open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Къорнатæ

**Къорнатæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Зындгонд адæм
* Къорнаты Барег — уырысы паддзахы æфсады поручик, Чырыстонхъæуы бындурæвæрджытæй сæ иу.
* Къорнаты Тотрадз — Дыгуры районы администрацийы сæргълæууæджы хæдивæг.

## Фиппаинæгтæ

## Æрвитæнтæ
* Индира Тедеева. Корнаевы. (2015)

*
Туманов

**Туманов** () уыдис хутæр Цæгат Ирыстоны Мæздæджы районы. 

## Литературæ
* 

Категори:Мæздæджы районы цæрæнрæттæ
Сырдонтæ

**Сырдонтæ **, вариант *Сырдонатæ* () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Дзоккатæ

**Дзоккатæ**, варианттæ сты: **Дзогкатæ**, **Дзокатæ** ( *Дзокаевы*, *Дзогкаевы*, *Дзоккаевы*) сты ирон мыггаг.

## Истори
Дзогкатæ Уæлладжыры комæй рацыдысты, Æрхоны хъæуæй. Дзогк хуынди, мыггаг кæй номæй рацыд, уыцы лæг. Уыдон цыппар æфсымæры уыдысты: Дзогк, Гаппо, Къарджи, Годжи. Гъе уыдоны нæмттæй рауад ног мыггæгтæ. Сæ фылдæр алыгъди Туркмæ. Ам ма дзы цы гыццыл аззад, уыдон Æрхонæй Куырттаты коммæ раивтой. Хидыхъусы æрцардысты. Уым чи æрцарди, уыдон уыдысты Хæлын æмæ Быдзо. Годжи дæр уым æрцарди æмæ йæ номыл мыггаг рацыд.

## Фиппаинæгтæ

*
Сатхъотæ

**Сатхъотæ** кæнæ **Сатыхъотæ** () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Богазоны цъупп

**Богазоны цъупп** у бæрзонд уæлвæз. Æхсæрты рагъ райдыдта Богазоны цъуппæй.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цæгат Ирыстоны хæхтæ
Къуымæллæгатæ

**Къуымæллæгатæ** кæнæ **Къуымæллæггатæ** () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Аньхой

**Аньхо́й** () у провинци Китайы. Административон центр — Хэфэй.

## Фиппаинæгтæ

*
Галеутæ

**Галеутæ** (, *Галеуовы*) сты дыгурон мыггаг.

## Истори
Хъозитæ æмæ Галеуты равзæрды тыххæй рагон таурæгъ дзуры, зæгъгæ, дам, Хъози æмæ Галеу уыдысты æфсымæртæ, сæ фыд уыд Уналдитæй, сæ мад — æссон. Дыууæ æфсымæры цардысты Доныфарсы хъæуы уæздан Кобегкаты цур. Кобегкатæм Кæсæг æмæ Асыйæ арæх цыдысты уазæгуат сæхи хуызæн хъæздгуытæ, фæлæ-иу æхсæвиуатмæ бацыдысты Уналдитæм. Ацы хъуыддаг сæ сæрмæ не схастой Кобегкатæ æмæ Уналдиты дыууæ æфсымæры амардтой. Æфсымæртæн сæ устытæ сæхи бар нæ уыдысты. Галеуы ус рацыд йæ цæгатмæ, Хъозийы ус та баззад цæргæ йæ лæджы хæдзары. Кобегкатæ тарстысты, лæппу йын куы райгуыра, уымæй, æмæ фæнд кодтой уыцы сывæллоны дæр амарын. Хъозийы ус уый куы базыдта, уæд сæ хъæуккаг уæздан лæг Хъанухъты Есемæ бацыд лæгъстæмæ, цæмæй йын йæ сывæллон ма бауадза марын Кобегкатæн. Есе сразы æмæ Хъозийы усы æрцæрын кодта йæхи хæдзары. Сылгоймагæн райгуырд дыууæ лæппуйы æмæ сæ мад хъомыл кодта Есейы фæрцы. Кобегкаты тасæй сын сæ мыггаг (Уналдиты) раивта æмæ сæ ныффыссын кодта сæ фыды номыл — Хъози — Хъозитæй, афтæмæй Доныфарсы хъæуы фæзынд Хъозиты мыггаг. Фæлæ уæддæр Кобегкатæй тарстысты æмæ алыгъдысты Мæздæгмæ. Æфсымæртæй хистæр Хаджи хуынд, æмæ уый фæстæмæ Доныфарсмæ æрбалыгъд, бинонтæ æркодта, фæзынд ын цæуæт: йæ фырттæ Аккуй, Мæргæбек, Гуйман æмæ Метросид. Уналдиты Галеуы Кобегкатæ куы амардтой, уæд йæ ус йæ цæгатмæ ацыд. Уым ын райгуырд лæппу, æмæ йын, йæ мады фæндонмæ гæсгæ, йæ мыггаг скодтой йæ фыды номмæ гæсгæ — Галеутæ. Куы схъомыл, уæд æрбаздæхт йæ фыды хъæумæ Доныфарсмæ, ус ракуырдта, цæуæт сын рацыд. Фæстагмæ дзы бирæтæ алыгъдысты Лескенмæ.

## Литературæ
* 

## Фиппаинæгтæ

*
Дагъистайнаг Цæхæртæ

**Дагъистайнаг Цæхæртæ** () у сахар Дагъистаны. Сахары цæрынц 29,7 мин адæймаджы (2020 азы).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Дагъистаны сахартæ
Чекойтæ

**Чекойтæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Истори
Аци муггаги фиддæл Чеко, дан, исæнтæстæй Уæллагири коми, Ходи гъæуи. Адтæй, Ос-Бæгъатæри къабазæй ка исæнтæстæй, уæхæн лæг. Æ муггаг конд адтæй æхе номбæл Чеко — Чекойтæбæл. Хæстæг æрваддæлтæбæл син нимад цæунцæ: Тедтойтæ, Хъайтухътæ, Бадриатæ æма Ходтæ (сæ тæккæ хæстæгдæр Тедтойти муггаг).

## Литературæ
* 
* 
* 

*
Цнал

**Цнал** () у хъæу Дагъистаны Хивы районы. Хъæуы цæрынц 0,6 мин адæймаджы (2019 азы). 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хивы районы цæрæнрæттæ
Ош (Хъиргъиз)

**Ош** () у Хъиргъизы сахар, Ошы облæсты административон центр.

Ош у бæстæйы дыккаг стырдæр сахар, арæх æй фæхонынц «хуссары сæйраг сахар» дæр. Цæрджыты нымæц у 270 мины бæрц, уыдонæй фылдæр хай — хъиргъизæгтæ.

## Фиппаинæгтæ

*
Хартфорд (Коннектикут)

**Ха́ртфорд** () у АИШ-ы сахар, Коннектикуты сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Коннектикуты сахартæ
Хъалабегтæ

**Хъалабегтæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Истори
Мыггаг равзæрд Гуырдзыйы æндæр мыггагæй, кæмæй, уый таурæгъгæнæг нæ зоны. Кæддæр, дам, Хъалабегтæй иу лæг Гуырдзыйы кæйдæр амардта æмæ æртæ æфсымæрæй ралыгъдысты Дыгургоммæ, æрцардысты Стыр Дыгуры зылды Къуссуйы. Æфсымæртæй сæ иуы ном хуынд Хъудæйнат. Иннæ дыууæ æфсымæры алыгъдысты Асы æмæ Хъæрæсемæ. Ум цæргæйæ сæхицæн бинонтæ æрхастой. Сæ мыггаг уым дæр Хъалабегтæй уыди.

Æндæр таурæгъмæ гæсгæ та, ацы æфсымæртæ Асы æмæ Хъæрæсемæ нæ фæлыгъдысты, фæлыгъдысты Хуссар Ирмæ æмæ уым сæ мыггаг Хъуылымбегтæй скодтой. Хъудайнат æмæ йæ мад та баззадысты Къуссуйы. Уым ус ракуырдта лæппу, райгуырд ын иунæг фырт — Айтег. Уымæн дæр уыд иунæг фырт — Бимболат. Уымæн дæр фæзынд цæуæт æмæ цæуæты цæуæт. Хъалабегтæ Къуссуйы фæцардысты бирæ рæстæг. Фæстæдæр сæ бирæтæ алыгъдысты Чырыстонхъæумæ æмæ æндæр рæттæм.

## Литературæ
* 
* 
* 

## Фиппаинæгтæ

*
Хъараонтæ

**Хъараонтæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Истори
Раджы, дам, Уæлладжыры комы Зæрæмæджы цæрæг Гасийы фырт Гасан кæйдæр амардта æмæ фæлыгъд Зджыды хъæумæ. Уым æрхаста Хъараты чызджы, фæлæ куы фехъуыста туджджынтæ йæ агурынц, уæд алыгъд Дыгургоммæ, æрцард Уæхъæцы. Райгуырд сын фырт Хъасай. Гасан амард, лæппуйы хаста йæ мад Хъараон. Адæм сын сæ рагон мыггаг ферох кодтой æмæ сæм дзырдтой мады мыггагæй, афтæмæй баззадысты Хъараонтæй.

## Литературæ
* 
* 
* 

*
Майртуп

**Майртуп** () у хъæу Цæцæны Курчалойы районы.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Курчалойы районы цæрæнрæттæ
Хъæлицтæ

**Хъæлицтæ** кæнæ **Хъæлыцтæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Истори
Таурæгъмæ гæсгæ, раджы кæддæр Бызы хъæуы цæрæг Албæкаты Албæгæн райгуырд æртæ фырты: Гури (Горо), Хъæлыц æмæ Созыр. Созыры, дам, сæ хъæуккаг Хæмæтатæй иу лæг амардта. Хъæлыц уыцы рæстæджы уыд балцы. Куы рыздæхт, уæд Хæмæтатæй фондз лæджы амардта: туджджынты цыппар æфсымæры æмæ уыдонæн сæ фыды. Уый адыл Хъæлыц Куырттаты комæй фæлыгъд Дыгургомæ æмæ æрцардис Задæлескы. Уыд ын фырт Гизо æмæ иу чызг. Гизойæн йæ цæуæт уыдысты — Текъо, Цагъа æмæ Гæма. Гæмайæн уыд иунæг чызг æмæ йæ чындзы радтой сæхи хъæуккагмæ, фæлæ йæ лæг амард, баззад ын иунæг лæппу — Самур. Мад йæ фыртимæ хицæн хæдзарæй цардысты Задæлескы хъæуы. Хъæуы адæм, сыхæгтæ сæм дзырдтой мады мыггаджы номæй, Гæмаон, зæгъгæ, афтæмæй мады номæй рауади сæ мыггаг.

Гизойы фырты фырт Басилæн уыди фырт Æндре. Æндре фæстагмæ йæхи номæй скодта мыггаг, æмæ Задæлескы фæзынд мыггаг — Æндретæ.

Цагъайæн дæр Задæлескы фæзынд цæуæт æмæ цæуæты цæуæт, йæ мыггаг йæхи номæй схуыдта — Цагъатæ. Афтæ — Текъо дæр. Йæ мыггаг йæхи номæй скодта — Текъотæ.

## Литературæ
* 
* 
* 

*
Даудтæ

**Даудтæ**, вариант: **Дауидтæ** () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Мамыкъатæ

**Мамыкъатæ**, дыгуронау **Мамукъатæ** () сты ирон мыггаг.

## Истори
Мамыкъатæ æмæ Мамыхъатæ иу мыггаг сты. Мамыкъатæ уырыссагау сæ мыггаг фыссынц Мамукаевы, Мамыхъатæ та — Мамуковы. Мыггагон таурæгъмæ гæсгæ, Мамукъæн йæ цæуæтæй иу хуынд Мамыхъ, уырыссагау — Мамук. Мамыхъæн йæ цæуæт сæ мыггаг ныффыстой сæ фыды номыл — Мамыхъатæ. Сæ фыдæл цардис Куырттаты комы Цымытийы хъæуы. Ам абоны онг лæууы сæ мыггаджы мæсыг.

Цымытийы фæтуджджын сты кæсгæттимæ. Уыдон аскъæфтой ирон чызджыты. Скъæфджытæй дыууæйы амардтой, уымæ гæсгæ сын уым цæрæн нал уыд æмæ алыгъдысты — чи Гуырдзымæ, чи Кæсæгмæ, чи Балхъармæ, чи та Цæгат Ирыстоны æндæр æмæ æндæр хъæутæм.

Ацы мыггаг сæ æрвадæлтыл нымайынц Уызегаты, Хуытъинаты, Есиаты, Парсиаты.

## Литературæ
* 
* 
* 

*
Цегойтæ

**Цегойтæ** () сты ирон мыггаг.

## Истори
Цопанаты мыггаг мæсыг амадтой. Мыггаг æрæмбырд сты, фæлæ дзы æртæ æфсымæры уыцы бон не ’вдæлди æмæ не ’рцыдысты. Уыдон сын загътой, сымах уал амайут, зæгъгæ, мах дæр уæм æндæр бон фæкæсдзыстæм. Мыггаг мæсыг самадтой æмæ æртæ æфсымæрæн загътой: «Сымахæн ацы мæсыгæй хай нæй». Уæд уыдон загътой: «Уæдæ нын дзы кæд хай нæй, уæд мах мæсыгæн йæ алыварс йæхи бæрзæндæн сис самайдзыстæм». Сис амайын райдыдтой. Сæрæн лæппутæ уыдысты æмæ сæм Дзæгъæсхъойы цот фæныхмæ сты, сафыны фæнд сын скодтой. Амарын сæ кодтой.

Сæ устыты сын сæхи бакодтой, фæлæ чындзытæй иу — Дзантион, уыцы заман йæ цæгаты уыд æмæ сæм нал æрыздæхт йæ лæджы мæлæты фæстæ. Дзантионæн йемæ сывæллæттæ уыди. Цы æфсымæрты амардтой, уыдоны мад Цегойты чызг уыди, æмæ Дзантионы цот сæ мыггаджы ном Цегойтæй аивтой.

## Литературæ
* 
* 

*
Лодзы воеводæйад

**Лодзы воеводæйад** () у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы. Йæ административон центр у Лодзь.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Польшæйы административон дих
Волжск

**Волжск** () у Уæрæсейы сахар, Волгæйы галиу былыл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Марий Элы сахартæ
Уæллаг Тагил

**Уæллаг Таги́л** () у сахар Уæрæсейы Свердловсчы облæсты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Свердловсчы облæсты сахартæ
Уæллаг Пышма

**Уæллаг Пышма́** () у сахар Свердловсчы облæсты, Екатеринбурджы сахар-æмбæлццон.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Свердловсчы облæсты сахартæ
Даугавпилс

**Да́угавпилс** (, ) у сахар Латвийы хуссар-скæсæны.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Латвийы сахартæ
Таджитæ

**Таджитæ** () сты ирон мыггаг.

## Кæс ноджы
* Тауджитæ

## Фиппаинæгтæ

*
Тауджитæ

**Тауджитæ** () сты ирон мыггаг.

## Кæс ноджы
* Таджитæ

## Фиппаинæгтæ

*
Дзангуыбеккатæ

**Дзангуыбеккатæ**, вариант: **Дзангуыбегатæ** () сты ирон мыггаг.

## Истори
Мыггагон таурæгъмæ гæсгæ, Дзангуыбегатæн сæ райдиан мыггаг уыд Къоратæй. Къоратæй иу лæг хуынд Дзатто. Уымæн йæ номæй рацыд мыггаг Дзаттотæ. Фæстæдæр Дзаттотæ сæ мыггаг раивтой Дзангуыбегатæй, фæлæ цæмæн ивд æрцыд уый нæ зонынц, нæ дæр хъуыды кæнынц, кæд баивтой сæ мыггаг, уый.

## Фиппаинæгтæ

*
Гадзалатæ

**Гадзалатæ** кæнæ **Гæзæлатæ**, варинт: *Гадзалтæ* () сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Уырызмæгтæ

**Уырызмæгтæ**, вариант: **Уырызмæгатæ** (, ) сты ирон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Серов (сахар)

**Серо́в** () у сахар Свердловсчы облæсты цæгаты, Серовы сахары зылды административон центр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Свердловсчы облæсты сахартæ
Зеленодольск (Уæрæсе)

**Зеленодо́льск** (, ) у Тæтæрстаны сахар, Волгæйы галиу былыл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Тæтæрстаны сахартæ
Дзиойтæ

**Дзиойтæ** () сты ирон мыггаг.

## Истори
Дзиойты мыггаг Уæлладжыры, Ксурты цардысты. Уым хъæуимæ фæбыцæу сты æмæ Куырттаты коммæ Дзуарыхъæумæ балыгъдысты, уырдыгæй та Джызæлмæ ралыгъдысты, Къуындыхаты Муссæ Хъобанæй быдырмæ куы лыгъди, уæд. Уый фæстæ Муссæ Туркмæ куы алыгъди, уæд та Бердыхъæумæ балыгъдысты. Дзиойты мыггаг æрвадиуæг кæнынц Кадитæ мæ Баскатимæ. Уыдон æрвад уыдысты Ксурты. Куырттаты та сын æрвад уыдысты Дауиатæ, Хатъизатæ. Дзиойтæ раздæр нарон уыдысты. Уым сæ Джиуотæ хуыдтой. Фæлæ сæ фыд Дзио Ксуртæм куы æрлыгъд, уæд уый номыл рацыди мыггаг.

## Кæс ноджы
* Гиотæ
* Джиотæ
* Дзиуатæ

## Фиппаинæгтæ

## Литературæ
* 
* 

*
Гагкотæ

**Гагкотæ** кæнæ **Гакойтæ**, **Гаккотæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Истори
Таурæгъмæ гæсгæ, ацы мыггæгтæн сæ фыдæл уыд Хъибил (йæ фыды ном æмæ йын йæ мыггаг ничи зоны). Хъибилы цæуæты тыххæй ис дыууæ таурæгъы. Фыццаг таурæгъмæ гæсгæ, Хъибилæн уыд цыппар фырты: Гагко, Аппи, Густи æмæ Дзилих. Дыккаг таурæгъмæ гæсгæ, Хъибилæн уыд дыууæ фырты: Гагко æмæ Аппи. Уыдонæй сæ иуæн уыд дыууæ фырты: Густи æмæ Дзилих. Дыууæ таурæгъы дæр æвдисынц, Гагко, Аппи, Густи æмæ Дзилих Хъибилæй кæй равзæрдысты, уый. Хъибил æмæ йæ цот кæцæй æрбафтыдысты Гæлиатмæ, уый бæстон бæрæг нæу. Хъибилы фырттæ сæ нæмттæй скодтой мыггæгтæ æмæ Гæлиаты хъæуы фæзынд нæуæг мыггæгтæ: Гагкотæ, Дзилихтæ, Аппитæ æмæ Густитæ.

## Литературæ
* 
* 
* 

## Фиппаинæгтæ

*
Джехром

**Джехро́м** () у сахар Ираны. Ис Фарсы провинцийы, Ширазæй хуссарырдæм 170 км æддæдæр. Цæрджыты нымæц — 141 мин адæймаджы (2016).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Фарсы сахартæ
Балх (сахар)

**Балх** (, ) у Афгъанистаны сахар, ис паддзахады цæгаты.

Категори:Афгъанистаны сахартæ
Скæсæн Азербайджан

**Скæсæн Азербайджан** ( Âzarbâyjân-e Šarqi, ) у Ираны остантæй иу.

## Фиппаинæгтæ

*
Илам

**Ила́м** () у сахар Ираны хурыскæсæны, Иламы провинцийы административон центр. 

Категори:Иламы сахартæ
Илам (остан)

**Ила́м** () у Ираны остантæй иу, бæстæйы ныгуылæны.

## Фиппаинæгтæ

*
Дзæбе

**Дзæбе** у ирон нæлгоймаджы ном.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Ныгуылæн Азербайджан

**Ныгуылæн Азербайджан** ( *Âzarbâyjân-e Qarbi*, , ) у Ираны остантæй иу.

## Фиппаинæгтæ

*
Чехармехаль æмæ Бахтиари

**Чехармеха́ль æмæ Бахтиа́ри** ( — *Cahârmahâl o Baxtiyâri*) у Ираны остантæй иу.

## Фиппаинæгтæ

*
Альборз

**Альборз** ( — *Ostān-e Alborz*) у Ираны остантæй иу.

## Фиппаинæгтæ

*
Курдистан (остан)

**Курдиста́н** ( — *Kordestân*; ) у Ираны остантæй иу.

## Фиппаинæгтæ

*
Курдистан (нысаниуджытæ)

* Курдистан — курдаг адæм кæм цæры, уыцы бæстæ
* Курдистан (остан) — Ираны провинци
* Ирачы Курдистан — Ирачы провинци
* Курдистаны уезд — курдаг автономи Советон Цæдисы
Æрвыг

**Æрвыг** — хус заманты арвы цъæх-цъæхид сыг, арæхдæр абады хæхты, цъититы сæрмæ бонрæфтыл кæнæ фæссихæртты.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гляциологи
Æргъæу

**Æргъæу** () — æрттиваг буаргъæд; чырынтæ, лæгъзтæ æмæ æндæр ахæмтæн цъар цы æрттиваг буаргъæдæй кæнынц, уый.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Композиттæ
Даситæ

**Даситæ** кæнæ **Дашитæ** () сты дыгурон мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

*
Керманшах (остан)

**Керманша́х** ( — *Kermânšâh*; ) у Ираны остантæй иу. Йæ сæйраг сахар — Керманшах.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ираны административон дих
Кохгилуйе æмæ Бойерахмед

**Кохгилуйе æмæ Бойерахмед** ( — *Kohgiluyeh o Buyer-Ahmad*) у Ираны остантæй иу. Йæ сæйраг сахар — Ясудж. 

## Фиппаинæгтæ

*
Эльбурс

**Эльбу́рс** ( ) у хохы системæ Ираны. Æрбынат кодта Къаспы денджызы былгæроны дæргъмæ. Эльбурсы ис Ираны бæрзонддæр цъупп — хуыст вулкан Демавенд (денджызы æмвæзадæй 5610 метры бæрзонддæр).

Категори:Ираны хæхтæ
Ленкораны район

**Ленкораны район** (, ) у Азербайджаны районтæй иу, паддзахады хуссары. Районы административон центр у сахар Ленкорань.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Азербайджаны районтæ
Цæгат Хорасан

**Цæгат Хораса́н** ( *Xorâsân-e Šemâli*) у Ираны остантæй иу. Йæ сæйраг сахар — Боджнурд. 

## Фиппаинæгтæ

*
Бушир (остан)

**Буши́р** (  — *Būshehr*) у Ираны остантæй иу, бæстæйы хуссары.

## Фиппаинæгтæ

*
Масаллыйы район

**Масаллы́йы район** () у Азербайджаны районтæй иу, паддзахады хуссары. Районы административон центр у сахар Масаллы.

Категори:Азербайджаны районтæ
Леричы район

**Леричы район** () у Азербайджаны районтæй иу, паддзахады хуссары. Районы административон центр у сахар Лерик.

Категори:Азербайджаны районтæ
Астара (Азербайджан)

**Астара́** (, ) у сахар Азербайджаны хуссары, Астарайы районы административон центр.

Категори:Азербайджаны сахартæ
Казвин (остан)

**Казви́н** ( — *Qazvin*) у Ираны остантæй иу. Йæ сæйраг сахар — Казвин. 

## Фиппаинæгтæ

*
Хамадан (остан)

**Хамада́н** ( *Hamadân*) у Ираны остантæй иу. Йæ сæйраг сахар — Хамадан. 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ираны административон дих
Румынаг адæм

**Румынæгтæ** () сты Румынийы бындурон адæм. Уыдон дзурынц румынаг æвзагыл.

## Кæс ноджы
* Молдавайнæгтæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы адæмтæ
Хохатæ

**Хохатæ** () сты ирон мыггаг.

## Литературæ
* Республикæ Хуссар Ирыстоны Закъон ирон мыггагон нæмтты тыххæй. Ирон мыггæгты иууон номхыгъд

*
Дидахо

**Дидахо** уыдис хъæу Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы.

## Мыггæгтæ
Цардысты дзы Куыдзетæ, Гуыззыттатæ, Болататæ, Хуыбылтæ, Къусратæ, Дудайтæ.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Цхинвалы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Яссы

**Я́ссы** () у сахар Румынийы цæгат-скæсæны. Сахары цæрынц 362 мин адæймагæй фылдæр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Румынийы сахартæ
Цъыззы

**Цъыззы** (, ) у донуарзаг кæрдæджыты мыггаг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Кæрдæг

**Кæрдæджытæ** кæнæ **кæрдæг зайæгойтæ** — уæлдæр зайæгойты цæрындзинады формæ, сыфтæ æмæ зæнгтæ кæмæн ис, ахæм зайæгойтæ, æмæ сын кæцытæ амæлынц рæзындзинады рæстæгы кæрон. Нæй сын иугæндзон зæххы уæлейæ хъæдвыд зæнг.

## Фиппаинæгтæ

*
Топал, Мехмет

**Мехме́т Топа́л** (; райгурыдис 1986 азы 3 мартъийы Малатьяйы) у Турчы профессионалон футболæй хъазæг, хъазы «Истанбул Башакшехир»-ы клубæн йæ мидæг хъахъхъæнæгæй. Йæ фæсномыг у *[[Хæлуарæг]]* () йæ даргъ къæхтæй куыд арахджынæй архайы, уымæ гæсгæ.

Йæ карьерæйы фылдæр хай арвыста «Галатасарай» æмæ «Фенербахче»-йы хъазгæ. Дыууæ азы дæргъы хъазыди фæсарæнты, Испанийы «Ла Лигæ»-йы куы хъазыд, уæд.

Куыд Турчы иугонд командæйы уæнг, Топал дыууæ хатты хъазыдис Европæйаг чемпионаты.

## Клубон карьерæ
Топал райгуырдис Малатьяйы сахары, йæ футболон карьерæ райдыдта 13-аздзыдæй. Куы сырæзтис, уæд йæ фыццаг хъæзтытæ уыдысты «Дарданел Спор»-ы сконды (3-аг дивизионы клуб).

2006-æм азы сентябры райстой йæ «Галатасарай»-мæ.

Стамбулмæ куы æрбацыдис, уæд йæ фыццаг сезоны фæзындис фæзы æрмæстдæр 11 хатты. 

2008-æм азы уалдзæг Топал йæ контракт адæргъ кодта фондз азмæ. Рæстæмбис сезоны хъазыдис 22 хъазты æмæ бацыдис Турчы иугонд командæмæ дæр. Уыцы рæстæг дам-думтæм гæсгæ Топалы агуырдтой Англисаг клубтæ, фæлæ баззадис йæ райгурæн бæсты.

2010-æм азы хъазынмæ ацыдис «Валенси»-мæ. Уыцы аз 14 сентябры уый 90 минуты хъазыдис «Валенси»-йы сконды туркаг клуб «Бурсаспор»-ы ныхмæ (4–0).

2012 азы июлы Топал раивта «Фенербахче»-мæ. Уый бафыста цыппар азы контракт, фыстой æм 2 милуан евройы алы аз дæр. Уый хайад райста 27 хъазты, æмæ йæ клуб рамбылдта Турчы чемпионат футболæй.

2019-æм азæй Топал хъазы «Истанбул Башакшехир»-ы сконды.

## Иугонд командæйы
Топалы равзæрстой Европæйы чемпионатмæ 2008-æм азы, æмæ уый хъазыдис алы хъазт дæр (иунæг хъазты йеддæмæ) Австри æмæ Швейцарийы.

2016-æм азы май Топал сси командæйы капитан, туркæгтæ Англисы ныхмæ куы хъазыдтой Манчестеры, уæд. Къуырийы фæстæ Топал бакодта йæ фыццаг гол Черногорийы командæйы ныхмæ хъазгæйæ Антальяйы. 2016-æм азы Европæйы чемпионатмæ дæр æй райстой, æмæ дзы хъазыди куыд мидæг хъахъхъæнæг.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Турчы футболисттæ
Галич, Милан

**Ми́лан Га́лич** (; 1938-æм азы 8 мартъийы, Зренянин — 2014-æм азы 13 сентябры, Белград) — Югославийы футболист, размæбырсæг. Райста хайад 1960-æм азы Европæйы чемпионаты, 1960-æм азы Олимпиадæйы æмæ 1962-æм азы дунейы чемпионаты футболæй.

## Футболон карьерæ
У фæсивæдон командæ «Пролетер»-ы хъомылгæнинаг, 1958-æм азæй 1966-æм азы онг хъазыдис Белграды «Партизан»-ы, кæй сконды сси Югославийы цыппар хатты чемпион (1960/61, 1961/62, 1962/63 æмæ 1963/64) æмæ хъазыди Европæйы чемпионты хъалацы финалы (1966). 1966-æм азы ацыдис Льежмæ «Стандард»-ы хъазынмæ æмæ дзы баззадис 1970-æм азы онг. 1970-æм азы Галич раивта францаг «Реймс»-мæ, уым дæр йæ карьерæ фæци 1973-æм азы.

## Иугонд командæйы сконды
Югославийы иугонд командæйы йæ фыццаг хъазт уыдис 1959-æм азы 31-æм майы, Болгарийы ныхмæ. Уæд Галич бакуырдта иу гол. Европæйы чемпионаты финалы хъазгæйæ, Советон Цæдисы командæйы ныхмæ, бакуырдта гол, фæлæ Югославийы командæ фембылды ис (1:2) æмæ райста æвзист майдан. Æмткæй райсгæйæ иугонд командæйы сконды Милан Галич хъазыдис 51 хатты æмæ бакуырдта 37 голы. Уымæй фылдæр голтæ уыцы командæйы хъазджытæй бакуырдта æрмæстдæр Степан Бобек.

## Æнтыстытæ æмæ хæрзиуджытæ

### Клубтæ
; «Партизан»
* Югославийы фыццаг лигæ: 1960–61, 1961–62, 1962–63, 1964–65.
* Югославийы хъалац: 1959–60 финалист.
* Европæйы хъалац: 1965–66 финалист.

; «Стандард Льеж»
* Бельгийы фыццаг дивизион: 1968–69, 1969–70.
* Бельгийы хъалац: 1966–67.

### Иугонд командæ
; Югослави
* Олимпаг хъæзтытæ: 1960
* Европæйы нациты хъалац: 1960 азы финалист.

### Индивидуалон
* Сæрдыгон Олимпаг хъæзтыты хуыздæр бомбардир: 1960.
* Европæйы нациты хъалацы хуыздæр бомбардир: 1960.
* Сызгъæрин хæрзиуæг (*Zlatna značka*, Югославийы афæдзы спортсмен): 1962.
* Балон д’ор («сызгъæрин пурти», францаг хæрзиуæг, райста 8-æм бынат): 1962.

## Æрвитæнтæ
* Галичы цардафыст æмæ статистикæ Сербийы иугонд командæйы сайтыл (серб.)
* Милан Галич — олимпаг статистикæ, сайт Sports-Reference.com 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ
Категори:Югославийы футболисттæ
Иванов, Валентин Козьмайы фырт

**Валенти́н Козьмайы фырт Ивано́в** (райгуырдис 1934-æм азы 19 ноябры Мæскуыйы — амардис 2011-æм азы 8 ноябры Мæскуыйы) у советон футболист, размæбырсæг, Советон Цæдисы иугон командæйы капитан, советон æмæ уæрæсейаг тренер. 1956-æм азы олимпаг чемпион, 1960-æм азы Европæйы чемпион, Советон Цæдисы спорты сгуыхт мастер (1957), сгуыхт тренер (1988). Чилийы 1962-æм азы чи цыдис, уыцы дунейы чемпионаты хуыздæр бомбардир.

### Клубон карьерæ
Валентин Иванов йæ сабибонтæй уарзта футбол, хъазыдис йæ кæрты командæйы. 15-аздзыдæй кусын байдыдта слесырæй, хъазыди заводы командæйы, уым æрыгон футболисты федта Георгий Жарков. 1952-æм азы Валентин бацыдис командæ «Торпедо»-мæ æмæ иу афæдзы фæстæ йæ сæйраг сконды хъазын байдыдта. Йемæ «Торпедо»-йы хъазыдысты уæды зындгонд футболисттæ Эдуард Стрельцов, Валерий Воронин, Славæ Метревели, Геннадий Гусаров, Виктор Шустиков æмæ ма бирæ æндæртæ. Клубæн йæ хуыздæр аз уыдис 1960-æм, уæд æмклубонты къухмæ бафтыд Советон Цæдисы чемпионат æмæ хъалац рамбулын, уыцы иу рæстæг Советон Цæдисы иугонд командæ сси Европæйы чемпион.

Иванов йæ цард æнæхъæнæй радта иу клубæн. Хъазын куы фæци, уæд сси клубы тренер. Клубæн куы разамынд лæвæрдта, командæ ногæй сси Советон Цæдисы чемпион (1976).

Рацæразты рæстæг æнцон нæ уыдис Ивановæн. 1992-æм азы уый ацыдис Мароккомæ æмæ дзы иу афæдз куыста «Раджа»-йы тренерæй. 1993-æм азы раздæхтис Уæрæсемæ æмæ куыста «Асмарал»-ы. 1998-æм азы та ногæй сси «Торпедо»-йы разамынддæттæг.

### Иугонд командæйы
Советон Цæдисы иугонд командæйы Иванов хъазыдис 59 матчы, бакуырдта 26 голы (уымæй у æртыккаг хуыздæр бомбардир Олег Блохин æмæ Олег Протасовы фæстæ).

## Бинонтæ
Ивановы бинойнаг Лидия дæр спорты басгуыхтис, уый уыд олимпаг чемпионкæ. Йæ фырт Валентин та сси футболон тæрхонгæнæг. Йæ бинойнагимæ футболис базонгæ и Мельбурны олимпиадæйæ тæхгæ-тæхын.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Советон Цæдисы футболисттæ
Категори:Мæскуыйы чи амардис, уыдон
Категори:Википеди:Викирардтæй йæ ратæдзæнтæ чи исы, ахæм уацтæ
Категори:Европæйы чемпионтæ футболæй
Категори:Советон Цæдисы сгуыхт тренертæ
Категори:Фæскомцæдисы уæнгтæ
Сæн

**Сæн** — сæнæфсирæй конд карз нозт.

Ирыстоны хуссары ис хорз æууæлтæ сæн ракæнынмæ, Хуссар Ирыстоны паддзахад уæрæхдæр кæны сæнты кондад, кусы ног завод «Иронсæн».

## Фиппаинæгтæ

Категори:Карз нозтытæ
Томайты Мæхæмæт

**Томайты Мæхæмæт** у ирон адæмы хъæбатыр, Ручъы хъæуккаг. 1850-æм азы тох кодта гуырдзиаг феодалтæ Мачабелиты ныхмæ, стæй, гуырдзиаг кънйæзты фæрс чи æрлæууыдысты, уыцы Уæрæсейы империаг хотыхджынты ныхмæ дæр. Куы йæ ахстой, уæд тæрхондон йæ аххосджыныл банымадта, цы хохæгты разтад ацы аз æрцыдис, ууыл. Хаст æрцыдис Томскмæ «æнустæм цæрынмæ».

1868-æм азы Хетæгкаты Леуан (Къостайы фыд) арвыста стыр кънйаз Михаилмæ сæрмагонд фыстæг, æмæ дзы куырдта, цæмæй Мæхæмæты суагъд кæной. Чиновниктæ райдыдтой Мæхæмæты агурын, фæлæ уый сæ къухмæ нæ бафтыд, æмæ куыд фæстæмæ йæ базыдтой, Мæхæмæт 1855-æм азы йæ арвысты бынатæй æбæрæг ранмæ кæй алыгъдис, уый. Адæмон сфæлдыстады дæр баззадысты, Мæхæмæт Сыбырæй кæй алыгъдис, уый тыххæй зарджытæ.

Томайты Мæхæмæты ном баззадис ирон адæмон сфæлдыстады. Йæ ном хæссы Рукъмæ ’ввæхс фæз «Мæхæмæты хæцæн» дæр. 2020-æм азы йæ кадæн Дзæуджыхъæуы активисттæ сæвæрдтой егъау банер фондзуæладзыгон хæдзары къулыл.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Ирыстоны адæмон хъайтартæ
Мæхæмæт
Категори:Ручъы комы зындгонд адæм
Бубукин, Валентин Борисы фырт

**Валенти́н Бори́сович Бубу́кин** (1933-æм азы 23 апрелы, Мæскуы — 2008-æм азы 30 октябры, Мæскуы) у советон футболист, Европæйы хъалацы чемпион (1960), Советон Цæдисы спорты сгуыхт мастер (1960), УСФСР-йы сгуыхт тренер (1990).

## Цардафыст
Валентин Бубукин райгуырдис Мæскуыйы, шофыры бинонты. Йæ сабибонтæй уарзта футбол, баскетбол, хоккей æмæ æндæр спорты хуызтæ. 1947-æм азы бацыдис Мæскуыйы спорты скъола «Крылья Советов»-мæ æмæ дзы уыдис централон размæбырсæг. Уайтагъд йæхи равдыста арахстджынæй, результатмæ тырнагæй. Цалдæр къуырийы фæстæ хъазыдта фæсивæдон командæйы сконды.

1952-æм азы æрбацыдис Мæскуыйы Уæлдæфон тыхты клубмæ (ВВС Москва), хъазыдис йæ дублёрты сконды. 1953-æм азы та бацыдис «Локомотив»-мæ, клубы сæйраг тренер ма Борис Аркадьев куы уыдис, уæд. 1957-æм азы Бубукин бакуырдта уæлахизы гол мæскуыйаг «Спартак»-ы дуармæ. Æрбахуыдтой йæ иугонд командæмæ, кæцы командæимæ архайдта дунейы чемпионаты Швецийы (1958), фæлæ командæ куы фембылды, уыцы хъазты хайад нæ иста, бадтис бæндоныл æнæхъæн хъазты рæстæг. 1960-æм азы Европæйы хъалацы тыххæй та хъазыдис фæзы.

1961-æм азы йæ кæйдæр тренер Всеволод Бобров йæ бахуыдта ЦСКА-мæ, ацы клубы Бубукин ахъазыд 20 матчы, бакуырдта 3 голы. Чемпионат куы фæци, уæд раздæхтис «Локомотив»-мæ. Уыцы бонæй бакуырдта ма 21 голы ацы комæндæйы. Уыцы иу рæстæг ахуыр кодта тренеры дæсныйад.

Футболисты карьерæ куы фæци, уæд сæйраг тренерæй куыста «Локомотивы», стæй иннæ сахарты дæр — Симферополы, Львовы, суанг ма Вьетнамы сæйраг сахары. Ханойы куы куыста, уæд советон минæвæрады кусджыты тренер дæр уыд, йæ мысинæгты уый тыххæй куыд радзуры, афтæ.

Амардис Мæскуыйы 2008-æм азы 30 октябры, 76 азы йыл куы цыдис, уæд.

## Æнтыстытæ

* Европæйы чемпион (1960).
* Советон Цæдисы чемпионаты æвзист призёр (1959)
* Советон Цæдисы хъалацы рамбулæг (1957).
* Вьетнамы чемпион (1978, куыд тренер).

## Йæ ном куыд мысынц

* Сочийы микрорайон Дагомысы ис *Валентин Бубукины номыл аллей*.
* 2009-æм азæй дзы цæуы æрвылазон Валентин Бубукины мемориалон ерыс.
* Йæ ном ис Кады аллейы «РЖД Арена»-йы стадионы цур.

## Фиппаинæгтæ

Категори:СЦКП-йы уæнгтæ
Категори:Советон Цæдисы футболисттæ
Категори:Мæскуыйы чи амардис, уыдон
Категори:Википеди:Викирардтæй йæ ратæдзæнтæ чи исы, ахæм уацтæ
Понедельник, Виктор Владимиры фырт

**Ви́ктор Влади́миры фырт Понеде́льник** (райгуырдис 1937-æм азы 22 майы, Ростовы-Доныл, УСФСР, ССРЦ) — советон футболист, 1960-æм азы Европæйы хъалацы «сызгъæрин голы» хицау. Советон Цæдисы спорты сгуыхт мастер (1965).

## Цардафыст
Виктор Понедельник райгуырдис Ростовы-Доныл, йæ футболы карьеры райдыдта хæстон училищейы куы ахуыр кодта, уæд (ныртæккæ ацы училище у М. И. Неделины номыл ракетон тыхты хæстон институт).

1956-æм азы Понедельник хъазын райдыдта ростоваг футболон клуб «Торпедо»-йы сконды, уый архайдта Советон Цæдисы кълас «Б»-йы, æмæ дзы бакуырдта æртæ голы фонд хъазты дæргъы. Сезоны фæстиуæгæн командæ райста 12-æм бынат. 1957-æм азы йæ ном раивтой «Ростсельмаш»-ыл.

1959-æм азæй Понедельник хъазыди хæстонты клубы, ныры «СКА» (Ростов-Доныл). Уый уыдис йæ дебют кълас «А»-йы.

Афтæ хорз хъазыди æмæ йæм хонæг арвыстой иугонд командæмæ. Кæй зæгъын æй хъæуы, уæлдæр дивизоны чи нæ хъазы, уыдон алы хатт нæ хонынц иугонд командæмæ. 1960-æм азы 19 майы йæ фыццаг хъазт уыдис иугонд командæйы сконды, Польшæйы ныхмæ, уæд Понедельник бакуырдта æртæ голы. Фæстæдæр командæимæ цыдис Францмæ, Европæйы чемпионатмæ; уым, финалы Югославийы ныхмæ хъазгæ, Понедельник бакуырдта «сызгъæрин гол», уымæй Советон Цæдисы командæ сси Европæйы хъалацы фыццаг хицау. 1960-64 азты Понедельник нымад уыдис советон футболы хуыздæр хъазджытæй иуыл.

1966-æм азы уыдис мæскуыйаг «Спартак»-ы командæйы, фæлæ иу хъазт дæр нæ хъазыдис, афтæмæй раздæхтис ЦСКА-мæ æмæ йæ карьерæ каст фæци.

Æмткæй райсгæйæ 1956-æм азæй 1966-æм азы онг Понедельник хайад райста Советон Цæдисы чемпионаты 217 хъазты, бакуырдта 86 голы, иугонд командæйы сконды та бакуырдта 20 голы.

Йæ карьерæ куы фæцис, уæд Понедельник райдыдта кусын тренерæй «Ростсельмаш»-ы (1966—1969). 1969-æм азы фæстæ йæ фыды хуызæн спортивон журналист сси.

Анатолий Крутиковы куы фæмæрд, уæдæй нырмæ Виктор Понедельник у иунæг æгас 1960-æм азы Европæйы чемпион.

## Æнтыстытæ

* Европæйы чемпионаты æмбулæг: 1960
* Европæйы чемпионаты æвзист призёр: 1964

## Чингуытæ

* 
* 
* 
* 

## Æддаг æрмæг
* Куыд хъазыди Виктор Понедельник (видеоархив)

## Фиппаинæгтæ

Категори:СЦКП-йы уæнгтæ
Категори:Уæрæсейы журналисттæ
Категори:Советон Цæдисы футболисттæ
Категори:Википеди:Викирардтæй йæ ратæдзæнтæ чи исы, ахæм уацтæ
Маракана

**«Маракана́»** (; официалон ном у **«Журнали́шта Ма́риу Фи́лью»** ()) — Бразилийы стырдæр футболон стадион, раздæры та — дунейы стырдæр. Æрбынат кодта Рио-де-Жанейройы. У дыууæ клубы хæдзарон стадион («Фламенго» æмæ «Флуминенсе»), хъазы дзы бæстæйы иугонд командæтæ дæр (алы кары). Штаты æндæр клубтæ дæр арæх хъазынц «Маракана»-йы, кæд сæм сæхи стадионтæ ис, уæддæр. «Маракана»-йы цæуынц Кариокæйы Лигæйæн йæ финалон матчтæ дæр.

## 2014-æм азы дунейы чемпионат футболæй

2014-æм азы дунейы чемпионаты дæргъы стадионы цыдысты 7 хъазты: 4 къорды къæпхæны æмæ 3 плей-офф.

## 2016-æм азы Олимпаг хъæзтыты футболон турнир

Ацы стадионы цыдысты Олимпаг футболон турниры цыппар хъазты — фæйнæ иу æрдæгфинал æмæ сызгъæрин майданты тыххæй хъазт нæлгоймæгтæм æмæ сылгоймæгтæм.

Категори:Рио-де-Жанейройы стадионтæ
Категори:Футболон стадионтæ
Категори:Футбол Бразилийы
Джефферсон-Сити (Миссури)

**Дже́фферсон-Си́ти** () у Миссурийы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Миссурийы сахартæ
Джексон (Миссисипи)

**Джэ́ксон** () у Миссисипийы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Миссисипийы сахартæ
Карсон-Сити (Невадæ)

**Карсон-Сити** () у Невадæйы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Невадæйы сахартæ
Хæмпæлгæрдæджытæ

**Хæмпæлгæрдæг** (бирæон нымæц: **хæмпæлгæрдæджытæ**) кæнæ **амахос**, дыгурон вариант *бугъгæрдæг*  — хъæууон хæдзарады культурæты хортыдты зайæгойтæ, кæцытæ тынг хъыгдарынц хорз тыллæг райсынæн.

## Литературæ
* 

*
Зайцев, Виктор Иваны фырт

**Виктор Иваны фырт Зайцев** (), советон партион кусæг, Дзæуджыхъæуы горæххæсткомы сæргълæууæг 1955-æм азы октябрæй 1959-æм азы ноябры онг. Ацы бынаты куы куыста, уæд сахары байгом ис Китайаг фæз (фæстæдæр йæ ном аивтой æмæ уый сси Революцийы фæз).

Категори:Дзæуджыхъæуы зындгонд адæм
Дзалмæн

() — æфсирджынты бинонадмæ чи хауы, ахæм зайæгой.

## Фиппаинæгтæ

*
Линкольн (Небраскæ)

**Ли́нкольн** () у Небраскæйы сæйраг сахар.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Небраскæйы сахартæ
Куйбадæн

у зайæгойы ном.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Мартинес, Вильям

**Ви́льям Па́бло Марти́нес** (; 1928-æм азы 13 январы, Пуэбло Виктория, Уругвай — 1997-æм азы 28 декабры) — зындгонд Уругвайы футболист, Уругвайы иугонд командæйы хъахъхъæнæг, Монтевидеойы клубтæ «Расинг», «Рампла Хуниорс» æмæ «Пеньяроль»-ы хъазæг, хъазыдис ма Колумбийы клуб «Атлетико Хуниор»-ы Барранкильяйы, клубтæ «Феникс» æмæ «Сентраль Эспаньол»-ы хъазæг тренер. 1950-æм азы дунейы чемпион æмæ 1956-æм азы Хуссар Америкæйы чемпион.

## Карьерæ

### Клубон
Вильям Пабло йæ профессионалон карьерæ байдыдта 1947-æм азы клуб «Расинг»-ы Уругвайы сæйраг сахары. 1948-æм азæй 1954-æм азы онг хъазыди клуб «Рампа Хуниорс»-ы.

1955-æм азæй хъазыдис Уругвайы тыхджындæр клубтæй иуы — Монтевидеойы «Пеньяроль»-ы. 1962-æм азы онг ацы командæйы сконды Вильям Пабло сси Уругвайы фондз хатты чемпион, Либертадоресы хъалац дыууæ хатты рамбулæг æмæ Æхсæнконтиненталон хъалацы рамбулæг дæр.

1963-æм азы раздæхтис «Рампла Хуниорс»-мæ, хъазыдис дзы 1967-æм азы онг, фæстæдæр ацыдис Колумбимæ клуб «Атлетико Хуниор»-ы хъазынмæ. Йæ карьерæ фæци 1970-æм азы Моневидеойы.

### Иугонд командæйы мидæг
Уругвайы сæйраг иугонд националон командæйы сконды фыццаг хатт хъазыдис 1950-æм азы 7 апрелы Чилийы иугонд командæйы ныхмæ. Йæ фæстæг хъазт иугонд командæимæ уыдис 1965-æм азы 30 майы Венесуэлæйы командæйы ныхмæ. Æдæппæт иугонд командæимæ фæзмæ рацыдис 54 хатты æмæ, кæд хъахъхъæнæг уыдис, уæддæр бакъуырдта дыууæ голы..

## Æныстытæ
**[[Дунейы чемпионат футболæй|Дунейы чемпион]]: (1)**

* 1950

**Дунейы чемпионаты 4-æм бынат: (1)**

* 1954

**[[Америкæйы хъалац|Хуссар Америкæйы чемпион]]: (1)**

* 1956

**Уругвайы чемпион: (5)**

* 1958, 1959, 1960, 1961, 1962 (*æппæт дæр «Пеньяроль»-ы*)

**Либертадоресы хъалацы рамбулæг: (2)**
* 1960, 1961.

**Либертадоресы хъалацы финалист: (1)**

* 1962 (*«Пеньяроль»*)

**Æхсæнконтиненталон хъалацы рамбулæг: (1)**

* 1961 (*«Пеньяроль»*)

## Æддаг æрмæг

* Иугон командæйы сконды хъæзтыты статистикæ // Rsssf.com 
* Профиль æмæ статистикæ // Footballplayers.ru  
* 1950-æм азы дунейы чемпионаты истори æмæ статистикæ // Celesta-urus.narod.ru 
* 1956-æм азы Хуссар Америкæйы чемпионаты истори æмæ статистикæ // Celesta-urus.narod.ru 
* ФК «Пеньяроль»-ы статистикæ // Rsssf.com 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хуссар Америкæйы чемпионтæ футболæй
Категори:Дунейы чемпионтæ футболæй
Категори:ФК «Пеньяроль»-ы хъазджытæ
Категори:ФК «Рампла Хуниорс»-ы хъазджытæ
Категори:Уругвайы футболисттæ
Категори:Монтевидеойы чи райгуырдис, уыдон
Пеньяроль

**«Пеньяро́ль»** () — Уругвайы футболон клуб, дунейы тæккæ зындгонддæр клубтæй иу.  IFFHS-мæ гæсгæ XX æнусы хуыздæр футболон клуб æппæт Хуссар Америкæйы. 

Клубы бындур сæвæрдтой 1891-æм азы, фыццаг хуындис *Central Uruguay Railway Cricket Club*, цыбыргондæй CURCC (Уругвайы централон æфсæнвæндагон крикетон клуб). 

## Клубы эмблемæ

Категори:Æфсæнвæндагон клубтæ футболæй
Категори:Уругвайы футболон клубтæ
Хъодзасты Сандро

**Хъодзасты Сандро Василийы фырт** (; райг. 1938-æм азы 14 июлы Мæскуыйы — амард 2014-æм азы 25 октябры) — советон æмæ уæрæсейаг лингвист, филологон зонæдты доктор, фонетикæ иртасæг. Фыста æмдзæвгæтæ дæр.

Йæ ирон фыды Хъодзасты Сандро нæ зыдта, уый репрессигонд æрцыдис лæппуйы райгуырдæй раздæр. Каст фæци Мæскуыйы паддзахадон университеты филологийы факультет. Куыста Мæскуыйы университетты, бирæ хатты цыдис лингвистикон экспедицитæм.

## Чингуытæ
Хъодзасты Сандройы сæйраг куыстытæ сты:

* Алгоритмы преобразования русских орфографических текстов в фонетическую запись. М.: МГУ, 1970. 130 с. (в соавторстве с Л. В. Златоустовой, О. Ф. Кривновой, И. Г. Фроловой)
* Фрагменты грамматики хиналугского языка. М.: МГУ, 1972. (в соавторстве с А. Е. Кибриком и И. П. Оловянниковой).
* Опыт структурного описания арчинского языка (в 4-х тт.). М.: МГУ, 1977. (в соавторстве с А. Е. Кибриком, И. П. Оловянниковой, Д. С. Самедовым)
* Современная американская фонология. М.: МГУ, 1981. 194 с.; 2-е изд., М., УРСС, 2004. (в соавторстве с О. Ф. Кривновой)
* Сопоставительное изучение дагестанских языков. Глагол. М.: МГУ, 1988. — 226 с. (в соавторстве с А. Е. Кибриком)
* Сопоставительное изучение дагестанских языков. Имя. Фонетика. М.: МГУ, 1990. — 366 с. (в соавторстве с А. Е. Кибриком)
* Общая фонетика. М.: РГГУ, 2001. 592 с. (в соавторстве с О. Ф. Кривновой).
* Язык и фольклор алюторцев. М., 2000. (в соавторстве с А. Е. Кибриком и И. А. Муравьёвой).
* Исследования в области русской просодии. М.: Языки славянских культур, 2009.

## Æддаг æрмæг
* Справка о С. В. Кодзасове на сайте ОТиПЛ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Уæрæсейы лингвисттæ
Сандро
Оздилек, Мехмет

**Мехмет Оздилек** (райгуырдис 1966-æм азы 1 апрелы Самсуны) у туркаг футболон тренер æмæ кæддæры футболист, ныртæккæ кусы «ББ Эрзурумспор»-ы тренерæй. Фæсномыгæй йæ хонынц Шифо, бельгиаг футболист Энцо Шифойы хуызæн кæй хъазыдис, æмæ уый тыххæй.

Йæ профессионалон карьерæйы фылдæр хай Оздилек арвыста «Бешикташ»-ы, йæ хуызтæ йын хъахъхъæдта 13 азы дæргъы æмæ нымад у ацы командæйы хуыздæр хъазджытæй иуыл. Оздилек у туркаг футболы хуыздæр бомбардиртæй иу, кæд æмæ хъахъхъæнæгæй хъазыдис йæ карьерæйы фылдæр хай, уæддæр. «Бешикташ»-ы 13 азы дæргъы йæ къухы бафтыд 130 голы бакъуырын, æрдæгхъахъхъæнджыты ’хсæн уый у Турчы рекорд.

1991-æм азы радтой йын туркаг хæрзиуæг «Афæдзы хуыздæр футболист». Оздилек у Турчы цыппар хатты чемпион. Цы официалон хъæзтыты архайдта, уыдоны иу сырх къам дæр нæ райста.

Оздилек йæ карьерæйы дæргъы бацархайдта Турчы иугонд командæйы 31 матчы (1990-æм азæй 1997-æм азы онг).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ
Категори:Турчы футболисттæ
Категори:Турчы футболæй иугонд командæйы хъазджытæ
Кахраманмарашспор

«**Кахраманмарашспо́р**» () у Турчы футболон клуб сахар Кахраманмарашæй. Йæ бындур æвæрд æрцыдис 1969-æм азы. Клуб хъазыдис Турчы Суперлигæйы. Клубы фæсномыг у *Зæххастæуденджызы цомахътæ*. Клубы хуызтæ сты кремхуыз æмæ сырх. Уалынмæ командæйы хуыздæр æнтыст уыдис Турчы Суперлигæйы 18-æм бынат (сезон 1988/89). Ныртæккæ клуб хъазы Турчы Фыццаг лигæйы.

## Æддаг æрмæг
* Клубы сайт

Категори:Турчы футболон клубтæ
Бешикташ (футболон клуб)

**«Бешикта́ш»** () у Турчы профессионалон футболон клуб Стамбулы æмном районæй.

Клуб «Бешикташ» у Турчы 15 хатты чемпион. «Бешикташ» (æмæ ма дыууæ иннæ клубы дæр — «Галатасарай» æмæ «Фенербахче») хъазы бæстæйы Суперлигæйы 1959-æм азæй алы аз дæр.

Категори:Турчы футболон клубтæ
Малатьяспор

«**Малатьяспо́р**» () — Турчы футболон клуб сахар Малатьяйæ. Йæ бындур æвæрд æрцыдис 1966-æм азы, клуб хъазыдис Турчы Суперлигæйы æмæ УЕФА-йы хъалацы. Йæ раздæры хуызты тыххæй — бур æмæ сау — клубы фæсномыг сси *Скæсæны тигртæ*. Командæйы хуыздæр æнтыстдзинад сси Суперлигæйы æртыккаг бынат (1987/88). 2006-æм азæй клуб Суперлигæйæ ахауди æмæ уæдæй нырмæ цыдис дæлæмæ, ныртæккæ хъазы фæндзæм дивизионы.

Категори:Турчы футболон клубтæ
Антальяспор

**Антальяспор** у Турчы футболон клуб Антальяйæ.

Категори:Турчы футболон клубтæ
Флейтас, Роберто

**Роберто Флейтас** (; райгуырдис 1932-æм азы Монтевидеойы) у Уругвайы футболист æмæ футболон тренер.

## Цардафыст
Роберто Флейтас хъазыдис куыд «Ливерпуль»-ы (Монтевидео) астæуккаг хъахъхъæнæг.

Уругвайы футболон ассоциаци уый лæмбынæг нæ зоны, фæлæ уругвайаг газет «La Republica»-мæ гæсгæ Флейтас хъазыдис националон иугонд командæйы сконды дæр.

Йæ тренеры карьерæ Флейтас байдыдта Уругвайы фыццаг дивизионы, фыццаг — «Прогресо»-йы, фæстæдæр та — «Сентраль Эспаньол»-ы. 1987-æм азы уый савæрдтой иугонд командæйы сæйраг тренеры бынатмæ, Омар Боррасы бæсты. Йæ разамынд фæрæстмæ — Уругвайы командæ рамбылдта Аргентинæ æмæ Чилийы ныхмæ хъæзтытæ æмæ сси Хуссар Америкæйы чемпион..

1988-æм азы Флейтас йæ тренеры бынат ныууагъта, иугонд командæйы тренер сси Оскар Табарес, кæцы командæ цæттæ кодта дунейы чемпионатмæ Италийы (1990). Флейтас та кусынмæ бацыдис клуб «Насьональ»-мæ. Йæ æххуысæй клубы къухы бафтыдис Либертадоресы Хъалац райсын 1988-æм азы. Финалы йæ командæ хъазыдис аргентинаг «Ньюэллс Олд Бойз»-ы ныхмæ. «Насьональ»-ы бар уыдис Æхсæнконтиненталон хъалацы тыххæй хъазын 1988-æм азы, уый мидæг йæ футболисттæ фембæлдысты Европæй чемпионимæ, ПСВ, æмæ ууыл фæуæлахиз ис (пенальтиты серийы дæргъы).

Йæ фæстæг куысты баныт уыдис клуб «Ливерпуль», кæцыйы кæддæр райдыдта футболисты карьерæ. Уым кусын байдыдта 2000-æм азы январы, фæлæ клубы хъазт нæ фæрæстмæ, æмæ æвзæр фæстиуджыты фæдыл тренеры бынатæ Флейтасы ныууагътой.

## Æхæсæнадæмон æнтыстытæ

## Æддаг æрмæг
* Тренеры профиль // transfermarkt.de 

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ
Категори:Уругвайы футболисттæ
Цитрус

**Цитрус** () у æнусонцъæх бæлæсты æмæ къутæрты мыггаг. 

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Скæсæн Македони æмæ Фраки

**Скæсæн Македони æмæ Фраки** () у Гречъы административон-территориалон иуæг, перифери. Программæ «Калликратис»-мæ гæсгæ 2011-æм азæй у æнæцентр администраци Македони æмæ Фракийы хай. Переферийы сконды сты историон бæстæ Македонийы скæсæн хай, историон бæстæ Ныгуылæн Фраки æмæ ма дыууæ сакъадахы — Тасос æмæ Самотраки. Цæрджыты нымæц у 608182 адæймаджы (2001).

## Фиппаинæгтæ

Категори:Гречъы периферитæ
Хъуына

**Хъуына**,  () у уæлдæр зайæгойты хайад.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
*
Гагуатæ

**Гагуатæ** — Дыгуры уæлдæр æхсæнады къордтæй иуы минæвæрттæ, Доныфарсы æхсæнады феодалтæ. Се ’хсæнадон статусмæ гæсгæ æмбар уыдысты Цæргæсатимæ, фæлæ лæууыдысты Бадилатæй дæлдæр. Гагуатæ сæ кæрæдзийæн, стæй Цæргæсатæн чызг лæвæрдтой; чызг хастой бадилатæй, стæй кæсгон æмæ асиаг æлдæртты бинонтæй.

## Равзæрд
Гагуаты мыггаг куыд фæзынд, уый тыххæй ис дыууæ таурæгъы. Иу таурæгъмæ гæсгæ, Гагуаты фыццаг фыд Гагуа раджы кæддæр æрцард Æрæфы доны галиу фарс, Доныфарс кæй схуыдтой фæстæдæр адæм, уым. Доныфарсмæ æрбахаудтой æндæр хъæутæй бирæ цæрджытæ, æмæ Гагуатæн фыстой хъалон. Иннæ таурæгъмæ гæсгæ та, раджы кæддæр Доныфарсмæ æрбафтыд Асыйæ дыууæ æфсымæры Сата æмæ Гагуа. Бынат сæ зæрдæмæ фæцыд æмæ дзы æрцардысты. Сата уыцы бынат схуыдта Лезгор. Гагуа та йæхицæн бынат равзæрста, Лезгорæн йæ Хуссар фарс, Доныфарс кæй схуыдтой, уым.

## Мыггæгтæ
* Алийтæ
* Асетæ
* Елбитæ
* Кобегкатæ
* Найфонтæ
* Хорантæ
* Хъабантæ (Доныфарсы Хъабантæ)
* Хъанухътæ

## Литературæ
* 
* 
* 
* 

## Фиппаинæгтæ

*
Категори:Ирон этнографи
Хъырымы хид

**Хъырымы хид**, хонынц æй **Керчы хид** дæр, у Керчы ’рдыгæй Таманы æрдæгсакъадахмæ бацæуæн сакъадах Тузлæйы ууылты. Йæ сконды ис дыууæ хиды, сæ иу у æфсæнвæндагон, сæ иннæ — автомобилон. Хъырымы хид у фæндаг А-290 хай (Керчь — Новороссийск). Йæ æдæппæт дæргъ у 19 км, уымæй Хъырымы хид сси, Уæрæсейы цы хидтæ сарæзтой, уыдонæй сæ тæккæ стырдæр.

## Фиппаинæгтæ

Категори:Хидтæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Краснодары крайы хидтæ
Категори:Хъырымы хидтæ
Пассарелла, Даниэль Альберто

**Даниэ́ль Альбе́рто Пассаре́лла** (, райгуырдис 1953-æм азы 25 майы Чакабукойы сахары, провинци Буэнос-Айрес Аргентинæйы) у аргентинаг футболист æмæ футболон тренер, хъазыдис куыд астæуккаг хъахъхъæнæг, хъомыл кодта Аргентинæ æмæ Уругвайы националон иугонд командæтæ. Пассарелла у, дыууæ хатты дунейы чемпионат чи рамбылдта, иунæг ахæм Аргентинæйы иугонд командæйы хъазæг (1978 æмæ 1986 азты), 1978-æм азы дунейы чемпионаты дæргъы уыдис иугонд командæйы капитан. 2009-13 азты аргентинаг клубæн «Ривер Плейт» йæ президент уыдис.

Пассарелла нымад у футболы историйы мидæг хуыздæр хъахъхъæнджытæй иуыл, уый бакъуырдта 134 голы 451 матчы дæргъы æмæ уымæй сси дунейы 2-æм ахæм хъахъхъæнæг (æрмæстдæр Рональд Куманы къухы бафтыд фылдæр голтæ бакъуырын).  Ныллæггомау хъазæг (173 см), уый хорз хъазыдис йæ сæрæй дæр.

## Хъазæджы карьерæ

### Клубтæ
Даниэль Пассарелла хъазын байдыдта чысыл клуб «Сармьенто»-йы Буэнос-Айресы провинцийы, фæстæдæр рацыдис «Ривер Плейт»-мæ. Уый фæстæ хъазынмæ ацыдис Италимæ, уым æнтыстджынæй хъазыдис «Фиорентинæ» æмæ «Интер»-ы сконды. Йæ карьерæ фæци «Ривер Плейт»-ы.

### Иугонд командæ
Пассарелла уыд Аргентинæйы иугонд командæйы капитан, уыцы командæ фыццаг хатт дунейы чемпионат куы рамбылдта, уæд. Афтæмæй уый сси, дунейы чемпионаты хъалац йæ къухтæм чи райста, фыццаг ахæм аргентинаг футболист.

## Тренеры карьерæ
Йæ карьерæ куы фæци, Пассарелла кусын райдыдта куыд «Ривер Плейт»-ы тренер. Ацы клубимæ рамбулдта цалдæр чемпионты титултæ. Йæ бынатæй ацыдис 2007-æм азы ноябры, йæ клуб куы фембылды ис Хуссар Америкæйы хъалацыл ерысы, уæд.

2018-æм азы Пассарелла загъта, тренер ногæй суын кæй цæттæ у, уый; уæд бирæтæ хъуыды кодтой æмæ «Монтеррей»-ы кусдзæнис, фæлæ, куыд рабæрæг, ацы клубы разамонджытæн сæ зæрдæмæ иннæ тренер фæцыдис тынгдæр.

## Статистикæ

### Клубты

### Иугонд командæйы

## Фиппаинæгтæ

Категори:ФК «Интернационале»-йы хъазджытæ
Категори:ФК «Монтеррей»-ы тренертæ
Категори:ФК «Толука»-йы тренертæ
Категори:ФИФА 100
Категори:Аргентинæйы футболисттæ
Месси, Лионель

**Лионе́ль Андре́с Ме́сси** (, испайнагау хъуысы: []; райгуырдис 1987-æм азы 24 июны сахар Росариойы, Аргентинæ) у зындгонд аргентинаг футболист, испайнаг клуб «Барселонæ»-йы капитан æмæ размæбырсæг, 2011-æм азæй Аргентинæйы иугонд командæйы капитан дæр. «Барселонæ»-йы æмæ Аргентинæй иугонд командæйы хуыздæр бомбардир æппæт историйы дæргъы. Месси нымад у футболы историйы хуыздæр хъазджытæй иуыл.

«Барселонæ»-йы футболон академийы хъомылгæнинаг, уый йæ фыццаг сконды хъазы 17-аздзыдæй. Клубимæ сси Испанийы дæс хатты чемпион, рамбылдта УЕФА-йы чемпионты лигæ цыппар хатты, Испанийы хъалац — æхсæз хатты, Европæйы суперкубок — æртæ хатты. Æхсæз хатты сси Чемпионты лигæйы хуыздæр бомбардир æмæ та æхсæз хатты — Испанийы футболæй чемпионаты хуыздæр бомбардир дæр.

2014-æм азы мартъийы йæ голты нымæц схæццæ 371, ууыл сси «Барселонæ»-йы рекордсмен.

2022-æм азы йæ националон командæимæ сси Дунейы чемпион.

## Цардафыст
Лионель Месси райгуырдис 1987-æм азы 24 июны аргентинаг сахар Росариойы кусæг бинонты ’хсæн. Ис ын дыууæ æфсымæры æмæ иу хо.

Йæ фыдæлтæ Америкæйы континентмæ æрбацыдысты Итали æмæ Каталонийæ.

Месси райдыдта хъазын фондаздзыдæй. Йæ фыццаг тренировкæтæм йæ цæуын кодта йæ нана Селия, фæстæдæр Месси йæ голтæй-иу йæ ном сардта. 1995-æм азæй уый хъазыди профессионалон клуб «Ньюэллс Олд Бойз»-ы.

Йæ кой афтæ апарахат ис, æмæ 13 азы йыл куы цыдис, уæд клуб «Барселонæ»-йы акционертæй иу сывæллоны æрбахуыдта Испанимæ. Курдиатджын лæппу æлкæй зæрдæмæ дæр тынг фæцыдис, æмæ футболон клуб уайтагъд йæ райста йæ фæсивæдон скондмæ.

## Æнтыстытæ

### Командæйы мидæг
**«Барселонæ»**
* Испанийы чемпион **(10 хатты)**: 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19
* Испанийы хъалац **(6 хатты)**: 2008/09, 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18
* Испанийы суперхъалац **(8 хатты)**: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018
* Чемпионты лигæйы уæлахизгæнæг **(4 хатты)**: 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2014/15
* УЕФА-йы суперхъалацы хицау **(3 хатты)**: 2009, 2011, 2015
* Клубты ’хсæн дунейы чемпионаты уæлахизгæнæг **(3 хатты)**: 2009, 2011, 2015

**Аргентинæйы иугонд командæ**
* Сæрдыгон Олимпаг хъæзтыты чемпион: 2008
* Дунейы чемпионаты æвзист призёр: 2014
* Америкæйы хъалацы æвзист призёр **(3 хатты)**: 2007, 2015, 2016

### Статистикæ

## Фиппаинæгтæ

Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ
Категори:ФК «Барселонæйы» хъазджытæ
Категори:Аргентинæйы футболисттæ
Категори:Хуссар Америкæйы чемпионтæ футболæй
Бекъойты Дмитрий

**Бекъойты Гаврилы фырт Дмитрий** (райгуырдис  Джеры — амардис 1980-æм азы мартъийы) — лингвист.

## Цардафыст
1926 азы Дмитрий ахуыр кæнын райдыдта Джеры райдиан скъолайы. Каст æй фæцис 1929 азы. 1931 азы каст фæцис Цхинвалы ахуыргæнджыты курсытæ. Æрвыст æрцыд Уалытыхъæумæ скъолайы директорæй æмæ дзы фæкуыста 1933 азмæ. 1934 азы каст фæцис Цхинвалы рабфак æмæ бацыд Хуссар Ирыстоны педагогон институты ирон æвзаг æмæ литературæйы факультетмæ. Институт каст фæцис 1937 азы æмæ уæдæй фæстæмæ куыста лекторæй æмæ кодта зонадон куыст дæр.

Бекъойты Дм. уыдис Фыдыбæстæйы Стыр хæсты хайадисæг. 1945 азы кусын райдыдта Хуссар Ирыстоны зонад-иртасæг институты, уыцы рæстæг кастис лекцитæ педагогон институты ирон æвзагæй.

1950 азы Бекъойты Дм. æнтыстджынæй бахъахъхъæдта филологон зонæдты кандидаты ном райсыны тыххæй диссертаци «Хуссар Ирыстоны ныхасыздæхты фонетикон хицæндзинæдтæ».

1953 азы байгом ирон æвзаг æмæ литературæйы кафедрæ æмæ йын 22 азы дæргъы разамынд лæвæрдта Дмитрий. Бирæ фæлтæртæ схъомыл кодта доц. Бекъойты Дм.

Ныффыста докторон диссертаци ахæм темæйыл: «Ирон литературон æвзаджы диалектон базæ». Мыхуырмæ лæвæрд æрцыд йæ чиныг не взаджы диалектты тыххæй. Бирæ азты дæргъы нæ ирон скъолатæ пайда кодтой Бекъойты Дм. саразгæ «Ирон æвзаг»-æй (фыццаг хай).

Дмитрий хорзæхджын уыд майдантæй, 1963 азы йын лæвæрд æрцыд «Адæмон ахуырады отличник»-ы ном, 1973 азы кады грамотæ.

## Литературæ
* Некролог. Бекъойты Дмитрий // Осетинская филология. — Орджоникидзе, 1981. — Вып. 2. — С. 141–142.

Дмитрий
Категори:Ирон æвзаг иртасджытæ
Категори:Цхинвалы районы чи райгуырдис, уыдон
Верпаковскис, Марис

**Марис Илмары фырт Верпаковскис** (, ), райгуырдис 1979-æм азы 15 октябры, Лиепая) — латвиаг профессионалон футболæй хъазæг, размæбырсæг æмæ тренер. Куыд Латвийы иугонд командæйы уæнг, Верпаковскисы равзæрстой Европæйаг чемпионатмæ 2004-æм азы.

## Æнтыстдзинæдтæ
; «Металлург» Лиепая / «Лиепая»
* Латвийы чемпион (2015)
* Латвийы чемпионаты æвзист призёр (1998, 1999)
* Латвийы чемпионаты бронзæйы призёр (2000)
* Латвийы хъалацы финалист (1998, 2000)

;«Сконто» Рига
* Латвийы чемпион (2001, 2002, 2003)
* Латвийы хъалацы хицау (2001, 2002)
* Латвийы хъалацы финалист (2003)

;«Динамо» Киев
* Украинæйы чемпион (2004)
* Украинæйы чемпионаты æвзист призёр (2005, 2006)
* Украинæйы хъалацы хицау (2005, 2006)

;«Хетафе»
* Испанийы хъалацы финалист (2007)

;«Баку»
* Азербайджаны хъалацы хицау (2012)

;Латвийы иугонд командæ футболæй
* Балтийы хъалацы хицау (2001, 2003, 2008, 2014)

* Латвийы хуыздæр хъазæг (2003, 2004)

## Фиппаинæгтæ

## Æддаг æрмæг
* ''legioner.kulichki.com''
* ''hnl-statistika.com'' 
* 

Категори:Латвийы футболисттæ
Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ
Гапатæ

**Гапатæ** () сты ирон мыггаг.

## Истори
Гапатæ цардысты Тъæрайы (Тъæра ис Æрхонæй мидæгдæр комы мидæг). Уырдыгæй Луармæ ралыгъдысты. Уым æрцардысты. Уæд Гапæн йæ фырт Саукуыдз хуынди, æмæ цæхмæ Тæмискъмæ рацыди фистæгæй. Фæндагыл ыл фембæлдысты фыдгæнджытæ, сбастой йæ æмæ йæ акодтой Сындзыхъæуы сæрмæ, Фадаумæ, сæ мæсыгмæ, уым æй хъоргъы ныппæрстой. Уый рарвыста йæ фыд Гапмæ, балхæн мæ, зæгъгæ. Фæлæ йæ Гап нæ балхæдта. Фыдгæнджытæ йæ амардтой. Саукуыдзæн йæ ус Зæнджиаты чызг уыди, Мызурон. Уый сывæрджынæй баззад, æмæ йæ йæ цæгат акодтой. Уым ын райгуырд лæппу Дударыхъо. Куы бахъомыл (уæлыгæсхъом куы фæцис), уæд ам йæ мад смой кодта Бекъойтæм. Уым дæр ын чызг æмæ лæппу райгуырд.

## Кæс ноджы
* Гаппатæ
* Гапптæ
* Гаппуатæ

## Фиппаинæгтæ

*