ଆନନ୍ଦୀବେନ୍ ପଟେଲ

ଆନନ୍ଦୀବେନ୍ ମଫତଭାଇ ପଟେଲ (ଜନ୍ମ ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଯିଏ ୨୦୧୯ ମସିହାରୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ୨୦ତମ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ୨୦୨୦ ରୁ ୨୦୨୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ୧୭ତମ ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ୨୦୧୮ ରୁ ୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛତିଶଗଡ଼ର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଗୁଜରାଟର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏକମାତ୍ର ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁଙ୍କ ପରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଦ୍ୱିତୀୟ ମହିଳା ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାଜ୍ୟପାଳ ଅଟନ୍ତି।  ସେ ୧୯୮୭ ମସିହାରୁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ ୨୦୦୨ ରୁ ୨୦୦୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ।

ସେ ୨୦୦୭ ରୁ ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଜରାଟ ସରକାରଙ୍କ ସଡ଼କ ଏବଂ କୋଠାବାଡ଼ି, ରାଜସ୍ୱ, ନଗର ଉନ୍ନୟନ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରକଳ୍ପର କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୮ରେ, ସେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ ଠାରୁ ଅତିରିକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ଓମ ପ୍ରକାଶ କୋହଲିଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ହୋଇଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
### ଜନ୍ମ
ଆନନ୍ଦୀବେନ୍ ପଟେଲଙ୍କ ଜନ୍ମ ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୧ ମସିହାରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ଗୁଜୁରାଟର ମେହସାଣା ଜିଲ୍ଲାର ବିଜାପୁର ତାଲୁକାର ଖାରୋଡ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା , ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଜେଠାଭାଇ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ। 

### ଶିକ୍ଷା
ସେ ତାଙ୍କର ହାଇସ୍କୁଲ ପଢିବା ପାଇଁ NM ହାଇସ୍କୁଲକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ତିନି ଜଣ ଝିଅ ଥିଲେ। ସେ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ BSc ( ବିଜ୍ଞାନ ସ୍ନାତକ ) ପଢିବା ପାଇଁ କଲେଜରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଆଥଲେଟିକ୍ସରେ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମେହସାଣାରେ "ବୀର ବାଳା" ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

### ଶିକ୍ଷକ
ପଟେଲ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ଅହମ୍ମଦାବାଦର ମୋହିନିବା କନ୍ୟା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଗଣିତ ପଢ଼ାଉଥିଲେ। ପରେ, ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ହୋଇଥିଲେ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
### ସାହସିକତା
୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଏକ ସ୍କୁଲ ପିକନିକ୍ ସମୟରେ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା ସହିତ ପଟେଲଙ୍କ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ସ୍କୁଲ ପିକନିକ୍ ସମୟରେ ବୁଡ଼ି ଯାଉଥିବା ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସର୍ଦ୍ଦାର ସରୋବର ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଥିଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାହସିକତା ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା। କେଶୁଭାଇ ପଟେଲ ଏବଂ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ , ସେ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦେଶ ମହିଳା ମୋର୍ଚ୍ଚା ସଭାପତି ଭାବରେ ବିଜେପିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

### ବାର୍ଡ ଫ୍ଲୁ ଏବଂ ସେବା
୧୯୯୨ ମସିହାରେ, ସେ ବିଜେପି ନେତା ମୁର୍ଲି ମନୋହର ଯୋଶୀଙ୍କ ସହ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ଠାରୁ ଶ୍ରୀନଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକତା ଯାତ୍ରାରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।

### ସଂସଦର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ
ପଟେଲ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

### ୧୯୯୮ – ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନ (ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ)
୧୯୯୮ ମସିହାରେ ପଟେଲ ରାଜ୍ୟସଭାରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ। ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କେଶୁଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଶିକ୍ଷା କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । 

ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ, ପଟେଲ ସ୍କୁଲ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ "ଲୋକଦରବାର" ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରଥମେ ସ୍କୁଲରେ ନାମଲେଖା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ "ଶାଳା ପ୍ରବେଶୋତ୍ସବ" ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏବେ ବି ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ। ତାଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ଫଳରେ ନାମଲେଖାରେ ୧୦୦% ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା। 

### ପାଟନରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ତୃତୀୟ ନିର୍ବାଚନ (୨୦୦୨-୨୦୧୨)
ପଟେଲ ୨୦୦୨ ଏବଂ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ପାଟନ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ତୃତୀୟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲଢି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ତାଙ୍କୁ ରାସ୍ତା, କୋଠା ଏବଂ ରାଜସ୍ୱର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

### ୨୦୧୨ – ଘାଟଲୋଡିଆରୁ ଚତୁର୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ପଟେଲ ୨୦୧୨ ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଘାଟଲୋଡିଆ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ୧୭୫,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଭୋଟରେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଥିଲେ, ଯାହା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ସର୍ବାଧିକ ଥିଲା । ସେ ରାସ୍ତା ଏବଂ କୋଠା, ରାଜସ୍ୱ, ନଗର ବିକାଶ, ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରକଳ୍ପର କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ।

### ୨୦୧୪-୨୦୧୬ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
୨୦୧୪ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ​​ବିଜେପି ବିଜୟ ପରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ପରେ ୨୨ ମଇ ୨୦୧୪ରେ ପଟେଲ ଗୁଜରାଟର ୧୫ତମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପଟେଲ ଗୁଜରାଟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସେ ୭୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପଦାର୍ପଣ କରିବା ସମୟରେ ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ସେ ୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ଓପି କୋହଲିଙ୍କ ନିକଟରେ ତାଙ୍କର ଇସ୍ତଫାପତ୍ର ଦାଖଲ କରିଥିଲେ ଯାହା ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବିଜୟ ରୂପାନୀ ୭ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିଲେ।

### ରାଜ୍ୟପାଳ ପଦ (୨୦୧୮–)
ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୮ରେ, ସେ ଅତିରିକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟପାଳ ଓମ୍ ପ୍ରକାଶ କୋହଲିଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ରେ, ତତ୍କାଳୀନ ରାଜ୍ୟପାଳ ବଳରାମ ଦାସ ଟଣ୍ଡନଙ୍କ ଆକସ୍ମିକ ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗୁଁ ସେ ଛତିଶଗଡ଼ର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ଅତିରିକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ୨୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ, ରାମ ନାଏକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ପରେ ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ହୋଇଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
୨୯ ମଇ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଆନନ୍ଦୀବେନ ଏବଂ ମଫତଲାଲ ପଟେଲ ବିବାହ କରିଥିଲେ; ମଫତଲାଲ ୨୮ ବର୍ଷ ବୟସର ଥିଲେ। ମେହସାଣା ଜିଲ୍ଲାରେ ଚାରି ବର୍ଷ ରହିବା ପରେ, ଦମ୍ପତି ଅହମ୍ମଦାବାଦକୁ ଚାଲିଗଲେ। ମଫତଲାଲ ସରସପୁର କଳା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦୀବେନ ଅହମ୍ମଦାବାଦର ଆଶ୍ରମ ରୋଡରେ ଥିବା ମୋହିନିବା କନ୍ୟା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗଣିତ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ପାଠ ପଢ଼ାଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ୍ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ଅଲଗା ହୋଇନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଅଲଗା ରହିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ପଟେଲ ୩୧ ବର୍ଷ ପରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷାଦାନରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ। ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ, ସଞ୍ଜୟ ଏବଂ ଅନାର ଅଛନ୍ତି। ସଞ୍ଜୟ ହିନାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ, ଧର୍ମ। ଅନାର ଜୟେଶଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଝିଅ ସଂସ୍କୃତି ଅଛନ୍ତି ।

## ସମ୍ମାନ
ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୪ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦୦ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଛି।
* ଗୁଜରାଟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟପାଳ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ (୧୯୮୮)
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକ ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ (୧୯୮୯)
* ମୁମ୍ବାଇର ପଟେଲ ଜାଗୃତି ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା 'ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ' ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ (୧୯୯୯)
* ଶ୍ରୀ ତପୋଦନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିକାଶ ମଣ୍ଡଳ (2000) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ବିଦ୍ୟା ଗୌରବ' ପୁରସ୍କାର ସହିତ ସମ୍ମାନିତ |
* ପଟେଲ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦ୍ୱାରା 'ପତିଦାର ଶିରୋମଣି' ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ (୨୦୦୫)
* ମହିଳା ଉତ୍ଥାନ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଧରତୀ ବିକାଶ ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ମାନ।
ମହେସାଣା ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ କ୍ରୀଡା ଇଭେଣ୍ଟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ 'ବୀରବାଳା' ପୁରସ୍କାର।

## ସାହସିକତା ପୁରସ୍କାର
* ନର୍ମଦାର ନବଗମ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ମୋହିନାବା ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ବୁଡ଼ିଯିବାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ବୀରତ୍ୱ ପୁରସ୍କାର। 
* ଅହମ୍ମଦାବାଦର ଚାରୁମତି ଯୋଗ ପୁରସ୍କାର (ଜ୍ୟୋତିସଙ୍ଗ) ର ବିଜେତା | 
* ଆମ୍ବୁଭାଇ ପୁରାଣ ବ୍ୟାୟାମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପୁରସ୍କାର (ରାଜପିପାଲା) ର ବିଜେତା |

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ