ଫତେଗଡ଼

**ଫତେଗଡ଼ ଗାଁ** ଓଡ଼ିଶାର ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଭାପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ପଞ୍ଚାୟତ/ଗାଆଁ ଅଟେ । 

**ଫତେଗଡ଼** ଗାଁ (ନାମଟି ଏକ ପାର୍ସି ଶବ୍ଦ ଯାହାର ଅର୍ଥ ଗଡ଼ର ଶେଷ ଭାଗ) ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ଗଡ଼ର ଶେଷ ଅଞ୍ଚଳ ନାମରେ ପୂର୍ବେ ଚିହ୍ନାପଡୁଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଖଣ୍ଡପଡ଼ା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ), ଭାପୁର ବ୍ଲକ ଓ ଭାପୁର ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଟେ । ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ଓ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ  ପ୍ରାୟ ୭୦୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ବଡ଼ ଗ୍ରାମ । ଏଠାରେ ସମୁଦାୟ ୧୦୯୮ଟି ପରିବାର ବାସକରନ୍ତି । ୨୦୧୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଗାଁର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪,୬୧୧ ଥିଲା । ଏଥିରୁ ୨,୩୭୮ ଜଣପୁରୁଷ ଏବଂ ୨,୨୨୪ ଜଣ ମହିଳା । ଜନ୍ମରୁ ଛଅ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୪୮୩ ଯାହା ଗାଁ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧୦.୪୭% ଅଟେ । ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ ୧,୦୦୦ : ୯୩୨ ଯାହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ହାର(୯୭୯)ଠୁ କମ । ଶିଶୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ ୮୫୮ ଯାହା ରାଜ୍ୟ ହାର(୯୪୧)ଠୁ ବହୁତ କମ । ଫତେଗଡ଼ ଗ୍ରାମରେ ଉଚ୍ଚ ସାକ୍ଷରତା ହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ପୁରୁଷଙ୍କ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୮.୦୬% ଥିବାବେଳେ ମହିଳାଙ୍କ ସାକ୍ଷରତା ହାର ଅଛି ୭୦.୨୧% । ଗାଁର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୯.୪୧% ଯାହା ରାଜ୍ୟର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୨.୮୭%ଠୁ ବେଶ ଭଲ ।

ଏହି ଗ୍ରାମ ବିଜୟନଗର, ଗଡ଼ଜିତ ଓ ଗଡ଼ଭିତର ନାମରେ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ । ଏଠାରେ ସମୁଦାୟ ୨୪ଟି ସାହି ଅଛି । ଗାଁରେ କେବଳ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ବାସକରନ୍ତି । ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ଦେଶୀ କାଙ୍କଡ଼ ଓ ଛେନାପୋଡ଼ର ଗାଁ ଭାବେ ଫତେଗଡ଼ର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଅଛି ।

## ଗମନାଗମନ 
ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ କଣ୍ଟିଲୋ ନୀଳମାଧବ ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବା ବାଟରେ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ଦ୍ୱାରଦେଶ କାଳିଗିରି ନଈ ଡେଇଁଲେ ପଡ଼େ ଫତେଗଡ଼ ଗ୍ରାମ । ୩୮ ନମ୍ବର ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୬୬ କିମି, ଖୋର୍ଦ୍ଧାଠାରୁ ୩୩ କିମି ଓ ଜିଲ୍ଲା ସଦର ମହକୁମା ନୟାଗଡ଼ଠାରୁ ୩୩ କିମି, ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ଓ କଣ୍ଟିଲୋଠାରୁ ସମ ବ୍ୟବଧାନ ୧୭ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଫତେଗଡ଼ ଛକରୁ କଣ୍ଟିଲୋ ନୀଳମାଧବ ଦେଉଳ ରାସ୍ତା ଓ ପଠାଣି ସାମନ୍ତଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି ଖଣ୍ଡପଡ଼ାକୁ ଯିବା ରାସ୍ତା ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଯାଇଛି । ନିକଟସ୍ଥ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଜଟଣୀ (ଖୋର୍ଦ୍ଧାରୋଡ଼ ରେଳ ଜଙ୍କସନ), ନୟାଗଡ଼ ଏବଂ  ବେଗୁନିଆ ।

## ଗ୍ରାମରେ ଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନ 
ଗ୍ରାମରେ ତିନୋଟି ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ଓ ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି । ଫତେଗଡ଼ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ରାଜ୍ୟ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ପୋଷ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।   

ଗାଁରେ ଥିବା ଅନ୍ୟନ୍ୟା ସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯଥା ପୁଲିସ ଥାନା, ପଞ୍ଚାୟତ ଘର, ପୋଷ୍ଟ ଅଫିସ, ସମବାୟ ସମିତି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ହୋମିଓପାଥି ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ର, ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ର, ପାୱାର ସବଷ୍ଟେସନ, ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଫିସ, ରାଜସ୍ୱ ନିରୀକ୍ଷଣ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ପଠାଣି ସମାନ୍ତ ଲାଇବ୍ରେରୀ ଓ ବନରଖିଙ୍କ ତନଖି ଫାଟକ ଅଛି । ଗ୍ରାମରେ ତିନୋଟି କଲ୍ୟାଣୀ କ୍ଲବ ତିନୋଟି ଯୁବକ ସଙ୍ଘ ଓ ଦୁଇଟି ଏନଜିଓ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଅଛି ।

## ଐତିହ୍ୟ ଓ ପର୍ବପର୍ବାଣି 
୧୯୧୨ମସିହାରେ ନବକଳେବର ପାଇଁ ଏହି ଗାଁରୁ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଦାରୁ ମିଳିଥିଲା । ଗାଁରେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର (ଶିବ), ଗୋପୀନାଥ, କାଳୀ, ସାତଭଉଣୀ, ଗଣେଶ, ଇଷ୍ଟଦେବୀ ବୁଢ଼ୀଦେଇ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଣୀଦେବୀଙ୍କ ଦେଉଳ ଅଛି । ଉତ୍କଳ ଗୌଡିୟ ବୈଷ୍ଣବ ମଠ, ଚୈତନ୍ୟ ମଠ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଓ ଗୋପାଳଜୀ ମଠ ଜନବସତି ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗାଁରେ ପାଞ୍ଚଟି ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗିରେ ନିତି ସଞ୍ଜବେଳେ ଭାଗବତ ପାଠ ହୁଏ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀରୁ ଜଣାଯାଏ ଏକଦା ଏଠାର ଗୋପୀନାଥ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ । ଯୁଦ୍ଧ ବିଜୟ ସାରି ଖଣ୍ଡପଡ଼ାର ରାଜା ଥରେ ଫତେଗଡ଼ ଗ୍ରାମ ନିକଟ ବାଟରେ ରାତ୍ରୀ ଭ୍ରମଣକରୁ କରୁ ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତେ ଗୋପୀନାଥ 'ଓ' କରିଥିଲେ । ଗୋପୀନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେବତା ଜାଣି ପରେ ନିଜ ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ଗଡ଼କୁ ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ବିସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।

ଦୋଳପର୍ବ ଓ ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି (ଝାମୁଯାତ୍ରା) ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ । ଏଠାରେ ଦୁଇଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ତିନି ଦିନ ଧରି ଯାତ୍ରାର ପୂର୍ବ ଦିନରେ ଗଉଡ଼ ବାଡ଼ି ଖେଳ, ବିମାନରେ ଠାକୁରଙ୍କ ଭୋଗ ଖିଆ, ଦୋଳ ମେଳଣ, ଫଗୁ ଖେଳ, ଦୋଳି ଖେଳ ଓ ରାତ୍ରିରେ ନାଟକ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥାଏ । ଗଡ଼ଭିତରେ ପଣାସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଦଣ୍ଡ ନାଟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । କାଳିଙ୍କ ନିକଟରେ ୧୩ ଦିନ ପାଇଁ ତେର ଭକ୍ତ ମାନସିକ ରଖି ଦଣ୍ଡ ପାଳନ କରନ୍ତି । ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଧୂଳି ଦଣ୍ଡ ଖେଳ, ଶେଷ ଦୁଇଦିନ କଣ୍ଟାଗଡ଼ା ଓ ଝାମୁଯାତ୍ରା ହୁଏ । ଦୀର୍ଘ ୨୦୦ମିଟର ଲମ୍ବ ନିଆଁ ଉପରେ ଘଣ୍ଟୁଆମାନେ ଚାଲନ୍ତି । ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଆଖପାଖ ଗାଁରୁ ଜନସମାଗମ ହୁଏ । ଘରକୁ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ଆଗମନରେ ହୋଇଥାଏ । ଗଡ଼ ଭିତର ଗୋପୀନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବର୍ଷସାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୀତିନୀତି ଓ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ ହୁଏ । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପଞ୍ଚୁକ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଭାଗବତ ପାଠ ହୁଏ । ଓଡ଼ିଆ ଘରର ସବୁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଗାଁରେ ପାଳନ ହୁଏ । ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ଯାତ୍ରା, ମହା ଶିବରାତ୍ରି, ପଞ୍ଚୁକ ବ୍ରତ, ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରା, ଝାମୁଯାତ୍ରା, ଦୋଳପର୍ବ ସହ ଖରାଦିନେ ଦୁଇଟି ରାମଲୀଳା ପିଣ୍ଡିରେ ପାରମ୍ପରିକ ରାମଲୀଳା ନାଟକ ପାଳନ ହୁଏ । ଗାଁର କବି ରଘୁନାଥ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ଲିଖିତ 'ଶ୍ରୀରାମଲୀଳା ନାଟକ' ଗୀତ ବହି ଜିଲ୍ଲା ଓ ଜିଲ୍ଲା ବାହାରେ ଆଦର ଲାଭ କରିଛି ।

## ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ 
### କାଳିଗିରି ନଈ 
ଗ୍ରାମର ପୂର୍ବରେ ମହାନଦୀର ଉପନଦୀ କାଳିଗିରି ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି । କମ ଦର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ନଦୀଟି ବର୍ଷ ତମାମ ଶୁଖିଲା ରହି କେବଳ ବର୍ଷା ଦିନେ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । ମହାନଦୀର ଜଳରେ ଫୁଲି ଉଠି ଗାଁର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଶସ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ବନ୍ୟାପ୍ଲାବିତ କରେ । ଏହା ଗାଁ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରକାରେ ଦୁଃଖ ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାରେ ରବି ଜାତୀୟ ଚାଷ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।
### ଫତେଗଡ଼ ମୁଣ୍ଡିଆ 
ଗାଁର ପଶ୍ଚିମରେ ଗାଁ ମୁଣ୍ଡିଆ ଅବସ୍ଥିତ । ତା ପାଖକୁ ଲାଗି ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ବନାଞ୍ଚଳର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ବନପ୍ରକଳ୍ପର ୨୦ ହେକ୍ଟର ପରିମିତ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ । ଗାଁ ମୁଣ୍ଡିଆ ଇଉକାଲିପଟାସ ଗଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀ ଜାଳେଣି ପାଇଁ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ଜଙ୍ଗଲକୁ ପାଳି କରି ଜଗିଥାନ୍ତି ଗ୍ରାମବାସୀ । ସମ୍ବର ଓ ବାରାହ ଚଳପ୍ରଚଳ ଛଡ଼ା ଜଙ୍ଗଲରେ କୌଣସି ହିଂସ୍ର ଜୀବଜନ୍ତୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ ।

## ଗାଁର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ 
### ରଙ୍ଗମାଟି 
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶେଷ ନାଲିମାଟି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମାର୍ଗଶିର ମାସରେ ଏହି ମାଟି ନେବାପାଇଁ ଆଖ ପାଖ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲୋକମାନେ ଆସିଥାନ୍ତି । ରଙ୍ଗ ମାଟିରେ ଘର ଲିପା ପୋଛା କରାଯାଏ । ମାଣବସା ଗୁରୁବାର ଦିନ ଘର ଲିପାପୋଛା କରି କାନ୍ଥ ଓ ଭୁଇଁରେ ଝୋଟି ଚିତା ପକାଯାଏ । ନାଲିମାଟିରେ ଆମ୍ବ ଓ ପଣସ ଚାଷ ଭଲ ହୁଏ । ଗାଁ ମୁଣ୍ଡିଆକୁ ଲାଗି ଆମ୍ବତୋଟା, ପଣସ ବାଗେନା ଓ କାଜୁ ବଗିଚାମାନ ଅଛି । ଏଠିକାର ଋତୁକାଳୀନ ଆମ୍ବ ପଣସ ଓ କାଜୁ ବାହାରକୁ ରପ୍ତାନି ହୁଏ ।

### ଶିରିଶ ଗହୀର ଓ ଲଙ୍ଗଳ ବ୍ୟବସାୟ 
ଜନବସତିକୁ ଲାଗି ପୂର୍ବରେ କାଳିଗିରି ନଦୀ, ଉତ୍ତରରେ ଦଶମନ୍ତପୁର ଓ ମଣିପୁର, ଓ ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରେ ବିଜିପୁର ଓ ପିଠାଖାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଚାଷ ଜମି ଅଛି । ଜନବସତି ନାଲି ମାଟି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଚାଷ ଜମି ଖଳିମାଟିରେ ପୁଷ୍ଟ । ପ୍ରତି ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ଥରେ ମହାନଦୀରେ ବଡ଼ ଧରଣର ବନ୍ୟା ଆସି ନଦୀ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଗହୀର ପାଟ&nbsp; ସମେତ ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଶସ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇ ପଟୁମୟ କରେ । ପଟୁମାଟିରେ ରବିଜାତୀୟ ଫସଲ ଭଲ ହୁଏ ।&nbsp; ଏ ଅଞ୍ଚଳର ଜମିରେ ଅଧିକାଂଶ ଖାଳିମାଟି ମିଳେ । ଖଳିମାଟିରେ ଶିରିଶ ଗଛ ଭଲ ବଢ଼େ । ଶିରିଶ ଏକ କଣ୍ଟା ଜାତୀୟ ଗଛ । ଏହି ଗାଁର ଗହୀର ବିଲ ଶିରିଶ ଗଛମୟ । ବିଲ ହିଡ଼ରେ ଶିରିଶ ଜଙ୍ଗଲ ଏ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ । ଶିରିଶ ଗଛ ଗଣ୍ଡିରୁ ତିଆରି ଲଙ୍ଗଳ ପନି ଓ କଣ୍ଟି ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୋଇଥାଏ । ଲଙ୍ଗଳ ବିକ୍ରିରୁ ଏ ଅଞ୍ଚଳର ଚାଷୀ ବେଶ ଲାଭବାନ ହୋଇଥାନ୍ତି ।

### କାଙ୍କଡ଼ ଚାଷ 
କାଙ୍କଡ଼ ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିତ । ଖଳିମାଟି କାଙ୍କଡ଼ ଚାଷ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ । ଗାଁ ବିଲ ହିଡ଼ରେ ଶିରିଶ ଭଳି କଣ୍ଟା ଜାତୀୟ ଗଛ ପ୍ରଚୁର ଥିବାରୁ ରଞ୍ଜା (ଡାଳ) ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ । ଏହାର ମଞ୍ଜି ମାଟିତଳେ ଦୁଇ ଚାରି ବର୍ଷ ରହିବା ପରେ ଏହି ମୁଣ୍ଡାରୁ ଯେଉଁ ଗଛ ବାହାରେ ସେଥିରେ ଭଲ ଫଳ ଧରେ । ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାସରେ କାଙ୍କଡ଼ ମୁଣ୍ଡା ଗଜା ଧରେ । ଚାଷୀ ନିଜ ବିଲ ହିଡ଼ରେ ରଞ୍ଜା ପୋତି କୀଟନାଶକ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଗଛର ଯତ୍ନ ନିଏ । ଶ୍ରାବଣ ଓ ଭାଦ୍ରବ ମାସ ବେଳକୁ ଗଛରେ ଫଳ ଧରେ ।  ଦେଶୀ କାଙ୍କଡ଼ ଚାଷ ପାଇଁ ଫତେଗଡ଼ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ନାଁ କରଛି । ଅମଳ ଋତୁରେ ଦୈନିକ ୫କୁଇଣ୍ଟାଲ କାଙ୍କଡ଼ ସହରକୁ ରପ୍ତାନି ହୋଇଥାଏ । କିଲୋ ପ୍ରତି ଦର ୬୦ରୁ ୧୫୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ରି ହୁଏ । ଦେଶୀ କଙ୍କଡ଼ର ସ୍ୱାଦ ଆନ୍ଧ୍ର ବଡ଼ କାଙ୍କଡ଼ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ । କାଙ୍କଡ଼ ଭଜା ଓ ତରକାରୀ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପରିବାରଙ୍କ ରାନ୍ଧଣାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

### ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଛେନାପୋଡ଼ 
ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ଛେନାପୋଡ଼ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି । ଛେନାପୋଡ଼ ଓ ଛେନା ଗଜା ତିଆରିରେ ଫତେଗଡ଼ ଗ୍ରାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ଗାଁରେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ଗଉଡ଼ ପରିବାର ବାସ କରନ୍ତି । ଗୋପାଳନ ଓ ଦୁଗ୍ଧ ସଂଗ୍ରହ ଛେନାପୋଡ଼ ବ୍ୟବସାୟକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଛି । ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଛେନା ତିଆରି କାମରେ ଦଶଟି ପରିବାର ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି । ଫତେଗଡ଼ରେ ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଛେନା ଭାଟି ଅଛି । ଏଥିରୁ ଦୈନିକ ୪ କୁଇଣ୍ଟାଲ ଛେନାପୋଡ଼ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ ଯାହା ଜିଲ୍ଲା ଓ ଜିଲ୍ଲା ବାହାରକୁ ରପ୍ତାନି ହୁଏ । ତିଆରିର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଛେନାପୋଡ଼ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଂଚଳରେ ହିଁ ବିକ୍ରି ହୋଇଯାଏ । ପାହାଳ ରସଗୋଲା ତୁଳନାରେ ଛେନାପୋଡ଼ ଶସ୍ତା ଓ ଉଚ୍ଚମାନର ହୋଇଥିବାରୁ ଜିଲ୍ଲାର ମିଠା ଦୋକାନମାନଙ୍କରେ କେବଳ ଛେନାପୋଡ଼ର ରାଜୁତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଛେନାପୋଡ଼ କିଲୋପ୍ରତି ୧୦୦/- ଟଙ୍କାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି 'କାଳିଆ' ସ୍ପେଶାଲ ଛେନାପୋଡ଼ ୩୨୦/- ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ରି ହୁଏ । ଛେନାପୋଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀ କେବଳ ଫତେଗଡ଼ ବଜାରରେ ଅତି କମ ଲାଭରେ କିଲୋ ପ୍ରତି ମାତ୍ର ୧୦୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି । ଗାଁ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯିବାଆସିବା କରୁଥିବା ଯାତ୍ରୀ ଛେନାପୋଡ଼ ଚାଖିବା ସହ ସାଙ୍ଗରେ ଫତେଗଡ଼ ଛେନାପୋଡ଼ ନେବାକୁ ଭୁଲିନଥାନ୍ତି ।

## ଗାଁ ଚିତ୍ରପଟ୍ଟ 

File:Fategarh sh 38 road.jpg|thumb| ଫତେଗଡ଼ ଛକ
File:Balunkeshwara temple, Fategarh.jpg|thumb|ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
File:Jagara jatra in Balunkeshwar temple fategarh 06.jpg|thumb|ଜାଗର ଯାତ୍ରା
File:Village road to fategarh kaligiri river.jpg|thumb| ଗାଁ ରାସ୍ତା
File:Balunkeshwar temple fategarh 4.jpg|thumb|ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଫତେଗଡ଼
File:Balunkeshwar temple, Fategarh.jpg|thumb|ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
File:Fategarh High School, Fategarh.jpg|thumb|ଫତେଗଡ଼ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ, ଫତେଗଡ଼ (ନୋଡାଲ କେନ୍ଦ୍ର)
File:Fategarh Police Station, Fategarh.jpg|thumb|ଫତେଗଡ଼ ପୋଲିସ ଥାନା
File:Fategarh Police Station, Fategarh1.jpg|thumb|ଫତେଗଡ଼ ପୋଲିସ ଥାନା
File:Brahmani devi temple, Fategarh.jpg|thumb|ବ୍ରାହ୍ମଣୀଦେବୀ ମନ୍ଦିର
File:Brahmani devi temple fategarh 01.jpg|thumb|ଗାଁର ଇଷ୍ଟ ଦେବୀ ମା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଦେବୀ
File:Fategarh sh 38.jpg|thumb|ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ ସଂଖ୍ୟା ୩୮
File:ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗି bhagabata tungi in fategarh, odisha.jpg|thumb|ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗି
File:Grama debati in fategarh odisha.jpg|thumb|ଗ୍ରାମ ଦେବତୀ
File:Fategarh sh 38 road.jpg|thumb|ଫତେଗଡ଼ ରାସ୍ତା ୩୮ ନମ୍ବର ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ, ଫତେଗଡ଼ ବଜାର, ଚେକ ଗେଟ (ତନଖି ଫାଟକ)
File:Dola Jatra in fategarh, odisha ଦୁଇ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଫତେଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶା 01.jpg|thumb|ବିମାନରେ ବସି ଠାକୁରଙ୍କର ଭୋଗ ଖିଆ
File:Dola Jatra in fategarh, odisha ଦୁଇ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଫତେଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶା 02.jpg|thumb|ବିମାନରେ ବସି ଠାକୁରଙ୍କର ଭୋଗ ଖିଆ
File:Dola Jatra in fategarh, odisha ଦୁଇ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଫତେଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶା 03.jpg|thumb|ବିମାନରେ ଠାକୁର
File:Dola Jatra in fategarh, odisha ଦୁଇ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଫତେଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶା 05.jpg|thumb|ବିମାନରେ ଠାକୁର
File:Dola Jatra in fategarh, odisha ଦୁଇ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଫତେଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶା 20.jpg|thumb|ଛତି
File:Dola Jatra in fategarh, odisha ଦୁଇ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଫତେଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶା 19.jpg|thumb|ଛତି
File:Dola Jatra in fategarh, odisha ଦୁଇ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଫତେଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶା 21.jpg|thumb|
File:Dola Jatra in fategarh, odisha ଦୁଇ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଦୋଳ ମେଳଣ ଫତେଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶା 22.jpg|thumb|ଦୋଳ ମେଳଣ
File:Dola melana fategarh.jpg|thumb|ଦୋଳ ପୁର୍ଣ୍ଣମୀ ଅବସରରେ ଗାଁ ମଝିରେ ହରି ହର ଭେଟ
File:Khudurukuni osha in fategarh.jpg|thumb|ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା କୋଠୀରେ ମା ମଙ୍ଗଳା
File:Gahma dian in fategarh 03.jpg|thumb|ଗହ୍ମା ଡିଆଁ ଖେଳ
File:CHHENAPODA BHATI in FATEGARH, ODISHA 01.jpg|thumb|ଏକ ଛେନାପୋଡ଼ ଭାଟି
File:CHHENAPODA BHATI in FATEGARH, ODISHA 02.jpg|thumb|ଏକ ଛେନାପୋଡ଼ ଭାଟି
File:CHHENAPODA STALL in FATEGARH, ODISHA.jpg|thumb|ଏକ ଛେନାପୋଡ଼ ଦୋକାନ
File:CHHENAPODA in FATEGARH, ODISHA 07.jpg|thumb|ଏକ ଛେନାପୋଡ଼ ଦୋକାନ
File:CHHENAPODA in FATEGARH, ODISHA 08.jpg|thumb|ଏକ ଛେନାପୋଡ଼ ଦୋକାନ
File:CHHENAPODA BAZAR FATEGARH, ODISHA 09.jpg|thumb|ଛେନାପୋଡ଼ ବଜାର ଫତେଗଡ଼
File:Fategarh jungle view from kaligiri river.jpg|thumb|ଫତେଗଡ଼ ରାସ୍ତା

## ଅଧିକ ଜାଣନ୍ତୁ
*କାଙ୍କଡ଼
*ଛେନାପୋଡ଼
*ନୀଳମାଧବ ମନ୍ଦିର
*ପଠାଣି ସାମନ୍ତ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର