open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଭାଗ୍ୟ ହାତେ ଡୋରି

**ଭାଗ୍ୟ ହାତରେ ଡୋରି**, ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୁବାସ ରାଉତ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହର ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟ 
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ମିହିର ଦାସ
* ଦେବୁ ବୋଷ
* ହର ପଟ୍ଟନାୟକ
* ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ 
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ
* ତନ୍ଦ୍ରା ରାୟ
* ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ
* ରୁନୁ ପରିଜା
* ରେଖା ଜୈନ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ସିଂହବାହିନୀ

** ସିଂହବାହିନୀ** ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୁବାସ ରାଉତ । ପ୍ରମିଳା ରାଉତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚାନ କରିଥିଲେ । ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରାଜୁ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟରେ 
* ମିହିର ଦାସ
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ଦେବୁ ବୋଷ
* ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ଜ୍ୟୋତି ମିଶ୍ର
* ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି
* ରୁନୁ ପରିଜା
* ରାଇମୋହନ
* ବ୍ରଜ ସିଂହ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅମରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି । ଗୀତିକାର ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଅଭିନେତ୍ରୀ (୧୯୬୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)

ଅମର ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ, ଛାୟାବାଣୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଅଭିନେତ୍ରୀ** *୧୯୬୫* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି କାହ୍ନୁ ଚରଣ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ "ଅଭିନେତ୍ରୀ" ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଅଭିନେତ୍ରୀ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାରମାନେ ହେଲେ: 
* ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ
* ଝରଣା ଦାସ
* ଅଶୋକ
* ରଜନୀକାନ୍ତ
* ଉମାକାନ୍ତ
* ସାମୁଏଲ ସାହୁ (ବାବି)
* ମଣିମାଳା ଦେବୀ
* ସାଗର କୁମାର ଦାସ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଅଭିନେତ୍ରୀ (ନାରୀ କଳାକାର)

**ଅଭିନେତ୍ରୀ** ମଞ୍ଚ, ରେଡ଼ିଓ, ଟେଲିଭିଜନ ବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ନାରୀ କଳାକାରକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Actors' Equity Association (AEA): a union representing U. S. theatre actors and stage managers.
* American Federation of Television and Radio Artists (AFTRA) : a union representing U. S. television and radio actors and broadcasters (on-air journalists, etc.).
* British Actors' Equity: a trade union representing UK artists, including actors, singers, dancers, choreographers, stage managers, theatre directors and designers, variety and circus artists, television and radio presenters, walk-on and supporting artists, stunt performers and directors and theatre fight directors.
* Media Entertainment & Arts Alliance: an Australian/New Zealand trade union representing everyone in the media, entertainment, sports, and arts industries.
* Screen Actors Guild (SAG): a union representing U. S. film and TV actors.


ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋରଞ୍ଜନ ବୃତ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଅଭିନୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମଞ୍ଚ ଅଭିନୟ
ମଣ୍ଡା

**ମଣ୍ଡା** (**ମଣ୍ଡାପିଠା** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଜନ୍ତା ଚାଉଳ ଚୂନା ଏବଂ ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ଓ ନଡ଼ିଆ ପୂର ଦିଆ ବାମ୍ଫରେ ତିଆରି ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପିଠା । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ମାଣବସା ଗୁରୁବାର, କୁମାର ପୁର୍ଣ୍ଣିମା, ଗହ୍ମା/ରାକ୍ଷୀ ପୁର୍ଣ୍ଣିମା, ନୂଆଁ ଖାଇ, ଶାମ୍ବ ଦଶମୀ ଆଦି ପର୍ବପର୍ବାଣି ଏଥିରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହି ପିଠା ଓଡ଼ିଶାରେ ମୌସୁମୀ ଆରମ୍ଭରେ ଓ ପରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ମଣ୍ଡାପିଠା ତିଆରି ପାଇଁ ଅରୁଆ ଚାଉଳକୁ ଭଲ କରି ଗୁଣ୍ଡ କରି ସେଥିରୁ ଚୂନା ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏହି ଚୂନାକୁ ଫୁଟିଲା ପାଣିରେ ଅଳ୍ପ ଲୁଣ ସହ ମିଶାଇ, ଜନ୍ତି ଜନ୍ତଣି ତିଆରି କରାଯାଏ । ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି, ନଡ଼ିଆ କୋରା ସହ ଗୁଜୁରାତି ଅଳେଇଚ ପକାଇ ପୂର ତିଆରି କରାଯାଏ । ଜନ୍ତଣିକୁ ଓଦା ହାତ କରି ଗୋଲ ଗୋଲ ପିଠା ତିଆରି କରି ସେଥିରେ ନଡ଼ିଆ କୋରା ପୂର ଦେଇ ବଳାଯାଏ । ବଳା ପିଠା ବାମ୍ଫରେ ୧୦-୨୦ ମିନିଟ ସିଝିବା ପରେ ଖାଇବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ମଣ୍ଡା ପିଠାରେ ଶର୍କରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟସାର ସହ କିଛି ପରିମାଣରେ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ । 

ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳରେ କାକରା ସୁଜିମଣ୍ଡା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଛଣାମଣ୍ଡା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା । 

## ଉପାଦାନ 
* ଚାଉଳ ଚୁନା
* ଗୁଡ଼/ଚିନି
* ନଡ଼ିଆ
* ଗୋଲ ମରିଚ, ଅଳେଇଚ/ଗୁଜରାତି, ଲବଙ୍ଗ
* ତେଲ/ଘିଅ

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ପ୍ରଥମେ ଫୁଟିଲା ପାଣିରେ ଅଳ୍ପ ଗୁଡ଼/ଚିନି ଏବଂ ସାମାନ୍ୟ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଫୁଟାଯାଏ ଓ ସେଥିରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଉଳ ଚୂନା ଗୋଳାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକିୟାକୁ ଜନ୍ତଣି କୁହାଯାଏ । ତା'ପରେ ଅଲଗା ପାତ୍ରରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ଗରମ କରି ତାହା ତରଳିଲେ ସେଥିରେ କୋରା ନଡ଼ିଆ ମିଶାଇ କିଛି ସମୟ ଭଜା ଯାଇଥାଏ । ଏହି ଜନ୍ତଣିରୁ ପିଠା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୁଳା ତିଆରି କରାଯାଇ ପିଠା ମଝିରେ ନଡ଼ିଆ ପୂର ପୂରାଇ ଚାରିପାଖ ଜନ୍ତଣିରେ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥାଏ । ଗଢ଼ା ପିଠାକୁ ଫୁଟିଲା ପାଣି ବାମ୍ଫରେ ୧୦-୨୦ ମିନିଟ ରଖାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଦୁଇ ପରସ୍ତିଆ ଧାତବ ପାତ୍ରରେ ବାମ୍ଫ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହି ପାତ୍ରର ତଳେ ପାଣି ଫୁଟେ ଓ ବାମ୍ଫ ଉପରକୁ ଉଠେ । ଉପର ପରସ୍ତରେ ପିଠାଗୁଡ଼ିକ ରଖାଯାଏ ଓ ଏହି ପରସ୍ତରେ ଛୋଟ ଛୋଟ କଣାମାନ ଥାଏ । ଏହି କଣାଦେଇ ବାମ୍ଫ ପଶି ପିଠାଗୁଡ଼ିକୁ ସିଝାଇଥାଏ । ବାମ୍ଫକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ପିଠାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଓଦା କନାରେ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପର ପରସ୍ତଟି ବାଉଁଶରେ ତିଆରି ପାଚିଆ ଭଳି ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପାଣି ଫୁଟା  ତଳ ପାତ୍ରଟି ପାଇଁ ମାଟି ଆଟିକା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।  
File:Making of Manda Pitha.webm|ମଣ୍ଡାପିଠା ତିଆରି
File:Manda pitha Odia cuisine.jpg|କୁମାର ପୁର୍ଣ୍ଣିମାରେ ତିଆରି ମଣ୍ଡାପିଠା

## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* କାକରା ପିଠା

ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା
ଅଦିନ ମେଘ

ଅମିତ ମୈତ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ, ଛାୟାବାଣୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ଅଦିନ ମେଘ**  *୧୯୭୦* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଅଦିନ ମେଘ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ
* ଝରଣା ଦାସ
* ଭାନୁମତୀ ଦେବୀ
* ଗୀତା
* ନିରଞ୍ଜନ ଶତପଥୀ
* ସନ୍ଧ୍ୟା
* ଦୁଃଖୀରାମ ସ୍ୱାଇଁ
* ଶ୍ୟାମଳେନ୍ଦୁ
* ସାଗର କୁମାର ଦାସ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* ସଙ୍ଗୀତକାର: ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ
* ଗୀତିକାର: କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ, ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ମହାନ୍ତି ଓ ଗୌରାଙ୍ଗ ସାମନ୍ତରାୟ
* ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ: ସିକନ୍ଦର ଆଲାମ, ସିପ୍ରା ବୋଷ, ଗୀତା ପଟ୍ଟନାୟକ, ତୃପ୍ତି ଦାସ, ନିର୍ମଳା ମିଶ୍ର ଓ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି
### ଗୀତ 
* ବୋଉଲୋ କି କହିବି, ନୂଆଭାଉଜଙ୍କ କଥା
* ଏଇ ଭରା ଜହ୍ନରାତି 
* ଏଇ ଆମରି ଗାଁ
* ଗେଲେ ଗେଲେ ଗେଲେ ଗୋରୀ, ମାରଛୁରୀ
* ଅଳପ ହସରେ ଅନେକ ଆଶାର 
* ଜୋଛନା ଲୁଚାଅନା ଏ ନୀଳ ଗଗନେ
* ଜୀବନେ ସପନ ଯେତେ ସବୁ ସତ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାହାଣୀ(ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର)

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୧୯୯୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର

ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୯୮ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।

## '୧୯୯୮'ମସିହାର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ତାଲିକା 
## ଆଧାର 
1998
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ରେ ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ରେ ଓଡ଼ିଶା
ବାଜି ରାଉତ

**ବାଜି ରାଉତ** (୧୯୨୫-୧୯୩୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ । ସେ  ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ନୀଳକଣ୍ଠପୁର ଗାଆଁରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । 
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତର କନିଷ୍ଠତମ ଶହୀଦ । Se odisha r swadhinata pai bahutt joga dei chanti

## ପରିବାର 
୧୯୨୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୫ ତାରିଖ ଦିନ ବାଜି ରାଉତ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ନିଳକଣ୍ଠପୁର ଗ୍ରାମରେ ଏକ ଗରିବ ଖଣ୍ଡାୟତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ପିଲା ବେଳୁ ବାପାଙ୍କୁ ହରାଇ ମା'ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିପାଳିତ ହେଉଥିଲେ । ପରିବାରରେ ଚାଷବାଷ ସକାଶେ ଜମି ନ ଥିଲା । ମା’ ଅନ୍ୟଘରେ ପାଇଟିକରି ତାଙ୍କୁ ପାଳୁଥିଲେ । ହେତୁ ପାଇଲା ପରେ  ସେତେବେଳର ଢେଙ୍କାନାଳର ରାଜା ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ ଗରିବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିବାର ସେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ । ପରେ ଢେଙ୍କାନାଳର ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ (ବୀର ବୈଷ୍ଣବ ନାମରେ ଜଣା) ଯେତେବେଳେ ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆରମ୍ଭ କଲେ ସେତେବେଳେ ବାଜି ସେହି କୋମଳ ବୟସରେ ସେଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଡଙ୍ଗାରେ ନଦୀ ପାରିକରିବାକୁ ମନା କରି ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ ।

## ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ 
ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ଭାରତବର୍ଷରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଭଳି ଓଡ଼ିଶାରେ ସାଧାରଣ ପ୍ରଜାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଶୋଷଣ ଓ ଅତ୍ୟାଚାରିତରେ ଜର୍ଜରିତ ହେଉଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଇଂରେଜ ସରକାର ତାଙ୍କର ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସରଳ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି ମୋଗଲବନ୍ଦୀ ଏବଂ  ଗଡ଼ଜାତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ । ମୋଗଲବନ୍ଦୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଜମିଦାରମାନେ ଏବଂ ଗଡଜାତ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ରାଜାମାନେ ଶାସନ ନାମରେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅକଥନୀୟ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିଲେ । ଏହି ଦୁଇଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗଡଜାତ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଚନୀୟ ହୋଇପଡୁଥିଲା । ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ତଥା ପାରିଷାଦବର୍ଗଙ୍କ ଯାବତିୟ ଅନ୍ୟାୟ, ଅତ୍ୟାଚାର, ଶୋଷଣ, ବେଠି, ବେଘାରି, ଯୋରଜବରଦସ୍ତ ଟିକସ ଅସୁଲ, ମନମୁଖିଶାସନ, ମିଥ୍ୟା ମୋକଦ୍ଦମା ପ୍ରଭୁତିରେ ଜର୍ଜରିତ ହେଉଥିଲେ ଗଡଜାତବାସୀ । ସମୟେ ସମୟେ ଗଡଜାତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଶୋଷଣ କଷଣରେ ଫଳସ୍ୱରୁପ ପୁଞ୍ଜୀଭୁତ ଅସନ୍ତୋଷ କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବିସ୍ପୋରଣର ରୁପ ଧାରଣ କରୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜ ସରକାର ତାହାକୁ କଳେବଳେ କୌଶଳେ ଦମନ କରୁଥିଲେ । ଏହିସବୁ ଗଡଜାତ ଆନ୍ଦୋଳନ ସେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଆଲୋଡନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।

୧୯୩୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୧୧ ତାରିଖ ଅନ୍ଧାରିଆ ରାତିରେ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳର କେତେଜଣ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ଘାଟରେ ଡଙ୍ଗା ଜଗି ରହିଥିଲେ ବାଳକ ବାଜି ରାଉତ । ସେ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳର ସିପାହୀ ସାଜିଛନ୍ତି । ଘାଟ ଡଙ୍ଗା ଜଗିବା ସେଦିନ ତାଙ୍କର ପାଳିଥିଲା । କାରଣ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳର ହୁକୁମ ଥିଲା, ନଦୀଘାଟରୁ ଦୁରରେ ଡଙ୍ଗା ଲୁଚେଇ ରଖିବ, ଗୋରା ଫଉଜମାନେ ଯେପରି ନଦୀ ପାର ନହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖି କ୍ୟାମ୍ପକୁ ଖବର ଦେବ, ଆଉ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳର ସାଥୀଙ୍କୁ ନିରାପଦରେ ପାରି କରାଇବ । ଆଶଙ୍କାକୁ ସତ କରି ପୋଲିସମାନେ ପ୍ରଜା ମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନ ଦମନ କରିବାକୁ ଆସିଲେ । ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ଆଦେଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ବାଜି ରାଉତ ଘାଟରୁ ଡ଼ଙ୍ଗା ଫିଟାଇଲେ ନାହିଁ । ପୋଲିସର ଧମକ ଚମକ ସତ୍ତ୍ୱେ କିଛି ଲାଭ ନହେବାରୁ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେଇଠି ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କଲେ । ବାଜି ରାଉତଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ ସେତେବେଳକୁ ଅନେକ ଲୋକ ଆସିଯାଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଡଙ୍ଗା ବାନ୍ଧି ପକାଇ ରଖିଲେ । ପୋଲିସମାନେ ଆଉ କିଛି ନକରି ଛୁରୀରେ ଡଙ୍ଗା ଦଉଡି କାଟି ମଝି ନଈକୁ ଡଙ୍ଗା ବୋହିନେଲେ । ଡଙ୍ଗା ମଝି ନଈରେ ଥିବା ବେଳେ ସେମାନେ କୂଳରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଗୁଳି ଚାଳନା କଲେ । ସେଇଠି ଟଳି ପଡିଲେ ନିଳକଣ୍ଠପୁର ଗାଁର ଆଉ କେତେ ଜଣ - ହୁରୁଷି, ରଘୁ, ଗୁର, ନଟ, ଲକ୍ଷମଣ ଓ ଫଗୁ । ଦେଶ ପାଇଁ ଛୁଆ ବଡ଼ ମିଶି ସାତ ଜଣ ଶହିଦ ହୋଇଗଲେ । ନିଳକଣ୍ଠପୁର ଗୁଳିକାଣ୍ଡର ପରଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୯୩୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୧୨ ତାରିଖ ଦିନ ଦେଶ ପାଇଁ ପ୍ରାଣବଳି ଦେଇଥିବା ସାତଜଣ ବୀରଙ୍କର ପାର୍ଥିବ ଶରୀରକୁ କଟକ ଆଣି ବିରାଟ ପଟୁଆର ହେଲା । ଶେଷରେ ଆଜିର ଖାନ୍ନଗର ମଶାଣିରେ ଗୋଟିଏ ଚିତାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦାହ କରାଗଲା ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* BAJI RAUT: THE YOUNGEST MARTYR OF INDIA 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ
ଗୌରୀ (୧୯୭୯ର ସିନେମା)

ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଗୌରୀ** *୧୯୭୯* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ଗୌରୀ'ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାରମାନେ ହେଲେ: 
* ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ
* ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ 
* ବାଙ୍କୁ
* ପ୍ରଦୀପ ବିଶ୍ୱାଳ
* ଅଜିତ ଦାସ
* ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ
* ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା (ନରୀ)
* ଅଶୋକ
* ନଗେନ ଦାସ 
* କେଦାର ଗୁରୁ
* ପ୍ରମୋଦ ମହାପାତ୍ର
* ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର
* ପରମାନନ୍ଦ
* ସୁର ପରିଡ଼ା
* ସାମସନ ଲିମା
* ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ
* ଗୀତାରାଣୀ 
* ଲୀଳା ଦୁଲାଳି 
* ରୁକ୍ମଣୀ 
* ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ପଟ୍ଟଚିତ୍ର

[thumb|295x295_ପିକସେଲ|[ରାଧା|***ରାଧାମାଧବଙ୍କୁ*** ନେଇ ଅଙ୍କିତ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର]]
**ପଟ୍ଟଚିତ୍ର** ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଚିତ୍ରକଳା । ଏହା ପ୍ରଧାନତଃ ଜଗନ୍ନାଥ ତଥା ହରି ଓ ରାଧାଙ୍କ ପ୍ରେମକଥାର ବର୍ଣ୍ଣନାକୁନେଇ ଅଙ୍କାଯାଇଥାଏ । ପଟ୍ଟଚିତ୍ରସବୁ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରକରମାନଙ୍କ ଦେଇ ନାନାଦି ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗର ବ୍ୟବହାର କରି ପଟ୍ଟ ବା ମଣ୍ଡଦିଆ କନା ଉପରେ ଅଙ୍କାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଓ ବହୁ ପୁରାତନ କଳା । ପଟ୍ଟ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କନା, ଏକ ବିଶେଷ କନା ଉପରେ ଅଙ୍କିତ ଏହି ବିଶେଷ ଧରଣର ଚିତ୍ରକୁ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ନାନା ପ୍ରକାରର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଛବି ଅଙ୍କାଯାଇଥାଏ । ପଟ୍ଟଚିତ୍ରର ଇତିହାସ ହଜାରେ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ।
## ସୃଷ୍ଟି ଓ ଇତିହାସ 
ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ କଳିଙ୍ଗ (ବର୍ତ୍ତମାନର ଓଡ଼ିଶା)ର ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀମାନେ ତାଳପତ୍ର ସହିତ, ରାଜପ୍ରସାଦର ମନ୍ଦିର, ମଠ କାନ୍ଥ ଇତ୍ୟାଦିରେ "ଭିତ୍ତି" ଚିତ୍ର ଖୋଦିତ ଅଥବା ଚିତ୍ର କରୁଥିଲେ। ସମ୍ଭବତ ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କାନ୍ଥବାଡ଼ରେ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ "ଭିତ୍ତି" ଚିତ୍ର କୁହାଯାଉଥିଲା ।
୫ମ ଶତକର ପୁରୀ, କୋଣାର୍କ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରର କାନ୍ଥରେ ଅଙ୍କା ଛବିସବୁରୁ ପଟ୍ଟଚିତ୍ରର ଜନ୍ମ । ପୁରୀର ରଘୁରାଜପୁରଠାରେ ଏହି କଳାର ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ଅଭୂତପୂର୍ବ ବିକାଶ ଘଟିଛି ଯାହା ଏହି ଗାଆଁକୁ ଶିଳ୍ପୀଗ୍ରାମର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଛି ।
## ପ୍ରକାରଭେଦ 
ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ

* **ବୈଷ୍ଣବ ଚିତ୍ର**
:* ଭାଗବତ ଚିତ୍ର
:* ରାମାୟଣ ଚିତ୍ର
:* ଜଗନ୍ନାଥ ଚିତ୍ର
* ଶୈବ ଚିତ୍ର
* ଶାକ୍ତ ଚିତ୍ର
* ପୁରାଣ ଚିତ୍ର
* ରାଗଚିତ୍ର
* ବାନ୍ଧଛିତ୍ର
* ଯମପତି ଓ ଯାତ୍ରିପଟ୍ଟ (ପୁରୀ ମନ୍ଦିରର ଛବି)

thumb|center|600px|କାଞ୍ଚି ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ମାଣିକ ଗଊଡୁଣୀ ଉପାଖ୍ୟାନ ଉପରେ ଏକ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Past of Pattachitra
* Essential Ideas on Pattachita 
* Pattachitra Painting
* Pattachitra Photogallery

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର କଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଭୌଗଳିକ ସଙ୍କେତ
ସାଗର (ବହୁବିକଳ୍ପ)

**ସାଗର** ବୋଧହୁଏ:
* ସାଗର (ସମୁଦ୍ର),
* ସାଗର (୧୯୮୯ର ସିନେମା‌)‎
କୁ ବୁଝାଇପାରେ ।
ସାଗର (୧୯୮୯ର ସିନେମା‌)

*ଏହି ଲେଖାଟି ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା "ସାଗର" ଉପରେ, ଏକା ନାମରେ ଥିବା ବାକି ଲେଖାସବୁ ପାଇଁ ସାଗର (ବହୁବିକଳ୍ପ) ଦେଖନ୍ତୁ ।*

ରାଜୁ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା **ସାଗର**  *୧୯୮୯* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ସାଗର’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:

* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ତନ୍ଦ୍ରା ରାୟ
* ମିହିର ଦାସ
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ସେରଗଡ଼, ବାଲେଶ୍ୱର

**ସେରଗଡ଼** ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ରେମୁଣା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖନ୍ତାପଡ଼ା ଥାନା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ |

ଏହା ଜଗନ୍ନାଥ ସଡ଼କ ବା ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୫ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ବାଲେଶ୍ୱର ଓ ନୀଳଗିରିର ଏକ ସଂଯୋଗ ପଥ । ବାଲେଶ୍ୱରଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ୧୧ କି.ମି. ଓ ନୀଳଗିରିଠାରୁ ୮ କି.ମି.

## ବିଶେଷତ୍ୱ 
ସେରଗଡ଼ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ଏକ ବେପାର ବଣିଜର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ କାମ କରିଥାଏ । ଯୋଗାଯୋଗର ସୁବିଧା ହେତୁ ଏହା ସୋର, ନୀଳଗିରି, ଉଦଳା ଆଦି ସହରକୁ ବାଲେଶ୍ୱର ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥାଏ । ଏଠାରେ ପରିବହନର ଭଲ ସୁବିଧା ଥିବାରୁ ନାନାଦି କଳକାରଖାନା ଗଢ଼ିଉଠିଛି ।

## ଶିକ୍ଷା 
### ସ୍କୁଲ 
ଏହାର ଅନତି ଦୂରରେ ସାନ୍ତାଠାରେ ଗୋଟିଏ ଓ ବରୁଣସିଂଠାରେ ଗୋଟିଏ ହାଇସ୍କୁଲ ଅଛି । ତାହାଛଡ଼ା ସେରଗଡ଼ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ମ.ଇ. ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
### କଲେଜ 
* ବରୁଣ ସିଂଠାରେ ଏକ କଲେଜ ଅଛି ।
* [ବାଲେଶ୍ୱର କଲେଜ ଅଫ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଙ୍ଗ ଆଣ୍ଡ ଟେକନୋଲୋଜି(https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AC%E0%AC%BE%E0%AC%B2%E0%AD%87%E0%AC%B6%E0%AD%8D%E0%AD%B1%E0%AC%B0_%E0%AC%95%E0%AC%B2%E0%AD%87%E0%AC%9C_%E0%AC%85%E0%AC%AB_%E0%AC%87%E0%AC%9E%E0%AD%8D%E0%AC%9C%E0%AC%BF%E0%AC%A8%E0%AC%BF%E0%AC%85%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%99%E0%AD%8D%E0%AC%97_%E0%AC%86%E0%AC%A3%E0%AD%8D%E0%AC%A1_%E0%AC%9F%E0%AD%87%E0%AC%95%E0%AC%A8%E0%AD%8B%E0%AC%B2%E0%AD%8B%E0%AC%9C%E0%AC%BF)]

## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
### ଜୈବ ପ୍ରଯୁକ୍ତି 
* ଏସିଆନ ଇନ୍ଷ୍ଟିଚୁଟ ଅଫ ମେଡିକାଲ ସାଇନ୍ସେସ ଆଣ୍ଡ ହେଲ୍ଥ ଟେକନୋଲୋଜି , ସେରଗଡ଼
### ଜନବିକାଶ, ସ୍ୱୟଂସେବକ ଗୋଷ୍ଠୀ 
* ନାରୀ ଓ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ସମିତି, ସେରଗଡ଼
### ବ୍ୟାଙ୍କ 
* ୟୁକୋ ବ୍ୟାଙ୍କ, ସେରଗଡ଼
* ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ
* କୋପରେଟିଭ ବ୍ୟାଙ୍କ
### ଡାକ୍ତରଖାନା 
* ସେରଗଡ଼ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
ଏହି ଗାଆଁଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ *ବାବା ଖଜୁରେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର* ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜାକଜମକରେ ଜାଗର ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ନୀଳଗିରି
* ବାଲେଶ୍ୱର

ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର‎
ପିଜୁଳି

ପିଜୁଳି ଏକ ପ୍ରକାରର ଫଳ ।

ଫାଇଲ:Pijuli.JPG|**ପିଜୁଳି**

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫଳ
ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା

thumb|180px|ନୟାଗଡ଼ର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
**ନୟାଗଡ଼** ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ନୟାଗଡ଼ ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟସ୍ଥଳ ଯେଉଁଠି ସବୁ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଆଉ ବେସରକାରୀ କମ୍ପାନୀର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟସବୁ ଅଛି । ନୟଗଡକୁ ବାଘୁଆ ନୟାଗଡ଼ ବୋଲି କୁହନ୍ତି |

## ଇତିହାସ 
## ଭୂଗୋଳ 
### ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୯,୬୨,୨୧୫ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୮,୮୨,୪୮୯ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୭୯,୭୨୬ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି  ।
* ପୁରୁଷ: ୪,୬୦,୬୨୬
* ମହିଳା: ୪,୨୧,୮୬୩ 
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୧,୦୧,୩୩୭
* ସାକ୍ଷର: ୬,୮୧,୫୨୨ (୭୯.୧୭%)
** ପୁରୁଷ: ୬,୧୭,୬୦୧ (୮୬.୬୩%)
** ମହିଳା: ୬୩,୯୨୧ (୭୧.୦୮%)

## ରାଜନୀତି
### ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଓଡ଼ଗାଁ

**ଓଡ଼ଗାଁ ** ଓଡ଼ିଶାର ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ ।

## **ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି** 
ପୁରୁଣା ଅବିଭକ୍ତ ପୁରୀଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓଡ଼ଗାଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ | ଏହା ନୟାଗଡ଼ ସହରଠାରୁ ୩୦ କି.ମି. ଏବଂ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୧୧୪ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଓଡ଼ଗାଁ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ବ୍ଲକ । ଓଡ଼ଗାଁ ଅନେକ ଛୋଟିଆ ଛୋଟିଆ ଗ୍ରାମ ଏବଂ ସାହିର ସମାହାର । କୁସୁମି ନଦୀ ଏହିଗ୍ରାମ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଏହା ଏକ ଚିରସ୍ରୋତା ନଦୀ ନୁହେଁ । ଓଡ଼ଗାଁ ଏକ ପାର୍ବତ୍ୟା ଅଞ୍ଚଳର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ଜଳାଭାବ ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପାଦଦେଶରେ ଧାନଚାଷ କରିହୁଏ ।

## **କିମ୍ବଦନ୍ତୀ** 
ଏହି ଗ୍ରାମରେ କିଛିଦିନ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଶ୍ରୀରାମ ତାଙ୍କର ବନବାସ ଜନିତ କ୍ଳାନ୍ତି କଟେଇଥିଲେ ବୋଲି ଲୋକେ କହନ୍ତି । ଏଠାରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଏକ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯିଏ “ରଘୁନାଥଜୀଉ” ନାମରେ ପରିଚିତ । ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମା' ସୀତା ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ମୂର୍ତି ପୂଜା ପାଉଛି । ଏଠାରେ ପୁରାଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅତ୍ରି ମୁନୀ କଂର ଆଶ୍ରମ ଥିଲା ଆଉ ଏଠାରେ ଅନୂସୟା ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ

ବସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । 

## **ପ୍ରସିଦ୍ଧତା** 
ଏହି ଗ୍ରାମକୁ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ବାହାର ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱିତୀଯ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ମାନି ଆସୁଛନ୍ତି । ଏଠାରେ ଥିବା ରାମ ମନ୍ଦିରକୁ ଶ୍ରୀ ରଘୁନାଥ ଜୀଉ ମନ୍ଦିର କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଚୁଡରେ ତିନି ଗୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ତିଆରି କଳସୀ ନୟାଗଡ଼ ରାଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଯାହାକି ବିରଳ ଅଟେ ଯାହାର ଓଜନ ୪୫ କିଲୋ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ (ଗୋଟିକର ଓଜନ) । କୁହାଯାଏ ଯେ ସାରା ଜଗତରେ କେବଳ ଏହା ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିର ଯେଁଉଠି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କର ନିଷ ଓ ଦାଢି ଅଛି । ପୁରୀ ମନ୍ଦିର ପରେ କେବଳ ଏଠାରେ ନିମ୍ବ କାଠ ତିଆରି ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ।

## **ପର୍ବ ପର୍ବାଣି** 
ଓଡ଼ିଶାର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଥିବାରୁ ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ପର୍ବ ଏଠାରେ ପାଳନ ହୁଏ । ମୁଖ୍ୟତଃ ରଥଯାତ୍ରା, ନୂଆଖାଇ, ଦଶରା, ଶ୍ରୀରାମନବମୀ ଇତ୍ୟାଦି ମହାଡ଼ମ୍ବରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଶ୍ରୀରାମ ନବମୀ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ । ନବମୀଠାରୁ ୯ ଦିନ ଯାଏଁ ଗାଁର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେସ୍ଥିତ “ରଘୁନାଥଜୀଉ ମନ୍ଦିର”ରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଲୀଳାର ବେଶ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଶେଷଦିନ ରାବଣ ପୋଡ଼ିରେ ଶେଷ ହୁଏ । ଏହି ନ’ଦିନ ଯାକ ଗାଁରେ ଭେଳିକିଭେଳି ଯାନିଯାତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଗାଁରେ ଶ୍ରୀରାମ ନବମୀର ନବମ ଦିନ ଏବଂ ଦଶହରା ଦିନ ଏହିଭଳି ଦୁଇଦିନ ରାବଣ ପୋଡ଼ି ଉତ୍ସବ ହୁଏ । ଏଠାରେ ପ୍ରତି ବରଷରେ ଥରେ ଓଡଗାଁ ମହୋସ୍ଥବ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

## **ଜୀବନ ଜୀବିକା** 
ଏହା ଏକ ବ୍ଲକ ହେଇଥିବାରୁ କିଛି ଲୋକ ସରକାରୀ ଚାକିରି କରନ୍ତି । ଶିକ୍ଷକତା, ବ୍ୟବସାୟ ଛଡା ଲୋକେ ଚାଷବାସ କରି ପେଟ ପୋଷନ୍ତି । ଗ୍ରାମର ପୁରାତନ ମେଧାବୀଛାତ୍ର ସବୁ ଗ୍ରାମ ବାହାରେ ତଥା ଭିତରେ ରହି ଗ୍ରାମର ବିକାଶରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## **ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ** 
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାଥମିକ, ମାଧ୍ୟମିକ ସହ ଉଚ୍ଚମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି । ଚିକିତ୍ସାଳୟ, କଚେରୀ ଏବଂ ଡାକ ଓ ତାରର ମଧ୍ୟ ସୁବିଧା ଅଛି । କିନ୍ତୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତିର ଅଭାବ ଏଠାରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଭୁବନେଶ୍ୱର-ନୟାଗଡ଼-ବ୍ରହ୍ମପୁର ରାସ୍ତାକୁ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ମାନ୍ୟତା ମିଳିବା ପରେ ଗ୍ରାମର ମୁଖ୍ୟରାସ୍ତାର ରୂପରେଖ ବଦଳିଛି । ପ୍ରତି ସାହିକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ସଡ଼କ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ପିଚୁ ତଥା ସିମେଣ୍ଟ ରାସ୍ତାର ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ବନ୍ଦେ ମାତରମ

**ବନ୍ଦେ ମାତରମ** ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭକ୍ତି କବିତା ଯାହା ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୮୮୨ ମସିହାରେ ଆନନ୍ଦ ମଠ ଉପନ୍ୟାସରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।  ଏହା ସଂସ୍କୃତ ଓ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାର ମିଶାମିଶି ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।  ଏହି କବିତାଟି ଏକ ଜଣାଣ ଅଟେ ଯେଉଁଥିରେ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଭାରତ ମାତାଙ୍କ ଅବତାର ସହିତ ତୁଳନା କରି ତାଙ୍କ ବନ୍ଦନା କରାଯାଇଛି । ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏହି କବିତାର ଭୂମିକା ଅନେକ । ଏହି କବିତାଟିକୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ୧୮୯୬ର କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେସନରେ ଆବୃତ୍ତି କରିଥିଲେ । ୧୯୫୦ରେ ଭାରତ ଯେତବେଳେ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ ଭାବେ ପରିଚୟ ପାଇଲା ସେତବେଳେ ଏହି କବିତାର ଦୁଇଟି ଛନ୍ଦ ସରକାରୀ ଭାବରେ ଭାରତ ଗଣରାଜ୍ୟର ରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ କରିଦିଆଗଲା ।

## ଇତିହାସ ଓ ଉପଯୋଗୀତା 
### ବର୍ଣ୍ଣନା 
ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚାଟାର୍ଜୀ ନୂଆକରି ତିଆରି ହୋଇଥିବା କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଜଣେ ସ୍ନାତକ ଥିଲେ । ପଢ଼ା ପରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଜିଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ ଓ ପରେ ଜିଲାପାଳ ଭାବରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୮୫୭ର ଆନ୍ଦୋଳନ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ । 

୧୯୦୭ରେ ଭିକାଜି କାମା (୧୮୯୧-୧୯୩୬) ଷ୍ଟୁଟଗର୍ଟ, ଜର୍ମାନୀ ଠାରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ଜାତୀୟ ପତାକା ତିଆରି କରିଥିଲେ ଯାହା ମଝିରେ "ବନ୍ଦେ ମାତରମ" ଲେଖାଯାଇଥିଲା

## କବିତା 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଆଧାର 
* Sabyasachi Bhattacharya, *Vande mataram, the biography of a song*, Penguin Books, 2003, .

## ବାହାର ସ୍ରୋତ 
* Vande Mataram Sung by Lata Mangeshkar in Anand Math 
* Vande Mataram Sung by Hemant Kumar Mukhopadhaya in Anand Math
* Download the most simple and most elegant version of Vande Mataram from the National Portal of India, Government of India.
* Vande Mataram against Sikh tenets
* "How Secular is Vande Mataram?" AG Noorani on the controversy
* Boycott threat over Indian song - BBC
* 1937 Congress Resolution on validity of Muslim objection to this song
* "Vande Mataram and Muslims" - Islamic Voice (magazine)
* Vande Matram is back as a handle to beat Muslims with
* Historical perspective from Islamic Voice 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ
ଦୁଗଲ

**ଦୁଗଲ** ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ପଞ୍ଚାୟତରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ ।

## ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପୁରୀ ଗଲା ବାଟରେ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ ବାମ ପଟେ ଗଲା ପରେ ୮ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଧାନ କ୍ଷେତ, ଆମ୍ବ ଗଛ, ନଡିଆ ଗଛ ତଥା ସବୁଜ ବନାନୀରେ ଭରପୁର ଗ୍ରାମଟିଏ ଦୁଗଲ ଗ୍ରାମ । ଏହି ଗ୍ରାମ ଦେଇ ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀ ଯାଇଅଛି । ଜାତି ଅନୁସାରେ ଲୋକେ ଏଠାରେ ସାହି କରି ରହୁଛନ୍ତି ପରସ୍ପର ସୌହାର୍ଦ୍ୟପୁର୍ଣ ବାତାବରଣରେ।
thumb|left|ଦୁଗଲରେ ବହିଥିବା ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀ

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
thumb|ବୁଧନାଥ ମନ୍ଦିର
ଏଠାରେ ବାରମାସରେ ତେର ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ସବୁଠାରୁ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ହେଉଛି ମହଶିବରାତ୍ରି । ଏହି ଗାଁ ଦୁଗଲର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ନାମ “ବୁଧନାଥ” ଶିବଶଙ୍କର । ବୁଧନାଥଙ୍କ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି କି ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ପାଣି ଭିତରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ପାଣି ଭିତରେ ନିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଶ୍ୱାସ ନେଲା ଭଳିଆ ପାଣି ଉପରେ ଭୁଡ଼କି ବାହାରେ । ଏହା ହିଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ଆସ୍ଥାର କାରଣ ପାଲଟିଛି । ଶିବରାତ୍ରିର ଏକ ମାସ ପରେ ସାଗରସ୍ନାନ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଶିବଙ୍କ ସହ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମ ଗଙ୍ଗା ନାରାୟଣପୁରର ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହ ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ଶିବଙ୍କ ବରଯାତ୍ରୀ ଦୋଳ ସାହାଯ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ଗ୍ରାମ ପରିକ୍ରମା କରେ ।
thumb|ବୁଧନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଶିବଙ୍କ ବରଯାତ୍ରୀ
thumb|ସାଗରସ୍ନାନ ପର୍ବରେ ଶିବଙ୍କ ବରଯାତ୍ରୀର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର

## ଜୀବନ ଜୀବିକା 
ଏହି ଗ୍ରାମର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜାପାଠ ସହ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଚଷାମାନେ ଚାଷ କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ସବୁ ଜାତି ନିଜ ନିଜ ଜୀବିକାକୁ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ଏଠାରେ କେହି ବେକାର ନୁହନ୍ତି । ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଏଠାକାର ଲୋକେ ସହର ଯାଇ ଅନ୍ୟ ଜୀବିକା ତଥା ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି ।

## ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ 
ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀ ଏହି ଗ୍ରାମର ଜୀବନ ରେଖା । ଏହାକୁ ନିର୍ଭର କରି ଲୋକେ ଚାଷବାସ କରନ୍ତି । ଆମ୍ବ, ପଣସ, ନଡିଆ, ଖଜୁରି ଇତ୍ୟାଦି ଫଳ ମୂଳ ଚାଷ ହେବା ସହ ଧାନ, ମୁଗ, ବିରି ଇତ୍ୟାଦି ଚାଷ ହୁଏ । ଏହିଗ୍ରାମକୁ ବିଜୁଳି ସୁବିଧା ସରକାର ଯୋଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ତଥା ଯିବାଆସିବା ପାଇଁ ପିଚୁ ରାସ୍ତା ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଗ୍ରାମର ସଡ଼କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ସଡ଼କ ଯୋଜନା ସହାୟତାରେ ସିମେଣ୍ଟରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଗ୍ରାମର ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ର ସହ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ

**ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ** ହେଉଛି ଭାରତର ରାଜଧାନୀ ଓ ବୃହତ୍ତମ ମହାନଗର । ୧୯୩୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୩ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଭାରତର ରାଜଧାନୀ ଭାବେ ଆତ୍ମପରିପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।୧୯୧୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୫ରେ ନୂଆ ରାଜଧାନୀର ଶିଳାନ୍ୟାସ ହୋଇଥିଲା ।  ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦୁଇ ବ୍ରିଟିଶ ସ୍ଥପତି ସାର୍ ହର୍ବର୍ଟ ବ୍ରେକର ଏହାର ମୂଳଦୂଆ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୧୯୨୭ରେ ଏହାର ନାମ **ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ** ରଖାଯାଇଥିଲା । ତତକାଳୀନ ବ୍ରିଟିଶ ଇଣ୍ଡିଆର ଭାଇସରୟ ଲର୍ଡ ଇରୱ୍ଇନ ନୂଆ ରାଜଧାନୀର ଶୁଭ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ ।

## ଇତିହାସ 

Entry Door to the Yogmaya precincts.JPG|ପୁରାତନ ଯୋଗମାୟା ମନ୍ଦିର ଯାହା ମହାଭାରତ ଯୁଗର ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ  ଥିବା ଦାବୀ କରାଯାଏ
Iron Pillar, Delhi, May 2008.jpg|ଦିଲ୍ଲୀର ଆଇରନ ପିଲାର, ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ଅମଳର ତିଆରି (ଖ୍ରୀ:ପୂ:୩୭୫–୪୧୩), ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ 
Agrasen ki Baoli, New Delhi, India - 20070127.jpg|Agrasen ki Baoli is believed to be originally built by the legendary king Agrasen.
The bastion of Lal Kot fort, Mehrauli, Delhi.jpg|The bastion of Lal Kot fort in Delhi's Mehrauli built by Tomara Rajput ruler, Anangpal in c. 736 CE.

## ଭୂଗୋଳ
## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* New Delhi Photos 
* New Delhi Government Portal
* New Delhi Municipal Council
* Detailed map of New Delhi
* Official Website of Delhi Tourism
* New Delhi Information
* New Delhi Times

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ବାଇଗଣ ଭଜା

**ବାଇଗଣ ଭଜା** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ରନ୍ଧାଯାଉଥିବା ଏକ ଖାଦ୍ୟ । ବାଇଗଣକୁ ହଳଦୀ, ଲୁଣ ଆଦି ଦେଇ ଭାଜି ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* ବାଇଗଣ
* ଲୁଣ
* ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ

## ପ୍ରକାର 
* ଫାଳି ଭଜା:
: ଏହା ବଡ଼ ବାଇଗଣକୁ ଲମ୍ବା ଲମ୍ବା ଭାଜିକରି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । (ଚିତ୍ର ପରି)
* ଖଣ୍ଡ ଭଜା:
: ଏହା ବାଇଗଣକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡକରି ଭାଜି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ରାନ୍ଧଣା
କୁନ୍ଦୁରି ଭଜା

**କୁନ୍ଦୁରି ଭଜା** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ରନ୍ଧାଯାଉଥିବା ଏକ ଖାଦ୍ୟ । କୁନ୍ଦୁରିକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟି ଆଳୁ, ଗୋଟା ସୋରିଷ, ହଳଦୀ, ଲୁଣ ଆଦି ଦେଇ ଭାଜି ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* କୁନ୍ଦୁରି
* ଆଳୁ
* ଗୋଟା ଜିରା
* ଗୋଟା ସୋରିଷ
* ଲୁଣ
* ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
କୁନ୍ଦୁରି ଓ ଆଳୁକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟି ସେଥିରେ ହଳଦୀ ଗୋଳାଇ ପିଆଜ, ଗୋଟା ଜିରା ଓ ଗୋଟା ସୋରିଷକୁ ତେଲରେ ଭାଜି ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ରାନ୍ଧଣା
ଛତୁ ତରକାରୀ

**ଛତୁ ତରକାରୀ** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ରନ୍ଧାଯାଉଥିବା ଏକ ଖାଦ୍ୟ । ଏହା ଛତୁକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟି ମସଲା ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* ଛତୁ
* ଆଳୁ
* ଗୋଟା ଜିରା
* ଗୋଟା ସୋରିଷ
* ଲୁଣ
* ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ

## ପ୍ରକାର 
* ଛତୁ ତରକାରୀ: ଏହା ଛତୁ, ଆଳୁ, ବାଇଗଣ ଆଦିକୁ ଅଦା, ରସୁଣ, ପିଆଜ ଓ ବିଲାତି ବାଇଗଣ ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
* ଛତୁ ବେସର: ଏହା ଛତୁ, ଆଳୁ, ବେସର ବଟା ସହ ଅଦା, ରସୁଣ, ପିଆଜ ଓ ବିଲାତି ବାଇଗଣ ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ଛତୁ ଓ ଆଳୁକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟି ସେଥିରେ ହଳଦୀ ଗୋଳାଇ ତାହାକୁ ଭଜା ଯାଇଥାଏ । ପିଆଜ, ଗୋଟା ଜିରା ଓ ଗୋଟା ସୋରିଷ, ବେସର ବଟା, ଲଙ୍କା, ବିଲାତି ବାଇଗଣ ଆଦିକୁ ତେଲରେ ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ରାନ୍ଧଣା
ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା

thumb|280px|୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା

**ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା** ବା **ଟଙ୍କା** ଭାରତ, ନେପାଳ ଓ ଭୁଟାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଇଥାଏ । ଏହା ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତରେ ମୁଦ୍ରାର ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିବା ଦେଶମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଅନ୍ୟତମ ।  

* ଦୁଇ ହଜାର ଟଙ୍କା (୨୦୦୦ ଟଙ୍କା)
* ପାଞ୍ଚ ଶତ ଟଙ୍କା (୫୦୦ ଟଙ୍କା) 
* ଏକ ଶତ ଟଙ୍କା (୧୦୦ ଟଙ୍କା) 
* ପଚାଶ ଟଙ୍କା (୫୦ ଟଙ୍କା) 
* କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା (୨୦ ଟଙ୍କା) 
* ଦଶ ଟଙ୍କା (୧୦ ଟଙ୍କା) 
* ପାଞ୍ଚ ଟଙ୍କା (୫ ଟଙ୍କା)
* ଏକ ଟଙ୍କା (୧ ଟଙ୍କା)

## ଧାତବ ମୁଦ୍ରା (କଏନ୍) 
* ଦଶ ଟଙ୍କା(୧,୦୦୦ ପଇସା) 
* ପାଞ୍ଚ ଟଙ୍କା(୫୦୦ ପଇସା): ପାଞ୍ଚଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା କ୍ୟୁପ୍ରୋ-ନିକେଲ ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାର ଓଜନ ୯.୦ ଗ୍ରାମ | ଏହାର ବ୍ୟାସ ୨୩ ମି.ମି. ଓ ଆକୃତି ଗୋଲାକାର ।
*  ଦୁଇ ଟଙ୍କା(୨୦୦ ପଇସା): ଦୁଇଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ମୁଦ୍ରା କ୍ୟୁପ୍ରୋ-ନିକେଲ ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାର ଓଜନ ୬.୦ ଗ୍ରାମ ଏହାର ବ୍ୟାସ ୨୬ ମି.ମି. ଓ ଆକୃତି ଏକାଦଶ କୋଣୀୟ ।
*  ଏକ ଟଙ୍କା(୧୦୦ ପଇସା): ଏକଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ଫେରୋଟିକ୍ ଷ୍ଟେନ୍‌ଲେସ୍‌ ଷ୍ଟିଲ ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାର ଓଜନ ୪.୮୫ ଗ୍ରାମ | ଏହାର ବ୍ୟାସ ୨୫ ମି.ମି. ଓ ଆକୃତି ଗୋଲାକାର ।
* ୫୦ ପଇସା: ପଚାଶ ପଇସା ମୁଦ୍ରା ଫେରୋଟିକ୍ ଷ୍ଟେନ୍‌ଲେସ୍‌ ଷ୍ଟିଲ ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାର ଓଜନ ୩.୭୯ ଗ୍ରାମ| ଏହାର ବ୍ୟାସ ୨୨ ମି.ମି. ଓ ଆକୃତି ଗୋଲାକାର ।
thumb|ଟଙ୍କା ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆ

* ୨୫ ପଇସା: ଆଧୁନିକ ୨୫ ପଇସାର ପ୍ରଚଳନ ୧୯୫୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ୧୬ ଅଣାର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଚାରି ଅଣା ବା ଚାରଣା ବା ଚାରଣି କୁହାଯାଉଥିଲା । ୧୮୩୦ ମସିହାରେ, ବିଲିୟମ ଚତୁର୍ଥଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ପ୍ରଥମେ ରୁପା ତିଆରି ଚାରିଅଣା ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୪୦ମସିହାରେ ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଭାରତର ସାମ୍ରାଜ୍ଞୀ ଭାବେ ଭୂଷିତ ହେବା ପରେ ଏହି ରୁପାମୁଦ୍ରାକୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ରୁପା ବଦଳରେ ନିକେଲ ତିଆରି ଚାରି ଅଣା ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ମୁଦ୍ରା ଉପରେ ସମ୍ରାଟ ପଞ୍ଚମ ଜର୍ଜଙ୍କ ଛବି ରହିଥିଲା । ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ୧୯୫୦ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ରେ ନୂତନ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ନିକେଲ ନିର୍ମିତ ଚାରଣି ଥିଲା । ୧୯୫୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧ ତାରିଖରେ ଇଣ୍ଡିଆନ କଏନେଜ ଆକ୍ଟ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ଆସିଲା ଚାରଣିର ନୂଆ ରୁପ – ୫ ଗ୍ରାମ ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ୨୫ ନୂଆ ପଇସା । ୧୯୮୮ରେ କଳଙ୍କିହିନ ଇସ୍ପାତ ନିର୍ମିତ ଓ ୨.୮୩ ଗ୍ରାମ ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ୨୫ ପଇସା । ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଶେଷଥର ପାଇଁ ନୂଆ ପଚିଶି ପଇସା ବଜାରକୁ ଆସିଥିଲା । ୨୦୧୧ମସିହା ଜୁଲାଇ ପହିଲାଠାରୁ ଭାରତର ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପଚିଶ ପଇସାର ପ୍ରଚଳନ ବନ୍ଦ କରି ଦେଇଛନ୍ତି ।
* ୧୦ ପଇସା: ଦଶ ପଇସା ମୁଦ୍ରା ଫେରୋଟିକ୍ ଷ୍ଟେନ୍‌ଲେସ୍‌ ଷ୍ଟିଲ ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାର ଓଜନ ୨.୦୦ ଗ୍ରାମ| ଏହାର ବ୍ୟାସ ୧୬ ମି.ମି. ଓ ଆକୃତି ଗୋଲାକାର ।
* ୫ ପଇସା 
## ଭାଷା
ପ୍ରତେକଟି ମୁଦ୍ରାରେ ୧୭ଟି ଭାଷା ଥାଏ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମୁଦ୍ରା
ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ

ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅର୍ଥନୈତିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଅଟେ । ଭାରତରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି, ସୁଧାର ଓ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଚାଲିବା ପାଇଁ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରେ । ଏହା ନିଜ ଅଧୀନରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ରଣ ସଂସ୍ଥା ସାହାଯ୍ୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ନୂଆ ମୁଦ୍ରା ଛପାଇ ବଜାରକୁ ଛାଡିଥାଏ । ଏହା ଦେଶରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସରକାରୀ, ବେସରକାରୀ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିଥାଏ ।
## ଇତିହାସ
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
*
*Reserve Bank of India Ombudsman site
*Weekly Statistical Supplement 

ଶ୍ରେଣୀ:ଅର୍ଥନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ
ରାମ ମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ୱର

**ରାମ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ରାମ ମନ୍ଦିର । ଏହା ନଗରର ଜନପଥରେ ଖାରବେଳ ନଗରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ।

ମନ୍ଦିରଟି ୧.୨୫ ଏକର ପରିମିତ ଜାଗାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ବେଢ଼ାରେ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଅନ୍ୟ ୬ଟି ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।
thumb|300 8065|300px|right|ରାମ ମନ୍ଦିର ମୁଖଶାଳା
## ଇତିହାସ 
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରାମ ମନ୍ଦିରଟିଏ ନଥିବାରୁ, ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲେ ବାରଙ୍ଗ କାଚ କାରଖାନାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା *ଦେଓକରଣ ଝୁନଝୁନୱାଲା* । ମନ୍ଦିରର ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କର ବିଗ୍ରହ ସେ ରାଜସ୍ଥାନରେ ଆଣି ବର୍ତ୍ତମାନ ମନ୍ଦିରର ଖାଇବା ସ୍ଥାନରେ ରଖି ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଦେଓକରଣଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ଓ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବାର ଆଶା ମଧ୍ୟ ମଉଳିଥିଲା । ବହୁ ବର୍ଷ ପରେ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ୧.୨୫ ଏକର ଜମି ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲେ । ସାତ ଜଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ୟବସାୟୀ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନେ ଥିଲେ ହଂସରାଜ ନରୁଲା, ଜଗଦୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବୁଦ୍ଧିରାଜା, ଯୁଗଳ କିଶୋର ଝୁନଝୁନୱାଲା, ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ଅଗ୍ରୱାଲା, ଜଗଦୀଶ ରାୟ ଗୁପ୍ତା, ରାଜକିଶୋର ସାହୁ ଓ ବି. ଜେ. ପାଠକ । ମନ୍ଦିରର ଡିଜାଇନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ *କୋଠାରି ଆଣ୍ଡ ଆସୋସିଏଟସ* । ୧୯୭୯ ମସିହା ଜୁନ ୨୭ ତାରିଖ, ରଥଯାତ୍ରା ପରଦିନ ପୁରୀର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୯ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏହି ମନ୍ଦିରର ପରିଚାଳନା ନିଜ ହାତକୁ ନେଇଥିଲେ ଓ ବିମଳ ପାତ୍ରଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।

## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ରାମ ନବମୀରେ ଅନେକ ଭକ୍ତଙ୍କର ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ ।
650px|center

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱର
ନିମାପଡ଼ା

**ନିମାପଡ଼ା** ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଛୋଟ ସହର  । ରାଜଧାନୀଏହା ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ରାଜନୀତି 
୨୦୦୯ରେ ଏହି ବିଧାନ ସଭା ଆସନରୁ ଜିତିଥିବା ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାସ (ବି.ଜେ.ଡି) ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାକାର ବିଧାୟକ । ଏହା ପୁର୍ବରୁ ବାଇଧର ମଲିକ (ବି.ଜେ.ପି.) ୨୦୦୦ ଓ ୨୦୦୪ ରେ,ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ (ଆଇ.ଏନ୍.ସି) ୧୯୯୫ ଓ ୧୯୮୫ ରେ,ବେଣୁଧର ସେଠୀ (ଜନତା ଦଳ)୧୯୯୦ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ (ଜେ.ଏନ୍.ପି)୧୯୭୭ରୁ ଏଠାରୁ ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବିଶେଷତା 
ଏହି ସହର ଛେନା ଝିଲି ପାଇଁ ସାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

## ଆଧାର 
## ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ 
* ‌‌ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
* ଓଡ଼ିଶା

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଶିବ ପାଣିଗ୍ରାହୀ

**ଶିବ ପାଣିଗ୍ରାହୀ** (୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୩ - ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ । ପ୍ରକୃତି ଓ ପରିବେଶ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳାର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରୁଥିଲା । ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚିତ୍ରକଳା, ପୁସ୍ତକର ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଅଙ୍କନ ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ରହିଥିଲା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି(୨୦୧୩-୨୦୧୫) ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନ କାଳ 
ଶିବ ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର କୁଳିଅଣାଠାରେ ପିତା କେଦାରନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଓ ମାତା କ୍ଷେତ୍ରମଣି ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ପରିବାରରେ  ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମୟୁରଭଞ୍ଜର ଛଉ ନାଚ ଦେଖି, ସେ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଖଲ୍ଲିକୋଟ ଚାରୁକଳା ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ଚିତ୍ରକଳାରେ ଉପାଧି ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ପରେ ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ଶାନ୍ତିନିକେତନରୁ ଚିତ୍ରକଳା ବାବଦରେ ଅଧିକ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତି ପରେ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ବିଭୂତି କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚାରୁ ଓ କାରୁକଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ ସେଠାରୁ ଚିତ୍ରକଳା ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଅବସର ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

୨୦୨୦ ନଭେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଯୋଗୁ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର 
* ପ୍ରାଣନାଥ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୦) 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Oriya pride’ campaign an instant hit, April2, 2010
* Four-day art camp inaugurated, The Hindu
* Cultural kaleidoscope, Shyamahari Chakra, The Hindu, Nov 12, 2010
* Utkal Divas celebration by AlumniBKCAC
* Kendujhar Kala Utsav concludes, The Hindu, Nov 10, 2010
* Rooted in native flavour, The Hindu, September 3, 2010
* Immortal arts on display in Puri, The Telegraph, May 26, 2011

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା

**ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା** (୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୦୧ - ୧୯୫୩) ପ୍ରାକ-ସ୍ୱାଧୀନତା କାଳର ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ । ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ କଳା-ଶିଳ୍ପୀ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି ଓ ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ "ଶିଳ୍ପୀଗୁରୁ" ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଏ । ସେ ଲେଖାଲେଖି ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । *ପତିପତ୍ନୀ* ତାଙ୍କର ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ଅଟେ । 

## ଜୀବନୀ 
ବିମ୍ବାଧର, କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ମାହାଙ୍ଗା ନିକଟସ୍ଥ କୁସୁପୁରୁଠାରେ ୧୯୦୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶାରଦାଦେବୀ । ସେମାନେ ଜାତିରେ ଥିଲେ କ୍ଷତ୍ରିୟ । ନିଜ ସାଙ୍ଗିଆ ବଦଳାଇ ଜେନାରୁ ବର୍ମା ହୋଇଥିଲେ । ନିଜର ଏକ କବିତାରେ ବିମ୍ବାଧର ଲେଖିଥିଲେ "ଜେନା ବିମ୍ବାଧର, ଜାତି ହାଣକାର" । ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ । ସେ କଳାନୁରାଗୀ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ କଳା ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିନଥିଲେ । ବାପାଙ୍କ ଚାକିରି ଯୋଗୁ ପିଲାଦିନ ଢେଙ୍କାନାଳରେ ବିତିଥିଲା । ବାପାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ମାଆ ଓ ଭାଇଙ୍କ ସହ କୁସୁପୁର ଚାଲି ଆସିଥିଲେ । କୁସୁପୁରର "ନନ୍ଦକିଶୋର ବିଦ୍ୟାମନ୍ଦିର"ରେ ନିଜ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଜଣେ ମୃଣ୍ମୟ ପ୍ରତିମା ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ପ୍ରତିମା ଗଢିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଚିତ୍ରକଳାର ଆଦ୍ୟଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ରଘୁନାଥ ପଣ୍ଡାଙ୍କଠାରୁ ଓ ମୂର୍ତ୍ତୀ ଗଠନ କଳା ଶିଖିଥିଲେ ରାଖାଲ୍ ବାବୁଙ୍କଠାରୁ । ମା ଶାରଦାଦେବୀଙ୍କୁ ପୁଅର ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା  ପସନ୍ଦ ନଥିଲା । ମାତାଙ୍କର ଧାରଣା ଥିଲା ଯେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିମା ଗଢନ୍ତି, ସେମାନେ ନିସନ୍ତାନ ରହନ୍ତି । ବିମ୍ବାଧର ମା'ଙ୍କର ଏହି କଥାକୁ ଧରି ଆଜୀବନ ଅବିବାହିତ ରହିଥିଲେ । ପିତା, ମାତା ଓ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ହରାଇ ସେ ନିସଙ୍ଗ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ । ରୋଗ-ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ଭୃକ୍ଷେପ ନକରି, ନିଜ କଳାସାଧନା ଜାରୀ ରଖିଥିଲେ । କଳାକୁ କେବେ ସେ ବ୍ୟବସାୟ ଭାବି ନଥିଲେ । 

## କଳାକାର ଜୀବନ
ବିମ୍ବାଧର ମୂର୍ତ୍ତିକଳା ଓ ଚିତ୍ରକଳାକୁ ନିଜର ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ନାରୀ କବି କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ସାବତଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ ସହରକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପରିଚିତି ବଢିଥିଲା । ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ, ବାଳ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଳକ ଓ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କର ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣ କରି, ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣ କରି, ବିମ୍ବାଧର ପ୍ରଂଶସିତ ହୋଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସେଥିରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଅବନୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳା ପଦ୍ଧତିଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରକୃତିକୁ ନିଜ ଶିକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସରଳ ପ୍ରକୃତି ଯୋଗୁ ସେ ବହୁଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଅଭାବ ଅନାଟନ ମଧ୍ୟରେ ବିତିଥିଲା ।  ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳାକୁ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ଚିତ୍ର ଓ କଳ୍ପନା-ବିଳାସୀ ଚିତ୍ର ।

### କଳାକୃତି
ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ଚିତ୍ର :
* ପଲ୍ଲୀବଧୂ
* ଗୋଧୂଳୀ
* ପ୍ରସାଧନ
* ଗୋପିକା
* ନବବଧୂର ପ୍ରସାଧନ
* ରାଗିଣୀ
* ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶତ ବର୍ଷ ପରେ
* ଧରା ସୂର୍ଯ୍ୟର ବିଦାୟ

କଳ୍ପନା-ବିଳାସୀ ଚିତ୍ର :
* ଶକୁନ୍ତଳା
* ବାଲିରଠ
* ମେଘଦୂତ
* ଲାବଣ୍ୟବତୀ
* ଦେବଦାସୀ
* ଦମୟନ୍ତୀ

## ରଚନାବଳୀ 
ବିମ୍ବାଧର ନାଟକ, କବିତା ଓ ଉପନ୍ୟାସ ଆଦି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଥିଲେ ।
### କବିତା 
* ସାଧବଝିଅ
* ପଲ୍ଲୀବଧୂ
* ଗୋଧୂଳି ରାଗିଣୀ
* କନ୍ୟା
### ଉପନ୍ୟାସ 
* ପତିପତ୍ନୀ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଶିଳ୍ପୀ ଗୁରୁ - ୧୯୪୦ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ତରଫରୁ ଭୂଷିତ)
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ବିଭୂତି କାନୁନଗୋ

'''''' ଓଡ଼ିଶାରେ  ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ । ତାଙ୍କ ନାମରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ବିଭୂତି କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚାରୁ ଓ କାରୁକଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।

## ଜୀବନ କାଳ 
### ପିଲା ଦିନ 
### ଉତ୍ତର ଜୀବନ
## କଳାକୃତି 
*
*
*
*

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
*

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଦୀନନାଥ ପାଠୀ

**ଦୀନନାଥ ପାଠୀ** (୯ ମଇ ୧୯୪୨ - ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ନୃତ୍ୟ, କଳା ଓ ଇତିହାସର ଗବେଷକ ଭାବରେ ସେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ସାମାଜିକ କଥାବସ୍ତୁ ଓ ମାଟି ମା'ର କଥା ତାଙ୍କ ଚିତ୍ର ଓ ସାହିତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । 

## ଜୀବନ କାଳ 
ଦୀନନାଥ, ୧୯୪୨ ମସିହା ମଇ ୯ତାରିଖ(ମାଘ ସପ୍ତମୀ)ରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଦିଗପହଣ୍ଡିଠାରେ ରାଜବୈଦ୍ୟ ପରିବାରର ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ପାଠୀ ଓ କମଳାଦେବୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ନାଟକର ପରଦା ଅଙ୍କନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା । ବଡ଼ ଭାଇ ଲୋକନାଥଙ୍କ ଶିଳ୍ପ କଳା ମନ୍ଦିରରୁ ସେ ଚିତ୍ର କରିବା ଶିଖିଥିଲେ । ଖଲ୍ଲିକୋଟ କଳା ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଶାନ୍ତିନିକେତନରୁ ଚିତ୍ରକଳା ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ବଡ଼ ଭାଇଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଗୁରୁ । ଆଗକୁ ଯାଇ ଦୀନନାଥ ଚିତ୍ରକଳା ଏବଂ ଆର୍ଟ ହିଷ୍ଟ୍ରୀର ପି.ଏଚ.ଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ କ୍ୟୁରେଟର, ୧୯୭୯ରେ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନର ଡିଭିଜନାଲ ମ୍ୟାନେଜର, ୧୯୮୩ରେ ବିଭୂତି କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚାରୁ ଓ କାରୁକଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଏକାଡେମୀ ଅଫ ଆର୍ଟର ସମ୍ପାଦକ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏତଦ ଭିନ୍ନ ଦେଶବିଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ଚାରୁକଳା ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ତାଙ୍କ କଳାକୃତି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇ, ସେ ଓଡ଼ିଶା ଚାରୁ କାରୁ କଳାକୁ ପରିଚିତି ଆଣି ଦେଇଥିଲା । ସୋଭିଏତ ସଂଘ ଓ ସୁଇଡେନ ହୋଇଥିବା ଭାରତ ଉତ୍ସବ, ବାଲି-ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ କଳିଙ୍ଗ-ବାଲିଯାତ୍ରା, କାଏରୋରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୪ର୍ଥ ବିନାଲେ, ବେଇଜିଙ୍ଗର ଆର୍ଟ ଏକ୍ସପୋ, ଓ ସପ୍ତମ ଭାରତ ଟ୍ରିନାଲେ ଆଦି ଜାତୀୟ କଳା-ପ୍ରକଳ୍ପର ସେ ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଧାଣୀ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବକାଳରେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିଥିଲେ ।

ଚିତ୍ର କରିବା ବ୍ୟତିତ ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ଦୀନନାଥଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଅନ୍ୟଏକ ବିଭବ ଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ ଓ ଜର୍ମାନ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାୟ ୬୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । “ଅଂଗରାଗ” ନାମକ ଏକ ଇଂରାଜୀ ପତ୍ରିକା ସେ ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । 

୨୦୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୯ ତାରିଖ ଦିନ ହୃଦ୍‌ଘାତରେ ଦୀନନାଥଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଇଥିଲା ।

## ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର 
* ଫସଲ ଅମଳର ଗୀତ
* ଯମଜ
* ପ୍ରେମୀ ଯୁଗଳ
* ପକ୍ଷୀର ମୃତ୍ୟୁ
* ଶ୍ରୀରାଧା
* ନୀଳକନ୍ୟା
* ଅଭିସାରିକା
* ବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ପଦ୍ମବନ
* ପଦ୍ମ ପୁଷ୍କରିଣୀ
* ପଦ୍ମବନ ଓ ମୃଗଯୁଥ

## ପ୍ରକାଶିତ ବହି 
* ଶିବାନନ୍ଦ ଓ ଦିବ୍ୟଜୀବନ
* ଭଗବଦ୍‍ ଗୀତା
* ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
* ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ କଳା 
* ଓଡ଼ିଶାର  କଳା  ଓ  ସ୍ଥାପତ୍ୟ
* ଆଦିମ ମଣିଷର କଳା
* ଚିୟତେ  ଇତି
* ଚିତ୍ରଭାଷା  ଓ  ଚିତ୍ରିତ  ଭାଷା
* ରାମକଥାରେ  କାବ୍ୟଭାଷା  ଓ  ଚିତ୍ରଭାଷା
* ଭାଗବତ  ଚିତ୍ରଭାଷ୍ୟ
* ଅବନ୍ତୀ
* ଚିତ୍ରଶାଳା
* ଭବଘୁରା  ଭବନାଥ
* ସାୟୋନାରା (ଉପନ୍ୟାସ)
* ପୁନର୍ନବା (ଉପନ୍ୟାସ)
* ଶ୍ଳୋକଛନ୍ଦ (ଉପନ୍ୟାସ)
* ଭବଘୁରା ଭବନାଥ (ଗଳ୍ପ)
* ସୁନାମାଛ (ଗଳ୍ପ)
* ଦିଗପହଣ୍ଡିର ଡ୍ରଇଂ ମାଷ୍ଟ୍ରେ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
* ପୁଞ୍ଜିକୟାଁର ଫକୀର (ଜୀବନୀ)
* ଚିଲିକା ପାଣିରେ ଛାଇ (ଜୀବନୀ)
* ନୀଳହ୍ରଦର ଚିତ୍ରକର (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ)
* ତୁମେ କୁଆଲାଲୁମପୁର ଦେଖିଛ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ) 
* ଗଙ୍ଗାବତରଣ (ଚିତ୍ରୋପନ୍ୟାସ), ଅବନ୍ତୀ, ଭୀମଟାଙ୍ଗୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୨୦୦୨

* Rethinking Odissi
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି), ୨୦୧୫  
* ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ରଜତ ଫଳକ (କଳା ଇତିହାସର ଗବେଷଣାର ପାଇଁ)
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୩
* ଚାଇନା ଆର୍ଟ ଏକ୍ସପୋଜିସନ - ୧୯୯୮ 
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୬
* ଜବାହରଲାଲ ଫେଲୋସିପ
* ପି.ଏଚ.ଡି (ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ଶାନ୍ତିନିକେତନରୁ)
* ପି.ଏଚ.ଡି (ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ)
* ଡି.ଲିଟ ( ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରକର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ବଳଦେବ ମହାରଥା

''''* (ଜନ୍ମ: ୭ ମଇ ୧୯୫୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ । ସେ ବିଭୂତି କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚାରୁ ଓ କାରୁକଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଚିତ୍ରକଳା ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଜୀବନ କାଳ 
ବଳଦେବ ମହାରଥାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ *ଚିତ୍ରଦେବ'' ନାମରେ ଏକ ବୃତ୍ତଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୯
* ଓଡ଼ିଶା ଆଇକନ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୧ ( ଟାଇମ୍ସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ ଗୃପଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ସୁନାମଣି ସାମଲ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୨୧ ( ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଯତୀନ ଦାସ

**ଯତୀନ ଦାସ** (ଜନ୍ମ: ୦୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୧) ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ବାରିପଦାସ୍ଥିତ ଦେଉଳସାହିଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ  ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଚିତ୍ରକଳା ପାଇଁ ସେ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।

## ଜୀବନୀ 
ଯତୀନ, ପିତା ଗୋପୀନାଥ ଦାସ ଓ ମାତା ଭବାନୀଙ୍କର ଚତୁର୍ଥ ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଡାକନାମ ଥିଲା 'ଯଚା', ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ 'ପାଗଳା' ମଧ୍ୟ ଡକା ଯାଉଥିଲା । ସେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଉପ୍ରା ବିଦ୍ୟଳୟ ଓ ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାପୀଠରୁ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।  ସ୍କୁଲ ବେଳୁ, ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବାରେ ତାଙ୍କର ସଉକ ଥିଲା । ମାଟ୍ରିକ ପାସ କଲା ପରେ, ବାରିପଦାର ଏମ୍.ପି.ସି କଲେଜରୁ ଆଇ.ଏସ.ସି ପାସ କରି, ସେ ପିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଚାନୁଯାୟୀ ଜେ.ଜେ.କଲେଜ ଅଫ ଆର୍ଟସରେ ଆର୍କିଟେକ୍ଚର ପଢ଼ିଥିଲେ । ବର୍ଷେ ପରେ ମଡର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଟ ପଢ଼ିବାକୁ ଜିଦ୍ ଧରିବାରୁ, ବାପା ପଢ଼ା ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ । ତତକାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରି, ଅର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଓ ବିଜୁବାବୁ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ମଞ୍ଜୁର କରିଥିଲେ । ମଡର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଟ ପାଠରେ ସେ ପ୍ରଫେସର ଏସ. ବି. ପାଲିକରଙ୍କ ସାନିଦ୍ଧ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳା ପାଇଁ ସେ ବହୁସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇ ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡର ହେଲେସିଙ୍କିଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ଯୁବ ମହୋତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ଦିଲ୍ଲୀରୁ ମସ୍କୋ ଗସ୍ତଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ଅର୍ଥାଭାବ ଯୋଗୁଁ, ସେଥିରୁ ତାଙ୍କ ନାଁ କଟି ଯାଇଥିଲା । ପୁଣି ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଓ ଅର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟ ବଳରେ ସେ ହେଲେସିଙ୍କି ଯାଇ ପାରିଥିଲେ । ୧୯୬୨ମସିହାରେ ସେ ଆର୍ଟସ୍କୁଲରୁ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାସ କରିଥିଲେ । ପାସ କରିବା ପରେ, ମୁମ୍ବାଇର ଭୁଲାଭାଇ ବାଟଲିୱଲା ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁଡିଓ କରିବାକୁ ଘରଟିଏ ଯୋଗାଇଦେଲେ । ଏଥି ମଧ୍ୟରେ 'ରାଣ୍ଡମ ସ୍କେଚ' ଚିତ୍ର ପଦ୍ଧତିରେ ସେ ପାରଙ୍ଗମ ହୋଇ ପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବାକୁ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଭାଗ ନେଇ ଥିବା କିଛି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହେଲା ପ୍ୟାରିସ (୧୯୭୧), କେସେଲ(୧୯୭୫) ଓ ଭେନିସ (୧୯୭୮) । ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଭାଷଣ ଦେବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଆସିଥିଲା । କ୍ରମେ ସେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟ ସମୂହର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବୋର୍ଡ଼,  ରୁଷିଆରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଭାରତ ମହୋତ୍ସବର ପରାମର୍ଶଦାତା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବର ଜୁରୀ ଭାବରେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । 

ଦେଶବିଦେଶରେ ପରିଚିତ ଯତୀନ ନିଜ ଜନ୍ମମାଟି ଓଡ଼ିଶା ସହ ସବୁବେଳେ ଜଡ଼ିତ ରହି ଆସିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କରି ନେତୃତ୍ୱରେ ବାରିପଦାରେ 'ମୟୁରଭଞ୍ଜ କଲଚରାଲ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଫାଉଣ୍ଡେସନ' ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ 'ଯତୀନ ଦାସ ସେଣ୍ଟର ଫର ଆର୍ଟସ' (୧୯୯୭) ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ଯତୀନ ଦାସ ସେଣ୍ଟର ଫର ଆର୍ଟସରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ 'ମିଟ ଦ ଆର୍ଟିଷ୍ଟ' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ବ୍ୟତିତ ରୋଷେଇ କରିବାରେ ଓ ପରିବେଶ ସଫାରଖିବାରେ ତାଙ୍କର ରୁଚି ରହିଛି ।

ବିଞ୍ଚଣା (ପଙ୍ଖା) ସଂଗ୍ରହ କରିବା, ଯତୀନଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ସଉକ । ସେ ଦେଶବିଦେଶର ୫୦୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ହାତ ତିଆରୀ ବିଞ୍ଚଣା ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି ।

## ପରିବାର 
ଯତୀନ ପ୍ରଥମେ ଲେଖିକା ବର୍ଷା ଦାସଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ନନ୍ଦିତା ଦାସ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ପରେ ସେ ବିଦିଷା ରାୟ ଦାସଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ ଯତୀନଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଅଛି ।

## ପୁସ୍ତକ 
ଯତୀଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇସାରିଛି ।
* ଦ ଆର୍ଟ ଅଫ ଯତୀନ ଦାସ - ୨୦୦୩(ରୋଲି ବୁକ୍ସ)
* ପୋଏମ୍ସ ବାୟ ଯତୀନ ଦାସ - ୧୯୭୨(ରାଇଟର୍ସ ୱାର୍କସପ, କଲିକତା)

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ପଦ୍ମଭୂଷଣ - ୨୦୧୨
* ଡି.ଲିଟ (ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ‌) - ୨୦୦୮
* ଭାରତ ନିର୍ମାଣ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୭ 
* ଧର୍ମପଦ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୩ (ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)

## ବିବାଦ 
ମିଠୁ ଅଭିଯାନକ୍ରମେ ଯତୀନ ଦାସଙ୍କ ନାଁରେ ପରିବେଶବିତ୍‌ ନିଶା ବୋରା ଯୌନ ନିର୍ଯାତନା ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ  । ଯତୀନ ଦାସ ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* Official website
* Profile 
* JD Centre of Art

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ଅମୃତଭଣ୍ଡା

**ଅମୃତଭଣ୍ଡା** (ଇଂରାଜୀ *Papaya* କାରିବ ଭାଷାରୁ ସ୍ପାନିସ **ପାପାଉ (papaw)** ବା **ପାଉପାଉ (pawpaw)**କୁ ଆସିଛି) ***କାରିକା ପପାୟା (Carica papaya)*** ଗଛର ଏକ ଫଳ , ଏହାର ଜାତି  *କାରିକା (Carica)* । ଏହାର ଜନ୍ମ ଆମେରିକାର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ , ପରେ ପ୍ରଥମ କରି ଏହା ମେକ୍ସିକୋରେ ଚାଷ କରାଯାଇଥିଲା ।

*ଅମୃତଭଣ୍ଡା/କାରିକା ପପାୟା (Carica papaya)* ପ୍ରଥମ ଫଳନ୍ତି ଗଛ ଥିଲା ଯାହାର ଜିନୋମ (genome) ତଥ୍ୟଗତ କରାଯାଇପାରିଥିଲା । deciphered.
thumb|ଅମୃତଭଣ୍ଡା

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Fruits of Warm Climates: Papaya and Related Species
* California Rare Fruit Growers: Papaya Fruit Facts 
* Purdue: *Carica papaya*
* Papaya Nutrient Content
* Treating Livestock with Medicinal Plants: * "Beneficial or Toxic? Carica papaya" *

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉପକାରୀ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ଦହି ବାଇଗଣ

**ଦହି ବାଇଗଣ** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଏହା ଦହିରେ ଭଜା ବାଇଗଣ ମିଶାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* ଦହି
* ବାଇଗଣ
* ମସଲା
* ରସୁଣ
* ତେଲ
* ପଞ୍ଚଫୁଟଣ

## ପ୍ରଣାଳୀ 
thumb|right|ଦହି ବାଇଗଣ ।
ପ୍ରଥମେ ବାଇଗଣକୁ ଭଲ ଭାବେ ଧୋଇ ପତଳା ପତଳା କଟାଯାଏ । କଢେଇରେ ତେଲ ଗରମ କରି ସେଥିରେ ଗୋଟା ସୋରିଷ, ଭୃଷଙ୍ଗ ପତ୍ର, ରସୁଣ ଛେଚା, ଲଙ୍କା, ସାମାନ୍ୟ ହଳଦୀ ମିଶେଇଲା ପରେ କଟାଯାଇଥିବା ବାଇଗଣକୁ ସେଥିରେ ଭଜାଯାଏ । ଶେଷରେ ସେହି ଭଜା ବାଇଗଣକୁ ଟିକେ ଥଣ୍ଡା ହୋଇ ଆସିବା ପରେ ଦହିରେ ମିଶାଇ ସ୍ୱାଦ ଅନୁସାରେ ଲୁଣ, ଜିରାଲଙ୍କା ଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଯାଏ ।

## ପରସା 
ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଭାତ ସହିତ ଖିଆଯାଏ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ
ଖେଚେଡ଼ି

**ଖେଚେଡ଼ି**(ବା ଖେଚୁଡ଼ି) ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ, ତେବେ ଭାରତର ବାକି ଜାଗାରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଖିଆଯାଇଥାଏ । ତିଆରି କରିବାର ପ୍ରଣାଳୀ ଅଲଗା ଅଲଗା ଜାଗାରେ ଅଲଗା ପ୍ରକାର ହୋଇଥାଏ ଓ ନାମ ମଧ୍ୟ ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ତିଆରି ଖେଚେଡ଼ି ଶୁଖିଲା ହୋଇଥାଏ ଓ ଏଥିରେ ଚିନିର ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ।

### ଉପାଦାନ 
* ଚାଉଳ
* ପରିବା
* ଡାଲି
* ଚିନି
* ମସଲା
### ପ୍ରଣାଳୀ 
ପରିବା (ବିନ, ଗାଜର, ବିଟ ଆଦି)କୁ ଧୋଇ ତେଲ/ଘିଅରେ ଭାଜି ଦିଆଯାଏ । ଚାଉଳକୁ ଧୋଇ ଘିଅ/ତେଲରେ ଭାଜି ପରିବା, ଘିଅରେ ମସଲା ଭାଜି ଡାଲି ସହ ମିଶାଇ ପାଣି ଦେଇ ସିଝାଇ ଦିଆଯାଏ । ପରଷିବା ପୂର୍ବରୁ  କିଛି ଚିନି ପକାନ୍ତୁ  ।

## ପ୍ରକାର 
thumb|ସିମେଇ ଖେଚେଡ଼ି
### ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଭୋଗରେ ଲାଗୁଥିବା ଖେଚେଡ଼ି 
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସକାଳ ଧୂପରେ, ଷୋଡ଼ଶୋପଚାର ବିଧିରେ ରତ୍ନବେଦିରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖେଚେଡ଼ି ହେଲା: 
* ନୁଖୁରା ଖେଚୁଡ଼ି 
* ସାନ ଖେଚୁଡ଼ି 
* ଶ୍ରୀ ବଳଭଦ୍ର ଖେଚୁଡ଼ି 
* ତୈଳ ଖେଚୁଡ଼ି

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ପଞ୍ଚୁବର୍ଣ୍ଣ ଖେଚେଡ଼ି
: ନାନା ପ୍ରକାରର ପରିବାକୁ ଡାଲି ଓ ଚାଉଳ ସହ ମିଶାଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏହା ଶୁଖିଲା ହୋଇଥାଏ । ପଞ୍ଚୁବର୍ଣ୍ଣ ଖେଚେଡ଼ି ପର୍ବ ପର୍ବାଣିରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
* କାଦୁଆ ଖେଚେଡ଼ି
:ଏହା ସାଧାରଣତଃ ବହଳିଆ ହୋଇଥାଏ ।
* ସିମେଇ ଖେଚେଡ଼ି/ପଲଉ: ଏହା ସିମେଇ, ଗାଜର, କ୍ୟାପ୍ସିକମ, ପିଆଜ ଆଦି ପକାଇ ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରଣାଳୀରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
*ଦଳା ଖେଚୁଡ଼ି ତିଆରି ପାଇଁ ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଓ ମୁଗ ଡାଲି ମିଶାଇ ଧୋଇ ଶୁଖାଇ, ତା ସହିତ ହଳଦି ଗୁଣ୍ଡ, ଧନିଆ ଗୁଣ୍ଡ, ନଡିଆ କୋରା ଓ ଘିଅ ଦେଇ ଦଳାଯାଏ । ତା ପରେ ପାଣିରେ ତେଜପତ୍ର ପକାଇ ଫୁଟାଇ ସେଥିରା ଦଳା ଚାଉଳ ଓ ଡାଲି ପକାଯାଏ । ଡାଲି ଓ ଚାଉଳ ଫୁଟି ନରମ ହୋଇଗଲେ ଓହ୍ଲାଇ ଘିଅର ଛୁଙ୍କ ଦିଆଗଲେ ଦଳା ଖେଚୁଡି ତିଆରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ।
 
## ପରଷା 
ପଞ୍ଚୁବର୍ଣ ଖେଚେଡ଼ିକୁ ଘୁଗୁନି, ଆଳୁଦମ ଓ ବାକି ଅନେକ ତରକାରି ସହ ପରଷାଯାଇପାରେ ।
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ମୁକ୍ତି (କଥାଚିତ୍ର)

**ମୁକ୍ତି**, *୧୯୭୭* ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହା ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ, ମମତା ପ୍ରଡ଼କ୍ସନର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 'ମୁକ୍ତି'ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ
* ଅନିମା ପେଦିନୀ
* ଭାନୁମତୀ ଦେବୀ
* ବିନୋଦିନୀ
* ଅନିତା ଦାସ
* ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ
* ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା (ନରି)
* ରାଧା ପଣ୍ଡା
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ
* ଦୀପା ସାହୁ
* ସତ୍ୟପ୍ରିୟ
* ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ
* ଗୋବିନ୍ଦ ସେନାପତି
* ତ୍ରିଭୁବନ

## ଗୀତ 
ଏଥିରେ ଗୀତିକାର ଶିବବ୍ରତ ଦାସ, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ଓ ବଳଦେବ ରଥଙ୍କ ରଚିତ ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସଙ୍ଗୀତକାର ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର । 'ମୁକ୍ତି'ର ଗୀତଗୁଡ଼ିକରେ ସିକନ୍ଦର ଆଲାମ, ବାଣୀ ଜୟରାମ, ସୁଧା ଓ ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ପ୍ରମୁଖ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଲକ୍ଷ୍ମୀ

**ଲକ୍ଷ୍ମୀ** ଧନସମ୍ପଦ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ସୁଖ୍ୟାତି, ସୁଖସମୃଦ୍ଧି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରେମର ଦେବୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଶ୍ରୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ।
ସେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ ଓ ଶକ୍ତି ସୂରୁପା ।
ରାମାୟଣ ମତେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ଅମୃତପାତ୍ର ଧରି ସେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଆସିଥିଲେ ।
ସେ ସମୁଦ୍ରଙ୍କର କନ୍ୟା । ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ବାହାନ ପେଚା, ମତାନ୍ତରେ ହାତୀ । ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ନାମ ଲକ୍ଷ ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଛି । ରୁକ୍ମଣୀ ଓ ସତ୍ୟଭାମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅବତାର ଭାବେ ପରିଚିତ ।
ପ୍ରେମ ଏବଂ ପ୍ରଜନନର ଦେବତା କାମଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଇଥାନ୍ତି  ।

ତାଙ୍କର ଚାରିହାତ ଧର୍ମ, କାମନା, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷର ପ୍ରତୀକ । 
ତାଙ୍କୁ ପୂଜାକରିବାଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ, କାମନା, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ଭାବନାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଜଣେ ନିର୍ବାଣ ପାଇପାରିବ । ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହିନ୍ଦୁଘରେ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପୂଜା ହୁଏ । ଭୃଗୁଋଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଫଳରେ ସେ ଭାର୍ଗବୀ, ଶ୍ରୀ ଆଦି ରୂପରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣା ହୋଇଥିଲେ ।  ଭାରତର କେତେକସ୍ଥାନରେ ଏଥିପାଇଁ ଭୃଗୁକନ୍ୟାରୂପେ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା କରାଯାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ମାର୍ଗଶିର ମାସ ଗୁରୁବାର ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟପୂଜା ମାଣବସା ପୂଜା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । 

## ନାମ
ପଦ୍ମ ଫୁଲସହ ତାଙ୍କର ନିକଟତା ନେଇ ତାଙ୍କର ଅନେକ ନାମ ଅଛି ଯଥା :
**ପଦ୍ମା* : ପଦ୍ମରେ ଯେ ବାସ କରନ୍ତି
**କମଳା* : କମଳରେ ଯେ ବାସ କରନ୍ତି
**ପଦ୍ମପ୍ରିୟା* : ଯେ ପଦ୍ମକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି 
**ପଦ୍ମମୁଖୀ* : ଯାହାର ମୁଖ ପଦ୍ମ ଭଳି ସୁନ୍ଦର
**ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ* : ଯାହାର ଆଖି ପଦ୍ମ ପରି ସୁନ୍ଦର
**ପଦ୍ମହସ୍ତା* : ଯେ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି 
**ପଦ୍ମସୁନ୍ଦରୀ*: ଯେ ପଦ୍ମ ପରି ସୁନ୍ଦର
thumb|ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା
ଅନ୍ୟ ନାମଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: 
**ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା*: ଯେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା
**ଉଲ୍ଲୁକବାହିନୀ*: ଯେ ପେଚା ଉପରେ ବସି ଗମନ କରନ୍ତି 
## ସ୍ତୁତି
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଅଧିକାରିଣୀ , ପଦ୍ମବନ ନିବାସିନୀ , ପଦ୍ମକୁ ଆଧାର କରି ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତି ନିମ୍ନମତେ କରାଗଲା -

** ପଦ୍ମାଳୟା ପଦ୍ମକରାଂ ପଦ୍ମପତ୍ର ନିଭେକ୍ଷଣାମ୍ ବନ୍ଦେ ପଦ୍ମମୁଖୀଂ ପ୍ରିୟାମ୍ୟହମ୍  **

## ଆଉରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ସୁଦଶା ବ୍ରତ
* ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ବ୍ରତ
* ଗୁରୁପଞ୍ଚମୀ ବ୍ରତ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Laksmi Sadhana Vidhi
* Mahalaxmi Temple, Ambabai Temple, Kolhapur 
* MahaLakshmi Puja 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବାଦେବୀ
ଓଡ଼ିଶାର କଳା

**ଓଡ଼ିଶା** କଳା, ନାଚ, ସଂଗୀତରେ ଭରା ଏକ ରାଜ୍ୟ । ଅତୀତରେ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନ କାଳାରେ ଏଠାକାର କଳା, ନାଚ ଆଦି ଖୁବ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ପାରମ୍ପାରିକ ହାତକାମ, ନାଚ, କୁଟୀରଶିଳ୍ପରେ ଏହା ଅନେକ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ।
ଅତୀତରେ ବିଭିନ୍ନ ଶାସକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ଓଡ଼ିଶାରେ  କଳା, ସ୍ଥାପତ୍ୟ ,ସାହିତ୍ୟ ,ନୃତ୍ୟ ,ସଂଗୀତ ଓ କୁଟୀରଶିଳ୍ପର ଅନନ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ ଘଟିଥିଲା । ଯାହା କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱଦରବାରରେ ମଧ୍ୟ ବିଖ୍ୟାତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ । କୋଣାର୍କର ବିଶାଳ  ଭଗ୍ନାବଶେଷଠାରୁ  ପୂର୍ବତଟର ସୂକ୍ଷ୍ମାଦିସୂକ୍ଷ୍ମ ତାରକସି କାମ ଓଡ଼ିଆ ଶିଳ୍ପକଳାର ବିସ୍ତାର ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ଓଡିଶୀର ଭାବ ଏବଂ ଭଙ୍ଗୀ ଏକକାରାରେ ଓଡ଼ିଆ ନୃତ୍ୟ କଳାର ମନୋମୁଗ୍ଧକର ଶୈଳୀ ଓ ପାରଦର୍ଶିତାର ପରିଚାୟକ ଅଟେ । ଦୁର୍ଦ୍ଧଷ କଳିଙ୍ଗରୁ ଉତ୍କର୍ଷ ଉତ୍କଳ ଏବଂ ଉଡ୍ରଦେଶ ଓଡ଼ିଶାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅବାଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସବୁସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର କଳାପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଯୋଗଦାନ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦେଇଆସିଛି । କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସମ୍ଭବ ସୃଷ୍ଟି କେତେବେଳେ କଳାପାହାଡ଼ର ଲୋଲୁପ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି ତ, କେତେବେଳେ  ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ପରି ସାହିତ୍ୟର ଅସହ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରିକ ସୌନ୍ଦର୍ୟ  ବଙ୍ଗୀୟ ଈର୍ଷାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି ।
## ନାଟ ଓ ସଂଗୀତ 
### ଓଡ଼ିଶୀ 
[thumb|left|ଜଣେ ନର୍ତ୍ତକୀ [ରାଧା ବେଶରେ ସଜାଇହୋଇ ହରିଙ୍କ ଆଗରେ ନାଚୁଛନ୍ତି ।]]

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  
#### **ରାବଣ ଛାୟା**- 
ରାବଣଛାୟା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଅନ୍ୟତମ ଲୋକକଳା ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ନିଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଜାଗାରେ ପରିବେଷିତ ହୋିଇଥାଏ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ପାଳଲହଡା ଉପଖଣ୍ଡର ଓଡଶଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗତଃ କାଠିନନ୍ଦ ଦାସ ଏହାର ପ୍ରଧାନ ଗୁରୁ ଥିଲେ । ଗୋଟିଏ କାଳରେ ସେ ରାବଣଛାୟାର ଏକମାତ୍ର ଗୁରୁ ଥିଲେ । ଗବେଷକ ଜୀବନ ପାଣିଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ରାବଣଛାୟା ବିଷୟରେ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା ଓ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଗଲା । ସ୍ୱର୍ଗତଃ କୋହ୍ଲ ଚରଣ ସାହୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ରାବଣଛାୟା ଆଜି ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପରିଚିତ । ଦେଶ ବିଦେଶରେ ଏହା ଅନେକ ପ୍ରଶଂସାର ପାତ୍ର ହୋଇସାରିଛି । ରାମାୟଣର ଚରିତ୍ରଗୁଡିକ ତାଳପତ୍ରରେ କଣ୍ଢେଇ ଆକୃତିର ତିଆରି କରି ଗୋଟିଏ ପରଦା ପଛରେ ତୈଳଦୀପର ଆଲୁଅ ଆଗରେ ରଖିବା ଯୋଗୁଁ ପରଦାରେ ପଡୁଥିବା ଛାଇକୁ ନେଇ ପରିବେଷିତ ହୁଏ ରାବଣଛାୟା । ରାମ,ଲକ୍ଷ୍ଣଣ,ସୀତା, ହନୁମାନ, ରାବଣ, ବିଭୀଷଣ ଆଦି ଚରିତ୍ର ଏଥିରେ ବେଶ ପରିଚିତ । ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଲୋକକଳା ।    

## ହାତକାମ 
ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ହାତକାମ ସବୁ ହେଲା ଚାନ୍ଦୁଆ କାମ, କଂସା ଓ ପିତ୍ତଳ କାମ, ପଥର ଖୋଦେଇ, କାଠ କାମ, ସୁନା ରୁପାର ତାରକସି କାମ, ଇତ୍ୟାଦି । ଏହା ଛଡ଼ା ଲାଖ, ସବାଇ ଘାସ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ । 
[left|thumb|[ମା ମଙ୍ଗଳା]]

[thumb|right|[ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର କାନ୍ଥରେ ଥିବା ମୁର୍ତ୍ତୀ]]

### ଗଠନ କଳା 
### ବାଲୁକା କଳା 
ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀଠାରେ ଏହାର ବିକାଶ ଘଟିଛି । ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ବାଲୁକାଶିଳ୍ପୀ ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଏହି ଓଡ଼ିଆ କଳାକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇଛନ୍ତି ।

### ସଂଗୀତ 
## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର କଳା