open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ

**ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ** ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ । ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ବନ୍ୟ ଜୀବ ଅଭୟାରଣ୍ୟ (୬୭୨ବର୍ଗ କି,ମି ) ଓ ୧୯୯୮ରେ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ (୧୪୫ ବର୍ଗ କି.ମି) ଘୋଷିତ ହେଲା । ୨୦୦୨ ମାସିହାରେରେ ଏହାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆଦ୍ରର୍ଭୁମି ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲା ।

## ଅବସ୍ଥିତି
କେନ୍ଦ୍ରପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ରାଜନଗର ବିଧାନ ସଭା ମଣ୍ଡଳୀରେ ରାଜନଗର ବନ୍ୟମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଭିତର କନିକା ଓ ଗହିରମଥା ଅବସ୍ଥିତ । ୬୭୨ ବର୍ଗ କି.ମି.ର  ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭିତରକନିକା ହେନ୍ତାଳ ବଣ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବୈତରଣୀ ଓ ଧାମରା ନଦୀମାନଙ୍କ ତ୍ରିକୋଣ ଭୂମିରେ ଅଛି । ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନଟି ଭିତରକନିକା ପଶୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ । ଏହାର ପୂର୍ବରେ ଗହୀରମଥା ବେଳାଭୂମି ଅଛି ଯାହା ବଙ୍ଗୋପସାଗରରୁ ହେନ୍ତାଳ ବଣକୁ ଅଲଗା କରିଥାଏ ।

## ଜୈବ ବିବିଧତା
ଜୈବ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ୬୩ ପ୍ରକାର ଲୁଣି ହେନ୍ତାଳ ଗଛ, ୩୨୨ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ (ମାଛରଙ୍କା, ଗେନ୍ଦାଖିଆ,ବଣୀ, ବଗ, କାଠହଣା) ସରୀସୃପ ଅହିରାଜ, ଅଜଗର, ଗୋଖର, ତମ୍ପ ସାପ, ଘଡ଼ିଆଳ କୁମ୍ଭିର(୧୮୪୦ଟି), ସାମୁଦ୍ରିକ ଗୋଧି ଓ ସାପ, ଭେକଟି, ବାଳିଆ, ଚିତଳ, ଖଙ୍ଗା, ଈଲିଶି ମାଛ, କଙ୍କଡ଼ା, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ପ୍ରଚୁର ମିଳେ । ଏହା ବ୍ୟତିତ ହରିଣ, ସମ୍ବର, ବାରହା, ହେଟା, ବିଲୁଆ, ବଣମଇଁଷି, ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ଲୁଣିପାଣିରେ ବଞ୍ଚୁଥିବା କୁମ୍ବୀର *(Crocodylus porosus)*, ଭାରତୀୟ ଅଜଗର *Indian python*, କଳା ଆଇବିସ (*Black ibis*) ଓ ଡାର୍ଟର (*Darters*)ମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥଳୀ । ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଅଲିଭ ରିଡ଼ଲେ ସାମୁଦ୍ରିକ କଇଁଛ *(Lepidochelys olivacea)* ଗହୀର ମଥା ମୁହାଣରେ ଅଣ୍ଡା ଦେଇଥାନ୍ତି । ବେଳେବେଳେ ଏଠାରେ ଇରୱାଡ଼ୀ ଡଲଫିନ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।

## ଗମନାଗମନ
ଗାଡି ଓ ନୌକାରେ ରାଜନଗରଠାରୁ ଭିତରକନିକା ଯାଇହୁଏ ।

## ଆଖପାଖ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
ନିକଟରେ ଧାମରା ବନ୍ଦର ଓ ତାଳଚ୍ଚୁଆ ମାଛ ଜେଟି, ହୁଇଲର ଦ୍ୱୀପ ଓ କାଳୀଭଞ୍ଜଡ଼ିଆ ଅବସ୍ଥିତ । ରିଘାଗଡା ଗ୍ରାମରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏହା ଆଗରୁ କନିକା ରାଜା ଜମିଦାରିରେ ଥିଲା ।

## ଚିତ୍ରପଟ୍ଟ

thumb|right|250px|ଘଡ଼ିଆଳ ଓ କଇଁଛ
left|thumb|Mangroves ଭିତରକନିକା
right|thumb|ବଙ୍ଗୋପ ସାଗର କ ଇଛ
[left|thumb|upright|କୁମ୍ଭିର [ଖୋଳା ନଈ]]
thumb|left|ଅଲିଭ ରିଡ଼ଲେ
right|thumb|୧୦୦px|ବଗ
thumb|upright|right|150px|ଚର୍ମ୍ ଶିଙ୍ଘାଳ
thumb|right|100px|ହରିଣ
thumb|right|200px|ଓଧ
thumb|ଅହିରାଜ ସାପ
Image:DerrisPinnata.jpg|ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ (Pongamia pinnata)
Image:Sanderlings Im IMG 9382.jpg|ବାଲିଝରି
Image:Terek Sandpiper I IMG 9379.jpg|ପାଣିବତକ
Image:Kentish plover I2 IMG 9384.jpg|Kentish Plover (କନ୍ତେଇ)
Image:Black tailed Goodwit at Chilika I5 IMG 9350.jpg|{ଗେଣ୍ଡାଳିଆ}
Image:Pied Kingfisher at Chilika I IMG 9396.jpg|ମାଛରଙ୍କା (Ceryle rudis)
Image:FalcoPeregrinusBabylonicusGould.jpg|ଭଦଭଦଳିଆ
Image:CorroboreeSeaEagle.jpg|ଶଙ୍ଖ ଚିଲ
Image:GreenSeaTurtle-2.jpg|ଅଲିଭ ରିଡ଼ଲେ କଇଁଛ
Image:Dugong Marsa Alam.jpg|କଙ୍କିଖାଇ
Image:Anguidae.jpg| କୋଚିଆ
Image:Prionailurus viverrinus 1.jpg|ଓଧ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୂଗୋଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଛଲତା ଓ ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ
ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ

**ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ** ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ । ଏଠାରେ ମହାବଳ ବାଘ, ହରିଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତିର ଜୀବଜନ୍ତୁ ବାସ କରନ୍ତି । ଶିମିଳିପାଳ ନାମ *ଶିମୁଳି* (red silk)ର ଘନ ଜଙ୍ଗଲର ଅବସ୍ଥିତିରୁ ଆସିଛି । 
thumb|ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ

ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଆୟତନ ୮୪୫.୭୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଜୋରନ୍ଦା ଓ ବରେହିପାଣି ଜଳପ୍ରପାତ ରହିଛି । ଶିମିଳିପାଳରେ ୯୯ଟି ମହାବଳ ବାଘ, ୪୩୨ଟି ବଣୁଆ ହାତୀ ଅଛନ୍ତି । ଏହାଛଡା ଶିମିଳିପାଳରେ ଗୟଳ (Indian Bison), ଚଉଶିଙ୍ଗା ହରିଣ  ଆଉ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅର୍କିଡାରିଅମ ଅଛି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।

ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିମିଳିପାଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ବିଷୁବ ମଣ୍ଡଳୀୟ ଜଙ୍ଗଲ ।  ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୧୧୬୫.୬ ମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ ମେଘାସନୀ ପର୍ବତ ଏହାର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ । ଏହି ପର୍ବତମାଳାର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଉପତ୍ୟକା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ବୁଢ଼ାବଳଙ୍ଗ, ଗଙ୍ଗାହାର, ସୋନ, ଦେଓ, ସଞ୍ଜ, ଖଇରୀ ଓ ହଣ୍ଡନ ଇତ୍ୟାତି ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ।
ଏହିଠାରେ ରାସ୍ନାଜାତୀୟ ପ୍ରଭାବର ଉଦ୍ଭିଦର ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ । ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଳୁଥିବା ୧୨୮ ପ୍ରକାର ଅର୍କିଡ଼ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଶିମିଳିପାଳରେ ୯୮ପ୍ରକାର ମିଳିଥାଏ । ଏହି ଜାଗାରେ ଦୁଇଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧରଣର ଅର୍କିଡ଼ ମିଳିଥାଏ ଯାହା ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟକୌଣସିଠାରେ ମିଳେ ନାହିଁ, ଯଥା: ଏରିଆ ମେଘାସିନମ ଓ ବୁଲବୋ ଫାଇଲମ ପାଣିଗ୍ରାହୀନମ । ସେହିପରେ ଗୁଡ଼ୟେରା ଥାଇଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଜାତି ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଶିମିଳିପାଳରେ ମିଳିଥାଏ ।
ଶିମିଳିପାଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ୧୦୧୫ ଜାତିର ଉଦ୍ଭିଦ, ୧୪୯ ଜାତିର ପ୍ରାଣୀ (୪୬ପ୍ରକାର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ, ୬୨ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ, ୨୯ ପ୍ରକାର ସରୀସୃପ ଓ ୧୨ ପ୍ରକାର ଉଭୟଚର) ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଏଠାରେ ଥିବ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ, ଜଙ୍ଗଲ ବିରାଡ଼ି, ବଳିଆ କୁକୁର ଓ ଗଧିଆ ଇତ୍ୟାଦି ମାଂସାଶୀ ଜୀବ ହାତୀ, ଗୟଳ, ସମ୍ବର, କୁଟୁରା, ହରିଣ, ଗୁରାଣ୍ଡି ଇତ୍ୟାଦି ତୃଣଭୋଜୀ ଜୀବ ଓ ବାରହା, ବଜ୍ରକାପ୍ତା, ଝିଙ୍କ, କଇଁଛ, ଅଜଗର ଏବଂ ମଗର ଜାତୀୟ କୁମ୍ଭୀର ରହିଛନ୍ତି । ଶିମିଳିପାଳକୁ ୨୭ ମଇ ୨୦୦୯ରେ ୟୁନେସ୍କୋ ତରଫରୁ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ବଣଭୋଜି, ମଦ୍ୟପାନ ଏବଂ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାରକୁ ନିଷେଧ କରାଯାଇଛି । ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ କେବଳ ନିରାମିଷ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଭିତରକୁ ଯାଇପାରିବେ ।

## ଟୀକା 
## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
* 
* 

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଙ୍ଗଲ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ
ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା

ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା; ଯାହା ଅନୁଗୁଳ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ପୂର୍ବ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାର ତିରିଶଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଅନୁଗୋଳ ସହର ହେଉଛି ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ସଦରମହକୁମା । ଏହା ରାଜ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ସାତକୋଶିଆ ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ସମେତ ବ୍ୟାପକ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ୟତୀତ କୋଇଲା, ବକ୍ସାଇଟ୍ ଏବଂ ଇସ୍ପାତ ସହିତ ଜଡିତ ଅନେକ ଶିଳ୍ପ ରହିଛି ।

## ଇତିହାସ
ଆଠମଲ୍ଲିକ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓଡ଼ସିଙ୍ଗା ଗ୍ରାମ ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉଷ୍ମପ୍ରଶ୍ରବଣ ଅବସ୍ଥିତ l ଏହା ଦେଉଳଝରି ନାମରେ ପରିଚିତ l ବାବା ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିର କେଉଁ ରାଜାମାହାରାଜଙ୍କ ଅମଳରୁ ଏହି ଶିବ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି l ମନ୍ଦିର ଚତୁର୍ପାଶ୍ୱରେ ବିରାଟକାୟ କିଆଗଛବୁରି ଘେରି ରହିଛି l ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ନାମରେ ଅନେକ କୁଣ୍ଡ ରହିଛି l ସମସ୍ତ କୁଣ୍ଡ ଓ ଏତେ ବଡ଼ କିଆବୁରି ମନ୍ଦିରର ଶୋଭା ବର୍ଦ୍ଧକ ସାଜିଛି l

## ଭୂଗୋଳ 
### ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧୨,୭୧,୭୦୩ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୧୦,୬୫,୩୦୯ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୨,୦୬,୩୯୪ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି  ।
* ପୁରୁଷ: ୬,୫୪,୮୯୮
* ମହିଳା: ୬,୧୬,୮୦୫ 
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୧,୪୫,୬୦୯
* ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୮.୯୬%
** ପୁରୁଷ: ୮୭.୦୬%
** ମହିଳା: ୭୦.୪୪%

## ପ୍ରମୁଖ ସହର 
* ଅନୁଗୋଳ
* ନାଲକୋ
* ତାଳଚେର
* ଆଠମଲ୍ଲିକ

## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ 
* ଦେଉଳଝରି ଉଷ୍ଣପ୍ରସ୍ରବଣ
* ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ବାବା ମନ୍ଦିର
* ଅନନ୍ତଶୟନ, ଭୀମକୁଣ୍ଡ
* ବୁଢ଼ୀଠାକୁରାଣୀ ମନ୍ଦିର
* ବିନିକେଇ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ
* ବୁଲାଝର 
* ପଞ୍ଚଧାରା ଘାଟି
* ହାଣ୍ଡପତ୍ରପଡ଼ା
* ହିଙ୍ଗୁଳା ମନ୍ଦିର
* ଲୋଭୀ ଠାକୁରାଣୀ
* ଖୁଲୁଡି ପ୍ରପାତ
* ରେଙ୍ଗାଲି
* ତାଳଚେର ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ
* ଟିକରପଡ଼ା
* ନାଲକୋ
* ଓଗୀପରା ଶିବ ମନ୍ଦିର
* କୋଶଳା ରାମଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର
* ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ
* ଝିଣ୍ଟିପାଳ ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର
* ମାଞ୍ଜୋର୍ ଡ୍ୟାମ
* ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଜଳପ୍ରପାତ

## ରାଜନୀତି
**ସୂଚନା:**
ବି: ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ, ପୌ: ପୌର ପରିଷଦ, ମ: ମହାନଗର ନିଗମ
 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Tikarapada 
* Siddheswar Baba Temple

ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା
୧୮୪୮

**୧୮୪୮** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା 
## ଜନ୍ମ 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
* ୨୮ ଅପ୍ରେଲ – ମଧୁସୂଦନ ଦାସ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା, ଓଡ଼ିଆ କବି, ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବାରିଷ୍ଟର (ମୃତ୍ୟୁ. ୧୯୩୪)

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ମୃତ୍ୟୁ 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୪୮
୧୯୪୮

## ଘଟଣା 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା 
## ଜନ୍ମ 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ମୃତ୍ୟୁ 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
* ୩୦ ଜାନୁଆରୀ – ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧି, ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ଭାରତର ଜାତୀୟ ପିତା (ଜନ୍ମ. ୧୮୬୯)

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮
କଳିଙ୍ଗ ଲିପି

**କଳିଙ୍ଗ ଲିପି** ପୁରାତନ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଅନେକ ଲିପି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହା ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । କଳିଙ୍ଗ ଲିପି ଆଗକାଳରେ କଳିଙ୍ଗରେ ବୋଲାଯାଉଥିବା ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଲେଖିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରଯାଉଥିଲା । ଏହା ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରୁ ତିଆରି ହୋଇଛି ଓ ତାହା ପୁରାତନ ଲିପି ସହ ପାଖାପାଖି ସମାନ । ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହା ଆଉ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉନଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ତିଆରି ହୋଇ ବ୍ୟବହାରରେ ଲାଗିଲା ।

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* AncientScripts

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲିପି
ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପି
ଅନୁଗୋଳ

ଅନୁଗୋଳ (ଅନୁଗୁଳ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା) ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗୋଟିଏ ସହର , ପୌରପାଳିକା ଏବଂ ସଦରମହକୁମା । ଅନୁଗୁଳର ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୧୯୫ ମିଟର (୬୪୦ ଫୁଟ) ଏବଂ ମୋଟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୬୨୩୨ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଜିନ୍ଦଲ ଷ୍ଟିଲ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ପାୱାର ଲିମିଟେଡ୍ (JSPL) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଅନୁଗୁଳ ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସମନ୍ୱିତ ଇସ୍ପାତ ସୁବିଧା ଏବଂ ଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହି ସହରକୁ ଶୈଳଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

## ଜନଗଣନା 
୨୦୧୧ ଜଣଗଣନା ଅନୁସାରେ, ଅନୁଗୁଳର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୪୪,୩୯୦ । ପୁରୁଷ ୫୫% ଆଉ ମହିଳା ୪୫% । 
ଅନୁଗୁଳର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୮.୭୯%, ଯାହାକି ଜାତୀୟ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୯.୫%ଠାରୁ ବେଶୀ । ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ୧୧% ଛ ବର୍ଷରୁ କମ ।

## ଭୌଗଳିକ
ଅନୁଗୁଳ  ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ହେଉଛି ୨୦.୫ ଉ. ୮୫.୮୩ ପୂ. ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନରୁ ଏହାର ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ୧୯୫ ମି(୬୪୦ଫୁଟ) ।

## ପାଣି ପାଗ 
ସାଧାରଣତଃ ଅନୁଗୁଳ ଜ଼ିଲ୍ଲାରେ ୪ଟି ମୁଖ୍ୟ ଋତୁ ଦେଖାଦିଏ। ଅପ୍ରେଲରୁ ଜୁନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ରୀଷ୍ମ,ଜୁଲାଇରୁ ଅକ୍ଟୋବର ଜାଏଂ ବର୍ଷା, ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃୟାରୀ ଜାଏଂ ଶୀତ ଓ ଫେବୃୟାରୀ ଓ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଥାଏ । ବାର୍ଷିକ ହାରା ହାରୀ ସର୍ବମୋଟ୍ ୧୪୨୧ ମିମି ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ ।

## ତାପମାତ୍ରା 
ଅନଗୁଳଠାରେ ଏକ ପାଣିପାଗ ଅନୁସ୍ଠାନ ଅବସ୍ଥିତ.ସର୍ବୋଚ ତାପମାତ୍ରା ୪୪ ଡିଗୀ ହାରା ହାରୀ ଏବଂ ସର୍ବ ନିମ୍ନ ୧୧ ଡିଗୀ ସେଲସିଅସ୍ ଜଣା ପଡ଼ିଛି. ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ତ ଦିନ ୫୦ ଡିଗୀ ଥିଲା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ୫.୨ ଡିଗୀ ଜଣା ପଡ଼ିଛି।

## ପବନ ବେଗ 
ବର୍ଷ ସାରା ମୃଦୁ ପବନ ବୋହିବା ସଂଗେ ସଂଗେ ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ପବନର ବେଗରେ ଆଧିକତ୍ୟା ଦେଖାଦିଏ.୨୦୧୩ରେ ମହା ବାତ୍ୟା ଫାଇଲିଂ 
ଯୋଗୁଁ ଅନଗୁଳରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ବେଗରେ ପବନ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା.

## ବିରଳ ପାଣିପାଗ 
୧୨ ଅପ୍ରିଲ୍ ୨୦୦୩ରେ କୁଆ ପଥର ସହ ଝଡ଼ ବାତ୍ୟା ପ୍ରଭୁଦ କ୍ଷତି ଘଟାଇଥିଲା. 
  

## ଉପଲବ୍ଧ ସେବା 
ବିଜୁଳି ସେବା cescoଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିଲା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ବେତାର ମାର୍ଗର ଯୋଗାଯୋଗ BSNL ,RELIANCE ,IDEA ,VODAFONE ଇତ୍ୟାଦି ସେବାକାରୀସଂସ୍ଥାମାନେ ଯୋଗାଇ ଅସୁଛନ୍ତି| 
ପାଣି ଯୋଗାଣ ଏବଂ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣରେ TAMDA ଓ MUNICIPALITYର କାର୍ଯ୍ୟ କାରିତା ରହିଛି । 
ରେଲ ମାର୍ଗଦ୍ୱାରା ଅନଗୁଳରୁ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ପୁର୍ଣ ଜାଗାକୁ ଯୋଗା ଯୋଗ ଓ ଭାରତର ଅନ୍ୟ ବୃହତ୍ ସହର ମାନକୁ ଗମନା ଗମନ କରି ହେଉଛି.
ଜାତୀୟ ରାଜ ପଥ ୫୫ କଟକ ସହର ଠୁ ସମ୍ବଲପୁର ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ ଏବଂ ୨୩ ନ ରାଜ ପଥ ଅନଗୁଳରୁ ରାଉରକେଲା ଜାଏଂ ପ୍ରସାରିତ.
ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ପଥ ଅନ୍ୟ ସହରକୁ  ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛି.

## ପ୍ରସାରଣ ସେବା
ସହରରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକର FM ସେବା ୧୦୦.୧ MHzରେ ପ୍ରସାରଣ କରା ଯାଉ ଅଛି.ଖବର୍ କାଗଜ଼ ସମ୍ବାଦ ଓ ଧରିତ୍ରୀର ଅନଗୁଳ ସଂସ୍କରଣ ସହରରୁ ପ୍ରକଶ୍ ପାଉଛି. ଓଡ଼ିଆରେ ସଂଭାବନା ପ୍ରକଶ୍ ପାଉଛି

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Tikarapada 

ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା
ହିନ୍ଦୀ

**ମାନକ ହିନ୍ଦୀ** ବା **ଆଧୁନିକ ମାନକ ହିନ୍ଦୀ** (), **ନାଗେରୀ ହିନ୍ଦୀ** ଓ **ସାହିତ୍ୟ ହିନ୍ଦୀ** ଏକ ମାନକ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ।ଏହା ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ କହାଯାଉଥିବା ମୂଳ ଖାରିବୋଲିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଅଛି । ଏହା ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ଥିବା ୨୨ଟି ସରକାରୀ ଭାଷାରୁ ଗୋଟିଏ ।

## ସ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ର 
ବିସ୍ତ୍ରୁତ ଲେଖା - **ହିନ୍ଦୀ ସ୍ୱରବିଜ୍ଞାନ **

ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ହିନ୍ଦୀର ଧ୍ୱନିସବୁ ଏହିପରି ଲେଖାଯାଏ :

### ସ୍ୱର 
ଏଇ ସ୍ୱର ଆଧୁନିକ ହିନ୍ଦୀ ପାଇଁ ଦିଆ ଯାଇଅଛି । 

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* :hi:Web Hindi Resources

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ହିନ୍ଦୀଭାଷାରେ ବିଭିନ୍ନ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ବାଣୀ

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାଷା
ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା

**ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲା**, ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହାର ଆୟତନ ୫,୧୬୫ ବର୍ଗ&nbsp;କିମି । ବଲାଙ୍ଗିର ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ଏହି ଜିଳ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ଭାଗ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ । ମୁଖ୍ୟ ବଡ଼ ଓ ସାନ ସହର ଆଉ ଥାନା ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ବଲାଙ୍ଗୀର,, ପାଟଣାଗଡ଼, ଟିଟିଲାଗଡ,କଣ୍ଟାବାଞ୍ଜି, ଲୋଇସିଙ୍ଘା, ସଇଁତଳା, ବେଲପଡା,  ଆଗଲପୁର, ଦେଓଗାଁ, ମୁରିବାହାଲ , ଗୁଡଭେଳା, ଖୋପ୍ରାଖୋଲ, ବଙ୍ଗୋମୁଣ୍ଡା, ତୁରେକେଲା,ତୁଷୁରା,ସିନ୍ଧେକେଲା, ଲାଠୋର, ଲରମ୍ଭା,  

### ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ ଓ ଶାଖାନଦୀ 
* ମହାନଦୀ
* ତେଲ
* ଉନଦର, ଲାନ୍ଥ୍, ସୁନଗଡ଼ ଓ ସୁଖତେଲ (ତେଲ ନଦୀର ଶାଖାନଦୀ)
* ଅଙ୍ଗ
* ଜିରା
* ସେଲଷିଙ୍ଗ

## ଭୂଗୋଳ 
### ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧୬,୪୮,୫୭୪ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୧୪,୫୧,୪୧୩ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୧,୯୭,୧୬୧ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି  ।
* ପୁରୁଷ: ୮,୩୧,୩୪୯
* ମହିଳା: ୮,୧୭,୨୨୫ 
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୨,୦୬,୯୬୪
* ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୫.୫୦%
** ପୁରୁଷ: ୭୭.୦୮%
** ମହିଳା: ୫୩.୭୭%

### ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ
* ଉପଖଣ୍ଡ: (୩): ବଲାଙ୍ଗୀର, ଟିଟିଲାଗଡ଼ ଓ ପାଟଣାଗଡ଼
* ପୌରାଞ୍ଚଳ: (୪)
** ପୌର ପରିଷଦ: (୧): ବଲାଙ୍ଗୀର କଣ୍ଟାବାଞ୍ଜି ଟିଟିଲାଗଡ଼ 
** ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ (୩): ପାଟଣାଗଡ଼ ଓ କଣ୍ଟାବାଞ୍ଝି ଓ ତୁଷୁରା ବେଳପଡ଼ା ସଇଁତଳା ଟିଟିଲାଗଡ
* ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି (ବ୍ଲକ): (୧୪): ଆଗଲପୁର, ଖପ୍ରାଖୋଲ, ଗୁଡ଼ଭେଲା, ଦେଓଗାଁ, ପାଟଣାଗଡ଼, ପୁଇଁତଳା, ବଙ୍ଗମୁଣ୍ଡା, ବଲାଙ୍ଗୀର, ବେଲପଡ଼ା, ଲୋଇସିଂହା, ମୁରିବାହାଲ, ସଇଁତଳା,  ଟିଟିଲାଗଡ଼ ଓ ତୁରେଇକେଲା,
* ତହସିଲ (୧୪): ଆଗଲପୁର, ଖପ୍ରାଖୋଲ, ଗୁଡ଼ଭେଲା, ଦେଓଗାଁ, ପାଟଣାଗଡ଼, ପୁଇଁତଳା, ବଙ୍ଗମୁଣ୍ଡା, ବଲାଙ୍ଗୀର, ବେଲପଡ଼ା, ଲୋଇସିଂହା, ମୁରିବାହାଲ, ସଇଁତଳା,  ଟିଟିଲାଗଡ଼ ଓ ତୁସରା

## ରାଜନୀତି
### ଲୋକ ସଭା
ଏହି ଜିଲ୍ଲାରୁ କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଅଛନ୍ତି । 
## ବିଧାନ ସଭା
ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ୫ଟି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ହେଲା:

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲା 
* ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକା, ବଲାଙ୍ଗୀର
* Globallinks factoids on Balangir 
* ଓଡ଼ିଆରେ ଖବର

ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା
ଫେଡ଼ୋରା (ଅପରେଟିଙ୍ଗ ସିଷ୍ଟମ)

**ଫେଡ଼ୋରା** () ଏକ ଆରପିଏମକୁ ନେଇ ତିଆରି ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାରରେ ଲାଗୁଥିବା ସଫ୍ଟବେରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ତିଆରି ଯାହା ଭିତରେ ଲିନକ୍ସ କର୍ନେଲ ଅପରେଟିଙ୍ଗ ସିଷ୍ଟମ ରହିଥାଏ । ଏହା ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୋଷ୍ଠୀ-ତିଆରି ଓ ରେଡ଼ ହ୍ୟାଟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ । ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ ଖୋଲା ଓ ମାଗଣା ସଫ୍ଟବେରକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ତିଆରି । 

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଲିନକ୍ସ
* ରେଡ଼ହ୍ୟାଟ ଲିନକ୍ସ
* ରେଡ଼ହ୍ୟାଟ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇସ ଲିନକ୍ସ

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Fedora Project homepage
** International Fedora Project sites

ଶ୍ରେଣୀ:ଅପରେଟିଙ୍ଗ ସିଷ୍ଟମ
ଉବୁଣ୍ଟୁ (ଅପରେଟିଙ୍ଗ ସିଷ୍ଟମ)

**ଉବଣ୍ଟୁ** ( )  ଏକ ଅପରେଟିଙ୍ଗ ସିଷ୍ଟମ ଯାହା ଡେବିଆନ ଜି.ଏନ.ଇଉ/ଲିନକ୍ସକୁ ନେଇ ତିଆରି ଓ ଏହା ଖୋଲା ଓ ମାଗଣା ସଫ୍ଟବେର ଭାବରେ ବଣ୍ଟା ଯାଇଥାଏ ଏହାର ନାମ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଉବଣ୍ଟୁ ଦର୍ଶନ ("ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାନବିକତା")ରୁ ଆସିଛି ।

## See also 
* ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ
* Linux User Group
* List of Linux distributions
* List of Ubuntu-based distributions
* Ubuntu Certified Professional
* Computer technology for developing areas

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉବୁଣ୍ଟୁ
ଓପନ-ସୋର୍ସ ସଫ୍ଟୱେର

[thumb|[ଓପନ ସୋର୍ସ ଉଦ୍ୟମର ଲୋଗୋ]]
**ଓପନ ସୋର୍ସ ସଫ୍ଟବେର** (**OSS**) ଗୋଟିଏ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସଫ୍ଟୱେର ଯାହା ସୋର୍ସ-କୋଡ଼ ସହ ମିଳିଥାଏ ଓ କେତେଗୋଟି ଅଧିକାର ଏକ ସଫ୍ଟବେର ଲାଇସେନ୍ସ ଭିତରେ କପିରାଇଟ ପାଇଁ ସାଇତାହୋଇଥାଏ ଯାହା ବ୍ୟବାହାରକାରୀଙ୍କୁ ସଫ୍ଟବେରଟିରେ ଗବେଷଣା କରିବା, ବଦଳାଇବା, ଉନ୍ନତ କରିବା ଓ କେବେକେବେ ବନତିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ ।

କେତେକ ଓପନ-ସୋର୍ସ ସଫ୍ଟବେର ପବ୍ଲିକ ଡୋମେନରେ ମିଳିଥାଏ ।

## ଆଗକୁ ପଢ଼ିବା 
* 
Free Open Source Software Book Author "Understanding FOSS" **K.S.Sampathkumar Coimbatore India**

### ଆଇନଗତ ଓ ଆର୍ଥିକ ବିଷୟ 
* Benkler, Yochai (2002), “Coase's Penguin, or, Linux and The Nature of the Firm." Yale Law Journal 112.3 (Dec 2002): p367(78) (in Adobe pdf format)
* 
* Lerner, J. & Tirole, J. (2002): ‘Some simple economics on open source’, Journal Of Industrial Economics 50(2), p 197–234
* 
* 
* Rossi, M. A. (2006): Decoding the free/open source software puzzle: A survey of theoretical and empirical contributions, in J. Bitzer P. Schröder, eds, ‘The Economics of Open Source Software Development’, p 15–55.

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Computerworld article: Does the open-source development model work for business users? 
* The Open Source Initiative's definition of open source
* Open Sources: Voices from the Open Source Revolution — an online book containing essays from prominent members of the open source community
* Free / Open Source Research Community  — Many online research papers about Open Source
* FreeOpenSourceSoftware.org - Wiki on Open Source history, organizations, licenses, people, software.
* KDE developer Aaron Siego's presentation "How OSS Improves Society"  at the 2nd Trans-Pacific Open Source Software Conference in Honolulu, Hawaii, January 2006.
* *Whence The Source: Untangling the Open Source/Free Software Debate*, essay on the differences between Free Software and Open Source, by Thomas Scoville
* Berry, D M (2004). The Contestation of Code: A Preliminary Investigation into the Discourse of the Free Software and Open Software Movement, Critical Discourse Studies, Volume 1(1). 
* EU study on adopting FLOSS
* Open Source Observatory and Repository
* Calls for open source government

ଶ୍ରେଣୀ:ମାଗଣା ସଫ୍ଟୱେର ପରମ୍ପରା ଓ ଡକୁମେଣ୍ଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମାଗଣା ସଫ୍ଟୱେର
ଶ୍ରେଣୀ:ସଫ୍ଟୱେର
ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା

thumb|ହାତୀଗୁମ୍ଫା (୧୪ତମ ଗୁମ୍ଫା) ଉଦୟଗିରି

**ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା** ଅଧା ପ୍ରକୃତିକ ଓ ଅଧା ମଣିଷଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଯାହାର ଐତିହାସିକ, ପୁରାତନ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗୁମ୍ଫାଗୁଡିକ ଦୁଇଟି ପାହାଡ଼ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରିରେ ରହିଛି ଯାହା ହାତୀଗୁମ୍ଫାର ଶିଳାଲେଖରେ **କୁମାରୀ ପର୍ବତ** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା ଓ ଏହି ଦୁଇ ପାହାଡ଼ ଉଭୟଙ୍କ ଆଡକୁ ମୁଁହାଇ ରାସ୍ତାର ଦୁଇ ପାଖରେ ଅଛନ୍ତି ।ଖଣ୍ଡଗିରିରେ ୧୫ଟି ଗୁମ୍ଫା ଥିବାବେଳେ ଉଦୟଗିରିରେ ୧୮ଟି ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । ହାତୀ ଗୁମ୍ଫା ନିକଟରେ ବାରଭୁଜା ଦେବୀଙ୍କର ଏକ ମନ୍ଦିର ଅଛି।

## ଇତିହାସ 
ଏହି ସ୍ଥାନ ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଜୈନ ବିବରଣୀରୁ ଜାଣିବାକୁ ମିଳେ, ଏହି ସ୍ଥାନରେ ମହାବୀର ଜୈନ ତାଙ୍କର ଧର୍ମପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଅଛି, ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଶା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଐତିହାସିକ ଉପାଦାନ । ଏଠାରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଜୈନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସାଧୁ ମାଁନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । 

 
 ଉଦୟଗିରିଠାରେ ଥିବା ଗୁମ୍ଫାର ତାଲିକା–
 
 ୧−ରାଣୀ ଗୁମ୍ଫା
 ୨−ଛୋଟ ହାତୀ ଗୁମ୍ଫା
 ୩-ଅଲକାପୁରି ଗୁମ୍ଫା
 ୪-ଜୟ-ବିଜୟ ଗୁମ୍ଫା
 ୫-ଠାକୁରାଣୀ ଗୁମ୍ଫା
 ୬-ପାତାଳପୁରି ଗୁମ୍ଫା
 ୭-ଗଣେଶ ଗୁମ୍ଫା
 ୮-ଜମ୍ବେଶ୍ୱର ଗୁମ୍ଫା
 ୯-ବ୍ୟାଘୃ ଗୁମ୍ଫା
 ୧୦-ସରପ ଗୁମ୍ଫା
 ୧୧-ହାତୀ ଗୁମ୍ଫା
 ୧୨-ଧାନଘର ଗୁମ୍ଫା
 ୧୩-ହରୀଦାସ ଗୁମ୍ଫା
 ୧୪-ଜଗମଥା ଗୁମ୍ଫା
 ୧୫-ରୋସେଇ ଗୁମ୍ଫା

## ଉଦୟଗିରିରେ ଥିବା ଗୁମ୍ଫାମାନଙ୍କର ତାଲିକା 
# ରାଣୀଗୁମ୍ଫା
# ବଜାଘର ଗୁମ୍ଫା
# ଛୋଟ ହାତୀଗୁମ୍ଫା
# ଅଳକାପୁରୀ ଗୁମ୍ଫା
# ଜୟ-ବିଜୟ ଗୁମ୍ଫା
# ପଣସଗୁମ୍ଫା
# ଠାକୁରାଣୀ ଗୁମ୍ଫା
# ପାତାଳପୁରୀ ଗୁମ୍ଫା
# ମଞ୍ଚପୁରୀ ଗୁମ୍ଫା
# ଗଣେଶ ଗୁମ୍ଫା
# ଜାମ୍ବେଶ୍ୱର ଗୁମ୍ଫା
# ବ୍ୟାଘ୍ର ଗୁମ୍ଫା
# ସର୍ପ ଗୁମ୍ଫା
# ହାତୀ ଗୁମ୍ଫା
# ଧନଘର ଗୁମ୍ଫା
# ହରିଦାସ ଗୁମ୍ଫା
# ଜଗମଥା ଗୁମ୍ଫା
# ରୋଷେଇ ଗୁମ୍ଫା

## ଖଣ୍ଡଗିରିରେ ଥିବା ଗୁମ୍ଫା 
# ତତ୍ତ୍ୱ ଗୁମ୍ଫା-୧
# ତତ୍ତ୍ୱ ଗୁମ୍ଫା-୨
# ଅନନ୍ତ ଗୁମ୍ଫା
# ତେନ୍ତୁଳି ଗୁମ୍ଫା
# ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା
# ଧ୍ୟାନ ଗୁମ୍ଫା
# ନବମୂନି ଗୁମ୍ଫା
# ବାରଭୂଜି ଗୁମ୍ଫା
# ତୃସୁଳ ଗୁମ୍ଫା
# ଅମ୍ବିକା ଗୁମ୍ଫା
# ଲଲାତେନ୍ଦୁ କେଶରୀ ଗୁମ୍ଫା
# **ନାମହୀନ**
# **ନାମହୀନ**
# ଏକାଦଶୀ ଗୁମ୍ଫା
# ନାମହୀନ

ଫାଇଲ:Khandagiri caves8.jpg|ଛୋଟ ହାତୀ ଗୁମ୍ଫା
ଫାଇଲ:Khandagiri caves2.jpg|ଉଦୟଗିରିରେ ଥିବା ପୁରାତନ ଲେଖା
ଫାଇଲ:Udayagiri caves.jpg|ଖଣ୍ଡଗିରି 
ଫାଇଲ:Udayagiri caves3.jpg|ଖଣ୍ଡଗିରିରେ ଥିବ ଏକ ସ୍ତମ୍ଭ
ଫାଇଲ:Khandagiri caves4.jpg|ଉଦୟଗିରି

### ଆହୁରି ଦେଖନ୍ 
When it was made

## ଆଧାର 
* Sachin Singhal: Orissa tourist road guide and political, Vardhman Publications, 
* Sadananda Agrawal: Sri Kharavela, Published by Sri Digambar Jain Samaj, Cuttack, 2000.

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* http://www.indiaplaces.com/india-monuments/bhubaneshwar-udaigiri-caves.html 
* Udayagiri Complex, extensive image gallery by Indira Gandhi National Centre of Arts
* Udayagiri Caves, Khandagiri Caves, Orissa - rock cut Jain temples  by Wondermondo

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତନ ସ୍ମାରକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ
ବଲାଙ୍ଗୀର

## ଇତିହାସ 
ବଲାଙ୍ଗୀର ନାମଟି ବଳରାମ ଗଡରୁ ଆସିଛି I ଏହାର ଆଉ ଏକ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ହେଲା " ବଲଂ ଅଙ୍ଗିକରୋତି ବିଶ୍ୱ ଯସ୍ୟ ତତ ବାଲାଙ୍ଗୀରମ I ଅର୍ଥାତ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ବଳ, ଶକ୍ତି ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ସାରା ବିଶ୍ୱର ଲୋକେ ଅଙ୍ଗୀକାର ବା ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ଯେ ଏମାନେ ବଳବାନ ସେହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ବଲାଙ୍ଗୀର ବୋଲି କୁହାଯାଏ |  
thumb|ବଲାଙ୍ଗୀର ରାଜପ୍ରାସାଦ

## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ 
* ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର
* ନୃସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିର
* ବଲାଙ୍ଗୀର ରାଜ ପ୍ରାସାଦ
* ମା ପାଟଣେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର
* ସୋମେଶ୍ବର ଶୈବପୀଠ  ,ରାଣୀପୁର ଝରିଆଲ
* ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ ,ରାଣୀପୁର ଝରିଆଲ
* ଲୋକନାଥ ବାବା ମନ୍ଦିର
*ଗିରିଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମନ୍ଦିର, ଗଏଁତଲା
*ବ୍ରଜଧାମ, ସିଂଖମନ
*ବୀଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର, ସୂର୍ଡା
*ଶୀବ ମନ୍ଦିର, ଖୁଜେନପାଲି
*ଆନନ୍ଦ ନିକେତନ ଆଶ୍ରମ, ଖୁଜେନପାଲି
*ଯୋଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ,ଯୋଗୀସର୍ଡା
*ହରି ହର ହାଇସ୍କୁଲ,ଯୋଗୀସର୍ଡା

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Official website of Balangir
* ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକା, ବଲାଙ୍ଗୀର

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା 
[[ବଲାଙ୍ଗୀର ଗୋଟିଏ ବ୍ୟସ୍ତ ବହୁଲ ସହର।ଏହାକୁ  ଚେସ୍ ବୋର୍ଡ଼ ସିଟି ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଏ  ।ଖାଇବା ପିଇବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟରେ ମିଳେ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ।
ଚକୁଳି ପିଠା

**ଚକୁଳି ପିଠା** ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ଚାଉଳ ଚୂନା ଓ ବିରିରୁ ତିଆରି ବହଳିଆ ମଣ୍ଡକୁ ତାବାରେ ଭାଜି ତିଆରି କରାଯାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଚୂନା, ବିରି ବଟା, ଲୁଣ ଆଦିକୁ ମିଶାଇ କିଛିଘଣ୍ଟା ରଖାଯାଏ । ଏହା ଭଲଭାବେ ଫୁଲିଗଲେ ତାହାକୁ ତାବାରେ ସୋରିଷ ତେଲ ବା ଘିଅରେ ଭାଜି ତିଆରି କରାଯାଏ ।ସାଧାରଣତଃ ବିରିର ପରିମାଣ ଅନୁସାରେ ଚକୁଳିର ଫୁଲିବା ନିର୍ଭର କରେ । ବିରି ଅଧିକ ଦେଲେ ପିଠା ଫୁଲେ ଓ ନରମ ହୋଇଥାଏ , ଓ କମ ଦେଲେ ଦେଲେ ପିଠା ଟାଣୁଆ ଓ ଖଡ ଖଡିଆ ହୋଇଥାଏ ।  ଏହା ଦେଖିବାକୁ ରୁଟିପରି ଗୋଲାକାର ଓ ସରୁ ହୋଇଥାଏ ।

## ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ 
* ଚକୁଳି
* ସରୁ ଚକୁଳି
* ବୁଢ଼ା ଚକୁଳି
:ଚାଉଳ ଚୁନା, ବିରି ମଣ୍ଡ, ଚିନି/ଗୁଡ, ଛେନା, ନଡିଆ କୋରା ଆଦିକୁ ମିଶାଇ ଏହି ଚକୁଳି ତିଆରି କରାଯାଏ । 
thumb|ଅଟା ଚକୁଳି
* ଅଟା ଚକୁଳି: ଅଟା ଚକୁଳି ଅଟାରୁ ତିଆରି ଚକୁଳି ପିଠାକୁ ବୁଝାଇ ଥାଏ । ଏହା ଅଟା, ଲୁଣ ଓ ପିଆଜକୁ ଗୋଳାଇ ତାବାରେ ଭାଜି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଅଦା ଛେଚି କରି ଏଥିରେ ପକେଇଲେ ଏହାର ସ୍ୱାଦ ଆହୁରି ବଢିଯାଏ । ada
thumb|ରଜ ଚକୁଳି ପିଠା ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାରର ଅଟା ଚକୁଳିକୁ ଅଟା ସହିତ ଗୁଡ, ନଡିଆ କୋରା ଓ ପାଚିଲା କଦଳୀ ଗୋଳାଇ ତିଆରି କରାଯାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଓଡ଼ିଆ ନାରୀ.କମ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଛପନ ଭୋଗ
ଚନ୍ଦନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

thumb|280px|right|ଚନ୍ଦନେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
**ଚନ୍ଦନେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର** ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ଓଡ଼ିଆ ନୂଆବର୍ଷ ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଏଠାରେ ଏକ ବିରାଟ ମେଳାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ଏହାକୁ "ଚଡକ ମେଳା" କୁହାଯାଏ l ଅନେକ ଭକ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆଖପାଖ ରାଜ୍ୟରୁ ଏଠାକୁ ଏହିଦିନ ଆସିଥାନ୍ତି ।
## ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାକୁ ବାଲେଶ୍ୱର, ଜଳେଶ୍ୱର ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଦିଘାଠାରୁ ଗମନାଗମନର ସୁବିଧା ଅଛି ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଚାନ୍ଦିପୁର
* ଭୂଷଣ୍ଡେଶ୍ୱର

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
କୀଚକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର

**କୀଚକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର** ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଖିଚିଂଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।ଏଠାରେ ମା କୀଚକେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । 
## ଅବସ୍ଥାନ 
ଏହା ବାରିପଦାରୁ ୧୫୦ କି.ମି. ଓ ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ୨୦୫ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ 
ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଗୁନି ପଥରରେ ଗଠନ କରାଯାଇଛି ।

## ନିର୍ମାଣ ଇତିହାସ 
କୀଚକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୯୨୦ରୁ ୯୨୬ ମଧ୍ୟରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ତତ୍କାଳୀନ ଭଞ୍ଜବଂଶୀୟ ମହାରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ମନ୍ଦିରଟି ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଭାଙ୍ଗିରୁଜି ଯାଇଥିବାରୁ, ମହାରାଜା ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଏହାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ମନ୍ଦିରରେ ଲାଗିଥିଲା ୬୦ଭାଗ ପଥର ପୁରୁଣା ମନ୍ଦିରର ଅବଶେଷ ଥିଲା ବେଳେ, ୪୦ଭାଗ ପଥର ନୂଆ ପଥର ଲାଗିଥିଲା । ଏହି ନୂଆ ପଥର ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା କେଶନା ଓ ଆଦିପୁର ଗାଁ ନିକଟସ୍ଥ ଖଣିରୁ ଅଣା ଯାଇଥିଲା । ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣରେ ରାଜ୍ୟ ବାହାର ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ବ୍ୟତିତ ଶହ ଶହ ଆଞ୍ଚଳିକ କାରିଗର ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଛୋବି 

Kechakeshari temple sin test bar.jpg|
Shiv-parvati (khiching mbj).jpg|
Kechakeshari temple besides.jpg
Kechakeshari temple art1.jpg
Kechakeshari temple museum.jpg
Kechakeshari temple khiching mbj.jpg

## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* maa kichakeshwari,the chamuda temple 
* bahalada,a place near to khiching
* sarvam shakti mayam 
* sculptures of Kalinga style

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି ପୀଠ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା
ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର

**ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ନୀଳଗିରି ପାଖରେ ଥିବା ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଜଣକୁ ପାହାଡ଼଼ି ଚଟାଣ ଭିତରେ ବହିଯାଇଥିବା ଝରଣା ପାଣି ଦେଇ ହାତରେ ଛୁଇଁ ଜାଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏଠାରେ ପାହାଡ଼଼ୀ ଝରଣା ଭିତରେ ପାଞ୍ଚୋଟି ଶିବଲିଙ୍ଗ ପୂଜାପାଉଛନ୍ତି ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଜାଗାର ନାମ ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ହୋଇଛି ।ବାଲେଶ୍ୱର ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ବେଳାଭୂମିକୁ ସାମନ୍ତରାଳଭାବରେ କୁପାରୀଠାରୁ ନୀଳଗିରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳା ଲମ୍ବିଆସିଛି । ୧୦୦୦ ଫୁଟ ଛୋଟ ଛୋଟ ପାହାଡ଼ "ଦେବଗିରି" ପର୍ବତମାଳାର ପଞ୍ଚେଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଏକ ଅଂଶ ବିଶେଷ । ଏହି ଶୈବପୀଠର ପାଦଦେଶରେ ଝରଣାଟିଏ ବହିଯାଇଛି । ଏହି ଜଳସ୍ରୋତ ମଧ୍ୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ପାଞ୍ଚଗୋଟି ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛନ୍ତି ପଞ୍ଚେଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ପୀଠ । ଭକ୍ତମାନେ ଜଳସ୍ରୋତ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚେଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ପୂଜାକରନ୍ତି । ପ୍ରସ୍ତର ଉପରେ ବସି ପୁଜକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ତରଫରୁ ଯାତ୍ରୀନିବାସର ଆନୁସାଙ୍ଗିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ସମୟରେ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ବ୍ୟାପୀ ମେଳା ହୁଏ । ବହୁ ଲୋକ ଏଠାକୁ ଆସି ଦେବଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ଓ ମନୋହାରୀ ଜିନିଷ କିଣିଥାନ୍ତି । ଦେବଗିରି ପର୍ବତର ଶିଖର ଦେଶରେ ମଣ୍ଡଳେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀସ୍ଥାନ ରହିନ୍ତି । ଏହାଙ୍କୁ ବର୍ଷାଦେବୀ  ମଧ୍ୟ କହାଯାଏ । ବର୍ଷା ନହେଲେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜାକଲେ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଦେବଗିରି ପର୍ବତମାଳା ପରିବେଷ୍ଟିତ ପର୍ବତର ଶୀର୍ଷଦେଶରୁ ମଙ୍ଗଳପୁର ପ୍ରାଚୀନ ପଥ ଓ ଦୁର୍ଗପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ରହିଛି । ଜନଶୃତି ଅଛି ଯେ ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ପାହାଡ଼ର ପାଦଦେଶରୁ ଏହି ସୁଡଙ୍ଗ ରହିଛି ।

## ଗମନାଗମନ 
ଏହା ନୀଳଗିରିଠାରୁ ୧୦ କିଲୋମିଟର, ବାଲେଶ୍ୱରଠାରୁ ୩୦ କି.ମି. ଓ ବାରିପଦାଠାରୁ ୮୫ କିମି ଦୂରତାରେ ରହିଛି। ଏହି ଦୁଇ ସହରଠାରୁ ବସଯୋଗେ ଗମନାଗମନର ସୁବିଧା ଅଛି । ଏଠାରେ ଏକ ସରକାରୀ ପାନ୍ଥଶାଳା ଅଛି ।

thumb|center|650px|ପାହାଡ଼଼ି ଝରଣା ଭିତରେ ବାବା ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱରର ନିଆରା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ 

 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ

**ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ** (ଜନ୍ମ: ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭) କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ । ସେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।  ତାଙ୍କର ୧୫୦ଟି ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଓ ସମାଲୋଚନା ବହି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । ୧୯୭୦-୧୯୯୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ଉପନ୍ୟାସ 
* ଶେଷ ବସନ୍ତ
* ଅଭିମାନ
* ପରପୁରୁଷ
* ଓଦା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ
* ରଙ୍ଗନଟି
* ଚପଳ ଛନ୍ଦା
* ଉଜାଣି ଯମୁନା
* ଅଶ୍ୱମେଧର ଘୋଡ଼ା  (ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ) 
* ପ୍ରେମିକା
* ବଧୂ ନିରୂପମା
* ନଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର 
* ନାୟିକାର ନାମ ଶ୍ରାବଣୀ
* ପାପପୁଣ୍ୟ
* ନଗରୀର ନିଳପରୀ
* ବନ୍ଦୀ ଯାଯାବର
* ମାୟାବୀ ହୃଦୟ
* ରାଣୀ ମହୁମାଛି
* ଶେଷ ଅଭିନୟ
* ଶେଷ ରାତ୍ରିର ସୂର୍ଯ୍ୟ
* ପ୍ରେମ ଓ ପୃଥିବୀ
* ଧୂଳିଘର
*ଏଇ ଗାଁ ଏଇ ମାଟି
* ଅସବର୍ଣ୍ଣ
*ଅଚିହ୍ନା ଆକାଶ
* ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ
*ଦଗ୍ଧ ଫୁଲବନ

 
### ଗଳ୍ପ 
* ମହିଷାସୁରର ମୁହଁ (କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ)
* ମନ ଭଲ ନାହିଁ
* ରାଜକନ୍ୟାର ଦୁଃଖ
* କେତେ ଯେ ବସନ୍ତ ସତେ
* ଜୀବନର ଜଟିଳତା
* ନିର୍ବାଚିତ ଗଳ୍ପ
* କଳିକାଳ
* ଛବିର ମଣିଷ

### ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ 
* ଦ୍ୱାରକା ଦର୍ଶନ
* ତୀରେ ତୀରେ ତୀର୍ଥ
* ବାଇଓଗ୍ରାଫି ମହାତ୍ମା
* ଜନ ନାୟକ
 
### ସମାଲୋଚନା 
* ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସମାଜ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ରୂପରେଖ
* ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସାହିତ୍ୟ
* ସାହିତ୍ୟର ସୂଚୀପତ୍ର

### ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା 
* ନବରବି
* ଆସନ୍ତାକାଲି
* ଗଳ୍ପ
*କୃଷକ
### ଗ୍ରନ୍ଥ
*ସାହିତ୍ୟର ସୂଚୀପତ୍ର
 
## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୫ (ମହିଷାସୁରର ମୁହଁ ଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ) 
* ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୬ (ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି ପାଇଁ) 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୫ (ଅଶ୍ୱମେଧର ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ)  
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୮୮ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୯(ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି ପାଇଁ)
* ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୭
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି), ୧୯୯୪
* ଶୁକଦେବ ସାହୁ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୩ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଗୋବର୍ଦ୍ଧନରାମ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୧ (ଗୋବର୍ଦ୍ଧନରାମ ସ୍ମୃତି କମିଟି, ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦତ୍ତ)

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:କୃଷକ ପତ୍ରିକା
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

**ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ** (ବି.ପି.ଇଉ.ଟି.), ରାଉରକେଲା ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ । ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଗୃହିତ ବି.ପି.ୟୁ.ଟି ଅଧିନିୟମ-୨୦୦୨ (ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୨)ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା, ତେଣୁ ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା ତଥା ସାଧାରଣ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ବୈଷମ୍ୟତା ଅନୁଭବ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଅସୁବିଧାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନକୁ ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ଯାନ୍ତ୍ରିକ (ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ), ସ୍ଥାପତ୍ୟ (ଆର୍କିଟେକ୍ଚର), ପ୍ରବନ୍ଧ (ମାନେଜମେଣ୍ଟ), ଫାର୍ମସି ଓ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରୟୋଗ (ଏମ.ସି.ଏ.) ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଅଣାଯାଇଥିଲା । ଆଜି ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୧୫୬ଟି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଉଭୟ ଅଧିନସ୍ଥ/ଘଟକ ଓ ଅନୁବନ୍ଧିତ, ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଏଠାରେ ପାଖାପାଖି ୧,୨୦,୦୦୦ ଛାତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।

ବି.ପି.ୟୁ.ଟି ଅଧୀନରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ଘଟକ (constituent) ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବାକି ସମସ୍ତ ଘରୋଇ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡ଼ିକ ଅନୁବନ୍ଧିତ (affiliated) ବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । 

* ଅନୁବନ୍ଧିତ କଲେଜ ତାଲିକା

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ମୃତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

**ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ** (୨୦୦୬ ପୂର୍ବରୁ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ ନାମରେ ଜଣା) ଓଡ଼ିଶାର କଟକରେ ଥିବା ଏକ ରାଜ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ । ୨୦୦୬ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୫ ତାରିଖରେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜକୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା । ଥୋମାସ ଏଡୱାଡ ରେଭେନ୍ସା ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ୧୮୬୮ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

## ଇତିହାସ 
### ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟ 
୧୮୬୬ର ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମାନେ ବହୁ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ । ସେ ଯୁଗରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷାର କିଛି ସାଧନ ନଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ କିଛି ଦୂରଦର୍ଶୀ ଓଡ଼ିଆ ତଥା ଶାସନ କରୁଥିବା କିଛି ଇଂରେଜ ସୁଶାସକମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଇଛା କରିଥିଲେ । ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ତତ୍କାଳୀନ କମିସନର ଟି. ଇ. ରେଭେନ୍ସା ଯେ କି ସେ କାଳର ଓଡ଼ିଆ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଏହି ଦୁଖ ବୁଝି ବଙ୍ଗ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଏକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଆଣିଥିଲ େ। ଏହିପରି ୧୮୬୮ ମସିହାରେ ଜାନୁୟାରୀରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶ୍ରେଣୀ ସ୍ଥାପନ ହେଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ କେବଳ ୬ ଜଣ ଛାତ୍ର ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ  
thumb|center|750px|ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ମୁଖ୍ୟ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଓ ପ୍ରବେଶ , ୨୦୧୧

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ବେବପୃଷ୍ଠା 

ଶ୍ରେଣୀ:କଟକରେ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ପୁରାତନ କଳା

thumb|୨୧୨୦ ଖ୍ରୀ.ପୂ.ର ସୁମେରୀୟ ଦେବୀ
**ପ୍ରାଚୀନ ବିଶ୍ୱର କଳା** ନାନା ପ୍ରକାରର କଳାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଚଳଣି, ପୁରାତନ ସମାଜ, ଯଥା- ଚୀନ, ଭାରତ, ମେସୋପଟାମିଆଁ, ମିଶର, ଗ୍ରୀସ, ରୋମ ଆଦିର ସମାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।

## ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରକଳା 
thumb|ଅଜନ୍ତାର ଜାତକ ଗଳ୍ପ
ପୁରାତନ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରକଳା ସବୁ ଥିଲା ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ କାଳର ପଥର ଉପରେ ଅଙ୍କା କଳା, ଯାହା ଭିମ୍ବେତ୍କା ସମେତ ନାନାଦି ପେଟ୍ରୋଗ୍ଲିଫଥିବା ଜାଗରୁ ମିଳିଛି, ତାହା ଭିତରୁ କେତେକ ୫୫୦୦ ଖ୍ରୀ.ପୂ.ରୁ ପୁରୁଣା । ଏହିପରି କଳାସବୁ ଶହଶହ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଥିଲା, ୭ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଜନ୍ତା, ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ଓଡ଼ିଶାର କୋଣାର୍କର କଳା ସବୁ ଏହି ପଥରରେ ଖୋଦାହୋଇଥିବା କଳାକୃତିର ଉଦାହରଣ । ପୁରାତନ ଭାରତରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତଳେ ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ତୂପ ଓ ଏହି ପଥର ଖୋଦା କଳାକୃତି ମିଳିଥାଏ ।

## ଗ୍ୟାଲେରି 

Image:Fayum-11.jpg|ଏକ ମୁଦିପରି ଦିଶୁଥିବା କେଶକଳା ଥିବା ନାରୀର ବର୍ଣ୍ଣନା, ରୟାଲ ମିଉଜିଅମ ଅଫ ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡ ।
Image:MaskeAgamemnon.JPG| ଆଗାମେମନନର ମୁଖା 
File:Nok sculpture Louvre 70-1998-11-1.jpg| ନୋକ କଳା 

## ଆଧାର 

* Bailey, Douglass. (2005). *Prehistoric Figurines: Representation and Corporeality in the Neolithic.* Routledge Publishers. 

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Phoenix Ancient Art
* Seattle's Art Museum
* Oriental Institute
* Virtual Egyptian Museum 

ଶ୍ରେଣୀ:କଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ଗୋପାଳପୁର ବେଳାଭୂମି

**ଗୋପାଳପୁର ବେଳାଭୂମି** ଗୋପାଳପୁରଠାରେ ଥିବା ଏକ ବେଳାଭୂମି ଓ ଏକ ପୁରାତନ ବନ୍ଦର ତଥା ଏବେକାର ଏକ ମାଛଧରା ବନ୍ଦର ।

## ଭୂଗୋଳ 
ଗୋପାଳପୁର ବେଳାଭୂମି ବ୍ରହ୍ମପୁର ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ । ଏହା ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ପନ୍ଦର କି.ମି. ଦୂର ଓ ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ବନ୍ଦର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବେଳାଭୂମି
ଶ୍ରେଣୀ:ବେଳାଭୂମି
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା
ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି ବୌଦ୍ଧ ବିହାର

thumb|200px|ଚନ୍ଦ୍ରଗିରିର ବୁଦ୍ଧ ମୁର୍ତ୍ତି

**ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି** ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ବୌଦ୍ଧ ବିହାର ଓ ଉପାସନା ସ୍ଥଳ । ୧୯୫୯ରେ ଚୀନରେ ତିବ୍ୱତ ଅଧିଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଅନେକ ତିବ୍ୱତୀୟ ଏଠାରେ ଆସି ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ । ଏହା ଯଦିଓ ଓଡ଼ିଶାର ବାକି ସବୁ ଯାଗାଠାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ ତେବେ ଏଠାକାର ପରିବେଶ ପୁରା ଅଲଗା । ଠାଏ ଠାଏ ସାନ ସାନ ବୌଦ୍ଧ କୁଡ଼ିଆ ଘର ଓ ବୌଦ୍ଧ ବିହାର ଅଛି ।

thumb|ଚନ୍ଦ୍ରଗିରିରେ ଥିବା ବୌଦ୍ଧ ବିହାର

## ଅବସ୍ଥାନ 
* ଏଠାକାର ବସ ରହିବା ଯାଗାର ନାମ ହେଲା ଲୋବେରସିଙ୍ଗ । ଏହା ତପ୍ତପାଣିରୁ ୩୫ କି.ମି. ଦୂର । ଏଠାରେ ତିବ୍ୱତୀୟ ଲୁଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମିଳିଥାଏ ।
* ପାଖ ସହର: ବ୍ରହ୍ମପୁର (୧୫ କି.ମି.)
* ପାଖ ବିମାନ ବନ୍ଦର: ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର, ଭୁବନେଶ୍ୱର

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟସ୍ଥଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବୌଦ୍ଧ ବିହାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଜପତୋ ଜିଲ୍ଲା
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର

**ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର** , (**ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିମାନ ବନ୍ଦର** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା), ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ନଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ଓ ଏକମାତ୍ର ବିମାନ ବନ୍ଦର । ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନେତା, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ବିମାନ ଚାଳକ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହାର ନାମ ରଖାଯାଇଛି ।

### ଟର୍ମିନାଲସ
#### ଟର୍ମିନାଲସ ୧ (ଘରୋଇ)
#### ଟର୍ମିନାଲସ ୨ (ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ)
#### ଦ୍ରବ୍ୟ
## ବିମାନ ସେବା ଓ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳ 
ଏବେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦରରୁ ଚାଲୁଥିବା ସିଧା ଉଡାଣ/ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ସବୁ ।
, 

[thumb|ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ [ବିମାନ ବନ୍ଦର]]
[thumb|ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ  [ବିମାନ ବନ୍ଦର ଚେକ୍ଇନ୍ ଏରିଆ]]
thumb|ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର
#### ନିଦ୍ଧାରିତ
#### ଅଧିକାର ପତ୍ର
### ବିମାନ ସେବା
#### ଚାଳକ 
#### ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣକାରୀ ବ୍ୟବସାୟ
* Dakota Food Court & Lounge by Hotel Crown
* Canara Airport Cafeteria
* ମେଫେୟାର ହୋଟେଲ ଏବଂ ରେସର୍ଟ
* National Aviation Company of India Ltd. (NACIL)
* Pal Heights

#### ଇନ୍ଧନ
*ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ
*ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ
*ଇଣ୍ଡିଆନ ଅଏଲ
*ରିଲିୟନ୍ସ  Aviation

#### ପ୍ରଶଂସା
### ସଂଯୋଜକ
### ଘଟଣା ଓ ଦୁର୍ଘଟଣା
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* http://aai.aero/allAirports/bhubaneshwar_generalinfo.jsp 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ବିମାନ ବନ୍ଦର
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ମୃତି
ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ

[right|200px|thumb|ହାତବୁଣା [ଇକତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ]]
**ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ** ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ହାତବୁଣା ଇକତ ଶାଢ଼ୀ ହେଉଁଥିରେ ସୂତା ସବୁକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାଯାଏ ଓ ସେଥିରେ ଶାଢ଼ୀ ବୁଣାଯାଇଥାଏ, ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶାର ସୋନପୁର, ସମ୍ବଲପୁର ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ବୁଣାଯାଇଥାଏ । ଶାଢ଼ୀ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ଲୁଗା ଯାହା  ସିଲାଇ ନକରାଯାଇ ପିନ୍ଧା ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହାର ଆକାର ୪-୯ ମିଟର ହୋଇଥାଏ ।

thumb|alt=Alt text|ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ

## ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରାଳୟ 
୧୯୩୦ରେ ବରଗଡ଼ଠାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ କୃତାର୍ଥ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଏହା ଗରିବ ଆଦିବାସୀ ଓ ହରିଜନମାନଙ୍କୁ ହାତବୁଣା ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ ତିଆରି କରି ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଧାରଣର ମାନ ବଢ଼ାଇବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି ।

thumb|right|alt=Alt text|ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ ବୁଣା

## କନା ଓ ଡିଜାଇନ 
ସମ୍ବଲପୁରୀ କନା ଏକ ନିଆରା ପଦ୍ଧତିରେ ତିଆରି *ବାନ୍ଧ* କଳାରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ, ବୁଣାକାରମାନେ ଗଛ, ଲତା ଓ ନାନାଦି ଛବି ଆଙ୍କିଥାନ୍ତି କଣା ଉପରେ । ତେବେ ଆଜିକାଲି ଅନେକ ନୂଆ ନୂଆ ଢଙ୍ଗର ବାନ୍ଧରେ ପୋଟ୍ରେଟ, ଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍କେପ ଓ ଫୁଲ ପାଖୁଡ଼ା ଆଦି ଅଙ୍କାଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ।
### ରଙ୍ଗ 
ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରରେ ଦିଅ ଯାଉଥିବା ରଙ୍ଗର ମନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ତାହା ଏପରି ଭାବେ ତିଆରି ହେଇଥାଏ ଯେ ତାହା ବହୁଦିନ ବ୍ୟବହାର ପରେ ମଧ୍ୟ ମଳିନ ପଡେ ନାହି । ଏହି ରଙ୍ଗର ପ୍ରସ୍ତୁତି ବିଧି ଗୋପନୀୟ ରକ୍ଷା ଯାଇଥାଏ ।

## ଓଡ଼ିଶାର ହାତବୁଣା ଲୁଗାର ପ୍ରକାର 
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ବଲପୁରୀ ହାତବୁଣା ଲୁଗା 
ଶାଢ଼ୀକୁ ବାଦଦେଇ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଲୁଗାରେ ତିଆରି ଝରକା ପରଦା, ବିଛଣା ଚାଦର, ପଲଙ୍କ ଚାଦର, ସୋଫା ଖୋଳ, ତଉଲିଆ, ପିନ୍ଧା ଲୁଗା ଥାନ, ସମ୍ବଲପୁରୀ ସାଲୁଆର କାମିଜ, କୁରୁତା ଆଦି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆଗକୁ ପଢ଼ିବେ 
* *The Orissan art of weaving*, କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର, ପ୍ରକାଶକ: କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର (୧୯୯୫)
* *Indian ikat textiles*, V & A Museum Indian Art Series. ରୋଜମାରି ଗିଲ, ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଆଣ୍ଡ ଆଲବର୍ଟ ମିଉଜିଅମ. ଭି ଆଣ୍ଡ ଏ ପବ୍ଲିକେସନ, ୧୯୯୮ .

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Sambalpuri sarees 

ଶ୍ରେଣୀ:ଶାଢ଼ୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଶାଢ଼ୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଭୌଗଳିକ ସଙ୍କେତ
କଳିଙ୍ଗ, ଭାରତ

thumb|କଳିଙ୍ଗଖଣ୍ଡ
thumb|କଳିଙ୍ଗଖଣ୍ଡ
**କଳିଙ୍ଗ** ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ଐତିହାସିକ ଭୌଗଳିକ ଓ ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ର। ଏହା ଉତ୍ତରେ ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ଗୋଦାବରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ପୂର୍ବରେ ମହୋଦଧିଠାରୁ ପଶ୍ଚିମରେ ଅମରକଣ୍ଟକ ପର୍ବତମାଳା ଓ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ମାଳଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ। ଏଠାରେ ପରିଶ୍ରମୀ **କଳିଙ୍ଗୀୟ** (ସାହସିକ) **କୋଶଳୀୟ** (କୁଶଳୀ) ଓ **ଉତ୍କଳୀୟ** (ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଳାକାର) **ଓଡ୍ର** (ଅରୁଆ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା) ଲୋକମାନେ ମହାନଦୀ-ବ୍ରାହ୍ମଣୀ-ବୈତରଣୀ ଅବବାହିକାରେ ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଏକ ସଭ୍ୟତା କଳିଙ୍ଗ ସଭ୍ୟତାର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ନୈରୁତ ଅଞ୍ଚଳ, ମହାକାନ୍ତର (ଝାଡଖଣ୍ଡ), ଛେଦିଗଡ (ଛତିଶଗଡ଼), ଆନ୍ଧ୍ର କଳିଙ୍ଗ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ। ଯବନର ଲେଖକମାନେ ଓଡ୍ରୀୟମାନଙ୍କୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓରେଟସ୍ ବୋଲି ନାମଦେଇଥିଲେ। ଇତିହାସରେ ଏଥିରେ ଅନେକ ଛୋଟ ବଡ଼ କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରିୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟମାନ ଗଢିଉଠିଥିଲା। ଶେଷରେ 1568ରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଜର ସ୍ୱାଧିନତା ହରାଇଲା।right|thumb|200px|ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨୬୫ରେ କଳିଙ୍ଗ
## ଖାରବେଳଙ୍କ ଉତଥାନ 
ଖାରବେଳ କଳିଙ୍ଗର ଜଣେ ବୀର ଯୋଦ୍ଧା-ରାଜା ଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଜୈନ ଧର୍ମର ଅଭ୍ୟୁତ୍ଥାନରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାହାଙ୍କୁ ଭାରତ ଇତିହାସରେ ସେତେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇନାହିଁ । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖ ଅନୁସାରେ ସେ ମଗଧର ରାଜଗୃହ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ ରାଜା ଦେମେଟ୍ରିଅସଙ୍କୁ ମଥୁରା ଫେରିଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଶିଳାଲେଖ ସେ ମଗଧକୁ କଳିଙ୍ଗ ସହ ମିଶାଇ ଦେଇଥିଲେ ବୋଲି ବୁଝାଇ ନଥାଏ , ବରଂ ଏହା ତାଙ୍କର ଶୁଙ୍ଗ ଶାସକ ପୁଷ୍ୟମିତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଭଲ ବୁଝାମଣାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ଯାହା ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମୂଳ ନାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।

## ଟୀକା 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଓ ସମ୍ରାଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ରର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଇତିହାସ
ତାଳସାରି ବେଳାଭୂମି

**ତାଳସାରି ବେଳାଭୂମି** ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ଏକ ବେଳାଭୂମି ଯାହା ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ତାଳସାରି ନାମ "ତାଳ" ଓ "ସାରି/ସାରଣୀ" ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଅଛି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏହି ଜାଗାକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ତାଳଗଛକୁ ନେଇ ଏମିତି ନାମ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜଣାଯାଏ ।  **ତାଳ** ଶବ୍ଦଟି ସଙ୍ଗୀତର ତାଳକୁ ବି ବୁଝାଇଥାଏ ଯାହା ସମୁଦ୍ରର ଲହଡ଼ିକୁ ସୂଚାଏ ।

## ବିଶେଷତା 
ଏହି ଜାଗା ଘନ ଧାନ କ୍ଷେତରେ ଭରା, ଅନେକ ନଦୀ, ପାହାଡ଼ ଆଦି ଏହାକୁ ଲାଗି ରହିଛି । ଏଠାରେ ତାଳ, ନଡ଼ିଆ ଓ ଗୁଆ ଗଛ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଉଦୟପୁର ଏହି ଭାଗର ଶେଷ ବେଳାଭୂମି । ଏଠାକାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱୀପରେ ଝାଉଁ ବଣରୁ ମନୋହରୀ ସାଇଁ ସାଇଁ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

## ଗ୍ୟାଲେରି 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Official Website of baleswar district
* 
* Talasari beach, baleswar
* Talasari map
* Takearh

ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ବେଳାଭୂମି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବେଳାଭୂମି
୧୯୩୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର

ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୩୬ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 

## '୧୯୩୬'ମସିହାର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ତାଲିକା 
## ଆଧାର 
1940
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ୧୯୩୬ରେ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ରେ ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା
ଖିରି

**ଖିରି** ବା '*କ୍ଷୀରି* ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ । ଏହାକୁ ଚାଉଳ ବା ଭଙ୍ଗା ଗହମକୁ କ୍ଷୀରରେ ଫୁଟାଇ ସେଥିରେ କେସର, ଗୁଜୁରାତି, କିସମିସ, କାଜୁ, ପିସ୍ତା ବାଦାମ ବା ଆଲମଣ୍ଡ ଆଦି ପକାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
## ଇତିହାସ 
thumb|'*କ୍ଷିରି*ର ଉପାଦାନ
କ୍ଷୀରି ୨,୦୦୦ ବର୍ଷ ତଳେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା । ଏହା ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା ଓ ପର୍ବ ପର୍ବାଣିରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି 
ଭାରତର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜାଗାରେ ଏହା ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।
## ଉପାଦାନ 
* ୧ ଲିଟର କ୍ଷୀର
* ୧/୨ କପ ବସୁମତୀ ଚାଉଳ
* ୩/୪ କପ ଖୁଆ
* ୧ କପ ଚିନି
* କିଛି କାଜୁ
* କିଛି କିସମିସ
* ଗୁଜୁରାତି ଗୁଣ୍ଡ
* ଗୁଆ ଘିଅ ୨ ଚାମଚ
* ମିଲ୍କ ମେଡ
* ପାଣି
## ପ୍ରଣାଳୀ 
* ପ୍ରଥମେ ହାଣ୍ଡିରେ ଗୁଆ ଘିଅ ପକାଇ ଗରମ କରି ଦିଅନ୍ତୁ,ସେଥିରେ ଗୁଜୁରାତି ଗୁଣ୍ଡ ଓ ଭେଦା ଚାଉଳ ପକାଇ ୧୦ରୁ ୧୨ ମିନିଟ ଭଲ ଭାବେ ଘାଣ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ ।କିଛି ଚିନି,କାଜୁ,କିସମିସ ପକାଇ ନିୟମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ଗୋଳାନ୍ତୁ । ମାଟିଆ ରଙ୍ଗ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ।
* ଅଳ୍ପ ପାଣି,କ୍ଷୀର (୫୦୦ ମିଲିଲିଟର) ପକାଇ ଘୋଡେଇ ଦିଅନ୍ତୁ । ମଝିରେ ମଝିରେ ଢାଙ୍କୁଣୀ ଖୋଲି ଗୋଳେଇ ଦିଅନ୍ତୁ । ଚାଉଳ ପ୍ରାୟ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଫୁଟିଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଣାଳୀ ଜାରି ରଖନ୍ତୁ ।
* ଚାଉଳ ଫୁଟି ସାରିଲା ପରେ ଖୁଆ ଓ ମିଲ୍କ ମେଡ ପକାଇ ଗୋଳାନ୍ତୁ ଯେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖିରୀ ବହଳିଆ ନ ହୋଇଛି ।
* ଥଣ୍ଡା କରି ଗିନାରେ ପରସି ଦିଅନ୍ତୁ ।

## ପ୍ରକାର 
* ଚାଉଳରେ ତିଆରି *କ୍ଷିରୀ*: ଚାଉଳ, ଚିନି, କ୍ଷୀର ଆଦିକୁ ମିଶାଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
* *ମୁଗ କ୍ଷିରି*: ଏହା ମୁଗ ଡାଲିକୁ ସିଝାଇ ସେଥିରେ ଚିନି, ଭଜା କାଜୁ, କିସମିସ ଆଦି ପକାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
thumb|ମୁଗ କ୍ଷିରି

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ପାୟାସାମ୍ ରେସିପି 
* ପୁରୁଣା ଚାଉଲ ପୁଡିଙ୍ଗ 
* ଖିରି ରେସିପି 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା
ରତ୍ନଗିରି (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର)

''ପୁରାତନ ବୌଦ୍ଧ ବିହାର ନିମନ୍ତେ ରତ୍ନଗିରି ଦେଖନ୍ତୁ ଓ କାମ୍ବୋଡିଆର ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ନିମନ୍ତେ ରତ୍ନକିରି ଦେଖନ୍ତୁ ।' 
 
**
**ରତ୍ନଗିରି''' ଭାରତର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ରତ୍ନଗିରି ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ବନ୍ଦର-ସହର । ଏହା ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା କୋଙ୍କଣର ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ବନ୍ଦର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:କୋଙ୍କଣ ରେଳବାଇର ରେଳଷ୍ଟେସନ
ଶ୍ରେଣୀ:କୋଙ୍କଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ତାଲୁକ
ଶ୍ରେଣୀ:ରତ୍ନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଗାଁ ଓ ସହର
ସପ୍ତଶଯ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)

**ସପ୍ତଶଯ୍ୟା ** - *୧୯୫୧* ଡିସେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ  ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।
ଢେଙ୍କାନାଳ ରାଜପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଶେଷ ପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ (ନିନି ସାହେବ ଭାବେ ପରିଚିତ) ଏହାର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ । କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହାର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । 

(‘ସମାଜ’ରେ ଡିଜିଟାଇଜଡ୍ ହୋଇ କି ଅଛି, ହାର୍ଡ କପି ବି ଅଛି। ‘ସମାଜ’ ଲାଇବ୍ରେରିରେ ୧୯୫୧ ମସିହାର ସବୁତକ ଖବର କାଗଜ ପୃଷ୍ଠା ପରେ ପୃଷ୍ଠା ଖୋଜିଲି। ଡିସେମ୍ବର ୧ ତାରିଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲି ତ ‘ସପ୍ତଶଯ୍ୟା’ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଛି ସେଦିନ । ମୁଁ ତ ସେଇ ପ୍ରକାଶିତ ବିଜ୍ଞାପନ ସଂଗ୍ରହ କରିସାରିଥିଲି ଆଗରୁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ ) 

(ସିନେ ଓଡ଼ିଶା’ର ଉଭୟ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମାର ସମୀକ୍ଷା ଥିଲା ତୀକ୍ଷଣ୍ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ ଲେଖିଥିବା ‘ସପ୍ତଶଯ୍ୟା’ର ସମୀକ୍ଷା ଧାର ବେଶ ଦାଢ଼ । By ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ On May 22, 2021)  

ସଙ୍ଗୀତ - ଉଦୟନାଥ ସାହୁ 

**ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକର ସାରଣୀ**

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ସପ୍ତଶଯ୍ୟା’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ
* ଅନିମା ପେଦିନି
* ଗିରିଧାରି
* ପଙ୍କଜ ନନ୍ଦ
* ରତିକାନ୍ତ ନାୟକ
* କିଶୋରି ରାଜେନ୍ଦ୍ର
* ଟୁନିଆ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)

**ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ** - *୧୯୫୦*ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ପୌରାଣିକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହା ହେଉଛି ତୃତୀୟ କଥାଚିତ୍ର (ମୁକ୍ତିଲାଭ ଅନୁସାରେ) ।  ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟ ଉପରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଆଧାରିତ ହୋଇଥିଲା ।  
## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଘୋଷ 
* ଗ୍ଳୋରିଆ ମହାନ୍ତି
* ଚପଳା ନାୟକ
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମାଣିଆ
* ଖଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର
* ସାମୁଏଲ ସାହୁ(ବାବି)
* ଭୀମ ସିଂହ
ଏଥିରେ ଚପଳା ନାୟକ (ପାର୍ବତୀ ଘୋଷ) ଶିଶୁ କଳାକାର ଭାବେ ପ୍ରଥମେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 
* odiamoviedatabase

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୧୯୫୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର

ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୫୦ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।

## ଅ-କ୍ଷ 
## ଆଧାର 
୧୯୫୦
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ରେ ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ରେ ଓଡ଼ିଶା
ସୀତା ବିବାହ

**ସୀତା ବିବାହ** ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୮ତାରିଖରେ ପୁରୀର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସିନେମା ହଲରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଧ୍ୱନି ଥାଇ ଏହା ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । 

କଳାଧଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଥିଲା ସବାକ । ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଆମରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ବାକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଆଦୌ ନିର୍ମାଣ ହୋଇନଥିଲା । ମୋହନ ସୁନ୍ଦର ଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ସୀତା ବିବାହ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଥମ ସିନେମାର ସ୍ୱାଦ ଚାଖିଥିଲେ ।

କଥାଚିତ୍ରରେ ଚଉଦଟି ଗୀତ ଥିଲା ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଭିନୟ କରିଥିବା କଳାକାର ମାନେହିଁ ଗାୟନ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଥିବା ୧୨ଟି ଗୀତକୁ ମୋହନ ସୁନ୍ଦର ରଚନା କରିଥିଲେ ।ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କ ବିବାହ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ୧୨ରିଲ ବିଶିଷ୍ଟ । କଲିକତାରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ନେବା ଅବସରରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ଏହାର ସମସ୍ତ ରିଲ ପୋଡ଼ି ନଷ୍ଟ ହେଇଯାଇଥିଲା । 
## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ସୀତା ବିବାହ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
* ମାଖନଲାଲ ବାନାର୍ଜୀ- ରାମ
* ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀ- ସୀତା
* ଅଦ୍ୱୈତ ଚରଣ ମହାନ୍ତି- ଲକ୍ଷ୍ମଣ 
* ମୋହନ ସୁନ୍ଦର ଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ- ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର 
* ନରସିଂହ ନନ୍ଦ ଶର୍ମା- ନାଉରୀ 
* କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ
* ବୁଦ୍ଧିମତୀ
* ରାଧାରାଣୀ
* ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଲାଲ

## ନିର୍ମାଣ
୧୯୩୫ ମସିହା ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ପୁରୀଠାରେ କଳାକାରମାନେ ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେହିବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ୨୯ରେ ମୋହନ ସୁନ୍ଦର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧରି କଲିକତା ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ରେ କଲିକତାଠାରେ ଚିତ୍ର ଗ୍ରହଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୬ରେ ନିର୍ମାଣ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ମାସକ ପରେ ଦର୍ଶକ ଏହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଥିଲେ ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ସମୁଦାୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା ୨୯ ହଜାର ୭୮୧ ଟଙ୍କା ୧୦ ଅଣା । ମୋହନ ସୁନ୍ଦର ଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ ନିଜ ଘର ବନ୍ଧକ ରଖି ଏହି ଅର୍ଥ ଯୋଗାଡ କରିଥିଲେ ।  ମାଖନଲାଲ ବାନାର୍ଜୀ, ରାମ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପାଇଁ ୧୨୦ ଟଙ୍କା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ଆଦିତ୍ୟ ବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି ଯିବା ଆସିବା ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ୩୫ଟଙ୍କା ଓ ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀ ସୀତା ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପାଇଁ ୧୫୦ଟଙ୍କା ପାରିଶ୍ରମିକ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

## ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତ 
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନିତ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ:
* ଏହି ଯେ ଆଶ୍ରମ ଦେଖୁଛୁ ଶ୍ରୀରାମ
* କାହିଁକି ଗୋ ପ୍ରିୟ ସଖୀ
* ଦେବଙ୍କ ତାରଣେ ଦନୁଜ ମରଣେ
* ଅପୂର୍ବ କୁମାରୀ ତ୍ରିପୁରାସୁନ୍ଦରୀ
* କାଲି ଦେଖିଥିଲି ମଧୁର ଚାଲିକି

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୧୯୫୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର

ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୫୩ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା

## A-Z 
## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
୧୯୫୩
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ୧୯୫୩ରେ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ରେ ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ରେ ଓଡ଼ିଶା
ଚଟିଆ (ଚଢ଼େଇ)

**ଘର ଚଟିଆ** ବା **ଚଟିଆ** () ଏକ **ପେସେରିଡେ (Passeridae)** ପରିବାରର ଚଢ଼େଇ । ଏମାନେ ଛୋଟ ପେସେରିନ (passerine) ଚଢ଼େଇ । ଏମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦଳରେ ମିଶି ରହିଥାନ୍ତି, ଘର ଚଟିଆମାନେ ଘରମାନଙ୍କରେ ରହିଥାନ୍ତି ଓ ଇଉରାସିଆନ ଗଛ ଚଟିଆ (Eurasian Tree Sparrow)ମାନେ ବେଶୀ ନଗରମାନଙ୍କରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଚଟିଆମାନେ ବାକି ବଣୁଆ ଚଢ଼େଇମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ବେଶୀ ଜଣାଶୁଣା । ଘରର ଚାଳ ଓ କାନ୍ଥ ସନ୍ଧିରେ, କୋଠା ଘରର ସ୍କାଇ ଲାଇଟର କିମ୍ବା କୌଣସି ଖୋପରେ, ବତୀ ଖୁଣ୍ଟରେ ଥ\ବା କେବୁଲ ବକ୍ସରେ ଚଢ଼େଇଟି ତା ଛୋଟ ସଂସାର ମେଲିଥାଏ | 
## ପ୍ରଜନନ 
ଏପ୍ରିଲରୁ ଆଗଷ୍ଟ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘରଚଟିଆର ପ୍ରଜନନ ଋତୁ | ଅଣ୍ଡା ଦେବାର ମାତ୍ର ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଅଣ୍ଡା ଫୁଟାଇ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିଥାନ୍ତି |ଅଣ୍ଡାର ଲମ୍ବ ୦.୮ରୁ ୦.୯ ଇଞ୍ଚ | ଛୁଆ ଫୁଟିବାର ୧୪ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଶାବକ ଉଡିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥାଏ | 

## ଆଧାର
## ଆଗକୁ ପଢିବେ 
* Clement, Harris and Davis, *Finches and Sparrows*  (hardcover)  (ବନ୍ଧା ବହି)

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଇଣ୍ଟରନେଟ ବାର୍ଡ କଲେକସନ

ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
୧୯୫୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର

ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୫୧ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର |

## '୧୯୫୧'ମସିହାର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ତାଲିକା 
## ଆଧାର 
1951
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ରେ ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ରେ ଓଡ଼ିଶା
ଡାଲି

**ଡାଲି** ( *ଦାଲ (Dāl)*,  *ଦାଲ*,  *ଦାଲ*,  *ବେଳେ (Bēḷe)*, , ଦାଲ (Dāl),  *ପାରିପ୍ପୁ (Parippu)*,  *ଦାଲ (Ḍāḷ)*,  *ଡାଲି*,  *ପାରିପ୍ପୁ (Parippu)*,  *ପାପ୍ପୁ (Pappu)*, *ଦାଲ (Dāl)*, , ଗୁଜରାଟୀ: દાળ,  *ଦାଲ (Dāl)* ଡାଲମା ଆଦି ତରକାରୀ ରନ୍ଧାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଏକ ଶସ୍ୟ । ଚୋପାରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିବା **ଡାଲି**କୁ ତରକାରି କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

## ପ୍ରକାର 
* ହରଡ଼, ମୁଗ, କୋଳଥ, ମସୁର
*ବିରି,ଚଣା,

## ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରକାର 
* ଡାଲମା
* ସମ୍ବର (ଖାଦ୍ୟ)

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ଡାଲିକୁ ସିଝାଯାଇ ତାହାକୁ ତେଲ/ ଘିଅରେ ଜିରା, ଲଙ୍କା, ଫୁଟଣ, ପିଆଜ], ରସୁଣ, ଅଦା, ଭୃଷଙ୍ଗ ପତ୍ର ଆଦିକୁ ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
* ଡାଲମା

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଲିଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ
୧୯୪୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର

ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୪୯ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।

## A-Z 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ର ସିନେମା
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ରେ ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ରେ ଓଡ଼ିଶା
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଡାଲମା

**ଡାଲମା** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା । ଏଥିରେ ଡାଲିକୁ ପରିବା ସହିତ ସିଝାଯାଇ ତାହାକୁ ଜିରା, ଫୁଟଣ, ଭୃଷଙ୍ଗ ପତ୍ର, ବିଲାତି ବାଇଗଣ, ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଅଦା ଆଦି ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ତିଆରି କରାଯାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* ଡାଲି
:ହରଡ଼, ମୁଗ, କୋଳଥ, ମସୁର
* ପରିବା:
:ଜହ୍ନି, ବାଇଗଣ, ଆଳୁ, କଞ୍ଚା କଦଳୀ, କଖାରୁ, ଦେଶି ଆଳୁ, ସଜନା ଛୁଇଁ, ଇତ୍ୟାଦି.
ˑ

## ପ୍ରକାର 
thumb|ହବିଷ ଡାଲମା
* ହବିଷ ଡାଲମା
* ମୁଗ ଡାଲମା
* ହରଡ଼ ଡାଲମା
* ମସୁର ଡାଲମା
* ବୁଟ ଡାଲିର ଡାଲମା
* ମାଂସ ଡାଲମା
* ଚିଙ୍ଗୁଡି ଡାଲମା
* କୋବି ଡାଲମା

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ଡାଲିକୁ ପରିବା, ଲୁଣ ଏବଂ ଅଳ୍ପ ହଳଦୀଗୁଣ୍ଡ ଦେଇ ସିଝାଯାଏ. ତତ୍ପରେ ତାହାକୁ ତେଲ/ ଘିଅରେ ଲଙ୍କା, ପଞ୍ଛଫୁଟଣ, ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଅଦା, ଭୃଷଙ୍ଗ ପତ୍ର ଆଦି ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଏ । ଦୁଇ ପ୍ରକାରରେ ଡାଲମା ରନ୍ଧା ଯାଇ ପାରେ । ଏକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରଥମେ ପରିବାକୁ ଅଳ୍ପ ତେଲରେ ଭାଜି ତାହା ପରେ ଡାଲି ପକାଇ ସିଝାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିବା ଓ ଡାଲିକି ଏକା ସାଂଗରେ ସିଝାଯାଏ । ଡାଲମାରେ ନଡିଆ କୋରା ପକେଇ ରାନ୍ଧିଲେ ଏହାକୁ ଲୋକେ ବାଡିଆ ଡାଲମା ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।

*ହବିଷ ଡାଲମା* ବିନା ପିଆଜ, ରସୁଣରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ଓ ହବିଷ କାଳରେ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
= ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା =
* ଡାଲି

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଡାଲମା 
* ଡାଲମା
* ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଲିଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଲଳିତା (୧୯୪୯ର ସିନେମା)

**ଲଲିତା**, ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ୨ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । 
ଗୌରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସିଂଦେଓଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜିତ ଓ କଲ୍ୟାଣ ଗୁପ୍ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରର କାହାଣୀ, ସଂଳାପ ସହ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ । 

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଲଳିତା’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ବିଦ୍ୟାପତି ଭୂମିକାରେ)
* ଉମା ବାନାର୍ଜୀ (ଲଳିତା)
* ସୁମତୀ ଦେବୀ
* ପଙ୍କଜ ନନ୍ଦ
* ଦାମୋଦର ଦାସ
* ଗିରିଧାରୀ ପଣ୍ଡା
* ନଳିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ
* ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସିଂହ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଭାଇ ଭାଇ

ନିତାଇ ପାଲିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଭାଇ ଭାଇ** ୧୯୫୬  ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । 

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଭାଇ ଭାଇ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଗୌର ଘୋଷ
* ହେମନ୍ତ ଦାସ
* ଚପଳା ନାୟକ
* ଲୀଳା ଦୁଲାଳୀ
* ବୀଣା
* ଅଶୋକ କୁମାର
* କିଶୋର କୁମାର
* ନିମ୍ମି
* ଓମ୍ ପ୍ରକାଶ
* ନିରୁପା ରାୟ
* ସାମୁଏଲ୍ ସାହୁ (ବାବି)

## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବେସର

**ବେସର** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ । ବେସର ବଟା (ସୋରିଷ, ଜିରା, ପାନମଧୁରୀ, ନଡ଼ିଆ ଆଦି ମିଶାଇ ବାଟିବା କିମ୍ବା ସୋରିଷ, ରସୁଣ, ଜିରାକୁ ମିଶାଇ ବାଟିବା)ରେ ପରିବା କିମ୍ବା ମାଛ ଆଦି ମିଶାଇ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ତରକାରୀ । ବେସର ଉଭୟ ନିରାମିଷ (ପରିବା ବେସର, ପାଳଙ୍ଗ/ଶାଗ ବେସର, ଛୁଇଁ ବେସର, ଛତୁ ବେସର ଆଦି) ଆମିଷ (ସାଧାରଣତଃ ମାଛରେ) ହୋଇପାରେ । ବେସରରେ ସାଧାରଣତଃ ବଡ଼ି ବା ନାଡ଼ି ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ବେସର ଝୋଳ ଭଳି ପାଣିଆ ନହୋଇ ବହଳିଆ ହୋଇଥାଏ । ମାଛ ବେସର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେତେ ବେସରରେ ଆମ୍ବୁଲ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଥାଏ । ବେସର ସାଧାରଣତଃ ଦ୍ୱିପହର କିମ୍ବା ରାତିରେ ଭାତ ସଙ୍ଗେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ତରକାରୀ ଭାବେ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।

## ପ୍ରକାର ଭେଦ 
ବେସର ବଟାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଉପାଦାନକୁ ନେଇ ବେସର ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇପ୍ରକାରର । ପ୍ରଥମଟି ସୋରିଷ, ଜିରା, ପାନମଧୁରୀ, ନଡ଼ିଆ ଆଦି ମିଶାଇ ବଟାଯାଇଥିବା ବେସର ବଟା ପଡ଼ିହୁଏ । ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଉଳରେ ଏହି ଭଳି ବେସର ବଟା ପଡ଼ି ରନ୍ଧାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ "ଦେଉଳିଆ ବେସର" ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହାଯାଏ । ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରକାରର ବେସର ସୋରିଷ, ରସୁଣ, ଜିରା ଆଦିକୁ ମିଶାଇ ବାଟି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଘରେ ଓ ଭୋଜି ଆଦିରେ ରନ୍ଧାଯାଇଥାଏ । ମାଛ ବେସର ଓ ଛତୁ ବେସର ଆଦିରେ ଆମ୍ବୁଲ ଓ ଏହି ପ୍ରକାର ବେସର ବଟା ଦେଇ ରନ୍ଧାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
କେଦାର ଗୌରୀ

**କେଦାର ଗୌରୀ** ୧୯୫୪ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ନିତାଇ ପାଲିତ ଓ ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କ ଯୌଥ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ତିଆରି ହେଇଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆକଥାଚିତ୍ର ‘କେଦାର ଗୌରୀ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:

* ବୀଣା
* କିଶୋରି ଦେବୀ
* ଗୌର ଘୋଷ
* ଲକ୍ଷ୍ମୀ
* ଗ୍ଲୋରିଆ ମହାନ୍ତି
* ସଞ୍ଜୁକ୍ତା ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ରାଧାରାଣୀ
* ରୀତା
* ସୀଲା ଉଲ୍ଲାସ 
* ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ (ପ୍ରଥମ ଅଭିନୟ)
## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
*ଗୀତ : କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ
*ସଙ୍ଗୀତ : ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଆମରି ଗାଁ ଝୁଅ

ବିନୟ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ଆମରି ଗାଁ ଝୁଅ**  *୧୯୫୩* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଆମରି ଗାଁ ଝୁଅ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା କଳାକାର ହେଲେ:  
* ଗୋପାଳ ବାନାର୍ଜି
* ଚପଳା ନାୟକ, ଅନୁ ଚରିତ୍ରରେ 
* ଭାନୁମତୀ ଦେବୀ
* ଦୁର୍ଲଭ ସିଂ
* ଗୌର ଘୋଷ, ବିନୋଦ ଚରିତ୍ରରେ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପ୍ରଥମ ପ୍ରେମ

ହର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ପ୍ରଥମ ପ୍ରେମ**  *୨୦୦୫* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ପ୍ରଥମ ପ୍ରେମ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି
* ସୁଗେନା ଚୌଧୁରୀ
* ମେଘନା ମିଶ୍ର
* ଦେବୁ ବୋଷ
* ହର ପଟ୍ଟନାୟକ
* ଗ୍ଲୋରିଆ ମହାନ୍ତି
* ହରିହର ମହାପାତ୍ର
* ବ୍ରଜ ସିଂ
* ସଲିଳ ମିତ୍ର
* ରୁନୁ ପରିଜା
* ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା

ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା** - *୧୯୫୯* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
                                                                                                                                                       
## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁଜା’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
* ବାଉରିବନ୍ଧୁ
* ଝରଣା ଦାସ
* ଅନୁଭା ଗୁପ୍ତା
* ଶରତ ପୂଜାରୀ
* ଶେଫାଳୀ ନାୟକ
* ଶ୍ରୀକାନ୍ତ

## ଗୀତ 
ଏହି କଥାତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇର୍ଥିଲେ ନଚିକେତା ଘୋଷ ।

ଗୀତ ସାରଣୀ 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ରୋଲ୍ସ - ୨୮

**ରୋଲ୍ସ୍ ୨-୮** ଏପ୍ରିଲ ୨୮, *୧୯୫୦* ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ କଟକର କ୍ଯାପିଟାଲ ରଙ୍ଗାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଗ୍ରେଟଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମୋଭିଟୋନ ଦ୍ବାରା ପ୍ରଯୋଜିତ ଓ କଲ୍ୟାଣ ଗୁପ୍ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏହା ହେଲା ଚତୁର୍ଥ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର।

(ପ୍ରଥମ ସାମାଜିକ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ‘ରୋଲସ୍ ଟୁ ଏଇଟ୍‌’ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂପୂର୍ଣ ଓ ନିର୍ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ମିଳିନାହିଁ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ ଏହାର ମୁକ୍ତିଲାଭ ତାରିଖ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରାନ୍ତି ରହିଛି। କାର୍ତ୍ତିକ ଘୋଷଙ୍କ ‘ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଇତିହାସ’, ଭୀମ ସିଂହଙ୍କ ‘ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଅଜ୍ଞାତ ଅଧ୍ୟାୟ’ ଓ ରଣଧୀର ଦାସଙ୍କ ‘ଜୀବନରଙ୍ଗ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବିଶେଷାଙ୍କ’ରେ ‘ରୋଲସ୍ ଟୁ ଏଇଟ୍‌’ର ମୁକ୍ତିଲାଭ ବର୍ଷ ୧୯୫୧ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି, ତାରିଖ କି ମାସର ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ।...ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ‘ସାତା ବିବାହ’ ଓଡ଼ିଶାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ସେହି ଏପ୍ରିଲ ୨୮ ତାରିଖରେ, ତାହାର ଚଉଦ ବର୍ଷ ପରେ ସେହି ଏକା ତାରିଖରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କଲା ପ୍ରଥମ ସାମାଜିକ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ‘ରୋଲ୍‌ସ ଟୁ ଏଇଟ୍‌’! ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଅକ୍ଟୋବର ୧୩, ୨୦୨୨ରେ ପ୍ରକାଶିତ ନୂତନ ତଥ୍ୟ ) 

**ସଙ୍ଗୀତ : ଗୌର ଗୋସ୍ୱାମୀ ଓ**  
**ସୁରେନ୍ ପାଲ୍‌**

**ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକର ସାରଣୀ** 

ମରୁଆ ଫୁଟିଲା ବନେ 

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ରୋଲ୍ସ  ୨-୮’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ବିମଳା ଦେବୀ
* କିଶୋରି ଦେବୀ
* ଗିରିଧାରି
* ରତିକାନ୍ତ ପାଢ଼ି
* ପଙ୍କଜ
* ଅନିମା ପେଦିନି
* ରାଜେନ୍ଦ୍ର

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର