open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ପାର୍ବତୀ ବାଉଲ

) ଅନୁଷ୍ଠିତ ରୁହାନିୟତ (Ruhaniyat) ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସଙ୍ଗୀତ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପରିବେଷଣ କରୁଛନ୍ତି ପାର୍ବତୀ ବାଉଲ - ସନ ୨୦୧୧]]

**ପାର୍ବତୀ ବାଉଲ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Parvathy Baul** (ଜନ୍ମ ୧୯୭୬) ବେଙ୍ଗଲର ଜଣେ ବାଉଲ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଗାୟିକା, ସଙ୍ଗୀତକାର ଓ କଥାକାର । ବେଙ୍ଗଳର ବାଉଲ ଗୁରୁ ଶାନ୍ତନୁ ଦାସ ବାଉଲ, ଶଶାଙ୍କ ଘୋଷାଇ ବାଉଲଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଭାରତ ଓ ବିଦେଶରେ ସନ ୧୯୯୫ରୁ ବାଉଲ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଛନ୍ତି । 

ସନ ୧୯୯୭ରୁ ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ (Thiruvananthapuram), କେରଳରେ ବାସ କରିଥିବା ପବ କଥାକଲୀ (‌*Pava Kathakali*) ଗ୍ଲୋବ କଣ୍ଢେଇ ନୃତ୍ୟ କଳାକାର ରବି ଗୋପାଳନ ନାୟାରଙ୍କୁ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ 'ଏକତାରା ବାଉଲ ସଙ୍ଗୀତ କଲାରି' ନାମକ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି ।  

## ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ଓ ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ (Bengali Brahmin) ପରିବାରେ ମୌସୁମୀ ପରିଆଲ ନାମରେ ପାର୍ବତୀ ବାଉଲ‌ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାର ମୁଳତଃ ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗର ଅଧିବାସୀ ଥିଲେ ଓ ଭାରତ ବିଭାଜନ (partition of India) ସମୟରେ ଦେଶାନ୍ତର ହୋଇ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗକୁ ଆସି ବସବାସ କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ରେଲ‌ୱେରେ କାମ କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ଇଞ୍ଜିନିଅର ପିତା ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ରୁଚି ରଖୁତିଲେ ଓ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେଉଥିଲେ ଝିଅକୁ ନେଇ ସେଠାକୁ ଯାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାତା ରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କର (Ramakrishna) ଭକ୍ତ ଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ଚାକିରୀ ଜୀବନରେ ବଦଳୀ ହେଉଥିବା ଯୋଗୁ ସେ ତାଙ୍କ ସ‌ହିତ ଆସାମ, କୁଚ ବେହାର (Cooch Behar) ଓ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ରହି ବଢ଼ିଥିଲେ । କୁଚ ବିହାରର ସୁନିତୀ ଏକାଡେମୀରୁ ସେ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ପାସ କରିଥିଲେ । 

ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ସେ ଶ୍ରୀଲେଖା ମୁଖର୍ଜୀଙ୍କଠାରୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କଥକ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ ଶାନ୍ତିନିକେତନର ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କଳା ଭବନରେ ଭିଜୁଆଲ ଆର୍ଟିସ୍ଟ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥଲେ ।  ପୂର୍ବରୁ ସେ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା (Hindustani classical music) ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତିନିକେତନ‌କୁ ଟ୍ରେନରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏକ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ବାଉଲ ଗାୟକ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ପାରମ୍ପରିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଉଥିବା ଶୁଣିଲେ । ଏହା ପରେ ତାଙ୍କର ଶାନ୍ତିନିକେତନ ହତା ଭିତରକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଆସୁଥିବା ମହିଳା ବାଉଲ ଗାୟିକା ଫୁଲମାଲା ଦାସୀଙ୍କ ସ‌ହିତ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା । ଅବିଳମ୍ବେ ସେ ଫୁଲମାଲାଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କଲେ ଓ ଅନେକ ବାଉଲ ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କୁ ପରିଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ଯିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶିକ୍ଷକଠାରୁ ଶିଖିବାକୁ ଫୁଲମାଲା ଉପଦେଶ ଦେଲେ । ଏହି ଅବଧିରେ ସେ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ବାଙ୍କୁରାରୁ ଆସିଥିବା ଅଶୀ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ସନାତନ ଦାସ ବାଉଲଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖିଲେ । ବାଙ୍କୁରା ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ସୋନାମୁଖିରେ (Sonamukhi) ଥିବା ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ । ପ୍ରାୟ ୧୬ ଦିନ ପରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦିକ୍ଷା (diksha) ଗ୍ରହଣ କରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଗୁରୁ ପଦରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ । ସାତ ବର୍ଷ କାଳ ସେ ଗୁରୁଙ୍କ ସାଥୀରେ ବୁଲି ବୁଲି ତାଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ, ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଗାଇଲେ, ବାଉଲ ଗୀତ ନାଚ ଶିଖିଲେ, ଏକତାରା ଓ ଅଣ୍ଟାରେ ବନ୍ଧାଯାଇ ବଜାଉଥିବା ଡୁଗ୍ଗି ନାମକ ଏକ ଡ୍ରମ ବଜେଇଲେ । ଅବଶେଷରେ ସେ ନିଜେ ଗାଇବାକୁ ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଓ ଏହା ପରେ ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗୁରୁ ଶଶାଙ୍କ ଘୋଷାଇ ବାଉଲଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ । ସତାନବେ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଘୋଷୀ ବାଙ୍କୁରା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରାମ ଖୋଇରବୋନିରେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ମହିଳା ଶିଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନିଚ୍ଛୁକ ଘୋଷାଈ ପ୍ରଥମେ କିଛି ଦିନ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ପରୀକ୍ଷା କଲା ପରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଅନ୍ତିମ ତିନି ବର୍ଷ ସେ ତାଙ୍କୁ ଅସଂଖ୍ୟ ଗୀତ ଓ ବାଉଲ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରାର ଜଟୀଳତା ବିଷୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗାଳୀ ଗାୟିକା
ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା

**ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା** (ଜନ୍ମ: ୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଭାରତୀୟ ମଡେଲ ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ  ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ଉର୍ବଶୀ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ମିସ୍ ଦିଭା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାର ବିଜୟୀ ଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୫ ମସିହାର ମିସ୍ ଇଉନିଭର୍ସ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।

ଉର୍ବଶୀ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ସିଂହ ସାହେବ ଦ ଗ୍ରେଟ୍ । ଏହାପରେ ସେ ସନମରେ (୨୦୧୬), ଗ୍ରେଟ୍ ଗ୍ରାଣ୍ଡ୍ ମସ୍ତି (୨୦୧୬), ହେଟ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୪ (୨୦୧୮), ପାଗଲ୍ ପନ୍ଥି (୨୦୧୯) ଭଳି ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା 
ଉର୍ବଶୀ ୧୯୯୪ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨୫ ତାରିଖରେ ହରିଦ୍ୱାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ନାମ ମୀରା ରାଉତେଲା ଏବଂ ବାପାଙ୍କ ନାମ  ମନ୍ୱୱର ସିଂହ ରାଉତେଲା । ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ନିଜ ସହର ହେଉଛି କୋଟଦ୍ୱାରା । ସେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ଲୁମିଙ୍ଗବେଲ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ସ୍କୁଲରେ, ପରେ ସେଣ୍ଟ ଜୋସେଫ କନ୍‌ଭେଣ୍ଟ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିବାପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ  ।

## ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା 
ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ବଡ଼ ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ । ସେ ମିସ୍ ଟିନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟିନୀ ହୋଇଥିଲେ । ଜଣେ କୈଶର ମଡେଲ ଭାବରେ ଲାକ୍‌ମି ଫ୍ୟାସନ୍ ଉଇକ୍ ଏବଂ ଆମାଜନ୍ ଫ୍ୟାସନ୍ ଉଇକ୍ର ରାମ୍ପରେ ଚାଲିଥିଲେ ।

ଏହାପରେ ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଉର୍ବଶୀ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ପ୍ରିନ୍ସେସ୍ ଏବଂ ମିସ୍ ଟୁରିଜିମ୍ କୁଇନ୍ ଅଫ୍ ଦ ଇଅର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଇସକ୍‌ଜାଦେ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା, ମାତ୍ର ସେ ମିସ୍ ଇଉନିଭର୍ସ ପାଇଁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିନଥିଲେ । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମିସ୍ ଇଉନିଭର୍ସ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତାଙ୍କୁ ଆଇ ଆମ୍ ସି ଟାଇଟେଲ୍ ମିଳିଥିଲା, ମାତ୍ର ବୟସ କମ ଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଟାଇଟେଲ୍ ଫେରସ୍ତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।

୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଉର୍ବଶୀ ପୁଣିଥରେ ମିସ୍ ଉଇନିଭର୍ସ ଇଣ୍ଡିଆର ବିଜେତା ହୋଇଥିଲେ । ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ମହିଳା ଯିଏକି ମିସ୍ ଉଇନିଭର୍ସ ଦୁଇଥର ଜିତିଛନ୍ତି । ୨୦୧୫ ମସିହାର ମିସ୍ ଉଇନିଭର୍ସ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଉର୍ବଶୀ ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।

## କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ 
ଉର୍ବଶୀ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ସିଙ୍ଗ୍ ସାହେବ ଦ ଗ୍ରେଟ୍, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ସନ୍ନି ଦେଓଲଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ହନି ସିଂହଙ୍କ ଆଲବମ୍ ଗୀତ *ଲଭ୍ ଡୋଜ୍‌*ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 

୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଉର୍ବଶୀ କନ୍ନଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କନ୍ନଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ମିଷ୍ଟର ଐରାବତ୍ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟକୁ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ନାପସନ୍ଦ କରିଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟକୁ ପ୍ରସଂଶା କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଉର୍ବଶୀ ଦୁଇଟି ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ସନମରେ ଏବଂ ଗ୍ରେଟ୍ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ମସ୍ତିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏଥି ସହିତ ଦୁଇଟି ଆଲବମ୍‌ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ସେ କାବିଲ୍ କଥାଚିତ୍ରର ଏକ ଗୀତରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଦର୍ଶକ ବହୁତ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଏକ ବାଂଲାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଉର୍ବଶୀ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ହେଟ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୪ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
କିତାବ

***କିଥାବ ବା କିତାବ***  (ମଲାୟାଲମ: കിത്താബ്) ଏକ ମଲୟାଲମ ଭାଷାର ନାଟକରେ ଏପରି ଏକ ଯୁବତୀର ହାସ୍ୟରସାତ୍ମକ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି ଯିଏ 'ଅଜାନ' ଡାକିବା ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛି । ସାମୁହିକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ନିମନ୍ତେ ମସଜିଦରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ତାହାକୁ ଅଜାନ କୁହାଯାଏ ଓ ଏହାକୁ କେବଳ ପୁରୁଷ ମୁଏଜ୍ଜିନ ବା ମୁକ୍ରି ଡାକିଆସୁଛନ୍ତି ।  ସେହି ଝିଅ ନିଜ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଙ୍କର ମହିଳାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପୀଡ଼ନ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରି ଗୋଷ୍ଠୀର କାନୁନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ନୃତ୍ୟ କରି ବିଦ୍ରୋହ କରିଛି, ତାଙ୍କୁ ମନା ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଚୋରୀ କରିଛି ଓ 'ଭାଙ୍ଗ' ଡାକିବାକୁ ଦାବୀ କରିଛି । 

ଏହି ନାଟକ କାହାଣୀକାର-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରଫିକ ମଙ୍ଗଳସେରୀ ଲେଖିଛନ୍ତି ।  ଏହା ସନ ୨୦୧୮ର ନଭେମ୍ବର ମାସରେ କେରଳରେ ରିଲିଜ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ କେରଳରେ ମହିଳା ଅଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା ଓ ଯେତେବେଳେ ଶାବରୀମାଳା ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ ତ‌ଥା ମୁସଲମାନ ମହିଳାଙ୍କର ଧାର୍ମିକ କାମରେ ଭାଗ ନେବା ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ଇମାମ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଓ ମସଜିଦରେ ପ୍ରାର୍ଥନା ଅଧିକାର ନିମନ୍ତେ ଅଧିକାର ନିମନ୍ତେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା । 

## ପ୍ରେରଣା
ରଫିକ କ‌ହନ୍ତି, ତାଙ୍କର କିଥାବ ନାଟକ ଭାଙ୍ଗୁ କାହାଣୀ ଉପରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ନୁହେଁ; ଏହା ଉନ୍ନି ଆରଙ୍କ (Unni R.) କାହାଣୀ 'ଭାଙ୍ଗୁ'ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ରୁପାନ୍ତର । କିନ୍ତୁ ଉନ୍ନିଙ୍କ କଥନ ଅନୁସାରେ ଏହି ନାଟକ ତାଙ୍କର ଲିଖିତ କାହାଣୀର ବିଚାର ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମୂଲ୍ୟ ସ‌ହିତ ସମ ବୋଧକ ନୁହେଁ । ମଲୟାଲମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭି କେ ପ୍ରକାଶ (V. K. Prakash) ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନିଙ୍କର ଭାଙ୍ଗୁକୁ ନେଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି ।  

## କଥାବସ୍ତୁ
ଗୋଟିଏ ମୁସଲମାନ ଝିଅର ତା ନିଜର ପିତା ଭଳି ମୁଏଜ୍ଜିନ ହୋଇ ବଡ଼ ପାଟିରେ ଅଜାର ଡାକିବାର ଇଚ୍ଛା ହୋଇଛି । ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭଜା ମାଛ ଚୋରୀ କରି କ‌ହୁଛି, ଏହା ନୈତିକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭୁଲ ନୁହେଁ, କାରଣ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଦିଆଯାଉ ନଥିବା କଥା ସ୍ରଷ୍ଟା ଭଗବାନ ବୁଝୁଛନ୍ତି । ଝିଅର ଏହି କାମକୁ ତାଙ୍କର ପିତା ଦୋଷାବ‌ହ କ‌ହୁଛନ୍ତି ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଖାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟର କେବଳ ଅଧା ଖାଦ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ ବୋଲି କ‌ହୁଛନ୍ତି । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଦୁଷ୍ଟାମୀଭରା ଝିଅ କ‌ହୁଛି, "ତାହେଲେ ଝିଅମାନେ ପୁରୁଷ ପିନ୍ଧୁଥିବା ପୋଷାକର ଅଧା କାହିଁକି ନ ପିନ୍ଧିବେ ?" 

ଏହି କଳହ ସମୟରେ ଝିଅ ତାହାର ଅଜାନ ଡାକିବା ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛି । ତାହାର ପିତା ଏକ ବଡ଼ ବ‌ହି (କିତାବ) ଦେଖେଇ ତାହାର ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସେହି ବିତାବରେ ମିଳିଯିବ ବୋଲି କ‌ହୁଛନ୍ତି ଓ ଝିଅକୁ ତାଲା ପକେଇ ରଖିଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ନାଟକରେ ଆଉ  ଭାଗ ନେଇପାରିବ ନାହିଁ । ଝିଅକୁ ବାପା କ‌ହୁଛନ୍ତି, "ଯଦି ସେ ଏହିଭଳି କାମ କରେ ତା'ହେଲେ କେବେହେଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପାରିବନି ।" 

ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଝିଅ କ‌ହୁଛି, "ଯଦି ଗାଇଲେ ବା ନାଚିଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ହେବନି, ତାହେଲେ ମୋର ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ ।" ମନା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଝିଅ ନାଟକରେ ଭାଗ ନେବାରୁ ବାପା ନିଜ ଝିଅକୁ ମାରିଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଛନ୍ତି । ଏତିକିବେଳେ ଝିଅର ମାଆ କ‌ହୁଛନ୍ତି, "ଆପଣ କେବଳ ମୁଏଜ୍ଜିନ ନୁହନ୍ତି, ଏକ ବାପା ମଧ୍ୟ ।" ଏହା ପରେ ବାପା ଝିଅଙ୍କୁ ନାଟକରେ ଅଜାନ (azaan) ଡାକିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛନ୍ତି ଓ ଏହା ପରେ ନାଟକ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି ଓ ସମସ୍ତେ ପ୍ରର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ମହିଳା ଅଧିକାର
ୟୁମଲେମ୍ବମ ଗାମ୍ଭିନୀ ଦେବୀ

**ୟୁମଲେମ୍ବମ ଗାମ୍ଭିନୀ ଦେବୀ** ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Yumlembam Gambhini Devi**) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମଣିପୁରୀ ନାଟ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଗାୟିକା (Nata Sankirtana) ଓ ମଣିପୁରୀ ରାସ ନର୍ତ୍ତକୀ (Manipuri Raas) ଅଟନ୍ତି । ଜ‌ୱାହରଲାଲ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସେ ଜଣେ ଫାକଲ୍ଟି ସଭ୍ୟ ଓ ସନ ୧୯୮୮ରେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (Sangeet Natak Akademi Award) ପାଇଛନ୍ତି ।  
ସନ ୨୯୯୫ରେ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି । 

## ଜୀବନୀ 
ସନ ୧୯୪୫ର ପ୍ରଥମ ଦିନ ୱାଇସ୍କୁଲ ହିରୁହମ୍ବା ଲେଇକାଇ, ମଣିପୁର Manipur, ଭାରତର ନାଟ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ପରିବେଶକ ୱାଇ. ଗୁଲାପ ସିଂହ ଔରଷରେ ଗାମ୍ଭିନୀ ଦେବୀ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯିଏ କି ଆଠ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ଥ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ।  ସେ ମାତ୍ର ୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥଲେ । ପରେ ସେ ଜ‌ୱାହରଲାଲ ନେହରୁ ମଣିପୁର ନୃତ୍ୟ ଏକାଡେମୀରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି *ରାସ*ରେ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଡିପ୍ଲୋମା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏକାଡେମୀରେ ସେ ଖ୍ୟାତନାମା ଅମୁଦୋନ ଶର୍ମା, ମଇସନମ ଅମୁବି ସିଂହ (Maisnam Amubi Singh), ଖାଇଦିମ ଲିକେଶୋର ସିଂହ, କ୍ଷେତ୍ରିତୋମ୍ବି ଦେବୀ, ଗାଙ୍ଗୋମ ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଓ ଇବୋପିଶକ ଶର୍ମାଙ୍କଠାରୁ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ଓ ନଙ୍ଗମାଇଥେନମ ତୋମ୍ବା ସିଂହ, ଖଣ୍ଡ ମୋଇନ ଦାନ, ଗାଙ୍ଗୋମ ଜୋଗେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଓ ଥୋକଚୋମ ଗୋପାଲ ସିଂହଙ୍କଠାରୁ ମୋନୋହରସାଇ କିର୍ତ୍ତନ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । 

ଗାମ୍ଭିନୀ ଦେବୀ‌ଙ୍କୁ ସନ ୧୯୭୯ରେ ମଣିପୁରୀ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ (Manipuri Sahitya Parishad) ପକ୍ଷରୁ *ନୃତ୍ୟ ରତ୍ନ ପୁରସ୍କାର* ଓ ସନ ୧୯୮୦ରେ ମଣିପୁର ପ୍ରଦେଶ କଳା ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ *ନାଟ ସଂଗୀତ ପୁରସ୍କାର* ଦିଆଯାଇଥିଲା ।  ସନ ୧୯୮୮ରେ ନାଟ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ନିମନ୍ତେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (Sangeet Natak Akademi Award) ପାଇଥିଲେ, ଓ ସେହି ବର୍ଷ ମିନିଷ୍ଟ୍ରି ଅଫ ହ୍ୟୁମାନ ରିଶୋର୍ଷ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ (ଇଣ୍ଡିଆ)ର (Ministry of Human Resource Development) ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଅଫ କଲଚର ଅଧିନରେ ବରିଷ୍ଠ ଫେଲୋସିପ ନିମନ୍ତେ ସେ ବଛା ହୋଇଥିଲେ ।  ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନରେ ପୁରସ୍କୃତ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନର୍ତ୍ତକୀ

ଶ୍ରେଣୀ:ଗାୟକ
ରୋହିଣୀ ଭାଟେ

**ରୋହିଣୀ ଭାଟେ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Rohini Bhate**) (Marathi: रोहिणी भाटे) (14 November 1924 – 10 October 2008) ଭାରତର ଜଣେ ଅତି ପୁରୁଖା କଥକ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଯିଏ ଜଣେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶକ, ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ, ଲେଖିକା, ଗବେଷିକା ଓ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର (Indian classical dance) ସମାଲୋଚିକା ଥିଲେ ।  ତାଙ୍କର ବୃତ୍ତି ଜୀବନରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଓ କାଳିଦାସ ସମ୍ମାନ (Kalidas Samman) ଭଳି ଅନେକ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ । 

ଜୟପୁର-ଅଟ୍ରଉଲି ଘରାନା (Jaipur) ଓ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଘରାନା (Lucknow gharanas) ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଦ୍ୱୟରେ ରୋହିଣୀ କଥକ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

ସେ ଅନେକ ନୃତ୍ୟ ରଚନାର ଭଣ୍ଡାର ଓ ଅଭିନୟର (*abhinaya* ) ଏକ ଅଭିନବ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ନିଜର ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଜ୍ଞାନ ଥିବା ଯୋଗୁ ସେ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ସଙ୍ଗୀତ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁଥିଲେ ।

## ଶିକ୍ଷା
ବିହାରର ପାଟନାରେ ଭାଟେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପୁଣେରେ ତାଙ୍କର ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।  କଥକ ନୃତ୍ୟରେ ସେ ପଣ୍ଡିତ ଲଚ୍ଛୁ ମହାରାଜ (Pandit Lachhu Maharaj) ପାଖରୁ ବାର ବର୍ଷ ଓ ପଣ୍ଡିତ ମୋହନରାଓ କଲ୍ଲିଆନପୁରକାରଙ୍କଠାରୁ (Mohanrao Kallianpurkar)

ରୋହିଣୀଙ୍କର ପରିଚିତ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ତବଲା ବାଦକ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ କାମତ (Chandrakant Kamat) ସ‌ହ ପୁଣେରେ ସନ ୧୯୫୨ରେ ଭେଟ ହୋଇଥିଲା ।  କଳାନିଧି ନାରାୟଣ (Kalanidhi Narayanan) ସ‌ହିତ ସେ କଥକ ଓ ଭାରତ ନାଟ୍ୟମରେ ଥିବା ଅଭିନୟର ତୁଳନାତ୍ମକ ଅନୁଶୀଳନ କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ଜଣେ କଥିକ ବିଶାରଦ ରେବା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବାନ୍ଧବୀ ଥିଲେ । 

## ମୃତ୍ୟୁ
ରୋହିଣୀ ଭାଟେ‌ ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ ତାରିଖ ୨୦୦୮ରେ ୮୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁଣେ ସ‌ହରରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବୋହୁ ଓ ଶିଷ୍ୟା ଶମା ଭଟେ (Shama Bhate) କଥନ ଅନୁସାରେ ଭଟେ ତାଙ୍କର ଜୀବନର ଶେଷ ୫ ବର୍ଷ ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ ଓ ସେହି ରୋଗର ଜଟିଳ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । 

## ପୁରସ୍କାର
* ୧୯୭୭: ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଦତ୍ତ 'ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର' 
* ୧୯୭୯: ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (Sangeet Natak Akademi Award)
* ୧୯୯୦: ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଗୌରବ ପୁରସ୍କାର 
* ୨୦୦୧: କାଳିଦାସ ସମ୍ମାନ (Kalidas Samman)
* ୨୦୦୬: Sangeet Natak Akademi Fellowship
* ୨୦୦୭: ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ, ଦିଲ୍ଲୀର 'ଏକାଡେମୀ ରତ୍ନ' ପୁରସ୍କାର । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ
ବାଣାଈ (ଠାକୁରାଣୀ)

with his two chief wives: Mhalsa and Banai]]

**ବାଣାଈ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ  **Banai**), ( , ବେଳେ ବେଳେ **ବାନାଈ**/  बानाई), ଅନ୍ୟ ନାମ ବାନୂ/ **Banu** (Bāṇu, बानू)  ଓ ବାନୂ-ବାଈ/ **Banu-bai** (Bāṇu-bāī, बानू-बाई) ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁରାଣୀ ଓ ଶିବଙ୍କର ଅବତାର ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ । ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କୁ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ଓ ମୂଖ୍ୟତଃ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ତ‌ଥା କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଜେଜୁରିର ରାଜା ଭାବରେ ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କୁ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଏ ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅଛି । କେତେକ ପରମ୍ପରାରେ ବାଣାଈଙ୍କୁ ବିବାହିତା ପତ୍ନୀର ମାନ୍ୟତା ନ ଦେଇ ସଉତୁଣୀ କୁହାଯାଏ । 

ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ଧର୍ମ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବାଣାଈଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତରେ ସେ ମୂଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ବାଣାଈଙ୍କୁ ମେଣ୍ଢା ଚରାଳି ଜାତିର ଧାଙ୍ଗର (enDhangar) ବୋଲି କୁହାଯାଏ ବା ଅନ୍ୟ ମତରେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଅଂଶ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ । ପରମ୍ପରାର ଗାଥା ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ସ‌ହ ବିବାହ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ ହାଲସାଙ୍କ (Mhalsa) ସ‌ହ କଳହ ବିଷୟ ଚର୍ଚ୍ଚା କରାଯାଏ । ହାଲସାଙ୍କ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ସ‌ହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି । ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ସ‌ହିତ ସାଧାରଣତଃ ବାଣାଈଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା ଥାଏ ଓ ହାଲସା ମଧ୍ୟ ସାଥିରେ ଥାଆନ୍ତି ।  

ବାଣାଈ ସ୍ୱୟଂ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ଖାଣ୍ଡୋବା ମନ୍ଦିରରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଧାଙ୍ଗର ଜାତିର ସେ ମୁଖ୍ୟ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କ  
ମେଣ୍ଢାଦଳଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । 

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରମ୍ପରାର 'ମଲ୍ହାରୀ ମହାତ୍ମ୍ୟ'ରେ ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କୁ ଶିବ ଭାବରେ ମହତ୍ୱ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ତାଙ୍କର ଧରିତ୍ରୀ ସମ୍ପର୍କ ଓ ବାଣାଈ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଧାଙ୍ଗର ଲୋକ କଥାରେ ବାଣାଈ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଓ ସେଥିରେ ହାଲସାଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ତ‌ଥ୍ୟ ନାହିଁ; ମରାଠା (Marathas) ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜାତିରେ ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ସ‌ହିତ ହାଲସାଙ୍କ ବିବାହର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି ।

### ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ 
ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତରେ ବାଣାଈଙ୍କ ଜନ୍ମ ବୃତାନ୍ତର ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏନି । ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଲୋକ ରମ୍ଭା ଅପସରାର ଅବତାର କ‌ହନ୍ତି ଓ ଆଉ ଅନେକ ଲୋକ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ୭ କନ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ଜଣେ ହୋଇଥିବା କ‌ହନ୍ତି । ଜଣେ ଧାଙ୍ଗର ଗୋଟିଏ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଉଈ ହୁଙ୍କା ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଥିବା କୁହାଯାଏ । ବାଣାଈ ଏକ ଧନୀ ମେଣ୍ଢା ଚରାଳୀ ଭାବରେ ବଢ଼ିଲେ ଓ ୧୨ଟି ବିଭିନ୍ନ ଧାଙ୍ଗର ବସ୍ତିର ଓଭରସିଅର ହୋଇଗଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ମେଣ୍ଢାଙ୍କର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି, ଚରେଇବାକୁ ନିଅନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ସୁମନ ରାଓ

**ସୁମନ ରତନ ସିଂହ ରାଓ** (ଜନ୍ମ: ୨୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମଡେଲ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ବିଜୟୀନି ଅଟନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ସେ ବିଜେତା ଥିଲେ । ୨୦୧୯ ମସିହାର ଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଏକ୍ସେଲ୍ ଲଣ୍ଡନରେ ହୋଇଥିବା ମିସ୍ ୱାଲ୍ଡ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ । ଏଥିସହ ସେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମିସ୍ ଏସିଆ ଟାଇଟେଲ ଜିତିଥିଲେ । 

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା 
ସୁମନ ରାଓ ୧୯୯୮ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨୩ ତାରିଖରେ ରାଜସ୍ଥାନର ଉଦୟପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଆଇଦାନା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା, ରତନ ସିଂହ ରାଓ, ଜଣେ ଗହଣା ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ବେପାରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଆ ସୁଶୀଳା କନୱର୍ ରାଓ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ । ଜିତେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଚିରାଗ ନାମକ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ଭାଇ ଅଛନ୍ତି । ସୁମନାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୧ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ମୁମ୍ବାଇ ଆସିଯାଇଥିଲେ । ସେ ନବି ମୁମ୍ବାଇର ମହାତ୍ମା ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଆକାଡେମିକ୍‌ସ୍ ଆଣ୍ଡ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ । ଏବେ ସେ ମୁମ୍ବାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଚାଟାର୍ଡ୍ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ପଢ଼ୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ମାତୃଭାଷା ମେୱାରୀ ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି । ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରଶିକ୍ଷୀତା କଥକ ନର୍ତ୍ତକୀ ।

## ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା 
୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସୁମନ ମିସ୍ ନବି ମୁମ୍ବାଇ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ୨ୟ ହୋଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୨୦୧୯ ମସିହାର ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରାଜସ୍ଥାନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୯ ମସିହାର ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସେ ରାଜସ୍ଥାନରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୯ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ସେ ଏହି ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତିଥିଲେ । ମୁମ୍ବାଇର ସର୍ଦାର ବଲ୍ଲଭ ଭାଇ ପଟେଲ ଇଣ୍ଡୋର୍ ଷ୍ଟାଡିଅମ୍‌ରେ ତାଙ୍କୁ ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ୱାଲ୍ଡ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଥିଲେ ପୂର୍ବ ବର୍ଷର ବିଜୟୀନି ଅନୁକ୍ରୀତି ବାସ । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସେ ମଧ୍ୟ 'ମିସ୍ ରାମ୍ପୱାକ୍' ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ ।

### ମିସ୍ ୱାଲ୍ଡ ୨୦୧୯ 
ସୁମନ ରାଓ ୬୯ତମ ମିସ୍ ୱାଲ୍ଡ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୨୭ ଜଣ ପ୍ରତିଯୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ । ପିଏର୍ସ ମୋର୍ଗାନଙ୍କ ଅଧିନରେ ବିଚାର କରାଯାଉଥିବା ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ହେଡ୍-ଟୁ-ହେଡ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍‌ର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ସେ ଜିତିଥିଲେ । ବାଂଲାଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଥିବା ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସେ ବିଜୟୀନି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୪୦ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ସୁମନଙ୍କର ବିଉଟି ଉଇଥ୍ ଏ ପର୍‌ପୋସ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଟିର ନାମ ଥିଲା 'ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପ୍ରଗତି', ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଆଦିବାସୀ ତଥା ଆଦିମ ଜନଜାତିର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭଳଶୀଳ କରାଇବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଆଲୋବେରା ବା ଘିକୁଆଁରୀ ଏବଂ ଗୋଲାପରୁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଉପକରଣ ଏବଂ ଜେଲ୍‌ଆଦି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାପାଇଁ ସେ ମେସିନ୍ କିଣିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ମହିଳାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଗାଁମାନଙ୍କରେ ସହଜରେ ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷ ଆଦି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବେ । ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପ୍ରିନ୍ସେସ୍ ଦିବ୍ୟା କୁମାରୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ତରଫରୁ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଥିଳା, ଯାହାର ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଏହି ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର ଜରିଆରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ହସ୍ତତନ୍ତ, ଘର ସଜେଇବା ପାଇଁ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଉପକରଣ ଏବଂ ଗହଣା ଅଳଙ୍କାର ଆଦି ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ତାଲିମ ଦେଇପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଜୟପୁର ସିଟି ପାଲେସ୍‌ରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ସହ ତାଙ୍କର ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍‌ରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଭାରତ ସେବାଶ୍ରମ ସଂଘ ସହ ମଧ୍ୟ ମିଶି ତାଙ୍କ ପ୍ରକଳ୍ପର ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିକ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଇଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ପଦ୍ମା ସଚଦେବ

**ପଦ୍ମା ସଚଦେବ** (ଜନ୍ମ: ୧୯୪୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବି । ସେ ଡୋଗରୀ ଭାଷାର ଆଧୁନିକ ନାରୀ କବି ଅଟନ୍ତି । ସେ ହିନ୍ଦୀରେ ମଧ୍ୟ ଲେଖନ୍ତି । ହିନ୍ଦୀ କବିତା ପୁସ୍ତକ "ମେରି କବିତା ମେରେ ଗୀତ" ପାଇଁ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ସେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଓ  ୨୦୦୭-୦୮ ବର୍ଷ ପାଇଁ କବୀର ସମ୍ମାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ପଦ୍ମା ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର ରାଜ୍ୟର ପୁରମଣ୍ଡଳଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଜୟଦେବ ବଡୁ । ସେ ଜଣେ ସଂସ୍କୃତ ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ ଓ ୧୯୪୭ରେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ପଦ୍ମା ପ୍ରଥମେ ଡୋଗରୀ କବି ବେଦପାଳ ଦେବଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ସେ ଗାୟକ ସୁରିନ୍ଦର ସିଂହଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହନ୍ତି ।

## ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ପଦ୍ମା, ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଆକାଶବାଣୀ ଜମ୍ମୁରେ ଉପସ୍ଥାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ସୁରିନ୍ଦର ସିଂହଙ୍କ ସହ ପରିଚିତି ହୋଇଥିଲା । ସୁରିନ୍ଦର ଜଣେ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗାୟକ ଥିଲେ ଓ ସେତେବେଳେ ଆକାଶବାଣୀ ଜମ୍ମୁରେ ଡ୍ୟୁଟି ଅଫିସର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପଦ୍ମା ଆକାଶବାଣୀ ମୁମ୍ବାଇରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପଦ୍ମାଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ପୁସ୍ତକ ଥିଲା "ତୱି ତେ ଚହନ" (୧୯୭୬), "ହ୍ନେରିୟାଁ ଗଲିୟାଁ" (୧୯୮୨), "ପୋତା ପୋତା ନିମ୍ବଲ" (୧୯୮୭), "ଉତ୍ତର ବାହିନୀ" (୧୯୯୨) ଓ "ତୈନ୍ଥିୟାଁ" (୧୯୯୨) ।

ପଦ୍ମା ସଚଦେବ ହନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ଗୀତ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । "ପ୍ରେମ ପର୍ବତ", "ଆଖିଁ ଦେଖି", "ସାହାସ" ଆଦି ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୨୦୦୧
* ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୫
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୧
* କବିର ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୭-୦୮
* କୃତିତାଭ ସମଗ୍ର ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୫

## ଆଧାର 
### ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ
* 
* 
* 

## ବାହାର ଆଧାର
* Mother of Modern Dogri Poetry: A Literary Profile of Padma Sachdev

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ
ବର୍ଷା ଅଡାଲଜା

**ବର୍ଷା ମହେନ୍ଦ୍ର ଅଡାଲଜା** ଜଣେ ଗୁଜରାଟି ଲେଖିକା । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନାରୀବାଦ ଉପରେ ଉପନ୍ୟାସ, ନାଟକ ଏବଂ ମଧ୍ୟସ୍ଥାତା ଭିତ୍ତର ରଚନା ଉପରେ ଲେଖା ଲେଖି କରନ୍ତି । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ବର୍ଷାଙ୍କୁ ଗୁଜରାଟି ଭାଷା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ଅନ୍‌ସାର୍ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଡ୍ରାମା, ମଞ୍ଚ ନାଟକ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଆଦି ରଚନା କରନ୍ତି ଏବଂ ରେଡ଼ିଓ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କିଛି ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ବର୍ଷା ଅଡାଲଜା ୧୯୪୦ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧୦ ତାରିଖରେ ବମ୍ବେ (ଏବେର ମୁମ୍ବାଇ)ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗୁଣବନ୍ତରାୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏକି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଗୁଣବନ୍ତ ରାୟ ପୋପୋ ଭାଇ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ତାଙ୍କ ବାପା ଜଣେ ଗୁଜରାଟି ଔପନ୍ୟାସିକ, ପତ୍ରକାର ତଥା ନିବନ୍ଧକାର । ତାଙ୍କ ପରିବାର ଜାମନଗରର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦା । ବର୍ଷା ଅଡାଲଜା ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉଭୟ ଗୁଜରାଟି ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ସେ ସୋସିଓଲୋଜିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଡ୍ରାମା ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ବର୍ଷା ଦିଲ୍ଲୀର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଡ୍ରାମାରେ ଏକ ବୃତ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ବର୍ଷା ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଆକାଶବାଣୀ ମୁମ୍ବାଇରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ମୁମ୍ବାଇ ଆକାଶବାଣୀରେ ଜଣେ ବକ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୪ ମସିହାଯାଏଁ ସେଠାରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ବର୍ଷାଙ୍କର ବିବାହ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଅଡାଲଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୬ ମସିହାରୁ ବର୍ଷା ବିଧିବଦ୍ଧା ଭାବରେ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ  ଇଲା ଆରବ ମେହେଟ୍ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଲେଖିକା ତଥା ଔପନ୍ୟାସିକା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଆଦିବାସୀ ଭାଷା

**ଆଦିବାସୀ ଭାଷା** କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ଏବଂ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏକ ଭାଷା । ଏହି ଭାଷା ଭାଷାଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭିନ୍ନ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଦ୍ୱାରା କଥିତ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନ୍ମିତ ହୋଇଥାଏ । ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଜାତୀୟ ଭାଷା ହୋଇଥାଇପାରେ (ଆଇମାରା ଭାଷା ବଲିଭିଆର ଏକ ସରକାରୀ ଭାଷା) ବା ହୋଇନଥାଇପାରେ । ଜାତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ଭାଷା ହୋଇନଥାଇପାରେ । 

ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ପିଢ଼ିର ଭାଷାକୁ ପର ପିଢ଼ିକୁ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଭାଷାକୁ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ସଂସ୍କୃତିର ଅପସଂସ୍କୃତିକରଣ ହେତୁ ଆଦରି ନେଇଛନ୍ତି । ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ହତ୍ୟାର (ଭାଷାକୁ ମାରିଦେବା) ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଆଦିବାସୀ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ୨୦୧୯ ମସିହାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ବର୍ଷ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । "ଆଦିବାସୀ ଭାଷାର ଗୁରୁତର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଓ ସେସବୁର ଜରୁରୀ ସଂରକ୍ଷଣ, ପୁନର୍ଜୀବୀତ କରିବା, ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।"

## ଶିକ୍ଷା
ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଶବ୍ଦତାଲିକା, ବ୍ୟାକରଣ, ପଠନ ଓ ରେକର୍ଡ଼ିଂ ଆଦି ସହ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ଶିଖାଯାଇଥାଏ ।

୬,୦୦୦ ପାଖାପାଖି ଭାଷା ଅନ୍ୟ କାମ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ରେକର୍ଡ଼ିଂ ଯଥା ଅନୁବାଦ ଥିବା ଧାର୍ମିକ ଲେଖା ଆଦି ଶୁଣି କରାଯାଇପାରିବ ।

## ଗ୍ରନ୍ଥସୂଚୀ
* Frawley, William, & Hill, Kenneth C. (2002) *Making Dictionaries: preserving indigenous languages of the Americas. Berkeley: University of California Press.
* Harrison, K. David. (2007) *When Languages Die: the extinction of the world's languages and the erosion of human knowledge*. New York and London: Oxford University Press.
* Singerman, Robert. (1996) *Indigenous languages of the Americas: a bibliography of dissertations and theses*. Lanham, MD: Scarecrow Press
* Wurm, S. A. & Heyward, Ian (eds.) (2001) *Atlas of the World's Languages in Danger of Disappearing''. Paris: UNESCO Pub.

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଦିବାସୀ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ଅଧିକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର
ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ

**ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭକାର । ସେ ହାପିଲି ମେରେଡ୍ ହାପିଲି ଡିଭୋର୍ସଡ୍, ଉଇଦ୍ଆଉଟ୍ ଏ ଗୁଡ୍ ବାଏ ଏବଂ ଅମାୟାରା- ଦ ଏସେନ୍ସ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍ ଭଳି ତିନୋଟି ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଅମାୟାରା- ଦ ଏସେନ୍ସ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍ ବହିକୁ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ ଫର୍ ସୁଇସାଇଡ୍ ପ୍ରିଜରଭେସନ୍ ସଂଘଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ସ୍ୱାତୀ ଜଣେ ହୋଲିଷ୍ଟିକ୍ ହିଲର୍ ଏବଂ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ଉପନ୍ୟାସ ଆମାଜନ୍‌ର କିଣ୍ଡଲ ଆପ୍‌ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର କାନପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କାନପୁରର ଏଚ୍. ଏ. ଏଲ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ମଗଧ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ସ୍ୱାତୀ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆପ୍ଲିକେସନସ୍‌ରେ ସ୍ନାତକ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋରର ନ୍ୟାସ୍‌ଲାନ୍ ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ବିଜିନେସ୍‌ରେ ପଢ଼ିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶେଷ କରିଥିଲେ । ଏହାପ ସେ ପଉ, ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଇକୋଲ୍ ସୁପେରିଅର୍ ଦେ କମର୍ସ ପଢ଼ିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ମାର୍କେଟିଂ ଆଣ୍ଡ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସ୍‌ନାଲ୍ ମ୍ୟାନେଜ୍‌ମେଣ୍ଟ ବିଷୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ।

ସେ ପ୍ରାଇମେରି ବିଦ୍ୟାଳୟ ସମୟରୁ ଲେଖା ଲେଖି ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ବେମାର ପଡ଼ିବା ଫଳରେ ତାଙ୍କର ଚାକିରୀ ଛାଡ଼ି ପାଟନା ଫେରି ଆସିଥିଲେ । ଏହାର କିଛି ମାସ ପରେ ତାଙ୍କ ମାଆ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁପରେ ସେ ଜଣେ ଲେଖିବା ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପେଶା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ରଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବିରୋଧରେ ସାରା ଭାରତ ବର୍ଷରେ ଜନ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

୨୦୧୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ *ଉଇଦ୍ଆଉଟ୍ ଏ ଗୁଡ୍ ବାଏ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା*, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କର ଆତ୍ମହତା ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । ଏହାପରେ ତାଙ୍କର ୨ୟ ପୁସ୍ତକ *ଅମାୟାରା- ଦ ଏସେନ୍ସ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍* ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବିରୋଧରେ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁସ୍ତକଟିକୁ ଅନେକ ଲୋକ ପ୍ରସଂଶା କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସ୍ୱାତୀଙ୍କ ରଚିତ *ହାପିଲି ମେରେଡ୍ ହାପିଲି ଡିଭୋର୍ସଡ୍* ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଏକ ଝିଅର ନିଜସ୍ୱ ଇଚ୍ଛା ଓ ପିତାମାତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ସହ ବିବାହ ପରେ ଅସୁବିଧା ଏବଂ ଏହା ପରର ଫଇସଲା ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ସ୍ୱାତୀଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ୧୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରେ ତାଙ୍କର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଇ-ଉପନ୍ୟାସ *ଦ୍ୟାଟ୍ ରେନି ନାଇଟ୍* ଆମାଜନ୍ କିଣ୍ଡଲରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ୧୦ ଫେବୃଆରୀରେ *ଲଭ୍ ଆଟ୍ ଫାର୍ସ୍ଟ ନାଇଟ୍* ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରେମ ଭିତ୍ତିକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଇ-ଉପନ୍ୟାସ ଆମାଜନ୍ କିଣ୍ଡଲ୍‌ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । 

## ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 
* *ଉଇଦ୍ଆଉଟ୍ ଏ ଗୁଡ୍ ବାଏ* (୨୦୧୫)
* *ଅମାୟାରା- ଦ ଏସେନ୍ସ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍* (୨୦୧୬)
* *ହାପିଲି ମେରେଡ୍ ହାପିଲି ଡିଭୋର୍ସଡ୍* (୨୦୧୯)
**ଦ୍ୟାଟ୍ ରେନି ନାଇଟ୍* (୨୦୨୦)
**ଲଭ୍ ଆଟ୍ ଫାର୍ସ୍ଟ ନାଇଟ୍* (୨୦୨୦)

## ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ 
* 'ଓମେନ୍ ଆଚିଭର୍ସ' ଅଫ୍ ବିହାର- ୨୦୧୮"- ବିହାରର ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ଚେହେରା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରିରା ଆଇଭିଏଫ୍ ଗ୍ରୁପ୍ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ମହାଦେବୀ ବର୍ମା

**ମହାଦେବୀ ବର୍ମା** (୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୦୭ – ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୭) ଜଣେ ହିନ୍ଦୀ କବି, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ ଥିଲେ । ସେ ଆଧୁନିକ "ମୀରା" ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ୧୯୧୪-୧୯୩୮ରେ  ହିନ୍ଦୀ କବିତାରେ ପ୍ରଚଳିତ "ଛାୟାବାଦର" ସେ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ କବିତ ଥିଲେ । କବି ସମ୍ମିଳନୀ ଆଦିରେ ସେ ଜଣେ ପରିଚିତ କବି ଥିଲେ । ସେ "ପ୍ରୟାଗ ମହିଳା ବିଦ୍ୟାପୀଠର" ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ କୁଳପତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ 
### ଆଦ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ମହାଦେବୀ ୧୯୦୭ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ ତାରିଖରେ ଫରୁକ୍କାବାଦଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଆହ୍ଲାବାଦର କ୍ରସୱେଟ ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ମହାଦେବୀ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ସମାଜ କନ୍ୟାସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ବୋଝ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲା, ସେ ଏକ ଉଦାରଚିତ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ମହାଦେବୀ ଭଲ ପାଠ ପଢନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ସେ ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବିବାହ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ ।

### ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
୧୯୩୦ ମସିହାରେ ମହାଦେବୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ରାଜନୀତି ସହିତ ପ୍ରତକ୍ଷ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅହିଂସା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଖଦି ପିନ୍ଧିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ଇଂରାଜୀ ବର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ସେ "ଆହ୍ଲାବାଦ ମହିଳା ବିଦ୍ୟାପୀଠ"ର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ଏହା ଏକ ବେସରକାରୀ ହିନ୍ଦୀ ମାଧ୍ୟମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଥିଲା ଓ ବାଳିକାମାନଙ୍କୁ ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲା । ପରେ ସେ ଏହି ବିଦ୍ୟାପୀଠର କୁଳପତି ଆସନ ମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅନେକ ସଭା ସମିତି ଓ କବି ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୬ରେ ଏହି ପରି ଏକ ଗଳ୍ପ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଲେଖିକା ସୁଦକ୍ଷିଣା ବର୍ମା ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ।

ଶିକ୍ଷକତା ସହିତ ମହାଦେବୀ ଲେଖାଲେଖିରେ ମଧ୍ୟ ମଗ୍ନ ଥିଲେ । ହିନ୍ଦୀ ପତ୍ରିକା "ଚାନ୍ଦ"ର ସେ ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏହି ସମ୍ପାଦକୀୟ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ "ଶୃଙ୍ଖଳା କେ କଡିୟାଁ" ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ପତିଙ୍କ ନିଧନ ପରେ, ୧୯୬୬ ମସିହାରୁ ମହାଦେବୀ ଆହ୍ଲାବାଦରେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ରହିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ 
ଛାୟାବାଦର ଚାରି ଜଣ ପ୍ରମୁଖ କବିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବୀ ଜଣେ ଥିଲେ । ଅନ୍ୟମାନେ ଥିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ 'ନିରାଲା', ଜୟଶଙ୍କର ପ୍ରସାଦ ଓ ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ ପନ୍ତ । 'ୟାମା' ବ୍ୟତିତ 'ନୀଳକଣ୍ଠ' ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟଏକ ସାହିତ୍ୟ କୃତି । ଏଥିରେ ସେ ମୟୁର ସହିତ ନିଜର ଅନୁଭୁତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏହା ସିବିଏସଇର ୭ମ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । 'ଗୌର' ପୁସ୍ତକରେ ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗାଇ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । 'ମେରେ ବଚପନ କେ ଦିନ' ଓ 'ଗିଲୁ'ରେ ସେ ନିଜ ପିଲାଦିନ କଥା ଲେଖିଥିଲେ । ଏ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ସିବିଏସଇର ୯ମ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।   'ମଧୁର-ମଧୁର ମେରେ ଦୀପକ ଜଲ' ସିବିଏସଇର ୧୦ମ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । 'ସ୍ମୃତି କି ରେଖାୟେଁ' ମଧ୍ୟ  ସିବିଏସଇର ୧୨ଶ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । 

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ୧୯୫୬ : ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ
* ୧୯୭୯: କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ
* ୧୯୮୨: ଜ୍ଞାନପୀଠ ସମ୍ମାନ କବିତା ସଂଗ୍ରହ ୟମ ପାଇଁ
* ୧୯୮୮: ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ
* ୨୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୮: ଗୁଗୁଲ ନିଜ ଭାରତୀୟ ପୃଷ୍ଠାରେ ମହାଦେବୀଙ୍କର ଏକ ଡୁଡୁଲ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକା ପଢ଼ିବା ପାଇଁ 
* Gupta, Indra ''India's 50 Most Illustrious women'' 
* 
* 
* 

## ବାହ୍ୟ ଆଧାର 
* Works by Mahādevī Varmā at Google Books
* Mahadevi Verma at Kavita Kosh  (Hindi)
* Mahadevi Verma at Indohistory 
* Mahadevi Verma at Anubhuti
* Some poems of Mahadevi Verma (in Devanagari script)
* अनहद कृति ई-पत्रिका में 'आधुनिक युग की मीरा' महादेवी वर्मा  Mahadevi Verma at AnhadKriti

ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ବିଧୁଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ

**ବିଧୁଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ** (୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୨- ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ବିଧୁ ଭୂଷଣ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଚୌଦ୍ୱାର-କଟକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ବିଧୁଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ ୧୯୫୨ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବୀରକିଶୋର ପ୍ରହରାଜ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଚାରୁଲତା ପ୍ରହରାଜ ।
ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଭାରତ ମାତା

) ସ୍ଥାନରେ ଭାରତ ମାତାଙ୍କର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତୀ ]]
**ଭାରତ ମାତା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Bhārat Mātā**, **Mother India**,  (Hindi, from Sanskrit **Bhāratāmbā**/ ଭାରତାମ୍ବା/  ; अम्बा/ ଅମ୍ବା ଅର୍ଥା ମାତା) ଭାରତକୁ ମାନବୀକରଣ କରି ମା ଠାକୁରାଣୀ (mother goddess) ଆଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଥିବା ନାମକୁ କୁହାଯାଏ ।  ସାଧାରଣତଃ ତାଙ୍କୁ ଏକ ମହିଳା ଭାବରେ ଗେରୁଆ (saffron) ରଙ୍ଗର ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧେଇ ଗୋଟିଏ ଭାରତର ଜାତୀୟ ପତାକା ଧରିଥିବା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଏ ଓ କ୍ୱଚିତ ସାଥିରେ ଏକ ସିଂହ (lion) ମଧ୍ୟ ଥାଏ ।

## ଉପକ୍ରମ ଓ ଅର୍ଥ 
 ବିଜୟା ପତ୍ରିକାର ଏକ ପୃଷ୍ଠ ଚିତ୍ରରେ ଭାରତ ମାତା ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନଙ୍କ ଛବି ସ‌ହିତ ବନ୍ଦେ ମାତରଂ (Vande Mataram) ଲେଖାଯାଇଛି ।]]
ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୋଇଥିବା ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ପରିପ୍ରକ୍ଷୀରେ ଭାରତ ଉପମହାଦେଶକୁ ମାନବୀକରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ସନ ୧୮୮୨ରେ ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚାଟର୍ଜୀଙ୍କ (Bankimchandra Chatterjee) ଲିଖିତ ଆନନ୍ଦ ମଠ ପୁସ୍ତକରେ ଭାରତର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଭାରତମାତାଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୁ ମତ ବା କଳ୍ପନାରେ ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ସର୍ବଦା ମାତା କୁହାଯାଏ । ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ‌ଭୂମିକୁ ମାତା ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି । ଲକ୍ଷଣଙ୍କୁ ରାମ କ‌ହିଛନ୍ତି, "ଜନନୀ ଜନ୍ମ‌ଭୂମିଶ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗାଦପୀ ଗରୀୟସୀ" । ଏହି ଚିନ୍ତନ‌କୁ ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଅଧିକ ସାକାର କରି ସରଳ କରିଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ଚିନ୍ତନରେ ସମଗ୍ର ଭାରତ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ବାସ କରୁଥିବା ହିନ୍ଦୁ, ମୁସଲମାନ, ଶିଖ, ଖୀରସ୍ତାନ, ଜୈନ, ବୁଦ୍ଧ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ, ପାର୍ଶୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହା ଲେଖା ଥିଲା ଯାହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ବିନାୟକ ସଭରକର ବଦଳେଇ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁରାଣୀର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଦେଲେ । ଅନ୍ୟ ଜାତି ଓ ଧର୍ମର ଲୋକମାନେ ଏହି ଏକ ଧର୍ମର ଠାକୁରାଣୀ ଚିନ୍ତନ‌କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ । 
ଭାରତ ମାତା ଶବ୍ଦ ବିଷୟ ବା ଶବ୍ଦର ଧାରଣା ବଙ୍ଗାଳୀମାନେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ଯାହାକୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ସାଥିରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି କିନ୍ତ ଏହାର ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ବେଦ, ପୁରାଣ, ଗୀତା (Geeta), ମହାଭାରତ ଇତ୍ୟାଦି କୌଣସି ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଯୋଡ଼ା ହୋଇନାହିଁ । ଭାରତ ମାତାଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଦେବାଦେବୀ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିବା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ ବିଷୟ ଓ ମୂଳ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସତ୍ତା ନାହିଁ । ବିନାୟକ ସବରକର ଓ ଅରୋବିନ୍ଦୋ ଘୋଷଙ୍କ ସଫଳ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଫଳରେ ଭାରତ ମାତାଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଏକ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି କୋର୍ଟ, ସେନାବାହିନୀ ଓ କଂଗ୍ରେସ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ଅଫିସରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲା । ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏହାର ପ୍ରବେଶକୁ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ଓ ବି.ଆର. ଆମ୍ବେଦକର ଏହାକୁ କ୍ଷତିକାରକ କ‌ହି ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ଓ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ କାଢ଼ିଦିଆଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳକୁ ଏହା ଚେର ବ‌ହୁତ ଗଭୀରକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲା ଓ ଏହା ଦେଶ ଭକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ହୋଇସାରିଥିଲା ଯାହା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ସ‌ହିତ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ ଅବିଭାଜ୍ୟ ହୋଇଗଲା । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ଏହା ହିନ୍ଦୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଭାରତର ଧାରଣ ସାଥିରେ ଓତଃପ୍ରୋତ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଗଲା; ସେତେବେଳ ଅଖଣ୍ଡ ଭାରତରେ ଏବେକାର ପାକିସ୍ଥାନ, ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ, ନେପାଳ, ଶ୍ରୀ ଲଙ୍କା ଓ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନର କିଛି ଅଂଶ ସାମିଲ ଥିଲେ । ଭାରତର ସଂବିଧାନରେ ଭାରତ ଏକ ଧର୍ମ ବିରପେକ୍ଷ ଦେଶ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ କୌଣସି ମତେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରୁନି ଯଦିଓ ଏହା ଆରଏସଏସ ସଂସ୍ଥାର ଏହା ଏକ ରାଜନୈତିକ ଚାଲ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି । ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ପ୍ରତିଛବି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଚିତ୍ରକୁ ବିବିଧ ଧର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଶରେ ଏକ ଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୂଜା କେବଳ ଏହାର ପୂଜକ ଓ ଅନୁଗାମୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚାଲିଛି । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୨୦୦୦ ବର୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଭାରତ ମାତାର ଚିତ୍ରଣ ଏବେକାର ଧାରଣା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଓ ଧରିତ୍ରୀ ମାତା ବା ବସୁମାତା ଭଳି ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ବସା ବାନ୍ଧି ଯାଇଛି । ମାତୃଭୂମି ଧାରଣ ମେକ୍ସିକୋ, ଚୀନ, ଋଷିଆ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ର‌ଯୁଜ୍ୟ ହୋଇଛି ଓ ଭାରତ ଭଳି କୌଣସି ଧର୍ମ ସ‌ହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇନାହିଁ ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପ୍ରତୀକ
ରୂପମତୀ

)]]
**ରୂପମତୀ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Rani Roopmati**) ଜଣେ କବୟିତ୍ରୀ ଥିଲେ ଯିଏ ମାଲ‌ୱା ସୁଲତାନ 'ବାଜ ବାହାଦୂର'ଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥଲେ । ମାଲ‌ୱା ଲୋକ‌କଥାରେ ସୁଲତାନ ଓ ରୂପମତୀଙ୍କର ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥାଏ । ରୂପମତୀଙ୍କର ଅଲୌକିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟ ଶୁଣି ମାଣ୍ଡୁ (Mandu) ବିଜୟ କରିବାକୁ ଆଦମ ଖାନ ପ୍ରଲୋଭିତ ହୋଇଥିଲା । ଆଦମ ଖାନ ବିଜୟ ପଥରେ ବାହାରିଲେ ଓ ଫୋର୍ଟରେ ବାଜ ବାହାଦୂର ଅ‌ହିତ ସାକ୍ଷାତ ହେଲା । ବାଜ ବାହାଦୂରଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ସୈନ୍ୟ ବାହିନୀ ଥିଲା । ତେଣୁ ସେ ଅକ୍ଳେଶରେ ହାରିଗଲେ । ରୂପମତୀ ବିଷ ଖାଇ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କଲେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତମୟ, କାବ୍ୟିକ, ପ୍ରେମର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଅବଶେଷରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା । ଏହି ପ୍ରେମ କାହାଣୀକୁ ଅନେକ ଲୋକ‌କଥା କ‌ହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବ‌ହୁତ ଲୋକ ଏହାକୁ ସତ୍ୟ କାହାଣୀ କ‌ହନ୍ତି । 

## ଜୀବନୀ
]]
ବାଜ ବାହାଦୂର ସର୍ବଦା ସଙ୍ଗୀତକୁ ‌ବ‌ହୁତ ଭଲ ପାଉଥିଲେ । ମାଣ୍ଡୁ ରାଜ୍ୟର ସେ ଶେଷ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଜା ଥିଲେ ।  ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର କରୁଥିବା ବେଳେ ବାଜ ବାହାଦୂର ଥରେ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଚରାଳୀ କ୍ରୀଡ଼ାରତା ଝିଅକୁ ତାର ସାଥିମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଗୀତ ଗାଇ ଗାଇ ବୁଲୁଥିବାର ଦେଖିଲେ । ସେହି ଝିଅର ଅନୁପମ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୀତର କଣ୍ଠସ୍ୱରରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ ସେ ରୂପମତୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ତାଙ୍କ ରାଜଧାନୀରେ ଥିବା ଉଆସକୁ ଆସିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ମାଣ୍ଡୁ ଯିବାକୁ ଏକ ସର୍ତ୍ତରେ ରୂପମତୀ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ: ପବିତ୍ର ନର୍ମଦା ପାଖରେ ଗୋଟିଏ ଉଆସରେ ସେ ତାଙ୍କ ବାସ କରିବ ଯେଉଁଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେମିକ ବାଜ ବାହାଦୂର ଦେଖିପାରିବେ । ଏହି ଭଳି ଭାବରେ ମାଣ୍ଡୁ ପାଖରେ ରେବା କୁଣ୍ଡ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । 

ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ବଶତଃ ମୁସଲମାନ ରାଜପୁତ୍ର ବାଜ ବାହାଦୂର ସାଥିରେ ସେହି ହିନ୍ଦୁ ଗାଈ ଚରାଳୀର ପ୍ରେମ ଅଧିକ ଦିନ ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରିଲାନି ଓ ଅସଫଳ ହୋଇଗଲା । ମୁଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ସେହି ମାଣ୍ଡୁ ରାଜ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରି ରୂପମତୀ ଓ ବାଜ ବାହାଦୂରକୁ ଅଧୀନସ୍ଥ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ । ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ସେହି ମାଣ୍ଡୁ (Mandu) ରାଜ୍ୟକୁ ଅଧିକାର କରିବାକୁ ଆଦମ ଖାନ‌କୁ ପଠେଇଲେ । ବାଜ ବାହାଦୂର ଏକ ସ୍ୱଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ସୈନ୍ୟ ବାହିନୀକୁ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଓ ବିରାଟ ମୋଗଲ ସେନା ବାହିନୀ ଆଗରେ ଠିଆ ନହୋଇପାରି ସ‌ହଜରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।  

ବାଜ ବାହାଦୂର ସାହାଯ୍ୟ ମାଗିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚିତ୍ତୋରଗଡ଼କୁ ପଳାୟନ କଲେ । ଆଦମ ଖାନ ମାଣ୍ଡୁକୁ ଆସିବା ପରେ ରୂପମତୀର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ବିମୋହିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଧରା ନ ପଡ଼ିବା ନିମନ୍ତେ ରାଣୀ ରୂପମତୀ ପ୍ରେମ କାହାଣୀର ଅନ୍ତ କରି ନିର୍ଲିପ୍ତ ଭାବରେ ବିଷ ପାନ ପୂର୍ବକ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ରାଣୀ ରୂପମତୀ ରଚିତ କବିତା 
ସନ ୧୫୯୯ରେ ଶରାଫ-ଉଦ-ଦିନ ମିର୍ଜାଙ୍କ ସେବାରେ ଥିବା ଅହମଦ-ଉଲ-ଉମ୍ରି ତୁର୍କୋମନ ପ୍ରଥମେ ପର୍ସିଆ ଭାଷାରେ ରାଣୀ ରୂପମତୀଙ୍କର କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ୨୫ଟି କବିତା ସଂଗ୍ରହ କରି ତାଙ୍କ ନିଜର ରଚନାବଳୀରେ ମଶ୍ରଣ କରିଦେଲେ । ମୂଳ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଟି ତାଙ୍କ ନାତି ଫୁଲାଦ ଖାନ ହାତରେ ପଡ଼ିବା ପରେ ନିଜ ସାଙ୍ଗ ମିର ଜାଫର ଅଲି ସାଥିରେ ମିଶି ସନ ୧୬୫୩ରେ ସେହି ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଏକ ପ୍ରତିଲିପି (କପି) ତିଆରି କଲେ । ମିର ଜାଫର ଅଲିର କପି ପରେ ଦିଲ୍ଲୀର ମେହବୁବ ଅଲି ପାଖକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର ହୋଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ଏକ ମହିଳାଙ୍କ ପାଖକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ଭୋପାଲର ଜେମାଦାର ଇନାୟତ ଅଲି ସେହି ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ସେହି ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସି.ଇ. ଲୁଆର୍ଡ଼ ହାତରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ଓ ତାହାକୁ ଏଲ.ଏମ. କ୍ରମ୍ପ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ସନ ୧୯୨୬ରେ ଅନୁବାଦ କରି ତାହାର ଶୀର୍ଷକ ରଖିଥିଲେ: ପଦ୍ମ ମହିଳା ମାଣ୍ଡୁର ରାଣୀ ରୂପମତୀ: ଅସାମାନ୍ୟ ବିଶ୍ୱସ୍ତ‌ତାର କାହାଣୀ  (*The Lady of the Lotus: Rupmati, Queen of Mandu: A Strange Tale of Faithfulness* in 1926)। ସେହି ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ୧୨ଟି ଦୋହା, ୧୦ଟି କବିତା ଓ ୩ଟି ସ‌ୱିଇୟା ଲିଖିତ ଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଗାୟିକା
ସୁରିନ୍ଦର କୌର

**ସୁରିନ୍ଦର କୌର** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Surinder Kaur**) (; ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୯ – ୧୪ ଜୁନ ୨୦୦୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟିକା ଓ ଗୀତ ଲେଖିକା ଥିଲେ । ମୂଖ୍ୟତଃ ସେ ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ ସଂଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଓ ସେହି ଶୈଳୀକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇବାରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲେ; ସନ ୧୯୪୮ରୁ ୧୯୫୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଚ୍ଚଦପଟ ଗାୟିକା ଭାବରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ପଞ୍ଜାବୀ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ *ପଞ୍ଜାବ ନାଇଟିଙ୍ଗେଲ*, ସନ ୧୯୮୪ରେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଓ ସନ ୨୦୦୬ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।   

ଦୀର୍ଘ ଛଅ ଦଶକର ଜୀବନରେ ସେ ପଞ୍ଜାବୀ ସୁଫି (Sufi), ବୁଲ୍ଲେହ ଶାହଙ୍କର (Bulleh Shah) କାଫି (Kafi) ଓ ସମସାମୟିକ ନନ୍ଦ ଲାଲ ନୂରପୁରି (Nand Lal Noorpuri), ଅମ୍ରିତା ପ୍ରିତମ (Amrita Pritam), ମୋହନ ସିଂହ ଓ ଶିବ କୁମାର ବଟଲଭି ଇତ୍ୟାଦି ଲୋକମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ 'ମାଭନ ତେ ଧୀନ', 'ଜୁଟ୍ଟି କସୁରି', 'ମାଧନିୟାନ', 'ଏହନା ଆଖିୟାଁ ଚ ପାବନ କିବେନ କଜରା' ଓ ଘମନ ଦି ରାତ ଭଳି ଅନେକ ସ୍ମରଣୀୟ ସଂଗୀତ ଦେଇଥିଲେ । ପଞ୍ଜାବୀ ସଂସ୍କୃତିରେ (Punjabi culture) ତାଙ୍କର ବିବାହ ସଙ୍ଗୀତ 'ଲାଥେ ଦି ଚଦର', ସୁହେ ବେ ଚୀରେ ୱାଲେୟା ଓ କାଲା ଡୋରିଆ ଇତ୍ୟାଦି ଅଲିଭା ହୋଇ ରହିବ ।

ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଜୋଗିନ୍ଦର ସିଂହ ସୋଧି ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରଫେସରଙ୍କୁ କୌର ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଯୋଡ଼ିଙ୍କର ତିନୋଟି ଝିଅ ହୋଇଥିଲେ, ବଡ଼ ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଗାୟୀକା ଅଟନ୍ତି । ସନ ୨୦୦୬ରେ ନିଉ ଜର୍ସୀରେ ଥିବା ସମୟରେ ଦୀର୍ଘ କାଳର ବେମାରୀ ପରେ କୌର ମୃତ୍ୟ ବରଣ କରିଥିଲେ । 

## ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ 
ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ (British India) ଥିବା ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରଦେଶ (Punjab) ଅନ୍ତର୍ଗତ ଲାହୋର (Lahore) ସ‌ହରରେ ଥିବା ଏକ ପଞ୍ଜାବୀ ପରିବାରରେ ସୁରିନ୍ଦର କୌର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପଞ୍ଜାବୀ ଗାୟିକା ପ୍ରକାଶ କୌରଙ୍କର ସେ ଭଉଣୀ ଓ ଡଲି ଗୁଲେରିଆଙ୍କର ମାଆ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତିନୋଟି କନ୍ୟା ଥିଲେ ଓ ଡଲି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତି 
ସୁରିନ୍ଦର କୌର‌  ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସଜୀବ ପେଷାଦାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଲାହୋର ରେଡିଓ ଷ୍ଟେସନରେ ସନ ୧୯୪୩ରେ ଦେଖାଇଥିଲେ ଓ ତା'ପର ବର୍ଷ ଅଗଷ୍ଟ ୩୧, ୧୯୪୩ରେ ସେ ଓ ତାଙ୍କ ଭଗିନୀ ପ୍ରକାଶ କୌର ସ‌ହିତ ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସଙ୍ଗୀତ 'ମାଭନ ତେ ଧିନ ରାଲ ବିଥିଆନ'ଗୀତ ଏଚଏମ‌ଭି କମ୍ପାନୀ ନିମନ୍ତେ ଗାଇବା ପରେ ସେ ଭାରତ ଉପମହାଦେଶର ସୁପରସ୍ଟାର ହୋଇଯାଇଥିଲେ । 

## ପୁରାସ୍କାର ଓ ମାନ୍ୟତା
ସନ ୧୯୮୪ରେ ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ନିମନ୍ତେ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଥିଏଟର ଏକାଡେମୀର ଜାତୀୟ ଏକାଡେମୀର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ତରଫରୁ ତାଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ପୁରସ୍କାର, ମିଲେନିଅମ ପଞ୍ଜାବୀ ଗାୟିକା ପୁରସ୍କାର,  ଓ ସନ ୨୦୦୬ରେ ସଙ୍ଗୀତ କଳାକୁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ କୌର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଗୁରୁ ନାନ‌କ ଦେବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ ସନ ୨୦୦୨ରେ ସମ୍ମାନ ଜନ‌କ ଡକ୍ଟରେଟ ଡିଗ୍ରୀ ଦେଇଥିଲେ ।  ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡ: ମନମୋହନ ସିଂହ ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଜାବର ନାଇଟିଙ୍ଗେଲ ଓ ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତରେ ଓ ପଞ୍ଜାବୀ ମେଲୋଡ଼ିରେ ଏକ ଧାରା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ‌କାରୀ ଭାବରେ ଅଭିହିତ କରଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଗାୟକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ରାଜ କିଶୋର ରାମ

**ରାଜ କିଶୋର ରାମ** (୧୭ ଜୁନ ୧୯୩୬ - ୧୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ରାଜ କିଶୋର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୭ ଓ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଚୌଦ୍ୱାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୭ମ ଓ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରାଜ କିଶୋର ରାମ ୧୯୩୬ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୧୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗୋପୀନାଥ ରାମ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଇନ୍ଦୁମତି ରାମ ।
ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୦ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର

** ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର **(ଜନ୍ମ: ୧୯୭୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କାଳ୍ପନିକ ଲେଖିକା ଏବଂ ଭ୍ରମଣକାରୀ । ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ହେଲା ୱାଣ୍ଡର୍ସ, ଅଲ୍, ଯାହାକି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ଉଇଣ୍ଡୋ ସିଟ୍ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ଏବଂ ଉପନ୍ୟାସ ହାର୍ପର କୋଲିନ୍ସ ପ୍ରକାଶକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ମୁନ୍ ମୁମ୍ବାଇ ଆଣ୍ଡ ଗୋଆ ଓ ମୁନ୍ ସ୍ପଟ୍‌ଲାଇଟ୍ ଗୋଆ ଆବାଲନ୍ ପ୍ରକାଶନଦ୍ୱାରା ୨୦୦୯ ଓ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଜାହ୍ନବୀ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନ ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ କଲିକତା ସହରରେ କଟିଥିଲା । ଜାହ୍ନବୀ ମୁମ୍ବାଇର ସେଣ୍ଟ ଜାଭିଅର କଲେଜରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେ ଇଂରାଜୀରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ । ସେ ମୁମ୍ବାଇ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇଂରାଜୀରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଜାଭିଅର୍ ଇନିଷ୍ଟିଚିଉଟ୍ ଅଫ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍‌ରୁ ଗଣ ଯୋଗାଯୋଗ ବା ମାସ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍‌ରେ ଡିପ୍ଲୋମା କରିଥିଲେ । ସେ ଜାଭିଅର୍ ଇନିଷ୍ଟିଚିଉଟ୍‌ରେ ତାଙ୍କର ପାଠ ପଢ଼ା ସହିତ *ଦ ଇନ୍‌ଡିପେଣ୍ଡେଣ୍ଟ* ଖବର ସଂସ୍ଥା ପାଇଁ ଜଣେ ଫ୍ରି-ଲାନ୍ସର୍ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ପାଠ ପଢ଼ା ଶେଷ କରିବା ପରେ ଏକ ବିଜ୍ଞାପନ ସଂସ୍ଥା ପାଇଁ ଲେଖୁଥିଲେ ।

## ପେଶା 
୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ୱାଣ୍ଡର୍ସ, ଅଲ୍ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ହାର୍ପର କୋଲିନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 
* *ୱାଣ୍ଡର୍ସ, ଅଲ୍* (ହାର୍ପର କୋଲିନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ, ୨୦୧୫). .
* *ଉଇଣ୍ଡୋ ସିଟ୍* (ହାର୍ପର କୋଲିନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ, ୨୦୦୯).  .
* *ମୁନ୍ ମୁମ୍ବାଇ ଆଣ୍ଡ ଗୋଆ* (ଆବାଲନ୍, ୨୦୧୦). .
* *ମୁନ୍ ସ୍ପଟ୍‌ଲାଇଟ୍ ଗୋଆ* (ଆବାଲନ୍, ୨୦୧୦). .
* *ଦ ଲିଟିଲ୍ ମହାରାଜା ଆଣ୍ଡ୍ ଶେର୍ ଖାନ୍* (କ୍ରସ୍ଓଭର୍, ୨୦୧୦) .
* *ଦ ମହାରାଜାସ୍ ଲାଷ୍ଟ ପ୍ରାଙ୍କ୍* (କ୍ରସ୍ଓଭର୍, ୨୦୧୦) .

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* Janhavi Acharekar’s
* Author Q&A on Mumbai and Goa 
* ‘We’re going to the fair’, Article in The Hindu
* ‘Call of the curtain’, Article in The Hindu
* ‘Much ado about reading’, Article in The Hindu
* of the white desert’, Article in The Hindu
* ‘Through 1857’, Review in The Hindu
* The rot within
* Mumbai Tea Party festival takes poetry to city’s tea houses
* To Spiti with love
* Arts and Humanities | About 
* Window Seat
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ
ଝୁମ୍ପା ଲାହିରୀ

**ଝୁମ୍ପା ଲାହିରୀ**(୧୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୭ରେ ଜନ୍ମ) ଏକ ଭାରତୀୟ ଆମେରିକୀ ଲେଖିକା । ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ସକାଶେ ପୀ ଏ ଏନ/ମାଲାମୁଦ ପୁରସ୍କାରର ଘୋଷିତ କରାଯାଇଥିଲା ।  

ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ "ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ଆଫ ମେଲଡ଼ିଜ" (1999)କୁ ସନ ୨୦୦୦ରେ 2000 ପୁଲିଟଜର ପ୍ରାଇଜ ଫର ଫିକସନ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ପୁରସ୍କୃତ ଉପନ୍ୟାସ "ଦ ନେକସେକ" (୨୦୦୩) ଉପରେ ଗୋଟିଏ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି ।   ପିଲାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ନୀଲଞ୍ଜନା ସୁଦେଷ୍ଣା ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତେ ଝୁମ୍ପା ନାମରେ ଜାଣନ୍ତି ।  

## ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ 
ଲାହିରୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଲଣ୍ତନ ରେ, ଜଣେ ପ୍ରବାସୀ ବଂଗାଳୀ, ଭାରତୀୟ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଯେତେବେଳେ ୩ ବର୍ଷର ଥିଲେ ତାଙ୍କର ପରିବାର ଆମେରୀକା ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ନିଜକୁ ଆମେରିକୀୟ ମାନନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର କ‌ହିବା ହେଲା "ମୁଁ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇନି କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ହେଇପାରନ୍ତା" "I wasn't born here, but I might as well have been."  ଝୁମ୍ପାଙ୍କ ବାଲ୍ୟକାଳ କିଙ୍ଗଷ୍ଟନ, ରୋଢ଼େ ଆଇଲାଣ୍ତରେ ବିତିଥିଲା, ସେଠାରେ ଥିବା ୟୁନିଭରସିଟିରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଅମର ଲାହିରୀ ଲାଇବ୍ରେରିୟାନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।
 
## ବୃତ୍ତି 
ପ୍ରଥମେ ଲାହିରୀଙ୍କ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶକ ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ । ସନ ୧୯୯୯ରେ ତାଙ୍କର "ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ଆଫ ମେଲଡ଼ିଜ" ପ୍ରଥମ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ ଜାରୀ ହୋଇଥିଲା ।  ଏଥିରେ ଥିବା କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଓ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଜୀବନର ସଂବେଦନଶୀଳ ବିଷୟ ଗୁଡ଼ିକ ଯେପରିକି ବୈବାହିକ ମତଭେଦ, ଗର୍ଭପାତ ଏବଂ ଆମେରିକାର ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୀଢ଼ିର ପ୍ରବାସୀଭାରତୀୟଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ସେ ପରେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ "ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପ୍ରଥମଥର ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲି ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଜାଣିନଥିଲି ଯେ ମୋର ବ‌ହିର ବିଷୟ ଭାରତ-ଆମେରିକାର ଅନୁଭବ ଥିଲା ।  ଯାହା ମୋତେ ଏହି କାମ କରିବା ସକାଶେ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା ତାହା ମୋ ଭିତରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଦୁନିଆକୁ ଗୋଟିଏ କାଗଜର ପୃଷ୍ଠାରେ ଲେଖିବାର ଇଚ୍ଛା, ଯାହାକି ବାସ୍ତବିକ ଜୀବନରେ କରିବା ସକାଶେ ମୋର ସାହାସ ବା ପରିପକ୍ୱତା ନାହିଁ  ।

## ପୁରାସ୍କାର ଓ ମାନ୍ୟତା
*୧୯୯୩ - ହେନଫିଲ୍ଡ ଫାଉଣ୍ତେସନଦ୍ୱାରା ଟ୍ରାନ୍ସାଟଲାନ୍ଟିକ ପୁରସ୍କାର 
*୧୯୯୯ - କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ "ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ଆଫ ମେଲଡ଼ିଜ" ସକାଶେ ହେନରୀ ପୁରସ୍କାର 
*୧୯୯୯ - ପେନ/ହେମିଂଗ୍‌ବେ ପୁରସ୍କାର (ବର୍ଷର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫିକ୍‌ସନ୍ ଡ଼େବ୍ୟୁ) "ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ଆଫ ମେଲଡ଼ିଜ" ପାଇଁ 
*୧୯୯୯ - "ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ଆଫ ମେଲଡ଼ିଜ"କୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆମେରିକୀ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସକାଶେ ଚୟନ 
*୨୦୦୦ - ଆମେରିକନ ଆକାଡ଼େମୀ ଅଫ ଆର୍ଟ ଏଣ୍ତ ଲେର୍ଟସ୍ ତରଫରୁ ଆଡ଼ିସନ ମେଟକାଫ ପୁରସ୍କାର 
*୨୦୦୦ - "ଦି ଥର୍ଡ଼ ଏଣ୍ତ ଫାଇନାଳ କାଣ୍ଟିନେଣ୍ଟ"କୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆମେରିକୀ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସକାଶେ ଚୟନ
*୨୦୦୦ - "ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ଆଫ ମେଲଡ଼ିଜ"କୁ ନ୍ୟୁୟର୍କର ବେଷ୍ଟ ଡ଼େବ୍ୟୁ ଅଫ ଦ ୟର ପୁରସ୍କାର
*୨୦୦୦ - 
*୨୦୦୦ - 
*୨୦୦୨ - ଗୁଗେନହାଇମ ଫେଲୋଶିପ 
*୨୦୦୨ - 
*୨୦୦୮ - 
*୨୦୦୯ - 

## କ୍ଷୁଦ୍ର କାଳ୍ପନିକ ଉପନ୍ୟାସ
ସମୂହ
"ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ଆଫ ମେଲଡ଼ିଜ" (୧୯୯୯)
*"ଏ ଟେମ୍ପୁରାରି ମେଟର" (previously published in The New Yorker)
*"ଭେନ ମିଷ୍ଟର ପିରଜାଦା କେମ ଟୁ ଡ଼ାଇନ" (previously published in The Louisville Review)
*"ଇନ୍ଟରପ୍ରେଟର ଆଫ ମେଲଡ଼ିଜ" (previously published in the Agni Review)
*"ଏ ରିୟଲ ଦର‌ୱାନ" (previously published in the Harvard Review)
*"ସେକ୍ସି" (previously published in The New Yorker)
*"ମିସେସ ସେନ‌ସ" (previously published in Salamander)
*"ଦିସ୍ ବ୍ଲେସଡ଼ ହାଉସ" (previously published in Epoch)
*"ଦ ଟିର୍ଟମେଣ୍ଟ ଅଫ ବିବି ହାଲଡ଼ଲ" (previously published in Story Quarterly)
*"ଦ ଥର୍ଡ଼ ଆଣ୍ତ ଫାଇନାଲ କଣ୍ଟିନେଣ୍ଟ"
ଅନାକଷ୍ଟମଡ଼ ଅର୍ତ (୨୦୦୮)
*"ଅନାକଷ୍ଟମଡ଼ ଅର୍ତ"
*"ହେଲ ହେଭନ" (previously published in The New Yorker)
*"ଏ ଚୋଇସ ଅଫ ଆକୋମୋଡ଼େସନସ୍"
*"ଓନଲି ଗୁଡ଼ନେସ"
*"ନୋବୋଡ଼ିସ ବିଜନେସ" (previously published in The New Yorker)
*"ୱନ୍ସ ଇନ ଏ ଲାଇଫଟାଇମ" (previously published in The New Yorker)
*"ୟରସ୍ ଏଣ୍ତ" (previously published in The New Yorker)
*"ଗୋଇଙ୍ଗ ଏସୋର"
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କବି
ସିତାରା (ଗାୟିକା)

**ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Sithara Krishnakumar** (ଜନ୍ମ ୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୮୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ଗାୟିକା, ସ୍ୱର ସଂଯୋଜିକା ଓ ସାମୟିକ ଅଭିନେତ୍ରୀ ।  ମୁଖ୍ୟତଃ ସେ ମଲୟାଲମ, ତେଲୁଗୁ ଓ କନ୍ନଡ଼ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରନ୍ତି । ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ (Hindustani) ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ (Carnatic classical music) ସେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇଛନ୍ତି ଓ ଆଉ ମଧ୍ୟ ସେ ଜଣେ ଗଜଲ ଗାୟିକା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।  ସେ ପାଇଥିବା ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗାୟିକା ଭାବରେ ଦୁଇଟି କେରଳ ପ୍ରଦେଶ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର (Kerala State Film Award for Best Singer) ପାଇଛନ୍ତି । 

ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ‌କୁ ଯାତ୍ରା କରି ସେ ମଞ୍ଚ ଅଭିନୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି । ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଫ୍ୟୁଜନ ସଙ୍ଗୀତ (fusion) ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଅଭିରୁଚି ଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ଜନପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀତ ମଣ୍ଡଳୀ ସାଥିରେ ସେ ସ‌ହ‌ଯୋଗ କରିଛନ୍ତି । ସନ ୨୦୧୪ରେ ସେ କେବଳ ମହିଳା ସମ୍ପର୍କୀୟ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଏକ ଖ୍ୟାତନାମା ସଙ୍ଗୀତ ଦଳର ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଗଢ଼ିଥିଲେ । ସମସାମୟିକ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଏକ ଦଶ ଜଣ ସଭ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ମାଲାବାରିକସ ଦଳରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି । 

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ମାଲାପ୍ପୁରମ ଅଧିବାସୀ କେ.ଏମ. କୃଷ୍ଣକୁମାର ଓ ସାଲି କୃଷ୍ଣକୁମାରଙ୍କ ଔରସରୁ ସିତାରା ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କଳା ବିଶିଷ୍ଟ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ମାତ୍ର ୪ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ଗାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ତେନହିପଲମ ହାୟର ସେକେଣ୍ଡାରୀ ସ୍କୁଲ ଓ ଏନଏନଏମ ହାୟର ସେକେଣ୍ଡାରୀ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ସେ ଫେରୋକର (Feroke) ଫାରୁକ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ କେରଳର କାଲିକଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ହୃଦ୍‌ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ 'ଡ: ସାଜିଶ ଏମ'ଙ୍କ ସ‌ହିତ ଅଗଷ୍ଟ ୩୧ ତାରିଖ ୨୦୦୭ରେ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ଜୁନ ୯ ତାରିଖ, ୨୦୧୩ରେ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ଜାତ ହୋଇଥିଲେ ଯାହାର ନାମ ସାୱନ ରିତୁ ରଖାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପରିବାର ସ‌ହିତ ସେ କେରଳର ଆଲୁଭାରେ (Aluva) ବାସ କରୁଛନ୍ତି ।   

## ପେଷା
ପ୍ରଥମେ ସେ ନର୍ତ୍ତକୀ ଭାବରେ କଳା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରି ପରେ ପାର୍ଶ୍ୱ ଗାୟିକା କାମ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ରମନାଟ୍ଟୁକାର ସଥୀସନ ମାଷ୍ଟର ଓ ପଲାଇ ସିକେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରନ ପାଖରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଉସ୍ତାଦ ଫିଆଜ ଖାନ ପାଖରୁ ସେ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । କଳାମଣ୍ଡଳମ ବିନୋଦିନୀ ତାଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବ‌ହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାକୁ ଦେଖି କାଲିକଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ ଲଗାତାର ଦୁଇ ଥର (୨୦୦୫,୨୦୦୬) କଳାତିଳକମ ଉପାଧୀରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।  କୋଲକାତା ରବୀନ୍ଦ୍ର ଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଂଠ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଖୟାଲ ସଙ୍ଗୀତରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଥିଲେ । 

) ସ‌ହିତ ସିତାରା ଏକ ମହୋତ୍ସବରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି ।]]
ସନ ୨୦୦୭ରେ ମଲୟାଲମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ଅଥିଶୟନ'ରେ (Athishayan) ପମ୍ମି ପମ୍ମି ଗୀତ ଗାଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ଗାୟିକା ଭାବରେ ସିତାରା ତାଙ୍କର କର୍ମମୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସର୍ବସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଗ ନେଇ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ । 

ସନ ୨୦୧୭ର ସେ ନିଜେ ଲେଖିଥିବା ଏଣ୍ଟେ ଅକଶମ ଗୀତର ସ୍ୱର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ମିଥୁନ ଜୟରାଜ ସ‌ହିତ ମିଶି ସଙ୍ଗୀତ ସ୍ୱର ପ୍ରଦାନ କଲେ । ରମେଶ ପିଶାରୋଦି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଗାନାଗନ୍ଧର୍ବନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଗାୟକ
ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ

**ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ** (ଜନ୍ମ: ୭ ଜୁଲାଇ ୧୯୩୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ରସାନନ୍ଦ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୦ ଓ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଆଠଗଡ଼ ଏବଂ ଚୌଦ୍ୱାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୮ମ ଓ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ ୧୯୩୭ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଭାଗବତ ସାହୁ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ସାହୁ । ରସାନନ୍ଦଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ବାଲାମଣି ଆମ୍ମା

**ନାଲାପତ ବାଲାମଣି ଆମ୍ମା** (୧୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୯ - ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୪) ଜଣେ ମାଲାୟଲମ କବି ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ମାଲାୟଲମ ଭାଷାର "ମାତୃତ୍ୱର କବି" କୁହାଯାଏ । ଆମ୍ମା, ମୁଥାସ୍ସି, "ମଝୁଭିଣ୍ଟେ କଥା" ଆଦି ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ରଚନା । ନାଲାପତ ବାଲାମଣି ଆମାଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ, ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ, କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଓ ଫେଲୋସିପ ଆଦି ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଝିଅ କମଳା ସୁରୈୟା ମଧ୍ୟ ମାଲାୟଲମ ଭାଷାର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା କବି ।

## ଜୀବନୀ 
ବାଲାମଣି ଆମ୍ମା ୧୯୦୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୯ ତାରିଖରେ କେରଳର ତ୍ରିଶୁର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପୁଣ୍ୟାୟୁରକୂଳମଠାରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ଘର ନାଲାପତଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାମୁଁ ନାଲାପତ ନାରାୟଣ ମେନନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଓ ତାଙ୍କ ବହି ପଢ଼ି ପଢ଼ି ଜଣେ କବି ହୋଇ ପାରିଥିଲେ । ନାଲାପତ ନାରାୟଣ ମେନନ ଓ କବି ଭଲ୍ଲାଥଲ ନାରାୟଣ ମେନନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । 

ବାଲାମଣି ଆମ୍ମା ୧୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଭି ଏମ ନାୟାରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଭି ଏମ ନାୟାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବହୁଳ ପ୍ରକାଶିତ ମାଲାୟଲମ ଖବରକାଗଜ "ମାତୃଭୂମି"ର ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂଚାଳକ ହୋଇଥିଲେ । ବିବାହ ପରେ ବାଲାମଣି ପତିଙ୍କ ସହ କଲିକତା ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ । ନାୟାର ସେତେବେଳେ ବେଣ୍ଟଲେ ଓ ରୋଲ୍ସ ରୟେସ ବିକୁଥିବା ୱାଲଫର୍ଡ଼ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟରେ କାର୍ଯ୍ୟକରୁଥିଲେ । ନାୟାର ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

ସାହିତ୍ୟିକା କମଳା ସୁରୈୟା ବାଲମଣିଙ୍କର ଝିଅ ଓ ସେ ବାଲମଣିଙ୍କର ଗୋଟିଏ କବିତା "ଦ ପେନ"କୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ଏହି କବିତାରେ ଜଣେ ମାଆର ଏକାକୀତ୍ୱ ଦର୍ଶା ଯାଇଥିଲା । ବାଲାମଣିଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ମୋହନଦାସ, ଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁଲୋଚନା ।

ବାଲାମଣି ୨୦୦୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୯ ତାରିଖରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ୫ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଆଲଜିମର ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ

## କବିତା 
ବାଲାମଣିଙ୍କର ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି କବିତା ସଂକଳନ, ଅନେକ ଗଳ୍ପ ଓ ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ସେ କମ ବୟସରୁ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ କବିତା "କୁପ୍ପୁକାଇ" ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । କୋଚିନର ରାଜାଙ୍କଠାରୁ "ସାହିତ୍ୟ ନିପୁଣ ପୁରସ୍କାର" ପାଇବା ପରେ, ତାଙ୍କର ଜନାଦୃତି ବଢିଥିଲା । ୧୯୫୯ରୁ ୧୯୮୬ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖା ଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ କବିତାକୁ ନେଇ "ନିବେଦ୍ୟମ" ନାମରେ ଏକ କବିତା ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ନାଲାପତ ନାରାୟନ ମେନନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଶୋକାଞ୍ଜଳୀ "ଲୋକାନନ୍ତରାଙ୍ଗଳି" ନାମକ ପୁସ୍ତକ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
ବାଲାମଣି ନିଜ ଲିଖିତ ଶିଶୁ କବିତା ଯୋଗୁ ମାଲାୟଲମ କବିତାର "ଆମ୍ମା" ଓ "ମୁଥାସ୍ସି" ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ଅକ୍କିତମ ଅଚ୍ୟୁନ୍ତମ ନାମୁଥିରୀ ତାଙ୍କୁ "ପ୍ରଫେଟ ଅଫ ହ୍ୟୁମାନ ଗ୍ଲୋରୀ" ବା ମାନବ ଗୌରବର ଦେବୀ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ ।

ବାଲାମଣି ନିଜ ଜୀବନ କାଳରେ ଅନେକ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ । ସେଥିମଧ୍ୟରୁ :
* କେରଳ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୩(ମୁଥାସ୍ସି)
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୫(ମୁଥାସ୍ସି)
* ଆସନ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୯
* ଭଲ୍ଲାଥୋଳ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୩
* ଲଳିଥାମ୍ବିକା ଅନ୍ଥର୍ଜାନମ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୩
* ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୫(ନିବେଦ୍ୟମ)
* ଏଜୁଥାଚନ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୫
* ଏନ ଭି କ୍ରୀଷ୍ଣା ୱାରିୟର ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୭ 
* ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ - ୧୯୮୭

### କବିତ ସଂଗ୍ରହ 
**କୁଦୁମ୍ବିନୀ* (୧୯୩୬)
**ଧର୍ମମାର୍ଗଥିଲ* (୧୯୩୮)
**ସ୍ତ୍ରୀ ହୃଦୟମ* (୧୯୩୯)
**ପ୍ରଭାନୁକୁରମ* (୧୯୪୨)
**ଭାବନୈଇଲି* (୧୯୪୨)
**ଉଞ୍ଜାମ୍ନିଲେ* (୧୯୪୬)
**କଲିକତ* (୧୯୪୯)
**ଭେଲିଚାଥିଲ* (୧୯୫୧)
**ଅବର ପାଡ୍ଡୁନୁ* (୧୯୫୨)
**ପ୍ରଣମମ* (୧୯୫୪)
**ଲୋକାନ୍ଥରାଙ୍ଗେଲିଲ* (୧୯୫୫)
**ସୋପାନମ* (୧୯୫୮)
**ମୁଥାସ୍ସି* (୧୯୬୨)
**ମଝୁଭିଣ୍ଟେ କଥା* (୧୯୬୬)
**ଅମ୍ବାଲଥିଲେକୁ* (୧୯୬୭)
**ନଗରଥିଲ* (୧୯୬୮)
**ଭେୟିଲାରୁମ୍ବୋଲ* (୧୯୭୧)
**ଅମୃତମଗମୟ* (୧୯୭୮)
**ସନ୍ଧ୍ୟା* (୧୯୮୨)
**ନିବେଦ୍ୟମ* (୧୯୮୭)
**ମଥାରୁହୃଦୟମ* (୧୯୮୮)
**To My Daughter* (ମାଲାୟଲମ)
**କୂଳକାଦବୀ*

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ