open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нымæтхуд

**Нымæтхуд**, дыгур. *буйнаг ходæ* — нымæтæй конд ирон национ худ.

## Нымæтхудты конд
Нымæтхудтæ кодтой ирон адæм фосы алыхуызы къуымбилтæй, фæлæ уæлдай хуыздæр уыдысты фæсмы сау, цъæх, донгъуыз æмæ урс къуымбилтæ. Нымæт куыд уæрстой, афтæ худæн дæр хъуыди сыгъдæг койгонд къуымбил, æмæ йæ тæнæг æвæрдæй уæрстой бæстон кæнæ кæттаджы, кæнæ ерджены тыхтæй иугъæдоны уымæлæй. Уымæлæн та хуыздæр уыди хъарм дон кæнæ хуырх. Нымæтхудты уæрстой бæстон дыууæ фæлтæрæн дыууæ хуызы: фыццагæн уæрст цыди æмвæтæнæй æнæ уæлдай бæзджынтæ æмæ тæнæгтæй æнгом, æмхуызон. Дыккаг уæрст æй кодтой æмбисастæуыл цыппар дыдагъæй, стæй йæ бæрæг тенкадзыдæй æнгом тыгътой худыкъуыдырыл бынастæрды уымæл кæттагимæ. Бæстон тыгъдæй, æнгом бастæй худ басур, уæд ын æмдымбылæй йæ кæрæтты зылдтой хæсгардæй æмæ сыл хуыдтой быд — чъилтæ фидардæр æмæ фидыцджындæрæн. Цæмæй сæрыл æнгомдæр бада, уый тыххæй дзы ластой астæубос фидар æндахæй æмæ йæ бастой къæппæлхынцъæй.

Ирон нымæтхудты алы кæмтты кодтой кæм бæстон иумæйаг фæткыл, кæм та хицæн уагыл. Гъемæ, куыдфæнды ма уыдаиккой хуызæй æмæ кондæй, уæддæр аргъгæнæг уыдысты лæджы сæрæн иугæндзоны рог æмæ æнцонархайдæй, фидыцджынæй. Æппын ницы, фæлæ хураууонæй къæвда кæй урæдтой, уымæй диссагæн хæссинаг уыдысты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон дарæс
Нымæт

**Нымæт**:

* Нымæт кæнæ уæйлаг нымæт (дыгур. *нимæт*) — уæлæдарæс.
* Нымæт (дыгур. *буйнаг*) — хъуымац.
Бæрцытæ

**Бæрц**, бирæон нымæц: **бæрцытæ** — цухъхъайы риуыл дыууæрдыгæй рæгъ-рæгъы сагъд зырнæйзылд хъæдын къæбæлтæй алкæцы дæр; сæ уæллаг кæрæттæ вæййынц сыгъзæрин доны тылд, æвзистæй, науæд урс кæнæ сау сыкъайæ, гъе пылыстæгæй конд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цухъхъа
Басылыхъхъ

**Басылыхъхъ**, бирæон нымæц: **басылыхъхъытæ** — тинтычъи кæнæ фæсмынæй арæзт зымæгон сæрыл дарæн дзаума егъау цъупхуд æмæ даргъ кæрæттимæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кавказы уæлæдарæс
Категори:Ирон дарæс
Фос

**Фос**, дыгур. *фонс* у хъæууон хæдзарады цæрæгойты иумæйаг ном.

## Кæс ноджы
* Лыстæг фос
* Стурвос

## Фиппаинæгтæ

*
Ольгин (провинци)

**Ольги́н** () у Кубæйы провинцитæй иу. Йæ административон центр у сахар Ольгин.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кубæйы провинцитæ
Гранмæ (провинци)

**Гра́нмæ** () у Кубæйы провинцитæй иу. Йæ административон центр у сахар Баямо.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кубæйы провинцитæ
Æмбаргæ адæймаг

**Æмбаргæ адæймаг** () у приматты æппæты арæхдæр хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Адæймаг
Чъорох

**Чъорох** (, ) у Турчы æмæ Гуырдзыстоны цæугæдон. Йæ донæфтæн у Сау денджыз. Йæ дæргъ у 438 километры.

Категори:Турчы цæугæдæттæ
Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Сырх бындзмар

**Сырх бындзмар** () у маргджын зокъо, бындзмары хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зокъотæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Маргджын зокъотæ
Хъæдбыдыр

**Хъæдбыдыр** — Цæгаты æрдæгтымбылæджы хъæды æмæ быдирон хæйттæ кæм ис, уыцы æрдзон зонæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Æрдзон зонæтæ
Быдыр

**Быдыр**, дыгур. *будур* — хæхтæ, стыр къуылдымтæ æмæ хъæд кæм нæй, зæххы ахæм æрдзон зонæ.

## Фиппаинæгтæ

*
Категори:Æрдзон зонæтæ
Уæйлаг нымæт

**Нымæт** кæнæ **уæйлаг нымæт** (цуанон æвзагыл: дыгур. *гæлгеу*, садойнаг вариант: *гæлджиу*) — æууæрст къуымбилæй сæрмагонд хуызы арæзт бæзджын уæлæфтау дзаума.

## Кæс ноджы
* Андиаг нымæт

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кавказы уæлæдарæс
Категори:Ирон дарæс
Азиаг пыл

**Азиаг пыл** кæнæ **индиаг пыл** () у азиаг пылты хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Африкæйаг пылтæ

**Африкæйаг пылтæ** () сты пылты мыггаг.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Гъогъет

**Гъогъет** () у хъæу Гуырдзыстоны Карелы муниципалитеты. Ис Гуырдзыстон æмæ Хуссар Ирыстоны тæккæ арæныл. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карелы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Адз

**Адз** () у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Тъилиана

**Тъилиана** кæнæ **Тъилианы дон**, **Цъалайы дон** () у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Скæсæн Пронеы фæрсагдон. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Убиат

**Убиат** () у хъæу Хуссар Ирыстоны Знауыры районы.

## Фиппаинæгтæ

## Литературæ
* 

Категори:Знауыры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Чапарухы дон

**Чапарухы дон**, вариант: *Рæздарæны дон* у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Чысыл Леуахийы рахиз фæрсагдон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Потъниса

**Потъниса**, варианттæ сты: **Потнисы ком**, **Потнисагом**, **Суацхуры ком** у ком Хуссар Ирыстоны. Æмарæн кæны ахæм кæмттимæ, куыд: Гудисгом æмæ Чысыл Леуахийы комимæ. Йæ алыварс бæрзонддæр хæхтæ сты: Бибылты хох, Бестаутыхох, Бæрзонд дзуар, Котолатыхох, Сидæмонты дзуары хох æмæ а.д.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны кæмттæ
Къортъох

**Къортъох** у хохы цъупп Хуссар Ирыстоны. Ис Чъехы цур.

## Кæс ноджы
* Къортъохы æфцæг

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Бæрзонд дзуар

**Бæрзонд дзуар** у хохы цъупп Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Мусандам (мухафазæ)

**Муса́ндам** () у Оманы мухафазæ (провинци).

Категори:Оманы административон дих
Фаэнцæ

**Фаэ́нцæ** (, ) у сахар Италийы Равеннæйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эмили-Романьяйы сахартæ
Луго (нысаниуджытæ)

**Луго**:

* Луго (, ) — Галисийы сахар (Испани).
* Луго (, ) — Галисийы провинци (Испани).
* Луго (, ) — Лугойы провинцийы район (Испани).
* Луго () — Эмилия-Романьяйы коммунæ (Итали).
Реком (хох)

**Реком** у хохы цъупп Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы. Ис Гнугъгомы, Гозойы хъæуы сæрмæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Зидан, Зинедин

**Зинеди́н Язи́д Зида́н** (, , ; райгуырдис 	1972-æм азы 23 июны Марселы) у францаг футболист æмæ тренер.

## Фиппаинæгтæ

Категори:ФИФА 100
Категори:Францы футболисттæ
Категори:ФК «Ювентусы» хъазджытæ
Категори:ФК «Реал Мадриды» хъазджытæ
Бензема, Карим

**Кари́м Мостафа́ Бензема́** (; райгуырдис 1987-æм азы 19 декабры Лионы) у францаг футболист, саудаг клуб «Аль-Иттихад»-ы размæбырсæг æмæ капитан.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Францы футболисттæ
Категори:ФК «Реал Мадриды» хъазджытæ
Копер

**Ко́пер** (, ) у Словенийы сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словенийы сахартæ
Мохаммед Салах

**Моха́ммед Сала́х Хаме́д Мехре́з Гали́** ( ; райгуырдис 1992-æм азы 15 июны Мысыры) у мысираг футболист, ФК «Ливерпулы» размæбырсæг, Мысыры иугонд командæйы капитан.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мысыры футболисттæ
Ван Перси, Робин

**Ро́бин ван Пе́рси** ( ; райг. 1983-æм азы 6 августы Роттердамы) у нидерландаг футболист, Нидерландты иугонд командæйы хуыздæр бомбардир, ФК «Херенвены» сæйраг тренер.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нидерландты футболисттæ
Категори:ФК «Манчестер Юнайтеды» хъазджытæ
Тотти, Франческо

**Франче́ско То́тти** ( []; райгуырдис 1976-æм азы 27 сентябры Ромы) у италиаг футболист, æрдæгхъахъхъæнæг æмæ размæбырсæг, «Ромæйы» раздæры капитан.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Италийы футболисттæ
Категори:ФИФА 100
Ибрагимович, Златан

**Зла́тан Ибраги́мович** (, шведаг дзурыны ахаст: , боснийаг дзурыны ахаст: ; райгуырдис 1981-æм азы 3 октябры Мальмёйы) у шведаг футболист, размæбырсæг, Швецийы иугонд командæйы раздæры капитан.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швецийы футболисттæ
Категори:Мальмёйы чи райгуырдис, уыдон
Категори:ФК «Барселонæйы» хъазджытæ
Категори:ФК «Ювентусы» хъазджытæ
Категори:ФК «Манчестер Юнайтеды» хъазджытæ
Категори:ФК «Милан»-ы хъазджытæ
Левандовский, Роберт

**Ро́берт Левандо́вский** ( []; ) у польшæйаг футболист, испайнаг клуб «Барселонæйы» размæбырсæг, Польшæйы иугонд командæйы капитан.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Польшæйы футболисттæ
Категори:ФК «Баварийы» хъазджытæ
Категори:ФК «Барселонæйы» хъазджытæ
Бонуччи, Леонардо

**Леона́рдо Бону́ччи** (, ; райгуырдис 1987-æм азы 1 майы Витербойы) у италиаг футболист, центрон хъахъхъæнæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Италийы футболисттæ
Категори:ФК «Ювентусы» хъазджытæ
Категори:ФК «Милан»-ы хъазджытæ
Буффон, Джанлуиджи

**Джанлуи́джи Буффо́н** ( []; райгуырдис 1978-æм азы 28 январы Каррарæйы) у италиаг футболист, дуаргæс.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Италийы футболисттæ
Категори:ФИФА 100
Категори:ФК «Ювентусы» хъазджытæ
Маркизио, Клаудио

**Кла́удио Марки́зио** (; райгуырдис 1986-æм азы 19 январы Турины) у италиаг футболист, æрдæгхъахъхъæнæг, «Ювентусы» скъолайы рауагъдон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:ФК «Ювентусы» хъазджытæ
Категори:Италийы футболисттæ
Пеле

**Э́дсон Ара́нтис ду Насиме́нту** ( ; райгуырдис 1940-æм азы 23 октябры Трес-Корасойнсы — амардис 2022-æм азы 29 декабры Сан-Паулуйы), зындгонддæр куыд **Пеле́** ( ) у номдзыд бразилиаг футболист, 1970-æм азы Дунейы чемпионаты хуыздæр хъазæг. ФИФА-йы футболон комиссимæ гæсгæ Пеле у XX æнусы хуыздæр футболист.

## Фиппаинæгтæ

Категори:ФИФА 100
Категори:Бразилийы футболисттæ
Сретенсчы район

**Сретенсчы район** () у Фæсбайкалы крайы район. Йæ административон центр у Сретенск.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фæсбайкалы крайы районтæ
Родригес, Хамес

**Ха́мес Дави́д Родри́гес Ру́био** ( []; ) — колумбиаг футболист, æрдæгхъахъхъæнæг, Колумбийы иугонд командæйы капитан.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Колумбийы футболисттæ
Категори:ФК «Баварийы» хъазджытæ
Категори:ФК «Реал Мадриды» хъазджытæ
Клозе, Мирослав

**Мирослав Йо́зеф Кло́зе** (, ; ) у немыцаг футболист æмæ тренер, размæбырсæг. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Германы футболисттæ
Категори:ФК «Баварийы» хъазджытæ
Шушары

**Шуша́ры** () у Бетъырбухы посёлок. У муниципалон иуæг Пушкины районы сконды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бетъырбухы цæрæнрæттæ
Кейн, Гарри

**Га́рри Э́двард Кейн** (; райгуырдис 1993-æм азы 28 июлы Уолтемстоуы) у англисаг футболист, «Баварийы» размæбырсæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Англисы футболисттæ
Категори:ФК «Баварийы» хъазджытæ
Шик, Патрик

**Па́трик Шик** (; райгуырдис 1996-æм азы 24 январы Прагæйы) у чехаг футболист, «Байер 04-ы» размæбырсæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Чехийы футболисттæ
Леванто

**Лева́нто** () у коммунæ Италийы. Ис Специйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Специйы провинцийы коммунæтæ
Хæрздæф æрвдзæст

**Хæрздæф æрвдзæст** () у бирæазон кæрдæг зайæгой, æрвдзæсты хуыз.

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Адонис (зайæгой)

**Адо́нис** () у зайæгойты мыггаг.

## Иуæй-иу хуызтæ
* Æндæдзаг кæрдæг (*Adonis vernalis*)
* Куысойн (*Adonis aestivalis*)

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Хъæддыхцъылынхуызтæ

**Хъæддыхцъылынхуызтæ** () сты бирæазон зайæгойты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Дарæн къуылдым

**Дарæн къуылдым** у хохы цъупп Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы. Ис Гудисгомы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Рапалло

**Рапа́лло** () у курортон сахар æмæ коммунæ Италийы. Лæууы Лигурийы денджызы былыл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лигурийы сахартæ
Даргъгонд калакъода

**Даргъгонд калакъода** (, ) у кæрдæг зайæгой, калакъодайы хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Сау калакъода

**Сау калакъода** () у кæрдæг зайæгой, калакъодайы хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Каланхое

**Каланхо́е** кæнæ **каланхо́э** () у суккулентон зайæгойты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Суккуленттæ
Хъубта (цæугæдон)

**Хъубта**, вариант: *Къуптайы дон* у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Чысыл Леуахийы галиу фæрсагдон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Хъуырийы цъала

**Хъуырийы цъала**, варианттæ сты: **Хъуыриайы цъала**, **Хъуырийы дон**, **Джеры цъала** у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Чысыл Леуахийы рахиз фæрсагдон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Гудисы рагъ

**Гудисы рагъ** () у хохы рагъ Дзауы районæй Цхинвалы районы ’хсæн.

## Хæхтæ
* Бибылты хох (2626 м)
* Гудисыхох (2945 м)
* Котолатыхох (2471 м)
* Мæнгæфцæг (3339 м)
* Саболокъ (2120,8 м)
* Сидæмонты дзуар (2410 м)

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хæхтæ
Самебайы хох

**Самеба**, варианттæ сты: **Самебайы хох**, **Санебайы хох**, **Санибайы цъупп**, **Санибайы хох** () у хохы цъупп Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы.

## Кæс ноджы
* Усанеты хох

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Орбодзала

**Орбодзала** кæнæ **Тъæпæнрагъ** () у хохы цъупп Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Чъаребула

**Чъаребула** () у Хуссар Ирыстоны æмæ Гуырдзыстоны цæугæдон, Стыр Леуахийы галиу фæрсагдон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Тукайы район

**Тукайы район** (, ) у Тæтæрстаны район. Йæ административон центр у Набережные Челны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тæтæрстаны районтæ
Суворовы район

**Суворовы район** () у Тулæйы облæсты район. Йæ административон центр у Суворов.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тулæйы облæсты районтæ
Суадонхох

**Суадонхох** кæнæ **Цхарцъхъаро** () у хохы цъупп Хуссар Ирыстоны. Ис Цхинвалы районæй Ленингоры районы ’хсæн.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Къортъохы æфцæг

**Къортъохы æфцæг** кæнæ **Сурамы рагъ** () у хохы рагъ Кавказы. Ис Хуссар Ирыстонæй Гуырдзыстоны ’хсæн.

## Кæс ноджы
* Сурамы æфцæг

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Ирыстоны хæхтæ
Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Туапсейы район

**Туапсейы район** () у район Краснодары крайы. Йæ административон центр у Туапсе.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Краснодары крайы районтæ
Куыйан (цæугæдон)

**Куыйан** (; ) у чысыл цæугæдон Кæсæг-Балхъар, Терчы рахиз фæрсагдон.

Категори:Кæсæг-Балхъары цæугæдæттæ
Категори:Терчы фæрсагдæттæ
Ходыхъæу (Хуссар Ирыстон)

**Ходыхъæу** кæнæ **Ходы хъæу**, **Ход** у Гудисы хъæуы сых (раздæры хъæу).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Пъерæнидон

**Пъерæнидон** у чысыл цæугæдон Цæгат Ирыстоны, Æрæфы галиу фæрсагдон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ирыстоны цæугæдæттæ
Категори:Дыгургомы цæугæдæттæ
Ӕхсӕрбын (ракет)

**Æхсæрбын** () Уæрæсейы президент Владимир Путины ныхæстæм гæсгæ, у гиперзæлон æхсæйнаг дистанцийы баллистикон ракет. Хабæрттæм гæсгæ, ракеты тагъдад у 11 уырды фылдæр, Украинæйы æфсад куыд нымадтой, афтæмæй кæны бæрзонд гиперзæл, æхсæз хæстсæр алы хæстсæр дæр ифтонггонд у æхсæз дæлхæцæнгарзæй кæцы йæ тынг зын æрцахсын кæны.  Пентагоны пресс-секретары хæдивæг, «Орешник» схуыдта Уæрæсейы баллистикон ракеты РС-26 Рубеж вариант. 

## Пайда
2024 азы 21 ноябры, Уæрæсе-Украинаг хæсты рæстæджы, «Æхсæрбын»-æй фыццаг хатт спайда кодтой хæсты, Уæрæсейы ныхæстæм гæсгæ, нысангонд æрцыд Пивденмашыл Украинæйы сахары Днепр. Фыццаг хатт Украинæ загъта, цыма æхст æрцыд æхсæнконтиненталон баллистикон ракетæйы фæрцы. Куыд дзурынц, афтæмæй «Æхсæрбын» пайда кæны MIRV-ы уаргъ, кæцы æвдыст æрцыд æнæбæлвырдгонд æхсты кадрты. Ракетæ фехстой Астраханы облæстæй, æвæццæгæн, Капустин Яры полигонæй. Фæстæдæр загътой, æхсты, æвæццæгæн, нæ уыд рæмудзæн æрмæг, æмæ арæзт æрцыд æрмæстдæр политикон нысанæн.

## Характеристикæтæ
Сергей Каракаев расидта, ракетон комплексыл "Æхсæрбын" куыстой Уæрæсейы индустри коопераци президенты хицæнæй июлæй 2023. Йæ дзырдтæм гæсгæ, комплекс змæлтæ у.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хæцæнгæрзтæ алфавитмæ гæсгæ
Шан (хох)

**Шан** (, ) у Кавказы хохы цъупп. Ис Мæхъхъæлæй Хъазыбеджы муниципалитеты ’хсæн. Хохы бæрзæнд у 4451 метры.

Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Категори:Мæхъхъæлы хохы цъуппытæ
Тебулосмта

**Тебулосмта** (, ) у Кавказы хохы цъупп. Ис Цæцæнæй Гуырдзыстоны ’хсæн. Хохы бæрзæнд у 4493 метры.

Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Категори:Цæцæны хохы цъуппытæ
Æрсион

**Æрсион** у хохы цъупп Цæгат Ирыстоны Æрæфы районы.

## Литературæ
* Цагаева А. Дз. Топонимия Северной Осетии — Владикавказ: Ир, 2010 — с. 623.

Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ
Хихджын хъæд

**Хихджын хъæд** — хихджын бæлæстæ (нæзы, наз, соцъи, сыфнæзы) бирæ кæм ис, уыцы хъæд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъæдтæ
Шхарæ

**Шха́рæ** (, ) у Кавказы хох, Стыр хохы (Кавказы сæйраг рагъы) бæрзонддæр хохы цъупп. Хохы бæрзæнд у 5193,2 метры.

Категори:Кæсæг-Балхъары хохы цъуппытæ
Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Хъуро

**Хъуро** () у Гуырдзыстоны хохы цъупп. Ис Хъазыбеджы муниципалитеты Сæнайыхъæуы сæрмæ. Хохы бæрзæнд у 4071 метры.

Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Кумкват

**Кумква́т** кæнæ **фортунеллæ** () у æнусонцъæх къутæрты мыггаг.

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Гаити (сакъадах)

**Гаи́ти** (, ) кæнæ **Эспаньолæ** (, ) у Карибы денджызы сакъадах, Антилы Стыр сакъадæхтæй иу.

Категори:Антилы Стыр сакъадæхтæ
Цыргъсыф цхъори

**Цыргъсыф цхъори**, вариант: *цыргъсыф цъыхыры* () у цхъорийы хуыз.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Поттавотоми (зылд, Оклахомæ)

**Поттавотоми** () у Оклахомæйы зылд. Йæ административон центр у Шони.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Оклахомæйы зылдтæ
Гуыцмæзтыхъæу (Гудисгом)

**Гуыцмæзтыхъæу** у хъæу Хуссар Ирыстоны Дзауы районы. Ис Гудисгомы.

## Литературæ
* 

Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Померанец

**Помера́нец** () у æнусонцъæх дыргъхæссæг бæлас æмæ йæ дыргъты ном.

Категори:Бæлæстæ
Тинтычъи

**Тинтычъи** () — сæгъæй цы лыстæг фæлмæн хъуын хафтой сæрды сæрвасæнæй, уый.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фосдарынад
Нева

**Нева́** () у Ленинграды облæсты æмæ Бетъырбухы цæугæдон. Невайы дæргъ у 74 км.

Категори:Ленинграды облæсты цæугæдæттæ
Категори:Бетъырбухы цæугæдæттæ
Усть-Ижорæ

**Усть-Ижо́рæ** () у Бетъырбухы посёлок. У муниципалон иуæг Колпинойы районы сконды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Бетъырбухы цæрæнрæттæ
Уй (Франц)

**Уй** () у Ивелины департаменты коммунæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ивелины департаменты коммунæтæ
Кампо-Сан-Мартино

**Кампо-Сан-Мартино** () у Падуяйы провинцийы коммунæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Падуяйы провинцийы коммунæтæ
Андорæ

**Андорæ** () у Италийы коммунæ. Ис Савонæйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Савонæйы провинцийы коммунæтæ
Сардинеллæ

**Сардине́ллæтæ** () сты тынсисджын кæсæгты мыггаг.

Категори:Кæсæгтæ
Аллигатор

**Аллига́тортæ** () — кæфхъуындарты къордмæ чи хауы, уыцы хилджыты мыггаг.

Категори:Хилджытæ
Каймантæ

**Кайма́нтæ** () — кæфхъуындарты къордмæ чи хауы, уыцы хилджыты мыггаг.

Категори:Хилджытæ
Æцæг кæфхъуындартæ

**Æцæг кæфхъуындартæ** () — хилджыты къласмæ чи хауы, уыцы цæрæгойты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хилджытæ
Полинези

**Полине́зи** ( æмæ  — «бирæ сакъадæхтæ») у Океанийы субрегион.

*
Оне-су-Буа

**Оне́-су-Буа́** () у Сенæ-Сен-Денийы департаменты коммунæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сенæ-Сен-Денийы коммунæтæ
Стыр пандæ

**Стыр па́ндæ** кæнæ **хурхъæзы арс** () — æрсыты бинонадмæ чи хауы, ахæм æхсырæйхæссæг. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Сносцъхъали

**Сносцъхъали** () у цæугæдон Гуырдзыстоны, Терчы рахиз фæрсагдон.

Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Категори:Терчы фæрсагдæттæ
Бонайре

**Бона́йре** кæнæ **Боне́йр** (, []; ) у Нидерландты къаролады сæрмагонд коммунæ æмæ Карибы денджызы сакъадах, Бонайре, Синт-Эстатиус æмæ Сабæйы хай.

## Фиппаинæгтæ

*
Категори:Сакъадæхтæ алфавитмæ гæсгæ
Гуантанамо (сахар)

**Гуанта́намо** () у сахар Кубæйы, Гуантанамойы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кубæйы сахартæ
Сантæ-Кларæ (Кубæ)

**Са́нтæ-Кла́рæ** () у сахар Кубæйы, Вилья-Кларæйы провинцийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кубæйы сахартæ
Двина

**Двина́**:

## Топоним
* Ныгуылæн Двина — цæугæдон Уæрæсе, Белоруссийы æмæ Латвийы.
* Ныгуылæн Двина — Тверы облæсты сахар.
* Цæгат Двина — Архангельсчы облæсты цæугæдон.
Енотонтæ

**Енотонтæ** кæнæ **енотхуызтæ** () сты цæрæгойты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Скаттæ

**Ска́ттæ** () сты æргъиуджын кæфты уæлкъорд.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Пюсси

**Пю́сси** () у сахар Эстонийы цæгат-скæсæны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эстонийы сахартæ
Навассæ

**Нава́ссæйы сакъадах** (, , ) у чысыл сакъадах Карибы денджызы.

Категори:Сакъадæхтæ алфавитмæ гæсгæ
Темиргоевская

**Темирго́евская** () у станицæ Краснодары крайы Курганинсчы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Курганинсчы районы цæрæнрæттæ
Духовницкое

**Духовницкое** () у сахарæнгæс посёлок Саратовы облæсты, Духовницкоейы районы административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Саратовы облæсты цæрæнрæттæ
Некрасовское

**Некра́совское** () у сахарæнгæс посёлок Ярославлы облæсты, Некрасовскоейы районы административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ярославлы облæсты цæрæнрæттæ
Санаты Гацыр

**Санаты Теккайы фырт Гацыр** (райгуырди 1825-æм азы Хъæнийы) уыди ирон фольклорист.

## Цардафыст
1830 азы йæ бинонтæ ралыгъдысты Брутмæ. Æстдæс азы йыл куы сæххæст, уæд æм фæсидтысты æфсадмæ. 1861 азы сси прапорщик, 1871 азы та — поручик. Уыди Хъырымы хæсты (1855). Саккаг ын кодтой Сыгъдæг Георгийы æртыккаг æмæ цыппæрæм къæпхæны ордентæ, сызгъæрин майдан «Хъæбатырдзинады тыххæй», Кавказы кæй службæ кодта, уый тыххæй — дзуар. 

Куыста Куырттаты æмæ Уæлладжыры кæмтты, фæстæдæр та — Дыгургомы пъырыстыфы æххуысгæнæгæй. Уыдис æм штаб-ротмистры цин. Амарди 1880 азы.

Гацыр æхсæны хъуыддæгты йæхи равдыста стыр культурæйы хицауæй, йæ адæмæн бацыди стыр хæрзты. Иттæг æнувыдæй æмбырд кодта ирон дзургæ сфæлдыстад, уæлдайдæр та Нарты кадджытæ, ивта сæ уырыссаг æвзагмæ, фыста сын биноныг фиппаинæгтæ. Уæвгæ сын фиппаинæгтæ схонæн дæр нæй,
уымæн æмæ дзы арæх ссарæн вæййы хъæздыг этнографион хабæрттæ, ирæтты уæдыккон цардыуаджы тыххæй ахсджиаг факттæ.

Гацыр Нарты кадджытæй ныффыста ссæдзæй фылдæр, ноджы æмбырд кодта Даредзанты кадджытæ, аргъæуттæ. Йæ фыстытæй бирæтæ йæ удæгасæй рухс нæ федтой. Иу æмæ ссæдз кадæджы йын баззади «Сборник сведений о кавказских горцах»-ы редакцийы Тифлисы, æвæццæгæн сæ рауадзынмæ хъавыдысты уыцы серийы радон томы, фæлæ цыдæр аххосæгтæм гæсгæ хъуыддаг бакъуылымпы, æвæццæгæн, сери уадзыны куыст урæд кæй æрцыд, уый фыдæй. Уый фæстæ кадджытæ бахаудтой архивмæ, уырдыгæй та В. Ф. Миллермæ, фесты йæм 30 азæй фылдæр, стæй сæ Брытъиаты Елбыздыхъомæ радта. Цæвиттон, уацмыстæ къухæй-къухмæ фæцыдысты æнусы æмбис. Фæлæ сын джиппы рауадзыны хъомыс нæ уыд. Æппынфæстаг Ирон историон-филологон æхсæнадмæ бафтыдысты (Брытъиаты Елбыздыхъо сæ радта уырдæм) æмæ хицæн чиныгæй рацыдысты 1925 азы, «Памятники народного творчества осетин», зæгъгæ, уыцы серийы фыццаг томы Дзагуырты Гуыбадыйы разныхасимæ.

Фæстæдæр кадджытæй 20 хаст æрцыди, 1989 азы Мæскуыйы цы æртæтомон рауагътой, уырдæм. Джиппы дзы уадзæм иу.

## Литературæ
* Брутæгтæ. Журнал «Мах дуг», 2000 аз, №10

Гацыр
Категори:1825-æм азы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Хъæнийы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Ирон фольклористтæ
Мысыкаты Темболат

**Мысыкаты Тепсарыхъойы фырт Темболат** (райгуырди 1875 азы Бруты) у ирон кадæггæнæг, музыкант.

## Цардафыст
Мысыкаты Тепсарыхъойы фырт Темболат райгуырди 1875 азы Бруты зæхкусæджы хæдзары. Йæхæдæг дæр хæрз сабийæ зæронды бонтæм кодта зæххы куыст.
Темболат фынддæсаздзыдæй фæцалх хъисын фæндырæй цæгъдыныл. Ахуыр та сси джимарайаг номдзыд кадæггæнæг Хъалæгаты Иналдыхъойыл, стæй Тменыхъæуы (йæ фыдæлтæ Брутмæ уырдыгæй ралыгъдысты) дзыхарæхст æмæ фæндырарм лæгтыл.

Бруты зæрæдтæ-иу арæх æрбамбырд сты Гæрæнтæм (сæ фос уырдæм тардтой) æмæ кодтой аргъæуттæ, кадджытæ, зарджытæ, дзырдтой алы хъæлдзæг хабæрттæ. Уæлдай хуыздæр бахъуыды кодта æвзонг Темболат Цъæхилты Бибойы. Уымæн «йæ хорз зарджытæн, йæ хорз кадджытæн кæрон кæм уыди?» Лæппу йæм хъусынæй не ’фсæсти.

## Литературæ
* Брутæгтæ. Журнал «Мах дуг», 2000 аз, №10

Темболат
Категори:Ирон кадæггæнджытæ
Боруджерд

**Борудже́рд** () у сахар Ираны. Ис Лурестаны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лурестаны сахартæ
Санаты Индрис

**Санаты Дудары фырт Индрис** (райгуырдис 1839-æм азы 28 майы Бруты — амардис 1897-æм азы) у Уæрæсейы империйы æфсады булкъон.

## Цардафыст
1854 азы йæм фæсидтысты æфсадмæ æмæ бахауди, Теркаг-Хæххон полкъ кæй хуыдтой, уырдæм. Æфсæддон хъуыддагыл «иттæг æнувыд» уыдис, æмæ йын саккаг кодтой хæрзиуæг «Фæзминаджы Нысан». Фæстæдæр бирæ рæтты фесгуыхт, æмæ йын радтой Сыгъдæг Станиславы 3-аг къæпхæны орден бант æмæ кардимæ, Сыгъдæг Аннæйы 2-аг æмæ 3-аг къæпхæны ордентæ банттæ æмæ кæрдтимæ æмæ а.д. 

1877 азы туркæгтимæ хæсты йæхи хъæбатырæй кæй равдыста, уый тыххæй райста есаулы цин.

Уый хорз зонгæ уыди Хетæгкаты Къостаимæ, æхсæны хъуыддæгтæ арæх кодтой иумæ. 

Санаты Индрис амарди 1897 азы.

## Литературæ
* Брутæгтæ. Журнал «Мах дуг», 2000 аз, №10

Категори:Зындгонд ирæттæ
Индрис
Категори:1839-æм азы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Бруты чи райгуырдис, уыдон
Категори:1897-æм азы чи амардис, уыдон
Категори:Ирон æфсæддонтæ
Приматтæ

**Прима́ттæ** () сты æхсырæйхæсджыты къорд.

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
*
Лорихуызтæ

**Ло́рихуызтæ** () сты приматты бинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Елань (Волгограды облæст)

**Ела́нь** () у сахарæнгæс посёлок Волгограды облæсты, Еланы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Волгограды облæсты цæрæнрæттæ
Волговерховье

**Волговерхо́вье** () у хъæу Тверы облæсты Осташковы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тверы облæсты цæрæнрæттæ
Гаудæ

**Га́удæ** () у Нидерландты сахар æмæ муниципалитет. Ис Хуссар Голландийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нидерландты сахартæ
Берген (зылд)

**Бе́рген** () у Нью-Джерсийы зылд. Йæ административон центр у Хакенсак.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нью-Джерсийы зылдтæ
Горинхем

**Горинхем**, вариант: *Горкум* ( ) у Нидерландты сахар æмæ муниципалитет. Ис Хуссар Голландийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Нидерландты сахартæ
Дæллаг Дженгутай

**Дæллаг Дженгутай** () у хъæу Дагъистаны Буйнаксчы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Буйнаксчы районы цæрæнрæттæ
Ленинкент (хъæу)

**Ленинкент** () у хъæу Дагъистаны Карабудахкенты районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карабудахкенты районы цæрæнрæттæ
Кобылты Сергей

**Кобылты Константины фырт Сергей** (1915—1954) у ирон хæстон архайæг, Советон æфсады дæлбулкъон, Советон Цæдисы Хъæбатыр. 

## Цардафыст
Кобылты Сергей райгуырдис Арвыкомы Къобы хъæуы 1915-æм азы 9 ноябры. Дзæуджыхъæуы 30-æм скъолайы 7-æм кълас каст куы фæцис, уæд йæ ахуыр адарддæр кодта Уæлдæфон флоты скъолайы сахар Батайсчы. Уый фæстæ куыста Цхинвал æмæ Сталинграды аэроклубты. Фыдыбæстæйы Стыр хæсты архайдта 1941 азы августæй фæстæмæ. Уæдмæ каст фæци куынæггæнæг авиацийы командирты курсытæ. Йæ хæстон архайд райдыдта 160-æм авиацион полчъы. Авиацион къорды дæлхайæдтæ знаджы хæдтæхджытæй хъахъхъæдтой Ростовы æфсæнвæндаг æмæ йæ алыварс цæрæн бынæттæ.

1942 азы июлы Кобылыфырт йæ службæ адарддæр кодта 182-æм авиацион куынæггæнæг полчъы (æфсæддон дæлхайад уыд Цæгаткавказаг фронты сконды). Уæдæй фæстæмæ Сергей хæцыд уыцы æфсæддон дæлхайады, йе ’мслужбæгæнджытимæ хъахъхъæдта æфсæддон æмæ индустриалон объекттæ, куынæг кодта знаджы хæдтæхджытæ. Афтæмæй 1942 азы сентябрмæ Кобылты Сергей 17 уæлдæфон хæсты æрæппæрста 13 немыцаг хæдтæхæджы. ССР Цæдисы Сæйраг Советы Президиумы Указæй 1943 азы 14 февралы хистæр лейтенант Кобылты Сергейæн лæвæрд æрцыд Советон Цæдисы Хъæбатыры ном, немыцаг-фашистон лæбурджытимæ тохы цы лæгдзинад æмæ æхсардзинад равдыста, уый тыххæй.

Æдæппæт хæсты азты дæргъы Кобылы-фырт æрæппæрста знаджы 27 хæдтæхæджы.

Фыдыбæстæйы Стыр хæсты фæстæ йæ службæ адарддæр кодта Æфсæддон-уæлдæфон тыхты, разамынд лæвæрдта авиацион полкъæн. Авиацийы дæлбулкъон Кобылты Сергей æвирхъауæй фæмард 1954 азы 17 июны, ног реактивон хæдтæхæг фæлваргæйæ.

## Фиппаинæгтæ

Сергей
Категори:Ирæттæ Фыдыбæстæйы Стыр хæсты
Сæнайы дон

**Сæнайы дон** у цæугæдон Хъазыбеджы муниципалитет, Терчы доны фæрсагдон.

## Кæс ноджы
* Чхери

## Литературæ
* Ю. А. Дзиццойты. Топонимия как источник по этнической истории: осетинское Sæna / русское Сони
* Дзиццойты Юри. Топонимические заметки // NARTAMONGÆ. 2024. Vol. XIX

Категори:Терчы фæрсагдæттæ
Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Ирланди (сакъадах)

**Ирла́нди**, вариант: **Эйре** ( , ,  , ) у Европæйы стыр сакъадах, Британийы сакъадæхтæй иу.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Британийы сакъадæхтæ
Категори:Ирландийы сакъадæхтæ
Категори:Стыр Британийы сакъадæхтæ
Влёрæ

**Влёрæ**, æндæр варианттæ сты: *Вло́рæ*, *Вло́нæ* () у сахар Албанийы, Влёрæйы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Албанийы сахартæ
Хъуысаты Берд

**Хъуысаты Берд** — Уæрæсейы империйы æфсады афицер, Заманхъулы (Бердыхъæуы) бындурæвæрæг.

## Цардафыст

Берд райгуырди 1873 азы 10 мартъийы. Йæ бинонтæ нымад уыдысты уæздæтты мыггагыл, хохæй ралидзгæ, чырыстон диныл хæст. Каст фæци сахар Оренбурджы Неплюевы номыл кадетон корпус, уый фæстæ Николайы кавалерион училище, 1-æм разряды кавалерон скъола иттæгхорз бæрæггæнæнтимæ. Училище каст куы фæци, уæд ын радтой корнеты цин 44-æм Нижегородаг Драгунаг полчъы, уый уыдис 1894 азы 8 августы.

## Литературæ
* Арыхъхъ — Заманхъул — Дзæуджыхъæу : Ир, 2022. — 225 ф. ISBN 978-5-7534-1801-2

Берд
Категори:1873-æм азы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Ирыстоны чи райгуырдис, уыдон
Категори:Ирон æфсæддонтæ
Къодахджыны дон

**Къодахджыны дон** у цæугæдон Цæгат Ирыстоны, Майрæмададжы доны фæрсагдон.

## Литературæ
* Цагъаты Анастасия. Цæгат Ирыстоны топоними. II-æм хай. Дзæуджыхъæу, 1975.

Категори:Цæгат Ирыстоны цæугæдæттæ
Змейкæйы дон

**Змейкæйы дон** у цæугæдон Цæгат Ирыстоны, Терчы фæрсагдон.

Категори:Цæгат Ирыстоны цæугæдæттæ
Категори:Терчы фæрсагдæттæ
Барвихæ

**Барви́хæ** () у посёлок Мæскуыйы облæсты Одинцовойы сахары зылды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Мæскуыйы облæсты цæрæнрæттæ
Бехъаны цад

**Бехъаны цад** у аразгæ цад Цæгат Ирыстоны Æрыдоны районы.

## Литературæ
* Цагъаты Анастасия. Цæгат Ирыстоны топоними. II-æм хай. Дзæуджыхъæу, 1975.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ирыстоны цæдтæ
Хуыбецты Раисæ

**Хуыбецты Василийы чызг Раисæ** (райгуырдис 1922-æм азы 25 декабры Алагиры — амардис 2002-æм азы 2 январы) уыди ирон драматург.

## Цардафыст
Хуыбецты Раисæ райгуырди 1922 азы 25 декабры Алагиры. Ахуыр кодта Дзæуджыхъæуы æфсæнвæндаджы транспорты техникумы æмæ Цæгат Ирыстоны педагогон институты. 1949 азы каст фæци М. Горькийы номыл литературон институт.

Хуыбецты Раисæйы фыццаг комеди «Нæ хæлæрттæ» Цæгат Ирыстоны драмон театр равдыста 1948 азы. Уæдæй фæстæмæ драматург æмгуыст кæнын райдыдта театримæ, æмæ сценæйыл æвдыст æрцыдысты йæ пьесæтæм гæсгæ æвæрд спектакльтæ «Замирæт», «Софяйы зарæг» (æмавтор), «Сау чызг», «Мады намыс», «Амонд», «æнувыд зæрдæ», «Хетæг». Комеди «Софяйы зарæджы» бындурыл арæзт æрцыд фыццаг ирон опереттæ «Уалдзыгон зарæг». 

Хуыбецты Раисæйы комедитæ æмæ драмæтæ раивтой Советон Цæдисы бирæ адæмты æвзæгтæм, равдыстой сæ Ирыстоны уырыссаг драмон театры æмæ бæстæйы дæсгай театрты сценæтыл.

Драматург бирæ азты дæргъы куыста ЦИАССР-йы Аивæдты хъуыддæгты управленийы, Хетæгкаты Къостайы номыл ирон литературæйы музейы директорæй æмæ Цæгат Ирыстоны музыкалон театры литературон хайады сæргълæууæгæй.

## Фиппаинæгтæ

Раисæ
Категори:Ирон драматургтæ
Категори:1922-æм азы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Алагиры чи райгуырдис, уыдон
Категори:2002-æм азы чи амардис, уыдон
Гималайтæ

**Гимала́йтæ** (, , , , , , , , ) у Зæххы бæрзондæр хæххон системæ. Ис Азийы Тибеты уæлхох быдырæй Инд-Ганджы фæзбыдыры ’хсæн.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хохы системæтæ алфавитмæ гæсгæ
*
Важа-Пшавела

**Ва́жа-Пшаве́ла** ( — «гуыданы фырт»), æцæг ном у **Лукъа Паулейы фырт Разикъашвили** (; райгуырдис 1861-æм азы Чаргалийы хъæуы — амардис 1915-æм азы Тбилисы) у гуырдзиаг поэт æмæ фыссæг, гуырдзиаг литературæйы классик.

## Цардафыст
Важа Пшавела райгуырдис 1861 азы Душеты уезды, Чаргалы хъæуы, Йæ сабийы бонтæ æнæмæтæй æрвыста Важа. Йæ фыд уыд дины кусæг, хорз зыдта гуырдзиаг классикон литературæ. Æвдæлон рæстæджы-иу йæ алыварс сбадын кодта йæ сабиты æмæ-иу сын амыдта кæсын-фыссын, кодта-иу сын гуыдан æмæ хевсурты цардæй лæгдзинад æмæ удуæлдайдзинады таурæгътæ. Важайы мад Бар-баре Пхикъелашвили зæрдæхæлар, рæдау æмæ поэзиуарзаг адæймаг уыдис. Кæсын-фыссын нæ зыдта, фæлæ æнæкæсгæйæ бирæ зыдта гуыдан æмæ хевсурты адæмон сфæлдыстадæй æмæ-иу сæ уый дæр амыдта йæ сабитæн.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуырдзыстоны фысджытæ
Категори:Гуырдзиаг поэттæ
Категори:Мтацъминдайы пантеоны ныгæд чи ис, уыдон
Саксаул

**Саксау́л** () у хъæдвыд зайæгойты мыггаг.

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Змисмыст

**Змисмыст** () у æхсынджыты дæлбинонад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Попов, Константин Павелы фырт

**Константин Павелы фырт Попов** () у уырыссаг биолог, биологон зонæдты кандидат, Цæгат Ирыстоны сгуыхт эколог.

## Номдзыд куыстытæ
* По тропам родного края (*1986*)
* Мир растений Северной Осетии (*1991*)
* Памятники природы Северной Осетии (*1994*)
* Священная роща Хетага (*1995*)
* Алагир: очерк природы и истории (*1996*)
* Алагирское ущелье: природное, историко-культурное и духовное наследие (*2008*)

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ирыстоны ахуыргæндтæ
Джимигом

**Джимигом** у Цæгат Ирыстоны Алагиры районы ком. Ис Уæлладжыргомы.

## Хъæутæ
* Джими

## Дæттæ
* Æхсинджыты цад (суадон)
* Донгæроны дон
* Лæхададжы дон
* Тырфоны дон
* Фæсхæдзары суадон
* Цъæжиуы цад

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ирыстоны кæмттæ
Категори:Уæлладжыргом
Къехура

**Къехура** () у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Стыр Леуахийы рахиз фæрсагдон.

## Литературæ
* 

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Пачъуры дон

**Пачъуры дон** у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Чысыл Леуахийы галиу фæрсагдон.

## Литературæ
* 

Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Чысыл Атъен

**Чысыл Атъен** () у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты. Ис Атъены комы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Пел

**Пел** () у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Гæззатæ, Хуыбылтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Дзалиси

**Дзалиси** () у хъæу Гуырдзыстоны Цхетайы муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Бекъойтæ, Абайтæ, Цабайтæ, Рубайтæ, Такъæтæ, Туатæ, Сæлбиатæ, Уалытæ, Бедойтæ, Хъамбегатæ, Дриатæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цхетайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Къæбултæ (хъæу)

**Къæбултæ** кæнæ **Къæбулты хъæу** — Гудисгомы хъæутæй иу.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Атъены ком

**Атъены ком** () у ком Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуырдзыстоны кæмттæ
Эбниси

**Эбниси** () у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Квиткъирисцъхъаро

**Квиткъирисцъхъаро** () у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Цаллагатæ, Гæбæратæ, Чсиатæ, Къоратæ, Саматæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Джугъаани

**Джугъаани** () у хъæу Гуырдзыстоны Телауы муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Костæ, Козатæ, Хуыгатæ, Джиотæ, Гæззатæ, Магкотæ, Харебатæ, Чилæхсатæ, Хъоцытæ, Къæбыстæ, Лохтæ, Дзебысатæ, Тедетæ, Гæбæратæ, Джергатæ, Багатæ, Пæррæстатæ, Битетæ, Кокойтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Телауы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Пипилети

**Пипилети** () у хъæу Гуырдзыстоны Оны муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Оны муниципалитеты цæрæнрæттæ
Санок

**Са́нок** (, ) у сахар Польшæйы Дæлкарпаты воеводæйады.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дæлкарпаты воеводæйады сахартæ
Хечил

**Хечил** ():
* Дæллаг Хечил — хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы муниципалитеты;
* Уæллаг Хечил — хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы муниципалитеты.
Дольни-Кубин

**До́льни-Ку́бин** (, , ) у сахар Словакийы Жилинæйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Оками (Къаспы муниципалитет)

**Оками** () у хъæу Гуырдзыстоны Къаспы муниципалитеты. 

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Музиатæ, Цæриатæ, Сохъхъуыртæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Къаспы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Арашенда (Ахметъайы муниципалитет)

**Арашенда** () у хъæу Гуырдзыстоны Ахметъайы муниципалитеты. 

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Ошайтæ (Æлбортæ), Зассетæ, Хуыгатæ, Тедетæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ахметъайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Арбоети

**Арбоети** () у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Джвара

**Джвара** (), 2015 азы агъоммæ — **Думанис** () у хъæу Гуырдзыстоны Тетрицъхъаройы муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Кортиатæ, Мæхъитæ, Пухатæ, Туатæ (Туаури), Кокойтæ, Къæбултæ, Болататæ, Чертхъотæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тетрицъхъаройы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Цъителцъхъаро (Гуры муниципалитет)

**Цъителцъхъаро** () у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Хæбæлатæ, Саулохтæ, Гаглойтæ, Дзукъатæ, Козатæ, Бикъойтæ, Æлбортæ, Годжыцатæ, Дудайтæ, Гæззатæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Цъителцъхъаро

**Цъителцъхъаро** ():

* Цъителцъхъаро — Гуры муниципалитеты хъæу.
* Цъителцъхъаро — Дедоплисцъхъаройы раздæры ном.
Сион (Тианеты муниципалитет)

**Сион** () у сахарæнгæс посёлок Гуырдзыстоны Тианеты муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тианеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Кæмæдзатæ

**Кæмæдзатæ** кæнæ **Къæмæдзатæ** (, *Камадзовы*) сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Нафплион

**На́фплион** () у Гречъы сахар. Ис Пелопоннесы периферийы.

Категори:Гречъы сахартæ
Триполис (Аркади)

**Три́полис** (, ) у Гречъы сахар, Пелопоннесы периферийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гречъы сахартæ
Днестр

**Днестр** (, , , ) у Скæсæн Европæйы цæугæдон.

Категори:Украинæйы цæугæдæттæ
Категори:Молдовæйы цæугæдæттæ
Шаньтоу

**Шаньто́у** () у сахары зылд Китайы. Ис Гуандуны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуандуны сахартæ
Янцзян

**Янцзя́н** () у сахары зылд Китайы. Ис Гуандуны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуандуны сахартæ
Цзиси

**Цзиси́** () у сахары зылд Китайы. Ис Хэйлунцзяны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хэйлунцзяны сахартæ
Глиняны

**Глиня́ны** () у сахар Украинæйы Львовы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Львовы облæсты сахартæ
Тутракан

**Тутракан** () у сахар Болгарийы Силистрæйы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Силистрæйы облæсты сахартæ
Джурджулешть

**Джурджулешть** () у хъæу Молдовæйы Кагулы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Молдовæйы цæрæнрæттæ
Комаром (сахар, Венгри)

**Комаром** (, ; ; ; ) у сахар Венгрийы цæгаты. Ис Комаром-Эстергомы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Венгрийы сахартæ
Штурово

**Шту́рово** (, , ) у Словакийы сахар. Ис Нитрæйы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словакийы сахартæ
Белене

**Бе́лене** () у сахар Болгарийы Плевены облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Плевены облæсты сахартæ
Никопол

**Нико́пол** () у сахар Болгарийы Плевены облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Плевены облæсты сахартæ
Цзянмынь

**Цзянмэ́нь** () у сахары зылд Китайы. Ис Гуандуны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гуандуны сахартæ
Вуковар

**Ву́ковар** () у сахар Хорватийы, Вуковар-Сремы жупанийы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хорватийы сахартæ
Ясапати

**Ясапати** () у сахар Венгрийы. Ис Яс-Надькун-Сольночы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Венгрийы сахартæ
Молдовæ-Ноуэ

**Молдо́вæ-Но́уэ** (, , , , ) у сахар Румынийы Караш-Северины жудецы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Гулачи, Петер

**Пе́тер Гу́лачи** (; ) у венгриаг футболист, Венгрийы иугонд командæйы дуаргæс.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Венгрийы футболисттæ
Деггендорф

**Деггендорф** (, ) у сахар Германы. Ис Баварийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Баварийы сахартæ
Кламар

**Кламар** () у коммунæ Францы, Парижы горæтгæрон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:О-де-Сены коммунæтæ
Раховы район

**Раховы район** () у район Украинæйы Фæскарпаты облæсты. Йæ административон центр у Рахов.

## Фиппаинæгтæ

*
Ититала

**Ититала** () у хъæу Азербайджаны Балакены районы. Ис Гуырдзыстон æмæ Азербайджаны тæккæ арæныл. 

Категори:Балакены районы цæрæнрæттæ
Кремс-ан-дер-Донау

**Кремс-ан-дер-Донау** () у сахар Австрийы. Ис Дæллаг Австрийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Австрийы сахартæ
Шилда

**Шилда** () у хъæу Гуырдзыстоны Хъуарелы муниципалитеты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъуарелы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Цъицъкъанаантсери

**Цъицъкъанаантсери** () у хъæу Гуырдзыстоны Хъуарелы муниципалитеты.

## Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Багатæ, Мæхъитæ, Куымæриттатæ, Тедетæ, Костæ, Бестаутæ, Цыхуырбатæ, Гæбæратæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хъуарелы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Матъан

**Матъан** () у хъæу Гуырдзыстоны Ахметъайы муниципалитеты. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ахметъайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Енотæнгæс куыдз

**Енотæнгæс куыдз** кæнæ **енотон куыдз** () — куыдзхуызты бинонадмæ чи хауы, ахæм тугдзых æхсырæйхæсгæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Манас (Дагъистан)

**Мана́с** () у сахарæнгæс посёлок Дагъистаны Карабудахкенты районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карабудахкенты районы цæрæнрæттæ
Огастæ (Джорджи)

**Ога́стæ** () у Джорджийы сахар, Ричмонды зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Джорджийы сахартæ
Атенс (Джорджи)

**А́тенс** () у Джорджийы сахар, Кларчы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Джорджийы сахартæ
Дворковщинæ

**Дворко́вщинæ** () у хъæу Киевы облæсты Борисполы районы.

## Ам райгуырдысты
* Андрей Шевченко — украинаг футболист.

Категори:Борисполы районы цæрæнрæттæ
Дарбанхи

**Дарбанхи** (, , ) у хъæу Цæцæны Гудермесы районы. Цæрынц дзы 3,6 мин адæймаджы (2017). 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гудермесы районы цæрæнрæттæ
Кийлов

**Кийлов** () у хъæу Киевы облæсты Борисполы районы.

Категори:Борисполы районы цæрæнрæттæ
Гвидони-Монтечелио

**Гвидо́ни-Монтече́лио** () у сахар Италийы. Ис Лациойы регионы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Лациойы сахартæ
Категори:Ромы метрополитенаг сахары коммунæтæ
Чинизелло-Бальсамо

**Чинизелло-Бальсамо** () у сахар Италийы. У муниципалон иуæг Милан (метрополитенаг сахар)Миланы метрополитенаг сахары сконды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Миланы метрополитенаг сахары коммунæтæ
Категори:Ломбардийы сахартæ
Поццуоли

**Поццуо́ли** (, ) у сахар Италийы. Ис Кампанийы регионы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кампанийы сахартæ
Терчы хъуымыхъхъ

**Терчы хъуымыхъхъ** () сты хъуымыхъхъаг адæмы этникон дæлкъорд, сæ фылдæр хай цæры Цæгат Ирыстоны Мæздæджы районы æмæ Цæцæны. Уыдон дзурынц хъуымыхъхъаг æвзагыл.

## Терчы хъуымыхъхъы цæрæнрæттæ
Хъуымыхъхъ-брагунæгтæ: Брагуны (), Виноградное (), Дарбанхи ().

Хъуымыхъхъ-мæздæггæгтæ: Хъызлар (), Предгорнæй (), Чысыл Мæлгъæвæг (), Калининскæй ().

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ирыстоны адæмтæ
Категори:Цæцæны адæмтæ
Категори:Кавказы адæмтæ
Категори:Тюркаг адæмтæ
Торре-дель-Греко

**То́рре-дель-Гре́ко** (, ) у сахар Италийы. Ис Кампанийы регионы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кампанийы сахартæ
Кастель-Сан-Джованни

**Кастель-Сан-Джованни** () у сахар æмæ коммунæ Италийы. Ис Пьяченцæйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Эмили-Романьяйы сахартæ
Горици

**Гори́ци** (, , , , ) у сахар Италийы, Горицийы провинцийы административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фриули-Венеци-Джулийы сахартæ
Градо

**Градо** (, , ) у сахар Италийы. Ис Горицийы провинцийы. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фриули-Венеци-Джулийы сахартæ
Монфальконе

**Монфалько́не** (, , , ) у сахар Италийы. Ис Итали æмæ Словенийы тæккæ арæныл, Триесты бакæлæны былгæрон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фриули-Венеци-Джулийы сахартæ
Сибиу

**Сиби́у** ( ), **Германштадт** (), **Надьсебен** () у сахар Румынийы, Сибиуы жудецы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Эворæ

**Э́ворæ** ( ) у сахар Португалийы, Эворæйы зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Португалийы сахартæ
Картер, Джимми

**Джи́мми Ка́ртер** (), æххæст ном у **Джеймс Эрл Картер — кæстæр** (; ) уыдис америкæйаг политик, АИШ-ы 39-æм президент (1977—1981) æмæ Джорджийы 76-æм губернатор. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:АИШ-ы политиктæ
Категори:АИШ-ы президенттæ
Кастель-Сан-Пьетро-Романо

**Касте́ль-Сан-Пье́тро-Рома́но** () у коммунæ Италийы Лациойы регионы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ромы метрополитенаг сахары коммунæтæ
Элефсис

**Элефси́с** кæнæ **Элевси́н** (, ) у Гречъы сахар, Ныгуылæн Аттикæйы административон центр.

Категори:Гречъы сахартæ
Эш-сюр-Альзетт

**Эш-сюр-Альзе́тт** ( , ,  ) у Люксембурджы сахар, Эш-сюр-Альзетты кантоны административон центр. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Люксембурджы сахартæ
Пафос (Кипр)

**Па́фос** (, ) у сахар Кипры хуссар-ныгуылæны.

Категори:Кипры сахартæ
Новæ-Горицæ

**Но́вæ-Гори́цæ** (, , ) у сахар Словенийы ныгуылæны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Словенийы сахартæ
Бад-Ишль

**Бад-Ишль** (, ) у сахар Австрийы. Ис Уæллаг Австрийы федералон зæххы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Австрийы сахартæ
Эворæ (зылд)

**Э́ворæ** () у зылд Португалийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Португалийы административон дих
Нарбон

**Нарбо́н** (, ) у сахар Францы Оды департаменты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Окситанийы сахартæ
Албæ-Юли

**А́лбæ-Ю́ли** (, ) кæнæ **Дью́лафехервар** () у сахар Румынийы, Албæйы жудецы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Зарасай

**Зараса́й** () у сахар Литвайы цæгат-скæсæны. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Литвайы сахартæ
Конгсвингер

**Конгсвингер** () у коммунæ Норвегийы хуссары.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Норвегийы сахартæ
Игналина

**Игналина́** () у сахар Литвайы скæсæны. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Литвайы сахартæ
Цзюцзян

**Цзюцзя́н** () у сахары зылд Китайы. Ис Цзянсийы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Прахатице

**Прахатице** ( ) у сахар Чехийы. Ис Хуссар Чехийы крайы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Чехийы крайы сахартæ
Шпиц (Швейцари)

**Шпиц** () у сахар Швейцарийы Берны кантоны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Швейцарийы сахартæ
Фрайунг (Дæллаг Бавари)

**Фрайунг** () у сахар Германы Дæллаг Баварийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Баварийы сахартæ
Имолæ

**И́молæ** () у сахар æмæ коммунæ Италийы. Ис Эмили-Романьяйы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Болоньяйы метрополитенаг сахары коммунæтæ
Женвилье

**Женвилье** () у коммунæ Францы, Парижы горæтгæрон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:О-де-Сены коммунæтæ
Вайнхайм

**Вайнхайм** () у сахар Германы. Ис Баден-Вюртемберджы цæгаты. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Дацин

**Дацин** () у сахары зылд Китайы. Ис Хэйлунцзяны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хэйлунцзяны сахартæ
Импрунетæ

**Импрунетæ** () у коммунæ Италийы. Ис Тосканæйы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Флоренцийы метрополитенаг сахары коммунæтæ
Кастрокаро-Терме-э-Терра-дель-Соле

**Кастрокаро-Терме-э-Терра-дель-Соле** () у коммунæ Италийы. Ис Форли-Чезенæйы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Форли-Чезенæйы коммунæтæ
Турфан

**Турфа́н** (, ) у сахары зылд Китайы Синьцзян-Уйгуры автономон районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Аньян

**Анья́н** () у сахары зылд Китайы. Ис Хэнаны провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Кашгар (зылд)

**Кашгар** (, ) у Синьцзян-Уйгуры автономон районы зылд.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Синьцзян-Уйгуры автономон район
Карамай

**Карама́й** (, ) у сахары зылд Китайы Синьцзян-Уйгуры автономон районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Шамхал-Термен

**Шамха́л-Терме́н** () у хъæу Дагъистаны Махачкалайы сахары зылды.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Махачкалайы сахары зылды цæрæнрæттæ
Шамхал (сахарæнгæс посёлок)

**Шамха́л** () у сахарæнгæс посёлок Дагъистаны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Махачкалайы сахары зылды цæрæнрæттæ
Дахадаевкæ

**Дахадаевкæ** () у хъæу Дагъистаны Кумторкалайы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Кумторкалайы районы цæрæнрæттæ
Синьчжоу

**Синьчжо́у** () у сахары зылд Китайы. Ис Шаньсийы провинцийы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Китайы сахартæ
Зассеты Мераб

**Зассеты Максимы фырт Мераб** (райгуырдис 1957-æм азы 29 майы Уахтъанайы хъæуы) у ирон поэт, Хуссар Ирыстоны паддзахадон музейы директор.

## Цардафыст
Зассеты Мераб райгуырдис 1957 азы 29 майы Знауыры районы Уахтъанайы хъæуы. Каст фæцис Знауыры астæуккаг скъола. 1974 азы каст фæцис Цæгат Ирыстоны паддзахадон университеты географийы факультет.

1990 азты йе ’мдзæвгæтæ мыхуыры фæзындысты ирон æмæ уырыссаг æвзæгтыл. Стæй йын мыхуыры рацыд цалдæр чиныджы ирон æмæ уырыссаг æвзæгтыл.

## Фиппаинæгтæ

Мераб
Категори:1957-æм азы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Уахтъанайы чи райгуырдис, уыдон
Категори:Хуссар Ирыстоны музейты директортæ
Категори:Ирон поэттæ
Къадзаты Вадим

**Къадзаты Филиппы фырт Вадим** (райгуырдис 1984-æм азы 28 ноябры Цхинвалы) у ирон нывгæнæг, Уæрæсейы нывгæнджыты цæдисы уæнг.

## Цардафыст
### Ахуырад
* Колыты Аксойы номыл аивæдты лицей, Цхинвал (2002)
* Репины номыл Бетъырбухы нывкæнын, скульптурæ æмæ архитектурæйы Паддзахадон академион институт (2009)

### Хорзæхтæ
* Хуссар Ирыстоны сгуыхт нывгæнæг (2015)
* Цæгат Ирыстоны сгуыхт нывгæнæг (2016)

## Æддаг æрмæг
* Национальная научная библиотека Республики Северная Осетия-Алания // Вадим Каджаев
* Ossetians.com // Вадим Каджаев

Вадим
Категори:Хуссар Ирыстоны нывгæнджытæ
Категори:Уæрæсейы нывгæнджытæ
Ибрагимотар

**Ибрагимотар** () у хъæу Дагъистаны Тляратæйы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тляратæйы районы цæрæнрæттæ
Смолевичи

**Смолеви́чи** (, ) у сахар Минсчы облæсты, Смолевичийы районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Минсчы облæсты сахартæ
Хамар

**Хамар** () у коммунæ Норвегийы хуссары, Иннландеты фюлькейы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Норвегийы сахартæ
Эльверум

**Эльверум** () у коммунæ Норвегийы хуссары.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Норвегийы сахартæ
Любань (сахар, Белорусси)

**Лю́бань** (, ) у сахар Минсчы облæсты, Любаны районы административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Минсчы облæсты сахартæ
Махач-Аул

**Маха́ч-Ау́л** () у хъæу Стъараполы крайы Нефтекумсчы районы. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Стъараполы крайы цæрæнрæттæ
Балатон

**Балатон** ( [], , , , ) у Венгрийы стырдæр цад. Йæ фæзуат у 594 км².

Категори:Венгрийы цæдтæ
Шиофок

**Ши́офок** () у сахар Венгрийы Шомоды провинцийы.

## Цæрджытæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Венгрийы сахартæ
Апатин

**А́патин** () у сахар Сербийы Воеводинæйы.

Категори:Сербийы сахартæ
Сомбор

**Со́мбор** (, , ) у сахар Сербийы Воеводинæйы, Ныгуылæн Бачкæйы зылды административон центр.

Категори:Сербийы сахартæ
Бачкæ-Паланкæ

**Бачкæ-Паланкæ** () у сахар Сербийы Воеводинæйы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Сербийы сахартæ