open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ਪੇਟ

**ਪੇਟ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **stomach**) ਇੱਕ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਲ,ਖੋਖਲਾ ਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਗੈਸਟਰੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੇਟ ਇੱਕ ਪਤਲੇ ਢਾਂਚਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾਚਨ ਅੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਪੇਟ ਪਾਚਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਣਾ ਚਬਾਉਣ (ਚਵਾਉਣ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ।

ਇਨਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੇਟ ਖਾਣੇ ਵਾਲੀ ਪਾਈਪ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਆਂਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਕ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਐਸਿਡ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਪਾਇਲੋਰਿਕ ਸਪਿਨਚਰਰ ਪੇਟ ਤੋਂ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪੇਰਸਟਲਸੀਸ ਤੋਂ ਡੁਓਡੇਨਮ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਾਕੀ ਆੱਸਟ੍ਰੇਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਪੈਰੀਲੇਲਸਿਸ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਕੰਮ 
### ਪਾਚਨ 
ਮਨੁੱਖੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬੋਲੇ ​​(ਚੂਇੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ) ਨਿਚਲੇ ਓਸੇਫੈਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਨਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੇਟ ਪ੍ਰੋਟੀਅਸਸ (ਪ੍ਰੋਟੀਨ-ਪਜਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਐਂਜ਼ਾਈਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੇਪੀਨ) ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਿਕ ਐਸਿਡ, ਜੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਜਾਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਸਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ 2 ਤੇ ਐਸੀਡਿਕ pH ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੈਸਟਿਸਟੀਲਸਿਸ ਨਾਮਕ ਕੰਧ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਸੁੰਗੜਨ ਦੁਆਰਾ ਪੇਟ ਧੁੱਪੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ - ਫੁੰਡਜ਼ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਫੂਲਸ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੋਲਸ ਨੂੰ ਚੀਮੇ (ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਇਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਈਲੋਰਿਕ ਸਪਾਈਂਟਰ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਆਂਦਰ ਦੇ ਨਾਈਡੇਐਨਅਮ ਵਿਚ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਣੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਪੇਟ 40 ਕਿ.ਮੀ. ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਕਾਈਮੇ ਵਿਚ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਔਸਤਨ ਮਨੁੱਖੀ ਪੇਟ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੇਟ ਵਿਚ ਗੈਸਟਰਕ ਜੂਸ ਵਿਚ ਪੇਪਸੀਨੋਜਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਿਕ ਐਸਿਡ ਐਂਜ਼ਾਈਮ ਦੇ ਇਸ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰੂਪ, ਪੇਪਸੀਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੈਪਸੀਨ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਪੌਲੀਪਾਈਪਾਈਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।

### ਸੋਖਣਾ 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਈ ਹੋਣੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੀ ਆਂਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕੰਮ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਅਣੂਆਂ ਦੀ ਸਮਾਈ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਪੇਟ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਪਾਣੀ, ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ 
* ਦਵਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਐਸਪੀਰੀਨ 
* ਐਮੀਨੋ ਐਸਿਡ
* ਇੰਜੈਸਟੇਟਡ ਏਥੇਨਲ ਦੇ 10-20% (ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ)
* ਕੈਫੇਨ
* ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਵਿਟਾਮਿਨ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੀ ਆਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ)

## ਕਲਿਨਿਕਲ ਮਹੱਤਤਾ 
right|thumb|200x200px|65 ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਔਰਤ ਦੇ ਪੇਟ ਦੀ ਐਂਡੋਸਕੋਪੀ।

### ਬੀਮਾਰੀਆਂ 
ਰੇਡੀਓਗ੍ਰਾਫ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪੇਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਨਿਗਲੀਆਂ ਬੈਰੀਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੇਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ, ਇੱਕ ਐਂਡੋਸਕੋਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਗੈਸਟਿਕ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਕੈਨ ਨੂੰ ਗੈਸਟ੍ਰਿਕ ਖਾਲੀ ਦਰ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਿਆਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਪਟਿਕ ਅਲਸਰ ਅਤੇ ਗੈਸਟਰਾਈਟਸ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਲੀਕੋਬੈਕਟਰ ਪਾਇਲਰੀ ਦੀ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੇਟ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ 
ਅਕਾਦਮਿਕ ਏਨਟੌਮੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਬਿਆਨ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਕਾਰਡਿਆ ਪੇਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਨਾਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਰਜੀਕਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਕਿ "ਗੈਸਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰਡਿਆ ਹੁਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

## ਹਵਾਲੇ
ਯਾਤਰਾ

ਵਿੱਚ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ]]

**ਯਾਤਰਾ**  ਜਾਂ **ਸਫ਼ਰ** ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਹੈ।  ਸਫ਼ਰ ਪੈਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਈਕਲ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, ਰੇਲਗੱਡੀ, ਕਿਸ਼ਤੀ, ਬੱਸ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ, ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਸਮਾਨ ਦੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

## ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸ਼ਬਦ "ਯਾਤਰਾ" ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। "ਯਾਤਰਾ" ਸ਼ਬਦ ਪੁਰਾਣੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ *ਟਰੇਵੇਲ* ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ 'ਕੰਮ' ਹੈ। ਮੇਰੀਐਮ ਵੈੱਬਸਟਰ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, *ਯਾਤਰਾ* ਸ਼ਬਦ 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਿਡਲ ਇੰਗਲਿਸ਼ * ਟ੍ਰਵੇਲੈੱਨ *, *ਟਰਾਵੇਲਨ* (ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਤਸੀਹੇ, ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਸਫ਼ਰ ਹੈ) ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ 'ਟ੍ਰਵੇਲਰ' ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ)। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕਦੀ-ਕਦੀ "ਟਰਾਵੇਲ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸੰਘਰਸ਼। ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਦਿ ਬੈਸਟ ਟ੍ਰੈਵਲਰਜ਼ ਟੇਲਜ਼ (2004)' ਵਿੱਚ ਸਾਈਮਨ ਵਿਨਚੈਸਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਬਦ "ਯਾਤਰਾ" ਅਤੇ "ਟਰਾਵੇਲ" ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਸਾਂਝ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਂਝ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੁਣੀ ਗਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ)। ਯਾਤਰਾਕਰਤਾ ਮਾਈਕਲ ਕਾਸੂਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਟੂਰਿਸਟ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਸੰਸਾਰ ਯਾਤਰਾ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਹੈ"। 

## ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ 
ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਛੁੱਟੀਆਂ, ਖੋਜ ਯਾਤਰਾ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ, ਚੈਰਿਟੀ ਲਈ ਵਲੰਟੀਅਰ ਯਾਤਰਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਈਗਰੇਸ਼ਨ, ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਟ੍ਰਿਪਸ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਯਾਤਰਾ, ਵਪਾਰ, ਘੁੰਮਣਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਜਾਂ ਯੁੱਧਾਂ ਤੋਂ ਭੱਜਣਾ ਜਾਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੰਦ ਲਈ। ਸੈਲਾਨੀ ਮਨੁੱਖੀ-ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਆਵਾਜਾਈ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਰਨਾ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲਿੰਗ; ਜਾਂ ਵਾਹਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼, ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼। 

ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
* ਖੁਸ਼ੀ
* ਆਰਾਮ
* ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਣ
* ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ
* ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਂ ਲੈਣਾ
## ਭੂਗੋਲਿਕ ਕਿਸਮ
ਯਾਤਰਾ ਸਥਾਨਿਕ, ਖੇਤਰੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਘਰੇਲੂ) ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੈਰ-ਸਥਾਨਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਰਾਊਂਡ-ਟ੍ਰਿਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਤੱਕ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
## ਯਾਤਰਾ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਅਕਤੂਬਰ 2000 ਵਿੱਚ ਡੀ.ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ)

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Wikivoyage&nbsp;– a travel wiki
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ
ਅਲਫਰਿਡ ਨਾਰਥ ਵਾਈਟਹੈੱਡ

**ਅਲਫਰਿਡ ਨਾਰਥ ਵਾਈਟਹੈੱਡ** OM FRS FBA (15 ਫਰਵਰੀ 1861 – 30 ਦਸੰਬਰ 1947) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਜ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਈਕੋ-ਵਿਗਿਆਨ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਿੱਖਿਆ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵਾਈਟਹੈੱਡ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਤਿੰਨ ਜਿਲਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਿਆ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਾ (Principia Mathematica ) (1910-13) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਰਟਰੈਂਡ ਰਸਲ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਿਆ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਾ ਨੂੰ ਗਣਿਤਕ ਤਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਡਰਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 100 ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਗੈਰ-ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 23 ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। 

1910 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਵਾਈਟਹੈੱਡ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੱਤ-ਮੀਮਾਂਸਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਤੱਤ-ਮੀਮਾਂਸਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਅੱਡਰੇ ਰਾਹ ਚੱਲ ਪਈ। ਵਾਈਟਹੈੱਡ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਸਲੀਅਤ ਭੌਤਿਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਿਹੜੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀਅਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਵਾਈਟਹੈਡ ਦੀਆਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ - ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ (Process and Reality) - ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1861
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਅਸਲੀ ਉੱਲੂ

**ਅਸਲੀ ਉੱਲੂ** ਜਾਂ **ਆਮ ਉੱਲੂ** (ਪਰਿਵਾਰ: ਸਟ੍ਰਿਜੇਡੇ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **True Owl**), ਉੱਲੂ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਬਾਰਨ ਉੱਲੂ (ਟਾਇਟਨਿਡੇ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਬਲੀ-ਆਹਲਵਿਸਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀਕਰਣ ਨੇ ਕਾਊਮਿਲਜੀਫਾਰਮਸ ਨੂੰ ਉੱਲੂ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ; ਇੱਥੇ, ਆਮ ਉੱਲੂ ਸਟੀਗਨੀਏ ਇੱਕ ਉਪ ਮੰਡਲ ਹਨ। ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਹਾਲੀਆ ਖੋਜਾਂ (ਵਧੇਰੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਸਾਈਪਸਨੋਮੋਰਫਈ ਵੇਖੋ) ਤੋਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਲੂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਅਨਸੁਲਝੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 25 ਜੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 220 ਜੀਵਿਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਉੱਲੂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵੰਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

## ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ 
left|thumb|ਕ੍ਰੌਸ ਵਿਜੇਡ ਮਹਾਨ ਸਲੇਟੀ ਉੱਲੂ ਨਮੂਨੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਜ਼ੂਓਲੋਜੀਕਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਮ ਉੱਲੂ (ਸਿਰਫ਼ ਉੱਲੂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਨੇਕ ਛੋਟੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਐਲਫ ਉੱਲੂ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਈਗਲ-ਉੱਲੂ ਅਤੇ ਬਲੇਕਿਸਟਨ ਦੇ ਮੱਛੀ ਉੱਲੂ, ਉੱਲੂਆਂ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਡੇ ਸਿਰ, ਛੋਟੀਆਂ ਪੂੜੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਪਟਿਕ ਪਲੱਮਜ ਅਤੇ ਗੇੜ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਨੁੱਕਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਬੋਰਿਅਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਬੁਰਕੀ ਪਾਲ਼ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਵਿੰਗ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੰਭ ਵੱਡੇ, ਵਿਆਪਕ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਕੇਸ ਹਨ, ਕਈ ਉੱਲੂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ।

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਂਦ ਵੇਲੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੰਭ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗੀ ਦਮਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਖੰਭ ਨਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਅਧਾਰ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਨਾਲ ਵਹਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤਰਸੀ ਦੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਉਚ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ। ਗੌਕਾਡੀਡੀਅਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਉੱਲੂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਨਸਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿੱਠ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛਾਲੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਹਰ ਵਾਰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨ-ਟੂਫ਼ਟਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਿਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਖੰਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਰੂਪ ਕੰਮ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਰੋਇਸਟਿੰਗ ਪੰਛੀ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ। ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਨ ਅਕਜਮੈਟਰੀਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਲੂ ਕਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉੱਲੂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਡੇ ਅੱਖਾਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਉੱਲੂ ਬਹੁਤ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਰਵੱਈਆ 
ਆਊਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਦਿਨ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਤੈਰਾਕੀ ਉਡਾਣ ਕਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਲਾਈਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਪਤ ਪਾਕ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।

## ਵਿਵਸਥਤ 
thumb|ਸਟ੍ਰਿੱਜਡੇ ਉੱਲੂ ਦਾ ਪਿੰਜਰ
1820 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਜੀਵਲਾਸਟਿਕ ਵਿਲੀਅਮ ਐਲਫੋਰਫ ਲੈਂਚ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਟ੍ਰੀਜਡੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲਗਪਗ 220 ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬਰੇਰੀ

**ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ** ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਕੌਮੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹੈ  ਅਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੱਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ 17 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੱਦਾਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟਾਈਟਲਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਵਿਭਾਗੀ ਜਨਤਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲਚਰ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।  

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ  ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਦੋਵੇਂ: ਕਿਤਾਬਾਂ, ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ, ਰਸਾਲੇ, ਅਖ਼ਬਾਰ, ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ, ਵੀਡੀਓ, ਪਲੇ-ਸਕ੍ਰਿਪਟਸ, ਪੇਟੈਂਟ, ਡੇਟਾਬੇਸ, ਨਕਸ਼ੇ, ਸਟੈਂਪਾਂ, ਪ੍ਰਿੰਟ, ਡਰਾਇੰਗਾਂ ਆਦਿ ਮੱਦਾਂ ਹਨ। ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 14 ਲੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ 2000 ਈਪੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਹੈ। 2000 ਈਪੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ। ਯੂ.ਕੇ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ (ਲਗਪਗ 8000 ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਾਈਬਰੇਰੀ ਦਾ ਕੰਟੈਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਲਗਪਗ 30 ਲੱਖ ਮੱਦਾ ਆਪਣੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜੋ 9.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.0 ਮੀਲ) ਨਵਾਂ ਸ਼ੈਲਫ ਸਪੇਸ ਮੱਲਦੀ ਹੈ। ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ 1,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਹੈ।

1973 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਐਕਟ 1972 ਨੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਤੋਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ 1997 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਉਸੇ ਰੀਡਿੰਗ ਰੂਮ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਹੁਣ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਯੂਸਟਨ ਰੋਡ ਦੇ ਪਾਸੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ (ਈਸਟਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪਾਂਕਰਾਸ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ) ਇਸ ਮਕਸਦ-ਲਈ ਬਣੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਯੌਰਕਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਵੈਥਰਬੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੋਸਟਨ ਸਪਾ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟ ਸਟੋਰੇਜ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਰੀਡਿੰਗ ਰੂਮ ਹੈ। ਯੂਸਟਨ ਰੋਡ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ "ਅਸਧਾਰਨ ਦਿਲਚਸਪੀ" ਦੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੇਡ I ਸੂਚੀਬੱਧ ਇਮਾਰਤ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ 
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਐਕਟ 1972 ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1 ਜੁਲਾਈ 1973 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਵੀਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਲਈ ਕੌਮੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ)।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
ਗੈਰੀ ਪਲੇਅਰ

ਗੈਰੀ ਪਲੇਅਰ ਡੀਐਮਐਸ, ਓਆਈਜੀ (ਜਨਮ 1 ਨਵੰਬਰ 1935) ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗੋਲਫਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਲੇਅਰ ਨੇ ਨੌਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੀਨੀਅਰ ਟੂਰ' ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੀਨੀਅਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਪਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਜ਼ ਤੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੌਰਾਨ ਪਲੇਅਰ ਨੇ 1965 ਦੇ ਯੂ. ਐੱਸ. ਓਪਨ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਖਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਗੈਰ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਲੇਅਰ ਬੈਨ ਹੋਗਨ ਅਤੇ ਜੈਨ ਸਾਰਜ਼ੇਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਰੀਅਰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੀਸਰਾ ਗੋਲਫਰ ਸੀ। ਪਲੇਅਰ ਨੇ 6 ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੇ 165 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 1974 ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰਲਡ ਗੋਲਫ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।.

ਬਲੈਕ ਨਾਈਟ, ਮਿਸਟਰ ਫਿਟਨੈਸ ਅਤੇ ਗੋਲਫ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅੰਬੈਸਡਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪਲੇਅਰ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੋਲਫ ਕੋਰਸ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ 325 ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਨ। ਉਸਨੇ 36 ਗੋਲਫ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।

ਬਲੈਕ ਨਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰੀ ਪਲੇਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਪਲੇਅਰ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ, ਪਲੇਅਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ, ਗੈਰੀ ਪਲੇਅਰ ਅਕੈਡਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਨਾਈਟ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜਿਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਇਸੈਂਸ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ, ਵਾਈਨ, ਐਪੀਅਰਲ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਪਲੇਅਰ ਦਾ ਜਨਮ ਜੋਹਨਸਬਰਗ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹੈਰੀ ਅਤੇ ਮਯੁਰੀਅਲ ਪਲੇਅਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੈਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਗੋਲਫ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਲੱਬਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਖਰਿਦਿਆ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪਲੇਅਰ ਨੇ ਗੋਲਫ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੇੜ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਗੋਲਫਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਆਪਣਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1 ਜਨਵਰੀ, 1957 ਨੂੰ ਗੈਰੀ ਨੇ ਵਿਵੀਅਨ ਵੇਰੇਵੀ (ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਗੋਲਫਰ ਬੌਬੀ ਵੇਅਰਵੀ ਦੀ ਭੈਣ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਜੈਨੀਫ਼ਰ, ਮਾਰਕ, ਵੇਨ, ਮਿਸ਼ੇਲ, ਥੇਰੇਸਾ ਅਤੇ ਅਮੰਡਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ 21 ਦੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।

### ਅੰਕੜੇ
## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਪਤਝੜ

**ਪਤਝੜ**, ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ **ਗਿਰਾਵਟ** ਦੇ ਤੌਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਚਾਰ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਤਝੜ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਸਰਦੀ ਤੱਕ, ਸਤੰਬਰ (ਉੱਤਰੀ ਅਰਧਗੋਲ਼ਾ) ਜਾਂ ਮਾਰਚ (ਦੱਖਣੀ ਅਰਧਗੋਲ਼ਾ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਦਾ ਚਾਨਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦਰਖਤਾਂ ਤੋਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਹੈ। ਦੇਸੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੱਤਕ-ਮੱਘਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਝੜਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।  

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
thumb|200x200px|ਪਤਝੜ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪੀਲੇ, ਸੰਤਰੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਪੱਤੇ
ਸ਼ਬਦ ਪਤਝੜ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਐਰਸਕੇਸਨ ਰੂਟ ਆਟੋ ਦੁਆਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ - ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦੇ ਪਰਿਣਾਏ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਆਂਢੀ ਰੋਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਪਤਝੜ ਬਣ ਗਿਆ। ਰੋਮਨ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੁਰਾਣੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ ਆਟੋਪੈਨ (ਆਧੁਨਿਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿਚ ਆਟੋਮੇਨ) ਜਾਂ ਮੱਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਟੋਪੈਂਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਲਾਤੀਨੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ, 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਲੱਭ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ, ਪਰ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਬਦਲਵੇਂ ਸ਼ਬਦ *ਗਿਰਾਵਟ* ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੁਰਾਣੀ ਜਰਮਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ '** ਜਾਂ **' ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਰਸ '''' ਸਾਰੇ ਸੰਭਵ ਹਨ, ਪਰ ਸਹੀ ਡੇਰੀਵੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਇੱਕ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਪਰਤਣਾ"। ਇਹ ਸ਼ਬਦ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
## ਹੋਰ
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਤੰਬਰ (21 ਤੋਂ 24 ਸਤੰਬਰ) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪਤਝੜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ (21 ਜਾਂ 22 ਦਸੰਬਰ)

1997 ਤੋਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਸਿਖਰ ਦੇ 100 ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਔਟਮ ਨਾਂਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਤਝੜ ਹੈਲੋਵੀਨ (ਸਮਾਹੈਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਸੇਲਟਿਕ ਪਤਝੜ ਤਿਉਹਾਰ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ "ਪਤਝੜ ਦੀ ਦੇਵੀ" (ਸ਼ਾਰਦਾ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
## ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ
ਪੂਰਬੀ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਪਤਝੜ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਸੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਅਰਬਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
## ਤਸਵੀਰਾਂ

ਤਸਵੀਰ:Frederic Edwin Church - Autumn.jpg|*Otoño*, Frederic Edwin Church, 1875. Museo Thyssen-Bornemisza
ਤਸਵੀਰ:Millais - Herbstblätter.jpg|John Everett Millais, "ਪਤਝੜ ਪੱਤੇ"
ਤਸਵੀਰ:Alfons Mucha - 1896 - Autumn.jpg|*ਪਤਝੜ* (1896) by Art Nouveau artist Alphonse Mucha
ਤਸਵੀਰ:Stanisław Masłowski (1853-1926), Autumn landscape in Rybiniszki, 1902.jpeg|Rybiniszki, ਲਾਤਵੀਆ ਵਿੱਚ ਪਤਝੜ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, watercolor by Stanisław Masłowski, 1902 (ਵਾਰਸਾ, ਪੋਲੈਂਡ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ)
ਤਸਵੀਰ:Maxfield Parrish - Autumn (1905).jpg|This 1905 print by Maxfield Frederick Parrish illustrated Keats' poem 'Autumn'
ਤਸਵੀਰ:Arcimboldo - Les saisons - L'automne.jpg|*ਪਤਝੜ*, Giuseppe Arcimboldo, 1573

## ਹਵਾਲੇ
## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
* 
* 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਸਮ
ਹੈਂਜ ਮੌਰਗਨਥੂ

**ਹੈਂਜ ਯੋਆਕਿਮ ਮੌਰਗਨਥੂ** (17 ਫਰਵਰੀ 1904 – 19 ਜੁਲਾਈ 1980) 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਮੌਰਗਨਥੂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਜਾਰਜ ਐਫ. ਕੇਨਨ ਅਤੇ ਰਿਨਹੋਲਡ ਨਿਏਬੂਹਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਪੁਸਤਕ 'ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ', ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1948 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪੰਜ ਐਡੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ। 

ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੇ ਆਮ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਨਿਊ ਲੀਡਰ, ਕਮੈਂਟਰੀ, ਵਰਲਡਵਿਊ, ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਰਿਵਿਊ ਆਫ ਬੁੱਕਸ ਅਤੇ ਦ ਨਿਊ ਰਿਪਬਲਿਕ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ, ਰਿਨਹੋਲਡ ਨਿਏਬਹਾਰ, ਜਾਰਜ ਐਫ. ਕੇਨਨ, ਕਾਰਲ ਸਕਮਿਟ ਅਤੇ ਹੰਨਾਹ ਅਰੈਂਡਟ ਆਦਿ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੱਤਰਵਿਹਾਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਮੌਰਗਨਥੂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੇਨਨ ਇਸਦੇ ਪਾਲਸੀ ਪਲੈਨਿੰਗ ਸਟਾਫ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀ ਅਤੇ ਜਾਨਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੀ ਵੀਅਤਨਾਮ  ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਜਾਨਸਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਸਿੱਖਿਆ, ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਮੌਰਗਨਥੂ ਦਾ ਜਨਮ 1904 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ਕੇਨਜ਼ੀ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ਮੀਰੀਅਨਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਰਲਿਨ, ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ, ਮਿਊਨਿਖ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਜਿਨੇਵਾ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 
ਉਸਨੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਤਰਿਮ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ 1937 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਪਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤੀ। ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੇ ਕੈਨਸਸ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 1939-1943 ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕੇਨਸੇਥ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਸ਼ਾਲੋਮ ਕਲੀਸਿਯਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।  ਫਿਰ ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ (ਸੀਯੂਐਨਵਾਈ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰੀ ਚੇਅਰ ਲੈ ਲਈ।

ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੌਰਗਨਥੂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਹੰਨਾਹ ਆਰੰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਐਥਲ ਪਰਸਨ (ਮੌ. 2012) ਨਾਲ, ਜੋ ਇੱਕ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ (ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਤਥ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਮੌਰਗਨਥੂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ)।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980
ਸਤਪਾਲ

**ਸਤਪਾਲ** 

## ਸਤਪਾਲ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ 
* ਸਤਪਾਲ ਮਹਾਰਾਜ, ਰੂਹਾਨੀ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
* ਸਤਪਾਲ (ਪਹਿਲਵਾਨ), ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ, ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ (ਪਹਿਲਵਾਨ) ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਾਮ
ਹੰਨਾਹ ਆਰੰਜ਼

**ਯੋਹਾਨਾ** "**ਹੰਨਾਹ**" **ਆਰੰਜ਼** (; ; 14 ਅਕਤੂਬਰ 1906 – 4 ਦਸੰਬਰ 1975) ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਏਕਾਧਿਕਾਰਵਾਦ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਮੀਮਾਂਸਾ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਲੇਖਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਥਿਊਰੀ ਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਆਰੰਜ਼ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਕ ਯਹੂਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਆਰੰਜ਼ ਨੇ 1933 ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਰਾਹੀਂ 1941 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੈਕੋਸਲਵਾਕੀਆ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਉਹ 1950 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਰਮਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੱਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਪ੍ਰਤੱਖ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਅਥਾਰਿਟੀ ਅਤੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ਤਾਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੰਨਾਹ ਆਰੰਜ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

## ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਆਰੰਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਜਰਮਨ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਧਰਮਨਿਰਪੱਖ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਡਨ (ਹੁਣ ਹੈਨੋਫ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਰਥਾ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਕੋਹੇਨ) ਅਤੇ ਪਾਲ ਆਰੰਜ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਨਿੰਗਬਰਗ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਰੰਜ਼ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਸਾਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ: "ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲਈ 'ਐਸਿਮੀਲੇਸ਼ਨ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ 'ਡੂੰਘਾ' ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਰਥ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਸਾਂ।"

ਆਰੰਜ਼ ਨੇ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੇ ਯਹੂਦੀ-ਵਿਰੋਧ ਵਾਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਯਹੂਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪਰੂਸ਼ੀਅਨ ਹੋਸਟੈੱਸ ਰਾਹੇਲ ਵਾਰਨਹੇਜਨ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਇੱਕਰੂਪਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਜਰਮਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਨਮ ਪੱਖੋਂ ਯਹੂਦੀ ਸੀ।  ਆਰੰਜ਼ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਰਨਹੇਗਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ "ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੇੜਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਅੱਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਹੁਣ ਮਰ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।"

## ਹਵਾਲੇ 
### ਸੂਚਨਾ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਰੰਗਾ ਦਾ ਅੰਨਾਪਣ

**ਰੰਗ ਦਾ ਅੰਨਾਪਣ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Color blindness**), ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲਰ ਵਿਜ਼ਨ ਡੇਫੀਸ਼ੈਨਸੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੰਗ ਜਾਂ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਰੰਗ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹਾਤਾ ਕੁਝ ਵਿਦਿਅਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਮਿਸਾਲ ਲਈ, ਫਲ ਖਰੀਦਣਾ, ਕਪੜੇ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਾਈਟਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਬਾਲਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਆਮ ਵਾਂਗ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਲ ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਦਰਸ਼ਨੀ ਧੁੰਦਲੇਪਨ ਨੂੰ ਘਟ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਮਕ ਦਾਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਰੰਗ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਤਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ,
ਨਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦੇ ਆਮ ਰੂਪਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਜੀਨਾਂ X ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ X ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੁਕਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੁਆਰਾ ਮੁਆਵਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਇੱਕ X ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੰਗ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ, ਅੱਖਾਂ, ਆਪਟਿਕ ਨਸਾਂ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਕ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਦਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਈਸ਼ੀਹਰਾਹ ਰੰਗ ਦੇ ਟੈਸਟ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਹੋਰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਢੰਗ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਘਟਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੱਖ ਦਾ ਪਰਦਾ ਲਾਲ-ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਲਾਲ-ਹਰਾ ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਨੀਲੇ-ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ-ਹਰਾ ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਮਰਦਾਂ ਦੀ 8% ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪੀ ਮੂਲ ਦੇ 0.5% ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੁਢਾਪੇ ਵਿਚ ਰੰਗ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਘਟਦੀ ਹੈ।ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਲੋਕ ਅਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ, ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਲਾਤਮਕ ਸਮਰੱਥਾ ਤੇ ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਪਰ, ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ।

ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਵ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅੰਨਾਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ।

## ਕਾਰਨ 
ਰੰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

* **ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ:** ਰੋਗ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪਲਾਕੁਏਨਲ), ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 
* **ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ:** ਵਿਰਾਸਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਂ ਜਮਾਂਦਰੂ ਰੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਣ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਹਨ: ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਮੀਸੀ, ਡਾਇਰਕੋਮਸੀ ਅਤੇ ਅਨੋਸਲ ਟ੍ਰਾਈਕੋਰੇਮੀਸੀ।

### ਹੋਰ ਕਾਰਨ 
ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਜਾਂ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਦਮੇ ਕਾਰਨ ਟੈਟਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਓਸੀਸੀਪਿਉਟਲ ਲਾੱਬੀ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ ਲਾਈਟ (10-300 nm) ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਕਾਰਨ ਰੈਟਿਨਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਦਾ ਹੈ।

ਰੰਗ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸਪੈਕਟਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਮਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੈਕਕੁਲਰ ਡਿਜਨਰੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੈਟਿਨਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹਾਪੁਣੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵਿਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਵਿਚ ਘਾਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਰੰਗ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ ਦੇ ਕੁਝ ਸੂਖਮ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਸੌਲਵੈਂਟ-ਪ੍ਰੇਰਤ ਐਂਸੇਫਾਲੋਪੈਥੀ (ਸੀਐਸਈ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਵਾੱਪਰਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਲਾਲ-ਹਰਾ ਰੰਗ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ ਏਥਮਬੂਟੋਲ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਟੀ. ਬੀ. ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨੁਸਖ਼ਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸੱਪ ਦਾ ਡੱਸਣਾ

**ਸੱਪ ਦਾ ਡੱਸਣਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Snakebite**) ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜ਼ਖਮ ਜੋ ਇੱਕ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਕਰਕੇ , ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਫੰਗਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਦੰਦਾ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੰਦੀ ਦਾ ਟੀਕਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕ ਘੰਟੇ ਤਕ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਲਟੀਆਂ, ਝਗੜੇ ਵੇਖਣ, ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੱਕੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਰੇਸਿੰਗ ਦਿਲ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜ਼ਹਿਰ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣਾ, ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ, ਗੰਭੀਰ ਅਲਰਿਜਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ, ਦੰਦੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਮੌਤ, ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੱਕਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਨਤੀਜਾ ਸੱਪ ਦੀ ਕਿਸਮ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਟੀਕੇ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਕਾਰਨ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਕਾਰਨਾ ਕਰਕੇ ਡੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕ ਹਨ ਜਿਵੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੇਤੀ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਅਲੈਡੀਡਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਰੋਟਸ, ਕੋਬਰਾ ਅਤੇ ਮੰਬਾਸ), ਵਾਈਪਰਸ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੱਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅੰਟਾਰਟਿਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੱਪ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕਰਨਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਕਸਰ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਪਬਾਈਟ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਚਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ "ਅਣਗਹਿਲੀ ਜਨ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ"।ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਜੁੱਤੇ ਪਹਿਨੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ
, ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਨਾ ਨਹੀਂ।

ਇਲਾਜ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੱਪ ਦੀ ਕਿਸਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਧੋਣਾ ਅਤੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਕੱਟਣਾ, ਜਾਂ ਟਰਾਇਨੇਕਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਐਂਟੀਵੇਨੋਮ ਅਸਰਦਾਇਕ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਂਟੀਵੈਨਮਸ ਦੇ ਅਕਸਰ ਮਾ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਸੱਪ ਦੀ ਕਿਸਮ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੱਪ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਂਟੀਵੌਨਮ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਹੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਐਂਟੀਵੌਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਹੈ ਐਂਟੇਵਨੋਮ ਦਾ ਆਪੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੱਦਦ ਕਰਨਾ ਕਈ ਵਾਰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਹਰ ਸਾਲ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਲਗਪਗ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ 20,000 ਤੋਂ 125,000 ਮੌਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਬਾਰ ਬਾਰ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਫਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਦਿਹਾਤੀ ਖੇਤਰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, 

## ਹਵਾਲੇ
ਗੌਟਲੋਬ ਫਰੀਗ

**ਫ੍ਰੀਡਰਿਕ ਲੁਡਵਿਗ ਗੌਟਲੋਬ ਫ੍ਰੀਗ** (; , 8 ਨਵੰਬਰ 1848, ਵਿਮਸਾਰ — 26 ਜੁਲਾਈ 1925, ਬਾਡ ਕਲੀਨਿਨ) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸੀ। ਫ੍ਰੀਗ ਦੀਆਂ ਲਾਜ਼ੀਕਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸਮਕਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਰਸਤੂਵਾਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬਰੇਕ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਤਰਕ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਰਥਾਤ, ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ "ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਤਰਕ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ  ਹੈ"। 

## ਜੀਵਨੀ 
ਜਨਮ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਤੱਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸਮਾਰ ਵਿੱਚ 8 ਨਵੰਬਰ 1848 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਫ੍ਰੀਡਰਿਕ ਲੁਡਵਿਗ ਗੌਟਲੋਬ ਫ੍ਰੀਗ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫ੍ਰੀਗ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਫ੍ਰੀਗ ਨੇ 1869 ਵਿੱਚ ਜੇਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।  ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਗੌਟਿੰਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰਮਨ ਲੋਟਸ ਕੋਲੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1873 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਰਨਸਟ ਸਕਰਿੰਗ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਗਣਿਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਥੀਸਿਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ: Über eine geometrische Darstellung der imaginären Gebilde in der Ebene (ਇੱਕ ਪਲੇਨ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਜਿਓਮੈਟਰੀਕਲ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਬਾਰੇ)। 

1874 ਵਿੱਚ, ਅਰਨਸਟ ਅੱਬੇ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਾਲ, ਫ੍ਰੀਗ ਨੇ ਜੇਨਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਕੀ ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਫਰੀਗ ਉੱਤੇ ਜੇਨਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਬੋਝ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਤਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜੋ 1879 ਵਿੱਚ Begriffsschrift, eine der arithmetischen nachgebildete Formelsprache des reinen Denkens ("ਸੰਕਲਪ-ਸਕ੍ਰਿਪਟ: ਅੰਕ ਗਣਿਤਕ ਦੇ ਮਾਡਲ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਭਾਸ਼ਾ") ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ।

## ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ 
ਫਰੀਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਤਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਨੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮੋੜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
* ਫੰਕਸ਼ਨ - ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਆਰਗੂਮੈਂਟ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ;
* ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਵਸਤੂ (*Begriff und Gegenstand*) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ;
* ਕੰਪੋਜ਼ੀਸਨਲਿਟੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ;
* ਸੰਦਰਭ ਸਿਧਾਂਤ;
*ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ (* Sinn und Bedeutung *) ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ। 
## ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ 
ਫਰੀਗ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅੰਤਰਲੀਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਘੱਟ ਹੀ ਕਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਬਲੈਕਬੋਰਡ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਹਾਜ਼ਰ ਜਵਾਬ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਤਲਖ ਵਿਅੰਗ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਪਿਤਰੀਮ ਸੋਰੋਕਿਨ

**ਪਿਤਰੀਮ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿਚ ਸੋਰੋਕਿਨ** (; , – 10 ਫਰਵਰੀ 1968) ਇੱਕ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਚੱਕਰ ਥਿਊਰੀ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਰੋਕਿਨ ਰੂਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਗੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਭਾਲ ਸੀ। ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਛੁਪੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1922 ਵਿਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਤੋਂ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਛੁੱਪੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ 1930 ਵਿਚ ਉਥੋਂ ਦਾ ਨੈਚਰਲਾਈਜ਼ਡ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਸੋਰੋਕਿਨ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਹਾਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ, ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ, ਤਾਲਕੋਟ ਪਾਰਸਨਸ ਦਾ ਬੇਬਾਕ ਆਲੋਚਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।  ਸੋਰੋਕਿਨ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦਾ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ "ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੁਤਰਨ ਵਾਲਾ" ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰੂਸੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਘੜਨੀ ਸਭਾ ਦੇ ਇੱਕ ਡਿਪਟੀ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ 
ਪਿਤਰੀਮ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿਚ ਸੋਰੋਕਿਨ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀO. S. ਵਿੱਚ, ਯਾਰੇਨਸਕ ਜੂਯੇਜ਼ਡ, ਵੋਲਗਦਾ ਗਵਰਨਰੇਟ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ (ਹੁਣ ਕਨਝਪੋਗੋਸਟਸਕੀ ਜ਼ਿਲਾ, ਕੋਮੀ ਗਣਰਾਜ, ਰੂਸ) ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਤੂਰਿਆ ਵਿਚ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕੋਮੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੋਰੋਕਿਨ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਪ੍ਰਕੋਪੀਏਵਿਚ ਸੋਰੋਕਿਨ, ਵੈਲਿਕੀ ਉਸਤਯੂਗ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘੁੰਮ ਫਿਰ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਰੀਗਰ ਸੀ ਜੋ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਪਲੇਗਿਆ ਵਸੀਲੀਏਵਨਾ, ਜ਼ੇਸ਼ਾਰਤ ਦੀ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਵਸੀਲੀ, 1885 ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਕੋਪੀ ਦਾ ਜਨਮ 1893 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 7 ਮਾਰਚ 1894 ਨੂੰ ਸੋਰੋਕਿਨ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਕੋਕਵਿਤਸਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਰੋਕਿਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਵਸੀਲੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਿਹਾ, ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਕੋਪੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਅਨੀਸਿਆ ਵਸੀਲੀਏਵਨਾ ਰਿਮਸਕੀ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਰਿਮਿਆ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਸੀਲੀ ਇਵਾਨੋਵਿਚ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਸਲੋਕਿਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਵਸੀਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਣ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ 1924 *ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਦੇ ਪੰਨੇ* (ਈ.ਪੀ. ਡੁਟਨ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਘੰਟੇ ਘੰਟੇ ਦਾ ਲੇਖਾ-ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਵਰੀ 1917 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਅਸਥਾਈ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮੋਹਰੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਕਤੂਬਰ 1917 ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਆ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਬੋਲਸ਼ਵਿਕਾਂ ਦੇ ਹਥ ਚਲੀ ਗਈ। ਸਾਲ 1950 ਵਿਚ, ਸੋਰੋਕਿਨ ਨੇ 'ਤੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ' ਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਅਤੇ ਬੇਕਿਰਕ ਨਾਲ ਇਮਾਨਦਾਰ ਵਰਣਨ ਹੈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸਲਵਾਦੋਰ ਅਲੀਐਂਦੇ

**ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਗਿਲਰਮੋ ਅਲੀਐਂਦੇ ਗੌਸੈਨਸ** (; ; 26 ਜੂਨ 1908 – 11 ਸਤੰਬਰ 1973) ਇੱਕ ਚਿਲੀ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਿਆ ਸੀ।

ਚਿਲੀਅਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਲੀਐਂਦੇ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰੀਬ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸੈਨੇਟਰ, ਡਿਪਟੀ ਅਤੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਹ 1952, 1958 ਅਤੇ 1964 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1970 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਧਿਰੀ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਟੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੁਆਰਾ ਜੇਤੂ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ। 

ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਅਲੀਐਂਦੇ ਨੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਚਿਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨਿਕ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ "ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਸੰਕਟ" ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਡੂੰਘੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਕਰਿਸ਼ਚੀਅਨ-ਡੈਮੋਕਰੇਟਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੇ ਅਲੀਐਂਦੇ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ) ਸਮੇਤ ਕੇਂਦਰ-ਸੱਜੀ ਬਹੁਮਤ, ਨੇ ਉਸਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 11 ਸਤੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਫੌਜ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ (ਸੀਆਈਏ) ਵੱਲੋਂ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਰਾਜਪਲਟੇ ਵਿੱਚ ਅਲੀਐਂਦੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਨਿਕਲ ਪਈ।  ਸੈਨਾ ਨੇ ਲਾ ਮੋਨੇਡਾ ਪੈਲੇਸ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦਿਨ ਚਿਲੀ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਲੋਂ 2011 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਲੀਐਂਦੇ ਨੇ ਇੱਕ ਅਸਾਲਟ ਰਾਈਫਲ ਨਾਲ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ। 

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਨਿਨ ਅਮਨ ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਨਿਨ ਅਮਨ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਲਾਦੋਗਾ ਝੀਲ

**ਲਾਦੋਗਾ ਝੀਲ ** ( or ;  [earlier in Finnish *Nevajärvi*]; ; ), ਇੱਕ ਮਿਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰੂਸ ਦੇ ਕਾਰੇਲੀਆ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਡ ਓਬਲਾਸਟ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ 14 ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਿਠੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਲਾਦੋਗਾ ਲੈਕਸ, ਜਿਹੜੀ ਦਾ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਟਾਈਟਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮੀਥੇਨ ਝੀਲ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਇਸੇ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਨਿਰੁਕਤੀ 
12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਨੇਸਟੋਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ "ਮਹਾਨ ਨੈਵੋ" ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਝੀਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾਨੇਵਾ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲਿੰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ ਨੋਵੋ "ਸਮੁੰਦਰ" ਜਾਂ ਨੇਵਾ "ਬੋਗ, ਦਲਦਲ" ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨੋਰਸੀ ਗਾਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਨਜੀਆਟਿਕ ਸੰਧੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਰਸ ਅੱਲਡੀਗਜਾ ਜਾਂ ਐਲਡੋਗਾ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਝੀਲ ਦੇ ਬਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਦੋਨਾਮੇ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਦੋਗਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਟੀ. ਐਨ. ਜੈਕਸਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੱਗਪੱਗ ਸਵੈਸਿੱਧ ਹੀ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਕਿ ਲਾਡੋਗਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਨਦੀ ਦਾ, ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਝੀਲ ਦਾ ਪਿਆ ਸੀ।" ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਦੋਨਾਮੇ ਲਾਦੋਗਾ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵੋਲਖੋਵ  ਦਰਿਆ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਨਾਮਵਰ ਵਹਿਣ  ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਫਿਨੀਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਲੌਡਜੋਕੀ (ਆਧੁਨਿਕ ਫਿਨਿਸ਼: ਅਲਜੈਨ ਜੋਕੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ) ਸੀ ,"ਨੀਵੀਂਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਨਦੀ" ਹੈ। 

## ਭੂਗੋਲ 
ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਔਸਤ ਸਤਹ ਖੇਤਰ 17,891&#x20;ਕਿਲੋਮੀਟਰ2 (ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਦੀ ਲੰਬਾਈ  219&#x20;ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਔਸਤ ਚੌੜਾਈ 83&#x20;ਕਿਲੋਮੀਟਰ; ਔਸਤ ਡੂੰਘਾਈ 51&#x20;ਐਮ, ਪਰ ਇਹ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 230 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।ਬੇਸਿਨ ਖੇਤਰਫਲ: 276,000&#x20;ਕਿਲੋਮੀਟਰ2, ਆਇਤਨ: 837&#x20;ਕਿਲੋਮੀਟਰ।3 (ਪੁਰਾਣੇ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 908&#x20;ਕਿਲੋਮੀਟਰ3)। ਇਸ ਦੇ ਲੱਗਪੱਗ  660 ਟਾਪੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਲੱਗਪੱਗ 435&#x20;ਕਿਲੋਮੀਟਰ2 ਹੈ।ਲਾਦੋਗਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਔਸਤ  5&#x20;ਮੀਟਰ ਉਪਰ ਹੈ।  ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਾਪੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਲਾਮ ਆਰਕੀਪੇਲਾਗੋ (ਦੀਪਸਮੂਹ), ਕਿਲਪੋਲਾ ਅਤੇ ਕੋਨੇਵੇਟਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। 

ਕੇਰਾਲੀਅਨ ਇਸਥਮਸ ਦੁਆਰਾ ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ, ਇਹ ਨੇਵਾ ਨਦੀ ਰਾਹੀਂ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਲੇਕ ਲਾਦੋਗਾ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਚਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵੋਲਗਾ ਨਦੀ ਨਾਲ ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਵੋਲਗਾ-ਬਾਲਟਿਕ ਜਲਮਾਰਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਲਾਦੋਗ ਨਹਿਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੇਵਾ ਨੂੰ ਸਵੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। 

ਲਾਦੋਗਾ ਝੀਲ ਦੇ ਬੇਸਨ ਵਿੱਚ 50,000 ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ1 0 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ 3,500 ਨਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤਕਰੀਬਨ 85% ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਮਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, 13% ਵਰਖਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ 2% ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। 

### ਨਕਸ਼ੇ 

File:la2-demis-ladoga.png|ਝੀਲ ਲਾਦੋਗਾ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ 
File:Lake Ladoga location.jpg|ਸਥਿਤੀ
File:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary b33 242-0.jpg|ਬ੍ਰੌੱਕਹੌਸ ਅਤੇ ਐਫਰੋਨ

## ਭੂ-ਗਰਭ  ਇਤਿਹਾਸ 
thumb|ਐਨਸਿਲੇਸ ਲੇਕ 7,000 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦੇ ਏੜ-ਗੇੜ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
* Simola, Heikki et al. (eds), Proceeding of The First International Lake Ladoga Symposium. Special issue of *Hydrobiologia*. Vol. 322, Issues 1–3. / April 1996.
* Ladoga Lake (photos) 
* War on Lake Ladoga, 1941–1944 
* Maps

## ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝੀਲਾਂ
ਸਰਗੇ ਬ੍ਰਿਨ

**ਸਰਗੇ ਮਿਖਾਇਲੋਵਿਚ ਬ੍ਰਿਨ** ਇੱਕ ਰੂਸੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੈਰੀ ਪੇਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗੂਗਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ *ਆਲਫਾਬੈੱਟ* ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹੈ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2018 ਤ੍ੱ, ਬ੍ਰਿਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 13 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 47.2 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਨ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚੁਲਰ ਡਿਗਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ *ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ* ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਜਿੱਥੇ ੳੇੁਹ ਪੇਜ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗੲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੂਮ ਨੂੰ ਸਸਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਵੈਬ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬ੍ਰਿਨ ਨੇ ਡਾਟਾ ਮਾਇਨਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ 
ਬ੍ਰਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਯਹੂਦੀ ਮਾਪਿਆਂ, ਯਵੇਗਨੀਆ ਅਤੇ ਮਿਖਾਇਲ ਬ੍ਰਿਨ, ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਸਾ ਦੇ ਗੋਡਾਰਡ ਸਪੇਸ ਫਲਾਈਟ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਨ ਪਰਿਵਾਰ ਮੱਧ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਮਰੇ ਵਾਲੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਨ ਦੀ ਦਾਦੀ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। 1977 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾਇੱਕ ਗਣਿਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇੱਥੋਂ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਬ੍ਰਿਨ ਦੀ ਮਾਂ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਤੰਬਰ 1978 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਕਾਸ ਦੇ ਵੀਜ਼ਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ "ਤੁਰੰਤ ਬਰਖਾਸਤ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਸਿਖਾਈ। ਮਈ, 1979 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਨਿਕਾਸ ਵੀਜ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਬ੍ਰਿਨ ਨੇ ਐਡੈਲਫੀ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੇ ਪੇਂਟ ਬ੍ਰਾਂਚ ਮੌਂਟਸਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੇ ਗਣਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰੂਸੀ-ਭਾਸ਼ੀ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਐਲੇਨੋਰ ਰੁਜ਼ਵੈਲਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਗ੍ਰੀਨਬੈਲਟ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਸਤੰਬਰ 1990 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਨ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਿਨ ਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਸਟੱਡੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮਈ 2007 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਹਾਮਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਇਓਟੈਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ‘’’ਐਨੇ ਵੋਜਿਕੀ’’’ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2008 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ 2011 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰੀ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ, ਖਬਰ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਿਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਖਰੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਿਨ ਗੁਗਲ ਗਲਾਸ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਨ ਅਤੇ ਵੋਜਿਕੀ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ

**ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ** ਜਾ **ਮਨੁੱਖੀ ਕੁਦਰਤ** ਭਾਵ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ, ਅਹਿਸਾਸ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 

ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿ ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਥਿਰ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਇਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ? ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਖਾਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਕੁਦਰਤ ਬਨਾਮ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ" ਬਹਿਸ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚਰਚਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਪਛਾਣੀ ਹੈ। 

ਇਹ ਸਵਾਲ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਰਥ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ। ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਕਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਆਚਰਣ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਣ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਜਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਵੀ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਰਥ-ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ। 

## ਅਵਲੋਕਨ 
ਅਜਿਹੇ ਇੱਕ ਮਿਆਰ ਵਜੋਂ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ੍ਸਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। 

ਅਰਸਤੂ ਦੀ ਟੈਲੀਓਲੋਜੀਕਲ ਪਹੁੰਚ ਮਗਰਲੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਵੀ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੁਆਰਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਮਾਨਵ ਨੂੰ ਜੋ ਉਹ ਬਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬਣਨ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵਜੂਦ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਅਰਸਤੂ ਦੀ ਟੈਲੀਓਲੋਜੀਕਲ ਪਹੁੰਚ ਮਗਰਲੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਵੀ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੁਆਰਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਮਾਨਵ ਨੂੰ ਜੋ ਉਹ ਬਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬਣਨ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵਜੂਦ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰਤਾ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਇਹ ਪਹੁੰਚ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ (ਜਾਂ ਕੁਦਰਤ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਬ੍ਰਹਮਤਾ) ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਟੀਚੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਇਰਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਸਮਰੂਪ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਟੀਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸਮਝ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਇੱਕ "ਵਿਚਾਰ" ਜਾਂ "ਰੂਪ" ਸਮਝਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਅਬਦਲ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਅਜੋਕਿਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਹਿਸਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਸਥਾਈ ਮਨੁਖ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਾਪੇਖਕ ਢਲਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹਾਲੀਆ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੜੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ - ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੌਮਸ ਹੌਬਸ ਅਤੇ ਜੀਨ-ਜੈਕ ਰੂਸੋ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਉਭਾਰ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਰੂਸੋ ਦੇ ਐਮਲੀ ਜਾਂ ਆਉਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਚ, ਰੂਸੋ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: "ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਣਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ"। 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਹੇਗਲ, ਮਾਰਕਸ, ਸ਼ਾਨ ਕੀਅਰਗੇਗੌਦ, ਨੀਤਸ਼ੇ, ਸਾਰਤਰ, ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਿਸੇ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਅੰਤਰੀਵ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਵੀ ਵਿਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖ
ਪੈਰਸ ਅਮਨ ਕਾਨਫਰੰਸ 1919

**ਪੈਰਿਸ ਅਮਨ ਕਾਨਫਰੰਸ**, ਜਿਸ ਨੂੰ  **ਵਾਰਸਾ ਅਮਨ ਕਾਨਫਰੰਸ** ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਤੂ ਮਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। 

32 ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ, ਮੁੱਖ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਲੀਗ ਆਫ ਨੈਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੰਧੀਆਂ; ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਓਟੋਮਾਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਬਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂਡੇਟਾਂ ਵਜੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਨੂੰ ਅਵਾਰਡ ਦੇਣਾ; ਜਰਮਨੀ ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਜੁਰਮਾਨੇ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ; ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਸਲੀ ਹੱਦਾਂ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ (ਕਈ ਵਾਰ ਆਮ ਲੋਕ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ) ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਉਲੀਕਣਾ। 

ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਸੇਲਜ਼ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸੈਕਸ਼ਨ 231 "ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ" ਦੇ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਜਰਮਨੀ ਲਈ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਿੰਗੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ (1931 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ)। ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤਾਂ (ਫ਼ਰਾਂਸ, ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਇਟਲੀ, ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ) ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕੀਤਾ।"ਵੱਡੇ ਚਾਰ" ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਜੌਰਜ ਕਲੇਮੈਂਸੀਓ; ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਡੇਵਿਡ ਲੋਇਡ ਜੋਰਜ; ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਵੁੱਡਰੋ ਵਿਲਸਨ; ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ, ਵਿਟੋੋਰੋ ਐਮਾਨਵੇਲ ਓਰਲੈਂਡੋ ਸਨ। ਉਹ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 145 ਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ 18 ਜਨਵਰੀ, 1919 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਮਾਈਕਲ ਨੇਬਰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: 
thumb|ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਜੋਹਾਨਸ ਬੈੱਲ ਨੂੰ 28 ਜੂਨ 1919 ਨੂੰ *ਦ ਸਾਈਨਿੰਗ ਆਫ ਪੀਸ ਇਨ ਦ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਮਿਰਰਸ* ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਰ ਵਿਲਿਅਮ ਓਰਪੇਨ ਦੁਆਰਾ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ।

## ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ  ਨਤੀਜੇ 
ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਆਰੰਭ 18 ਜਨਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਪ੍ਰਤੀਕਮਈ ਸੀ,ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 1871 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਜਰਮਨ ਸਮਰਾਟ ਬਣਨ ਦੀ ਵਰਸੇਲਿਸ ਦੇ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਮਿਰਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਸੀ, ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ - ਇੱਕ ਦਿਨ ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਖ਼ੁਦ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ 1701 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੀਆ ਰਾਜ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਵਜੋਂ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਸੀ। 27 ਮੁਲਕਾਂ (5 ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ) ਦੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ 52 ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਜੰਗੀ ਕੈਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠਲੀਆਂ ਕੇਬਲਾਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤਕ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ, ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ 1,646 ਸੈਸ਼ਨ ਲਾਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਸੇਲਜ਼ ਦੀ ਸੰਧੀ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 15 ਚੈਪਟਰ ਅਤੇ 440 ਧਾਰਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਹਾਰ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀਆਂ ਵੀ ਸਨ। 

ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤਾਂ (ਫਰਾਂਸ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਇਟਲੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ) ਨੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੀਤਾ। ਅਮਲ ਵਿੱਚ "ਵੱਡੇ ਪੰਜ" ਵਿਚ, ਜਪਾਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ; ਅਤੇ "ਵੱਡੇ ਚਾਰ" ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ