open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ

ସୌର ଜଗତରେ ଚନ୍ଦ୍ର  ପୃଥିବୀର ଚାରିପଟେ ଘୁରୁଥାଏ ଏବଂ ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚାରିପଟେ ଘୁରୁଥାଏ । ଏହି ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅହରହ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ ଯେଉଁ ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର ଘୁରୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ପୃଥିବୀ ଆଉ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସରଳ ରେଖାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ କରେ ସେହି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଆସୁଥିବା ଆଲୋକର କିଛି ଅଂଶ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଛାଦିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଛାୟା ସୃଷ୍ଟି କରେ ସେହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଂଶିକ ବା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱାରା କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଆଛାଦିତ ବା ଘୋଡାଇ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାଣା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ଭଳି ମହା ଜାଗତୀୟ ଘଟଣାକୁ **ସୌରପରାଗ** ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହା କେବଳ ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥୀରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ! ତେବେ ସବୁ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ସୌର ପରାଗ ହୁଏ ନାହିଁ । 

## ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗର ଦୃଶ୍ୟ 
ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ବେଳେ ପୃଥିବୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବାରୁ ପୃଥିବୀର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ସୂର୍ଯାଲୋକ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ ନାହିଁ । ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିଛି ଅଂଶ ଚନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱାରା ଘୋଡାଇ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ କଳା ଦେଖାଯାଏ । ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌରପରାଗ ସମୟରେ ପୃଥିବୀର କିଛି ଅଂଶ, ଅର୍ଥାତ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୌରପରାଗ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥାଏ, ସେହି ଅଞ୍ଚଳ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ସାମାନ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ।

## ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗର ପ୍ରକାର 
ପ୍ରକାର ଭେଦରେ ଏହାକୁ ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଏହି ଭଳି ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ ।
### ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ 
ପୃଥିବୀ ତଥା ଚନ୍ଦ୍ରର କକ୍ଷପଥର ଆକାର ତଥା ସୌର ଜଗତରେ ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ପ୍ରତି ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱାରା ସଂପୂର୍ଣ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବା ଏହାର ସଂପୂର୍ଣ୍ନ ଅଂଶ ଆଛାଦିତ ହୋଇ ନ ଥାଏ । ଅନେକ ସମୟରେ ଏହି ଅବସରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କେବଳ ଗୋଟିଏ ଅଂଶକୁ ଅଛାଦିତ କରିପାରେ । ଏଭଳି ଅବସ୍ଥିତିକୁ ଖଗୋଳ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ବା ଖଣ୍ଡ ଗ୍ରହଣ କୁହାଯାଏ ।

### ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ 
ସେହିଭଳି ଅବସ୍ଥିତି ଭେଦରେ କେବେ କେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଅବସରରେ ଚନ୍ଦ୍ର  ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଛାଦିତ କରିଯାଏ । ଏଭଳି ଅବସରରେ ଏହି ବିରଳ ଦୃଶ୍ୟ ଭୂପୃଷ୍ଟର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶରେ ହିଁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ । ଏହି ପ୍ତେବେ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଭାବେ ଏହା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥାଏ । ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଛାଦିତ କରି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ  ଅପସରି ଯିବାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ସମୟ ଲାଗିଯାଇଥାଏ । ତେବେ ଏହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା କେବଳ ଦର୍ବାଧିକ ସାତ ମିନିଟ ସମୟ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆଛାଦିତ କରିପରିଥାଏ ଅର୍ଥାତ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗର ବିରଳ ସମୟ ସର୍ବାଧିକ ସାତ ମିନିଟ ହୋଇଥାଏ ।

## ଜ୍ୟୋତିଷ ବିଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ 
ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଚମତ୍କାର ମହାଜାଗତିକ ଘଟଣା । ଜ୍ୟୋତିଷ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ କେବଳ ସେତେବେଳେ ସମ୍ଭବ, ଯେତେବେଳେ ଅମାବାସ୍ୟା ହୋଇଥିବ, ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଦ୍ରାଘିମା ରାହୁ କିମ୍ବା କେତୁ ନିକଟରେ ରହିଥିବ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଅକ୍ଷାଂଶ ଶୂନ୍ୟ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବ । ଏହାଛଡା ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗକୁ ନେଇ ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି । 

ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ ଏବଂ କେତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରିଥାଏ । ଏହି ରାହୁ ଓ କେତୁ ଦୁହେଁ ହେଉଛନ୍ତି ଛାୟାଙ୍କ ସନ୍ତାନ । ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଏହାର କୁପ୍ରଭାବରୁ ପୌରାଣିକ ମତରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ କଫର ପ୍ରାଧାନ୍ୟତା ବଢେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ସମୟରେ ଜଠରାଦ୍ନୀ, ନେତ୍ର ତଥା ପିତ୍ତର ଶକ୍ତିହୀନତା ଘଟେ ।

ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନରୁ ବାହାରିଥିବା ଅମୃତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟିବା ବେଳେ ରାହୁ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ଛଳନା ପୂର୍ବକ ଏହି ଅମୃତ ପାନ କରିଗଲା । ମାୟାରୂପୀ ବିଷ୍ଣୁ ତତ୍ କ୍ଷଣାତ୍ ତାହାର ମସ୍ତକ ଛେଦନ କଲେ । ତଥାପି ଅମୃତ ପ୍ରଭାବରେ ତାହାର ମସ୍ତକ ଜିବୀତ ରହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପିଛା କରୁଛି ଏବଂ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟ କରୁଛି । ତେବେ ସେଥିରେ ସଫଳ ନ ହେବାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁଣି ରାହୁଠାରୁ ଖସି ଆସୁଛନ୍ତି ।

ଏହିଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗକୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କିମ୍ବଦନ୍ତି ତଥା ବିଶ୍ୱାସ ତଥା ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ସୌର ମଣ୍ଡଳ
ଦିସ୍ ଇଜ୍ ମାୟରେ ବାୟା

**ଦିସ୍ ଇଜ୍ ମାୟରେ ବାୟା**, ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୀତାରାମ ଅଗ୍ରୱାଲ ଓ ନମିତା ଅଗ୍ରୱାଲ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ନିର୍ମଳ ନାୟକ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁଶାନ୍ତ ମଣି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଳୟ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ଝିଲିକ୍, ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ ଓ ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ । ଚୌଧୁରୀ ଜୟ ପ୍ରକାଶ ଦାସ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସହକାରୀ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟ
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ଝିଲିକ୍
* ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ
* ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ
* ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ

## କାହାଣୀ
## ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବେଦ୍ୟନାଥ ଦାଶ । ଗୀତିକାର ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ରଚନା କରିଥିଲେ ।

### ଗୀତ
## ଆଧାର
## ବାହାର ଆଧାର
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବିକୀ କୌଶଲ

**ବିକୀ କୌଶଲ**  ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଅଟନ୍ତି ଯାହାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କଥାଚିତ୍ର *ମସାନ* ପାଇଁ ଜଣାଯାଏ । ସେ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଫେୟାର ପୁରସ୍କାରର ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତା ଅଟନ୍ତି ।  

ଆକ୍ସନ ଡାଇରେକ୍ଟର ଶାମ କୌଶଲଙ୍କ ପୁଅ ବିକୀ କୌଶଲ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ ଇଂଜିନିୟରିଂ ଡ଼ିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନିଜ କ୍ୟାରିଅରର ସ୍ବପ୍ନ ରଖି, ସେ ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଅପରାଧ ନାଟକ *ଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍ସ ଅଫ ୱାସେପୁର*  (୨୦୧୨) ମସିହାରେ ସହକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଧେଶକ ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ଏବଂ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଦୁଇ ଅନ୍ୟ ନିର୍ମାଣରେ ଛୋଟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାଟକ "ମସାନ" (୨୦୧୫)ରେ ଥିଲା , ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଡେବ୍ୟୁ ପାଇଁ IIFA ଏବଂ ସ୍କ୍ରିନ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ମନୋବିଜ୍ଞାନ ଥ୍ରୀଲର ରମନ ରାଘବ ୨.୦ (୨୦୧୬)ରେ ଏକ ଅସ୍ଥିର ପୋଲିସ ରୂପେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ କ୍ୟାରିଅର
କୌଶଲଙ୍କ ପିତା ଶ୍ୟାମ କୌଶଲ ଜଣେ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମା ଆକ୍ସନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ଷ୍ଟଣ୍ଟ ସମନ୍ୱୟକ ଅଟନ୍ତି । ସେ *ଥ୍ରୀ ଇଡିଅଟ* ଓ *ବଜରଙ୍ଗୀ ଭାଇଜାନ* ପରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଭାଈ ସନ୍ନି କୌଶଲ ମଧ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ରହିଛନ୍ତି, ସେ ସହାୟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରୂପେ *ଗୁଣ୍ଡେ* ଓ *ମାଇ ଫ୍ରେଣ୍ଡ ପିଣ୍ଟୋ*ରେ କାମ କରି ସାରିଛନ୍ତି ।

କୌଶଲ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉପାଧି ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ଦୂରସଞ୍ଚାର ଇଂଜିନିୟର ରୂପେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପାଖେ ଚାକିରୀ କରିବାପାଇଁ ବହୁ ସୁଯୋଗ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ଜଣେ ଅଭିନେତା ହେବା ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ସହିତ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟ  ହୋଇଗଲେ । କୌଶଲ, କିଶୋର ନାମକ କପୁରର ଏକ ଅଭିନୟ କାର୍ଯ୍ୟାଶାଳରେ ସାମିଲ ହେଇଗଲେ । ବିକୀ ଏକ ଲଘୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ଲଭ ଶବ ତେ ଚିକନ ଖୁରାନା* ଓ *ବମ୍ବେ ଭେଲବେଟ* ପରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଛୋଟ ଭୂମିକା କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୦ ମସିହାରେ, ବିକୀ ଅନୁରାଗ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ସହ *ଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍ସ ଅଫ ୱାସେପୁର*ରେ ସହାୟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ନିରଜ ନିଜ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମସାନରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ସେତେବେଳେ କୌଶଲଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଡ଼ିଶନ ପାଇଁ ଡକା ଗଲା । ନିରଜଙ୍କ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ସେ ଆଶଙ୍କାରେ ଥିଲେ କାରଣ କୌଶଲଙ୍କୁ ବନାରସ ସହରର ଏକ ପିଲାର ଭୂମିକାରେ କାମ କରିବାର ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଅଡିୟନ୍ସ ଦେଖିବା ପରେ ସେ ନିଜ କ୍ଷମତା ବାବଦରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଗଲେ ।

କୌଶଲଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ଯୁବାନ* ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏକ ଯୁବ ବାଳକ (ବିକୀ କୌଶଲ)ଙ୍କ କାହାଣୀ ଅଟେ ଯାହା ବାଉଳି ହେବା ରୋଗ ଉପରେ ଗ୍ରସ୍ତ ଅଟେ ।  ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର (ରମନ ରାଘବ 2.0) , ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପଙ୍କ ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ଥ୍ରୀଲର ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ମଦୁଆ ହେବାର ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

କୌଶଲଙ୍କ ଆଗାମୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ମନମର୍ଜିୟା*ରେ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଖୁରାନା ଓ ଭୂମି ପେଡ୍ନେକର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।ହୁଏତ ପ୍ରଡ୍ୟୁସର ଆନନ୍ଦ ଏଲ ରାୟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସହିତ ମତଭେଦ କାରଣରୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣରେ ଡେରି ହେଉଥିଲା ।  ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସୁଟିଂ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ପୁନଶ୍ଚ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା ।  ବିକୀ ପରେ *ଲଭ ପର ସ୍କୋୟାର ଫୁଟ* ଏବଂ *ଲଷ୍ଟ ଷ୍ଟୋରିଜ* ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କରିଥିଲେ 

## ପୁରସ୍କାର 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଅଭିନେତା
ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ

**ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ** (ଜନ୍ମ: ୧୦ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ଗଣେଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ଓ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଜଶୀପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୬ଶ ଓ ୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଗଣେଶ ୧୯୭୫ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୧୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମୁକ୍ତାମଣୀ ଖୁଣ୍ଟିଆ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀଯ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ଜଣେ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ (ସ୍ୱାଧୀନ) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଶ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଶ୍ରମ ଓ ରାଜ୍ୟ କର୍ମଚାରୀ ବୀମା ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ରାଜନେତା
ସହକାର

**ସହକାର** ଏକ ଓଡ଼ିଆ ମାସିକ ପତ୍ରିକା । ଏହାର ପ୍ରକାଶନ ୧୯୧୯ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପତ୍ରିକାଟି ସମବାୟ ସେବକ ସମିତି ତରଫରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା ଓ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଂପାଦକ ଥିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ସାହୁ । ଏହା କୋ-ଅପରେଟିଭ୍ (କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ) ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖପତ୍ର ରୂପେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଅଲେଖ ପ୍ରସାଦ ଦାସ, ବାଳକୃଷ୍ଣ କର, ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର, ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା ଓ କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଆଦି ଏହାର ସମ୍ପାଦନା ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହିଥିଲେ । ୧୯୨୯ରେ ବାଳକୃଷ୍ଣ କରଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ଏହା ଏକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକାର ରୂପ ନେଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ବେଙ୍ଗ

**ବେଙ୍ଗ** ଏକ ଉଭୟଚର ପ୍ରାଣୀ ଅଟେ ଯିଏ ଜଳ ଓ ସ୍ଥଳ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିପାରେ । ଏହା ଏକ ଶୀତରକ୍ତୀ ପ୍ରାଣୀ ଅଟେ ଅର୍ଥାତ ଏହାର ଶରୀରର ତାପମାନ ବାତାବରଣ ତାପମାନ ଅନୁଶାରେ ଛାଲିଥାଏ । ଶିତକାଳରେ ଥଣ୍ଡାରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ବର୍ଷାପାଣିରେ ଜମିରହିଥିବା କାଦୁଅ ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଦୁଇ ଫୁଟ ଭିତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଳି ସେଠାରେ ବାସ କରିଥାଏ, ଏହା ସହିତ କିଛି ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଖାଇ ନଥାଏ । ଏହି ପକ୍ରୀୟାକୁ ଶୀତନିଦ୍ରା କିମ୍ବା "ଶୀତସୁଷୁପ୍ତାବସ୍ଥା" କୁହାଯାଏ । ଏହିପ୍ରକାର କ୍ରୀୟା ଗରମ ଦିନେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ଏହି ପକ୍ରୀୟାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମୀୟ ଅବସ୍ଥା କିମ୍ବା "ଗ୍ରୀଷ୍ମସୁଷୁପ୍ତାବସ୍ଥା" କୁହାଯାଏ । 

ବେଙ୍ଗର ଚାରୋଟି ଗୋଡ ରହିଥାଏ । ପଛ ଦୁଇ ଗୋଡ ଆଗ ଦୁଇ ଗୋଡଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ, ସେଥିପାଇଁ ସେ ଅଧିକ ଲମ୍ବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡେଇଁପାରେ । ଆଗ ଦୁଇ ପାଦରେ ଚାରି-ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ପଛ ପାଦରେ ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚ ଆଙ୍ଗୁଠି ରହିଥାଏ, ଯାହା ତାକୁ ପହଁରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ବେଙ୍ଗର ଆକାର ସାଧାରଣତଃ ୯.୮ ମିଲିମିଟର (୦.୪ ଇଞ୍ଚ)ରୁ ୩୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର (୧୨ ଇଞ୍ଚ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଅଣ୍ଡିରା ବେଙ୍ଗ ମାଇ ବେଙ୍ଗଠାରୁ ଆକାରରେ ଛୋଟ ହୋଇଥାଏ । ବେଙ୍ଗର ତ୍ୱଚାରେ ନିସୃତ ବିଷ ରହିଥାଏ, ପରନ୍ତୁ ସେମାନେ ଶିକାରୀ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ, ପକ୍ଷୀ ତଥା ସାପମାନଙ୍କଠାରୁ ଏମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କରି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।

ଏକ ପ୍ରାପ୍ତ ବାୟସ୍କ ବେଙ୍ଗର ଶରୀରରେ ଏକ କଠୋର ଶରୀର, ବାହାରି ପଡିଥିବା ଆଖି, ଅଗ୍ରବର୍ତ୍ତୀ-ଲାଗିଥିବା ଜିଭ ଆଖି, ତଳ ଆଡକୁ ଓହଳି ଥିବା ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ବିନା ଲାଞ୍ଜ ଯୁକ୍ତ ଶରୀର ରହିଥାଏ (ଲାଞ୍ଜ ଯୁକ୍ତ ବେଙ୍ଗକୁ ଛାଡି) । ବେଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରନ୍ଥିର ଚମଡା ରହିଥାଏ, ଯାହା ଅରୁଚୀକରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ବୟସ୍କ ବେଙ୍ଗ ସତେଜ ପାଣିରେ ଏବଂ ଶୁଖିଲା ସ୍ଥଳରେ ରହିଥାଏ; କିଛି ପ୍ରଜାତିମାନଙ୍କୁ ଭୂମୀଗତ କିମ୍ବା ଗଛରେ ରହିବା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳିତ କରାଯାଏ । ବେଙ୍ଗକୁ ମନୁଷ୍ୟଦ୍ୱାରା ଭୋଜନ ରୂପେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ, ପ୍ରତୀକବାଦ ଓ ଧର୍ମରେ ବହୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭୂମିକା ରହିଥାଏ ।

## ଶରୀର ଓ ଆକୃତି ବିଜ୍ଞାନ
ବେଙ୍ଗର କୌଣସି ଲାଞ୍ଜ ନଥାଏ, ଲାର୍ବାକୁ ଛାଡି ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ବେଙ୍ଗଙ୍କର ଲମ୍ବା ଗୋଡ଼ ଥାଏ, ଲମ୍ବା ତୀକ୍ଷଣ ହାଡ଼ ସହିତ, ଜାଲି, ପଞ୍ଝା, ବଡ଼ ଆଖି ଏବଂ ଚିକ୍କଣ ତ୍ୱଚା ରହିଛି । ସେମାନଙ୍କ ପାଖେ ଛୋଟ ଛୋଟ ମେରୁହାଡ଼ ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ 10ରୁ ଅଧିକ ମୁକ୍ତ ମେରୁହାଡ଼ ଓ ଟେଲବୋନ ରହିନାହିଁ । ଅନ୍ୟ ଉଭୟଚର ମାନଙ୍କ ପରି, ଅମ୍ଳଜାନ ନିଜର ଅତ୍ୟଧିକ ପାରଗମ୍ୟ ତ୍ୱଚାରୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ  । ଏହି ଆକସ୍ମିକ ବିଶେଷତା ସେମାନଙ୍କୁ  ନିଜ ତ୍ୱଚା ମାଧ୍ୟମରେ ପବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ବିନା ସ୍ଥାନରେ ତିଆରି ହୋଇ ରହିବାର ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ତ୍ୱଚା ପାଇଁ ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ଏହିକୁ ନରମ ରହିବାକୁ ପଡିବ । ଏହା ବେଙ୍ଗକୁ  ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନ ଶୀଳ ବନେଇଥାଏ ଯାହାକୁ ସେ ପର୍ଯ୍ୟବରଣରେ ସାମ୍ନା କରିପାରେ , ଯେଉଁଥିରୁ କିଛି ବିଷାକ୍ତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ପାଣିରେ ବିଘଟିତ ହୋଇ ପାରନ୍ତି ।

## ଇତିହାସ
  (*Rana clamitans*).]]
ଅନ୍ୟ ଉଭୟଚର ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ପରି, ଏକ ବେଙ୍ଗର ଜୀବନ ଚକ୍ର ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଅଣ୍ଡା ସହିତ ପାଣିରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ମାନ ସହିତ ଏକ ଡିମ୍ବକରେ ହୋଇଥାଏ, ଯାହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ରେଡ଼ପୋଲ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଆଗତ ବୃଦ୍ଧି ପରେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହାର ଅଙ୍ଗ ଓ ଫୁସଫୁସରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥାଏ । ପରେ ଏହା ଏକ ଲଘୁ, ବାୟୁ-ଶ୍ୱାସ ବେଙ୍ଗ ରୂପେ ପାଣି ଛାଡିବାରେ ସକ୍ଷମ ଅଟେ ।

ଦୁଇ ମୁଖ୍ୟପ୍ରକାରର ପ୍ରଜନନ ବେଙ୍ଗ, ଲମ୍ବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଜନନ ଓ ବିସ୍ଫୋଟକ ପ୍ରଜନନରେ ହୋଇଥାଏ । ପୂର୍ବେ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରଜାତୀ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଜର କରାଯାଇଥିଲା, ବୟସ୍କ ବେଙ୍ଗ ବର୍ଷର କିଛି ସମୟରେ ଏକ ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଝରଣାରେ ପ୍ରଜନନ ପାଇଁ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି । ବିସ୍ଫୋଟକ ପ୍ରଜନନ ରେ, ପରିପକ୍ୱ ବୟସ୍କ ବେଙ୍ଗ ଏକ ନିଶ୍ଚିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହେଉଥିବା ବର୍ଷା ହେଉଥିବା କିଛି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଜନନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ପହଞ୍ଚିଥାନ୍ତି । ଏହି ବେଙ୍ଗ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ଭୋଗ ଯଥାଶୀଘ୍ର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏମାନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧିର ଗତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୀଘ୍ର ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାଣୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଭୟଚର ଜୀବ
ବିଲେଇ

**ବିଲେଇ** ଏକ ମାଂସା ହାରୀ ସ୍ତନପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ ଅଟେ । ତାହାର ଶୁଣିବା ଓ ଶୁଙ୍ଘିବାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଖର ଅଟେ ।ସେ କମ ଆଲୋକ ଏବଂ ଅନ୍ଧାର ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରେ । ପାଖାପାଖି ୯୫୦୦ବର୍ଷରୁ ବିଲେଇ ମନୁଷ୍ୟର ସାଥି ରୂପେ ରହିଛି । ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପେ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ପାଖାପାଖି 15 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।

ବିଲେଇମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶରୀର ସହିତ ତୀକ୍ଷଣ ଦାନ୍ତ, ଚିଲ ଆଖି, ସଂକୁଚନ ଯୁକ୍ତ ପଞ୍ଝା ରହିଥାଏ । ମାନବର କାନ ପରି ବିଲେଇ ମଧ୍ୟ ଧୀର ଆବାଜକୁ ସହଜରେ ଶୁଣିପାରେ ଏବଂ ଘନ ଅନ୍ଧାରରେ ନିଜ ଶିକାରକୁ ଶିକାର କରିପାରେ । ସ୍ତନଧାରୀ ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ପରି ଏମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗ ଦୃଷ୍ଟି ମନୁଷ୍ୟଠାରୁ ପ୍ରାୟ କମଜୋର ଅଟେ କିନ୍ତୁ ଶୁଙ୍ଘିବାର ଶକ୍ତି ଅଧିକ ରହିଥାଏ ।  

ଏକାନ୍ତରେ ଶିକାର କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ବିଲେଇମାନେ ସାମାଜିକ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ସଞ୍ଚାରର ସାଧନ ଅଲଗା ଅଲଗା ପ୍ରକାର ସ୍ୱର , ରାସାୟନିକ ତତ୍ତ୍ୱ (ଫେରୋମୋନ) ଓ ବିଲେଇ ବିଶେଷ ଶାରୀରିକ ଭାଷାର ପ୍ରକାର ଅଟନ୍ତି ।

ବିଲେଇମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ମିଶ୍ର ଯୁଗରେ ପୂଜନୀୟ ପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ, ସେହିଠାରେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପୋଷା (ପାଳିତ) ବନିଆ ଯାଇଥିଲା , କିନ୍ତୁ ପୋଷା ବନେଇବାର କିଛି ସଙ୍କେତ ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ନବପାଷାଣ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା ।

2007 ମସିହାର ଏକ ଅନୁବଂଶୀକ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣା ପଡିଥିଲା ଯେ, ସମସ୍ତ ପାଳିତ ବିଲେଇ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ (ପାଖାପାଖି 8000 ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବ)ର ପାଞ୍ଚୋଟି ମାଈ ବିଲେଇ ଆଫ୍ରିକା ଜଙ୍ଗଲ ବିଲେଇ  (*Felis silvestris lybica*)ର ବଂଶଜ ଅଟନ୍ତି । ବିଲେଇ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣୀ ଭାବେ ସମାଜ ସ୍କନ୍ଧ ହୋଇପାରିଛି । ଏମାନେ ମଣିଷ ମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବସବାସ କରିଥାନ୍ତି । 

## ଅନୁବଂଶୀକ 
ପାଳିତ ବିଲେଇ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପାଖ ଜଙ୍ଗଲୀ ପୂର୍ବଜ, ଦୁଇଜଣ ହିଁ ଦ୍ୱିଗୁଣ ସୂତ୍ରକ (ଡ଼ିପ୍ଲାଇଡ) ପ୍ରାଣୀ ଅଟନ୍ତି ଯାହାଙ୍କ ପାଖେ 38 ଗୁଣସୂତ୍ର (କ୍ରମଜୋମ) ଏବଂ ପାଖାପାଖି 20,000 ଜିନ ରହିଥାଏ । ବିଲେଇ ମାନଙ୍କ ପାଖାପାଖି 250 ପ୍ରକାର ଅନୁବଂଶୀକ ରୋଗ ଜଣାପଡିଛି ଯେଉଁଥିରେ କାଫି ମାନବୀୟ ଜନ୍ମଜାତ ଗଡ଼ବଡ଼ ସମାନ ଅଟେ । ଏହି ସ୍ତନଧାରୀ ଜୀବର ଚୟାପଚୟର ସମାନତାକୁ ନଜରରେ ରଖି ବିଲେଇ ମାନଙ୍କ ବହୁ ରୋଗ ସେହି ଅନୁବଂଶୀକ ପରୀକ୍ଷଣ ସହିତ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ ଯାହା ଆରମ୍ଭରୁ ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହିପ୍ରକାରେ ମନୁଷ୍ୟର ବହୁ ରୋଗର ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ବିଲେଇ ମାନଙ୍କ ଜୀବନ ସୂତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

## ବିଲେଇ ଓ ମଣିଷ
ୟୁରୋପ ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ବିଲେଇ ସାଧାରଣତଃ ପାଳିତ ପ୍ରାଣୀ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦୁନିଆରେ ଏମାନଙ୍କ କୂଳ ଗଣତି 50 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଅଟେ । ବିଲେଇ ପାଳନ ଅଧିକତର ସ୍ତ୍ରୀ ମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଏ,  କିନ୍ତୁ 2007 ମସିହାରେ (Gallup) ସଂକେତ ଦେଇଥିଲେ କି, ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ବିଲେଇ ରଖିବାର ସମ୍ଭାବନା ଏକ ପ୍ରକାର ଅଟେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଡ଼ାଳ
ୟେଭାଡୁ

***ୟେଭାଡୁ*** () ୨୦୧୪ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାର ଆକ୍ସନ ଫିଲ୍ମ ଅଟେ । ଏହା ବାମସୀ ପେଡ଼ିପଲ୍ଲୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଛି । ଏହି ଫିଲ୍ମରେ ରାମ ଚରଣ, ଏମୀ ଜ୍ୟାକ୍ସନ ଓ ଶ୍ରୁତୀ ହାସନ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମୀକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି; ସାଇ କୁମାର, ଜୟ ସୁଧା, ବ୍ରହମାନ୍ଦମ ଓ ରାହୁଲ ଦେବ ସହାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ଅଲ୍ଲୁ ଅର୍ଜୁନ ଓ କାଜଲ ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ରୂପେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଦେଖା ଯାଇଛି ।   ଏହି ଫିଲ୍ମ ଦିଲ ରାଜୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର କ୍ରୀଏସନ ବ୍ୟାନର ତଳେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ବକ୍କାଥମ ବାମସୀ, ଫିଲ୍ମର ପଟକଥାକୁ ପେଡିପ୍ଳୀ ସହିତ ଲେଖିଥିଲେ । ଦେବୀ ଶ୍ରୀ ପ୍ରସାଦ ଫିଲ୍ମର ସଙ୍ଗୀତ ତିଅରି କରିଥିଲେ ଏବଂ ମାର୍ତଣ୍ଡ ଭେଙ୍କଟସ ଫିଲ୍ମର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।  

ଏହି ଫିଲ୍ମ ୩୫୦ ମିଲିୟନ ବଜେଟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଆଧିକାରୀକ ଋପେ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଲଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଧାନ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ୨୭ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୨ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୨ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା । ଫିଲ୍ମର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ବିଶାଖାପାଟନମ୍ ଓ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା , ଅଧିକାଂଶ "ରାମଜୀ ଫିଲ୍ମ ସିଟୀ"ରେ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଫିଲ୍ମର ଦୁଇଟି ଗୀତ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କକରେ ହୋଇଥିଲା ।  

ୟେଭାଡୁ ଫିଲ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଉତ୍ସବରେ ରିଲିଜ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଫିଲ୍ମକୁ ଆଲୋଚକମାନଙ୍କଠାରୁ ଭଲ ପ୍ରତିକ୍ରୀୟା ମିଳିଥିଲା । ଏହି ଫିଲ୍ମ 600 ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରିଥିଲା ଏବଂ ୪୭୧ ମିଲିୟନର ବିତରକ ଅଂଶୀଦାର ଏକତ୍ର କରିଥିଲା ଯାହା ୨୦୧୪ ମସିହାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରିଥିବା ତେଲୁଗୁ ଫିଲ୍ମରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା । ଏହି ଫିଲ୍ମକୁ ତାମିଲରେ "ମଗଧୀରା" ଋପେ ଓ ମାଲାୟଲାମରେ "ଭାଇ ମାଇଁ ବ୍ରଦର" ଋପେ (Dub) (ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିବା) କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଉତ୍ପାଦନ ଓ ବିକାଶ
ଦିଲ ରାଜୁ ଟେକ୍ନିକ ଋପେ ସଞ୍ଚାଳିତ ଫିଲ୍ମର ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଏବଂ ବାମସୀ ପେଡିପଲ୍ଲୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଏକ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟର ଚୟନ କରିଥିଲେ । ରାଜୁ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୧ ମସିହା ଆରମ୍ଭରେ ଆଧିକାରିକ ଋପେ ଏହି ପରିୟୋଜନାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ତା'ସହିତ ରାମ ଚରଣଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମର ନାୟକ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।ଏହି ପରିୟୋଜନାର ନିର୍ମାଣ ଶ୍ରୀ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର କ୍ରିଏସନ ବ୍ୟାନର ତଳେ କରାଯାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଏହାର କଳାକାର ଏବଂ କର୍ମୀ ଦଳ ସହ ବିବରଣୀର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ଚରଣଙ୍କ ସହିତ ପଟକଥା ସେୟାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ପେଡିପଲ୍ଲୀ ପାଖାପାଖି ଦୁଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ "ବୃନ୍ଦାବନ" (୨୦୧୦) ପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପାରିବାରିକ ନାଟକ ପରେ ଏହା ଉପରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଦେବୀ ଶ୍ରୀ ପ୍ରସାଦଙ୍କୁ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧ ମସିହା ଆରମ୍ଭରେ ଫିଲ୍ମର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଋପେ ଘୋଷଣଆ କରାଯାଇଥିଲା, ସେ ପେଡିପଲ୍ଲୀ ଓ ଚରଣଙ୍କ ସହିତ ନିଜର ପ୍ରଥମ ସହକାର୍ଯ୍ୟତାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତର ବୈଠକ ଗୋଆରେବା ଆୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଫିଲ୍ମର ନିର୍ମାଣ ଆଧିକାରିକ ଋପେ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ; ଫିଲ୍ମର ଶୀର୍ଷକ ୟେଭାଡୁ ଘୋଷଣା କରାଗଲା ଓ ସେହିଦିନ ଏକ ଫାଷ୍ଟ ଲୁକ ପୋଷ୍ଟରର ଅନାବରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ପେଡିପଲ୍ଲୀ , ବଙ୍କାଥମ ବମସୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ କାହାଣୀରୁ ତାଙ୍କ ପଟକଥାର ଆଧାର ବନେଇଥିଲେ । ଆନନ୍ଦ ସାଇ, ଫିଲ୍ମର କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ କାମ ପୁରଣ କରିଥିଲେ । ଅବ୍ବୂରୀ ରବି, ସମ୍ବାଦରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ରାମ ପ୍ରସାଦ, ଫିଲ୍ମର ଛାୟାକାର ଥିଲେ ଏବଂ ଭେଙ୍କଟଶ ଫିଲ୍ମର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।

## ବିଷୟ-ବସ୍ତୁ ଓ ପ୍ରଭାବ
ଫିଲ୍ମର ଲେଖକ ମାନଙ୍କ ସତ୍ତ୍ୱେ, ବଙ୍କାଥମ ବମସୀ ଜୁନ ୨୦୧୩ ମସିହା ଆରମ୍ଭରେ ଏହାର ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ । ବହୁ ଆଲୋଚକ ମାନଙ୍କ ମତ ଥିଲା ଯେ, ୧୯୯୭ ମସିହା ଆକ୍ସନ ଫିଲ୍ମ "ଜାନ ବୁ"ର ଫେସ ଅଫ ଉପରେ ଅଧିକ ପ୍ରେରିତ ଥିଲା, ତା'ସହିତ ତେଲୁଗୁ ଫିଲ୍ମ "ଛତ୍ରପତୀ" (୨୦୦୫) ଓ "ବିକ୍ରମାରକୁଡୁ" (୨୦୦୬)ର ସମାନତା, ଦୁହେଁ ଏସ ଏସ ରାଜାମୌଲୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଥିଲା । ଆମ ସହିତ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତା ନାହାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପାଖେ ଆବଶ୍ୟକ ରଚନାତ୍ମକ ଓ ଟେକେନିକ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ , ଯେଉଁମାନେ ୧୯୯୭ ମସିହାର ଆକ୍ସନ ଥ୍ରିଲର ଫିଲ୍ମର ଅନୁକୂଳନକୁ ତିଆରି କରିବାର ଉପାୟ ଜାଣିଛନ୍ତି । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କେବଳ ଜଣେ ଏକ ନାଟକକୁ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଚାରକୁ ଆଧାର ଭାବେ ନେଇଥାନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର
ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ

**ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ** (୨୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୩ - ୧୩ ମଇ ୨୦୦୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାର ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ ୧୯୨୩ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୨୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଏସ୍. ଆର୍. ସିଂହ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବନବାସିନୀ ସିଂହ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ଇଣ୍ଟରମିଡିଅଟ୍ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାର ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ ୨୦୦୨ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୧୩ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୯ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ
ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି

***ସନ୍ ଅପ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି*** (*S/O Satyamurthy* ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏସ୍. ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣା, ଯାହାକି ହାରିକ ଆଣ୍ଡ୍ ହାସିନ୍ କ୍ରିଏସନ୍ ବ୍ୟାନରରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ତ୍ରିବିକ୍ରମ ଶ୍ରୀନିବାସ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅଲ୍ଲୁ ଅର୍ଜୁନ, ସମନ୍ତା ଅକ୍କିନେନୀ ଏବଂ ନିତ୍ୟା ମେନନ । କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତା ଉପେନ୍ଦ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଖଳନାୟକ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ କଳାକାରମାନାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ସ୍ନେହା, ଅଦା ଶର୍ମା, ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ, ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦମ ଏବଂ ଅଲ୍ଲୀ । ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତା ପ୍ରକାଶ ରାଜ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନିଗୋଟି ଚରିତ୍ର ଉପରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି, ପ୍ରଥମ ଚରିତ୍ରଟି ତା'ର ହୃଦୟକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣଙ୍କ ତା'ର ମସ୍ତିଷ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ତୃତୀୟ ଜଣଙ୍କ ତା'ର ବାହୁବଳକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ । ପ୍ରଥମ ଜଣଙ୍କ ହେଉଛି ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି ନାମକ ଜଣେ କୋଟିପତିର ପୁଅ ଆନନ୍ଦ, ଯିଏକି ତା'ର ବାପାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସବୁ ସମ୍ପତ୍ତି ଋଣଦାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଦିଏ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣଙ୍କ ହେଉଛି ସାମ୍ବାଶିବା ରାଓ, ଯିଏକି ଜଣେ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ତା ଝିଅ ସମୀରା ଆନନ୍ଦର ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଯାଏ । ତୃତୀୟ ଚରିତ୍ରଟି ହେଉଛି ଦେବରାଜ ନାଇଡ଼ୁ, ଯିଏକି ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଗୁଣ୍ଡା ଭାବରେ ପରିଚିତ । ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି ସାମ୍ବାଶିବ ରାଓଙ୍କୁ ବିକିଥିବା ଏକ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦେବରାଜର ଅକ୍ତିଆର ଥାଏ, ତେଣୁ ସାମ୍ବାଶିବ ରାଓ ଏହି ସମ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରକୃତ କାଗଜପତ୍ର ଯୋଗାଡ଼ କରିବାକୁ ଆନନ୍ଦକୁ ଦେବରାଜ ପାଖକୁ ପଠାଏ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗୁଥିବା ଅସୁବିଧା ଏବଂ ତାକୁ କେମିତି ସାମ୍ନା କରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନିଜ କଥାରେ ଏକଯୁଟ କରାଇପାରୁଛି, ସେ ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।

୨୦୧୪ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ୫ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା, ମାତ୍ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାର ମୁକ୍ତିଲାଭ ତାରିଖ ୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୫କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୫ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ସେନ୍ସର୍ ବୋର୍ଡ଼ର ଅନୁମୋଦନ ପାଇବା ପରେ ପୁଣିଥରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ ତାରିଖ ୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୫କୁ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଦିନ ଶେଷରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଇଂରାଜୀ ସବ୍‌ଟାଇଟଲ୍ ସହିତ ତାମିଲନାଡ଼ୁରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା କିଛି ବିରଳ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

## ଅଭିନୟ 
*ଅଲ୍ଲୁ ଅର୍ଜୁନ - ବିରାଜ ଆନନ୍ଦ
*ଉପେନ୍ଦ୍ର - ଦେବରାଜ ନାଇଡ଼ୁ
*ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ - ଶାମ୍ବାଶିବା ରାଓ
*ପ୍ରକାଶ ରାଜ - ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତୀ (ଅତିଥି କଳାକାର)
*ସାମନ୍ତା ଅକ୍କିନେନୀ - ସମୀରା / ଶୁଭଲକ୍ଷ୍ମୀ
*ସ୍ନେହା - ଲକ୍ଷ୍ମୀ
*ଅଲ୍ଲୀ - ପାରନ୍ଧ୍ୟମାୟା
*ନିତ୍ୟା ମେନନ - ବଲ୍ଲୀ
*ଅଦା ଶର୍ମା - ପଲ୍ଲବୀ
*ସିନ୍ଧୁ ତୋଲନି - ବିରାଜର ଭାଉଜ
*ପବିତ୍ରା ଲୋକେଶ - ବିରାଜର ମାଆ
*ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦମ - କୋଡ଼ା ରାମବାବୁ
*ଏମ୍. ଏସ୍. ନାରାୟଣ - ପଲ୍ଲବୀର ବଡ଼ବାପା
*କୋଟା ଶ୍ରୀନିବାସ ରାଓ - ଦେବାରାଜର ବାପା
*ରାଓ ରମେଶ - ପଲ୍ଲବୀର ବାପା
*ସମ୍ପଥ ରାଜ - ବୀରସମୟ ନାଇଡ଼ୁ
*ବେନିଲା କିଶୋର - ବିରାଜର ବଡ଼ ଭାଇ
*ମାମିଲା ଶୈଲଜା ପ୍ରିୟା - ସମୀରାର ମାଆ
*ବଂଶୀ କ୍ରିଷ୍ଣା - ଯୋଗେଶ୍ୱର

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଦେବୀ ଶ୍ରୀ ପ୍ରସାଦ । ଜଣାଶୁଣା ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଭୁ ଦିକ୍ଷୀତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ଯାହା ଥିଲା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ତେଲୁଗୁ ଗୀତ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଗୀତ ରିଲିଜ୍ ବେଳେ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିନେତ୍ର ପବନ କଲ୍ୟାଣ ଓ ମହେଶ ବାବୁ ଅତିଥି ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର
କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି

**କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି** (୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୨ - ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । କାର୍ତ୍ତିକ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି ୧୯୩୨ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ମାଝି ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁରଭି ଟୁଡୁ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

## ମୃତ୍ୟୁ 
କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି ୧୯୮୮ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୩ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୫୫ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ମାଛି

**ମାଛି** ଦ୍ବୀପକ୍ଷୀ ଗଣ କିମ୍ବା (Diptera) ଗଣ ଅନ୍ତର୍ଗତ କୀଟ-ପତଙ୍ଗରେ ସାମିଲ ରହିଛନ୍ତି , ସେମାନେ ଦ୍ୱି-ପକ୍ଷୀ (ଦୁଇ ପକ୍ଷୀ ଯୁକ୍ତ) ଅଟନ୍ତି । ଏଥିରେ ପାଖାପାଖି ୮୦ ହଜାର କୀଟ ଜାତି ରହିଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ମାଛି, ପତଙ୍ଗ, ମଶା, ଝିଣ୍ଟିକା ତଥା ଏହିପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ କୀଟ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛନ୍ତି । ଏହି ସମୁଦାୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ପ୍ରକାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତଥା ସାଧାରଣ ଆକାରର କୀଟ ରହିଥାନ୍ତି । ଏହି କୀଟ ଦିନ ତଥା ରାତ୍ରି ଉଭୟର ଉଡ଼ିଥାନ୍ତି ତଥା ଜଳ ଓ ସ୍ଥଳ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ଏମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ରହିଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏମାନେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ବିସ୍ତ୍ରୁତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ଦେଶରେ ଏମାନଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ ପ୍ରତିବର୍ଷ 100ରୁ ଅଧିକ ମନୁଷ୍ୟ ତଥା ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ଏମାନଙ୍କ କାରଣରୁ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥାଏ । ମାଛି ଏକ ବଡ଼ କ୍ରମ ଅଟେ ଯେଉଁଥିରେ ୧୦୦,୦୦୦ ପ୍ରଜାତି ରହିଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ଘୋଡ଼ା-ମାଛି, କ୍ରେନ-ମାଛି, ହୋଭର-ମାଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପ୍ରଜାତୀ ସାମିଲ ରହିଛନ୍ତି । ପାଖାପାଖି ୧୨୫,୦୦୦ ପ୍ରଜାତୀମାନଙ୍କର ହିଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

## ପରିଚୟ
ମାଛି ଅତ୍ୟଧିକ ଶୀଘ୍ରତା ପୂର୍ବକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ତଥା ସାବଧାନତା ସ୍ୱଭାବର ଜୀବ ଅଟନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ (Bot fly) ନାମକ ମାଛି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଗତିଶୀଳ ହୋଇଥାନ୍ତି ଯିଏ , ୫୦ ମିଲି ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାର ଗତିରେ ଉଡି ପାରନ୍ତି ।  ଏମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗ ପଙ୍ଖ ଜାଲ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏମାନଙ୍କର ପଛଭାଗରେ ପଙ୍ଖ ରହିନଥାଏ । 

ଏମାନଙ୍କ ମୁଖଦ୍ୱାରର ସମୀପରେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଉପାଙ୍ଗ ମିଳିଥାଏ, ଯାହାକୁ ମୁଖାଙ୍ଗ (Mouth parts) କୁହାଯାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟ ମୁଖ ଭାଗରେ ମିଶି ଏକ ଶୁଣ୍ଢ ତିଆରି କରିଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଶୋଷି ଥା'ନ୍ତି । ଏହି ଶୁଣ୍ଢଦ୍ୱାରା ଏମାନେ ଭେଦନ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ଏମାନେ କେବଳ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଖାଇପାରନ୍ତି ।

ଅଣ୍ଡିରା ଏବଂ ମାଇର ବାହ୍ୟକର ସାଧାରଣତଃ ଏକ ପ୍ରକାର ହୋଇଥାଏ, ପରନ୍ତୁ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱି-ରୂପତା ଅସାଧାରଣ ହୋଇ ନଥାଏ । କିଛି ମାଛି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ (ଯେପରି, ଅଣ୍ଡିରା ମାଛି) ଶ୍ରୁଙ୍ଗିକା (antenna)ରେ ଘନଯୁକ୍ତ ଚୁଟି ରହିଥାଏ ଏବଂ ଅଣ୍ଡିରା ମାନଙ୍କ ସଂଯୁକ୍ତ ନେତ୍ର ମାଇ ମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସମୀପ ହୋଇଥାଏ । ଏହି କୀଟ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପାନ୍ତରଣ ହୋଇଥାଏ । ଡିମ୍ବକ  (larva)ରେ ବହୁ ଛୋଟ ମୁଣ୍ଡ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଗୋଡ଼ର ଅଭାବ ରହିଥାଏ । ପ୍ୟୁପା (pupa) କଠୋର ଆବରଣ ଭିତରେ ରହିଥାଏ, ଯାହାକୁ ପ୍ୟୁପା କୋଷ (Puparium) କୁହାଯାଏ । କିଛି କୀଟମାନଙ୍କର ପ୍ୟୁପା ଅଲଗା ଅଲଗା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।  

## ସାମାନ୍ୟ ରଚନା 
ସମାନ୍ୟତଃ ଏହି ଗଣର କୀଟ ମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଗୋଲାକାର ହୋଇଥାଏ, ଯାହାଉପରେ ଦୁଇ ସଂଯୁକ୍ତ ନେତ୍ର ରହିଥାଏ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଘେରି ରହିଥାଏ । ଏହାର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଣ୍ଡର ଉପର ଭାଗରେ ତିନୋଟି ସରଳ ନେତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ । ଏହି ସଂଯୁକ୍ତ ନେତ୍ରରେ ସହସ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ନେତ୍ର ରହିଥାଏ ଯାହାକୁ ନେତ୍ରାଣୁ (Ommatidium) କୁହାଯାଏ ।

ମାଛିର ପାଚକ ତନ୍ତ୍ର ସରଳ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ହୃଦୟ ସିଧା ନଳୀ ମାତ୍ର ହୋଇଥାଏ । ଶ୍ୱାସତନ୍ତ୍ରରେ ଶ୍ୱାସ ନଳୀକା ରହିଥାଏ ଯାହା ବହୁତ ବଡ଼ ବାୟୁକୋଷ ତିଆରି କରିଥାଏ । ଆଧାରତନ୍ତ୍ରିକା ଦୌଡ଼ିର ଗୋଚ୍ଛିକା ମିଶି ଏକ ସଙ୍କେତ ତିଆରି କରିଥାଏ ।

## ବର୍ଗିକରଣ
ବର୍ଗିକରଣର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଶ୍ରୁଙ୍ଗିକାର ରଚନା ଓ ପଙ୍ଖର ନାଡୀ ବିନ୍ୟାସ ଅଟେ । ଜେନେରା ଏବଂ ସ୍ପୀଶୀଜରେ ବିଭାଜନ ପାଇଁ  ବେଳେବେଳେ ଅପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ରଚନାକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିବାକୁ ପଡିଥାଏ । ଏହି ଗଣ ତିନୋଟି ଉପଗଣ (suborders)ରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି, ଯଥା: 

* ନେମାଟୋସେରା (Nematocera)
* ବ୍ରାଚୀସେରା (Brachycera)
* ସାଇକ୍ଲୋରାଫା (Cyclorrhapha)।

## ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ
ଏହି ଗଣର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ମିଳିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବହୁ କମ ସମୁଦାୟ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ସୀମିତ ରହିଥାନ୍ତି । ତା'ସହିତ ଏହା ସତ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ, "ଉଷ୍ମ ପ୍ରଦେଶୀୟ" କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟା ତଥା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦାୟରେ ମିଳିଥାନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କୀଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାଣୀ
ପିମ୍ପୁଡି

**ପିମ୍ପୁଡି** ଏକ ସାମାଜିକ କୀଟ ଅଟେ, ଯେଉଁମାନେ ଫୋରମିସିଡାଏ ନାମକ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ କୂଳରେ ବର୍ଗୀକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହି କୂଳରେ ୧୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଜାତୀର ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଅନୁମାନ ରହିଛି ଯେ, ଏଥିରେ ପାଖାପାଖି ୧୦,୦୦୦ ଅଧିକ ପ୍ରଜାତି ରହିଛନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱର ପର୍ଯ୍ୟାବରଣରେ ଭାରୀ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି, ଯାହାର ପିପୀଳିକାଶାସ୍ତ୍ରୀ ଗଭୀର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥାନ୍ତି ।

## ବର୍ଗୀକରଣ ଓ କ୍ରମବିକାଶ
ପିମ୍ପୁଡି ଫୋରମିସିଡାଏ କୂଳ ଏବଂ ହାଇମେନୋପ୍ଟେରା ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ଗଣ ଅନ୍ତର୍ଗତରେ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ ମହୁମାଛି ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛନ୍ତି । ଏଣ୍ଟିୟଲ ବାଶିପ ଭିତରେ ଏକ ବଂଶରୁ ପିମ୍ପୁଡିମାନଙ୍କ କ୍ରମବିକାଶ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣା ପଡିଲା ଯେ, ସେମାନେ ଏପୋଇଡିୟାର ଏକ ଭଉଣୀ ସମୂହ ଅଟନ୍ତି । ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ବିଲସନ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଚାକମୟ କଳ୍ପ (କ୍ରୀଟେଶିୟମ)ରେ ରହୁଥିବା ଏକ ପିମ୍ପୁଡି (ସ୍କେକେମାର୍ମା)ର ଜୀବାଷ୍ମ ଅବଶେଷର ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ । ଆଜିଠାରୁ ୯.୨ କୋଟି ବର୍ଷ ପୂର୍ବ ଏମ୍ବର (ଗହଣା ତିଆରିରେ ବ୍ୟବହୃତ ହଳଦିଆ ଅଠା ପଦାର୍ଥ)ରେ ଫସିରହିଥିବା ନମୂନାରେ କିଛି ଅପଚୟରେ ମିଳିଛି । କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ପିମ୍ପୁଡି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହିସବୁ ଜିନିଷ ମିଳିନାହିଁ । ସ୍ପେକୋମିମା ସମ୍ଭବତଃ ଏକ ବାଦାମୀ ଥିଲା, ହେମୀମିରମେକ୍ସ ଓ ହେଡୋମିରମୋଡ୍ସ, ପରିବର୍ଗରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପିଢି, ସକ୍ରିୟ ଗଛର ଶୀକାର ରୂପେ ପୁନଃନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଜୀନସ ସ୍ପାଇକୋମିରେଡ୍ସରେ ପୁରୁଣା ପିମୁଡିମାନଙ୍କୁ ମିଆଁମାରରୁ ୯.୯ କୋଟି ବର୍ଷୀୟ ବ୍ୟାପକ ଧ୍ୱଂସରେ ମିଳିଥିଲା ।ପଖାପାଖି ୧୦ କୋଟି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଫୁଲ ଯୁକ୍ତ ଗଛର ଶୃଷ୍ଟି ପରେ, ସେମାନେ ପାଖାପାଖି ୬କୋଟି ବର୍ଷ ପୂର୍ବ ପରିସ୍ଥିତିକ ପ୍ରଭୁତ୍ତ୍ୱକୁ ବିବିଧ ଓ ଗ୍ରହଣ କରିସାରିଥିଲେ । କିଛି ସମୂହ, ଯେପରି ଲପଟାନିଲିନେ ଏବଂ ମାର୍ଶୀଆନୀକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭ ଆଦିମ ପିମ୍ପୁଡି ମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରିବା ପାଇଁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଥାଏ, ଯିଏ ମାଟିର ଅତି ଗଭିର ତଳେ ଶିକାରୀର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲା । (Chasmay) ଅବଧି ଅନୁସାରେ, ଆଦୀମ ପିମ୍ପୁଡିମାନଙ୍କର କିଛି ପ୍ରଜାତୀ ଲୌରାସୀୟନ ଅତିମହାଦ୍ୱୀପ (ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ)ରେ ବ୍ୟାପକ ଋପେ ରହିଥିଲେ । ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କୀଟ ମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ତୁଳନାରେ ଦୁର୍ଲଭ ଥିଲେ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୀଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର କେବଳ ୧%ର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ପେଲୋଜେନ କାଳର ଆରମ୍ଭରେ ଅନୁକୂଳ ବିକରଣ ପରେ ପିମ୍ପୁଡି ମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବଢିଯାଇଥିଲା । ଓଲିଗୋସୀନ ଓ ମାଓସିନଦ୍ୱାରା ପିମ୍ପୁଡି ମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଜୀବାଷ୍ମ ଭଣ୍ଡାରରୁ ମିଳିଛି । ସମସ୍ତ କୀଟର ୨୦-୪୦% ପ୍ରତିନିଧିତ୍ତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ଆସିଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଜାତୀ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ଇଓସୀନ ଯୁଗରେ ରହୁଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ୧୦ ପ୍ରଜାତୀ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଜୀବିତ ରହନ୍ତି । ଆଜି ଜିବନ୍ତରେ ବାଲ୍ଟିକ ଏମ୍ବର ଜୀବାଷ୍ମ (ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଓଲିଗୋସୀନ)ରେ ୫୬% ପିଢୀ ଓ ଡେମିନିକନ ଏମ୍ବର ଜୀବାଷ୍ମରେ ୯୨% ପ୍ରଜାତୀ ସାମିଲ ରହିଛନ୍ତି । ଦୀମକ, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେକେବେ "ଧଳା ପିମ୍ପୁଡି" ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପିମ୍ପୁଡି ନୁହେଁ ।

## ବ୍ୟବହାର
ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଅଟେଯେ, ପିମ୍ପୁଡି ମାନଙ୍କର ବ୍ୟାବହାର କରାଯାଏ କିନ୍ତୁ ବହୁ କମ ପିମ୍ପୁଡିର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । କିଛି ଲୋକ ପିମ୍ପୁଡିର ବ୍ୟବହାର ଖାଦ୍ୟ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଋପେ କରିଥାନ୍ତି । ଏହାର କିଛି ପ୍ରଜାତୀର ବ୍ୟବହାର କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ କରାଯାଏ ;(ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୋଜନକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା କୀଟକୁ ଖାଇଥାନ୍ତି) । ସେମାନେ ଫସଲକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚେଇ ପାରନ୍ତି ଓ ବାସ ଭବନରେ ପର୍ବେଶ କରିପାରନ୍ତି, ହୁଏତ ଲାଲ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଯୁକ୍ତ ପିମ୍ପୁଡି ପରି କିଛି ପ୍ରଜାତୀ ସେହି ଯାଗାରେ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଘଟଣା କାରଣରୁ ଆସିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାଣୀ
ଭବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମୁର୍ମୁ

**ଭବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମୁର୍ମୁ** (୨୨ ଜୁନ ୧୯୪୨ - ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଭବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଭବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମୁର୍ମୁ ୧୯୪୨ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୨୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ରସବତୀ ମାଝି ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଭବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମୁର୍ମୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଭବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ୧୯୮୬ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୩ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୪୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଛାୟାପଥ

**ଛାୟାପଥ** (English: Galaxy), ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ଅସଂଖ୍ୟ ତାରାପୁଞ୍ଜ, ତାରାଗୁଡ଼ିକର ଅବଶେଷ, ଅନ୍ତଷ୍ଟିଲାର ବାୟୁ (Interstellar gas), ଧୂଳି, ଅନ୍ଧାରୁଆ ପଦାର୍ଥ (Dark matter) ଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସମୂହ ଅଟେ । ଆମେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ଛାୟାପଥ, ଆକାଶଗଙ୍ଗା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଅନ୍ଧାର ରାତିରେ ଆକାଶ ମଝିରେ ଗତିକରୁଥିବା ଅର୍ଦ୍ଧଚକ୍ର ରୂପେ ଏବଂ ଝିଲମିଲ କମରବନ୍ଧ ବା ବେଲ୍ଟ ସମାନ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହି ବେଲ୍ଟ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣଚକ୍ରର ଅଙ୍ଗ ଅଟେ, ଯାହାର ଦିଗବଳୟ ତଳ ଭାଗ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଭାରତରେ ଏହି ଛାୟାପଥକୁ ମନ୍ଦାକିନୀ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଗଙ୍ଗା, ସ୍ୱର୍ନଦୀ, ସୁରନଦୀ, ଆକାଶନଦୀ, ଦେବନଦୀ, ନାଗବୀଥୀ, ହରିତାଳୀ ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ବିରୋଧରେ, ଆକାଶଗଙ୍ଗା ସୌରଜଗତ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏକାସଙ୍ଗେ ରଖିଥାଏ ।

ପୃଥିବୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଛାୟାପଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ରାତିରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଖାଲି ଆଖିରେ ସେହି ଛାୟାପଥର ତାରାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁ । ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଯେତିକି ଭାଗ ଜଣା ପଡ଼ିଛି ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପାଖାପାଖି ଏହିପରି ୧୯ ଆରବ ଛାୟାପଥ ରହିବାର ଅନୁମାନ ରହିଛି । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିସ୍ଫୋଟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ (ବିଗ ବଙ୍ଗ ଥିୟୋରୀ ଅଫ ୟୁନିଭର୍ସ) ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଛାୟାପଥ ନିଜ ନିଜଠାରୁ ତିବ୍ର ଭାବେ ଦୂରକୁ ନିଜ ସ୍ଥାନ ବଦଳାଇ ଦେଉଛି ।   

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଶହେ ଆରବ ଛାୟାପଥର ଅସ୍ତିତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି , ଯାହା ବଡ଼ମାତ୍ରାରେ ତାରା, ଗ୍ୟାସ ଓ ଖଗୋଳୀୟ ଧୂଳିକୁ ସାଉଣ୍ଟି ରଖିଛି । 

## ଛାୟାପଥର ପ୍ରକାର
ଅଧିକାଂଶ ଛାୟାପଥର କେନ୍ଦ୍ର ତାରାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ଗୋଲାକାର ଭାଗ ଅଟେ ଯାହାକୁ ନାଭି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହି ନାଭି ନିଜ ଚାରିପଟେ ଏକ ତଳିୟ ଗୋଲାକାର ଡିସ୍କଦ୍ୱାରା ଯୋଡ଼ିହୋଇ ରହିଥାଏ । ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଛାୟାପଥକୁ ନିଜ ଆକାରର ଆଧାରରେ ମୁଖ୍ୟରୂପେ ତିନୋଟି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରିଥାନ୍ତି ଯଥା: ସର୍ପିଲ ଛାୟାପଥ, ଦୀର୍ଘବୃତ୍ତୀୟ ଛାୟାପଥ ତଥା ଅନିୟମିତତା ଛାୟାପଥ । ସମସ୍ତ ଆକାଶଗଙ୍ଗା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଛନ୍ତି । ଅବଲୋକନିୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ୨ ଟ୍ରିଲିୟନ (1012) ଆକାଶଗଙ୍ଗା ରହିଛନ୍ତି  ଏବଂ ଅନୁମାନିତ (1 × 1024) ତାରା ରହିଛନ୍ତି । "ସର୍ପିଲ ଛାୟାପଥ" ଡିସ୍କ ଆକାରର ହୋଇଥାଏ, ଯାହାର ମଝିଭାଗ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ମଝିଭାଗରୁ ଚମକ ଯୁକ୍ତ ସର୍ପିଲ ବାହାରି ରହିଥାଏ ।  ଏହି ଛାୟାପଥରେସ୍ଥିତ ତାରାମାନେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ ଆୟୁଷ ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଆମର "ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା" (ଆକାଶଗଙ୍ଗା ) ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତରେ ଆସିଥାଏ । "ଦୀର୍ଘ ବୃତ୍ତୀୟ ଛାୟାପଥ" ମୁଖ୍ୟତଃ ଚକ୍ରାକାର କିମ୍ବା ଗୋଲାକାର ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଛାୟାପଥ ଗୁଡିକର କେନ୍ଦ୍ର  ସର୍ବାଧିକ ଚମକ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଓ ପରିଧି ଆଡ଼କୁ ଚମକ କମ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଛାୟାପଥରେସ୍ଥିତ ତାରାମାନ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ଆୟୁଷ ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । "ଅନିୟମିତ ଛାୟାପଥ"ର କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ଆକାର ରହିନଥାଏ । ଏମାନଙ୍କ ଆକାରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ । କମ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ଶକ୍ତି କାରଣରୁ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହିପରି ହୋଇଥାଏ ।

ଖାଗୋଳିୟ ସାହିତ୍ୟରେ କ୍ୟାପିଟାଲ G ସହିତ ଛାୟାପଥ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା, ଆକାଶଗଙ୍ଗା  ପାଇଁ କରାଯାଏ । ଆକାଶଗଙ୍ଗା  ଶବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଥର ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ (Chaucer)ର ଏକ କବିତାରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା । 

ଠାରେ ଆକାଶଗଙ୍ଗାର ନିଆଯାଇଥିବା ଏକ ମାଛ ଆଖି ସଦୃଶ ଛବି]]

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସୌରଜଗତ
ଥାଇରଏଡ

**ଥାଇରଏଡ** ବା **ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି** ଏକ ଅନ୍ତସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି ଯାହାର ଦୁଇଟି ଲୋବ (lobes) ଥାଏ ଓ ଏହି ଲୋବଦ୍ୱୟ ପରଷ୍ପର ସ‌ହିତ ଇସଥମସ ସାହାଯ୍ୟରେ  ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବେକରେ ଥିବା ଆଡାମ ଆପଲ (Adam's apple) ତଳକୁ ଥାଏ । ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ  ଥାଇରକ୍ସିନ/ଟି୪ ଓ ଟ୍ରାଇଆୟୋଡୋଥାଇରୋନିନ/ଟି୩ (thyroxine/T4 and triiodothyronine/T3) ନାମକ ଦୁଇଟି ଥାଇରଏଡ ହରମୋନ ଓ କ୍ୟାଲସିଟୋନିନ ନାମକ ଏକ ତୃତୀୟ ହରମୋନ ବାହାରେ । ଥାଇରଏଡ ହରମୋନ ମୂଖ୍ୟତଃ ଦେହର ବିଏମଆର  ଓ ପ୍ରୋଟିନ ବାୟୋସିନଥେସିସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସ‌ହିତ ଶରୀରବିକାଶକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି । ଦେହର କ୍ୟାଲସିଅମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ କ୍ୟାଲସିଟୋନିନର ଏକ ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଥାଏ ।

ଥାଇରଏଡରୁ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ହରମୋନ, ଆଣ୍ଟିରିଅର ପିଟୁଇଟାରିରୁ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଥାଇରଏଡ ଷ୍ଟିମୁଲେଟିଙ୍ଗ ହରମୋନ (ଟିଏସଏଚ) ସାହାଯ୍ୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ ଯାହା ହାଇପୋଥାଲାମସରୁ (hypothalamus) ନିର୍ଗତ ଥାଇରୋଟ୍ରୋପିନ-ରିଲିଜିଙ୍ଗ ହରମୋନ (ଟିଆରଏଚ) ସାହାଯ୍ୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ । 
ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଥାଇରଏଡ ରୋଗଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଏକ ପ୍ରକାର ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ ଗ୍ରେଭସ ଡିଜିଜରେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ପରିମାଣର ଥାଇରଏଡ ହରମୋନ ନିର୍ଗତ ହେବା ଫଳରେ ହାଇପରଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ରୋଗ ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଥାଇରଏଡ ପରିମାଣ ଯୋଗୁ ହାଇପୋଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ହୁଏ ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏଣୁ ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ ଜନିତ ହାଇପୋଥାଇରଡିଜ୍ମ  ଏକ ମାନସିକ ପଙ୍ଗୁତ୍ୱ (intellectual disability.) ନିରୋଧକ ରୋଗ । ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ ଥିବା ଇଲାକାରେ ହେଉଥିବା ହାସିମୋଟୋ (Hashimoto's thyroiditis) ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ । ଅଧିକନ୍ତୁ ଥାଇରଏଡ କର୍କଟ ରୋଗ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଥାଇରଏଡ ନୋଡ୍ୟୁଲ (nodules) ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ ।
## ଗଠନ 
) ଟ୍ରାକିଆ ଓ କ୍ରିକଏଡ ଉପାସ୍ଥିମାନଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥାଅଏ ଥାଏ ଓ ଏହି ଲୋବଦ୍ୱୟ ପରଷ୍ପର ସ‌ହିତ ଇସଥମସ ସାହାଯ୍ୟରେ  ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବେକରେ ଥିବା ଆଡାମ ଆପଲ (Adam's apple) ତଳକୁ ଥାଏ ।]]
ଏକ ପ୍ରଜାପତି ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ବେକ ସମ୍ମୁଖରେ ଥାଏ । ଏହାର ବାମ ଓ ଡାହାଣ ଦୁଇଟି ଲୋବ ଥାଏ ଯାହା ଏକ ଅଣଓସାରିଆ ଇସଥମସ ସାହାଯ୍ୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କ ଲୋକର ଥାଇରଏଡର ଓଜନ ୨୫ଗ୍ରା; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋବର ଲମ୍ବ ୫ ସେମି, ଓସାର ୩ ସେମି ଓ ମୋଟେଇ ୨ ସେମି ହୋଇଥାଏ । ମହିଳାଙ୍କର ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିର ଆକାର ବଡ଼ ଥାଏ ଓ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ଆକାର ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ । 
## ରକ୍ତ, ଲସିକା ଓ ସ୍ନାୟୁ ଯୋଗାଣ 
ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ଏକ୍ସଟର୍ନାଲ କ୍ୟାରୋଟିଡ ଧମନୀର ଶାଖା ସୁପିରିଅର ଥାଇରଏଡ ଧମନୀ ଓ ଥାଇରୋସର୍ଭାଇକାଲ ଟ୍ରଙ୍କର ଶାଖା ଇନଫିରିଅର  ଥାଇରଏଡ ଧମନୀ ଦ୍ୱୟ ରକ୍ତ ଯୋଗାନ୍ତି । ଏହି ଧାମନୀଦ୍ୱୟ ଆଣ୍ଟିରିଅର ଓ ପୋଷ୍ଟିରିଅର ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ରକ୍ତ ଯୋଗାଣ କରନ୍ତି ।  
ଏହାର ଶିରାର ରକ୍ତ ସୁପିରିଅର ଥାଇରଏଡ ଓ ମଧ୍ୟ ଥାଇରଏଡ ଧମନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଇଣ୍ଟରନାଲ ଜୁଗୁଲାର ଧମନୀରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ଇନଫିରିଆର ଥାଇରଏଡ ଧମନୀ ଯାଇ ବାମ ଓ ଡାହାଣ ବ୍ରାକୀୟଶେଫାଳିକ ଶିରାରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।      
ଥାଇରଏଡରୁ ଲସିକା ଯାଇ ପ୍ରିଲାରିଞ୍ଜିଆଲ ଲସିକା ନୋଡ ଓ ପ୍ରିଟ୍ରାକିଆଲ ଓ ପାରାଟ୍ରାକିଆଲ ନୋଡରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । 
ଥାଇରଏଡକୁ  ସୁପିରିଅର ଓ ରିକରେଣ୍ଟ ଲାରିଞ୍ଜିଆଲ ସ୍ନାୟୁ ପରାସିମ୍ପାଥେଟିକ ଦୁଇଟି ସ୍ନାୟୁ ଯୋଗାନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ

**ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ** କିମ୍ବା **ସହଜାନନ୍ଦ ସ୍ୱାମୀ** (IAST: *)* (୩ ଏପ୍ରିଲ ୧୭୮୧ - ୧ ଜୁନ ୧୮୩୦), ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଂସ୍ଥାପକ ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଯୋଗୀ ଓ ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଧର୍ମ, ଅହିଂଶା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଚାର୍ଯ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରଥାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିଥିଲେ । । ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଓ ପଦ୍ମ ପୁରାଣରେ ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ଅବତାରର ସଙ୍କେତ ରହିଛି । | ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷାପତ୍ରୀକା ; ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମୂଳ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଟେ ।

ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୭୮୧ ମସିହାରେ ଛପୈୟା, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ଭାରତରେ ଘନଶ୍ୟାମ ପାଣ୍ଡେଙ୍କ ରୂପେ ହୋଇଥିଲା । ୧୭୯୨ ମସିହାରେ ସେ ୧୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଭାରତ ବର୍ଷରେ ୭ ବର୍ଷର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ନାମ ନୀଳକଣ୍ଠ ବରଣୀ ଥିଲା । ଏହି ଯାତ୍ରା ଅନୁଶାରେ ସେ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଗତିବିଧି ଏବଂ ଏହି ଯାତ୍ରାର ୯ ବର୍ଷ ୧୧ ମାସ ପରେ, ସେ ୧୭୯୯ ମସିହା ପାଖାପାଖି ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟରେ ବସବାସ କରିଥିଲେ । ୧୮୦୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ସ୍ୱାମୀ ରାମାନନ୍ଦ, ଉଦ୍ଧବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଦୀକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ସହଜାନନ୍ଦ ସ୍ୱାମୀ ନାମ ଦିଆଗଲା । ୧୮୦୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ଉଦ୍ଧବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ନେତୃତ୍ୱ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସମ୍ଭାଳୀବାକୁ ଦେଇଥିଲେ । ସହଜାନନ୍ଦ ସ୍ୱାମୀ ଏକ ସଭା ଆୟୋଜିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ସଭାରେ ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖେଇଥିଲେ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସେ ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଋପେ ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇଥିଲେ ।

ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ୍ୟ ସହିତ ଏକ ଭଲ ସମ୍ପର୍କର ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ନିଜ ଜୀବନ କାଳରେ ଛ ଗୋଟି ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ  ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଖେଳାଇବା ପାଇଁ 500 ପରମହଂସ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । 1826 ମସିହାରେ, ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ସାମାଜିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ପୁସ୍ତକ "ଶିକ୍ଷାଶ୍ରୀ" ଲେଖିଥିଲେ । 1 ଜୁନ 1830 ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଗୁଜରାଟରେ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କାର ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଗଲା । ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ନିଜ ଭଣଜାଙ୍କୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମୁଖିଆ ଥିଲେ । ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ମହିଳା  ଏବଂ ଗରିବ ମାନଙ୍କ ସୁଧାର ପାଇଁ ବହୁତ ସ୍ମରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ।

## ବାଲ୍ୟକାଳ
ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ଜନ୍ମ 3 ଏପ୍ରିଲ 1781 ମସିହାରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ନିକଟ ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ନାମ "ଘନଶ୍ୟାମ ପାଣ୍ଡେ", ତାଙ୍କ ମାତା-ପିତା, ହରିପ୍ରସାଦ ପାଣ୍ଡେ (ପିତା)ଙ୍କ ନାମରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମଦେବ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା ଯାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରେମବତୀ ପାଣ୍ଡେ (ମାତା), ଯାହାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିମାତା କିମ୍ବା ମୂର୍ତ୍ତ ଦେବୀଙ୍କ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା ଯାଇଥାନ୍ତି ।  ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ରାମ ନବମୀ ଦିନ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ରାମ ପ୍ରତାପ ପାଣ୍ଡେ ଏବଂ ଛୋଟ ଭାଇ ଇଚ୍ଛାରାମ ପାଣ୍ଡେ ଥିଲେ । ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ହିନ୍ଦୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମହାରତ ହାସିଲ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ବେଦ, ଉପନିଷଦ, ପୁରାଣ, ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ସାମିଲ ରହିଥିଲା ।

## ନୀଳକଣ୍ଠ ଭର୍ଣ୍ଣିଙ୍କ ରୂପେ ଯାତ୍ରା 
ନିଜ ମାତା-ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଘନଶ୍ୟାମ 29 ଜୁନ 1792 ମସିହାରେ ନିଜ ଘର ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ । ସେ ନିଜ ଯାତ୍ରାରେ ନୀଳକଣ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣିଙ୍କ ନାମ ନେଇଥିଲେ । ନୀଳକଣ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣି ଏକ ଆଶ୍ରମ କିମ୍ବା ଧର୍ମଶାଳାର ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ସମଗ୍ର ଭାରତ ଓ ନେପାଳରେ କିଛି ଅଞ୍ଚଳର ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ଯାହା ବେଦାନ୍ତ, ସଂଖ୍ୟା, ଯୋଗ ଓ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ଭଳି ହିନ୍ଦୁ ଦର୍ଶନର ଚାରିଗୋଟି ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଠିକ ବିଚାର ରଖିଥାଏ । ଏହିପରି ଆଶ୍ରମକୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ , ନୀଳକଣ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣି ମୂଳ ବୈଷ୍ଣବ ବେଦାନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀରେ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ ପାଞ୍ଚୋଟି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ :

* ଜିଭା ଅର୍ଥ କଣ ?
* ଈଶ୍ୱର\ ଅର୍ଥ କଣ ?
* ମାୟା ଅର୍ଥ କଣ ?
* ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅର୍ଥ କଣ ?
* ପାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅର୍ଥ କଣ ?

ନୀଳକଣ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣି ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ସହିତ ବଦ୍ରିନାଥ, ରାମେଶ୍ୱର, ନାସିକ ଓ ଦ୍ୱାରିକରେ ସମଗ୍ର ମନ୍ଦିରର ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି

**ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି** (ଜନ୍ମ: ୧୨ ମଇ ୧୯୪୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି ୧୯୪୬ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଧାନ ମାଝି ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ନୀଳିମା ମୁର୍ମୁ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଏବଂ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ

**ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ** କିମ୍ବା **ପୁଷ୍କର ସରୋବର** () ରାଜସ୍ଥାନସ୍ଥିତ ଅଜମେର ଜିଲ୍ଲାର ପବିତ୍ର ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ହ୍ରଦ ଅଟେ । ଏହା ଏକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଅଟେ । ପୌରାଣିକ ଦୃଷ୍ଟି କୋଣରୁ ଏହି ହ୍ରଦର ନିର୍ମାଣ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା କରିଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।

ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦରେ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବର) ମାସରେ ପୁଷ୍କର ମେଳା ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁଠାକୁ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଆସିଥାନ୍ତି ତଥା ସ୍ନାନ କରନ୍ତି । ଏହି ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାଦ୍ୱାରା ଶରୀର ଚର୍ମର ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ତ୍ୱଚା ସଫା ସୁତୁରା ହୋଇଯାଏ ।

ହ୍ରଦ ପାଖାପାଖି ୫୦୦ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରସ୍ଥିତ ହୋହିଛି । ଏହି ହ୍ରଦ ରାଜସ୍ଥାନର ଅଜମେର ନଗରଠାରୁ ୧୧ କିମି ଉତ୍ତରରେସ୍ଥିତ ରହିଛି । ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦର ନିର୍ମାଣ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ୫୨ଟି ସ୍ନାନ ଘାଟ ରହିଛି । ଏହି ଘାଟି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବରାହ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଗବ ଘାଟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପାସନା କରନ୍ତି । ପୁଷ୍କରକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିଥାନ୍ତି ।

## ଭୂଗୋଳ
ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ, ଯାହାର ଚାରିପଟେ ପୁଷ୍କର ସହର ବିକଶିତ ହୋଇଛି, ରାଜସ୍ଥାନର ଅରାବେଳୀ ଶ୍ରେଣୀ ପାହାଡ଼ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଅଜମେର ଜିଲ୍ଲାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଛି । "ନାଗ ପର୍ବତ" (ସର୍ପ ପର୍ବତ) ନାମରେ ଜଣାଯାଉଥିବା ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳ ହ୍ରଦକୁ ଅଜମେରଠାରୁ ଅଲଗା କରିଅଛି । ଘାଟୀ ଅରାବଳୀ ପର୍ବତର ଦୁଇ ସମାନନ୍ତର ପର୍ବତମାଳା ର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଚାଲୁଅଛି ।  ଅଜମେରଠାରୁ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କୃତିମ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ ତିନି ଆଡୁ ମରୁଭୂମି ଓ ପାହାଡ଼ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି । ଏହି ହ୍ରଦକୁ ଭାରତରେ ହ୍ରଦର ବର୍ଗିକରଣ ସୂଚୀ ପରି "ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ" ରୂପେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଛି ।

## ଇତିହାସ
ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦର ଇତିହାସ ବିସି ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀର ଅଟେ । (Numismatics) , ଛିଦ୍ରକ ରୂପେ ଗ୍ରୀସ ଓ କୃଷଣ ପଇସା ଏହି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରଦରେ ମିଶି ଯାଇଥିଲା । ସାଞ୍ଚୀରେ ମିଳିଥିବା ଶିଳାଲେଖ ହ୍ରଦର ଅସ୍ତିତ୍ବରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ହୋଇଛି ଯାହା ବିସି ପୂର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ପୁଷ୍କର ଏକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ ଅଟେ । ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀ ବିସିରେ ଚୀନ ଯାତ୍ରୀ "ଫା ଜିୟାନ", ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦରେ ଆଗନ୍ତୁକ ସଂଖ୍ୟାର ସନ୍ଦର୍ଭ ଦେଇଥିଲେ ।

## ସଂସ୍କୃତି
ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ ଓ ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମହତ୍ତ୍ୱର ସ୍ମାରକ, ଯଥା: ପୁଷ୍କର ସହର, ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର ଏବଂ ହ୍ରଦର ପରିଧିରେ ଘାଟିର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ସହରରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ସ୍ମାରକ ଏବଂ ସେଠାରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ମେଳାର ଲୋକପ୍ରିୟତାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଦିବ୍ୟ ବିଷୟ ଅଟେ ।

ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ ବ୍ୟତୀତ, ପୁଷ୍କରରେ ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ମନ୍ଦିର (୮୦ଟି ବଡ଼ ଆଉ ବାକି ଛୋଟ ମନ୍ଦିର) ରହିଛି ; ଏହି ପ୍ରକାରରେ ପୁରୁଣା ମନ୍ଦିରକୁ ଔରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ଶାସନ (1658-1707) ଅନୁସାରେ ମୁସଲମାନ ବିଦ୍ରୋହୀ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ କରିଦିଆ ଯାଇଥିଲା , କିନ୍ତୁ ପରେ ପୁନଶ୍ଚ ତିଆରି କରାଗଲା । ଏଥିରେ ସବୁଠାରୁ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର ଅଟେ , ହୁଏତ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରଞ୍ଚନା ୧୪ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀର ହୋଇଥାଉ କିନ୍ତୁ ମୂଳ ମନ୍ଦିର ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଅଟେ । ପୁଷ୍କରକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦୁନିଆର ଏକମାତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଛି ଯାହା ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଶାପ କାରଣରୁ ହୋଇଛି କିନ୍ତୁ ହିନ୍ଦୁ ମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ରାଜା ରୂପେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର, ପୁଷ୍କର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ହ୍ରଦ‌
ଭୂତାଣୁ

**ଭୂତାଣୁ** ଏକ ସଂକ୍ରାମଣ କାରକ ଯାହା କେବଳ ଜୀବନ୍ତ କୋଷ ଭିତରେ ସ୍ୱପ୍ରତିରୂପଣ କରିଥାଏ । ଏହା ପ୍ରାଣୀ ବୃକ୍ଷଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୀଜାଣୁ ତଥା ଆର୍କିଆ ପରି ଅଣୁଜୀବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜୀବନ ରୂପକୁ ସଂକ୍ରମଣ କରିପାରେ । 

ସନ ୧୮୯୨ରେ ଡିମିଟ୍ରି ଇଭାନୋଭସ୍କି (Dmitri Ivanovsky) ଲେଖିଥିବା ଆଲେଖ୍ୟରେ ଅଣ-ଜୀବାଣୁ ରୋଗସୃଷ୍ଟିକାରକ ଗୁଡ଼ିକ ଟୋବାକୋ ଗଛକୁ ସଂକ୍ରମଣ କରିବା ଓ ସନ ୧୮୯୮ରେ ମାର୍ଟିନସ ବିଜେରିଙ୍କ (Martinus Beijerinck) ଟୋବାକୋ ମୋଜାଇକ ଭୁତାଣୁ ଆବିଷ୍କାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ପ୍ରଜାତିର ଭୁତାଣୁମାନଙ୍କର ସବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନା  କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିୟୁତ ନିୟୁତ ପ୍ରଜାତିର ଭୁତାଣୁ ଅଛନ୍ତି । ପୃଥିବୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇକୋସିସ୍ଟମରେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏହି ଭୁତାଣୁ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି । ଭୁତାଣୁ ଅନୁଶୀଳନ‌କୁ ଭାଇରୋଲୋଜି (virology) କୁହାଯାଏ ଯାହା ମାଇକ୍ରୋବାୟୋଲୋଜିର (microbiology) ଏକ ଶାଖା ।

ଜୀବକୋଷ ମଧ୍ୟରେ ନଥିବା ସମୟରେ ବା ସଂକ୍ରମଣ କରୁଥବା ସମୟରେ ଭୁତାଣୁ ଏକ ଭିରିଅନ (virion) ନାମଧାରୀ ସ୍ୱାଧୀନ ପାର୍ଟିକ୍ଲ ଭାବରେ ରହେ । ଏହି ଭିରିଅନରେ (୧) ପ୍ରୋଟିନ କୋଡ଼ ଥିବା ଲମ୍ବା ଡିଏନଏ DNA ବା ଆରଏନଏ RNA ମଲିକ୍ୟୁଲ, (୨) ଏହି ଜେନେଟିକ ପଦାର୍ଥକୁ କାପସିଡ (capsid) ନାମକ ଏକ ଘୋଡ଼େଇ ରଖୁଥିବା ପ୍ରୋଟିନ  କୋଟ (coat) ଓ ବେଳେ ବେଳେ (୩) ଏକ ବାହ୍ୟ ଲିପିଡ ଖୋଳ ଥାଏ । ଏହି ଭୁତାଣୁର ଆକୃତି ହେଲିକ୍ସ ଓ ଇକୋସାହେଡ୍ରାଲ (icosahedral) ଆକାରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଧିକ ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ । ଅଧିକାଂଶ ଭୁତାଣୁ ପ୍ରଜାତିଙ୍କର ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଭିରିଅନ ଥାଏ ଯାହା ଅପ୍ଟିକାଲ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ (optical microscope) ସାହାଯ୍ୟରେ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ।

ଭୁତାଣୁର ଇଭୋଲ୍ୟୁସନ ବା ସୃଷ୍ଟିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଇତିହାସ (evolution) ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ । କେତେକ ମତରେ ଏହା ଡିଏନଏର ପ୍ଲାଜମିଡ ଅଂଶରୁ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ କେତକ ମତରେ ଜୀବାଣୁରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଇଭୋଲ୍ୟୁସନ ଯୋଗୁ ଅନୁପ୍ରସ୍ଥ ବା ହୋରାଇଜୋଣ୍ଟାଲ ଜିନ ଟ୍ରାନ୍‌ସଫର ହୁଏ । ଏହାକୁ ଜୀବନ୍ତ ଆକାର କ‌ହିବାର କାରଣ ଏଥିରେ ପ୍ରଜନନ ଭଳି ଜେନେଟିକ ଟ୍ରାନ୍‌ସଫର ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ନିୟମିତ ଜୀବକୋଷ ଗଠନ ନଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଜୀବନ୍ତ ନାମ ଦେବାକୁ ଅନେକ ଅନିଚ୍ଛୁକ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାକୁ କେବଳ ରେପ୍ଲିକେଟର କୁହାଯାଇପାରେ ।

ଭୁତାଣୁ ଏକ ମାଧ୍ୟମ ବା ଭେକ୍ଟର ସାହାଯ୍ୟରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୁଏ ଯେପରି ଗୋଟିଏ ପୋକ ଭୁତାଣୁମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ବୃକ୍ଷକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରେ । ସେହିପରି ରକ୍ତଶୋଷଣକାରୀ ପୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭୁତାଣୁ ଅନ୍ୟଦେହରୁ ଯାଏ । କାଶ ଓ ଛିଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଇନଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା ଭୁତାଣୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୁଏ । ଗାସ୍ଟ୍ରୋଏଣ୍ଟେରାଇଟିସ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ନୋରୋ ଓ ରୋଟା ଭୁତାଣୁ ଗୁଡ଼ିକ ଖାଦ୍ୟ ବା ଜଳରୁ ମଳ-ପାଟି ଦେଇ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୁଏ । ଏଚଆଇଭି ସେହିପରି ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ବା ସଂକ୍ରମିତ ରକ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ । 

ପଶୁମାନଙ୍କର ଭୁତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ହେଲେ ଏକ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେବା ଫଳରେ ଭୁତାଣୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ଭୁତାଣୁ ଟିକା ଦେଲେ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏଆଇଡିଏସ ଓ ଭୁତାଣୁ ହେପାଟାଇଟିସ ରୋଗରେ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ରୋଗ କ୍ରନିକ ହୋଇ ରହେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ
ଅର୍ଜୁନ ମାଝି

**ଅର୍ଜୁନ ମାଝି** (ଜନ୍ମ: ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ଅର୍ଜୁନ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୪ ଓ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୬ଷ୍ଠ, ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଅର୍ଜୁନ ମାଝି ୧୯୪୦ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଫୁଲ ମାଝି । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଅର୍ଜୁନ ମାଝି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଧୁମ୍ ୨

***ଧୁମ୍ ୨*** ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଆକ୍ସନ ଥ୍ରିଲର୍ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ୟଶ୍‌ରାଜ୍ ଫିଲ୍ମସ୍ ବ୍ୟାନନରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଆଦିତ୍ୟ ଚୋପ୍ରା ଏବଂ ୟଶ୍ ଚୋପ୍ରା । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସଞ୍ଜୟ ଗାଧବୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପାଖାପାଖି ୩୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଧୁମ୍‌ ସିରିଜ୍‌ର ୨ୟ ଭାଗ ଥିଲା, ଯାହାର ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ପୂର୍ବ ଭାଗ ଭଳି ଏହି ଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଶେକ ବଚ୍ଚନ ଏବଂ ଉଦୟ ଚୋପ୍ରା ଯଥାକ୍ରମେ ଜୟ ଦିକ୍ଷୀତ ଏବଂ ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍ ନାମକ ପୋଲିସ ଅଫିସର ବନ୍ଧୁ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପୂର୍ବ ଭାଗର ଅଭିନେତ୍ରୀ ରିମି ସେନ୍ ମଧ୍ୟ ଅଭିଶେକ ବଚ୍ଚନଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସୁଇଟ୍ଟି ଦିକ୍ଷୀତ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ହ୍ରିତିକ୍ ରୋଶନ, ଅଭିଶେକ ବଚ୍ଚନ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ରାୟ, ଉଦୟ ଚୋପ୍ରା ଏବଂ ବିପାଶ ବସୁ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଭାରତ, ଡର୍ବାନ ଏବଂ ରିଓ ଦେ ଜନେରିଓରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକି ବ୍ରାଜିଲ୍‌ରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବଡ଼ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିତରକ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜକ ୟଶ୍‌ରାଜ୍ ଫିଲ୍ମସ୍ ଏହାର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ପେପେ ଜିନ୍ସ ଏବଂ କୋକା-କୋଲା ଭଳି ବଡ଼ ବଡ଼ ସଂସ୍ଥା ସହ କର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨୪ ତାରିଖରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଭାରତରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୮୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରି ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଏହା ଏକ ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଏକା ସାଙ୍ଗରେ ତାମିଲ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ଡବିଂ କରାଯାଇ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଗାୟକ ବିଜୟ ପ୍ରକାଶ ତାମିଲ ଭାଷାର ଡବିଂରେ ଏସିପି ଜୟ ଦୀକ୍ଷିତର ସ୍ୱର ଦେଇଥିଲେ ।

ଧୁମ୍ ୨ ମୁକ୍ତିଲାଭ ପରେ ଏହାକୁ ଉଭୟ ଦର୍ଶକ ଏବଂ ସମୀକ୍ଷକ ଭାବରେ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଉଭୟ ପିଲା ଏବଂ ବୟସ୍କମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ୨୦୦୬ ମସିହାର ସର୍ବାଧିକ ଆୟ କରିଥିବା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା । ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷଯାଏଁ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିବା କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା । ଏଥିସହିତ ବିଦେଶରେ ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିବା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୭ମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି । ପାଖାପଖି ୧୫୦ କୋଟିର ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଆୟ କରିବାପରେ ଧୁମ୍ ୨କୁ ଭାରତୀୟ ବକ୍ସ ଅଫିସରେ ବ୍ଲକବଷ୍ଟର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ପାଖାପାଖି ୮୩ ପ୍ରତିଶତ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ସମୀକ୍ଷକମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧୁମ୍ ୨ରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ବିଦେଶୀ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିବା ଆକ୍ସନ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ମୁମ୍ବାଇ ପୋଲିସ୍ ସିଟି ପୋଲିସ୍ କମିଶନର୍ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଇଥିବା ମୋଟସାଇକେଲ ଡ୍ରାଇଭିଂ ଉପରେ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇ ସେନ୍ସର ବୋର୍ଡ଼ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । କଥାଚିତ୍ରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଇଥିବା ମୋଟରସାଇକେଲର ସ୍ପିଡ୍‌କୁ ଦେଖି ଯୁବବର୍ଗ ଅଧିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇ ପାରନ୍ତି ବୋଲି ସେ ଆଶ ପ୍ରକାଟ କରିଥିଲେ । ଏହି ସିରିଜ୍‌ର ୩ୟ ଧୁମ୍ ୩, ୨୦୧୩ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୨୦ ତାରିଖରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ଯାହାକି ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ୫ମ ସର୍ବାଧିକ ଆୟକାରୀ କଥାଚିତ୍ର ।

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 
* 
* Dhoom 2 at Box Office Mojo
* Dhoom 2 at Rotten Tomatoes
* Dhoom 2 at the TCM Movie Database
* Dhoom 2 at AllMovie
* *Dhoom 2* at Yahoo!
* *Dhoom 2* at Bollywood Hungama
* *Dhoom 2* at Rediff.com
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର
ଜ୍ଞାନ ହୋତା

**ଜ୍ଞାନ ହୋତା** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗ କବି । କଟକରୁ ପ୍ରକାଶିତ ମାସିକ ବ୍ୟଙ୍ଗ ପତ୍ରିକା ବ୍ୟଙ୍ଗ ଦରବାରର ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସମ୍ପାଦକ । ସେ ବିଭିନ୍ନ ଓଡ଼ିଆ ମଞ୍ଚ ନାଟକ, ଦୂରଦର୍ଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କଥାଚିତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଜଣେ ବ୍ୟଙ୍ଗକବି ତଥା ବିଚାରକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । 

## ପେଶା 
ସେ ଭାରତୀୟ ଡାକ ବିଭାଗର ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ 
ଜ୍ଞାନ ହୋତାଙ୍କ ରଚିତ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟଙ୍ଗ ପୁସ୍ତକ ରହିଛି । ସେ ବିଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟଙ୍ଗ କବିତାମାନ ଉପସ୍ଥାପନା କରିବା ସହ ଛୋଟ ଛୋଟ ହସ କଥା ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥାନ୍ତି ।

## ଦୂରଦର୍ଶନ 
ଜ୍ଞାନ ହୋତା ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଚାରକ ତଥା ଅତିଥି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଓ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ *ଦ ଗ୍ରେଟ୍ ଓଡ଼ିଶା ପଲିଟିକାଲ ସର୍କସ୍‌*ର ଆରମ୍ଭରୁ ଜଣେ ବିଚାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସୁଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଚାରକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଚ୍ଛେ ହେବାପରେ ଜ୍ଞାନ ହୋତା ଜଣେ ଅତିଥି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।

ତରଙ୍ଗ ମ୍ୟୁଜିକରେ ପ୍ରଚାରିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଜ୍ଞାନହୋତା ନିୟମିତ ଅତିଥି ତଥା ବ୍ୟଙ୍ଗ କବିତା ଉପସ୍ଥାପନା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପ୍ରମେୟ ନ୍ୟୁଜ୍ ୭ରେ ପ୍ରସାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବ୍ୟଙ୍ଗଷ୍ଟାରରେ ଜ୍ଞାନ ହୋତା ଜଣେ ବିଚାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## କଥାଚିତ୍ର 
ଜ୍ଞାନ ହୋତା ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସତ୍ୟ ମେବ ଜୟତେରେ ବ୍ୟଙ୍ଗ କବି ଜାପାନୀ ବାବୁ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଅଟୋ ଚଳାଉଥିବା ଜଣେ ସାଧରଣ ଯୁବକକୁ ରାଜନୀତିକୁ ଆଣି ନିର୍ବାଚନ ଜିତାଇବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ

**ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ** (୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୫ - ୪ ଜୁନ ୧୯୯୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସିଦ୍ଧଲାଲ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ ଓ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ ୧୯୩୫ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ରୁକ୍ମଣୀ ମୁର୍ମୁ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ କଂଗ୍ରେସ (ଇ), ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତିମୋର୍ଚ୍ଚାର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

## ମୃତ୍ୟୁ 
ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ ୧୯୮୮ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୩ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୫୫ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା