open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଦେବ୍ରାଜ ଲେଙ୍କା

**ଦେବ୍ରାଜ ଲେଙ୍କା**, ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ । ସେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ବାଙ୍କୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ କୁଶପଙ୍ଗୀ ଗ୍ରାମରେ ତା ୨୪ ମେ ୧୯୩୯ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଭଷାରେ ଲେଖୁଥିବା ଦେବ୍ରାଜ ନିଜ ଲେଖା ସଂପର୍କରେ କୁହନ୍ତି 'ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପାଇଁ ଲେଖେ, ତା' ପରେ ମୋ ପସନ୍ଦ ହେଲେ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ବାହାରକୁ ଛାଡ଼େ' । ପ୍ରଚଳିତ ଧାରାର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ବାଟ ଚାଲୁଥିବା ଏହି ଲେଖକ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି 'ମୁଁ ଅମଡ଼ା ବାଟରେ ଚାଲେ' ।

## ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକ 
**ଉପନ୍ୟାସ:**
* ଅନ୍ଧ ମୁହାଁଣୀ
* ଖେଳ
* ପ୍ରେମ ନଗରର ଅନେକ କଥା 
* ଖେଳ
* ପାଉଁଶଗଦାର ସୁନାର ଧୂଳି ମୋ ଧନମାଳି
* ସେକାଳ ପଖାଳ
* ଅକାତକାତ 
* ଯା'ରେ ଭାସି ଭାସି ଯା'
* ଲାଗା ଚୁନରୀ ମେ ଦାଗ୍
* ଜୀବନ ରଙ୍ଗ
* ଫୁଲନ୍
* ଜୋକର
* ଧୂର ପୃଥିବୀର ତରା
* ସତ୍ୟପାଠ
* ଝିଅ କାନ୍ଦୁଛି
* ଧୂର ପୃଥିବୀର ତରା
* ଅନ୍ୱେଷା ଅନୁକ୍ଷଣ
* ଠୋ ଫଟାସ ଘୋଡ଼ା ଶୂନଶାନ ଆର୍ଟିଷ୍ଟ
* ଫୁଲନ
* ପାନ ବିଡ଼ି ସିଗରେଟ
* ଚଷାପୁଅର ଇତିକଥା
* ଖେଳ
* ପାଉଁଶଗଦାରେ ସୁନାର ଧୂଳି ମୋ ଧନମାଳି
**ଗଳ୍ପ:**
* ଗୋଟେ ବାକ୍ସ ବହି
* ଦେବ୍ରାଜର ଅର୍କେଷ୍ଟ୍ରା (୧୯୭୫)
* ଗାଁ ଗାଁ ଆହା ଆହା
* ଗପ ମସିହା ୨୦୦୦
* ଜୀବନ ସଂଗୀତ
* କ୍ରାଇସିସ୍
* କ୍ରାଇସିସ୍ - ୨
* କ୍ରାଇସିସ୍ - ୩
* ଦେବ୍ରାଜ ଲେଙ୍କାଙ୍କ ବଛା ବଛା ଗଳ୍ପ
* ଅକାତ କାତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ
## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୪ (ଗାଁ ଗାଁ ଆହା ଆହା)
* ବିଶ୍ୱନାଥ ପଶାୟତ ଶତବାର୍ଷିକୀ ସମ୍ମାନ
* କା ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୯
* ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି କଥା ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର 
* ଜେମା-ସାମନ୍ତ ସୃଜନୀ ପୁରସ୍କାର(ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ) - ୨୦୧୮
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୭
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଜୀବନ ଚିନ୍ତା

**ଜୀବନ ଚିନ୍ତା**, ମଧୁସୂଦନ ରାଓଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ ଅଟେ । ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହାକୁ ତାଙ୍କ ରେ ଆତ୍ମନ୍ ନିଦ୍ରା ପରିହରି ଗୀତରେ ଗାଇଥିଲେ ।

## କିଛି ପଦ 

ରେ ଆତ୍ମନ୍ ନିଦ୍ରା ପରିହରି
ଫେଡି ଚିନ୍ତାର ଲୋଚନ, କର କର ନିରୀକ୍ଷଣ
ନିଶବ୍ଦେ ଜୀବନ ସ୍ରୋତ ଧାଉଁଛି କିପରି
ଭେଟିବାକୁ ମୃତ୍ୟୁ-ସିନ୍ଧୁ-କରାଳ-ଲହରୀ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ରାମହରି ଦାସ

**ରାମହରି ଦାସ** (ଜନ୍ମ: ୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ବିଶାରଦ । ୩୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି, ସେ  ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା, ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ରତୀ ଅଟନ୍ତି । 

## ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରାମହରି ଦାସ, ୧୯୫୩ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖ ଦିନ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଭୋଗରାଇ ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ କାନପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଦୀନବନ୍ଧୁ ଦାସ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ କ୍ଷେତ୍ରମଣି ଦାସ ଅଟେ । ପିଲାଦିନରୁ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ରହିଥିଲା । ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିବା ପରେ, ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଜେବି ଜୁନିୟର କଲେଜର ଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ପଢ଼ିବା ସହ, ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । 

## ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଉଭୟ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ ଓ ଶିକ୍ଷାଦାନକୁ ବୃତ୍ତି କରିଥିବା ରାମହରି, ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ, ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ଗୁରୁ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିସାରି, ସେହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ସେବାନିବୃତ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସଦସ୍ୟ ଓ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିସାରିଛନ୍ତି । ସେବା ନିବୃତ ହେବା ପରେ, ସେ ବହୁ ବେସରକାରୀ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହିଛନ୍ତି ଓ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳଠାରେ ନିଜର ଏକ ଗୁରୁକୁଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଛନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ପାଇଁ ଗଠିତ କମିଟିରେ, ସେ ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।

## ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 
* ଅଳଙ୍କାର ରତ୍ନାବଳୀ
* ସଙ୍ଗୀତ ସଂଜ୍ଞା  - ୧୯୮୯
* ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ପରମ୍ପରା ଓ ପ୍ରୟୋଗ - ୨୦୦୪

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୮-୨୦୦୯
* କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୮
*ଯଦୁମଣି ଦାଶ ସାରସ୍ୱତ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଗାୟକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାୟକ
ପଣିକିଆ

**ପଣିକିଆ**  (ଅନ୍ୟନାମ: **ପଣକିଆ**) ଗଣିତ ଗୁଣନ ଓ ହିସାବ ମୁଖସ୍ଥ କରିବାର ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଗାଣିତିକ ହିସାବ ପ୍ରଣାଳୀ ଯାହା ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଶିଖାଯାଇଥାଏ । ଆଗ କାଳରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ପଣ (ବା ଅଣା)କୁ ନେଇ କରାଯାଉଥିବା ହିସାବରୁ ଏହାର ଆରମ୍ଭ । ପଣିକିଆ ପ୍ରତି ସଂଖ୍ୟାର ଏକଗୁଣଠାରୁ ଦଶ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ । ପ୍ରତି ସଂଖ୍ୟା ବା ଖନ୍ଦାର ପଣିକିଆକୁ ଉକ୍ତ ସଂଖ୍ୟାରେ 'କ' ଲଗାଇ ଏକକ, ଦୁଇକ, ତିନିକ ଏହିପରି ପଚିଶିକ ପଣିକିଆ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଖସ୍ଥ କରିବାକୁ ପଡ଼େ । 
ଗୁଣନ ମନେରଖିବାରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ପଣକିଆ/ପଣିକିଆ ଶିଖାଯାଏ । ଯଥା- ଦୁଇକ, ପଣକିଆ- ଦୁଇ କୋ ଦୁଇ. ଦୂଇ ଦୂଣେ/ଦୂଗୁଣ ଚାରି, ଦୁଇ ତିରି ଛଅ... ଇତ୍ୟାଦି । 
## ଉତ୍ପତ୍ତି 
ପଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗଣିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପଣକିଆ କହାଯାଏ । 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
*https://nutanamadhubarnabodha.appspot.com/panakia.html

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଣିତିକ ହିସାବ ପ୍ରଣାଳୀ
ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମଲ୍ଲିକ

**ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମଲ୍ଲିକ** () (ଜନ୍ମ: ୧୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୩; ଅନ୍ୟନାମ: ଧୀର ମଲ୍ଲିକ), ଜଣେ ମଞ୍ଚ ଅଭିନେତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଜଣାଶୁଣା ନାଟ୍ୟସଂସ୍ଥା ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ "ଓଡ଼ିଶା ନାଟ୍ୟ ସଂଘ"ର ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।   

## ଜୀବନୀ 
ଧୀର ମଲ୍ଲିକଙ୍କୁ ନାଟ୍ୟକଳା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରରେ ମିଳିଥିଲା । ଆଖଣ୍ଡଳମଣୀ ଯାତ୍ରାଦଳ ପରିବାରରେ ଥିଲା ଓ ବାପା, ଭାଇ ସମସ୍ତେ ନାଟକ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭାଇ ନରେନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ *ଆଖଣ୍ଡଳମଣୀ ଅପେରା* ନାମରେ ଏକ ନାଟ୍ୟସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ, ମାତ୍ର ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ସେ "କଂସା କବାଟ" ନାଟକରୁ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଭଦ୍ରକ କଲେଜରେ ପାଠପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ପ୍ରଥମ ନାଟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ସେହି କଲେଜରେ ଡ୍ରାମାଟିକ ସମ୍ପାଦକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଚାକରି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୫ ମସିହାରେ, ଅଭିନୟ ଶିକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ୧୯୭୬ ମସିହାରେ, ସେ 'ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର' ନାଟ୍ୟସଂସ୍ଥା ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ସେ "ଓଡ଼ିଶା ନାଟ୍ୟ ସଂଘ"ର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।  ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ସେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ସମ୍ବାଦ ପାଠକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ଯାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର(୨୦୦୯-୨୦୧୦)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଭୀମ ସିଂ

**ଭୀମ ସିଂ** ( ୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୪ - ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୦) ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ , ଆକାଶବାଣୀ,  ଦୂରଦର୍ଶନ ଓ  କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତା । ଅଭିନେତା ଓ ସହକାରୀ/ ସହଯୋଗୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଶିଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନିତାଇ ପାଲିତଙ୍କ ସହ ବହୁ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ, ସଂଳାପ ଲିଖନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ବହୁତ ଫିଲ୍ମ ସହିତ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଥିଲେ । ଏତତ ବ୍ୟତୀତ ସେ ବହୁ ପ୍ରାମଣିକ (documentary) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଲିପି  ଲେଖିବା ସହ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ, ସଂଗୀତ, ଭକ୍ତିକଥା, ଲୋକ ପରମ୍ପରା ସମ୍ପର୍କରେ ବହୁ ଉଚ୍ଚକୋଟିର ପ୍ରବନ୍ଧ ମାନ ଲେଖିଛନ୍ତି । ୨୦୦୮ରେ ତାଙ୍କ ସଂକଳିତ "ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଅଜ୍ଞାତ ଅଧ୍ୟାୟ" ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ବିଶେଷ କରି ପୁରୁଣା ସିନେମାର ଏକ ଜ୍ଞାନକୋଷ ।

୩୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ଭୀମ ସିଂ, ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରଥମେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । 
ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କିଛି ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ହେଲା  ମଲାଜହ୍ନ, ମାଟିର ମଣିଷ, କିଏ କାହାର, ବନ୍ଧନ, ଧରିତ୍ରୀ,  କୃଷ୍ଣ ସୁଦାମା, ମନ ଆକାଶ, ବନ୍ଧୁ ମହାନ୍ତି, ରଘୁ ଅରକ୍ଷିତ, ନିର୍ବାଚନ, ଭାଗ୍ୟ ହାତେ ଡୋରି, ଜୀବନସାଥୀ ଓ ସତ କହିବାକୁ କିଆଁ ଡରିବି ।

## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ରିକ୍ଟର ସ୍କେଲ

, c. 1970]]
ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ମାପ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍କେଲ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହାକୁ **ରିକ୍ଟର ସ୍କେଲ୍** କୁହାଯାଏ । ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ଆମେରିକାର ଚାର୍ଲସ ଫ୍ରାଙ୍କିସ୍ ରିକ୍ଟର ଏହାକୁ ବାହାର କରିଥିଲେ । ଏହା "୦'ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିକମ୍ପ ତୀବ୍ରତାକୁ ମାପ କରିପାରେ । ଏଥିରେ ପ୍ରତିଟି ସଂଖ୍ୟା ତାହାର ପୂର୍ବ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ୧୦ ଗୁଣ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସ୍କେଲରେ ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ୨.୦ରୁ କମ୍ ହୋଇଥିଲେ ତାହାକୁ ଜାଣିହୁଏ ନାହିଁ । ମାତ୍ର ଏହି ସ୍କେଲରେ ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ୫.୦ ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲେ ତାହା କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟାଇଥାଏ । ରିଚର ସ୍କେଲରେ ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ୭.୦ରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ସେହି ଭୂମିକମ୍ପ ଜନିତ କ୍ଷୟ କ୍ଷତି ଅତି ଭୟାବହ ହୋଇଥାଏ ।

## ଇତିହାସ 
## ମାପ ପଦ୍ଧତି 
### ଉଦାହରଣ 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ସିସେମୋମିଟର

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* IRIS Real-time Seismic Monitor of the Earth
* USGS: magnitude and intensity comparison
* USGS: Earthquake Magnitude Policy
* USGS: 2000–2006 Earthquakes worldwide 
* USGS: 1990–1999 Earthquakes worldwide 
* Alaska Railroad Earthquake with a table of yield-to-magnitude relations.
* Earthquake Energy Calculator  with seismic energy approximated in everyday equivalent measures.

ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍କେଲ
ଓମ୍‌ଫେଡ଼୍

ଓମ୍‌ଫେଡ୍‌ (ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସମବାୟ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦକ ସଂଘ ଲିଃ), ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଡେରୀ ବିକାଶ ବୋର୍ଡ (http://www.nddb.org) ସହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଦୁଗ୍ଧ ସମବାୟ ସଂସ୍ଥା । ଏହି ସଂସ୍ଥା ଦୁଗ୍ଧ ଓ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ପଦାର୍ଥ ଗୁଡିକର ଉତ୍ପାଦନ, ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଓ ବିତରଣ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଡେରୀ ବିକାଶ ବୋର୍ଡର ଅପରେସନ ଫ୍ଳଡ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ସମବାୟ ସଂସ୍ଥାଟି ୧୯୮୦ ମସିହା  ଅକ୍ଟୋବର ୦୧ ତାରିଖରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଓମ୍‌ଫେଡ୍‌, ସମବାୟ ସମିତି ଅଧିନିୟମ-୧୯୬୨ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଜିକୃତ ଓ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୁରୀ, କଟକ, ଢେଙ୍କାନାଳ, କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ, ଓମ୍‌ଫେଡ୍‌ କ୍ରମେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିସାରିଛି । ଛୋଟ ଛୋଟ କିଓଷ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ, ଓମ୍‌ଫେଡ୍‌ ନିଜର ବ୍ୟବସାୟ କରିଥାଏ । 

## ଉତ୍ପାଦିତ ପଦାର୍ଥ
ଓମ୍‌ଫେଡ୍‌ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ପ୍ରମୁଖ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :
* ଦୁଗ୍ଧ ଓ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ପଦାର୍ଥ (ଦୁଗ୍ଧ, ଦହି, ପନିର, ଆଇସ୍କ୍ରିମ ଇତ୍ୟାଦି)
* ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ପଦାର୍ଥ (ଫଳରସ, ଆଚାର, ସ୍କ୍ୱାସ ଇତ୍ୟାଦି)
* କନ୍ଧମାଳରୁ ଆସୁଥିବା ପଦାର୍ଥ (ହଳଦୀ, ଶୋରିଷ, ମହୁ ଇତ୍ୟାଦି)
* ଗୋଖାଦ୍ୟ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଓମ୍‌ଫେଡ୍‌ ୱେବସାଇଟ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ସମବାୟ ସଂସ୍ଥା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଧଳା ବେକିଆ ମାଛରଙ୍କା

**ଧଳା ବେକିଆ ମାଛରଙ୍କା** ବା **କିଳିକିଳା** ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଜାତିର ମାଛରଙ୍କା ପକ୍ଷୀ। 

## ବାହ୍ୟ ଗଠନ 
ଏହାର ଲମ୍ବ ୨୫ - ୩୦ ସେ. ମି. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପକ୍ଷୀ ଯେତେବେଳେ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ଡେଣା ଓ ଲାଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ନୀଳ, ମୁଣ୍ଡ କାନ୍ଧ ପିଠି ଓ ତଳିପେଟ ମାଟିଆ, ଥନ୍ତ କମଲା ଓ ଛାତି ଧଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଏମାନେ ଛୋଟ ଛୋଟ ମାଛ, କିଟ ଓ ପତଙ୍ଗ ଖାଇଥାନ୍ତି . ଏମାନଙ୍କର ବୟସ ସୀମା ପାଖାପାଖି ୭ ବର୍ଷ । ମୌସୁମୀ ଆସିବା ସମୟରେ ଏମାନେ ନିଜର ପ୍ରଜନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥାନ୍ତି । ମାଛରଙ୍କା, ଭାରତରେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
thumb|widthpx|
## ଖାଦ୍ୟ 
## ପ୍ରଜନନ 
## ଆଧାର 
## ଅନ୍ୟ ଆଧାର 
* 
* 
* 
* 
* Oommen, M; Andrews,MI (1998) Food and feeding habits of the Whitebreasted Kingfisher *Halcyon smyrnensis*. Chap. 19. In: Birds in Agricultural Ecosystem. (Eds: Dhindsa,MS; Rao,P Syamsunder; Parasharya,BM) Society for Applied Ornithology, Hyderabad, 132-136.

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* White-throated kingfisher videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
* Singapore birds

ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ରେ ଆତ୍ମନ୍ ନିଦ୍ରା ପରିହରି

**ରେ ଆତ୍ମନ୍ ନିଦ୍ରା ପରିହରି**, ମମତା (୧୯୭୫) କଥାଚିତ୍ରର ଏକ ଗୀତ ଅଟେ । ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ଗୀତଟିକୁ ଗାଇଥିଲେ ଓ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ଏହି ଗୀତଟି ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।   ଏହି ଗୀତଟିକୁ ମଧୁସୂଦନ ରାଓ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଚିନ୍ତା କବିତାରେ ଲେଖିଥିଲେ ।  ।

## କିଛି ଅଂଶ 

ରେ ଆତ୍ମନ୍ ନିଦ୍ରା ପରିହରି
ଫେଡି ଚିନ୍ତାର ଲୋଚନ, କର କର ନିରୀକ୍ଷଣ
ନିଶବ୍ଦେ ଜୀବନ-ସ୍ରୋତ ଧାଉଁଛି କିପରି
ଭେଟିବାକୁ ମୃତ୍ୟୁ-ସିନ୍ଧୁ-କରାଳ-ଲହରୀ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍‌ରେ ଏହି ଗୀତ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ
ଆଇସ ବକେଟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ

thumb|ଏଏଲଏସ ଆଇସ ବକେଟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା|link=File:Doing_the_ALS_Ice_Bucket_Challenge_(14927191426).jpg
**ଅାଇସ ବକେଟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ**, ବେଳେବେଳେ **ଏଏଲଏସ ଅାଇସ ବକେଟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା, ଜଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବରଫମିଶା ପାଣି ଢାଳି ଆମ୍ୟୋଟ୍ରୋପିକ ଲାଟେରାଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ (ଏଅଲଅସ) ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଓ ଏଥହାର ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ ପାଣ୍ଠି ସଂଗ୍ରହ ନିମନ୍ତେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ । ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଏହା ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆଦ୍ୱାରା ଜଣାଶୁଣା ହେବାରେ ଲାଗିଲା । କିଛି ଲୋକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରୁ ମିଳୁଥିବା ପଇସା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନକୁ ଦାନ କରିବା ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଲୋକେ ଏଏଲଏସ ଆସୋସିଅଏସନ ପାଇଁ ଭାଗନିଅନ୍ତି ଓ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଲୋକେ ମୋଟର ନିଉରନ ଡିଜିଜ ଆସୋସିଏସନରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି ।

ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ଭାଗନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ବରଫମିଶା ପାଣି ଢାଳିବା ବେଳେ ଭିଡ଼ିଓ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଏବଂ ବାକିମାନଙ୍କୁ ସେହି ଭଳି କରିବାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ପାଇଁ ବାଛିବାକୁ ପଡ଼େ । ଏଥିରେ ବଛାଯାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ଭିତରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେବାକୁ ପଡ଼େ ନଚେତ ଏକ ଦାତବ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ଭାବେ ଜୋରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡ଼େ ।

## ଇତିହାସ 
### ଆରମ୍ଭ
 ଖେଳାଳିଗଣ, କୋଚ ଓ ଅଧିକାରୀମାନେ ଆଇସ ବକେଟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି]]
ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ଲାଗି ଜଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବରଫ-ଥଣ୍ଡା ପାଣି ଢାଳିବାର ଆରମ୍ଭ ଠିକ ଭାବେ ଜଣା ପଡ଼ିନାହିଁ ଓ ଏକାଧିକ ଆଧାରରୁ ଏହା ଆସିଥିବା କୁହାଯାଏ । ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଗ୍ରହଣୀୟ ଆଧାର ଅନୁସାରେ ଏହି ଶ୍ରେୟ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୨ରେ ଏଏଲଏସରେ ପିଡ଼ୀତ  ବୋଷ୍ଟନ ସହର ନିବାସୀ ପିଟ ଫ୍ରେଟ୍ସଙ୍କୁ ଯାଇଥାଏ ।

୨୦୧୩ର ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ ୨୦୧୪ର ଆରମ୍ଭ ଯାଏ,  "କୋଲ୍ଡ଼ ୱାଟର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ" ନାମକ ଏକ ଅଜଣା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଉତ୍ତର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ କ୍ୟାନସର ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ ଅର୍ଥ ଅନୁଦାନ ଦେବା କିମ୍ବା ପାଣିକୁ ଡେଇଁବାର ବିକଳ୍ପ ରହିଥିଲା ।

ମଇ ୨୦୧୪ରେ ଇଣ୍ଡିଆନାର ସାଲେମରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ଏକ ସଂସ୍କରଣରେ ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଥଣ୍ଡା ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବା ପରେଦାତବ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଅର୍ଥ ଅନୁଦାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରାଯାଇ ନପାରିବା ଭଳି ମସ୍ତିଷ୍କ ଟ୍ୟୁମରର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଏହି ରୋଗରେ ଛିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଏକ  ସ୍ଥାନୀୟ ଶିଶୁକୁ ଅନୁଦାନ ଦେବା ; ଆଉ ଏକ ସଂସ୍କରଣରେ,କ୍ୟାନସର ସୋସାଇଟି ଅଫ ନିଉ ଜେଲାଣ୍ଡର ଅକଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଶାଖାକୁ ଏହି ଅନୁଦାନ ଦିଆଯାଉଥିଲା ।

ସ୍ପେସାଲ ଅଲିମ୍ପିକଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ପୋଲାର ପ୍ଲଞ୍ଜ ନାମକ ଏକ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ରହିତ ସ୍ପିନ-ଅଫ ପାଇଁ  ୨୦୧୪ର ଆରମ୍ଭରେ ନ୍ୟାସନାଲ ଫଲେନ ଫାୟାରଫାଇଟରସ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଏକ ଅନୁଦାନ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଭାବେ ଏହି "କୋଲ୍ଡ଼ ୱାଟର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ"କୁ ଜନପ୍ରିୟ କରାଇଥିଲା ।

୨୦୧୪ ମସିହା ମଇ ୨୦ ତାରିଖରେ ନିଉ ଜର୍ସିର ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଟାଉନସିପଠାରେ ଅଗ୍ନିଶନ ବିଭାଗ ନିଆଁ ଲିଭା କଳ ବ୍ୟବହାର କରି "କୋଲ୍ଡ଼ ୱାଟର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ"ର ଏକ ଭିଡ଼ିଓ ଇଉଟିଉବରେ ଦେଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଭାଗନେଇଥିବା ସଭ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନିଶମ ବିଭାଗର ଉପକରଣମାନ ବିନା ଅନୁମତିରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବାରୁ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଜୋସ୍ ଜାକୋବ

**ଜୋସ୍ ଜାକୋବ**, ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ନୌଚାଳନା ପ୍ରଶିକ୍ଷକ । ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ହାସଲ କରିବାରେ, ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେ ଓଡ଼ିଶା ନୌଚାଳନା ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ, କଟକ ନିକଟସ୍ଥ ଜଗତପୁରସ୍ଥିତ ଜଳକ୍ରୀଡା କେନ୍ଦ୍ରରେ ନୌଚାଳନା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣା ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି । 

ଜାକୋବ, ୧୯୮୩ ମସିହାରେ କେରଳ ବାସ୍କେଟବଲ ଦଳର ଖେଳାଳି ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ, 'ମାଡ୍ରାସ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଗ୍ରୁପ ଆଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର'ରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ, ସନ୍ତରଣ କ୍ରୀଡା ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୩ରୁ ୧୯୮୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ନୌଚାଳକ(ରୋୟର) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଦଳର ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ କାମ କରି, ସେ ଇଚ୍ଛାଧିନ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡା ପ୍ରାଧିକରଣ ସହ ଯୋଡି ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୧ରୁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ନୌଚାଳନା ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ୨୪୪ଟି ଜାତୀୟ ଓ ୨୦ଟି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଦକ ଜିତାଇ ପାରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଯୋଗୁ, ଓଡ଼ିଶା ୧୩ଥର ଜାତୀୟ ଚମ୍ପିୟାନ ହୋଇପାରିଛି ।    

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
*ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୪
* ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ କ୍ରୀଡା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୪
* କମଳ ଗାଙ୍ଗୁଲି ସ୍ମାରକୀ କ୍ରୀଡା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୪ 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଚାରି ଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର

'**ଚାରି ଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯାଆଁଳା ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର । ବଉଦ ସହରଠାରୁ ୧୬ କି.ମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜଗତି ଗାଆଁରେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଯାଆଁଳା ମନ୍ଦିରକୁ  ଚାରି ଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର କହନ୍ତି। ଯାଆଁଳା ମନ୍ଦିର କହିଲେ , ଗୋଟିଏ ଭିତ୍ତଭୂମି ଉପରେ ଲାଗି ଲାଗି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସମାନ ଆକାରର ଦୁଇଟି ମନ୍ଦିରକୁ ବୁଝାଏ। ମନ୍ଦିର ଦୁଇଟି ସବୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକାପରି । ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ଭଗବାନ ଶିବ । ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜା ପାଉଥିବା ମନ୍ଦିରଟିର ନାମ ନୀଳମାଧବ ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର ପୂଜାପାଉଥିବା ମନ୍ଦିରର ନାମ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର । ନୀଳମାଧବ ମନ୍ଦିରର ଶିଖରରେ ଶୋଭା ପାଉଛି ନୀଳ କ୍ଲୋରାଇଟ ପଥରରେ ତିଆରି ଚକ୍ର । ସେହି ପରି ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ଚୂଡା଼ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ଗୋଟିଏ ଶିବଲିଙ୍ଗ । କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଓ ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ସହ ତୁଳନୀୟ । ଗନ୍ଧରାଡ଼ିର ଯାଆଁଳା ମନ୍ଦିର ଖିଞ୍ଜଳିର ଭଞ୍ଜ ରାଜାମାନଙ୍କ  ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।  
## ଇତିହାସ
ଜଗତିର ଏକ ଅଂଶର ନାମ ଗନ୍ଧରାଡ଼ି। ତେଣୁ ଏହା ମଧ୍ୟ **ଗନ୍ଧରାଡ଼ି ଯାଆଁଳା ମନ୍ଦିର** ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଗନ୍ଧପତି ନାମକ ଏକ ଭଞ୍ଜ ରାଜା ସେଠାରେ ନିଜର ରାଜଧାନୀ ବସାଇଥିବାରୁ ସ୍ଥାନଟିର ନାଆଁ ଗନ୍ଧରାଡ଼ି । 
## ମନ୍ଦିର
କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଓ ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ସହ ତୁଳନୀୟ । ଗନ୍ଧରାଡ଼ିର ଯାଆଁଳା ମନ୍ଦିର ଖିଞ୍ଜଳିର ଭଞ୍ଜ ରାଜାମାନଙ୍କ  ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।   ଚାରି ଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର କହିବାର କାରଣ ସେଠାରେ ଚାରୋଟି ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି : ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର, ଜୋଗେଶ୍ୱର, କପିଳେଶ୍ୱର ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସୋମନାଥ । ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରଠାରୁ କିଛି ଦୂରରେ ଏକ ବରଗଛ ମୂଳେ ଅଷ୍ଟଭୂଜା ଦୁର୍ଗା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଗଣେଶଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଗାଆଁ ଲାଗିଥିବା କ୍ଷେତରୁ ଏକଦା ସୁନ୍ଦର ନବଗ୍ରହ ପ୍ରତିମା ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତର କଳାର ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ଆବିଷୃତ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ଥାନଟିର ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଥିବାରୁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗ ସେଠାକାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଛି। 

## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା
୨୦୧୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର

ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ୨୦୧୪ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । 

## '୨୦୧୪'ମସିହାର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ତାଲିକା 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମହିମା ଧର୍ମ

ର ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱରଠାରେ ଏକ କ୍ୟାବିନ ଭିତରେ ଶୋଇଥିବା ଜଣେ ମହିମା ଅଲେଖ ସାଧୁ ।]]
**ମହିମା ଧର୍ମ** (ପୂରା ନାମ "**ସତ୍ୟ ମହିମା ଅଲେଖ ଧର୍ମ**") ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଏହାର ଆଖପାଖ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏକ ଅଦ୍ୱୈତ ସାମାଜିକ-ଧର୍ମଧାରା । ଏହା ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସମାଜର ନିମ୍ନ ଜାତି ଭାବେ ଜଣା ଜାତିର ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣବାଦର ବିରୋଧରେ ଏକ ନୂତନ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜାକୁ ବିରୋଧ କରି ଶୂନ୍ୟ ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମବାଦରେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏହା ପୃଥିବୀର କନିଷ୍ଟତମ ଧର୍ମ ଭାବେ ଜଣା । ଏଥିରେ ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ଧର୍ମ ତଥା ଅଦ୍ୱେତ ବେଦାନ୍ତର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି । ଏହା ହିନ୍ଦୁ ସମାଜର ପୌତଳିକତା, ଜାତିବାଦ ଓ ବାହ୍ୟ ଉପଚାର ଆଦି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲା । 

## ନାମକରଣ 
"ମହିମା" ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ **ମହିମ**, ମୂଳ ପାଳି **ମଝିମ**ରୁ ଆହରିତ ଯାହାର ଅର୍ଥ "ମଝି" ବା "ମଧ୍ୟ"।

## ଦର୍ଶନ 
ଏହି ଧର୍ମ ଏକ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥା ଅପେକ୍ଷା ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମୌଳିକ ବିଚାର ବହନ କରୁଥିବା ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ ଉପରେ ଅଧିକ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲା । ମହିମା ଧର୍ମର ମୂଳ ଆଧାର "**ନିରାକାର ବାଦ**" ବା "**ଶୂନ୍ୟ ପୁରୁଷ ପୂଜନ**" ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜାର ପରିପନ୍ଥୀ । ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶାର ମୌଳିକ ଆରାଧନା ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜା "ଅଲେଖ" ଭାବେ ସାଙ୍କେତିକ ରୂପରେ ପୂଜିତ । ଭୀମଭୋଇଙ୍କ ରଚନାରେ ଏହି ଦର୍ଶନ ଫୁଟି ଉଠିଥିବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।

## ଇତିହାସ 
ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଧୂଳିଆବାବା ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ମହିମା ଧର୍ମର ବିଚାର ବାଢ଼ିଥିଲେ । ମତାନ୍ତରେ ୧୮୬୭ ମସିହାରେ *ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା* ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ମହିମା ଗୋସାଇଁ ବା ମହିମା ସ୍ଵାମୀ ହେଉଛନ୍ତି ମହିମା ଧର୍ମର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ । ଏଥିରେ ଜାତି ପ୍ରଥାର କଠୋରତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରୋଧ କରିବା ସହିତ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା, ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ଆଦି ଛାଡ଼ି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂଖଣ୍ଡ ଭିତରେ ସୀମିତ ନଥିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରମ୍ପରା ସପକ୍ଷରେ କହିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଭୀମଭୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣବାଦ ବିରୋଧରେ ଶକ୍ତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଗଢ଼ିତୋଳିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ସତ୍ୟ ମହିମା ଧର୍ମ
ଦଶହରା

**ଦଶହରା** ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଳିତ ଏକ ଗଣପର୍ବ । ଓଡ଼ିଶା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟରେ ଏହା ଦଶେରା, ନବରାତ୍ରି, ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ନାମରେ ସମାନ ସମୟରେ ପାଳିତ । ଏହା '*ଆୟୁଧ ପୂଜା*  ବା  *ଅସ୍ତ୍ରପୂଜା*' ନାମରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଗରୁ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା ଯାହା ପରେ ବଙ୍ଗରୁ ଆରମ୍ଭ ମାଟି ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରି ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଅଥବା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ପାଳିତ "ନବରାତ୍ରି" ସହିତ ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି । ଦଶହରା ଅବସରରେ ଖଣ୍ଡା, ଢାଲ, ଲଙ୍ଗଳ ଲୁହା, କରଣୀ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ପାରମ୍ପାରିକ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଉପକରଣ ଆଦି ଏହି ଦିନ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶା ଏକ କୃଷିପ୍ରଧାନ ରାଜ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଉପକରଣ ହଳ-ଲଙ୍ଗଳ, ଐତିହାସିକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅରି ପରାହତ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବାରୁ ଖଣ୍ଡା, ଢାଲ ଆଦି ଉପକରଣ ତଥା ନଥିକରଣରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିବାରୁ କରଣୀ ଆଦି ଉପକରଣକୁ ଏହି ଦିନ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ଲୋକଙ୍କ କୌଳିକ ପେଷାର ଉପକରଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଙ୍ଗୀକାରବଦ୍ଧତାକୁ ଦର୍ଶାଇବା ନିମନ୍ତେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ଯଯାତି ତାରାମଣ୍ଡଳ

**ଯଯାତି** ବା **ପର୍ସିୟସ୍**  () ତାରାମଣ୍ଡଳ ପ୍ରାୟ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଦେଖାଯାଏ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ଖ୍ରୀ:ଅରେ ଟଲେମୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ୪୮ ତାରାମଣ୍ଡଳବିଶିଷ୍ଟ ସୂଚୀ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା ତହିଁରେ ଯଯାତି ତାରାମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । ଅର୍ନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଖଗୋଳୀୟ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ୮୮ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ତାରାମଣ୍ଡଳ ସାରଣୀରେ ଯଯାତି ତାରାମଣ୍ଡଳକୁ ସ୍ଥାନ ମିଳିଛି । ଆଲଗୋଲ୍ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତାରା ମଣ୍ଡଳରେ ରହିଛି ।

## ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
## ଗୁଣ-ଧର୍ମ 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Perseus
* The clickable Perseus 

ଶ୍ରେଣୀ:ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ
ମୁଣ୍ଡନ ସଂସ୍କାର

ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତିରେ କେଶକୁ ଶିଖା ବୋଲି କହାଯାଏ । ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତ୍ରୀ ତଥା ପୁରୁଷ ମସ୍ତିଷ୍କରେ କେଶ ରଖିଥାନ୍ତି । ଜନ୍ମରୁ ସାତବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଶିଶୁଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡନ କରିବା  ଆବଶ୍ୟକ । ଏଥିପାଇଁ **ମୁଣ୍ଡନ ସଂସ୍କାର** ବା **ଚୂଡ଼ାକର୍ମ ସଂସ୍କାର** କରାଯାଇଥାଏ । ଏହାଫଳରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ ଦୃଢ଼ ହୋଇଥାଏ ତଥା ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଅଧିକ ତୀକ୍ଷ୍‌ଣ ହୋଇଥାଏ । ୬ରୁ ୮ବର୍ଷ ବୟସରେ ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଜନେୟୁ ପିନ୍ଧାଯାଇ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍‌ । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ୩ବର୍ଷ ବୟସରେ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଯାଉଛନ୍ତି । ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଶିର ମୁଣ୍ଡନ କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଅଳ୍ପ କେଶ ରଖୁଥିଲେ । ମସ୍ତିଷ୍କର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଆତ୍ମାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ରହିଛି । ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନାନୁସାରେ ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କର କେନ୍ଦ୍ର । ଶରୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ ମସ୍ତିଷ୍କ । ଋଷି ଓ ମୁନିମାନେ ବୁଝିବିଚାରି କେଶ ରଖିବା ପ୍ରଥା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥାନୁସାରେ ସହସ୍ରାର ଚକ୍ରର ଆକାର ଗାଈର ଖୁର ସହ ସମାନ ହୋଇଥାଏ । ଏଥିପାଇଁ କେଶର ଆକାର ଶିଖା ଭଳି ହୋଇଥିଲେ ଗାଈର ଖୁର ସହ ସମାନ ବୋଲି ଋଷିମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥାନ୍ତି । ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ କେଶ ରଖିବା ପରମ୍ପରା ରହିଛି ସେଠାରେ ସୁଷୁମ୍ନା ନାଡ଼ି ରହିଥାଏ । କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର କୁଣ୍ଡଳୀରେ ରାହୁର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ ତ ତା’ ମଥାରେ ତିଲକ ବା କେଶ ରଖିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ମୁଣ୍ଡନ ସଂସ୍କାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ବେଶ ହିତକର ହୋଇଥାଏ । ଜନ୍ମ ପରେ ଶିଶୁକୁ ପରିଷ୍କାର କଲେ ମଧ୍ୟ ତା’ର ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥିବା କେଶରେ କୀଟାଣୁ, ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଏବଂ ଜୀବାଣୁ ଲାଗିରହିଥାଏ । ଖାଲି ଧୋଇଲେ ମୁଣ୍ଡରୁ ତାହା ସହଜରେ ବାହାରିନଥାଏ । ଏଥିପାଇଁ ଥରେ ମୁଣ୍ଡନ କରିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ମୁନିଋଷି ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି । ବର୍ଷକ ମଧ୍ୟରେ ପିଲାମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡନ କରାଯାଇଥାଏ । ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡନ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । କାରଣ ପାର୍ଥିବ ଶରୀରକୁ ଦାହ କରାଉଥିବା ବେଳେ କିଛି ଜୀବାଣୁ ଆମ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି । ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଏବଂ ଖରାରେ ବସିବାଦ୍ୱାରା ଜୀବାଣୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମରିନଥାନ୍ତି । ଜୀବାଣୁକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡନ କରାଯାଇଥାଏ । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ଅବଧୀ ଭାଷା

**ଅବଧୀ ** ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ଏକ ଉପଭାଷା । ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ହରଦୋଇ ,ସୀତାପୁର, ଫୈଜାବାଦ, ପ୍ରତାପଗଢ, ସୁଲତାନପୁର, ଫତେପୁର, ମିର୍ଜାପୁର, ଜୌନପୁର ଆଦି ଜିଲ୍ଲାରେ ବୋଲାଯାଏ । 
## ଇତିହାସ
ଅବଧ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟୁତ୍ପତି ଅଯୋଧ୍ୟାରୁ ହୋଇଛି । ଅବଧୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରାୟ ୬ କୋଟି ଲୋକ କଥା ହୁଅନ୍ତି ଏବଂଭାରତ ବ୍ୟତୀତ ନେପାଳ ଏବଂ ମରିସସରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାଷାକୁ ଅନେକଲୋକ ବୋଲନ୍ତି । ତୁଳସୀ ଦାସ କୃତ ରାମଚରିତ ମାନସ ଏହିଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ଅବଧକୁ ପୂର୍ବେ **କୋସଳ** କୁହାଯାଉଥିଲା । ଅବଧୀ ଭାଷାକୁ କିଛି ଲୋକ ବୈସବାଡୀ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବୈସବାଡୀ ଅବଧୀର ଏକ ଶାଖା ଏବଂ ଏହାର ଶବ୍ଦ ଅବଧୀ ଶବ୍ଦଠାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଭିନ୍ନ । ଯେମିତି ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାରେ ସାମାନ୍ୟ ପ୍ରଭେଦ ଦେଖାଯାଏ । ବୈସବାଡୀ ଭାଷା ପ୍ରାୟତଃ ଓନ୍ନାଓ,ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ରାୟବରେଲୀ ଏବଂ ଫତେପୁର ଆଦି ଜିଲ୍ଲା ଗୁଡିକରେ ବୋଲାଯାଏ । ରାମଚରିତମାନସ ବ୍ୟତିତ ମଲ୍ଲିକ୍ ମୁହମ୍ମଦ ଜାୟସୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ପଦ୍ମାବତ୍ ଅବଧୀ ଭାଷାର ଅନ୍ୟତମ କାଳଜୟୀ କୃତୀ । ଭାଷାବିଦମାନଙ୍କ ମତରେ ଅବଧୀ ଭାଷାର ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ମାଗଧୀରୁ ହୋଇଛି।  ସମ୍ଭବତ ଏଥିପାଇଁ ଏହାର କିଛି ଶବ୍ଦ ପାଲୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଅବଧୀଭାଷାର ଲେଖକ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରମଇକାକା , ବଂଶୀଧର ଶୁକ୍ଳ, ଦ୍ୱାରିକା ପ୍ରସାଦ୍ ମିଶ୍ର, ପ୍ରତାପନାରାୟଣ ମିଶ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ,ପଂ ମହାବୀର ପ୍ରସାଦ ଦ୍ୱିବେଦୀ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଶୁକ୍ଳ କୁବଂର ନାରାୟଣ ଆଦି ଅନ୍ତରରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
### Academic
*Entry for Awadhi at SIL International

### Religious
*Tulsi Ramayana
*World Bible Translation Center: New Testament in Awadhi
*Awadhi Bible Downloads @ World Bible Translation Center
*Awadhi language audio Bible stories and lessons @ Global Recordings Network

### General
*Learn Awadhi

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଭାଷା
ଶ୍ରାବସ୍ତୀ

**ଶ୍ରାବସ୍ତୀ**, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଗୋଁଡା ବହରାଇଚ ଜିଲ୍ଲା ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସହର ସହର ଅତିପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ପ୍ରଶିଦ୍ଧ ବୌଦ୍ଧ ଏବଂ ଜୈନ ତୀର୍ଥ ଥିଲା । ଗୋଁଡା ବଳରାମପୁରଠାରୁ ୧୨ ମୀଲ ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ସହେତ-ମହେତକୁ ହିଁ ଶ୍ରାବସ୍ତୀ କୁହାଯାଏ । ଏହି ପୁରାତନ ସହର ବିଷୟରେ ଉଭୟ ଫାହିୟାନ୍ ଏବଂ ହୁଏନ୍ ସିୟାଗଁ ତାଙ୍କ ଭ୍ରମଣ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଲେଖିଛନ୍ତି । ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଫାହିୟାନ୍ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭ୍ରମଣଗ୍ରନ୍ଥରେ ସେ ଏଠାରେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ଘର ଥିବା ଲେଖିଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହୁଏନ୍ ସିୟାଗଁ ଭ୍ରମଣଗ୍ରନ୍ଥରେ ସହର ନିର୍ଜନ ହୋଇଯାଇଥିବା ଲେଖାଯାଇ ଅଛି ।

## ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହି ନଗର ୨୭ ଡିଗ୍ରୀ ୫୭' ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୮୨ ଡିଗ୍ରୀ ୦୫' ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘୀମାରେ ଗୋଁଡା ବହରାଇସ୍ ଜିଲ୍ଲା ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସହର
ଟୋମାଟିନା ଯୁଦ୍ଧ

ସ୍ପେନ୍‌ର ବ୍ୟୁନୋଲ୍ ସହରରେ ବୈଲେଁସିୟନ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକେ ପ୍ରତିବର୍ଷ **ଟୋମାଟିନା** () ପର୍ବକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି । ଏହି ପର୍ବ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଟମାଟର ସେତେଟା ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ନୁହେଁ  ।

## ଇତିହାସ 
1945 ଜାନୁଆରୀରେ ବ୍ୟୁନେଲ୍ ସହରରେ ଏକ ପରେଡ୍‌ର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେଡ୍‌ରେ ଦୁଇପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି କାରଣରୁ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା । ଝଗଡା ଏତେ ଭିଷଣ ହେଲା ଯେ ଲୋକ ଯାହା ପାଇଲେ ପରସ୍ପର ଉପରକୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ । ପାଖରେ ଥିବା ପରିବା ଦୋକାନରୁ ଟମାଟର ଫିଙ୍ଗାଗଲା । ପରେ ପୋଲିସଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ଅଗଷ୍ଟରେ ବ୍ୟୁନେଲ୍ର କିଛି ଯୁବକ ପରସ୍ପର ଉପରକୁ ଟମାଟର ଫିଙ୍ଗିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ପାଳନ କରାଗଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଅଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Official website
* Official tickets
* Tomatina: World's Biggest Food Fight  - slideshow by *Life magazine*
* Time for Some Tomatina!  - Article by *PioneerChef magazine*

ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ପେନୀୟ ପର୍ବ
ଚକ

ଚକ ହେଉଛି ଏକ ବୃତ୍ତୀୟ ସରଳ ଯନ୍ତ୍ର। ଚକ ଓ ଅଖ ସାହାଯ୍ୟରେ କୌଣସି ଭାରକୁ ସହଜରେ ପରିବହନ କରି ହୁଏ। ଯଦିଓ ପ୍ରାଥମିକ ଚକ ପରିବହନ ପାଇଁ ଦରକାର ହେଉଥିଲା, ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ବହୁମୁଖୀ। ପରିବହନରେ ଏହା ସରଳରୈଖିକ ଘର୍ଷଣକୁ ବୃତ୍ତୀୟ ଘର୍ଷଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି କାମକୁ ସହଜ କରିଥାଏ। ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୫୦୦ରେ କୁମ୍ଭାରଚକ ଓ ସ୍ଲେଜ୍‌ଗାଡ଼ିକୁ ମିଶାଇ ଅଖଚକର ଉଦ୍ଭାବନ ହୋଇଥିଲା। ଚକର ବ୍ୟବହାର ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ଅନେକ। ପୁରାଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଧୁନିକ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ ଚକର ପ୍ରଭାବ ସୁଦୂରବିସ୍ତାରୀ।
## ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ
thumbnail|ଡାହାଣ|ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ନୀଳଚକ୍ର ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆୟୁଧ ହେଉଛନ୍ତି ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର। ଏବେ ମଧ୍ୟ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ଶୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସହିତ ଚତୁର୍ଧାମୂର୍ତ୍ତୀ ଭାବେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଖିର ଆକୃତି ହେଉଛି ଚକ୍ରାକାର। ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ପୁରୀକୁ ଯାଉଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଦୂରରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ନୀଳଚକ୍ର ଦେଖିପାରିଥାନ୍ତି। ନୀଳଚକ୍ର ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରେ ଯାତ୍ରା କଷ୍ଟ ଲାଘବ ହୁଏ ବୋଲି ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି‌। ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଯେତିକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ରଥ ଢାଞ୍ଚାରେ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ଓ ମନ୍ଦିର ଗାତ୍ରରେ ଚକର ଶିଳ୍ପକଳା ସେତିକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
thumbnail|ଡାହାଣ|କୋଣାର୍କ ଚକ
## ଗଣତନ୍ତ୍ର
ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ପତାକାକୁ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ନାରଙ୍ଗୀ, ଶ୍ୱେତ ଓ ସବୁଜ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାୟିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅଶୋକ ଚକ୍ର ହେଉଛି ପତାକାର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ସାମରିକ ସମ୍ମାନ ମଧ୍ୟରେ ବୀର ଚକ୍ର, ମହାବୀର ଚକ୍ର, ପରମବୀର ଚକ୍ର, ସୌର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର, କିର୍ତ୍ତୀ ଚକ୍ର ଓ ଅଶୋକ ଚକ୍ର ସମ୍ମାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ।
## ବିଜ୍ଞାନ
କେଉଁ ଆଦିମ ଯୁଗରୁ ମଣିଷ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗୋଲାକାର ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରତି ଜିଜ୍ଞାସା ଜ୍ଞାପନ କରିଆସିଛି। ଚନ୍ଦ୍ରର କେତେବେଳେ ଚକ୍ରାକାର, ଅନ୍ୟ ବେଳେ ଖଣ୍ଡିଆ ରୂପ ଏପରି ଜିଜ୍ଞାସାକୁ ଇନ୍ଧନ ଦେଇଛି। କାଳକ୍ରମେ ଏକଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ପୃଥିବୀର ଆକାର ହେଉଛି ଗୋଲାକାର। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ଚକ୍ରାକାର ମଧ୍ୟ ଆମର ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସକୁ ପୁଷ୍ଟ କରିଛି। ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦୁଇ ଚକାଆଖି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତିରୂପ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

### ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ
କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ସର୍ବନିମ୍ନ ପାର୍ଶ୍ୱତଳ ପାଇବା ପାଇଁ ଗୋଲାକାର ଆକାର ଧାରଣ କରେ। ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ସବୁଦିଗରୁ ଚାପ ଯୋଗୁ ଜଳବିନ୍ଦୁମାନେ ଗୋଲାକାର ହୋଇଥାଆନ୍ତି। ମହାକାଶରେ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନେ ନିଜର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଯୋଗୁ ଗୋଲାକାର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥାଆନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କ (ଉଦାହରଣ-ଉଲ୍‌କାପିଣ୍ଡ) ହାରାହାରି ୧୦୦ କି.ମି. ବ୍ୟାସରୁ କମ୍‌ ହେଲେ ଅନିୟମିତ ଆକୃତିରେ ଥାଆନ୍ତି। ବ୍ୟାସ ୧୦୦ କି.ମି.ରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ନିଜର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ଜ୍ୟୋତିଷ୍କକୁ ଗୋଲକ ଆକାର ପ୍ରଦାନ କରେ।
### ଜ୍ୟାମିତି
ଜ୍ୟାମିତିର ବୃତ୍ତ ହେଉଛି ଏକ ଅବିଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ। କୌଣସି ବୃତ୍ତର ପରିଧି ଓ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ତିରାଙ୍କ। ଏହାକୁ ପାଇ (π) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଗଣିତଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଇର ଆବିଷ୍କାର ଯୁଗୋପଯୋଗୀ। ଆଧୁନିକ ବୈଷୟିକ ବିଦ୍ୟାରେ ପାଇର ପ୍ରୟୋଗ ଜରୁରୀ।
### ପରିବହନ
ଚକ କହିଲେ ଯାହା ଆମ ମନକୁ ପ୍ରଥମେ ଆସିଥାଏ ତାହା ହେଉଛି କୌଣସି ଗାଡ଼ିର ଚକ। ପ୍ରାଥମିକ ଚକର ବ୍ୟବହାର ଯଦିଓ କେବଳ ଭାର ବୋହିବା ପାଇଁ ଥିଲା, ଏବେର ଚକ କେବଳ ସେତିକିରେ ସୀମିତ ନରହି ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
thumbnail|୤ରେଳଗାଡ଼ିର ଚକ
thumbnail|ମଟରସାଇକେଲର ଚକ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବହନ
କ୍ଲାଡିୟସ ଟଲେମୀ

## ପରିଚୟ
କ୍ଲାଡିୟସ ଟଲେମୀ en:Claudius Ptolemy ଆଲେକଜାଣ୍ଡ୍ରିଆର ପରିବ୍ରାଜକ ଏବଂ ଗ୍ରେକୋ-ଇଜପ୍ଟିଅନ ଲେଖକ । ସେ ଜଣେ ଗଣିତଶାସ୍ତ୍ରୀ,ଖଗୋଳବିଦ୍,ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ କବି ତଥା ପରିବ୍ରାଜକ ଭାବେ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଟୋଲେମସ୍ ସରସୀ ବା ପେଲୁସିୟମ୍ରେ ରୋମନ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା ।(ଜୀବନକାଳ ୧୦ରୁ ୧୬୮ AD କିମ୍ବା ୧୦୦ରୁ ୧୭୮ AD ମଧ୍ୟରେ) ।  ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଭାରତ ବିଷୟକ ଅନେକ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲେଖାଯାଇଥିବା ଭ୍ରମଣ ପୁସ୍ତକ ଗୁଡିକରେ ମିଳିଯାଏ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବ୍ରାଜକ
ଉପେନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ

**ଉପେନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ** (୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୦୩ - ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଲେଖକ । ସେ ତାଙ୍କର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ଯ ରଚନା ନିମନ୍ତେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଠାରୁ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।  

## ଜୀବନୀ 
### ଜନ୍ମ ଓ ପରିବାର 
ସେ ୧୯୦୩ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୧୦ ତାରିଖରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ହରିଦାସପୁର ନିକଟସ୍ଥ ମୁରାରିପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  

### ବୃତ୍ତି 
ସେ ଶିକ୍ଷକତାକୁ ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  

### ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
ସେ ପିଲା ବେଳେ ସାହିତ୍ୟ ପଢ଼ିବାରେ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ବୋଲି ନିଜ ରଚନାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ "*ଗୋଟାଏ କଲମ ଟୋପାଏ କାଳି*"ରେ ସେ ୪ର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ ମଧୁସୂଦନ ରାଓଙ୍କ *ସାହିତ୍ୟ କୁସୁମ* ଓ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ "*ଭାରତ ଇତିହାସ*" ବହି ଦୁଇଟି ପଢ଼ିଥିବା କଥା ଲେଖିଛନ୍ତି । ସେହି ତରୁଣ ବୟସରେ ସେ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ "*ଆଲୋକ*" ନାମକ ଏକ ହାତଲେଖା ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ । "*ବିଧବା ଗୁହାରି*", "*ବଡ଼ ହେଲେ ମୁଁ ମାଷ୍ଟର ହେବି*" ଆଦି କେତେଗୁଡିଏ କବିତା ସେହି ସମୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷକତା କରୁଥିବା ସମୟରେ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟକୁ କେବଳ ଶିକ୍ଷାଧର୍ମୀ ନକରି ମୁଖ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୬-୨୭ ମସିହା ବେଳକୁ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ ଭାବେ ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ଚିନ୍ତାମଣି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗଣି ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ପତ୍ରିକା "*ପଞ୍ଚାମୃତ*"ରେ ସେ ନିୟମିତ ଲେଖିଆସୁଥିଲେ । ଚକ୍ରଧର ମହାପାତ୍ର, କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ, ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟ, ଧନେଶ୍ୱର ଶତପଥୀ, ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ବେହୁରା ଓ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର କର ଆଦି ସାହିତ୍ୟିକ ତାଙ୍କର ସମସାମୟିକ ଥିଲେ । 

## ରଚନାବଳୀ 
* କୁହୁକୁହୁ
* ରୁଣୁଝୁଣୁ
* ଗୁଣୁଗୁଣୁ
* କୁଳୁକୁଳୁ
* ସୁଲୁସୁଲୁ
* କଷିକାକୁଡି
* ଘଣ୍ଟିଘାଗୁଡ଼ି
* ହସ ଚାଙ୍ଗୁଡ଼ି
* କଳା ବଉଦ
* ଶିଶୁ ସଂଖାଳି
* ଭାଇ ଭଉଣୀ
* ବେଙ୍ଗ ବାହାଦୂର
* ମୂଷି ମାଉସୀ
* କହି ଜାଣିଲେ କଥା ସୁନ୍ଦର
* ହଜିଲା ବଳଦ ଖୋଜିଲା ଠେଇଁ
* ଅକଲମକଲ ଟକଲ ଟିଆଁ
* ଡାଳରେ ମାଙ୍କଡ ମାରଇ ଡିଆଁ
* ପିଲାଙ୍କ ପଶୁପକ୍ଷୀ ପୁରାଣ
* ଉଦୟଭାନୁ
* ଶିଶୁତୋଷ ରାମାୟଣ
* ପଣ୍ଡିତ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ
* ଗୋଟାଏ କଲମ ଟୋପାଏ କାଳି (ଆତ୍ମଚରିତ)

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ନିମନ୍ତେ - ୧୯୫୪(ଘଣ୍ଟିଘାଗୁଡ଼ି ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ)
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା, ୧୯୭୧-୭୨

* ଶାରଳା ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୮ ଉପେନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ଅବଦାନକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଜଣାଇ "ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ", ଜାରକା ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ "ଉପେନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର" ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି ।  ଆତ୍ମଚରିତ "*ପଣ୍ଡିତ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ* " ପ୍ରକାଶନ ଅବସରରେ ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଉପେନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କହିଥିଲେ—

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ
ବେଲଗୁଣ୍ଠା

**ବେଲଗୁଣ୍ଠା** ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା, ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ସହର ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ। ଯାହା ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ବଜାର ଥିଲା । ବେଲଗୁଣ୍ଠା ପିତଳ ମାଛର ସହର ଭାବରେ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

## ଭୂଗୋଳ 
୨୦୧୧ ମସିହାର ଭାରତ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ବେଲଗୁଣ୍ଠାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୧,୨୯୭ . ପୁରୁଷମାନେ ୪୯% ଏବଂ ମହିଳା ୫୧% | ବେଲଗୁଣ୍ଠାର ହାରାହାରି ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୭%, ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ 59.5% ଅଧିକ; ୫୫% ପୁରୁଷ ଏବଂ ୪୫% ମହିଳା ସାକ୍ଷର ଅଟନ୍ତି | ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧୩% ୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍।

## ଇତିହାସ
ଏଠାରେ ଲୋକ-କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଗାଈ/ଗୋରୁ ପାଇଁ ବେଲଗୁଣ୍ଠା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବଜାର ସ୍ଥାନ ଥିଲା | ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ପିତଳ ମାଛ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ | ନୃସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିର ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିର, ଯାହା ପ୍ରଭୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନରସିଂହଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ। ଭଞ୍ଜ ରାଜବଂଶର ଭଞ୍ଜ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବେଲଗୁଣ୍ଠା ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ସ୍ଥଳ ଥିଲା | ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ, ମକା, ପନିପରିବା ଇତ୍ୟାଦି ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ବୌଦ ଏବଂ ଫୁଲବାଣୀରୁ ଆସୁଥିଲେ। ଲୋକମାନେ ଆସ୍କା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁରକୁ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନୀ/ରପ୍ତାନି କରୁଥିଲେ | ଏହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ବ୍ୟବସାୟିକ ପେଣ୍ଠ ଥିଲା | ପିତ୍ତଳ, ରୂପା, ତମ୍ବା ଏବଂ କାଠ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ବେଲଗୁଣ୍ଠା ନିଜେ କଳା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ | ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପିତ୍ତଳ ମାଛ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସହରର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ | ପିତ୍ତଳ ମାଛ ବିଷୟରେ ଏକ କାହାଣୀ ଥିଲା | ପିତ୍ତଳ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ଏବଂ ରାଣୀଙ୍କୁ ମୋନରଞ୍ଜିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ସମୟ ପର୍ଯନ୍ତ ପାଣିରେ ପହଁରିବେ | ବେଲଗୁଣ୍ଠା ମୁଖ୍ୟତ ଏହାର ମନ୍ଦିର, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଟ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ଯାହା "3T (Temple, Teacher and Tank) " ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା | ସହର ଭିତରେ କୋଡ଼ିଏରୁ ଅଧିକ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଟାଉନ୍ ଭିତରେ ଏବଂ ବାହାରେ ପଚିଶରୁ ଅଧିକ ଟ୍ୟାଙ୍କ ଅଛି | ବେଲଗୁଣ୍ଠା ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଶିକ୍ଷା ହବ୍ ଅଟେ |

ପିତଳ ମାଛ ବ୍ୟତୀତ କାଠ ତିଆରି ସାମଗ୍ରୀରେ ମଧ୍ୟ ବେଲଗୁଣ୍ଠା ତାର ନାମ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଛି । କାଠରେ ସୁନ୍ଦର ଜଗନ୍ନାଥ ମୂର୍ତି ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର କାରୁକାର୍ଯରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ। 

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଇବୋଲା ଭୂତାଣୁ ରୋଗ

**ଇବୋଲା ଭୂତାଣୁ ରୋଗ** () ମଣିଷ ଦେହରେ ହେଉଥିବା ଏକ  ରୋଗ  ଯାହା ଇବୋଲା ଭୂତାଣୁ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ ।  ଭୂତାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ୨ ଦିନଠାରୁ ୩ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ଜ୍ୱର, ତଣ୍ଟି ଘାଆ, ମାଂସ ପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଓ ମୁଣ୍ଡ ବ୍ୟଥା ଏହାର ମୂଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ।  ଏହା ପରେ ପରେ ଓକାଳ, ବାନ୍ତି, ଡାଇରିଆ ବା ତରଳ ଝାଡା ହୁଏ ଓ ଏହା ସହ ଯକୃତ ଓ ବୃକକ ଦ୍ୱୟର କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷମତା କମିଯାଏ ।  ଏହି ସମୟରେ ଦେହ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ରକ୍ତ ସ୍ରାବ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।.

ସଂକ୍ରମିତ ପଶୁମାନଙ୍କ (ମାଙ୍କଡ  କିମ୍ବା ଫୃଟ ବ୍ୟାଟ/ fruit bat ) । ଫୃଟ ବ୍ୟାଟଦ୍ୱାରା (fruit bat) ଏହି ଜୀବାଣୁ ବ୍ୟାପିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ରୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ । ସଂକ୍ରମିତ ମଣିଷଠାରୁ ଅନ୍ୟ ମଣିଷ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ ।  ବୀର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁରୁଷ ଦୁଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ରୋଗ ସଂକ୍ରମିତ କରି ପାରିବ ।  ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ମ୍ୟାଲେରିଆ, କଲେରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂତାଣୁ ରକ୍ତସ୍ରାବୀ ରୋଗ ନ ଥିବା ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ହୁଏ ।  ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ଭୂତାଣୁ ଆଣ୍ଟିବଡି, ଭୂତାଣୁ ଆର.ଏନ.ଏ. ଓ ଭୂତାଣୁ ଉପସ୍ଥିତି ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନିତ ହେବାକୁ ପଡେ । ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ସୁଦାନ/ Sudan ଓ  କଙ୍ଗୋରେ/ Democratic Republic of the Congo ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ସବ-ସାହାରାର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପେ&nbsp;।  ୧୯୭୬ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ଆବିଷ୍କାର ପରଠାରୁ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୭୧୬ ଲୋକ ସଂକ୍ରମିତ ହେବା ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ରିପୋର୍ଟ ଦେଇଛି । ଅଧୁନା ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଏହି ରୋଗର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ‘ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକା ଇବୋଲା ମଡକ’ ପ୍ରସାର ଲାଭ କରି ଗିନି/ Guinea, ସିଏରା ଲିଓନ/Sierra Leone, ଳିବେରିଆ/ Liberia  ଓ ନାଇଜେରିଆକୁ/Nigeria  ବ୍ୟାପିଛି । ୨୦୧୪ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ୧୬୦୦ ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଥିବା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି  । ଏହାର ଟୀକା ଉଦ୍ଭାବନ ନିମନ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇନାହିଁ ।

## References
; Bibliography

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## External links
* ViralZone: Ebola-like viruses – Virological repository from the Swiss Institute of Bioinformatics
* CDC: Ebola hemorrhagic fever – Centers for Disease Control and Prevention, Special Pathogens Branch
* WHO: Ebola haemorrhagic fever – World Health Organization, Global Alert and Response
* Virus Pathogen Database and Analysis Resource (ViPR): Filoviridae
* 3D macromolecular structures of the Ebola virus archived in the EM Data Bank(EMDB)
* Google Map of Ebola Outbreaks 
* WHO recommended infection control measures

ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁତାଣୁ ରୋଗ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ବରପାଲି

**ବରପାଲି** ,ଓଡ଼ିଶାର  ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ । ଏଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ଭୂଗୋଳ
## ଇତିହାସ
## କବି ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ
## ବିଖ୍ୟାତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରର ଶିଳ୍ପ 
ବରପାଲି ପ୍ରକୃତରେ ବିଶ୍ୱ ବିଖ୍ୟାତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ବୟାନ କେନ୍ଦ୍ର । ଯଦିଓ ବରଗଡରେ ଜନ୍ମିତ  ପଦ୍ମଶ୍ରୀ କୃତାର୍ଥ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଥମ କରି ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରକୁ ଏହାର ଅତୁଲ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଓ ଡିଜାଇନ ଦେଇ ତାହାକୁ ଏକ ଶିଳ୍ପ ହିସାବରେ ରୂପ ଦେଇଥିଲେ , ବରପାଲିର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ମେହେର ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ଡିଜାଇନ ସବୁ ଉଦ୍ଭାବନ କରି ତାକୁ ଆହୁରି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ ।୧

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
## ଶିକ୍ଷା
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଗୁଡାରି

**ଗୁଡାରି** ଓଡ଼ିଶାର  ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ସହର । ଏହି ସହର ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ।
## ଭୂଗୋଳ
ଗୁଡାରିର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ହେଉଛି . ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା 125&nbsp;ମିଟର(410&nbsp;ଫୁଟ) । ଏହାର ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଗୁଣପୁର ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୯୩୧ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ୩୪୭୯ ଏବଂ ମହିଳା ହେଉଛନ୍ତି ୩୪୫୨ ।

## ଇତିହାସ
ପୂର୍ବେ ଖିମିଡି (ଖେମୁଣ୍ଡି) ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଗୁଡାରି କଟକ (ଗୁଡାରି)ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ।

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଏହି ସହର ମାଁ ମାଣିକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୫ କି.ମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ମୀନଝୋଲା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ।

## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ହୋମର

**ହୋମର** ଯୂନାନର ଜଣେ ପ୍ରାଚୀନତମ କବି । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲେଖାଯାଇଥିବା କୃତି ସବୁ ଏବେବି ସାଇତା ହୋଇ ରହିଛି । ସେ ନିଜ ସମୟର ସଭ୍ୟତା ତଥା ସଂସ୍କୃତିକୁ ନିଜର ଇଶ୍ୱରଦତ୍ତ କଳା ବଳରେ ମହିମା ମଣ୍ଡିତ କରିପାରିଛନ୍ତି । ଅନ୍ଧ ହୋଇ ବି ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା  ଦୁଇଗୋଟି ଗ୍ରନ୍ଥ  ରଚନା ସମ୍ଭବ ହୋଇ ଅଛି  - ଇଲିଆଡ଼ ଏବଂ  ଓଡ଼େସୀ ।
 
ତାଙ୍କ ନିଶ୍ଚିତ ସମୟ ବା କାର୍ଯକାଳ ଈସାଠାରୁ ପ୍ରାୟ  ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ତେବେ ଏ ବିଷୟରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଯେତିକି ବିବାଦ ଥିଲା ଆଜି ବି ସେତିକି ଅଛି । କିଛି ଲୋକ ତାଙ୍କ ସମୟକୁ ଟ୍ରୋଜନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟ ସହିତ ସମ୍ଭନ୍ଧ ଥିବା କୁହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ  ଇତିହାସର ଏକ ପୂରା କାଳ ହୋମର ଯୁଗ ନାମରେ ନାମିତ ଥିଲା । ୮୫୦ ଈସା ପୂର୍ବଠାରୁ ଟ୍ରୋଜନ ଯୁଦ୍ଧର ତାରିଖ ୧୧୯୪-୧୧୮୪ ଈସା ପୂର୍ବ ଯାଏଁ ଲମ୍ବି ଅଛି ।
ଇଲିଆଡ଼ରେ ଟ୍ରୟ ନଗର ରାଜ୍ୟ ସହିତ ଗ୍ରୀକ ଲୋକଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଅଛି । ଏହି ମହାକାବ୍ୟରେ ଟ୍ରୟ ନଗରର ବିଜୟ ଏବଂ ଧ୍ୱଂସର କହାଣୀ ତଥା ଯୂନାନୀ ବୀର ଏକଲିସଙ୍କ ବୀରତା ବିଷୟରେ ଲେଖା ଯାଇ ଅଛି ।
ଓଡ଼େସୀରେ ଗ୍ରୀକ୍ ବୀର ଓଡ଼େସିଯସଙ୍କ ଟ୍ରୋଜାନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଗୃହ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି ଶତୃମାନଙ୍କ କବଳରୁ ରାଣୀ ପେନେଲୋପ୍ଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ଆଦି ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଅଛି ।    

ୟୁନାନ (ଗ୍ରୀସ) ର ସେଇ ସମୟର ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଏକମାତ୍ର ସାଧନ ହିସାବରେ ଦୁଇଟି ମହାକାବ୍ୟ ଉପଲବ୍‌ଧ— ଇଲିଆଡ୍ ଓ ଓଡେସି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ଧାର୍ମିକ କାବ୍ୟ ରଚନା ଗୁଡିକ ରହିଛି ଯାହାକୁ ପରେ ଅନ୍ୟ କବିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଯେ ଇଲିଆଡ୍ ଓ ଓଡେସିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପ ମୌଖିକ ଥିଲା ଏବଂ ପୁରୁଣା ଗ୍ରୀସର ଗାୟକମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଉଥିଲେ । ସେମାନେ ଗାଉଥିବାବେଳେ ନିଜର ରଚିତ କିଛି ଶ୍ଳୋକ ବି ଯୋଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହୋମରଙ୍କ ରଚନା ଭାବରେ ମାନିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ । ଏହି ଆଧାରରେ କେହି କେହି ମାନନ୍ତି ଯେ 'ହୋମର' କେବଳ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଇଲିଆଡ୍ ଓ ଓଡେସିର ସମୂହ ରଚୟିତାମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶାଏ  ।    

ହୋମର ଦ୍ୱାରା ଚାରି ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ପବନକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା: ୧. ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ହାଲକା ଓ ଉଷ୍ଣ ପବନକୁ 'ହ୍ୟୁରସ୍' ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୨. ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ପବନକୁ 'ଜେଫେରସ୍' ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ଏହାକୁ ତୂଫାନୀ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ୩. ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ଥଣ୍ଡା ଓ ତୀବ୍ର ପବନକୁ 'ବୋରେସ୍' ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୪. ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ଆର୍ଦ୍ର ଓ ତୀବ୍ର ପବନକୁ 'ନୋଟ୍ସ୍' ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।"

## ଆଧାର
ଜୁଲିଅସ ସିଜର

**ଜୁଲିଅସ ସିଜର** (, July 100&nbsp;BC – 15 March 44&nbsp;BC) ଜଣେ ରୋମାନ୍ ଜେନେରାଲ୍, ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ ଲାଟିନ୍ ଗଦ୍ୟ ଜଗତର ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ ଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
## ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସନ ଓ ହତ୍ୟା 
## ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* C. Julius Caesar  Jona Lendering's in‑depth history of Caesar (Livius. Org)
* Guide to online resources 
* History of Julius Caesar 
* Julius Caesar at BBC History
* Grey, D. The Assassination of Caesar , Clio History Journal, 2009.

ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ନିଶ

ନିଶ ହେଉଛି ଉପର ଓଠରେ ଉଠୁଥିବା କେଶ। ବୟସ୍କ ପୁରୁଷଙ୍କ ମୁହଁର ନିମ୍ନଭାଗରେ ଉଠୁଥିବା ଦାଢ଼ି ସହିତ ନିଶ ରଖାଯାଇପାରେ ।  
thumbnail|ନାଗାର୍ଜୁନ ବେଶରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିଶ

## ଇତିହାସ
ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ପଥର କ୍ଷୁରରେ କ୍ଷୌର ହେବା ସମ୍ଭବ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସର୍ବପୁରାତନ କ୍ଷୌର ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷ ଖ୍ରୀ.ପୂ ୩୦୦ର ଏକ ପାରସ୍ୟ ଘୋଡ଼ାଚାଳକ ଚିତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼େ । କିଛି ମହିଳାଙ୍କ ମୁଖକେଶ ବର୍ଦ୍ଧନ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଏଥିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ଓ ଏଥିପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟର ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତି । କ୍ୱଚିତ୍‌ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମହିଳାମାନେ ଏପରି ପତଳା ନିଶକୁ ଆପଣେଇ ନେଇଥାଆନ୍ତି । କଳାଜଗତର କିଛି ଆଧୁନିକ ମହିଳା ଏପରି ପରମ୍ପରାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିରେ ନିଶକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଆମ ଦେଶରେ ନିଶ ରଖିବା ଓ ନିଶ ମୋଡ଼ିବା ବୀରତ୍ୱର ପରିଚାୟକ ଅଟେ। ଲୋକେ ବୀରତ୍ୱର ଆସ୍ଫାଳନ କରିବା ସମୟରେ ନିଶକୁ ଆଉଁସନ୍ତି। ଆରବ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ନିଶକୁ ଶକ୍ତି, ଦାଢ଼ିକୁ ଇସଲାମ ପରମ୍ପରା, ଓ କ୍ଷୌର ମୁହଁକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ରୂପେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।
## ବର୍ଦ୍ଧନ ଓ ଯତ୍ନ
କିଶୋରମାନଙ୍କଠାରେ ନିଶ ବଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରେ। ବୟଃପ୍ରାପ୍ତି ସମୟରେ ପୁରୁଷଙ୍କଠାରେ ନିମ୍ନ କ୍ରମରେ ନିଶର ବର୍ଦ୍ଧନ ହୋଇଥାଏ।
*ଉପର ଓଠର ଦୁଇକୋଣରେ ପ୍ରଥମ କେଶ ଉଠିବା ଆରମ୍ଭ କରେ (୧୧-୧୫ ବର୍ଷ)
*ଏହା ବଢ଼ି ପୂରା ଉପର ଓଠକୁ ମାଡ଼ିଯାଏ (୧୬-୧୭ ବର୍ଷ)
*ପରେ ତଳ ଓଠର ତଳେ ଓ ଗାଲର ନିମ୍ନ ଅଂଶରେ କେଶର ଆବିର୍ଭାବ ହୁଏ (୧୬-୧୮ ବର୍ଷ)
*ଶେଷରେ କେଶ ଚିବୁକର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ତଥା ମୁହଁର ନିମ୍ନ ଅଂଶକୁ ଦାଢ଼ିରେ ଘୋଡ଼ାଇ ଦିଏ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୈବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରି, ଜିନଗତ ଓ ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବରେ ନିଶ ଉଠିବାର କ୍ରମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରେଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୈବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରି, ଜିନଗତ ଓ ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବରେ ନିଶ ଉଠିବାର କ୍ରମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରେ। ପୂରା ଦାଢ଼ି ନ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ଗାଲ ଓ ଚିବୁକ କ୍ଷୌର କରାଯାଏ। ନିଶର ଯତ୍ନ ପାଇଁ ଅନେକ ଉପକରଣ ଯଥା କ୍ଷୁର, ପାନିଆ, କଇଞ୍ଚି ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ନିଶ ପ୍ରତିରୋପଣ କରି ପୂର୍ଣ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ନିଶ ରଖିବାର ଝୁଙ୍କ ଅଛି।
## ଷ୍ଟାଇଲ୍‌
ନିଶକୁ ବଢ଼ାଯାଇ ବିଭିନ୍ନ ଶୈଳୀରେ ସଜାଯାଇଥାଏ। ୨୦୦୭ ନିଶ ଦାଢ଼ି ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍‌ ପାଇଁ ୬ଟି ବିଭାଗ ଥିଲା।

*ପ୍ରାକୃତିକ - କୌଣସି ସହାୟତା ବିନା ସଜା ଯାଇପାରେ।
*ହଙ୍ଗେରୀୟ - ବଡ଼ ଓ ଗହଳ, ଉପର ଓଠର ମଝିରୁ ଦୁଇପଟକୁ ଲମ୍ବିଥାଏ। ଉପର ଓଠର ଶେଷରୁ ସର୍ବାଧିକ ୧.୫ ସେମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଯାଇପାରେ।
*ଡଲି - ପତଳା, ଗୋଜା, ଉପରକୁ ବଙ୍କା, ଓଠର ଶେଷଭାଗ କ୍ଷୌର ହେବା ଜରୁରୀ। ସାଲ୍‌ଭାଡର୍‌ ଡଲିଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ
*ଇଂରେଜ ନିଶ - ପତଳା, ଉପର ଓଠର ମଝିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଦୁଇ ପଟକୁ ଯାଇଥାଏ, ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ସାମାନ୍ୟ ଉପରକୁ ଟେକା ଯାଇଥାଏ; ପାଟିର ଦୁଇ କୋଣ ସାଧାରଣତଃ କ୍ଷୌର ହୋଇଥାଏ।
*ଇମ୍ପେରିଆଲ୍‌ - ଗାଲ ଓ ଉପର ଓଠକୁ ମାଡ଼ି ଉପରକୁ ବଙ୍କା ଥାଏ।
*ମୁକ୍ତ ଷ୍ଟାଇଲ୍‌ - ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶ୍ରେଣୀରେ ଯାଉ ନଥିବା ନିଶ। ଓଠର ଶେଷରୁ ସର୍ବାଧିକ ୧.୫ ସେମି ବର୍ଦ୍ଧନ ଅନୁମିତ। 

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାର ନିଶ ହେଉଛି:
*ଫୁ ମାଞ୍ଚୁ – ଲମ୍ବା, ତଳ ଆଡ଼କୁ ଚିବୁକ ତଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଗୋଜା।
*ପାଞ୍ଚୋ ଭିଲ୍ଲା – ଫୁ ମାଞ୍ଚୁ ସହିତ ସମାନ କିନ୍ତୁ ମୋଟା; ଇତିହାସର ପାଞ୍ଚୋ ଭିଲ୍ଲାଙ୍କଠାରୁ ଟିକେ ବେଶି।
*ହାଣ୍ଡଲ୍‌ – ଗହଳିଆ, ଛୋଟ ଉପରମୁହାଁ ଶେଷାଗ୍ର।
*ଅଶ୍ୱଖୁରା – କାଓବୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ଏହି ନିଶ ଓଠର ଶେଷଭାଗରୁ ତଳକୁ ଲମ୍ବିଥାଏ ଯାହା ଅଶ୍ୱଖୁରା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
*ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ ନିଶ – ପତଳା, ସିଧା ଓ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ରେ ଟାଣିଲା ପରି ପତଳା, ନାକ ଓ ନିଶ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅଂଶ ଫାଙ୍କା ରଖି କ୍ଷୌର କରାଯାଏ। ୧୯୪୦ ଦଶକରେ ଏହାର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଥିଲା।

ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ଦକ୍ଷିଣ କୋଏଲ ନ‌ଦୀ

**ଦକ୍ଷିଣ କୋଏଲ ନ‌ଦୀ** ବା **କୋଏଲ** ନ‌ଦୀ ଭାରତର ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଭିତର ଦେଇକି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଅଛି । ଏହି ନ‌ଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ଛୋଟନାଗପୁର ମାଳଭୂମିରେ ରାଞ୍ଚି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ହୋଇଛି। ଏହି ନ‌ଦୀର ମୁଖ୍ୟ ଉପନ‌ଦୀଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ ଦକ୍ଷିଣ କାରୋ ନ‌ଦୀ ଏବଂ ଉତ୍ତର କାରୋ ନ‌ଦୀ। କୋଏଲ ନ‌ଦୀ ପାନପୋଷ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଶଙ୍ଖ ନ‌ଦୀ ସ‌ହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ଗଠନ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ନଦୀ
ରବି ନାରାୟଣ ରଥ

**ରବି ନାରାୟଣ ରଥ**, ପୁରୀ ତିଆଡ଼ିସାହିରେ ଜନ୍ମିତ, ଜଣେ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ । ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତୀ ଓ ପ୍ରତିକୃତି ନିର୍ମାଣଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ସେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ପରିଚୟ ରହିଛି । ଛୋଟବେଳୁ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଓ ମୂର୍ତ୍ତୀ ଗଢିବାରେ ତାଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ରହିଥିଲା ଓ ପୁରୀର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚିତ୍ରକଳା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । 

ରବି ନାରାୟଣ, ଶାନ୍ତି ନିକେତନରୁ ଲଳିତ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଓ ବରୋଦାର ଏମ୍.ଏସ୍. ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ସେ "ରାଧାନାଥ ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷା ଅନୁଧ୍ୟାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ"ରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଛନ୍ତି । ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସୁଭଦ୍ରା ଆର୍ଟ ଗ୍ୟାଲେରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସହିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ, ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିସାରିଛନ୍ତି । ଏଯାବତ, ସେ ୫୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତୀ ଓ ପ୍ରତିକୃତି ନିର୍ମାଣ କରିସାରିଛନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଓ ଆର୍ଟ କ୍ୟାମ୍ପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ, ସେ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ କଳାକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଚିଛନ୍ତି । 

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୫
* ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୨
* ଉତ୍କଳଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୨
* ଥିଙ୍କ୍ ଓଡ଼ିଶା ଲିଡ଼ରସିପ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୪
* ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ସଦଭାବନା ପୁରସ୍କାର
* ମହାନଦୀ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ ସମ୍ମାନ
* ରୁଚି ଓଡ଼ିଶା ଗୌରବ ସମ୍ମାନ
* ଜାତୀୟ କଳାରତ୍ନ ସମ୍ମାନ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ

**ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ** ଏକ ଆବ୍ରାହାମିୟ, ଏକେଶ୍ୱରବାଦୀ ଧର୍ମ ଯାହା ନାଜରେତର ଯୀଶୁଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଅଧାରିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବିଙ୍କୁ **ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ** ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଧର୍ମାବିଲମ୍ବିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାନୁସାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ ପୃଥିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଧର୍ମ ଅଟେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ପ୍ରାୟ ୨୨୦ କୋଟି।

ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ବାଇବେଲରେ ଲେଖାଯାଏ "କାରଣ ଈଶ୍ୱର ଜଗତକୁ ଏଡ଼େ ପ୍ରେମ କଲେ ଯେ, ସେ ଆପଣା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ଯେପରି ଯେ କେହି ତାହାଙ୍କଠାରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ, ସେ ବିନଷ୍ଟ ନ ହୋଇ ଅନନ୍ତ ଜୀବନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ"

**ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ** ହେଉଛି ଏକ ଆବ୍ରାହମୀୟ ଏକେଶ୍ବରବାଦୀ ଧର୍ମ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଛନ୍ତି ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ, ଈଶ୍ବରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯାହାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲାମ୍ବୀଙ୍କ ମତରେ ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଆଗମନର ଭବିଷ୍ୟତ ବାଣୀ ପୁରୁଣା ନିୟମାବଳୀରେ କରାଯାଇଅଛି। ବିଶ୍ଵ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୩୧.୨% ଲୋକ ବା ପ୍ରାୟ ୨୩୮ କୋଟି ଲୋକ ଏହି ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ
ତ୍ରିଲୋଚନେଶ୍ୱର ଦେଉଳ

ତ୍ରିଲୋଚନେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରର ଥିବା ଏକ ଶିବ ଦେଉଳ । ଏହା ଏକ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ତୁପ ଭାବେ ୨ୟ - ୩ୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସୋମବଂଶୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ଶାସନ କାଳରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା ପରେ ଶିବ ଦେଉଳରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଦେଉଳର ମୁହଁ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଭାବେ ପଶ୍ଚିମ ଆଡ଼କୁ ହୋଇଛି । 

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ପ୍ରଚଳିତ ସ୍ଥାନୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଏକଦା ଅନ୍ଧ ବାଳକଟିଏ ଦେଉଳ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ବସି ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ ବୋଲୁଥିଲା । ସେଠାରେ ତ୍ରିଲୋଚନେଶ୍ୱର ଉଭା ହୋଇ ବାଳକଟିକୁ ପଚାରିଲେ, "ମୋ ପଛରେ କାହିଁକି ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ବୋଲୁଛୁ? ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ମୋର ପ୍ରବଳ ଇଚ୍ଛା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ମୋ ଆଗରେ ଆସି ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ ବୋଲ ।" ପିଲାଟି କହିଲା, "ମୁଁ ତ ଜନ୍ମାନ୍ଧ । ମୋ ନିକଟରେ ଆଗପଛ ସବୁ ସମାନ । ତୁମର ଯଦି ଶୁଣିବା ପାଇଁ ସତରେ ଇଚ୍ଛା ତେବେ ମୋ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କର ।" ପର ଦିନ ଦେଖାଗଲା ଯେ ଦେଉଳର ମୁହଁ ପଶ୍ଚିମ ଆଡ଼କୁ ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଶିବ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମସ୍ଥଳ
ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଦେଉଳ, ହୀରାପୁର

**ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଦେଉଳ** (ହରିହର ଏକାତ୍ମ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଓଡ଼ିଶାର ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ହୀରାପୁର ଗ୍ରାମରେ ଥିବା ଏକ ଶିବ ଦେଉଳ । ଏହା ଏକ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ତୁପ ଭାବେ ୨ୟ - ୩ୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସୋମବଂଶୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ଶାସନ କାଳରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା ପରେ ଶିବ ଦେଉଳରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଦେଉଳର ଉତ୍ତରବାହିନୀ ଭାବେ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ସିଦ୍ଧବଟ ଚାରିପାଖେ ବହିଯାଇଛି । କପିଳ ସଂହିତାରେ ଏହି ଦେଉଳ ବାବଦରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞ ସାଧନ ପାଇଁ ବୈତରଣୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଆଣି ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସ୍ଥାନାଭିମୁଖୀ କରାଇ ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ବୁହାଇଥିଲେ । ଏଣୁ ନଦୀ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗତିପଥ ବଦଳାଇ ସମୁଦ୍ରଗାମୀ ହୋଇଛି । ଏହାକୁ ସୁରମ୍ୟ ସ୍ଥାନ ବୋଲି ଭାବି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏଠାରେ ତପସ୍ଯା କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଶିବ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମସ୍ଥଳ
ଫୋଟନ୍‌

ଆଲୋକର ମୌଳିକ କଣିକାକୁ **ଫୋଟନ୍** କୁହାଯାଏ ।

## ନାମକରଣ 
## ଇତିହାସ 
### ନିଉଟନ୍ ଓ ହାଇଜେନ୍‌ସ୍‌ଙ୍କ ଧାରଣା 
ଆଲୋକ ହେଉଛି ଶକ୍ତିର ଏକ ପ୍ରବାହା ଶକ୍ତିର ପ୍ରବାହକୁ ତରଙ୍ଗ କୁହାଯାଏ । ତେଣୁ ଆଲୋକକୁ ଏକ ତରଙ୍ଗ କହିବା ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ । ତେବେ ସାର୍ ଆଇଜାକ୍ ନିଉଟନ୍ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଆଲୋକ କେତେକ କଣିକାକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଦର୍ପଣ ଉପରେ ଆଲୋକ ପଡ଼ିଲେ ପ୍ରତିଫଳିତ (*Reflection* ) ହେବା ଓ ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରୁ କାଚ ମାଧ୍ୟମକୁ ଆଲୋକ ପ୍ରବେଶ କଲେ ବଙ୍କେଇ ଯିବା (ପ୍ରତିସରଣ - *Reflection*) ଭଳି ଆଲୋକୀୟ ପରିଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ନିଉଟନ୍ ବୁଝେଇ ପାରିଲ । ଆଲୋକ ଉପରେ ନିଉଟନ୍‌ଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗବେଷଣା ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର "ଅପ୍‌ଟିକ୍ସ' (*Optiks* ) ପୁସ୍ତକରେ ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି । ନିଉଟନ୍‌ଙ୍କର ସମସାମୟିକ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ହାଇଜେନ୍‌ସ୍ (*Christiaan Huygens* ) କିନ୍ତୁ ଆଲୋକକୁ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦେଖୁଥିଲ । ସେ ଆଲୋକକୁ ତରଙ୍ଗ ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ସେ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ଶବ୍ଦ ଭଳି ଆଲୋକ ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତରଙ୍ଗ, ଯାହାକି ଇଥର୍ (*Ether* ) ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ, ସେତେବେଳେ ନିଉଟନ୍‌ଙ୍କ କଥାକୁ ଲୋକେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ବର୍ଷ ପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଥମାସ୍ ୟଙ୍ଗ୍ (*Thomas Young* ) ନିଜର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱି-ରେଖାଛିଦ୍ର (*Double-Slit* ) ପରୀକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରମାଣ କରିଦେଲେ ଯେ ଆଲୋକ ଏକ ତରଙ୍ଗ ।

### ଆଲୋକର କଣିକା ରୂପ - ଫୋଟନ୍ 
ପ୍ରଥମରୁ ଆଲୋକକୁ କେବଳ ତରଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ମାତ୍ର କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଲୋକର ତରଙ୍ଗ ଗୁଣ ଆମକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିପାରିଲା ନାହିଁ । ସେମିତିକା ଏକ ପରିଘଟଣା ହେଉଛି "ଆଲୋକ-ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭାବ"  (*Photoelectric Effect* ) । ୧୯୦୦ ମସିହାରେ ଜର୍ମାନୀର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଫିଲିପ୍ ଏଡୁଆର୍ଡ୍ ଏଣ୍ଟନ୍ ଲେନାର୍ଡ (*Philipp Eduard Anton Lenard* ) ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ କୌଣସି ଧାତବପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ନୀଳ ଓ ବାଇଗଣୀ ପ୍ରଭୃତି ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ପଡ଼ିଲେ ଧାତବପୃଷ୍ଠରୁ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ୍ କଣିକାମାନ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଆସୁଛନ୍ତି । ଏହାକୁ "ଆଲୋକ-ବିଦ୍ୟୁତ୍  ପ୍ରଭାବ" କୁହାଗଲା । ଅବଶ୍ୟ ୧୩ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ୧୮୮୭ ମସିହାରେ ଜର୍ମାନୀର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ହେନେରିକ୍ ରୁଡୋଲ୍‌ଫ୍ ହର୍ଜ୍ (*Heinrich Rudolf Hertz* ) ଏଭଳି ପରିଘଟଣା ପ୍ରଥମେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ଆଲୋକର ତରଙ୍ଗୀୟ ଗୁଣ ଉପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ, ଯାହାକି ଏହି ପରିଘଟଣାକୁ ସଫଳତାର ସହିତ ବୁଝେଇ ପାରିଲା ନାହିାଁ ବରଂ ଆଲୋକର କଣିକା ରୂପଦ୍ୱାରା ଆଇନ୍‌ଷ୍ଟାଇନ୍ ଏହାର ସଫଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିପାରିଥିଲେ । ୧୯୦୫ ମସିହାରେ "ଆଲୋକ-ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭାବ'କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଯାଇ ଆଇନ୍‌ଷ୍ଟାଇନ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲେ ଯେ, ଆଲୋକ ଏଠାରେ ତରଙ୍ଗ ପରି ନୁହଁ ବରଂ କଣିକା ପରି ବ୍ୟବହାର କରେ । ଏହି କଣିକାକୁ ଫୋଟନ୍ କୁହାଯାଏ । ଫୋଟନ୍ ହେଉଛି ଶକ୍ତିର କ୍ଷୁଦ୍ରାତିକ୍ଷୁଦ୍ର ପୁଡ଼ିଆ (*Quantum*) ।

## ତରଙ୍ଗ-କଣିକା ଦ୍ୱେତ ମତବାଦ 
ଆଲୋକ ଉଭୟ ତରଙ୍ଗ ଓ କଣିକା ପରି ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ । ପଦାର୍ଥର ପରମାଣୁ ଏହି ଫୋଟନ୍ କଣିକାକୁ ଶୋଷିପାରେ ଏବଂ ବିକିରଣ ରୂପରେ ବାହାରକୁ ଛାଡ଼ିପାରେ । ପରମାଣୁ ଭିତରେ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ୍‌ ଗୁଡ଼ିକ ବୁଲୁଥାଆନ୍ତି । ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ୍‌ର ନିଜର ଶକ୍ତି ଥାଏ । ଫୋଟନ୍ କଣିକାର ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ରହିଛି । ପରମାଣୁ ଉପରେ ଆଲୋକ ପଡ଼ିଲେ ପରମାଣୁର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ୍ ଫୋଟନ୍ କଣିକାକୁ ଶୋଷିିନିଏ । ଫୋଟନ୍ କଣିକାକୁ
ଶୋଷିବା ପରେ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଯାଏ । ଅପର ପକ୍ଷରେ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ରୁ ଫୋଟନ୍ କଣିକା ବାହାରି ଆସିଲେ ଏହାର ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଏ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

By date of publication:
*
*
*
*
*
*
*Special supplemental issue of *Optics and Photonics News* (vol. 14, October 2003) article web link 
**
**
**
**
**
**
*
*
Education with single photons:
*
*

ଶ୍ରେଣୀ:କଣିକା ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ
ସଫ୍ଟୱେର

**କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସଫ୍ଟ‌ୱେର** କିମ୍ବା **ସଫ୍ଟ‌ୱେର**, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ, ଲାଇବ୍ରେରି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ନଥିକରଣକୁ ନେଇ ଗଠିତ । "ସଫ୍ଟୱେର" ଶବ୍ଦଟି କେବେ କେବେ ସଙ୍କୁଚିତ ଅର୍ଥରେ ଆପ୍ଲିକେସନ ସଫ୍ଟୱେରକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଇଥାଏ । ସଫ୍ଟୱେର କମ୍ପ୍ୟୁଟର ମେମୋରିରେ ସାଇତା ହୋଇ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ କେହି ଛୁଇଁପାରିବେ ନାହିଁ ।

ନିମ୍ନତମ ସୋପାନରେ, ଏକ୍ସକ୍ୟୁଟ କରାହୋଇପାରିବା କୋଡ଼ସମୂହ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରସେସର– ସାଧାରଣତଃ ଏକ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ପ୍ରୋସେସିଙ୍ଗ ୟୁନିଟ (ସିପିୟୁ) ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ମେସିନ ଲାଙ୍ଗୁଏଜକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଏକ ମେସିନ ଲାଙ୍ଗୁଏଜ ପ୍ରୋସେସର ସୂଚନାକୁ ସୂଚାଉଥିବା ବାଇନାରି ମୂଲ୍ୟକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଦଳମାନଙ୍କୁ ନେଇ ତିଆରି । ଏହି ମୂଲ୍ୟସବୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥାକୁ ବଦଳାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସଫ୍ଟୱେର
ଓଡିସିଅସ

ଓଡିସିଅସ ଅଥବା ଇଉଲିସିସ( ଗ୍ରିକ:Ὀδυσσεύς,ଅଡିସିଅସ; ଲାଟିନ: Ulixes,ଇଉଲିସିସ) ଏକଜନ ଉପକଥାରେ ଗ୍ରୀସର ଇଥାକାର ରାଜା ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରିକ ପୁରାଣ ଗୁଡ଼ିକରେ ଅନ୍ୟତମ ସାହସୀ,କୌଶଳୀ ବୀର, ବାଗ୍ମୀ ଏବଂ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଭାବେ  ବର୍ଣ୍ଣନା କରଯାଇଅଛି ।
## ଇତିହାସ
ହେଲେନଙ୍କ  ସ୍ୱୟମ୍ବର ସଭାରେ ଅଡିସିଅସ୍  ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ମେନାଲାଉସ, ହେଲେନଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି ଜାଣିବା ପରେ ସେ ହେଲେନଙ୍କ ବିବାହ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ କରିଦେଲେ ଏବଂ ନିଜେ ହେଲେନଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟା ପେନିଲୋପଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ । ଅଡିସିଅସଙ୍କ କୂଟକୌଶଳ ଫଳରେ ହେଲେନଙ୍କ ସ୍ୱଯମ୍ବର ସଭାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜକୁମାର ହେଲେନଙ୍କୁ ବିପଦ ସମୟରେ ରକ୍ଷା ହେତୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବଦ୍ଧ ହେଲେ । ବିବାହର କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଥରେ ଟ୍ରୟ ରାଜକୁମାର  ପ୍ୟାରିସ ସ୍ପାର୍ଟା ବୁଲିବାକୁ ଆସିଥିଲେ । ପ୍ୟାରିସଦ୍ୱାରା ହେଲେନ ଅପହୃତ ହେବାରୁ ସମସ୍ତ ଗ୍ରିକବୀର ଟ୍ରୟ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ  ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ଅଡିସିଅସଙ୍କ  ବିଚକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଦୁଃସାହସ ପାଇଁ ସୁଦୀର୍ଘ ଟ୍ରୟ ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ଘଟିଥିଲା । ତାଙ୍କ  ପରାମର୍ଶରେ  ଟ୍ରୋଜାନ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତାରିତ କରିବା ପାଇଁ   ବିଖ୍ୟାତ ଟ୍ରୟର ଘୋଡ଼ା ନିର୍ମିତ ହେଲା । ଯୁଦ୍ଧଶେଷ ହେଲା ପରେ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିଲା ସମୟରେ  ସମୁଦ୍ର ଦେବତା ପୋସାଇଡେନର କୋପରେ ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲେ । ଅନେକ ଦୁଃଖ ସହି ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଇଥାକାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ବିଦ୍ୟୁତ

ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏକ ଭୌତିକ ପରିଘଟଣା ଯାହା ବିଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜ୍‌ର ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ପ୍ରବାହ ଉପରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ  ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଘଟଣା ଯେପରିକି ବିଜୁଳୀ ଚଡକ , ସ୍ଥିଥିୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍, ବିଦ୍ୟୁତିଚୁମ୍ବକିୟା ପ୍ରେରଣ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ସ‌ହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ. ଏହା ଛଡା ବିଦ୍ୟୁତ୍ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟୁତିଚୁମ୍ବକିୟା ବିକିରଣ  ଯେପରିକି ରେଡିଓ ତରଙ୍ଗର ଗଠନ ଏବଂ ଗ୍ରହଣ ହୋଇ ପାରିବ।

ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚାର୍ଜ୍ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତିଚୁମ୍ବକିୟା କ୍ଷେତ୍ର ଗଠନ କରେ ଯାହା ଅନ୍ୟ ଚାର୍ଜ୍‌କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ପାରେ‌‌‌।

ଶ୍ରେଣୀ:ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା
ସାତପଡ଼ା

**ସାତପଡ଼ା ** ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ସହର । 
## ଭୂଗୋଳ
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* About Satpada
*Travel article on Satpada

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର