open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ଫ୍ରିଡମ ପାର୍ଟି

**ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ଫ୍ରିଡମ ପାର୍ଟି** ବା ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦଳ ବା ଏଫପିଓ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ The **Freedom Party of Austria**{{refn|Sometimes referred to as the Liberal Party. ଏକ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ପୋପୁଲିସ୍ଟ,  (right-wing populist), ନ୍ୟାସନାଲ କଞ୍ଜର୍ଭେଟିଭ ପଲିଟିକାଲ  ପାର୍ଟି (national-conservative) ତେଣୁ ଦକ୍ଷିଣ ଟାଇରୋଲିଆନ ପାର୍ଟିକୁ ମିଶେଇଲା । 

ସନ ୧୯୯୯ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆନ ଲେଜିସଲେଟିଭ ଇଲେକସନରେ ୨୬.୯% ଭୋତ ପାଇ ଏଫପିଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ଯାହାକି ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଇଲେକସନରେ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଫଳ ହୋଇଥିଲା ଓ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆନ ପିଉପ୍ଲ ପାର୍ଟିଠାରୁ ଅଳ୍ପ ମାର୍ଜିନ ଅଧିକରେ ଜିତିଥିଲା । ଏଫପିଓ ଓ ଓଭିପି ମିଶି ଏକ ମିଳିତ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିୟ ମତକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଚାନସେଲର ପଦବୀ ଓଭିପିକୁ ଦିଆଗଲା । ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏଫପିଓ ସରକାର ସ‌ହିତ ବେଆରାମ ହୋଇଗଲା ଓ ୨୦୦୨ ଇଲେକସନରେ ମାତ୍ର ୧୦% ଭୋଟ ପାଇଲେ କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ପାର୍ଟି ରାଜିନାମାରେ ମିଳିତ ଭାବରେ ସରକାର ଚଳେଇଲେ । ପୁନଶ୍ଚ ୨୦୦୫ରେ ଭିନ୍ନତା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଓ ହାଇଦର ଏଫପିଓର ନେତୃତ୍ୱ ନେବାରୁ ଅନେକ ପାର୍ଟି ତ୍ୟାଗ କରି ନୂଆ ଆଲିଆନ୍ସ ଫର ଦି ଫ୍ୟୁଚର ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ଦଳ ଗଠନ କଲେ ଯାହା ଯୋଗୁ ଏଫପିଓ ମିଳିତ ସରକାରରୁ ବିଦାୟ ହୋଇଗଲେ । 

## ଆଧାର
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ

**ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ** (ଜନ୍ମ: ୨ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାରେ ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୬୨, ୧୯୭୭ ଓ ୧୯୯୮ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଯାଜପୁର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୩ୟ, ୬ଷ୍ଠ ଓ ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ ୧୯୩୩ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଲ୍ଲିକ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ କମଳା ମଞ୍ଜରୀ ମଲ୍ଲିକ । ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ହିନ୍ଦୀରେ ରତ୍ନ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାରେ ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ୩ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

### ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଓପିଇସି

**ଓପିଇସି**, ବା **ପେଟ୍ରୋଲିଅମ ରପ୍ତାନୀକାରୀ ସଂଗଠନ** (ଅଳ୍ପରେ **ଓପେକ**) ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ  (**Organization of the Petroleum Exporting Countries**/ **OPEC**,  ) ଏକ ଅନ୍ତଃ-ସରକାରୀ ସଂଗଠନ (intergovernmental organization) ଯାହା ଇରାନ, ଇରାକ, କୁଏତ, ସାଉଦି ଆରବ ଓ ଭେନେଜୁଆଲା (Venezuela) ଆଦି ପାଞ୍ଚଟି ରାଷ୍ଟ୍ରର ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସନ ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୦ରେ ବାଗଦାଦରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ମୂଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସନ ୧୯୬୫ରୁ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ଭିଏନାରେ ରହିଛି । ସନ ୨୦୧୮ରେ ଏହାର ୧୪ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ୪୪% ଦେଶ ନିମନ୍ତେ ୮୧.୫% ତେଲ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଥିଲେ; ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ମୂଖ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା ଯାହା ଏଥି ପୂର୍ବରୁ ତଥାକଥିତ 'ସାତ ଭଗିନୀ' କମ୍ପାନୀ ଦଳ ନିରୂପଣ କରୁଥିଲେ । 

ପେଟ୍ରୋଲିଅମ ରପ୍ତାନୀକାରୀ ସଂଗଠନର ଲକ୍ଷ: ସଭ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା, ଏପରି ପେଟ୍ରୋଲିଅମ ପଲିସି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା, ଯେପରିକି ତେଲ ମାର୍କେଟ ସର୍ବଦା ସ୍ଥିର ରହିବ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ନିୟମିତ ଯୋଗାଣ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କୁ କରିବା, ନିର୍ମାତାଙ୍କର ନିୟମିତ ଆମଦାନୀ ହେବ ଓ ଏହି ପେଟ୍ରୋଲିଅମ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ପୁଞ୍ଜି ଖଟେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଭଲ ପ୍ରାପ୍ୟ ମିଳିବ ।   ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତେଲ ମାର୍କେଟ ବିଷୟର ସାମସ୍ତଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେବା ମଧ୍ୟ ସଂଗଠନର କାମ ରହିବ ।  ଏବେକାର ସଭ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କର ନାମ   ଆଲଜେରିଆ, ଆଙ୍ଗୋଲା Angola, ଇକ୍ୱାଡୋର, ବିଷୁବରେଖୀୟ ଗିନି, ଗାବନ Gabon, ଇରାନ, ଇରାକ, କୁଏତ, Libya, ନାଇଜେରିଆ, ଦି ରିପବ୍ଲିକ ଅଫ କଙ୍ଗୋ (the Republic of the Congo), ସାଉଦି ଆରବ (ବାସ୍ତବ ନେତା), ୟୁନାଇଟେଡ଼ ଆରବ ଏମିରଟ, ଓ ଭେନେଜୁଆଲା Venezuela । ପୂର୍ବତନ ସଭ୍ୟ ଭାବରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ କତର ଥିଲେ । 
 
ଓପେକ ସଂଗଠନ ତିଆରି ଯୋଗୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନମାନଙ୍କର ଜାତୀୟକରଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇ ଏକ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା । ଏହାର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂମିକା ରହିଲା ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ତେଲ ମାର୍କେଟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଲା । ସାମାଜିକ ବିପ୍ଲବ ସମୟରେ ତେଲ ଯୋଗାଣର ବ୍ୟବଧାନ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବେଶ୍ ଜୋରଦାର ରହେ । ସନ ୧୯୭୦ର ଏନର୍ଜି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ନାଟକୀୟ ଭାବରେ ତେଲ ଦର ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିବାରୁ ଓପେକର ରାଜସ୍ୱ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବା ଫଳରେ ପୃଥିବୀର ଅର୍ଥନୀତି (global economy) ଉପରେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଲା । ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ସଭ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କର ଏକ ଉତ୍ପାଦନ କୋଟା ଓପେକ ସ୍ଥିର କରିଦେଲା । ସାଧାରଣତଃ ଉତ୍ପାଦନ କୋଟା କମିଗଲେ ତେଲ ଦର ବଢ଼ିଯାଏ । ଅତ୍ୟଧିକ ଯୋଗାଣ‌କୁ କମ୍ କରିବାକୁ ସନ ୨୦୦୮ ଓ ୨୦୧୬ରେ ସଂଗଠନ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି ।  
 
### ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସଭ୍ୟ ଦେଶ 
ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା ଓପେକର ୧୪ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି: ୫ ଜଣ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ବା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରୁ (Middle East) (Western Asia), ୭ ଜଣ ଆଫ୍ରିକାରୁ ଓ ଦୁଇ ଜଣ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରୁ (South America) ।  
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓପିଇସି
ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ

**ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ** (୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୨ - ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଅଶୋକ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୬ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୪, ୧୯୭୭, ୧୯୮୦, ୧୯୯୦, ୧୯୯୫, ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସୁକିନ୍ଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ ୧୯୪୨ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ, ଜନତା, ଜନତା (ଏସ୍) ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ, ଜନତା ଦଳ ଓ ଜନତା ଦଳ (ସେକ୍ୟୁଲାର୍)ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ ୬ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ମହାନ ଗ୍ୟାଟ୍‌ସବି

**ମହାନ ଗ୍ୟାଟ୍‌ସବି** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **The Great Gatsby**) ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଯାହା ଆମେରିକୀୟ ଲେଖକ ଏଫ ସ୍କଟ ଫିଜଗେରାଲ୍ଡଙ୍କଦ୍ୱାରା (F. Scott Fitzgerald) ସନ ୧୯୨୫ରେ ଲିଖିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଉପନ୍ୟାସରେ ଅନେକ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ କଳ୍ପନାର ବିଭବଶାଳୀ ଲଙ୍ଗ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ୱେଷ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ଇଷ୍ଟ ଟାଉନରେ ସନ ୧୯୨୨ରେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ଏଥିରେ ମୂଖ୍ୟତଃ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ କୋଟିପତି 'ଜେ ଗ୍ୟାଟ୍‌ସବି'ଙ୍କର (Jay Gatsby) ଅଦ୍ଭୁତ କାମୁକତା ଓ ପୂର୍ବତନ ସୁନ୍ଦରୀ ଡେଜି ବୁଚାନନ ପ୍ରତି ଅହେତୁକ ଆକର୍ଷଣ ବିଷୟରେ ଲେଖାଅଛି । ଏହାକୁ ଫିଜଗେରାଲ୍ଡଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ପତନ, ଆଦର୍ଶବାଦ, ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରତି ଅବରୋଧ, ସାମାଜିକ ବିପ୍ଲବ ଇତ୍ୟାଦିର ଅବତାରଣା କରାଯାଇ ଆମେରିକୀୟ ସଚେତକ ସ୍ୱପ୍ନ‌କୁ  ନେଇ ଏକ ଛବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।  

ନର୍ଥ ସୋରର ଲଙ୍ଗ ଆଇଲାଣ୍ଡରେ North Shore ଗୋଟିଏ ଭୋଜି ଖାଇବାକୁ ଯିବାବେଳେ ସେହି ପାର୍ଟିରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇ  ଫିଜଗେରାଲ୍ଡ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବାକୁ ଯୋଜନା କଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ କିଛି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ, ସୁନ୍ଦର, ଅସାଧାରଣ ଓ ଜଟିଳ କିଛି କରିବାକୁ  ମନସ୍ଥ କଲେ । ସନ ୧୯୨୪ରେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ରିଭିଏରା  ବଦଳି ହେବା ପରେ  ଉପନ୍ୟାସର ଅଗ୍ରଗତି ମନ୍ଥର ଥିଲା  । ତାଙ୍କ ଏଡିଟର ମାକ୍ସୱେଲ୍ଲଙ୍କୁ (Maxwell Perkins) ଏହି ବହି ପସନ୍ଦ ନ ଆସିବାରୁ ଲେଖକଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୀତଦିନରେ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ରାଜି କରେଇଲେ । ଲେଖକ ବାରମ୍ବାର ଶୀର୍ଷକ ଓ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଦଳେଇଲେ । ତାଙ୍କର ଶେଷ ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା ଅଣ୍ଡର ଡି ରେଡ, ହ୍ୱାଇଟ, ଆଣ୍ଡ ବ୍ଲୁ ଥିଲା । 

ଏହି ଉପନ୍ୟାସ ପ୍ରଥମେ ଚାର୍ଲ୍ସ ସ୍କ୍ରିବନରଙ୍କ ପୁଅ (Scribner's) ସନ ୧୯୨୫ରେ *ମହାନ ଗ୍ୟାଟ୍‌ସବି* ପ୍ରକାଶ କଲେ ଯାହା ବହୁତ ଅଳ୍ପ ବିକ୍ରି ହେଲା ଓ ମିଶ୍ରିତ ସମୀକ୍ଷା ଫଳ ମିଳିଲା । ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ୨୦,୦୦୦ କପି ବିକ୍ରି ହେଲା ।  ସନ ୧୯୪୦ରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ଲେଖା ଫେଲ ହୋଇଥିବା  ଓ ସେହି ଲେଖାକୁ ଲୋକମାନେ ଭୁଲିଯିବେ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ୨ ପରେ ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ଧୀରେ ଧୀରେ ଜନପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ।  ଓ ଆମେରିକାର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଶକରେ ଏହାର ସିନେମା ପାଣ୍ଡୁଲିପି ତିଆରି ହୋଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତିଆରି ହେଲା ।  ଫିଜଗେରାଲ୍ଡ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ କଥନ ଅନୁସାରେ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଏକମାତ୍ର ଆମେରିକା ବହି ଯାହା ପଢାଯାଉଛି । ଏହା ଆମର ବହି, କେମିତି ଆମେ ତାକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବୁ ସେଇ ଅନୁସାରେ ସେ ଆମେରିକୀୟ ଆତ୍ମାର ସାରକଥା ଦିଆଯାଇଛି । ଅଧୁନା ମହାନ ଗ୍ୟାଟ୍‌ସବିକୁ  ସାହିତ୍ୟିକ କ୍ଲାସିକ ଭାବରେ ଓ ମହାନ ଆମେରିକୀୟ ଉପନ୍ୟାସ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହେଉଛି । 

ଏହି ଉପନ୍ୟାସର କପିରାଇଟ ଜାନୁଆରୀ ୨୯୨୧ରେ ସରିଯିବ  ଓ ପବ୍ଲିକ ଡୋମେନକୁ ଚାଲିଯିବ ।  ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରକାଶକ ଗତ ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ଏକ ନୂଆ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶ କଲେ ଏହି ଆଶାରେ ଯେ ଏହା ଲେଖାର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂସ୍କରଣ ହେବ । 

## ଆଧାର
ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ

**ଆଞ୍ଚଲ ଦାସ** (ଜନ୍ମ: ୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ଆଞ୍ଚଲ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାରେ ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୬ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଯାଜପୁର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ସାଦୃଶ୍ୟ

from Henry Walter Bates (1862) illustrating Batesian mimicry between *Dismorphia* species (top row, third row) and various Ithomiini (Nymphalidae, second row, bottom row)|alt=Photo of page from book showing pairs of butterflies of different species whose appearance closely resembles each other]]

ବିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନ evolutionary biology ଅନୁସାରେ **ସାଦୃଶ୍ୟ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **mimicry**) ଏକ ବିବର୍ତ୍ତନ ସାଦୃଶ୍ୟ ଯାହା ଗୋଟିଏ ଜୀବ ସ‌ହ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ବା ଅନ୍ୟ ଜୀବ ସ‌ହିତ ସାଦୃଶ୍ୟ ଥାଏ । ଅନେକ ସମୟରେ ଏହି ସାଦୃଶ୍ୟ ଜୀବକୁ ତାହାର ଖାଦକମାନଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବାକୁ ଉପ‌ଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ ।  ସମଦୃଷ୍ଟି ହେବା ଯୋଗୁ ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ବ୍ୟବ‌ହାର ବଦଳିଯାଏ ଯାହା ଶିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।  ଏହି ସାଦୃଶ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ହୋଇପାରେ ଯେପରିକି ଦୃଷ୍ଟ, ଶ୍ରବଣ, ରାସାୟନିକ, ସ୍ପର୍ଶ ବା ବୈଦୁତିକ ଓ ଏମାନଙ୍କର ଗ୍ରହଣଶୀଳ ମିଶ୍ରଣ ହୋଇପାରେ ।  ଏହ ଉଭୟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଖାଦକ‌କୁ ଲାଭପ୍ରଦ ହୋଇପାରେ । ପକ୍ଷୀମାନେ ଦେଖିକରି ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ପୋକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ଓ ହାନୀକାରକ ଦ୍ରବ୍ୟ ବା ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି । ବେଳେ ବେଳେ ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କର ସାଦୃଶ୍ୟ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।
 
ବ୍ୟାପକ ଅର୍ଥରେ ସାଦୃଶ୍ୟରେ ନିର୍ଜୀବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଇପାରେ । ନିର୍ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ ବେଳେ ବେଳେ ମାସ୍କେରେଡ ଓ ମାଇମେସିସ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।  ଉଦାହରଣ ସୁରୂପ ପ୍ଲାଣ୍ଟ‌ହପର (planthoppers), ପୋଲିଗୋନିଆ ସି-ଆଲବନ (comma) ଓ ଜେଓମିଟର ମଥ (geometer moth) ସଂବାଳୁଆ ଆଦି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଗଛର ଛାଲି, ପତ୍ର ଓ ଫୁଲ ସ‌ହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥାଏ ।  କେତେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଖି ବଡ଼ ପଶୁଙ୍କ ଆଖି ଭଳି ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଆଖି ଦେଖି ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି କି ନାହିଁ, ତାହା ଜଣାଯାଇ ନାହିଁ ।  ଏହାକୁ ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଉଛି ।   

'', camouflaged as a eucalyptus twig]]
 
ସାଦୃଶ୍ୟ ଯୋଗୁ ବିବର୍ତ୍ତନାତ୍କ‌କ ଦୌଡ଼ରେ (evolutionary arms race) ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଲେ ସ୍ୱୟଂ ଚେହେରା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ । କିନ୍ତୁ ସମ୍ପର୍କ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ ସାଦୃଶ୍ୟ ହୋଇପାରେ । କୀଟ ପତଙ୍ଗ (insects) ସବୁ ଏଥି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । 

ଏହି ମିମିକ୍ରି ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବ‌ହାର ସନ ୧୬୩୭ରୁ ଚଳିଆସିଛି । ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାର ମିମେଟିକୋସ ଶବ୍ଦରୁ ଇମିଟେସନ ଓ ତା'ପରେ ମିମେଟୋସରୁ ଇମିଟେଟୋଭ ଓ ମିମେଇସ୍ଥାଇରୁ କ୍ରିୟା ବାଚକ ଇମିଟେଟ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଲା । ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପାଇଁ ମାଇମେଟିକ ଶନ୍ଦ ସନ ୧୮୫୧ରୁ ବ୍ୟବ‌ହାର ହେଉଛି । 
 
ବ୍ୟାପକ ରୂପରେ ସାଦୃଶ୍ୟ ବିବର୍ତନ‌କୁ ଏକ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ସଂଯୋଜନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ଉପନ୍ୟାସକାର ଭ୍ଳାଡିମିର  ଏହା ଉପରେ ଯୁକ୍ତି ରଖି କ‌ହନ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ଚୟନ ଏକ ସାଦୃଶ୍ୟକୁ ମଜଭୁତ କରିପାରେ କିନ୍ତୁ ଏହା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ
ଗିନି ପିଗ

**ଗିନି ପିଗ** ବା ଗୃହପାଳିତ ଗିନି ପିଗ ବା କାଭି ବା ଗୃହପାଳିତ କାଭି ଏକ ଜାତୀୟ କୃନ୍ତକ ବା କର୍ତ୍ତଦନ୍ତୀ ମୂଷା ଜାତୀୟ ଜୀବ, ଫ୍ୟାମିଲି କ୍ୟାଭିଡିଆ (:en:Caviidae) ଓ ଜେନସ କ୍ୟାଭିଆ (Cavia) । ତାଙ୍କର ନାମ ଗିନି ପିଗ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କରେ ଗିନି (Guinea) ଦେଶ ବା ପିଗ (pig) ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥାଏ । ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଆଣ୍ଡେସରେ (Andes) ଥିଲେ ଓ ବାୟୋକେମିଷ୍ଟ୍ରି (biochemistry) ଓ ହାଇବ୍ରିଡ (hybridization) ଅନୁଶୀଳନରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସେମାନେ କାଭି ଜାତିର ମୋଣ୍ଟାନାର ସମ୍ପର୍କୀୟ ଗିନି ପିଗର (C. tschudii) ବଂଶଧର, ତେଣୁ ଆରମ୍ଭରେ ସେମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ବଣୁଆ ନଥିଲେ ।  ସେମାନେ ପ୍ରଥମରୁ ଖାଦ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଗୃହପାଳିତ କରାଯାଉଥିଲା । 

ଶୋଡ଼ଷ ଶତାବ୍ଦୀରେ ୟୁରୋପର ବେପାରୀମାନେ ଏହାକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଆଣିବା ବେଳଠାରୁ ଏହ ପକେଟ ପେଟ (pocket pet) ନାମରେ ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇଆସୁଛି । ସେମାନଙ୍କର ନରମ ପ୍ରକୃତି, ଧରିବା ଓ ଖୁଏଇବା ସମୟରେ ବନ୍ଧୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବ‌ହାର ଓ ସ‌ହଜସାଧ୍ୟ ଯତ୍ନ ନେଇହେବା ଯୋଗୁ ଏହା ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇଛି । ପଶୁ ପ୍ରଜନନ‌କାରୀମାନେ (breeders) ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରି ଏମାନଙ୍କର କୋଟ (coat) ରଙ୍ଗ ବଦଳେଇ ପାରୁଛନ୍ତି ।  

ଆଣ୍ଡେସର  ଅନେକ ମୂଳ ନିବାସୀଙ୍କ (indigenous Andean groups) ନିମନ୍ତେ ଗିନି ପିଗ ଏକ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିର (folk culture) ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରେ । ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ, ପରମ୍ପରାଗର ଔଷଧ ଓ ଗୋଷ୍ଠୀର ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଅନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକ ମାଂସ ଖାଇବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଏ । ଆଣ୍ଡେସ ପର୍ବତମାଳାରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରଧାନ ଜନପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଏହାକୁ କୁଇ (*cuy*) କୁହାଯାଏ । ସନ ୧୯୬୦ରୁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଜନନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବଡ଼ ଆକାରର ଗିନି ପିଗ ପ୍ରଜନନ କରାଯାଇପାରୁଛି ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ବାହାରେ ଖାଦ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି ।
 

ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗୃହପାଳିତ ଗିନି ପିଗମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପଶୁମାନଙ୍କର ପରୀକ୍ଷା (Biological experimentation) ନିମନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷାଗାରରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି । ଏହି ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବ‌ହୁତ ପରିମାଣରେ ପରୀକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେବାରୁ ଊନବିଂଶ ଓ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହାକୁ ଏକ ମଡେଲ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ଓ କୌଣସି ମାନବ ଗବେଷଣାରେ ମଧ୍ୟ ଗିନି ପିଗ ନାମକରଣ କରାଗଲା ।   
ସେହି ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୂଷା, ବାଦୁଡ଼ି ଆଦି ଜୀବଙ୍କ ପ୍ରତିବଦଳରେ ଏମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା । ବିଭିନ୍ନ ଡାକ୍ତରୀ ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଯେପରିକି ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୧, ଯକ୍ଷ୍ମା, ସ୍କର୍ଭି (ଗିନି ପିଗଙ୍କର ଭିଟାମିନ ଗ ଅଭାବ ହୁଏ) ଓ ପ୍ରିଏକ୍ଲାମ୍ପସିଆର (ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ଏକ ଜଟିଳତା ରୋଗ) ଔଷଧ ଗବେଷଣାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି ।  
 
## ଆଧାର
ଜଳବାୟୁ

ଜଳବାୟୁ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Climate**) କ‌ହିଲେ ଦୀର୍ଘ ୩୦ ବର୍ଷର ସ୍ୱାଭାବିକ ପାଣିପାଗର ହାରାହାରି ପରିସଂଖ୍ୟାନ‌କୁ ବୁଝାଏ ।   ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଚାପ, ଆର୍ଦ୍ରତା, ଉତ୍ତାପ, ଆର୍ଦ୍ରତା, ପବନ ଓ ପ୍ରେସିପିଟେସନ‌କୁ ହିସାବକୁ ନେଇ ଏହି ଜଳବାୟୁ ବିଷୟରେ ପୁର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଏ । ବ୍ୟାପକ ଅର୍ଥରେ ସମୁଦ୍ର ଓ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ବରଫକୁ ଜଳବାୟୁ ମଣ୍ଡଳର (climate system) ଅଂଶ ଭାବରେ ହିସାବକୁ ନେଲେ ଯାହା ବୁଝାଏ ତାହାକୁ ଜଳବାୟୁ କୁହାଯାଏ ।  ଯାହା ସନ ୧୯୪୮ରୁ ବ୍ୟବ‌ହାର ହେଉଥିବା ଏଭାପୋଟ୍ରାନ୍ସପିରେସନ ସ‌ହିତ ଯେଉଁଥିରେ ଉତ୍ତାପ ଓ ପ୍ରେସିପିଟେସନ ଖବର ନିଆଯାଇ ବାୟୋଲୋଜିକାଲ ଡାଇଭରସିଟି ଓ କିପରି ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି, ତାହା ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଏ । ବର୍ଗେରନ ଓ ସ୍ପାସିଆଲ ସିନୋପ୍ଟିକ କ୍ଲାସିଫିକେସନ ସିସ୍ଟମରେ ବାୟୁ ପିଣ୍ଡର ମୂଳ ଉତ୍ସ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୁତ କରାଯାଇ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଏ । 
 
ପାଲିଓକ୍ରଲାମାଟୋଲୋଜିରେ (Paleoclimatology) ପୁରାତନ କାଳର ଜଳବାୟୁ ବିଷୟର ଅନୁଶୀଳନ ହୁଏ । ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପୁର୍ବରୁ ବ‌ହୁତ ସ୍ୱଳ୍ପ ସଳଖ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ମିଳୁଥିଲା, ଅଳ୍ପ ଜଳବାୟୁର  ହେଉଥିବାରୁ ପ୍ରୋକ୍ସି ଭାରିଏବଲରେ ନନ-ବାୟୋଟିକ ପ୍ରମାଣ ଯେପରିକି ହ୍ରଦ ଶ‌ଯ୍ୟା, ଓ ବରଫ କୋରରେ (ice cores) ମିଳୁଥିବା ସେଡିମେଣ୍ଟର ପ୍ରୋକ୍ସି ଭାରିଏବଲରୁ (proxy variables) ପାଲିଓକ୍ଲାଇମେଟ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଥିଲା ଓ ଡେଣ୍ଡ୍ରୋକ୍ରୋନୋଲୋଜି ବା ବୃକ୍ଷ ମୁଦ୍ରିକା (tree rings) ତ‌ଥା କୋରାଲରୁ ବାୟୋଟିକ ପ୍ରମାଣ ମିଳୁଥିଲା । ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଜଳବାୟୁର ଗାଣିତିକ ମଡେଲକୁ (Climate models) କୁହାଯାଏ । ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ କାରକ ଯୋଗୁ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ । ଜାଗତିକ ଉଷ୍ମତା ଫଳରେ ପୁନର୍ବଣ୍ଟନ ହୁଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ  ହାରାହାରି ଉତ୍ତାପରେ  ୩°ସେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ୩୦୦-୪୦୦ କି:ମି: ଦ୍ରାଘିମା ବା ୫୦୦ମାଇଲ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଆଇସୋଥର୍ମ ସିଫ୍ଟ ହୁଏ । ତେଣୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଲିଭେସନ ଯୋଗୁ ଉପରକୁ ଓ ଦ୍ରାଘିମା ଯୋଗୁ ମେରୁ ଦିଗକୁ ଗତି କରନ୍ତି । 
 
## ସଂଜ୍ଞା 
ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ‌କୁ ଏକ ଜନପ୍ରିୟ ଶବ୍ଦାବଳୀରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ: "ତୁମେ ଯାହା ଆଶା କର ତାହା ଜଳବାୟୁ, ତୁମେ ଯାହା ପାଅ ତାହା ପାଣିପାଗ ।" ଐତିହାସିକ ସମୟରୁ ଦ୍ରାଘିମା, ଉଚ୍ଚତା, ଜଳ-ସ୍ଥଳର ଅନୁପାତ ଓ ସମୁଦ୍ର-ପର୍ବତ ଭଳି ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସ୍ଥିର ଭାରିଏବଲ ଅଛି । ପ୍ଲେଟ ଟେକ୍ଟିନିକସ ଯୋଗୁ ଏମାନଙ୍କର ନିୟୁତ ନିୟୁତ ବର୍ଷ ଧରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଆସୁଛି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ରର ଥର୍ମୋହାଲାଇନ ସଞ୍ଚାଳନ ଯୋଗୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମୁଦ୍ର ବେସିନ ଅପେକ୍ଷା ଆଟଲାଣ୍ଟି ସମୁଦ୍ରରେ ୫&nbsp;°ସେ (୯&nbsp;°ଫା) ଉଷ୍ମତା ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବେଶ
ବାଇଧର ବେହେରା

**ବାଇଧର ବେହେରା** (ମୃତ୍ୟୁ: ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ବାଇଧର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୩ଥର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାରେ ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭, ୧୯୬୧ ଓ ୧୯୭୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସାଲେପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୨ୟ, ୩ୟ ଓ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୭ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଯାଜପୁର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ବାଇଧର ବେହେରାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କ୍ଷେତ୍ରବାସୀ ବେହେରା ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଇଚ୍ଛାମୟୀ ବେହେରା । ବାଇଧରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ମାଟ୍ରିକ୍‌ରୁ କମ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ବାଇଧର ବେହେରା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ ପ୍ରଜା ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୩ଥର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାରେ ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ବାଇଧର ବେହେରା ୧୯୯୫ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୬ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଜେଟ ସ୍ରୋତ

**ଜେଟ ସ୍ରୋତ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Jet streams**) କ‌ହିଲେ ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ (atmospheres) ଥିବା ଦୃତଗାମୀ , ଅଣଓସାରିଆ, ବିଷର୍ପିତ ବାୟୁ ସ୍ରୋତକୁ (air currents) ବୁଝାଏ ।  ପୃଥିବୀର ଜେଟ ସ୍ରୋତ ଟ୍ରୋପୋପଜ (tropopause) ଉଚ୍ଚତାରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥାଏ ଓ ପଶ୍ଚିମରୁ ପୂର୍ବକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥାଏ । ତାହାର ସର୍ପିଳ (meandering) ପଥର ଆକାର ଥାଏ । ଜେଟ ସ୍ରୋତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ, ବନ୍ଦ ହୋଇପାରେ, ଦୁଇ ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇପାରେ ବା ସ୍ରୋତର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଓ ଓଲଟା ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଗତି କରିପାରେ ।  

ସର୍ବଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜେଟ ସ୍ରୋତରେ 'ପୋଲାର ଜେଟ' ନାମ ଅଛି ଯାହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନର ୯–୧୨ କି.ମି. (୩୦,୦୦୦–୩୯,୦୦୦ ଫୁଟ)  ଉପରେ ଓ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତା ଓ କିଛି ଦୁର୍ବଳ ସବଟ୍ରପିକାଲ ଜେଟ ୧୦–୧୬ କି.ମି. (୩୩,୦୦୦–୫୨,୦୦୦ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚତାରେ ଥାଏ । ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ (Northern Hemisphere) ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ (Southern Hemisphere), ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ପୋଲାର ଓ ସବଟ୍ରପିକାଲ ଜେଟ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ, ୟୁରୋପ, ଏସିଆ ଓ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତର ଦ୍ରାଘିମାରେ ଜେଟ ସ୍ରୋତ ହୁଏ । ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ପୋଲାର ଜେଟ ମୂଖ୍ୟତଃ ଆଣ୍ଟର୍କଟିକା ଉପରେ ବର୍ଷ ସାରା ଘୂରୁଥାଏ ।

ଦୁଇଟ କାରକ ଯଥା:- ସୌର ରାଡିଏସନ (solar radiation) ଯୋଗୁ ବଡ଼ ଧରଣର ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ସଞ୍ଚାଳନ (ଯେପରିକି ପୋଲାର, ଫେରେଲ ଓ ହାଡଲେ) ସେଲ ଓ ସେହି ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ପିଣ୍ଡ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା କୋରିଓଲିସ ବଳ (Coriolis force) ହେବା ଯୋଗୁ ଜେଟ ସ୍ରୋତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଅକ୍ଷ ଚାରିପାଖରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ (rotation) ଯୋଗୁ କୋରିଓଲିସ ବଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କରେ ସୋଲାର ଉତ୍ତାପ ବଦଳରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଉତ୍ତାପ ‌(internal heat) ଯୋଗୁ ଜେଟ ସ୍ରୋତ ତିଆରି ହୁଏ । ପୋଲାର ଓ ଫେରେଲ ସଞ୍ଚାଳନ ସେଲର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳରେ ପୋଲାର ଜେଟ ସ୍ରୋତ ତିଆରି ହୁଏ । ଫେରେଲ ଓ ହାଡଲେ ସଞ୍ଚାଳନ ସେଲମାନଙ୍କର ସୀମାରେ ସବଟ୍ରପିକାଲ ଜେଟ ସ୍ରୋତ ତିଆରି ହୁଏ । 

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜେଟ ସ୍ରୋତ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଇଷ୍ଟରଲି ଜେଟ ତିଆରି ହୁଏ ବିଶେଷତଃ ଯେଉଁଠାରେ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁ ଓ ଶୁଷ୍କ ବାୟୁ ଧକ୍କା ଖାଆନ୍ତି । ମଧ୍ୟ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତା ଜେଟ ତିଆରି ହୁଏ । ଥର୍ମୋସ୍ଫିଅରରେ (thermosphere) ମଧ୍ୟ ଜେଟ ସ୍ରୋତ ତିଆରି ହୁଏ । 
 
ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ (weather forecasting) ନିମନ୍ତେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷବିଜ୍ଞାନୀମାନେ କେତେକ ଜେଟ ସ୍ରୋତର ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତି । ଉଡ଼ାଜାହଜ ଭ୍ରମଣରେ ଏହାର ଏକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ବ୍ୟବସାୟିକ ମୂଲ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ନାଟକୀୟ ଭାବରେ ଜେଟ ସ୍ରୋତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ସମ ଦିଗ ବା ଓଲଟା ଦିଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ଫଳରେ ଏୟାର ଲାଇନର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ସମୟ ବରବାଦ ହୁଏ । ଅନେକ ସମୟରେ ଏହି କାରଣ ଯୋଗୁ ସମ ଦିଗରେ ଉଡ଼ାଜାହଜ ଗତି କରେ । ଏୟାର ଲାଇନ ଓ ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ କିପରି ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବରେ କାମ କରନ୍ତି ତାହାର ଉଦାହରଣ ଏହି ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ଟ୍ରାକରେ (North Atlantic Tracks) ମିଳେ । 
 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପୃଥିବୀ
ବିଲ କ୍ଲିଣ୍ଟନ

**ଉଇଲିଅମ ଜେଫରସନ କ୍ଲିଣ୍ଟନ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **William Jefferson Clinton** (ଜନ୍ମ ଉଇଲିଅମ ଜେଫରସନ ବ୍ଲାଇଦ ୩/ **William Jefferson Blythe III**; ଅଗଷ୍ଟ ୧୯, ୧୯୪୬) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ ଓ ସନ ୧୯୯୩-୨୦୦୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ୪୨ତମ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ (president of the United States) ବା ସଭାପତି&nbsp:ଥିଲେ । ସଭାପତି ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଆର୍କାନସେସର ଗଭର୍ଣ୍ଣର (governor of Arkansas (୧୯୭୯–୧୯୮୧ ଓ ୧୯୮୩–୧୯୯୨)) ଓ ଆର୍କନସାସ ଆଟର୍ଣ୍ଣି ଜେନେରାଲ (attorney general of Arkansas (୧୯୭୭–୧୯୭୯)) ଥିଲେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସେ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ପାର୍ଟିର ସଭ୍ୟ ଥିଲେ ଓ ନୂଆ ଡେମୋକ୍ରାଟ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଅନେକ ନୀତି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବା ତୃତୀୟ ପଥ (centrist "Third Way") ରାଜନୀତି ଦର୍ଶନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲା । ପୂର୍ବତନ ସେକ୍ରେଟାରୀ ଅଫ ସ୍ଟେଟସ୍ ଓ ପୁର୍ବତନ ସିନେଟର ହିଲାରୀ କ୍ଲିଣ୍ଟନଙ୍କର ସେ ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ । ସନ ୧୯୯୮ରେ ହାଉସ ଅଫ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମହାଅଭିଯୋଗ (Clinton was impeached) ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣିଥିଲେ । ହ୍ୱାଇଟ ହାଉସରେ ଥିବା ଜଣେ ୨୨ ବର୍ଷୀୟ ମହିଳା ମୋନିକା ଲେୱିନସ୍କି ସ‌ହ ପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କ କଥା ସେ ଲୁଚେଇ ଥିବାର ଅପରାଧ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆସଥିଲା । ୟୁନାଇଟେଡ ସ୍ଟେଟସ ସିନେଟ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଅଭିଯୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସଭାପତି ଆସନରେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକାର ୧୩୦ ବର୍ଷର ଇତିହାସରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଆଉ ଜଣେ ସଭାପତି ଆଣ୍ଡ୍ରୁ ଜନସନ ଏହିଭଳି ଅଭିଯୋଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ । 

କ୍ଲିଣ୍ଟନ‌ ଆର୍କାନସାସରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ଜର୍ଜଟାଉନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, (Georgetown University), ୟୁନିଭରସିଟି କଲେଜ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ University College, ଓ ୟାଲେ ଲ ସ୍କୁଲରେ (Yale Law School) ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୟାଲେଠାରେ ସେ ହିଲାରୀ ରୋଧାମଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଓ ସନ ୧୯୭୫ରେ ତାଙ୍କ ସ‌ହିତ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଲ ସ୍କୁଲର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ସେ ଆର୍କାନସାସକୁ ଫେରି ଆସି ଆଟର୍ନି ଜେନେରାଲ ଅଫ ଅର୍କାନସାସ ଇଲେକସନରେ ଜୟ ଲାଭ କରି ସେହି ପଦବୀରେଏ ୧୯୭୭ରୁ ୧୯୭୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଆର୍କାନସାସର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ହୋଇଥିଲେ । ସଭାପତି ଥିବା ସମୟରେ ସେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁରା ବଦଳେଇ ଦେଇଥିଲେ ଓ ନ୍ୟାସନାଲ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଆସୋସିଏସନରୁ ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତଦାନନ୍ତିନ ଜର୍ଜ ବୁଶଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ସେ ସନ ୧୯୯୨ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେତେବେଳର ଇତିହାସରେ ସେ ମାତ୍ର ୪୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତୃତୀୟ ଯୁବ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । 

ଆମେରିକା ଇତିହାସରେ ସର୍ବାଧିକ କାଳ ସେ ଶାନ୍ତି କାଳ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିସ୍ତାର ସମୟରେ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଥିଲେ । ସନ ୧୯୯୪ର ଇଲେକସନରେ ୪୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ନିମନ୍ତେ ୟୁନାଇଟେଡ ସ୍ଟେଟସ କଂଗ୍ରେସ ଉପରେ ରିପବ୍ଲିକାନ ପାର୍ଟି ୟୁନିଫାଏଡ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ (won unified control) ଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ଓ ପେଷା 
]]

 ସନ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯, ୧୯୪୬ରେ ସେ ହୋପ ଆର୍କାନସାସର (Hope) ଜୁଲିଆ ଚେଷ୍ଟର ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ନାମ ଉଇଲିଅମ ଜେଫରସନ ବ୍ଲାଇଦ ୩ ରଖାଯାଇଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ
ପାଣିପାଗ

]]

**ପାଣିପାଗ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Weather**) ବାୟୁମଣ୍ଡଳର (atmosphere) ଏକ ଅବସ୍ଥାକୁ ବୁଝାଏ ଯେଉଁଥିରୁ ପାଗ କେତେ ଡିଗ୍ରୀ ଗରମ ବା ଥଣ୍ଡା, ଓଦା ବା ଶୁଷ୍କ, ଶାନ୍ତ ବା ତୋଫାନୀ, ପରିଷ୍କାର ବା ମେଘୁଆ ରହିବ, ତାହାର ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ ।  ଅଧିକାଂଶ ପାଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସ୍ଟ୍ରାଟୋସ୍ଫିଅରର (stratosphere) ଠିକ୍ ତଳ ଭାଗରେ ଥିବା ଟ୍ରୋଫୋସ୍ଫିଅରରେ (troposphere) ହୁଏ । ଦୈନନ୍ଦିନ ଉତ୍ତାପ ଓ ପ୍ରେସିପିଟେସନ (precipitation) କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ପାଣିପାଗ କୁହାଯାଏ ଓ ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ପାଗର ହାରାହାରି ଅବସ୍ଥାକୁ ଜଳବାୟୁ (climate) କୁହାଯାଏ ।   ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଭାବରେ କୌଣସି ବିଷୟର ଅବତାରଣା ନଥିଲେ ପାଣିପାଗକୁ ପୃଥିବୀର (Earth) ପାଣିପାଗ ବୁଝାଏ । 

ପାଣିପାଗର ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବାୟୁ ଚାପ, ଏକ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନର ଉତ୍ତାପ ଓ ଆର୍ଦ୍ରତାର ଫରକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ପୃଥିବୀର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ‌ହ ତିଆରି ହେଉଥିବା କୋଣ ଯାହା ସ୍ଥାନ ବା ଲାଟିଚ୍ୟୁଡ (latitude) ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବା ଯୋଗୁ ଏହି ପାଣିପାଗର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଆସେ । ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ବିଷୁବମଣ୍ଡଳୀୟ ସ୍ଥାନର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ତାପ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁ  ଦି ହାଡଲି ସେଲ, ଦି ଫେରେଲ ସେଲ, ଦି ପୋଲାର ସେଲ ଓ ଜେଟ ସ୍ଟ୍ରିମ ଭଳି ବିରାଟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ସଞ୍ଚାଳନ ହୁଏ । ଜେଟ ସ୍ଟ୍ରିମର ପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଅସ୍ଥିରତା ଯୋଗୁ ମିଡ-ଲାଟିଚ୍ୟୁଡରେ (mid-latitudes) ହେଉଥିବା ଏକ୍ସଟ୍ରାଟେରିଟୋରିଆଲ (extratropical cyclones) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ପୃଥିବୀର ଅକ୍ଷ (axis) ଅର୍ବିଟାଲ ପ୍ଲେନ ଆଡ଼କୁ ସାମାନ୍ୟ ଢଳି ରହିଥିବାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଏକ ବର୍ଷରେ ବିଭିନ୍ନ କୋଣ ଅଙ୍କନ କରଥିବାରୁ ପାଗ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଉତ୍ତାପ ବାର୍ଷିକ ପରିସୀମା (−୪୦&nbsp;°Fରୁ ୧୦୦&nbsp;°F) ମଧ୍ୟରେ ରହେ । ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ କରୁଥିବା ପରିକ୍ରମା ଫଳରେ ପୃଥିବୀକୁ ମିଳୁଥିବା ସୌରଶକ୍ତି (solar energy) ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ; ତେଣୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ି ଜଳବାୟୂର (climate change) ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ।  

ଉତ୍ତାପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ଚାପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ । ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନ ଅପେକ୍ଷ ଥଣ୍ଡା ରହେ । ଉତ୍ତପ୍ତ ପୃଥିବୀ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାରୁ  ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ରାଡିଏସନ ଯୋଗୁ ଉତ୍ତାପ ସମାନ ରହେ । ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଭବିଷ୍ୟତର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ଅବସ୍ଥାର (atmosphere ) ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଟେକନୋଲୋଜି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇଥିବା ଭବିଷ୍ୟବାଣୀକୁ ପାଣିପାଗ କୁହାଯାଏ । ଏହି ପାଣିପାଗ ସିସ୍ଟମ ଏକ ଅରାଜକ ପ୍ରଣାଳୀ, ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଫଳରେ ସମୁଦାୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବିରାଟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଯାଏ । ଇତିହାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନବ ପାଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଚେଷ୍ଟିତ ଅଛି ଓ ପାଣିପାଗ ଅନୁସାରେ କୃଷି ତ‌ଥା ଉଦ୍ୟୋଗର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି । 
 
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରହ ମାନଙ୍କରେ କିପରି ପାଗର ପ୍ରଭାବ ରହିଛି, ତାହା ଅନୁଶୀଳନ କରି ପୃଥିବୀରେ କିପରି ହେଉଛି ଜାଣିବା ଓ ବୁଝିବାରେ ବୋଧଗମ୍ୟ ହେଉଛି ।  
 
## ଆଧାର
ହିନା ରବାନି ଖର

**ହିନା ରବାନି ଖର** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Hina Rabbani Khar**, ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷାରେ (Urdu: ; ଜନ୍ମ ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୭) ଜଣେ ପାକିସ୍ଥାନୀ (Pakistani) ରାଜନୀତିଜ୍ଞ  politician ଯିଏ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୦୧୧ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାକିସ୍ଥାନର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ (Foreign Minister of Pakistan) ଥିଲେ । ମାତ୍ର ତେତିଶ ବର୍ଷ ବୟସର ସେ ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବରେ ସେହି ପଦବୀକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ ।

ଖର ମୁଜାଫରଗଡ଼ରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ ସାମନ୍ତବାଦୀ (feudal family) ପରିବାରର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସଭ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଲାହୋର ୟୁନିଭରସିଟିରେ ଓ ୟୁନଭରସିଟି ଅଫ ମାସାଚୁସେଟ ଆମହର୍ସ୍ଟରେ (LUMS and U Mass - Amherst) ବିଜନେସ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପରେ ସନ ୨୦୦୨ରେ ପାକିସ୍ଥାନ ମୁସଲିମ ଲିଗ ତରଫରୁ ପାକିସ୍ଥାନ ନ୍ୟାସନାଲ ଆସେମ୍ବ୍ଲିର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ପାକିସ୍ଥାନ ଅର୍ଥନୈତିକ ପଲିସି ବା ନୀତି (economic policy) ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ହୋଇ ମିନିଷ୍ଟର ଅଫ ସ୍ଟେଟରେ ଜୁନିଅର ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ଓ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ସଉକତ ଅଜିଜଙ୍କ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।  ସନ ୨୦୦୯ରେ ସେ ଦଳ ବଦଳ କରି ପାକିସ୍ଥାନ ପିଓପ୍ଲ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇ ରିଲେକସନରେ ଜିତିବା ପରେ ବିତ୍ତ ଓ ଅର୍ଥନୀତି ମାମଲାର ମନ୍ତ୍ରୀ (Minister of State for Finance and Economic Affairs) ପଦବୀ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ ଓ ସେହି ବର୍ଷ ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବରେ ଜାତୀୟ ବଜେଟ[୫] ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ତଦାନନ୍ତୀନ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ୟୁସୁଫ ରାଜା ଗିଲାନି ତାଙ୍କୁ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୧ରେ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାର ଦେଇଥିଲେ ଓ ସନ ୨୦୧୩ରେ ଜେନେରାଲ ଇଲେକସନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତି ସେହି ପଦବୀ ରହିବ ପରେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରୁ ଅବସର ନେଲେ । ଭାରତ ସାଥିରେ ସେ ସଶକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଚଲେଇଥିଲେ । 

## ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ଓ ପରିବାର 
ପାକିସ୍ଥାନ ପାକିସ୍ଥାନର ମୁଲତାନ ସ‌ହରରେ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 
ଗୁଲାମ ନୁର ରବାନି ଖରଙ୍କର (Ghulam Noor Rabbani Khar) ସେ କନ୍ୟା ଥିଲେ ।  ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ ଓ ପାକିସ୍ଥାନ ଜାତୀୟ ଆସେମ୍ବ୍ଲିର (National Assembly) ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । ତଦାନନ୍ତୀନ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପଞ୍ଜାବର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଗୁଲାମ ମୁସ୍ତାଫା ଖରଙ୍କର ସେ ଝିଆରୀ ଥିଲେ । 

### ଶିକ୍ଷା
ଲାହୋର ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ବିଜ୍ଞାନର (Lahore University of Management Sciences (LUMS)) ସେ ସ୍ନାତକ ହୋଇଥିଲେ ଯେଉଁଠି ସେ ସନ ୧୯୯୯ରେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ବିଏସସି କରି ସମ୍ମାନ ସ‌ହିତ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । 

## ରାଜନୀତି ପେଷା
ସନ ୨୦୦୨ରେ ହୋଇଥିବା ପାକିସ୍ଥାନ ସାଧାରଣ ଇଲେକସନରେ ପାକିସ୍ଥାନ ଆସେମ୍ବ୍ଲିର ସଭ୍ୟ ରୂପେ ମୁଜାଫରଗଡ଼ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଗୁଲାମ ନୁର ରବାନି ଖର ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପୂର୍ବରୁ ଯିତିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଅଧିକାଂଶ ସଦସ୍ୟ ଏଥିରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇପାରିନଥିଲେ ।  ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ସଭ୍ୟ ନିହାତି କମ୍‌ରେ ଏକ ୟୁନିଭରସିଟିର ଡିଗ୍ରୀଧାରୀ ହେବାର ଏକ ନୂଆ ନିୟମରେ ଯୋଗୁ ସେମାନେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇପାରିନଥିଲେ । ପିତାଙ୍କର ଅର୍ଥ ସମର୍ଥନ ଓ ଇଲେକସନ ରାଲିରେ ଯୋଗଦାନ ପାଇବା ଫଳରେ ସେ ଏକ ନୁତନ ପାକିସ୍ଥାନ ମୁସଲିମ ଲିଗ କ୍ୟୁ  ଗଠନ କରିଥିଲେ,

## ଆଧାର
ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା

**ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାରେ ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାରତରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରଥମେ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଯାଜପୁର-କେନ୍ଦୁଝର ଯୁଗ୍ମ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧ମ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାରେ ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଲୋକ ସଭାରେ ସେ ସାଂସଦ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ରବର୍ଟ ମୁଗାବେ

**ରବର୍ଟ ମୁଗାବେ** ବା ରବର୍ଟ ଗାବ୍ରିଏଲ ମୁଗାବେ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Robert Mugabe** or **Robert Gabriel Mugabe** (; ୨୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୨୪ – ୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୯)) ଜିମ୍ବାୱେର ବିପ୍ଲବୀ ଓ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ ଯିଏ ସନ ୧୯୮୦ରୁ ୧୯୮୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜିମ୍ବାୱେର ସଭାପତି ବା ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ପଦବୀରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଜିମ୍ବାୱେ ଆଫ୍ରିକାନ ନ୍ୟାସନାଲ ୟୁନିଅନର (Zimbabwe African National Union) ଦଳର ଆସନରେ ୧୯୭୫ରୁ ୧୯୮୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହି ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଜିମ୍ବାୱେ ଆଫ୍ରିକାନ ନ୍ୟାସନାଲ ୟୁନିଅନ - ପାଟ୍ରିଓଟିକ ଫ୍ରଣ୍ଟକୁ (ZANU – Patriotic Front| (ZANU–PF) ଦିଗ୍‌ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲେ ।  
ବିଚାର ଧାରାରେ ସେ ୧୯୭୦ ଓ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଆଫ୍ରିକାନ ନ୍ୟାସନାଲିଷ୍ଟ (African nationalist) ଓ ମାର୍କସିସ୍ଟ ଓ ଲେନିନିସ୍ଟ (Marxist–Leninist) ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ଓ ୧୯୯୦ ପରେ ସୋସିଆଲିସ୍ଟ (socialist) ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ନୀତିକୁ ମୁଗାବେଇଜ୍ମ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । 

ଦକ୍ଷିଣ ରୋଡେସିଆର Southern Rhodesia କୁତାମା, ଜିମ୍ବାୱେଠାରେ (Kutama) ତାଙ୍କର ପିତା, ଗାବ୍ରିଏଲ ମାଟିବିରି, ଜଣେ ବଢ଼େଇ ଥିଲେ ଓ ବୋନା ଗ୍ରାମୀଣ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ  ଜଣେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷକ (Christian catechist) ଥିଲେ । ଏକ ଗରିବ ପରିବାରରେ ମୁଗାବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଫୋର୍ଟ ହାରେ ୟୁନିଭରସିଟିର କୁତାମା କଲେଜରେ (Kutama College) ବିଦ୍ୟାଲାଭ କଲାପରେ ଏକ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ଦକ୍ଷିଣ ରୋଡେସିଆ, ଉତ୍ତର ରୋଡେସିଆ ଓ ଘାନାରେ (Ghana) କାର୍ଯ୍ୟରତ ହେଲେ । ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଗୋରା ଲୋକଙ୍କର ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ (British Empire) ତାଙ୍କ ନିଜ ମାତୃଭୂମି ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଦେଖି ସେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ମୁଗାବେ ମାର୍କିସ୍ଟ ହୋଇ କଳା ଲୋକଙ୍କ ଶାସନାଧୀନ ସ୍ୱାଧୀନ ଦେଶ ଗଢ଼ିବା ଲକ୍ଷରେ ଆଫ୍ରିକାନ ନ୍ୟାସନାଲିସ୍ଟ ଦଳରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ । ସରକାର ବିରୋଧୀ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇ ସେ ସନ ୧୯୬୪-୧୯୭୪ ମଧ୍ୟରେ ରାଜଦ୍ରୋହ (sedition) ଅପରାଧରେ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିଥିଲେ । ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ମୋଜାମ୍ବିକ‌କୁ ପଳାୟନ କରି ଜାନୁ ବା ଜେଡେଏନ‌ୟୁର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ଇଆନ ସ୍ମିଥଙ୍କ ଗୋରା ସରକାରଙ୍କ ‌ସ‌ହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଯାହାକୁ ରୋଡେସିଆନ ବୁସ ୱାର (Rhodesian Bush War) କୁହାଗଲା । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ସେ ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ତ୍ୱେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ପରେ ଲାଙ୍କାସାୟାର ହାଉସ ଆଗ୍ରିମେଣ୍ଡ (Lancaster House Agreement) ଫଳରେ ଶାନ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ସନ ୧୯୮୦ ଦକ୍ଷିଣ ରୋଡେସିଆନ ଜେନେରାଲ ଇଲେକସନରେ (1980 general election) ଜାନୁ-ପିଏଫ ନେତୃତ୍ୱରେ ଜୟଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ରୋଡେସିଆକୁ ଜିମ୍ବାୱେ ନାମ ଦେଇ ସେ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଶାସନରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଯତ୍ନ ଓ ଶିକ୍ଷାକୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦିଆଗଲା ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ସୋସିଆଲିସ୍ଟ (socialist society) ଶାସନ କରିବା ଇଚ୍ଛା ଥିଲା, ତ‌ଥପି ସେ ପୂର୍ବଭଳି କଞ୍ଜରଭେଟିଭ ଇକୋନୋମିକ ପଲିସି ଅନୁସାରେ କାମ କଲେ । ରୋଡେସିଆରେ ଏମରସନ ମାଙ୍ଗାଗ୍ୱାଙ୍କୁ ସେ ଲିବରେସନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଥିଲେ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ନିଜେ ସଭାପତି ହେବେ ବୋଲି ଆଶା ଦେଇଥିଲେ ।   

ମୁଗାବେଙ୍କର ପିତାମହ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କନସ୍ଟାଣ୍ଟିନ କାରିଗାମୋମ୍ବେ ବା ମାଟିବିରି ଥିଲେ ଓ ରାଜା ଲୋବେଙ୍ଗୁଲେଙ୍କ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ ଓ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ଥିଲେ । 
 

ସଂଖ୍ୟାଧିକ ଗୋରା ଲୋକଙ୍କର ଏମିଗ୍ରେସନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ମୁଗାବେଙ୍କର ଜାତି ମିଳାମିଶା ଡାକରା ଫଳପ୍ରଦ ହେଲାନି ଓ ଜିମ୍ବାୱେ ଆଫ୍ରିକାନ ପିଉପ୍ଲସ ୟୁନିଅନ ସ‌ହ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ତିକ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜିମ୍ବାୱେର ଲୋକ
ଅକ୍ଷରଧାମ (ଦିଲ୍ଲୀ)

**ଅକ୍ଷରଧାମ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Akshardham** or Swaminarayan Akshardham complex) ଭାରତର ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର (Hindu temple) ଓ ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିସର ବା କ୍ୟାମ୍ପସ । ଏହାକୁ ଅକ୍ଷରଧାମ ମନ୍ଦିର ବା ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ଅକ୍ଷରଧାମ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଯେଉଁଠାରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷର ପରମ୍ପରାଗତ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ (Hindu) ଓ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି (Indian culture), ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନେ ଓ ଶିଳ୍ପ ବିଦ୍ୟାର ନୈପୁଣ୍ୟ ଦେଖବାକୁ ମିଳେ । ଯୋଗୀଜି ମହାରାଜଙ୍କଦ୍ୱାରା (Yogiji Maharaj) ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଓ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ୱାମୀ ମହାରାଜ (Pramukh Swami Maharaj) ଏହାକୁ ବୋଚାସନ୍ୱାସି ଅକ୍ଷର ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା (BAPS) ତିଆରି କରାଇଥିଲେ । 

ମନ୍ଦିର ସରକାରୀ ଭାବରେ ୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ୱାମୀ ମହାରାଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉନ୍ମୋଚନ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ଏ.ପି.ଜେ. ଅବଦୁଲ କଲାମ, ମନମୋହନ ସିଂହ, ଲାଲକୃଷ୍ଣ ଆଡ଼ଭାନୀ ଓ ବନ‌ୱାରୀ ଲାଲ ଜୋଷୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।  
ପରିସରର କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥଳରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ବାସ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପଞ୍ଚରାତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର (Pancharatra shastra) ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । 

ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଅକ୍ଷରଧାମ ଗାନ୍ଧୀନ‌ଗର (Akshardham Gandhinagar) ଗୁଜରାଟ ଅନୁରୂପ ଅକ୍ଷରଧାମ (ଦିଲ୍ଲୀ)‌ର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପରିସରର ଠିକ୍ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ମନ୍ଦିର ତୋଳାହୋଇଛି । ସେଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହଲ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣଙ୍କର (Swaminarayan) ଜୀବନ ଓ କର୍ମ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦିଆହୋଇଛି । ଆଧୁନିକ ଟେକନୋଲୋଜି ବ୍ୟବ‌ହର କରି ମନ୍ଦିରର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହଲ ତିଆରି କରାଯାଇଛି । 

ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଅଭିଷେକ ମଣ୍ଡପ (Abhisheka Mandap), ସ‌ହଜ ଆନନ୍ଦ (water show), ବଗିଚା ଓ ସ‌ହଜାନନ୍ଦ ଦର୍ଶନ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଦର୍ଶନ (କିଶୋର ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ଯୋଗୀଙ୍କ ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନର ସିନେମା) ଓ ସଂସ୍କୃତି ଦର୍ଶନ (ସାଂସ୍କୃତିକ ନାବ ଭ୍ରମଣ) ନାମକ ତିନୋଟି ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହଲ୍ ଅଛି । ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦର୍ଶନ ଅନୁସାରେ ଅକ୍ଷରଧାମ ଅର୍ଥ ଧରିତ୍ରୀ ଉପରେ ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱାମୀ ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣଙ୍କର ବାସଗୃହ ।

## ବିଶେଷତ୍ୱ
### ଅକ୍ଷରଧାମ ମନ୍ଦିର
ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ଅକ୍ଷରଧାମ ଭବନ ସମୂହର ମୂଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଅକ୍ଷରଧାମ ମନ୍ଦିର ଅଟେ । ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୧୪୧ ଫୁଟ/ ୪୩ ମି ଓ ଚଉଡ଼ା ପ୍ରାୟ ୩୧୬ ଫୁଟ/ ୯୬ ମି ଓ ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ ୩୫୬ଫୁଟ/ ୧୦୯ମି । ମନ୍ଦିର ଗାତ୍ରରେ ଉଦ୍ଭିଦ (flora), ପଶୁ (fauna), ନର୍ତ୍ତକୀ (dancers), ସଂଗୀତକାର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର (deities) ମୂର୍ତ୍ତି ସମୂହ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ।  

ମହର୍ଷି ବାସ୍ତୁ ବିଦ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଏଠାର ଭାରତୀୟ କଳାର ମିଶ୍ରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।  ରାଜସ୍ଥାନୀ ପିଙ୍କ ବାଲିପଥାର ଓ ଇଟାଲିର କାରାରା ମାର୍ବଲରେ (Carrara marble) ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭବନ ତିଆରି ହୋଇଛି । ମନ୍ଦିରର ସର୍ବାଧିକ ଆୟୁଷ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ହିନ୍ଦୁ ଶିଳ୍ପ ଶାସ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରା (Shilpa shastras) ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ କୌଣସି ଲୌହ ପଦାର୍ଥ ବ୍ୟବ‌‌ହୃତ ହୋଇନାହିଁ । ତେଣୁ ଏଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ଟିଲ ବା କଂକ୍ରିଟ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇନାହିଁ ।

ମନ୍ଦିରରେ ସୁଶୋଭିତ ୨୩୪ଟି ଖୁଣ୍ଟ, ୯ଟି ଗମ୍ବୁଜ ଓ ୨୦,୦୦୦ ସାଧୁ, ସନ୍ୟାସୀ, ଭକ୍ତ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।  ମନ୍ଦରି ଆଧାରରେ ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପୀଠ, ଚଉତରାରେ ହାତୀ ଅଛି ଯାହାର ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଇତିହାସରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଅଛି । ଆଉ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ୧୪୮ଟି ଜୀବନ୍ତ ଆକୃତିର ୩୦୦୦ ଟନ ଓଜନର ହାତୀ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି । 

## ଆଧାର
ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ

(*Megaptera novaeangliae*)|alt=A humpback whale swimming]]
 (*Hydrurga leptonyx*)|alt=A black-speckled seal with a light-gray underside and a dark-gray back, sitting on rocks, its mouth agape showing sharp teeth]]

**ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Marine mammals**) ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ (aquatic mammals ଓ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ (marine ecosystems) ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି । ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ନାମ ସିଲ (seals), ତିମି (whales), ସେରେନିଆ (manatees), ସାମୁଦ୍ରିକ ଓଟ୍ଟର (:en:sea otters) ଓ ପୋଲାର ବିଅର (polar bears) ବା ମେରୁ ଭାଲୁ । ସେମାନେ ଏକ ଅନୌପଚାରିକ ଦଳ ଓ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ।  

ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀମାନଙ୍କର ଜଳଚର ଜୀବନ‌ଚର୍ଯ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ହୋଇଥିବା ରୂପାନ୍ତର ଜାତି ଅନୁସାରେ ପୃଥକ ହୁଏ । ଉଭୟ ସେଟାସିଆନ ଓ ସାଇରେନିଆନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣରୁପେ ଜଳ ଅଧିବାସୀ ଅଟନ୍ତି । ସିଲ ଓ ସମୁଦ୍ର ସିଂହ ଅର୍ଦ୍ଧ ଜଳ ଅଧିବାସୀ; ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଜଳରେ କଟେ କିନ୍ତୁ ଯୌନ ସଙ୍ଗମ, ପ୍ରକନନ ଓ ମୋଲ୍ଟିଙ୍ଗ (molting) ପାଇଁ ସ୍ଥଳ ଭାଗକୁ ଆସନ୍ତି । ଓଟ୍ଟର ଓ ମେରୁ ଭାଲୁମାନେ ଏହାର ଠିକ୍ ବିପରୀତ ଅର୍ଥାତ ଜଳରେ ବାସ କରିବା ନିମନ୍ତେ କମ ଅନୁକୁଳିତ ଅଟନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । କେହି କେହି ଜୁପ୍ଲାଙ୍କଟନ (zooplankton) ଖାଆନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମାଛ, ସେଲଫିସ, ସ୍କୁଇଡ, ସାମୁଦ୍ରିକ ଘାସ ଓ ଅଳ୍ପ କେତେକ ଅନ୍ୟ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଖାଆନ୍ତି । ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ରନ୍ୟପାୟୀମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥଳଭାଗର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅପେକ୍ଷା କମ୍ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ ଭୂମିକା ବ‌ହୁତ ଅଧିକ, ବିଶେଷତଃ ସାମୁଦ୍ରିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣରେ ଓ ଶିକାର ସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ । ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨୩% ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଜୀବନ‌ ବିପଦାପନ୍ନ ଅଛି । 
 
ପ୍ରାୟ ୧୨୯ ପ୍ରଜାତିର ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ ବଞ୍ଚିବା ନିମନ୍ତେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ।  ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସ ପାଇଁ ଶିକାର କରୁଥିଲେ । ବାଣିଜ୍ୟିକ ଉଦ୍ୟୋଗ ନିମନ୍ତେ ସେମାନେ ଲକ୍ଷ ଥିଲେ ଯେପରିକି ତିମି ଓ ସିଲ । ଏହି ବାଣିଜ୍ୟିକ ଶିକାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ଟେଲର ସମୁଦ୍ର ଗାଈ (Steller's sea cow), ସମୁଦ୍ର ମିଙ୍କ (sea mink), ଜାପାନ ସାମୁଦ୍ରିକ ସିଂହ (Japanese sea lion) ଓ କ୍ୟାରିବିଆନ ମଙ୍କ ସିଲ (Caribbean monk seal) ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାଣୀ ପୃଥିବୀ ବକ୍ଷରୁ ଲୋପ ପାଇଗଲେ । ବାଣିଜ୍ୟିକ ଶିକାର ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ଗ୍ରେ ତିମି (gray whale) ଓ ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ ହାତୀ ସିଲ (northern elephant seal) ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ଓ ବିପରୀତ କ୍ରମେ ନର୍ଥ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ରାଇଟ ତିମି (North Atlantic right whale) ଭଳି ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବିପଦଜନ‌କ ଭାବରେ କମୁଛି (critically endangered) । ଶିକାର ବ୍ୟତୀତ ମାଛ ଧରାଳୀଙ୍କ ଜାଲରେ ପଡ଼ି ଛନ୍ଦି ହୋଇ ଭୋକରେ ଅନେକ ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଦୃତଗାମୀ ଜାହାଜ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଧକ୍କା ଲାଗିବା ଯୋଗୁ ବିରାଟକାୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ମରିଯାଆନ୍ତି । ଆବାସ ସ୍ଥାନର ଅଧୋଗତି (Habitat degradation) କାରଣରୁ ଅନେକ ସ୍ରନ୍ୟପାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଡ଼ରେ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ (Noise pollution) ଓ ଗ୍ଲୋବାଲ ୱାର୍ମିଙ୍ଗ ପ୍ରଭାବ (effects of global warming) ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଉଛି ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ
ଭଗବାନ ଜୟସିଂହ

**ଭଗବାନ ଜୟସିଂହ** (ଜନ୍ମ ୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ କବି ଓ ସମାଲୋଚକ । ସେ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଲେଖନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆରେ ତାଙ୍କର ୭ଟି ଓ ଇଂରାଜୀରେ ୫ଟି କବିତା ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ । ୨୦୧୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସେ ନିଜ କବିତା ପୁସ୍ତକ *ଫେରନ୍ତି ଘର* ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
## ରଚନାବଳୀ 
* ନିର୍ବାସନର ପକ୍ଷୀ
* ଘୋଷଯାତ୍ରା (କଟକ ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ ୧୯୯୪)
* ଓଲଟ ଦୃଶ୍ୟ (କଟକ ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ ୧୯୯୫)
* ମାୟାଘେରରେ କାଳିଦାସ(ପୁରୀ ସତ୍ୟମ ପ୍ରକାଶନ ୨୦୦୨)
* ଏଇ ଅଛି ଏଇ ନାହିଁ
* ଲାଲ ଡଙ୍ଗା
* ଫେରନ୍ତି ଘର (ବାଲେଶ୍ୱର: ଶ୍ରଦ୍ଧା ପବ୍ଲିକେଶନ୍, ୨୦୧୪)
* ନିର୍ବାଚିତ କବିତା
* ଟିକିଏ ଅଟକିଯାଅ
### ଇଂରାଜୀ
* The Dapples of Darkness
* Doors to Despair; Modernism in Odia Poetry
* The Birds in the storm : The Notion Press Book of Modern Odia Poetry
* Footprints of Fire

#### ସଂକଳନ/ସମ୍ପାଦନା 
* ୧୯୫୦ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଆ କବିତା

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୬ (ଫେରନ୍ତି ଘର)
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୨୦୦୦(ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଦାସ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୯ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ ସମ୍ମାନ)
* ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସମ୍ମାନ
* ଭାନୁଜୀ ରାଓ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୩ (ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରଦତ୍ତ)
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ହିପୋପୋଟାମସ

ସାଧାରଣ **ହିପୋପୋଟାମସ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ  The common **hippopotamus** ( ;) ବା ହିପୋପୋଟାମସ ଆମ୍ଫିବିଅସ (*Hippopotamus amphibius*), ବା କେବଳ ହିପୋ (**hippo**) ଏକ ବିରାଟକାୟ ସାଧାରଣତଃ ଶାକାହାରୀ (herbivorous), ଚତୁସ୍ପଦ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଓ ଅଙ୍ଗୁଲେଟ (ungulate) ପ୍ରାଣୀ ଯିଏ ସବ-ସାହାର ଆଫ୍ରିକାର (sub-Saharan Africa) ବାସକରେ । ବୈଜ୍ଞାନିକ ହିପୋପୋଟାମିଡି ପରିବାରର ଦୁଇଟି ପ୍ରଜାତି ((extant| species)) ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ । (extant species) ଓ ଅନ୍ୟଟି ପିଗମି ହିପୋପୋଟାମସ (:en:pygmy hippopotamus (*Choeropsis liberiensis* or *Hexaprotodon liberiensis*)। ପୂରାତନ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାର ନ‌ଦୀ ଅଶ୍ୱ ବା ରିଭର ହର୍ସ ("river horse" ()) ଶବ୍ଦରୁ ଏହି ଶବ୍ଦଟି ଆସିଛି । ହାତୀ ଓ ରାଇନୋ ପରେ ଏହା ତୃତୀୟ ବିରାଟକାୟ ସ୍ଥଳଚର ପ୍ରାଣୀ (third-largest type of land mammal) ଓ ସବୁଠାରୁ ଓଜନ‌ଦାର ପ୍ରାଣୀ (artiodactyl) । ଘୁଷରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ‌ହିତ ସାଦୃଶ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାଙ୍କର ସବୁଠାର ଅଦିକ ସାଦୃଶ୍ୟ ସେଟାସି (:en:cetaceans ) ପ୍ରାଣୀଙ୍କ (ତିମି, ଡଲଫିନ, ପୋରପେଜ ଇତ୍ୟାଦି) (cetaceans (whales, dolphins, porpoises, etc.) ସ‌ହିତ ଥାଏ ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ସେ ୫୫ ନିୟୁତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ପୃଥକ୍ ହୋଇଥିଲେ । 

ଢୋଲ ଆକାରର ଶରୀର ଗଠନରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ହୁଏ ଓ ଏମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟଧିକ ଖୋଲୁଥିବା ପାଟି ଓ ତା ଭିତରେ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା କେନାଇନ ଦାନ୍ତ, ପ୍ରାୟ ଲୋମ‌ବିହୀନ ଦେହ, ସ୍ତମ୍ଭ ଭଳି ଗୋଡ଼, ବିରାଟ ଆକାର: ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ହାରାହାରୀ ୧୫୦୦ କେଜି (୩୩୧୦ ପାଉଣ୍ଡ) ଅଣ୍ଡିରା ହିପୋ ଓଜନ ଓ ୧୩୦୦  କେଜି (୨୮୭୦ ପାଉଣ୍ଡ) ମାଈ ହିପୋ ଓଜନ ହୋଇଥାଏ । ଏହିଭଳି ବଡ଼ ଆକାର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ୱଳ୍ପ ଦୂରତାକୁ ଘଣ୍ଟାକୁ ୩୦ କି:ମି: (୧୯ ମାଇଲ) ବେଗରେ ଦୌଡ଼ିପାରେ ।  
 
ସାଧାରଣତଃ ନ‌ଦୀ, ହ୍ରଦ ଓ ପଙ୍କୁଆ ଦଳ ଭିତରେ ସାଧାରଣ ହିପୋପୋଟାମସ‌ ବାସ କରେ । ସେଠାରେ ନ‌ଦୀର କିଛି ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ଷଣ୍ଢ ରାଜତ୍ୱ କରିବା ସ‌ହିତ ୫-୩୦ ମାଈ ଓ ଛୁଆଙ୍କୁ ନେଇ ରହନ୍ତି । ଦିନ ବେଲେ ସେମାନେ ନ‌ଦୀ ବା କର୍ଦ୍ଦମ ଭିତରେ ପଶି ଥଣ୍ଡା ରହନ୍ତି । ଉଭୟ ପ୍ରଜନନ ଓ ଛୁଆ ଜନ୍ମ ପାଣି ଭିତରେ ହୁଏ । ଗୋଧୁଳି ସମୟରେ ସେମାନେ ପାଣିରୁ ବାହାରି ଘାସ ଚରନ୍ତି । ପାଣି ଭିତରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଘାସ ଚରିବା ବେଳେ ଅଲଗା ଅଲଗା ରହି ଚରନ୍ତି । ସ୍ଥଳଭାଗରେ ତାଙ୍କର କିଛି ନିଜସ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ର (territorial) ନଥାଏ । ହିପୋ 
ପୃଥିବୀର ଏକ ବିପଦଜନ‌କ, ହିଂସ୍ର ଓ ଆକ୍ରମଣକାରୀ  ପ୍ରାଣୀ । ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ବାସ‌ହାନୀ ଯୋଗୁ, ମାଂସ ଓ ଦାନ୍ତ ପାଇଁ ପାଇଁ ଶିକାର ହେଉଥିବାରୁ ବିପଦଗ୍ରସ୍ଥ ରହୁଛନ୍ତି । 

## ହିପୋ ଓ ମାନବ
ହିପୋ ସ‌ହିତ ମାନବର ସମ୍ପର୍କ ୧୬୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ରହିଆସିଛି ଓ ଏହାର ମାଂସ ଖାଇବା ନିମନ୍ତେ ହିପୋକୁ କାଟିବାର ପ୍ରମାଣ ତାହାର ହାଡ଼ର କଟା ଦାଗରୁ ମିଳୁଛି । ପରେ ପଥର ମଧ୍ୟ ସାହାରାର ଜାନେଟ‌ଠାରେ ପଥର ଗାତ୍ରରେ ମିଳୁଥିବା ଚିତ୍ର ଓ ପଥର ଖୋଦିତ କଳାରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ୪,୦୦୦-୫୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ହିପୋ ଶିକାର ହେଉଥିଲା ।  ପୂରାତନ ମିଶରୀୟମାନେ ହିପୋକୁ ନୀଳ ନ‌ଦୀ (Nile) ଉପତ୍ୟକାର ଏକ ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ଜାଣିଥିଲେ ଓ ମହାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସମାଧି ଉପରେ ହିପୋର ଚିତ୍ର ଥିବା ଦେଖାଯାଏ । 

ପୂରାତନ ଗ୍ରୀକ୍ ଓ ରୋମାନମାନଙ୍କ (Greeks and Romans) ଅମଳରୁ ହିପୋ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା । ଗ୍ରୀକ୍ ଐତିହାସିକ ହେରୋଡୋଟସ ତାଙ୍କର ହେରୋଡୋଟସ ଇତିହାସରେ (The Histories) ହିପୋର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଓ ରୋମାନ ପ୍ରକୃତିବାଦୀ ପ୍ଲିନି ଦି ଏଲଡର ହିପୋ ବିଷୟରେ ତାମଲ ବିଶ୍ୱକୋଷରେ (Naturalis Historia) (ସିର୍କା ସନ ୭୭) ଲେଖିଥିଲେ ।  ୟୋରୁବା ଲୋକମାନେ (Yoruba people) ହିପୋକୁ ଏରିନମି କ‌ହୁଥିଲେ ଯାହାର ଅର୍ଥ ଜଳ ହସ୍ତୀ । ସିଂହ ଅପେକ୍ଷା ହିପୋ ଅଧିକ ସାହସୀ ଥିବାରୁ ଜୁଲୁ (Zulu) ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସାହସୀମାନଙ୍କୁ ହିପୋ ଭଳି ସାହସୀ କ‌ହୁଥିଲେ । ଜୁଲୁମାନେ ତାଙ୍କ ନେତାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ କରି କ‌ହୁଥିଲେ, "ସେ ଗୋଟିଏ ସିଂହ, ହଁ, ସେ ସିଂହଠାରୁ ଅଧିକ- ସେ ଗୋଟିଏ ହିପୋପୋଟାମସ .
 
## ଆଧାର
ଗାଣିତିକ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର

**ଗାଣିତିକ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Mathematical economics**) ଗାଣିତିକ ଉପାୟରେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରୟୋଗକୁ କୁହାଯାଏ । ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ସାଧାରଣ ଜ୍ୟାମିତି, ଡିଫରେନସିଆଲ ଓ ଇଣ୍ଟେଗ୍ରାଲ କାଲକୁଲସ (calculus), ଡିଫରେନ୍ସ (difference), ଡିଫରେନସିଆଲ ସମୀକରଣ (differential equations), ମାଟ୍ରିକ୍ସ ଆଲଜେବ୍ରା (matrix algebra), ଗାଣିତିକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଙ୍ଗ (mathematical programming) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କମ୍ପ୍ୟୁଟେସନାଲ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର (computational methods) ଉପାୟଠାରୁ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ।  ଏହାର ସମର୍ଥକମାନେ ଦାବୀ କରନ୍ତି ଯେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସମ୍ପର୍କ‌କୁ ଏହା ସାଧାରଣ, ସରଳ ଓ କଠୋରତା ସ‌ହ ସୂତ୍ରୀକରଣ କରେ । 

ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅନେକ ଜଟିଳ ବିଷୟର ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ, ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ବିଷୟମାନଙ୍କୁ ସ‌ହଜରେ ପରିବ୍ୟକ୍ତ କରିବାକୁ ଗଣିତ  ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଏ । ବିବାଦାତ୍ମକ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକର ସ‌ହଜ ଓ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ (positive) ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଗଣିତର ଭାଷା ଅନୁମତି ଦିଏ । ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ଅନେକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅଧୁନା ଗଣିତ ମଡେଲ ଭଳି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଛି, ସେଟଗୁଡ଼ିକୁ ସରଳ ଗଣିତ ସମ୍ପର୍କିତ କରି ସୁସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଉଛି । 

ବ୍ୟାପକ ପ୍ରୟୋଗ ମଧ୍ୟରେ: 
* ଗୃହ, ବ୍ୟବସାୟୀକ ଫାର୍ମ ବା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ ସମସ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ଗାଣିତିକ ସୁଧାର (optimization)ସାହାଯ୍ୟରେ ସମସ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମାଧାନ ହୋଇଯାଏ ।  
* ସ୍ଥିର ବା ଅର୍ଥନୈତିକ ସନ୍ତୁଳନ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏକ‌କ ବା ଅର୍ଥନୈତିକ ସିସ୍ଟମକୁ (equilibrium) ନବଦଳେଇ ଗଢ଼ା ହେଉଛି ।  
* ଏକ ବା ଏକାଧିକ କାରକମାନଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନ‌କରି ଏକ ସ୍ଥିର ସନ୍ତୁଳନ (comparative statics) କରିହେଉଛି । 
* ତୁଳନାତ୍ମକ ଗତିଶୀଳ dynamic ବିଶ୍ଳଷଣ କରି ସମୟକ୍ରମେ ହେଉଥିବା ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ (economic growth) ସମ୍ଭବ ହେଉଛି । 

ଊନବଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅର୍ଥନୀତି ମଡେଲିଙ୍ଗ ଆରମ୍ଭ କରି ଡିଫରେନସିଆଲ କାଲକୁଲସ (differential calculus) ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅର୍ଥନୀତି ବ୍ୟବ‌ହାର ଯେପରିକି ୟୁଟିଲିଟି (utility) ମାକ୍ସିମାଇଜେସନ, ଏକ ଗାଣିତିକ ଅପ୍ଟିମାଇଜେସନ‌କୁ (mathematical optimization) ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଗଲା । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଅଧିକ ଗାଣିତିକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ପରିଣତ ହୋଇଗଲା । କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱ‌ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଗେମ୍ ଥିଓରୀ (game theory) ଭଳି ସାଧାରଣ ଟେକନିକ ବ୍ୟବ‌ହାରଦ୍ୱାରା ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ଗାଣିତିକ ଫର୍ମିଲାର ବ୍ୟବ‌ହାର ଅଧିକ ବିସ୍ତୃଟ ହୋଇଗଲା । ଉଇଲିଅମ ପେଟି ଏକ ସଂନ୍ଦର୍ଭ ଲେଖିଥିଲେ ଯେଉଁଥିର ପରବତ୍ତୀ ସମୟରେ ସମସ୍ୟା ଉପୁଜିବ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକ ଟାକ୍ସ ସମସ୍ୟା, ଭେଲୋସିଟି ଅଫ ମନି (Velocity of money) ଓ ଜାତୀୟ ରୋଜଗାର (national income) କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ବିଶ୍ଳେଷଣ ସଂଖ୍ୟାମୂଳକ ଥିଲା ଓ କଳ୍ପନା ମୂଳକ ଗାଣିତିକ ଉପାୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲେ । ପେଟିଙ୍କର ବିଶଦ ସଂଖ୍ୟାତ୍ମକ ଡାଟା ପରିସଂଖ୍ୟାନ‌କୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାର ଥିଲା ଓ ଇଂରାଜୀ ପଣ୍ଡିତମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁରା ଭୁଲିଗଲେ । 

 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତ
ମାୟାଧର ସିଂହ

**ମାୟାଧର ସିଂହ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ମାୟାଧର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୫୭ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ମାୟାଧର ଧର୍ମଶାଳା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ମାୟାଧର ସିଂହଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗୁହିଗୁମାନ ସିଂହ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ରମାରାଣୀ ସିଂହ । ମାୟାଧରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ୍‌ରୁ କମ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ମାୟାଧର ସିଂହ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି

**ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି** (୧୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୬ - ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ପରମାନନ୍ଦ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୨ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ ଓ ୧୯୬୭ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଧର୍ମଶାଳା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧ମ ଓ ୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି ୧୯୧୬ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କ୍ଷେତ୍ରବାସୀ ବେହେରା ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଇଚ୍ଛାମୟୀ ବେହେରା । ପରମାନନ୍ଦଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ୍‌ରୁ କମ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଜା ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଓ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୨ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି ୨୦୦୮ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୨୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସାର୍କ

**ସାର୍କ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Sharks**) ଏକ ପ୍ରକାର (elasmobranch ) ମାଛ ଦଳକୁ ବୁଝାଏ ଯାହାର ଉପାସ୍ଥିରେ ଗଢ଼ା କଙ୍କାଳ (cartilaginous skeleton) ଥାଏ, ୫-୭ ଗାଲିସି ଫାଙ୍କ (gill slits) ଉଭୟ ପାଖ ମଥାରେ ଥାଏ ଓ ମୁଣ୍ଡ ସ‌ହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇନଥିବା ପେକ୍ଟୋରାଲ ଫିନ (pectoral fins) ଥାଏ । ଅଧୁନା ସାର୍କମାମନଙ୍କୁ କ୍ଲେଡ (clade) ସେଲାସିମର୍ଫ ଓ ଭଗିନୀ ଦଳକୁ (sister group) ବାଟଏଡିଆ (rays), ଏହି ଦୁଇ ଦଳରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଉଛି ।  
ଏହି ବ୍ୟାପକ ସଂଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ୪୨୦ ବର୍ସ ପୂର୍ବେ ଥିବା ସାର୍କ ଦିଆଗଲା  

ଆକାନ୍ଥୋଡିଆନ (Acanthodian) ସାର୍କମାନଙ୍କୁ ସ୍ପିନି ସାର୍କ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ସେମାନେ କଣ୍ଡ୍ରିକଥେସ ନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାରାଫାଇଲେଟକ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁ ଉପାସ୍ଥି ମାଛ ଦଳରେ ଥାଆନ୍ତି । ସେଇଦିନୁ ୫୦୦ ଜାତିରେ ଏକ ଚିଠାରେ ନାମ ଅଛି । ସେମାନେ ୧୭ ସେ:ମି: ଲମ୍ବ ବିଶିଷ୍ଟ ବାମନ ଲାଣ୍ଟନସାର୍କରୁ (:en:dwarf lanternshark) ଆରମ୍ଭ କରି ୧୨ ମିଟର ବିଶିଷ୍ଟ ତିମି ସାର୍କ (whale shark) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆକାର ବିଶିଷ୍ଟ ମାଛ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ।  ସାର୍କମାନେ ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରରେ ୨୦୦୦ ମିଟର ତଳେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।  ବୁଲ ସାର୍କ ଓ ରିଭର ସାର୍କ ବ୍ୟତୀତ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ସାଧାରଣତଃ ସାଧାରଣତଃ ସଜ ଜଳରେ ବାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ । 
 ସାର୍କମାନଙ୍କର ଚର୍ମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଏକ ଡର୍ମାଲ କ୍ୟୁଟିକ୍ଲ ଘୋଡ଼ଣୀ ଥାଏ ଯାହା ପରଜୀବୀ ଆକ୍ରମଣରୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରେ ଓ ଫ୍ଲୁଇଡ ଡାଇନାମିକ୍ସ‌କୁ (fluid dynamics) ଉନ୍ନତ କରେ । ସେମାନଙ୍କର ଅନେଇ ବଦଳକ୍ଷମ ଦାନ୍ତ ସେଟ୍ ଥାଏ ।
 
ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରଜାତିର ସାର୍କମାନଙ୍କ ନାମ ଟାଇଗର ସାର୍କ, ବ୍ଲୁ ସାର୍କ , ଗ୍ରେଟ ହ୍ୱାଇଟ ସାର୍କ , ଇସୁରୁସ ସାର୍କ , ଥ୍ରେସର ସାର୍କ ଓ ହ୍ୟାମରହେଡ ସାର୍କ ଗୁଡ଼ିକ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଶିକାରୀରୂପେ ପରିଗଣିତ । ମାନବ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସାର୍କ ମାଛମାନଙ୍କୁ ମାରିବାଦ୍ୱାର ତାଙ୍କ ବଂଶ ଲୋପ ପାଇଯାଉଛି । 
### ପ୍ରଜନନ
ସାର୍କ ମାଛ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଶିତ ଛୁଆ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଳି ଅବିକଶିତ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରନ୍ତିନି । ସାର୍କମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରଜନନ ଚକ୍ରରେ ୨-୧୦୦ ଛୁଆ କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ମାଛ ଅପେକ୍ଷା ସାର୍କମାନଙ୍କର ଶରୀର ବିକାଶ ବ‌ହୁତ ଧୀରେ ହୁଏ । ଲେମନ ସାର୍କ ୧୩-୧୫ ବର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ&nbsp;।

#### ଯୌନ
ବୃଷଣ (internal fertilization) ପଦ୍ଧତିରେ ସାର୍କ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରନ୍ତି । ଅଣ୍ଡିରା ସାର୍କର ପେଲଭିକ ଫିନର ପୃସ୍ଠ ଭାଗ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ଏକ ଯୋଡ଼ା କ୍ଲାସ୍ପରରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଯାହା ଲିଙ୍ଗର କାମ କରେ ଓ ତାହା ମାଧ୍ୟମରେ ମାଈ ସାର୍କ ଭିତରକୁ ଶୁକ୍ରକୀଟ (sperm) ଛାଡ଼ିଦିଏ । 

ଯୌନ ସଙ୍ଗମ କ୍ୱଚିତ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।  ଛୋଟ କ୍ୟାଟସାର୍କ ଅଣ୍ଡିରା ସାର୍କ ଚାରିପାଖରେ ଗୁଡ଼େଇ ହୋଇ ଯୌନ ସଙ୍ଗମ କରେ । କେତେକ ସାର୍କ ସମାନ୍ତରାଳ ହୋଇ ରହିବା ପରେ ଅଣ୍ଡିରାର କ୍ଲାସ୍ପର ମାଈର ଓଭିଡକ୍ଟ ଭିତରକୁ ଭର୍ତ୍ତି କରି ଦୁଇ ସାର୍କ ସଙ୍ଗମ କରନ୍ତି । ଯୌନ ଉତ୍ତେଜନାରେ ମାଈ ସାର୍କ କାମୁଡ଼ା ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ଓ ସେଥି ଯୋଗୁ ମାଈ ସାର୍କର ଚମଡ଼ା ମୋଟା ଥାଏ । 

## ଆଧାର
ନୂଆ ଯୁଗ

**ନୂଆ ଯୁଗ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **New Age**) ଏକ ସାରଗ୍ରାହୀ ଧାର୍ମିକ (religious) ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ (spiritual) ବିଶ୍ୱାସ ଧାରାର ଅଧ୍ୟୟନ ଯାହା ସନ ୧୯୭୦ରେ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଯଦିଓ ଏହାକୁ ଧାର୍ମିକ ବିଚାର କରାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ଏଥିରେ ସଂଯୁକ୍କ୍ତ ହେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବା **ମନ, ଦେହ ଓ ଆତ୍ମା** କ‌ହୁଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ନିଜେ କ୍ୱଚିତ୍ ନୂଆ ଯୁଗ କ‌ହୁଥିଲେ । ଏହି ବିଷୟର ଅନେକ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଏହାକୁ ନୂଆ ଯୁଗ ଆନ୍ଦୋଳନ କ‌ହୁଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦ ବିଷୟ ନେଇ ଯୁକ୍ତି କରି ଏହାକୁ ମିଲିଉ (milieu or zeitgeist) ନାମ ଦେଲେ ଭଲ ହେବ ବୋଲି କ‌ହୁଥିଲେ ।  

ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଥାଇ ପଶ୍ଚିମ ଗୁପ୍ତ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ନୂଆ ଯୁଗ ପ୍ରବେଶ କଲା । ବିଶେଷତଃ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଓ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତାନ୍ତ୍ରିକ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ଏହା ପ୍ରବେଶ କଲା । ଏହାର ସଠିକ ଉତ୍ସ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ ରହିଛି କିନ୍ତୁ ସନ ୧୯୭୦ତର ସାଧାରଣତଃ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର କେନ୍ଦ୍ର ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏହା ୧୯୮୦ ଓ ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କଲା । ଏକ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ନୂଆ ଯୁଗ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଅସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଗଲା । କେତେକ ବିଦ୍ୱାନ କ‌ହିଲେ, "ନୂଆ ଯୁଗ" ଘଟଣା ସରିଗଲା । 

ଅତ୍ୟଧିକ ଉଦାରପନ୍ଥି ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ନୂଆ ଯୁଗ ଭିତରେ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଥିବା ଚିହ୍ନଟ ହେଲା । ନୂଆ ଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏକ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଦିବ୍ୟତା ସାରା ପୃଥିବୀରେ ରହିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଓ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାନବ ସତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଅଛି । ତେଣୁ ସ୍ୱୟଂ ଉପରେ ଏକ ସଶକ୍ତ ମହତ୍ୱ ଦାବୀ କରାଯାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ବିଭିନ୍ନ ଅର୍ଦ୍ଧ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଅଣ-ମାନବ ସତ୍ତା ରହିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେପରିକି ପରୀ ଓ ପୂରାତନ ଜ୍ଞାନର ଶିକ୍ଷକ ଯାହା ସ‌ହିତ କୌଣସି ମାଧ୍ୟମ ସାହାଯ୍ୟରେ ମାନବ ମତ ବିନିମୟ କରିପାରେ । ମାନବ ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଦେଖାଯାଏ ଅନେକ ପୃଥକ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯୁଗ ଅଛି । ଏକ ସମୟରେ ମାନବ ଏକ ବିରାଟ ପ୍ର‌ଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ସାହାଯ୍ୟରେ ଉନ୍ନତିର ସୋପାନ ଚଢ଼ିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଆଧ୍ୟତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବା ପରେ ଏକ ପତନ ଦିଗରେ ଗତି କରୁଛି ।  
 
## ସଂଜ୍ଞା
ଏହି ନୂଆ ଯୁଗ ଦୃଶ୍ୟ ସଂଜ୍ଞାକରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର  କେତେକ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କର ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ମତଭେଦ ରହିବାକୁ ଦିଆଯାଉ ।   ସ୍ଟିଭେନ ଜେ ସଟକ୍ଲିଫ ଓ ଇଙ୍ଗଭାଲିଡ ସଲିଡ ଗିଲହସ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି ମାନବ ଧର୍ମ ଅନୁଶୀଳନ ଉପରେ ଏହା ଏକ ସର୍ବାଧିକ ବିବାଦଗ୍ରସ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ ।  

  ଧର୍ମର ଐତିହାସିକ ଓଲଭ ହାମେର ଏହାକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଯାହା ସନ ୧୯୭୦ର ଶେଷ ଭାଗରୁ ଓ ଏଗୁଡ଼ିକ ଐତିହାସିକ ବନ୍ଧନ ଜରିଆରେ ଚାଲିଆସିଛି ।  ହ୍ୟାମେରଙ୍କ ମତର ନୂଆ ଯୁଗ ଏକ ତରଳ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ସଂସ୍କୃତି ।  ସମାନଶାସ୍ତ୍ରୀ ମାଇକେଲ ୟୋର୍କଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଦାରେ ନୂଆ ଯୁଗ ଏକ ଛତା ଯାହା ତଳେ ବିଭିନ୍ନ ରକମର ଦଳ ଓ ଚିହ୍ନର ଲୋଲ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଏକ ମୂଖ୍ୟ ଜାଗତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି ଯାହା ମାନବ କ୍ଷମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଧର୍ମୀୟ ବିଶ୍ୱାସ
ପୋମେରାନିଆନ (କୁକୁର)

**ପୋମେରାନିଆନ** ବା **ପୋମ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ  The **Pomeranian** or **Pom**) ଏକ ସ୍ପିଜ (Spitz) କିସମର କୁକୁର ଯାହାର ନାମକରଣ ମଧ୍ୟ ୟୁରୋପର ପୋମେରାନିଆ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ କରାଯାଇଛି; ସେହି ସ୍ଥାନ ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ପୋଲାଣ୍ଡ ଓ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଛୋଟ ଆକାର ହେତୁ ଖେଳନା କୁକୁର ପ୍ରଜାତି ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ, ଯେହେତୁ ଏହା ବଡ଼ ଆକାରର ସ୍ପିଜର ବଂଶଧର ଓ ବିଶେଷତଃ ଜର୍ମାନ ସ୍ପିଜ (German Spitz) । ଫେଡେରେସନ ସାଇନୋଲୋଜିକ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ଯେ ଏହା ଜର୍ମାନ ସ୍ପିଜର ଅଂଶ ଓ ଅନେକ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାକୁ ବାମନ ସ୍ପିଜ (**Zwergspitz** ("Dwarf-Spitz") ନାମରେ ଡାକନ୍ତି ।  

ଏହି ପ୍ରଜାତି ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅନେକ ରାଜାରାଜୁଡ଼ା ପରିବାରଦ୍ୱାରା ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଛି । ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଏହିଭଳି ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ପୋମେରିଆନ ରଖିବା ପରେ ଏହି ଛୋଟ କୁକୁର ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇଗଲା । କେବଳ ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆଙ୍କ ଜୀବଦ୍ଦସାରେ, ପ୍ରଜାତିର ଆକାର ଅଧା ହୋଇଯାଇଥିଲା । ମୋଟାମୋଟି ପୋମେରାନିଆନ ଏକ ସୁସ୍ଥ ତଗଡ଼ା କିସମର କୁକୁର । ଏହାର ସ୍ୱାସ୍ତ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ଢିଲା ପାଟେଲା (luxating patella) ଓ ଶ୍ୱାସନଳୀ ସଂକୋଚନ (tracheal collapse) ହୋଇପାରେ । କ୍ୱଚିତ୍ ଆଲୋପେସିଆ ଏକ୍ସ ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ଏକ ଚର୍ମ ରୋଗ ଓ କଥାଛଳରେ ଏହାକୁ 'କଳା ଚର୍ମ ରୋଗ' କ‌ହନ୍ତି । ଏହି ଜେନେଟିକ ରୋଗ ହେବା ଫଳରେ କୁକୁର ଦେହର ରଙ୍ଗ କଳା ହୋଇଯାଏ ଓ ସମସ୍ତ ବା ଅଧିକାଂଶ ରୁମ ଝଡ଼ିଯାଏ  ସନ ୨୦୧୩ର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁସାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ପଚାଶ ଲୋକପ୍ରିୟ କୁକୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି । ସନ ୧୯୯୮ ପରଠାରୁ ଏହି ଅଭିଜାତର କୁକୁର ରଖିବା ଏକ ଫେସନ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଛି । 

## ରୂପରଙ୍ଗ
ପୋମେରାନ ଏକ ଛୋଟ କୁକୁର, ଓଜନ ୧.୩୬ - ୩.୧୭ କେଜି ଓ କାନ୍ଧ ଉଚ୍ଚତା ୬ - 7 ଇଞ୍ଚ/ ୧୫-୧୮ସେ:ମି: ।  ସେମାନେ ସୁଗଠିତ କିନ୍ତୁ ତଗଡ଼ା କୁକୁର ଓ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ କୋଟ, ରୁମରୁମିଆ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଲାଞ୍ଜ ଥାଏ ।  ଉପର କୋଟରେ (top coat) ଅଧିକ ରୁମ ଥାଏ ଓ ପଛପାଖ ରୁମ ପରଭଳି ଯାହାକୁ ଫିଦରି ହେୟାର କୁହାଯାଏ । 

ଏହି ଧରଣର କୁକୁର ବ‌ହୁତ ଆଗରୁ ଦେଖିବାକୁ ଧଳା ଥିଲେ ବା ବେଳେ ବେଳେ ମାଟିଆ ବା କଳା ଥିଲେ । ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆ Queen Victoria ସନ ୧୮୮୮ରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପୋମେରିଆନ ପୋଷିଥିଲେ ଓ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରରେ ସେହି ରଙ୍ଗ ଫେସନ ହୋଇଗଲା ।  ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଅନେକ ଧରଣର ପୋମେରିଆନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛନ୍ତି ଯେପରିକି ଧଳା, କଳା, ମାଟିଆ, ଲାଲ, କମଳା ରଙ୍ଗ, କ୍ରିମ, ନୀଳ, ସ୍ୟାହି ରଙ୍ଗ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ସମିଶ୍ରଣ ।  ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଧଳା, କଳା ଓ କ୍ରିମ/ଧଳା ରଙ୍ଗର ପୋମେରିଆନ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । 

File:Pomeranian Thank You.jpg| କ୍ରିମ ରଙ୍ଗର ପୋମେରାନିଆନ
File:Pomeranian orange sable 600.jpg| କମଳା ରଙ୍ଗର ପୋମେରାନିଆନ
File:Tri-colored-pom-fuzzybutt.jpg| ତିନି ରଙ୍ଗର ପୋମେରାନିଆନ
File:White Pomeranian 2 and half years Old.jpg| ଅଢ଼େଇ ବର୍ଷ ବୟସର ଧଳା ପୋମେରାନିଆନ 

## ଆଧାର