open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਸ਼ਿਗੇਰੂ ਬਾਨ

**ਸ਼ਿਗੇਰੂ ਬਾਨ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Shigeru Ban, ਜਾਪਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: 반 시게루, ਜਨਮ: 5 ਅਗਸਤ 1957)

ਬਾਨ ਨੂੰ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਨੀ ਯੋਗਦਾਨ ਸਦਕਾ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਿਜ਼ਕਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ 37 ਉਹ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਬਾਨ ਜਪਾਨ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਰਟਸ ਦੀ ਟੋਕੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

## ਕੈਰੀਅਰ
ਬਾਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਥੀਮ ਹੈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੰਰਚਨਾ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁੱਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਡਿਜਾਇਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਹੇਤੁ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਬਾਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਮਗਰੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਇਸ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਨ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕਈ ਪਾਸਾਰ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜਾਪਾਨੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਸਾਰਵਵਿਆਪਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣਕ ਦੇ ਸਮਾਨ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਸੈਂਟਰ ਪੋਮਪੀਡੌ ਮੇਟਜ਼, ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਕਾਰਡਬੋਰਡ ਕੈਥੇਡਰਲ, ਕਰਾਇਸਟ ਗਿਰਜਾ ਘਰ, ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਉਸਦੀਆਂ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। 
## ਮੁੱਖ ਕੰਮ 
]]
*ਸੈਂਟਰ ਪੋਮਪੀਡੌ ਮੇਟਜ਼, ਫ਼ਰਾਂਸ। 
*ਫਰਨੀਚਰ ਹਾਊਸ, ਜਾਪਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਪੂਰਵਨਿਰਮਿਤ ਘਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ। 
*ਸਰਟੇਨ ਵਾਲ ਹਾਉਸ (1995), ਇਤਾਬਾਸ਼ੀ, ਟੋਕੀਓ, ਜਾਪਾਨ। 
*ਨੇਕਡ ਹਾਊਸ (2000), ਕਵਾਗੋ, ਵਰਲਡ ਐਕਜੀਵਿਸ਼ਨ ਐਕਸਪੋ 2000, ਹਨੋਵਰ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ। 
*ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ (2005 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਕ), ਗ੍ਰੇਗਰੀ ਕੋਲਬਰਟ ਦੇ ਵੀਡੀਓ /ਤਸਵੀਰ ਕੰਮ ਏਸ਼ੇਜ ਅਤੇ ਹਿਮਪਾਤ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਘਰ ਬਣਾਇਆ। 
*ਟਾਕਟੋਰੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ, ਕੋਬੇ,ਜਾਪਾਨ। 
*ਕਾਰਡਬੋਰਡ ਕੈਥੇਡਰਲ, ਕਰਾਇਸਟ ਚਰਚ, ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ (2012-2013)
## ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
* ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਵਾਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਜਾਪਾਨ (1997) ਲਈ ਜੀ ਆਈ ਏ ਇਨਾਮ। 
* ਸਾਲ ਦਾ ਟਾਈਮ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਸਰਵਰਕ, (2001) ਅਮਰੀਕਾ। 
* ਪ੍ਰਿਕਸ ਡੇ ਏਲਏਕੇਡਮੀ ਡੀਆਰਕਿਟੇਕਚਰ ਡੀ ਫ਼ਰਾਂਸ (2004) 
* ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੱਤਰ ਦੀ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕਾਦਮੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (2005) ਵਿੱਚ ਅਰਨੋਲਡ ਡਬਲਿਊ ਬਰੂਨਰ ਮੇਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ। 
* ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਿਊਨਚੇਨ, (2009) ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਉਪਾਧੀ। 
* ਆਰਡਰ ਡੇਸ ਆਰਟਸ ਐਟ ਡੇਸ ਲੇਟਰਸ, ਫ਼ਰਾਂਸ (2010)। 
* ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਡਰ ਆਫ ਮੈਰਿਟ, ਫ਼ਰਾਂਸ (2011) 
* ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਅਗਸਟੇ ਪੇਰਰੇਟ ਇਨਾਮ (2011)। 
* ਮਾਇਨੀਚ ਡਿਜਾਈਨ ਇਨਾਮ, ਜਾਪਾਨ (2012) 
*ਪ੍ਰਿਜ਼ਕਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਪ੍ਰਾਇਜ (2014)।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਵਾਣੀ ਕਪੂਰ

**ਵਾਣੀ ਕਪੂਰ** ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2013 ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ, ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ, ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਡੈਬਿਊ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਆਹਾ ਕਲਿਆਣਮ (2014) ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਕਪੂਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਫਰਨੀਚਰ ਨਿਰਯਾਤ ਉਦਮੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ ਜੋ ਬਜ਼ਾਰ ਮਾਰਕੀਟ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬਣੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਜੈ ਕੌਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਧਿਐਨ 'ਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਓਬਰਾਏ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰਿਜੋਰਟਸ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ. ਹੋਟਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਏਲੀਟ ਮਾਡਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਮਾਡਲਿੰਗ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਪੂਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਨਿਤੀ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਡੀਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲਿਵ-ਇਨ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫੀਡਬੈਕ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੜਕੀ, ਤਾਰਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਈ। ਕੋਇਮੋਈ ਦੇ ਮੋਹਰ ਬਾਸੂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਸੁਹਣਾਤਮਕ ਡੈਬਿਊਨੇਟ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮਧੁਰਿਤਾ ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ "ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਪਰਦਾ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ 46 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ (6.8 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਕਮਾਏ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ। 59ਵੇਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਡੈਬਿਊ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕਪੂਰ ਦੀ ਅਗਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤਾਮਿਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਆਹਾ ਕਲਿਆਣਮ ਸੀ, ਜੋ 2010 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ "ਬੈਂਡ ਬਾਜਾ ਬਾਰਾਤ" 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੀਮੇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ। ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਆਦਿੱਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮੇ "ਬੇਫਿਕਰੇ" ਵਿੱਚ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 9 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਔਸਤਨ ਗ੍ਰੋਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਸ਼ੁਭਰਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਵਾਣੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ''ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅੱਕੀ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਗੇਅਰ ਬਦਲ ਰਹੀ, ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਔਰਤ ਬਣ ਸਕਦੀ ਸੀ।"

ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਬਰੇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਿਤਿਕ ਰੋਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਦੇ ਨਾਲ, 2019 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ, "ਵਾਰ", ਇੱਕ ਐਕਸ਼ਨ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫ਼ਿਲਮ. ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸਿਧਾਰਥ ਆਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਾਰ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਲੈਸ਼ਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। 

## ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
## Awards and nominations 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
1994 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ

**1994 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ**, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿ **XII ਏਸ਼ਿਆਡ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਖੇਡਾਂ 2 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1994 ਵਿਚਕਾਰ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਤੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਮਲੇ ਤੋਂ 49 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। 1991 ਦੇ ਗੁਲਫ਼ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 42 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 6,828 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਗ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬੇਸਬਾਲ, ਕਰਾਟੇ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੈਂਥਾਲੋਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਨ।
## ਮਾਸਕਟ
XII ਏਸ਼ਿਆਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰਕ ਲੋਗੋ ਚਿੱਟੀਆਂ ਘੁੱਗੀਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਪੋਪੋ ਅਤੇ ਕੁਕੂ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਸੀ।

## ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ 'ਏਸ਼ਿਆਡ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁ-ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਓਲੰਪਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਨ ਲਈ ਸੋਨਾ, ਦੂਜੇ ਲਈ ਰਜਤ, ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਲਈ ਕਾਂਸੀ ਪਦਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਆਰੰਭ 1951 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਪਹਿਲੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। 15ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 1 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 15 ਦਸੰਬਰ 2006 ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾ, ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। 16ਵੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਆਾਯੋਜਨ 12 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 27 ਨਵੰਬਰ 2010 ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਗੁਆਂਗਜ਼ੂ, ਚੀਨ ਨੇ ਕੀਤੀ। 17ਵੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ 2014 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਇੰਚੇਯਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
## ਸ਼ਾਮਿਲ ਖੇਡਾਂ
1994 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ: 
*  ਗੋਤਾਖੋਰੀ
*  ਤੈਰਾਕੀ
*  ਤੀਰੰਦਾਜ਼ੀ
*  ਦੰਗਲ
*  ਬੈਡਮਿੰਟਨ
*  ਬੇਸਬਾਲ
*  ਬਾਸਕਟਬਾਲ
*  ਗੇਂਦਬਾਜੀ
*  ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ
*  ਡੋਂਗੀਇਨ
*  ਸਾਇਕਲਿੰਗ
*  ਘੋੜਸਵਾਰੀ
*  ਫੈਨਸਿੰਗ
*  ਫੁੱਟਬਾਲ
*  ਗੋਲਫ਼
*  ਜਿਮਨਾਸਟਿਕਸ
*  ਹੈਂਡਬਾਲ
*  ਹਾਕੀ
*  ਜੂਡੋ
*  ਕਬੱਡੀ
*  ਕਰਾਟੇ
*  ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜ ਖੇਡਾਂ
*  ਰੌਲਰ ਖੇਡਾਂ
*  ਖੇਨਾ
*  ਪਾਲ ਨੌਕਾਇਨ
*  ਸੇਪਾਕਟਾਕਰੌ
*  ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ
*  ਸਾਫਟਬਾਲ
*  ਸਾਫਟ ਟੇਨਿਸ
*  ਸਕਵੈਸ਼
*  ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ
*  ਤਾਇਕਵਾਂਡੋ
*  ਟੈਨਿਸ
*  ਤ੍ਰੈ ਖੇਡਾਂ
*  ਵਾਲੀਬਾਲ
*  ਭਾਰਤੋਲਨ
*  ਕੁਸ਼ਤੀ

## ਕਲੰਡਰ
## ਹੋਰ ਵੇਖੋ
* 1998 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
* 2002 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
* 2006 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
* 2010 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
* 2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
* 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
* 2026 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਚੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਵੇ 219

**ਚੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਵੇ 219**,  ਜਿਸਨੂੰ ਤੀੱਬਤ-ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਾਰਗਿਲਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤੀੱਬਤ  ਦੇ ਸ਼ਿਗਾਤਸੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਲਹਾਤਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੁਲ ਲੰਬਾਈ 2,086 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।  ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸੰਨ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੜਕ 1957 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ।। ਇਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਚੀਨ ਨੇ 1950 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ 1962 ਦਾ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਲੜਾਈ ਵੀ ਭੜਕ ਗਈ। 1958 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ ਤੀੱਬਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉੱਥੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਭੜਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਤੀੱਬਤ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਸਤਾ ਨੂੰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਣ ਦੀ ਠਾਨੀ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਗਸ਼ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ "ਹਿੰਦੀ-ਚੀਨੀ ਭਰਾ-ਭਰਾ" ਦੀ ਨੀਤੀ ਜੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸੀ। 1957 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੜਕ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਚੀਨੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਸਿਤੰਬਰ 1957 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੇਤੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸਰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਜੁਲਾਈ 1958 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੋ ਦਸਤੇ ਸੜਕ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਣ ਭੇਜੇ। ਪਹਿਲਾ ਦਸਦਾ ਸੜਕ ਦੇ ਦੱਖਣ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਅਕਤੂਬਰ 1958 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਦੂਜਾ ਦਸਦਾ ਸੜਕ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਣ ਗਿਆ ਪਰ ਨਹੀਂ ਪਰਤਿਆ।ਤੀੱਬਤ-ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੱਕੀ ਸੜਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯੋਗ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਝੀਲ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਤੋਂ ਗੁਜਰਦੀ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਤੀੱਬਤ ਦੇ ਰੁਤੋਗ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ  ਬਹੁਤ ਵਧਿਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਦੇ ਕੋਨੇ ਉੱਤੇ ਚੀਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦੋਮਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਖੇਮਾਂ ਅਤੇ ਚੂਨੇ ਦੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭੀਹੜ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਮਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਯਟਨ ਕਰਾਕੋਰਮ ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਕੇ2 ਪਹਾੜ ਦੇ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਪਾਂਗੋਂਗ ਤਸੋ ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਦੀ ਵੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਦਾਖ਼ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੀੱਬਤ ਦਾ ਅੰਤਮ ਪੜਾਉ ਤਸੇਰੰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ 5, 050 ਮੀਟਰ ਉੱਚੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੱਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਵੇ
ਅਲ ਰਿਆਨ ਬੈਂਕ

**ਅਲ ਰਿਆਨ ਬੈਂਕ** ਜਾਂ **ਇਸਲਾਮਿਕ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਬ੍ਰਿਟੇਨ** ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਆਰਥਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਂਕਿੰਗ
ਐੱਚ ਬੀ ਐੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ

**ਐੱਚ ਬੀ ਐੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ** (ਪਹਿਲਾ ਨਾਂਅ **ਹਬੀਬ ਬੈਂਕ ਲਿਮਟਿਡ**) ਕਰਾਚੀ ਸਥਿਤ ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੈਂਕ ਹੈ। ਸੰਨ 1974 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 2003 ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਇੰਜ਼ਮਾਮ ਉਲ ਹਕ

**ਇੰਜ਼ਮਾਮ-ਉਲ-ਹਕ** ;ਪੰਜਾਬੀ, ; ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ 1970), ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ *ਇੰਜ਼ੀ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਬੱਲੇਬਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹੈ। ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹਨ, ਯੁਨੂਸ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਜਾਵੇਦ ਮੀਆਂਦਾਦ।

ਇੰਜ਼ਮਾਮ 1992 ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੈਮੀਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ 37 ਗੇਂਦਾ 'ਤੇ 60 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 1992 ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿਤਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ 2003 ਵਿੱਚ ਇੰਜ਼ਮਾਮ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਉਹ 2007 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟਵੰਟੀ20 ਤੱਕ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ। 5 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ ਇੰਜ਼ਮਾਮ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੂਸਰੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਸੰਨਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹੀਰੋਜ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇਸ ਲੀਗ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸੀਜਨ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਿਆ।
## ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
### ਇੰਡੀਅਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ 
2007 ਵਿੱਚ ਇੰਜ਼ਮਾਮ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹੀਰੋਜ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 5 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 141 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਫਿਰ ਮਾਰਚ 2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਇੰਜ਼ਮਾਮ ਲਈ ਚੰਗਾ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਲੀਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲਵੇ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੰਜ਼ਮਾਮ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 100ਮਿਲੀਅਨ (ਯੂਐੱਸ$1,100,000) ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਚੋਣਵਾਂ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਬਰਾਇਨ ਲਾਰਾ ਸੀ।
## ਹਵਾਲੇ
## ਹੋਰ ਪਡ਼੍ਹੋ 
*Inzamam-ul-Haq – Story of Arrival to International Cricket 
*Guardian Interview with Inzamam – Ball Tampering Scandal
*Retirement Announcement
*Farewell and Tribute to Inzamam-ul-Haq
*Dazzling, delicate; a reassuring presence – Cricinfo

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਬਦੁਲ ਰੱਜ਼ਾਕ

**ਅਬਦੁਲ ਰੱਜ਼ਾਕ** (ਉਰਦੂ: **عبد الرزاق**, ਜਨਮ 2 ਦਸੰਬਰ 1979) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਤੌਰ ਸੱਜੂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਤੇਜ-ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਫ਼ਜ਼ਾਲ, ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ਲ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਸਫ਼ਾਕ, ਸੈਮਾ ਸ਼ਾਹਿਦ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1996 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਤਾਰਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਗਦਾਫ਼ੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੈਚ ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਬਦੁਲ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ 255 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 46 ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।

## ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
ਅਬਦੁਲ ਰੱਜ਼ਾਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਨਵੰਬਰ 1996 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਲਈ ਓਡੀਆਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਲੰਬਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਸੋ ਨਵੰਬਰ 1999 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। 1999-2000 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਕਾਰਲਟਨ ਅਤੇ ਯੂਨਾਇਟਡ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਸੀਰੀਜ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੋਬਰਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਅਰਧ-ਸੈਂਕਡ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਉਸ ਸਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸਾਬਕਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਤੇਜ-ਗੇਂਦਬਾਜ਼ *ਗਲੇਨ ਮੈਕਗ੍ਰਾਥ* ਦੀਆਂ ਇੱਕ ਓਵਰ ਦੀਆਂ ਛੇ ਗੇਂਦਾ ਤੇ 5 ਚੌਕੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। 
### 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
ਰੱਜ਼ਾਕ ਦੀ ਚੋਣ 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ 15 ਮੈਬਰੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 2011 ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੱਪ ਫਰਵਰੀ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਰੱਜ਼ਾਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੋ ਉਸਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 24 ਗੇਂਦਾ ਤੇ ਨਾਬਾਦ 20 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੀਮ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ 34 ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਤੋਡ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
* 
* 
* 
* www.howstat.com.au ਅਬਦੁਲ ਰੱਜ਼ਾਕ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ
* ਫੇਸਬੁੱਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਨਾਸਿਰ ਜਮਸ਼ੇਦ

**ਨਾਸਿਰ ਜਮਸ਼ੇਦ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Nasir Jamshed) (ਉਰਦੂ: ناصر جمشید ; ਜਨਮ 06 ਦਸੰਬਰ 1989) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।

ਨਾਸਿਰ ਜਮਸ਼ੇਦ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹਨ ਭਾਵ ਕਿ ਟੀਮ ਦੇ ਓਪਨਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ 
### ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਾਸਿਰ ਜਮਸ਼ੇਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲਾ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਸਿਰ ਨੂੰ ਉਸ ਵਕਤ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੇ ਲੜੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਚੋਣਕਰਤਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਉੱਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਬਰਦਸਤ 204 ਰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਰੀ ਖੇਡੀ ਜੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਡਰ-19 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਮੈਚ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਟਵੰਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਪ੍ਰੈਲ 2005 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਲਾਇਨਜ਼ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਹ ਉਸ ਵਕਤ ਈ.ਐਸ.ਪੀ.ਐਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ 15 ਸਾਲ ਅਤੇ 140 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਨ।

2005-06 ਵਿੱਚ ਕੈਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਟਰਾਫੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 800 ਰਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਹੋ ਗਈ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 182 ਰਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੋਣ ਹੋ ਗਈ।

### ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਾਸਿਰ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਪਨਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਧੁੰਆਧਾਰ 48 ਗੇਂਦਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 61 ਰਨ ਬਣਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮੈਨ ਆਫ ਦ ਮੈਚ ਵੀ ਬਣੇ ਸਨ। ਨਾਸਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂੱਜੇ ਇੱਕਦਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੰਗੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 64 ਗੇਂਦਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 74 ਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਰੀ ਖੇਡੀ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੋਨਾਂ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਅਰਧਸੈਂਕੜੇ ਬਣਾਏ ਸਨ।

2008 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਜਮਸ਼ੇਦ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਅਰਧਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 53 ਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਅਰਧਸੈਂਕੜਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਉਂਡ, ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਬਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ 52 ਰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਰੀ ਖੇਡੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਦੇ ਓਪਨਰ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਆਇਚੀ ਪ੍ਰੀਫ਼ੈਕਚਰ

**ਆਇਚੀ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ**, ਜਪਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਹੈ ਜੋ ਚੂਬੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੋਕਾਇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਗੋਆ ਹੈ। ਇਹ ਚੂਕਯੋ ਮਹਾਨਗਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਹੈ। 
## ਇਤਿਹਾਸ 
ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇਹ ਖੇਤਰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਂਤਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਵਾਰੀ, ਮਿਕਾਵਾ ਅਤੇ ਹੋ। ਨੋਉਸਾਮਾ ਕਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਿਕਾਵਾ ਅਤੇ ਹੋ ਦਾ ਏਕੀਕਰਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1871 ਵਿੱਚ, ਹਾਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਢਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਓਵਾਰੀ ਨੂੰ, ਚਿਟਾ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਗੋਆ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿਕਾਵਾ ਨੂੰ ਚਿਟਾ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਤੋਂ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨੂਕਾਤਾ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1872 ਵਿੱਚ, ਨਗੋਆ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਨੂੰ ਆਇਚੀ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸੀ ਸਾਲ 27 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਨੁਕਾਤਾ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਤੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
## ਭੂਗੋਲ 
ਆਇਚੀ ਜਪਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਟਾਪੂ ਹੋਂਸ਼ੂ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇਸਦੀ ਹੱਦ ਇਸੇ ਤੇ ਮਿਕਾਵਾ ਖਾੜੀ ਨਾਲ, ਪੂਰਬੀ ਹੱਦ ਸ਼ਿਜ਼ੂਓਕਾ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਨਾਗਾਨੋ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਨਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਹੱਦ ਗਿਫ਼ੂ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰਨਾਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹੱਦ ਮਿਈ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ। 
### ਸ਼ਹਿਰ 
## ਜਨਸੰਖਿਆ 
2001 ਦੀ ਤੱਕ, ਆਇਚੀ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ 50.03% ਮਰਦ ਅਤੇ 49.97% ਔਰਤਾਂ ਸਨ। 1,39,540 ਨਿਵਾਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਨ ਜੋ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 2% ਹੈ।
## ਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਵਾਂ 
ਮੇਇਜੀ ਮੂਰਾ ਇਨੁਯਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਇਜੀ ਅਤੇ ਤਾਈਸ਼ੋ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਕ ਲਲਾਇਡ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਪੀਰਲ ਹੋਟਲ ਦੀ ਲਾਬੀ (ਜੋ ਕਿ 1923 ਤੋਂ 1967 ਤੱਕ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੋਇਟਾ ਦੀ ਕਾਰ ਫੈਕਟਰੀ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨੁਯਾਮਾ ਵਿਚਲੀ ਬਾਂਦਰ ਪਾਰਕ (ਮੌਂਕੀ ਪਾਰਕ) ਅਤੇ ਨਾਗੋਯਾ, ਓਕਾਜ਼ਾਕੀ, ਤੋਯੋਹਾਸ਼ੀ ਤੇ ਇਨੁਯਾਮਾ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵੀ ਦੇਖਣਯੋਗ ਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਕਾਫੀ ਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਪਰ ਅਤਸਿਮ ਪੈਨਿਨਸੂਲਾ ਸਰਫ ਬੀਚ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਵਧੀਆ ਬੀਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦਕਿ ਸ਼ਿਜ਼ਊਓਕਾ ਪ੍ਰੀਫੇਕਚਰ ਵਿੱਚ ਬੀਚਾਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਵਾਂ ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਿਤ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਇਚੀ ਪ੍ਰੀਫ਼ੈਕਚਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰੀਫ਼ੈਕਚਰ
ਮੋਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀਕ

**ਮੋਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀਕ** () (ਜਨਮ 5 ਸਤੰਬਰ 1970) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ। 
## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
ਮੋਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜਾਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਟਾਪ 50 ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਰਫ਼ੀਕ ਅਜਿਹਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਟੀਮ ਦਾ ਪੱਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਵ ਕਿ ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਰਫ਼ੀਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੌਡ਼ਾਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 1000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹਨ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀਕ ਅਜਿਹਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਓਡੀਆਈ) ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਖਾਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਆਈਸੀਸੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਗੇਂਦ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2002 ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਖਰਾਬ ਗੇਂਦਬਾਜ ਢੰਗ ਕਾਰਨ ਟੀਮ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੂਸਰੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਛੇ ਵਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਰਫ਼ੀਕ ਲੋਅਰ-ਆਰਡਰ ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹੈ। ਕੀਨੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਮਈ 1998 ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 77 ਦੌਡ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੌਡ਼ਾਂ ਕੀਨੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 56 ਦੌਡ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇ 3 ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਮੈਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕਡ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਚ ਡਰਾਅ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ 2005-06 ਵਿੱਚ 65 ਦੌਡ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਛੱਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
*ਕ੍ਰਿਕਇੰਫ਼ੋ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ
*ਕ੍ਰਿਕਟਅਰਕਾਈਵ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਅੱਜ ਜੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਹੈ ਉਸਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੋਇਆ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਸ਼ਬਦ ਕਿੰਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਵਿਵਾਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉੱਤੇ ਇੰਨਾ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ 1700 ਇਸਵੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਸਿਕੰਦਰ ਦਾ ਹਮਲਾ 328 ਈਪੂਃ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਅਕਸਰ ਫਾਰਸ ਦੇ ਹਖਾਮਨੀ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗਰੇਕੋ-ਬੈਕਟਰਿਅਨ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਇਆ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਾਰਥੀਅਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੱਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਭੂਭਾਗ ਉੱਤੇ ਸਾਸਾਨੀ ਸ਼ਾਸਨ ਆਇਆ। ਫਾਰਸ ਉੱਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਫਤਿਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਈ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਬਗਦਾਦ ਸਥਿਤ ਅੱਬਾਸੀ ਖਿਲਾਫਤ, ਫਿਰ ਖੋਰਾਸਾਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਤ ਸਾਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗਜਨਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ। ਗਜਨਾ ਉੱਤੇ ਗੋਰ ਦੇ ਫਾਰਸੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾਂ ਲਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਗੌਰੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੱਧ-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਧੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਮਲਾਵਾਰਾਂ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰ, ਨਾਦਿਰ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖੇਤਰ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਅੰਗ ਸਨ।

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਫਗਾਨ ( ਯਾਨੀ ਪਸ਼ਤੂਨ ) ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਕਈ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਉਂਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤੀ। 1933 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1973 ਤੱਕ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਰਿਹਾ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਰਿਹਾ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। 1979 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੱਥ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਜੋ ਸੁੰਨੀ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਸਨ ਨੇ ਸੱਤਾ ‘ਤੇ ਕਾਬਜ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਾਥ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋ ਗਏ। 2001 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਨਾਟੋ ਦੀ ਫੌਜ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

## ਫ਼ਾਰਸ ਅਤੇ ਸਿਕਮਦਰ ਦਾ ਹਮਲਾ 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ
ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

**ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ** ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਕਾਮੀ ਅਰਬ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤਾ। 16ਵੀਂ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਹਖਾਮਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ।

ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਜਾਂ ਅਜ਼ਰਬੈਜਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਅਜੇਰੀ: آذربایجان, Azərbaycan ) ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਸਪਿਅਨ ਸਾਗਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੈ, ਰੂਸ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮਉੱਤਰ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਆਰਮੇਨੀਆ ਵੱਲੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਪਾਸਿਓਂ ਤੇ ਜਾਰਜੀਆ ਨੂੰ ਦਾਗੇਸਤਾਨ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਵੱਖਰਾ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰ, ਸਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਆਜਾਦ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਵਿੱਚ 8 ਮਿਲਿਅਨ ਦੇ ਕਰੀਬ .

ਮੱਧ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਈ ਅਲਬਾਨੀਆ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਨਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਈਸਾਈਮੱਤ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਅਰਬ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰਿਆ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗਜੀਆਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬੈਂਡ ਜਿਸਦੀ ਫਤਹਿ ਅਭਿਆਨ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਦੇਸ਼ੀ ਕੋਕੇਸ਼ਿਆਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਦਲੀਲ਼ ਬਨਣਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਓਗੁਜਾਂ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਪਨਾਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ।

ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ 80 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਲੋਕ-ਰਾਜ 1918 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਸੀ 1920 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੇਨਾਵਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਪਤਨ ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ।

## ਸਮਾਜਵਾਦ 
28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1920 ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਰਾਜ, ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ SSR ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਾਸਕੋ ਸਰਕਾਰ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਦਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਰਚ 1922 ਵਿੱਚ ਤਰਾਨਸ ਕਾਕੇਸ਼ਿਅਨ SSR ਨਾਲ ਆਰਮੇਨਿਆ ਅਤੇ ਜਾਰਜਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲਾਇਆ ਗਿਆ। 1922 ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੱਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਕੇ, TSFSR ਦੇ ਚਾਰ ਮੂਲ ਗਣਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਬਣ ਗਿਆ। TSFSR 1936 ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਕਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਖ ਗਣਰਾਜ ਬਣ ਗਏ। 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ
ਬਿਮਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਏਅਰਲਾਈਨ

**ਬਿਮਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਏਅਰਲਾਈਨ** ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਹਾਜ,(ਜਹਾਜ - ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉਡਣ ਵਾਲਾ ਵਾਹਨ)ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਧਿਕਰਿਤ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਹੈ. ਇਸ ਦਾ ਮੁਖ ਹੱਬ ਸ਼ਾਹ ਜਲਾਲ, ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੀਆ ਉਡਾਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਅਮਾਨਤ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਏਅਰ ਪੋਰਟ, ਚਿਟਗੋੰਗ ਅਤੇ ਉਸਮਾਨੀ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ, ਸ੍ਲੇਹਤ ਤੋ ਵੀ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਏਅਰ ਲਾਈਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਧੱਰ ਤੇ ਯਾਤਰਿਆ ਅਤੇ ਮਾਲ ਢੋਹ ਢੁਆਈ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ. ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾ ਵਾਸਤੇ 42 ਦੇਸ਼ਾ ਨਾਲ ਕਰਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਓਹਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਿਰਫ 16ਦੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਹੀ ਉੜਾਨ ਭਰਦੀ ਹੈ. ਸਲਾਨਾ ਹੱਜ ਦੀਆ ਉਡਾਨਾ, ਯਾਤਰੀ ਸੇਵਾਵਾ, ਗੇਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕੰਮਗਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜਦੂਰਾ ਨੂੰ ਉਡਾਨਾ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਬਿਮਾਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿਸਾ ਹਨ. ਬਿਮਾਨ ਕੇਰੀਅਰ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਜੋ ਕਿ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ੀ ਹਵਾਈ ਯਾਤਾ ਯਾਤ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਿਆ ਹਨ ਓਹਨਾ ਤੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਰੜਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ. ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਹਵਾਈ ਯਾਤਾਯਤ ਵੱਧਦੇ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰੀਆ ਅਤੇ ਗੇਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਿਆ ਕਰਕੇ ਸਲਾਨਾ 8% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ.

1972 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਿਮਾਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹਵਾਈ ਯਾਤਾਯਾਤ ਤੇ 1996 ਤੱਕ ਏਕੀਕਰਨ ਸੀ. ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋ ਹੀ ਬਿਮਾਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਈਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਭ੍ਰਸ਼੍ਟ੍ਰਾਚਾਰ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਪਰ੍ਬ੍ਧਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਤੇ, ਬਿਮਾਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚੋਂ ਨ੍ਯੂ ਯਾਰ੍ਕ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਪੁਰਬ ਵਿੱਚ ਟੋਕ੍ਯੋ ਤੱਕ 29 ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚੇਆ ਵਾਸਤੇ ਉਡਾਨਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ ਹੈ. 23 ਜੁਲਾਈ 2007 ਤੱਕ ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਮਲਕੀਅਤ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ. ਇਸ ਤੋ ਬਾਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡੀ ਪਬਲਿਕ ਲਿਮਿਟਡ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. 23 ਜੁਲਾਈ 2007 ਤੋ ਬਾਦ ਹੀ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਟਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੇੜੇ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕਰਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ. ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਬੋਇੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸ ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ ਦਾ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਹੋਰ ਜਾਹਜ ਵੀ (ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 20) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ. ਬਿਮਾਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਯੁਰੋਪੇਨ ਏਵਿਏਸ਼ਨ ਸੇਫਟੀ ਏਜਸੀ ਤੋ ਯੋਰਪ ਵਾਸਤੇ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ. ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ IATA Operational Safety Audit ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋ ਬਾਦ ਹੀ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੇਵਾਵਾ ਦੇ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਟੀਚੇਆ ਵਾਸਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਉਡਾਨਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਿਆ ਹਨ

## ਇਤਿਹਾਸ
ਬਿਮਾਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਜੋ ਕਿ 4 ਜਨਵਰੀ 1972 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧਿਕਰਿਤ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਬਿਮਾਨ ਓਰਡਨੇਸ (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਓਰਡ ਨੰਬਰ 126) ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ. ਇਸ ਨਵੀਂ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲ 2500 ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਚਾਰਿਆ ਨੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਇੰਗ 707 ਦੇ ਦਸ ਕਮਾਂਡਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦੇ 7 ਪਾਇਲਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ. ਜਿਨਾ ਨੇ 31 ਦਸੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋ ਬਾਦ ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ. ਇਸ

ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਏਅਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਦ ਲੈ ਕੇ ਬਿਮਾਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਬਗ਼ਦਾਦ ਪ੍ਰਾਂਤ

**ਬਗਦਾਦ ਪ੍ਰਾਂਤ** (ਅਰਬੀ: ਮੁਹਾਫਜਾਤ ਬਗਦਾਦ محافظة بغداد‎) ਇਰਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਰਾਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਰਾਕ ਦੇ 18 ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਰਾਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਦਜਲਾ ਨਦੀ (ਟਿਗਰਿਸ ਨਦੀ) ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਚੋਂ ਗੁਜਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਘੱਟ-ਤੋਂ-ਘੱਟ 12 ਪੁੱਲ ਹਨ। 
## ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ 
ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ ਗ਼ ਅੱਖਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਬਿੰਦੁ ਵਾਲੇ ਗ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਚਾਰਣ ਗ਼ਲਤੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਗ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਗਦਾਦ ਦਾ ਨਾਮ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ "ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਦੇਣ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੋਨਾਂ ਹਿੰਦ-ਈਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ - ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਰੁੜ੍ਹਨ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਜਾਤੀ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਬਗ ਸ਼ਬਦ ਭਗਵਾਨ / ਭਾਗ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਦ ਸ਼ਬਦ ਦੇਣ/ਦਾਤਾ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
## ਭੂਗੋਲ 
ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 12 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਬੇਗ

**ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਬੇਗ ਤਰਖ਼ਾਨ** (ਜਨਮ: 996ਹਿ - ਵਫ਼ਾਤ: 11 ਸਫ਼ਰ, 1021ਹਿ ਬਾਮੁਤਾਬਿਕ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1612) 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦਾ ਤੁਰਕ, ਸਿੰਧ ਦਾ ਤਰਖ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਫ਼ਰਮਾਂਰਵਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਾਨੀ ਬੇਗ ਤਰਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪੱਤਰ, ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸਿੰਧ (ਯਾਨੀ ਠੱਟਾ ਤੇ ਬਖਰ), ਮੁਲਤਾਨ ਤੇ ਕੰਧਾਰ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ (ਗਵਰਨਰ) ਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਨੂਰਾਲਦੀਨ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਅਮਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਕਾਦਰ ਅਲਕਲਾਮ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸਦਾ ਦਰਬਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਤੇ ਅਦੀਬਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

## ਜੀਵਨ
### ਜਨਮ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਬੇਗ ਦਾ ਜਨਮ 996ਹਿ ਨੂੰ ਠੱਟਾ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀ-ਏ-ਸਿੰਧ ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਾਨੀ ਬੇਗ ਤਰਖ਼ਾਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।

### ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤ 
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਬੇਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਿੰਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਿੰਧ ਦਾ ਸੂਬਾ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਾਨੀ ਬੇਗ ਦੀ ਅਮਲਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਧ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਵਕਤ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਲਕ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤ, ਤੀਰ-ਅੰਦਾਜੀ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ, ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜੀ, ਆਦਾਬ ਅਤੇ ਅਖ਼ਲਾਸ, ਦਰਬਾਰਦਾਰੀ, ਮੁਲਕਦਾਰੀ, ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਵਗ਼ੈਰਾ, ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਗੀ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤਮਾਮ ਲੌ ਅਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੱਸ ਦਿਓ ਸਗੋਂ ਟਾਈਟੇਬਲ ਤੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਤੱਕ ਅਮਲ ਹੋਇਆ, ਲੇਕਿਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦੇ ਇਲਮੀ, ਅਦਬੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੇਕਰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕਰਾਮਤ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ (ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ) ਦੀ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾਦ ਸਲਾਹੀਅਤਾਂ ਦਾ ਏਜ਼ਾਜ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੇਠ ਦਰਜ ਹਨ:

#### ਮਿਲਾ ਯਾਕੂਬ 
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਅੱਖਰ ਪਛਾਣ ਮੁਲਾ ਯਾਕੂਬ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਕਤਬ ਦਾ ਪੇਸ਼ ਇਮਾਮ ਸੀ।

#### ਯਾਕੂਬ ਅਲੀ ਕੋਕਾ 
ਇਹ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਇਸ ਤੋਂ ਨਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਲਾਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਸਲੂਕ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਅੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬੜੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਦਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਇਬਰਤ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਕੇ ਮਿਲਾ ਯਾਕੂਬ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਇਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ** ਜਾਂ ਕੌਮੀ ਅਸੰਬਲੀ (ਉਰਦੂ: نیشنل اسمبلی ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: National Assembly, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਦੋ-ਸਦਨੀ ਸੰਸਦ (ਮਜਲਿਸ - ਏ ਸ਼ੂਰਾ), ਜਿਸਦਾ ਉੱਚ-ਸਦਨ ਸੇਨੇਟ ਹੈ, ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕੌਮੀ ਅਸੰਬਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 342 ਆਸਨ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 242 ਚੋਣ ਦੇ ਜ਼ਰਏ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 70 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ। ਕੌਮੀ ਅਸੰਬਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਉਹ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਸਭਾ ਦੀ ਜੋੜੀਦਾਰ ਹੈ। 
## ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੀ ਢਾਂਚਾ 
ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਜੇਕਰ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਸੇਨੇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕਿ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ, ਡਾ॰ ਫਹਮੀਦਾ ਮਿਰਜਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪੁਲਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੇਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਸਾਰ ਅਲੀ ਦੀ ਖਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ (ਏਨ) ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ। 
## ਚੋਣਾਂ 
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਸੰਯੋਜਨ ਦੇ ਅਨੁੱਛੇਦ 51 ਵਿੱਚ ਵਿਨਿਰਦਿਸ਼ਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨੇਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਵਿੱਚ 342 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ 272 ਪ੍ਰਤੱਖ ਚੋਣ ਤੋਂ ਭਰੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਵੋਟ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ 5% ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 60 ਸੀਟਾਂ ਲਈ 10 ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਂਆਂ ਹਨ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੁਪਾਤਕ ਤਰਜਮਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਭਰਿਆ ਹੈ। 2006 ਦੇ ਵਿੱਚ, ਉੱਥੇ 72 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਾਂ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰਤੀਸਪਰਧੀ ਲੋਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੋਣ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁੱਛੇਦ 62 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
## ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ 
14ਵੀਂ ਅਸੰਬਲੀ ਦੋਰਾਨ 4 ਰਾਜਾਂ, ਸੰਘੀ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਨੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵੰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 148 ਸੀਟਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 35 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 183 ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ 61 ਸੀਟਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 75 ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਐਲ.ਡਬਲਯੂ,ਐਫ,ਪੀ ਵਿੱਚ 35 ਸੀਟਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 8 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 43 ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 14 ਸੀਟਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 17 ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਾਟਾ ਵਿੱਚ 12 ਅਤੇ ਸੰਘੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ** ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ 25 ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ (ਪੀਪੀਪੀ)। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵੱਸੋਂ 190 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ 6ਵੇਂ ਦਰਜੇ ਤੇ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਗੈਰ-ਦਰਜ ਆਰਥਿਕਤਾ ਕੁੱਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ 36% ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਹੈ

## ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਬਣਤਰ
ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 26% ਤੋਂ ਵਧ ਦੀ ਦਰ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ ਸਫੀਤੀ ਦੀ ਸਮਸਿਆ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਾਲ 1947 ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ 53% ਸੀ।ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਖੇਤੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। 
### ਮੁੱਢਲਾ ਸੈਕਟਰ
#### ਖੇਤੀਬਾੜੀ 
,ਵਿਚ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗ]]
ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਅਧੀਨ ਕੁੱਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ 75% ਆਉਂਦਾ ਹੈ: 
*ਕਣਕ
*ਗੰਨਾ
*ਕਪਾਹ
*ਚਾਵਲ
ਕਣਕ ਇਥੋਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫਾਸਲ ਹੈ।ਐਫਏਓ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 21,591,400 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਉਪਜ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਸਾਰੀ ਅਫਰੀਕਾ (20,304,585 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ) ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ (24,557,784 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ)ਤੋਂ ਵਧ ਸੀ। 
. ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ 47 ਤੋਂ 64 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਾਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ .
ਸਾਲ 1947 ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ 53% ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਘਟ ਕੇ 24% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਦੀ ਅੱਧੀ ਵਸੋਂ ਰੁਜਗਾਰ ਯੁਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਾਮਦਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹੈ। ਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਖੇਤੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਘਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

2011 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਦਸ ਵਸਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ 
:

ਐਫਏਓ ਦੇ 2008 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਤਾ ਦੇਸ ਸੀ|

### ਸੈਕੰਡਰੀ ਸੈਕਟਰ 
#### ਉਦਯੋਗ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ 24%ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਇਥੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤਯੋਗ ਉਦਯੋਗਕ ਮਾਲ ਦਾ 66% ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 40% ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗ ਹਨ:

*ਸੀਮਿੰਟ
*ਖਾਦਾਂ
*ਖਾਧ ਤੇਲ
*ਚੀਨੀ
*ਸਟੀਲ
*ਤੰਬਾਕੂ
*ਮਸ਼ੀਨਰੀ
*ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ

### ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੈਕਟਰ 
]]
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਦੇ ਕੁੱਲ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਖੇਤਰ ਦਾ 53.3% ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ| 
. ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਖ ਖੇਤਰ ਹਨ:ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਦੂਰ ਸੰਚਾਰ,ਵਿੱਤ,ਇਸ਼ੋਰੇੰਸ ਆਦਿ।

### ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ ਰੁਝਾਨ 
ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਰੁਝਾਨ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ ਵਲੋਂ ਅਨੁਮਾਨਤ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ:

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਥਿਕਤਾ
ਖ਼ੁਆਜਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਨਸਾਰੀ

**ਪੀਰ ਹਰਾਤ ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬੂ ਇਸਮਾਈਲ ਅਬਦੁੱਲਾ ਹੀਰਾਵੀ ਅਨਸਾਰੀ** (1006-1088) 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹਰਾਤ (ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ, ਮੌਜੂਦਾ ਸੂਬਾ ਹਰਾਤ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਆਪ ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਹਿਜਰੀ/ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹਰਾਤ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਦਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ, ਮੁਫ਼ਸਿੱਰ ਕੁਰਆਨ, ਰਾਵੀ, ਮਨਾਜ਼ਿਰ ਔਰ ਸ਼ੇਖ਼ ਤਰੀਕਤ ਸੀ ਜੋ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਕਰੀਰ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਸਦਕਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਜਿੰਦਗੀ
ਖ਼ੁਆਜਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਨਸਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਮਈ 1006 ਨੂੰ ਹਿਰਾਤ ਦੇ ਕਦੀਮ ਕਿਲਾ ਖਨਦਝ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਅੱਬੂ ਮੰਸੂਰ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਸੀ ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਬਲਖ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਅਬਦੁੱਲਾਹ, ਸ਼ੇਖ ਅਬੁਲਹਸਨ ਖ਼ਰਕਾਨੀ ਦਾ ਮੁਰੀਦ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਖ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਉਸ ਨੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਇੱਕ ਲੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਅਬੁਲਹਸਨ ਖ਼ਰਕਾਨੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਉਹ ਸੁੰਨੀ ਫ਼ਿਕਹ ਹੋਬਲੀ ਦਾ ਪੈਰੌ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਤੈਮੂਰੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਾਮੀਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮਜ਼ਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਿਆਰਤ ਗਾਹ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਤਸੱਵੁਫ਼ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਉੱਤੇ ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤ ਮੁਨਾਜਾਤ ਨਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਫਾਰਸੀ ਅਦਬ ਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਕਵਾਲ ਰਿਵਾਇਤ ਹੋਏ ਜੋ ਤਫ਼ਸੀਰ ਮੇਬੋਦੀ, ਕਸ਼ਫ਼ ਅਲਾਸਰਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਕੁਰਆਨ-ਏ-ਕਰੀਮ ਦੀ ਕਦੀਮ ਤਰੀਨ ਮੁਕੰਮਲ ਉਹਨਾਂ ਤਫ਼ਸੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਮਰਤਬਾ 10 ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਇਲਮ ਹਦੀਸ, ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਇਲਮ ਅਲਨਸਬ ਉੱਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਮੀਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾ-ਅਸਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਹਬਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਬਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਲੋਕ ਦੂਰ ਦਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤੋਹਫ਼ਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਉਹ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਹਿਰਾਤ ਦੇ ਖਵਾਜਾ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਅੰਸਾਰੀ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਸਬ ਨੌਵੀਆਂ ਪੁਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਹਾਬੀ ਹਜ਼ਰਤ ਅੱਬੂ ਅਯੂਬ ਅੰਸਾਰੀ ਰਜ਼ੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਇੰਨਾ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 
## ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਿਤਾਬਾਂ 
* ਕਸ਼ਫ਼ ਅਲਾਸਰਾਰ ਓ ਅਦ ਅਲਾਬਰਾਰ
* ਮਨਾਜਾਤ ਨਾਮਾ
* ਨਸਾਏਹ
* ਜ਼ਾਦ ਉਲਾਰ ਫੈਨ
* ਕਨਜ਼ ਅਲਸਾਲਕੀਨ
* ਹਫ਼ਤ ਹਿਸਾਰ
* ਆਲਾ ਨਾਮਾ
* ਮੁਹੱਬਤ ਨਾਮਾ
* ਕਲੰਦਰ ਨਾਮਾ
* ਰਿਸਾਲਾ ਦਿਲ ਓ ਜਾਨ
* ਰਿਸਾਲਾ ਵਾਰਦਾਤ
* ਸਦ ਮੈਦਾਨ
* ਰਿਸਾਲਾ ਮਨਾਕੁੱਬ ਇਮਾਮ ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਹਨਬਲ

## ਅਰਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ 
* ਅਨਵਾਰ ਅਲਤਹਕੀਕ
* ਜ਼ੀਮ ਅਲਕਲਮ
* ਮਨਾਜ਼ਿਲ ਅਲਸੀਰੀਨ
* ਕਿਤਾਬ ਉਲ ਫ਼ਾਰੂਕ
* ਕਿਤਾਬ ਅਲਾਰਬਈਨ

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨੇਟ

**ਸੈਨੇਟ**, (ਉਰਦੂ: سینیٹ) ਜਾਂ ਆਇਵਾਨ-ਏ-ਬਾਲੀਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਉਰਦੂ: ایوانِ بالا پاکستان) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਦੋ-ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਉੱਚ ਸਦਨ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਚੋਣ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਧੇ ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਆਜੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 6 ਸਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੀਨੇਟ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1973 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਨੇਟ ਤੋਂ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਅਨੁੱਛੇਦ 59 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਸੇਨੇਟ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸੀਨੇਟ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਬਿੱਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਨੂੰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤੇ ਦਾਣ ਦੀਆ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸੀਨੇਟ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਉੱਤੇ ਸੀਨੇਟ ਦੀਆਂ ਅੱਧੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਆਜੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਸੇਨੇਟਰ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸੇਨੇਟ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਲਕਿ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। 
## ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜੋ ਕਿ ਦਸੰਬਰ 1945 ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਕਿ ਨਵ-ਸਵਤੰਤਰ ਰਾਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਤੋਂ 12 ਮਾਰਚ ਸੰਨ 1949 ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਕਲਪ (ਕਰਾਰਦਾਦ - ਏ - ਮਕਾਸਦ) ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕੀਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਭਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਾ ਪਾਉਂਦੀ, ਅਕਤੂਬਰ 1954 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਭਾ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਨਵ-ਗੰਢਿਆ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਮਈ 1955 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗਠਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜੋ 29 ਫਰਵਰੀ 1956 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 23 ਮਾਰਚ 1956 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 14 ਅਗਸਤ 1947 ਤੋਂ 23 ਮਾਰਚ 1956 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਧਿਨਿਯਮ, 1936 ਬਤੌਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਸੀ।

7 ਅਕਤੂਬਰ 1958 ਈਃ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਲਾਗੂ ਕਰ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫੌਜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1960 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹੇ 1962 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਗੰਢਿਆ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਧਿਅਕਸ਼ੀਏ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ) ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 25 ਮਾਰਚ 1969 ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਵੀ 1970 ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 
## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਿਵਸ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਿਵਸ** (ਉਰਦੂ: یوم پاکستان ; ਯੌਮ-ਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਜਾਂ (ਪੂਰਵਤ:) ਗਣਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ਼  (ਯੌਮ-ਏ-ਜਮਹੂਰੀਆ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਸੰਨ 1940 ਵਿੱਚ, 22 ਤੋਂ 24 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਚਲੇ, ਸੰਪੂਰਨ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਸਤਰ ਵਿੱਚ, ਲਾਹੌਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵ (ਜਿਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰਾਰਦਾਦ - ਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਕਲਪਨਾ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ 23 ਮਾਰਚ 1956 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਅਪਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਰਿਆਸਤ - ਏ - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ, ਅੱਧਰਾਜਕੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇਸਲਾਮੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ, ਇਸਲਾਮੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦਿਨ (23 ਮਾਰਚ) ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਪਿਛੋਕੜ 
ਲਾਹੌਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੰਨ 1940 ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਣ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਦੇ 22 ਤੋਂ 24 ਮਾਰਚ 1940 ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਾਹੌਰ ਸਤਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਥਾ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਆਜਾਦ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਂਤਾ ਨੂੰ ਸਵਾਇੱਤਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਯੁਕਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਦੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸੰਕਲਪਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵੱਖ ਆਜਾਦ ਨਿੱਜੀ ਮੁਲਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਗਈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਮ ਨੂੰ ਚੌਧਰੀ ਚੌਧਰੀ ਰਹਮਤ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸੰਨ 1933 ਤੱਕ ਮਜਲੂਮ ਹੱਕ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੇਤਾ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਏਕਤਾ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਸਨ, ਪਰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਲਾਈਆਂ ਗਲਤਫਹਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਦਵੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਸ ਪਰਿਸਥਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੜੇ ਹੋਏ ਅਤਿਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਮੋਨਿਕਾ ਅਲੀ

**ਮੋਨਿਕਾ ਅਲੀ** (ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1967) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਆਪਣੇ ਪਲੇਠੇ ਨਾਵਲ *ਬਰਿੱਕ ਲੇਨ* ਕਾਰਨ ਹੋਈ। 2003 ਵਿੱਚ *ਗ੍ਰਾਂਟਾ* ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖਰੜੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ "ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰਾਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਹ  2003 ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਨਾਵਲ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1967 ਨੂੰ ਢਾਕਾ, ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਜੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੈਮਨਸਿੰਘ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੂਲਵਾਸੀ ਹੈ।ਉਸ ਨੇ ਬੋਲਟਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਏ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫਿਲਾਸਫੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਧਾਮ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 

## *ਬਰਿੱਕ ਲੇਨ*
*ਬਰਿੱਕ ਲੇਨ* ਦਾ ਨਾਮ ਲੰਡਨ ਦੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਵਸੋਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਗਲੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਚੰਨੂ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬਾਅਦ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਇਲਾਕੇ ਬਰਿਕ ਲੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਆਬਾਦ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗ਼ੁਰਬਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਲੇ ਆਮ ਹਨ। ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਖ਼ਾਵੰਦ ਦੀ ਖਿਦਮਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਅਜਨਬੀ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਸਮਝ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ

ਚੰਨੂ ਨੂੰ ਤਾਲੀਮ-ਯਾਫ਼ਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਲਈ ਸਿਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਘਰ ਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਰੀਮ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸੁਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਰੀਮ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੁਸੀਨਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਸੀਨਾ ਦੋਨਾਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਤਿਆਚਾਰੀ ਪਤੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।  

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ

**ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ** ਜਾਂ **ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ** (ਉਰਦੂ: تحریک پاکستان ) ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਵੰਡ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜਾ ਵਜੋਂ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਮਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਯੋਜਨ ਤੋਂ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਇਸਲਾਮੀਕ ਗਣਰਾਜ ਦੀ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਭਾਰਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਹੀ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਆਂਦੋਲਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਿਤਾਂ ਦਾ ਰਾਖਵੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗਠਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਸਈਅੱਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਲੀਗੜ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਜਾਣ ਲਗਾ ਸੀ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸੀ। 1906 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਦਿਅਕ ਸਮੇਲਨ ਆਜੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ, ਆਲ ਇੰਡਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਰੁਤਵਪੂਰਣ ਮੁਸਲਿਮ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮੌਲਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅਰੰਭ ਦਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਇਜਲਾਸਾਂ ਨੇ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਦ੍ਰਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ ਨੇਤਰਿਤਵ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਜਿਸਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਹਾ ਦੀਆਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਜਨ-ਸਮਰਥਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਇਕਬਾਲ ਅਤੇ ਫੈਜ ਦੇ ਸਾਹਿਤ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬੇਗਮ ਰਾਣਾ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਫਾਤੀਮਾ ਜਿੰਨਾਹ ਵਰਗੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅਧਿਨਿਯਮ, 1947 ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਨਾਮਕ ਦੋ ਆਜਾਦ ਮੁਲਕਾਂ ਕੀਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਕਈ ਮਾਏਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਕੀਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕੀਤੀ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਖੰਡੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਫਲ ਕਾਬੂ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕੇ। 1958 ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਭੇਦਭਾਵ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਮਸਲੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਵਰੂਪ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ 1971 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੂਰਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ
1956 ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਵਿਧਾਨ

**1956 ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ** ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 1956 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1958 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੀਤੀ ਸਰਵਉੱਚ ਢੰਗ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ 1958 ਦੇ ਤਖਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸੀ। 
## ਪਿਛੋਕੜ 
1950 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਸਦਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸੰਯੁਕਤ ਕਾਰਜ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮੂੱਚੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ 23 ਮਾਰਚ 1956 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰਤਾ ਦਿਨ ( ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਿਨ ) ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਇਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸਨੇ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਘੋਸ਼ਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ( ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਸਾਰ ਕੀਤੀ ਪਹਿਲੀ ਇਸਲਾਮੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਬੰਨ ਗਈ )। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ, ਸਮਤੇ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 
## ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਨ :

ਇਸਲਾਮੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ - ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਨਾਮ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ

ਉਦੇਸ਼ ਸੰਕਲਪ ( ਆਬਜੇਕਟਿਵ ਰੇਜੋਲਿਊਸ਼ਨ ) - ਉਦੇਸ਼ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰਗੰਮਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ - ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ।

ਇੱਕ ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨਮੰਡਲ - ਏਕਲ ਅਰਾਮ, ਕੇਵਲ ਨੇਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ, 300 ਮੈਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ; ਹਰ ਇੱਕ, ਪੂਰਵੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ 150 ਮੈਂਬਰ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ - ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾਗਰਿਕ, ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਧਿਅਕਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਂਤਰਿਕ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਖਤਰੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੀਤੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੈ।

ਇਸਲਾਮੀ ਕਨੂੰਨ - ਕੋਈ ਵੀ ਕਨੂੰਨ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤ ਕੀਤੀਸ਼ਿਕਸ਼ਾਵਾਂਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਆਜਾਦ ਅਦਾਲਤ - ਇੱਕ ਸਿਖਰ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋੱਚ ਅਦਾਲਤ - ਸਾਰੇ ਨਿਰਣਯੋਂ ਦੇ ਅੰਤਮ ਵਿਚੋਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਮੌਲਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ - ਅੰਦੋਲਨ, ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇ ਕੀਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ; ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ।

ਭਾਸ਼ਾ - ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

## ਸਮਾਪਤੀ 
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਇਸਕੰਦਰ ਮਿਰਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਦ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ, ਲੇਕਿਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਗੈਰ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਨਤਾ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਕੰਦਰ ਮਿਰਜਾ ਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਨੂੰ ਨਿਯਮਕ ਰੋਕਿਆ ; ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਗਭਗ ਮੁਅੱਤਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਅਊਬ ਖਾਨ ਨੇ ਇਸਕੰਦਰ ਮਿਰਜਾ ਅਪਦਸਥ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕੇਵਲ 3 ਸਾਲ ਲਈ ਹੀ ਚੱਲ ਪਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਵਿਧਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ