ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ (ବାଲିନିଜ୍ : Wikipédia Basa Bali) ହେଉଛି ବାଲିନିଜ୍ ଭାଷାରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଏକ ସଂସ୍କରଣ । ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସାଧାରଣତଃ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ମୌଳିକ ନିୟମ ପାଳନ କରେ। ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଇନକ୍ୟୁବେଟର ଉଇକିମିଡ଼ିଆରେ ଥିଲା, କାରଣ ଇନକ୍ୟୁବେଟର ପୃଷ୍ଠା 2005 ମସିହାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର 2019 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲା।

ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ୩୫,୦୯୭ ଟି ଲେଖା ଅଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ, ଏହି ଇଉଜର ଗ୍ରୁପରେ ୪୬ ଜଣ ସକ୍ରିୟ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ସେହି ମାସରେ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ।

## ଇତିହାସ
ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ୨୦୦୫ ମସିହାରୁ ତିଆରି କରାଯିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା। ୨୯ ଜୁନ୍ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ୧୦ ଟି ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା ​​କିନ୍ତୁ କୌଣସିଟି ବିକଶିତ ହୋଇନଥିଲା। ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୬ ତାରିଖରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରସ୍ତାବଟି ଉଇକିପିଡ଼ିଆନଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ୧୫ ଟି ଭୋଟ ସହିତ ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା।  ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଉଭୟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଯଦିଓ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ତିଆରି ପାଇଁ ଅନେକ ସମର୍ଥକ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପଦ୍ଧତିରେ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ବିଫଳତାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ରହିଥିଲା। ୨୦୦୬ ମସିହାରୁ, ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଏକ ନୀତି ଜାରି କରିଛି ଯେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଭାଷା ଅନୁରୋଧଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବନିମ୍ନ ୫ ଜଣ ସକ୍ରିୟ ଯୋଗଦାନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିଆରି କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେଉଁମାନେ ଏକ ନୂତନ ଭାଷାରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରକାଶ କରିବେ। ତେଣୁ, କେତେ ଲୋକ ନୂତନ ଭାଷା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସୃଷ୍ଟିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି । ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ବିନା, ଫଳାଫଳ ସେଠାରେ ରହିବ ନାହିଁ।

ତୃତୀୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା। ମିନାଙ୍ଗକାବାଉ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହିତ , ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ LangCamp 2012 କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏକ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ, ପୃଷ୍ଠା ମିନାଙ୍ଗକାବାଉ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଇନକ୍ୟୁବେଟରରେ ପୂର୍ବରୁ ପରୀକ୍ଷଣାଧୀନ ଥିଲା । କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ସକ୍ରିୟ ଅବଦାନକାରୀ ଥିଲେ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର ମାତ୍ର ଦୁଇ ମାସ ପରେ ମିନାଙ୍ଗକାବାଉ ଭାଷା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଲଞ୍ଚ ହୋଇଥିଲା। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ପୁଣି ଥରେ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଯେଉଁ ଆଶା ପୋଷଣ କରାଯାଇଥିଲା ତାହା ଧୂଳିସାତ୍ ହେବାକୁ ପଡିଲା। ତଥାପି, ତୃତୀୟ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇ ନଥିଲା, ବରଂ ଏଥିରେ କାମ କରିବାକୁ ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାଭାଷୀ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲା ରଖାଯାଇଥିଲା।

୨୦୧୨ ରୁ ୨୦୧୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଇନକ୍ୟୁବେଟରରେ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଉପରେ ବହୁତ କମ୍ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଥିଲା। ୨୦୧୭ ର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ, ସିଙ୍ଗାରାଜାରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ତାଲିମରେ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ପରିଚିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ରେ ଡେନପାସରରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ କାମ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଫଳାଫଳ ଶୂନ୍ୟ ଥିଲା।

୨୦୧୮ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଗଣେଶ, ଆଇ ୱାୟାନ ନାଡିଆଣ୍ଟାରାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ବିଜେତା ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ବାଲିନିଜ୍ ବକ୍ତା ଭାବରେ ନାଦିଙ୍କୁ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଇନକ୍ୟୁବେଟରରେ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଇଥିଲେ। ୨୦୧୨ ମସିହାରୁ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଶୂନ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ନାଦି ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ରେ ସେଠାରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏକା ତିଆରି କରିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇଥିବାରୁ, ନାଦିଙ୍କୁ ବାଲିରେ ରହୁଥିବା ଇଣ୍ଡୋନେସିଆନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ଅବଦାନକାରୀ ଯୋସେଫ୍ ଆଗସ୍ ହରିୟାଣ୍ଟୋଙ୍କ ସହିତ ପରିଚୟ କରାଯାଇଥିଲା। ଆଗସ୍ ହରିୟାଣ୍ଟୋ ନିଜେ କେବଳ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ତାଲିମରେ ସାମିଲ ହେବା ସମୟରେ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିଥିଲେ। ନାଦି ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ ଆକାଉଣ୍ଟର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ, ଥାନାସିସ୍ ସୋଲଟାଟିସ୍ ସହିତ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯିଏ ମୂଳତଃ ଜଣେ ଯୋଗକାର୍ତା ଉଇକିଆଳି ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଡେନପାସରରେ ରୁହନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଉଦୟନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ବାଲିନିଜ୍ ସାହିତ୍ୟ ଫ୍ୟାକଲ୍ଟିର ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଆଇ ଗେଡେ ଗୀତା ପୂର୍ଣ୍ଣମାଙ୍କୁ ସୁନ୍ଦାନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ବନ୍ଧୁ ଇଲହାମ୍ ନୁରୱାନସାହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବା ପରେ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବିକାଶ ଯୋଜନାରେ ଆଗ୍ରହୀ ଥିବାରୁ ନାଦୀଙ୍କ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

୫ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୯ରେ, ଚାରି ଜଣଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ କଫି ଶେଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ କଫିରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ତାଲିମ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ତା'ପରେ ପରଦିନ ଡିଆଇଲୋ ଡେନପାସରରେ ୧୮ ଜଣ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ସହିତ ତାଲିମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁମାନେ ବାଲିନିଜ୍ ଭାଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃତ୍ତିଗତ ଏବଂ ଛାତ୍ର ଥିଲେ। ତାଲିମରୁ, ଉଦୟନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ତିନି ଜଣ ଛାତ୍ର ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖିବାରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିରତା ଦେଖାଇପାରିଥିଲେ। ତାଲିମର ଫଳାଫଳରୁ ନି କାଡେକ୍ ଆୟୁ ସୁଲାସ୍ତ୍ରି, ସିତି ନୋଭିଲିଆ ଏବଂ ଲୁହ ଗେଡେ କ୍ରିଷ୍ମୟନ୍ତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିହନ ହୋଇଥିଲେ।

ପ୍ରଥମ ତାଲିମ ପରଠାରୁ, ଡେନପାସରରେ ଆହୁରି ତିନୋଟି ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ତାଲିମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି। ଡେନପାସର ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଆୟୁ ସୁଲାସ୍ତ୍ରି କରିଥିଲେ। ଯଦିଓ ଅନେକ ପ୍ରଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଇନକ୍ୟୁବେଟରରେ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସମ୍ପାଦନା ସହ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତଥାପି ୫ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ନିରନ୍ତର ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ। ଏହା ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିପାରିବ। ଏକ ନୂତନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଏକ ସର୍ତ୍ତ ହେଉଛି ଅତି କମରେ ୫ ଜଣ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ମାସକୁ ଅତି କମରେ ୧୦ ଥର ସମ୍ପାଦନା କରନ୍ତି ଏବଂ ଅତି କମରେ ୩-୫ ମାସ ପାଇଁ ସ୍ଥିର ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ, ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ଭାଷା କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଜନ୍ ହାରାଲ୍ଡ ସୋବି ban.wikipedia.org ଠିକଣା ସହିତ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। 'ବାନ୍' ନାମଟି ବାଲିନିଜ୍ ପାଇଁ ISO 639 କୋଡ୍। ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଇନକ୍ୟୁବେଟରରୁ ନୂତନ ଠିକଣାକୁ ପୃଷ୍ଠା ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପ୍ରକ୍ରିୟା ୧୪ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଲାଗିଥିଲା। ସେହି ତାରିଖରେ, ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପରିବାରର ଅଂଶ ହୋଇଗଲା, ଯାହା ସେତେବେଳେ ୩୦୪ଟି ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲା।

### ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାବରେ ଅନୁମୋଦିତ
ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା, ବାଲିନିଜ୍ ଭାଷା ଇନକ୍ୟୁବେଟର ପୃଷ୍ଠାରେ ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ଏହାର ଅବଦାନକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ୧,୪୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲେଖାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପୂର୍ବରୁ, ୧୦ ଅକ୍ଟୋବରରେ, ଟ୍ରାନ୍ସଲେଟଉଇକି ସାଇଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବାଲିନିଜ୍ ଭାଷାବିତ୍ ଙ୍କ ସହିତ ଯାଞ୍ଚ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଇନକ୍ୟୁବେଟର ପୃଷ୍ଠାକୁ ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧକୁ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରଶାସକ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ।ପ

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ କିମ୍ବା ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଆଡମିନ ସର୍ଭର ପାଇଁ ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ ବାଲିନିଜ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅନଲାଇନରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଇଥିଲା।

### ମାଇଲଖୁଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ
* ୧ଟି ଲେଖା: ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୬, ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
* ୧୦୦ଟି ଲେଖା: ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୯, ପ୍ରାୟ।
* ୧୪୦୦ଟି ଲେଖା: ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯
* ୮୦୦୦ଟି ଲେଖା: ୨୨ ଜୁନ୍ ୨୦୨୧
* ୧୦,୦୦୦ଟି ଲେଖା: ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧
* ୧୫,୦୦୦ଟି ଲେଖା: ୧୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨
* ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୫,୦୯୭ ଟି ଲେଖା।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ