦਾ ਜਾਦੂ ਵੀ ਇਸ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।

ਉਦੋਂ ਗਾਂਧੀ-ਜੀ ਦੇ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਤਰੁਣ ਗੋਵਿੰਦਦਾਸ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਅਤੇ ਮਾਲਦਾਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਉਹ ਦੀਨ-ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਰ-ਦਰ ਦੀ ਖਾਕ ਛਾਣੀ, ਜੇਲ੍ਹ ਗਿਆ, ਜੁਰਮਾਨਾ ਭੁਗਤਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲੋਂ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਵੀ ਗੰਵਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਨੁਵਾਦ

left|thumb

**ਕੁਰਾਨ ** ਜਾਂ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਜੋ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪੁਰਤਾਨ ਤਰਜ਼ਮਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜਿਲੇ ਦੇ ਲੰਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਹੈ |ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਜੋ 1911 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਤਰਜ਼ਮਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ |ਇਸ ਦਾ ਤਰਜ਼ਮਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਲਾ ਮਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੰਤ ਵੈਦਿਆ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਅਲਮਹਰੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਭਗਤ ਬੁੱਢਾ ਮੱਲ ਆੜ੍ਹਤਲੀ ਅਤੇ ਵੈਦਿਆ ਭਗਤ ਗੁਰਾਂਦਿੱਤਾ ਮੱਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਸ.ਮੇਲਾ ਸਿੰਘ ਅਤਾਰ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਮਾਲੀ ਮਦਦ ਜੁਟਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ |ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1911 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ ਜਦ ਇਸਦੀਆਂ 1000 ਕਾਪੀਆਂ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ 2.25 ਰੁਪਏ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ| ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੋਗਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲੰਡੇ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਕੋਲ ਹੈ |

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਰਾਨ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਂਧੀ

**ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਂਧੀ** ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਫ਼ਰਵਰੀ, 1943 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਨਜੀਭਟ, ਜ਼ਿਲ਼੍ਹਾ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਵਿਖੇ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬੀ.ਏ. ਸੈਂਟ ਜੋਜ਼ਿਫ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1966 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵਕਾਲਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਕਾਲਤ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

## ਰਚਨਾਵਾਂ
### ਨਾਵਲ
* *ਪਰਬਤਵਾਸੀ* (1999)
### ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ
* *ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਖੰਡਰ* (1975)
* *ਅੱਗ ਦੇ ਜੋਗੀ* (1983)
* *ਚੁਰਾਹੇ ਦਾ ਉਦਾਸ ਰੁੱਖ* (1992)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਨਿਸ਼ਾਨਾ (ਕਹਾਣੀ)

"ਨਿਸ਼ਾਨਾ" (ਰੂਸੀ: Выстрел) ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। 1830 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਅਤੇ 1831 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਵਰਗੀ ਇਵਾਨ ਬੇਲਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚ ਪਹਿਲੀ ਹੈ।

*ਨਿਸ਼ਾਨਾ* ਨੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਿਓਦਰ ਦਾਸਤੋਵਸਕੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਤੋਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪਾਠਕ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠਕ ਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਲਵੀਓ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬੁਣਿਆ ਰਹੱਸ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰੁਚੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਅਰਨੈਸਟ ਟਰੰਪ

**ਅਰਨੈਸਟ ਟਰੰਪ**( ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Ernest Trumpp (13 ਮਾਰਚ 1828 – 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1885) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੀ ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੰਧ (ਅਜਕਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਿਆਕਰਨ ਲਿਖੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ," ਸਿੰਧੀ ਅਲਫਾਬੈਟ ਐਂਡ ਗਰਾਮਰ|ਉਸਨੇ ਅਫਗਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਸ਼ਤੋ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1828
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1885
ਓ ਕੈਨੇਡਾ

"**ਓ ਕੈਨੇਡਾ**" (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: O Canada, ) ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗੀਤ 1906 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1939 ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਦਾ ਦਰਜਾ 1980 ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਮਨਜੂਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।

## ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਬੋਲ 
Crown-in-Council ਦੁਆਰਾ "ਓ ਕੈਨੇਡਾ" ਦੇ ਬੋਲ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀ, ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹਨ:

"ਓ ਕੈਨੇਡਾ" ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਰਾਗ ਦੋਨੋਂ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। 

### ਮੂਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ 
ਇਸ ਗੀਤ ਦਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* O Canada, Department of Canadian Heritage 
* O Canada without lyrics 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ
ਐਫਿਡ

**ਐਫਿਡ** (Aphids), ਦਰੁਮਿਊਕਾ ਜਾਂ ਮਾਹੂ ਛੋਟੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕੀਟ ਹਨ ਜੋ ਬੂਟਿਆਂ ਦਾ ਰਸ (sap) ਚੂਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਫਿਡੋਡੀਆ (Aphidoidea) ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਹੂ ਸਮਸ਼ੀਤੋਸ਼ਣ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵੈਰੀ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਸਰੋਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਮਾਹੂ ਜਾਂ ਚੇਪਾ ਜਾਂ ਤੇਲੇ ਜਾਂ ਲਾਹੀ ਕੀਟ)। ਪਰ ਪ੍ਰਾਣੀਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਜੀਵ (organisms) ਸਮੂਹ ਹਨ। ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ (asexual reproduction) ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਗਪੱਗ 4,400 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ 10 ਕੁਲਾਂ ਗਿਆਤ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 1 ਮਿਮੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 10 ਮਿਮੀ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਫਿਡ
ਰਫਿਊਜ਼ੀ

=ਪੰਜਾਬੀ ਰਫਿਊਜ਼ੀ=
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਆਦ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਰਫਿਊਜੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।
## ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
### ਮਾਂਈਆਂ ਪਾਉਣਾ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂਈਆਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ ਦਾ ਆਟਾ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਹਲਦੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤੇ ਜੌ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  
### ਮੀਡੀਆਂ ਦੀ ਰਸਮ
	ਮਾਂਈਆਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸੱਤ ਮੀਡੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਭਾਬੀ ਖੋਲਦੀ ਸੀ।  
### ਵਿਆਹ ਜੋੜਾ ਰਸਮ
ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕੱਚੀ ਲੱਸੀ ਨਾਲ ਨੁਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ੳਸ ਦਿਨ ਜੋ ਕੱਪੜੇ ਕੁੜੀ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਕਮੀਜ਼ ਪੇਕੇ ਘਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਲਵਾਰ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਵਿਆਹ ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  
## ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ
### ਮਾਂਈਆਂ ਪਾਉਣਾ
ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਵੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਮੁੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ ਦਾ ਆਟਾ ਤੇ ਵਿਚ ਹਲਦੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੌ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
### ਵਿਆਹ ਜੋੜਾ ਰਸਮ
ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮੁੰਡਾ ਜੋ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ ਉਹ ਉਸਦੇ ਘਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਜੋ ਪੱਗ ਬੰਨਦਾ ਸੀ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰੋਂ ਉਸਦਾ ਸਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਜੋੜਾ ਰਸਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  

## ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਨੂੰਹ ਤੋਂ ਗੋਹੇ ਦੀਆਂ 7 ਪਾਥੀਆਂ ਬਣਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਨੀਚੇ ਖੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਰੀ, ਅੰਬ, ਤੂਤ ਆਦਿ। ਉਹ ਫਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕੁੜੀ ਦੀ ਔਲਾਦ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਖੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 
		ਇਹ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਉਪਰੰਤ ਜੋ ਲੋਕ ਇਧਰ ਆ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਸਮੇਂ ਇਹੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ ਰਹੇ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਅਦ ਕਈ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਕਈ ਰਸਮਾਂ ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਵੀ ਮਾਂਈਆਂ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਵੱਟਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਤੇਲ ਆ ਗਿਆ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ।  
	
## ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜ
ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਨਾਰੀਅਲ ਤੇ ਘੜਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਰ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ੳਸਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵੇਲੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਟੋਆ ਪੱਟ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੌਰਾਂ ਤੱਕ ਮਿੱਟੀ ਤਾ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸੱਤ ਆਦਮੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁੱਕ ਮਿੱਟੀ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ’ਚ ਰੁਪਈਆ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਬਹਾਲ ਸਿੰਘ
## ਮੇਲੇ
### ਅਹਮਦ ਸ਼ਾਹ ਮੇਲਾ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੋਲਮੋਕ ਦੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਨਾਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੇਲਾ ਸੀ।ਬਹਾਲ ਸਿੰਘ
### ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ
ਇਹ ਮੇਲਾ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ 7 ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 
### ਨੇਕ ਮਰਦ ਦਾ ਮੇਲਾ
ਇਹ ਮੇਲਾ ਮਰਦਾ ਵਾਸਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੇਲਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਲਗਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਘ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਇਕ ਬਾਣੀ ਪੜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦੀ ਖਾਤਰ ਲਗਦਾ ਸੀ।  
		ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਮੇਲੇ ਉਧਰ ਦੇ ਉਘਰ ਰਹਿ ਗਏ।
ਵਿਰਦੀ

**ਵਿਰਦੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Virdi) ਇੱਕ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਗੋਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੋਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਖਾਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹਨ। ਇਸ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਗੋਤ
ਵਿਲੀਅਮ ਪ੍ਰਾਕਟਰ, ਜੂਨੀਅਰ

**ਵਿਲੀਅਮ ਪ੍ਰਾਕਟਰ, ਜੂਨੀਅਰ** (3 ਮਈ, 1817 - 10 ਫਰਵਰੀ, 1874) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ 1837 ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਕਾਲੇਜ ਆਫ ਫ਼ਰਮੇਸੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਫਾਰਮਾਕੋਪੀਆ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਓਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਹਿਲੇ ਫਾਰਮੇਸੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਲੇਖਕ/ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ.

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
* ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲਟੀਮੋਰ,ਮੈਰੀਲੈੰਡ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1817 ਦੇ ਜਨਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1874 ਦੀ ਮੌਤ
ਫਾਰਮੇਸੀ ਕਾਲਜ ਦਾਖਲਾ ਟੈਸਟ

**ਫਾਰਮੇਸੀ ਕਾਲਜ ਦਾਖਲਾ ਟੈਸਟ** (PCAT) ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਟੈਸਟ ਹੈ ਜੋ ਫਾਰਮੇਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੈਸਟ ਨੂੰ ਛੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਟੈਸਟ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਘੰਟੇ 'ਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਅੰਕ ਬਹੁ-ਪਸੰਦ ਭਾਗ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 200-600 ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲਕੂਲੇਟਰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
* ਦਾਖਲੇ ਟੈਸਟ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
*PCAT ਵੈਬਸਾਈਟ
*PCAT ਬਾਰੇ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਾਰਮੇਸੀ ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਟੈਸਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟੈਸਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਾਰਮੇਸੀ
ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ

**ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ** ਇੱਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਅਬਿਸ਼ੇਕ ਚੌਬੇ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ੋਬਾ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਹਨ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ, ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ, ਆਲਿਆ ਭੱਟ ਅਤੇ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਲਗਭਗ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਰਲੀਜ਼ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਕੁਝ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਅੱਗੇ ਪੈ ਗਿਆ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ
ਸੰਜੌਲੀ

**ਸੰਜੌਲੀ** ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਉਪ-ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ਹਿਰੀ ਚੂਹਾ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਚੂਹਾ

thumb|285x285px|*Aesops Fables* (1912), illustrated by Arthur Rackham.
"ਸ਼ਹਿਰੀ ਚੂਹਾ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਚੂਹਾ" ਈਸਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ 352 ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਨੇ-ਥਾਮਸਨ ਲੋਕਕਥਾ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ 112 ਹੈ। 

## ਕਹਾਣੀ 
ਮੂਲ ਕਥਾ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਮਾਣਮੱਤਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਚੂਹਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੇਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਚੂਹਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਦਾ ਦੇਸ਼ੀ ਖਾਣਾ ਪਰੋਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ  ਸ਼ਹਿਰੀ ਚੂਹਾ ਛੁਟਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸ਼ੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੁਆਦ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹਾਂ ਵਾਂਗ  ਭੋਜਨ ਦਾ ਸਵਾਦ ਚੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਸੁਆਦੀ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਵਿੱਚੇ ਛੱਡ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੌੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਭੌਂਕਦਾ ਭੌਂਕਦਾ ਉਥੇ ਆ ਧਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪੇਂਡੂ ਚੂਹਾ ਸੁਆਦ ਨਾਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਚੇਰੀਟਨ ਦੇ ਓਡੋ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ, "ਨਿਰੰਤਰ ਡਰ ਨਾਲ ਕੁਤਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਮੈਂ ਫਲੀਆਂ ਕੁਤਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜ਼ੀਹ ਦਿਆਂਗਾ" (I'd rather gnaw a bean than be gnawed by continual fear) ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕਹਾਣੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਬੀਰਸ ਵਾਲਾ (Fable 108) ਇੱਕ ਬੜਾ ਪੁਰਾਣਾ ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਜਨ ਵੀ ਹੈ। ਹੋਰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗ (II.6) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅੰਤ ਕਵਿਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਰਕੁਸ ਓਰੇਲੀਅਸ ਆਪਣੀ ਧਿਆਨ, ਕਿਤਾਬ 11.22 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।; *"ਪੇਂਡੂ ਚੂਹਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਚੂਹੇ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ  ਸ਼ਹਿਰੀ ਚੂਹੇ ਦੇ ਖੌਫ਼ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ  ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ"।*

ਐਪਰ, ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼-ਨਾਰਮਨ ਲੇਖਕ ਵਾਲਟਰ ਨੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਯੂਰਪ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਜਨ (ਜਾਂ ਚੇਰੀਟਨ ਦੇ ਓਡੋ ਵਾਲਾ) ਨੂੰ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਚ ਜੁਆਨ ਰੂਇਜ਼ ਦੀ ਸਪੇਨੀ ਕਿਤਾਬ ਬੁਏਨ ਅਮੋਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਜਨੌਰ ਕਥਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਾਲਟਰ ਇਟਾਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖਰੜਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਰੋਤ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸੀਓ ਜ਼ੁੱਕਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ Esopi fabulas, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਵਰੋਨਾ, 1479) ਹੈ, ਦਾ ਵੀ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਸ਼ਹਿਰੀ ਚੂਹਾ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਚੂਹਾ* 12ਵੀਂ ਕਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੋਨੈੱਟ ਹਨ, ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਟਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸਰਕਾਰੀਆ ਕਮਿਸ਼ਨ

**ਸਰਕਾਰੀਆ ਕਮਿਸ਼ਨ** ਜੂਨ 1983ਈ. ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰਕਾਰੀਆ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਝਾ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇਹ ਨਾਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਿਆ, ਜੋ ਕੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਰਿਟਾਇਰਡ ਜੱਜ ਸਨ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੋ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੀ ਬੀ. ਸਿਵਾਰਮਨ ਅਤੇ ਡਾ. ਐਸ.ਆਰ. ਸੇਨ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
Sarkaria commission 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਭਾਨੀਮਾਰ

**ਭਾਨੀਮਾਰ** ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਚਿੱਤਰ ਹਸਤੀ ਹੈ। ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰੋਂ ਜਮਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੱਤੇ-ਬਾਜ, ਸ਼ੋਲਕ ਸੋਚਾਂ ਦਾ ਪੁਤਲਾ, ਚੁਸਤੀ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਢੁਕਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਦੇ ਕਮਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨੁਭਵੀ ਭਾਨੀ ਮਾਰ, ਨਾਲੋਂ ਚਤਰ ਮੁਜਾਨ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਰਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਧਰੋ ਲੱਭੇ। ਜੁੜ ਰਹੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਨੀ ਮਾਰ ਬਿੱਜ ਵਾਂਗੂ ਅਸਮਾਨੋ ਆ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਫਲਾਣਿਆ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂ ਅਮਕੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸਾਕ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਨੀ ਮਾਰ ਰਤੋਂ ਰਾਤ ਟਿਕਾਣੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਠਹਿਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਤੁਰ ਕਿਸੇ ਆਨੇ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੁੱਡ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਭਾਨੀਮਾਰ ਆਪਣਾ ਸੌਖਾ ਤੇ ਸੁਆਦਲਾ ਕੰਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੱਡਾਂ ਨਾਲ ਈ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ ਦਾਰਾਂ ਤੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਤੋਂ ਗੱਲ ਅਗਾਂਹ ਲੰਘ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਨੀਮਾਰ ਦੀ ਖੂਬ ਚੜ੍ਹਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕਵੀਸ਼ਰਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਜੋੜ ਰੱਖੇ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਲਿਆਂ ਮੁਸਾਤਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੱਸੇ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਖੁਦ ਗਾ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਪਰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਨਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਸੁਸਿਖਸਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਭਲੇ ਮਾਣਸਾ ਤੋ ਕਿਵੇਂ ਬੱਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਕੋਟਸੁਖੀਏ ਦਾ ਮੇਲਾ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੋਟਸੁਖੀਏ ਵਿੱਚ 2 ਭਾਦੋਂ ਨੂੰ ਸੰਤ ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪੂਜਨੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੰਤ ਤਵਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸੰਤ ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਜਮੀਨ ਤੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਕੇਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਵੀ 12 ਸਾਲ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਗਊਆਂ ਚਾਰੀਆਂ। ਜਿਸ ਭੋਰੇ ਚ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਲੋਕ ਓਥੇ ਰਖੀਆ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸੰਤ ਤਵਸੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਚੋਥਾ ਸ਼ਰਾਧ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੋਵੇ ਹੀ ਦਿਨ (ਮੇਲੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਵਾਲੇ ਦਿਨ) ਏਥੇ ਦੂਰੋਂ ਨੇੜੇਓ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਮਨੋਤ ਲਈ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਇਕਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਤਿਨ ਦਿਨ ਦਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਦਿਨ ਜਿਆਦਾ ਤਰ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਲੇ ਆਖੰਡ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਜੋਰ ਕਾਰਨ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਦਿਨਾਂ ਦੋਰਾਨ ਮਾਨਤਾ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਲਈ ਧਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਨ 1984 ਦੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। 1984 ਸਮੇਂ ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਸੰਤ ਜੀ ਤੋਂ ਰਸਦ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਪਰ ਸੰਤ ਜੀ ਨੇ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਵਜਾਏ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਖਾਤਰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਸ ਦੇ ਵਾਵਜੂਦ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਚਾਚਾ ਚੌਧਰੀ

**ਚਾਚਾ ਚੌਧਰੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮਿਕ ਕਿਰਦਾਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਾਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਪੱਛਮੀ ਕੌਮਿਕ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਚਾ ਚੌਧਰੀ ਕੌਮਿਕ ਨੂੰ 10 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਲਗਪਗ 1 ਕਰੋੜ ਨਕਲਾਂ ਵਿਕ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਲੜੀਵਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਰਘੁਵੀਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
## ਇਤਿਹਾਸ
ਚਾਚਾ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1971 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਰਸਾਲੇ ਲੋਟਪੋਟ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣ ਗਿਆ।

ਡਾਇਮੰਡ ਕੌਮਿਕਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਚਾ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ 10-13 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਡਾਇਮੰਡ ਕੌਮਿਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਬਿੱਲੂ, ਪਿੰਕੀ ਅਤੇ ਲੱਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

## ਸਹਾਇਕ ਪਾਤਰ
* **ਸਾਬੂ**
* **ਬਿੰਨੀ ਚਾਚੀ**
* **ਛੱਜੂ ਚੌਧਰੀ**
* **ਰਾਕੇਟ**
* **ਟਿੰਗੂ ਮਾਸਟਰ**

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਿਕ ਕਿਰਦਾਰ
ਗੁੱਗਾ ਨੌਮੀ

**ਗੁੱਗਾ ਨੌਮੀ** ਗੁੱਗੇ ਪੀਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਗੁੱਗਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਚੌਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਗੁੱਗੇ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਜਬਰੀ ਵਿਆਹ ਲਿਆ ਸੀ। ਗੁੱਗੇ ਵਲੋਂ ਮਾਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਈ। ਅਗੋਂ ਗੁੱਗੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਧੀ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਗੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ  ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁੱਗਾ ਨੌਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੇਵੀਆ ਜਰੂਰ ਰਿੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੇਵੀਆਂ ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਥਾ ਨਾਲ ਤੇ ਹੁਣ ਮ੍ਹੀਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇੱਕ ਟਹੂਏ ਜਿਹੇ ਨਾਲ ਪੇਚ ਦਾ ਦਬਾ ਪਾ ਕੇ ਗੁੰਨਿਆ ਆਟਾ ਹੇਠਾਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤਾਰਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਕਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਟਕਾਏ ਗੁੱਛੇ ਨੂੰ ਜੁਗਤੀ ਨਾਲ ਤੋੜ ਕੇ ਢੀਂਗਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੁੱਠੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਿਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਸੁੱਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਵੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਥਾ ਨਾਲ ਖਾਸ ਮੇਹਨਤ ਕਰਕੇ ਧੋਤੀ ਕਣਕ ਦੇ ਮਹੀਨ ਪੱਕੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੁੰਨ ਕੇ ਸਵਾਣੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਰਿੜਕਣ ਵਾਲੀ ਬੰਦੀ ਚਾਟੀ ਜਾਂ ਥੰਦੇ-ਹੋਏ ਤੋਲੋਂ ਮੂਧੇ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਵੱਟਿਆ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਹੋ ਸੇਵੀਆਂ ਕਰੀਰੇ ਦੀ ਢਿੰਗਰੀ ਉੱਤੇ ਸੁਕਾਈਆ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਕਰੀਰ ਮੋੜੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਇਸ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਿਖੀਆਂ ਸੂਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸੂਲਾਂ ਦਾ ਟੁੱਟ ਕੇ ਸੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਣ ਦਾ ਉਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਸਵਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਚਾਉ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉ ਭੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੱਥੀ ਵੱਟੀਆਂ ਸੇਵੀਆਂ ਦੇ ਮੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਗੰਡ ਗੰਡੋਏ ਜਿਹੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਗੁੱਗਾ ਪੀਰ ਆਪਣੀ ਉਮਤ ਵਧੀ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁੱਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ, ਸੇਵੀਆਂ ਰਿੰਨ੍ਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਚੂਹਿਆ ਦੀਆਂ ਖੱਡਾ ਤੋਂ ਕੱਚੀ ਲੀ ਪਾਉਣੀ ਏਸ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਗੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਟੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾੜੀਆ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾੜੀ ਬੀਕਾਨੇਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉੱਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਲਿਆਕੇ ਕਈ ਗੁੱਗਾ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਭੀ ਮਾੜੀਆਂ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛਪਾਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜਨਾਨੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਉਸਤਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਗੁੱਗਾ, ਸੱਪ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਨੌਮੀ ਨੂੰ **ਗੁੱਗੇ ਪੀਰ** ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੌਮੀ ਨੂੰ ਗੁੱਗਾ ਨੌਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾੜੀ/ਮਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਟੀ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਟੋਭੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੌਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਗਾ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦੇਵੇ।ਜੇਕਰ ਦਿਖਾਈ ਵੀ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰੇ। ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸੇਮੀਆਂ ਰਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲੇ ਮਟੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਂ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੁੱਡਾਂ ਵਿਚ ਕੱਚੀ ਲੱਸੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਪਸਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਰਕ ਸੰਗਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗੁੱਗੇ ਨੌਮੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪੱਲੇ ਮੇਰੇ ਜੱਲੀਆਂ ਮੈਂ ਗੁੱਗਾ ਮਨਾਵਣ ਚੱਲੀਆਂ।ਜੀ ਮੈਂ ਬਾਰੀ ਗੁੱਗਾ ਜੀ।ਪੱਲੇ ਮੇਰੇ ਮੱਠੀਆਂ, ਮੈਂ ਗੁੱਗਾ ਮਨਾਵਣ ਬੈਠੀਆਂਜੀ ਮੈਂ ਬਾਰੀ ਗੁੱਗਾ ਜੀਰੋਹੀ ਵਾਲਿਆਂ ਗੁੱਗਿਆ ਤੇਰਾ ਭਰਿਆ ਕਟੋਰਾ ਦੁੱਧ ਦਾ।ਮੇਰਾ ਗੁੱਗਾ ਮਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੁਟਦਾ ਜੀ ਮੈਂ ਬਾਰੀ ਗੁੱਗਾ ਜੀਛੰਨਾ ਭਰਿਆ ਮਾਂਹਾ ਦਾ, ਗੁੱਗਾ ਮਹਿਰਮ ਸਭਨਾਂ ਥਾਂ ਦਾਨੀ ਮੈਂ ਬਾਰੀ ਗੁੱਗਾ ਜੀ੍ਵ ਨੀ ਹੋ।ਗੁੱਗਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਪੀਰ ਹੈ ਪਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਢਿਲੜ ਈਮਾਨ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਧਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਸਾਦਿਕ ਖ਼ਾਨ

**ਸਾਦਿਕ ਖ਼ਾਨ** ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ 2005 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਟੂਟਿੰਗ ਤੋਂ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ 7 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਲੰਦਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੇਅਰ ਬਣਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਰਾਜਿਆਣਾ

**ਰਾਜਿਆਣਾ** ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖਿੱਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਤਹਿਸੀਲ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ 'ਚ ਮੋਗਾ-ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੋਗਾ ਅਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤੋਂ ਦੂਰੀ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ, ਆਲਮਵਾਲਾ, ਰੋਡੇ, ਜੀ.ਟੀ.ਬੀ. ਗੜ੍ਹ, ਕੋਟਲਾ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੋਕੇ, ਚੰਨੂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਬਹੁਤੇ ਬਰਾੜ ਗੋਤ ਦੇ ਸਿੱਖ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ 
ਪਿੰਡ ਰਾਜਿਆਣਾ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਬੱਝਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਾਨ, ਭੁੱਲਰ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਉੱਪਰ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਗਿੱਲ ਜਿਸਨੂੰ ਗੁਸਾਈਂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ 'ਰਾਜਾ ਪੀਰ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਤੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ 'ਬਰਾੜ ਗੋਤ' ਦੇ ਜੱਟਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਖੀ 'ਖਾਨੇ' ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਗਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫੇਰ ਜੋਧੇ ਬਰਾੜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਘਾ ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਇੱਥੇ ਵਸ ਗਏ। 'ਰਾਜੇ ਪੀਰ' ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਰਾਜਿਆਣਾ ਪਿਆ।

## ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੋਗਦਾਨ 
ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਲ਼ਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਜ਼ੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੂਕਾ ਲਹਿਰ ਸਮੇਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੁੱਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

## ਪੰਚਾਇਤ ਤੇ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ 
ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਵਿੱਘਾ ਪੱਤੀ, ਨਾਰੰਗ ਕੀ ਪੱਤੀ, ਹਵੇਲੀ ਪੱਤੀ, ਜੋਗਾ ਪੱਤੀ, ਘੋਗਾ ਪੱਤੀ, ਵਜ਼ੀਰ ਪੱਤੀ, ਰਣੀਆ ਪੱਤੀ ਆਦਿ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਰਾਜਿਆਣਾ, ਰਾਜਿਆਣਾ ਪੱਤੀ ਵਿੱਘਾ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਣਾ ਖੁਰਦ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ-ਨਾਲੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਹਨ-

* ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ
* ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ
* ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ
* ਸਰਕਾਰੀ ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ
* ਦੋ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ
* ਪਟਵਾਰ ਖਾਨਾ
* ਇੱਕ ਬੈਂਕ
* ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਸੋਸਾਇਟੀ
* ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਅਤੇ ਹੋਟਲ
* ਦੋ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ
* ਦੋ ਜੰਝ-ਘਰ
* ਤਿੰਨ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ
* ਤਿੰਨ ਵਾਟਰ ਫਿਲਟਰ

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੋਟਲਾ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ

**ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ** ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ 'ਚ ਮੋਗਾ-ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਹੱਟਵਾਂ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਲਗਪੱਗ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਸਾਵਾ ਪੱਤੀ, ਵੱਡੀ ਪੱਤੀ, ਛੋਟੀ ਪੱਤੀ, ਸੁਹੇਲ ਪੱਤੀ ਬਾਬੇ ਕੀ ਪੱਤੀ ਆਦਿ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਬਰਾੜ ਗੋਤ ਦੇ ਸਿੱਖ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱੱਚ ਦੋ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਬਰਾੜ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਕੋਟਲਾ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 70% ਹੈ।ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਗਭਗ 500 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਨੀ **ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ** ਸਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ‎
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭੁੱਗੇ ਦਾ ਵਰਤ

**ਭੁੱਗੇ ਦਾ ਵਰਤ** ਪੋਹ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੋਹ ਦਾ ਮਹੀਲਾਂ ਤਿਲ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਪਾ ਪਾ ਕੁੱਟ ਕੇ ਪਿੰਨੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਨੀਆਂ ਸੰਧਾਰੇ ਨਾਲ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੁਰੀ ਭੇਜੀਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਆਣੇ ਸਿਆਣੇ ਆਪ ਵੀ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਗਨ ਨਮਿੱਤਿਆਂ ਨਾ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਸਭੋ ਕੁੜੀਆਂ ਹੀ ਰੱਖ ਰੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਵਰਤ ਵੀਰਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਘਰ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਵਹੁਟੀ ਦੀਆਂ ਨਣਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚਖਾ ਮੁਖੀ ਭੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਕਰੂਏ ਦਾ ਸੰਧਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਭਾਈ ਨੂੰ ਜੇ ਨਵ^ਵਿਆਹੁਤਾ ਉਡੀਕਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਣਦ ਕਟਾਖਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਓ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ਉੋਸ ਦੇ ਬੋਤੇ ਲਈ ਆਖਦੀ ਹੈ: ਤੇਰੇ ਬੋਤੇ ਨੂੰ ਤੂੜੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਸੱਕਰ ਪਾਵਾਂਗੀ। ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਤੁੜੀ ਦੀ ਪੱਤ ਪਾਵਾਂ ਖੁਰਲੀ ਤੇ ਬੰਨ ਭਾਬੀਏ।ਜਿੰਨਾਂ ਦੇ ਵੀਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦਿਨ ਬੜੇ ਦਰਦਨਾਕ ਦੁੱਖਾਂ-ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀਆ ਤੋ ਸੱਖਣੇ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਭਰੇ।ਰੱਬਾ ਦਿੱਤਾ ਨਾ ਵੀਰ ਇੱਕ ਮੈਨੂੰ ਭੈਣ ਕੋਲ ਆਵੇ ਸੱਜ ਕੇ।

ਇਉਂ ਦੁੱਖਾਂ ਸੁੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆ ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਚੋਹਲ ਅਤੇ ਚੁਟਕੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਉਲ ਵਿੱੱਚ ਇਹ ਵਰਤ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਸ਼ੁਰੁ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਬਣਾਏ ਖਾਣ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਹੀ ਭੁੱਗਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਅਜੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਭੁੱਗੇ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਭੁੱਗੇ ਦਾ ਵਰਤ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੀਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਭੁੱਗੇ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਪਿੰਨੀਆਂ ਦਾ ਸੰਧਾਰਾ ਉਸ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਰਤ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮੋਹ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਪੋਹ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਪੈਂਦੀ ਠੰਡ ਵਿਚ ਤਿਲਾਂ ਤੇ ਗੁੜ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤਿਲਾਂ ਤੇ ਗੁੜ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਦ ਪਾਵਰਪੱਫ਼ ਗਰਲਜ਼ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

**ਦ ਪਾਵਰਪੱਫ਼ ਗਰਲਜ਼** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਟੂਨ ਲੜੀ ਹੈ

## ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਬਲੌਸਮ
* ਬਬਲਜ਼
* ਬਟਰਕਪ
## ਟਾਊਂਸਵਿਲ ਦੇ ਵਾਸੀ
* ਪ੍ਰੋਃ ਯੂਟੋਨੀਅਮ 
* ਮੇਅਰ
* ਮਿਸ ਸਾਰਾ ਬੈਲਮ
* ਮਿਸ ਕੀਨ
* ਵਕਤਾ
* ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਤਾ
* ਮਿੱਕ ਮਾਈਕਲਸਨ
## ਟਾਊਂਸਵਿਲ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ
* ਮੋਜੋ ਜੋਜੋ
* ਫਜ਼ੀ ਲੰਪਕਿੰਸ
* ਹਿੱਮ
* ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮੋਰਬੱਕਜ਼
* ਗੈਂਗਗ੍ਰੀਨ ਗੈਂਗ
** ਏਸ ਕੌਪੂਲਰ
** ਸਨੇਕ ਇੰਗਲਬੈਰੀ
** ਲਿਲ ਅਰਟੂਰੋ
** ਗਰੂਬਰ
** ਬਿੱਗ ਬਿਲੀ
* ਅਮੀਬਾ ਮੁੰਡੇ (ਦ ਅਮੀਬਾ ਬੌਏਜ਼)
** ਬੌਸਮੈਨ
** ਜੂਨੀਅਰ
** ਸਲਿੱਮ
* ਸੇਡੂਸਾ
* ਰਾਓਡੀਰੱਫ਼ ਮੁੰਡੇ (ਦ ਰਾਓਡੀਰੱਫ਼ ਬੌਏਜ਼)
** ਬ੍ਰਿਕ
** ਬੂਮਰ
** ਬੱਚ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ
ਨਿੰਜਾ ਹਥੌੜੀ

**ਨਿੰਜਾ ਹਟੌੜੀ** (ਜਪਾਨੀ: 忍者ハットリくん – Ninja Hattori Kun) ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਮੰਗਾ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫੁਜੀਕੋ ਫੁਜੀਓ ਦੇ **ਮੋਟੋ ਅਬੀਕੋ** ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀਆਂ ਐਨੀਮੇ ਲੜੀਆਂ, ਗੇਮਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। 2013 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਐਨੀਮੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਇਹ ਐਨੀਮੇ ਕਈ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
## ਕਹਾਣੀ
## ਪਾਤਰ
* **ਕਾਂਜ਼ੋ ਹਟੌੜੀ**
* **ਸ਼ਿੰਜ਼ੋ ਹਟੌੜੀ**
* **ਸ਼ੁਸ਼ੀਮਾਰੂ**
* **ਕੈਨਿਚੀ ਮਿਤਸੂਬਾ**
* **ਸੋਨਮ** (ਸੁਬਾਮਾ)
* **ਅਮਾਰਾ** (ਕਮੂਜ਼ੋ ਕੇਮੁਮਾਕੀ)
* **ਕੀਓ** (ਕੈਗਚੀਓ)
* **ਯੁਮੀਕੋ ਕਵਾਈ**
* **ਆਇਕੋ ਸੈਨਸੇਈ**
* **ਜਿੰਚੂ ਹਟੌੜੀ**
* **ਜਿੱਪੋ**
* **ਕੋਇਕੇ ਸੈਨਸੇਈ**
* **ਕੈਨਤਾਰੂ ਮਿਤਸੂਬਾ**
* **ਅਮਾ ਮਿਤਸੂਬਾ**
* **ਪ੍ਰੋਃ ਸ਼ਿਨੋ ਬਿਨੋ**
* **ਕੈਕਟੋ ਚੈਨ**
## ਟਿਕਾਣੇ
ਇਸ ਐਨੀਮੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਟਿਕਾਣੇ ਹਨ: ਟੋਕੀਓ ਸ਼ਹਿਰ, ਸ਼ਿੰਟੋ ਮੰਦਿਰ, ਇਗਾ ਰਾਜਖੇਤਰ, ਇਗਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਕੋਗਾ ਘਾਟੀ।
## ਮੀਡੀਆ
### ਮੰਗਾ
### ਐਨੀਮੇ
### ਫਿਲਮਾਂ
## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
* ਨਿੰਜਾ ਹਟੌੜੀ ਕੁਨ (ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ)
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਮੰਗਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਐਨੀਮੇ
ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ

**ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਸਾਬਕਾ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਮਾਡਲ ਇਵਾਨਾ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ 45ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੈਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।

ਉਹ ਪਰਿਵਾਰਕ-ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਟਰੰਪ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ "ਦ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਰੂਮ ਜੱਜ ਵੀ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2017 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਟਰੰਪ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਉਸ ਦੇ ਕਲਾਸੀਫਾਈਡ ਸਮੱਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਾਂਗ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਟਰੰਪ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ "ਸੰਘੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਵਿੱਤੀ ਖੁਲਾਸੇ ਫਾਰਮ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ" 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ।. ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2018 ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਨੈਤਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੱਕਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਟਰੰਪ ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਨਹੱਟਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੈੱਕ-ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਡਲ ਇਵਾਨਾ (ਨੀ ਜ਼ੇਲਨੋਕੋਵਿਕ) ਅਤੇ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ, ਜੋ ਕਿ 2017 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 45ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ, ਦਾ ਦੂਜਾ ਬੱਚਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਵੰਸ਼ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ "ਇਵਾਂਕਾ" ਛੋਟਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਲੈਵਿਕ ਇਵਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਲੈਵਿਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। 1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ, ਡੌਨਲਡ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਏਰਿਕ, ਇੱਕ ਸੌਤੇਲੀ ਭੈਣ, ਟਿਫਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ, ਬੈਰਨ ਹਨ।

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨਹੱਟਨ ਦੇ ਚੈਪਿਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕੰਨੈਕਟੀਕਟ ਦੇ ਵਾਲਿੰਗਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਚੋਆਏਟ ਰੋਜਮੇਰੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੋਆਟੇ ਦੀ "ਬੋਰਡਿੰਗ-ਸਕੂਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ" ਨੂੰ "ਜੇਲ੍ਹ" ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ "ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤ ਮਸਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।"

2000 ਵਿੱਚ ਚੋਆਏਟ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਰਟਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਜੋਰਜਟਾਉਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਕਮ ਲਾਉਡ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
, February 2017]]
ਟਰੰਪ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈਂ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰਦਾ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ। ਇਵਾਂਕਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀਆਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਪੀਟਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉੱਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ "ਅਣਉਚਿਤ" ਹੈ।

ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਵਾਂਕਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਏਲਿਸਨ, 2018 ਵਿੱਚ ਵੈਨਿਟੀ ਫੇਅਰ ਲਈ ਲਿਖਿਆ, ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ ਦੇ "ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਮੰਨਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ" ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ "ਮਨਪਸੰਦ" ਬੱਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਬਰੱਬਰਾ ਵਾਲਟਰਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਇੱਕ 2015 ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*Biography on Trump website
*
*
*Ivanka Trump on Twitter

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰੰਪ ਪਰਿਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਜਪਾਨੀ

**ਜਪਾਨੀ** ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ 
* ਜਪਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
* ਜਪਾਨੀ ਲੋਕ, the ethnic group that identifies with Japan through culture or ancestry
** Japanese diaspora, Japanese emigrants and their descendants around the world
** Foreign-born Japanese, ਜਪਾਨ ਦੇ ਨੈਚਰੂਲਾਈਜ਼ਡ ਨਾਗਰਿਕ
* Japanese writing system, consisting of kanji and kana
* ਜਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ, the food and food culture of Japan
ਖ਼ੁਰਮ ਜ਼ਾਕੀ

**ਸਯਦ ਖ਼ੁਰਮ ਜ਼ਾਕੀ** (26 ਮਾਰਚ 1976 - 7 ਮਈ 2016) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖੋਜੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਬਲੌਗਰ, ਸੁੰਨੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੀਆ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ 1998–2001 ਦੌਰਾਨ ਕੰਮਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।

ਜ਼ਾਕੀ ਨੇ ਡੀਫੈਂਸ ਸਰਵਿਸ ਇੰਟੇਲੀਜੇਂਸ ਅਕਾਦਮੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਹਦਾਇਤਕਾਰ/ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਟੈਕਨੀਕਲ ਇੰਟੇਲੀਜੇਂਸ ਪੜਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਵਨ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਵਨ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਾਇਰੇਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।

ਜ਼ਾਕੀ ਹੁਣ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬਲੌਗ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰ ਵੈਬਸਾਈਟ *ਲੈਟ ਅਸ ਬਿਲਡ ਪਾਕਿਸਤਾਨ* ਦਾ ਐਡੀਟਰ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ

**ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ** ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
* ਪੁਰਤਗਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੋਈ ਚੀਜ਼
* ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ ਖਾਣਾ
* ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ
** ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
* ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ ਲੋਕ
ਰੇਤਲੀ ਬਿੱਲੀ

**ਰੇਤਲੀ ਬਿੱਲੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Sand Cat; ਰੇਤਲੀ ਦੂਨ ਬਿੱਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਨਸਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੇਤਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਸਲ ਦੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਿੱਕਤ ਦੇ ਰਹਿ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਲਤੂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀ ਹਨ ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਠੰਢ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਹਾਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਪੰਜ ਮੀਲ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸਦੀ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਕਾਰਨ 2002 ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਲੀਆਂ
ਤੈਰਦੇ ਪੱਥਰ

**ਤੈਰਦੇ ਪੱਥਰ** (ਜਾਂ ਚੱਲਦੇ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਤੁਰਦੇ ਪੱਥਰ) ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰੀ ਸਤਹਿ 'ਤੇ ਫਿਸਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਥਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਨਰਮ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਥਰ ਕਦੇ ਲੰਮੇ ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਤੈਰਦੇ ਪੱਥਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰੇਸਟ੍ਰੈਕ ਪਲਾਯਾ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਡੈੱਥ ਵੈਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ, ਨੇਵਾਡਾ ਦਾ ਲਿਟਲ ਬੋਨੀ ਕਲਾਇਰੇ ਪਲਾਯਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਥਰ
ਦ ਪਾਵਰਪੱਫ਼ ਗਰਲਜ਼

**ਦ ਪਾਵਰਪੱਫ਼ ਗਰਲਜ਼** ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਟੂਨ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕ੍ਰੇਗ ਮੈਕਕਰੈਕਨ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਟੂਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੜੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕੁੜੀਆਂ ਬਬਲਜ਼, ਬਲੌਸਮ ਤੇ ਬਟਰਕਪ, ਜੋ ਕਿ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰੋਃ ਯੂਟੋਨੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਦਿਮਾਗ ਵਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਕਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਕਹਾਣੀ
## ਪਾਤਰ
* ਬਬਲਜ਼
* ਬਲੌਸਮ
* ਬਟਰਕਪ
## ਮੀਡੀਆ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ
ਪੋਕੀਮੌਨ ਸੈਂਟਰ

**ਪੋਕੀਮੌਨ ਸੈਂਟਰ** (ਜਾਂ ਪੋਕੀਮੌਨ ਕੇਂਦਰ)) ਪੋਕੀਮੌਨਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਕੀਮੌਨ ਜਗਤ ਦੇ ਹਰੇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੋਕੀਮੌਨ ਸੈਂਟਰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਕੀਮੌਨਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਦੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਪੋਕੀਮੌਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਜੋਸ਼ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪੋਕੀਮੌਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਨਰਸ ਜੌਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਂਟੋ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾਈਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਾਈ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੋਕੀਮੌਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਰੇਕ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਕਾਂਟੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪੋਕੀਮੌਨ ਚੈਂਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ
ਮਟਰੋਲਾ

**ਮਟਰੋਲਾ** ਇੱਕ ਫ਼ੋਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਇਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮੋਬਾਇਲ (ਕਿਤੇ ਵੀ ਲਿਜਾ ਸਕਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ) ਫ਼ੋਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਾਰਟਿਨ ਡੀ. ਕੂਪਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ
## ਉਤਪਾਦ
### ਫ਼ੋਨ
* ਮੋਟੋ ਐਕਸ

## ਹਵਾਲੇ
ਗੁੜ੍ਹਤੀ

ਨਵੇਂ ਜੰਮੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਆਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਗੁੜ ਵਿੱਚ ਸੌਂਫ਼ ਆਦਿ ਦੀ ਬਣੀ ਘੁੱਟੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਗੁੜ-ਘੁੱਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਸ਼ਬਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਜੰਮਣ ਮਗਰੋਂ ਬੱਚਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਸਮੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਗੁੜਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦ ਸੁਭਾਵ ਉੱਤੇ ਹੀ ਢਲਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕੋਰੇ ਭਾਂਡੇ ਜਾਂ ਚੱਪਣੀ ਵਿੱਚ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਧਾਰਾ ਜਾਂ ਮਾਖਿਓ ਦਾਂ ਬੂੰਦਾਂ ਪਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰੂੰ ਦੀ ਪੱਤਲੀ ਬੱਤੀ ਜਾਂ ਦਰਭ ਘਾਹ ਦਾਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਚੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਸੌਂਫ ਤੇ ਖੰਡ ਪੀਹ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਲਗਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਦ ਲਗਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
ਇਸ ਰੀਤ ਸਮੇਂ ਮਰਾਸੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਮੀ ਕਮੀਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਿੱਕੇ ਜਾਂ ਦਾਣਿਆ ਦਾ ਛੱਜ ਭਰ ਕੇ ਦਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੇਣੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਮਾਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੰਘਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭੂਆ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਗੁਣਵੰਤੀ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਨਾਲ ਇਕ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁਭਾਅ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਬਣੇਗਾ। ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਲਈ ਇਕ ਕੋਰੀ ਠੂਠੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਵਿਚ ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੋ ਕੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਘਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਕ ਬੱਕਰੀ ਜਰੂਰ ਰੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਰੂੰ ਦੀ ਇਕ ਬੱਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਦੀ ਸੀ। ਬੱਤੀ ਨੂੰ ਠੂਠੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਡੋਬ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੀ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੀ ਰਸਮ।

ਹੁਣ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ

**ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ** (ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ χρῶμα ਰੰਗ ਅਤੇ σῶμα ਸਰੀਰ ਦਾ ਮੇਲ) ਜਿਊਂਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਧਾਗਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੁਵੰਸ਼ਿਕਤਾ ਦੇ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।

## ਬੱਚੇ ਦੇ ਲਿੰਗ
ਬੱਚੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨਿਰਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਥਾਂ ਮਰਦ ਦਾ ਰੋਲ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਕਸ ਕਰੋਮੋਸਮ, ਵਾਈ ਕਰੋਮੋਸਮ ਦੋਨੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਐਕਸ ਐਕਸ ਕਰੋਮੋਸਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰੋਮੋਸਮ ਦੇ ਤੇਈ ਜੋੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ’ਚੋਂ 22 ਜੋੜੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਐਕਸ ਵਾਈ (ਪੁਰਸ਼) ਜਾਂ ਐਕਸ ਐਕਸ (ਔਰਤ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਐਕਸ ਕਰੋਮੋਸਮ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਮਰਦ ਐਕਸ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵਾਈ ਕਰੋਮੋਸਮ ਦੇਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਕਰੋਮੋਸਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੰਜਾਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਲੜਕਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੰਜਾਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਲੜਕੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਐਕਸ ਕਰੋਮੋਸਮ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਐਕਸ ਕਰੋਮੋਸਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਲੜਕੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਵਾਈ ਕਰੋਮੋਸਮ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਐਕਸ ਕਰੋਮੋਸਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਲੜਕਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਕਰੋਮੋਸਮ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਐਕਸ ਕਰੋਮੋਸਮ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਲੱਗੇਗਾ।

## ਖੋਜ
ਸ਼ਬਦ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ χρῶμα (ਕ੍ਰੋਮਾ, "colour") ਅਤੇ σῶμα (ਸੋਮਾ, "body") ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰੰਗਕ ਪਦਾਰਥ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਲਹੈਮ ਫਾਨ ਵੈਲਡੇਅਰ-ਹਾਰਟਜ਼ ਦੁਆਰਾ 1888 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ
ਪ੍ਰੋ.ਓਕ (ਪੋਕੀਮੌਨ)

**ਪ੍ਰੋਃ ਓਕ** (ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਓਕ) ਪੋਕੀਮੌਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਿਰਦਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੈਲਟ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੋਕੀਮੌਨਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਆਪਣੀ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪੋਕੀਮੌਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਃ ਓਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪੋਤਾ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਗੈਰੀ ਓਕ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਕਾਂਟੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਐਸ਼ ਕੈਚਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਃ ਓਕ ਨੇ ਐਸ਼ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੋਕੀਮੌਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕੁਏਰਟਲ, ਬਲਬਾਸੌਰ ਜਾਂ ਚਾਰਮੈਂਡਰ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਐਸ਼ ਦੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਃ ਉਸਨੂੰ ਪਿਕਾਚੂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 

ਪ੍ਰੋਃ ਓਕ ਕਈ ਪੋਕੀਮੌਨ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ ਕਿਰਦਾਰ
ਬਾਪੂ ਰਾਓ

**ਬਾਪੂ ਰਾਓ**, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਮਜਦੂਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕਲੇ ਨੇ 40 ਦਿਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਖੂਹ ਪੁੱਟਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਥੋਂ ਆਪਣਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਭਰ ਸਕੇ, ਕਿਓਂਕਿ ਉਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਖੂਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਸੀ|
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਰੋਕਾਰ
ਗੈਰੀ ਓਕ (ਪੋਕੀਮੌਨ)

**ਗੈਰੀ ਓਕ** ਪੋਕੀਮੌਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੋਃ ਓਕ ਦਾ ਪੋਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੈਲਟ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਂਟੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਐਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਂਞ ਇਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੋਕੀਮੌਨ ਦਾ ਨਾਂ ਸਕੁਏਰਟਲ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਪ੍ਰੋਃ ਓਕ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਰੀ ਦੇ ਪੋਕੀਮੌਨ
* ਬਲਾਸਟੌਇਸ
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ ਕਿਰਦਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ
ਪੋਕੀਮੌਨ ਯੈਲੋ

**ਪੋਕੀਮੌਨ ਯੈਲੋ** ਇੱਕ ਪੋਕੀਮੌਨ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਂਟੋ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਐਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਕਾਚੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੇਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਗੇਮਬੌਏ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਕੀਮੌਨ
ਅਕਬਰ ਇਲਾਹਾਬਾਦੀ

**ਅਕਬਰ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜ਼ਵੀ**, ਆਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਮ ਅਕਬਰ ਇਲਾਹਾਬਾਦੀ (ਉਰਦੂ: اكبر الہ آبادی ) (ਅਕਤੂਬਰ, 1846 ; 15 ਫ਼ਰਵਰੀ 1921), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ।

## ਕਾਵਿ 
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।
## ਟੂਕਾਂ
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1846
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1921
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਸ ਸੂਚੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਇਤੇਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਮੋਜੂਦਾ, ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ

## A 
## B 
## C 
## D 
## E 
## F 
## G 
## H 
## I 
## J 
## K 
## L 
## M 
## N 
## O 
## P 
## Q 
## R 
## S 
## T 
## U 
## V 
## W 
## X 
## Y 
## Z 
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮੇਲਾ ਬਾਬਾ ਧਿਆਨ ਦਾਸ

**ਮੇਲਾ ਬਾਬਾ ਧਿਆਨ ਦਾਸ** ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ (ਕਸਬੇ) ਝੁਨੀਰ ਵਿਖੇ ਬਾਬਾ ਧਿਆਨ ਦਾਸ ਤੇ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਦਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਚੇਤ ਵਦੀ ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਝੁਨੀਰ ਮਾਨਸਾ ਸਰਸਾ ਰੋਡ ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਮੇਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜੰਡ ਕਰੀਰ ਦੀਆਂ ਝਿੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਧਿਆਨ ਦਾਸ ਦੀ ਸਮਾਧ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲਗਦਾ ਹੈ। 

## ਪਿਛੋਕੜ
*ਇਸ ਮੇਲੇ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਧਿਆਨ ਦਾਸ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਖੂਹ ਪੁੱਟ ਲਿਆ ਸੀ। ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਸ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਾਬੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਇੱਕ ਪਾਲੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡਲੇ ਚਿਣਵਾ ਲਏ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੇ ਡਲੇ ਚੁੱਕੇ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ । ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।
*ਦੂਜੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਝੁਨੀਰ ਵਿੱਚ ਦੀ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਖੂਹ ਪੁੱਟ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਬੈਠ ਗਏ। ਖੂਹ ਪੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਚੋਂ ਧਾਲੀਵਾਲ ਗੋਤ ਦੇ ਬੰਦੇ  ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੇ ਇਸ ਬੂਬਨੇ ਨੂੰ ਲਗਾਓ ਖੂਹ ਪੁੱਟਣ । ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਾਬਾ ਖੂਹ ਪੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਇੱਕਲੇ ਨੇ ਹੀ ਖੂਹ ਪੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜੋ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਾਲੀਵਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਜੜ੍ਹ ਰਹਿ ਗਈ ਉਹ ਵੀ ਪੱਟ ਦੇਵਾਂ । ਬਾਬੇ ਦੇ ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਬੰਦੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਬਾਬੇ ਦੇ ਚਰਨੀਂ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਡੇਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ । ਬਾਬੇ ਦੁਆਰਾ ਧਾਲੀਵਾਲ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੁੱਟਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਹ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਧਾਲੀਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਮੁੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਮਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਤ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।

## ਸੁੱਖਾਂ/ਮੰਨਤਾਂ
ਇਸ ਮੇਲੇ ‘ਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰਿਆਣਾ,ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੁੱਖਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੌਤ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸੁੱਖ ਜਲਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁੱਖ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਲ ਕੱਪੜਾ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਮਠਿਆਈ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਥਿਊਰੀ

ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਮਾਰਕਸੀ ਥਿਊਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਵੇਲੇ ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਦਾਰਥਿਕ ਹਾਲਤਾਂ—ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਏਂਗਲਜ਼ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਦਾਰਥਿਕ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਰਮਵਾਰ ਪੰਜ  ਪੜਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਕੁੰਜੀ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਹਾਲਤਾਂ, ਦਾ ਇੱਕ ਠੋਸ ਅਧਿਐਨ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਲੋਕ ਉੱਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਥੋਪੀ ਕੋਈ marche generale (ਆਮ ਰਾਹ) ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ-ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਥਿਊਰੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਏ, ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਆਗਸਤ ਰੋਡਿਨ

**ਫਰਾਂਕੋਇਸ ਆਗਸਤ ਰੇਨ ਰੋਡਿਨ** (12 ਨਵੰਬਰ 1840 – 17 ਨਵੰਬਰ 1917), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਆਗਸਤ ਰੋਡਿਨ** (; ), ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੁੱਤਤਰਾਸ਼ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਰੋਡਿਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬੁੱਤਤਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਅਤੀਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨਹੀਂ ਛੇੜੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਕਾਰੀਗਰ ਵਾਲੀ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਤਲਬਗਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੇ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## References 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਆਈਬੇਰੋ-ਅਮਰੀਕਾ

thumb|360x360px
**ਆਈਬੇਰੋ-ਅਮਰੀਕਾ** (ਸਪੇਨਿਸ਼: *Iberoamérica*,ਪੁਰਤਗਾਲੀ : Ibero -ਅਮਰੀਕਾ ) ਜਾ ਫਿਰ ਔਬੇਰਿਅਨ ਅਮਰੀਕਾ ਆਧਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਜਾ ਇਲਾਕੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਪੇਨੀ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਨ। ਇਥੋ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਪੇਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 
* ਸਪੇਨਿਸ਼: (430,567,462 ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ)
:  ਅਰਜਨਟੀਨਾ 42,669,500
:  ਬੋਲੀਵਿਆ 10,556,102
:   ਚਾਇਲ17,772,871
:  ਕੋਲੰਬਿਆ  47,425,437
:  ਕੋਸਤਾ ਰੀਕਾ 4,586,353
: ਕੁਬਾ  11,167,325
:  ਦੋਮੀਨਿਕੀਸਨ ਗਣਤੰਤਰ 9,445,281
:  ਏਕੁਡਰ 15,223,680
:  ਏਲ ਸਾਲਵਾਡਰ 6,134,000
:  ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ15,806,675
: ਹਾਂਡੂਰਾਸ 8,249,574
: ਮੈਕਸੀਕੋ118,395,054
:  ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ 6,071,045
:  ਪਨਾਮਾ 3,608,431
:  ਪੈਰਾਗੁਏ 6,800,284
:  ਪੇਰੂ 30,814,175
:  ਪੁਇਰਤੋ ਰੀਕੋ 3,667,084
: ਸਪੇਨ 46,704,314
: ਉਰੂਗੁਏ 3,324,460
:  ਵੈਨੇਜ਼ੁਐਲਾ28,946,101
* ਪੂਰਤਗਾਲੀ  (211,520,003 ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ)
:  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ201,032,714
:  ਪੁਰਤਗਾਲ10,487,289

## ਹਵਾਲੇ 
## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ 
* (Spanish) Official Web-site for the Organization of Ibero-American States OEI
* (Spanish) Ibero-America's Secretariat General Official Web-site (SEGIB)
* (Spanish) Official Web-site for the Organization of Ibero-American Youth (OIJ)
* (Spanish) Digital History of Ibero-America from the 14th to the 18th century 
* (Spanish) Digital News about Ibero-America (La Insignia)
* (Spanish) Cultural Magazine about Ibero-America (Pensar Iberoamerica) 
* (Spanish) Official Web-site for one of the most important festivals devoted to Ibero-America (El Ojo de Iberoamerica)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਟੀਟੀਕਾਕਾ ਝੀਲ

**ਟੀਟੀਕਾਕਾ ਝੀਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Titicaca)** ਪੇਰੂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਿਕਦਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝੀਲਾਂ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੁਰਾਤਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿਭਾਗ

**ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੁਰਾਤਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿਭਾਗ**,ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ | ਇਹ ਸੰਸਥਾ 1861 ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜਰ ਕੁੰਨਿਗਮ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤਤਵ
400

**400** ਗ੍ਰੈਗੋਰੀਅਨ ਕਲੰਡਰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸਾਲ ਹੈ।

## ਸਮਾਗਮ
### ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ
### ਜੂਨ
### ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ
### ਅਕਤੂਬਰ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ
## ਅਣਜਾਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਘਟਨਾ
## ਜਨਮ
### ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ
### ਜੂਨ
### ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ
### ਅਕਤੂਬਰ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ
## ਮੌਤ
### ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ
### ਜੂਨ
### ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ
### ਅਕਤੂਬਰ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:400
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਕੋਕੋਰ

***ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਕੋਕੋਰ*** ਰੂਮਾਨੀਆ ਦੇ ਲੇਖਕ ਮੀਹਾਇਲ ਸਾਦੋਵਿਆਨੋ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਰੂਮਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਹੈ, ਇੱਕ ਜੋ ਜਗੀਰੂ ਦਾਬੇ ਹੇਠ ਜਿਉਂ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਘੋਲ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ

'*ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ * 'ਸਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਸੜਕ ਤੇ ਜੇਪੀ ਨਾਇਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ 10 ਵੇਂ ਗੁਰੂ - ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਹੈ। [4.

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਹਵੇਲੀ ਸਾਹਿਬ,(ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤੁਰਕਮਾਨ ਦਰਵਾਜੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ)ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ ਕੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। ਉਥੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਲਗਪਗ 39 ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਰਹੇ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਹਰਵਲਭ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ

ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ **ਹਰਵਲਭ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ** 27 ਤੋਂ 30 ਦਸੰਬਰ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਸੰਮੇਲਨ 1875 ਵਿੱਚ ਸਿਧ ਪੀਠ - ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਬੀ ਤਲਾਬ, ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ