open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тласкалæ (штат)

**Тласка́лæ** кæнæ **Тлакска́лæ** () у штат Мексикæйы. Штаты сæйраг сахар у Тласкалæ-де-Хикотенкатль.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мексикæйы штаттæ
Морелос

**Морелос** () у штат Мексикæйы. Штаты сæйраг сахар у Куэрнавакæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мексикæйы штаттæ
Орлова (сахар)

**Орлова** (, , ) у сахар Чехийы Морави-Силезийы крайы.

## Цæрджытæ

## Æфсымæрон сахартæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Морави-Силезийы крайы сахартæ
Констанц

**Ко́нстанц** ( ) у сахар Баден-Вюртемберджы, Констанцы районы административон центр. 

## Цæрджытæ

## Æфсымæрон сахартæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Фонтенбло

**Фонтенбло́** () у коммунæ Францы. Ис Сенæ æмæ Марнæйы департаменты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Иль-де-Франсы сахартæ
Ла-Рош-сюр-Йон

**Ла-Рош-сюр-Йон** () у сахар Францы, Вандейы департаменты административон центр.

## Æфсымæрон сахартæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Францы сахартæ
Мандалай

**Мандала́й** (, ) у Мьянмæйы сахар.


Mandalay-Flughafen-02-Pagode-Regenbogen-gje.jpg
Mandalay-Shwenandaw-04-gje.jpg
Mandalay-Shwenandaw-20-gje.jpg
Mandalay-Mahamuni-19-Durchblick-gje.jpg
Mandalay-Mahamuni-28-Wochentag-Schrein-gje.jpg
Mandalay-Waisenhaus-08-Kinder-gje.jpg
Mandalay-Sein Myint Tapestry-20-Sammlung-gje.jpg
Mandalay-Jademarkt-86-gje.jpg
Mandalay-Markt-48-Gemuesehaendlerin-gje.jpg
Mandalay-Ayeyarwady-44-Waescherei-gje.jpg


## Фиппаинæгтæ

Категори:Мьянмæйы сахартæ
Йонъин

**Йонъи́н** (, Yongin-si) у сахар Хуссар Корейы. Цæрынц дзы 1 042 229 адæймаджы (2019).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Корейы сахартæ
Тайаг адæм

**Тайæгтæ** ( *thịy s̄yām*,  *chāw thịy*,  *chāw s̄yām*) сты тайаг адæмтæй иу, дзурынц тайаг æвзагыл.

Категори:Таиланды адæмтæ
Категори:Тайаг адæмтæ
Лейквуд (Колорадо)

**Ле́йквуд** () у Колорадойы сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колорадойы сахартæ
Пуэбло (сахар)

**Пуэ́бло** () у Колорадойы сахар, Пуэблойы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колорадойы сахартæ
Акрон (Огайо)

**А́крон** () у Огайойы сахар, Саммиты зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Огайойы сахартæ
Моламьяйн

**Моламья́йн** () у Мьянмæйы сахар, Моны штаты административон центр.

Категори:Мьянмæйы сахартæ
Тайаг

**Тайаг**:
* Адæмы тыххæй кæс Тайаг адæм.
* Æвзаджы тыххæй кæс Тайаг æвзаг.
Айдахо-Фолс

**А́йдахо-Фолс** () у Айдахойы сахар, Бонневиллы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Айдахойы сахартæ
Европæйаг сусхъæд

**Европæйаг сусхъæд** () у мыдхæссæг зайæгой, сусхъæды хуыз.

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Мыдхæссæг зайæгойтæ
Чаплинкæ

**Чапли́нкæ** () у сахарæнгæс посёлок Украинæйы Херсоны облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Херсоны облæсты цæрæнрæттæ
Бережаны

**Бережа́ны** () у сахар Украинæйы Тернополы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тернополы облæсты сахартæ
Кэрнс (Квинсленд)

**Кэрнс** () у сахар Австралийы. Ис Квинсленды цæгаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Квинсленды сахартæ
Таунсвилл

**Та́унсвилл** () у сахар Австралийы. Ис Квинсленды цæгат-скæсæны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Квинсленды сахартæ
Маккай (Квинсленд)

**Макка́й** () у сахар Австралийы. Ис Квинсленды скæсæны.

Категори:Квинсленды сахартæ
Борщёв

**Борщёв** () у сахар Украинæйы Тернополы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тернополы облæсты сахартæ
Перечин

**Перечи́н** (, , , ) у сахар Украинæйы Фæскарпаты облæсты. Ис Ужгороды районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фæскарпаты облæсты сахартæ
Гейдельберг

**Ге́йдельберг**, вариант у **Ха́йдельберг** () у сахар Германы. Ис Баден-Вюртемберджы цæгаты. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Баден-Баден

**Ба́ден-Ба́ден** () у сахар-курорт Германы. Ис Баден-Вюртемберджы ныгуылæны. 

## Галерей

Baden-Baden-vom Louisfelsen-26-2014-gje.jpg
Baden-Baden-Kurhaus-07-2009-gje.jpg
Baden-Baden-Leopoldsplatz-52-2021-gje.jpg
Baden-Baden-Roemerplatz-02-Kloster vom Heiligen Grab-Caracalla-Therme-2022-gje.jpg
Baden-Baden-Friedrichsbad-816-2022-gje.jpg
Baden-Baden-Rathaus-09-Jesuitenplatz-2021-gje.jpg
Baden-Baden-Festspielhaus-18-Nordecke-2015-gje.jpg
Baden-Baden-Merkur-38-Stiftskirche-2005-gje.jpg
Baden-Baden-Lichtentaler Allee-534-Burdamuseum-Kunsthalle-2017-gje.jpg
Baden-Baden-Michaelsberg-284-Wasserfall-2022-gje.jpg


## Фиппаинæгтæ

Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Иршавæ

**Ирша́вæ** () у сахар Украинæйы Фæскарпаты облæсты. Ис Хусты районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фæскарпаты облæсты сахартæ
Тячев

**Тя́чев** () у сахар Фæскарпаты облæсты, Тячевы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фæскарпаты облæсты сахартæ
Сату-Маре

**Са́ту-Ма́ре** (), ) у сахар Румынийы цæгат-ныгуылæны, Сату-Марейы жудецы административон центр.

## Цæрджытæ

## Æфсымæрон сахартæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Клуж-Напокæ

**Клуж-Напо́кæ** ( ) кæнæ **Коложвар** ( ), **Клаузенбург** () у сахар Румынийы, Клужы жудецы административон центр.

## Цæрджытæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Хилок (сахар)

**Хило́к** () у сахар Фæсбайкалы крайы, Хилочы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фæсбайкалы крайы сахартæ
Петровск-Забайкальский

**Петро́вск-Забайка́льский** () у сахар Фæсбайкалы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фæсбайкалы крайы сахартæ
Могочæ

**Мого́чæ** () у сахар Фæсбайкалы крайы, Могочæйы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фæсбайкалы крайы сахартæ
Гранд-Рапидс

**Гранд-Рапидс** () у сахар АИШ-ы. Ис Мичиганы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мичиганы сахартæ
Пало-Алто

**Па́ло-А́лто** ( ) у сахар Калифорнийы. Ис Сантæ-Кларæйы зылды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Калифорнийы сахартæ
Менло-Парк (Калифорни)

**Менло-Парк** () у сахар Калифорнийы. Ис Сан-Матеойы зылды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Калифорнийы сахартæ
Напæ (сахар)

**Напæ** () у сахар Калифорнийы, Напæйы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Калифорнийы сахартæ
Херне

**Херне** () у сахар Германы Цæгат Рейн-Вестфалийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Рейн-Вестфалийы сахартæ
Мартин (сахар)

**Ма́ртин** (, , ) у сахар Словакийы Жилинæйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Зволен

**Зволен** (, , ) у сахар Словакийы Банскæ-Бистрицæйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Парлæ

**Парлæ** () у сахар Испанийы. Ис Мадриды автономон æмбалады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Испанийы сахартæ
Категори:Мадриды муниципалитеттæ
Попрад

**По́прад** (, , ) у сахар Словакийы Прешовы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Требишов

**Тре́бишов** (, , , ) у сахар Словакийы Кошицейы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Вараждин

**Вара́ждин** (, , , ) у сахар Хорватийы, Вараждины жупанийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хорватийы сахартæ
Дæллаг Теберда

**Дæллаг Теберда́** (, ) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъæрæсейы районы цæрæнрæттæ
Уæллаг Учкулан

**Уæллаг Учкулан** (, ) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъæрæсейы районы цæрæнрæттæ
Авилæ (провинци)

**Авилæ** () у провинци Кастили æмæ Леоны. Йæ административон центр у Авилæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кастили æмæ Леоны провинцитæ
Бургос (провинци)

**Бу́ргос** () у провинци Кастили æмæ Леоны. Йæ административон центр у Бургос.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кастили æмæ Леоны провинцитæ
Торревьехæ

**Торревьехæ** (, ) у сахар Испанийы. Ис Аликантейы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Валенсийы сахартæ
Кастельон-де-ла-Планæ

**Кастельо́н-де-ла-Пла́на** ( ,  ) у сахар Испанийы, Кастельоны провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Валенсийы сахартæ
Сринагар

**Сринагар** (; ; ) у сахар Индийы, Джамму æмæ Кашмиры цæдисон территорийы сæрдыгон сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Джамму æмæ Кашмиры сахартæ
Джамму (сахар)

**Джа́мму** (, , ) у сахар Индийы, Джамму æмæ Кашмиры цæдисон территорийы зымæгон сæйраг сахар.

Категори:Джамму æмæ Кашмиры сахартæ
Патханкот

**Патханкот** (, ) у сахар Индийы, Патханкоты зылды административон центр.

Категори:Индийы Пенджабы сахартæ
Джодхпур

**Джодхпу́р** (, ) у сахар Индийы, Джодхпуры зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Раджастаны сахартæ
Мултан

**Мулта́н** (, , ) у Пакистаны стырдæр сахартæй иу.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Пакистаны сахартæ
Фейсалабад

**Фейсалаба́д** кæнæ **Файсалаба́д** (, , ) у Пакистаны стырдæр сахартæй иу.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Пакистаны сахартæ
Острог (сахар)

**Остро́г** () у сахар Украинæйы Ровнойы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ровнойы облæсты сахартæ
Ковелы район

**Ковелы район** () у район Украинæйы Волыны облæсты. Йæ административон центр у Ковель.

## Фиппаинæгтæ

*
Устилуг

**Устилу́г** () у сахар Украинæйы Волыны облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Волыны облæсты сахартæ
Рожище

**Ро́жище** () у сахар Украинæйы Волыны облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Волыны облæсты сахартæ
Радивилов

**Радиви́лов** () у сахар Украинæйы. Ис Дубнойы районы.

Категори:Ровнойы облæсты сахартæ
Вараш

**Вара́ш** () у сахар Украинæйы, Варашы районы административон центр.

Категори:Ровнойы облæсты сахартæ
Биледжик

**Биледжи́к** () у сахар Турчы, Биледжичы провинцийы административон центр.

Категори:Турчы сахартæ
Бурдур

**Бурдур** () у сахар Турчы, Бурдуры провинцийы административон центр.

Категори:Турчы сахартæ
Олту

**Олту** (, , ) у сахар Турчы. Ис Эрзурумы провинцийы.

Категори:Турчы сахартæ
Миссиссогæ

**Миссиссо́гæ** () у сахар Канадæйы. Ис Онтариойы провинцийы хуссары.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Онтариойы сахартæ
Давао

**Дава́о** (, ) у Филиппинты сахар, Хуссар Даваойы провинцийы стырдæр сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Филиппинты сахартæ
Вижницæ

**Ви́жницæ** () у сахар Украинæйы, Вижницæйы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Черновцыйы облæсты сахартæ
Чернобаевкæ (Херсоны облæст)

**Чернобаевкæ** () у хъæу Украинæйы Херсоны облæсты.

Категори:Херсоны облæсты цæрæнрæттæ
Пшеводув

**Пшево́дув** (, ) у хъæу Польшæйы Люблины воеводæйады. Ис Польшæ æмæ Украинæйы тæккæ арæныл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Люблины воеводæйады цæрæнрæттæ
Дубровицæ

**Дубро́вицæ** () у сахар Украинæйы Ровнойы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ровнойы облæсты сахартæ
Здолбунов

**Здолбу́нов** () у сахар Украинæйы Ровнойы облæсты.

Категори:Ровнойы облæсты сахартæ
Мæнæргъы (гагадыргъ)

**Мæнæргъы** у хуымæтæджы мæнæргъыйы гагадыргъ.

Категори:Гагадыргътæ
Мæнæргъы (мыггаг)

**Мæнæргъы** кæнæ **рубус** () у зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Емынæ

**Емынæ**, дыгур. *еминæ* ( — хæцгæниз) фырбирæ адæм кæмæй мæлы, уыцы цыргъ низ.

## Фиппаинæгтæ

*
Æ

**Æ** (гыццылæй: **æ**) у латинаг алфавиты дамгъæ (лигатурæ). 

Кириллаг Ӕ-йæ XIX æнусы райдианы фыццаг спайда кодта Андреас Шёгрен. Йæ равзæрæн уыд латинаг Æ, кæцы йæхæдæг равзæрд латинаг **[[A (латиницæ)|A]]** æмæ **[[E (латиницæ)|E]]-йы** лигатурæйæ.

## Кæс ноджы
* Ӕ

Категори:Латинаг алфавит
Амбрози (зайæгой)

**Амбро́зи** () у иуазон кæнæ бирæазон зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Хæмпæлгæрдæджытæ
Пальмæхуызтæ

**Пальмæхуызтæ** кæнæ **пальмæтæ** () сты зайæгойты бинонад.

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Кокоспальмæ

**Кокоспальмæ** () — пальмæхуызты бинонадмæ чи хауы, ахæм зайæгой.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Кедайы муниципалитет

**Кедайы муниципалитет** () у муниципалитет Ачъары. Йæ административон центр у Кеда.

*
Чысыл Цъерет

**Чысыл Цъерет** кæнæ **Гыццыл Церет** () у хъæу Гуырдзыстоны Гуры районы.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Букуылтæ, Болататæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Крабтæ

**Крабтæ** кæнæ **цыбыркъæдзил мыдзбыртæ** () сты дæскъахон мыдзбырхуызты инфрæкъорд. Крабтæ цæрынц  денджызты æмæ æдзæхх донуæтты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Дæскъахджынтæ

**Дæскъахджынтæ** кæнæ **дæскъахон мыдзбырхуызтæ** () — бæрзонддæр мыдзбырты къласмæ чи хауы, уыцы цæрæгойты къорд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Орхидейæ

**Орхидейæ** кæнæ **орхидонтæ** () — иухайон зайæгойты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Сындзыуасджытæ

**Сындзыуасджытæ** (, ) сты мæргъты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Будтæф

**Будтæф** () у бирæазон зайæгойты мыггаг.

Йæ ном баст у мыггаджы иуæй-иу зайæгойтæй ралæдæрсгæ хæрздæф чъиуимæ, кæцыйæ райсынц будтæфы зайсой.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Зæрæмæггаг уагъылы

**Зæрæмæггаг уагъылы** () у уагъылыйы хуыз, зайы Ирыстоны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Араукæ (департамент)

**Ара́укæ** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Араукæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Кальдас

**Ка́льдас** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Манисалес.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Калдас

**Калдас**:
* Калдас — муниципалитет Бразилийы.
* Калдас — департамент Колумбийы.
* Калдас (комаркæ) — район (комаркæ) Испанийы.
Гæджынатæ

**Гæджынатæ** кæнæ **Гадзынатæ** () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Сантандер (нысаниуджытæ)

**Сантанде́р** ():

## Топонимтæ
* **[[Сантандер]]** — Испанийы сахар.
* Сантандер — район (комаркæ) Испанийы.
* Сантандер — Колумбийы департамент.
* Сантандер (Себу) — Филиппинты сахар.
Уилæ (департамент)

**Уи́лæ** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Нейвæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Каукæ

**Ка́укæ** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Попаян.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Вильявисенсио

**Вильявисе́нсио** () у сахар Колумбийы, Метæйы департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы сахартæ
Кукутæ

**Ку́кутæ** (), официалон ном у **Сан-Хосе-де-Кукутæ** () у сахар Колумбийы, Цæгат Сантандеры департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы сахартæ
Цæгат Сантандер

**Цæгат Сантанде́р** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Кукутæ.

## Фиппаинæгтæ

*
Имбирь (зайæгой)

**Имби́рь** () у бирæазон зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Сыбираг нæзы

**Сыбираг нæзы** (, ) у нæзыйы хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Суккуленттæ

**Суккуле́нттæ** (ацы дзырд латинаг æвзагæй цæуы *succulentus* — «донджын») — доны фæстауæрцæн сæрмагонд уæфтæгтæ кæм ис, ахæм зайæгойтæ.

*
Лианæ

**Лианæтæ** — сæхигъæдæй сæ зæнг æмæ сæ къабæзтæ нæ уромынц. Хилынц æндæр зайæгойтыл.

Категори:Зайæгойты царды формæтæ
Хуымæтæджы еуу

**Хуымæтæджы еуу** () у иуазон æфсирон зайæгой, еууы хуыз.

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Æфсирджынтæ
Хуымæтæгдæртæ

**Хуымæтæгдæртæ** кæнæ **хуымæтæгонтæ**, **лæдæртонтæ** (, ) сты иучырæгон эукариотты полифилион къорд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Эукариоттæ

**Эукарио́ттæ** () кæнæ **хъапджынтæ** — йæ чырæгты хъæппытæ кæмæн ис, уыцы организмты домен (уæлпаддзахад).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Къуту

**Къуту**,  — стыр тæскъ хойраг æмæ æндæр продукттæ æвæрынæн.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирыстоны истори
Тæрсытæ

**Тæрсытæ** (, ) сты бæлæсты бинонад. 

## Мыггæгтæ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* † 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Цейлом

**Цейлом** () у хохы рагъ Кавказы, ууыл цæуы Мæхъхъæл æмæ Цæгат Ирыстоны ’хсæн арæн. Хохы бæрзæнд у 3171 метры.

Категори:Мæхъхъæлы хохы цъуппытæ
Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ
Радужный (Ханты-Мансийы автономон зылд)

**Ра́дужный** () у Ханты-Мансийы автономон зылды сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ханты-Мансийы автономон зылды сахартæ
Пыть-Ях

**Пыть-Ях** () у Ханты-Мансийы автономон зылды сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ханты-Мансийы автономон зылды сахартæ
Часов Яр

**Ча́сов Яр** (, ) у сахар Украинæйы Донецчы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Донецчы облæсты сахартæ
Джаванкент

**Джаванкент** () у хъæу Дагъистаны Каякенты районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Каякенты районы цæрæнрæттæ
Горняк (сахар, Украинæ)

**Горня́к** (, ) у сахар Украинæйы Донецчы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Донецчы облæсты сахартæ
Оруро (департамент)

**Ору́ро** () у департамент Боливийы. Йæ административон центр у сахар Оруро.

Категори:Боливийы департаменттæ
Вильянди

**Ви́льянди** () у сахар Эстонийы хуссары, Вильяндимаайы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы сахартæ
Сан-Луис (Аргентинæ)

**Сан-Луис** () у Аргентинæйы сахар, Сан-Луисы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Аргентинæйы сахартæ
Пылвæ

**Пы́лвæ** () у сахар Эстонийы, Пылвамаайы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы сахартæ
Тревизо (провинци)

**Треви́зо** (, ) у Венетойы провинци. Йæ административон центр у Тревизо.

*
Тыхсой

**Тыхсой** (, ) у кæсуадзхуызты бинонады æдзæхх дæтты кæсæгты мыггаг. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кæсæгтæ
Кæсуадзхуызтæ

**Кæсуадзхуызтæ** (, ) сты тынсисджын кæсæгты къласы бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кæсæгтæ
Дружковкæ

**Дружко́вкæ** (, ) у сахар Украинæйы Донецчы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Донецчы облæсты сахартæ
Тревизо

**Треви́зо** (, ) у сахар Италийы, Тревизойы провинцийы административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Венетойы сахартæ
Нариньо

**Нари́ньо** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Пасто.

Категори:Колумбийы департаменттæ
Касанаре

**Касана́ре** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Йопаль.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Флоренси (Какета)

**Флоренси** () у сахар Колумбийы, Какетайы департаменты административон центр.

Категори:Колумбийы сахартæ
Бакуйы метрополитен

**Бакуйы метрополитен** () у Азербайджаны сæйраг сахары метрополитены системæ. Уый скуыста 1967-æм азы 6 ноябры æмæ 2022-æм азмæ йæ скондмæ хауынц хæххыты 40,3 км æмæ 27 станцæйы.

## Æддаг æрмæг
* Бакуйы метрополитены официалон сайт   
* Бакуйы метрополитен Urbanrail.net-ы сайтыл 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Метрополитентæ бæстæмæ гæсгæ
Категори:Баку
Категори:Азербайджаны транспорт
Лозер

**Лозе́р** (, ) у департамент Францы хуссары. Йæ административон центр у Манд.

## Фиппаинæгтæ

*
2023-æм азы январь

;2023-æм азы 14 январы
*  Цæгат Ирыстоны Кировы районы, Елхоты хъæуы бæстон цалцæджы фæстæ байгоммæ цæттæ кæны 2-æм скъола. Ахуырдоны бæстыхай арæзт æрцыд 1965-æм азы æмæ йæ бæстонæй сцалцæг кодтой фыццаг хатт.

## Фиппаинæгтæ

Категори:2023-æм азы мæйтæ
Жер (департамент)

**Жер** () у департамент Францы хуссары. Йæ административон центр у Ош.

## Фиппаинæгтæ

*
Лот (департамент)

**Лот** (, ) у департамент Францы. Йæ административон центр у Каор.

## Фиппаинæгтæ

*
Вичадæ

**Вича́дæ** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Пуэрто-Карреньо.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Партизанон ныхмæлæуддзинад Балтикæйы

**Партизанон ныхмæлæуддзинад Балтикæйы** уыди эстойнаг, латвиаг æмæ литвайаг партизанты хотыхджын тыхх. Хуыттой cæ **Хъæддаг æфсымæртæ**, **Хъæды æфсымæртæ** (, , ) тыхх кодтой Советон Цæдисимæ Советон оккупацийы рæстæджы Дыккаг дунеон хæсты афоны æмæ йæ фæcтæ. Уый хуызæн анти-Советон Центрон æмæ Скæсæйнаг Европæйы хотыхджын къордтæ тыхх кодтой коммунистон хицауиуæгимæ Болгарийы, Польшæйы, Румынийы æмæ хурныгуылæйнаг Украинæйы.

Категори:Латвийы истори
Категори:Литвайы истори
Категори:Эстонийы истори
Даламан

**Далама́н** () у район æмæ сахар Турчы. Ис Муглæйы провинцийы.

Категори:Турчы сахартæ
Бодрум

**Бодру́м** () у район æмæ сахар Турчы. Ис Муглæйы провинцийы.

Категори:Турчы сахартæ
Пяндж

**Пяндж** () у цæугæдон Таджикистаны æмæ Афгъанистаны, Амударьяйы фæрсагдон. Йæ дæргъ у 921 км. Бассейны фæзуат 114 000 км².

Категори:Таджикистаны цæугæдæттæ
Категори:Афгъанистаны цæугæдæттæ
Ягъноб

**Ягъноб** () у цæугæдон Таджикистаны, Фандарьяйы фæрсагдон. Йæ дæргъ у 114 км.

Категори:Таджикистаны цæугæдæттæ
Памир

**Пами́р** (; пушту پامیر,‎ *Pamir*; ; ; хинди सुमेरु; урду پامیر‎, *Pamir*) у хæххон системæ Евразийы.

## Кæс ноджы
* Памираг æвзæгтæ
* Памираг адæмтæ

Категори:Хохы системæтæ алфавитмæ гæсгæ
*
Амударья

**Амударья́** (, , , , ; , ) у Астæуккаг Азийы цæугæдæттæй иу. Йæ дæргъ у 1415 км.

Категори:Афгъанистаны цæугæдæттæ
Категори:Таджикистаны цæугæдæттæ
Категори:Туркменистаны цæугæдæттæ
Категори:Узбекистаны цæугæдæттæ
Какета (департамент)

**Какета́** () у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Флоренси.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Оленегорск

**Оленего́рск** () у сахар Мурмансчы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мурмансчы облæсты сахартæ
Верхоянск

**Верхоя́нск** (, ) у сахар Якутийы, Верхоянсчы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Якутийы сахартæ
Кумамото

**Кумамо́то** () у сахар Японы, Кумамотойы префектурæйы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы сахартæ
2023-æм азы февраль

; 2023-æм азы 6 февралы
* Тыхджын зæххæнкъуыст Турк æмæ Сирийы арæныл. Мингай адæм фæмард сты дыууæ бæстæйы дæр. Цæуынц ирвæзынгæнæн мадзæлттæ.
; 2023-æм азы 8 февралы

* Турчы сахар Искендеруны судзы наулæууæн. Уæргътæ дзы зынджы уацары бахаудысты тыхджын зæххæнкъуысты фæстæ. Бынаты кусы Уæрæсейы æнæнхъæлæджы цауты министрады зынгхуыссæн хæдтæхæг Бе-200.
* Англисы къарол Карл Æртыккæгæм Букингемы галуаны фембæлдис Украинæйы президент Владимир Зеленскийимæ.
; 2023-æм азы 10 февралы
* Мæздæджы ссыгъдис фыццæгæм скъола-интернат, зынгсирвæзты фæзуат уыдис 80 квадратон метры. Эвакуаци фæрæстмæ, зианбаййафджытæ нæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:2023-æм азы мæйтæ
Кировск (Мурмансчы облæст)

**Ки́ровск** () у сахар Мурмансчы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мурмансчы облæсты сахартæ
Туркменабат

**Туркменаба́т** () у сахар Туркменистаны, Лебапы велаяты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Туркменистаны сахартæ
Раплæ

**Ра́плæ** () у сахар Эстонийы, Рапламаайы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы сахартæ
Алдымбыд

**Алдымбыд** у сыгъзæрин, æвзист, зæлдаг кæнæ æндæр зынаргъ æндахæй кæй кодтой, ахæм быд; хæрдгæбыд; хуыдтой йæ дзаумæттыл, кодтой дзы æгънæджытæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон культурæ
Сантæ-Фе (Аргентинæ)

**Сантæ-Фе** () у Аргентинæйы сахар, Сантæ-Фейы провинцийы административон центр.

Категори:Аргентинæйы сахартæ
Раквере

**Ра́квере** () у сахар Эстонийы, Ляэне-Вирумаайы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы сахартæ
Везенберг

**Везенберг** ():

* Везенберг (Гольштейн) — Германы коммунæ
* Везенберг (Мекленбург) — Германы сахар
* Ракверейы сахары историон ном
Сватово

**Сва́тово** (, ) у сахар Украинæйы Лугансчы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лугансчы облæсты сахартæ
Новодружеск

**Новодру́жеск** (, ) у сахар Украинæйы Лугансчы облæсты.

Категори:Лугансчы облæсты сахартæ
Алименттæ

**Алиме́нттæ** (ацы дзырд латинаг æвзагæй цæуы *alimentum* — дарын, хæссын) — бинонтæй хицæнæй цæрæг æдых, æнæкуыстхъом уæнгтæн (сывæллæттæн, ныййарджытæн æ.æ.ах.) сæ раздæры куыстхъом æмбинойнаг закъонмæ гæсгæ цы хардз фæфиды, уый.

Категори:Бинонты барад
Абстракци

**Абстра́кци** ( — «иуварс кæнын», «иппæрын») у ахæм конкретон буарадæн, скондæн, фæзындæн хъуыдыон æгъдауæй йæ миниуджытæй, фæрстæй кæнæ бастдзинæдтæй сæ иуты рахицæн кæныны æмæ иннæтæй хииппæрд кæныны процесс. Абстракци хонынц ахæм архайды (процессы) фæрцы цы æмбарынад рæзы, ахæм æмбарынад; æмæ йын базоныны мадзæлдты ’хсæн ис стыр бынат, куыд бынтон нæмæнгхъæуæг мадзал афтæ, æнæ кæцы нæй гæнæн ахуырадæн иумиагæйсисгæйæ.

## Литературæ
* Къæбысты Рутен. Уырыссаг-ирон философон дзырдуат. Цхинвал, 1995

Категори:Философион терминтæ
Хемингуэй, Эрнест

**Эрне́ст Ми́ллер Хемингуэ́й** (; райгуырдис 1899-æм азы 21 июлы, Ок-Парк, Иллинойс — амардис 1961-æм азы 2 июлы, Кетчум, Айдахо) у зындгонд америкæйаг фыссæг, æфсæддон корресподент, Нобелы премийы лауреат.

Эрнесты сфæлдыстад æмæ йæ сæйраг аивадон амал «айсберджы принцип» () стыр тæфаг радтой, куыд америкæйаг литературæйæн афтæ дæр æппæтдунеон литературæйæн дæр.

## Библиографи

;Романтæ
* 1926 — *The Torrents of Spring*
* 1926 — *The Sun Also Rises*
* 1929 — *A Farewell to Arms*
* 1937 — *To Have and Have Not*
* 1940 — *For Whom the Bell Tolls*
* 1950 — *Across the River and Into the Trees*
* 1952 — Зæронд лæг æмæ денджыз / *The Old Man and the Sea*
* 1970 — *Islands in the Stream*
* 1986 — *The Garden of Eden*
* 1999 — *True at First Light*

;Æмбырдгæндтæ
* 1923 — *Three Stories and Ten Poems*
* 1925 — *In Our Time*
* 1927 — *Men Without Women*
* 1933 — *Winner Take Nothing*
* 1936 — Килиманджаройы митæвæрдтæ / *The Snows of Kilimanjaro and Other Stories*
* 1938 — *The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories*
* 1969 — *The Fifth Column and Four Stories of the Spanish Civil War*
* 1972 — *The Nick Adams Stories*
* 1987 — *The Short Stories of Ernest Hemingway*
* 1995 — *The Complete Short Stories of Ernest Hemingway*

## Фиппаинæгтæ

Категори:АИШ-ы фысджытæ
Уыгæрдæны чыкгæнæг

**Уыгæрдæны чыкгæнæг** (, ) у зараг маргъ. Йæ буары дæргъ у 13–14  сантиметры бæрц. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Хуы

**Хуы**, дыгурон *ху* () у дысæфтæгон цæрæгой. Хæдзары йæ дарынц йæ дзидза æмæ цармы тыххæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дысæфтæгонтæ
Категори:Хуыдарынад
Хуытæ

**Хуытæ** () сты дысæфтæгон цæрæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дысæфтæгонтæ
Тымбылсæр хъусой

**Тымбылсæр хъусой** (, ) у гæккуыриты хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Агамонтæ

**Агамонтæ** (, ) сты гæккуыриты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Урс хуыргарк

**Урс хуыргарк** (; ) у маргъ. Зымæгон йæ сисвæлыст у урс, сæрдыгон — бурбын-мыдхуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Горакхпур

**Горакхпур** (, ) у сахар Индийы. Ис Уттар-Прадешы штаты. 

Категори:Уттар-Прадешы сахартæ
Явæ

**Я́вæ** (, , ) у стыр сакъадах Индонезийы. Сакъадахы фæзуат у 132 023 км2.

Категори:Индонезийы сакъадæхтæ
Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Категори:Индийы фурды сакъадæхтæ
Кетчум

**Ке́тчум** () у чысыл сахар Айдахойы. Ис Блейны зылды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Айдахойы сахартæ
Ванкувер (Вашингтон)

**Ванкувер** () у Вашингтоны штаты сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Вашингтоны сахартæ
Эверетт (Вашингтон)

**Э́веретт** () у Вашингтоны штаты сахар, Снохомишы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Вашингтоны сахартæ
Юджин (Орегон)

**Юджи́н** () у сахар Орегоны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Орегоны сахартæ
Химедзи (сахар)

**Химе́дзи** () у сахар Японы. Ис Хиогойы префектурæйы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы сахартæ
Кагосимæ

**Каго́симæ** () у Японы сахар, Кагосимæйы префектурæйы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы сахартæ
Хамамацу

**Хамама́цу** () у Японы сахар. Ис Сидзуокæйы префектурæйы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы сахартæ
Хуымæтæджы кувæгсаск

**Хуымæтæджы кувæгсаск** (, ) у стыр тугдзых саск. Сæ дæргъ схæццæ вæййы 42-52 мм (нæлтæн) кæнæ 48-75 мм (сылтæн). 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сасчытæ
Кæрдæгхуыз цъырцъыраг

**Кæрдæгхуыз цъырцъыраг** кæнæ **кæрдæгхуыз цъысцъысаг** (, ) у растбазыронты къордæй саск.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сасчытæ
Растбазыронтæ

**Растбазыронтæ** (, ) сты сасчыты къорд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сасчытæ
Цъырцъырæгтæ

**Цъырцъырæгтæ** кæнæ **цъысцъысæгтæ**, дыгур. *цъирцъирагитæ*, *æхсæрцъæнккитæ* (, ) сты растбазыронты къордæй уæлбинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сасчытæ
Цæгатаг саг

**Цæгатаг саг**, Цæгат Америчы хонынц ма йæ **кари́бу** () у сагты бинонадæй къайсæфтæгджын цæрæгой.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Кæфгæсаг

**Кæфгæсаг** (, ) у кæсæгты хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кæсæгтæ
Уасаг цъиутæ

**Уасаг цъиутæ** (, ) сты мæргъты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Эдельвейс

**Эдельве́йс**, вариант — *еделвейс* (,  —  — «уæздан» æмæ  — «урс») у кæрдæг зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Денджызон сæрвасæнтæ

**Денджызон сæрвасæнтæ** кæнæ **сæрвасæнонтæ** (, ) сты денджызон дыууæфарсон моллюскты бинонад. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Красноусольский

**Красноусо́льский** (, ) у хъæу Башкортостаны, Гафурийы районы административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Башкортостаны цæрæнрæттæ
Кумертау

**Кумерта́у** (, ) у сахар Башкортостаны. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Башкортостаны сахартæ
Оханск

**Оха́нск** () у сахар Пермы крайы, Охансчы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Пермы крайы сахартæ
Чёрмоз

**Чёрмоз** () у сахар Пермы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Пермы крайы сахартæ
Межгорье (сахар)

**Межго́рье** (, ) у æхгæд сахар Башкортостаны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Башкортостаны сахартæ
Урс уыг

**Урс уыг** (, ) — уыгты къордмæ чи хауы, ахæм мæргъты хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Тæппытæ саг

**Тæппытæ саг** (, ) — сагты бинонадмæ чи хауы, ахæм цæрæгой.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Пантерæтæ

**Панте́рæтæ** () — гæдыхуызты бинонадмæ чи хауы, ахæм стыр цæрæгойты мыггаг.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Сæмгæфхуызтæ

**Сæмгæфхуызтæ** (, ) сты дæндагджын гайаты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Ололитæ

**Ололитæ** (, ) сты мæргъты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Адджынуидаг

**Адджынуидаг** кæнæ **адджын уидаг** (, ) у кæрдæг зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Бобыр

**Бобыр**, дыгур. *бобур* (, ) — æхсынджыты къордмæ чи хауы, ахæм æрдæгдоны цæрæг цæрæгой.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Гайамар

**Гайамар** (, ) — гайахуызты инфрæкъордмæ чи хауы, ахæм денджызы æхсырæйхæсгæ. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Мыд

thumb|Мыд
**Мыд**,  — у мыдыбындзытæ æмæ æндæр æввахсхæстæг сасчытæ зайæгойты дидинджытæй цы бæзджын тæнгъæд хæссынц, уый.

## Фиппаинæгтæ

## Литературæ
* 

*
Сæкæр

thumb|300px|Сæкæр
**Сæкæр** — сахарозæ кæмæн ис, ахæм кристаллон адджын хæлцадон продукт.

## Хуызтæ
* Сæкæры хъæзы сæкæр
* Сæкæры цæхæрайы сæкæр

*
Банан

thumb|right|300px|Банантæ
**Бана́н** у бананты мыггаджы () хæрынæн бæзгæ дыргътæ.

Категори:Дыргътæ
Æхсыр

thumb|Æхсыр
**Æхсыр**,  у сылгоймæгты, сыл æхсырæйхæссæг цæрæгойты сæрмагонд органтæй (дзидзийы рæзынджытæй) цы урс ахадæн, хæрынæн бæзгæ тæнгъæд хицæн кæны, уый.

## Фиппаинæгтæ

*
Алани (национ парк)

thumb|right|250px|Национ парк «Алани»
**Национ парк «Алани»** у Цæгат Ирыстоны национ парк. Ис Æрæфы районы. Æдæппæт йæ фæзуат ахсы 549,26 км². Æрдз хъахъхъæныны куыстæй уæлдай ма ахуыргæндтæ ам иртасынц археологон æмæ историон цыртдзæвæнтæ. 

Национ парк «Алани»-йы территори райдайы Мæцутæйæ, хæццæ кæны Зджыды æфцæгмæ, Гуырдзыстоны æмæ Кæсæг-Балхъар арæнтæм. Парчы зæххытæ сты денджызы æмвæзадæй 1350–1646 м уæлдæр. Национ парчы хуссайраг хай ахсынц Æрæфы бассейны хæхтæ.

Национ парк «Алани»-йы зæхх у тынг хъæздыг. Æрмæст хосгæнæн зайæгойтæ дзы ис 50 хуызы. Ардæм чи ’рбацæуы, уыдоны уæлдай тынгдæр дисы бафтауынц уæлхох уыгæрдæнтæ, хæххон хъæдтæ, cыгъдæг уæлдæф æмæ фынккалгæ цæугæдæттæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Национ парктæ
Категори:Цæгат Ирыстоны географи
Бобыртæ

**Бобыртæ** (, ) — æхсынджыты къордмæ чи хауы, ахæм цæрæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Хъæрццыгъахуызтæ

**Хъæрццыгъахуызтæ** (, ) сты тугдзых мæргъты къорд.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Мæргътæ
Тыхостаты Саукуыдз

**Тыхостаты Цорæйы фырт Саукуыдз** (райгуырдис 1870-æм азы Беслæны — амардис 1941-æм азы) уыд ирон педагог, балцгæнæг, фыссæг. Йæ фæстæ ныууагъта хъæздыг литературон бынтæ.

## Цардафыст
Саукуыдз райгуырд Беслæны. Ахуыр кодта Стъараполы гимназы, уый фæстæ бацыд Бетъырбухы фæндæгты бастдзинады инженерты институтмæ. Курдиатджын специалистмæ равзæрст дæсныйады æнхъæлмæ каст æнтыстдзинæдтæ, фæлæ лæппу бæллыд йæ фыды уæзæгмæ æрыздæхынмæ.

## Сфæлдыстад
Тыхостаты Саукуыдзы ном айхъуыст чиныг «Путевые очерки Ирона»-йы фæстæ. Ныффыста йæ Одессæйæ-Владивостокмæ балцы фæстæ уæлмонц æнкъарæнтæ зæрдылдардаргæйæ. Рауагътой йæ 1912 азы. Уæдæй фæстæмæ чиныг бирæ азты дæргъы нæ мыхуыр кодтой. Ныр æй 110 азы фæстæ баххæст кодтой ног æрмæджытæй, сног æй кодтой. Афтæмæй та ногæй ссис æхсæнады фидыц. Йæ рауадзыныл куыстой цалдæр азы.

Йæ ном ын нæ раивтой, фæлæ йын æрмæджытæм бафтыдтой. Балцыты тыххæй фыстæджытæй уæлдай-ма чиныджы ис ирон адæмон зарджытæ, таурæгътæ, аргъæуттæ, автобиографион очерктæ, официалон фыстæджытæ, зындгонд фыссæджы къамтæ. Уымæй уæлдай-ма чиныгкæсджыты сцымыдис кæндзысты Тыхостаты Саукуыдзы хиуæтты мысинæгтæй дæр, уыдон та мыхуыргонд æрцыдысты фыццаг хатт.

## Фиппаинæгтæ

Саукуыдз
Категори:Ирыстоны æхсæнадон архайджытæ
Цыси (сахар)

**Цыси́** () у сахары уезд Китайы. Ис Чжэцзяны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Пучхон

**Пучхо́н** () у сахар Хуссар Корейы, Сеулы горæтгæрон. Ис Кёнгидойы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Корейы сахартæ
Пингвинтæ

**Пингвинтæ** (, ) — тæхгæ чи нæ кæны, ахæм мæргъты бинонад.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Мæргътæ
Трубеж (Окайы фæрсагдон)

**Тру́беж** () у чысыл цæугæдон Рязаны облæсты, Окайы рахиз фæрсагдон. Трубежы дæргъ у 10 км. 

Категори:Рязаны облæсты цæугæдæттæ
Трубеж

**Тру́беж**:

## Цæугæдæттæ
* Трубеж — цæугæдон Курсчы облæсты, Псёлы фæрсагдон.
* Трубеж — цæугæдон Рязаны облæсты, Окайы фæрсагдон.
* Трубеж — цæугæдон Ярославлы облæсты.
* Трубеж — цæугæдон Украинæйы, Днепры фæрсагдон.
* Трубеж — цæугæдон Брянсчы облæст, Сновы фæрсагдон.

## Хъæу
* Трубеж — хъæу Курсчы облæсты.
Хърихъуппхуызтæ

**Хърихъуппхуызтæ** (, ) сты мæргъты къорд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Хæлхæлгæнджытæ

**Хæлхæлгæнджытæ** (, ) сты дыбазырон сасчыты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Уæрццытæ

**Уæрццытæ** (, ) сты мæргъты мыггаг.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Мæргътæ
Вишакхапатнам

**Вишакхапа́тнам** (, ) у сахар Индийы. Ис Андхрæ-Прадешы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Андхрæ-Прадешы сахартæ
Оперæ

**О́перæ** () у инструменталон æмæ вокалон музыкæйæ конд чи у æмæ сценæйыл кæй æвдисынц, ахæм егъау музыкалон драмон уацмыс.

*
Категори:Музыкалон жанртæ
Игæр

thumb|Адæймаджы игæр
**Игæр** — адæймаджы æмæ цæрæгойты организмы ахсджиаг процесстæ: маст æвзæрды, буарадты баивд кæм цæуы, ахæм орган.

## Литературæ
* 

## Кæс ноджы
* Игæрхуыз

Категори:Цæрæгойты органтæ
Антилопæтæ

**Антилопæтæ** кæнæ **дзерентæ** () — тутсыкъаджын цæрæгойты цалдæр хуызты иумæйаг ном. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Кæрдæгхуыз гæккуыритæ

**Кæрдæгхуыз гæккуыритæ** (, ) сты гæккуыриты мыггаг.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Амаравати

**Амаравати** () у сахар Индийы, Андхрæ-Прадешы штаты административон центр.

Категори:Андхрæ-Прадешы сахартæ
Къуындыхаты Хъасболат

**Къуындыхаты Алхасты фырт Хъасболат** (райгуырдис 1816-æм азы Хохы Санибайы) уыди подпоручик, хæцыд Шамилы фарс. Куындыхаты Муссæйы кæстæр æфсымæр. Нысангонд æрцыд Цæцæны ныгуылæн хайы наибæй.

## Цардафыст
1852-1854 азты наиб *Хасбулат Арштинскийы* номимæ æрзылд Ирыстоны пысылмон районтыл, уыд Тæгиаты æхсæнады зæххыты, Уæлладжыры, Дыгургомы. Уæд Дыгуры æлдæрттæ Шамилыл иузæрдиондзинадыл ард бахордтой. Йæ Фыдыбæстæмæ куы сыздæхт Хъасболат, уæд ын æппæт уыцы хъуыддæгтæ ныббарстой, фæлæ ист æрцыдысты йæ офицеры цин, стæй йæ зæххытæй 1400 дæсæтины.

Къуындыхаты Хъасболаты фыццаг бинойнаг уыд кæсгон кънйазы чызг Насипхан Казиева, йæ дыккаг ус та – кæсгон уæзданы чызг Джан Клишбиева. 1865 азы йæ бинонтимæ алыгъд Туркмæ. Йемæ алыгъдысты йæ дыууæ усы дæр, йæ фырттæ Хъамболат, Бимболат, Мырзабег, Хъази-Мæхæмæт, Иналыхъ, стæй йæ чызджытæ: Чабæхан, Бабух, Газыга, Лана.

## Фиппаинæгтæ

Хъасболат
Категори:Хохы Санибайы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Турчы ирæттæ
Æнæкъайсæфтæгджынтæ

**Æнæкъайсæфтæгджынтæ** () сты плацетарон æхсырæйхæсджыты къорд. Къорды ис æртæ нырыккон бинонады: бæхтæ (Equidae), тапиронтæ (Tapiridae) æмæ сыкъафындзонтæ (Rhinocerotidae). 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Æргъиуджын кæфтæ

**Æргъиуджын кæфтæ** (, ) сты кæсæгты кълас.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Кæсæгтæ
Мæскуы (цæугæдон)

**Мæскуы**, вариант: **Мæскуы-дон** () у Центрон Уæрæсейы цæугæдон, Окайы галиу фæрсагдон. Йæ дæргъ у 473 км.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæскуыйы облæсты цæугæдæттæ
Категори:Мæскуыйы цæугæдæттæ
Категори:Смоленсчы облæсты цæугæдæттæ
Клязьмæ

**Кля́зьмæ** () у цæугæдон Уæрæсеы, Окайы стырдæр галиу фæрсагдон. Йæ дæргъ у 686 км. 

Категори:Мæскуыйы облæсты цæугæдæттæ
Категори:Владимиры облæсты цæугæдæттæ
Категори:Ивановойы облæсты цæугæдæттæ
Категори:Дæллаг Новгороды облæсты цæугæдæттæ
Камæ

**Ка́мæ** (, , , ) у Уæрæсейы европæйаг хайы стырдæр цæугæдæттæй иу, Волгæйы стырдæр фæрсагдон. Камæйы дæргъ у 1805 км. Бассейны фæзуат — 507 мин км².

Категори:Удмуртийы цæугæдæттæ
Категори:Кировы облæсты цæугæдæттæ
Категори:Пермы крайы цæугæдæттæ
Категори:Башкортостаны цæугæдæттæ
Категори:Тæтæрстаны цæугæдæттæ
Категори:Волгæйы фæрсагдæттæ
Асуан

**Асуа́н** ( [];  []; ) у сахар Мысыры, Асуаны провинцийы административон центр.

## Кæс ноджы
* Асуаны донмарæн

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мысыры сахартæ
Пара (Окайы фæрсагдон)

**Пара́** () у цæугæдон Тамбовы облæсты æмæ Рязаны облæсты, Окайы рахиз фæрсагдон. Йæ дæргъ у 192 км. 

Категори:Тамбовы облæсты цæугæдæттæ
Категори:Рязаны облæсты цæугæдæттæ
Дуррес

**Ду́ррес** (), æндæр нæмттæ сты: **Дирра́хий** (), **Драч** (), **Дура́ццо** () у сахар Албанийы, Дурресы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Албанийы сахартæ
Немæн (нысаниуджытæ)

**Немæн**:
* Немæн — цæугæдон.
* Немæн — сахар Калининграды облæсты.
Охотæйы денджыз

**Охотæйы денджыз** (,  *Ohōtsuku-kai*, ) у Сабыр фурды денджыз, æрдæгсакъадах Камчаткæ, Сахалин æмæ Курилы сакъадæхты ’хсæн. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Уæрæсейы денджызтæ
Категори:Японы денджызтæ
Охотск

**Охо́тск** () у кусæг посёлок Хабаровы крайы, Охотсчы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хабаровы крайы цæрæнрæттæ
Кьявари

**Кьявари** () у коммунæ Италийы. Ис Лигурийы. Лæууы Лигурийы денджызы былыл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лигурийы сахартæ
Суматрæ

**Сума́трæ** (, , ) у стыр сакъадах Индонезийы. Сакъадахы фæзуат у 473 000 км2.

Категори:Индонезийы сакъадæхтæ
Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Категори:Индийы фурды сакъадæхтæ
Эгейы денджыз

**Эге́йы денджыз** (, ,  — «урс денджыз») у Зæххастæуы денджызы хай.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Зæххастæуы денджызы денджызтæ
Категори:Гречъы денджызтæ
Категори:Турчы денджызтæ
Цæгат Ихджын фурд

**Цæгат Ихджын фурд** кæнæ **Цæгат Ихджын океан** (, ) у Зæххы чысылдæр фурд. Йæ фæзуат у 14,75 млн км².

## Фиппаинæгтæ

*
Баренцы денджыз

**Ба́ренцы денджыз** (, ) у Цæгат Ихджын фурды денджыз. Денджызы фæзуат у 1 424 000 км².

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ихджын фурды денджызтæ
Категори:Норвегийы денджызтæ
Категори:Уæрæсейы денджызтæ
Инд

**Инд** (, , ,  *Sindh*, , , ) у стыр цæугæдон Хуссар Азийы. Хауы Араббы денджызмæ. Цæугæдоны дæргъ у 3180 км.

Категори:Индийы цæугæдæттæ
Категори:Китайы цæугæдæттæ
Категори:Пакистаны цæугæдæттæ
Ганг

**Ганг** (, ; ) у стыр цæугæдон Хуссар Азийы. Хауы Бенгалы бакæлæнмæ. Цæугæдоны дæргъ у 2700 км.

Категори:Индийы цæугæдæттæ
Категори:Бангладешы цæугæдæттæ
Янцзы

**Янцзы́** () у Евразийы стырдæр цæугæдон. Хауы Скæсæн Китайы денджызмæ. Цæугæдоны дæргъ у 6300 км.

Категори:Китайы цæугæдæттæ
Хуанхэ

**Хуанхэ́** ( — «Бур цæугæдон») у цæугæдон Китайы, Азийы стырдæр цæугæдæттæй иу. Хауы Бур денджызмæ. Цæугæдоны дæргъ у 5464 км.

Категори:Китайы цæугæдæттæ
Джабалпур

**Джабалпу́р** (, ) у сахар Индийы. Ис Мадхья-Прадешы штаты.

Категори:Мадхья-Прадешы сахартæ
Павловск (Бетъырбух)

**Па́вловск** () у Бетъырбухы горæтгæрон. У муниципалон иуæг Пушкины районы сконды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бетъырбухы горæтгæрæттæ
Конго (цæугæдон)

**Ко́нго**, раздæры ном уыд **Заи́р** (, , ) у стыр цæугæдон Африкæйы. Хауы Атлантикон фурдмæ. Цæугæдоны дæргъ у 4374 км.

Категори:Конгойы Демократон Республикæйы цæугæдæттæ
Категори:Конгойы Республикæйы цæугæдæттæ
Категори:Анголæйы цæугæдæттæ
Категори:Замбийы цæугæдæттæ
Эльбæ (сакъадах)

**Э́льбæ** () у сакъадах Тиррены денджызæй Лигурийы денджызы ’хсæн.

Категори:Италийы сакъадæхтæ
Бур денджыз

**Бур денджыз** (, ) у Сабыр фурды денджыз, Корейы æрдæгсакъадахæй ныгуылæнырдыгæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Тиррены денджыз

**Тирре́ны денджыз** (, , , , , , , ) у денджыз Европæйы, Зæххастæуы денджызы хай.

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Зæххастæуы денджызы денджызтæ
Категори:Италийы денджызтæ
Японы денджыз

**Японы денджыз** (, , ) у Сабыр фурды денджыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Уæрæсейы денджызтæ
Категори:Японы денджызтæ
Цæгат денджыз

**Цæгат денджыз** (, , , , , , ) у Атлантикон фурды денджыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Беринджы донкъубал

**Беринджы донкъубал** (, , ) у донкъубал Уæрæсейæ æмæ Америкæйы Иугонд Штаттыйы ’хсæн. Йæ уæрх у 86 километры бæрц.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Донкъубалтæ алфавитмæ гæсгæ
Скæсæн Китайы денджыз

**Скæсæн Китайы денджыз** у денджыз Азийы, Китай æмæ сакъадæхтæ Рюкю, Кюсю æмæ Тайваны ’хсæн.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Японы денджызтæ
Корсаков (сахар)

**Корса́ков** (, ) у сахар Уæрæсейы. Ис Сахалины облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сахалины облæсты сахартæ
Тæтæры донкъубал

**Тæтæры донкъубал** () у донкъубал Евразийæ æмæ Сахалины ’хсæн.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Донкъубалтæ алфавитмæ гæсгæ
Босфор

**Босфо́р** (, ) у донкъубал Европæйæ æмæ Азийы ’хсæн.

Категори:Донкъубалтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Турчы донкъубалтæ
Сулавеси

**Сулаве́си** (), историон вариант — **Це́лебес** у стыр сакъадах Индонезийы. Сакъадахы фæзуат у 174 600 км2.

Категори:Индонезийы сакъадæхтæ
Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Ног Гвиней

**Ног Гвине́й** (, хири-моту Niu Gini) у стыр сакъадах Сабыр фурды. Сакъадахы фæзуат у 786 000 км2.

Категори:Индонезийы сакъадæхтæ
Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Бакæлæн

**Бакæлæн** — сурзæххы арф чи бацæуы, фурды, денджызы кæнæ цады уыцы хай.

## Фиппаинæгтæ

*
Быдырон мыст

**Быдырон мыст** () у мыстыты хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Чуды цад

**Чуды цад** (, ) у стыр æдзæх цад Европæйы, Чуд-Псковы цады хай.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæдтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Ленинграды облæсты цæдтæ
Категори:Псковы облæсты цæдтæ
Категори:Эстонийы цæдтæ
Франц-Иосифы зæхх

**Франц-Иосифы зæхх** кæнæ **Франц Иосифы Зæхх** () у архипелаг Цæгат Ихджын фурды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сакъадæхты къордтæ алфавитмæ гæсгæ
Антилы сакъадæхтæ

**Анти́лы сакъадæхтæ** кæнæ **Карибы сакъадæхтæ** () сты сакъадæхты къорд Карибы денджызы æмæ Мексикæйы бакæлæны.

## Кæс ноджы
* Антили
* Стыр Антилы сакъадæхтæ
* Чысыл Антилы сакъадæхтæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сакъадæхты къордтæ алфавитмæ гæсгæ
*
Монтсеррат

**Монтсерра́т** () у Стыр Британийы фæсденджызон территори Карибы денджызы.

*
Джорджтаун (Кайманы сакъадæхтæ)

**Джорджтаун** () у Кайманы сакъадæхты сæйраг сахар.

Категори:Кайманы сакъадæхтæ
Бискайы бакæлæн

**Биска́йы бакæлæн** (, , , , , , ) у бакæлæн Атлантикон фурды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бакæлæнтæ алфавитмæ гæсгæ
Цагъайрæгты Стыр цад

**Цагъайрæгты Стыр цад** (, , догриб *Tıdeè*) у стыр цад Канадæйы, Цæгат Америкæйы къуырфдæр цад (йæ арфдзинад у 614 м).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Канадæйы цæдтæ
Уæллаг цад

**Уæллаг цад** (, , ) у цад Цæгат Америкæйы, Стыр цæдты системæйы стырдæр цад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:АИШ-ы цæдтæ
Категори:Канадæйы цæдтæ
Сыгъдæг Лаврентийы цæугæдон

**Сыгъдæг Лаврентийы цæугæдон** (, ) у стыр цæугæдон Цæгат Америкæйы. Йæ дæргъ у 1197 км.

Категори:Канадæйы цæугæдæттæ
Гуйлинь

**Гуйли́нь** (; ) у сахары зылд Китайы. Ис Гуанси-Чжуаны автономон районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Ханьдань

**Ханьда́нь** () у сахары зылд Китайы. Ис Хэбэйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Мичиган (цад)

**Мичиган** () у цад Цæгат Америкæйы, Стыр цæдты системæйы цæдтæй иу.

Категори:АИШ-ы цæдтæ
Ниагарæ-Фолс

**Ниага́рæ-Фолс** ():

* Ниагарæ-Фолс — АИШ-ы сахар;
* Ниагарæ-Фолс — Канадæйы сахар.
Титикакæ

**Титика́кæ** (, , ) у стыр æдзæх цад Хуссар Америкæйы. Йæ фæзуат у 8372 кв. км, æмæ уымæ гæсгæ у Хуссар Америкæйы стырдæр цад.

Категори:Боливийы цæдтæ
Категори:Перуйы цæдтæ
Газзацатæ

**Газзацатæ** кæнæ **Газæцатæ**, **Гадзаццатæ** () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Дзæгойтæ

**Дзæгойтæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Кæс ноджы
* Дзæгъойтæ (Зæгъойтæ) ()

## Фиппаинæгтæ

*
Уехеры ком

**[[Уехер]]ы ком** у ком Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы, Чысангомы къабаз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Чысангом
Линьи

**Линьи** () у сахары зылд Китайы. Ис Шаньдуны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Шаньдуны сахартæ
Онтарио (цад)

**Онта́рио** (, ) у цад Цæгат Америкæйы, Стыр цæдты системæйы цæдтæй иу.

Категори:АИШ-ы цæдтæ
Категори:Канадæйы цæдтæ
Зылыгтæ

**Зылыгтæ** кæнæ **Зылыгатæ** () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Закаевы

**Закаевы** — ирон мыггæгты уырыссаг вариант:

* Закатæ
* Закъатæ
* Захъатæ
Бали

**Ба́ли** () у Малайы архипеладжы сакъадæхтæй иу. Сакъадахы фæзуат у 5416 км2.

Категори:Индонезийы сакъадæхтæ
Мармарæ (сакъадах)

**Ма́рмарæ** () у Мармæр денджызы сакъадах.

Категори:Турчы сакъадæхтæ
Сырдарья

**Сырдарья́** (, , , , *Якса́ртес*) у Астæуккаг Азийы стырдæр цæугæдон. Йæ дæргъ у 2212 км.

Категори:Узбекистаны цæугæдæттæ
Категори:Таджикистаны цæугæдæттæ
Категори:Хъазахстаны цæугæдæттæ
Сулак (цæугæдон)

**Сула́к** (,  — «фысы дæттæ», , , , ) у цæугæдон Дагъистаны. Йæ дæргъ у 169 километры.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дагъистаны цæугæдæттæ
Категори:Къаспы денджызмæ кæлæг цæугæдæттæ
Коимбрæ

**Кои́мбрæ** (; []) у сахар Португалийы, Коимбрæйы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Португалийы сахартæ
Сантус

**Сантус** ( ) у муниципалитет æмæ порт Бразилийы. Ис Сан-Паулуйы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сан-Паулуйы муниципалитеттæ
Карк

**Карк**, бирæон нымæц: **кæрчытæ** () у æппæты бирæнымæцондæр 
хæдзарон маргъ.

*
Фыййагкъæхтæ

**Фыййагкъахтæ** кæнæ **хæлынкъахджынтæ** () сты доны æхсырæйхæсджыты къорд. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Пыхцыл пеликан

**Пыхцыл пелика́н** (, ) у пеликанты хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Пеликантæ

**Пелика́нтæ** () — пеликанхуызты къордмæ чи хауы, ахæм мæргъты мыггаг.

Категори:Мæргътæ
Солыйы Хъойсу

**Солыйы Хъойсу** (, ) у цæугæдон Дагъистаны, Сулачы фæрсагдон. Йæ дæргъ у 178 километры.

Категори:Дагъистаны цæугæдæттæ
Андийы Хъойсу

**Андийы Хъойсу** (, , ) у цæугæдон Дагъистаны, Сулачы фæрсагдон. Йæ дæргъ у 144 километры.

Категори:Дагъистаны цæугæдæттæ
Нурыдзæхдон

**Нурыдзæхдон** у нурытæй конд цæхдон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон хæринæгтæ
Хæнкъæл

**Хæнкъæл** — доны фых хыссæйы лыстæг кæрстытæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хæринаг
Гренландийы денджыз

**Гренландийы денджыз** () у Цæгат Ихджын фурды денджыз. Денджызы фæзуат у 1 205 000 км².

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ихджын фурды денджызтæ
Категори:Норвегийы денджызтæ
Беринджы денджыз

**Беринджы денджыз** (, ) у Сабыр фурды денджыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:АИШ-ы денджызтæ
Категори:Уæрæсейы денджызтæ
Чукоткæйы денджыз

**Чукоткæйы денджыз**, вариант у **Чукоты денджыз** () у Цæгат Ихджын фурды денджыз. Йæ фæзуат у 595 000 км².

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ихджын фурды денджызтæ
Категори:АИШ-ы денджызтæ
Категори:Уæрæсейы денджызтæ
Эрет

**Эрет** ( [херети]) у историон регион Гуырдзыстоны хуссар-скæсæны.

Категори:Гуырдзыстоны историон регионтæ
Ерцъо-Тианет

**Ерцъо-Тианет** () у историон регион Гуырдзыстоны, цæугæдон Иорæйы дæргъмæ.

Категори:Гуырдзыстоны историон регионтæ
Таймыр

**Таймы́р** кæнæ **Таймыры æрдæгсакъадах** () у Уæрæсейы стырдæр æрдæгсакъадах. Йæ фæзуат у 400 000 км².

*
Муцо

**Муцо** () у хъæу Гуырдзыстоны цæгаты. Ис Хевсуреты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Хуымæтæджы стай

**Хуымæтæджы стай** () у стайты хуыз.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Хъæддаг гæды

**Хъæддаг гæды** () — гæдыты бинонадмæ чи хауы, ахæм тугдзых цæрæгой.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Гудзоны бакæлæн

**Гудзо́ны бакæлæн** (, , ) у Цæгат Ихджын фурды денджыз. Йæ фæзуат у 1 230 000 км².

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ихджын фурды денджызтæ
Лабрадоры денджыз

**Лабрадоры денджыз** (, , ) у Атлантикон фурды денджыз. Йæ фæзуат у 841 000 км².

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Сырх денджыз

**Сырх денджыз** (, *Al-Baḥr Al-Aḥmar*; ,*Yam Suf*; , *Qeyih Bahri*; ) у Индийы фурды мидæгденджыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Индийы фурды денджызтæ
Мургъабы район

**Мургъабы район** () у административон иуæг (район) Хæххон Бадахшаны автономон облæсты. Йæ административон центр у Мургъаб.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хæххон Бадахшаны автономон облæсты районтæ
Мургъаб

**Мургъаб** () у сахарæнгæс посёлок Таджикистаны Хæххон Бадахшаны автономон облæсты, Мургъабы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хæххон Бадахшаны автономон облæсты цæрæнрæттæ
Айнийы район

**Айнийы район** () у административон иуæг (район) Согъды облæсты. Йæ административон центр у Айни.

Категори:Согъды облæст
Айни (Таджикистан)

**Айни** () у сахарæнгæс посёлок Таджикистаны Согъды облæсты, Айнийы районы административон центр.

Категори:Таджикистаны цæрæнрæттæ
Пенджикент

**Пенджике́нт** (;  > Panj(i)kat — *«фондз сахары»*) у сахар Таджикистаны Согъды облæсты, Пенджикенты районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Таджикистаны сахартæ