open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଥାଇ ସାଗୁଆ ତରକାରୀ

**ଥାଇ ଗ୍ରୀନ୍ କରି** ବା **ଥାଇ ସାଗୁଆ ତରକାରୀ** (ଇଂରାଜୀରେ **Thai Green curry** ବା କେବଳ **Green curry**) ମଧ୍ୟ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଏକ ସାଗୁଆ ରଙ୍ଗର ତରକାରୀ । ଥାଇ ଭାଷାରେ ଏହି ତରକାରୀର ନାମ ହେଉଛି **แกงเขียวหวาน** (କାଏଂଗ୍ ଖ୍ୟାଓ ୱାନ୍) ଯାହାର ଅର୍ଥ *ମିଠା ସାଗୁଆ ତରକାରୀ* ।

## ନାମକରଣ
ଏହି ତରକାରୀର ନାମ ତାହାର ରଙ୍ଗକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଏପରି ଦିଆଯାଇଛି । ତରକାରୀର ସାଗୁଆ ରଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟତଃ କଞ୍ଚା ଲଙ୍କା ଯୋଗୁଁ ଆସିଥାଏ । ଥାଇ ନାମରେ ରହିଥିବା *ୱାନ୍* ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ମିଠା ଏବଂ ଏହି ମିଠା ଶବ୍ଦଟି ସାଗୁଆ ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି । ଏହି ତରକାରୀର ମିଠା ସ୍ୱାଦ ନଥାଏ ତେଣୁ ତାହା ପାଇଁ ମିଠା ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇନଥାଏ । ଏହି ଥାଇ ତରକାରୀରେ ନଡ଼ିଆ କ୍ଷୀର ଓ କଞ୍ଚା ଲଙ୍କା ମିଶୁଥିବାରୁ ଏହାର ରଙ୍ଗ କ୍ରିମ୍ ପରି ଫିକା ସାଗୁଆ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଥାଇ ଭାଷାରେ ଏହି ରଙ୍ଗକୁ "ମିଠା ସାଗୁଆ (sweet green)" ରଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହାର ଉପାଦାନ ସବୁବେଳେ ଏକା ନହୋଇପାରେ । ଏହି ତରକାରୀ ଅନ୍ୟ ଥାଇ ତରକାରୀଙ୍କଠାରୁ ମିଠା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ ରାଗ ଥାଇ ଲାଲ୍ ତରକାରୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଏହା ଅଧିକ କଡ଼ା । ତେବେ ମସଲାର କଡ଼ାପଣରେ ତାରତମ୍ୟ ରହିପାରେ ।  ରାଜା ରାମ (ଷଷ୍ଠ) କିମ୍ବା ରାଜା ରାମ (ସପ୍ତମ)ଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳରେ (୧୯୦୮-୧୯୨୬ ମଧ୍ୟରେ) ଏହି ତରକାରୀର ରାନ୍ଧଣା ଆବିଷ୍କୃତ ଓ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପାଦାନ
କୌଣସି ଏକ ପୁଷ୍ଟିସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ (ମାଛ, ମାଂସ) ସହିତ ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପାଦାନମାନ ହେଲେ – ନଡ଼ିଆ କ୍ଷୀର, ସାଗୁଆ ବଟା ମସଲା, ତାଳ ଚିନି ଓ ମାଛରୁ ତିଆରି ସସ୍ । ଥାଇ ବାଇଗଣ, ଥାଇ ମଟର ବାଇଗଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଜ ସବୁଜ ଓ ଧଳା ପରିବା ଏବଂ କେତେକ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ତରକାରୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରିବ । କେତେ ନଡ଼ିଆ କ୍ଷୀର ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି ତାହା ଅନୁସାରେ ତରକାରୀ ଝୋଳ ମୋଟା ବା ପାଣିଆ ହୋଇଥାଏ । ହେମଦସ୍ତା ବା ଶିଳରେ କଞ୍ଚା ଲଙ୍କା, ଶାଲଟ୍ ପିଆଜ, ଅଦା, ଗାଲାଙ୍ଗଲ୍, ଶତବେଧୀ (lemongrass), କାଫିର୍ ଲେମ୍ବୁ ପତ୍ର ଓ ଲେମ୍ବୁ ଚୋପା, ଧନିଆ ଚେର, ଜୀରା, ଧଳା ଗୋଲମରିଚ, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ବଟା ମସଲା ଓ ଲୁଣ ଇତ୍ୟାଦିକୁ କୁଟି ବା ବାଟି ତରକାରୀ ପାଇଁ ସାଗୁଆ ରଙ୍ଗର ବଟା ମସଲା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।

## ରନ୍ଧା ପଦ୍ଧତି
ତେଲରେ ସାଗୁଆ ବଟା ମସଲା ଓ ଅଳ୍ପ ନଡ଼ିଆ କ୍ଷୀର ପକାଇ ମସଲା କଷାଯାଏ । ମସଲା ଭଲ ଭାବେ କଷା ହୋଇ ତେଲ ଛାଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ବଳକା ନଡ଼ିଆ କ୍ଷୀର, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନ, ଅଳ୍ପ ତାଳ ଚିନି ଓ ମାଛ ସସ୍ ଆଦି ମିଶାଇ ଦିଆଯାଏ । ତରକାରୀ ଭଲ ଭାବେ ଫୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯିବା ପରେ ଏହା ଉପରେ କଟା ମରିଚ, ଲେମ୍ବୁ ପତ୍ର ପ୍ରଭୃତି ପକାଇ ସଜାଇ ଦିଆଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ସାଗୁଆ ତରକାରୀରେ ଥାଇ ତୁଳସୀ, ବଣୁଆ ଅଦା ଇତ୍ୟାଦି ପକାଇ ସଜା ଯାଇଥାଏ । ସାଗୁଆ ମାଂସ ତରକାରୀର ଝୋଳ ମୋଟା ହୋଇଥିଲେ ଏହାକୁ ରୁଟି ସହିତ ମଧ୍ୟ ଖିଆଯାଇ ପାରିବ । ମାଲେସିଆରେ ମିଳୁଥିବା *ରୋଟି କାନାଇ* ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏହି ତରକାରୀ ପରଷା ଯାଇଥାଏ ।

## ଗ୍ରୀନ୍ କରି ଗ୍ୟାଲେରି

ଫାଇଲ:Green curry ingredients.jpg|ଗ୍ରୀନ୍ କରି ବଟା ମସଲା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ
ଫାଇଲ:Thai green curry paste.jpg|ହେମଦସ୍ତାରେ କୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରୀନ୍ କରିର ବଟା ମସଲା
ଫାଇଲ:Khanom chin kaeng kiao wan kai.jpg|କୁକୁଡ଼ା ଗୋଡ଼ ଗ୍ରୀନ୍ କରି ଓ *ଖାନୋମ୍ ଚିନ୍*
ଫାଇଲ:Khao phat kaeng khiao wan.jpg|ସାଗୁଆ ତରକାରୀ ଗୋଳାଇ ଭଜା ଯାଇଥିବା ଭାତ
ଫାଇଲ:Green curry (42296614864).jpg|ମାଂସ ଗ୍ରୀନ୍ କରି
ଫାଇଲ:Green curry (43014362682).jpg|ସାଦା ଭାତ ସହିତ ଥାଇ ଗ୍ରୀନ୍ କରି
ଫାଇଲ:Making green curry with shrimp.jpg|ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ଗ୍ରୀନ୍ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
* ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ମଲାଇ
* ଖାସି ମାଂସ ତରକାରୀ
* କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ତରକାରୀ
* ନଡିଆ ଚଟଣୀ

## ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଥାଇ ଖାଦ୍ୟ
ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ

**ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ** (ମୃତ୍ୟୁ: ୨ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୬୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଯଦୁମଣି ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର ଏବଂ ବାଚସ୍ପତି ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାପରେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ଚଣା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଭିକାରୀ ଚରଣ ମଙ୍ଗରାଜ । ଯଦୁମଣିଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଥିଲା ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବାତସ୍ପତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଯଦୁମଣି ୧୯୬୪ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ରବି ଦାଶ

**ରବି ଦାଶ** (ଜନ୍ମ: ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ରବି ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ରବି ଧର୍ମଶାଳା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରବି ଦାଶ ୧୯୩୮ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ଦାଶ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁଧାମଞ୍ଜରୀ ଦାସ । ରବିଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରବି ଦାଶ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା

**ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା** (୧୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୭ - ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଧନଞ୍ଜୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ଚଣା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା ୧୯୦୭ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସେବତୀ ଲତିକା ଦେବୀ । ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ୍ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା ୧୯୮୩ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଦୁଃଶାସନ ଜେନା

**ଦୁଃଶାସନ ଜେନା** (୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୫ - ୨୨ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଦୁଃଶାସନ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ଚଣା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଦୁଃଶାସନ ଜେନା ୧୯୨୫ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗୟାଧର ଜେନା ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବାସନ୍ତୀ କୁମାରୀ ଜେନା ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଦୁଃଶାସନ ଜେନା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଦୁଃଶାସନ ଜେନା ୧୯୯୫ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୨୨ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୦ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଲ୍ୟାମ୍ବର୍ଟ-ଇଟନ ମ୍ୟାସଥେନିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

**ଲ୍ୟାମ୍ବର୍ଟ-ଇଟନ ମ୍ୟାସଥେନିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ** ବା **ଲେମ୍‌ସ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Lambert–Eaton myasthenic syndrome** (**LEMS**)) ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ (autoimmune) ବେମାରୀ ଯେଉଁଥରେ ଅବୟବ ଗୁଡ଼ିକର ମାଂସପେଶୀ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ ।    

ଲେମ୍‌ସ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୬୦% ଲୋକଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଥାଏ ଯାହାକୁ ସ୍ମଲ ସେଲ ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ ରୋଗ (small-cell lung cancer) କୁହାଯାଏ । ଏହିପରି ଦେହରେ ଗୋଟିଏ କର୍କଟ ରୋଗ ଥାଇ ଆଉ ଗୋଟିଏ କର୍କଟ ରୋଗ ହେଲେ ତାହାକୁ ପାରାନିଓପ୍ଲାସ୍ଟିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (paraneoplastic syndrome) କୁହାଯାଏ । ପ୍ରିନାପ୍ଟିକ ଭୋଲ୍‌ଟେଜ ଡିପେଣ୍ଡେଣ୍ଟ କ୍ୟାଲସିଅମ ଚ୍ୟାନେଲ (voltage-gated calcium channels) ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଣ୍ଟିବଡି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଆଉ ମଧ୍ୟ ମାଂସପେଶୀକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ନିଉରୋମସ୍କୁଲାର ଜଙ୍କସନରେ (neuromuscular junction) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ନାୟୁ ଟର୍ମିନାଲ ପ୍ରୋଟିନ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ସାଧାରଣତଃ ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ଉପରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ବୟସରେ ଲେମ୍‌ସ ହୋଇପାରେ ।   

## ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ 
ଲେମ୍‌ସ ରୋଗରେ ଉପର ଓ ତଳ ଅବୟବର ଉର୍ଦ୍ଦ୍ୱ ପାର୍ଶ୍ୱର ମାଂସପେଶୀ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୁଏ । ମ୍ୟାସଥେନିଆ ଗ୍ରାଭିସ ରୋଗରେ (myasthenia gravis) ଉପର ଅବୟବ ଅପେକ୍ଷା ତଳ ଅବୟବର ପେଶୀ ଅଧିକ ଶିକାର ହୁଏ । ଏହା ଫଳରେ ପାହାଚ ଚଢ଼ିବାକୁ ଓ ବସିବା ସ୍ଥାନରୁ ଉଠିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୁଏ । କିଛି ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ (physical exercise) ପରେ କିଛି ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳେ । ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ପରିବେଶରେ ଲକ୍ଷଣ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତିକରେ । ବେଳେ ବେଳେ ପାଟି ଓ ଗଳାର ମାଂସପେଶୀ (bulbar muscles) ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।  ରୋଗ ଅଧିକତର ହୋଇଥିଲେ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାର ମାଂସପେଶୀ (respiratory muscles) ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।   କେତେକ ରୋଗୀଙ୍କର ପେଶୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (coordination (ataxia)) ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ । 

## ଆଧାର
ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ

**ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ** (ଜନ୍ମ: ୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଜନତା ଦଳ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଅମର ପ୍ରସାଦ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଛଅ ଥର ଏବଂ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୦, ୧୯୯୫, ୨୦୦୦, ୨୦୦୯, ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ଚଣା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୦ମ, ୧୧ଶ, ୧୨ଶ, ୧୪ଶ, ୧୫ଶ, ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ ୧୯୫୫ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୨୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଜଗନ୍ନାଥ ଶତପଥୀ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଅନୀତା ମିଶ୍ର । ଅମର ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଏବଂ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜନତା ଦଳ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ

**ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ** (୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୯ - ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳ, ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୫ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭, ୧୯୬୧, ୧୯୭୧, ୧୯୭୪ ଓ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଯଥାକ୍ରମେ ୨ୟ, ୩ୟ, ୫ମ, ୬ଷ୍ଠ ଓ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ବିଧାୟିକା ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା ସୁପ୍ରିୟା ମଲ୍ଲିକ ଉଭୟ ତାଙ୍କ ଝିଅ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ ୧୯୨୯ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଜେମାମଣି ଦେବୀ । ପ୍ରହଲ୍ଲାଦଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ପୂର୍ବରୁ ସେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୫ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ୧୯୯୦ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଘାତକ ତିମି

**ଘାତକ ତିମି** ବା **ଓର୍କା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ  The **killer whale** or **orca** (*Orcinus orca*) ଏକ ପ୍ରକାର ଦାନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ତିମି (toothed whale) ଯିଏ ଓସେନିକ ଡଲଫିନ (oceanic dolphin) ପରିବାରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆକାର ବିଶିଷ୍ଟି ସଭ୍ୟ । ଘାତକ ତିମିମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି ।  
କେତେକ କେବଳ ମାଛା ଖାଆନ୍ତି ତ ଆଉ କେତେକ ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ (marine mammal) ଯେପରିକି ପିନିପେଡ ସିଲ (seals) ଓ ଆଉ କେତେକ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିର ଡଲଫିନ ଆହାର କରନ୍ତି । ସେମାନେ ବାଲିନ ତିମିର (baleen whale) ଶାବକମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ଏପରିକି ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ନ୍ତିନି  । ଘାତକ ତିମିମାନେ ଶିର୍ଷ ଶିକାରୀ (apex predator) ଭାବରେ ବିଖ୍ୟାତ କାରଣ ତାଙ୍କୁ କେହି ଶିକାର କରେନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରାଣୀ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ପରିବେଶରେ ରହନ୍ତି; ଆର୍କଟିକ (Arctic) ଓ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରରୁ (Antarctic regions) ଆରମ୍ଭ କରି ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି କେବଳ ବାଲଟିକ (Baltic 

ଘାତକ ତିମି‌ ଅତି ସାମାଜିକ ପ୍ରାଣୀ (social); କେତେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ସେମାନେ ମାଟ୍ରିଲିନିଆଲ ମାଈ ପଶୁ ଧାଡ଼ି (matrilineal) ପରିବାର ଦଳର ହୋଇଥାଆନ୍ତି ଯାହା ଯେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରଜାତି ପାଇଁ ସ୍ଥିର ରହେ । ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଶିକାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ସ୍ୱର ବ୍ୟବ‌ହାରର ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟତା ବିଭିନ୍ନ ଦଳ ନିମନ୍ତେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥାଏ ଓ ତାହା ବଂଶାନୁକ୍ରମେ ଚାଲୁରହିଥାଏ ଯାହାକୁ ପଶୁ ସଂସ୍କୃତି (animal culture) କୁହାଯାଏ ।  

ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ୟୁନିଅନ ଫର କଞ୍ଜରଭେସନ ଅଫ ନେଚର (International Union for Conservation of Nature) ସଂସ୍ଥା ଏହି ପ୍ରାଣୀର ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ (conservation status) ବିଷୟରେ ଅନୁଶୀଳନ କଲାବେଳେ ଡାଟା ଅଭାବ (data deficient) ଦେଖିଲେ କାରଣ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଘାତକ ତିମିର ପ୍ରଜାତି ସମସ୍ୟା (separate species) ରହୁଛି । ଶିକାର ଅଭାବ, ବାସସ୍ଥାନ ଅଭାବ (habitat loss), ପଲିକ୍ଲୋରିନେଟେଡ ବାଇଫିନାଇଲ (PCBs) ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥର ପ୍ରଦୂଷଣ, ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜୀବଙ୍କ ପାର୍କ (marine mammal park) ନିମନ୍ତେ ଧରିନେବା, ଓ ବ୍ୟାବସାୟ ଯୋଗୁ ଧରିବା (conflicts with human fisheries) ସକାଶେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ (endangered) ହୋଇଆସୁଛି । ସନ ୨୦୦୫ର ଶେଷ ଭାଗକୁ ବ୍ରିଟିଶ କଲମ୍ବିଆ (British Columbia) ଓ  ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଷ୍ଟେଟ (Washington state) ଜଳଭାଗରେ ପ‌ହଁରୁଥିବା  ସଦର୍ଣ୍ଣ ରେସିଡେଣ୍ଟ ଘାତକ ତିମିମାନଙ୍କୁ (southern resident killer whale) ୟୁଏସ ଏଣ୍ଡେଜର୍‌ଡ଼ ସ୍ପେସିଦ୍ୱାରା ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଚିଠାଭୁକ୍ତ (U.S. Endangered Species list) କରାଯାଇଛି ।  

ମାନବ ନିମନ୍ତି ବଣ୍ୟ ଘାତକ ତିମି ବିପଦ ଜନ‌କ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ କେତେକ ପାର୍କରେ ଧରାହୋଇ ରଖାଯାଇଥିବା ଘାତକ ତିମି ତାଙ୍କର ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ (captive orcas killing or injuring their handlers) କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ବିଭିନ୍ନ ପୌରାଣିକ ଗଳ୍ପରେ ଘାତକ ତିମି ବିଷୟ ଅବତାରଣା କରାଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଘାତକ ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଲେଖାଯାଇଛି ।  

## ଆଧାର
ହାଇକୁ

thumb|ମାତସୁଓ ବାସୋଙ୍କହାଇକୁର ପଙ୍‌କ୍ତି "*ଧୀରେ ଧୀରେ, / ହଳଦିଆ ପର୍ବତ ପଡ଼େ, / ଖୀପ୍ର ଜଳଧାରାର ଶବ୍ଦ"* ।
**ହାଇକୁ** (俳句)    ଜାପାନରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ପ୍ରକାରର ଛୋଟ କବିତା । ପାରମ୍ପରିକ ଜାପାନୀ ହାଇକୁରେ ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଥାଏ: ଏକ କିରେଜି ବା "କାଟିବା ଶବ୍ଦ" ୫, ୭, ୫ ଢାଞ୍ଚାରେ ଥିବା ୧୭ଟି *ଅନ* (ଏକପ୍ରକାର ଜାପାନୀ ଧ୍ୱନିଏକକ), ଏବଂ ଏକ *କିଗୋ*, ବା ଋତୁକାଳୀନ ଆଧାର । ଏହି ଧାରାରେ ପଡ଼ୁନଥିବା ସମାନ ଧରଣର କବିତାକୁ ସେନର୍‌ୟୁ କୁହାଯାଏ । ହାଇକୁ ରେଙ୍ଗା ନାମକ ଏକ ବଡ଼ କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ମୁଖ ପଦ୍ୟାଂଶ ଭାବେ ରଚିତ ଏହି ହାଇକୁଗୁଡ଼ିକୁ *ହୋକ୍କୁ* କୁହାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସମୟକ୍ରମେ କବିମାନେ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଢଙ୍ଗରେ ଏକକ କବିତା ଲେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ୧୯ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ଜାପାନୀ ଲେଖକ ମାସାଓକା ସିକି ହାଇକୁର ବର୍ତ୍ତମାନର ନାମକରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା
ବ୍ରାଡ଼ ପିଟ

thumb
**ୱିଲିୟମ ବ୍ରେଡଲି ପିଟ** (ବ୍ରାଡ ପିଟ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଅଭିନେତା ତଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା । ସମସାମୟିକ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷକ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିଲା । ଫଳରେ ଗଣ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । 

ପିଟ ନିଜର ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଛୋଟପରଦାରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭାବେ ପ୍ରାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା CBS ଧାରାବହିକ "ଡଲ୍ଲାସ"ର ଏକ ଭୂମିକା ସାମିଲ ଅଟେ । ବଡ଼ ବଜେଟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ **ଏ ରିଭର ରନସ ଥୃ ଇଟ୍**(୧୯୯୨), "ଇଣ୍ଟରଭ୍ୟୁ ୱିତ ଦ ଭାମ୍ପାୟାର" (୧୯୯୪)ରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନୟ କରିବା ପାଇଁ ସୂଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ୧୯୯୪ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ନାଟକ "ଲିଜେଣ୍ଡସ ଅଫ ଦ ଫାଲ"ରେ ତାଙ୍କୁ ଏନ୍ଥୋନୀ ହଫକିନସଙ୍କ ସହ ଅଭିନେତା ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିବାର ସୂଯୋଗ ମିଳିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ଗୋଲ୍ଡେନ ଗ୍ଲୋବ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ସେ ନାମାଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲେ ।  ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ ଓ ରୋମାଞ୍ଚ ଭିତ୍ତିକ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର "ସେଭେନ"ରେ ଏକ ଡିଟେକଟିଭର ଭୂମିକାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ଛଡା କଳ୍ପିତ ବିଜ୍ଞାନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଟ୍ୱେଲ୍‌ଭ ମଙ୍କୀଜ**ରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ସମୀକ୍ଷକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରସଂଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚଲଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହାୟକ ଅଭିନେତା ଭାବେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗୋଲ‌ଡେନ ଗ୍ଲୋବ ପୁରସ୍କାର ତଥା ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା । ଚାରି ବର୍ଷ ପରେ ଅର୍ଥାତ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ସେ **ଫାଇଟ କ୍ଲବ** ଚଲଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କଲେ । ଏହା ପରେ ପରେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ସେ ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରରେ ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଓସିଏନସ ଇଲେଭେନେ**ରେ ଏବଂ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସିକ୍ୱେଲ (ଶୃଙ୍ଖଳା) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଓସିଏନସ ଇଲେଭେନେ** ୨୦୦୪ ଏବଂ **ଓସିଏନସ ଇଲେଭେନେ** ୨୦୦୭ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀକ ସଫଳତା ମିଳିଥିଲା ଟ୍ରାୟ ୨୦୦୪ ଏବଂ ମିଃ ଏବଂ ମିସେସ ସ୍ମିଥ୍ (୨୦୦୫) ଏ ଦୁଇ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ରରେ । ପିଟଙ୍କୁ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ **ଦ କ୍ୟୁରିୟସ କେସ ଅଫ ବେଞ୍ଜାମିନ ବଟନ**ରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ପ୍ରସଂଶନୀୟ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ନିଜ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ନିମିତ୍ତ ନାମାଙ୍କିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ପିଟ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ଳାନ ବି ଏଣ୍ଟେରଟେନମେଣ୍ଟ ନାମକ ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀର ମାଲିକ ଯିଏ କି ଅନ୍ୟ କିଛି ଚ୍ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସହ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବେ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିବା ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର **ଦ ଡିପାର୍ଟେଡ**ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୋଜକ । ପ୍ରଥମେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଗିନିଥ ପାଲ୍ଟ୍ରେଙ୍କ୍ ସହ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ରହିଥିଲା । ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଜେନିଫର ଏନିଷ୍ଟନଙ୍କ ସହ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ବିବାହିତ ଜୀବନ ବିତାଇଲେ । ତେବେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଆଞ୍ଜେଲୀନା ଜୋଲୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ବିବାହୋତ୍ତର ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଦୁନିଆ ସାରା ମିଡିଆରେ ଅନେକ ଖବର ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ପିଟ ଏବଂ ଜୋଲୀ ବିବାହ କଲେ । ତାଙ୍କର ସମୁଦାୟ ଛଅଗୋଟି ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଟି ହେଉଛନ୍ତି ପୋଷ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି ହେଉଛନ୍ତି ମେଡୋକ୍ସ, ଜହାରା ଏବଂ ପେକ୍ସ । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଜୋଲୀ ପିଟଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବିବାହ ବିଛେଦ ମାମଲା ଦାୟର କଲେ, ଯାହାକି ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଫଇସଲା ହୋଇ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ବିଛେଦ ହୋଇସାରିଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ ପିନ‌ଟେଲ

**ଗହିର ଲଞ୍ଜା** ବା **ଲାଞ୍ଜି ଗେଣ୍ଡି** ବା **ସରୁ ଲାଞ୍ଜିଆ** (**ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ**: *Anas acuta,* ଇଂରାଜୀ: **Northern pintail**/**ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ ପିନ‌ଟେଲ**) ଏକ ବତକ ଜାତୀୟ ଜୀବ । ଏହା ୟୁରୋପ, ଏସିଆ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଆଦି ଦେଶମାନଙ୍କର ଉତ୍ତର ଦିଗ ଭଳି ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଭୌଗଳିକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଜନନ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ଏକ ଯାଯାବର ପକ୍ଷୀ ଓ ଶୀତ କାଳରେ ନିଜ ପ୍ରଜନନ ସ୍ଥାନରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ବିଷୁବ ରେଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଚରଣ କରେ । ଏହି ପକ୍ଷୀର କୌଣସି ଉପ-ପ୍ରଜାତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ ।

ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଆକାରର ବତକ ଓ ଏହାର ଲମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଲାଞ୍ଜ ଏବଂ ପର ଅନୁସାରେ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଇଂରାଜୀ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି । ଉଭୟ ମାଈ ଓ ଅଣ୍ଡିରା ବତକର ଥଣ୍ଟ ନୀଳ-ପାଉଁଶିଆ ହୋଇଥାଏ ଓ ଗୋଡ଼ ତ‌ଥା ପାଦ ପାଉଁସିଆ ହୋଇଥାଏ । ଅଣ୍ଡିରା ବତକ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯାଏ, ତାହାର ମୁଣ୍ଡର ଚକୋଲେଟ ରଙ୍ଗର ମୁଣ୍ଡରୁ ପିଠି ଉପର ଦେଇ ପତଳା ଧଳା ରଙ୍ଗ ଧଳା ରଙ୍ଗର ତଳ ଭାଗକୁ ବ୍ୟାପିଥାଏ । ଅଣ୍ଡିରା ବତକର ପିଠିରେ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱ ଭାଗରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପାଉଁସିଆ, ବାଦାମି ଓ କଳା ରଙ୍ଗର ସାଜସଜ୍ଜା ହୋଇଥାଏ । ମାଈ ବତକର ପକ୍ଷ ଅଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ତମ୍ବା ରଙ୍ଗ ବୋଳାହେବା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ । ଅଣ୍ଡିରା ବତକ ସ୍ୱର ବଂଶୀ ସ୍ୱନ ଭଳି ଓ ମାଈର ସ୍ୱରରୁ ମୋଟା କ୍ୱାକ୍ କ୍ୱାକ୍ ଶବ୍ଦ ବାହାରେ ।  

ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ ପିନଟେଲ ଜଳାଶୟଠାରୁ ଦୂରରେ ଆର୍ଦ୍ର ଭୂମିରେ ରହେ ଓ ଭୂମି ଉପରେ ଅଣ୍ଡା ଦିଏ । ଅଣ୍ଡା ଦେବା ସମୟରେ ଛୋଟ ଗଛ ଓ ଅମେରୁଦଣ୍ଡୀଛୋଟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଖାଏ । ଅଣ୍ଡା ଦେବା ଋତୁ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଦଳବଦ୍ଧ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ବତକମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ରହେ । ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଶିକାରୀ, ପରଜୀବୀ ଓ ରୋଗ ଯୋଗୁ କମିଯାଉଛି । ମାନବର କୃଷି, ଶିକାର ଓ ମାଛଧରା ଯୋଗୁ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଅସୀମିତ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗୁ କିଛି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େନି ଓ ଫରକ ଆସେନି ।  

କାର୍ଲ ଲିନେଅସ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ସିସ୍ଟେମା ନାଚୁରି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଆନାସ ଆକୁଟା ନାମକରଣ କରିଥିଲେ । ଲାଟିନ ଭାଷାରେ ଆନାସ ଅର୍ଥ ବତକ ଓ ଆକୁଟା ଅର୍ଥ ମୁନିଆ; ତେଣୁ ଅଣ୍ଡିରା ବତକର ନାମରେ ପିନଟେଲ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇଛି । ବିରାଟ ଜେନସ ଡାବଲିଙ୍ଗ ବତକ ଦଳରେ ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ ପିନଟେଲର ନିକଟ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପିନଟେଲମାନଙ୍କ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ହଳଦିଆ ଥଣ୍ଟ ପିନଟେଲ (‌:en:yellow-billed pintail (*A. georgica*)) ଓ ଇଟନ ପିନଟେଲ (Eaton's pintail (*A. eatoni*)) ନାମ ନିଆଯାଇ ପାରେ । 

ଇଟନ ପିନଟେଲର ଦୁଇଟି ପ୍ରଜାତି ଅଛି ଯଥା:- କେର୍ଗୁଏଲେନ ଦ୍ୱୀପର (Kerguelen Islands) କେର୍ଗୁଏଲେନ ପିନଟେଲ ଓ କ୍ରୋଜେଟ ଦ୍ୱୀପର (Crozet Islands) କ୍ରୋଜେଟ ପିନଟେଲ ଯାହାକୁ ପୂର୍ବରୁ ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ ପିନଟେଲ ସ‌ହିତ ସମତୁଲ ମନେକରାଯାଉଥିଲା । ଦକ୍ଷିଣ ପିନ‌ଟେଲରେ ଯୌନ ଦ୍ୱିଭିଦତା Sexual dimorphism ଅଳ୍ପ ଦେଖାଯାଏ, ଅଣ୍ଡିର ଓ ମାଈର ଆକୃତି ପ୍ରାୟ ସମାନ ଥାଏ । ଇଟନ ପିନଟେଲକୁ ଅକ ଅଲଗା ପ୍ରଜାତି ମନେକଲେ ଏଡ଼େ ବିରାଟ ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରାଣୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଭୌଗଳିକ ଉପ‌ପ୍ରଜାତି ନରହିବା ବିସ୍ମୟକର ।      

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା

**ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା** (ଜନ୍ମ: ୧୫ ଜୁନ ୧୯୬୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଚିନ୍ମୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବରୀ-ଡେରାବିଶ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା ୧୯୬୦ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚୈତନ୍ୟାନନ୍ଦ ବେହୁରା ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମାନସୀ ବେହୁରା । ଚିନ୍ମୟଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ହିଲଟନ ହେଡ ଦ୍ୱୀପ, ଦକ୍ଷିଣ କାରୋଲିନା

**ହିଲଟନ ହେଡ ଦ୍ୱୀପ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Hilton Head Island**,  ବା **Hilton Head**) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ବିଉଟି କାଉଣ୍ଟି, ଦକ୍ଷିଣ କାରୋଲିନାର ଅବରୋଧକାରୀ ଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ଏକ ରେସର୍ଟ ଟାଉନ (Lowcountry resort town) । କ୍ୟାପଟେନ ଉଇଲିଅମ ହିଲଟନ‌ଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏହି ଦ୍ୱୀପର ନାମକରଣ ହୋଇଛି ଯିଏ ସନ ୧୬୬୩ରେ ପୋର୍ଟ ରୟଲ ସାଉଣ୍ଡର ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ଏକ ହେଡଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଥିବା ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ ଯାହାକୁ ମ୍ୟାପ ତିଆରି କରିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ "ହିଲଟନସ ହେଡଲ୍ୟାଣ୍ଡ" ନାମକରଣ କରିଥିଲେ । ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ସାଗର କୂଳରେ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ୧୨ ମାଇଲ ବା ୧୯ କିମି ବ୍ୟାପୀ ରହିଛି ଓ ଏହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଛୁଟି କାଟିବା ସ୍ଥଳ ରୂପେ ପରିଚିତ ହୋଇଛି । ସନ ୨୦୦୪ରେ ପ୍ରାୟ ୨.୨୫ ନିୟୁତ ଆଗନ୍ତୁକ ଏଠାକୁ ଆସି ପ୍ରାୟ ୧.୫ବିଲିଅନ ଡଲାର ଏଠାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲେ ।  ୨୦୧୦ର ଜନ‌ଗଣନା  (2010 census) ଅନୁସାରେ ବର୍ଷ ବ୍ୟାପି ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୩୭,୦୯୯ ଥିଲା ।   ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଛୁଟିରେ ଏହାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧୫୦,୦୦୦ ହୋଇଯାଏ । ବିଗତ ଦଶ ବର୍ଷରେ ଏହାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୩୨% ବଢ଼ିଛି ।  ହିଲଟନ ହେଡ ଦ୍ୱୀପ  ଏକ ମେଟ୍ରୋପଲିଟାନ ଏରିଆରେ (Hilton Head Island-Bluffton-Beaufort metropolitan area) ଅଛି ଯାହାର ସନ ୨୦୧୫ ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ୨୦୭,୪୧୩ ଥିଲା ଓ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ହିଲଟନ ହେଡ ଦ୍ୱୀପ ଏକ ସ‌ହର ହୋଇ ତିଷ୍ଠିରହିଛି ।  

ଏହି ଦ୍ୱୀପର ସମୃଦ୍ଧଶାଳୀ ଇତିହାସ ଅଛି । ଏଠାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଆମେରୀକିୟ ଅଧିବାସୀମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନ‌କୁ ଋତୁ ଭିତ୍ତିରେ ଆସି ବାସ କରୁଥିଲେ ଓ ଏହି ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ୟୁରୋପୀୟ ଅନ୍ୱେଷଣକାରୀ ଓ ତୁଳା ବେପାରୀମାନେ ଆସି ରହୁଥିଲେ । ଆମେରିକୀୟ ନାଗରିକ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ (Civil War) ସମୟରେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ବନ୍ଦର ପଥକୁ ଅବରୋଧ (Union blockade) କରାଯାଉଥିଲା । ୟୁନିଅନ ହାତକୁ ଦ୍ୱୀପ ଆସିବା ପରେ ଶହ ଶହ ପୂର୍ବତନ କ୍ରୀତଦାସମାନେ ଏହି ହିଲଟନ ହେଡକୁ ଆସି ରହିଗଲା ।  ଏବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସେହି ଗୁଲ୍ଲାହ ବା ଗ୍ରୀଚ (Gullah (or Geechee)) ବଂଶଧରମାନେ ଏଠାରେ ରହି ତାଙ୍କର ସଂସ୍କୃତିକୁ ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି ।   

ସନ ୧୯୮୩ରେ ହିଲଟନ ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ତିଆରି ହେଲା ଓ ଏହି ସ୍ଥାନର ପରିବେଶ-ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ବିକାଶରେ ସ‌ହାୟକ ହୋଇ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ହେଲା ।  ଏହି ଟାଉନର ପ୍ରାକୃତିକ ସାଧନ ବିଭାଗ ଏହାର ଭୂମି ଅର୍ଡ଼ିନାନ୍ସ ବଳରେ ପ୍ରାସାଦ ତିଆରି ସ୍ଟାଇଲ ଓ ଉପସ୍ଥିତ ବୃକ୍ଷ ଗ‌ହଳ ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ପଦ୍ଧତିକୁ ସୀମିତ କରିବା ନିୟମ କରିଛନ୍ତି ।  ଏହା ଫଳରେ ହିଲଟନ ହେଡ ଦ୍ୱୀପରେ ଗୃହ ଅନୁପାତରେ ବୃକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଅଧିକ ରହୁଛି ।  ଦ୍ୱୀପର ପ୍ରାୟ ୭୦% ସ୍ଥାନ ଘେର ଓ ଗେଟ (gated communities) ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ରହିବା ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । କେତେକ ସମୁଦ୍ରକୁଳର ପରିସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରଛନ୍ତି ଯାହା ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଟାଉନ ବାସିନ୍ଦା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବା ନିମନ୍ତେ ଗୋଟିଏ କୁଳ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଛି । ସେହି ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଏକ ଭୂମି କିଣିବା ବଣ୍ଡ ରେଫରେଣ୍ଡମ ବଳରେ ଟାଉନର ବ୍ୟବସାୟୀକ ବୃଦ୍ଧିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି ।  
 
## ଆଧାର
କୁଳମଣି ରାଉତ

**କୁଳମଣି ରାଉତ‌** (ଜନ୍ମ: ୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । କୁଳମଣି ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବରୀ-ଡେରାବିଶ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
କୁଳମଣି ରାଉତ‌ ୧୯୪୭ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସୁଦର୍ଶନ ରାଉତ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଶୈଳବାଳା ରାଉତ । କୁଳମଣିଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
କୁଳମଣି ରାଉତ‌ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଲାବ୍ରାଡର

**ଲାବ୍ରାଡର** ବା **ଲାବ୍ରାଡର ରିଟ୍ରିଭର** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Labrador Retriever**) ଏକ ଶିକାରୀ କୁକୁର ଯିଏ କୌଣସି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଖୋଜି ମାଲିକ ପାଖକୁ ନେଇଆସେ ।   କାନାଡ଼ାରେ,  ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ , ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଲାବ୍ରାଡର ରିଟ୍ରିଭର ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ କୁକୁର 

ଅନେକ ଦେଶରେ ଏହା ଏକ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ (disability assistance ) କୁକୁର ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି । ଅନ୍ଧତ୍ୱ ଓ ଅଟିଜିମ୍‌ ରୋଗ ପ୍ରପିଡ଼ିତ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ନିମନ୍ତ ଏହି ଲାବ୍ରାଡର କୁକୁରକୁ ଅନେକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଏ । ଲାବ୍ରାଡରକୁ ଏକ ଥେରାପି କୁକୁରର କାମ କରେ ଓ ସେଥିପାଇଁ ତାକୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦିଆଯାଏ ଯିଏ । ଏହା ପୋଲିସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ କରେ ।  

ସନ ୧୮୩୦ରେ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ହୋମ, ଦଶମ ଇଅର୍ଲ ଅଫ ହୋମ (10th Earl of Home), ଓ ତାଙ୍କ ପୁରୁରା ୱାଲଟର ମଣ୍ଟେଗୁ ଡଗଲାସ ସ୍କଟ, ୫ମ ଡ୍ୟୁକ ଅଫ କୁକ୍ଲେଉଚ (5th Duke of Buccleuch) ଓ ଲର୍ଡ଼ ଜନ ସ୍କଟ (Lord John Scott), ଏହି କୁକୁରର ପୂର୍ବପୁରୁଷକୁ ନିଉଫାଉଣ୍ଡଲାଣ୍ଡରୁ ୟୁରୋପକୁ ଶିକାରୀ କୁକୁର ଭାବରେ ଆମଦାନୀ କରିଥିଲେ । ଏହି ନିଉଫା‌ଣ୍ଡଲାଣ୍ଡ କୁକୁରକୁ ପରେ ଲାବ୍ରାଡର ନାମକରଣ କରାଗଲା ଯାହାକୁ ଜେମସ୍ ହାରିସ (2nd Earl of Malmesbury) ପାଳନ କରି ୱାଟରଫାଉଲ ଶିକାର (waterfowling) ନିମନ୍ତେ ଦକ୍ଷ କରିଥିଲେ । 

## ବର୍ଣ୍ଣନା
### ଆକୃତି
ଲାବ୍ରାଡର କୁକୁର ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ହୁଅନ୍ତି, ଅଣ୍ଡିରା କୁକୁର ଓଜନ ୬୫ ପାଉଣ୍ଡ/ ୮୦ କେଜି ଓ ମାଈ କୁକୁରର ଓଜନ ୫୫ ପାଉଣ୍ଡ/ ୭୦ କେଜି ହୁଏ ।  ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଅଧିକାଂଶ କୁକୁର ପ୍ରଜନନ ଫଳରେ ରିଟ୍ରିଭର (working retriever) କରାଯାଇଛି । 
କେତେକ ଲାବ୍ରଡର ଜାତି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ଯେପରିକି କନଫରମେସନ ଓ ଫିଲ୍ଡ ଲାଇନ । ଯଦିଓ ଉଭୟ ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଣୀର ପାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । କମଫର୍ମେସନ ଲାବ୍ରାଡରର ମଧ୍ୟମ ଆକାର, ଛୋଟ ଉଚ୍ଚତା, ସୁସ୍ଥ ଶବଳ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଓ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଶାନ୍ତ ହୁଏ । ଫିଲ୍ଡ ଲାବ୍ରାଡର ଡେଙ୍ଗା,ହାଲୁକା,ମୁହଁ ଅଳ୍ପ ଚଉଡ଼ା ଓ ଲମ୍ବା ନାକ  ଥାଏ । ଆମେରିକା କେନେଲ କ୍ଲବ ମାନ‌କ ଅନୁସାରେ ଫିଲ୍ଡ କୁକୁର ଆହୁରି ଆନୁପାତିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି । ଫିଲ୍ଡ ଲାବ୍ରାଡରର ଅତ୍ୟଧିକ ଲମ୍ବା ନାକ, ପତଳା ମୁଣ୍ଡ,ଲମ୍ବା ଗୋଡ଼ ଓ ପତଳା ଶରୀର ଥିବାରୁ ତାକୁ ମାନ‌କ ବିବେଚନା କରାଯାଏନାହିଁ । ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର କୁକୁର ଭିନ୍ନ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଜନନ ହେଉଛନ୍ତି । ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଲାବ୍ରାଡର ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଦେଖାଯାଆଅନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏସିଆରେ ଅଛନ୍ତି । ଏମାନାଙ୍କର ପିଲାଙ୍କ ସ‌ହ ଭଲ ପଡ଼େ । 
 
ନାତିଶୀତୋଣ୍ଣ ଜଳବାୟୁରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨ଥର ଏମାନଙ୍କ ଦେହରୁ ରୁମ (shed) ଝଡ଼ିଯାଏ । 
ଲାବ୍ରାଡର ରୁମ ଛୋଟ ଓ ଠିଆ ଠିଆ ହୋଇଥାଏ, ଲାଞ୍ଜ ମୋଟା ଓ ଟାଣୁଆ ଥାଏ । ତାଙ୍କର ଗୋଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଆକୃତି ଯୋଗୁ ଭଲ ପ‌ହଁରି ପାରନ୍ତି । 
## ଆଧାର
ପ୍ଲାଟିପସ

**ପ୍ଲାଟିପସ** ବା **ଓର୍ଣ୍ଣିଥୋରାଇଞ୍ଚୁରସ**, ବେଳେ ବେଳେ ବତକମୁହାଁ ପ୍ଲାଟିପସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **platypus** (*Ornithorhynchus anatinus*), **duck-billed platypus**) ଏକ ପ୍ରକାର ଅଣ୍ଡା ଦେଉଥିବା ଅର୍ଦ୍ଧ ଜଳୀୟ (semiaquatic) ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ (mammal) ପ୍ରାଣୀ ।  ତାସମାନିଆ ସ‌ହିତ ପୂର୍ବ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଏମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ (endemic) ପ୍ରାଣୀ । ଓର୍ଣ୍ଣିଥୋରିଙ୍କିଡି ପରିବାର (family (Ornithorhynchidae)) ଓ ଜେନସ ଓର୍ଣ୍ଣିଥୋରାଇଞ୍ଚୁରସ ଜେନସର (genus) ଏମାନେ ଏକମାତ୍ର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଯାହା ଫସିଲରୁ ଜଣାଯାଏ । 

ଚାରି ଏକଡିନା (echidna) ଜାତି ସ‌ହିତ ଏହି ୫ଟି ମୋନୋଟ୍ରିମ ଏକ୍ସଟାଣ୍ଟ (extant) ଜାତୀୟ ମୋନୋଟ୍ରିମ (monotreme) ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ଲାଟିପସ ଏକମାତ୍ର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଯିଏ ଶାବକ ଜନ୍ମ ନ‌କରି ଅଣ୍ଡା ଦିଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୋନୋଟ୍ରିମମାନଙ୍କ ଭଳି ଏହା ଇଲେକଟ୍ରୋଲେକେସନ (electrolocation) ପଦ୍ଧତିରେ ଶିକାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟବୋଧ ପାଏ । ଅଳ୍ପ କେତେକ ବିଷାକ୍ତ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ ଯାହାର ପଛ ଗୋଡ଼ରେ ଥିବା ଏକ କଣ୍ଟା ବା ସ୍ପର (spur) ସାହାଯ୍ୟରେ ପ୍ଲାଟିପସ ବିଷ (venom) ପ୍ରୟୋଗ କରି ମାନବକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇପାରେ । 

ଏହି ଅଣ୍ଡାଦାତ୍ରୀ, ବତକ(‌duck)-ଥଣ୍ଟି, ବିଭର(beaver)-ଲାଞ୍ଜ ଓ ଓଟ୍ଟର(otter)-ପାଦ ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ୟୁରୋପର ପ୍ରକୃତିବାଦୀମାନଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୭୯୯ରେ ଏକ ସଂରକ୍ଷିତ ଶରୀରକୁ ପ୍ରଥମେ ଦେଖି  ଏହାକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦେହର ଅଂଶକୁ କାଟି ଏକାଠି କରି ସେଲେଇ କରିଥିବା ବିଚାର କରିଥିଲେ । 

ପ୍ଲାଟିପସର ଏହି ଅତୁଳନୀୟ ଆକୃତି ଥିବା ଯୋଗୁ ବିକାଶବାଦୀ ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନରେ (evolutionary biology) ଏହାର ଅନୁଶୀଳନ ଏକ ମହତ୍ୱପୁର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟର ଆଧାର ହେଲା ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଏହାକୁ ଅନୁସଂକେତ ରୂପେ ଚିହ୍ନଟ କରାଗଲା । ଜାତୀୟ ଉତ୍ସବମାନଙ୍କରେ ଏହାକୁ ମାସ୍କଟ ରୂପେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଏ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ୨୦ ସେଣ୍ଟ ମୁଦ୍ରାର (Australian twenty-cent coin) ପଛ ପାଖରେ ଏହା ଶୋଭା ପାଏ, ନିଉସାଉଥ ୱେଲସରେ (New South Wales) ଏହାକୁ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତୀକ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । 

ମଣିଷ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ଲାଟିପସକୁ ଛାଲ ବା ଫର ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ଶିକାର କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଧିନା ଏହା ସଂରକ୍ଷିତ ପ୍ରାଣୀ ହୋଇଛି । ପାଳନ-ପ୍ରଜନନ (captive-breeding) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଶେଷ ସଫଳ ହେଲାନି ଓ ପ୍ରଦୂଷଣ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଏହା ଅସୁରକ୍ଷିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉପରେ କୌଣସି ତ‌ତ୍କାଳ ବିପଦ ନାହିଁ ।  

## ବର୍ଣ୍ଣନା
]]

ସନ ୧୭୮୮-୧୮୦୧ ସୁଦ୍ଧା ନିଉ କଲୋନିର ଲେଫଟେନାଣ୍ଟ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଡେଭିଡ କୋଲିନ (David Collins) ମହାଶୟ ଏହାକୁ ଏକ ଉଭୟଚର ଚୁଚୁନ୍ଦ୍ରା ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ।  

ପ୍ଲାଟିପସର ଦେହ ଓ ଚେପ୍‌ଟା ଲାଞ୍ଜ ଉପରେ ତମ୍ବା ରଙ୍ଗର ଘନ ଲୋମ (fur) ଆବରଣ ଥାଏ ଯାହା ପବନ‌କୁ ଆବଦ୍ଧ ଓ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ଦେହକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ ଓ ଉଷୁମ ରଖେ । ଏହି ଲୋମ ଜଳନିରୋଧୀ ଓ ଚୁଚୁନ୍ଦ୍ରା (mole) ଲୋମ ଭଳି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।  ଲାଞ୍ଜରେ ଚର୍ବି ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହେ ଯାହା ଟାସମାନିଆନ ଡେଭିଲରେ (Tasmanian devil) ଦେଖାଯାଏ ।)  ଲମ୍ବା ନାକର ଉପର ଭାଗ ଓ ତଳ ହନୁ ନରମ ଚର୍ମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ଥଣ୍ଟ ଆକାର ଦେଇଥାଏ । ନାକର ଉପର ଭାଗରେ ନାକପୁଡ଼ା ଥାଏ, ଏହା ପଛକୁ ଆଖି ଓ କାନ ଏକ ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନରେ ଥାଏ ଯାହା ପ‌ହଁରିବା ବେଳେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ।  ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ୱର ବାହାର କରେ ଓ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ପ୍ଲାଟିପଦ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପ୍ରକାର ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ବାହାର କରୁଥିବା ଶୁଣାଯାଏ । 

## ଆଧାର
ସୁନନ୍ଦା ଦାସ

**ସୁନନ୍ଦା ଦାସ** (ଜନ୍ମ: ୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସୁନନ୍ଦା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟିକା ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବରୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସୁନନ୍ଦା ଦାସ ୧୯୭୪ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ ଓ ପତିଙ୍କ ନାମ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ । 

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସୁନନ୍ଦା ଦାସ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ସ୍ଟିଭ ଇର‌ୱିନ

**ସ୍ଟିଫେନ ରବର୍ଟ ଇର‌ୱିନ** ବା **ସ୍ଟିଭ ଇର‌ୱିନ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Stephen Robert Irwin** (୨୨ଫେରବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୬୨ – ୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୬), ଡାକନାମ  କୁମ୍ଭୀର ଶିକାରୀ/ "**The Crocodile Hunter**") ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଏକ ଚିଡ଼ିଆଖାନା ରଖୁଆଳ, ଟେଲିଭିଜନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ, ବନ୍ୟ ଯନ୍ତୁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ସଂରକ୍ଷଣକାରୀ ଥିଲେ । 

ଇର‌ୱିନ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ସୁବିଖ୍ୟାତ ହୋଇଥିଲେ ତାଙ୍କ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ 'ପ୍ରକୃତି ବଣ୍ୟଜନ୍ତୁ' ଡକୁମେଣ୍ଟାରି ଟିଭି ଧାରାବାହିକ *କୁମ୍ଭୀର ଶିକାରୀ* (୧୯୯୬–୨୦୦୭) ନିମନ୍ତେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଟେରି ଇର‌ୱିନଙ୍କ (Terri) ସ‌ହିତ କାମ କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ଏକତ୍ର ଭାବରେ *କୁମ୍ଭୀର ଫାଇଲସ* (୧୯୯୯–୨୦୦୧), *କୁମ୍ଭୀର ଶିକାରୀ ଡାଏରୀ* (୨୦୦୨–୨୦୦୬), ଓ ନୂତନ ଜାତିର ପଶୁ ଡାକ୍ତର (*New Breed Vets* (୨୦୦୫)) ଇତ୍ୟାଦିରେ ଉଦ୍‌ଘୋଷକ ଥିଲେ । ସେ ଦୁହେଁ ମିଳିତ ଭାବରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଚିଡ଼ିଆଖାନାର (:en:Australia Zoo) ମାଲିକ ଓ ପରିଚାଳକ ଥିଲେ ଯାହାକୁ ଇର‌ୱିନଙ୍କ ପିତାମାତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ବ୍ରିସବେନର (Brisbane) ରାଜଧାନୀ କୁଇନସଲ୍ୟାଣ୍ଡର (Queensland) ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପ୍ରାୟ ୮୦ କି:ମି: ଦୂରରେ ଥିବା ବିର‌ୱାରେ (Beerwah) ଏହି ଚିଡ଼ିଆଖାନା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । 

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଗ୍ରେଟ ବାରିଅର ରିଫରେଏକ ଅନ୍ତର୍ଜଳୀୟ ଡକୁମେଣ୍ଟାରୀ 'ସମୁଦ୍ରର ଘାତକଶ୍ରେଷ୍ଠ' (''Ocean's Deadliest'') ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାବେଳେ ଏକ ବିଶାଳକାୟ ସ୍ଟ୍ରିଙ୍ଗରେ (stingray) ମାଛର କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ଲାଞ୍ଜ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ପଶିଯିବାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା ।  ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଟେରି ଇଉ‌ୱିନ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଚିଡ଼ିଆଖାନାର ପରିଚାଳନା ଚାଲୁରଖିଲେ ଓ ଦୁଇଟି ଛୁଆଙ୍କ ଲାଳନପାଳନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ସି ସେଫର୍ଡ଼ କଞ୍ଜରଭେସନ ସୋସାଇଟିର (Sea Shepherd Conservation Society) ଜାହାଜ 'ମୋର ସ୍ଟିଭ ଇର‌ୱିନ' ( MY *Steve Irwin*)  ନାମିତ ହୋଇଛି । 

## ଆଧାର
ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି (ଭରଦ୍ୱାଜ)

**ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି** (୧୯୨୫-୧୯୯), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ସେ କବିତା, ଅନୁବାଦ, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଲୋଚନା ଆଦି ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଲେଖୁଥିଲେ । ସେ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ସମ୍ପାଦକ ଓ ସଭାପତି ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରତିନିଧି (୧୯୭୭-୮୨) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ଗୀତିକାର ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି ତାଙ୍କର ସମସାମୟିକ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ସହିତ ସମାନ ନାମ ଯୋଗୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଉପୁଯିବାରୁ, ସେ ନିଜା ନାମରେ **ଭରଦ୍ୱାଜ** ଯୋଡ଼ିଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ, ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ନିମାପଡ଼ା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଡଗରା ସାହିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ସେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ଓ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଫକୀର ମୋହନ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ନିଜର ଅଧ୍ୟାପନା ବୃତ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧ୍ୟାପନା କରି ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଭାଗ ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ନିଜର ପ୍ରଥମ କବିତା ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ କବିତା *ଆମେ ଓଡ଼ିଆ* ବିଦ୍ୟାଳୟ ମୁଖପତ୍ର *ମହୋଦଧି*ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେ ମହୋଦଧିର ସମ୍ପାଦନା ମଣ୍ଡଳିର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଅଧ୍ୟାପନା ବୃତ୍ତିରେ ଥାଇ ସେ ସମାଲୋଚନା, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଅନୁବାଦ ଅଧିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ଅଢ଼େଇ ହଜାରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକବିତା ଓ ଚଉତିଶା ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିଥିଲେ । ତିନିଶହରୁ ଅଧିକ ଲୋକକଥାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦିତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିଏଚଡ଼ିର ଗବେଷଣା ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକବିତା ଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
### କବିତା 
* ତୀର୍ଯ୍ୟକ୍
* ଛାୟାପଥ
* ଛୋଟବଡ଼
* ବିଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣା
* ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ(୧୯୪୯)
* ତଫାତ (୧୯୪୯)
* ବସୁନ୍ଧରା (୧୯୫୦)
* ଅରୁଣ ମହାପାତ୍ର (୧୯୫୦)
* ବିରୋଧାଭାସ 
* ସନ୍ଧାନ
* ସହଜ
* ଛୋଟରୁ ବଡ
*
*

### ସମାଲୋଚନା 
* ନବଯୁଗର କବି ଓ କାବ୍ୟଧାରା
* ନବଯୁଗର କବି ଓ କଳାକାର
* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟି ପରିକ୍ରମା
* ଓଡ଼ିଆ ଛନ୍ଦର ବିକାଶ
* ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକାବ୍ୟ
* ଦିବ୍ୟ ଅଦିବ୍ୟ
* କଳା ଓ କଳାକାର
* ପ୍ରାଚୀନ ଗୀତିକବି ଓ କାବ୍ୟଧାରା
* ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ - ଗ୍ରନ୍ଥ ମନ୍ଦିର, କଟକ
* THE ORIYA FOLK LITERATURE A BIRD'S EYE VIEW
*  A SHORT ACCOUNT OF ORIYA LITERATURE

ସେ ୩ ଶହରୁ ଅଧିକ ଗଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ଓ ଇଂରାଜୀରେ ୪ଟି ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ସାରଳା ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୫ (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ
୨୦୧୯ ନାଗରିକତା (ସଂଶୋଧନୀ) ନିୟମ

ଭାରତୀୟ ସଂସଦର **୨୦୧୯ ନାଗରିକତା (ସଂଶୋଧନୀ) ନିୟମ** ୧୯୫୫ ନାଗରିକତା ନିୟମର ସଂଶୋଧନ କରି ପାକିସ୍ତାନ, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ଧାର୍ମିକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ । ଏଥି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନେ ହେଲେ ହିନ୍ଦୁ ଶିଖ, ବୌଦ୍ଧ, ଜୈନ, ପାର୍ସୀ ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ । ଏଥି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହେବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ୨୦୧୪ ଡିସେମ୍ବର ୩୧ ଆଗରୁ ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଓ ନିଜ ମୂଳ ଦେଶରେ "ଧର୍ମଗତ ଅତ୍ୟାଚାର ସହିଥିବା ବା ଧର୍ମଗତ ଅତ୍ୟାଚାରର ଭୟ ଥିବା" ବିଧେୟ । ଏହି ନିୟମ ଉପୋରକ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନାଗରିକତାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ କୋହଳ କରି ୧୧ ବର୍ଷରୁ ୫ ବର୍ଷ କରିଥିଲା 

କ୍ଷମତାସୀନ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ତା'ର ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନ ଇସ୍ତାହାରରେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲା ଯେ ତାହା ହିନ୍ଦୁ ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ବାସଭୂମି ଯୋଗାଇବ । ସେହି ଦିନରୁ ଏହି ଭଳି ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ବାବଦରେ ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଆସୁଥିଲା । ୨୦୧୫ରେ ସରକାର ଏଭଳି ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଯାତାୟତ ନଥି ଓ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଭିସା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ବ୍ୟୁରୋ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ଶିଖ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଥିବା ୩୦,୦୦୦ ଶରଣାର୍ଥୀ ଏହି ନିୟମ ସଂଶୋଧନୀଦ୍ୱାରା ଉପକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି ବା ହେବେ ।

ଭାରତର ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ତା'ର ୧୪ତମ ଧାରାର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବାରୁ ଏହି ସଂଶୋଧନୀ ନିୟମ ଭାରତ ଓ ବିଦେଶରେ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଛି ।
ଏହାର ବିଲକୁ ବିରୋଧ କରି ଏକ ଆବେଦନ ୧,୦୦୦ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦସ୍ତଖତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ନିୟମ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଧର୍ମଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା କମିଶନଦ୍ୱାରା ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା । ମୁସଲିମ ଓ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମଗତ ବୈଷମ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରି ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ । ଆସାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଅଣ-ମୁସଲିମ ବେଆଇନ ଶରଣାର୍ଥୀ ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆସିବା ଭୟରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ । 

## ଟୀକା
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ପଠନ
* *The Citizenship (Amendment) Bill, 2016 - Highlights and Summary by PRS Legislative Research*

## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* Passport (Entry into India) Amendment Rules, 2015 and  Foreigners (Amendment) Order, 2015, *The Gazette of India* No. 553, 8 September 2015.
* Citizenship (Amendment) Bill as introduced in Lok Sabha, 2016 , PRS Legislative Research, 2016.
* Report of the Joint Parliament Committee , Lok Sabha Secretariat, 2019 (via PRS Legislative Research).
* Citizenship (Amendment) Bill as introduced in Lok Sabha, 2019 , PRS Legislative Research, 2019.
* Citizenship (Amendment) Bill as passed by the Lok Sabha, 2019 , PRS Legislative Research, 2019.

ଶ୍ରେଣୀ:ଅଧିବାସନ ଆଇନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ବେଆଇନ ଅଧିବାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ଅଧିବାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ଆଇନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଧାର୍ମୀୟ ବୈଷମ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଂସଦର ଆଇନସବୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯
କୋୟୋଟ

**କୋୟୋଟ** ଏକ କେନାଇନ ବା କୁକୁର (canine) ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀ ଯିଏ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ (North America) ବାସ କରନ୍ତି । ସମ୍ପର୍କୀୟ ଗ୍ରେ ଉଲ୍ଫ ବା ଗଧିଆଠାରୁ ଏହା ଛୋଟ ଓ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଉଲ୍ଡ (eastern wolf) ବା ଗଧିଆ ଓ ଲାଲ ଉଲ୍ଫଠାରୁ (red wolf) ଅଳ୍ପ ଛୋଟ । ଏହାର ଅଧିକ ହିଂସ୍ର, ଏହାକୁ ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆମେରିକାନ ଜାକାଲ କ‌ହନ୍ତି ।  ଏହାର କିଛି ଐତିହାସିକ ନାମ ମଧ୍ୟରରୁ ପ୍ରେୟାରି ଉଲ୍ଫ ଓ ବ୍ରସ ଉଲ୍ଫ ଉଲ୍ଲଖନୀୟ । 

ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଓ ମେକ୍ସିକୋ ଓ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକାରେ ଏମାନେ ବ‌ହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିବାରୁ ଏହି ପ୍ରାଣୀ ସ୍ୱଳ୍ପ ଚିନ୍ତାଜନ‌କ (least concern|) ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ଏ କଥା ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ୟୁନିଅନ ଫର କଞ୍ଜରଭେସନ ଅଫ ନେଚର (International Union for Conservation of Nature) ସଂସ୍ଥା ପ୍ରକାଶ କରିଛି । ଏହି ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମାନବ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପରିବେଶ ସ‌ହିତ ଖାପ ଖୁଆଇ ପାରିବାର ପ୍ରତିଭା ଅଛି । ନିଜର କ୍ଷେତ୍ର କୋୟୋଟ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଲାଗିଛି ଓ ପାନାମା କେନାଲ (Panama Canal) ପାରି ହୋଇ ପୂର୍ବ ଆମେରିକାରେ ସ‌ହର ଦିଗକୁ ମୁହାଁଉଥିବା ସନ ୨୦୧୩ରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା । 

ଊନବିଂଶ ପ୍ରକାରର (subspecies) କୋୟୋଟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଅଣ୍ଡିରା କୋୟୋଟର ହାରାହାରି ଓଜନ ୮-୨୦କେଜି/ ୧୬-୪୪ପାଉଣ୍ଡ ଓ ମାଈ କୋୟୋଟର ଓଜନ ୭-୧୮କେଜି/ ୧୫-୪୦ପାଉଣ୍ଡ ହୋଇଥାଏ । ତାଙ୍କର ଲୋମ ରଙ୍ଗ ହାଲୁକା ପାଉଁଶିଆ ଓ ଲାଲ ବା ତମ୍ବା ରଙ୍ଗରେ କଳା ଓ ଧଳା ଦାଗ ଥାଏ ଯଦିଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରେ । ଏହାର ମେଳଜୋଳ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, କେତେବେଳେ ଏକ‌କ ପରବାରରେ ରହେ ତ ଆଉ କେତେବେଳେ ସମ୍ପର୍କ ବିହୀନ ଦଳ ସାଥିରେ ରହେ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା ପଶୁ ମାଂସ ଯେପରିକି ହରିଣ, ଠେକୁଆ, ପକ୍ଷୀ, ମୂଷା ଜାତୀୟ ଜୀବ, ସରୀସୃପ, ମାଛ, ଉଭୟଚର ଜୀବ ଓ ଅମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମାଂସ ଖାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଏହା ଫଳ ଓ ପରିବା ଆହାର କରେ । ଏହାର ଏକ ନିଜସ୍ୱ ଏକ‌କ ବୋବାଳି ଅଛି । ମାନବ ଏହାର ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର କାଉଜର ଓ ପା‌ଁଉସିଆ ଗଧିଆ । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ବେଳେ ବେଳେ ମାଈ ଲାଲ, ପାଉଁସିଆ ଗଧିଆ ସାଥିରେ ମିଶି ପ୍ରଜନନ କରେ ଓ ହାଇବ୍ରିଡ ଛୁଆ (coywolf) କରେ । ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଇଲାକାରେ ଏହାର ଅନେକ ଉପ‌ପ୍ରଜାତି ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ଯାହା ଐତିହାସିକ ଓ ଆଧୁନିକ ସଙ୍ଗମ ଯୋଗୁ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଜେନେଟିକ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଏମାନଙ୍କର କୋୟୋଟ ଜିନ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ । 

ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କର (Native American) ଲୋକ‌କଥାରେ କୋୟୋଟ ଏକ ମୂଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ଏହି ଲୋକକଥାର କାହାଣୀରେ କୋୟୋଟକୁ ଏକ ଠକ ବା ଚାଲବାଜ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ଓ ସେ ତାର ଚେହେରା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ପ୍ରକୃତ କୋୟୋଟରୁ ମଣିଷ ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇପାରେ । ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଠକାମୀ ଓ ହାସ୍ୟରସ ସାହାଯ୍ୟରେ କୋୟୋଟ ବିଦ୍ରୋହ କରେ । ମେସୋଆମେରିକାରେ (Mesoamerican cosmology) ଏହାକୁ ଏକ ମିଲିଟାରୀ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି । ଆମେରିକାରେ ୟୁରୋପର କଲୋନୀ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଆମେରିକା ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହାକୁ ଏକ ଭୀରୁ ଓ ଅବିଶ୍ୱାସୀ ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

## ଆଧାର
ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ

**ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ** (୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୮ - ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ନବ କିଶୋର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୩ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୫୨, ୧୯୮୦ ଓ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଞ୍ଝାରପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧ମ, ୮ମ, ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ ୧୯୨୮ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନୀଳମଣି ମଲ୍ଲିକ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବସନ୍ତ କିଶୋରୀ ମଲ୍ଲିକ । ନବ କିଶୋରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ କଂଗ୍ରେସ (ଇ)ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୩ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ ୨୦୦୭ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୮ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତା

ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତା ବା ଔଷଧୀୟ ଗୁଳ୍ମ ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ କାଲରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ସହ ପାରମ୍ପାରିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିରେ ଉପଯୋଗ ହୋଇଆସୁଅଛି । ବୃକ୍ଷଲତା ସାଧାରଣତଃ ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରକ୍ରୀୟାରେ ଅନେକ ଯୌଗିକ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହ କବକ, ରୋଗ, ପୋକ ତଥା ସ୍ତନପ୍ୟାୟୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ନିଜର ଆତ୍ମରକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ରାସାୟନିକ ଯୌଗିକ ସଂଶ୍ଳେଷଣ କରିଥାନ୍ତି । ପ୍ରତି ବୃକ୍ଷଲତାରେ ବ୍ୟାପକ ରୂପରେ ବିବିଧ ପ୍ରକାରର ଫାଇଟୋକେମିକାଲସ ରହିଥିବା ଯୋଗୁଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ନ ବୃକ୍ଷ ବା ଗୁଳ୍ମଟିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ନେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ବୃକ୍ଷଲତା କିଛି ନା କିଛି ଔଷଧୀୟ ଗୁଣର ଅଧୀକାରୀ ହୋଇଥାନ୍ତି ।

ଇତିହାସର ଅନୁସରେ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାଚୀନ ସୂମେରୀୟ ସଭ୍ୟତାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହା ଛଡା ଗ୍ରୀକ ଚିକିତ୍ସକ ଡାୟେସ୍କୋରିସ ରୋମାନ ସେନାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବା ବେଳେ **ନେ ଡେ ମେଟେରିଆ ମିଡିକା-ସି** ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ୬୦୦ରୁ ଅଧିକ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତାର ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଆକାରରେ ବ୍ୟବାହାର ବିଧି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।
## ଇତିହାସ 
ବୃକ୍ଷଲତାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅନେକ ମସଲା ଯାହା ଆଜିକାଲି ଆମେ ସାଧାରଣଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ ଯୁଗରୁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଆସୁଅଛି । ଗ୍ରୀଷ୍ମପ୍ରଧାନ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ, ବିଶେଷତଃ ମାଛ ବା ମାଂସ, ଶିଘ୍ର ଖରାପ ବା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଔଷଧୀୟ ଗୁଳ୍ମରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କିଛି ମସଲା ଏଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖାଦ୍ୟକୁ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ । ଜୀବଜଗତର ପ୍ରାଣି ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଏମିତି ନିର୍ଭରଶୀଳ ଯେ ଏମିତି ବି କିଛି ପଶୁ ପକ୍ଷି ବା କୀଟ ପତଙ୍ଗ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି କ୍ଷତ ବା ରୋଗରୁ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରିବା ନିମିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଔଷଧୀୟ ଗୁଳ୍ମର ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳ କିମ୍ବା ଚେର ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ କବର ସ୍ଥଲରୁ ଔଷଧୀୟ ଗୁଳ୍ମର ନମୁନା ପାଇବା ଏହି ପ୍ରମାନ ଦିଏ  ଯେ ପ୍ୟାଲିଓଲିଥିକ ଲୋକଙ୍କର ଔଷଧୀୟ ଗୁଳ୍ମ ବିଷୟରେ କିଛି ଜ୍ଞାନ ଥିଲା । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଉତ୍ତର ଇରାକରେ ଅବସ୍ଥିତ ତଥା ପ୍ରାୟ ୬୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ ନିଅନଦର୍ଥାଲ କବର ସ୍ଥଳରେ ମିଳିଥିବା ଆଠ ପ୍ରଜାତିର ଗୁଳ୍ମର ପରାଗ ମିଳିଛି ଯେଉଁଥିରୁ ସାତ ପ୍ରକାର ଗୁଳ୍ମ ବର୍ତ୍ତମାନ ଔଷଧୀୟ ଉପଚାର ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି ।
## ବ୍ୟବହାର 
ଯେଉଁ ବୃକ୍ଷ ବା ଗୁଳ୍ମର ବ୍ୟବହାର ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ରୋଗ ମୁକ୍ତି ତଥା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ହିତ ନିମନ୍ତେ କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତା ଅଟନ୍ତି । ବିଶ୍ୱ ଖାଦ୍ୟ ଓ କୃଷି ସଂଗଠନର ଏକ ଆକଲନ ଅନୁସାରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ୨୦୦୨ ସୁଦ୍ଧା ୫୦,୦୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତା ବା ଗୁଳ୍ମ ବ୍ୟବହୃତ । ରୋୟାଲ ବୋଟାନିକାଲ ଗାର୍ଡେନର ୨୦୧୬ର ଏକ ଆକଲନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ୧୭,୮୧୦ ଗୁଳ୍ମ ପ୍ରଜାତିର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ରହିଛି ଏବଂ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦,୦୦୦ ଔଷଧୀୟ ଗୁଳ୍ମର ବ୍ୟାବହାରିତା ସଂପର୍କରେ ବିବରଣୀ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇସାରିଛି ।

ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବ୍ୟବହୃତ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କେବଳ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଏକ ଆକଲନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ଶତକଡା ଅଶି ଭାଗ ଲୋକ ପରୋକ୍ଷଭାବେ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଅଧୁନା ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡିକରେ ଲୋକେ ଔଷଧୀୟ ଗୁଳ୍ମରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଅତଏବ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଏହି ପାରମ୍ପାରିକ ଔଷଧର ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ଏକ ନୀତିଗତ ଚିଠା ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏଗୁଡିକର ପ୍ରସ୍ତୁତି, ବିକ୍ରି ତଥା ବ୍ୟବହାର ସଂପର୍କରେ ଦିଶାନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଛନ୍ତି ।

ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତାର ବ୍ୟବହାରର ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ପ୍ରକାର ଉପାଦେୟତା ରହିଛି; ପ୍ରଥମତଃ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରିବାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସମସ୍ୟା ଦୂର ହୋଇଥାଏ, ଦ୍ୱିତୀୟତଃ ଏହି ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତାର ଅମଳ ତଥା ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର୍ତ୍ତା ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ପାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଶେଷରେ ଏହି ପରୀପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସରକାର ଟିକସ ପାଇବା ସହ ସମାଜରେ ଲୋକେ ରୋଜଗାରର ନୂତନ ପନ୍ଥା ପାଇପାରନ୍ତି ।

## ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତାର ପ୍ରକାରଭେଦ 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି
* **ଅନୁଭୂତ ଯୋଗମାଳା ବା ସହଜ ଚିକିତ୍ସା**. ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମିଶ୍ର
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ
ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ

**ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ** (ମୃତ୍ୟୁ: ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ପଦ୍ମନାଭ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାପରେ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା 
ପ୍ରଥମ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଞ୍ଝାରପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ ୧୯୮୩ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୧୧ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୪ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨୨ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧାନ ସଭା ଗୃହରେ ଶୋକ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ନିର୍ମଳା

ଆପଣ ଖୋଜୁଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ତଳଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଥାଇ ପାରେ:
* ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ), ପ୍ରେମଚାନ୍ଦଙ୍କ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ
* ନିର୍ମଳା ମିଶ୍ର, ପ୍ରଛଦପଟ ଗାୟିକା
* ନିର୍ମଳା ଦେବୀ, ଓଡ଼ିଆ କବୟତ୍ରୀ
ମାନବାଧିକାରସମୂହ

'' ବା "ବିଶାଳ ଚାର୍ଟର" ଏକ ସାର୍ବଭୌମ୍ୟଦ୍ୱାରା ତାହାର ଲୋକମାନଙ୍କୁ କେତେକ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ଦେଇଥିବା ପୃଥିବୀର ପ୍ରଥମ ନଥି]]

**ମାନବିକ ଅଧିକାରସମୂହ** ନୈତିକ ନିୟମାବଳୀ ବା ମାନଦଣ୍ଡ ମନୁଷ୍ୟର ଆଚରଣର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଏବଂ ନିୟମିତ ଭାବେ ପୌର ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆଇନର ପ୍ରାକୃତିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ, ଏବଂ ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ବୟସ, ଜନ୍ମଦେଶ, ଅବସ୍ଥିତି, ଭାଷା, ଧର୍ମ, ଜନ୍ମଜାତି ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥିତି ନିର୍ବିଶେଷରେ ସେସବୁ ସବୁଠି ଓ ସଦା ସାର୍ବଜନୀନତା ଗ୍ରହଣୀୟ

## ଆଧାର
ଇମ୍ପାଲା

**ଇମ୍ପାଲା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ   The **impala** (, *Aepyceros melampus*))  ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଏକ ପ୍ରକାର ହରିଣ (antelope) ଯାହା ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ମିଳନ୍ତି । ସନ ୧୮୧୨ରେ ଜର୍ମାନୀ ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନୀ ହିନରିଚ ଲାଇଟେନସ୍ଟେନ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ୟୁରୋପ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଇମ୍ପାଲାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ବର୍ଣ୍ଣନା (described) କରିଥିଲେ ଯିଏ ଏପିସେରସ ପ୍ରଜାତିର (genus) ମୋନୋଟାଇପ ସ୍ପେସିର (sole member) ଏକ ମାତ୍ର ସଭ୍ୟ । ଏହାର ଦୁଇଟି ଉପ‌ପ୍ରଜାତି (subspecies) ଅଛନ୍ତି, କୃଷ୍ଣକାୟ ବଡ଼ଟି କଳା ମୁହାଁ ଇମ୍ପାଲା । ଇମ୍ପାଲାର କାନ୍ଧ ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୭୦-୯୨ ସେ:ମି: ଓ ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୪୦ କେଜି-୭୬କେଜି/୮୮-୧୬୮ ପାଉଣ୍ଡ ।  ଏହାର ଚିକ୍କଣ, ଲାଲ ତମ୍ବା ରଙ୍ଗର ଚମଡ଼ା ବା କୋଟ (coat) ଥାଏ । ଅଣ୍ଡିରା ଇମ୍ପାଲା ଦେଖିବାକୁ ପତଳା, ଲାୟାର ବାଦ୍ୟ ଭଳି ଶିଙ୍ଗ (lyre-shaped horns) ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୮-୩୬"/୪୫-୯୨ସେ:ମି: ।  

ମୁଖ୍ୟତଃ ଦିନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଇମ୍ପାଲା ସାମାଜିକ (gregarious) ପ୍ରାଣୀ ବା ଭୌଗଳିକ ତ‌ଥା ଜଳବାୟୁ ସଙ୍ଗତି ନେଇ ନିଜର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ (territorial) ରହନ୍ତି । ତିନୋଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାମାଜିକ ଦଳରେ ରହୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ ଯଥା:- କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଅଣ୍ଡିରା, ମାଈ ଦଳ ଓ ବାଚେଲର ଦଳ । ଇମ୍ପାଲା ଦୁଇ ପ୍ରକାର କୁଦା ମାରିବା ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁ-ବିରୁଦ୍ଧ (predator) ରଣନୀତି ହୋଇପାରେ । ଏହା ଏକ ଶାକାହାରୀ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଚରିବୁଲି ତାହାର ଖାଦ୍ୟ (monocots, dicots, forbs, fruit) ଖାଏ । ମଇ ମାସ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ୩ ସପ୍ତାହ ଧରି ଏହାର ପ୍ରଜନନ ଋତୁ (rut) ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମାଈ ସଙ୍ଗମ ନିମନ୍ତେ ଅଣ୍ଡିରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଢ଼େଇ ହୁଏ ଓ ଯିଏ ଯିତେ ସେ ସଙ୍ଗମେଚ୍ଛୁ ମାଈ ସ‌ହିତ ସଙ୍ଗମ କରେ । ଗର୍ଭ ଧାରଣ ୬-୭ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବା ପରେ ଗୋଟିଏ ଛୁଆ ଜନ୍ମ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ତାକୁ ଲୁଚେଇ ଦିଆଯାଏ । ବାଛୁରୀଗୁଡ଼ିକ ୪-୬ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତା କ୍ଷୀର ପିଅନ୍ତି (suckled) ଓ ତା ପରେ ଅଣ୍ଡିରା ଛୁଆଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଅଣ୍ଡିରାଙ୍କ ସାଥିରେ ରହିବାକୁ ତଡ଼ିଦିଆଯାଏ ଓ ମାଈ ଛୁଆ ରହିଯାଏ । 

ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମକରଣ (scientific generic name) ଏପିସେରୋସ (*Aepyceros* ( ‘high-horned’)) କରାଯାଇଛି ଓ ଏହି ନାମଟି ପୂରାତନ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରୁ ନିଆଯାଇଛି (Ancient Greek  ('''', 'high, steep') +  ('''', 'horn')); ନିର୍ଦ୍ଦଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନ ନାମ (specific name) ମେଲାମ୍ପସ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରୁ ନିଆଯାଇଛି ଯାହାର ସାହିତ୍ୟିକ ଅର୍ଥ କଳା ପାଦ (specific name *melampus* ( ‘black-foot’) from  ('''', 'black') +  ('''', 'foot')) ।

ବୋଭିଡି ପରିବାର (family Bovidae) ଓ ଏପିସେରୋସ ଜେନସର (genus) ଇମ୍ପାଲା ଏକମାତ୍ର ଏପିସେଓସ ସଭ୍ୟ (sole member) ହୋଇ ବଞ୍ଚିରହିଛି ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମୃଗ ପ୍ରଜାତି
ଦେବାଶିଷ ନାୟକ

**ଦେବାଶିଷ ନାୟକ** (ଜନ୍ମ: ୨୦ ଜୁନ ୧୯୬୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଦେବାଶିଷ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୪ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୦ ଓ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବରୀ-ଡେରାବିଶ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୨ଶ, ୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ୨୦୦୯ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବରୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୨ଶ, ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଦେବାଶିଷ ନାୟକ ୧୯୬୦ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୨୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁଜାତା ନାୟକ । ଦେବାଶିଷଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଦେବାଶିଷ ନାୟକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୪ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଓଡ଼ିଶାର ନିର୍ବାଚନଗୁଡ଼ିକ

## ମୁଖ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ 
* କଂଗ୍ରେସ: ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ
* ବିଜେଡି: ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ
* ବିଜେପି: ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି
* ସିପିଆଇ: ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି
* ଏଆଇଏଫବି: ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଫରୱାର୍ଡ଼ ବ୍ଲକ
* ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟି
* ଜନତା ପାର୍ଟି
* ଜନତା ଦଳ

## ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ଫଳାଫଳ 
* ୧୯୫୧-୫୨: ମୋଟ: ୨୦. କଂଗ୍ରେସ: ୧୧, GP: ୬ 
* ୧୯୫୭: ମୋଟ: ୨୦.
* ୧୯୬୨: ମୋଟ: ୨୦.
* ୧୯୬୭: ମୋଟ: ୨୦. ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର : ୮, କଂଗ୍ରେସ: ୬, PSP: ୪, SSP: ୧, ସ୍ୱାଧୀନ: ୧
* ୧୯୭୧: ମୋଟ: ୨୦. କଂଗ୍ରେସ: ୧୫, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର: ୩, ସିପିଆଇ: ୧
* ୧୯୭୭: ମୋଟ: ୨୧. ଜନତା ପାର୍ଟି + CPM = ୧୫+୧ = ୧୬, କଂଗ୍ରେସ: ୪
* ୧୯୮୦: ମୋଟ: ୨୧. କଂଗ୍ରେସ: ୨୦, Janata (S): ୧ (ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ)
* ୧୯୮୪: ମୋଟ: ୨୧. କଂଗ୍ରେସ: ୨୦, Janata (S): ୧ (ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ)
* ୧୯୯୬: ମୋଟ: ୨୧. କଂଗ୍ରେସ: ୧୭; ଜନତା ଦଳ : ୩ (ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ + ୨ more)
* ୧୯୯୮: ମୋଟ: ୨୧. ବିଜେଡି+ବିଜେପି:  ୯+୭ = ୧୬; କଂଗ୍ରେସ: ୫
* ୧୯୯୯: ମୋଟ: ୨୧. ବିଜେଡି+ବିଜେପି: ୧୦+୯ = ୧୯; କଂଗ୍ରେସ: ୨
* ୨୦୦୪: ମୋଟ: ୨୧. ବିଜେଡି+ବିଜେପି: ୧୧+୭ = ୧୮; କଂଗ୍ରେସ: ୨; JMM (ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତି ମୋର୍ଚ୍ଚା): ୧
* ୨୦୦୯: ମୋଟ: ୨୧. ବିଜେଡି: ୧୪, କଂଗ୍ରେସ: ୬, ସିପିଆଇ: ୧
* ୨୦୧୪: ମୋଟ: ୨୧. ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ: ୨୦, ବିଜେପି: ୧, କଂଗ୍ରେସ: ୦
* ୨୦୧୯: ମୋଟ: ୨୧. ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ: ୧୨, ବିଜେପି: ୮, କଂଗ୍ରେସ: ୧

## ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ଫଳାଫଳ 
### ୧୯୫୧-୫୨ 
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ: ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ, ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ (ଉଭୟ କଂଗ୍ରେସ) 

### ୧୯୫୭ 
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ: ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ (କଂଗ୍ରେସ) 

### ୧୯୬୧ 
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ: ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ, ବୀରେନ ମିତ୍ର, ସଦାଶିବ ତ୍ରିପାଠୀ (ସମସ୍ତେ କଂଗ୍ରେସରୁ) 

### ୧୯୬୭ 
Chief Minister: ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ  (ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟି) 

### ୧୯୭୧ 
### ୧୯୭୪ 
### ୧୯୭୭ 
### ୧୯୮୦ 
### ୧୯୮୫ 
### ୧୯୯୦ 
### ୧୯୯୫ 
### ୨୦୦୦ 
### ୨୦୦୪ 
### ୨୦୦୯ 
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ: ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)  

### ୨୦୧୪ 
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ: ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ) 
|- align=center
!style="background-color:#E9E9E9" class="unsortable"|
!style="background-color:#E9E9E9" align=center|Political Party
!style="background-color:#E9E9E9" |Seats won
!style="background-color:#E9E9E9" |Number of Votes
!style="background-color:#E9E9E9" |% of Votes
!style="background-color:#E9E9E9" |Seat change
|-

|align="left"|Biju Janata Dal||117||9,334,852||43.4|| 14
|-

|align="left"|Indian National Congress||16||5,535,670||25.7|| 11
|-

|align="left"|Bharatiya Janata Party||10||3,874,739||18.0|| 4
|-

|align="left"|Communist Party of India (Marxist)||1||80,274||0.4|| 1
|-

|align="left"|Samata Kranti Dal||1||86,539||0.4|| 1
|-

|align="left"|Independents||2||1,084,764||5.0|| 4
|-
|
|align="left"|**Total**||**147**||||||
|-
|}

### ୨୦୧୯ 
                   ପାର୍ଟିଅନୁଯାଇ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ସାରଣୀ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି
ଯୋରନ୍ଦା ପ୍ରପାତ

**ଯୋରନ୍ଦା ପ୍ରପାତ**, ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର କେନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜଳପ୍ରପାତ । ଏହା ଏକ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ, ଓଡ଼ିଶାର ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତରେ ଆସୁଅଛି । ଏହି ଜଳପ୍ରପାତର ନିକଟରେ ବରେହିପାଣି ଜଳପ୍ରପାତ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଯୋରନ୍ଦା ପ୍ରପାତ, ଉଚ୍ଚତା ହିସାବରେ ଭାରତର ୧୯ତମ ଉଚ୍ଚତମ ଜଳପ୍ରପାତ ଅଟେ ।

## ପ୍ରପାତ 
ଯୋରନ୍ଦା ପ୍ରପାତର ଉଚ୍ଚତା ୧୫୦ ମିଟର (୪୯୦ ଫୁଟ)  ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚା ପାହାଡ଼ରୁ ପାଣି ବାହାରି ତଳେ ଟିକିଏ ବିଛୁରିତ ହୋଇ ପଡିଥାଏ ।

*

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଜଳପ୍ରପାତ
ଶ୍ରେଣୀ:Coordinates on Wikidata
ବରେହିପାଣି ପ୍ରପାତ

**ବରେହିପାଣି ପ୍ରପାତ**, ହେଉଛି ଏକ ଦୁଇ ଥାକିଆ ଜଳପ୍ରପାତ ଯାହାକି ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଏକ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ, ଓଡ଼ିଶାର ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତରେ ଆସୁଅଛି । ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚତମ ଜଳପ୍ରପାତ ।

## ଅବସ୍ଥାନ 
ଏହି ଜଳପ୍ରପାତଟି ୨୧.୯୩୨୭୫୯ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୮୬.୩୮୦୧୪୫ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ମେଘଶୁଣୀ ପର୍ବତରେ ବୋହୁଥିବା ବୁଢ଼ାବଳଙ୍ଗ ନଦୀ ଉପରେ ଏହା ବିଦ୍ୟମାନ ।ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ବାରିପଦା ଅଟେ । ଯୋରନ୍ଦା ପ୍ରପାତ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସନ୍ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ।

ଯଶିପୁର ସହରଠାରୁ ଏହା ୧୨୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଜଳ ପ୍ରପାତ 
ବରେହିପାଣି ଜଳପ୍ରପାତର ମୋଟ ଉଚ୍ଚତା ୩୯୯ ମିଟର (୧,୩୦୯ ଫୁଟ) ଅଟେ । ଏହା ଏକ ବହୁସ୍ତରୀୟ ଝରଣା ଯେଉଁଠାରେ ପାଣି ଦୁଇଥର ପଥର ଚଟାଣ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ । ଉଚ୍ଚତମ ପଡ଼ିବାର ଉଚ୍ଚତା ୨୫୯ ମିଟର (୮୫୦ ଫୁଟ) ଅଟେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଜଳପ୍ରପାତ
ଶ୍ରେଣୀ:Coordinates on Wikidata
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ