open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Такмау

**Такмау** () у сахар Камбоджæйы. 

Категори:Камбоджæйы сахартæ
Бельгийы административон дих

Бельги дих кæны 3 регионыл: Брюссель, Валлони æмæ Фландри. Регионтæ Валлони æмæ Фландри та дих кæнынц провинцитыл.

*
Люксембург (провинци)

**Люксембу́рг** (, , , ) у провинци Бельгийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бельгийы административон дих
Монс

**Монс** (, , ) у сахар Бельгийы, Энойы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бельгийы сахартæ
Эно

**Эно́** (, , ) у провинци Бельгийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бельгийы административон дих
Джерси-Сити

**Дже́рси-Си́ти** () у Нью-Джерсийы сахар, Хадсоны зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нью-Джерсийы сахартæ
Визеу

**Визе́у** ( ) у сахар Португалийы, Визеуы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Португалийы сахартæ
Кембридж (Массачусетс)

**Ке́мбридж** () у университетон сахар Массачусетсы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Массачусетсы сахартæ
Эн-Набати (сахар)

**Эн-Набати́** () у сахар Ливаны, Эн-Набатийы провинцийы административон центр.

Категори:Ливаны сахартæ
Маранелло

**Маранелло** () у сахар Италийы. Ис Моденæйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эмили-Романьяйы сахартæ
Баямон

**Баямо́н** () у Пуэрто-Рикойы сахар, Сан-Хуаны горæтгæрон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Пуэрто-Рикойы сахартæ
Мариго

**Мариго** () у Сен-Мартены сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сен-Мартен
Бас-Тер

**Бас-Тер** () у Гваделупæйы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гваделупæ
Род-Таун

**Род-Таун** () у Британийы Виргины сакъадæхты сæйраг сахар.

Категори:Британийы Виргины сакъадæхтæ
Шарлоттæ-Амали

**Шарло́ттæ-Ама́ли** () у Виргины сакъадæхты сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Америкæйы Виргины сакъадæхтæ
Белуджистан

thumb|right|300px|Белуджистан (уардихуыз)
**Белуджиста́н** (; ; ) у историон бæстæ Æввахс Хурыскæсæны æмæ Индостаны.

*
Категори:Ирредентизм
Бургос

**Бу́ргос** () у сахар Испанийы, Бургосы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кастили æмæ Леоны сахартæ
Сабадель

**Сабадель** () у сахар Каталонийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Испанийы сахартæ
Таррасæ

**Тарра́сæ** кæнæ **Терра́сæ** (, ) у сахар Каталонийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Каталонийы сахартæ
Лас-Пальмас-де-Гран-Канари

**Лас-Пальмас-де-Гран-Канари** () у сахар Испанийы, Лас-Пальмасы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Канары сакъадæхты сахартæ
Армени (Колумби)

**Армени** () у сахар Колумбийы, Киндиойы департаменты административон центр.

Категори:Колумбийы сахартæ
Морели

**Море́ли** () у сахар Мексикæйы, Мичоаканы штаты административон центр.

Категори:Мексикæйы сахартæ
Лоркæ (сахар)

**Ло́ркæ** () у сахар Испанийы. Ис Мурсийы автономон æмбалады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Испанийы сахартæ
Оренсе (провинци)

**Оре́нсе** (, ) у провинци Испанийы. Ис Галисийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Галисийы провинцитæ
Толукæ-де-Лердо

**Толукæ-де-Лердо** () у сахар Мексикæйы, Мехикойы штаты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мексикæйы сахартæ
Ног Тайбэй

**Ног Тайбэ́й** кæнæ **Синьбэ́й** () у административон иуæг (сахар) Тайваны, Тайбэйы агломерацийы хай.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тайваны сахартæ
Вильяэрмосæ (Табаско)

**Вильяэрмо́сæ** () у сахар Мексикæйы, Табаскойы штаты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мексикæйы сахартæ
Болнисы муниципалитет

**Болнисы муниципалитет** () у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны. Йæ административон центр у Болнис.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Болнисы муниципалитет
Шуахевийы муниципалитет

**Шуахевийы муниципалитет** () у Ачъары муниципалитет. Йæ административон центр у Шуахеви. 

*
Галисиаг

**Галисиаг**:
* Адæмы тыххæй кæс Галисиаг адæм.
* Æвзаджы тыххæй кæс Галисиаг æвзаг.
Зутермер

**Зутерме́р** () у Нидерландты сахар æмæ коммунæ. Ис Хуссар Голландийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нидерландты сахартæ
Гуменне

**Гуменне** (, , , ) у Словакийы сахар. Ис Прешовы крайы.

Категори:Словакийы сахартæ
Комарно (Словаки)

**Ко́марно** (, , ) у Словакийы сахар. Ис Нитрæйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Левице

**Ле́вице** () у Словакийы сахар. Ис Нитрæйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Синь (Хорвати)

**Синь** (, ) у сахар Хорватийы. Ис Сплит-Далмацийы жупанийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хорватийы сахартæ
Чонталес (департамент)

**Чонта́лес** () у Никарагуæйы департамент. Йæ административон центр у сахар Хуигальпæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Никарагуæйы департаменттæ
Визеу (зылд)

**Визеу** () у зылд Португалийы.

Категори:Португалийы административон дих
Сантарен (зылд)

**Сантарен** () у зылд Португалийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Португалийы административон дих
Баликпапан

**Баликпапа́н** () у Индонезийы сахар. Ис Скæсæн Калимантаны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индонезийы сахартæ
Краби

**Краби́** () у сахар Таиланды, Крабийы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Таиланды сахартæ
Далат

**Дала́т** () у сахар Вьетнамы, Ламдонджы провинцийы административон центр.

Категори:Вьетнамы сахартæ
Стретфорд

**Стре́тфорд** () у сахар Англисы. Ис Стыр Манчестеры графады.

Категори:Англисы сахартæ
Циньхуандао

**Циньхуанда́о** () у Китайы сахары зылд. Ис Хэбэйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Бали (провинци)

**Ба́ли** (, ) у Индонезийы провинци. Йæ административон центр у Денпасар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индонезийы провинцитæ
Денпасар

**Денпаса́р** (, ) у Индонезийы сахар, Балийы провинцийы административон центр.

Категори:Индонезийы сахартæ
Сетубал (зылд)

**Сетубал** () у зылд Португалийы.

Категори:Португалийы административон дих
Спрингфилд (Массачусетс)

**Спрингфилд** () у Массачусетсы сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Массачусетсы сахартæ
Плимут (Массачусетс)

**Пли́мут** () у Массачусетсы сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Массачусетсы сахартæ
Нью-Хейвен (Коннектикут)

**Нью-Хейвен** () у Америкæйы Иугонд Штатты сахар. Ис Коннектикуты штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Коннектикуты сахартæ
Занзибар

**Занзиба́р** (, , ) у Танзанийы архипелаг.

Категори:Танзанийы сакъадæхтæ
Низва

**Низва** () у Оманы сахар, Эд-Дахилийы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Оманы сахартæ
Хæрздæф мускат

**Хæрздæф мускат** (, ) у æнусонцъæх бæлас.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Питонтæ

**Пито́нтæ**  сты æнæмаргджын кæлмыты бинонад. Сæ дæргъ — 1,5-10 м онг.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Кæлмытæ
Темпе (Аризонæ)

**Те́мпе** ( ) у Аризонæйы сахар, Финиксы горæтгæрон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Аризонæйы сахартæ
Эль-Мукалла

**Эль-Мукалла** ( — 'Al Mukallā) у Йемены сахар, Хадрамауты мухафазæйы административон центр. 

Категори:Йемены сахартæ
Таиз

**Та́из** () у Йемены сахар, Таизы мухафазæйы административон центр. 

Категори:Йемены сахартæ
Ибри

**И́бри** () у Оманы сахар, Эз-Захирæйы провинцийы административон центр.

Категори:Оманы сахартæ
Ирбид

**И́рбид** () у Иорданийы сахар, Ирбиды провинцийы административон центр.

Категори:Иорданийы сахартæ
Пальмæ (сакъадах)

**Пальмæ** () у Испанийы сакъадах, Канары сакъадæхтæй иу.

Категори:Испанийы сакъадæхтæ
Категори:Канары сакъадæхтæ
Вьен

**Вьен** ( , ) у сахар æмæ коммунæ Францы. Ис Изеры департаменты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Францы сахартæ
Альсирæ

**Альсирæ** (, ) у Испанийы сахар. Ис Валенсийы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Валенсийы сахартæ
Хативæ

**Ха́тивæ** (, ) у сахар æмæ муниципалитет Испанийы. Ис Валенсийы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Валенсийы сахартæ
Альбасете

**Альбасе́те** () у Испанийы сахар, Альбасетейы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Испанийы сахартæ
Мартос (Хаэн)

**Мартос** () у Испанийы сахар æмæ муниципалитет. Ис Хаэны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Андалусийы сахартæ
Реконкистæ (Аргентинæ)

**Реконкистæ** () у сахар Аргентинæйы цæгаты. Ис Сантæ-Фейы провинцийы.

Категори:Аргентинæйы сахартæ
Сан-Фернандо (Кадис)

**Сан-Фернандо** () у сахар æмæ муниципалитет Испанийы. Ис Кадисы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Андалусийы сахартæ
Хобокен (Нью-Джерси)

**Хобокен** () у Нью-Джерсийы сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нью-Джерсийы сахартæ
Гран-Канари

**Гран-Кана́ри** () у Испанийы сакъадах, Канары сакъадæхтæй иу.

Категори:Испанийы сакъадæхтæ
Категори:Канары сакъадæхтæ
Кайруан

**Кайруа́н** ( *al-Qayrawān*) у сахар Тунисы, Кайруаны вилайеты административон центр.

Категори:Тунисы сахартæ
Сан-Сальвадор-де-Хухуй

**Сан-Сальвадор-де-Хухуй** () у Аргентинæйы сахар, Хухуйы провинцийы административон центр.

Категори:Аргентинæйы сахартæ
Сантьяго-дель-Эстеро (сахар)

**Сантьяго-дель-Эстеро** () у Аргентинæйы сахар, Сантьяго-дель-Эстеройы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Аргентинæйы сахартæ
Пелотас

**Пело́тас** () у сахар æмæ муниципалитет Бразилийы. Ис Риу-Гранди-ду-Сулы штаты. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Риу-Гранди-ду-Сулы муниципалитеттæ
Крисиумæ

**Крисиумæ** () у сахар æмæ муниципалитет Бразилийы. Ис Сантæ-Катаринæйы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сантæ-Катаринæйы сахартæ æмæ хъæутæ
Пхукет

**Пхуке́т** кæнæ **Пукет** () у провинци Таиланды хуссары.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Таиланды сакъадæхтæ
Категори:Таиланды провинцитæ
Пхукет (сахар)

**Пхуке́т** кæнæ **Пукет** () у сахар Таиланды, Пхукеты провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Таиланды сахартæ
Себу (провинци)

**Себу́** (, ) у Филиппинты провинци.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Филиппинты провинцитæ
Самар (сакъадах)

**Са́мар** () у Филиппинты стырдæр сакъадæхтæй иу. Йæ фæзуат у 12 849,4 км2.

Категори:Филиппинты сакъадæхтæ
Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Нову-Амбургу

**Нову-Амбургу** ( — «*Ног Гамбург*») у муниципалитет Бразилийы. Ис Риу-Гранди-ду-Сулы штаты. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Риу-Гранди-ду-Сулы муниципалитеттæ
Хуссар Давао

**Хуссар Давао** (, ) у Филиппинты провинци.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Филиппинты провинцитæ
Сан-Хуан (Аргентинæ)

**Сан-Хуан** () у Аргентинæйы сахар, Сан-Хуаны провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Аргентинæйы сахартæ
Батам

**Батам** () у Индонезийы сахар. Ис Кепулауан-Риауы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индонезийы сахартæ
Хаур-Факкан

**Хаур-Факкан** ( — *Khawr Fakkān*) у Араббы Иугонд Эмиратты сахар. Ис Шарджæйы эмираты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Араббы Иугонд Эмиратты сахартæ
Кепулауан-Риау

**Кепулауан-Риау** () у сакъадахон провинци Индонезийы. Йæ административон центр у Танджунгпинанг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индонезийы провинцитæ
Краби (провинци)

**Краби́** () у провинци Таиланды хуссары.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Таиланды провинцитæ
Физули (сахар)

**Физули** () у сахар Азербайджаны, Физулийы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Азербайджаны сахартæ
Саатлы

**Саатлы́** () у сахар Азербайджаны, Саатлыйы районы административон центр. 

Категори:Азербайджаны сахартæ
Риау

**Риау** () у Индонезийы провинци. Йæ административон центр у Пеканбару.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индонезийы провинцитæ
Саатлыйы район

**Саатлыйы район** () у Азербайджаны районтæй иу. Районы административон центр у сахар Саатлы.

Категори:Азербайджаны районтæ
Чысыл Зонды сакъадæхтæ

**Чысыл Зонды сакъадæхтæ** (, , ) сты сакъадæхты къорд, Малайы архипеладжы хай.

Чысыл Зонды архипеладжы стырдæр сакъадæхтæ сты Бали, Ломбок, Сумбавæ, Тимор æмæ Флорес.

Категори:Сакъадæхты къордтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Индонезийы сакъадæхтæ
Малуку

**Малуку** кæнæ **Молукку** () у Индонезийы провинци. Йæ административон центр у Амбон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индонезийы провинцитæ
Шалкар (сахар)

**Шалка́р** () у сахар Хъазахстаны Актобейы облæсты, Шалкары районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Актобейы облæсты сахартæ
Мегъри

**Мегъри́** () у сахар Сомихы хуссары.

Категори:Сомихы сахартæ
Малаккæ (сахар)

**Мала́ккæ** (, джави ملاك) у сахар Малайзийы, Малаккæйы штаты сæйраг сахар.

Категори:Малайзийы сахартæ
Бразилийы сахарты номхыгъд

**[[Бразили]]йы стырдæр сахарты номхыгъд**:

## Бразилийы стырдæр сахартæ

## Стырдæр сахарты картæ
*  — 1 000 000 цæрæгæй фылдæр кæм и, уыцы сахартæ.
*  — 500 000 — 1 000 000 ад.
*  — 100 000 — 500 000 ад.

*
Олиндæ

**Олиндæ** () у муниципалитет Бразилийы. Ис Пернамбукуйы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Пернамбукуйы муниципалитеттæ
Понтæ-Гросæ

**Понтæ-Гросæ** () у муниципалитет Бразилийы хуссары. Ис Паранайы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Паранайы муниципалитеттæ
Санту-Андре (Сан-Паулу)

**Санту-Андре** () у муниципалитет Бразилийы. Ис Сан-Паулуйы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сан-Паулуйы муниципалитеттæ
Жабуатан-дус-Гуарарапис

**Жабуата́н-дус-Гуарара́пис** () у муниципалитет Бразилийы. Ис Пернамбукуйы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Пернамбукуйы муниципалитеттæ
Контажен

**Контажен** () у сахар æмæ муниципалитет Минас-Жерайсы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Минас-Жерайсы муниципалитеттæ
Куэнкæ (провинци)

**Куэнкæ** () у провинци Кастили-Ла-Манчæйы. Йæ административон центр у Куэнкæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кастили-Ла-Манчæйы провинцитæ
Туйæ

**Туйæ** () у хихджын зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Ныгуылæйнаг туйæ

**Ныгуылæйнаг туйæ** () у хихджын зайæгой, туйæйы хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Сорокабæ

**Сорока́бæ** () у сахар æмæ муниципалитет Бразилийы. Ис Сан-Паулуйы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сан-Паулуйы муниципалитеттæ
Эль-Хосеймæ

**Эль-Хосе́ймæ** (, ) у сахар æмæ порт Мароккойы цæгаты. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мароккойы сахартæ
Сьюдад-Реаль

**Сьюда́д-Реа́ль** (  — «къароладон сахар») у Испанийы сахар, Сьюдад-Реалы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Испанийы сахартæ
Леон

**Лео́н** (, ):

## Топоним
* Леон — сахар Испанийы.
* Леон — провинци Испанийы.
Леон (Испани)

**Лео́н** () у сахар Испанийы, Леоны провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кастили æмæ Леоны сахартæ
Матаро

**Матаро́** (, ) у сахар Каталонийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Каталонийы сахартæ
Категори:Барселонæйы провинцийы муниципалитеттæ
Кампинæ-Гранди

**Кампи́нæ-Гра́нди** () у сахар æмæ муниципалитет Бразилийы. Ис Параибæйы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бразилийы сахартæ
Арад (Румыни)

**Ара́д** () у сахар Румынийы, Арады жудецы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Ипох

**Ипох** () у сахар Малайзийы, Перачы штаты сæйраг сахар.

Категори:Малайзийы сахартæ
Улытауы облæст

**Улыта́уы облæст** (, ) у облæст Хъазахстаны. Йæ административон центр у Жезказган.

## Фиппаинæгтæ

*
Жезказган

**Жезказга́н** () у сахар Хъазахстаны, Улытауы облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Улытауы облæсты сахартæ
Конаев (сахар)

**Кона́ев** (; 2022-æм азы агъоммæ — **Капшагай** кæнæ **Капчагай**) у сахар Хъазахстаны, Алматыйы облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Алматыйы облæсты сахартæ
Маринга

**Маринга́** () у муниципалитет Бразилийы. Ис Паранайы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бразилийы сахартæ
Категори:Паранайы муниципалитеттæ
Диадемæ (Бразили)

**Диадемæ** () у сахар æмæ муниципалитет Бразилийы. Ис Сан-Паулуйы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сан-Паулуйы муниципалитеттæ
Абайы облæст

**Абайы облæст** (, ) у облæст Хъазахстаны скæсæны. Йæ административон центр у Семей.

## Фиппаинæгтæ

*
Кампус-дус-Гойтаказис

**Кампус-дус-Гойтаказис** () у муниципалитет Бразилийы. Ис Рио-де-Жанейройы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Рио-де-Жанейройы муниципалитеттæ
Зеленогорск (Красноярсчы край)

**Зеленого́рск** () у сахар Уæрæсейы Красноярсчы крайы. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Красноярсчы крайы сахартæ
Требине

**Тре́бине** (, , ) у сахар Босни æмæ Герцеговинæйы.

Категори:Босни æмæ Герцеговинæйы сахартæ
Таманрассет (вилайет)

**Таманрассе́т** ( — *Wilāya Tamanrāssat*) у вилайет Алжиры хуссары. Йæ административон центр у сахар Таманрассет.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Алжиры вилайеттæ
Жуис-ди-Форæ

**Жуи́с-ди-Фо́рæ** () у сахар æмæ муниципалитет Минас-Жерайсы штаты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Минас-Жерайсы муниципалитеттæ
Билибино

**Били́бино** () у сахар Чукоткæйы автономон зылды, Билибинойы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Чукоткæйы автономон зылды сахартæ
Шарыпово

**Шары́пово** () у сахар Уæрæсейы Красноярсчы крайы, Шарыповойы сахары зылды æмæ Шарыповойы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Красноярсчы крайы сахартæ
Иланский

**Ила́нский** () у сахар Уæрæсейы Красноярсчы крайы, Иланскийы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Красноярсчы крайы сахартæ
Оран (вилайет)

**Ора́н** () у вилайет Алжиры цæгаты. Йæ административон центр у сахар Оран.

Категори:Алжиры вилайеттæ
Навальный, Алексей Анатолийы фырт

**Алексе́й Анатолийы фырт Нава́льный** (; райгуырдис 1976-æм азы 4 июны Бутыны хъæуы, Одинцовойы районы — амардис 2024-æм азы 16 февралы Харпы, Ямал-Ненецты автономон зылды) — уæрæсейаг политикон æмæ æхсæнадон архайæг, юрист æмæ видеоблогер. Уæрæсейы оппозицийы лидертæй иу.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Уæрæсейы политиктæ
Зестъапонийы муниципалитет

**Зестъапонийы муниципалитет** () у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны. Йæ административон центр у Зестъапони.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуырдзыстоны муниципалитеттæ
Харп (сахарæнгæс посёлок)

**Харп** () у сахарæнгæс посёлок Уæрæсейы Ямал-Ненецты автономон зылды. Цæрынц дзы 5 мин адæймаджы (2021).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ямал-Ненецты автономон зылды цæрæнрæттæ
Исламшехр

**Исламшехр** () у Ираны сахар, Тæхраны горæтгæрон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тæхраны останы сахартæ
Сантæ-Барбарæ (Калифорни)

**Са́нтæ-Ба́рбарæ** () у сахар Калифорнийы, Сантæ-Барбарæйы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Калифорнийы сахартæ
Шкодер

**Шко́дер** () у сахар Албанийы, Шкодеры облæсты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Албанийы сахартæ
Иврит

**Иври́т** ( []) у семитаг æвзаг, Израилы паддзахадон æвзаг.

*
Бутынь (хъæу)

**Буты́нь** () у хъæу Мæскуыйы облæсты Одинцовойы сахары зылды.

## Ам райгуырдысты
* Алексей Навальный — уæрæсейаг политикон æмæ æхсæнадон архайæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæскуыйы облæсты цæрæнрæттæ
Гарни (хъæу)

**Гарни́** () у хъæу Сомихы Котайчы облæсты.

Категори:Сомихы цæрæнрæттæ
Одинцовойы сахары зылд

**Одинцовойы сахары зылд** () у муниципалон иуæг Уæрæсейы Федерацийы Мæскуыйы облæсты.

## Кæс ноджы
* Одинцовойы район

## Фиппаинæгтæ

*
Колобжег

**Коло́бжег** ( , ), немыцаг ном — **Ко́льберг** () у курортон сахар Польшæйы Ныгуылæн Померанийы воеводæйады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ныгуылæн Померанийы воеводæйады сахартæ
Старгард

**Ста́ргард** (, ) у сахар Польшæйы Ныгуылæн Померанийы воеводæйады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ныгуылæн Померанийы воеводæйады сахартæ
Вале (кантон)

**Валé** кæнæ **Ва́ллис** (, , , ) у кантон Швейцарийы хуссары. Йæ сæйраг сахар у Сьон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы кантонтæ
Заозёрный

**Заозёрный** () у сахар Красноярсчы крайы, Рыбнаяйы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Красноярсчы крайы сахартæ
Несбё, Ю

**Ю Не́сбё** ( ) у норвегиаг фыссæг, музыкант, раздæры экономист æмæ журналист. Несбё у рок-къорд «Di Derre»-йы раздзæуæг вокалист æмæ сæ зарджыты автор.

Йæ номдзыддæр уацмыстæ сты детективон романтæ Харри Холейы тыххæй. Ноджы ма, дохтыр Прокторы тыххæй рауагъта цалдæр сабитæн фыст чиныджы.

## Цардафыст

Ю райгурдис норвегиаг сахар Ослойы. Йæ мад куста чиныгдоны, æмæ йæ руаджы йæ фыртмæ фæзындис литературæмæ интерес. Æрыгон Ю футболæн радта йæ зæрдæ, 17 азы йыл куы сыххæст ис уæд хъазыди ФК «Молде»-йы, цалынмæ йæ зоныг нæ бафхæрдта, уæдмæ. Институты ахуыр кодта экономикон дæсниадыл. 

Йæ ахуыры фæстæ куыста брокерæй æмæ экономистæй. 1997-æм азы рауагъта йæ фыццаг чиныг «Хæлынбыттыр» ( — «Хæлынбыттырлæг»), уый райста критикты æппæлд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Норвегийы фысджытæ
Андижаны облæст

**Андижаны облæст** () у облæст Узбекистаны. Йæ административон центр у Андижан.

*
Хъантемырты Алихан

**Хъантемырты** **Гæдойы фырт Алихан** (райгуырдис 1889-æм азы Хъæрæгъæсы — амардис 1963-æм азы 16 апрелы Мюнхены) уыдис паддзахадон æмæ æхсæнадон архайæг.

## Цардафыст

Фæцис каст Бетъырбухы университеты юридикон хайад. Куыста Азербайджаны фыццаг национ хицауады. 1921 азы фæстæ алыгъди Туркмæ. 

Куыста Анкара æмæ Стамбулы, Кавказæй рацæуæг адæмы иудзинады фарстатыл. 

1934 азы йæ бахъуди Германмæ ралидзын. Уым сси «Цæгат-Кавказаг комитеты» бындурæвæрджытæй иу.  

1954 азæй фæстæмæ куыста Мюнхены, журнал «Елмеджелейы» (*Elmecele*) сæйраг редакторæй. Уыцы журнал мыхуыры уагъта Советон Цæдисы адæмты институт, уырыссагау, туркагау æмæ англисагау. 

Хъантемырты Алихан амарди æмæ ныгæд æрцыди Мюнхены.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирыстоны æхсæнадон архайджытæ
Категори:Хъæрæгъæсы чи райгуырдис, уыдон
Алихан
Обау

**Обӕу**, бирæон нымæц: *обæуттæ* — рагон ингæны сæрмæ сыджытæй конд къуылдым.

*
Къухдарæнты æлдар

**Къухдаранты æлдар** () у англисаг фыссæг Джон Рональд Руэл Толкины эпикон роман. Къухдаранты æлдар нымайынц эпикон фэнтезийы жанры фыццаг романыл, ноджы ма йæ классикон уацмысыл.

Къухдаранты æлдар — нымад у XX æнусы æппæт популярон æмæ номдзыддæр чиныгыл. Фæстæдæр чиныг ратæлмац кодтой бирæ æвзæгтæм. Стыр тæфаг радта куыд æппæт фэнтези литературæйæн æмæ кинематографæн афтæ дæр æппæтдунеон культурæйæн. Профессор Толкины куыстыты тæфагæй фæзындис ног æхсæнадон змæлд — толкинизм. Питер Джексоны чиныджы экранизаци дæр уыдис стыр æнтыст.

## Сфæлдыстады истори

Толкин сæрысуангæй нæ хъавыд фыссын «Хоббиты» дарддæрдзу, фæлæ 1937-æм азы 15 ноябры Allen & Unwin-ы рауагъдады хицау сæ фембæлды рæстæг радта йын фадат æмæ конкретон æнхъарæн ног уацмысы рауагъды тыххæй.

«Хоббиты» дарддæрдзу райдыдта фыссын æмæ 1937-æм азы 16 декабры ног чиныджы фыццаг сæр ныридæгæн уыди фыст.

Автор йæ сæйраг нысаныл нымадта саразын ног англисаг эпос. Толкин, йæхæдæг, уыдис ахуыргонд филолог, фæцис Оксфорд. Хорз зыдта Цæгат Европæйы астæузаманы мифтæ: «Хервёры сагæ», «Вёльсунгты сагæ», «Беовульф» æмæ ’ндæр рагон гермайнаг, рагон англисаг, рагон скандинаваг æмæ англисаг астæузаман текстæ. 

Толкин йæ фыстæджыты арæх амыдта йæ уацмысы сæйраг нысан уыди «æхсæнады фæткæвард сраст кæнын æмæ йæ рæсугъдзинад æмæ ’цæгдзинад рабæрæг кæнын» кæй уыди уый. Толкин уыди перфекционист æмæ уый тыххæй йæ куысты фæуыны хъуыддæгты тыххæй тагъд нæ кодта.

Йæ литературон куыст иу арæх ныууагъта, сæрмагондæй та йæ хъуыди йæ студенттæн бафæлварын («Хоббиты» фыццаг фразæ «In a hole in the ground there lived a Hobbit» дæр фыст æрцыди, йæ студентты экзаменацион куыстыл). Æнæхъæн 1943-æм аз, йæ текстыл нæ куыста, фæлæ йæ куыст адарддæр кодта 1944-æм азы апрелы мæйы. Йæ романы сæргæндтæ иу арæх æрвыста йæ фырт Кристоферæн, уыцы заман службæ кодта Африкæйы, англисаг уæлдæфон флоты æхсæн, æмæ йæ ’мбал Клайв Льюисæн. Уацмыс фыст æрцыди 1948-æм азы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Литературон уацмыстæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Чингуытæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Джон Толкины уацмыстæ
Категори:Стыр Британийы уацаутæ
Шривпорт

**Шри́впорт** () у Луизианæйы сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Луизианæйы сахартæ
Пенсаколæ

**Пенсако́лæ** () у Флоридæйы сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Флоридæйы сахартæ
Борнмут

**Бо́рнмут** ( ) у сахар Англисы хуссары. Ис Дорсеты графады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы сахартæ
Санскрит

**Санскри́т** (деванагари: संस्कृत  кæнæ संस्कृतम् ) у Индийы рагон æвзаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Индоариаг æвзæгтæ
Плимут (Монтсеррат)

**Пли́мут** () у Монтсерраты æдзæрæг сæйраг сахар.

Категори:Монтсеррат
Плимут

**Плимут**:

## Топоним
* **[[Плимут (Англис)|Плимут]]** — Англисы сахар.
* Плимут — Монтсерраты æдзæрæг сæйраг сахар.
* Плимут — Массачусетсы сахар (АИШ).
* Плимут — Миннесотæйы сахар (АИШ).
* Плимут — Мичиганы сахар (АИШ).
* Плимут — Нью-Хэмпширы сахар (АИШ).
* Плимут — Калифорнийы сахар (АИШ).
Юнгер, Эрнст

**Эрнст Ю́нгер** (; 1895-æм азы 29 мартъийы — 1998-æм азы 17 февралы) уыдис немыцаг фыссæг, философ æмæ хæстон. Хæстон теорийы зонадмæ бахаста стыр егъау бавæрд. Эрнст уыди йæ заманы зындгондæр æмæ сæйрагдæр теоретик æмæ немыцаг консерватизмы идеолог.

Йæ аивадон æмæ публицистикон уацмысты иу арæх ракалдта нырыккон ӕхсӕнады хъӕнтӕ. Йæ номдзыддæр чиныг у — «Æндон тæрккъæвдаты» ().

## Цардафыст
Райгуырдис 1895-æм азы немыцаг сахар Хайдельберджы, интеллигентон бинонты, йæ фыд уыдис æнтысджын бизнемен æмæ химик. 1901-1913-æм азмæ Эрнст ахуыр кодта Ганноверы сæрмагонд скъолайы. 1913-æм азы йæ хæдзарæй алыгъди æмæ баиу ис Францаг фæсарæйнаг легионимæ. Йæ фыд, иуфæстæ, спайда кодта йæ дипломатон бастдзинадæй æмæ йæ уырдыгæй раздæхын кодта. Йæ ’фсымæримæ иумæ архайдтой культурон-рухсадон æмæ туристон æхсæнадон змæлды — «Вандерфогелы».

## Фиппаинæгтæ

Категори:Германы философтæ
Категори:Германы фысджытæ
Ридлинген

**Ридлинген** (, ) у Баден-Вюртемберджы сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Дубай (эмират)

**Дубай** () у Араббы Иугонд Эмиратты эмират.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Араббы Иугонд Эмиратты административон дих
Абу-Даби (эмират)

**Абу́-Да́би** () у Араббы Иугонд Эмиратты стырдæр эмират.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Араббы Иугонд Эмиратты административон дих
Цæгат Эль-Батинæ

**Цæгат Эль-Ба́тинæ** () у Оманы мухафазæ (провинци).

Категори:Оманы административон дих
Эль-Фуджайрæ (эмират)

**Эль-Фуджа́йрæ** (**Фудже́йрæ**; ) у Араббы Иугонд Эмиратты эмират.

Категори:Араббы Иугонд Эмиратты административон дих
Эль-Фуджайрæ (сахар)

**Эль-Фуджа́йрæ** (**Фудже́йрæ**; ) у Араббы Иугонд Эмиратты сахар, Эль-Фуджайрæйы эмираты административон центр.

Категори:Араббы Иугонд Эмиратты сахартæ
Эль-Фуджайрæ

**Эль-Фуджа́йрæ**:

* Эль-Фуджайрæ — сахар
* Эль-Фуджайрæ — эмират
Куыдзырыскъæф

**Куыдзырыскъæф** у æрыскъæфы хуызæн, фæлæ зайы халбыд-гуппарæй. Афтæ сырх æмæ рæсугъд у сойдзæстытæй, æмæ йæм лæг смондаг вæййы. Фæлæ дзы ма фæхъæстæ уай — марг у. Зайы хæхты хуссæртты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Эр-Рияд (провинци)

**Эр-Рия́д** () у Сауды Араббы провинци. Йæ административон центр у Эр-Рияд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сауды Араббы административон дих
Мединæ (провинци)

**Меди́нæ** () у Сауды Араббы провинци. Йæ административон центр у Мединæ.

Категори:Сауды Араббы административон дих
Султан-Кударат

**Султан-Кударат** () у провинци Филиппинты хуссары.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Филиппинты провинцитæ
Бурайдæ

**Бура́йдæ** () у сахар Сауды Араббы, Эль-Касимы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сауды Араббы сахартæ
Эль-Касим

**Эль-Каси́м** () у Сауды Араббы провинци. Йæ административон центр у Бурайдæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сауды Араббы административон дих
Амариллисонтæ

**Амариллисонтæ** () сты зайæгойты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Сир

**Сир**,  у бæзджын цымгæ мæнæуы, хъæбæрхоры ссæдтæй æмæ йæ фыхтой доныл, хуырхыл, сылыйыл гæзæмæ цæхдзыдæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон хæринæгтæ
Лывзæ

**Лывзæ** () — дзидза æмæ картофы кæрстытæй конд хæринаг (хъæрмхуыпп).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон хæринæгтæ
Цывзы (мыггаг)

**Цывзы**, **халсарон цывзы** кæнæ **капсикум** () у зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Куыдзы багангæстæ
Сæкæры пальмæ

**Сæкæры пальмæ** () — пальмæхуызты бинонадмæ чи хауы, ахæм зайæгой.

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Помело

**Поме́ло** () у æнусонцъæх дыргъхæссæг бæлас æмæ йæ дыргъты ном.

Категори:Бæлæстæ
Кедр

**Кедр** () — нæзыхуызты бинонадмæ чи хауы, ахæм æнусонцъæх бæлæсты мыггаг.

## Классификаци
* 
* 
* 

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Мартъвилийы муниципалитет

**Мартъвилийы муниципалитет** () у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны. Йæ административон центр у Мартъвили.

Категори:Гуырдзыстоны муниципалитеттæ
Чхороцъхъу

**Чхоро́цъхъу** () у сахар Гуырдзыстоны ныгуылæны, Чхороцъхъуйы муниципалитеты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуырдзыстоны сахартæ
Сенакъийы муниципалитет

**Сенакъийы муниципалитет** () у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны. Йæ административон центр у Сенакъи.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуырдзыстоны муниципалитеттæ
Милтон-Кинс

**Милтон-Кинс** () у сахар Стыр Британийы. Ис Бакингемширы графады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы сахартæ
Бакингем

**Ба́кингем** () у сахар Стыр Британийы. Ис Бакингемширы графады.

Категори:Англисы сахартæ
Хосгæнæн хъæндæлы

**Хосгæнæн хъæндæлы**, вариант: **хосгæнæн уæлзæдау** (, ) у хъæндæлыйы хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Мирут

**Ми́рут**, **Ме́ратх** (, , ) у сахар Индийы. Ис Уттар-Прадешы штаты. 

Категори:Уттар-Прадешы сахартæ
Котæ (Раджастан)

**Ко́тæ** () у сахар Индийы. Ис Раджастаны штаты. 

Категори:Раджастаны сахартæ
Левочæ

**Ле́вочæ** (,  — **Лейтчау**) у Словакийы сахар. Ис Прешовы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Таугæ уæдæрттæг

**Таугæ уæдæрттæг** (, ) у уæдæрттæджы хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Хъацæнтæ (хæринаг)
Быдырон нывдзæг

**Быдырон нывдзæг** кæнæ **быдырон лывдзæг** (, ) у нывдзæджы хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Лывдзæгонтæ

**Лывдзæгонтæ** (, ) сты зайæгойты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Филлах

**Фи́ллах** (, ) у сахар Австрийы. Ис Каринтийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Австрийы сахартæ
Винер-Нойштадт

**Ви́нер-Но́йштадт** () у сахар Австрийы. Ис Дæллаг Австрийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Австрийы сахартæ
Хеб

**Хеб** ( ), раздæры ном — **Э́гер** () у сахар Чехийы. Ис Карловы Варыйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карловы Варыйы крайы сахартæ
Горани

**Горани́** ( ) у курдаг диалекттæй иу.

Категори:Ирайнаг æвзæгтæ
Курманджи

**Курманджи́** (, ) у курдаг диалекттæй иу.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирайнаг æвзæгтæ
Файзабад (Афгъанистан)

**Файзаба́д** ( *Fayzābād*) у сахар Афгъанистаны. У Бадахшаны провинцийы административон центр.

Категори:Афгъанистаны сахартæ
Лагман (провинци)

**Лагма́н** (,  — *Laġmān*) у провинци Афгъанистаны. Йæ административон центр у Мехтарлам.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Афгъанистаны административон дих
Баглан (провинци)

**Багла́н** ( — *Baġlān*, ) у провинци Афгъанистаны. Йæ административон центр у Пули-Хумри.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Афгъанистаны административон дих
Питермарицбург

**Питермарицбург** (, ) у Хуссар Африкæйы Республикæйы сахар, Квазулу-Наталы провинцийы административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Африкæйы сахартæ
Гилфорд

**Ги́лфорд** () у Англисы сахар. Ис Суррейы графады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы сахартæ
Ньютаунабби

**Ньютауна́бби** (, ) у сахар Цæгат Ирландийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ирландийы сахартæ
Ньюри

**Ньюри** (, ) у сахар Цæгат Ирландийы.

Категори:Цæгат Ирландийы сахартæ
Пассау

**Па́ссау** (, ) у сахар Германы. Ис Баварийы скæсæны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Баварийы сахартæ
Нёйи-сюр-Сен

**Нёйи-сюр-Сен** () у коммунæ Францы, Парижы горæтгæрон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Францы сахартæ
Категори:О-де-Сены коммунæтæ
Везуль

**Везу́ль** () у сахар Францы, Уæллаг Сонæйы департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Францы сахартæ
Сен-Дени

**Сен-Дени́** () у коммунæ Францы, Парижы горæтгæрон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Иль-де-Франсы сахартæ
Категори:Сенæ-Сен-Денийы коммунæтæ
Одæ

**О́дæ** ( <  — «зарæг») — лирикон жанр, кадджын зарæг кæнæ хицæн сфæлдыст, снывонд конд исты хабарæн, хъайтарæн.

*
Идиш

**И́диш** (, *идиш* кæнæ *йидиш* — дзырдæй-дзырдмæ: «дзуттаг») — дзуттаг æвзаг гермайнаг къорды, ашкеназты сæйраг æвзаг, 1939-æм азы пайда йæ кодтой 11 млн дзуттæгты иууыр дунейыл.

Идиш райгуырдис Центрон æмæ Скæсæн Европæйы X—XIV æнусты. Бындур райста Астæу-уæллаг немыцаг диалекттæй бирæ райстытимæ рагон дзуттаг æвзагæй æмæ арамейаг æвзæгтæй (15—20 % лексикæйы) æмæ славяйнаг æвзæгтæй (15 %), фæстæдæр — нырыккон немыцаг æвзагæй.

## Фиппаинæгтæ

*
Астæуккаг Егорлык (хъæу)

**Астæуккаг Егорлы́к** () у хъæу Ростовы облæсты Целинайы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ростовы облæсты цæрæнрæттæ
Хызыйы район

**Хызыйы район** () у Азербайджаны районтæй иу. Районы административон центр у сахар Хызы.

Категори:Азербайджаны районтæ
Джиранка

**Джиранка** () — уæз барынады иуæг.

Уырыссаг джиранка = 0,40951241 кг.

## Фиппаинæгтæ

*
Урузган

**Урузга́н** ( — *Orōzgān*, ) у провинци Афгъанистаны. Йæ административон центр у Таринкот.

Категори:Афгъанистаны административон дих
Фукусимæ (префектурæ)

**Фукусимæ** (, *Fukushima-ken*) у Японы префектурæ. Йæ административон центр у Фукусимæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы префектурæтæ
Ивате (префектурæ)

**Ива́те** (, *Iwate-ken*) у Японы префектурæ. Йæ административон центр у Мориокæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы префектурæтæ
Ямагатæ (префектурæ)

**Ямага́тæ** (, *Yamagata-ken*) у Японы префектурæ. Йæ административон центр у Ямагатæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы префектурæтæ
Исикавæ

**Исика́вæ** (, *Ishikawa-ken*) у Японы префектурæ. Йæ административон центр у Канадзавæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы префектурæтæ
Эркен-Юрт

**Эркен-Юрт** () у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Ногъайы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъæрæсе-Черкесы цæрæнрæттæ
Беломечётская

**Беломечётская** () у станицæ Стъараполы крайы Кочубейы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кочубейы районы цæрæнрæттæ
Кочубеевское

**Кочубе́евское** () у хъæу Стъараполы крайы, Кочубейы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кочубейы районы цæрæнрæттæ
Бадгис

**Бадги́с** ( — *Bādġīs*, ) у провинци Афгъанистаны. Йæ административон центр у Калайи-Нау.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Афгъанистаны административон дих
Логар (провинци)

**Лога́р**   (,  — *Lowgar*) у провинци Афгъанистаны. Йæ административон центр у Пулиалам.

Категори:Афгъанистаны административон дих
Вакаямæ (сахар)

**Вакая́мæ** () у центрон сахар Японы, Вакаямæйы префектурæйы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы сахартæ
Рюкю

**Рюкю́йы сакъадæхтæ** () сты Японы сакъадæхты къорд.

Категори:Японы сакъадæхтæ
Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Сур (сахар)

**Сур** кæнæ **Тир** (, ) у сахар Ливаны хуссары. 

Категори:Ливаны сахартæ
Хиросимæ (префектурæ)

**Хиросимæ** (, *Hiroshima-ken*) у Японы префектурæ. Йæ административон центр у Хиросимæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Японы префектурæтæ
Афипсип

**Афипсип** (, ) у хъæу Адыгейы. Ис Тахтамукайы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тахтамукайы районы цæрæнрæттæ
Дорнштадт

**Дорнштадт** (, ) у коммунæ Германы. Ис Баден-Вюртемберджы. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Баден-Вюртемберджы коммунæтæ
Цгъойты Хазби

**Цгъойты Федыры фырт Хазби** (райгуырдис 1940-æм азы 10 октябры Хуссар Ирыстоны Цгъойтыхъæуы) у ирон фыссæг, публицист. 

## Цардафыст
1970-æм азы каст фæцис Цæгат Ирыстоны паддзахадон университет. 1970-æм азæй куыста газет «Рæстдзинад»-ы редакцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон фысджытæ
Хазби
Категори:Ленингоры районы чи райгуырдис, уыдон
Каново

**Ка́ново** () у хъæу Стъараполы крайы Курскаяйы районы. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Курскаяйы районы цæрæнрæттæ
Закопане

**Закопа́не** () у сахар Польшæйы Чысыл Польшæйы воеводæйады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Чысыл Польшæйы воеводæйады сахартæ
Нетани

**Нета́ни** () у сахар Израилы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Израилы сахартæ
Корпус-Кристи

**Ко́рпус-Кри́сти** () у Техасы сахар, Нуэсесы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Техасы сахартæ
Кушадасы

**Кушадасы́** () у сахар æмæ район Турчы Айдыны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Турчы сахартæ
Седжон (сахар)

**Седжон** ( ) у сахар Хуссар Корейы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Корейы сахартæ
Тургутлу

**Тургутлу** кæнæ *Кассаба*, *Касаба* () у сахар æмæ район Турчы Манисæйы провинцийы.

Категори:Турчы сахартæ
Брашов (жудец)

**Брашо́вы жудец** () у Румынийы жудец (административон иуæг). Йæ административон центр у Брашов.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы административон дих
Бихор (жудец)

**Бихо́ры жудец** () у Румынийы жудец (административон иуæг). Йæ административон центр у Орадя.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы административон дих
Яссы (жудец)

**Я́ссыйы жудец** () у Румынийы жудец (административон иуæг). Йæ административон центр у Яссы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы административон дих
Назилли

**Назилли́** () у сахар Турчы Айдыны провинцийы.

Категори:Турчы сахартæ
Брэилæ

**Брэи́лæ** кæнæ **Браи́лæ** () у сахар Румынийы, Брэилæйы жудецы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Кале

**Кале́** ( ) у Францы сахар цæгаты. Ис Па-де-Калейы департаменты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Уæллаг Францы сахартæ
Чески-Крумлов

**Че́ски-Кру́млов** (, ) у сахар Чехийы. Ис Хуссар Чехийы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Чехийы крайы сахартæ
Водзислав-Слёнски

**Водзи́слав-Слёнски** (, , ) у сахар Польшæйы Силезийы воеводæйады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Силезийы воеводæйады сахартæ
Уæлхохаг æртæсыфон

**Уæлхохаг æртæсыфон** (, ) у æртæсыфоны хуыз. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Мыдхæссæг зайæгойтæ
Плоешти

**Плое́шти** () у сахар Румынийы, Праховæйы жудецы административон центр.

Категори:Румынийы сахартæ
Монор

**Монор** () у сахар Венгрийы. Ис Пешты провинцийы.

## Цæрджытæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Венгрийы сахартæ
Харгитæ

**Харги́тæйы жудец** (, ) у Румынийы жудец (административон иуæг). Йæ административон центр у Меркуря-Чук.

## Цæрджытæ
### Этникон сконд
* Венгриаг адæм — 85,21 %
* Румынаг адæм — 12,96 %
* Æндæртæ — 1,76 %

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы административон дих
Питешти

**Пите́шти** () у сахар Румынийы, Арджешы жудецы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Невшатель (кантон)

**Невшате́ль** (, ) у кантон Швейцарийы ныгуылæны. Йæ сæйраг сахар у Невшатель.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы кантонтæ
Во (кантон)

**Во** () кæнæ **Ваадт** () у кантон Швейцарийы ныгуылæны. Йæ сæйраг сахар у Лозаннæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы кантонтæ
Аргау

**А́ргау** кæнæ **Ааргау** (, , , ) у кантон Швейцарийы. Йæ сæйраг сахар у Арау.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы кантонтæ
Сау фæдæгъд

**Сау фæдæгъд** () у сыфтæрызгъалæг къутæр, фæдæгъды хуыз.

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Файф

**Файф** (, ) у зылд Шотландийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Шотландийы зылдтæ
Цеханув

**Цеха́нув** ( ) у сахар Польшæйы Мазовийы воеводæйады, Цеханувы повяты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мазовийы воеводæйады сахартæ
Аккæйæгтæ

**Аккæйæгтæ** (, ) сты цæцæйнаг адæмы этнографион къорд. Аккæйæгтæ цæрынц Цæцæны.

Категори:Цæцæйнаг адæм
Зелёнæ-Гурæ

**Зелёнæ-Гу́рæ** (; ) у сахар Польшæйы Любушы воеводæйады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Любушы воеводæйады сахартæ
Госпич

**Го́спич** () у сахар Хорватийы, Ликæ-Сены жупанийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хорватийы сахартæ
Монтрё

**Монтрё** () у Швейцарийы сахар. Ис Войы кантоны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы сахартæ
Бистрицæ (Румыни)

**Бистрицæ** (, ) у сахар Румынийы, Бистрицæ-Нэсэуды жудецы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Пьештяни

**Пье́штяни** (, ) у Словакийы сахар. Ис Трнавæйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Липтовски-Микулаш

**Ли́птовски-Ми́кулаш** () у Словакийы сахар. Ис Жилинæйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Аррас

**Арра́с** ( , ) у Францы сахар, Па-де-Калейы департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Уæллаг Францы сахартæ
Эврё

**Эврё** () у сахар Францы, Эры департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нормандийы сахартæ
Категори:Эры департаменты коммунæтæ
Козенцæ (провинци)

**Козе́нцæ** () у провинци Италийы. Йæ административон центр у Козенцæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Калабрийы провинцитæ
Катандзаро (провинци)

**Катандза́ро** () у провинци Италийы. Йæ административон центр у Катандзаро.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Калабрийы провинцитæ
Козенцæ

**Козе́нцæ** () у сахар Италийы хуссары, Козенцæйы провинцийы сæйраг сахар. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Калабрийы сахартæ
Зост

**Зост** () у сахар Германы Цæгат Рейн-Вестфалийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Рейн-Вестфалийы сахартæ
Шпайер

**Шпа́йер** (, ) у сахар Германы. Ис Рейнланд-Пфальцы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Рейнланд-Пфальцы сахартæ
Ноли

**Ноли** () у коммунæ Италийы цæгаты. Ис Савонæйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Савонæйы провинцийы коммунæтæ
Вербано-Кузио-Оссолæ

**Вербано-Кузио-Оссолæ** (, ) у провинци Италийы цæгаты. Йæ административон центр у Вербани.

Категори:Пьемонты провинцитæ
Асти (провинци)

**А́сти** (, ) у провинци Италийы цæгаты. Йæ административон центр у Асти.

Категори:Пьемонты провинцитæ
Клостернойбург

**Кло́стернойбург** () у сахар Австрийы. Ис Дæллаг Австрийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Австрийы сахартæ
Голешов

**Голешов** () у сахар Чехийы. Ис Злины крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Злины крайы сахартæ
Прово

**Про́во** () у сахар Ютæйы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ютæйы сахартæ
Микулов

**Микулов** (, ) у сахар Чехийы. Ис Хуссар Моравийы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Моравийы крайы сахартæ
Нови-Йичин

**Но́ви-Йи́чин** () у сахар Чехийы Морави-Силезийы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Морави-Силезийы крайы сахартæ
Фонтене-су-Буа

**Фонтене-су-Буа** () у Францы коммунæ. Ис Валь-де-Марны департаменты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Валь-де-Марны коммунæтæ
Эпиналь

**Эпина́ль** () у Францы сахар, Вогезты департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гранд-Эсты сахартæ
Шамбери

**Шамбери́** ( , ) у Францы сахар, Савойяйы департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Францы сахартæ
Орийак

**Орийа́к** (, ) у сахар Францы, Канталы департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Францы сахартæ
Бржецлав

**Брже́цлав** (, ) у сахар Чехийы. Ис Хуссар Моравийы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Моравийы крайы сахартæ
Арау

**А́рау** кæнæ **Аарау** () у сахар Швейцарийы, Аргауы кантоны административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы сахартæ
Невшатель

**Невшате́ль** (, ), **Нойенбург** () у сахар Швейцарийы, Невшателы кантоны административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы сахартæ
Зомбæ

**Зо́мбæ** () у сахар Малавийы хуссары, Зомбæйы зылды административон центр.

Категори:Малавийы сахартæ
Цæгат Саво

**Цæгат Са́во**, вариант: *Цæгат Савони* (, ) у регион Финляндийы. Йæ административон центр у Куопио.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Финляндийы регионтæ
Чапаев (Ныгуылæн Хъазахстаны облæст)

**Чапа́ев** (, ) у хъæу Хъазахстаны Ныгуылæн Хъазахстаны облæсты, Акжаичы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъазахстаны цæрæнрæттæ
Хуссар Саво

**Хуссар Са́во**, вариант: *Хуссар Савони* (, ) у регион Финляндийы. Йæ административон центр у Миккели.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Финляндийы регионтæ
Цюрих (кантон)

**Цю́рих** (, ; ; ) у кантон Швейцарийы. Йæ сæйраг сахар у Цюрих.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы кантонтæ
Бург-ан-Бресс

**Бур-ан-Бресс** (, ) у сахар Францы, Эны департаменты административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Францы сахартæ
Акула

**Акула** кæнæ **Акула-рæсугъд** у нарты кадджыты хъайтары ном. У Нарты Батрадзы æмкъай, авд æфсымæры иунæг хо, арвы рухс æмæзæххы фидауц. Чызгæн Нарты гуыппырсартæ бæллынц йæ уындмæ, фæлæ уый сæ къухы не ’фты. 

Зæронд Уырызмæгæн бантыст Акулайы рæсугъды Нарты симдмæ æркæнын. «Мемæ расим! Мемæ расим!», зæгъгæ, йæм Нарты гуыппырсартæ радыгай цæуынц, фæлæ дзы Акула кæмæ цы фау æрхæссы, кæмæ цы фау. Фæстагмæ йæм бацыд Батрадз. Уымæ ницы аипп ары Акула-рæсугъд, фæлæ йын йæ разы æвæры хæс: Нарты хистæртæй иуы — Уон, зæгъгæ, йæ ном — уый ахаста Хъæндзæргæс. Кæд Батрадз Уоны Хъæндзæргæсы уацарæй ракæна, уæд Акула сразы уыдзæн Батрадзимæ канд расимыныл нæ, фæлæ йæ цард бабæттыныл дæр (кадæг «Нарты симд, кæнæ Батрадз ус куыд ракуырдта»). Батрадз ацыд, Хъæндзæргæсы амардта æмæ Уоны æркодта Нарты бæстæм. Акула йæ ныхас нæ фæсайдта. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджытæ
Софиайы зæппадз

**Софиайы зæппадз** у нарты кадджыты зæппадз. Батрадзы зæдтæ æмæ дауджытæ куы амарынц, уæд æй бавæрынц Софиайы зæппадзы. Кадджытæм гæсгæ Софиайы зæппадз ис уæларвы. 

Æфсатийы иунæг чызг Хайырхъызы уæларвмæ Софиайы зæппадзмæ йæхицæн аскъæфы Сесана.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджыты географи
Хъызмыдæ

**Хъызмыдæ** — Уырызмæг æмæ Хæмыцы фыдыхо. Уырызмæг æмæ Хæмыц, чи сæ хистæр у, ууыл куы быцæу кодтой, уæд Хъызмыдæ загъта Уырызмæгæй. Уый тыххæй йæ Хæмыц ахъаззаг бафхæрын сфæнд кодта. Цæмæй йæ ма бафхæрдтаид, уый тыххæй йын Хъызмыдæ радта Архъызы дæндаг (Хъох-дæндаг), сылгоймæгты сайынæн. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджытæ
Гæтæг

**Гæтæг** кæнæ **Бæтæг** у нарты кадджыты хъайтары ном. У цæугæдæтты æмæ суадæтты — дзыхыдоны (нуазыны) доны бардуаг, Сырдоны фыд. 

Нарты рæсугъд Дзерассæ, Донбеттыры чызг, рацæйцыд донмæ. Доны хицау Гæтæг æм схудт, йæ цæст æм æрныкъуылдта æмæ йæм дзуры: «Уæ, мæ хуры хай, урсцъар рæсугъд Дзерассæ, бауарз мæ, кæннод дын дон нæ ратдзынæн!». Фæтарст Дзерассæ Гæтæгæй, аздæхт æнæдонæй. Фæлæ йæ
дыккаг цыдæн уæддæр фæрæдийын кодта, æмæ йын райгуырд фырт Сырдон.

Гæтæг Нартæн балæвар кодта донгуырой.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджытæ
Уон

**Уон** — Æхсæртæггаты фыдæлтæй иу. 

Хъæндзæргæс æй фæсхохмæ фæхаста, йæхицæн æй хъомгæс скодта, мидгъуын кæрцы цыд, æмæ йын слыскъ, хуры йын æмпылгæ кæны йæ къæрит, къæвдайы — ивæзгæ, афтæмæй цард. Сæ хистæр ахæм уавæры кæй ис, уый Батрадзæн бауайдзæф кодта Акула-рæсугъд. «Уый Хъæндзæргæсы исбонимæ куы рахæссай, уæд демæ симын бæгуыдæр æмбæлы мæныл», — зæгъы йын Акула. 

Батрадз авдсæрон Хъæндзæргæсы амары æмæ суæгъд кæны Уоны, стæй йемæ уацары чи уыд, уыдоны — Мæйы чызг Мысырханы æмæ Хуры чызг Хорческæйы дæр. Мæйы чызг Мысырханы скæны Уоны бинойнаг, Хуры чызг Хорческæйы та — Хæмыцы бинойнаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджытæ
Мысырхан

**Мысырхан** у Мæйы чызг, Хуры чызг Хорческæ æмæ Æхсæртæггаты Уонимæ уацары ис Хъæндзæргæс уæйыгмæ. Батрадз фервæзын кæны се ’ртæйы дæр, æмæ Мæйы чызг Мысырхан сси Уоны бинойнаг, Хорческæ та — Хæмыцы бинойнаг. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджытæ
Мæнгард

**Мæнгард** («йæ ард чи сæтты, ахæм») – ирон æхсæнад ард фехалæджы æрмæст уайдзæфы аккагыл нæ нымадта, фæлæ ма-иу ыл арæх хъоды дæр бакодта æмæ-иу æй афтæмæй йæ райгуырæн хъæуæй нæ, фæлæ Ирыстонæй дæр фæлидзын кодта. Раздæр-иу ирон адæмæй Ирыстоны арæнты æдде чи ’рцардис, уыдон æхсæн хъæубæстæ хъоды кæуыл бакодтой, ахæм мæнгард бинонтæ чысыл нæ уыдис.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон æхсæнад
Чепена

**Чепена** () — нæлгоймæгты хъазæн кафт.

* Къорды сæр – кафт «Чепенайы» амонæг, кафтамонæг-иу уыдис хуыздæр зарæггæнджытæй æмæ «Чепена»-йы хореографи зонджытæй иу. «Чепена» кафыдысты къорды сæр зардмæ æмæ æнæмæнг йæ амындмæ гæсгæ. Йæ амындтæ йын кафджытæ æххæст кæнынц æви нæ, уымæ та йæ хъус дардта йе ’ххуысгæнæг – *симды сæйраджы æмбал*.

* Симды сæйраджы æмбал — кафт «Чепенайы» *къорды сæры* æххуысгæнæг; йæ хæс уыдис, цæмæй кафджытæ æнæмæнг æххæст кодтаиккой кафты бæрæг хореографион домæнтæ. Кæд æмæ-иу кафджытæй исчи уыцы домæнтæ фехæлдта, уæд-иу æй симды сæйраджы æмбал, æдзух-иу йæ къухы цы даргъ лæдзæг дардта, уымæй æрцæвтæ кодта.

## Кæс ноджы
* Тепена — хъæрæсе-балхъайраг кафт

## Литературæ
* Дзадзиты А., Дзуццаты X., Хъараты С. Ирон адæмы этнографи æмæ мифологи. Цыбыр дзырдуат. Дзæуджыхъæу. 1994. — 284 с.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон кæфтытæ
Æфсургъ

**Æфсургъ** — ирон адæмон сфæлдыстады тæхгæ æмæ æвæллайгæ, æвæлмæцгæ таурæгъон бæх. Бердзенты Пегасы æмæ гуырдзыйы Меранийы æнгæс.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон мифологи
Фыдрохгæнæн цъæх дур

**Фыдрохгæнæн цъæх дур** ахæм æвæджиауы дур уыдис Нартæм. Адæймагæн йæ фыдтæ, йæ зынтæ рохгæнæн фæрæз уыд. Кадæг «Уырызмæджы æнæном лæппуйы» Уырызмæджы тъыфыл цæргæс денджызмæ куы ахæссы, æмæ уым Донбеттыртæм йе ’нæзонгæ фырт йæхи къухæй куы фæмард вæййы (цирхъы сæрыл аходæггагмæ æрбауайгæйæ, лæппу фæцудыдта, æмæ цирхъ йæ зæрдæйыл ауадис), æмæ фæстæмæ Нартæм æрбаздæхгæйæ Сатанайæ куы базоны, уый сæхи æнæном лæппу уыд, уæд: «Ныттар кодта йæхи Уырызмæг. Худæгмæ нал худти, дзурæгмæ нал дзырдта, афтæмæй, — уæнтæбæрзонд æмæ сæргуыбырæй, — рацу-бацу кодта; рацыдис-иу Нарты Ныхасмæ æмæ-иу уым Фыдрохгæнæн цъæх дурыл ныххуыссыд дæлгоммæ, афтæмæй цардис иу къорд рæстæджыты дæргъы». 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджытæ
Уырызмæджы æнæном лæппу

**Уырызмæджы æнæном лæппу** у нарты кадджыты хъайтары ном.

Уырызмæгæн лæппу нæ цард, йæхи къухтæй-иу æй мæрдтæм барвыста. Иуахæмы Сатанайæн лæппу æмбæхст уыд Донбеттыртæм. Фæлæ та йæм уырдæм дæр бахæццæ Уырызмæджы къух, ном дæр ыл нæма сæвæрдтой, афтæмæй. Лæппуйæн йæ буар Донбеттыртæ йæ сыджытыл сæмбæлын кодтой, йæ уд та атахт Мæрдты бæстæм, æмæ уыцы ран Барастыры уæрагыл уыди йæ бынат. Хъуыдыгæнæг æй куы нæ уыд уæлæуыл, уæд Барастырæй йæхи ракуырдта, Уырызмæг ма æцæгæлон адæмы кой дæр кæны, фæлæ мæ кой — нæ, марды кæнд мын нæй, æз мæхæдæг куынæ бакæнон мæхи кой, уæд мæ фыдæй рохуаты баззадтæн, зæгъгæ.

Уырызмæджы æнæном лæппу йæ фыдимæ, йæхи йын не схъæр кæны, афтæмæй Барастыры Аласайыл Терк-Турчы бæстæм стæры ацыдысты. Терк-Турчы рæгъæуттæ ратæлæт кодтой æмæ сæ куы уарынц, уæд Уырызмæгæн афтæ зæгъы: «Мæнæ дын уый дæ хистæрæггаг, иннæ дын æмбалы хай, æртыккаг та дын мæхи хай; ацы галæй та мæнæн мæ афæдзы кæнд ахицæн кæн. Дунеты дæр ма хыгътай мæрдтæм, æрмæст мæ ном — дæ фырты ном, дæхи къухæй мæрдтæм чи бацыди Донбеттырты хæдзары, уый ном ницæмæй ссардтай». Йæхæдæг йæ Аласайыл абадт æмæ Мæрдты бæстæм ныффардæг.

Уырызмæджы æнæном лæппуйы арфæйæ Нартæ даргъ зачъетæ нал дардтой, сæ сæрты кæхцытæ исгæ нал уыдысты. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нарты кадджытæ