open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шумены облæст

**Шумены облæст** () у Болгарийы Цæгат-Скæсæйнаг регионы облæст. Йæ сæйраг сахар у Шумен.

Облæст ахсы фæзуат 3390,2 км², цæрынц дзы 205 198 цæрæджы.

## Истори
Рагболгайраг адæм цæугæцард кодтой. Сæ рагон паддзахады фыццаг хан Кубрат куы амардис, уыимæ йæ ханад дæр ныддихтæ. Кубраты фырттæй иу, Аспарух, ныгуылæнырдæм ацыдис фæс-Днепрмæ æмæ, бынæттон славяйнæгты æмцæдисæй, 681-æм азы сарæзта дзы ног болгайраг паддзахад — историографийы йæ хонынц Болгарийы Фыццаг паддзахад. Дунайы донæфтæны ног паддзахадæн бантыстис фæуæлахиз уæвын суанг Византийыл, æмæ уæдæй Византийы импери болгайрæгтæн фыста хъалон. Ног паддзахады сæйраг сахар сси Плискæ — у нырыккон Болгарийы Шумены облæсты.

## Шумены облæсты хъæубæстæтæ
left|220px|thumb|Шумены облæст
# Шумен (хъæубæстæ)
# Каолиново (хъæубæстæ)
# Каспичан (хъæубæстæ)
# Хитрино (хъæубæстæ)
# Никола-Козлево (хъæубæстæ)
# Нови-Пазар
# Смядово (хъæубæстæ)
# Вырбицæ (хъæубæстæ)
# Велики-Преслав (хъæубæстæ)
# Венец (хъæубæстæ)

## Фиппаинæгтæ

*
Бангкок

**Бангко́к** ( ) у Таиланды сæйраг сахар, уыцы бæстæйы стырдæр сахар æмæ экономикæйы артдзæст. 

Тайаг æвзагыл хуины *Крунг Тхеп Маха Накхон* кæнæ *Крунг Тхеп* — раздæры йæ бынаты уыд цæугæдоны чысыл порт Аюттхайæ, фæлæ уый бынсыгъд скодта æмæ йæ бынаты Таиланды сæйраг сахарæн йæ бындур æвæрд æрцыд 1782-æм азы.

## Фиппаинæгтæ

*
Загреб

**За́греб** ( ) у Хорватийы сæйраг сахар æмæ паддзахады æппæты стырдæр сахар.

## Фиппаинæгтæ

*
Сараево

**Сараево** (, , ) у Босни æмæ Герцеговинæйы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

*
Сааремаа

**Са́аремаа** ( «сакъадахон бæстæ»), раздæры ном — **Э́зель** () у Эстонийы æппæты стырдæр сакъадах æмæ Балты денджызы æртыккæгæм стырдæр сакъадах Зеланди æмæ Готланды фæстæ. Йæ фæзуат у 2673 км².

Категори:Эстонийы сакъадæхтæ
Категори:Балты денджызы сакъадæхтæ
Багдад

**Багда́д**, вариант: **Багъдад** (, ) у Ирачы стырдæр æмæ сæйраг сахар. Цæрынц дзы 8,1 милуан адæймаджы, араббаг дунейы дыккаг стырдæр сахар. Сахар лæууы цæугæдон Тигрыл.

Багдадæй 90 километры хуссарырдæм лæууы рагон Вавилоны хæлддзæгтæ.

Бирæ культурон хæзнатæ басыгъдысты Багдады, 2003 азы хæсты рæстæг сахар арты амæттаг куы баци, уæд. Уыдоны ’хсæн Националон Библиотекæйы рагон чингуытæ. Багдады зоопарчы цы 700 цæрæгойы цардысты, уыдонæй æгасæй баззæд æрмæст 35 — æндæртæ давд æрцыдысты кæнæ та стонгæй амардысты, æнæцæстдардæй куы баззадысты.

## Этимологи
Кæд æмæ араббаг сахар у рагзаманæй, йæ номы фæзынд баст у ирайнаг æвзæгтимæ. Астæуккаг персайнаг æвзаджы уыд вазыгджын дзырд bag «хуыцау» + dād «лæвæрд», ома «хуыцауы лæвæр», «хуыцау кæй балæвæр кодта». Æндæр персайнаг верси у дзырдбаст Bāgh-dād «лæвæрд дыргъдон». Бынаты ацы ном фæзынди пысылмон заманы агъоммæ.

762 азы 30 июлы араббаг калиф Аль-Мансур ног сахары бындур сæвæрдта, уый арæзта ног сахар цæмæй уый уа йæ империйы сæйраг сахар. Йæхæдæг йæ сахар хуыдта *мадинат ас-салям* «сабырдзинады сахар».

## Галерей

Baghdad Train Station 1959.jpg|Багдады вагзал 1959 азы
Abu Hanifa Mosque, 2008.jpg|Мæзджыт Абу-Ханифæ
Baghdd.jpg|Цæугæдон Тигр Багдады
Baghdad Red zone.jpg|Багдады уыгд


## Фиппаинæгтæ

*
Эстойнаг æвзаг

**Эстойнаг æвзаг** (*eesti keel*) у эстойнаг адæмы мадæлон æвзаг, Эстонийы иунæг паддзахадон æвзаг. Дзурынц ыл 1,1 милуан адæймаджы. Эстойнаг æвзаг у угораг-финнаг æвзæгты балты-финнаг къорды уæнг.

Эстойнаг æвзаджы цæгат диалекттæ сты финнаг æвзаджы хуссар диалекттæм тынг хæстæг, кæддæр уыдысты иу æвзаг.

Эстойнаг алфавит у финнаг алфавиты хуызæн латинаг бындурыл арæзт. Дамгъæтæ C, Q, W, X, Y æрмæст фæсарæйнаг нæмттæ ссарæн и, дамгъæтæ F, Š æмæ Ž æрмæст æрбайсгæ дзырдты фыссынц.

## Æддаг æрмæг
* Эстойнаг æвзаджы тыххæй ахуыры чингуытæ æмæ дзырдуæттæ скангондæй  
* Eesti keel ja meel. Эстойнаг æвзаджы курс, уырыссагау чи дзуры, уыдонæн  

## Фиппаинæгтæ

*
Хорватаг æвзаг

**Хорватаг æвзаг** () у хорватаг адæмы мадæлон æвзаг, Хорватийы паддзахадон æвзаг. Дзурынц ыл 6,2 милуан адæймаджы.

XX æнусы ма хуынди *сербаг-хорватаг æвзаг*, фæлæ Югославийы фехæлды рæстæг иу æвзаджы хæстæг диалекттæ политикон аххостæй схуыдтой сербаг, хорватаг æмæ босниаг æвзæгтæ.

Нырыккон Хорватийы стынг и пуризм: паддзахады æххуысæй парахат кæнынц славяйнаг уидыгтæй арæзт ног дзырдтæ *sveučilište* «æппæтæн-ахуыргæнæндон» (университет, ), *nogomet* «къах-калгæ» (футбол/къахпорти, ) æмæ афтæ дарддæр. Хицæн хæдбар паддзахæдты дыууæ æвзаджы кæнынц дардæй-дарддæр.

## Алфавит
Хорватаг алфавит («гаевицæ») арæзт у латинаг бындурыл, чехаг алфавиты хуызæн, ис дзы 27 дамгъæйы æмæ 3 диграфы (уыдон дамгъæтыл нымад сты, куыд ирон алфавиты дæр, афтæ).

## Сербаг æмæ хорватаг æвзаджы иухуызон чи не сты, цалдæр ахæм дзырды

*
Категори:Славяйнаг æвзæгтæ
Арубæ

**Ару́бæ** () у сакъадахон бæстæ Карибы денджызы хуссары, Венесуэлæйы былгæронмæ хæстæг (29 км). Арубæйæн ис сæрмагонд статус Нидерландты къаролады сконды. Бæстæйы фæзуат у 193 км², цæрынц дзы 105 мин адæймаджы — ома 544 цæрæджы алы квадратон километрæн. Бæстæйæн ис йæхи валютæ (арубæйаг флорин) æмæ интернеты домен (.aw).

Экономикæйы бындурон къабæзтæ сты æртæ: туризм, нефты ракуыст æмæ сындздидинæг рæзынкæнынад.

Туристтæй фылдæр æрбацæуынц АИШ æмæ Канадæйæ. Америкаг туристты нымæц фæкъаддæр и, 2005 азы майы Арубæйы æрыгон Натали Энн Холлоуэй куы фесæфти, уæдæй. Уæд Алабамæйы хицауад (чызг уырдыгон уыд) АИШ-ы цæрджыты разæнгард кодта Арубæмæ нал цæуын. Ныры онг дæр чызджы не ссардтой. Натали сакъадахы йæ фæллад уагъта скъола каст фæуыны фæстæ, æмæ, дам, æмкъласонтæ тынг бирæ кæрз нозт фæнызтой. Æндæр ратæдзæнтæм гæсгæ, чызджы фæндыди йæ ныййарджыты хæдзарæй алидзын.

Арубæйы цæрджытæ дзурынц нидерландаг æвзагыл æмæ сæхи бынæттон æвзагыл — папьяментойыл. Папьяменто у креолаг æвзаг, йæ бындуры ис испайнаг æмæ нидерландаг æвзæгтæ. Папьяментойыл цæуынц бынæттон газеттæ, ис ыл Википедийы хайад дæр.

[thumb|right|250px|[Ораньестад (Арубæ)|Ораньестад]]

## Фиппаинæгтæ

*
Категори:Сакъадæхтæ алфавитмæ гæсгæ
Мюнхен

**Мю́нхен** (; ) у сахар Германы хуссары æмæ Баварийы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

*
Алабамæ (нысаниуджытæ)

**Алабамæ**:
* Алабамæ (штат) — АИШ-ы штат.
* Алабамæ (цæугæдон).
* Алабамæ (знæм) — индейæгты знæм Цæгат Америкæйы.
* Алабамæ (нау) — хæстон нау.
* Алабамæ (æвзаг).
Бавари

**Бава́ри** (, ) у зæхх Германы хуссары. Уый у паддзахады æппæты стырдæр зæхх.

## Фиппаинæгтæ

*
Варнæ

**Ва́рнæ** () у Болгарийы тæккæ ахсджиагдæр порт Сау денджызы былты. Варнæ у паддзахады æртыккæгæм стырдæр сахар, Варнæйы облæсты сæйраг сахар.

Варнæйы цæгатырдæм ис егъау курорттæ: Сыгъдæг Константин æмæ Еленæ, Сыгъзæрин змистæ æмæ Албенæ. Уыдон популярон сты Герман, Стыр Британи æмæ Уæрæсейы туристты ’хсæн.

## Цæрджытæ
Варнæйы æдзух чи цæры, уыцы адæймæгты нымæц 2008 азы райдианы уыд 381&nbsp;643, уымæй Варнæ ахсы бæстæйы æртыккаг бынат София æмæ Пловдивы фæстæ.

Варнæ нымад у, Болгарийы сахартæй цæрынæн тынгдæр чи бæззы, ахæмыл.

## Цымыдисæгтæ

* Варнæйы 1967 азы райгуырд уæрæсейаг зарæггæнæг Киркоров Бедросы фырт Филипп.

## Фиппаинæгтæ

*
Стара-Загорæ

**Ста́ра-Заго́рæ** () у Болгарийы сахар. Стара-Загорæйы цæры 152 619 адæймаджы (2008 16 июлы).

## Æфсымæрон сахартæ
* 22x20px|border Ларисæ (Грекъ)
* 22x20px|border Радом (Польшæ)
* 22x20px|border Самарæ (Уæрæсе)
* 22x20px|border Даунпатрик (Цæгат Ирланди)
* 22x20px|border Крушевац (Серби)
* 22x20px|border Баррейру (Португали)

## Фиппаинæгтæ

*
Анкара

**Анкара́** () у Турчы сæйраг сахар. Цæрынц дзы 4,3 милуан адæймаджы, уымæй у Турчы дыккаг стырдæр сахар (Стамбулы фæстæ).

Анкара у дунейы рагондæр сахартæй иу — зындгонд у нæ эрæйы агъоммæ VII æнусæй.

1923-æм азы 13 октябры сси Турчы Республикæйы сæйраг сахар.

## Æфсымæрон сахартæ

*  Душанбе, Таджикистан
*  Бангкок, Таиланд
*  Минск, Белорусси

## Фиппаинæгтæ

*
Богота

**Богота́** () у Колумбийы сæйраг сахар, Кундинамаркæйы департаменты административон центр æмæ бæстæйы стырдæр сахар. Цæрынц дзы 6,7 милуан адæймаджы.

Богота лæууы Скæсæйнаг Кордильерæйы ныгуылæн фахсыл, денджызы æмвæзæй 2610 метры уæлдæр. Сахары бындæр сæвæрдæуы 1538-æм азы чысыл цæугæдоны былгæрон, фæлæ уыцы дон ныртæккæ фенæн нæй — хæтæлтæм æй бакодтой. Кæд Богота у экватормæ хæстæг, тæвд боныхъæд дзы никуы вæййы. Хæххон сахар у, æмæ уый тыххæй йæ растæмбис температурæ у +15&nbsp;°C хъарм. Иуæй-иу хатт дзы мит дæр рауары. Æппæты ныллæгдæр температурæ уыд -4&nbsp;°C.

## Фиппаинæгтæ

*
Сан-Стефанойы бадзырд

thumb|300px|Балкайнаг паддзахæдты арæнтæ Сан-Стефанойы бадзырдмæ гæсгæ
thumb|300px|Арæнтæ Берлины конгрессы фæстæ
**Сан-Стефанойы бадзырд** уыд фидыды бадзырд, кæцыйыл сæ къух æрфыстой Уæрæсейы æмæ Османты империты минæвæрттæ 1878-æм азы 3 мартъийы Сан-Стефанойы цæрæнраны Стамбулмæ ’ввахс. Ууыл фæци Донайы хæст.

Сан-Стефанойы бадзырд бæлвырд кодта Румыни, Серби æмæ Черногорийы хæдбардзинад. Уыимæ ма Балканты фæзынд ног паддзахад — Болгари. Уæды Болгарийы территори уаид нырыкконæй дæр дзæвгар стырдæр (кæс картæ). Бадзырдмæ гæсгæ Болгари дыууæ азы дæргъы уыд уæрæсейаг разамынды бар, уый фæстæ та сси Туркæн хъалонтæ фидæг автономон кънйазад.

Уæрæсемæ бахаудысты осмайнаг провинцитæ Хъарс, Батум æмæ Ардаган.

Сан-Стефанойы фæстиуæг тынг аивта Берлины конгрессы уынаффæ (1878-æм азы июнь). Берлины конгресс Болгарийы æмæ Черногорийы зæххытæ тынг фæчысылдæр кодта, Болгарийы ссæрибары æууæлтæ та бынтон фендæрхуызон сты — ахастон сæрибар райста бæстæйы æрмæст цæгатаг хай, хуссар (Скæсæн Румели) æмæ цæгат (Болгарийы кънйазад) баиу сты æрмæст 1885-æм азы фæззæджы. 1908-æм азы 22 сентябры, æвзонг турчы революцийы фæдыл, Болгари расидтис йæ паддзахадон хæдбардзинады тыххæй æмæ уыцы бонæй нырмæ у хæдбар паддзахад.

3 мартъийы, Сан-Стефанойы бадзырдыл къух æрфыссыны бон, Болгарийы бæрæгбон кæнынц куыд нацийы ссæрибары бон. Бирæ сахарты ис Сан-Стефанойы уынгтæ.

## Æддаг æрмæг
* Берлинский трактат (текст) 

frame|left|Георгий Данчовы литографи «Сæрибар Болгари»

Категори:Уæрæсейы истори
Категори:Турчы истори
Категори:Болгарийы истори
Категори:Черногорийы истори
Категори:Сербийы истори
Категори:Румынийы истори
Категори:Фидыды бадзырдтæ
Ссад

**Ссад** кæнæ **ыссад**, **æссад**  — у хоры культурæты нæмгуытæ ссынæй хойраг (уымæй ирон æвзаджы дзырд *ссад* у мивдисæг *ссын*-ы ивгъуыд афоны миногми).

Ссад кæнынц мæнæу, цъой, хъæбæрхор, нартхор, пырындз æмæ иуæй-иу æндæр нæмгуытæй дæр. Ссад у æнæмæнг хъæугæ кæрдзын кæнынмæ.

Категори:Хæринаг
Калининграды облæст

**Калининграды облæст** () у Уæрæсейы æппæты ныгуылæндæр облæст Балты денджызы былыл. Йæ административон центр у сахар Калининград.

## Кæс ноджы
* Куршаг цæвæгау

## Галерей

Kaliningrad cathedral.JPG|
Kaliningrad oblast Kurortnoe (Gross-Wonsdorf) abandoned castle.JPG|
Port of Kaliningrad.jpg|
Angrapa.jpg|
Kingsgate.JPG|
Kaliningrad 1200.jpg|
Svetlogorsk beach 2004-04 1083322376.jpg|
Curonian Lagoon.jpg|


## Фиппаинæгтæ

*
Карибы денджыз

**Кари́бы денджыз** (, , , , , ) у Атлантикон фурды бассейны денджыз, Мексикæйы бакæлæнæй хуссарырдæм. Йæ былгæрон сты: хуссары Венесуэлæ, Колумби, Панамæ; ныгуылæны — Костæ-Рикæ, Никарагуæ, Гватемалæ, Белиз æмæ Мексикæйы æрдæгсакъадах Юкатан; цæгаты — Стыр Антилы сакъадæхтæ (Кубæ, Гаити, Ямайкæ, Пуэрто-Рико) æмæ сакъадах Мартиникæ; скæсæны та — Чысыл Антилы сакъадæхтæ.

Денджызы фæзуат у 2 754 000 км².

Карибы денджыз у дунейы ахсджиагдæр нефткъахæн регионтæй иу (170 млн т æрвылаз).

Афæдзы дæргъы сæ фæллад уадзынмæ регионы бæстæтæм æрбацæуынц 12 милуан туристы.

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
*
Цхинвалы район

**Цхинвалы район** ис Хуссар Ирыстоны артдзæсты. Ацы районы сæйраг сахар у Цхинвал.

## Цæрджытæ

## Фиппаинæгтæ

*
Солиаг æвзаг

**Солиаг æвзаг** кæнæ **солыйаг æвзаг** (*магӀарул мацӀ* [] кæнæ *авар мацӀ* []) у солы адæмы мадæлон æвзаг æмæ солы-андийы-цезы адæмыхæттыты бынæттон æвзаг. У Дагъистаны паддзахадон æвзæгтæй иу.

Октябры революцийы размæ солиаг æвзагыл фыссынад уыди араббаг алфавитæй (фæлæ кæсын-фыссын бирæ адæм нæ зыдтой). Уымæй фæстæмæ (1924 азæй) æмæ 1937 азы онг солы фыстой латинаг алфавитæй. Стæй солиаг æвзагæн сфидар кодтой кириллон алфавит. Солиæгты фылдæр хай дзурынц дыууæ æвзагыл, сæхи æвзагыл йеддæмæ дзурынц уырыссагау (Уæрæсейы чи цæры, уыдон), кæнæ туркагау (туркаг солы), кæнæ азербайджайнагау (Азербайджаны Загаталæйы районы).

## Фыссынад

Категори:Уæрæсейы æвзæгтæ
Категори:Дагъистаны æвзæгтæ
*
Ленингоры район

**Ленингоры район**  ( — *Ахалгуры район*, ) ис Хуссар Ирыстоны хурыскæсæн хайы. 1989-1992 азты Гуырдзыстоны агрессийæ фæстæмæ æмæ августы 2008 азы Гуырдзыстоны бабырсты онг районы фылдæр хай уыдис Тбилисы юрисдикцийы. Ацы районы административон центр у Ленингор.

## Цæрджытæ

## Фиппаинæгтæ

*
Минск

**Минск** () у Белоруссийы сæйраг сахар æмæ паддзахады æппæты стырдæр сахар. Уый у Минсчы облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

*
Польшæйаг æвзаг

**Польшæйаг æвзаг** (*język polski*) у польшæйаг адæмы мадæлон æвзаг. Дзурынц ыл 50 милуан адæймаджы бæрц. Уый у ныгуылæн къорды славяйнаг æвзаг.

Уырыссаг æвзаджы фæстæ, у славяйнаг æвзæгтæй стырдæр.

## Фиппаинæгтæ

*
Категори:Славяйнаг æвзæгтæ
Категори:Польшæйы æвзæгтæ
Категори:Литвайы æвзæгтæ
Категори:Уæрæсейы æвзæгтæ
Котор

**Ко́тор** (, , , , , ) у Черногорийы сахар Адриатикон денджызы былтыл. 

Категори:Черногорийы сахартæ
Владимиры облæст

**Владимиры облæст** () у Уæрæсейы Федерацийы субъект Централон федералон зылды. Йæ административон центр у сахар Владимир.

## Фиппаинæгтæ
Исландиаг адæм

**Исландиæгтæ** () сты Исландийы бындурон адæм скандинавиаг равзæрдæй. Уыдон дзурынц исландиагау.

Категори:Исланди
Косово

**Ко́сово** (, ) у регион Балканы æрдæгсакъадахы.

Косовойы албайнаг цæрджытæ расидтысты Косовойы хæдбардзинад, кæцыйыл сразы сты дæсгай паддзахæдтæ (уыдоны ’хсæн Итали, Стыр Британи æмæ Франц).

Уыцы ног паддзахады фæзындыл разы нæу Серби (уый Косовойы нымайы йæхи автономон бæстæйыл ''Косово æмæ Метохи'' æмæ сербаг культурæйы ахсджиаг артдзæстыл) æмæ дунейы бирæ æндæр паддзахæдтæ, уыдонимæ Уæрæсе дæр. Регионы цæгатаг хай (Косовойы Митровицæйы цæгат) Сербийы дæлбар баззадис, æндæр рæтты дæр ма цæрынц сербæгтæ (Штпрце æмæ æндæрты).

*
Категори:Сербийы административон дих
Подгорицæ

**Подгорицæ** (, ) у Черногорийы æппæты стырдæр сахар æмæ паддзахады де-факто  сæйраг сахар, фæлæ паддзахады конституцимæ гæсгæ Черногорийы официалон сæйраг сахар у Цетине.

*
Хуссар Европæ

[thumb|200px| 
<font color=#4080FF>██</font> [Цæгат Европæ
██ Ныгуылæн Европæ
██ Скæсæн Европæ
██ Хуссар Европæ]]
**Хуссар Европæ** у Европæйы хуссар хай. 

### Хуссар Европæйы бæстæтæ

*  Албани
*  Андоррæ
*  Босни æмæ Герцеговинæ
*  Ватикан
*  Грекъ
*  Испани
*  Итали
*  Кипр
*  Мальтæ
*  Монако
*  Португали
*  Сан-Марино
*  Серби
*  Словени
*  Турк
*  Хорвати
*  Цæгат Македони
*  Черногори

*
Категори:Европæ
Кайнарджа (хъæубæстæ)

**Кайнарджайы хъæубæстæ** у Болгарийы Силистрæйы облæсты административон иуæг. Хъæубæстæйы сконды ис 15 цæрæнуæтты, кæцыты цæрынц 5872 адæймаджы (2005 азы барæггæнæнтæм гæсгæ); администраци бады хъæу Кайнарджайы.

Хъæу Кайнарджа зындгонд у бирæ бæстæты уымæн æмæ дзы 1774 азы Осмайнаг æмæ Уæрæсейаг империты минæвæрттæ сæ къухтæ æрфыстой Кючук-Кайнарджайы фидыды бадзырдыл. Уыцы бадзырды фæстиуæгæн Ирыстон Уæрæсейы скондмæ бацыд æмæ дзы фыццаг станицæтæ æмæ фидæрттæ фæзындысты.

thumb|290px|Кючук-Кайнарджайы бадзырды мысæн фæйнæг Кайнарджайы

Категори:Болгарийы хъæубæстæтæ
Болгайраг æвзаг

**Болгайраг æвзаг** кæнæ **болгариаг æвзаг** (*български език* ) у болгайраг адæмы мадæлон æвзаг. Уый у хуссар къорды славяйнаг æвзаг. Дзурынц ыл 9 милуан адæймаджы (æндæр ратæдзæнтæм гæсгæ — 11 милуанæй фылдæр).

Болгарийы мидæг болгайраг æвзаг «бирæцентрон» æвзагыл нымад у — ис ын, дам, æртæ литературон формæйы: болгайраг, македойнаг æмæ банатаг. Сыхагон Цæгат Македонийы сæхи æвзаг нымайынц хицæн æвзагыл, кæд æмæ болгайраг æвзагмæ тынг хæстæг у, уæддæр.

## Алфавит
Болгари уыд кириллон алфавитæй фыццаг пайдагæнæг паддзахад. Рагондæр кириллон фыст болгайраг паддзах Самуилы бардзырдмæ гæсгæ конд у 993-æм азы, ссардтой йæ Македонийы XIX æнусы кæрон.

Болгайрагау фыстæуы кириллон алфавитæй, уырыссаг абетæйæ хъауджыдæр болгайраг алфавиты нæй дамгъæтæ Ё, Э, Ы (ома, алфавиты раст 30 дамгъæйы ис); дамгъæ Ъ та нысан кæны хъæлæсон мыр , ирон /ы/-мæ хæстæг. Мæнæ уыцы алфавит æмæ йæ дамгъæты транскрипци:

Болгайраг клавиатурæ уырыссаг клавиатурæйы æнгæс нæу, уый тыххæй æмæ æндæр принципмæ гæсгæ конд у (хъæлæсонтæ дзы сты галиуырдыгæй, æмхъæлæсонтæ та æппатæй — рахизырдыгæй):

600px|Болгайраг клавиатурæ. Хъæлæсонтæ галиуырдыгæй, æмхъæлæсонтæ — рахизырдыгæй

## Хицæндзинæдтæ
[thumb|Рагон болгайраг æвзаджы дæнцæг, [глаголицæйæ фыст. X-XI æнус]]
Болгайраг æвзаг иннæ славяйнаг æвзæгтæй цæмæй хицæн кæны:
* хауæнты системæ дзы фесæфтис (гуырынон æмæ дæттынон хауæнтæ баззадысты æрмæст номивджыты);
* фæзындис бæрæггæнæн артикль, фæсæфтуаны хуызæн бавæрдæуы дзырды кæрон: *вълк* «бирæгъ» — *вълк*'ът*** «бирæгъ (бæлвырд)», ''момиче'' «чызг» — ''момиче'''то*** «чызг (бæлвырд)»;
* баззадис мивдисæджы хъæздыг системæ.

Нырыккон болгайраг æвзаг лæууы адæмон æвзаджы бындурыл, стыр тæваг ын дардта аргъуаны славяйнаг æвзаг (*рагон болгайраг* дæр æй хонынц), стæй уырыссаг литературон æвзаг. Уый тыххæй болгайраг æвзаг, йæ лексикæмæ гæсгæ, уырыссаг æвзагмæ у хæрз хæстæг, кæд æмæ иу æвзæгты дæлкъорды не сты, уæддæр.

Кæд тюркаг дзырдтæ болгайраг æвзагæй барæй-иу аивтой, уæддæр дзы бирæ баззадис, уыимæ арæх дзырдтæ дæр (зæгъæм *маса* «фынг» у туркаг дзырд).

## Фиппаинæгтæ

*
Категори:Славяйнаг æвзæгтæ
Категори:Болгарийы æвзæгтæ
Категори:Молдовæйы æвзæгтæ
Категори:Украинæйы æвзæгтæ
Чолакова, Христинæ

thumb|Христинæ Чолакова
**Христинæ Чолакова** (райг. 1971 азы 17 декабры Карнобаты) уыд Болгарийы Сливены облæсты сæргълæууæг () 2004-æм азæй 2009-æм азы онг. Каст фæци юридикон факультет, дæсниад «Барад».

Кусын райдыдта Сливены облæсты тæрхондæтты. 2001 азæй фæстæмæ снысан æй кодтой облæсты сæргълæууæджы хæдивæгæй. 2004 азы сæргълæууæджы хæстæ æххæст кодта, 2004 азы 20 майы сси облæсты сæргълæууæг официалон æгъдауæй. 2009-æм азы 19 августы обæсты ног сæргълæууæг сси Марин Каврыков (р. 1953-æм азы).

Чолакова политик ма куы уыди, ахуыр кодта Грекъ, Герман æмæ Францы.

Моймæдзыд у, хъомыл кæны дыууæ сывæллоны.

Категори:Болгарийы политиктæ
Категори:Бургасы облæсты чи райгуырдис, уыдон
Мæскуыйы дизайн æмæ технологиты паддзахадон университет

**Мæскуыйы дизайн æмæ технологиты паддзахадон университет** () у, рог индустрийы специалистты фыццаг уадзын чи райдыдта, уыцы университет. Йæ ректор у Валерий Белгородский.

### Йæ бындурæвæрды истори
1916-æм азы ныртæккæйы Дмитрий Менделеевы номыл Уæрæсейы химион-технологион паддзахадон университеты арæзт æрцыд Цæрмын дзаумæтты технологийы кафедрæ.

1930-æм азы ацы университетæн рардæуыд ног ном — Мæскуыйы рог индустрийы политехникон институт. 1937-æм азы йæ раивтой Мæскуыйы рог индустрийы технологион институтæй. Ахæм ном йæм уыд 1992-æм азы онг. Уымæй фæстæмæ уый ногæй фендæрхуызон уыд æмæ йæхицæн райста академийы статус — Мæскуыйы рог индустрийы падзахаддон  академи. 1999-æм азы йын радтой университеты статус æмæ дзы байгом ис дизайны институт (2002).

### МДТПУ-йы филиалттæ
Иу филиал байгом ис Новосибирсчы — НТИ.

Категори:Ахуыргæнæндæттæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Университеттæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Уæрæсейы университеттæ
Эслёв

**Эслёв** () у сахар Швецийы хуссары.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сконейы цæрæнрæттæ
Категори:Швецийы сахартæ
Кеблавик

**Кеблавик** (**Кефлавик**) () у сахар Исландийы хуссар-ныгуылæны, Рейкьянесы æрдæгсакъадахы, 30 километры Рейкьявичы æддæмæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Исландийы сахартæ
Скансин

thumb|right|250px|Форт Скансин
[thumb|right|250px|[Стыр Британи|Бритайнаг сармадзан Скансины]]
**Скансин** () у историон форт Торсхавны.

Категори:Торсхавн
Тарумовкæйы район

**Тару́мовкæйы район** () у Дагъистаны стырдæр хъæууон районтæй иу. Ис республикæйы цæгаты. Йæ административон центр у Тарумовкæйы хъæу.

## Фиппаинæгтæ

*
Чирчубёвур

**Чирчубёвур** (, [], ) у Стреймойы хуссардæр хъæу. Уый у Фареры сакъадæхты историон фендтаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фареры сакъадæхты сахартæ æмæ хъæутæ
Хъызлар (Дагъистан)

**Хъызлар** () у сахар Дагъистаны. Æрбынат кодта Цæцæны арæнгæрон. Хъызлар бындур æвæрд æрцыдис 1735 азы Терчы былы.

## Этимологи
Сахары ном равзæрд тюркаг дзырдтæй — *«хъызыл яр»* нысан кæны «сырх куыдзæппарæн», афтæ хуыйны Терчы дыстæй иу. Иннæ версимæ гæсгæ, уыцы регионы кæддæр уыди цагайрæгты базар — тюркагау *«хъызлар»* нысан кæны «чызджытæ».

## Цæрджытæ

Уырыссаг цæрджытæ сахары къаддæр кæнынц, уыцы иу рæстæг фылдæр кæнынц æндæр дагъистайнаг адæмты æхсæнæдтæ. 1970—1989 азты лакæгты нымæц фæфылдæр 7 хатты, хъуымыхъхъæгты нымæц та — 9 хатты.

## Кæс ноджы
* Хъызлары Уастырджи
* Хъызлары быдыртæ

## Фиппаинæгтæ

*
Норвегиаг адæм

**Норвегиæгтæ** () сты Норвегийы бындурон адæм.  Уыдон дзурынц норвегиагау.

## Кæс
* Руал Амундсен, полярон регионты иртасæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Норвеги
Шведаг адæм

**Шведæгтæ** () сты Швецийы бындурон адæм.  Уыдон дзурынц шведаг æвзагыл. Бирæ шведæгтæ цæрынц Финлянди, АИШ æмæ Канадæйы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швецийы адæмтæ
Битартæ

**Битартæ** (, ) сты ирон мыггаг.

## Æрвадæлтæ
* Æлбегтæ — Икъатæ — Битартæ
* Битартæ — Биганатæ — Хоситæ

## Зындгонд адæм
* Битарты Вячеслав (1961) — Республикæ Цæгат Ирыстон — Аланийы сæргълæууæг 2016-æм азæй фæстæмæ

## Æрвитæнтæ
* 9 Мая 2017 года. Битаровы.

## Фиппаинæгтæ

*
Байкал

**Байка́л** (, ) у егъау æдзæхх цад Уæрæсейы, Скæсæн Сыбыры хуссары, ЮНЕСКО-йы хъахъæд объект. Байкал у дунейы арфдæр цад æмæ стырдæр æрдзон æдзæхх донуат. Цады цæры бирæ зайæгойтæ æмæ цæрæгойтæ, уыдонæй фылдæр хай сты эндемиктæ (ома, æндæр рæтты чи нæ цæры, ахæмтæ). Бынæттон цæрджыты традицимæ гæсгæ, Байкал йе стырдзинады охыл хонынц «денджыз», кæд зонадон цæстæнгасæй денджыз нæу, уæддæр.

1956 азæй фæстæмæ Байкал сси Иркутсчы донуаты хай, Иркутсчы ГЭС-ы донмарæны фæрцы. Уыцы донмарæн ахъаз у цады уæлвæзмæ цæст дарынæн.

## Географи
Байкал лæууы Азийы астæу, Уæрæсейы Иркутсчы облæст æмæ Бурятийы ’хсæн. Цад адæргъ ис хуссар-ныгуылæнæй цæгатырдæм, æддаг бакастæй у егъау æрдыны хуызæн; йæ дæргъ у 636 км, йæ уæрх та 25—80 км. Доны уæлцъары фæзуат у 31,5 мин км², æмæ йæ ацы бæрæггæнæнмæ гæсгæ у дунейы стырдæр цадты ’хсæн æхсæзæм.

Цады рæстæмбис æрфад у 730 метры, æмæ уымæ гæсгæ дзы ис 23 мин км³ бæрц хæрзхъæд æдзæхх дон
(дунейы æвæрдтытæй 22 %). Цадты 'хсæн бæрцуатæй æрмæст Къаспы денджыз Байкалæй стырдæр цад у, фæлæ йæ дон цæхджын у.

Байкалмæ æфты 336 цæугæдоны, уыдонæй стырдæртæ сты Селенга, Уæллаг Ангара æмæ Баргузин. Цадæй ракæлы æрмæстдæр иу цæугæдон — Ангара.

Цадыл ис 27 сакъадахы, уыдонæй стырдæр у Ольхон (730 км²).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бурятийы цæдтæ
Категори:Иркутсчы облæсты цæдтæ
Светлогорск (Калининграды облæст)

**Светлого́рск** (1947-æм азы онг — **Ра́ушен**, ) у Калининграды облæсты сахар æмæ курорт Балты денджызы былыл. Цæрынц дзы 11 100 адæймаджы (2008).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Калининграды облæсты сахартæ
Кочубей (Дагъистан)

**Кочубе́й** () у хъæу Дагъистаны Тарумовкæйы районы. Æрбынат кодта Прорвæйы доныбыл. У Тарумовкæйы районы стырдæр хъæу. 

Рагон ном у *Сау Базар* (цагъайрæгты базар уым уыд, таурæгътæм гæсгæ). Хъæуы ном равзæрдис И. Кочубейæ, (уыди Сырх Æфсады комбриг).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тарумовкæйы районы цæрæнрæттæ
Хуыгатæ

**Хуыгатæ** (, ) сты стырдæр ирон мыггæгтæй иу.

## Истори
### Мыггаджы равзæрд
Цыдæр таурæгътæм
гæсгæ, сæ равзæрд цæуы Мамысонæй. Уырдыгæй сæ рагфыдæл Гуылар афтыдис Къуыдаргоммæ. Гуыларæн уыдис æртæ фырты: Коцой, Теблой, Зассе æмæ Хуыга. Фæстæдæр уыдон Къуыдаргомы фесты хицæн мыггæгтæ: Коцойтæ, Теблойтæ, Зассетæ æмæ Хуыгатæ. Иннæ версимæ гæсгæ, Гуылар йæ фырттимæ æрбацыдис Ручъы комæй:
«Хуыга... уыди цуанон лæг, лидзгæ та Брытъатæй, уартæ Урстуалтæй»

### Хуыгаты æрцард Къуыдаргомы
Фыццаг хъæу, уыдон кæм æрцардысты се ’рвадæлтимæ, уыди Часавал. Уый æрбынат кодта тæккæ Хуыгаты хохы рæбыны. Иннæ Хуыгатæ ацыдысты дæлæмæ æмæ бындур æрæвæрдтой Æхсæрджыны комы мидæг сæ дыккаг хъæу — Æхсæрджынæн. Æртыккаг хъæу, Хуыгатæ кæм ’рцардысты, æрбынат кодта Часавалы бакомкоммæ ’мæ йæ ном уыди Шеубан. Стæй Рацъы хохы рагъы цæгатаг къуылдымы цур равзæрдис Хуыгаты цыппæрæм хъæу — Хæрдысæр. Уый фæстæ Хуыгатæ сарæзтой сæ фæстаг хъæу — Мыртгæджын. Ацы хъæу лæууыдис скæсæйнаг кæроны Дуалы нарæг хохы хизæны, Сембулы хъæуы цур. Афтæмæй, Хуыгатæм уыди фондз хъæуы. Цасдæр рæстæг куы рацыдис, уымæй фæстæмæ уыдон æндæр кæмттæм лидзын райдыдтой: Рацъ, Дзауы ком, Цхинвал, Къахет, Гурмæ ’мæ æнд.

## Номдзыд Хуыгатæ
* Хуыгаты Алан — хъæбысæйхæцæг, Сæрдыгон Олимпаг хъæзтыты чемпион
* Хуыгаты Геор — драматург
* Хуыгаты Дауыт — актёр
* Хуыгаты Доментъи — Ногиры хъæуы бындурæвæрæг
* Хуыгаты Ирлан — сценарист, актёр
* Хуыгаты Ролан — футболист
* Хуыгаты Ростислав — бизнесмен
* Хуыгаты Сергей — фыссæг
* Хуыгаты Сурен — актёр

## Фиппаинæгтæ

## Æддаг æрмæг
* Хуыгаты тыххæй (уырыссагау)
* Хуыгаты Ирлан. Хуыгайы кадæг

*
Охриды Сыгъдæг Климент

**Охриды Климент** (840-æм азмæ хæстæг — 916-æм азы 27 июлы) у славяйнаг рухстауæг, кириллон алфавит чи æрхъуыды кодта, уыцы лæг.

Охриды Климент у номдзыддæр историон архайджытæй иу, табу йын кæнынц Болгари æмæ Македонийы. Охриды Клименты ном хæссынц Скопьейы стырдæр аргъуан æмæ Софияйы паддзахадон университет.

## Литературæ
* Горшков А. И. — Старославянский язык. — М.: Астрель, 2002.
* Истрин В. А. — История письма. — М. 1965.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Чырыстон сыгъдæджытæ
Категори:Болгарийы зындгонд адæм
Категори:Македонийы зындгонд адæм
Бургас

**Бургас** (,  — *Пиргос*) у Болгарийы денджызы былгæроны дыккаг стырдæр сахар (Варнæйы фæстæ) æмæ бæстæйы цыппæрæм. Йе ’мном облæст æмæ хъæубæстæйы административон центр. Цæрджыты нымæц — 305 900 адæймаджы. Сахарæй Софиямæ у 385 км, Пловдивмæ — 267 км, Варнæмæ — 133 км. У ахсджиаг транспортон æлхынцъ (автовокзал, вагзал, порт, аэропорт).

## Политикон ситуаци
Бургасы кмет (мэр) у Димитыр Николов (Æмбæстæгтæ Болгарийы европæйаг рапарахат кæнынмæ (ГЕРБ)) равзæрстыты фæстиуæгмæ гæсгæ.

Сахары ис Турчы генералон консулад, стæй Белорусси, Румыни, Уæрæсе æмæ Украинæйы цыты консулæдтæ.

## Ахуырад
Бургасы ис дыууæ университеты:
* Бургасы сæрибар университет (1991 азæй),
* Асен Златаровы номыл университет (1963 азæй)
Асен Златаровы номыл университеты сконды ис æртæ колледжы: Туризмы колледж, Техникон колледж æмæ Медицинон колледж.

## Куыстуæттæ
Бургасы денджызон портмæ ис бæстæйы стырдæр уæргъты зилдух (ома, бæстæйы ахсджиагдæр порт у). Кусын байдыдта 1903 азы 18 майы.

thumb|220px|Нефтуадзæны картæ
1960-æм азты Бургасмæ хæстæг скуыста нефткусæн завод, ныртæккæ у уæрæсейаг егъау компани ЛУКойл-ы сконды. Нефты ракуыст у тынг ахсджиаг индустрийы къабаз, уымæ гæсгæ сахары футболон командæ дæр «Нефтохимик (Нафтекс)» хуыины.

2007 азы 15 мартъийы Афинæты Уæрæсе, Грекъ æмæ Болгарийы хицæуæдтæ бадзырдтой Сау денджызы дæлдон нефтуадзæн аразыныл «Новороссийск-Бургас-Александруполис».

### Бæстыхъæд
Бургасы хорз бæстыхъæд у: фæлмæн зымæг æмæ тæвд сæрд. Бургасы бакæлæн ныййих кодта æрмæст 1928 азы.

## Æфсымæрон сахартæ
[thumb|220px|Сыгъдæг дзуары [сомихаг адæм|сомихаг аргъуан Бургасы]]
* 20px Гамбург (Герман)
* 20px Роттердам (Голланди)
* 20px Александруполис (Грекъ)
* 20px Поти (Гуырдзыстон)
* 20px Яньтай (Китай)
* 20px Краснодар (Уæрæсе)

## Фиппаинæгтæ

## Æддаг æрмæг
* Бургасы сайт
* Бургасы ног хабæрттæ
* Бургасы уырыссаг сайт 

*
Добрич

**Добрич** () у Болгарийы скæсæны сахар, Добричы облæсты административон центр. Сахар лæууы хъæууон хæдзарады ахсджиаг регионы астæу.

Цæрджыты нымæц у 103 094 адæймаджы (2008 азы декабрь).

Историон нæмттæ: туркагау Hacıoğlu Pazarcık (Хаджиоглу-Пазарджик), румынагау — Bazargic (Базаржик), социалистон дуджы — Толбухин, советон маршалы кадæн. 1990 азæй сахар хæссы йæ болгайраг ном — Добрич.

## Истори
Добрич æмæ Хуссар Добруджæйы æппæт регион уыд Румынийы сконды 1916-æм азæй 1940-æм азы онг. Болгарийы уыцы дуг нымæд у оккупацийыл. 1940-æм азы 25 сентябры болгайраг æфсад Добрич тыхæй райста, уыцы бон бæрæг кæнынц куыд *Сахары бон* ().

## Политикон ситуаци
Добричы хъæубæстæйы кмет (сæргълæууæг) у Детелинæ Николова.

## Æфсымæрон сахартæ
* Саратов (Уæрæсе)
* Измаил (Украинæ)
* Пинск (Белорусси)
* Новы-Сонч (Польшæ)
* Залаэгерсег (Венгри)
* Кыркларели (Турк)
* Констанцæ (Румыни)
* Голмуд (Китай)
* Кавадарци (Цæгат Македони)
* Шаффхаузен (Швейцари)

## Фиппаинæгтæ

Категори:Добричы облæсты сахартæ
Сливен

**Сливен** () у Болгарийы сахар, Сливены облæст æмæ хъæубæстæйы административон центр. Цæрынц дзы 102&nbsp;830 адæймаджы, уымæй у Болгарийы 8-æм стырдæр сахар.

## Политикон ситуаци
2003-æм азæй Сливены хъæубæстæйы кмет (сæргълæууæг)  уыд раздæры зындгонд футболист Йордан Лечков (Æмбæстæгтæ Болгарийы европæйаг рапарахат кæнынмæ), ныры кмет у Стефан Радев.

## Этникон сконд
Кæд сахары цæрджытæй фылдæр хай болгайрæгтæ сты, ис дзы æндæр адæмыхæттыты минæвæрттæ дæр: туркæгтæ, цигайнæгтæ, уырыссæгтæ.

Æрвылаз Сливены æрцæуы каракачайнаг адæмы æмбырд. Уыдон сты бердзенагау дзурæг чысыл адæм (11 мины бæрц Гречъы цæгаты, 4 мины — Болгарийы скæсæны).

## Экономикæ
Сахары уадзынц сæн, текстиль, хæдтулгæтæн хæйттæ.

## Æфсымæрон сахартæ
* 20px 20px Герæ (Герман)
* 20px 20px Печ (Венгри)
* 20px 20px Воронеж (Уæрæсе)
* 20px 20px Светлогорск (Белорусси)
* 20px 20px Тернополь (Украинæ)
* 20px 20px Кутаис (Гуырдзыстон)
* 20px Текирдаг (Турк)
* 20px Джараш (Иордани)

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сливены облæсты сахартæ
Шумен

**Шу́мен** () у Болгарийы Цæгат-Скæсæйнаг регионы экономикон, транспортон, туристон æмæ культурон артдзæст, Шумены облæст æмæ хъæубæсты административон центр. Сахар лæууы цæугæдон Поройнæйы дыууæ былыл, Варнæйы ныгуылæнырдæм 90 км æддæдæр. Цæрджыты нымæц у 95 мины.

Шумен у ахсджиаг транспортон æлхынцъ: йæ цуры цæуынц фæндæгтæ София—Варнæ, Русе—Бургас æмæ Силистрæ—Ямбол.

Шумены афæдзы къаддæр цардис зындгонд фыссæг Гæздæнты Гайто (йæ адæмыхатмæ гæсгæ ирон, йæ уацмыстæ фыста уырыссагау), уым каст фæцис гимназ, фæстæдæр цæрынмæ ацыдис Парижмæ.

## Истори

## Политикон уавæр
Шумены хъæубæсты кмет (сæргълæууæг) у Красимир Благоев Костов (Болгарийы социалистон парти (БСП), æвзæрстыты фæстиуæгмæ гæсгæ.

## Æфсымæрон сахартæ
* Херсон (Украинæ)

## Фиппаинæгтæ

Категори:Шумены облæсты сахартæ
Асеновград

**Асеновгра́д** (; 1934 азмæ — *Станимакæ*) у сахар Болгарийы хуссары Пловдивы облæсты, Пловдивæй 19 км æдде. Уый у облæсты дыккæгæм стырдæр сахар æмæ Асеновграды хъæубæстæйы административон центр.

Сахары мидæг æмæ йæ алфамбылай бирæ аргъуантæ æмæ моладзандæттæ ис, уый тыххæй Асеновграды иуæй-иу хатт хонынц Чысылдæр Иерусалим. Сахары цур лæууы Болгарийы дыккаг стырдæр моладзандон — Сыгъдæг Мадымайрæмы Бачковски моладзандон. Уыцы моладзандоны бындур сæвæрдтой 1083-æм азы дыууæ гуырдзиаг лæджы — Григол Бакуриани (византиаг æфсæддон) æмæ йе ’фсымæр Абазий.

Асеновграды цæрынц, иннæ болгайраг сахартимæ абаргæйæ, бирæ туркæгтæ (цæрджытæй 20%-ы бæрц), кусы иу мæзджыт, иу мæзджыт ма аразынц.

Асеновград æмæ Пловдив кæрæдзийы ’рдæм рæзынц, æмæ сомбоны иу агломераци уыдзысты.

## Æфсымæрон сахартæ
Асеновградмæ ис æфсымæрон кæнæ сæрмагонд æххæстытæ мæнæ уыцы сахартимæ:
* 20px Бергама (Турк)
* 20px Негуш (Грекъ)
* 20px Кукуш (Грекъ)
* 20px Прилеп (Цæгат Македони)

## Галерей

Asenova-krepost1-ifb.JPG|Астæузаманы болгайраг аргъуан Асеновы фидары
Asenovgrad-30.JPG|Уынджы
Asenovgrad Hram Sveta Troica.jpg|Сыгъдæг Æртæиууоны аргъуан (1857—1862)
Bachkovski manastir2.jpg|Бачковски моладзандоны мидæг кæрт


## Фиппаинæгтæ

Категори:Пловдивы облæсты сахартæ
Плевен

**Пле́вен** () кæнæ **Плевнæ** у Болгарийы цæгаты сахар, Плевены облæсты административон центр. Цæрджыты нымæцмæ гæсгæ у бæстæйы æвдæм стырдæр сахар.

## Истори
Сæрибаргæнæг хæсты рæстæг 1877−1878 азты сахар зындгонд сси йæ гарнизоны фондзмæййон æрхъулайæ. Æртæ хатты уырыссаг æфсад бырста фидармæ, фæлæ уый нæ фæрæстмæ. Дæргъвæтин блокадæйы фæстæ гарнизон йæхи радта уырыссæгтæн.

Уыцы бонтæ мысынæн сахары ис монумент-музей «Плевены эпопей», кæцы арæзт æрцыд 1977 азы, цауты юбилеймæ.

## Политикон ситуаци
Плевены хъæубæстæйы кмет (сæргълæууæг) у Найден Маринов Зеленогорски (æртæпартион коалицийæ), æвзæрстыты фæстиуæгмæ гæсгæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Плевены облæсты сахартæ
Велико-Тырново

**Велико-Ты́рново** (, 1965-æм азы онг — **Тырново**) у Болгарийы Велико-Тырновойы облæст æмæ хъæубæстæйы административон центр, лæууы цæугæдон Янтрæйы къæдзæхджын былыл, Балканы хæхты цæгатырдыгæй. 72,1 мин цæрæджы (2008-æм азы декабры).

Рагон сахар, Велико-Тырново уыд Болгарийы Дыккаг паддзахады сæйраг сахар (XII—XIV æнусты), стæй Болгарийы кънйазады сæйраг сахар дæр (1878–1879). Сахар йæ архитектурæйæ зындгонд у, йæхимæ сайы бирæ туристтæ.


Image:Bulgaria Veliko Turnovo 01.jpg
Image:Bulgaria Veliko Turnovo 02.jpg
Image:Bulgaria Veliko Turnovo 03.jpg
Image:Bulgaria Veliko Turnovo 04.jpg


## Æфсымæрон сахартæ
* Охрид (Цæгат Македони)
* Полтавæ (Украинæ)
* Тверь (Уæрæсе)

## Фиппаинæгтæ

Категори:Велико-Тырновойы облæсты сахартæ
Русе

**Ру́се** (, ) у Болгарийы фæндзæймаг стырдæр сахар, лæууы Дунайы былгæрон, бæстæйы цæгаты. У Болгарийы стырдæр цæугæдоны порт. Русейæ райдайы, Дунайы болгайраг æмæ румынаг былтæ чи бæтты, иунæг ахæм хид (ууыл цæуы фæндаг E85 Клайпедæйæ Александруполисмæ), кусы 1954 азæй.

Цæрджытæ — 178 мин.

Русейы ис Уæрæсейы генералон консулад.

## Истори
Нырыккон сахар Русейы территорийыл фыццаг цæрæнуат фæзынди 5000 азы агъоммæ. Ромы император Веспасиан сарæзта дзы фидар æмæ порт Сексагинта-Приста, уыцы фидар лæууыд Дунайы дельтæмæ чи цыд, уыцы ахсджиаг фæндагыл. 250 азы сахар ныддарæн кодтой гот, фæлæ III æнусы кæронмæ ромæгтæ ногæй йæ рацарæзтой.

Османты империйы Русе (*Русчак* хуынди) уыд егъау Дунейы вилайеты сæйраг сахар.
right|thumb|200px|Рагон Ромы фыст дурыл

## Политикон ситуаци
Хъæубæстæ Русейы кмет (мэр) у Божидар Иванов Йотов (хъæппæрисджын комитет), æвзæрстыты фæстиуæгмæ гæсгæ.

## Æфсымæрон сахартæ
* 20px Волгоград (Уæрæсе)
* 20px Гюргево (Румыни)
* 20px Перистери (Грекъ)
* 20px Сент-Уан (Франц)
* 20px Хуайнан (Китай)

## Фиппаинæгтæ

## Æддаг æрмæг
* Цæрджыты статистикæ

Категори:Русейы облæсты сахартæ
Врацæ

**Вра́цæ** () у цæгат-ныгуылæн Болгарийы сахар, Стара-Планинæйы хæхтæм ’ввæхс, Врацæйы облæст æмæ хъæубæстæйы административон центр.

Врацæйæ Софиямæ фæндаг 112 километры даргъ у.

Сахары девиз у «Сахар Врацæ — рагон æмæ æрыгон».

## Экономикæ
Сахары химион куыстуæттæ минералон хъацæнтæ уадзынц хъæууон хæдзарадæн.

## Æддаг æрмæг
* Сахары сайт 
* Туристтæн информаци 
* Цæрджыты статистикæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Врацæйы облæсты сахартæ
Габрово

**Га́брово** () у Болгарийы сахар, бæстæйы географион центрмæ ’ввæхс, Габровойы облæсты административон центр. Лæууы цæугæдон Янтрæйы дыууæ былыл.

Цæрджыты нымæц 2008 азы декабрьмæ уыд 66 175 адæймаджы.

Болгарийы ссæрибары фæстæ (1878) Габрово размæцыд индустриалон артдзæст сси, суанг «болгайраг Манчестер» дæр æй хуыдтой. Ныры Габровойы сæйраг экономикæйы къабæзтæ сты рог индустри æмæ машинæаразынад. Æгуыстад дзы, æндæр сахартимæ абаргæйæ, ныллæгдæр у (куыстхъом цæрджытæй 3,5%).

Габрово нымад у юморы болгайраг артдзæстыл, æвылаз дзы вæййынц юморы фестивальтæ. Сахары фендтæгтæй иу у юмор æмæ сатирæйы музей.

Болгари æмæ Уæрæсейы истори тынг ахсджиаг фарс уыд Шипкæйы æфцæджы хъахъхъæнынад (1877 азы дыккаг æмбис) — уыцы æфцæг Габровойæ 22 км хуссарырдæм у. Æрвылаз 3 мартъийы Шипкæйы æфцагыл болгайраг патриоттæ мысынц, Болгарийы хæдбардзинады сæрвæлтау чи фæмард, уыдоны нæмттæ.

Сахары цур у этнографион хъæу-музей Етар.

## Æфсымæрон сахартæ
# Могилёв (Белорусси)
# Шеки (Азербайджан)

## Политикон ситуаци
Габровойы хъæубæстæйы кмет (сæргълæууæг) у Томислав Пейков Дончев (Æмбæстæгтæ Болгарийы европæйаг рапарахат кæнынмæ — ГЕРБ) æвзæрстыты фæстиуæгмæ гæсгæ.

## Галерей

National Aprilovski gymnasium, Gabrovo.jpg|Националон гимназ Априловска
Technical University Gabrovo.jpg|Техникон университеты бæстыхай
Etar05.JPG|Етары хадзæрттæ


## Фиппаинæгтæ

Категори:Габровойы облæсты сахартæ
Казанлык

**Казанлык** () у Болгарийы Старæ-Загорæйы облæсты сахар, Казанлычы хъæубæстæйы административон центр. Лæууы дыууæ ахсджиаг фæндаджы тигъыл: София — Бургас æмæ Велико-Тырново — Стара-Загорæ. Цæрджыты нымæц у 55 196 адæймаджы.

Сахары фендтæгты ’хсæн — дунейы стырдæр æмæ хуыздæр хъахъхъæд фракиаг зæппадз æмæ розæты музей. Казанлык нымад у болгайраг розæйы зетийы куысты артдзæстыл.

Казанлычы стырдæр куыстуæттæй иу (4000 кусджытæй фылдæр) у хæцæнгæрзтæ уадзæн завод «Арсенал». Уадзынц дзы Калашниковы автоматтæ, уæрæсейаг лицензимæ гæсгæ.

## Политикон ситуаци
Казанлычы хъæубæстæйы кмет (сæргълæууæг) у Стефан Христов Дамянов.

## Æфсымæрон сахартæ
* Вери (Грекъ)
* Грас (Франц)
* Луксор æмæ Александрия (Мысыр)
* Тырговиште (Румыни)
* Тольятти (Уæрæсе, 1995 азæй)
* Фукуямæ (Япон)

## Галерей

Kazanlak winter.jpg|Зымæгон Казанлык
Kazanlak centre ifb.JPG|Сахары центр


## Æддаг æрмæг
* Казанлычы хъæубæстæйы сайт
* Казанлык-инфо: ног хабæрттæ
* Казанлычы уынгтæ 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Стара-Загорæйы облæсты сахартæ
Кюстендил

**Кюстенди́л** () у сахар Болгарийы хуссар-ныгуылæны. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кюстендилы облæсты сахартæ
Монтанæ (Болгари)

**Монтанæ** () у Болгарийы сахар, Монтанæйы облæсты административон центр. Цæрджыты нымæц у 49 033 адæймаджы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Монтанæйы облæсты сахартæ
Пазарджик

**Па́зарджик** () у Болгарийы хуссары сахар, æрбынат кодта Родопаг хæхтæй цæгатырдæм цæугæдон Марицæйыл, Софияйæ 110 км æдде.

## Галерей

Pazardzhik 002.JPG|Рагон агъуыст
Pazardzhik 032.JPG|Сахары уынгтæ
Pazardzhik Stanislav Dospevski House.jpg|Доспевскийы хæдзар


## Фиппаинæгтæ

Категори:Пазарджичы облæсты сахартæ
Видин

**Видин** () у Болгарийы цæгат-ныгуылæны сахар, цæугæдон Дунайы былгæрон, у Видины облæст æмæ хъæубæстæйы административон центр. Цæрынц дзы 57&nbsp;320 адæймаджы (2008 азы декабры).

Сахары æдде ис быранæйхизæн Румынимæ. Ис хид аразыны пълан дæр (ныртæккæ Румыни æмæ Болгарийы ’хсæн Дунайы сæрты æрмæст иу хид ис — Хæлæрдзинады хид Русейы сахары), арæзтад райдыдта.

Сахар фæзынди куыд ромаг бастион. Уыд Иван Срацимиры Видины паддзахады сæйраг сахар, цалынмæ йæ осмайнаг æфсад нæ баиста, уæдмæ.

## Фенддæгтæ
* Астæузаманы феодалон гæнах «Баба Вида», Болгарийы иунæг хорз уавæры гæнах. Ис дзы музей.
* Осмайнаг дуджы сахары фидар æд 13 кулдуары.
* Сыгъдæг Димитры аргъуан — бæстæйы дыккаг бæрзонддæр аргъуан,
* Осман Пазвантоглуйы мæзджыт.
* Дыууæ театры æмæ филармони.
* Музейтæ, аргъуантæ.

## Политикон уавæр
Видины хъæубæстæйы кмет (сæргълæууæг) у Румен Ангелов Видов, йæ парти у Æмбæстæгтæ Болгарийы европæйаг рапарахат кæнынмæ (ГЕРБ), æвзæрстыты фæстиуæгмæ гæсгæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Видины облæсты сахартæ
Перник

**Пе́рник** () у Болгарийы сахар цæугæдон Струмæйыл. Цæрынц дзы 84&nbsp;827 адæймаджы (2008 азы июны). У Перничы облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

## Æддаг æрмæг
* Перничы хъæубæстæйы сайт 

Категори:Перничы облæсты сахартæ
Хасково

**Ха́сково** () у хуссар Болгарийы сахар, Хасковойы облæсты административон центр. Цæрынц дзы 81&nbsp;449 адæймаджы.

## Æддаг æрмæг
* Хасковойы хъæубæстæйы сайт
* Хасковойы облæсты администраци 
* Информацион портал Хасково

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хасковойы облæсты сахартæ
Ямбол

**Я́мбол** () у Болгарийы Хуссар-Скæсæйнаг регионы сахар цæугæдон Тунджæйы фæйнæфарс, Ямболы облæсты административон центр. Цæрджыты нымæц у 83&nbsp;584 адæймаджы (2008-æм азы декабры). Ямбол у регионы стырдæр сахартæй иу.

## Цæрджытæ

Ямболæй Сау денджызы былгæронмæ у 77 километры. Сахары бæстыхъæд у æхсæн континенталон. Июлы рæстæмбис температурæ у 23,2&nbsp;°C, январы — 0,2&nbsp;°C.

## Политикон ситуаци
Ямболы хъæубæстæйы кмет (сæргълæууæг) у Георги Иванов Славов (1965-æм азы гуырд, Æмбæстæгтæ Болгарийы европæйаг рапарахат кæнынмæ — ГЕРБ), æвзæрстыты фæстиуæгмæ гæсгæ.

## Фенддæгтæ
Ямболы баззад Болгарийы иунæг агъуыст базар (*безистен*). Уыцы бæстыхай арæзт æрцыд 1509-æм азы.

Ямболы ис дыууæ стыр парчы.

Сахары арæныл ис Сыгъдæг Невайаг Александры XIX æнусы аргъуан — нымад у болгайраг-уæрæсейаг хæлæрдзинадæн фыццаг монументыл.

## Æфсымæрон сахартæ
* 20px|Франц Вильжюиф (Франц)
* 20px|Польшæ Шерадз (Польшæ)
* 20px|Уæрæсе Ижевск (Уæрæсе)
* 20px|Украинæ Бердянск (Украинæ)
* 20px|Турк Эдирне (Турк)

## Æддаг æрмæг
* Ямболы хъæубæстæйы официалон сайт 
* Ямболы облæсты администраци
* Ямболы историон музей 
* Цæрджыты статистикæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ямболы облæсты сахартæ
Ловеч

**Ло́веч** () у Болгарийы сахар, Ловечы облæсты административон центр.

## Галерей

Bulgaria-Lovech-02.jpg
Bulgaria-Lovech-03.jpg
Bulgaria-Lovech-04.jpg
Bulgaria-Lovech-05.jpg


## Фиппаинæгтæ

Категори:Ловечы облæсты сахартæ
Разград

**Ра́зград** () у Болгарийы сахар, Разграды облæсты административон центр. Цæрджыты нымæц у 38 259 адæймаджы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Разграды облæсты сахартæ
Смолян

**Смолян** () у Болгарийы сахар, Смоляны облæсты административон центр. Цæрджыты нымæц у 32 840 адæймаджы.

## Галерей

Смолян Технически Колеж 2727441793 76680bdefa o.jpg |Техникон колледж
Смолян 2691396959 f63b323fab o.jpg | Сæрибары фæз æмæ бульвар Болгари
Historical-museum-smolian.jpg|Историон музей
St-Visarion-Smolenski-Church.jpg|Ног аргъуан Сыгъдæг Виссарионы кадæн


## Фиппаинæгтæ

## Æддаг æрмæг
* Смолян (хъæубæстæ)

Категори:Смоляны облæсты сахартæ
Силистрæ

**Сили́стрæ** (), историон нæмттæ сты: **Доросто́л**, **Дристр** ( ), **Дуростор** () у цæугæдоны порт Болгарийы цæгат-хурыскæсæны, Дунайы былгæрон. Силистрæйы цур аразын байдыдтой Дунайы сæрты ног хид Румынимæ (уый уыдзæн æртыккаг хид Болгари æмæ Румынийы ’хсæн, уый тыххæй хуыйны Дунайы хид III, ).

Силистрæйы бынаты лæууыд рагон ромаг сахар Дуросторум (бындурæвæрд 29-æм азы), Мёзийы провинцийы сæйраг сахар.

X æнусы уыцы сахар уыд уырыссаг историйы ахсджиаг цауты бынат дæр. 969-æм азы Дрыстыр (Сислистрæйы уæды ном) байстой Киевы кънйаз Святославы ’фсад. Фæстæдæр, 972-æм азы, Святослав Силистрæйы хæцыдис византиаг императоры ныхмæ.

XIX æнусы та, 1854-æм азы, уæрæсейаг æфсæдтæ, сæ сæргъы фельдмаршал Паскевич-Ереванский, афтæмæй æрхъула кодтой Силистрæйы фидар. Уыцы ’фсады уыд уырыссаг фыссæг Лев Толстой.

1913-æм азы, Дыккаг Балкайнаг хæсты фæстиуæгæн, Силистрæ бацыдис Румынийы скондмæ. Æрмæст 1940-æм азы Болгарийæн бантыст сахар æмæ йæ алфамбылай зæххытæ фæстæмæ йæхицæн райсын.

## Æддаг æрмæг
* Силистрæйы хъæубæстæйы официалон сайт , 
* Цæрджыты статистикæ 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Силистрæйы облæсты сахартæ
Ахтопол

**Ахтопол** ( ) у сахар Болгарийы хуссары, Сау денджызы былгæрон. Уый у Бургасы облæсты Царевойы хъæубæстæйы сконды. Цæрджыты нымæц у 1428 адæймаджы. Ахтопол у болгайраг Сау денджызы былгæроны тæккæ хуссайрагдæр сахар.

## Æддаг æрмæг
* Ахтополы информаци 
* Ахтопол æмæ йæ алфамбылæйттæ 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бургасы облæсты сахартæ
Балчик

**Балчик** () у цæгат-скæсæйнаг Болгарийы сахар Сау денджызы былгæрон. У Добричы облæсты туризмы артдзæстæй иу. Цæрынц дзы 13 065 адæймаджы. Уырнджытæй фылдæр хай сты православон, сахары кусынц 4 аргъуаны.

Балчик цы регионы æрбынат кодта, уый зындгонд у куыд Хуссар Добруджæ.

Балчик у болгайраг революционер Наско Боевы райгуырæн сахар. Уым ма райгуырдысты актёртæ Веселин Ранков æмæ Красимир Ранков. Нырыккон болгайраг фысджытæ Петрушкæ Костова æмæ Дианæ Трифонова цæрынц уым.

## Нæмттæ
Балчикæн йæ историон нæмттæ сты:
* болгайраг: Балчик;
* историон болгайраг — Карвуна;
* бердзенаг: Κρουνοι (Круной), Διονυσοπολις (Дионисополис, ома «Дионисы сахар»).

## Порт
Балчик у Болгарийы æртыккаг стырдæр порт Бургас æмæ Варнæйы фæстæ. Портмæ фæцæуынц астæуккаг асы пассажирон æмæ уæзласæн наутæ.

## Экономикæ
Экономикæйы бындур у туризм. Фæлладуадзæг адæмæн сæ фылдæр сты Уæрæсе, Украинæ, Чехи æмæ Скандинавийæ. Æндæр ахсджиаг экономикæйы къабæзтæ сты хъæууон хæдзарад æмæ транспорт.

## Галерей


Balchik Palace ifb.JPG|Румынаг къаролы усы галуан
Balchik Palace garden ifb.JPG|Галуаны парк
Balchik boats.jpg|Бæлæгътæ
Balchik flowers.jpg|Дидинджытæ
Bulgaria-Balchik-01.jpg|Хæдзар
Bulgaria-Balchik-02.jpg|Хæдзар
Bulgaria-Balchik-03.jpg|Аргъуан
Bulgaria-Balchik-04.jpg|Сахары уынд
Bulgaria-Balchik-05.jpg|Порт


## Æрвитæнтæ
* Балчик — хъæубæстæйы сайт
* туризмы информаци 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Добричы облæсты сахартæ
Категори:Болгарийы порттæ
Категори:Сау денджызы порттæ
Банкя

**Банкя** () Болгарийы Софияйы сахары облæсты сахар. Цæрджыты нымæц у 10 599 адæймаджы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Болгарийы сахартæ
Банско

**Ба́нско** () у сахар Болгарийы Благоевграды облæсты. Цæрджытæ — 9254 цæрæджы (2016 азы декабры). 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Благоевграды облæсты сахартæ
Благоевград

**Благо́евград** () у хуссар-ныгуылæйнаг Болгарийы сахар, Благоевграды облæст æмæ хъæубæстæйы административон центр.

Сахары раздæры нæмттæ сты *Горна-Джумая* æмæ *Скаптопарæ*. Ныртæккæ хæссы болгайраг коммунист Димитыр Благоевы ном (1950-æм азæй).

Сахары ис зынгæ тамакойы комбинат, бæгæныуадзæн завод «Пиринско пиво», дыууæ университеты.

Сахармæ ’ввæхс и æртæ паддзахады арæнтæ — Серби, Цæгат Македони æмæ Гречъы. Болгарийы сæйраг сахар, София, у æрмæстдæр 100 км цæгатырдæм. Благоевграды сæрты цæуы Грекъæй Европæмæ фæндаг (Европæйаг транспортон коридор №4).

Цæрджыты нымæц у 77 мины бæрц.

Сахары хуыздæр дуг уыдис 1980-æм азты, афтæ хуынд «арæзтады дуг».

## Фиппаинæгтæ

Категори:Благоевграды облæсты сахартæ
Бялæ (Варнæйы облæст)

**Бялæ** () у скæсæйнаг Болгарийы курортон сахар, Сау денджызы былгæрон. У Варнæйы облæсты сконды, уыцы облæсты хуссайраг хайы, Бургасы облæстимæ арæнмæ хæстæг. Цæрджыты нымæц у 2377 адæймаджы (2008-æм азы декабры).

Сахарæй хуссарырдæм у Болгарийы хуыздæр пляжтæй иу — *Кара дере*. Кара дере у Варнæйы облæсты хуссайрагдæр пляж, стыр курорттæ дзы нæй, æмæ змисджын пляж, иннæ ахæмтимæ абæргæйæ, лæууы æнæвнæлдæй. Пляжмæ æрбацæуынц, сæхи палаткæйы цæрын кæй зæрдæмæ цæуы, ахæм туристтæ, стæй экстремалон спорты уарзджытæ.

Кара дерейæ хуссарырдæм у хъахъхъæд территори Иракли (Бургасы облæсты цæгаты) æмæ Эминейы сынæг. Эминейы фæстæ та — егъау курорттæ Свети-Влас æмæ Хурджын Был.

## Æддаг æрмæг
* Цæрджыты статистикæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Варнæйы облæсты сахартæ
Выршец

**Выршец** () у сахар Болгарийы, Монтанæйы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Монтанæйы облæсты сахартæ
Каварнæ

**Каварнæ** () у Болгарийы сахар Сау денджызы былгæрон. Цæрджыты нымæц у 12 040 адæймаджы.

## Фиппаинæгтæ

## Æддаг æрмæг
* Каварнæйы официалон сайт

Категори:Добричы облæсты сахартæ
Тырговиште (Болгари)

**Тырго́виште** () у Болгарийы сахар, Тырговиштейы облæсты административон центр. Цæрджыты нымæц у 42 575 адæймаджы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тырговиштейы облæсты сахартæ
Китен

**Китен** () у Болгарийы Бургасы облæсты курорт Сау денджызы былгæрон. Цæрджыты нымæц у 1115 адæймаджы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Болгарийы курорттæ
Категори:Бургасы облæсты сахартæ
Несебыр

**Несебыр** () у Болгарийы сахар, йæ зæронд хай лæууы, йæ дæргъ кæмæн 850 м æмæ уæрх 300 м у, ахæм æрдæгсакъадахыл Сау денджызы былгæрон. Сахарæн ис нырыккон хай дæр, ног хадзæрттимæ. Несебыры зæронд хай у ЮНЕСКО-йы дунеон хæзна.

Несебыр у ахсджиаг хъæубæсты административон центр, лæууы Бургасы облæсты цæгаты, Бургасæй 37 километры æдде.

thumb|left|250px|Несебыры архайгæ растуырнæг аргъуан æмæ йæ алфамбылай хадзæрттæ

## Æддаг æрмæг

* Цæрджыты статистикæ
* Несебыр глазами туриста: фотоочерк 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бургасы облæсты сахартæ
Приморско

**Приморско** —  Болгарийы Бургасы облæсты сахар Сау денджызы былгæрон, Бургасæй хуссарырдæм. У хъæубæстæ Приморскойы административон центр æмæ денджызон курорт.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Болгарийы курорттæ
Категори:Сау денджызы курорттæ
Категори:Бургасы облæсты сахартæ
Свети-Влас

**Свети-Влас** (, «сыгъдæг Влас») у Болгарийы Бургасы облæсты сахар Сау денджызы былгæрон. У хъæубæстæ Несебыры сконды. Цæрджыты нымæц у 4208 адæймаджы, сæрды уыдонмæ æфтынц туристтæ æмæ курорты чи кусынц, уыцы бургасæгтæ.

Ныртæккæ Свети-Влас, Хурджын был æмæ Несебыры ’хсæн арæнтæ нал цæстуынгæ сты — уазæгуæттæ сбирæ сты, æмæ Несебыры бакæлæны былтыл цы цæрæнуæттæ лæууынц, уыдон иу сахары хуызæн сты (афтæ хуынд Болгайраг ривьерæ), афтид бынæттæ уыдоны ’хсæн нал баззадысты. Свети-Власæй Несебырмæ цæууы сахарон автобус.

Свети-Власы ис ног яхтæты лæууæн.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бургасы облæсты сахартæ
Категори:Болгарийы курорттæ
Категори:Сау денджызы курорттæ
Созополь

**Созо́поль** (, , ) у хуссар Болгарийы сахар Сау денджызы былгæрон.

Сахар лæууы чысыл æрдæгсакъадахыл Бургасæй 36 км хуссарырдæм.

Сахар у тынг популярон туристты ’хсæн. Уырдæм фæллад уадзынмæ чи не ’рбацыд, уыдон дæр хæстæг курортæй æрбацæуынц Созополмæ экскурситы. Чысыл сахары ис 600 хæрæндонæй фылдæр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Болгарийы курорттæ
Категори:Сау денджызы курорттæ
Категори:Бургасы облæсты сахартæ