ରୂପା ରାଓ

**ରୂପା ରାଓ** (ଜନ୍ମ ୧୮ ମଇ) ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତ୍ରୀ। ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମଲିଙ୍ଗୀ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ ଆଧାରିତ ୱେବ୍ ଶୃଙ୍ଖଳା ‘ଦ ଅଦର୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ’ (୨୦୧୬) ର ଲେଖିକା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା। ତା’ ସହ ସେ ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ପୁରସ୍କାରବିଜେତା କନ୍ନଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଗଣ୍ଟୁମୁଟେ’ (୨୦୧୯) ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ରାଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚାଳନା (Personnel Management) ରେ ବିଶେଷତା ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (ମାଷ୍ଟର୍ସ ଇନ୍ କମର୍ସ) ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି (ଫାଇନାନ୍ସ) ରେ ମାଷ୍ଟର୍ସ ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ। ସେ ଛଅ ବର୍ଷ ଧରି ଇନଫୋସିସ୍‌ରେ କାମ କରିଥିଲେ। ପରେ ସିନେମା ତିଆରି କରିବାର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଚାକିରି ଛାଡ଼ି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣରେ ଲାଗିଥିଲେ। ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ଏସିଆନ୍ ଏକାଡେମି ଅଫ୍ ଫିଲ୍ମ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ୍‌ରୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନରେ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀକାଳରେ ସେ ଏକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ନିର୍ମାତାଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଲଣ୍ଡନକୁ ଯାଇଥିଲେ।

## କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ 
ରାଓ ଭାରତକୁ ଫେରିଆସି ତାଙ୍କର କୌଶଳ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ମିଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତିଆରି କରିଥିଲେ। କନ୍ନଡ ଫିଚର୍ ଫିଲ୍ମ ‘ବିଷ୍ଣୁବର୍ଧନ’ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ତାମିଳ ଫିଚର୍ ଫିଲ୍ମ ‘କୁରାଇ ଓନ୍ଦ୍ରୁମ୍ ଇଲ୍ଲାଇ’ ର ସହ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବୃହତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ‘ଦ ଅଦର୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ’ ଉପରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।କିଶୋରାବସ୍ଥାରୁ ଲେଖନୀ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ରଖୁଥିବା ରାଓ ତାଙ୍କର କଲେଜ୍ ଦିନରେ ଦୁଇ ଯୁବତୀଙ୍କ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅଣ-ପରାମ୍ପରିକ କାହାଣୀ ରେଖାର କାରଣରୁ ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇନଥିଲେ।

ପରେ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସେ ନିଜେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ କାମ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। କାହାଣୀର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଷୟ ଭାରତରେ ଏକ ନିଷିଦ୍ଧ ବିଷୟ ହେବାରୁ ସେ ପ୍ରଯୋଜକ ଖୋଜିବାରେ ସମସ୍ୟା ଭୋଗିଥିଲେ ଏବଂ ୪ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଉଠାଇବା ପାଇଁ ‘ୱିଶବେରି’ ନାମକ ଏକ କ୍ରାଉଡ଼ଫଣ୍ଡିଂ ମଞ୍ଚକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ।

‘ଦ ଅଦର୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ’, ଦୁଇ ଯୁବତୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ, ୨୭ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସିଜନରେ ୧୨ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ଥିଲା। ୧୯୯୦ ଦଶକର ଶେଷ ଓ ୨୦୦୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭ ସମୟର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ସ୍ପୂର୍ଥି ଗୁମାସ୍ତେ ଏବଂ ଶ୍ୱେତା ଗୁପ୍ତା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦୁଇ ଯୁବତୀଙ୍କ ପ୍ରେମ ଯାତ୍ରାର କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ।

ରାଓ ୨୦୧୬ରେ NYC Web Fest ରେ “ସର୍ବୋତ୍ତମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ” ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ୨୦୧୭ରେ TO Web Fest ରେ “ସର୍ବୋତ୍ତମ କାହାଣୀ” ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ। ‘ଦ ଅଦର୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ’ ବିଭିନ୍ନ ଜାତୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବରୁ ସମୁଦାୟ ୩ଟି ବିଜୟ ଏବଂ ୭ଟି ନାମାଙ୍କନ ପାଇଥିଲା।

‘ଦ ଅଦର୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ’ ପରେ ୨୦୧୭ରେ ରାଓ ‘ବିଏଫଏଫ୍ (ବ୍ରେଥ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ ଫରେଭର୍)’ ନାମକ ଏକ ସ୍ୱଳ୍ପଦୈର୍ଘ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଲେଖି ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ୭ ବର୍ଷର ଜଣେ ଶିଶୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଛ ବିଷୟରେ ଶିଖିବା ପରେ ଗଛର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଟୋରୋଣ୍ଟୋ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଫେସ୍ଟିଭାଲ୍‌ (TIFF) ରେ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚୟନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଫିଲ୍ମ ବଡିର କିଡ୍ସ୍ ବିଭାଗରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା।

୨୦୧୮ରେ ‘ଆସ୍ତୁ ଷ୍ଟୁଡିଓସ୍’ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ ଭ୍ରମଣାଧାରିତ ସ୍ୱଳ୍ପଦୈର୍ଘ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଲଭ୍ ଲେହ୍’ଟର୍’ ରେ ରାଓ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ସୂର୍ୟ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲେଖିତ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ।[6] ସେ ୨୦୧୮ରେ ଜଣେ ମିତ୍ର ସହିତ ‘ଆମେୟୁକ୍ତି ଷ୍ଟୁଡିଓସ୍’ ନାମକ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରୋଡକ୍ସନ୍ ହାଉସ୍ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ।

୨୦୧୯ରେ ରାଓଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଫିଚର୍ ଫିଲ୍ମ ‘ଗଣ୍ଟୁମୁଟେ’ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଫିଲ୍ମ ଫେସ୍ଟିଭାଲ୍‌ (NYIFF) ରେ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରିମିୟର ପାଇଁ ଚୟନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ “ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଟକଥା” ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲା। ୧୯୯୦ ଦଶକର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଗଭୀର କିଶୋରାବସ୍ଥା କାହାଣୀ ଭାବେ ଏହା ୧୬ ବର୍ଷୀୟା ଜଣେ ଝିଅର ଜୀବନ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନଜଗତରୁ ବାସ୍ତବ ଜୀବନକୁ ଯାତ୍ରାକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ।

୨୦୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୬ରେ କନ୍ନଡ ଫିଚର୍ ଫିଲ୍ମ ‘କେଣ୍ଡା (ଏମ୍ବର୍)’ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସହଯୋଗୀ ସହଦେବ କେଲ୍ଭାଡିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ‘ଆମେୟୁକ୍ତି ଷ୍ଟୁଡିଓସ୍’ ବ୍ୟାନାର୍ ଅଧୀନରେ ସେମାନେ ସହଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ।

୨୦୨୫ରେ ରାଓଙ୍କ ଫିଚରେଟ୍ ଫିଲ୍ମ ‘ଆସ୍ମିନ୍’ ତାଙ୍କର ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲରେ ଜାନୁଆରୀର ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବାର ଯୋଜନା ଅଛି। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଇଣ୍ଡୋ-ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉତ୍ସବରେ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲା।

## ପୁରସ୍କାର 
* ୨୦୧୬: New York Web Fest ରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର – The Other Love Story (୨୦୧୬)
* ୨୦୧୭: TO Web Fest ରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ LGBTQ କାହାଣୀ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର – The Other Love Story (୨୦୧୬)
* ୨୦୧୭: Boston LGBTQ Film Festival ରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ୱେବ ସିରିଜ୍ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର – The Other Love Story (୨୦୧୬)
* ୨୦୧୬: New York Web Fest ରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲେଖନ ପାଇଁ ନାମାଙ୍କନ – The Other Love Story (୨୦୧୬)
* ୨୦୧୬: New York Web Fest ରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ୱେବ ସିରିଜ୍ ପାଇଁ ନାମାଙ୍କନ – The Other Love Story (୨୦୧୬)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୧ ଜନ୍ମ