open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Капуловкæ

**Капуло́вкæ** () у хъæу Украинæйы Днепропетровсчы облæсты. Ис Никополы районы.

Категори:Никополы районы цæрæнрæттæ
Самар (сахар)

**Сама́р** (); 2024-æм азы агъоммæ — **Новомосковск** () у сахар Украинæйы Днепропетровсчы облæсты, Самары районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ
Новомосковск

**Новомоско́вск**:
* Новомосковск — сахар Уæрæсейы.
* Новомосковск — сахар Украинæйы.
Этокæ (цæугæдон)

**Этокæ** (, ) у цæугæдон Цæгат Кавказы, Подкумочы фæрсагдон. Йæ дæргъ у 61 километры. Цæугæдон донæфтæн ис Гуымы сахармæ хæстæг.

Категори:Стъараполы крайы цæугæдæттæ
Категори:Кæсæг-Балхъары цæугæдæттæ
Этокæ

**Этокæ:**
* Этокæ — цæугæдон Стъараполы крайы;
* Этокæ — хъæу Стъараполы крайы.
Никополы район

**Ни́кополы район** (, ) у район Украинæйы Днепропетровсчы облæсты. Йæ административон центр у Никополь.

## Фиппаинæгтæ

*
Торунь

**То́рунь** (, ) у сахар Польшæйы цæгаты. Ис Куяви-Померанийы воеводæйады, цæугæдон Вислæйы былыл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Куяви-Померанийы воеводæйады сахартæ
Корсикæйаг æвзаг

**Корсикæйаг æвзаг** (*Corsu*, *Corso*, *Corse*, *Corsi*)  у италиаг æвзаджы диалект. Дзурынц ыл 100 000 адæймаджы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ромайнаг æвзæгтæ
Категори:Францы æвзæгтæ
Гергебиль

**Гергебиль** () у хъæу Дагъистаны, Гергебилы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гергебилы районы цæрæнрæттæ
Быдгощ

**Бы́дгощ** (,  — **Бромберг**) у сахар Польшæйы цæгаты, Куяви-Померанийы воеводæйады административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Куяви-Померанийы воеводæйады сахартæ
Эльблонг

**Э́льблонг** ( ), **Эльбинг** () у сахар Польшæйы цæгаты. Ис Варми-Мазурийы воеводæйады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Варми-Мазурийы воеводæйады сахартæ
Калининаул (Казбековы район)

**Калининаул** (, ) у хъæу Дагъистаны Казбековы районы. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Казбековы районы цæрæнрæттæ
Лагос

**Ла́гос** (, ) у Нигерийы стырдæр сахар æмæ порт. Цæрынц дзы 13,7 млн адæймаджы бæрц.

## Фиппаинæгтæ

*
Калининаул

**Калининаул**:
* Калининаул — хъæу Дагъистаны Казбековы районы.
* Калининаул — хъæу Дагъистаны Ногъайы районы.
* Калининаул — хъæу Дагъистаны Тляратæйы районы.
Угæрдæнтæ

**Угæрдæнтæ** у хъæу Хуссар Ирыстоны Дзауы районы.

## Мыггæгтæ
Цардысты дзы Цыхуырбатæ, Икъотæ, Кæсойтæ.

## Сыхтæ
* Сулайтæ
* Икъотæ
* Кæсойтæ
* Сиукъатæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Джубæ

**Джу́бæ** () у Хуссар Суданы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Суданы сахартæ
Мбабане

**Мбаба́не** (, ) у Эсватинийы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эсватинийы сахартæ
Хмельницкий

**Хмельни́цкий** () у сахар Украинæйы, Хмельницкийы облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

*
Кропивницкий

**Кропивни́цкий** () у сахар Украинæйы, Кировограды облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кировограды облæсты сахартæ
Ровно

**Ро́вно** () у сахар Украинæйы, Ровнойы облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

*
Уарзиаты Вилен

**Уарзиаты Савелийы фырт Вилен** (1952-æм азы 6 ноябрь — 1995-æм азы 22 октябрь) уыдис ирон историк æмæ этносемиолог.

## Цардафыст
1975-æм азы фæци историон факультет Хетæгкаты Къостайы номыл Цæгат Ирыстоны паддзахадон университеты, æртæ азы фæстæ та фæци аспирантура Н. Н. Миклухо-Маклайы номыл этнологи æмæ антропологийы институты. 1989 азæй райдыдта кусын Цæгат Ирыстоны паддзахадон университеты, 1992 азы сси профессор.

## Зонадон архайд
Историон зонæдты кандидат, Цæгат Ирыстоны паддзахадон университеты профессор.

Йæ куыстыты фыста ирон адæмы культурæйы æмæ ’хсæнадоны тыххæй. Иртаста ирон адæмы этногенез æмæ традицион зонындзинæдтæ.

Æппæт дунеон зонадон конференциты хайадисæг.

Вилен бирæ нæ фæцарди фæлæ уæддæр ныффыста 100 фылдæр зонадон куысты, кæцытæ рацыдысты Уæрæсейы, Хъазахстаны æмæ Венгрийы.

## Равзаргæ куыстытæ
* *Уарзиати В.* Ирон бæрæгбæттæ незамантæй абонмæ — 1995
* *Уарзиати В.* Ислам в культуре осетин // Эхо Кавказа. — 1993. — № 3.
* *Уарзиати В. С., Галиев А. А.* Символы и знаки Великой степи (История культуры номадов Евразии). — А.: КазГос ИНТИ, 2006.
* *Уарзиати В. С.* Избранные труды. Этнология. Культурология. Семиотика. — 2007.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зындгонд ирæттæ
Категори:Цæгат Ирыстоны историктæ
Категори:Дзæуджыхъæуы чи райгуырдис, уыдон
Вилен
Украинæйы административон дих

Административон цæстæнгасæй Украинæ дихгонд у 24 облæстыл, ис дзы дыууæ сæрмагонд статусы сахары: Киев (бæстæйы сæйраг сахар) æмæ Севастополь. Бæстæйы хуссары æрбынат кодта Хъырымы Автономон Республикæ. Æппæт Украинæйы ис 490 районы, 118 сахарон районы, 22906 цæрæнраны (458 сахары, 884 сахарæнгæс посёлочы æмæ 28564 хъæуы), 10281 хъæусоветы (2006-æм азы 1 майы уавæрмæ гæсгæ).

## Картæ

*
Фынг

**Фынг**,  у æртæкъахыг ныллæг, тымбыл стъол, кæцы ахсы тынг стыр быннат ирон адæмы цардуавæры.

Кæцыфæнды бæрæгбонæн дæр йæ ахсджиагдæр хæйттæй иу у фынг. Фынджы æгъдау у вазыгджын. Куывды рæстæг хыгъд цæуынц нæлгоймагæй, сылгоймагæй, хистæрæй, кæстæрæй, кæмæн цавæр фынгыл бадын æмбæлди, уыдæттæ. Фынг хайджын у æхсæны царды æмæ дины æуултæй. Куывд цæй тыххæй  арæзт æрцæуы, уымæ гæсгæ фынг алы хатт дæр æрæвæрынц бæлвырд фæткмæ гæсгæ, бадты адæмæй йæхи чи куыд хъуамæ дара, уыдæттæ æнæмæнг фынджы æгъдаумæ хауынц.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон æхсæнад
Дидойаг адæм

**Дидойæгтæ** кæнæ **цезæгтæ**, **цъунтæгтæ** сты солыйæгты субэтнос, сæ фылдæр хай цæры Дагъистаны. Уыдон дзурынц цезаг æвзагыл. Дидойæгтæ сты пысылмæттæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дагъистаны адæмтæ
Категори:Кавказы адæмтæ
Хушет

**Хушет** () у хъæу Дагъистаны Цъумадайы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цъумадайы районы цæрæнрæттæ
Агишбатой

**Агишбатой** () у хъæу Цæцæны Веденойы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Веденойы районы цæрæнрæттæ
Кидеро

**Кидеро** у хъæу Дагъистаны Цъунтъайы районы. Цæрынц дзы дидойæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цъунтъайы районы цæрæнрæттæ
Хебда

**Хебда** (, ) у хъæу Дагъистаны, Шамилы районы административон центр. Цæрынц дзы солыйæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Шамилы районы цæрæнрæттæ
Хрюг

**Хрюг** () у хъæу Дагъистаны Ахтыйы районы. Хъæуы цæрынц 2,2 мин адæймаджы (2010 азы), уыдонæй фылдæр хай сты лекъаг адæмыхаттæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ахтыйы районы цæрæнрæттæ
Дарго

**Дарго́** () у хъæу Цæцæны Веденойы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Веденойы районы цæрæнрæттæ
Цъунтъа

**Цъунтъа** () у хъæу Дагъистаны, Цъунтъайы районы административон центр. Цæрынц дзы дидойæгтæ.

Категори:Цъунтъайы районы цæрæнрæттæ
Бежтъа

**Бежтъа́** (бежтъ. *Бежкьа*, ) у хъæу Дагъистаны, Бежтъайы фадыджы административон центр. Цæрынц дзы бежтъайæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бежтъайы фадыджы цæрæнрæттæ
Артхмо

**Артхмо** () у хъæу Гуырдзыстоны Хъазыбеджы муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъазыбеджы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Ахалцихе (нысаниуджытæ)

* Ахалцихе — сахар Гуырдзыстоны Ахалцихейы муниципалитеты.
* Ахалцихе — хъæу Гуырдзыстоны Хъазыбеджы муниципалитеты.
* Ахалцихе — хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты.
* Ахалцихе — хъæу Гуырдзыстоны Къаспы муниципалитеты.
Новокаякент

**Новокаяке́нт** у хъæу Дагъистаны, Каякенты районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Каякенты районы цæрæнрæттæ
Каякент

**Каяке́нт** () у хъæу Дагъистаны Каякенты районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Каякенты районы цæрæнрæттæ
Хъуымыхъхъ (бæстæ)

thumb|Хъуымыхъхъаг адæмы ахæлиу
**Хъуымыхъхъ**,  () — хъуымыхъхъ кæм цæрынц, уыцы историон регион Дагъистаны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дагъистан
Наурская

**Нау́рская** () кæнæ **Невре** () у сахар Цæцæны, Науыры районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Науыры районы цæрæнрæттæ
Категори:Цæцæны сахартæ
Эрсеной

**Эрсено́й** () у хъæу Цæцæны Веденойы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Веденойы районы цæрæнрæттæ
Рудкёбинг

**Рудкёбинг** (, []) у сахар Данийы. Æрбынат кодта Лангеланны сакъадахыл.

Категори:Данийы сахартæ
Шамилькала

**Шамилькала** () у посёлок Дагъистаны, Унцукулы районы административон центр. Цæрынц дзы солыйæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Унцукулы районы цæрæнрæттæ
Беной

**Беной**:
* Беной — цæцæйнаг тейп.
* Беной — хъæу Цæцæны Ножай-Юрты районы.
* Беной — хъæу Цæцæны Веденойы районы.
* Беной — хъæу Цæцæны Шатойы районы.
* Беной — сахар Чады.
Гагатли

**Гагатли** у хъæу Дагъистаны Ботлихы районы. Хъæуы цæрынц 3,8 мин адæймаджы (2019 азы), уыдонæй фылдæр хай сты андиаг адæмыхаттæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ботлихы районы цæрæнрæттæ
Цъумада

**Цъумада** () у хъæу Дагъистаны Цъумадайы районы. Хъæуы цæрынц 110 адæймаджы (2010 азы), уыдонæй фылдæр хай сты солыйаг адæмыхаттæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цъумадайы районы цæрæнрæттæ
Дманисы муниципалитет

**Дманисы муниципалитет** () у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны. Йæ административон центр у Дманис.

## Фиппаинæгтæ

*
Вардисубани

* Вардисубани — хъæу Гуырдзыстоны Дманисы муниципалитеты.
* Вардисубани — хъæу Гуырдзыстоны Телауы муниципалитеты.
* Вардисубани — хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы муниципалитеты.
* Вардисубани — хъæу Гуырдзыстоны Цхетайы муниципалитеты.
* Вардисубани — хъæу Гуырдзыстоны Хъазыбеджы муниципалитеты.
Пуй

**Пуй** () у хъæу Мæхъхъæлы Дзæрæхы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дзæрæхы районы хъæутæ
Нийкоате

**Нийкоа́те** () у хъæу Мæхъхъæлы Дзæрæхы районы.

Категори:Дзæрæхы районы хъæутæ
Фалхан

**Фа́лхан** () у хъæу Мæхъхъæлы Дзæрæхы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дзæрæхы районы хъæутæ
Махкеты

**Махкеты** () у хъæу Цæцæны Веденойы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Веденойы районы цæрæнрæттæ
Чиркей

**Чирке́й** () у хъæу Дагъистаны Буйнаксчы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Буйнаксчы районы цæрæнрæттæ
Леваши (Дагъистан)

**Леваши́** () у хъæу Дагъистаны. Левашийы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Левашийы районы цæрæнрæттæ
Уркарах

**Уркарах** () у хъæу Дагъистаны, Дахадаевы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дахадаевы районы цæрæнрæттæ
Сергокала

**Сергокала** () у хъæу Дагъистаны, Сергокалайы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сергокалайы районы цæрæнрæттæ
Ахали-Осеби

**Ахали-Осеби** ( — «ног ирæттæ») у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Лачта

**Лачта** () у хъæу Гуырдзыстоны Оны муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Оны муниципалитеты цæрæнрæттæ
Дигор

**Дигор** () у сахар æмæ район Турчы. Ис Хъарсы провинцийы. 

## Этимологи
æмæ уæлдай цымыдисаг у, уыцы сахар ныр хуыйны *Дигор*, æмæ дыгуронимæ дæр ном иухуызон сты, фæлæ æцæгæй та ацы ном равзæрд «Текор» сомихаг æвзагæй, æмæ æнæуи афтæ рауайы. Дыгурæттимæ йæ ницы бæтты.

Категори:Турчы сахартæ
Категори:Хъарсы цæрæнрæттæ
Гакко (хъæу)

**Гакко** () у хъæу Дагъистаны Цъумадайы районы. Хъæуы цæрынц 308 адæймаджы (2019 азы), уыдонæй фылдæр хай сты солыйаг адæмыхаттæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цъумадайы районы цæрæнрæттæ
Хварши

**Хварши** () у хъæу Дагъистаны Цъумадайы районы. Хъæуы цæрынц 355 адæймаджы (2010 азы).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цъумадайы районы цæрæнрæттæ
Хандо (Дагъистан)

**Хандо́** у хъæу Дагъистаны Ботлихы районы. Хъæуы цæрынц 33 адæймаджы (2010 азы), уыдонæй фылдæр хай сты андиаг адæмыхаттæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ботлихы районы цæрæнрæттæ
Зандак

**Зандак** () у хъæу Цæцæны Ножай-Юрты районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ножай-Юрты районы цæрæнрæттæ
Кироваул

**Кироваул** () у Дагъистаны Кизилюрты районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кизилюрты районы цæрæнрæттæ
Банги

**Банги́** (, ) у Централон Африкæйы Республикæйы сæйраг сахар.

Категори:Централон Африкæйы Республикæйы сахартæ
Гитегæ

**Гите́гæ** () у Бурундийы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бурундийы сахартæ
Морони

**Моро́ни** (, ) у Коморы сакъадæхты сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Коморты сахартæ
Малабо

**Мала́бо** () у Экваториалон Гвинейы сæйраг сахар.

Категори:Экваториалон Гвинейы сахартæ
Джибути (сахар)

**Джибу́ти** (; ) у Джибутийы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Джибутийы сахартæ
Инхоквари

**Инхоквари** () у хъæу Дагъистаны Цъумадайы районы. Хъæуы цæрынц 254 адæймаджы (2010 азы), уыдонæй фылдæр хай сты солыйаг адæмыхаттæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цъумадайы районы цæрæнрæттæ
Кампалæ

**Кампа́лæ** () у Угандæйы сæйраг сахар.

Категори:Угандæйы сахартæ
Габороне

**Габоро́не** ( ,  ) у Ботсванæйы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ботсванæйы сахартæ
Ицирах

**Ицирах** у хъæу Дагъистаны Цъунтъайы районы. Цæрынц дзы дидойæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цъунтъайы районы цæрæнрæттæ
Генух

**Генух** у хъæу Дагъистаны Цъунтъайы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цъунтъайы районы цæрæнрæттæ
Гунзиб

**Гунзиб** у хъæу Дагъистаны. Цæрынц дзы гунзибæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бежтъайы фадыджы цæрæнрæттæ
Хашархота

**Хашархота** у хъæу Дагъистаны. Цæрынц дзы бежтъайæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бежтъайы фадыджы цæрæнрæттæ
Вачи

**Вачи** () у хъæу Дагъистаны, Кулийы районы административон центр. Хъæуы цæрынц 887 адæймаджы (2019 азы).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кулийы районы цæрæнрæттæ
Коркмаскала

**Коркмаскала́** () у хъæу Дагъистаны, Кумторкалайы районы административон центр. Хъæуы цæрынц 7,7 мин адæймаджы (2010 азы).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кумторкалайы районы цæрæнрæттæ
Чаргали

**Чаргали** () у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты. Чаргали у Важа-Пшавелайы райгуырæн хъæу.

Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Маджалис

**Маджалис** () у хъæу Дагъистаны, Кайтаджы районы административон центр. Хъæуы цæрынц 6,8 мин адæймаджы (2010 азы).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кайтаджы районы цæрæнрæттæ
Карабудахкент

**Карабудахке́нт** () у хъæу Дагъистаны, Карабудахкенты районы административон центр. Хъæуы цæрынц 18,2 мин адæймаджы (2020 азы).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карабудахкенты районы цæрæнрæттæ
Бедфордшир

**Бедфордшир** () у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у Бедфорд. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Камбри

**Ка́мбри** () у церемониалон графад Англисы цæгат-ныгуылæны. Йæ административон центр у Карлайл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Чешир

**Че́шир** () у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у Честер.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Эссекс

**Э́ссекс** () у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у Челмсфорд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Сомерсет

**Со́мерсет** кæнæ **Со́мерсетшир** () у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у Тонтон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Нортамберленд

**Норта́мберленд** ( ) у церемониалон графад Англисы цæгат-скæсæны. Йæ административон центр у сахар Морпет.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Тайн æмæ Уир

**Тайн æмæ Уир** (, **Тайн-энд-Уир**) у церемониалон графад Англисы цæгат-скæсæны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Скæсæн Сассекс

**Скæсæн Сассекс** кæнæ **Скæсæн Суссекс** ( ) у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у Льюис. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Равалпинди

**Равалпи́нди** (, , ) у Пакистаны сахар. Равалпинди уыдис сæйраг сахар. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Пакистаны сахартæ
Ноттингемшир

**Ноттингемшир** () у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у сахар Уэст-Бриджфорд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Ныгуылæн Сассекс

**Ныгуылæн Сассекс** кæнæ **Ныгуылæн Суссекс** () у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у сахар Чичестер.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Стаффордшир

**Ста́ффордшир** () у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у Стаффорд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Оксфордшир

**О́ксфордшир** () у церемониалон графад Англисы. Йæ административон центр у Оксфорд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Сакъадах Уайт

**Сакъадах Уайт** () у церемониалон графад æмæ сакъадах Англисы хуссары. Йæ административон центр у Ньюпорт.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Категори:Стыр Британийы сакъадæхтæ
Ныгуылæн Мидлендс

**Ныгуылæн Мидлендс** ():
* Ныгуылæн Мидлендс — Англисы регион;
* Ныгуылæн Мидлендс — Англисы графад.
Стыр Лондон

**Стыр Лондон** () у регион æмæ церемониалон графад Англисы.

## Фиппаинæгтæ

*
Сити (Лондон)

**Лондоны Сити** () у церемониалон графад Англисы æмæ статус «сити» кæм ис, ахæм административон иуæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы графадтæ
Няксимволь

**Няксимволь** () у хъæу Ханты-Мансийы автономон зылды. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ханты-Мансийы автономон зылды цæрæнрæттæ
Зæронд Ладогæ

**Зæронд Ладогæ** () у рагон хъæу Ленинграды облæсты, Волховæй 12 км æдде. Хъæу лæууы цæугæдон Волховы былгæрон. Зæронд Ладогæ у Уæрæсейы зæронддæр цæрæнрæттæй иу — 1250 азæй фылдæр ыл цæуы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Волховы районы цæрæнрæттæ
Килис

**Кили́с** (, ) у Турчы сахар, Килисы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Турчы сахартæ
Атырау

**Атыра́у** () у сахар Хъазахстаны ныгуылæны, Атырауы облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Атырауы облæсты сахартæ
Загаталæйы район

**Загаталæйы район** (, ) у Азербайджаны районтæй иу. Районы административон центр у сахар Загаталæ.

Категори:Азербайджаны районтæ
Илия II (æппæт Гуырдзыстоны католикос-патриарх)

**Католико́с-Патриа́рх Илия́ II** (; аргъуаны æдде **Ира́клий Георгийы фырт Гудушаури́-Шиолашви́ли**, ; райгуырдис 1933-æм азы 4 январы, Дзæуджыхъæуы, Цæгат Ирыстоны) у Гуырдзиаг рæстуырнæг еклезийы алчер; 1977-æм азы 23 декабрæй у Æппæт Гуырдзыстоны æппæты сыгъдæг католикос-патриарх, Гуырдзыстоны еклезийы сæргълæууæг.

Илияйы ныййарджытæ сты Гуырдзыстоны Хъазыбеджы районæй, 1927-æм азы цæрынæн ралыгътой Дзæуджыхъæумæ.

Илия уыдис сæ цыппæрæм сывæллон. Саргъуыдта йыл архимандрит Тарасий (Канделаки) гуырдзыстоны аргъуаны мидæг, лæппуйыл сæвæрдтой ном Иракли — гуырдзиаг паддзах Иракли II кадæн.

1952-æм азы каст фæци Орджоникидзейы астæуккаг скъола № 22 æмæ бацыдис Мæскуыйы дины семинармæ. Уый куы каст фæцис 1956-æм, йæ ахуыр адард кодта Мæскуыйы дины академийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуырдзыстоны политиктæ
Категори:Дзæуджыхъæуы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Тбилисы дины семинары ректортæ
Ныгуылæн Проне

**Ныгуылæн Проне** кæнæ **Балтайы Проне** () у цæугæдон Хуссар Ирыстоны æмæ Гуырдзыстоны, Пронейы фæрсагдон. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Елтъура (Гуырдзыстон)

**Елтъура** у ирон хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы районы, хауы Арешпераны хъæусоветмæ.

## Мыггæгтæ
Цардысты дзы Гобозтæ, Болататæ, Уалытæ, Чертхъотæ, Санахъотæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лагодехы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Категори:Къахеты ирæттæ
Пона

**Пона**:
* Дæллаг Пона — хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы районы.
* Уæллаг Пона — хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы районы.
Дæллаг Пона

**Дæллаг Пона** () у хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы муниципалитеты. 

## Мыггæгтæ
Цардысты дзы Цхуырбатæ, Хетæгкатæ, Козатæ, Хъоцытæ, Уанетæ, Хъæцлæутæ, Тедетæ, Тыбылтæ, Калотæ, Гасситæ, Гаглойтæ, Сагкатæ, Уалытæ, Санахъотæ, Къоратæ, Аджитæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лагодехы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Цънелис

**Цънелис** ():
* Цънелис кæнæ Тъалчъы Цънелис, Тъалкъы Цънелис — хъæу Знауыры районы Балтайы хъæуы администрацийы.
* Цънелис — хъæу Знауыры районы Зиулеты хъæуы администрацийы.
Букуылтæ

**Букуылтæ** кæнæ **Букъултæ** () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Тидла

**Тидла** (вариант: *Тылда*) — Тидлаты мыггаджы бындурæвæрæг. 

Ирон адæмон таурæгьмæ гæсгæ, Ос-Бæгъатырæн йæ фыццаг ус Æхсинæй райгуырд цыппар фырты: Цæраз, Кусæг, Сидæм æмæ Æгъуыз. Номыл усæй та йын райгуырд иу фырт — Тидла.

## Фиппаинæгтæ

*
Цуцитæ (хъæу)

**Цуцитæ** кæнæ **Шушитæ** у хъæу Хуссар Ирыстоны Дзауы районы, Стырфæзы сых. Цæрынц дзы 65 адæймаджы (2015).

## Мыггæгтæ
Цардысты дзы Тыбылтæ, Гæззатæ, Кортиатæ, Хуыжетæ æмæ Уанетæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Нæудзарм

**Нæудзарм** (, **Пъеранга**) у хох Хуссар Ирыстон æмæ Гуырдзыстоны арæныл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Цъедис

**Цъедис** ():
* Цъедис — хъæу Оны муниципалитеты.
* Цъедис — хъæу Гуры муниципалитеты.
Цъогъы хох

**Цъогъы хох** — хохы ном Нарты кадджыты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджыты географи
Уайсы цæугæдон

**Уайсы цæугæдон** кæнæ **Уайс** — Уарпы (Уарыппы) фæсрагъ цæугæдон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджыты географи
Къобестыхъæу

**Къобестыхъæу** () у хъæу Гуырдзыстоны Карелы муниципалитеты.

Цардысты дзы Кобестæ, Хъесатæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карелы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Сырххъæу (Карелы муниципалитет)

**Сырххъæу** (, **Цъителсопели** — «сырх хъæу») у хъæу Гуырдзыстоны Карелы районы. Цардысты дзы Уалытæ, Пæррæстатæ, Икъатæ, Джыккайтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карелы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Цъителсопели

**Цъителсопели** ( — «сырх хъæу»):
* Цъителсопели — хъæу Гуырдзыстоны Карелы районы;
* Цъителсопели — хъæу Гуырдзыстоны Боржомы районы;
* Цъителсопели — хъæу Гуырдзыстоны Душеты районы.
Сырххъæу

**Сырххъæу**:
* Сырххъæу — хъæу Гуырдзыстоны Боржомы районы;
* Сырххъæу — хъæу Гуырдзыстоны Карелы районы.
Уæллагсуахи

**Уæллагсуахи** (, **Земо Шуахеви**) у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Дæллагсуахи

**Дæллагсуахи** ( — *Квемо Шуахеви*) у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Агуыр

**Агуыр** — Нарты кадджыты цыдæр æбæрæг адæмыхатт. Се ’фсад афтæ бирæ сты, æмæ быдырты нæ цæуынц. Бырсынц нартæм, тых сын кæнынц.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджытæ
Тидлатæ

**Тидлатæ**, вариант: *Тылдатæ* сты рагон ирон мыггæгтæй иу.

## Истори
Ирон адæмон таурæгьмæ гæсгæ, Ос-Бæгъатырæн йæ фыццаг ус Æхсинæй райгуырд цыппар фырты: Цæраз, Кусæг, Сидæм æмæ Æгъуыз. Номыл усæй та йын райгуырд иу фырт — Тидла.

## Мыггæгтæ
Цъæйы Гогатæ æмæ Баситæ; 3æрæмæджы приходы — Цъебаты — Коцитæ; Уарцъейы — Годжыцатæ; Горийы — Мурастæ; Дæллаг Уыналы — Цæллагтæ.

## Фиппаинæгтæ

*
Даргинаг æвзæгтæ

**Даргинаг æвзæгтæ** сты нахаг-дагъистайнаг æвзæгты къорд. Даргинаг æвзæгтыл дзурынц Дагъистаны. 

### Классификаци
Даргинаг æвзæгтæ дих кæнынц цалдæр къордыл:
* цæгат къорд
** акушайаг (цæгат даргинаг) æвзаг 
*** диалекттæ — акушайаг, урахийаг, мекегийаг, губденаг, мюрегойаг, кадараг, мугийаг, муирайаг, гапшимайаг 
** мегебаг æвзаг 

* хуссар даргинаг къорд
** сирхя-цудахараг æвзаг
*** диалекттæ — цудахараг, усишайаг, бутрийаг, тантыйаг, сирхийаг, худуцаг, амухаг, кункийаг, санжийаг, ицарийаг, амузги-ширийаг æмæ æндæртæ
** гуыбецаг æвзаг 
*** диалекттæ — гуыбецаг, аштыйаг 
** кайтагаг æвзаг 
*** диалекттæ — уæллаг кайтагаг, дæллаг кайтагаг, шарийаг, чахрисанакаринаг
** чирагаг æвзаг

## Литературæ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Æрвитæнтæ
* 
* Даргинский язык. Лекция Нины Сумбатовой
* Дагестанские диалекты.  Лекция Нины Сумбатовой
* 
* 

## Фиппаинæгтæ

*
Категори:Дагъистаны æвзæгтæ
Сауфагæтæ

**Сауфагæтæ** (, ) сты дыхайон зайæгойты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Цъæх

**Цъæх** — цыппар хуызы æмбырдон ном.

## Сконд
* Æрвхуыз
* Кæрдæгхуыз
* Копрадзхуыз
* Фæныкхуыз

## Кæс ноджы
* Æхсын

## Фиппаинæтгæ

Категори:Хуызтæ
Сырх

thumb|right|250px|Сырх
**Сырх**,  у хуызтæй иу. Спектры уылæны дæргъ у 630—760 нанометры. HEX-ы код — #FF0000.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуызтæ
Сырхсырхид

**Сырхсырхид**, вариант: **сырх-сырхид** () у сырхы хуызы фæлхуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуызтæ
Сырх (низ)

**Сырх** () — цармы цыргъ хæцгæ низ. 

## Этимологи
Ацы низæн ном лæвæрд æрцыд йæ хуызмæ гæсгæ. Уымæй буар ссырх вæййы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Низтæ
Баскаг

**Баскаг**:
* Адæмы тыххæй кæс Баскаг адæм.
* Æвзаджы тыххæй кæс Баскаг æвзаг.
Жилинæйы край

**Жилинæйы край** () у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Жилинæ.

## Фиппаинæгтæ

*
Устийы край

**Устийы край** () у Чехийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Усти-над-Лабем.

## Фиппаинæгтæ

*
Гулæртæ

**Гулæртæ** () сты ирон мыггаг.

## Кæс ноджы
* Гуылартæ

## Фиппаинæгтæ

*
Гæбæйратæ

**Гæбæйратæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Равзæрд
Ацы мыггагæн сæ фыдæл Фæрæскъæтты хъæумæ æрбафтыд Зæрæмæгæй, уырдæм та ралыгъд Хуссар Ирыстонæй. Дыгуры æрцард Хъарцатыхъæуы (Тъæпæн Дыгуры). Ам ус ракуырдта æмæ йын фæзынд цæуæт. Фæстагмæ йæ бинонтæ сбирæ сты, фæлæ низæй фæцагъдысты. Баззад ма дзы иу сылгоймаг. Уый мæт кодта, Гæбæраты мыггаг кæй аскъуыд ууыл. Сфæнд кодта Охъазты мыггагæй Гæбæраты хæрæфырттæй иу лæппу ракурын. Фæцыд Фæснæлы хъæумæ æмæ балæгъстæ кодта хъæуы Охъазты хистæртæн, цæмæй йын йæ куырдиат сæххæст кæной, уый тыххæй. Охъазтæ Гæбæраты сылгоймагæн радтой иу лæппу. Уый рахаста сывæллоны Хъарцатыхъæумæ. Уым схъомыл, ракуырдта ус, рацыд ын сывæллæттæ. Охъазты лæппу дæр æмæ йæ цæуæт дæр хастой Гæбæйраты мыггаджы ном. Афтæмæй Гæбæйратæ нæ бабын сты, рацыд сæ ног фæлтæртæ.

## Кæс ноджы
* Гæбæратæ

## Литературæ
* 
* 

*
Габотæ

**Габотæ** () сты ирон мыггаг.

## Равзæрд
Габотæ равзæрдысты Тулатæй. Сæ фыды фыды фыд уыд Габо, уымæн йе ’фсымæр Мами. Уыдонæй рацыд Габотæ æмæ Мамитæ. Габо ралыгъд, фæлæ Мами баззад уым цæргæйæ.

## Фиппаинæгтæ

*
Талсийы край

**Та́лсийы край** () у Латвийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Талси.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Латвийы крайтæ
Салхъазантæ

**Салхъазантæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Истори
Рагон таурæгътæм гæсгæ, дам, мыггæгтæ Салхъазантæ, Боцитæ, Барахътæ, Нанитæ æмæ Къочитæ равзæрдысты Хъалæгаты мыггагæй. Ацы мыггæгтæн сæ фыдæлтæ уыдысты æфсымæртæ — Салхъазан, Боци, Барахъ, Нани æмæ Къочи. Цардысты Уæлладжыры комы, Мызуры хъæуы. Салхъазан æмæ Къочи алыгъдысты Дыгургоммæ æмæ æрцардысты: Салхъазан — Гæлиаты фарсмæ Цирохсы хъæуы, Къочи та — Доныфарс. Салхъазан Цирохсы ус ракуырдта, бинонтæ скодта æмæ йæ мыггаг рауагъта йæ номыл — Салхъазантæ.

## Фиппаинæгтæ

*
Ужегтæ

**Ужегтæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Кæс ноджы
* Уызегатæ

## Фиппаинæгтæ

*
Алибектæ

**Алибектæ**, вариант: *Алибегтæ* () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Талси

**Та́лси** () у сахар Латвийы ныгуылæны, Талсийы крайы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Латвийы сахартæ
Мадонæйы край

**Ма́донæйы край** () у Латвийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Мадонæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Латвийы крайтæ
Аглонæйы край

**А́глонæйы край** (, ) у Латвийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Аглонæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Латвийы крайтæ
Идæ-Вирумаа

**И́дæ-Ви́румаа** () у зылд Эстонийы цæгат-скæсæны. Йæ административон центр у Йыхви.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы административон дих
Тартумаа

**Та́ртумаа** () у зылд Эстонийы скæсæны. Йæ административон центр у Тарту.

Категори:Эстонийы административон дих
Ляэнемаа

**Ляэнемаа** () у зылд Эстонийы ныгуылæны. Йæ административон центр у Хаапсалу.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы административон дих
Рапламаа

**Рапламаа** () у зылд Эстонийы ныгуылæны. Йæ административон центр у Раплæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы административон дих
Вырумаа

**Вы́румаа** (, ) у зылд Эстонийы хуссар-скæсæны. Йæ административон центр у Выру.

## Фиппаинæгтæ

*
Йыгевамаа

**Йыгевамаа** () у Эстонийы зылд. Йæ административон центр у Йыгевæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы административон дих
Харьюмаа

**Харьюмаа** кæнæ **Харью** () у зылд Эстонийы цæгаты. Йæ административон центр у Таллин.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы административон дих
Тъиндийаг адæм

**Тъиндийæгтæ** (*тиндалы, идери, идарии, идарал*, ) сты адæм хæххон Дагъистаны Цъумадайы районы. Тъиндийæгтæ дзурынц нахаг-дагъистайнаг къорды андиаг-цезаг дæлкъорды тъиндийаг æвзагыл. Тъиндийæгты æхсæн пайда чындæуы солиаг æвзаг.

Категори:Дагъистаны адæмтæ
Категори:Кавказы адæмтæ
Сангалийы ’фцæг

**Сангалийы ’фцæг** у æфцæг Хуссар Ирыстоны. Ис Ерманæй цæгат-скæсæнырдыгæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны æфцджытæ
Дзæгъæлком (Хуссар Ирыстон)

**Дзæгъæлком** кæнæ **Дзæгъæл ком** у ком Хуссар Ирыстоны. Ис Дзомагъгомы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дзомагъгом
Категори:Хуссар Ирыстоны кæмттæ
Цъæрит-хох

**Цъæрит-хох** у хохы цъупп Цæгат Ирыстоны. Йæ бæрзæнд у 4123 м.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ
Хоситы хъæу

**Хоситы хъæу** кæнæ **Кахвепынар‎** () у ирон хъæу Турчы. Ис Сивасы провинцийы.

## Истори
Раздæр дзы æдæппæт цард 60 хæдзары. Цæргæ та дзы кодтой ахæм мыггæгтæ: Хоситæ, Гæбæратæ, Кокайтæ, Салитæ, Баллатæ, Бимбасатæ, Мырыкатæ æмæ Бызæтæ. Кодтой фылдæр фосы куыст. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сивасы цæрæнрæттæ
Категори:Турчы ирæттæ
Мырыкатæ

**Мырыкатæ**, вариант: *Мырыкъатæ* (, *Мриковы*, *Мурукаевы*, *Мрикаевы*, *Мириковы*, *Мираковы*, , ) сты ирон мыггаг.

## Кæс ноджы
* Мырыкаты ком

## Фиппаинæгтæ

*
Мамсыраты Музаффæр

**Мамсыраты Мураты фырт Музаффæр** () у ирон поэт. Музаффæр райгуырдис 1946-æм азы Хъарсы. 

## Цардафыст
Музаффæр сыгъдæг дзырдта йæ мадæлон æвзагыл. Туркаг æвзаг та сахуыр кодта, скъоламæ цæуын куы райдыдта, уæд. Бирæ уарзта чингуытæ кæсын, ирон аргъæуттæ æмæ таурæгътæм хъусын. Уыдоны æндæвдæй райрæзт, рапарахат, æнæмæнгæй, йе ’рдзон курдиат дæр. 

Скъолайы ма куы ахуыр кодта Музаффæр, уæд райдыдта фыссын æмдзæвгæтæ. Йæ амондæн, 1971 азы Ирыстоны зынгæдæр журналистгæй иу, Мамсыраты Мурат балцы уыд Турчы. Фембæлд йе ’рвадæлтимæ, базонгæ Музаффæримæ дæр. Бакаст ын йе ’мдзæвгæтæ æмæ дзы иуцаддæры бахаста йæ чиныг «Æцæгæлон бæстæ»-мæ (1986). Афтæ фыццаг хатг ирон чиныгкæсæг базыдга туркаг ирон поэт Мамсыраты Музаффæры ном. Йе ’мдзæвгæтæ æмæ радзырд мыхуырæй рацыдысты газет «Рæстдзинад» æмæ журнал «Мах дуг»-ы фæрстыл дæр. 

Музаффæр фыссы дыууæ æвзагыл дæр. Хъыгагæн, фæстаг азты активондæрæй архайы туркаг ’взагыл. Иæ фыццаг æмдзæвгæты æмбырдгонд дæр туркаг æвзагыл рацыд— «TUTSAK». Фæлæ та тагъд ирон поэзи уарзджытæ базонгæ уыдзысты Музаффæры ног æмдзæвгæтимæ йæ мадæлон æвзагыл дæр. 

Ныртæккæ Музаффæр ис пенсийы, фæлæ йе сфæлдыстадон куыст нæ уадзы. Ис ын бинонтæ: дыууæ лæппуйы æмæ фырты фырт. Цæры Стамбулы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон поэттæ
Категори:Турчы поэттæ
Музаффæр
Категори:Турчы ирæттæ
Хъарабаджахъ

**Хъарабаджахъ** кæнæ **Болиаты æмæ Чеджемты хъæу** () у ирон хъæу Турчы. Ис дыгурон хъæу Пойразлыйы фарсмæ.

Цардысты дзы Чеджемтæ, Болиатæ, Цомартатæ, Саламатæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Йозгаты цæрæнрæттæ
Категори:Турчы ирæттæ
Хъайапынар

**Хъайапынар** () у раздæры ирон хъæу Турчы. Ис Йозгаты провинцийы. Хъæу баиу и Сарыкайайы сахаримæ.

Цардысты дзы Сæбæтхъуатæ, Бзартæ, Милдзыхтæ, Мусаллатæ, Æлбегтæ, Рубайтæ, Болиатæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Йозгаты цæрæнрæттæ
Категори:Турчы ирæттæ
Басилатæ

**Басилатæ** кæнæ **Басилтæ** (, ) сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Гæлиатæ (мыггаг)

**Гæлиатæ** кæнæ **Гæлитæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Аццетæ

**Аццетæ**, вариант: *Адцетæ* (, *Адцеевы*) сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Кезиатæ

**Кезиатæ** () сты ирон мыггаг.

Цардысты Турчы Селимы сахары.

## Фиппаинæгтæ

*
Цъада

**Цъада́** () у хъæу Дагъистаны Хунзахъы районы. Хъæуы цæрынц 171 адæймаджы (2019 азы), уыдонæй фылдæр хай сты солиаг адæмыхаттæй.

## Номдзыд цæрджытæ
* Расул Гамзатов — советон поэт.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хунзахъы районы цæрæнрæттæ
Къусджытæ (зайæгой)

**Къусджытæ** у зайæгойы ном.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Мыстахс

**Мыстахс**,  () — тугдзых мæргъты дæлбинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Цъымарайы мыстахс

**Цъымарайы мыстахс** (, ) у тугдзых маргъ.

Категори:Мæргътæ
Сындзсыф

**Сындзсыф** (; ) у бирæазон цил.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Джаркханд

**Джаркха́нд** (; ) у штат Индийы скæсæны. Штаты сæйраг сахар у Ранчи. Æндæр стыр сахартæ сты Джамшедпур, Дханбад.

## Фиппаинæгтæ

*
Чхаттисгарх

**Чхаттисга́рх** (, ; ) у штат Индийы центры. Штаты сæйраг сахар у Райпур. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индийы штаттæ æмæ территоритæ
Уттаракханд

**Уттаракха́нд** (, ) у штат Индийы цæгаты. Штаты сæйраг сахар у Дехрадун. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индийы штаттæ æмæ территоритæ
Джамму æмæ Кашмир

**Джамму æмæ Кашмир**:

* Джамму æмæ Кашмир — Индийы цæдисон территори.
* Джамму æмæ Кашмир — Индийы раздæры штат.
* Кашмир — бæстæ Индиаг субконтиненты цæгаты.
Джамму æмæ Кашмир (цæдисон территори)

**Джа́мму æмæ Кашми́р** (, , ) у цæдисон территори Индийы цæгаты. Сринагар у Джамму æмæ Кашмиры стырдæр сахар. 

Категори:Индийы штаттæ æмæ территоритæ
Лакшадвип

**Лакшадви́п** (; ) у Индийы сакъадахон цæдисон территори. Административон центр у Каваратти.

Категори:Индийы штаттæ æмæ территоритæ
Дадрæ æмæ Нагар-Хавели æмæ Даман æмæ Диу

**Дадрæ æмæ Нагар-Хавели æмæ Даман æмæ Диу** (, ) у Индийы цæдисон территори. Административон центр у Даман. 

Территори кæны цыппар дихы: Дадрæ, Нагар-Хавели, Даман æмæ Диуы сакъадах.

Категори:Индийы штаттæ æмæ территоритæ
Пондичерри

**Пондичерри**, **Пудуччери**, раздæры — *Путтучче́ри* кæнæ *Пондише́ри* (, , , ) у Индийы цæдисон территори. Административон центр у Пондичерри. 

Территори кæны цыппар дихы: Маэ (Араббы денджызы был), Пондичерри, Карайкал æмæ Янам (Бенгалийы бакæлæны был).

Категори:Индийы штаттæ æмæ территоритæ
Пеликанхуызтæ

**Пеликанхуызтæ** (; ) сты мæргъты къорд. Цæрынц донуæттæм хæстæг æмæ хæрынц кæсæгтæ. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæргътæ
Урс

thumb|right|250px|Урс
**Урс**, , *уорс* у хуызтæй иу. HEX-ы код — #FFFFFF.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуызтæ
Копрадзхуыз

thumb|right|250px|Копрадзхуыз
**Копрадзхуыз** кæнæ **[[цъæх]]** — у хуызтæй иу. Спектры уылæны дæргъ у 440—485 нанометры.

## Кæс ноджы
* Æрвхуыз
* Копрадз
* Цъæх

## Фиппаинæтгæ

Категори:Хуызтæ
Æхсын

**Æхсын** () — тар фæныкхуыз, тар копрадзхуыз.

## Кæс ноджы
* Бæлонхуыз
* Фæныкхуыз

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуызтæ
Фæныкхуыз

thumb|right|250px|Фæныкхуыз
**Фæныкхуыз** кæнæ **[[цъæх]]** — у хуызтæй иу. 

## Кæс ноджы
* Æхсын
* Цъæх

## Фиппаинæтгæ

Категори:Хуызтæ
Бæлонхуыз

[thumb|right|250px|[Бæлон]]
**Бæлонхуыз** кæнæ **[[цъæхбын]]** у хуызтæй иу. 

## Кæс ноджы
* Æхсын

## Фиппаинæтгæ

Категори:Хуызтæ
Сау

thumb|right|250px|Сау
**Сау** у хуызтæй иу. HEX-ы код — #000000.

Категори:Хуызтæ
Сындз (зайæгой)

**Сындз** (, ) у кæрдæг зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Бат-Ям

**Бат-Ям** () у Израилы сахар, Стыр Тель-Авивы хай.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Израилы сахартæ
Сырхбын бур

thumb|right|250px|Сырхбын бур
**Сырхбын бур** кæнæ **оранжхуыз**, **оранжгъуыз**, **бурбын сырх** у хуызтæй иу. HEX-ы код — #FF8000.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуызтæ
Игæрхуыз

**Игæрхуыз** () у сырхы хуызы фæлхуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуызтæ
Сæнæфсиронтæ

**Сæнæфсиронтæ** (; ) сты зайæгойты бинонад. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Дальнегорск

**Дальнего́рск** (1972-æм азы агъоммæ — **Тетюхе**) у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 34 мин адæймаджы (2020).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Дальнереченск

**Дальнере́ченск** у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 25 мин адæймаджы (2020).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Арсеньев (сахар)

**Арсе́ньев** () у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 51,7 мин адæймаджы (2020).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Малатья

**Мала́тья** () у сахар Турчы, Малатьяйы провинцийы административон центр.

Категори:Турчы сахартæ
Саухалтæ (хъæу)

**Саухалтæ** у æдзæрæг хъæу Хуссар Ирыстоны Дзауы районы. Ис Челиатгом‎ы.

## Литературæ
* 
* Цхуырбаты З.Д., Дзиццойты Ю.А. Хуссар Ирыстоны топоними. Уанеты Захары номыл Хуссар Ирыстоны зонад-иртасæн ин-т. — М.: Наукæ, 2013. I-æм том

Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Бонн

**Бонн** () у сахар Германы ныгуылæны. Ис Цæгат Рейн-Вестфалийы. 1949-æм азæй 1990-æм азы онг Бонн уыдиc Германы Федеративон Республикæйы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

*
Безакло

**Безакло** (, ) у хъæу Гуырдзыстоны Дманисы муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дманисы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Велиспъири

**Велиспъири** () у хъæу Гуырдзыстоны Дманисы муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дманисы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Гурджааны муниципалитет

**Гурджааны муниципалитет** кæнæ **Гурджаны муниципалитет** () у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны скæсæны. Йæ административон центр у Гурджаан.

## Фиппаинæгтæ

*
Хотъеу

**Хотъеу** () у хъæу Гуырдзыстоны Амбролауры муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Амбролауры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Амбролауры муниципалитет

**Амбролауры муниципалитет** () у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны. Йæ административон центр у Амбролаур.

Категори:Гуырдзыстоны муниципалитеттæ
Цъаленджихайы муниципалитет

**Цъаленджихайы муниципалитет** () у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны ныгуылæны. Йæ административон центр у Цъаленджиха.

*
Морæ

thumb|right|250px|Морæ
**Морæ** у хуызтæй иу. HEX-ы код — #964B00.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуызтæ
Тарбур

[thumb|right|250px|[Тарбур арс]]
**Тарбур** у морæйы хуызы фæлхуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуызтæ
Тоти

**Тоти**, вариант: *Тотт* () у хъæу Гуырдзыстоны Хъазыбеджы муниципалитеты, Терчы галиу был Сæнайыхъæуæй 8 км æдде.

## Цæрджытæ
Цардысты дзы гуырдзы æмæ ирæттæ (Елойтæ, Сæлбитæ, Мырыкатæ, фæстагмæ уыдон дæр сгуырдзиаг сты). XX æнусы кæронæй хъæуы иу цæрæг дæр нал и.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъазыбеджы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Хъитан

**Хъитан** () у хъæу Гуырдзыстоны Гурджааны муниципалитеты. 

## Мыггæгтæ
Цардысты дзы Дзебысатæ, Гуырцъытæ, Хуыгатæ, Гæбæратæ, Хæбæлатæ, Елхъантæ, Цæриатæ, Цгъойтæ, Хетъетæ, Тогойтæ, Тедетæ, Куыдзетæ, Битартæ, Дзерантæ, Бететæ, Джиотæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гурджааны муниципалитеты цæрæнрæттæ
Категори:Къахеты ирæттæ
Лапиан

**Лапиан** () у хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы муниципалитеты. 

## Мыггæгтæ
Цардысты дзы Дзасохтæ, Болататæ, Плитæ, Козатæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лагодехы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Хуыцъе (Гуырдзыстон)

**Хуыцъе** у ирон хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы районы, хауы Понайы хъæусоветмæ.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Харебатæ, Хъæцмæзтæ, Джиотæ.

## Ам райгуырдысты
* Харебаты Леонид (1934—2019) — ирон фыссæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лагодехы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Категори:Къахеты ирæттæ
Гъаристау (Гуырдзыстон)

**Гъаристау** у ирон хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы районы, хауы Арешпераны хъæусоветмæ.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Болататæ, Зæгъойтæ, Æлбортæ, Джиотæ, Тедетæ, Плитæ, Гæджитæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лагодехы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Категори:Къахеты ирæттæ
Гыццыл Чъвареб

**Гыццыл Чъвареб** () у æдзæрæг ирон хъæу Гуырдзыстоны Гуры районы.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Гаглойтæ, Кортиатæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Дзахаты Дауыт

**Дзахаты Юрийы фырт Дауыт** (райгуырдис 1988-æм азы 10 октябры Дзæуджыхъæуы) у ирон футболист, «Аланийы» æрдæгхъахъхъæнæг.

## Æддаг æрмæг
* Профиль «Аланийы» официалон сайтыл  

## Фиппаинæгтæ

 
Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ
Дауыт
Категори:Уæрæсейы футболисттæ
Категори:ФК «Аланийы» хъазджытæ
Категори:Ирон футболисттæ
Гуырцъыты Батырадз

**Гуырцъыты Оледжы фырт Батырадз** (райгуырдис 1998-æм азы 12 декабры Дзæуджыхъæуы) у ирон футболист, «Аланийы» æрдæгхъахъхъæнæг. 

## Æддаг æрмæг
* Профиль «Аланийы» официалон сайтыл  

 
Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ
Батырадз
Категори:Уæрæсейы футболисттæ
Категори:ФК «Аланийы» хъазджытæ
Категори:Ирон футболисттæ
Плиты Константин

**Плиты Игоры фырт Константин** (райгуырдис 1996-æм азы 26 октябры Дзæуджыхъæуы) у Уæрæсейы футболист, «Уфæйы» централон хъахъхъæнæг. Константин у Плиты Зауырбеджы ’фсымæр.

## Карьерæ
* 2014—2015 — Алани 
* 2016—2017 — Волгарь
* 2018—2020 — Ростов 
* 2021—нырыккон рæстæг — Уфæ

## Фиппаинæгтæ

Константин
Категори:Уæрæсейы футболисттæ
Категори:ФК «Аланийы» хъазджытæ
Категори:Дзæуджыхъæуы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Ирон футболисттæ
Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ
Кобесты Дмитрий

**Кобесты Важæйы фырт Дмитрий** (райгуырдис 1998-æм азы 31 июлы Дзæуджыхъæуы) у ирон футболист, «Аланийы» хъахъхъæнæг. 

## Æддаг æрмæг
* Профиль «Аланийы» официалон сайтыл 

 
Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ
Дмитрий
Категори:Уæрæсейы футболисттæ
Категори:ФК «Аланийы» хъазджытæ
Категори:Ирон футболисттæ
Хъæцмæзты Сослан

**Хъæцмæзты Владимиры фырт Сослан** (райгуырдис 1991-æм азы 14 июлы Дзæуджыхъæуы) у ирон футболист, «Аланийы» хъахъхъæнæг. 

## Æддаг æрмæг
* Профиль «Аланийы» официалон сайтыл 

## Фиппаинæгтæ

 
Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ
Сослан
Категори:Уæрæсейы футболисттæ
Категори:ФК «Аланийы» хъазджытæ
Категори:Ирон футболисттæ
Гогуниты Руслан

**[[Гогуниты Спартак|Гогуниты Спартачы]] фырт Руслан** (райгуырдис 2002-æм азы 27 июлы) у ирон футболист, «Аланийы» размæбырсæг. 

## Æддаг æрмæг
* Профиль «Аланийы» официалон сайтыл 

## Фиппаинæгтæ

 
Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ
Руслан
Категори:Уæрæсейы футболисттæ
Категори:ФК «Аланийы» хъазджытæ
Категори:Ирон футболисттæ
Дисиджыны дон

**Дисиджыны дон** у цæугæдон Хуссар Ирыстоны. Ис Къуыдаргомы.

## Литературæ
* Цхуырбаты З.Д., Дзиццойты Ю.А. Хуссар Ирыстоны топоними. Уанеты Захары номыл Хуссар Ирыстоны зонад-иртасæн ин-т. — М.: Наукæ, 2013. I-æм том

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Бугульма

**Бугульма́** () у сахар Уæрæсейы Тæтæрстаны, Бугульмайы районы административон центр. Цæрынц дзы 59 мин адæймаджы (2020).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тæтæрстаны сахартæ
Мамыхъатæ

**Мамыхъатæ** () сты ирон мыггаг.

## Кæс ноджы
* Мамыкъатæ

## Фиппаинæгтæ

*
Кремонæ

**Кремо́нæ** (, , ) у сахар Цæгат Италийы, Ломбардийы. Цæрынц дзы 72 мин адæймаджы. Сахар у Кремонæйы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ломбардийы сахартæ
Горовани

**Горовани** () у хъæу Гуырдзыстоны Цхетайы муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Чысиатæ, Кæсойтæ, Хетъетæ, Тогойтæ, Хъуылымбегтæ, Булацатæ, Хацыртæ, Абайтæ, Къусратæ, Плитæ, Къудухтæ, Дриатæ, Хуыбылтæ, Гæджитæ, Зозыртæ, Куыдзетæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цхетайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Чардахи

**Чардахи** () у хъæу Гуырдзыстоны Цхетайы муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Дыгъуызтæ, Болататæ, Хуыбиатæ, Гæбæратæ, Музиатæ, Солатæ, Гулитæ, Годытæ, Слантæ, Уалытæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цхетайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Дзобелаты Хетæг

**Дзобелаты Оледжы фырт Хетæг** () — ирон регбист, Уæрæсейы иугонд командæйы вингер.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Уæрæсейы регбисттæ
Хетæг
Категори:Ирон спортсментæ
Сидахъаты Зауырбег

**Сидахъаты Хъазыбеджы фырт Зауырбег** (райгуырдис 1996-æм азы 14 мартъийы Беслæны) у ирон хъæбысæйхæцæг, Дунейы чемпион 2018 æмæ 2019 æзты, Сæрдыгон Олимпаг хъæзтыты чемпион (2020), Уæрæсейы Федерацийы спорты мастер.

## Æрвитæнтæ
* 

Зауырбег
Категори:Ирон хъæбысæйхæцджытæ
Категори:Олимпаг чемпионтæ хъæбысхæстæй
Категори:Уæрæсейы хъæбысæйхæцджытæ
Гозымты Хетæг

**Гозымты Русланы фырт Хетæг** (райгуырдис 1983-æм азы 24 апрелы Алагиры) у Азербайджаны хъæбысæйхæцæг, Олимпион хъæзтыты призёр, Дунейы æмæ Европæйы чемпион.

Хетæг
Категори:Азербайджаны хъæбысæйхæцджытæ
Категори:Ирон хъæбысæйхæцджытæ
Тъотъор

**Тъотъор** у ирон нæлгоймаджы ном.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Флоренци (провинци)

**Флоре́нци** () у раздæры провинци Италийы Тосканæйы.

Категори:Италийы раздæры провинцитæ
Массæ-Каррарæ (провинци)

**Ма́ссæ-Карра́рæ** () у провинци Италийы. Ис Тосканæйы регионы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тосканæйы провинцитæ
Ареццо (провинци)

**Ареццо** () у провинци Италийы. Ис Тосканæйы регионы.

Категори:Тосканæйы провинцитæ
Гроссето (провинци)

**Гроссе́то** () у провинци Италийы. Ис Тосканæйы регионы.

Категори:Тосканæйы провинцитæ
Бергамо (провинци)

**Бе́ргамо** (, ) у провинци Италийы цæгаты. Йæ административон центр у Бергамо.

Категори:Ломбардийы провинцитæ
Гатчинæ

**Га́тчинæ** () у Уæрæсейы Ленинграды облæсты сахар Бетъырбухæй хуссарырдæм, Гатчинæйы районы административон центр. Гатчинæйы цæрынц 89,3 мин адæймаджы (2021-æм азы).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ленинграды облæсты сахартæ
Ныгуылæн Герман

**Ныгуылæн Герман**, официалон ном у **Германы Федеративон Республикæ** () у Германы историон паддзахад. Фæзындис Дыккаг дунеон хæсты фæстæ, 1949-æм азы.

Категори:Историон бæстæтæ
Категори:Германы истори
Уæлибæх

**Уæлибæх** кæнæ **уæливых**, **уæлибых**, **хæбизджын**, , *цихтгун* — тымбыл чъири ирон цыхтимæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон хæринæгтæ
Привольное (Стъараполы край)

**Приво́льное** у хъæу Стъараполы крайы Красногвардейскоейы районы. Ис Стъараполы край æмæ Ростовы облæсты тæккæ арæныл. 

## Ам райгуырдысты
* Горбачёв Михаил — советон политикон æмæ æхсæнадон архайæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Стъараполы крайы Красногвардейскоейы районы цæрæнрæттæ
Генуя (провинци)

**Ге́нуя** (, ) у раздæры провинци Италийы. Ис Лигурийы регионы.

Категори:Италийы раздæры провинцитæ
Хъарацаты Аслан

**Хъарацаты (Хъæрæцаты) Хъазыбеджы фырт Аслан** (райгуырдис 1993-æм азы 4 сентябры Дзæуджыхъæуы) у ирон теннисист, дыууæ Теннисы профессионалты Ассоциацийы (ATP-йы) турниры уæлахиздзау.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Теннисисттæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Уæрæсейы теннисисттæ
Аслан
Категори:Ирон спортсментæ
Специ (провинци)

**Спе́ци** (, ) у провинци Италийы. Ис Лигурийы регионы.

Категори:Лигурийы провинцитæ
Алагоас

**Алаго́ас** () у чысыл штат Бразилийы скæсæны. Штаты сæйраг сахар у Масейо.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бразилийы штаттæ
Аксай (Ростовы облæст)

**Акса́й** () у сахар Уæрæсейы Ростовы облæсты, Аксайы районы административон центр. Цæрынц дзы 127,9 мин адæймаджы (2020).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ростовы облæсты сахартæ
Сержипи

**Сержи́пи** () у чысыл штат Бразилийы скæсæны. Штаты сæйраг сахар у Аракажу.

## Фиппаинæгтæ

*
Риу-Гранди-ду-Норти

**Ри́у-Гра́нди-ду-Но́рти** () у штат Бразилийы скæсæны. Штаты сæйраг сахар у Натал.

## Фиппаинæгтæ

*
Тараз

**Тара́з** () у сахар Хъазахстаны хуссары, Жамбылы облæсты административон центр.

Категори:Жамбылы облæсты сахартæ
Караганда

**Караганда́** () у сахар Хъазахстаны, Карагандайы облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карагандайы облæсты сахартæ
Костанай

**Костана́й** () у сахар Хъазахстаны цæгаты, Костанайы облæсты административон центр.

Категори:Костанайы облæсты сахартæ
Семей

**Семе́й** (; 2007-æм азы онг — **Семипалатинск**) у сахар Хъазахстаны, Абайы облæсты административон центр.

Категори:Абайы облæсты сахартæ
Ошы облæст

**Ошы облæст** () у облæст Хъиргъизы хуссары. Йæ административон центр у Ош.

## Фиппаинæгтæ

*
Манас (сахар)

**Манас** (), 2025-ӕм азы сентябры онг — **Джала́л-Аба́д** () у Хъиргъизы сахар, Джалал-Абады облæсты административон центр. Цæрджыты нымæц у 109 мины бæрц, уыдонæй фылдæр хай — хъиргъизæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъиргъизы сахартæ
Баткены облæст

**Баткены облæст** () у облæст Хъиргъизы хуссар-ныгуылæны. Йæ административон центр у Баткен.

*
Джалал-Абады облæст

**Джалал-Абады облæст** () у облæст Хъиргъизы ныгуылæны. Йæ административон центр у Манас.

## Фиппаинæгтæ

*
Зеленогорск (Бетъырбух)

**Зеленого́рск** у Бетъырбухы горæтгæрон. Сахары раздæры ном — *Терио́ки*, *Терийо́ки* ( — тæлмацкæнæн ис куыд *чъиуы цæугæдон*).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бетъырбухы горæтгæрæттæ
Злины край

**Злины край** () у Чехийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Злин.

## Фиппаинæгтæ

*
Картахенæ (Колумби)

**Картахе́нæ-де-И́ндиас** () кæнæ **Картахе́нæ** у сахар æмæ порт Колумбийы цæгаты. Боливары департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы сахартæ
Боливар (департамент)

**Боли́вар** () у департамент Колумбийы цæгаты. Йæ административон центр у сахар Картахенæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Гуахирæ (департамент)

**Гуахи́рæ** (, ) у департамент Колумбийы цæгаты. Йæ административон центр у сахар Риоачæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Амасонас (Колумби)

**Амасо́нас** () у департамент Колумбийы хуссары. Йæ административон центр у сахар Летиси.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Гагарин (Смоленсчы облæст)

**Гага́рин** (1968-æм азы онг — **Гжатск**) у сахар Смоленсчы облæсты, Гагарины районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Смоленсчы облæсты сахартæ
Клушино (Смоленсчы облæст)

**Клу́шино** у хъæу Смоленсчы облæсты Гагарины районы.

## Ам райгуырдысты
* Гагарин, Юрий Алексейы фырт (1934—1968) — Советон Цæдисы тæхæг-космонавт.

Категори:Смоленсчы облæсты цæрæнрæттæ
Кинтанæ-Роо

**Кинта́нæ-Ро́о** ( ) у штат Мексикæйы. Штаты сæйраг сахар у Четумаль.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мексикæйы штаттæ
Пуэблæ (штат)

**Пуэблæ** (, официалон ном — **Сæрибар æмæ Суверенон Штат Пуэблæ** ) у штат Мексикæйы. Штаты сæйраг сахар у Пуэблæ-де-Сарагосæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мексикæйы штаттæ
Кали (сахар)

**Ка́ли** (  — **Сантьяго-Де-Кали**) у сахар Колумбийы ныгуылæны, Валье-дель-Каукæйы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы сахартæ
Валье-дель-Каукæ

**Ва́лье-дель-Ка́укæ** () у департамент Колумбийы ныгуылæны. Йæ административон центр у сахар Кали.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы департаменттæ
Рондони

**Рондо́ни** () у штат Бразилийы ныгуылæны. Штаты административон центр у Порту-Велью.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бразилийы штаттæ
Акри

**А́кри** () у штат Бразилийы ныгуылæны. Штаты сæйраг сахар у Риу-Бранку.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бразилийы штаттæ
Пернамбуку

**Пернамбу́ку** () у штат Бразилийы скæсæны. Штаты административон центр у Ресифи.

## Фиппаинæгтæ

*
Токантинс

**Тока́нтинс** () у штат Бразилийы. Штаты сæйраг сахар у Палмас.

## Фиппаинæгтæ

*
Пиауи

**Пиауи́** () у штат Бразилийы. Штаты сæйраг сахар у Терезинæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бразилийы штаттæ
Федералон зылд (Бразили)

**Федералон зылд** () у административон иуæг Бразилийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бразилийы административон дих