Бартикян, Рачья Микаелы фырт

**Рачья** (кæнæ **Грач, Грачья, Рач**) **Микаелы фырт Бартикян** (; райгуырдис 1927-æм азы 7 июлы Афинæты, Грекъ — амардис 2011-æм азы 16 августы Ереваны, Сомих) уыд советон æмæ сомихаг ахуыргонд, византинист æмæ сомихзонæг. Сомихы зонæдты академийы Историйы институты астæузаманы хайады сæргълæууæг, профессор, историон зонæдты доктор, академик.

## Цардафыст
Рачья Бартикян райгуырдис сомихаг бинонтæн 1927-æм азы 7 июлы Гречъы сæйраг сахар Афинæты. Грекъаг гимназ каст фæуыны фæстæ 1946-æм азы йæ ныййарджытимæ ссыди советон Сомихмæ, сæ сомих равзæрдмæ гæсгæ.

1953-æм азы æнтыстджынæй каст фæци Ереваны университеты историон факультет. Фондз азы фæстæ 1958-æм азы кандидаты диссертаци бахъахъхъæдта павликианаг змæлды тыххæй (чиныгæй рацыд 1961-æм азы). 1972-æм азы сси историон зонæдты доктор, йæ докторы диссертаци уыдис византиаг эпосы тыххæй æмæ уый куыд ахсджиаг у сомихзонæнмæ. 1980-æм азæй куыста Сомихы Историйы институты хайады сæргълæууæгæй.

Бартикяны куыстытæн сæ фылдæр хай у Византи æмæ сомихаг адæмы астæузаманы историйы тыххæй, стæй та сомихаг-византиаг ахастдзинæдты тыххæй.

Йæ цалдæр уацты радзуры павликианаг æмæ тондракиаг змæлдты тыххæй, йæ иннæ цымыдис у сомихаг-византиаг аргъуаны ахастдзинæдтæ X-XII æнусты.

Стыр бавæрæн бахаста Бартикян Византийы истори иртасæнтæм, Прокопи Кесариаг, Иоанн Скилицæ æмæ иннæ рагон авторты комментиргонд тæлмацтæ куы бацæттæ кодта, уæд.

## Кадджын нæмттæ
* Уæнг-корреспондент:
** Гречъы византиаг иртасæнты æхсæнад (1981),
** Ромы академи «Тиберинæ» (1987),
** Афинæты зонæдты академи (1990),
** Сомихы зонæдты академи (1990),
** Грекъаг цивилизацийы центр (1993)
* Сомихы фысджыты цæдисы уæнг (1996)
* Сомихы зонæдты академийы академик (1996),
* профессор

## Куыстытæ
Бартикян ныффыста 300 зонадон куыстæй фылдæр уырыссаг, сомихаг, грекъаг æмæ иннæ æвзæгтыл, уыдонæй 12 монографийы.

* Армяно-византийские исследования (в двух томах). Ер., 2002
* Византийская аристократическая семья Гаврасов (на греческом яз.). Афины, 1993.
* Византия в армянских источниках (на греческом яз.). Салоники, 1981.
* Заметки o византийском эпoce o Дигениce Aкритe. Византийский временник, т. 25, 1964
* Неизвестная армянская аристократическая фамилия на службе в Византии в IX—XI вв. // День, 1992. — Вып. 26: Византия и средневековый Крым. — стр. 83-91.
* Источники изучения павликианского движения. Ер., 1961.
* Эллинизм и Армения (на греческом яз.). Афины, 1991.
* «La généalogie du Magistros Bagarat, Catépan de l’Orient, et des Kékauménos.» Revue des Études Arméniennes. NS 2, 1965. (French)
* «L’enoikion à Byzance et dans la capitale des Bagratides, Ani, à l'époque de la domination byzantine (1045—1064).» Revue des Études Arméniennes. NS 6, 1969. (French)
* «Հայաստանի նվաճումը Բյուզանդական կայսրության կողմից» («The Byzantine Conquest of Armenia»). Patma-Banasirakan Handes. № 2 (49), 1970. (Armenian)
* Hellenismos kai Armenia. Athens: Hidryma Goulandre-Chorn, 1991. (Greek)
* Armenia and Armenians in the Byzantine Epic, in Digenes Akrites: New Approaches to Byzantine Heroic Poetry (Centre for Hellenic Studies, Kings College London). David Ricks (ed.) Brookfield, Vt.: Variorum, 1993 ISBN 0-86078-395-2
* Պարթենիոս Աթենացու Պաղեստինի Կեսարիայի մետրոպոլիտի պատմություն հունաց և հայոց տարաձայնության (The History of the Controversy between Greeks and Armenians written by the Metropolitan of Caesarea of Palestine, Parthenios of Athens). Yerevan: Yerevan State University Press, 2005. (Armenian)

## Фиппаинæгтæ

Категори:Историон зонæдты доктортæ