open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ

ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଯମରାଜଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ବଳିଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ବାମନ ଅବତାର ରୂପ ଗ୍ରହଣ କରି ଦୈତ୍ୟରାଜ ବଳିଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ । ଏହାପରେ ବଳି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି କହିଲେ ‘ହେ ପ୍ରଭୁ ! କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନଠାରୁ ଅମାବାସ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ରାଜ୍ୟରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଯମରାଜଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପଦାନ ଯିଏ କରିବ, ତାକୁ ଯମ ଯାତନା ଦେବେ ନାହିଁ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ତିନି ଦିନ ଧରି ଦୀପଦାନ କରିବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କେବେ ଛାଡ଼ିକି ଯିବେ ନାହିଁ । ଏହି କଥା ବାମନ ଦେବତା ବରଦାନ ଦେବା ସହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଯମରାଜାଙ୍କୁ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦୀପଦାନ କଲେ । ଭଗବାନ ବାମନଙ୍କ ବରଦାନରେ ଏହି ଦିନକୁ ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବୋଲି କୁହାଗଲା । ଯମରାଜଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଲାଗି ବ୍ରତ, ପୂଜା ଓ ଦୀପଦାନର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଯାହାଫଳରେ ନର୍କରେ ଯମଙ୍କ ଯାତନା ପଡ଼ିବ ନାହିଁ । ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ରଖି ଭକ୍ତମାନେ ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଯମରାଜଙ୍କ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି I

## ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତ
ପାପ ଏବଂ ନର୍କରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଭୂଲୋକରେ କାର୍ତ୍ତିକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତ କରାଯାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।  ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ସକାଳୁ ଉଠି ସ୍ନାନ କରି ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ମନ୍ଦିର ଯାଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାଦ୍ୱାରା ପାପ ମୁକ୍ତ ସହ ରୂପ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଦିନରେ କେତେକଙ୍କ ଘରେ ରାତିରେ ଗୃହର ମୁଖିଆ ଦୀପ ଜଳାଇ ଘରର ଚାରିପଟେ ବୁଲାଇ ଆଣି ଗୃହର ବାହାର ପଟେ ରଖିଥାନ୍ତି । ଏହାକୁ ଯମଦୀପ କୁହାଯାଏ । କୁହାଯାଏ କି ଏହା କରିବାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ନକରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଘରୁ ପଳାଇଯିବା ସହ ଶାନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଆଣିଥାଏ । 
## ପୌରାଣିକ
ରଂତିଦେବ ନାମକ ଧର୍ମବନ୍ତ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ । ରାଜାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯମଦୂତମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଯମପୁର ନେଇଯିବାକୁ ଆସିଲେ । ଏହା ଦେଖି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଲେ ମୁଁ କୌଣସି ପାପ କର୍ମ କରିନାହିଁ ତୁମେ ମୋତେ କାହିଁକି ନର୍କକୁ ନେବ ? ଏହା ଶୁଣି ଯମଦୂତ କହିଲେ ହେ ରାଜନ୍ ! ଆପଣ ଥରେ ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଲି ହାତରେ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲ, ସେହି ପାପକର୍ମର ଫଳ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ତୁମକୁ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହାଶୁଣି ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ସମୟ ମାଗିଲେ । ତେବେ ଯମଦୂତମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସମୟ ଦେଲେ । ରାଜା ନିଜର ଦୁଃଖକୁ ନେଇ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଏଥିରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଗି ଉପାୟ ପଚାରିଲେ । ଋଷି ଜଣକ କହିଲେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରାଇ ନିଜ ଅପରାଧ ପାଇଁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କର । ଋଷିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ରାଜା ଏହି ବ୍ରତ କଲେ । ଫଳରେ ରାଜା ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । 

ହିନ୍ଦୁ ରୀତିମତେ କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, “ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ” ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହାର ଏକାଧିକ ନାମ ରହିଛି, ଯଥା, ‘ସାନ ଦୀପାବଳି, ‘ରୂପ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, କାଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଇତ୍ୟାଦି । 
ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ସହ ଏହା ସଂପର୍କିତ  । ଏହି ଦିନରେ ଘରକୁ ଆବର୍ଜନା-ମୁକ୍ତ କରିବା ତଥା ସମସ୍ତ ଆବର୍ଜନା ବାହାରେ ଫୋପାଡ଼ିବା ହେଉଛି ବହୁଳ ପ୍ରଚଳିତ ହିନ୍ଦୁ ବିଧି । ପୁଣି, ଏହି ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ତେଲ ମାଲିସ କରି ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ କହାଯାଏ ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ ସ୍ନାନୀ । ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱାସ ମତେ ନରକ-ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ନ ହେବା ଲାଗି ଏହି ଦିନରେ ଯମରାଜ ଓ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ । ତେଣୁ “ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ନରକରୁ ମୁକ୍ତିର ପର୍ବ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ସି. ନାଗପ୍ପାନ

**ସି. ନାଗପ୍ପାନ** (ଚୋକଲିଙ୍ଗମ ନାଗାପ୍ପାନ, ଜନ୍ମ: ୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୧) , ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ୨୬ତମ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଥିଲେ (୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୩- ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩) ।

ପୂର୍ବରୁ ସେ ମାଡ୍ରାସ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟର ବରିଷ୍ଠ ବିଚାରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଜଷ୍ଟିସ ନାଗାପ୍ପାନ ୧୯୫୧ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୪ତାରିଖ ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୪ ଅଗଷ୍ଟ ୭ରେ ସେ ଆଇନ ସେବାରେ ପାଦ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ଆଟର୍ଣ୍ଣି ଜେନେରାଲ କେ. ପରାଶରନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଜୁନିଅର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମାଡ୍ରାସ ଲ କଲେଜର ସାମୟିକ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ୭ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୭ମସିହାରେ ସେ ଜିଲ୍ଲା ଜଜ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ସେ ଜିଲ୍ଲା ଓ ସେସନ୍ସ ଜଜ ଭାବେ କୁଡ୍ଡାଲୋର, ସଲେମ ଓ କୋଏମ୍ବାଟୋରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ମାଡ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟ ଭିଜିଲାନ୍ସ ସେଲର ସ୍ପେଶାଲ ଅଫିସର ଭାବେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ । ଜଷ୍ଟିସ ନାଗାପ୍ପାନ ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ ଅପିଲ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୦ ଜୁଲାଇ ୨୭ରେ ସେ ମାଡ୍ରାସ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅତିରିକ୍ତ ବିଚାରପତି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରି ୨୦୦୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦ ତାରିଖଠାରୁ ସ୍ଥାୟୀ ବିଚାରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି
ତାନସେନ ସିଂ

**ତାନସେନ ସିଂ**, ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଣ୍ଠସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ ସଂଗୀତକାର । ବେତାର, ଦୂରଦର୍ଶନ ସହିତ ପ୍ରାୟ ୨୫ରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଛନ୍ତି । ଜୀବନକାଳ ଭିତରେ ସିଂ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଗୀତ ବୋଲିଛନ୍ତି । ୧୯୭୭ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅନୁତାପରେ ସେ, ପ୍ରଥମେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତ 'ନୂପୁର କାହିଁକି ମୁ ବାନ୍ଧିଲି' ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଥିଲା ।  ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବୋଲା "ଆରେ ମୋ ଲଚକ ବାଲି", "ଚାନ୍ଦ ନା ତୁମେ ତାରା", "ଗୋରୀ ଦେଖିଲି କାଳୀ ଦେଖିଲି", "ମୁଁ ଯେ ଏକ ପାଗଳ ଭଅଁର" ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ ଜଣାଶୁଣା ଗୀତରେ ସେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୧ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ତୁମେ ହିଁ ସାଥି ମୋର'ରେ ସେ ଶେଷଥର ପାଇଁ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।  ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନା ଲାଗି ତାନସେନ ଆମେରିକାର ୟୁଏନଏ ପକ୍ଷରୁ ୨୦୦୬ରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ "ମେଲୋଡ଼ି କିଙ୍ଗ" ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୧୯୮୮ ମସିହା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କନ୍ୟାଦାନ ପାଇଁ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକର ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।

## ଜୀବନୀ 
### ପରିବାର 
ତାନସେନ ସିଂଙ୍କ ପିତା ରୁବେନ ସିଂ ଜଣେ ଜାତୀୟସ୍ତରର ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳୀ ଥିଲେ ।  ରୁବେନ ନୟାଗଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ଅଧୀନରେ କ୍ରୀଡାବିତ ଏବଂ ଜଣେ ତବଲା ବାଦକ ଭାବେ କାମ କରୁଥିଲେ । ତାନସେନଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଗୋରିଆନା । ପରିବାରର ୪ପୁଅ ୨କନ୍ୟା ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଥିଲେ ଅନ୍ୟତମ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି । ସିଂଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ଜଣେ କନ୍ୟା । 

### ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା
୧୦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସିଂ ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ନିଜ ବାପାଙ୍କଠାରୁ ସଂଗୀତ ସାଧନା ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିଲା ବେଳେ ସିଂ ମହମ୍ମଦ ରଫିଙ୍କ ଗୀତ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ । 

### ଚାକିରି 
୧୯୭୨ରେ ତାନସେନ ରାଜ୍ୟ ବନବିଭାଗରେ ଚାକିରି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୯ରେ ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନା ପାଇଁ ସେ ସେଥିରୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ପହଡ଼

ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ଦୈନିକ ନୀତି ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ନୀତି **ପହଡ଼**, **ପହୁଡ଼** ବା **ଶୟନ ନୀତି** । ଏକ ଛୋଟିଆ ପଲଙ୍କ ଉପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଶୁଆଇଦିଆଯାଇଥାଏ । ନୀତି ଠାକୁରମାନଙ୍କ ପ୍ରାୟ୨୨ଟି ନୀତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନୀତି ହେଉଛି ଶେଷ ନୀତି । ବଡ଼ ଦେଉଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଯାନିଯାତ୍ରା ଓ ନୀତି ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଗ୍ରହମାନ ରହିଛନ୍ତି । ସେହିପରି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପହଡ଼ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୟନ ପ୍ରତିମା ଅଛନ୍ତି ।

ଏହି ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମିତ । ଏହି ପ୍ରତିମାଙ୍କର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଅଂଶ ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶରୀର ନାରୀ ଆକୃତି । ଏହି ଶୟନ ପ୍ରତିମା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ମିଳିତ ବିଗ୍ରହ ଅଟନ୍ତି । ଅଷ୍ଟଭୁଜ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆୟୁଧ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଆଦି ରହିଥିବାବେଳେ ବାମ ହସ୍ତମାନଙ୍କରେ ଦର୍ପଣ, ପଦ୍ମ, ପୁସ୍ତକ ଓ କଳସ ଆଦି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଯୋଗନିଦ୍ରାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କହାଯାଏ । ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କ ଡମ୍ବରୁ ନାଦ ବ୍ରହ୍ମର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଭକ୍ତମାନେ ମନେକରନ୍ତି । ପ୍ରତିଦିନ ବଡ଼ସିଂହାର ଧୂପ ଶେଷ ହେବାପରେ ଖଟ ଶେଯ ମେକାପଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭିତରେ ଗର୍ଭଗୃହରେ ରତ୍ନ ପଳଙ୍କ ପକାଯାଏ । ଭଣ୍ଡାର ଘରେ ଥିବା ଶୟନ ପ୍ରତିମାଙ୍କୁ ପାଳିଆ ପୁଷ୍ପାଳକ ନେଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ଯଥାକ୍ରମେ ବିଜେ କରାନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦନ ଲାଗି କରାଯାଏ । ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପଇଡ଼ଟିଏ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଏହାପରେ ହଡ଼ପ ନାୟକ ସେବକ ବିଡ଼ିଆ ପାନ ମଣୋହି କରାଇବା ସହ କିଛି ପାନବଟାରେ ମହାପ୍ରଭୂଙ୍କ ପଳଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖିଥାନ୍ତି । କାଳେ ରାଗ ଲାଗିଲେ ନିଦ ଭାଙ୍ଗିଯିବ ସେଥିପାଇଁ ଏହି ପାନରେ ଲବଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଶେଷରେ ହୁଏ ପହୁଡ଼ ଆରତି । ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରଠାରେ ଡମ୍ବରୁ ପକାଯାଏ । ଶୟନ ପ୍ରତିମା ଏହି ଡମ୍ବରୁ ଉପରେ ବିଜେ କରନ୍ତି । ପଇଡ଼ ଓ ବିଡ଼ିଆ ମଣୋହି ପରେ କର୍ପୁର ଓ ସଞ୍ଜକାଳି ପିଠଉ ଆଳତି ହୋଇ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଉତ୍ତାରେ ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଳଙ୍କକୁ ବିଜେ କରାଯାଇ ଜୟ ବିଜୟ ଓ ଭିତର ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଯାଏ । ଲିଭାଇ ଦିଆଯାଏ ଛାମୁ ବଇଠା ଓ ଅଖଣ୍ଡ ବଇଠା । ସେବକେ ମଣିମା ମହାବାହୁଙ୍କୁ ପହୁଡ଼ିବାକୁ ନିବେଦନ କରି କଳାହାଟ ଛାମୁଦୁଆର ଓ ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି ମାଟି ମୁଦ ଦିଅନ୍ତି । ସକାଳେ ଦ୍ୱାର ଫିଟା ସମୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ବିଛଣା ଚାଦର ଆଦି ଇତଃସ୍ତତଃ ପଡ଼ିଥିବା ସେବକମାନେ ଦେଖିବାକୁ ପାଇ ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟଲୀଳା ବୋଲି ମନେକରନ୍ତି । ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶୟନ ନୀତିରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ବିଧିବିଧାନ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ପୂର୍ବରୁ ପହୁଡ଼ ନୀତି ସମୟରେ ଭିତର ଗାଆଣୀ ଦେବଦାସୀ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ଗାନ କରୁଥିବା ବେଳେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ସେବା ଭାବେ ଜଣେ ବୀଣାକାର ସେବକ ବୀଣା ବାଦନ କରୁଥିଳେ । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସୁଖନିଦ୍ରାରେ ବ୍ୟାଘାତ ନହେବାପାଇଁ ଜଣେ ତଳୁଛ ସେବକ ଗୁଡ଼ହାଣ୍ଡି ଯୋଗେ ଅସରପାମାନଙ୍କୁ ଧରୁଥିଳେ । କିନ୍ତୁ କାଳକ୍ରମେ ଏହିସବୁ ନୀତି ଏବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି । ଶ୍ରୀଜୀଊଙ୍କର ଦିନକୁ ଦୁଇଥର ପହୁଡ଼ ହୁଏ । ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପରେ ଦିବା ପହୁଡ ଓ ସର୍ବଶେଷରେ ରାତ୍ରି ପହୁଡ଼ କରାଯାଏ । ବର୍ଷର କେତେକ ଯାନିଯାତ୍ରା ସମେତ ନୀତି ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଘଟିଲେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଦିବା ପହୁଡ଼ ଓ ରାତ୍ରି ପହୁଡ଼ ହୋଇପାରେନାହିଁ । ଏହି ଦିନମାନଙ୍କରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପହୁଡ଼ ନୀତି କରାଯାଏ । ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରାନଯାଇ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଖଣ୍ଡୁଆ ଲାଗି କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ଠିଆ ପହୁଡ଼ ବୋଲି କହନ୍ତି । ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କ ପହୁଡ଼ ନୀତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜକୀୟ ଉପଚାରରେ କରାଯାଇଥାଏ । ସମୟ ଚକ୍ରରେ ଏଥିରେ କିଛିଟା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥିଳେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରମ୍ପରା ଏବେ ବି ଅନୁସୃତ ହୋଇଆସୁଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା

**ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା**, ଏକ ମହାଦେଶ । 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଦେଶ
କୁଳମଣି ସାମଲ

**କୁଳମଣି ସାମଲ** ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ଥିଲେ । ୫୦ରୁ ଅଧିକ ବହି ଲେଖିଥିବା ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ସାମଲ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର ସମିତି, ଓଡ଼ିଶାର ଆଜୀବନ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । 

## ଲେଖିଥିବା ବହି 
* ଆସ ବିଜ୍ଞାନ ଶିଖିବା
* କଥା ତରଙ୍ଗ
* ମହାକାଶର ଆହ୍ୱାନ (୧୯୭୩)
* ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକକୁ ଯାତ୍ରା
* ତାରା ରାଇଜର କଥା
* ବିଶ୍ୱ ବିଖ୍ୟାତ ବୈଜ୍ଞାନିକ
* ଭାରତ ଗୌରବ ସି.ଭି. ରାମନ
* ସଭ୍ୟତାର ତିନୋଟି ସପନ (୧୯୭୨)
* ସୁନୀଳଲୋକକୁ ମିଛ (୧୯୭୯)
* ଗପ ନୁହେଁ ଏ ବିଜ୍ଞାନ କଥା
* ମହାକାଶ କଥା
* ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରଥାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ସମୀକ୍ଷା
* ସବୁରି ମୂଳରେ ବିଜ୍ଞାନ
* ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ଭାବେ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ (ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ) 
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ, ୧୯୯୩ (ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମୀ ତରଫରୁ) 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରୀ ପଳାତକ

**ଶ୍ରୀ ପଳାତକ**, କବି ରମାକାନ୍ତ ରଥଙ୍କର ସପ୍ତମ କାବ୍ୟ-ଗ୍ରନ୍ଥ । ଏଥିରେ ସନ୍ନିବିଷ୍ଟ କବିତା ଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପତ୍ରପତ୍ରିକା ମାନଙ୍କରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ କବିତା ଏକାଧାରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, ପୁଣି ଅନ୍ତରୀଣ ସଂହତିବଶତଃ ଏକ ଦୀର୍ଘ କବିତାର ଅଂଶ ।
## ପୁସ୍ତକ ସମୀକ୍ଷା 
## କିଛି ପଦ

## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଶ୍ରୀରାଧା
* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯
ଦାନ୍ତକାଠି

ଦାନ୍ତକାଠି ଗଛର ଡାଳରୁ ତିଆରି ଏକ ଦାନ୍ତଘଷା ଉପକରଣ । ଏଥିରେ ଜୀବାଣୁମାରକ ଗୁଣ ଥାଏ ।

## ବ୍ୟବ‌ହାର ହେଉଥିବା ଡାଳ 
ନାନାଦି ଗଛର ଡାଳରୁ ଦାନ୍ତକାଠି ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ । ଯଦିଓ ଅନେକ ଗଛରୁ ଦାନ୍ତକାଠି ତିଆରି କରାଯାଏ ତେବେ କେତେକ ଗଛର ଜୈବ-ରାସାୟିନିକ ଉପାଦାନ ଥିବା ହେତୁ ତାହା ଦାନ୍ତକାଠି ନିମନ୍ତେ ଅଧିକ ଉପ୍ୟୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ସେହିସବୁ ଗଛ ପ୍ରଜାତି ହେଲେ

:

* ସାହାଡ଼ା‌‌
* ବାବୁଲ
* ନିମ୍ବ
* ପିଜୁଳି

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ
ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ଏକାଦଶୀ

ଫାଲଗୁନ କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀକୁ **ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ଏକାଦଶୀ** ବା ବିଜୟା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ । ଏହି ବିଜୟା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ କଲେ ମଣିଷ ଶତ୍ରୁକୁ ବିଜୟ କରିପାରେ । ପୁରାଣ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ସୀତା ହରଣ ବେଳେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବାନର ସେନା ସହ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ତୀରରେ ପହଞ୍ଚି ରାବଣ ପରି ବଳବାନ ଶତ୍ରୁ ଓ ସାଗରର ଗମ୍ଭୀରତା ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ସମୁଦ୍ରକୁ କିପରି ପାରହେବେ ସେଥିଲାଗି ଉପାୟ ଖୋଜିବା ବେଳେ ଜଣେ ମୁନିଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଏହି ବିଜୟା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ । ବ୍ରତର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ସମୁଦ୍ର ପାର ହୋଇ ରାବଣ ବଧ କରିଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । 

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ବର୍ଷକେ ଥରେ କେବଳ ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଶ୍ରୀଲୋକନାଥଙ୍କ ଖୋଲା ଦର୍ଶନ ମିଳିଥାଏ । ଏଠାରେ ବର୍ଷସାରା ଲୋକନାଥଙ୍କ ଶ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ପାଣିଭିତରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିବା ଗର୍ଭଗୃହରୁ ଏହିଦିନ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ କରାଯିବା ସହ ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥାଏ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଏକାଦଶୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରତ
ଭୁବନ (ଇସରୋ)

**ଭୁବନ** ହେଉଛି ଏକ ସଫ୍ଟୱେର ଆପ୍ଲିକେସନ ଯାହାକି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠର ଦ୍ୱିବିମିୟ (2D) ଓ ତ୍ରିବିମିୟ (3D) ପ୍ରତିରୂପ ଖୋଜିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ବ୍ରାଉଜରଟି ଭାରତ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଗଠନ କରାଯାଇଛି, ଏହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସର୍ବାଧିକ ରିଜୋଲ୍ୟୁସନ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଅଗଷ୍ଟ ୧୨ ତାରିଖ ଦିନ ଏହାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଟା ଭର୍ସନ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ 
ଅଗଷ୍ଟ ୧୨, ୨୦୦୯ରେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାନ ବା ଇସରୋ ତା'ର ତ୍ରିବିମିୟ ସାଟେଲାଇଟ ବିମ୍ବ-ବିଧାନ/ଚିତ୍ରାବଳି ଉପକରଣ "ଭୁବନ" ପ୍ରକାଶ କଲା । 

## ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ 
## ଡାଉନଲୋଡ ବ୍ୟବସ୍ଥା
## ବୈଷୟକ ଆବଶ୍ୟକତା 
## ସମାଲୋଚନା
## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଆଧାର
## ବାହାର କଡ଼ି 
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଫ୍ଟୱେର
ଡବଲିନ

**ଡବଲିନ**, ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ରାଜଧାନୀ। 
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* Dublin City Council – Official website of the local authority for Dublin
* Dublin Tourist Board – Official tourism site
* Architecture of Dublin  – From Archiseek.com
* Transport for Dublin   – public transport website
* OPENCities participant 
* Sampling Dublin’s Theater Scene – slideshow by *The New York Times*
* Alternative Dublin Guide Dublin Guide
* Dublin UNESCO City of Literature official site
* Irish Video Website Dublin & National 
* Gaelscoil stats

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ସହର
ଯାତ୍ରା (ଓଡ଼ିଶା)

**ଯାତ୍ରା** (*ମଞ୍ଚ* ଓ *ଅପେରା* ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ଏକପ୍ରକାର ମଞ୍ଚ ନୃତ୍ୟାଭିନୟ । ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ନାଟକ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନାଚର ସମାବେଶ ଥାଏ । ଅତୀତରେ ‌ମୋଗଲ]]ମାନଙ୍କ ସମୟରେ ଯାତ୍ରା ପ୍ରଦର୍ଶନ ହେଉଥିଲା । ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଆଗକାଳରେ କେବଳ ପୌରାଣିକ ନାଟକମାନ ଅଭିନୀତ ହେଉଥିଲା । ପରେ ମୋଗଲମାନଙ୍କ କାଳରେ ଅନେକ ‌‌ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଭାଷା]]ର (ଯଥା: ଜମିଦାର, ମଜଲିସ ଆଦି) ବ୍ୟବ‌ହାର ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ଓ ପୌରାଣିକ ନାଟକ ବଦଳରେ ସାମାଜିକ ଓ ପାରିବାରିକ ନାଟକର ପ୍ରଚଳନ ହେଲା । ‌‌ବୈଷ୍ଣବ ପାଣିଙ୍କ ସମୟରେ ଗୀତିନାଟ୍ୟର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ହେବାପରେ ଯାତ୍ରାର ଉତ୍ତରଣ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଏସ. ସି. ଜମିର

ସେନାୟାଂବା ଚୁବାତୋଶି ଜମିର (ଜନ୍ମ: ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୧) ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି । 

୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୧ରେ ଜନ୍ମିତ ଜମିର କଲିକତାର ସ୍କଟିଶ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଆହ୍ଲାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଅଛନ୍ତି । ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ସେ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧୮ ତାରିଖରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଏହାପରେ ସେ ୧୯୮୨, ୧୯୭୯ ଓ ୧୯୯୩ରେ ସର୍ବମୋଟ ଚାରିଥର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଅଛନ୍ତି । ୨୦୦୪ ଜୁଲାଇ ୧୭ରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଗୋଆର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଏହାପରେ ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ୨୦୦୮ ଜୁଲାଇ ୧୯ରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜ୍ୟପାଳ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ ସମୟରେ ସେ ଗୁଜରାଟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ଅତିତିକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ ।

ଭାରତର ଏକ ରାଜ୍ୟଭାବେ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଗଠନ ନିମିତ୍ତ ଯେଉଁ ଦଳ ୧୯୬୦ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ, ଜମିର ସେହି ଦଳର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ୧୬-ସୂତ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଏକ ଅନୁସୃତିକାରୀ ଥିଲେ, ଯାହା ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟ ଗଠନରେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲା  ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସେ ଆଧୁନିକ ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଏକ ସ୍ଥପତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ
ଫଗୁ ଦଶମୀ

ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ତିଥିଠାରୁ ଦୋଳଯାତ୍ରା ସାଧାରଣତଃ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ I ଉକ୍ତ ପର୍ବର ମୁଖ୍ୟ ଆରାଧ୍ୟ ଠାକୁର ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି ଦିନଠାରୁ ଅବିର ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ I
ତେଣୁ ସ୍ୱଭାବତଃ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ମନ୍ଦିରଗୁଡିକ ସେହିଦିନଠାରୁ ଉତ୍ସବମୁଖର ହୋଇଉଠେ I ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ମତାନୁଯାୟୀ ବୃନ୍ଦାବନ ଗୋପୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପରମାରାଧ୍ୟ ଓ ପରମ ପ୍ରେମିକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଚାଚେରି ଖେଳିଥିଲେ I ଗୋପୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଫୁଲହାରରେ ମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ, ଦୋଳି ଖେଳାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ଫଗୁ ଖେଳି ଆମୋଦ ପ୍ରମୋଦରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ I ତେଣୁ ଦୋଳଯାତ୍ରା ଅବସରରେ ରାଧାକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯୁଗଳମୂର୍ତ୍ତି ଛୋଟଛୋଟ ବିମାନରେ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ସାଜସଜ୍ଜା ସହିତ ମହାଆଡମ୍ବର ସହକାରେ ଗ୍ରାମର ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ I
ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯିବା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ I ଠାକୁରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଅର୍ପିତ ଭୋଗକୁ ‘ଦ୍ୱାରୀ ଭୋଗ’ କୁହାଯାଏ I ଭଗବାନ ସବୁବେଳେ ଭକ୍ତଙ୍କର- ଏହା ହିଁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିବା ବୋଧହୁଏ ଦ୍ୱାରୀ ଭୋଗର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ I ଭକ୍ତମାନେ ସବୁବେଳେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ ମନ୍ଦିରରେ I ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରୁଥିଲେ ଭଗବାନଙ୍କ ପୀଠସ୍ଥଳୀରେ; କିନ୍ତୁ ଦୋଳଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ସୁଉଚ୍ଚ ସିଂହାସନ ଉପରୁ ଠାକୁରେ ଓହ୍ଲାଇ ଆସୁଥିଲେ ରାଜଦାଣ୍ଡ ଉପରକୁ I ଭକ୍ତର ଦ୍ୱାର ନିକଟକୁ I ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଭକ୍ତି ନୈବେଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ଯାତ୍ରା; ଦୋଳି ବା ହୋଲି ଉତ୍ସବ I ରଥଯାତ୍ରାବେଳେ ଯେଭଳି ଜଗତର ନାଥ ଜଗନ୍ନାଥ ନିଜ ସିଂହାସନ ଉପରୁ ରାଜଦାଣ୍ଡକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସନ୍ତି ଭକ୍ତବୃନ୍ଦକୁ ଦର୍ଶନ ଦେବା ପାଇଁ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତମାନଙ୍କଠାରୁ ଭୋଗ ନେବା ପାଇଁ ଠିକ୍ ସେହିପରି ଦୋଳ ଉତ୍ସବବେଳେ ଚାଲିଯାଇଥାନ୍ତି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଅତିନିକଟକୁ – ଘର ପାଖକୁ I ପୁରୀ ମନ୍ଦିର ଭଳି ଭୁବନେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ଦୋଳଯାତ୍ରା ମହାସମାରୋହରେ ପାଳିତ ହୁଏ । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ପରଜା (ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ)

**ପରଜା** ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଭାବ ହେଲା ବାସ୍ତବବାଦୀ ଉପନ୍ୟାସ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏହିପରି ଉପନ୍ୟାସର ଚାହିଦା ଫ୍ରାନସ ତଥା ୟୁରୋପର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତରେ ବହୁତ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲା । ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ତଥା ଇଂରାଜୀରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇସରିଛି । ଇଂରାଜୀରେ ଏହାର ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ପ୍ରଫେସର ବିକ୍ରମ ଦାସ । 

## ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ପର୍କରେ 
### ଚରିତ୍ର 
ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଜୀବନ ବଞ୍ଚୁଥିବା ସରଳ ଅଥଚ ସଂଗ୍ରାମୀ ପରଜା ଜନଜାତିର ମଣିଷ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ସୁକୃଜାନୀ

### ବର୍ଣ୍ଣିତ ପରିବେଶ 
ଡଙ୍ଗର-ଟାଙ୍ଗର, ପାହାଡ-ପର୍ବତ, ଝୋଲା-ଝରଣା, ଜାତି ଜାତି ପଶୁପକ୍ଷୀ, ସରୀସୃପ ଏବଂ ଗଛଲତାରେ ପ୍ରାଣବନ୍ତ ଧରିତ୍ରୀ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ପରିବେଶ। ଏଥିରେ ସୁକୃଜାନୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି

### କାହାଣୀ 
ସେଇ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଧର୍ମବିଶ୍ୱାସ, ରୀତି-ନୀତି, ଆଚାର-ବିଚାର, ପ୍ରେମ-ପ୍ରତାରଣା, ମିତ୍ରତା-ଶତ୍ରୁତା, ଦ୍ୱେଷ-ଅନୁରାଗ, ବିଶ୍ୱାସ-ଅବିଶ୍ୱାସ, ସଭ୍ୟ ଓ ମୁଖାଧାରୀ ମଣିଷମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରିତ ସ୍ୱପ୍ନ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ତଜ୍ଜନିତ ପ୍ରତିବାଦ ଓ ଅବସାଦ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ । 
## ପ୍ରଶଂସା 
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇଂରାଜୀ ଲେଖକ ଅମିତାଭ ଘୋଷ ଥରେ କହିଥିଲେ ଯେ "ଏହା ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉପନ୍ୟାସ .... ଆମ ସମୟର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲେଖା ।"  ବହିଟିର ପ୍ରକାଶକ ଲେଖିଥିଲେ "ଉପନ୍ୟାସ ଭିତରକୁ ଭେଦିଗଲେ ଲାଗେ ସତେଯେପରି ତରୁଣ କବି ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ଆଗ୍ନେୟ ଅନୁଭବର ଅନୁପମ ଆଲେଖ୍ୟ ।"

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ
ବିଶ୍ୱ କିଡନୀ ଦିବସ

**ବିଶ୍ୱ କିଡନୀ ଦିବସ**, ସୁସ୍ଥ ଶରୀର ପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ଓ ନିରୋଗ କିଡନିର ଗୁରୁତ୍ୱ କେତେ ତାହା ଉପରେ ସଚେତନେତା ସୃଷ୍ଟି ଲାଗି ୨୦୦୬ରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ ତାରିଖରେ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଠିକ ସମୟରେ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇନପାରି ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର କିଡନି ଖରାପ ହୋଇଯାଉଛି । ତେଣୁ କିଡନି ଦିବସ ଅବସରରେ ତୀବ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଏହି ସମସ୍ୟାର ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା, କିଡନିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଏବଂ ସଚେତନେତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରାଯାଉଛି ।ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଲୋକ ନିଜର କିଡନି ସମସ୍ୟା ସଂମ୍ପର୍କରେ ଅଗୋଚର ଅଛନ୍ତି । ନିୟମିତ ଡାଇଲିସିସ ବା କିଡନି ପ୍ରତିରୋପଣ ହେଉଛି,ତେଣୁ ଗୁରୁତର କିଡନି ରୋଗ ଓ ଚିକିତ୍ସା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା, ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଇବା ଲାଗି ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି ।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* ମୂଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା

ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ଶାସ୍ତି

**ଶାସ୍ତି** କାହ୍ନୁ ଚରଣ ମହାନ୍ତି ଏକ ଅନବଦ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି । ଏହାକୁ ଜୟଶ୍ରୀ ମୋହନରାଜ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ମହାମାରୀ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଉଭୟ ସାମାଜିକ ଓ ମାନବିକ ସମସ୍ୟା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ବସ୍ତୁ । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* orissa.gov.in
* orissadiary.com 
* ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟର ଏକ ଜ୍ଞାନକୋଷ, ପୃଷ୍ଠା-୩୯୮୯, ଗୁଗୁଲ ଇ-ବୁକସ 

ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ

**ଜୀବବୈଜ୍ଞାନ-ଭିତ୍ତିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ** ହେଉଛି ଜୀବମାନଙ୍କର ବିଭକ୍ତି କାରଣର ଏକ ଉପାୟ । ଲକ୍ଷଣର ସ୍ତର ଓ ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଜୀବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ କରି ଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ କୋଷର ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଭିନ୍ନ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ ସମୟରେ କେତେକ ଆନ୍ତଃସମ୍ବନ୍ଧିତ (interrelated) ଲକ୍ଷଣଦ୍ୱାରା ହିଁ ଜୀବଗୋଷ୍ଠୀରେ ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ କରାଯାଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ :
୧. ସୁନ୍ୟଷ୍ଟୀୟ କୋଷରେ କୋଷାଙ୍ଗ ଓ ନ୍ୟଷ୍ଟି ଥାଏ । ଯାହାଦ୍ୱାରା ବହୁକୋଷୀ ଜୀବ ମାନଙ୍କର କୋଷୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଲଗା ଅଲଗା ଭଲ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ ।
୨. ପ୍ରାକ୍‌ନ୍ୟଷ୍ଟୀୟ କୋଷରେ ଏକ ସଂଗଠିତ ନ୍ୟଷ୍ଟି ନଥାଏ ଏବଂ ସେହି କୋଷର ବିଭିନ୍ନ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ସୁନ୍ୟଷ୍ଟୀୟ କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ ଅଲଗା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
୩. ଏହି ନ୍ୟଷ୍ଟି ବିଶିଷ୍ଟ କୋଷ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବହୁକୋଷରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି । ଏଣୁ ନ୍ୟଷ୍ଟିଯୁକ୍ତ କୋଷ ସୁସଙ୍ଗଠିତ ଜୀବଜଗତର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗରେ ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

## ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗର ପଦାନୁକ୍ରମ (hietarchy of classification)
, 384–322 BC.]]
]]
ଏକାଧିକ ଜାତିର ସମାହାରରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଜାତି ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । ସେହିପରି ଏକ ବା ଏକାଧିକ ପ୍ରଜାତିର ସମାହାରରେ ଗୋଟିଏ ବଂଶ (family), ଏକ ବା ଏକାଧିକ ବଂଶର ସମାହାରରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଗ (order) ଏବଂ ଏକ ବା ଅଧିକ ବର୍ଗର ସମାହାରରେ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଣୀ (class) ଗଠିତ ହୁଏ । ସେହିପରି କେତେକ ଶ୍ରେଣୀର ସମାହାରରେ ପର୍ବ (phylum) ଓ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବର ସମାହାରରେ ପ୍ରାଣୀ ଜଗତ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

*Domain - ଜଗତ
*Kingdom - ସାମ୍ରାଜ୍ୟ
*Phylum - ପର୍ବ
**Sub phylum - ଉପପର୍ବ
***Infra phylum - ଲଘୁପର୍ବ
*Super class - ମହାଶ୍ରେଣୀ
**Class - ଶ୍ରେଣୀ
***Sub class - ଉପଶ୍ରେଣୀ
****Infra class - ଲଘୁଶ୍ରେଣୀ
*Order - ବର୍ଗ
**Sub order - ଉପବର୍ଗ
***Infra order - ଲଘୁବର୍ଗ
*Family - ବଂଶ
**Sub family - ଉପବଂଶ
***Infra family - ଲଘୁବଂଶ
*Genus - ପ୍ରଜାତି
*Species - ଜାତି
*
*Sub species - ଉପଜାତି
*Clade - ଗୋଷ୍ଠୀ
*Unranked - ଅବିଭକ୍ତ
*Tribe - କୁଳ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ
ପାଟଣା

**ପାଟଣା** ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ଓ ସବଡ଼ିଭିଜନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୋଟିଏ ବ୍ଲକ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ପାଟଣା ବ୍ଲକରେ ମୋଟ ୧୪୯ଟା ଗାଁ ଅଛି।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା
ରାଇସୁଆଁ

**ରାଇସୁଆଁ** ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଅଟେ। ଏହା କେନ୍ଦୁଝର ସବଡ଼ିଭିଜନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟେ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ସଦର ମହକୁମାଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୭ କିମି ଦୂରରେ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୨୧୫ ସନ୍ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ବନ୍ଧୁଗାଁ

ବନ୍ଧୁଗାଁ ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ତଥା ତହସିଲ୍‍ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଅଟେ ।

### ବନ୍ଧୁଗାଁ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗ୍ରାମସମୂହ 
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଜଲାଲ ଆଦେନୀ

**ଜଲାଲ ଆଦେନୀ** (୨୩ ଜୁନ ୧୯୩୬ - ୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଯନ୍ତ୍ରୀ, ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଗୀତିକାର, ଗାୟକ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୩୬ ମସିହା ଜୁନ ୨୩ତାରିଖ ଦିନ ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ଭଞ୍ଜନଗରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ହୃଦଘାତରେ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

## କଥାଚିତ୍ରରେ ଭୂମିକା 
* ଅନୁତାପ (୧୯୭୭): ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଗାୟକ
* ହୀରା ମୋତି ମାଣିକ (୧୯୮୦): ପ୍ରଯୋଜକ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
* ସବୁ ସ୍ୱପ୍ନ : ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
* ପୂଜାରିଣୀ (ଓଡ଼ିଆ, ୧୯୮୧): ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
* ଜମାନା କ୍ୟା କହେଗା (ହିନ୍ଦୀ, ୧୯୮୨): ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
* ହମନେ ପ୍ୟାର କିୟା (ହିନ୍ଦୀ, ୧୯୯୨): ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
* ପ୍ରେମ ଉପହାର (ହିନ୍ଦୀ, ୧୯୯୪): ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଗରଦପୁର

**ଗରଦପୁର(Garadpur)** ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ପାଟକୁରା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏକ ଗାଁ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ।

## ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଜଳବାୟୁ 
ଏହି ଗ୍ରାମଟି କଟକସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୬୮କି.ମି. ଦୂରରେ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗରଦପୁର ହେଉଛି ଏକ ଗାଁ ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତସମିତି ଯେଉଁଥିରେ କଳାବୁଦା,ତଳକୁସୁମା,ବନ୍ତଳା,ପାଖଡ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଗ୍ରାମଟି ଉପକୂଳବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବାରୁ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୁତ ହୁଏ ।

## ଦେବଦେବୀ ଓ ମନ୍ଦିର 
ଗାଁର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯାହା କି ଗ୍ରାମର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଆରାଧନା ସ୍ଥଳ । ଏହା ବ୍ୟତିତ ଏଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ମନ୍ଦିରଟିଏ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାୟତଃ ସବୁ ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ପାଳନ କରାଯାଏ । ଦଶହରା, ରଥଯାତ୍ରା ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ । ଏହି ପର୍ବ ଗୁଡିକରେ ଗାଁକୁ ବହୁ ଦୂରରୁ ଲୋକମାନେ ଆସନ୍ତି ଏବଂ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ପାଳନ କରନ୍ତି । ଏହାଛଡା ଗ୍ରାମରେ ଜାଗର ଓଷା, କାର୍ତିକ ପୁର୍ଣିମା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

## ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ 
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାଥମିକ, ମାଧ୍ୟମିକ ସହ ଉଚ୍ଚମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି । ଚିକିତ୍ସାଳୟ, ଡାକ ଓ ତାରର ମଧ୍ୟ ସୁବିଧା ଅଛି । ଗ୍ରାମର ଯୁବକ ସଂଘ ଅଛି । ଗ୍ରାମରେ ପକ୍କା ରାସ୍ତା ଅଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ହାରୀ ପୋଟର

**ହ୍ୟାରୀ ପୋଟର୍** ହେଉଛି ଏକ ସାତଗୋଟି କାଳ୍ପନିକ ଉପନ୍ୟାସ ଯାହାକି ଲେଖକ ଜେ.କେ. ରୌଲିଂଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଛି । ଏହି ବହିରେ ଯାଦୁଗର ହ୍ୟାରୀ ପୋଟର୍ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସାଙ୍ଗ ରୋନାଲ୍ଡ ୱିଜ୍‌ଲି, ହର୍ମୋଇନି ଗ୍ରେଞ୍ଜର୍ ଯେଉଁମାନେ କି ହଗ୍ୱାର୍ଟ୍ସ ଜାଦୁଗରୀ ଏବଂ ତନ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାଳୟର ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ସହ ଏକ ଅଦଭୁତପୂବ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯାତ୍ରା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ । ଏହି କାହାଣୀର ମୂଳ ଆଧାର ହ୍ୟାରୀ ଯାହାର ପ୍ରଧାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ  ଜାଦୁଗର ଲର୍ଡ୍ ବୋଲ୍‌ଡମଟ‌କୁ ହରାଇବା ଜିଏକି ସମଗ୍ର ଜାଦୁଗରୀ  ଦୁନିଆ ଉପରେ ନିଜର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚାହିଞ୍ଚି ଏବଂ ତା ରାସ୍ତାରେ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କକୁ ସେ ବିନାଶ କରିଛି।
ଏହାରେ ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ହ୍ୟାରୀ ପୋର୍ଟର୍ ଏବଂ ଫିଲୋସଫର୍ସ ଶ୍ଟୋନ ୧୯୯୭ ମସିହା ୩୦ଜୁନ ମାସରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ ପରେ ଏହା ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରି ଇତିହାସ ରଚନା କରିଥିଲା ।

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ହାରୀ ପୋଟର
ତନ୍ଦ୍ରାଲୋକର ପ୍ରହରୀ

ମନୋଜ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ । ଏହା ସଚିତ୍ର ବିଜୟାରେ ପ୍ରଥମେ ଧାରାବାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

## ପୁସ୍ତକ ସମୀକ୍ଷା 
ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ସୀମାନ୍ତରେ ଥାଏ ଏକ ରହସ୍ୟଘନ ତନ୍ଦ୍ରାଲୋକ । ସେ ଜଗତର ଆଶରୀରୀ ସତ୍ତାମାନଙ୍କ ସ‌ହ ଜୀବିତ ଜଗତର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ସମ୍ଭବପର ହୁଏ ଯେଉଁ ଗୁଣୀ ଓ ଓଝା ସଂପ୍ରଦାୟଦ୍ୱାରା ସେଇଭଳି ଏକ ପରିବାରର ତିନିପୁରୁଷର ପ୍ରାମାଣ୍ୟ କାହାଣୀ ଅଭିନବ ଓ ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ । 

ଉପନ୍ୟାସଟିର ସ୍ଥାନ-କାଳଗତ ପଟ୍ଟଭୂମି ଏହିପରି :

**ସ୍ଥାନ**- ଉତ୍ତର ବାଲେଶ୍ୱର ଏବଂ ମେଦିନୀପୁର ଜିଲ୍ଲା । ଏହି ଉଭୟ ଇଲକାର କେତେଗୁଡିଏ ଗ୍ରାମକୁ ନେଇ ଏକ ଏକ ଜମିଦାରି ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । 

**କାଳ**- ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।

ବର୍ଣ୍ଣିତ ଘଟଣାବଳି ପାଶ୍ଚାତରେ ରହିଛି ଲେଖକଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରତ୍ୟୟ ଏବଂ ଯତ୍‌କିଞ୍ଚିତ ଅଭିଜ୍ଞତା-ଅନୁଭୂତି । ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କେତେକ ନୃତତ୍ତ୍ୱିକ ଗବେଷଣାର ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ସେ ପାଇଛନ୍ତି ଯଥା:- ଡଃ ପ୍ରବୋଧ ଭୌମିକଙ୍କର Occultism in Fringe Bengal.

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କାହାଣୀ 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚନାବଳୀ
ବଡ଼ମ୍ବା

ବଡ଼ମ୍ବା ତହସିଲ ଅଧିନରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ୧୩୮ଟି ରାଜସ୍ୱ ମୌଜା ଅବସ୍ଥିତ ।

* ଅଛୁତପୁର
* ଅଭିମାନପୁର
* ଅମାତ୍ୟା
* ଅରଣ୍ଡା
* ଆସେଲିପୁର
* ଇଚ୍ଛାପୁର
* ଇନ୍ଦ୍ରାଙ୍ଗ
* ଉଗାଳପୁର
* କଙ୍କଡ଼ାଯୋଡ଼ି
* କଜଳବେଢ଼ା
* କଣ୍ଢା
* କତରାପାଳ
* କଦନା
* କଦମ୍ବପାଳ
* କନ୍ତପଡ଼ା
* କରଡ଼ା
* କରଡ଼ିବନ୍ଧ
* କଶିକିଆରୀ
* କାଞ୍ଜିଆପାଳ
* କାଦୁଅପଡ଼ା
* କିରିକିଚା
* କୁଅଁରପାଳ
* କୁଶାପାଳ
* କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରପୁର
* କେନ୍ଦୁପଲ୍ଲି
* କେଶାବେରଣି
* କୋଟପଲା
* ଖଏରପଙ୍ଗା
* ଖଣ୍ଡବନ୍ଧ
* ଖଣ୍ଡାମାଳ
* ଖଣ୍ଡୁଆଳି ନୂଆଗାଁ
* ଖମାରସାହି
* ଖରିଆମଡ଼ା
* ଖଳିଢିପ
* ଖଳିବାଟି
* ଖାରୋଡ଼
* ଖୁଣ୍ଟୁକଟା
* ଗଗନା
* ଗଡ଼ାପୋଖରୀ
* ଗମେଇ
* ଗୁଣ୍ଡଦ୍ୱାର
* ଗୁରୁଡ଼ିପାଳ
* ଗୋଜାପଡ଼ା
* ଗୋଡ଼ିପାଟଣା
* ଗୋପ ମଥୁରା
* ଗୋପପୁର
* ଗୋପାଳପୁର
* ଗୋପିନାଥପୁର
* ଗୋବର୍ଦ୍ଧନପୁର
* ଚଣ୍ଡିମଙ୍ଗଳ
* ଚମ୍ପେଇଦ୍ୱାର
* ଚାଉଳି
* ଚାକୁଣ୍ଡାପଲି
* ଛାଞ୍ଚୁଣିଆ
* ଜଗନ୍ନାଥପୁର
* ଜାନିସାହି
* ଜେମାଦେଇପୁର
* ଝାଜିଆ
* ଡମଣଗାଡ଼ିଆ
* ତାଳମୁଣ୍ଡଳି
* ତିନିଘରିଆ
* ତୁଣପୁର
* ତୁଳସିପୁର
* ତେଲିକମ୍ବିଲୋ
* ତେଲୁଣିଆ
* ଦଳେଇମାରୁ
* ଦାଣ୍ଡଖମ୍ବ
* ଦାଶରଥିପୁର
* ଦିନିଆରି
* ଦୁଧିଆବେରଣୀ
* ଦେଉଳି
* ଧନାପଲ୍ଲୀ
* ନରଣପୁର
* ନିଜଗଡ଼ ବଡ଼ମ୍ବା
* ନୂଆତଇଳା
* ନୂଆପଡ଼ା
* ନୂଆବନ୍ଧ
* ପଙ୍କାଳ
* ପଦ୍ମଲାଭପୁର
* ପରଜାପଡ଼ା
* ପାଟମହାଦେଇପୁର
* ପୋଡ଼ାସାହି
* ବଡ଼କମ୍ବିଲୋ
* ବଡ଼ବାରସିଂହ
* ବଡ଼ବିଲି
* ବଡ଼ବେରଣା
* ବନମାଳିପୁର
* ବରପଲି
* ବାଙ୍ଗରସିଂହା
* ବାଝ ବେରଣା
* ବାଣପୁର
* ବାଦଭୂଇଁ
* ବାରପାଟିଆ
* ବାରିମୂଳ
* ବାଲିସାହି
* ବିଜିପୁର
* ବିଧାରପୁର
* ବିଶ୍ୱନାଥପୁର
* ବିଶ୍ୱମ୍ଭରପୁର
* ବୀରବରପୁର
* ବୁଢ଼ାପଙ୍କ
* ବେଙ୍ଗବେରଣା
* ବେଣୁଧରପୁର
* ବେଲପଡ଼ା
* ବେଲିଆପାଳ
* ମଙ୍ଗରାଜପୁର
* ମଙ୍ଗଳପୁର
* ମଝିପଡ଼ା
* ମଧୁପୁର
* ମଧୁବନ
* ମହତାବନ୍ଧ
* ମହୁଲିଆ
* ମାଝୀପାଟଣା
* ମାଟିଆପଡ଼ା
* ମାଣ୍ଡିଆପଲୀ
* ମାଣିଆବନ୍ଧ
* ମାନପୁର
* ମାଳତି
* ମୁଗଗହିର
* ମୂଳିଆବାଙ୍କ
* ଯାନିପଦର
* ଯୋଡ଼ମୁହଁ
* ଯୋଡ଼ାମ୍ବ
* ରଗଡ଼ିପଡ଼ା
* ରତାପାଟ
* ରାମପୁର
* ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦରପୁର
* ଶଶାଙ୍ଗ
* ସଙ୍ଖାମେରି
* ସନ୍ତରାବାଳି
* ସାତକୁଡ଼ିଆ
* ସାତଗଛିଆ
* ସାନବାରସିଂହ
* ସୁନ୍ଦରିଆ ନୂଆଗାଁ
* ସୁନାପାଳ
* ସୋରୁଆଁ
* ହରିଠା
* ହରିପୁର

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
http://bhulekh.ori.nic.in/

ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଗ୍ରୀନ ଟି

**ଗ୍ରୀନ ଟି** ସେବନ କରିବାଦ୍ୱାରା ଏଥିରେ ଥିବା ଭିଟାମିନ - ସି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଶରୀରରେ ଫ୍ରୀ - ରାଡିକାଲ୍ସକୁ ନଷ୍ଟ କରେ । ଫଳରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ତନ୍ତ୍ର ସୁଦୃଢ ରହେ । ଦିନରେ ୩/୪ ଥର ଏହାକୁ ସେବନ କଲେ ଶରୀର ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଏ । ଏହାବ୍ୟତୀତ ଶରୀରରେ ଥିବା କ୍ୟାନ୍‌ସର ସେଲ୍ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଏହା ରୋକିଥାଏ । ଏହାକୁ ନିୟମିତ ପାନକଲେ ପାଚନ ନଳୀ ଏବଂ ମୁତ୍ରାଶୟ କ୍ୟାନ୍‌ସରର ସମ୍ଭାବନା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ । ଛଣା ଚା'ଠାରୁ ଗ୍ରୀନଟି ଅଧିକ ଉପାଦେୟ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ କୋଲେଷ୍ଟରଲର ମାତ୍ରା ସନ୍ତୁଳିତ ରହିଥାଏ । ଏଥିସହ ଷ୍ଟୋକ୍‌ର ଆଶଙ୍କା କମ୍ ହୁଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପାନୀୟ
ପ୍ରଭଞ୍ଜନ

**ପ୍ରଭଞ୍ଜନ** ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ।ଏହି ପୁସ୍ତକଟିକୁ କଟକର ବିଦ୍ୟାପୁରୀ ପ୍ରକାଶଶୀ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହା ତାଙ୍କ ଇଂରାଜୀରେ ରଚିତ *ସାଇକ୍ଳୋନ*ର ଓଡ଼ିଆ ରୂପାନ୍ତର ଅଟେ । ଲେଖକ ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଲେଖିବାବେଳେ ଏହାକୁ ପୁଣି ଥରେ ଓଡ଼ିଆରେ ପୁନର୍ଲିଖନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ସେ ଚିନ୍ତା କରିନଥିଲେ । କାରଣ ଲେଖକ ଭାବିଥିଲେ ଏହି ପଟ୍ଟଭୂମି ଓଡ଼ିଆ ପାଠକଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ହେବନାହିଁ କିନ୍ତୁ ପାଠକ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସେ ନିଜେ ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ପୁଣି ଥରେ ଲେଖିଥିଲେ ।

ପ୍ରଭଞ୍ଜନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଘଟଣାବଳିର ପଟ୍ଟଭୂମି ସ୍ୱାଧୀନତାର ପ୍ରାକ୍‌କାଳ, କିନ୍ତୁ ଭାରତବର୍ଷର ପରିସ୍ଥିତି ଗତ କେତେ ଦଶନ୍ଧି ଭିତରେ ଯେପରି ଓଲଟପାଲଟ ହୋଇଯାଇଛି, ଅତୀତର ସମୟ ପ୍ରବାହରେ କେତେ ଶତାବ୍ଦୀ ଭିତରେ ବି ଅନୁରୂପ ମାତ୍ରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଂଘଟିତ ହୋଇ ନ ଥିଲା । ସେହି ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ-ନାଟକର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ପରସ୍ପର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ତିନିଗୋଟି ବିଶେଷ ଧାରା ଏ ଉପନ୍ୟାସରେ ଚିତ୍ରିତ : ଗାଁ ଗହଳରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଓ ପ୍ରଭାବ ସାମନ୍ତଧର୍ମୀ ପରିବାରମାନଙ୍କରୁ ଖସିଆସି ସାର୍ବଜନୀନ ହେବାର ବାସ୍ତବତା, ପରାଧୀନତାରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଭିତରକୁ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଭାରତର ବିହ୍ୱଳ-ପ୍ରାୟ ଯାତ୍ରା ଏବଂ ଏକ ନିବୃତ ପଲ୍ଲୀ ହଠାତ୍ ବଜାରରେ ପରିଣତ ହେବା ଅବସରରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମଣିଷମାନଙ୍କର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ମାନସିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ । ସାମନ୍ତବାଦର ବିଲୋପ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସ୍ୱାର୍ଥକୁଶଳୀ ନବ ନବ ନେତାଙ୍କ ଉଦ୍‌ଭବ, ସମୃଦ୍ଧି ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବଜାରରେ ପରିଣତ ଏକ ଗ୍ରାମର ଚାରିତ୍ରିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ - ଘଟଣା ଦୁର୍ଘଟଣାର ଏ ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ପଞ୍ଜ ଭିତରେ କେତୋଟି ଚରିତ୍ରର ଯେଉଁ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ବିକାଶ ଏ ଉପନ୍ୟାସରେ ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ଭାବେ ପ୍ରତିଫଳିତ ।

## ପ୍ରଶଂସା 
ଉପନ୍ୟାସଟିର ମୂଳ ସଂସ୍କରଣ ଉପରେ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ସମୀକ୍ଷାରୁ କିୟଦଅଂଶ :

* "ଏକ ଏକ ତୁଳି ସ୍ପର୍ଶରେ ଜୀବନ୍ତ ମୁହୂର୍ତ୍ତମାନ.... ପାଠକ ଚିତ୍ତରେ ରଖିଯା'ନ୍ତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଲିଭା ଦାଗ... ତାତ୍ପର୍ଜ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଷାରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏ ଉପନ୍ୟାସ - ମୃଦୁ କବିତା ମୟ"
:::::::::::::::::::::::: - କେ. ଆର. ଶ୍ରୀନିବାସ ଆୟାଙ୍ଗାର (ଦି ହିନ୍ଦୁ)

* "ଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପନ୍ୟାସ... ବାସ୍ତବରେ ଲେଖକଙ୍କ ସୂକ୍ଷ୍ମ କଳ୍ପନାବୋଧ, ନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଏବଂ ସୃଜନୀକଳାର ସାକ୍ଷ୍ୟ ।"
:::::::::::::::::::::::: - ଶିବ. କେ. କୁମାର (ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍‌ସ)

* "ମନୋଜ ଦାସ ଏଭଳି ରୀତିରେ ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି - ଆମେ ଶିଶୁ ଭଳି ମୁଗ୍ଧ ଚକିତ ହୋଇ ଶୁଣୁଥାଉ ।"
:::::::::::::::::::::::: - ପି. ଏସ. ସୁନ୍ଦରମ (ଦି ବୁକ ରିଭ୍ୟୁ)

* "ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଅପୂର୍ବ ବର୍ଣ୍ଣନା, ପ୍ରାକ୍-ସ୍ୱାଧୀନ ଯୁଗର ସ୍ୱଚ୍ଛଳ ସ୍ମୃତି ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ଏକ ଦୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ କାହାଣୀର ସୁଦକ୍ଷ ଚିତ୍ରଣ..."
:::::::::::::::::::::::: - ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କୁମାର (ଆକାଶବାଣୀ)

* "ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଏ ଉପନ୍ୟାସ - କଳେବର ପୃଥୁଳ ନ କରି ବହୁଦିଗର ଚିତ୍ରଣ କରିପାରିବା ଭଳି ପରୀକ୍ଷା ସାମ୍ନା କରିଛନ୍ତି ଲେଖକ - କିନ୍ତୁ ସେ ବିଜୟୀ ଓ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ । ଉତ୍ତମ ଉପନ୍ୟାସର ଉପାଦାନ ଯେଉଁ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ, ତାହା ଅତି ଚମତ୍କାର ।"
:::::::::::::::::::::::::::::::::::: - ସୁନିତା ପୁରୀ (ଦି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନ୍)

## ଅଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚନାବଳୀ
ଲିପିକା ସିଂ ଦରାଇ

**ଲିପିକା ସିଂ ଦରାଇ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅଣ ଫିଚର ଧର୍ମୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ବହୁବାର ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିସାରିଛନ୍ତି । 

## ଜୀବନୀ 
### ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଓଡ଼ିଶାର ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ବାରିପଦା ସହର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୁଗୁଡାକଟାରେ ଏକ 'ହୋ' ସମ୍ପ୍ରଦାୟର  ଆଦିବାସୀ ପରିବାରରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ । ବାରିପଦାର ଅରବିନ୍ଦ ପୂର୍ଣାଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ତାଙ୍କର ପାଠପଢ଼ା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଝାରସୁଗୁଡ଼ାର ଭି.ଏସ.ଏସ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ରମାଦେବୀ ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ +୨ ବିଜ୍ଞାନ ପଢିସାରି, ସେ  କ୍ରମେ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ପରେ ବିଶାଖାପାଟଣାରୁ +୩ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ।  ତାପରେ, ସେ ପୁଣେସ୍ଥିତ ଫିଲ୍ମ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରୁ ସାଉଣ୍ଡ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

### ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଫିଲ୍ମ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରେ ପାଠ ପଢ଼ା ସମୟରେ ଲିପିକା, ଉମେଶ କୂଲକର୍ଣ୍ଣିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ଓ ସୋନି ଟେଲିଭିଜନ ଚ୍ୟାନେଲରେ ୟଶରାଜ ଫିଲ୍ମର ଏକ ଧାରବାହିକ 'ଖୋଟେ ସିକ୍କେ' ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମନି କଲଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରହି ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ କଥାବସ୍ତୁକୁ ଆଧାର କରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି ।  ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସମାରୋହରେ ତାଙ୍କୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ପାନରୋମାରେ ଜୁରି ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଛି ।

### ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର(ଭଏସ୍ ନ୍ୟାରେସନ, କଙ୍କି ଓ ସାପ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ) - ୨୦୧୩
* ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର(ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଏକ ଗଛ, ଏକ ମଣିଷ, ଏକ ସମୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ) - ୨୦୧୨
* ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର(ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଉଣ୍ଡ ମିକ୍ସିଂ, ଗାରୁଦ ମରାଠି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ) - ୨୦୧୦

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Odisha's Lipika Singh Darai bags National Film Award again

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋର ସ୍ଥାନ

**ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋର ସ୍ଥାନ** ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ରଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଅଟେ । ପୁସ୍ତକଟି ୧୯୬୩ମସିହାରେ ଗ୍ରନ୍ଥମନ୍ଦିରଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବହି ପାଇଁ ୧୯୬୧ରେ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବହି ଓ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ
ଘସିପୁରା

**ଘସିପୁରା** ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଆନନ୍ଦପୁର ସବଡ଼ିଭିଜନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୋଟିଏ ବ୍ଲକ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଘସିପୁରା ବ୍ଲକରେ ମୋଟ ୧୫୯ଟା ଗାଁ ଅଛି।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା
ହାଓଡ଼ା

**ହାଓଡ଼ା** ହେଉଛି ହାଓଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମୂଖ୍ୟ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ଓ ବଡ଼ ସହର । ହୁଗୁଳି ନଦୀର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ସହର କଲିକତା ପରେ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହର ।

## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* History of Howrah from India Government Site
* Howrah Municipal Corporation Site
* Satellite View of Howrah
* A Complete and Useful Site for all Day to Day and other important Information in and around Howrah 
* Charitable organisation working with street and slum children in Howrah (The Hope Foundation)

ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ
ଶ୍ରେଣୀ:ହାଓଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଅକ୍ଟୋପସ

**ଅକ୍ଟୋପସ** , ସମୁଦ୍ରରେ ବାସକରୁଥିବା ଏକ ନିଆରା ଜଳଜ ଜୀବ । ଦୁଇଶହରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଜାତିର ଅକ୍ଟୋପସ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ୨ ଇଞ୍ଚରୁ ୩୨ ଫୁଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକୃତିର ଅକ୍ଟୋପସ ବିଶ୍ୱରେ ଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଏମାନେ ସାଧାରଣତଃ ସମୁଦ୍ରର ତିନିମାଇଲ୍ ବା ୪୮୦୦ମିଟର ଗଭୀରତାରେ ଆତଯାତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ବିଶ୍ୱର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଅକ୍ଟୋପସ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ଆକାର ୧୬ ଫୁଟ ଓ ଓଜନ ୧୧୦ ପାଉଣ୍ଡରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ଶୁଣିବାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲେ ବି ଅକ୍ଟୋପସ ମାଂସ ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ଓ ଏସିଆ ମହଦେଶର କିଛିଅଞ୍ଚଳରେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।

ଅକ୍ଟୋପସର ଦୁଇଟି ଆଖି ଏବଂ ଆଠଟି ହାତ । ଏମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଧୀର, ସ୍ଥିର ଓ ନିଜ ଜାଗାରେ ନିସ୍ତେଜ ଭାବରେ ପଡ଼ି ରହିଥାନ୍ତି । ଜଳରେ ବିଚରଣ କଲାବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ହାତଗୁଡ଼ିକ ଖାଲି ଯାହା ମେଲିଥାନ୍ତି । ସିଲ, ୱ୍ଏଲସ୍ ବା ସାର୍କ ଆଦି ମାଛଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷାପାଇବା ପାଇଁ ଅକ୍ଟୋପସ କାଳି ଭଳି ଏକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବେଳେ ବେଳେ ପାଣିରେ ଛାଡିଥାଏ । ପ୍ରାଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବିରାଟ ଅକ୍ଟୋପସଗୁଡ଼ିକ ବେଶୀରୁ ବେଶୀ ଏଭଳି ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଛାଡି ପାଣିକୁ ଗୋଳିଆ କରିଥାନ୍ତି । ଗୋଳିଆ ପାଣିର ସୁଯୋଗ ନେଇ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଜୀବଠାରୁ ଅକ୍ଟୋପସ ସହଜରେ ଖସିଯାଏ । ଏହି ଗୋଳିଆ ପାଣିରେ ଏକ ଛାଇ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ,ଯାହାକି ଅବିକଳ ଅକ୍ଟୋପସର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ଅନ୍ୟ ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ । ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଜୀବ ଏହି ଛାଇକୁ ଅକ୍ଟୋପସ ଭାବି ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଭିତରେ ଅସଲ ଅକ୍ଟୋପସ କିନ୍ତୁ ଖସିସାରିଥାଏ ଆକ୍ରମଣକାରୀର ପଞ୍ଝାରୁ ।

ସେହି ପରି ନୀଳ ବଳୟଧାରୀ ଅକ୍ଟୋପସଗୁଡ଼ିକ ଦକ୍ଷିଣ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଉପକୂଳରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ଆକାର ମାତ୍ର ୪ରୁ୬ ସେଣ୍ଟିମିଟର ହୋଇଥାଏ । ଆକାରାରେ ଛୋଟ ହେଲେ ବି ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଅକ୍ଟୋପସ ଅନ୍ୟ ଅକ୍ଟୋପସଙ୍କଠାରୁ ବେଶୀ ଭୟଙ୍କର ଓ କ୍ଷତିକାରକ । କାଳି ଭଳି ତରଳ ପଦାର୍ଥ କେବଳ ଏହା ଜଳରେ ଛାଡିନଥାଏ ଏହାର ଲାଳରେ ଏକ ମାରାତ୍ମକ ବିଷ ମଧ୍ୟ ଥାଏ । ଏହି ଅକ୍ଟୋପସ କୈଣସି ଜୀବକୁ ଆଘାତ କରିବା କ୍ଷଣି ସେହି ଆଘାତ ସ୍ଥାନରେ ବିଷ ସଞ୍ଚରି ଯାଏ । ବିଷର ପ୍ରଭାବରେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ଜୀବ ନିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କରି ଶେଷରେ ମରିଯାଏ । ନୀଳବଳୟ ଅକ୍ଟୋପସ ତାର ତୀବ୍ର ବିଷର ପ୍ରଭାବରେ ମଣିଷକୁ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖକୁ ଠେଲି ଦେଇ ପାରେ । 

ଅକ୍ଟୋପସ ସାଧାରଣତଃ ଗଭୀର ଜଳରେ ବାସ କରେ । କିନ୍ତୁ କିଛି ପ୍ରଜାତିର ଅକ୍ଟୋପସ ଗଭୀର ଜଳରୁ ବାହାରି ଇତସ୍ତତଃ ଘୂରି ବୁଲିଥାଆନ୍ତି । ଶିଶୁ ଅକ୍ଟୋପସମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଜୀବଙ୍କ ଭଳି ମାଆ ଅକ୍ଟୋପସଦ୍ୱାରା ଯତ୍ନ ସହକାରେ ପାଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ଜନ୍ମ ହେବା କ୍ଷଣି ମାଆ ଅକ୍ଟୋପସ ଶିଶୁ ଅକ୍ଟୋପସକୁ ବାହାରେ ବିଚରଣ କରିବା ପାଇଁ ଛାଡିଦିଏ । ଶିଶୁ ଅକ୍ଟୋପସ ଅନ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳଜୀବମାନଙ୍କ ସହ ମେଳି ହୋଇ ବିଚରଣ କରନ୍ତି । କିଛି ମାସ ଏଭଳି ବିଚରଣ କରି ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପରେ ଅକ୍ଟୋପସ ଶାବକ ପରିପକ୍ୱ ହୋଇଥାଏ । 

 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* The Cephalopod Page 
* TONMO.COM&nbsp;– The Octopus News Magazine Online
* Tree of Life website: information about cephalopods along with pictures and videos 
* Discussion about the plural
* An octopus's shark encounter &nbsp;– footage of an octopus eating a shark (also in QuickTime format)
* Camouflage in action 
* Video showing an Octopus escaping through a  hole
* Bipedal Octopuses- Video, Information, Original paper 
* 
* Video of walking octopuses

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଳଚର ଜୀବ
କୁଶୁପଙ୍ଗା

**କୁଶୁପଙ୍ଗା** ଗ୍ରାମଟି ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା ମେରାମଣ୍ଡଳିଠାରୁ ୧୦ କି.ମି ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଗ୍ରାମରେ ୨୫୦୦ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି । ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣି ନଦୀ କୁଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ୬ରୁ ୭ ଜାତିର ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି ।
## ଜୀବିକା 
ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଚାଷ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ନିକଟସ୍ଥ କମ୍ପାନୀ ଯଥା: ଭୂଷଣ, BRG, GMR, ନାଲାକୋ ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଚଳନ୍ତି । କେତେକ ଲୋକ ମାଛ ଚାଷ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାନ୍ତି ଆଉ କିଛି ଲୋକ ପନିପରିବା ବେପାର କରିଥାନ୍ତି ।

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର

**ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର**, ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟତମ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ନାଟ୍ୟସଂସ୍ଥାନ ।  ଓଡ଼ିଶାର ନାଟ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଆଗକୁ ନେବା ପାଇଁ ଧୀର ମଲ୍ଲିକ ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ଯୁବ ନାଟ୍ୟକର୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ୧୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଗଢିଉଠିଥିଲା । ଅନୁଷ୍ଠାନଟି ଇତିମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଶତାଧିକ ନାଟକ ପରିବେଷଣ କରିସାରିଛି । ନାଟକ ବ୍ୟତିତ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ନାଟ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଭିନ୍ନ ପରିସମ୍ବାଦ ଓ କାର୍ଯଶାଳାର ଆୟୋଜନ ମଧ୍ୟ କରିଆସିଛି ।

ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଟି ଗତ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି କଳିଙ୍ଗ ନାଟ୍ୟ ମହୋତ୍ସବର ଆୟୋଜନ କରିଆସୁଛି । ଏହି ନାଟ୍ୟ ମହୋତ୍ସବରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା ଓ ରାଜ୍ୟର ନାଟକ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ ।   ୧୯୮୮ ମସିହାରୁ, 'ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର' ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନାଟକ ମହୋତ୍ସବର ଆୟୋଜନ ମଧ୍ୟ କରିଆସୁଛି । ଏତଦ ବ୍ୟତିତ, ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଭିନୟ ଇତ୍ୟାଦି ନାଟ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।

ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅଭିନେତା, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ନାଟ୍ୟକାର ସୃଷ୍ଟି କରିଚାଲିଥିବା 'ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର', ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନୂତନ ଦିଗଦର୍ଶନ ଦେଇଚାଲିଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର ୱେବସାଇଟ

ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଅନନ୍ତ ପାଲ୍ଲୀ

**ଅନନ୍ତ ପାଲ୍ଲୀ ଗାଁ** ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଆଠମଲ୍ଲିକ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଗାଆଁ । ଏହି ଗାଆଁଟି ଆଠମଲ୍ଲିକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ।

## ଗମନାଗମନ 
ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ଅନୁଗୋଳଠାରୁ ୯୪ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଶିକ୍ଷା 
ଏହାର ଅନତି ଦୂରରେଠାରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଗାଆଁ ୩ କି.ମି ଦୂରରେ ଗୋଟିଏ ହାଇସ୍କୁଲ ଅଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସୋରଣ

**ସୋରଣ ଗାଁ** ଓଡ଼ିଶାର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଟାଙ୍ଗୀ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଗାଆଁ । ଏହି ଗାଆଁଟି ଚିଲିକା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ।

## ଗମନାଗମନ 
* ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ: କୁହୁରି ଏବଂ କାଳୁପଡା ଘାଟ 
* ନିକଟତମ ବସ ସେବା: କୁହୁରି ଏବଂ ଟାଙ୍ଗୀ

## ଶିକ୍ଷା 
ଗ୍ରାମରେ ଭଗବତି ବିଦ୍ୟାପୀଠ ନାମରେ ଏକ ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସମେତ ଦୁଇଟି ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି । ନିକଟତମ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଗ୍ରାମ ଠୁ ୨ କି.ମି ଦୁରେ ଅବସ୍ଥିତ ।ସୋରଣ ଚିଲିକା ବିଦ୍ୟନିକେତନ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବି ଅଛି।

## ସଂସ୍କୃତି 
ଏହି ଗାଆଁଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ *ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର* ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ରଜ ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।ଏହି ଗ୍ରାମରେ ବହୁତ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଭଗବତୀ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର, ସ୍ୟାମେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର, ମଙ୍ଗଳା ମନ୍ଦିର, ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର ଦେବ ମନ୍ଦିର, ମା ଡୋମଣି ମନ୍ଦିର, ବାଲୁଙ୍କେସ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏହା ବ୍ୟତିତ 2ଟି ମସଜିଦ ଅଛି।ଚିଲିକା କୂଳରେ ମା କାଳିଜାଇ ମନ୍ଦିର ଓ ଯୋଗମାୟା ମନ୍ଦିର ଅଛି।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱରୀ

ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱରୀ ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ ରଚିତ ଏକ କବିତା ଅଟେ । 

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ 
କାବ୍ୟର ପ୍ରଥମ ସର୍ଗରେ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ଉତ୍କଳ ଆକ୍ରମଣ କଥା କୁହାଯାଇଛି । ଏଥିରେ କବି ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଙ୍କର ସମରସଜ୍ୟା ଓ ଉତ୍କଳବୀରଙ୍କ ଆବସସ୍ଥଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।

## କିଛି ପଦ 
ଉତ୍କଳୀୟ ପ୍ରକୃତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଯାଇ କବି ଲେଖିଛନ୍ତି :

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଦରବାର

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ଦରବାର (କବିତା)

ଦରବାର ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ ରଚିତ ଏକ କବିତା । ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘକାବ୍ୟ ଥିଲା ଓ ୧୮୯୪ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

## କିଛି ପଦ 
## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ଯଯାତିକେଶରୀ (କବିତା)

**ଯଯାତିକେଶରୀ** ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ ରଚିତ ଏକ କବିତା । ଏହା ବାମଣ୍ଡା ଯୁବରାଜ "ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେବ"ଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି । ଏହି କବିତାର ରଚନାକାଳ ୧୮୯୪ ଅଟେ କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରକାଶ ୧୯୯୫ ଅଟେ । ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କବିତା ପାଞ୍ଚଟି ସର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ 
## କିଛି ପଦ 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* 

* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ଉଇକିଅଭିଧାନ

**ଉଇକି-ଅଭିଧାନ** ଏକ ବହୁଭାଷୀ ମୁକ୍ତ ଅଭିଧାନ ବା ଶବ୍ଦାବଳୀ ଅଟେ । ଏହା ୧୭୦ଟି ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସହଯୋଗୀତାମୂଳକ ଭାବେ ଲେଖାଯାଇଥାଏ । ଉଇକି ଅଭିଧାନର ମୂଳ ଲକ୍ଷ ହେଲା: "ସବୁ ଶବ୍ଦ ସବୁ ଭାଷାରେ" ।

## ଇତିହାସ 
୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୨ରେ ପ୍ରଥମ କରି ଏହି ଅଭିଧାନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* List of all Wiktionary editions
* Wiktionary front page
* Wiktionary's Multilingual Statistics
*  (including list of all existing Wiktionaries)
* .
* Meta:Main Page&nbsp;– OmegaWiki 

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋଲା ଜ୍ଞାନକୋଷ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପ
ଡୁଙ୍ଗମାଳ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଉର୍ବଶୀ (କବିତା)

**ଉର୍ବଶୀ** ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ କବିତା । ଏହା ତୁଳସୀସ୍ତବକରେ ଥିବା ତିନୋଟି କବିତା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ରଚନା କାଳ ୧୮୯୪ ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ 
## କିଛି ପଦ 
## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ 
* ବର୍ଷା (କବିତା)
* ଶରତ (କବିତା)
* ତୁଳସୀସ୍ତବକ

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ଜରକ

**ଜରକ** ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଠାକୁରମୁଣ୍ଡା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଗାଆଁ ଅଟେ । ଏହି ଗାଆଁଟି କରଞ୍ଜିଆ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ।

## ଗମନାଗମନ 
ଏହା ତହସିଲ ଠାକୁରମୁଣ୍ଡାଠାରୁ ୧୨ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଶିକ୍ଷା 
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାଥମିକ, ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ରହିଛି ।

## ସଂସ୍କୃତି 
ଏହି ଗାଆଁଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଠାକୁରମୁଣ୍ଡାଠାରେ *ବାସୁଳି ମନ୍ଦିର* ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପଣା ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତିରେ "ଉଡା ପର୍ବ" ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏଥିପାଇଁ ବହୁତ ଲୋକ ସମାଗମ ହୁଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ନରସିଂହପୁର

ନରସିଂହପୁର ହେଉଛି କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ବ୍ଲକ ଓ ତହସିଲ । ନରସିଂହପୁର ତହସିଲ ଅଧିନରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ୨୩୭ଟି ରାଜସ୍ୱ ମୌଜା ଅବସ୍ଥିତ ।

* ଅଢ଼େଇଗୁଣ୍ଡି
* ଅନନ୍ତପ୍ରସାଦ
* ଅଭିମାନପୁର
* ଅରଖବାଡ଼ି
* ଅଲରା
* ଆଇଁସିଆ
* ଆତଣ୍ଡା
* ଉଲାସକୋଟ
* ଏକଡାଳ
* ଓଡ଼ସିଙ୍ଗା
* ଓଲବ
* ଓସ୍ତପଡ଼ା
* ଓସ୍ତପାଳ
* କଂସାଇଲୋ
* କଅଁରପୁର
* କଅଁଳପଡ଼ା
* କଇଁନ୍ତରା
* କଇଁପୋଖରୀ
* କଠଉଖୋଜା
* କଣ୍ଢାଳ
* କନକପୁର
* କନାଗୁଡ଼ି
* କନ୍ଧକଳପଡ଼ା
* କନ୍ଧଦେଭୂଇଁ
* କନ୍ଧବଡ଼ଭୂଇଁ
* କନ୍ଧବେରଣୀ
* କମଳାଡିହି
* କମଳାଦେଇପୁର
* କରାବିରା
* କରିଲୋ
* କଳାମାଟିଆ
* କାକୁଡ଼ିଆ
* କାଞ୍ଜିଆପଦା
* କାଠଖୁଣ୍ଟ
* କାନପୁର
* କାଳିଆପଡ଼ା
* କାଳିସାହି
* କୁଞ୍ଜବନପୁର
* କୁମ୍ଭିରତୈଲା
* କୁରାଞ୍ଜ
* କୁରାଞ୍ଚମାଳିସାହି
* କୁଶଳ
* କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରପୁର
* କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ
* କେନ୍ଦୁପଲି
* କେନ୍ଦୁମୂଳ
* କୋକଳବା
* ଖଇରପଡ଼ା
* ଖଜୁରିଆ
* ଖଳିସାହି
* ଖାରୁଆଣି
* ଖୁଣ୍ଟବନ୍ଧ
* ଖୋଲ
* ଗଡ଼ମଧୁପୁର
* ଗଣଗଣା
* ଗଣ୍ଡପଲ୍ଲୀ
* ଗମିଲୋ
* ଗାଲିସୀ ଗାଡ଼ିଆ
* ଗୁପ୍ତମାଣିକ
* ଗୁରୁଜାଙ୍ଗ
* ଗୁଳୁଗୁଳା
* ଗୁହାଳସାହି
* ଗୋଡ଼ିବନ୍ଧ
* ଗୋପପୁର
* ଗୋପାଳପୁର (ଗ୍ରାମ)
* ଘଣ୍ଟପଡ଼ା
* ଗୋରାଡିଆ
* ଚକାମୁଣ୍ଡା
* ଚକ୍ରପ୍ରସାଦ
* ଚଣାହାଟ
* ଚତରାପଦା
* ଚନ୍ଦ୍ରପୁର
* ଚମ୍ପାତୁଠ
* ଚମ୍ପେଶ୍ୱର
* ଚଷାବାରବାଟୀ
* ଚିକଣଖଣ୍ଡି
* ଚିନାମାଳି
* ଚେରମୂଳିଆ
* ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ (ଗ୍ରାମ)
* ଜଗନ୍ନାଥପୁର
* ଜଗନ୍ନାଥପ୍ରସାଦ ପାଟଣା
* ଜନ୍ତାରିଆ
* ଜୟଦାମୋଦରପୁର
* ଜୟପୁର (ଗ୍ରାମ)
* ଜୟମଙ୍ଗଳପୁର
* ଜଳକେଳି
* ଜାମୁବାହାଳି
* ଜେନାପାଳ
* ଜେନାସାହି
* ଜେମାଦେଇପୁର
* ଝାଜିବନ୍ଧ
* ଟାଙ୍ଗିସାହି
* ଟୋଲକ ପାଟିଆ
* ଠେଙ୍ଗାପଲ୍ଲୀ
* ଡବାଖୋଲ
* ଡମକଟା
* ଡମସାହି
* ଡିମିରିଆ
* ଡୁମାଳ ବୋରେଇ
* ତଅଁଳା ମଧୁପୁର
* ତଗିଲୋ
* ତାମରା
* ତାଳପୁଞ୍ଜି
* ତାଳସାହି
* ଦଲକ
* ଦୁର୍ଗାପ୍ରସାଦ
* ଦୁର୍ଗାପ୍ରସାଦ ତୈଳା
* ଦେବୋତ୍ତର ରଘୁନାଥପୁର
* ଦେଭୂଇଁ
* ଧନାଢିପ
* ଧନୀପୁର
* ଧନୁର୍ଜୟପୁର
* ନଖପଡ଼ା
* ନଣ୍ଡାଗୋଳ
* ନନ୍ଦକିଶୋରପୁର
* ନନ୍ଦପୁର (ଗ୍ରାମ)
* ନାଉପାଳ
* ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ
* ନିଜଗଡ଼
* ନିମସାହି
* ନୀଳକଣ୍ଠପୁର
* ନୂଆଗଡ଼
* ନୂଆଗାଁ
* ନୂଆପାଟଣାପାଇକବାଡ଼
* ନୂଆପଲ୍ଲୀ
* ନୂଆଭୂଇଁ
* ନୋଖାପଡ଼ା
* ପଞ୍ଚମା
* ପଠାଣସାହି
* ପତଣ୍ଡା
* ପଦାମାଳଦେଶ
* ପଦାମାଳପାଟଣା
* ପଦ୍ମପୁର (ଗ୍ରାମ)
* ପାଇକ ରେଗଡ଼ା
* ପାଏକପଡ଼ାପାଟଣା
* ପାଇକ ବାରବାଟି
* ପାଞ୍ଚଗଛିଆ
* ପାତ୍ରଭାଗ
* ପାରାମାଳ
* ପାର୍ବତୀପୁର
* ପିଠାଖାଇ
* ପୁରକୁଟିଆ
* ପୁରସ୍ତମପୁର
* ପଫୁଲପଡ଼ା
* ବଉଳସାହି
* ବଡ଼ଗାଁ
* ବଡ଼ବେରଣା
* ବଡ଼ଭୂଇଁ
* ବଢ଼ିଆ
* ବଢ଼ିଆ ରେଗଡ଼ା
* ବନ୍ଧଗୋଡ଼ା
* ବରକୋଳି (ଗ୍ରାମ)
* ବରଡିହୀ
* ବରପଲି
* ବସନ୍ତପୁର
* ବାଘଧରିଆ
* ବାରଭାୟା
* ବାଲିକିଆରି
* ବାଲିଝରି ପାଟଣା
* ବାଲିଝରି ରଏତବାଡ଼
* ବାଲିଝରି ପାଇକବାଡ଼
* ବାଲିସାହି
* ବାସେଳିହତା
* ବାସେଳିହତାପାଟଣା
* ବାହାଡ଼ା (ଗ୍ରାମ)
* ବାହାଳୀ
* ବିଞ୍ଚଣାବାଟି
* ବୀରସିଂହପୁର
* ବିଶ୍ୱନାଥପୁର
* ବୁରୁଷ
* ବେଣିପଥର
* ବୋକଡ଼ା
* ବାରସିଙ୍ଗା
* ବ୍ରହ୍ମପୁରା
* ବ୍ରହ୍ମୋତ୍ତର ରଘୁନାଥପୁର
* ବ୍ରହ୍ମଣୀ
* ଭଅଁରପାଳ
* ଭଗତପୁର
* ଭାଲିଆଡିହି
* ଭୁଷ୍କା
* ଭେଜିଆପଡ଼ା
* ମଣ୍ଡାତୁଠ
* ମଥୁରାପୁର
* ମନ୍ଦାଣିଆ
* ମର୍ଦମେଖ
* ମର୍ଦ୍ଦନପାଟଣା
* ମଲକା
* ମହିଗଡ଼
* ମହୁରାଖିଆ
* ମାଟିଗାଡ଼ିଆ
* ମାଧପୁର
* ମାଧେଇପଦା
* ମାନପୁର
* ମାନସିଂହପାଟଣା
* ମାରୁଡ଼ି
* ମାଳିସାହି
* ମୁରାରିପୁର
* ମୁଲିଆପଡ଼ା
* ମେଟକାପଫପୁର
* ଜୟମଙ୍ଗଳ
* ଯାନିସାହି
* ଯୋଗୀବାହାଳି
* ଯୋଡ଼ମୁ
* ରଗଡ଼ିସାହି
* ରଙ୍ଗଡାବ
* ରଙ୍ଗଣୀ ପାଟଣା
* ରଣସିଂହପୁର
* ରାଉତଭୂଇଁ
* ରାଣୀଭୂଇଁ
* ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର
* ରୁଷିପଡ଼ା
* ରେଗଡ଼ା
* ଲେମ୍ବୋ
* ଲେହାଙ୍ଗ
* ଶର୍ଗୁଣାପଲି
* ଶିଶୁପଥର
* ଶ୍ୟମଘନପୁର
* ଶ୍ୟାମପୁର
* ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦରପୁର ପାଟଣା
* ସତ୍ୟଜୟପୁର
* ସରଧାପୁର
* ସହରସାହି
* ସାଗର (ଗ୍ରାମ)
* ସାଧୁଚରଣପୁର
* ସାନଗାଁ
* ସାନ୍ତରାପୁର
* ସିଆରିଆ
* ସିମିଳିବୋଳ
* ସିଲୋଟୀ ବାଲିପୁଟ
* ସୁକାଟ
* ସୁବଳୟା
* ସେରମୁଣ୍ଡ
* ସୋଲବନ୍ଧ
* ହଟୀଆପଲ୍ଲି
* ହରିଚନ୍ଦନପୁର
* ହରିପୁର
* ହିଞ୍ଜଳଖାଲ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ମେଘଦୂତ (ରାଧାନାଥଙ୍କ କାବ୍ୟ)

**ମେଘଦୂତ** ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଦୀର୍ଘ କବିତା ଅଟେ । ଏହା "ଜନ୍ ବିମ୍‌ସ୍ ଏସ୍‌‌କ୍ୱେର"(John Beames Esquire)ଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ 
## କିଛି ପଦ 
### ପୂର୍ବ-ମେଘ 
### ଉତ୍ତର-ମେଘ 
## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ଆରଣ୍ୟକ

ଆରଣ୍ୟକ ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ । ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶନ ୧୯୬୦ରେ ହୋଇଥିଲା ।

## ସଂକଳିତ ଗଳ୍ପ 
ଏଥିରେ ସଂକଳିତ ଗଳ୍ପ ସବୁ ହେଲା:
# ରାୟସିଂହର ଡାଏରୀ
# ସଂଗୋପନ କାହାଣୀ
# ଉପଗ୍ରହ
# ଭୁତ କୋଠିରେ ଏକ ରାତି
# ହୃଦୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଏକ କାହାଣୀ
# ରବିବାସରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ
# ଆରଣ୍ୟକ
# ଜହ୍ନରାତିର ଗଳ୍ପ

ଆରଣ୍ୟକ ଗଳ୍ପ ଉପରେ ଆଧାରିତ ସମନାମରେ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କରାଯାଇଥିଲା । ଅପୂର୍ବ କିଶୋର ବୀର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚନାବଳୀ
ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠି

ଏହା ମନୋଜ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ । ଏହାର ପ୍ରକାଶନ କାଳ ୧୯୬୬ ।

## ସଂକଳିତ ଗଳ୍ପ 
ଏଥିରେ ସଂକଳିତ ଗଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

# ଏକ ଚୋରିର ବୃତ୍ତାନ୍ତ
# ବିଲେଇ
# ଅନ୍ତରଙ୍ଗ
# ସଉକ୍
# ଦୂର ନିର୍ଜନ ସୁର
# କୂଅ
# ଝଡ଼ର ଗତିପଥେ
# ଅତିକ୍ରାନ୍ତ
# ନିଜନପୁରରେ କେତୋଟି ସନ୍ଧ୍ୟା
# ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ
# ମନୁଷ୍ୟ-ମର୍କଟ ସଂବାଦ
# ଅବଶିଷ୍ଟ ପୃଥିବୀ
# ଚଳନ୍ତା କାହାଣୀ
# ଅଦୃଷ୍ଟ ମୂହୁର୍ତ୍ତ
# ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠି

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚନାବଳୀ
ଧୂମାଭ ଦିଗନ୍ତ

ଏହା ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ଅଟେ । ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶନ ୧୯୭୭ରେ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଏହାର ନାମ "ଧୂମ୍ରାଭ ଦିଗନ୍ତ" ରଖାଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ପରେ ଲେଖକଙ୍କ ଉପଦେଶ କ୍ରମେ ଏହାକୁ "ଧୂମାଭ ଦିଗନ୍ତ" କରିଦିଆଗଲା ।

## ସଂକଳିତ ଗଳ୍ପ 
ଏଥିରେ ସଂକଳିତ ଗଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

# ଧୂମାଭ ଦିଗନ୍ତ
# ଭାଇ
# ଶୁଖିଲା ପତ୍ର
# ଦାନ୍ତ
# ଜହ୍ନରାତିରେ ସେତୁ
# ସର୍ବଭୂତେଷୁ
# ଲୋହିତ ଗୋଧୂଳି
# ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କର ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର: ବ୍ୟାଘ୍ର ଓ କଙ୍କଣଲୋଭୀ ପଥଚାରୀ
# ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କର ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର: ମୂର୍ଖ ଭୃତ୍ୟ ଉପାଖ୍ୟାନ
# ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କର ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର: ଆକାଶ କଇଁଛ

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚନାବଳୀ
ଆବୁପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ

ଆବୁପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ଅଟେ । ଗ୍ରନ୍ଥ ମନ୍ଦିର ଏହାର ପ୍ରକାଶକ ଓ ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶନ ୧୯୭୫ରେ ହୋଇଥିଲା ।

## ସଂକଳିତ ଗଳ୍ପ 
ଏଥିରେ ସଂକଳିତ ଗଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

# ବୃକ୍ଷ
# ବିଶ୍ରାମ
# ରାଜକନ୍ୟା
# ଆବୁପୁରୁଷ
# ଡାଭିଡ଼୍ କାକ୍‌ସଟନ୍ ଓ ଗ୍ରୀନ୍‌ୱେ ପାର୍କର ଏକ ସନ୍ଧ୍ୟା

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚନାବଳୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯
ଅଅଁଳା ଏକାଦଶୀ

ଫାଲ୍‌ଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀକୁ ଅଅଁଳା ଏକାଦଶୀ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅଅଁଳା ବୃକ୍ଷକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ପୌରାଣିକ ମତେ ସୃଷ୍ଟି ରଚନା ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଅଅଁଳା ବୃକ୍ଷର ଜନ୍ମ । ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ ଅଅଁଳା ବୃକ୍ଷକୁ ଆଦିବୃକ୍ଷ ରୂପେରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲେ । ଅଅଁଳାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶରେ ଭଗବାନ୍ ବିରାଜମାନ ବୋଲି ହିନ୍ଦୁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ଏବଂ ମୋକ୍ଷର କାମନା ଲାଗି ଅଅଁଳା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଭକ୍ତ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତିମାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖିଥାନ୍ତି । ଭଗବାନଙ୍କ ପୂଜା ପରେ ଅଅଁଳା ବୃକ୍ଷ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଏହିଦିନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଷଷ୍ଠ ଅବତାର ପର୍ଶୁରାମଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରି ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ଉଦ୍‌ଯାପନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପର୍ଶୁରାମ ମୂର୍ତ୍ତି ଭେଟି ଦିଆଯାଏ । ଭଗବାନ କହିଛନ୍ତି – ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କାମନା କରୁଛନ୍ତି ସେମାନେ ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଏକାଦଶୀ
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା (କବିତା)

**ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା** କବି ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଓଡ଼ିଆ କବିତା । ଏହି କାବ୍ୟର ଆରମ୍ଭରେ କବି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପୌଷ ମାସର ରାମାଭିଷେକ ଉତ୍ସବ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ସେ ଅନେକ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖି ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠିତ ପୀଠର ପ୍ରାକୃତିକ ବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୮୮୦-୯୦ ଦଶକ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖା ଯାଇଥିଲା ।

## ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା

ସୁମନ୍ୟୁ ନାମରେ ପରଶୁ-
                    ରାମ ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରବର
ମହୋଦଧି ତୀରେ ସମାଧି
                     ଯୋଗେଥିଲେ ତତ୍ପର।
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନାମେ ଦୁହିତା
                    ସେହି ଋଷି ପ୍ରଭାବେ,
ସାଗର-ଅପ୍ସସରୀ ଗର୍ଭରୁ
                     ଜନ୍ମିଥିଲା ସେ ଠାବେ।
ପାଲିଲେକ ଅତି ଯତନେ
                      ଯତି କନ୍ୟାରତନ,
ଯଥାକାଲେ ଅଙ୍ଗ ମଣ୍ଡିଲା
                      ଅଭିନବ ଯୌବନ।
ନେତ୍ର ଯୁଗେ ଯୁବା ପିଅନ୍ତି
                      ଯେଉଁ ରୂପ ଅମୃତ,
ସେ ଅମୃତେ କଲା ଯୌବନ
                       ବାଳା-ତନୁ ଧଉତ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ତପସ୍ୱିନୀ

**ତପସ୍ୱିନୀ**, ସ୍ୱଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ କାବ୍ୟ ସଙ୍କଳନ । ଏହାର ରଚନା ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଗାରଟି ସର୍ଗରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏହି କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥଟିରେ ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କର ଜୀବନ ଓ ଆଦର୍ଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । 'କରୁଣ ରସ'ରେ ଏହି କାବ୍ୟଟି ରଚିତ ।  ପ୍ରଣବ ରଞ୍ଜନ ଭୂୟାଁ, ପୁସ୍ତକଟିକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।

ପୁସ୍ତକଟି, ଶ୍ରୀମାନ ରାମନାରାୟଣ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯
ଉଦ୍‌ଜାନ

thumb|
**ଉଦଜାନ** (; *ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍*) ଏକ ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ ଓ ଏହାର ପ୍ରତୀକ H, ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ ୧, ପରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ୱ ୧.୦୦୭ ୯୪ amu । ଉଦଜାନ ସବୁଠାରୁ ହାଲୁକା ମୌଳିକ ଓ ଏହାର ଏକ-ପରମାଣବିକ ଅବସ୍ଥା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ମିଳୁଥିବା ମୌଳିକ  (ପାଖାପାଖି ୭୫% ପ୍ରତିଶତ) ।

## ଟୀକା 
## ଅଧାର 
## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ 
* 
* 
* 
* 
*  Author interview  at Global Public Media.
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Basic Hydrogen Calculations of Quantum Mechanics 
* Hydrogen at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)

* High temperature hydrogen phase diagram 
* Wavefunction of hydrogen

ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ
ଅମ୍ଳଜାନ

thumb|300px|upright|Blue white glow from an oxygen discharge tube.
**ଅମ୍ଳଜାନ** (; ଅକ୍ସିଜେନ୍) ହେଉଛି ଏକ ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ ଯାହାର ପ୍ରତୀକ O, ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ ୮ । ଅମ୍ଳଜାନ ଜାରଣରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ‌‌। ଉଦ୍‌ଜାନ ଓ ହିଲିଅମ୍‌ ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ସବୁଠାରୁ ବେଶୀ ଉପଲବ୍ଧ ମୌଳିକ ହେଉଛି ଅମ୍ଳଜାନ। ସମସ୍ତ ଜଟିଳ ପ୍ରାଣୀ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

ପୃଥିବୀ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ଳଜାନ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇଟି ପରମାଣୁରେ ଗୋଟିଏ ଅଣୁ ଗଠନ କରିଥାଏ । ମାତ୍ର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ଳଜାନର ତିନୋଟି ପରମାଣୁ ମିଶି ଓଜୋନ୍‌ ଅଣୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଓଜୋନ୍‌ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କ୍ଷତିକାରୀ ରଶ୍ମୀକୁ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠକୁ ଆସିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ।

## ଭୌତିକ ଗୁଣ 
### ଗଠନ 
### ଉପସ୍ଥିତି 
;ବହୁଳତା: 
:ବିଶ୍ୱ: ୧୦୦୦ ppm (by weight)
:ସୂର୍ଯ୍ୟ: ୯୦୦୦ ppm (by weight)
:ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠ : ୪.୭୪*୧୦୫ ppm

;ମାନବ ଶରୀର 
:6.1 x 108 ppb by weight 
:2.4 x 108 ppb by atoms

ଏଠାରେ ପିପିଏମ୍ ଅର୍ଥ ପାର୍ଟ୍ସ୍ ପାର୍ ମିଲିଅନ୍ ବା ୧୦ ଲକ୍ଷ ଭାଗରେ ଏକ ଭାଗ । ସେହିପରି ପିପିବି ଅର୍ଥ ପାର୍ଟ୍ସ୍ ପାର୍ ବିଲିଅନ୍ ବା ୧୦୦ କୋଟି ଭାଗରେ ଏକ ଭାଗ ।

## ଇତିହାସ
୧୭୭୩ ମସିହାରେ ସ୍ୱିଡେନ ବୈଜ୍ଞାନିକ କାର୍ଲ ଉଇଲ୍‌ହେମ ସିଲି ଏବଂ ୧୭୭୪ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜୋସେଫ ପ୍ରିଷ୍ଟଲେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ପୃଥକ ଭାବେ ଅମ୍ଳଜାନର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ବୋଲି ଦାବି ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ସନ୍ଧର୍ଭ ପ୍ରକାଶ କରିଥିବାରୁ ପ୍ରିଷ୍ଟଲେଙ୍କୁ ଅମ୍ଳଜାନର ଆବିଷ୍କାରକ ବୋଲି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ କୁହାଯାଏ । ତେବେ ଏହାର ନାମ "oxygen" ୧୭୭୭ ମସିହାରେ ଲାଭୋଇସିଏର ଦେଇଥିଲେ ।

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* 
* 
* 

## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Oxygen at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Oxidizing Agents > Oxygen
* Oxygen (O2) Properties, Uses, Applications
* Roald Hoffmann article on "The Story of O" 
* WebElements.com&nbsp;– Oxygen
* Chemistry in its element podcast (MP3) from the Royal Society of Chemistry's Chemistry World: Oxygen
* 
* Scripps Institute: Atmospheric Oxygen has been dropping for 20 years

ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ
ତେଜସ୍କ୍ରିୟ କ୍ଷୟ

thumb|ଆଲ୍‌ଫା କ୍ଷୟ ତେଜସ୍କ୍ରିୟ କ୍ଷୟର ଏକ ଉଦାହରଣ
ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ମିଳୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ସମସ୍ଥାନିକ ଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାୟୀ ଅଟନ୍ତି । ଓଜନିଆ ମୌଳିକ ଯଥା ଥାଲିଅମ୍ (Z=୮୧), ସୀସା (Z=୮୨) ଓ ବିସ୍‌ମଥ୍ (Z=୮୩) ଗୁଡ଼ିକର 'କିଛି' ସମସ୍ଥାନିକ ଏବଂ ପୋଲୋନିଅମ୍ (Z=୮୪)ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତା'ଠାରୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଓଜନିଆ ମୌଳିକ ଗୁଡ଼ିକର 'ସମସ୍ତ' ସମସ୍ଥାନିକ ସ୍ଥାୟୀ ନୁହନ୍ତି (ନିଉକ୍ଲିଅନ୍ ପିଛା ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତି ବହୁତ ଦୁର୍ବଳ) ଓ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ନାଭିରେ ପରିଣତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକିରଣ କରିଚାଲନ୍ତି । ଏହି ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ ବିକିରଣ (Spontaneous disintegration) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତେଜସ୍କ୍ରିୟ କ୍ଷୟ () କୁହାଯାଏ ।

## ଆଲ୍‌ଫା କ୍ଷୟ 
## ବିଟା କ୍ଷୟ 
## ଗାମା ବିକିରଣ 
## ପଜିଟ୍ରନ୍ କ୍ଷୟ 
## 'କେ' ଅଧିକାର (K capture) 
## ନ୍ୟୁଟ୍ରନ ବିସର୍ଜନ (neutron emission) 
## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* The Lund/LBNL Nuclear Data Search – Contains tabulated information on radioactive decay types and energies.
* Nomenclature of nuclear chemistry 
* Specific activity and related topics.
* ଫାଇଲ:Ndslivechart.png **The Live Chart of Nuclides – IAEA **
* Health Physics Society Public Education Website
* 
* Annotated bibliography for radioactivity from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
* Stochastic Java applet on the decay of radioactive atoms  by Wolfgang Bauer
* Stochastic Flash simulation on the decay of radioactive atoms by David M. Harrison

ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ