open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
କୁସୁମ

]]

**କୁସୁମ** (ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ନାମ ***Carthamus tinctorius***  କାର୍ଥାମସ ଟିଂଟୋରିୟସ) ହେଉଛି ଏକ ବହୁଶାଶା ଯୁକ୍ତ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ, ସପୁଷ୍ପକ, ଦ୍ୱୀବୀଜପତ୍ରୀ, ବର୍ଷଜୀବୀ ଉଦ୍ଭିଦ।  ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ କସୁମ୍ଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଗଛର ମଞ୍ଜିରୁ ତେଲ ଆହରଣ କରିବାପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାକୁ ଚାଷ କରାଯାଏ। ଏହି ଗଛ ୩୦ରୁ ୫୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଫୁଲ ହଳଦିଆ, କମଳା ବା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଗଛର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶାଖାରେ ୧ରୁ ୫ଟି ଯାଏ ଫୁଲ ହୋଇଥାଏ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫୁଲରେ ୧୫ରୁ ୨୦ଟି ଲେଖାଁ ମଂଜି ରହିଥାଏ।

## ଉପଯୋଗ
ଏହି ଗଛର ମଂଜି ଓ ଫୁଲ ମୁଖ୍ୟତଃ କାମରେ ଲାଗିଥାଏ.

ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଏହାର ମଂଜି ପାଇବାପାଇଁ ଏହାକୁ ଅମଳ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହାର ମଂଜିକୁ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟକୁ ସୁଦୃଶ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ କରିବାପାଇଁ, ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧିରେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରଂଗ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟବହାର କରା ଯାଉଥିଲା।  ବିଗତ ପ୍ରାୟ ୫ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏହି ଗଛକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ବନସ୍ପତି ତେଲ ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ କରା ଯାଉଅଛି।

## ଚାଷ
ବିଶ୍ୱର ପାଖାପାଖି ୬୦ଟି ଦେଶର ଅମଳକୁ ମିଶାଇଲେ ଏହା ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ୬୦୦୦୦ ଟନ୍ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭାରତ, ଆମେରିକା, ଓ ମେକ୍ସିକୋରେ ଏହା ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲେହେଁ ଇଥିଓପିଆ, କାଜାକସ୍ତାନ, ଚୀନ,ଆରବ୍ୟ ଦେଶ ସମୂହ, ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଆଦି ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉତ୍ପାଦନରେ ଆଗଧାଡ଼ିରେ ରହିଛନ୍ତି। ବିଗତ ୫ ଦଶଂଧି ଧରି ଏହାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ବନସ୍ପତି ତେଲ ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ କରା ଯାଉଅଛି।

## ଆଧାର
Safflower Oil and Weightloss 
Safflower Oil Comparison 

## ବାହ୍ୟ ଆଧାର
*Complementary and Alternative Healing University (Chinese Herbology)
*Ahmed M. Zahran, M. F. Omran, S. Z. Mansour and N. K. Ibrahim. Effectiveness of *Carthamus tinctorius L.* in the Restitution of Lipid Composition in Irradiated Rats. *Egypt. J. Rad. Sci. Applic.*, 20(1)  75-94 (2007).
*Safflower production (in the United States) 
*Safflower field crops manual
*UN FAO statistics on safflower production
*Globe and Mail: "Calgary firm turns safflower into insulin"
*List of Chemicals in Safflower (Dr. Duke's Databases) 
*The Paulden F. Knowles personal history of safflower germplasm exploration and use

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଓଳିଆ

**ଓଳିଆ** ନଡ଼ା କିମ୍ବା ବାଉଁଶରେ ତିଆରି ଏକ ନିବୁଜ ପାତ୍ର । ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶସ୍ୟମାନ ସାଇତି ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

 ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତିର ଚାଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଓଳିଆ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ମଞ୍ଜି, ବିହନ ଆଦି ନଡ଼ା ତିଆରି ଓଳିଆରେ ବାହାର ପଟୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରି ରଖିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ଓଳିଆରେ ଚାଷୀମାନେ ଧାନ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରବି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ଯଥା ମୁଗ, ବିରି, କୋଳଥ ଇତ୍ୟାଦି ସାଇତି କରି ରଖିଥାନ୍ତି । ଓଳିଆରେ ଥିବା ଶସ୍ୟ, ବିହନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଉପଯୋଗୀ । 
## ଗଢ଼ିବା ପ୍ରଣାଳୀ
ନଡା ଏବଂ ନଡ଼ାରେ ତିଆରି ଦଉଡ଼ି ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହାକୁ ତିଆରି କରାଯାଏ । ପ୍ରଥମେ ନଡ଼ାରେ ଦଉଡି ତିଆରି କରାଯାଇ, ମୋରା ତିଆରି କରାଯାଏ । ମୋରା, ଯାହାକି ସେହି ନଡ଼ାରେ ମୋଟା ଆକାରରେ ଏକ କୁଣ୍ଡଳୀ ସଦୃଶ କରାଯାଏ  । ଏହା ଛୋଟ ଆକାରରୁ ବଡ଼ ଆକାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ, ଯିଏ ତଳ ଭାଗରୁ ଉପର ଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଛା ଯାଇଥିବା ନଡ଼ା ଉପରେ ରଖି ବାନ୍ଧି ଗୋଲାକୃତି ଆକାର ଦିଆଯାଏ । ଦଉଡ଼ି ଗୁଡିକୁ ଛନ୍ଦି ରଖାଯାଏ । ତା' ଉପରେ ଏକ କୈନ୍ଦ୍ରିକ କରି ଛୋଟରୁ ବଡ଼ ମୋରା ରଖାଯାଏ, ତା ଉପରେ ନଡ଼ା ବିଛା ଯାଏ ଅଳ୍ପ ମୋଟା ଆବରଣରେ, ତା'ଉପରେ ଧାନ ରଖାଯାଏ । ତା'ପରେ ଦଉଡ଼ି ଏବଂ ବିଛା ଯାଇଥିବା ମୋରା ଓ ନଡ଼ାକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଧିରେ ଧିରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଗୋଲାକାର ଆକୃତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଣାଯାଏ । ପରେ ବଡ଼ରୁ ଛୋଟ ମୋରା ଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଇ ନଡାକୁ ସାଇତି କରି ରଖିଦେଇ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବୁଜ କରାଯାଏ । ଏହିପରି ଚାଷୀମାନେ ଅନେକ ଓଳିଆ ତିଆରି କରି ଶସ୍ୟ ରଖିଥାନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଘରକରଣା
ସ୍ନିତି ମିଶ୍ର

**ସ୍ନିତି ମିଶ୍ର**, ବଲାଙ୍ଗୀରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଗାୟିକା । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ, ଜୀଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ 'ସାରେ ଗା ମା ପା' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ତାଙ୍କୁ 'ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କଣ୍ଠସ୍ୱର' ଉପାଧୀ  ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ସ୍ନିତି ବଲାଙ୍ଗୀର ସହରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ପିତା ଶ୍ୟାମଳ କୃଷ୍ଣ ମିଶ୍ର ଓ ମାତା ସବିତାଞ୍ଜଳି ଉଦଗାତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ତାନ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କବଡ ଭଉଣୀଙ୍କ ନାମ ସ୍ୱାତୀ ଅଟେ ।

ସ୍ନିତି,  ବଲାଙ୍ଗୀରର ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ମନ୍ଦିରରୁ ହାଇସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ବଲାଙ୍ଗୀର ସରକାରୀ ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।  ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ 'ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଷ୍ଟଡିଜ'ରୁ ବିତ୍ତ ବିଭାଗରେ ଏମ୍.ବି.ଏ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି । ପିଲାଦିନରୁ ସ୍ନିତି ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ଥିଲେ ଓ ଗୁରୁ 'ରଘୁନାଥ ସାହୁ'ଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ, ମୁମ୍ବାଇର ଗନ୍ଧର୍ବ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସଙ୍ଗୀତ ବିଶାରଦ ଉପାଧୀ ମଧ୍ୟ ହାସଲ କରିସାରିଛନ୍ତି ।

## କର୍ମ ଜୀବନ
'ସାରେ ଗା ମା ପା' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ ଲୋକପ୍ରିୟତା  ହାସଲ କରିଥିବା ସ୍ନିତି ଇତିମଧ୍ୟରେ ଏକ ନେପାଳୀ ଭାଷାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ନୀଳ ମାଧବ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ବବଲୁ ହାପି ହେ'ରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିସାରିଛନ୍ତି ।  ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ୟତିତ ସେ, ଫୈଜଲ କ୍ୟୁରେସି, ଭିକୁ ବିନାୟକମ, ଲୁଇସ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆଦି ବହୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସଙ୍ଗୀତକାରଙ୍କ ସହ ଦେଶ ବିଦେଶରେ ବହୁବାର ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିସାରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଥୋମାସ ୟଙ୍ଗ

**ଥୋମାସ ୟଙ୍ଗ** (; ୧୩ ଜୁନ ୧୭୭୩ - ୧୦ ମଇ ୧୮୨୯) ଜଣେ ଇଂରେଜ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ | ସେ ଦୃଷ୍ଟି, ଆଲୋକ, ଧ୍ୱନି, ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଭାଷା ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ କରିଯାଇଛନ୍ତି ।

## ଜୀବନୀ
## ମୃତ୍ୟୁ
## ଗବେଷଣା
### ଆଲୋକ ତରଙ୍ଗ
### ୟଙ୍ଗ ମଡ୍ୟୁଲସ
### ୟଙ୍ଗ ଲାପ୍ଲାସ ସମୀକରଣ
### ଭାଷା
### ଧ୍ୱନି
## ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ
* - The link is to a pdf version of the paper.
* 
* 
* 
** Reviewed by Nicholas Shakespeare in *The Telegraph*, 24 September 2006.
** Reviewed by Michael Bywater in *The New Statesman*, 13 November 2006.
** Reviewed by Simon Singh in *The Telegraph*, 26 November 2006.
** Reviewed  by Rosemary Hill in *The Times* , 10 December 2006.
** Reviewed by PD Smith in *The Guardian*, 20 January 2007.
* - Discusses Young's theoretical and experimental work on interference
* 
* Young's account of his hieroglyphic research. (reissued by Cambridge University Press, 2010. )

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
* ABC Radio International program (Ockham's Razor) on Thomas Young – available for download and streaming (as of 9 July 2006)

ଶ୍ରେଣୀ:୧୭୭୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୨୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ
ପୀତାମ୍ବର ତରାଇ

**ପୀତାମ୍ବର ତରାଇ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଦଳିତ କବି ଓ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟିକ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରମୁଖ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ *ବୁନ୍ଦେ ଲୁହର ପିଠିରେ ସମୁଦ୍ର* (୧୯୮୭), *ନିଜ ନିଶ୍ୱାସରେ ନିଜେ ହିଁ ଜଳୁଛି* (୧୯୯୦), *ଆଦିପର୍ବ* (୧୯୯୪), *ଶେଷ ହେବାଯାଏ* (୧୯୯୭), *ଦେହ ଦଶବିଶା* (୧୯୯୭), *ଚିରା-ଚଇତର ଚିଠା* (୨୦୦୨), *ଇତର* (୨୦୦୭), *ଶୂଦ୍ରକର ଶ୍ଳୋକ* (୨୦୦୮), *ଅଭାଜନ* (୨୦୧୦) ତଥା ଶିଶୁକବିତା ସଂକଳନ *ଲହ ଲହକା ପତର ବଙ୍କା* ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ତାଙ୍କର *ଅଭାଜନ* କବିତା ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ସେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ସେ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର କବିତା ପୁରସ୍କାର, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ପୁରସ୍କାର, ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର, ତୀର ତରଙ୍ଗ କବିତା ପୁରସ୍କାର ତଥା ଓଡ଼ିଶା ଦଳିତ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନୀତ ।

## ଜୀବନୀ 
ପୀତାମ୍ବର ତରାଇ ୧୯୫୯ ମସିହା ଦୀପାବଳୀ ଦିନ ଜଗତ୍‌ସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର କୁଜଙ୍ଗ ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମୁଦ୍ର ସନ୍ନିକଟ ମଙ୍ଗରାଜପୁର ଗାଁର ଏକ କୈବର୍ତ୍ତ ପଲ୍ଲୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଦଳିତ ସାହିତ୍ୟ ଲେଖକ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ତାଙ୍କ କବିତାରେ ଜୀବନର ସୁଖଦୁଃଖ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଦଳିତ, ଅବହେଳିତ, ବିସ୍ଥାପିତ ଜନଜୀବନ ସ୍ଥାନପାଇଛି ।

## ରଚନାବଳୀ 
### କବିତା ସଂକଳନ 
* *ବୁନ୍ଦେ ଲୁହର ପିଠିରେ ସମୁଦ୍ର -* ୧୯୮୭
* *ନିଜ ନିଶ୍ୱାସରେ ନିଜେ ହିଁ ଜଳୁଛି -* ୧୯୯୦
* *ଆଦିପର୍ବ -* ୧୯୯୪
* *ଶେଷ ହେବାଯାଏ -* ୧୯୯୭
* *ଦେହ ଦଶବିଶା -* ୧୯୯୭
* *ଚିରା-ଚଇତର ଚିଠା -* ୨୦୦୨
* *ରାଗ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷରୀ -* ୨୦୦୪
* *ସଇରାତ ଶତକ -* ୨୦୦୬''*
* *ଇତର -* ୨୦୦୭
* *ଶୂଦ୍ରକର ଶ୍ଳୋକ -* ୨୦୦୮
* *ଅଭାଜନ -* ୨୦୧୦
* *ପିଛିଲା ତାରିଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା*
* *ଶେଷ ହେବାଯାଏ* 

### ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ 
* *ଲହ ଲହକା ପତର ବଙ୍କା*

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର(*ଅଭାଜନ'' ପାଇଁ) - ୨୦୧୨
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର କବିତା ପୁରସ୍କାର
* ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ପୁରସ୍କାର
* ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର
* ତୀର ତରଙ୍ଗ କବିତା ପୁରସ୍କାର
* ଓଡ଼ିଶା ଦଳିତ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନ
* ଦଧିଚୀ ସମ୍ମାନ 
* ଧ୍ୱନୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ
* ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା କବିତା ସମ୍ମାନ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଦଳିତ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ପଦ୍ମଜ ପାଳ

**ପଦ୍ମଜ ପାଳ** (ଜନ୍ମ: ୦୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୬) ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଔପନ୍ୟାସିକ ଓ ଗାଳ୍ପିକ ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ପଦ୍ମଜ ପାଳ ୧୯୪୬ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୪ ତାରିଖରେ, ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର କୁସିଂଗା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  ସେ କୁସିଂଗା ଉ.ପ୍ରା ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରି, କାଦୁଅପଡା଼ର ଗାଦିବ୍ରହ୍ମ ବିଦ୍ୟାପୀଠରୁ ମାଟ୍ରିକ, ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ 'ଆସଥେଟିକ ଏକ୍ସପେରିଅନ୍ସ' ସନ୍ଧର୍ଭରେ ପି.ଏଚ.ଡି ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।

## ସାହିତ୍ୟକୃତି 
### ଉପନ୍ୟାସ 
* ଦୁର୍ଗ ପତନର ବେଳ
* ଆମ ସମୟର ଦୁଃଖ
* ଯିବୁ କି ଥିବୁ
* ପାପ ପରି ନିଜର
* ଓୟେ ପୁଅ ମା'
* ଗଣ୍ଡଭୈରବ
* ଗହ୍ୱର
* ମାମୁଘର ଚଉଁରୀ
* ପଣ୍ଡୁରଙ୍ଗୀ ନିବାସ
* ଛାଇ ଲେଉଟାଣୀ
* ଜରା ନିବାସ
* ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ମାତ୍ର
* ଆକ୍ରାନ୍ତ ୩/୪
* ଗାନ୍ଧିଛକରୁ ଟିକିଏ ଆଗକୁ
* ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା
* ହାଏ ମୁନି, କେମିତି ଅଛ ?
* ସୀତା ମୁଁ ସୀତା 

### ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ
* ନିସିଦ୍ଧ ଅରଣ୍ୟ
* ଅପେକ୍ଷାକର, ମୁଁ ଫେରୁଛି
* ଇଗଲର ନଖଦନ୍ତ
* ସବୁଠୁଁ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀ
* ଉତ୍ତର ପୁରୁଷ
* ଜୀବନମୟ
* କ୍ଷତ
* ଚିତ୍ର ତୁରଗ
* କୁଆଡେ ଯିବାର ନାହିଁ
* ମୁହଁସଂଜ

thumb|ପଦ୍ମଜ ପାଳ  (ଛବି)

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୧ (ଦୁର୍ଗ ପତନର ବେଳ)
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୧
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉପନ୍ୟାସ
ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ

**ସାର ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ**, ଏଫ୍.ଆର୍.ସି.ଏସ୍.ଇଂଲାଣ୍ଡ, ଏଫ୍.ଆର୍.ଏସ୍.
## ଜୀବନୀ 
### ପ୍ରାକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ ସ୍କଟଲାଣ୍ଡର ଡାର୍ଭେଲ ପାଖାରେ ଲୋଚଫିଲ୍ଡ ଫାର୍ମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗଙ୍କାର ମାତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲାବେଳେ ବୟସ ୫୯ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ୭ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ପିତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । 
ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ ଲାଉଡୁନ ମୁର ସ୍କୁଲ ଓ ଡାର୍ଭେଲ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ଦୁଇ ବର୍ଷର ବୃତ୍ତି ପାଇଲେ । ତା ପରେ ସେ ଲଣ୍ଡନ ଯାଇ ରୟଲ ପଲିଟେକନିକ ଇନସ୍ଟିଚ୍ୟୁଟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଗୋଟିଏ ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀରେ ଚାରି ବର୍ଷ କାମ କଲାପରେ ସେ କିଛି ପୈତୃକ ଧନ ପାଇଲେ । ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇ ଟମ ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରୀ ବିଦ୍ୟା ପଢିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ । ପାଡିଙ୍ଗଟନର ସେଣ୍ଟ ମେରି ମେଡିକାଲ ସ୍କୁଲରୁ ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ଏମ୍.ବି.ବି.ଏସ୍. ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କଲେ । 
ଏହା ପରେ ସେ ସାର ଆଲମ୍ରୋଥ ରାଇଟଙ୍କର ସହାୟକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଓଲୋଜିସ୍ଟ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ସେ ୧୯୦୮ ମସିହାରେ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଓଲୋଜିରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ସହ ବି.ଏସ୍.ସି ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଲେ । ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ୟାପଟେନ ହିସାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଫେରିବା ପରେ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ ଲଣ୍ଡନରେ ପ୍ରଫେସର ପଦବୀ ମିଳିଲା ।
### ଗବେଷଣା 
#### ଆକସ୍ମିକ ଆବିସ୍କାର 
ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ଜୀବାଣୁର ପ୍ରପର୍ଟି ବିଷୟ ନୁସନ୍ଧାନ ୧୯୨୭ ମସିହାରେ କରୁଥିଲେ । ଲାବୋରେଟରୀର ଜିନିଷପତ୍ର ଇତଃସ୍ତତ ଭାବରେ ଥାଏ । ଅନେକ ଗୁଡିଏ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ କଲଚର ପ୍ଲେଟ ଥିଲା । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩ ତାରିଖ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଛୁଟିରୁ ଫେରି ସେ ଦେଖିଲେ ଗୋଟିଏ କଲଚର ପ୍ଲେଟରେ ଫିମ୍ପି ଲାଗିଯାଇଛି ଓ ଫିମ୍ପି ଲାଗିଥିବା  ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ମନ୍ଦା ଚାରିପାଖରେ କିଛି ଅଂଶ ମରିଯାଇଛି । ସେହି ଫିମ୍ପି ଥିବା ସ୍ଥାନଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ମନ୍ଦା ମରିନାହିଁ । ସେହି ଫିମ୍ପିକୁ କଲଚର କରି ଦେଖିଲେ ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପ୍ରକାର ରସ ନିର୍ଗତ ହେଉଛି । ଏହି ଫିମ୍ପିର ନାମକୁ ସେ ପେନିଲିଅମ ଜେନସ ନାମ ଦେଇ ରଖିଲେ ଓ ସେହି ରସ ଭଳି ପଦାର୍ଥକୁ ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ପେନିସିଲିନ ନାମ ଦେଲେ ।
## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 of Sweden (right) in 1945]]
 stamp commemorating Fleming]]
* ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହ ସହ ବିଜେତା ଭାବେ ଫ୍ଲୋରେ ଓ ଚେନ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।  
* ପୋଣ୍ଟିଫିକାଲ୍ ଏକାଡେମି ଅଫ ସାଇନ୍ସରେ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ ।  
* ରୟଲ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଲଣ୍ଡନର ଫେଲୋ ଥିଲେ ।  
* ଇଂଲଣ୍ଡର ରୟଲ କଲେଜ ଅଫ୍ ସର୍ଜନଦ୍ୱାରା ହଣ୍ଟେରିଆନ ପ୍ରଫେସର ପଦବୀ ପାଇଥିଲେ ।  
* କିଙ୍ଗ ଜର୍ଜ VI ତାଙ୍କୁ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ନାଇଟ ବ୍ୟାଚେଲର ଉପାଧି ଦେଇଥିଲେ ।  
* ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଡର ଅଫ୍ ଆଲ୍‌ଫୋନ୍ସୋ X ଦି ବାଇଜ୍ର ନାଇଟ ଗ୍ରାଣ୍ଡ କ୍ରସ କରା ଯାଇଥିଲା ।  
* ଟାଇମ ମାଗାଜିନ ତାଙ୍କୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ।  
* ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ବି.ବି.ସି. ତାଙ୍କୁ ଇଂଲାଣ୍ଡର ୧୦୦ ବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକ ହିସାବାରେ ଗଣ ଭୋଟଦ୍ୱାରା ସମ୍ମନିତ କରିଥିଲା ।  
* ମାଡ୍ରିଡର ବୁଲ୍‌ରିଙ୍ଗ୍ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।  
* ପ୍ରେଗ ସହରର ଗୋଟିଏ ଛକକୁ ତାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ନାମ କରଣ କରାଯାଇଛି ।  
* ସୋଫିଆ ବୁଲଗେରିଆର ଗୋଟିଏ ସ୍କୁଲର ନାମକୁ ତାଙ୍କର ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ।  
* ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ୫ ପାଉଣ୍ଡ ନୋଟରେ ତାଙ୍କର ଛବି ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ।  
* ଗୋଟିଏ ଆସ୍ଟେରଏଡର ନାମ '୯୧୦୦୬ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ' ଦିଆଯାଇଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ
ବେଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

ଚାରି ଧାମ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ଏହାର ସ୍ୱର୍ଣିମ ବେଳାଭୂମି ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ପୁରୀ ଯେ କେବଳ ଜଗନ୍ନାଥସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତା ନୁହେଁ ବରଂ ଏଠାରେ ଶାକ୍ତ ଏବଂ ଶୈବ ଆରାଧନାର ପରମ୍ପରା ଅନେକ ପୁରୁଣା। ତେବେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଓ ବେଳାଭୂମି ବ୍ୟତୀତ ଏଠାରେ ଓ ଏହାର ଆଖ ପାଖରେ ରହିଛି ଅନେକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ । ସେହିପରି ଏକ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ବେଲେଶ୍ୱର ।
ବେଲେଶ୍ୱର ପୁରୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୈବପୀଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।ଏହି ମନ୍ଦିରର ନାମ ଏହାର ଇଷ୍ଟଦେବତା ବେଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ନାମରେ ପଡ଼ିଅଛି । ବେଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ନାମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଗ୍ରାମର ନାମ ମଧ୍ୟ ବେଲେଶ୍ୱର ପଡ଼ିଅଛି ।

## ଅବସ୍ଥିତି
ବେଲେଶ୍ୱର ଶୈବପୀଠଟି ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୭୪ କି.ମି ଓ ପୁରୀର ମୁଖ୍ୟ ସହରଠାରୁ ୧୪ କି.ମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୁରୀରୁ କୋଣାର୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ମେରାଇନ ଡ୍ରାଇଭରୋଡ଼ରେ ଏହା ପଡ଼ିଥାଏ । ପୃଥିବୀ ମାନଚିତ୍ରରେ ଏହା ଅକ୍ଷାଂଶ ୧୯ ୮୩ ୧୩ ଏବଂ ଦ୍ରାଘିମା ୭୫ ୯୪ ୨୨ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଚାରିପାଖରେ କାଜୁ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଝାଉଁବଣ ରହିଛି । ମାନ୍ୟତା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥାନର ଆକର୍ଷଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ।

## ଗଠନ
ଗଠନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ମନ୍ଦିରର ସେପରି କିଛି ବିଷେଶତ୍ୱ ନାହିଁ । ଏହା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ଉଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଛୋଟିଆ ମନ୍ଦିର ଟିଏ । ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଗର୍ଭଗୃହ ବା ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେବଦେବୀ ରହିଅଛନ୍ତି ।

## ମୁଖ୍ୟପର୍ବ
ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମହାଶିବରାତ୍ରୀ, ଶ୍ରାବଣ ସୋମବାର, ମାଘସପ୍ତମୀ, ପୁଷ ଓ ମାଘ ସୋମବାର ଖୁବ୍ ଧୁମଧାମରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଏହି ଦିନମାନଙ୍କରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ଜନଗହଳି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ପୁରୀ ତଥା ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରୁ ଏଠାକୁ ବହୁତ ଲୋକ ଆସିଥାନ୍ତି ।

## ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ
ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଚିଛି । ଏହାର ସ୍ୱର୍ଣିମ ବେଳାଭୂମିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ । ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍ନାନ ସାରି ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ କରିବାର ଅନୁଭୂତି ନିଆରା ନିଶ୍ଚୟ ।
ସୁନୀଳ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଓ ଏହାର ସ୍ୱର୍ଣିମ ବେଳାଭୂମି ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆହୁରି ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଥାଏ । ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ । ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଓ ଏହାର ପ୍ରକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନ ପିକନିକ ତଥା ଅବସର ବିନୋଦନ ପାଇଁ ପ୍ରକୃଷ୍ଠ ଅଟେ । ମେରାଇନ୍ ଡ୍ରାଇଭରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାର ଅନୁଭୁତି ମଧ୍ୟ ବେଶ ଆନନ୍ଦଦାୟକ । ଏହି ରାସ୍ତାରେ ଯାତ୍ରା କଲାବେଳେ ବହୁଥିବା ସମୁଦ୍ର ପବନ ଓ ଏହାର ଗର୍ଜନ ମଜାଦାର ନିଶ୍ଚୟ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ମିଶ୍ର

**ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ମିଶ୍ର** (୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୧ - ୧୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୪) ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ସାହିତ୍ୟ ସାଧକ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆରେ କବିତା, ଉପନ୍ୟାସ, ନାଟକ ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଆଦି ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୭୦ ଖଣ୍ଡ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି । ବଲାଙ୍ଗୀର ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅଧ୍ୟାପନା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ପୁରୀସ୍ଥିତ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଢେଙ୍କାନାଳ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ରାଉରକେଲା ସରକାରୀ କଲେଜ, ବାଲେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଫକୀର ମୋହନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଦିରେ କାର୍ଯ୍ୟକରି ଢେଙ୍କାନାଳରୁ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 
## ସାହିତ୍ୟକୃତି 
### କାବ୍ୟ ସଂକଳନ 
* ମୋନିକାର ପ୍ରିୟ
* ଟ୍ରକ୍ ଡାଲାରେ ସନାତନ
* ଷଷ୍ଠ ମାହାଲାର ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକ
* ବସନ୍ତର ସ୍କେଚ୍
* ଆ ପକ୍ଷୀ ଫେରିଆ
* ନିଜ ତରଫରୁ ଶୋକ ପ୍ରସ୍ତାବ
* ଚାଲିବାର ଗୀତ
* ଖରାରେ ବାଙ୍ଗେରା ଲୋକ
* ରତ୍ନ ଦ୍ୱୀପର ମାଝୀ
* ଅଦୃଶ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମ
* ଧର୍ମପଦର ଶେଷ ସଙ୍ଗୀତ (କବିତା)

### ନାଟକ 
* ପ୍ରେମ ଖେଳ
* ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବସୁଧା
* ଜନସେବକ
### ଉପନ୍ୟାସ 
* ଅସୁର
* ବଢ଼ି ପାଣିର ଦାନ୍ତ

### ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ
* ଲାଲ୍ ଘୋଡ଼ାର କଥା
* ଯଦି ଥାନ୍ତ ଡେଣା
* କହୁଛି ମୁ ବିଜୁଳି

### ସମ୍ପାଦକୀୟ
* ଶିଶୁଲେଖା (୧୯୮୧-୧୯୯୧), ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ମାସିକ ଶିଶୁ ପତ୍ରିକା
### ଅନୁସନ୍ଧାନ ମୂଳକ
* Development of Plays for Children in Odia 

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୮ ('ଜନସେବକ' ନାଟକ ନିମନ୍ତେ)
* ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୯ (ଖରାରେ ବାଙ୍ଗେରା ଲୋକ) 
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର
* ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ କଳା ପରିଷଦ
* ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ
* ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ
* ଝୁମୁକା  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ବୈଦୁତିକ ଭାର

କୌଣସି ସୁ-ଗଠିତ ବୈଦୁତିକ ପରିପଥର ଯଦି ଉତ୍ପାଦ-ଅଗ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ଏହି ଅଗ୍ରକୁ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପରିପଥକୁ ଭାର କୁହାଯାଏ ।   (ଏହି ଶବ୍ଦ 'ଭାର', ପରିପଥଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଚେଇଥାଏ ।)

ଭାର, ବୈଦୁତିକ ପରିପଥର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଯାହାର ଉତ୍ପାଦ ଗୁଡ଼ିକ ବିଦୂତ ବିଭବ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ ସ୍ରୋତଗୁଡ଼ିକ ଅଟେ, ଯେପରିକି ସେନ୍ସରଗୁଡ଼ିକ, ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭବ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ, ଏବଂ ଅମ୍ପ୍ଲିଫାୟରଗୁଡ଼ିକ.  ମୁଖ୍ୟ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗମଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ଏକ ସହଜ ଉଦାହରଣ ଯୋଗେଇଦେଇଥାଏ: ସେମାନେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭାବାନ୍ତରରେ ଶକ୍ତି ଯୋଗେଇଥାନ୍ତି, with electrical appliances connected to the power circuit collectively making up the load.  ଯେତେବେଳେ ଏକ ଉଚ୍ଚ-କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ଉପକରଣଟିଏ ସୁଇଚ ଅନ ହୁଏ, ଏହା ନାଟକୀୟ ଭାବେ ଭାର ପ୍ରତିରୋଧକୁ ହ୍ରାସ କରିଦିଏ ।

ଯଦି ଭାର-ପ୍ରତିରୋଧ, ଶକ୍ତି ପ୍ରେରଣ ଜନିତ ପ୍ରତିରୋଧଠାରୁ ବହୁତ ଅଧିକ ନହୁଏ ତେବେ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭବ ହ୍ରାସ ପାଏ ।  ଘରେ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଗରମ କରାଯିବା ବ୍ୟବହୃତ ଉପକରଣକୁ ଆରମ୍ଭ କରୁ ଏହା ଯୋଗୁଁ ଇନ୍‌କାଣ୍ଡେସେଣ୍ଟ ଲାଇଟ ଗୁଡ଼ିକ ଆଖିଦୃଶିଆ ଭାବେ ଡିମ ହେଇଯାଏ ।

## ଅଧିକ ପ୍ରାୟୋଗିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ 
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ପରିପଥ ଉପରେ ଭାରର ପ୍ରଭାବ କଥା ଚିନ୍ତା କରୁ, ସେତେବେଳେ ପରିପଥର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବକୁ ଅଣଦେଖା କରି, କେବଳ Thévenin equivalent କଥା ଚିନ୍ତା କରିବା ଶ୍ରେୟସ୍କର ଅଟେ ।  ( Norton equivalent ବି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ପାରିବ )  ଏକ ପରିପଥର Thévenin equivalent ଏହିପରି ଦେଖାଯାଇଥାଏ:

:V_{OUT} = V_S \cdot \frac{R_{L}}{R_{L} + R_S}

## ଆଧାର
## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା
ହୁକିଟୋଲା

**ହୁକିଟୋଲା** (ହୁକୁଟୋଲା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ) ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ଏକ ଦ୍ୱୀପ । ଏହା ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ।
ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟରେ **ହୁକିଟୋଲା**ର ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ ବନ୍ଦର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ୧୮୮୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖରେ ଏକ ବିଧ୍ୱଂସୀ ଝଡ଼ରେ ବନ୍ଦରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟଏକ କାରଣ ସମୁଦ୍ରର ସ୍ଥିତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ନଦୀବାହିତ ବାଲି ଓ ପଟୁମାଟିଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦରଟି ଦ୍ରୁତଗତିରେ ପୋତିହେବା ଯୋଗୁଁ ଏହା ବନ୍ଦର ନିମନ୍ତେ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲା ଏବଂ ୧୯୨୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ  ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଗଲା । କେବଳ ସେଠାରେ ଥିବା କୋଠାବାଡ଼ିର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ଜଣେ ଜଗୁଆଳ ରହିଲା । ଦ୍ରୁତ ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟଯୋଗୁଁ, ଏହାର ଲୁଣା ଜଙ୍ଗଲକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି । ଜନ ବୀମସ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିକଥାରେ ହୁକିଟୋଲା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ୧୮୬୬-୬୭ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ୧୮୭୫-୭୬ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ବନ୍ଦର ସ୍ଥାପନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ରେଭେନ୍ସା ସାହେବ (କମିଶନର), ୱାକର (ବାରିକ ମିସ୍ତ୍ରୀବିଭାଗର ଅଧୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରୀ) ଏବଂ ମାକ୍‌ଫର୍ସନ (କଲେକ୍ଟର) ପ୍ରଭୃତି ବର୍ତ୍ତମାନର ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ଏଥିଲାଗି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନ ବାଛିଥିଲେ ।
## ନାମକରଣ
ପ୍ରଥମେ ଏହି ଜାଗାଟିର କୌଣସି ନାମ ନଥିଲା । ମାକ୍‌ଫର୍ସନଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍‌ଙ୍କ ନାମ (ହୁକିୱାକର) ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାନର ନାମ ରଖାଗଲା ହୁକିଟୋଲା । ଐତିହାସିକ "ହଣ୍ଟର" ନାମର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିନଥିବାରୁ ଏହାର ଏକ ବିଚିତ୍ର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମତରେ ‘ହୁକି’ ଅର୍ଥ ‘ହୁଙ୍କା’ ଏବଂ ‘ଟୋଲା’ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ତୋଳା ବା ଓଜନର ଏକ ପରିମାଣ । 

## ହୁକିଟୋଲା ଗୋଦାମ ଘର
ଏହା ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ ବନ୍ଦରର ଗୋଦାମ ଘର ରୂପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ।  କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ହ୍ୟାରିସ୍‌ଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଜମ୍ବୁ ଦ୍ୱୀପରେ ଇଂରେଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ବାତ୍ୟା ପ୍ରତିରୋଧୀ ଗୋଦାମରେ ଚାଉଳ ରଖାଯାଉଥିଲା । ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୫୦ଫୁଟ୍ ଓ ୭୫ଫୁଟ୍ । ଛାତର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୧୧,୨୫୦ ବର୍ଗଫୁଟ୍ । ଏଥିରେ ୧୧ଟି ବଡ଼ ଓ ୯ଟି ଛୋଟ କୋଠରୀ ଅଛି । 
ଭୂମିଠାରୁ ଛାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତା ୩୦ଫୁଟ । ସେଠାରେ ଘରର ଛାତ ଏଭଳିଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ଯେ, ଛାତରୁ ବର୍ଷାପାଣି ଗଡ଼ିଯାଇ କୋଠାଦୁଇପଟରେ ଥିବା ଦୁଇଟି କୂପରେ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇ ପାନୀୟଜଳ ରୂପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ମଧୁର ଜଳ ମିଳିବାର ସମସ୍ୟା ରହିଥିବାରୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ୨୦୧୩ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହାକୁ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ବନ୍ଦର
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର

**ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର** (୧୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୨୭ - ୭ ମଇ ୧୯୯୩)  ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ, ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ବେହେଲା ବାଦକ ଥିଲେ ।  ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ, କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତରେ ସେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ ।
ଭୁବନେଶ୍ୱର ସେ ୧୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୨୭ରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଅଳ୍ପ କଥା କହୁଥିବାରୁ, ତାଙ୍କ ବାପା ନାମ ରଖିଥିଲେ "ମୁନି" ।

ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ସେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ତାଲିମ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱାରମ ଭେଙ୍କଟସ୍ୱାମୀ ନାଇଡୁ ଓ ଦ୍ୱାରମ ନରସିଂହ ରାଓ ନାଇଡୁଙ୍କଠାରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ଶୈଳୀରେ ବେହେଲା ବାଦନ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ଗବେଷଣା କରି ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ପାରମ୍ପରିକ ଶୈଳୀରେ ଅନେକ ପଲ୍ଲବୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । 

ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ପଣ୍ଡିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପି ଆଦୃତି ଆଣି ପାରିଛନ୍ତି । ଜୟଦେବଙ୍କ ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦରେ ସୂର ଦେଇ, ସେ ତାକୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶ ବିଦେଶରେ ପହଞ୍ଚାଇ ପାରିଛନ୍ତି । 

ହରିପ୍ରସାଦ ଚୌରାଶିଆଙ୍କ ସହ ମିଶି ଭୁବନ-ହରି ନାମରେ ସେ ବହୁ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । 
ଆକାଶବାଣୀରେ ଚାକିରୀ କରୁଥିବାରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର 'ଶ୍ରୀକୁମାର' ନାମରେ ନିଜକୁ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଚିତ କରାଉଥିଲେ ।
୭ ମଇ ୧୯୯୩ରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ପଣ୍ଡିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ *ସୃତି* ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ **ପଣ୍ଡିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର ମେମୋରିଆଲ** ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । 
## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
* ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୭୯
* କେନ୍ଦ୍ର ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୬ 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ମେଘ

ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ଗାଡିଆ ପୋଖରୀ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ଜଳ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣଦ୍ୱାରା ବାଷ୍ପିଭୂତ ହୋଇ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ମିଶିଯାଏ ଓ ଘନୀଭୂତ ହୋଇ ପାଣିଟୋପା ଆକାର ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପତିତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ମେଘ ବା ବର୍ଷା କୁହାଯାଏ ।
## ପ୍ରକାର
### ଆବର୍ତ୍ତକ
ଆବର୍ତ୍ତକ ମେଘ କଳାହାଣ୍ଡିଆ ରୂପ ଧାରଣ କରି ମଝିରେ ମଝିରେ ବ୍ୟାପକ ବୃଷ୍ଟିକରାଏ ।

### ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ
ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ମେଘ ପ୍ରଳୟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଅତିବୃଷ୍ଟି କରାଇଥାଏ ଓ ବନ୍ୟା ବିତ୍ପାତ ଆଣିଥାଏ ।
### ଦ୍ରୋଣ
ଦ୍ରୋଣ ବୁଢାମେଘ ନାମରେ ପରିଚିତ । ତେଣୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଦୁର୍ବଳ ।
### ପୁଷ୍କର
ପୁଷ୍କର ମେଘ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚାଷ ଉପଯୋଗୀ । ସେଥିପାଇଁ କୁହାଯାଏ 'ପୁଷ୍କର- ଗାଡିଆ ପୋଖରୀ ଚାଷକର' । 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପାଣିପାଗ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦାସ

**ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦାସ** (୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୨୩ - ୧୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୪), ଦଶମ ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି ରୂପେ ୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୦ରୁ ୨୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ସେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା, କିଶନନଗର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜନତା ଦଳ (ଚକ୍ର) ପକ୍ଷରୁ ଦଶମ(୧୯୯୦-୧୯୯୫) ଓ ଏକାଦଶ (୧୯୯୫-୨୦୦୦) ବିଧାନ ସଭାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପାଇଥନ୍ (ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା)

**ପାଇଥନ୍** ଏକ "ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା" ଅଟେ । ସି ଭଳି ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା ଅପେକ୍ଷା ପାଇଥନ ଭାଷାରେ ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅଳ୍ପ ଧାଡିର କୋଡ ବ୍ୟବହାରକରି କରାଯାଇପାରେ । ଏହାର ଲେଖିବା ଶୈଳୀ  ବା ସିଣ୍ଟାକ୍‌ସ୍, ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ କୋଡ୍କୁ ଅତି ସ୍ପଷ୍ଟରେ ପଢ଼ି ଓ ବୁଝିପାରିବାରେ ସହାଯ୍ୟ କରେ।

ଅନ୍ୟ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷାରେ କୋଡ୍-ବ୍ଲକ୍କୁ କୁଟୀଳ ବନ୍ଧନୀ ( {} )ରେ ଲେଖାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ପାଇଥନ୍‌ରେ ୱାଇଟ୍ ସ୍ପେସ୍ (white space)ର ବ୍ୟବହାର କରଯାଏ। ଏହାକୁ ଗୁଇଡୋ ଭାନ୍ ରୋସମ୍ (Guido van Rossum) ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ। ମୁଳତଃ ଏହା ଏକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଲିପି, ଅର୍ଥାତ ଏଥିରେ ଲିଖିତ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ କଂପାଇଲ୍ (compile) କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକତା ସ୍ଥଳେ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବା ଭଳି ଏକ୍ସେକ୍ୟୁଟେବଲ୍ ଭାବେ ପ୍ୟାକ୍ କରାଯାଇପାରେ।

ଅନେକ ଲିନକ୍ସ (Linux) ଅପରେଟିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସହ ପାଇଥନ୍ ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର (interpreter) ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ଆସିଥାଏ।

ଗୁଗଲ୍ ପରି କମ୍ପାନୀରେ ପାଇଥନ୍‌ର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର କରଯାଏ। 

## ଇତିହାସ 
, the creator of Python]]୧୯୯୧ ମସିହା ଫେବୃଆରୀରେ ଗୁଇଡୋ ଭାନ୍ ରୋସମ୍ (Guido van Rossum)  alt.sourcesରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏହା ABC ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂସ୍କରଣ। ଗୁଇଡୋ ଭାନ୍ ରୋସମ୍  ''Monty Python's Flying Circus''ର ଫ୍ୟାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ନାମ ପାଇଥନ୍ ରଖିଥିଲେ।

୨୦୦୧ରେ ପାଇଥନ୍ ସଫ୍ଟୱେର୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ।

୨୦୦୮ ଡିସେମ୍ବେର୍ ୩ରେ ପାଇଥନ୍ ୩.୦ର ସ୍ଥାୟୀ ରିଲିଜ୍ ହୋଇଥିଲା ।

୨୦୨୦ ମସିହା ଜନୁଆରୀ ୦୧ ତାରିଖରୁ ପାଇଥନ୍ ୨.୭ ଏବଂ ଏହାର ପୂର୍ବ ଭର୍ସନ ଗୁଡ଼ିକୁ କୌଣସି ସହାୟତା ଦିଆଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ପାଇଥନ ସମାଜ ପକ୍ଷରୁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।

୨୦୧୯ରେ ପାଇଥନ୍ ୩.୮ର ଆଲଫା  ରିଲିଜ୍ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।

## ବିଶେଷତା 
# **ସରଳ:** ପାଇଥନ୍ ଏକ ସରଳ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା। ଏହାକୁ ପଢ଼ି ଓ ବୁଝିପାରିବା ପାଖାପଖି ଇଂରାଜୀ ପଢ଼ିବା ସହ ସମାନ। 
# **ସହଜ ଶିକ୍ଷଣ:** ପାଇଥନ୍ ଶିଖିବା ବହୁତ ସହଜ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଅନେକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମର୍ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି।
# **ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ମୁକ୍ତସ୍ରୋତ**: ପାଇଥନ୍ ଏକ ଓପନ୍ ସୋର୍ସ୍ ସଫ୍ଟୱେର୍।
#**ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ**:
#**ପୋର୍ଟେବଲ୍**: ଏହା ଲିନକ୍ସ, ୱିନଡୋସ, ଆଇଓସ ପରି ଅନେକ ଗୁଡିଏ ଅପରେଟିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ। ଏହାର କୋଡ୍ ସମସ୍ତ ଅପରେଟିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମରେ ସମାନ ଭାବେ କାମ କରନ୍ତି।
#**ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ପର୍ଯ୍ୟବେଷିତ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଲିପି**: ସି (C) ବା C++ ପରି ଏଥିରେ ଲିଖିତ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ କଂପାଇଲ୍ (compile) କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଏ।
#**ଅବଜେକ୍ଟ ଓରିଏନ୍ଟେଡ୍**: 
#**ଏକ୍ସଟେନ୍ଟେବଲ୍**: ପାଇଥନ୍ କୋଡ୍‌ର କୈଣସି ଅଂଶକୁ ଜଲଦି ପ୍ରୋସେସ୍ କରିବାକୁ ଥିଲେ, ଏହି ଅଂଶକୁ ସି(C) ବା C++ରେ ଲେଖାଯାଇପାରେ।
#**ବ୍ୟାପକ ଲାଇବ୍ରେରୀ:** ପାଇଥନର ମାନକ ଲାଇବ୍ରେରୀ ବହୁତ ବ୍ୟାପବ ଯାହାକି ଏହାକୁ ଅନ୍ୟତମ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିପାରିଛି। 
#**ଏମ୍ବେଡେବଲ୍:**

## ସିଣ୍ଟାକ୍‌ସ୍ 
### ଆରକ୍ଷିତ ଶବ୍ଦାବଳୀ 
ପାଇଥନ୍ ୨.୫ରେ ୩୧ଟି ଆରକ୍ଷିତ ଶବ୍ଦାବଳୀ ରହିଛି
```python
and del        from        not        while
as         elif       global      or         with
assert     else       if          pass       yield
break      except     import      print
class      exec       in          raise
continue   finally    is          return
def        for        lambda      try
```

### ହ୍ୟାଲୋ ୱର୍ଲଡ୍  
```python
**
 Hello world
**
print "Hello world"
```

### ଫିବୋନାସି ସିରିଜ୍ 
```py3
# Python 3: Fibonacci series up to n
def fib(n):
     a, b = 0, 1
     while a < n:
         print(a, end=' ')
         a, b = b, a+b
     print()
 fib(1000)
```

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* 
* Python development list
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା
ଲୁଆ (ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା)

**ଲୁଆ** ( , from   meaning *moon*; explicitly not "LUA") ଏକ lightweight ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା ଅଟେ । ଏହା ANSI Cରେ ଲେଖା ହୋଇଥିବାରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ ଚାଲିପାରେ ଏଣୁ ଏହାକୁ Cross-platform ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଭାଷା କୁହାଯାଇପାରେ । 

## ଇତିହାସ 
## ଫିଚର 
### କିଛି କୋଡ ଉଦାହରଣ 
ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ହେଲୋ ୱାଲ୍ଡ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରରେ ଲେଖା ଯାଇପାରିବ:

```lua
print('Hello World!')
```

ମନ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସିଣ୍ଟାକ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଓ ସେସବୁ ଆଡ଼ା, ଇଫେଲ, ହାସକେଲ, SQL ଏବଂ VHDL ଆଦି ସହ ସମାନ:

```lua
-- A comment in Lua starts with a double-hyphen and runs to the end of the line.

--Multi-line strings & comments
     are adorned with double square brackets.

--[=[ Comments like this can have other --comments nested. ]=]
```

ଫାକ୍ଟୋରିଆଲ ଫଳନ ଏହି ଉଦାହରଣରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ ଫଳନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି:

```lua
function factorial(n)
  local x = 1
  for i = 2,n do
    x = x * i
  end
  return x
end
```

### ଲୁପ୍ 
ଲୁଆ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଲୁପ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ: ହ୍ୱାଇଲ ଲୁପ, ରିପିଟ ଲୁପ (ଏକ  ଡୁ ହ୍ୱାଇଲ ଲୁପ ସହ ସମାନ), ଫର ଲୁପ, ଏବଂ ସାଧାରଣ ଫର ଲୁପ ।

```lua
--condition = true

while condition do
  --statements
end

repeat
  --statements
until condition

for i = first,last,delta do     --delta may be negative, allowing the for loop to count down or up
  print(i)
end
```

ସାଧାରଣ ଫର ଲୁପ:

```lua
for key, value in pairs(_G) do
  print(key, value)
end
```

ଏହା _G ସାଧାରଣ ଆଇଟିରେଟର ଫଙ୍କସନ pairs ବ୍ୟବହାର କରି ଟେବୁଲ ଉପରେ ପ୍ରକାଶ କରିବ (nil ମିଳିବା ଯାଏ) ।

### ଫଙ୍କସନଗୁଡ଼ିକ 
### ଟେବୁଲ 
#### ରେକର୍ଡ଼ ଭାବେ 
#### ନେମସ୍ପେସ ଭାବେ 
#### ଆରେ ଭାବେ 
### ମେଟାଟେବୁଲ 
### ଅବଜେକ୍ଟ-ଆଧାରିତ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ 
## ସି ଆପ୍ଲିକେସନ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଇଣ୍ଟରଫେସ 
ଲୂଆ ଫଙ୍କ୍‌ସନ୍‌କୁ ସି ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରି କିପରି କଲ୍ କରିହେବ ତାହାର ଏକ ଛୋଟ ଉଦାହରଣ: 

```c
#include 
#include 
#include 
#include 

int main(void)
{
    lua_State *L = luaL_newstate();
    if (luaL_dostring(L, "function foo (x,y) return x+y end")) {
        lua_close(L);
        exit(EXIT_FAILURE);
    }

    lua_getglobal(L, "foo");
    lua_pushinteger(L, 5);
    lua_pushinteger(L, 3);
    lua_call(L, 2, 1);
    printf("Result: %d\n", lua_tointeger(L, -1));
    lua_close(L);
    return 0;
}
```

Running this example gives:

```
$ gcc -o example example.c -llua
$ ./example
Result: 8
```

## ବ୍ୟବହାର 
* ଭିଡିଓ ଗେମ ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ବିପୁଳ ମାତ୍ରାରେ ଆଦୃତ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଭାଷା ଅଟେ । 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ 
### ବହି 
* 
* 
* 
* 
*  Chapters 6 and 7 are dedicated to Lua, while others look at software in Brazil more broadly.
* 
*  (The 1st ed. is available online.)

### ପ୍ରବନ୍ଧ 
* 
* 
* 
* 
*  Interview with Roberto Ierusalimschy.
*  How the embeddability of Lua impacted its design.
* Lua papers and theses

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* lua-users.org  – Community website for and by users (and authors) of Lua
* eLua – Embedded Lua 
* Projects in Lua
* SquiLu Squirrel modified with Lua libraries

ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ ଭାଷା
ସିଧାମୁଳା

ସିଧାମୁଳା ଏକ ଗାଁ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଛି |

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ

**ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ**, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାବିଦ, ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଲେଖକ ।   ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (CIIL), ମହୀଶୂରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଟନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରାଇବାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି । 

ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ୧୯୩୪ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ ତାରିଖରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ତିଗିରିଆଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି କିଛିକାଳ ବିଶ୍ୱ ଭାରତୀରେ ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଡେକାନ କଲେଜ, ପୁନାରୁ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିପ୍ଲୋମାରେ(ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କୋର୍ସ ସହିତ ସମାନ ହେଲା) ଉତ୍ତୀର୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରୁ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢିସାରିବା ପରେ, ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକାରୁ ଗବେଷଣା ସାରି ଫେରିବା ପରେ, ପୁନଃଶ୍ଚ ସେହି କାମରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ମହିଶୂରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ(ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆନ ଲାଙ୍ଗୁଏଜେସ)ର,ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ୧୯୬୯ରୁ ୧୯୮୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଅବସର ସମୟ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ ପଦବୀ ତୂଲ୍ୟ ଅଥିକାରୀଭାବେ ଗଣାଯାଉଥିଲା । 

ଠାରେ ୨୦୧୫ "ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କନକ୍ଲେଭ ଫର ଓଡ଼ିଆ ଲାଙ୍ଗୁଏଜ"ରେ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ ]]
## ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 
* କବି ଲିପି ୧୯୫୭
* ସାହିତ୍ୟ ବୀକ୍ଷା ୧୯୬୫
* ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ ୧୯୮୫
* ଅନେକ ଜୀବନ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ) ୨୦୦୪
* ଇଣ୍ଟ୍ରୋଡକ୍ସନ ଅଫ ଆପଲାଏଡ ଲିଙ୍ଗୁଇଷ୍ଟିକ(Introduction of Applied Linguistic)
* ଲିଙ୍ଗୁଇଷ୍ଟିକ ଏଣ୍ଡ କଲଚରାଲ ଡାଇଭରସିଟି(Linguistic and Cultural Diversity)(ଦୁଇ ଭାଗ)
* ପ୍ରାୟୋଗିକ ଭାଷା ବିଜ୍ଞାନର ଦିଗ ବିଦିଗ (ଯୁଗ୍ମ ଅନୁବାଦକ: ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ) ୧୯୮୦
* ବଚନ ଶତକ (ଅନୁବାଦ) ୧୯୮୪ 
* ଲଘୁକଥା ୧୯୯୮
* ବହୁଭାଷିକ ଶିକ୍ଷା
* ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ୨୦୧୬
* କିସ ପୁଣି ଦେଖା ନ ଯାଏ ୧୯୯୬
* ଉତ୍କଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ୨୦୧୦
* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିବିଧତା ୨୦୧୬
* Multilingualism in India
* Language and Social Issues: Princess Leelavathi Memorial Lectures
* Papers in Indian Sociolinguistics
* An Introduction to Tamil Script, Reading & Writing
* Multilingualism and mother-tongue education
* Language Policy and Programmes
* Advanced Tamil Reader, Part 1
* An Outline of Kumauni Grammar
* Language and Cultural Diversity: The Writings of Debi Prasanna Pattanayak, Volume 2
* Language, Education, and Culture
* A Controlled Historical Reconstruction of Oriya, Assamese, Bengali, and Hindi
* Conversational Oriya
* Orissa, Oriya and the Multilingual Context
* Multilingualism and Multiculturalism: Britain and India
* An Introduction Ti Tamil Script, Reading & Writing
* An Introduction to Tamil Script, Reading & Writting
* Rabīndra smaraṇīkā

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ- ୧୯୮୭ 
* ଶ୍ରୀଧର ଦାସ ସମ୍ମାନ 
* କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ- ୨୦୧୪
* ତିଗିରିଆ ସମ୍ମାନ- ୨୦୧୧
* ଡକ୍ଟରେଟ୍ (ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)- 
* ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ - ୨୦୨୨ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ବତୀଘର, ହୁକିଟୋଲା

**ହୁକିଟୋଲା** ବତୀଘର ଭାରତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ତଟରେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ‌। ଏହା ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ।
ଏହା ଖରନାସୀ ନଦୀର ଅପରପାର୍ଶ୍ୱର କୂଳରେ ବତୀଘର ନାମକ ଗାଁରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଅତୀବ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଏହାର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏକଦା ଏହା କାଉଡିଆ ଦ୍ୱୀପ ନାମରେ ବିଦିତ ଏହିସ୍ଥାନଟି କୁଜଙ୍ଗ ରାଜାଙ୍କର ଶୀକାର କ୍ଷେତ୍ର ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ବତୀଘରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ୧୮୩୬ ଡିସେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୮୩୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ତାରିଖରେ ଆଲୋକ ପ୍ରଜ୍ଜଳିତ ହୋଇଥିଲା । 
## ଗଠନ
ଏଥିରେ ବ୍ୟବହୃତ ପଥର କଟକ ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗରୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୧୨୫ଫୁଟ, କାନ୍ଥର ମୋଟେଇ ୧୫ଫୁଟ ଏବଂ ଭୂସ୍ତରରେ ଏହାର ବ୍ୟାସ ୧୦ଫୁଟ । ଏହାର ଶିଖରକୁ ଯିବାକୁ ହେଲେ ୧୩୮ଟି କଂକ୍ରିଟ ପାହାଚ ଓ ୧୬ ଗୋଡ ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଡି ଚଢ଼ି ଯିବାକୁ ହୁଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା କଲିକତା ବତୀଘରଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି। ୧୯୫୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବତୀଘରର ଆଲୋକକୁ ପେଟ୍ରୋଲିଅମ୍ ଗ୍ୟାସ୍ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ କରାଯାଉଥିଲା । ତତ୍‌ପରେ ଜେନେରେଟରଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ କରାଗଲା । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବତୀଘର
ଆର୍କିଓଡଣ୍ଟୋସରସ୍

***ଆର୍କିଓଡଣ୍ଟୋସରସ୍*** (ଅର୍ଥ ପୁରାତନ ଦନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ସରୀସୃପ) ମଧ୍ୟ ଜୁରାସିକ ଯୁଗର ସରୋପଡ ଡାଇନୋସରର ଗୋଟେ ପ୍ରଜାତି | ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଆଫ୍ରିକାର ମାଡାଗାସ୍କାରରୁ ମିଳିଥିଲା | ଏହି ଜୀବାଶ୍ମ ନମୁନା *Archaeodontosaurus descouensi*କୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୫ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା | ଏହାର ଜାତିର ନାଁ ଏହାର ଆବିଷ୍କର୍ତ୍ତା ଡିଡିଏର ଡେସ୍କୋଏନ୍ସଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ହୋ‍ଇଛି | ଏହା ବୋଧହୁଏ ଗୋଟେ ସରୋପଡ୍ | 
କେନ୍ଦ୍ର|thumb|*Archaeodontosaurus descouensi*
## ଆଧାର
### ବହି ଆଧାର 
* Walters, M. & J. Paker (1995). *Dictionary of Prehistoric Life*. Claremont Books. .
* Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). *The Dinosauria, Second Edition*. University of California Press. .

ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଓ ମାଡାଗାସ୍କରୀୟ ଡାଇନୋସର
ଆର୍କିଓପ୍ଟେରିକ୍ସ

ଆର୍କିଓପ୍ଟେରିକ୍ସ କିମ୍ବା ଉର୍ଭୋଗେଲ ହେଉଛି ଏକ ବିଲୁପ୍ତ ପକ୍ଷୀ ସଦୃଶ ଡାଇନୋସର ପ୍ରଜାତି ଯାହାକି ପର ଥିବା ଡାଇନୋସର ଓ ଆଧୁନିକ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରାଣୀ । ଆର୍କିଓପ୍ଟେରିକ୍ସ  ନାମଟି ଗ୍ରୀକ୍ (ଆର୍କାୟୋସ-ପୁରାତନ + ପ୍ଟେରିକ୍ସ-ପକ୍ଷ ବା ପର) । ପ୍ରାୟ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ସର୍ବପ୍ରଥମ ପକ୍ଷୀ (ଆଭିଆଲେ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ) ବିଦିତ ହୋ‍ଇସାରିଥିଲା  ଯଦିଓ ପରେ ଆହୁରି ପୁରାତନ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ଯଥା ଆଙ୍କିଓର୍ନିସ, ଜିଆଓଟିଞ୍ଜିଆ, ଆଉରର୍ନିସ ଆଦି ଆବିଷୃତ ହୋ‍ଇଥିଲେ ।

ଆର୍କିଓପ୍ଟେରିକ୍ସ ପ୍ରାୟ ୧୫କୋଟି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜୁରାସିକ ଯୁଗର ଶେଷଆଡେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଦକ୍ଷିଣ ଜର୍ମାନୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଇଉରୋପ ଏକ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଥିଲା । ଆର୍କିଓପ୍ଟେରିକ୍ସର ଦେଖିବାକୁ କାଉ ଆକାରର ଥିଲା ।  ଏହାର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଜାତି ପ୍ରାୟ ୦.୫ ମିଟର ଆକାରର ଥିଲା । ଛୋଟ ଆକାର, ଚ‍ଉଡା ପକ୍ଷ ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉଡିବାର କ୍ଷମତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏଗୁଡିକର ଆଜିର ପକ୍ଷୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ତତ୍କାଳୀନ ଡାଇନୋସରଙ୍କ ସହ ଅଧିକ ସମାନତା ଥିଲା । ପାଟିରେ ଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ, ତିନି ନଖ ବିଶିଷ୍ଟ ପଞ୍ଝା, ହାଡ ବିଶିଷ୍ଟ ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଜ, କଙ୍କାଳ ସଂରଚନା ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସେମାନେ ଡ୍ରୋମାୟୋସର ଓ ଟ୍ରୁଡଣ୍ଟିଡ ପରି ଡାଇନୋସରର ସମତୁଲ୍ୟ ଥିଲେ ।

ଏହା ପକ୍ଷୀଙ୍କ କ୍ରମବିକାଶ (evolution) ଓ ଡାଇନୋସରର ଅଧ୍ୟୟନରେ ସହାୟକ । ଆର୍କିଓପ୍ଟେରିକ୍ସର ଗୋଟିଏ ପର ୧୮୬୧ରେ ମିଳିଥିଲା ଓ ସେଇଥିରୁ ନାମକରଣ ମଧ୍ୟ ହୋ‍ଇଥିଲା ।  ସେଇ ବର୍ଷ ଏହାର ଗୋଟେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଙ୍କାଳ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା । ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ମାନଙ୍କରେ ଏହାର ଆହୁରି ୧୦ଗୋଟି ଜୀବାଶ୍ମ ମିଳିଛି । ଏହି ପ୍ରଥମ କଙ୍କାଳ, ଚାର୍ଲ୍ସ ଡାର୍ୱିନଙ୍କ On the Origin of Speciesର ପ୍ରକାଶନର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ଆବିଷୃତ ହୋ‍ଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ କ୍ରମବିକାଶ ମତର ଦୃଢ଼ ପ୍ରମାଣ ହୋ‍ଇଥିଲା ।

## ବର୍ଣ୍ଣନା 
## ଜୀବାଶ୍ମ ବିଜ୍ଞାନ 
### ଉଡାଣ 
### ବୃଦ୍ଧି 
## ଇତିହାସ 
## ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ 
ନିମ୍ନୋକ୍ତ cladogramଟି ୨୦୧୩ରେ Godefroit ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା ।

### ପ୍ରଜାତି 
## ବିବାଦ 
### ଜୀବାଶ୍ମ-ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ଅବସ୍ଥାନ 
## ଆଧାର
## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ 
* G. R. de Beer (1954). *Archaeopteryx lithographica: a study based upon the British Museum specimen*. Trustees of the British Museum, London.
* P. Chambers (2002). *Bones of Contention: The Fossil that Shook Science.* John Murray, London. .
* A. Feduccia (1996). *The Origin and Evolution of Birds*. Yale University Press, New Haven. .
* Heilmann, G. (1926). *The Origin of Birds*. Witherby, London.
* T. H. Huxley. (1871). *Manual of the anatomy of vertebrate animals*. London.
* H. von Meyer (1861). *Archaeopterix lithographica (Vogel-Feder) und Pterodactylus von Solenhofen*. . *1861*: 678–679, plate V. [Article in German]. Full text, Google Books.
* P. Shipman (1998). *Taking Wing: Archaeopteryx and the Evolution of Bird Flight*. Weidenfeld & Nicolson, London. .
* P. Wellnhofer (2008). *Archaeopteryx — Der Urvogel von Solnhofen* (in German). Verlag Friedrich Pfeil, Munich. .

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
* All About *Archaeopteryx*, from Talk.Origins.
* Use of SSRL X-ray takes 'transformative glimpse' — A look at chemicals linking birds and dinosaurs.
* *Archaeopteryx*: An Early Bird — University of California Museum of Paleontology.
* Are Birds Really Dinosaurs? — University of California Museum of Paleontology.

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର
ଆର୍କୋସର

**ଆର୍କୋସର** (Archosaur) ହେଉଛି ଏକ ଡାଇଆପ୍‌ସିଡ୍ ଅଣ୍ଡଜ ପ୍ରାଣିମାନଙ୍କର ଏକ ସମୂହ , ଯାହାର ଜୀବିତ ବଂଶଜସବୁ ପକ୍ଷୀ ଓ କ୍ରୋକୋଡ଼ିଲିଆନ୍ ଅଟନ୍ତି । ଏହି ସମୂହ (group)ରେ ସମସ୍ତ ବିଲୁପ୍ତ ଡାଇନୋସର ପ୍ରଜାତି, ବିଲୁପ୍ତ crocodilian ବଂଶଧର, ଏବଂ ଟେରୋସର ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟନ୍ତି । ଆର୍କୋସର cladeର **ଆର୍କୋସୁରିଆ ** (Archosauria) ହେଉଛି ଏକ *କ୍ରାଉନ୍ ଗ୍ରୁପ୍*, ଏବଂ ଏଥିରେ ଜୀବିତ ପକ୍ଷୀ ଓ crocodilianମାନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ନିକଟତର ପୂର୍ବଜମାନେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟନ୍ତି । ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ clade ହେଲେ: ସୁଡ଼ୋସୁଚିଆ, ଯେଉଁଥିରେ crocodilians ଓ ଏହାର ବିଲୁପ୍ତ ବଂଶଧରମାନେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ , ଏବଂ ଅର୍ନିଥୋସୁଚିଆ, ଯେଉଁଥିରେ ପକ୍ଷୀ ଓ ଏହାର ବିଲୁପ୍ତ ବଂଶଧର ( ଯାଥା ଉଡି ପାରୁନଥିବା ଡାଇନୋସର ଓ ଟେରୋସର)ମାନେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

## ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୁଣ 
## ଉତ୍ପତ୍ତି 
## ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ 
### ଆଧୁନିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ 
### ଐତିହାସିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ 
### ଜୀବାଶ୍ମ ବିଜ୍ଞାନ 
## ବିଲୁପ୍ତ ଓ ଜୀବିତ 
## ଆର୍କୋସର ଜୀବନ ଶୈଳୀ 
### ଅଣ୍ଟା ଖଞ୍ଜା ଏବଂ ଚଳନ 
### ଖାଦ୍ୟ-ପେୟ ଓ ପାଚନ ତନ୍ତ୍ର
### ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା 
## ଆଧାର
## ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର 
* 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
* UCMP
* Paleos reviews the messy history of archosaur phylogeny (family tree) and has an excellent image of the various archosaur ankle types.
* Mikko's Phylogeny Archive Archosauria

ଶ୍ରେଣୀ:ଆର୍କୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାଗ୍ ଐତିହାସିକ ସରୀସୃପ
ଆଟଲାଣ୍ଟୋସରସ୍

''''* ଆଟଲାଣ୍ଟୋସରସ୍ ହେଉଛି ସରୋପଡ଼୍ ପ୍ରଜାତିର ଏକ ଡାଇନୋସର । ଏଥିରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ହିଁ ଜାତି ଅଛି "ଆଟଲାଣ୍ଟୋସରସ୍ ମଣ୍ଟାନସ୍" ଯାହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର କଲୋରାଡ଼ୋର ମରିସନ୍ ଶିଳା ସଂରଚନାରୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଜୀବାଶ୍ମଟି ଆର୍ଥର ଲେକ୍ସ୍ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅବିଷ୍କୃତ ହୋ‍ଇଥିଲା । ୟେଲ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଅଥ୍‌ନିଏଲ ଚାର୍ଲ୍ସ୍ ମାର୍ଶ୍ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମ କରି ୧୮୭୭ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମେ ଏହାର ନାଁ ରଖିଥିଲେ ଟାଇଟାନୋସରସ୍ ମଣ୍ଟାନସ୍ କିନ୍ତୁ ସେ ପରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ଏହି ନାଁଟି ସେହି ବର୍ଷ ଅନ୍ୟ ଏକ ସରୋପଡ଼୍ ପ୍ରଜାତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ସାରିଛି ତେଣୁ ସେ ନାଁକୁ ଆଟଲାଣ୍ଟୋସରସ୍କୁ ବଦଳାଇ ଦେଲେ । 

ପ୍ରଥମତଃ ଜୀବାଶ୍ମଟି ତାର ବିଶାଳ ଆକାର ଓ ମେରୁ ହାଡ଼ରେ ଥିବା ପ୍ଲ୍ୟୁରୋସିଲ (ପବନ ଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର କୋଠରୀ)ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ ହୋ‍ଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ବିଶେଷତ୍ୱ ଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ସରୋପଡ଼୍ ପ୍ରଜାତି ଡାଇନୋସରରେ ଦେଖାଯାଏ । ତେଣୁ ଆଟଲାଣ୍ଟୋସରସ୍ର ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ମେରୁହାଡ଼ ରହିଛି ତାହା ଗୋଟେ ଅଲଗା ଜାତିର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେଉଁ ସରୋପଡ଼୍ର ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭବେ କହିହେବ ନାହିଁ । ଏଣୁ ଏହା ଏକ nomen dubium।  ଯଦିଓ କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହାକୁ ଆପାଟୋସରସ୍ ଆଜାକ୍ସର ଅନ୍ୟ ନାମ ବୋଲି ମାନନ୍ତି ।

## ଆଧାର
### ବହି ଆଧାର 
* Walters, M. & J. Paker (1995). *Dictionary of Prehistoric Life*. Claremont Books. .
* Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). *The Dinosauria, Second Edition''. University of California Press. .

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରଉଇକି ଲିଙ୍କ ନଥିବା ଡାଇନୋସର ଲେଖା
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଡାଇନୋସର ଲେଖା 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ତୃଣଭୋଜୀ
ଆଉରର୍ନିସ୍

ଆଉରର୍ନିସ୍ ଏକ ବିଲୁପ୍ତ ଥେରୋପଡ଼ ଅଧିଗଣର ଡାଇନୋସର ଯାହା ଜୁରାସିକ ଯୁଗରେ ଚୀନରେ ରହୁଥିଲା । ଏହି ବଂଶରେ ଗୋଟିଏ ହିଁ ଜାତି ରହିଛି: ଆଉରର୍ନିସ୍ ଜୁଇ । ଏହାର ଶରୀର ଗଠନ ଅନୁସାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ବଂଶଧର ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଆର୍କିଓପ୍ଟେରିକ୍ସ ଲିଥୋଗ୍ରାଫିକା ଯାହାକୁ କି ପ୍ରଥମ ପକ୍ଷୀ ବୋଲି ଧରାଯାଏ, ତାହାଠୁ ଏକ କୋଟି ବର୍ଷ ପୁରାତନ ।

ଆଉରର୍ନିସ୍ ଜୁଇର ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ ନାମକରଣ ପାସ୍କାଲ ଗୋଡ଼େଫ୍ରୋ‌ଇ, ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଚାଉ, ହୁ ଡଙ୍ଗ ୟୁ, ଫ୍ରାନ୍ସୁଆ ଏସ୍କୁଇଲି, ୱୁ ୱେନହାଓ ଏବଂ ଗାରେଥ୍ ଡାଇକ୍ଙ୍କଦ୍ୱାରା ୨୦୧୩ରେ ହୋ‍ଇଥିଲା । ଅରୋରା (ଲାଟିନ୍)ର ଅର୍ଥ ଉଷାକାଳ/ପ୍ରଭାତ ଓ ଅର୍ନିସ୍ (ଗ୍ରୀକ୍)ର ଅର୍ଥ ପକ୍ଷୀ, ଜୁଇ ନାମଟି ଜୁ ଜିଙ୍ଗ୍ଙ୍କ ସମ୍ମାନର୍ଥେ ଦିଆଯାଇଛି ।

## ବର୍ଣ୍ଣନା
ଏହାର ଆକାର ଆଜିର ଫେଜାଣ୍ଟ (ଏକ ପକ୍ଷୀବିଶେଷ) ପାଖାପାଖି (୫୦ ସି.ମି./୨୦ ଇଞ୍ଚ) ଥିଲା । ନଖଥିବା ପର  ସହ ଗୋଟେ ଲମ୍ବା ହାଡ଼ଥିବା ଲାଞ୍ଜ ଥିଲା । ଏହାର ଗୋଡ଼ ହାଡ଼ ଗୁଡ଼ିକ ଆର୍କିଓପ୍ଟେରିକ୍ସ ସହ ଖାପ ଖାଇଲେ ହେଁ ଶରୀର ରଚନା ଆଦିମ ଥିଲା ।

## ଆବିଷ୍କାର
ଏହାର ଆବିଷ୍କର୍ତ୍ତାମାନେ ଜୀବାଶ୍ମଟିକୁ ଜନୈକ ବ୍ୟାପାରୀଠାରୁ କ୍ରୟ କରିଥିଲେ, ତା ଅନୁସାରେ ଏହା ଚୀନର ପଶ୍ଚିମ ଲିଆଓନିଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳର ୟାଓଲୁଗୁଓରୁ ଖନନରେ ମିଳିଥିଲା । ଗବେଷଣାରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ ଏହା ତିଆଓଜିଶାନ୍ ଶିଳା ସଂରଚନାରୁ ଆସିଛି (ଜୁରାସିକ ଯୁଗ) ଓ ୧୬ କୋଟି ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
* ଅଷ୍ଟ୍ରାଲୋଡକସ୍
* ଅଭିଆତ୍ୟରାନିସ୍
* ଅଜନସିଙ୍ଗେନିଆ

## ଆଧାର
### ବହି ଆଧାର 
* Walters, M. & J. Paker (1995). *Dictionary of Prehistoric Life*. Claremont Books. .
* Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). *The Dinosauria, Second Edition*. University of California Press. .

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରଉଇକି ଲିଙ୍କ ନଥିବା ଡାଇନୋସର ଲେଖା
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଡାଇନୋସର
ଅଷ୍ଟ୍ରାଲୋଡକସ୍

ଅଷ୍ଟ୍ରାଲୋଡକସ୍ (ଯାହାର ଅର୍ଥ ଦକ୍ଷିଣୀ ବିମ୍, ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ଅଷ୍ଟାଲିସ୍ ଏବଂ ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ ଡୋକସ୍‌ରୁ ଏହି ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ।) ଏକ ପ୍ରକାରର ଡାଇନୋସର । ଏହି ପ୍ରକାରର ଡାଇନୋସର ୧୫କୋଟି ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଜୁରାସିକ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସେବେକାର ଜର୍ମାନ ଏବଂ ଏବେକାର ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକାର ତାଞ୍ଜାନିଆ ଭାବରେ ଜଣା । ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ଫାଇନଲକୋସର ଦକ୍ଷିଣୀ (ଗୋଣ୍ଡବାନ) ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁସାରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରାଜାତିର ନାମ ତାଞ୍ଜାନିଆର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦଳ ବୋହେତି ବିନ୍ ଅମରାନି ଅନୁସାରେ ହୋଇଛି ।

## ଇତିହାସ
ଅଷ୍ଟ୍ରାଲୋଡକସ୍‌ ବେବିଟିର ଅବଶେଷ ତାଞ୍ଜାନିଆର ତାରାଗୁଏ ଉପତ୍ୟକାରୁ ଉଦ୍ଧାର କାରଯାଇଥିଲା । ଏହି ଯାଗାକୁ ଅନେକ ଜୁରାସିକ୍ ଡାଇନୋସରଙ୍କର ସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଗଣନା କରାଯାଏ । ଅଷ୍ଟ୍ରାଲୋଡକସ୍‌ ନିଜେ ଦୁଇଟି ବେକ ଥିବା ଡିନୋସର । ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ଏହି ଡାଇନୋସରର ଅସ୍ଥି ଉଦ୍ଦାର କରାଯାଇଥିଲା, ମାତ୍ର ୨ୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
* ଅଜନସିଙ୍ଗେନିଆ
* ଆଉରର୍ନିସ୍

## ଆଧାର
### ବହି ଆଧାର 
* Walters, M. & J. Paker (1995). *Dictionary of Prehistoric Life*. Claremont Books. .
* Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). *The Dinosauria, Second Edition*. University of California Press. .

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରଉଇକି ଲିଙ୍କ ନଥିବା ଡାଇନୋସର ଲେଖା
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଡାଇନୋସର ଲେଖା 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଫ୍ରିକୀୟ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ତୃଣଭୋଜୀ
ଆଭିପ୍ସ

***ଆଭିପ୍ସ*** (Avipes;ମାନେ "ପକ୍ଷୀ ପାଦ") ହେଉଛି ବିଲୁପ୍ତ ଆର୍କୋସୁରିଆନ୍‌ମାନଙ୍କର ଏକ ଜାତି (genus) । ଏହାର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଜାତି ହେଲା ***Avipes dillstedtianus***, ଯାହାକି ମଧ୍ୟ ଟ୍ରାଇଆସିକ୍ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମିଳିଥିବା ଏକମାତ୍ର fossil specimen ହେଉଛି ଏକ ପାଦର କିଛିକାଂଶ (*ମେଟାଟାର୍ସାଲ୍*), ଏବଂ ଏହା ଜର୍ମାନୀର  ବେଡ୍‌ହେମ୍, ଥୁରିଞ୍ଜିଆଠାରେ ଥିବା *Lettenkohlensandstein*ର ଏକ ଗଦାରୁ ମିଳିଥିଲା (Lettenkohlensandstein ବାଲିପଥରର ଗୋଟିଏ ରୂପ) । ଆଭିପ୍ସର ନାମକରଣ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ଫେଡ୍ରିକ୍ ଭୋନ୍ ହ୍ୟୁନ୍ (Friedrich von Huene) କରିଥିଲେ । ଯଦିଓ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଏକ coelurosaur ବା ଏକ ceratosaur ଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ ମିଳିଥିବା fossil specimenରୁ ଏହାକୁ Archosauria ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ । Rauhut ଓ Hungerbuhler, ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଏକ indeterminate (ସଠିକ ବିଭକ୍ତିକରଣ ହୋଇନାହିଁ) ଭାବେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
* Information on *Avipes*

ଶ୍ରେଣୀ:ଆର୍କୋସର
ବାୟୋସରସ

**"ବାୟୋସରସ"** ଏକ ଅଜଣା ଡାଇନୋସରକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା informal ନାମ ଅଟେ । ଏହି ନାମଟିକୁ ଜୀବାଶ୍ମ ବିଜ୍ଞାନୀ ଯଥା- ରୁଡୋଲ୍‌ଫ୍ କୋଇରା, ଫିଲିପ୍ କ୍ୟୁରୀ, ଏବଂ ପାଉଲିନା କାରବାଜଲ୍ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଦେଇଥିଲେ । "ବୟୋସରସ" ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଅନ-ଲାଇନ ଡାଇନୋସର ତାଲିକାରେ ଲେଖା ରହିଛି ।  ଏହା ବୋଧହୁଏ Turonian (Late Cretaceous) ସମୟର ଏକ ଆବେଲିସୁରୋଏଡ଼ (abelisauroid) ଥିଲା ।  ଏହା ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର Neuquén ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଏହାର ଲମ୍ବ ପାଖାପାଖି ୪&nbsp;ମି. (୧୩&nbsp;ଫୁଟ) ଥିଲା ।

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ବିବରଣୀ (ଫରାସୀ ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ)
* ଡାଇନୋସର ଜାତି ତାଲିକା 
* ଡାଇନୋସର ଜାତି ତାଲିକା-୨ 

ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ବିବାଦୀୟ ଜୀବ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମକରଣ
ଜଙ୍କିଆ

**ଜଙ୍କିଆ**, ଓଡ଼ିଶାର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଟେ । ଏହା ହାୱଡା ଚେନ୍ନାଇକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ୫ ନଂ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ କଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଖୋର୍ଧାଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଆଡ଼କୁ ପ୍ରାୟ ୧୮ କି.ମି. ଦୂରରେ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୪୮କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତଏହା ମଧ୍ୟ ନୂଆ ଜଗନ୍ନାଥ ସଡ଼କରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀଠାରୁ ୫୮ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ପୋଷ୍ଟ ଅଫିସ୍, ଥାନା, ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଦି ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ୍ ସହରକୁ ଗମନାଗମନର ସୁବିଧା ରହିଛି । ଏହାର ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ହେଊଛି ନିରାକାରପୁର ।
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ମିର୍ଜା ଗାଲିବ

## ପରିଚୟ
ଗାଲିବ ବା ମିର୍ଜା ଆସାଦୁଲ୍ଲା ବୈଗ ଖାଁ ମୋଗଲ ଯୁଗର ଲୋକପ୍ରିୟ ଶାୟର ବା କବି ଥିଲେ | ସେ ବହୁତ ଗଜଲ ଓ ନଜମା ଲେଖିଥିଲେ | ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଓ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ପୁସ୍ତକମାନ ଲେଖାଯାଇଛି | ମିର୍ଜା ଗାଲିବ ୨୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୭୯୭ ମସିହାରେ ଆଗ୍ରାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ୧୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୮୬୯ରେ ୭୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା | ସେ  ଗଜଲ ଗୁଡ଼ିକରେ ତାଙ୍କ ଉପନାମ (ତଖଲ୍ଲୁସ/pen-name) ଗାଲିବ ଓ ଅସଦ୍ ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିଲେ । ସେ ମୋଗଲ ଯୁଗର ଶେଷ ବିଖ୍ୟାତ କବି ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ କବିତା ଗୁଡ଼ିକ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଏବଂ ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ଲେଖିଥିଲେ ।  ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେ କେବଳ ଭାରତରେ ନୁହେଁ ପାକିସ୍ଥାନ ଏବଂ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି ।

## ପିଲାଦିନ
ମିର୍ଜାଙ୍କ ବାପା ପରିବାର ସହ ସମରକନ୍ଦରୁ ଆଗ୍ରାରୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ | ବାପାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଗାଲିବଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କ ଦାଦାଙ୍କ ଦେଖାଶୁଣାରେ ରହିଲେ | ଗାଲିବ ଆଗ୍ରାରେ ପାଠ ପଢିବାକୁ ଲାଗିଲେ | ମାତ୍ର ୧୦ କି ୧୧ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ଶାୟରୀ ରଚନା କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚମତ୍କୃତ କରିଦେଇଥିଲେ | ସେ ମୁଲ୍ଲାଅବଦୁଲ ସମଦ ଇରାନୀଙ୍କଠାରୁ ପାର୍ଶୀ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ | ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ବିବାହ ହୋଇଯାଇଥିଲା |

## ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ
୧୮୧୦ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବସବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ | ସେଠାରେ ସେ ଶହଶହ ଶାୟରୀ ରଚନା କରିଥିଲେ | ଅର୍ଥାଭାବରୁ ସେ ରୁଣକରି ଚଳୁଥିଲେ | ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ରୁଗ୍ମ ସ୍ୱାସ୍ଥାବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ୧୮୬୮ରେ ତାଙ୍କ ମହାପ୍ରାୟାଣ ଘଟିଥିଲା | ଗାଲିବଙ୍କ ଅଧିକାଂଶ ଶାୟରୀ କଳ୍ପନାଯୁକ୍ତ ହେବାସହ ନୂତନ ବିଚାରଧାରା ସମ୍ପର୍ଣ ଥିଲା | ନୂଆ ଉପମା ଆଦିର ବ୍ୟବହାର ତାଙ୍କ ରଚନା ଗୁଡିକୁ ଏକ ନୂତନ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା | ତେବେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ୩୦ ବର୍ଷପରେ ତାଙ୍କ ଲେଖା ଗୁଡିକୁ ପ୍ରକୃତ ସମ୍ମାନ ମିଳିଲା | 

## କବ୍ର ବା ମଜାର
ଗାଲିବଙ୍କ କବ୍ର ଦିଲ୍ଲୀର ହଜରତ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନଠାରେ ଥିବା ଗୁମ୍ବଦ ବା ମକବାର ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ ଆଉଲିଆ ପାଖରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ଥିବା ଚିତ୍ରରେ ତାହା ଦେଖାଯାଉଛି ।  ଏବଂ ଏବି କବ୍ରରେ ଲେଖାହୋଇଛି

”

ମଜେ ଜାହାଁ କେ ଆପନି ନ‌ଜର ମେ ଖାକ ନାହିଁ

ସିୱା-ଏ-ଖୁନ-ଏ-ଜିଗର, ସୋ ଜିଗର ମେ ଖାକ ନାହିଁ"  

ଏହାର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ହେଲା ।     
 
(The happiness of the world is nothing for me

for my heart is left with no feeling besides blood.)

## ଶେର
ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଙ୍କତି ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

(୧) ଥା ଜୀନ୍ଦଗୀ ମେଁ ଖଟକା ଲଗା ହୁଆ

ଉଡବସେ ପେସ୍ତାରଭି ମେରା ରଙ୍ଗ ଜବ ଦିଆ |

(୨) କୈଦ-ଏ-ହୟାତ-ଓ-ବନ୍ଦ-ଏ-ଗମ, ଅସଲ ମେ ଦୋନୋ ଏକ ହେ

ମୋତ ସେ ପ‌ହଲେ ଆଦମୀ ଗମ ସେ ନିଜାତ ପାଏ କ୍ୟୁଁ ।

ଶ୍ରେଣୀ:କବି

## ଆଧାର
https://www.britannica.com/biography/Mirza-Asadullah-Khan-Ghalib

http://timesofindia.indiatimes.com/bombay-times/remembering-1857-in-2007/articleshow/2035354.cms

http://www.news18.com/news/india/no-memorial-for-ghalib-at-his-birthplace-agra-658448.html

http://www.tribuneindia.com/2010/20100324/ttlife1.htm
ହିଞ୍ଜିଳି (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ)/ପରଖ

ହିଞ୍ଜିଳି (କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା: ୧୩୧) ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । 
ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ହିଞ୍ଜିଳିକାଟୁ (ବି), ହିଞ୍ଜିଳିକାଟୁ ବ୍ଳକ ଓ ଶେରଗଡ଼ ବ୍ଳକ ।

ଗତ ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ, କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ରାଘବ ପରିଡ଼ାଙ୍କଠାରୁ ୬୧,୨୭୩ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
## ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଗଣ 
୧୯୫୭ରୁ ୨୦୦୯ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୩ଥର ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:  
* ୨୦୦୯: ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)
* ୨୦୦୪: ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)
* ୨୦୦୦: ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)
* ୧୯୭୧: ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ (କଂଗ୍ରେସ)
* ୧୯୯୦: ହରିହର ସାହୁ (ଜନତା ଦଳ)
* ୧୯୮୫: ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ (କଂଗ୍ରେସ)
* ୧୯୮୦: ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ (ଜନତା-ଏସ)
* ୧୯୭୭: ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ (କଂଗ୍ରେସ)
* ୧୯୭୪: ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ (ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ)
* ୧୯୭୧: ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ (ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ)
* ୧୯୬୭: ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ (କଂଗ୍ରେସ) ଓ ଉଦୟ ନାଥ ପାଳ (ଜନ କଂଗ୍ରେସ)
* ୧୯୬୧: ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ (କଂଗ୍ରେସ)
* ୧୯୫୭: ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ (କଂଗ୍ରେସ)

## ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ 
## ଟିପ୍ପଣୀ
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର

**ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର** (ଜନ୍ମ: ୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ  ଗାଳ୍ପିକ । ଗଳ୍ପ, କବିତା, ଲଳିତ ଗଦ୍ୟ, ଉପନ୍ୟାସ ଆଦି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଅନେକ ବିଭାଗରେ ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ଅବଦାନ ରହିଛି । ନିଜ ପୁସ୍ତକ 'କୀଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ' ପାଇଁ, ସେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।

## ସାହିତ୍ୟ କୃତି 
* ଘୋଡ଼ସବାର କଥା
* କୀଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ
* ଜର୍ନାଲ ୨୦୧୧
* ଓଃ ପୁଜିୟାମା
* ଅପସ୍ୱର (କବିତା ପୁସ୍ତକ)
* ସବୁଜ ଗଳ୍ପ
* କମୋଡ଼ ଉପରେ ହାର୍ଟଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ (କବିତା)
*ଟି ବ୍ରେକ୍ (ଲଳିତ ଗଦ୍ୟ)
* କଥାର ନାମ ବଂଶୀ (ଲଳିତ ଗଦ୍ୟ)
* ନଟର ଡାଏରୀ (ଲଳିତ ଗଦ୍ୟ)

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୮(କୀଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ)
* ଜଗଦୀଶ କଥା ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୪
* ଅଖିଳ କଥା ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୪
* ଟାଇମପାସ ବେଷ୍ଟସେଲର ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୩ (ଓଃ ପୁଜିୟାମା)
* ଶିବରାମ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୭

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଆଟ୍ଲାସରସ୍

ଆଟ୍ଲାସରସ୍ ଏକ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ସରୋପଡ଼ ପ୍ରଜାତିର ଡାଇନୋସର ଥିଲା । ଏହା ଆଫ୍ରିକାରେ ମଧ୍ୟ ଜୁରାସିକ ଯୁଗରେ ବସବାସ କରୁଥିଲା ।

## ଆବିଷ୍କାର
ଆଟ୍ଲାସରସ୍ ୧୯୯୯ରେ ମନ୍‌ବାରନ୍, ରସେଲ୍ ଓ ଟାକ୍ୱେଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋ‍ଇଥିଲା । ଏହାର ନାମକରଣ ମରୋକ୍କୋର ଆଟଲାସ୍ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଖଳା (ଯେଉଁଠି ଆଟଲାସ୍ ଆକାଶକୁ ଟେକି ଧରିବାର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି)ର ନାମାନୁସାରେ ହୋ‍ଇଛି ଯେଉଁଠି ଏହି ଜୀବାଶ୍ମ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋ‍ଇଥିଲା । ଏହାର ଆକାର ୧୫ ମିଟର (୫୦ ଫୁଟ) ଲମ୍ବା । ଜୀବାଶ୍ମରେ ଏହାର ଖପୁରୀ ସହ ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର କଙ୍କାଳ ରହିଛି । ଖପୁରୀଟି ଅଲଗାରୁ ଆଜିଲାଲ୍‍ର ଟିଓଗୁଇ ଶିଳା ସଂରଚନାରୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଏହାର ଜାତିର ନାମ ଆଟ୍ଲାସରସ୍ ଇମେଲାକେଇ । ଇମେଲାକେଇ ନାମଟି ଆରବୀ ଭାଷାର ଇମେଲାକେ ନାମକ ଦୈତ୍ୟର ନାମରୁ ଆନୀତ ।

## ବର୍ଗୀକରଣ
ମେରୁହାଡ଼ ଓ ଗୋଡ଼ର ସମାନତା ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ସରୋପଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବ୍ରାକିଓସରସ୍ର ନିକଟତର । ତେବେ ବ୍ରାକିଓସରସ୍ଠାରୁ ଏହାର ଖପୁରୀ ବଡ଼, ବେକ ସାନ (୧୩ଟି ଗ୍ରୀବା ମେରୁହାଡ଼, ବ୍ରାକିଓସରସ୍ ତୁଳନାରେ ଛୋଟ), ଲାଞ୍ଜ ଓ ଗୋଡ଼ ଗୁଡ଼ିକ ଲମ୍ବା । ଚିବୁକ ପ୍ରାୟ ୬୯ ସି.ମି., ବେକ ପ୍ରାୟ ୩.୮୬ ମି., ହ୍ୟୁମେରସ୍ ୧.୯୬ ମି. ଓ ଜଙ୍ଘହାଡ଼ ପ୍ରାୟ ୨ ମି. ଲମ୍ବା ଥିଲା । ଏହାର ଆନୁମାନିକ ଓଜନ ୨୨.୫ ଟନ୍ ଥିଲା । ଏହାର ଦାନ୍ତ ଗୁଡ଼ିକ ଚାମଚ ଆକୃତିର ଥିଲା ।

## ଆଧାର
### ବହି ଆଧାର 
* Monbaron, D.; Russell,D.; Taquet, P. (1999). "Atlasaurus imelakei n.g., n.sp., a brachiosaurid-like sauropod from the Middle Jurassic of Morocco". Comptes Rendus de l'Academie des Sciences. Science de la terre and des planetes (329): pp. 519 - 526.

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରଉଇକି ଲିଙ୍କ ନଥିବା ଡାଇନୋସର ଲେଖା
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଫ୍ରିକୀୟ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ତୃଣଭୋଜୀ
ଫୁସଫୁସ

**ଫୁସଫୁସ** ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନବ ଶରୀରର ଏକ ଅଙ୍ଗ । ଶରୀରରେ ଛାତି ଭିତରେ ଦୁଇଟି ଫୁସଫୁସ ଥାଏ, ଡାହାଣ ଫୁସଫୁସ ଓ ବାମ ଫୁସଫୁସ  । ଡାହାଣ ଫୁସଫୁସରେ ତିନୋଟି ଭାଗ ଥାଏ ଓ ବାମ ଫୁସଫୁସରେ ଦୁଇଟି ଭାଗ ଥାଏ । ବାମ ଫୁସଫୁସରେ ଗୋଟିଏ ବକ୍ର ଅଂଶ ଥାଏ ଓ ଏହା ପାଖରେ ହୃତପିଣ୍ଡ ଥାଏ । ପ୍ଲୁରା ନାମକ ଗୋଟିଏ ପତଳା ଝିଲ୍ଲୀ ଆବରଣ ଫୁସଫୁସକୁ ଘୋଡେଇ ରଖିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫୁସଫୁସରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଂଶ ଦେଖାଯାଏ, ବାୟୁ ବାହୀ ନଳୀ ଓ ଫୁସଫୁସ ପାରେନକାଇମା । ଟ୍ରାକିଆ ନାମକ ବାୟୁବାହୀ ନଳୀ ତଣ୍ଟିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଆସେ ଓ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇ ବ୍ରୋଙ୍କସ ନାମରେ ଫୁସଫୁସ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ । ଏହି ବ୍ରୋଙ୍କସ ଫୁସଫୁସ ମଧ୍ୟରେ ଶାଖା ପ୍ରଶାଖା ମେଲେଇ ବ୍ରୋଙ୍କିଓଲ ନାମ ନିଏ ଓ ଅତି ସରୁ ନଳୀରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ପରିଶେଷରେ ଏହା ଫୁସଫୁସର ଆଲଭିଓଲାଇରେ ଶେଷ ହୁଏ । ଦୁଇଟିଯାକ ଫୁସଫୁସରେ ୨୪୦୦ କି.ମି. ବାୟୁବାହୀ ନଳୀ ଅଛି ଓ ୩୦୦ରୁ ୫୦୦ ଆଲଭିଓଲାଇ ଅଛି ଯାହାର ସରଫେସ ଏରିଆ ୧୦୦ ବର୍ଗ ମିଟର ବା ଗୋଟିଏ ଟେନିସ କୋର୍ଟ ସହ ସମାନ  ।   

ଶ୍ୱାସ କ୍ରିୟାରେ ମାନବ ଶରୀରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବକୋଷ ରକ୍ତରୁ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ରହଣ କରେ ଓ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ତ୍ୟାଗ କରେ । ଏହି ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ରକ୍ତର ପ୍ଲାଜମାରେ ମିଳେଇ ଯାଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, କିଛି ଅଂଶ ହେମୋଗ୍ଲୋବିନ ସହ ଯୋଡି ହୁଏ ଓ କିଛି ଜଳ ସହ ମିଶି କାର୍ବୋନିକ ଆନହାଇଡ୍ରେଜ ଏନଯାଇମଦ୍ୱାରା ବାଇକାର୍ବୋନେଟ ଆୟୋନ ତିଆରି ହୋଇ ରକ୍ତରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ  । 
*  + H2O → H2CO3
* H2CO3 → H+ + HCO 
ଆଲଭିଓଲାଇହିଁ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାର ମୂଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଯେଉଁଠି ଗ୍ୟାସ ବିନିମୟ ହୁଏ  । ଏହାର କାନ୍ଥରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଧାଡି ଜୀବକୋଷ ଥାଏ ଓ ଏହା କାପିଲାରି ରକ୍ତନାଳୀ ସହ ଲାଗି ହୋଇ ଥାଏ । କାପିଲାରି କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ପତଳା । ସୁତରାଂ ଆଲଭିଓଲାଇ ଓ କାପିଲାରି ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଦୁଇଟି ସ୍ତର ଜୀବକୋଷ ଥାଏ । ଏହି ଦୁଇ ସ୍ତର ଭେଦ କରି ଗ୍ୟାସ ବିନିମୟ ହୁଏ । ଡିଫ୍ୟୁଜନ ପଦ୍ଧତିଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ରକ୍ତରୁ ବାହାରି ଆସି ଆଲଭିଓଲାଇରେ ପହଞ୍ଚେ ଓ ବାଯୁରେ ଥିବା ଅମ୍ଳଜାନ ଆଲଭିଓଲାଇରୁ ବାହାଋ ଯାଇ ରକ୍ତରେ ମିଶେ ।  
, ବ୍ରୋଙ୍କିଆଲ ବୃକ୍ଷ, ଏବଂ ଫୁସଫୁସ]]

## ଆଧାର 
## Extra fig. 

ଫାଇଲ:Human left lung.jpg|Left lung
ଫାଇଲ:Respiratory system complete no labels.svg|Diagram of the respiratory system
ଫାଇଲ:Lungs anatomy.png|Anatomy of lungs
ଫାଇଲ:Gray490.png|Front view of heart and lungs
ଫାଇଲ:Gray503.png|Transverse section of thorax, showing relations of pulmonary artery
ଫାଇଲ:Gray1032.png|The position and relation of the esophagus in the cervical region and in the posterior mediastinum, seen from behind
ଫାଇଲ:Gray1178.png|The thymus of a full-time fetus, exposed in situ
ଫାଇଲ:Gray973.png|Mediastinal surface of left lung.
ଫାଇଲ:Slide9gggg.JPG|right lung

ଶ୍ରେଣୀ:ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ