open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ

**ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ** ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱରଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଏକ ସାରସ୍ୱତ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ୧୯୪୮ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ଏହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ ଲୋକରତ୍ନ ଡଃ. କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ । ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଗଠିତ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିବସରେ ବିଭିନ୍ନ ସାରସ୍ୱତ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରାତନ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ।

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ତାଲିକା
* ହାଜି ଅସରଫ୍ ଅଲ୍ଲୀ ଉଦୟ ପ୍ରତିଭା ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୫)
* ହରେକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଓ ପ୍ରତିଭା ଦାସ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (୨୦୦୪)
** ହରେକୃଷ୍ଣ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, ୧୯୯୭- ୨୦୦୩)
** ପ୍ରତିଭା ଦାସ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, ୨୦୦୦-୨୦୦୩)
* ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୦)
* ଉଦୟ ଜେନା ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ଚିତ୍ରକଳା, ୨୦୦୧)
* ଛବିରାୟ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ, ୨୦୦୨)
* ରାଧାକାନ୍ତ ଦାସ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ସମ୍ବାଦ ସାହିତ୍ୟ, ୨୦୦୨)
* ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (କବିତା, ୨୦୦୩)
* କାର୍ତ୍ତିକ ପତି ସମ୍ମାନ (ନାଟ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ, ୨୦୦୪)
* ପରିଷଦ ଗୌରବ ସମ୍ମାନ (୨୦୦୪)
* ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାୟକ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ପ୍ରବନ୍ଧ, ୨୦୦୭)
* ଫକୀରମୋହନ ଗୀତିଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ (ଗୀତି କବିତା, ୨୦୦୮)
* ହାରାମଣି ବେହେରା ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ, ୨୦୦୮)
* ଡାକ୍ତର ବିଜୟ ଗିରି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ସମାଲୋଚନା ସାହିତ୍ୟ, ୨୦୧୦)
* ସନ୍ଧ୍ୟାରାଣୀ ଦେବୀ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ଉପନ୍ୟାସ, ୨୦୧୧)
* ଡ. ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (‌ଗଳ୍ପ, ୨୦୧୧)
* ପଞ୍ଚାନନ ଦାଶ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ସାହିତ୍ୟ ସଂଗଠକ, ୨୦୧୩)
* ତୁଷାରକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରସାର, ୨୦୧୬)
* ରାଧାଦେବୀ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୯)
* ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ (୨୦୧୯)
* ମହେଶ୍ୱର ବାଗ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସମାଜସେବୀ, ୨୦୧୯)

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଚାରୁସିତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

**ଚାରୁସିତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ** (୧୯୬୪-୨୦୧୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାବିଦ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଥିଲେ । ୧୯୯୯ ଯାଏ ସେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦ୍ୟୋଗିକ ସଂସ୍ଥାନ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ଜଣେ ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ । ରାସାୟିନିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ୱରୂପ ଭଟ୍ଟନାଗର ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ବି.ଏମ. ବିର୍ଲା ସାଇନ୍ସ ଆୱାର୍ଡ଼ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।  ସେ ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ ସ୍ଥିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହରୁ ସେଣ୍ଟର ଫର ଆଡ଼ଭାନ୍ସଡ଼ ସାଇଣ୍ଟିଫିକ ସେଣ୍ଟରର ଫର କମ୍ପ୍ୟୁଟେସନାଲ ମ୍ୟାଟେରିଆଲ ସାଇନ୍ସର ଜଣେ ସହଯୋଗୀ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।

## ନିର୍ବାଚିତ ରଚନା 
ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ କେତେକ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରକାଶନ ଓ ମିଳିତ ଗବେଷଣା କାମ:
# Agarwal, M., Singh, M., Jabes, S. B.,  and Charusita Chakravarty, *Excess entropy scaling of transport properties in network-forming ionic melts (SiO2 and BeF2).* J. Chem. Phys. 2011, 134, 014502
# Sharma, R., Agarwal, M. and Charusita, C. *Estimating the entropy of liquids from atom-atom radial distribution functions: silica, beryllium fluoride and water.* Mol. Phys. 2008, 106, 1925.
# Agarwal, M. and Chakravarty, C. *Waterlike structural and excess entropy anomalies in liquid beryllium fluoride.* J. Phys. Chem. B, 2007, 111, 13294.
# Sharma, R., Nath, Chakraborty, S. N. and Charusita C. *Entropy, Diffusivity and Structural Order in Liquids with Water-like Anomalies.* J. Chem. Phys. 2006, 125, 204501.
# Mudi, A.; Chakravarty,C. *Multiple Time-scale Behaviour of the Hydrogen Bond Network in Water.* J. Phys. Chem. B, 2004, 108, 19607.

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଲୀଳାବତୀଜ ଡଟର୍ସ ବହିରେ ଚାରୁସିତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ରାବଡୋମାୟୋଲାଇସିସ

**ରାବଡୋମାୟୋଲାଇସିସ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Rhabdomyolysis**) ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ସ୍କେଲିଟାଲ ପେଶୀ ଅତି ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା (muscle pains), ଦୁର୍ବଳତା, ବାନ୍ତି (vomiting) ଓ ମାନସିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ ଦେଖାଯାଏ (confusion) ।

ଏହି ରୋଗରେ ବ‌ହୁତ ପରିମାଣର ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦେବା ହିଁ ମୂଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା । ପରିସ୍ରା ସଠିକ ହୋଇଗଲେ ସୋଡ଼ିଅମ ବାଇକାର୍ବୋନେଟ (sodium bicarbonate) ଓ ମାନିଟୋଲ (mannitol) ସାଧାରଣତଃ ଦିଆଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଉପ‌ଯୋଗୀତା ବିଷୟରେ କୌଣସି ଠୋସ୍ ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମସ୍କୁଲାର ଡିସଟ୍ରୋଫି

**ମସ୍କୁଲାର ଡିସଟ୍ରୋଫି** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Muscular dystrophy** ବା **ଏମଡି**/**MD**) ରୋଗ କ‌ହିଲେ କେତେକ ସ୍ନାୟୁମାଂସପେଶୀ ରୋଗ (muscle diseases) ଦଳକୁ ବୁଝାଏ ଓ ଏହି ରୋଗଦ୍ୱାରା ସମୟକ୍ରମେ ସ୍କେଲିଟାଲ/କଙ୍କାଳୀୟ ମାଂସପେଶୀ (skeletal muscles) ଦୁର୍ବଳ ଓ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ । 

ପ୍ରାୟ ୫୦୦୦ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଡୁସେନ ମସ୍କୁଲାର ଡିସଟ୍ରଫି ରୋଗରେ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଥାଏ ଓ ଏହି ରୋଗ ସମୁଦାୟ ମସ୍କୁଲାର ଡିସଟ୍ରଫୀ ରୋଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଥାଏ । ସନ ୧୮୩୦ରେ ଚାର୍ଲସ ବେଲ (Charles Bell) ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଡିସଟ୍ରଫି ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରୁ ନିଆଯାଇଛି;   ଡିସ/*dys*ର ଅର୍ଥ କଷ୍ଟଦାୟକ, ଓ ଟ୍ରଫ/*troph* ଅର୍ଥ ଲାଳନ ପାଳନ କରିବା । ଜିନ ଥେରାପି (Gene therapy) ଏକ ଚିକିତ୍ସା ଯାହା ମାନବ ଉପରେ ପ୍ରାଥମିକ ଅନୁଶୀଳନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଧୁନା ଆଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସୁମନ ସହାୟ

**ସୁମନ ସହାୟ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ କର୍ମୀ ଓ ଜିନ କ୍ୟାମ୍ପେନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ।

## କ୍ୟାରିଅର 
ସହାୟ ଇଣ୍ଡିଆନ ଆଗ୍ରିକଲଚରାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟରୁ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ପିଏଚ.ଡି. ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ତା'ପରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଅଲବର୍ଟା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଓ ଶେଷରେ ଚିକାଗୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ହାଇଡଲବର୍ଗରେ ମାନବ ଆନୁବଂଶିକୀ ହାବିଲିଏସନ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୱେବ ଅଫ ସାଇନ୍ସ ଅନୁସାରେ ସହାୟ ଜେନେଟିକ ଉପାୟରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଜୀବମାନଙ୍କ ଉପରେ ୪୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଓ ସେସବ୍ୟ ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ଥର ଆଧାର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇସାରିଛି । ତାଙ୍କୁ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ୭ ଏଚ-ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ମିଳିଛି । ସେ ଜିନ କ୍ୟାମ୍ପେନ ଅଣସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନର ପରିଚାଳକ ।

## ପୁରସ୍କାର 
* ଅର୍ଡ଼ର ଅଫ ଦି ଗୋଲ୍ଡେନ ଆର୍କ, ୨୦୦୧
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୨୦୧୧

## ଚୋରୀ
ଅପ୍ରେଲ୍ ୨୦୧୩ରେ ସ‌ହାୟ ତାଙ୍କ ଥେସିସ୍ ଚୋରି କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା, ଯାହା ୧୯୮୬ରେ ହେଇଡ଼େଲ୍‌ବର୍ଗ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜମା କରାଯାଇଥିଲା । ଅଧିକନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି ପଦବୀରେ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ବିଶ୍ୱବିଦୟାଳୟର ଅଧ୍ୟାପକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଥିଲେ ।

## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
* Scientific misconduct

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* English translation
*
ଗାସ୍ଟ୍ରୋଏସୋଫେଜିଆଲ ରିଫ୍ଲକ୍ସ ଡିଜିଜ

**ଗାସ୍ଟ୍ରୋଏସୋଫେଜିଆଲ ରିଫ୍ଲକ୍ସ ଡିଜିଜ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Gastroesophageal reflux disease** ବା**GERD** ବା **acid reflux**) ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ପାକସ୍ଥଳୀର ଖାଦ୍ୟ ପଛକୁ ଫେରି ଏସୋଫେଗସ (esophagus) ଭିତରକୁ ପଶିଆସିବା ଯୋଗୁ ଲକ୍ଷଣ ବାହାରେ ବା ରୋଗ ଜଟିଳ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ: ପାଟିରେ ଏସିଡ ସ୍ୱାଦ ହୁଏ, ଛାତି ଜ୍ୱାଳା (heartburn), ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସ, ବାନ୍ତି, ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା (chest pain), ଶ୍ୱାସ ସମସ୍ୟା ଓ ଦନ୍ତକ୍ଷୟ ହୁଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଏସୋଫେଜାଇଟିସ (esophagitis), ଏସୋଫେଜିଆଲ ସ୍ଟ୍ରିକଚର (esophageal stricture) ଓ ବାର୍ନେଟ ଏସୋଫେଗସ (Barrett's esophagus) ହୁଏ । ସଙ୍କଟଦାୟକ ଔଷଧମାନଙ୍କ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ:- ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ antihistamine, କ୍ୟାଲସିଅମ ଚ୍ୟାନେଲ ବ୍ଲକର (calcium channel blockers), ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ (antidepressants), ନିଦ୍ରା ଔଷଧ । ପାକସ୍ଥଳୀ ଓ ଏସୋଫେଗସ ମିଳନ ସ୍ଥଳରେ ଥିବା  ସ୍ଫିଙ୍କଟର ବା ସଂକୋଚକ ପେଶୀ ସଠିକ ଭାବେ କାମ ନ କରୁଥିଲେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ସାଧାରଣ ଚିକିତ୍ସାରେ ଭଲ ନ ହେଲେ ଗାସ୍ଟ୍ରୋସ୍କୋପି  (gastroscopy), ଅପର ଜିଆଇ ସିରିଜ (upper GI series), ଏସୋଫେଜିଆଲ ପିଏଚ ମୋନିଟରିଙ୍ଗ (esophageal pH monitoring) ବା ଏସୋଫେଜିଆଲ ମାନୋମେଟ୍ରି (esophageal manometry) କରାଯାଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ ସନ ୧୯୨୫ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆଦିତୀ ପନ୍ଥ

**ଆଦିତୀ ପନ୍ଥ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମୁଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନୀ । ସେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ସୁଦୀପ୍ତା ସେନଗୁପ୍ତଙ୍କ ସହ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା । ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମୁଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ସଂସ୍ଥାନ, ଭାରତ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ରାସାୟନିକ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା, ପୁଣେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମୀ ଆଦି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରମୁଖ ପଦରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ପ୍ୟାଟେଣ୍ଟ ଓ ପୁରସ୍କାର 
ଆଦିତୀ ପନ୍ଥ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ୟାଟେଣ୍ଟ ଅଧିକାର କରିବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ୬୭ରୁ ଅଧିକ ସନ୍ଦର୍ଭ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ଭାରତୀୟ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ସହକର୍ମୀ ସୁଦୀପ୍ତା ସେନଗୁପ୍ତା, ଜୟ ନୈଥାନୀ ଏବଂ କନୱାଲ ଭିଲକୁଙ୍କ ସହ ଏହି ସମ୍ମାନ ମିଳିତ ଭାବେ ପାଇଥିଲେ । ସେ ଏସ.ଇ.ଆର.ସି. ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ବୃତ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସୋସାଇଟି ଅଫ କଲ୍ଟିଭେସନ ସାଇନ୍ସ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଆସୋସିଏସନ ଫର ଦି କଲ୍ଟିଭେସନ ଅଫ ସାଇନ୍ସର ସାଧାରଣ ବିଭାଗ, ବାୟୋ ଫୁଏଲ କମିଟି, ଜୈବପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଭାଗ, ସିଜିଓ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ସଦସ୍ୟ । ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମୀର ଜଣେ ସହକର୍ମୀ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Aditi Pant on ResearchGate

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ପ୍ରଭା ଚାଟାର୍ଜୀ

**ପ୍ରଭା ଚାଟାର୍ଜୀ** ଭାରତର ବେଙ୍ଗାଳୁରୁସ୍ଥିତ ଜନ ଏଫ. ୱେଲ୍ସ ଟେକନୋଲୋଜି ସେଣ୍ଟରରେ (ଆଗରୁ ଜେନେରାଲ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଗ୍ଲୋବାଲ ରିସର୍ଚ ଆଣ୍ଡ ଟେକନୋଲୋଜି ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ସେଣ୍ଟର ନାମରେ ଜଣା) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ । ସେ ଆଗରୁ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ଇଣ୍ଡିଆନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ କେମିକାଲ ଟେକନୋଲୋଜିରେ ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଥିଲେ ଓ ଭାରତର ସୋସାଇଟି ଅଫ ବାଇଓମ୍ୟାଟେରିଆଲ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଅର୍ଗାନ୍ସର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଧାନତଃ ଭାରତରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜନ୍ମ ମସିହା ନଥିବା (ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି)
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଙ୍ଗାଲୋରର ବୈଜ୍ଞାନିକ
ବ୍ରୋଙ୍କିଓଲାଇଟିସ ଓବଲିଟରାନ୍ସ

**ବ୍ରୋଙ୍କିଓଲାଇଟିସ ଓବଲିଟରାନ୍ସ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Bronchiolitis obliterans ବା ବିଓ/(BO)** ରୋଗରେ ଫୁସଫୁସର  କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ବାୟୁନଳୀରେ (bronchioles) ପ୍ରଦାହ (inflammation) ହେବାଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ପଥ ଅବରୋଧ ହୋଇଯାଏ । ସାଧା ଛାତି-ଏକ୍ସ‌ରେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ସାଧାରଣ ଥାଏ । ଏହ ପୂର୍ବରୁ ସନ ୧୯୫୬ରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଷୟରେ ଲେଖାହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ବରାହ

**ବରାହ** ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦଶାବତାର ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟ ଅବତାର । ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଠାରୁ ଭୂଦେବୀଙ୍କ ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଅବତାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଓ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷର ବିନାଶ କରି ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରୁ ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ । ମୂର୍ତ୍ତିକଳାରେ ବରାହଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଶୁରୂପରେ କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀର ସହ ବରାହ ମୁଣ୍ଡ ଥାଇ ଦର୍ଶାଇ ଦିଆଯାଏ । ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ଏକ ଯୁବତୀ ଭାବେ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ଭୂଭାଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।  
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ
ଅଂଶୁମାନ ଗାଏକୱାଡ୍

ଅଂଶୁମାନ ଦତ୍ତଜୀରାଓ ଗାଏକୱାଡ୍  (ଜନ୍ମ-୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୨) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ୪୦ଟି ଟେଷ୍ଟ ଓ ୧୫ଟି ଏକଦିବସୀୟ ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଖେଳିଛନ୍ତି । 
ଜଣେ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ବେଟସମେନ ହିସାବରେ ଜଣା ଶୁଣା ଗାଏକୱାଡ୍ ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜର ଦ୍ରୁତ ବୋଲରମାନଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ ସୁନ୍ଦର ବ୍ୟାଟିଂ କରିପାରୁଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ The great wall କୁହାଯାଉଥିଲା । ସେ କଲିକତାଠାରେ ୧୯୭୪ରେ ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜ ସହ ଖେଳି ତାଙ୍କର ଟେଷ୍ଟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପୁଣି ୧୯୮୪ରେ ସେହି କଲିକତାରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ ।

### ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ
ଗାଏକୱାଡ୍ ୪୦ଟି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳି ୩୦.୦୭ ହାରରେ ୧୯୮୫ ସ୍କୋର କରିଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ଥିବା ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜ ଦ୍ରୁତ ବୋଲର ମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଖେଳିଥିବାରୁ ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଖୁବ ଭଲ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେ ଟେଷ୍ଟରେ ୨ଟି ଶତକ ସହ ୧୦ଟି ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତକ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋର ଥିଲା ୨୦୧ ଯାହା ସେ ପାକିସ୍ଥାନ ବିରୁଦ୍ଧ ଖେଳରେ ୧୯୮୨/୩ରେ ଜଲନ୍ଧର ସହରରେ କରିଥିଲେ । ସେହି ୨୦୧ ରଣ କରିବା ପାଇଁ ସେ କ୍ରିଜରେ ୬୭୧ ମିନିଟ ରହିଥିଲେ । ଗାଏକୱାଡ୍ ୧୯୭୫ ଓ ୧୯୭୯ ବିଶ୍ୱ କପ ଭାରତୀୟ ଦଳରେ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଖେଳିଥିଲେ । 

୨୦୦୦ ମସିହାରେ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ସେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳର ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ୨ ଥର ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର ସବୁ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀ

**ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀ** (**ଦୁର୍ଗା ଭାଉଜ**) (୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୦୭ – ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ‌କାରି ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ସେ *ଭାରତର ଅଗ୍ନି* ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ସେ ଜଣେ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଭଗତ ସିଂହ ଓ ରାଜଗୁରୁ ଆଦି କ୍ରାନ୍ତିକାରୀଙ୍କ ସହକର୍ମୀ ଥିଲେ । ସେ *ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ରିପବ୍ଲିକାନ ଆସୋସିଏସନର (ଏଚଆରଏ)* ସଦସ୍ୟ ଭଗବତି ଚରଣ ବୋହରାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଓ ସେଥିପାଇଁ ଏଚଆରଏର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ଗା ଭାବୀ ( ଭାଉଜ ) ଭାବେ ଡାକୁଥିଲେ । ସେ ସୌଣ୍ଡାର୍ସ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ଟ୍ରେନ ଯୋଗେ ଭଗତ ସିଂହଙ୍କୁ ପଳାୟନ କରିବାରେ ସ‌ହାୟତା କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ 
ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରୟାଗରାଜଠାରେ ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ତାଙ୍କର ମାତାଙ୍କର ପରଲୋକ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଓ ପିତା ସନ୍ୟାସୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ମାଉସୀ ତାଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୧୧ ବର୍ଷ ବୟଷରେ ଭଗବତୀ ଚରଣ ବୋହରାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । 

ଭଗବତୀ ଚରଣ ଲାହୋରର ନେସନାଲ କଲେଜରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରୁ ଭଗତ ସିଂହ, ସୁଖଦେବ ଓ ଯଶପାଳଙ୍କ ସହଯୋଗୀତ୍ ଥିଲେ ଓ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ବିବାହପରେ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ *ନବ‌ଯବାନ ଭାରତ ସଭାର* ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । 

୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଏଚଆରଏ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପୁଲିସର ଦମନଲୀଳାଯୋଗୁ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ଆତ୍ମଗୋପନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ସୌଣ୍ଡାର୍ସ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ପୁଲିସଦ୍ୱାରା ଭଗତ ସିଂହ, ସୁଖଦେବ ଏବଂ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ାଉ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଚଢ଼ାଉରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଲୋଡ଼ିଥିଲେ । ଦୁର୍ଗାବତୀ ସେମାନଙ୍କ ପଳାୟନ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଭଗତ ସିଂହଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଛଦ୍ମବେଶରେ ରହିଥିଲେ । ରାଜଗୁରୁ ସେମାନଙ୍କ ଚାକରର ବେଶ ସାଜିଥିଲେ । ଦୁର୍ଗାବତୀ ନିଜର ୩ ବର୍ଷର ପୁଅକୁ ଧରି କ୍ରାନ୍ତିକାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଲାହୋରରୁ  ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ରେଳରେ ବସି ଲାହୋରରୁ ପଳାୟନ କରିଥିଲେ ।

୧୯୨୯ମସିହା ଜୁଲାଇମାସରେ ଭଗତ ସିଂହଙ୍କ ମୁକ୍ତିପାଇଁ ସେ ଲାହୋରରେ ଏକ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ଏହାର କିଛି ସପ୍ତାହ ପରେ ଜେଲରେ ୬୩ ଦିନ ଅନଶନ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଯତୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଦୁର୍ଗାଦେବୀ ଯତୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସଙ୍କ ଶବସତ୍କାରର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଓ ଲାହୋରରୁ କଲିକତାଯାଁଏ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଆଣିଥିଲେ। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଲୋକ ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ସେ ଏକ ବ୍ରିଟିଶ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଗୋଳିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ଏଥିନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ୩ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।

## ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ 
ପରେ ସେ ଗରିବ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ନୌଠାରେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ସେହି ବିଦ୍ୟାଳ‌ୟର ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ ।
୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ ତାରିଖରେ ଗାଜିୟାବାଦଠାରେ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ୯୨ ବର୍ଷରେ ଦେହାନ୍ତ ହେଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ସ୍କର୍ଭି

**ସ୍କର୍ଭି** (ଇଂରାଜୀରେ **scurvy**) ରୋଗ ଜୀବସାର ଗ ବା ଭିଟାମିନ ସି (vitamin C) ଅଭାବ ଫଳରେ ଜାତ ହୁଏ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ବଳତା, ଥକ୍କା ଲାଗିବା, କୁଞ୍ଚୁକୁଞ୍ଚିଆ ବାଳ ହେବା ଓ ବାହୁ ତ‌ଥା ଗୋଡ଼ରେ ଘାଆ ହେବା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।

ଅଧୁନା ସ୍କର୍ଭି ରୋଗ କ୍ୱଚିତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମୂଖ୍ୟତଃ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଅପ‌ପୁଷ୍ଟିର (‌malnutrition) ଶିକାର ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ପୁରାତନ ମିଶର (ancient Egypt) ଯୁଗରୁ ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ସନ ୧୭୫୩ରେ ରୟଲ ନାଭିର ଜଣେ ସର୍ଜନ ଜେମ୍ସ ଲିଣ୍ଡ (James Lind) ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ଲେମ୍ବୁଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସାସାଧ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ବୃକ୍‌କ ପଥର ରୋଗ

**ବୃକ୍‌କ ପଥର ରୋଗ** ବା **ବୃକ୍କ ପଥର** ବା **ବୃକ୍କାଶ୍ମରୀ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **urolithiasis**) ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ମୂତ୍ରନଳୀ ଶୈଳୀରେ (urinary tract) ଏକ କଠିନ ପଦାର୍ଥ ବା ପଥର ବା କାଲକୁଲସ (solid piece of material) ଥାଏ । ପଥର ରହିବା ଯୋଗୁ ପରିସ୍ରାରେ ରକ୍ତ ପଡ଼େ, ବାନ୍ତି ହୁଏ ବା ମୂତ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା/ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ (painful urination) ହୁଏ । ଏଭଳି ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ରୋଗୀଙ୍କର ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆର ଥରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଲକ୍ଷଣ ବିହୀନ ଥିଲେ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଜାଗ୍ରତ (no treatment) ରହିବାକୁ ହୁଏ । ଫଳରେ ୧୫,୦୦୦ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ସନ ୧୯୭୦ ପରଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ପୃଥିବୀରେ (Western world) ଏ ରୋଗ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଛି । ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଖାମୋଶୀ

**ଖାମୋଶୀ ( ହିନ୍ଦୀ -**ख़ामोशी) ଏକ ୧୯୬୯ ନିର୍ମିତ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମ । ଏହା ଅସିତ ସେନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏକ କଳା ଧଳା ଫିଲ୍ମ । ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ସେହି ସମୟର ଜନପ୍ରିୟ ଅଭିନେତା ରାଜେଶ ଖାନ୍ନା ଓ ଅଭିନେତ୍ରୀ ୱାହିଦା ରହମାନ ଅଭିନୀତ ଏହି ଚିତ୍ର ମୁଖ୍ୟତ ହେମନ୍ତ କୁମାରଙ୍କ ମନମୁଗ୍ଧକର ସଂଗୀତ, ଗୁଲଜାରଙ୍କ ରଚିତ ସୁନ୍ଦର ଭାବସମ୍ପନ୍ନ ଗୀତ ଓ ସାବଲୀଳ କାହାଣୀ ପାଇଁ ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲା । କଳା ଧଳା ଚିତ୍ର ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଚିତ୍ରତ୍ତୋଳକ କମଳ ବୋଷଙ୍କ ଚିତ୍ରଗ୍ରହଣ ଖୁବ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା ଓ କମଳ ବୋଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିନେମାଟୋଗ୍ରାଫି ପାଇଁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । 

## ସଙ୍ଗୀତ 
ହେମନ୍ତ କୁମାରଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ଗୁଲଜାରଙ୍କ ରଚନା ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ 
* *ତୁମ ପୁକାର ଲୋ.....ତୁମାରା  ଇନ୍ତେଜାର ହେ ...... କିଶୋର କୁମାର *
* *ୱୋ ଶାମ କୁଛ ଆଜିବ   ଥି.... କିଶୋର କୁମାର *
* ହମନେ ଦେଖା ହୈ ଉନ ଆଁଖୋ କି ମହକତି ଖୁସବୁ..... ଲତା  
* *ଆଜ କି ରାତ ...... ଆରତି*  
* *ଦୋସ୍ତ କାହା କୋଇ .... ମନ୍ନା ଦେ *

## ପୁରସ୍କାର ଓ ମନୋନୟନ ସବୁ 
* କମଳ ବୋଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିତ୍ରତ୍ତୋଳନ, ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର 
* ୱାହିଦା ରହମାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ 

## ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ 
ଏହା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ହଲିଉଡ ଫିଲ୍ମ ' silence ' ପାଇଁ ୨୦୦୮ରେ ଏକ ଯୋଜନା ଥିଲା , କିନ୍ତୁ ପରେ ତାହା ଆଉ  ଫଳପ୍ରସୂ ହେଇ ନ ଥିଲା । 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Internet Movie Database

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ର ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର
ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ମୁକ୍ତିଯୁଦ୍ଧ

ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ମୁକ୍ତିଯୁଦ୍ଧ (ବଙ୍ଗଳା: মুক্তিযুদ্ধ ), ପୁର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ହେଇଥିବା ଏକ ଯୁଦ୍ଧ, ଯାହା ପରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ  ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଗଠନ ହେଇଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧଟି ୨୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୧ରେ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା, ଯେବେ ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ଅପରେସନ ସର୍ଚ୍ଚଲାଇଟ ଜରିଆରେ ପୁର୍ବ ପାକିସ୍ତାନର ଜନତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା।

ସାଧାରଣ ଜନତା ଓ ବଙ୍ଗାଳି ସେନାଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ମୁକ୍ତି ବାହିନୀ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ମୂଳ ଦୁଆ ଚିତାଗଙ୍ଗଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗ ରେଜିମେଣ୍ଟ ଓ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ ରାଇଫଲ୍ସ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ତୁଲାଇଥିଲେ। ଜେନେରାଲ ଓସ୍ମାନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ସେନା ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ବିପକ୍ଷରେ ଗୋରିଲା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।    

୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ଆକାଶ ମାର୍ଗରୁ ବୋମା ମାଡ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଓ ଭାରତର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲା।

## ପୃଷ୍ଠଭୂମୀ 
thumb|300x300_ପିକସେଲ|୧୯୦୯ ମସିହାର ବ୍ରିଟିଷ ନକଷା, ନକଷାରେ ସବୁଜ ରଙ୍ଗରେ ମୁସଲମାନ ବହୁଳ ଯାଗା ଦର୍ଶା ୟାଇଛି।

## Footnotes
ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା ନଦୀ

ସହରୀବାଦ ଜୀବନର ମାର୍ଗ’ ଏକ ଅଲେଖ୍ୟଲେଖ

## ଗତିପଥ 
ଝାରଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ରାଞ୍ଚି ନିକଟସ୍ଥ ପିସକା/ନାଗରୀ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବାହାରି ଥିବା ଏହି ନଦୀ ରାଞ୍ଚି , ସରେଇକେଲା , ଖରସୁଆ , ସିଂହ ଭୂମି ଜିଲ୍ଲା ଦେଇ ପଶ୍ଚି ବଙ୍ଗର ମେଦିନୀପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ । ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗରେ ୮୩ କିଲୋମିଟର ପ୍ରବାହିତ ହେଲା ପରେ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ୭୯ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କରି ବଂଗୋପ ସାଗରରେ ବିଲୀନ ହୁଏ । ନଦୀର ସମୁଦାୟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୩୯୫ କିଲୋମିଟର । (୨୪୫ ମାଇଲ ) 

ବହୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ ଯାଇଥିବା ଅନେକ ନଦୀ ଅପେକ୍ଷ୍ୟା ସୁବର୍ଣରେଖାର ଜଳ ଆହରଣ ବେସିନ ଅଞ୍ଚଳ କମ ଥିବା ବେଳେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୮,୯୫୧ ବର୍ଗକିଲୋମିଟର ପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳର ବର୍ଷା ଜଳ ଧାରଣ କରେ । 

### ଶାଖାନଦୀ 
thumb|ସୁବର୍ଣରେଖା ଓ ଖରଖାଇ ନଦୀର ଦୋମୁହାଣିଠାରେ ମାଛ ଧରା
ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉପନଦୀଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଖାରଖାଇ , ରୋରୋ ,କାଞ୍ଚି ,କାରୁ , ଚିଙ୍ଗୁରୁ ଗୁରମା , ସିଙ୍ଗଦୁବା , କୋଡିଆ ଖାଇଜୋରି ଆଦି । ସୁବର୍ଣରେଖା ଓ ଖାରଖାଇ ଜାମସେଦପୁର ନିକଟସ୍ଥ ସୋନାରୀଠାରେ ମିଲନ ହୁଅନ୍ତି । 

### ହୁନ୍ଦୁରୁ ଜଳପ୍ରପାତ 
ବାଆଁ|thumb|240x240_ପିକସେଲ|ହୁନ୍ଦୁରୁ ଜଳପ୍ରପାତ

### ବନ୍ୟା 
### ସୁବର୍ଣରେଖା ବହୁମୂଖୀ ପ୍ରକଳ୍ପ 
ଡାହାଣ|thumb|240x240_ପିକସେଲ|ଗେଟଳସୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ
ବାଆଁ|thumb|ଚାନ୍ଦିଳ ନଦୀବନ୍ଧ

## କୀର୍ତନିଆ ବନ୍ଦର 
thumb|କାଞ୍ଚି ନଦୀର ଦଶାମ ଜଳପ୍ରପାତ

## ସୁବରଣରେଖା ଉପରେ ଫିଲ୍ମ 
## References 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ

## ଆଧାର
ଲଡୁ

thumb|ବିବାହ ଉତ୍ଶବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଲଡୁ
thumb|200x200_ପିକସେଲ|ବୁନ୍ଦି ଲଡୁ
ଲଡୁ ଏକ ଗୋଲାକାର ମିଷ୍ଠାନ୍ନ ଯାହା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ । ଲଡୁକୁ ମଇଦା , ବେସନ ଓ ଚିନି ପରି ଉପାଦାନ ସାହାଯ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ତିଆରି କରାଯାଏ । ଉତ୍ଶବ ତଥା ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଲଡୁ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥାଏ । ଲଡୁ ଗଣେଶଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ । 

## ପ୍ରସ୍ତୁତି ବିଧି 
ଲଡୁର ଅରସ୍ତୁତି ବିଧି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲଡୁ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ । ତେବେ ବହୁଳ ଭାବରେ ଲଡୁ ବେସନ , ଗହମ ଗୁଣ୍ଡ , ବଟା ଯାଇଥିବା ନଡିଆ , ଚିନି ଦେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଲଡୁକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯିବା ପାଇଁ ଏଥିରେ ରଙ୍ଗର ମଧ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କରା ଯାଏ । ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ଯକୁ ଘିଅରେ ରନ୍ଧା ଯାଇ ତାକୁ ଶୀତଳ ହେଲା ପରେ ବଲ ଆକାରରେ ସଜା ଯାଏ । କେତେକ ସ୍ଥଳରେ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥର ମିଶ୍ରଣରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲଡୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଲଡୁରେ ବାଦାମ ବା କାଜୁ ଖଣ୍ଡ, ପିସ୍ତାବାଦାମ  ଦେଇ ତାହାକୁ ଆହୁରି ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଥାଏ ।  

### ବୁନ୍ଦି ଲଡୁ 
ସବୁଠୁ ବେଶୀ ପ୍ରଚଳିତ ଲଡୁ ହେଲା ବୁନ୍ଦି ଲଡୁ । ବେସନକୁ ଗୋଳି ତାକୁ ତେଲରେ ଛୋଟ ବୁନ୍ଦି ଆକାରରେ  ଛଣା ଯାଇ ତାହାକୁ ଚିନି ସିରାରେ ପକାଇ ରଖା ଯାଏ । ତାହା ଶୀତଳ ହେଲା ପରେ ତାକୁ ଛୋଟ ବଲ ଆକାରରେ ଗଢ଼ା ଯାଏ । ଉତ୍ତର ଭାରତ ସମେତ ଓଡ଼ିଶା , ବଙ୍ଗରେ ଏହାର ପ୍ରଚାଳନ ଖୁବ ବେଶୀ । ବିବାହ , ରକ୍ଷ୍ୟା ବନ୍ଧନ , ଦୀପାବଳି ପରି ପାର୍ବଣରେ ଏହି ଲଡୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ବ୍ଯବହ୍ରୁତ ହୁଏ ।  

### ବେସନ ଲଡୁ 
thumb|ସିଲ୍ଭର ଫଏଲ ଓ ପିସ୍ତା ବାଦାମ ଖଣ୍ଡରେ ସଜା ଯାଇଥିବା ବେସନ ଲଡୁ
ବେସନ ଲଡୁ 
 ଏହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ମିଷ୍ଠାନ୍ନ । ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ବିଧି ମଧ୍ୟ ସରଲ । ବେସନକୁ ଚିନି ସହିତ ମିଶେଇ ବହଳ ଘୋଳ କଳା ପରେ ତାକୁ ବଲ ଆକାରର କରି ଗରମ ଘିଅରେ ଛଣା ଯାଇଥାଏ । ତାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଘାନ ସ୍ୱରନିମ ରଙ୍ଗ ହେବା ଯାଏ ଛାଣି ତାକୁ ଚିନି ସିରାରେ ପକା ଯାଏ । ତାହା ଉପରେ ସିଲଭର ଫଏଲ, ଓ ପିଷ୍ଟ ବାଦାମ ଖଣ୍ଡ ଦେଇ ସଜାଇ ଦିଅ ଯାଏ । ଏହି ଲଡୁକୁ ବେଶ କିଛି ଦିନ ରଖା ଯାଇପାରେ ।  

### ନଡିଆ ଲଡୁ 
ଭାରତରେ ଏଇତିହାସିକ କାଳରୁ ନଡିଆ ଲଡୁ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବାର ଜଣା ଯାଏ । ଚୋଳ ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟ ଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଲଡୁକୁ ଯୁଦ୍ଧହ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହାଉଥିବାର ଇତିହାସରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ନଡିଆ ବହୁ ପରିମାଣରେ ମିଳୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଖାଦ୍ଯ ହିସାବରେ ସଂରକ୍ଷ୍ୟନ କରିବାକୁ ତାକୁ ଲଡୁ ହିସାବରେ ରଖା ଯାଉଥିଲା .

### ମଲାଇ ଲଡୁ 
ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ଥାନର ମରୁଭୁମି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ମଲାଇ ଲଡୁର ପ୍ରଚାଳନ ଥାଏ । ଦୁଧକୁ ଫୁଟେଇ ଦେଲେ ସେଥିରୁ ଖୁଆ ବାହାରେ ଯାହା ଶୁଷ୍କ ଆକାରରେ ଥାଏ । ଏହି ଖୁଆ ସହିତ ଚିନି , ମଇଦା ଆଦି ଉପାଦାନ ଦେଇ ସେଥିରେ ଲଡୁ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ , ଯାହା ବହୁଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ ଥାଏ । 

## ବ୍ୟବହାର 
ଲଡୁ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ , ମନ୍ଦିର ଆଦିରେ ଭୋଗ ହିସାବରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର , ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଆଦିରେ ଲଡୁ ଭୋଗ ନିୟମିତ ଲାଗିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି । ଏପରିକି ମୁସଲମାନ ସଂପ୍ରଦାଯଙ୍କ ଈଦ ଉତ୍ଶାବରେ ଲଡୁର ବହୁତ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ । 

## ସଂସୃତି ସହ ଲଡୁର ସଂଯୋଗ 
ଭାରତୀୟ ସଂସୃତି ସହ ଲଡୁର ଗଭୀର ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଥିବା ଜଣା ଯାଏ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ସମୟରେ ଲଡୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସାଦ ହିସାବରେ ବଣ୍ଟନ ହୁଏ । ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ସମୟରେ ୬,୩୦୦ କିଲୋଗ୍ରା ଓଜନର ଲଡୁ ତିଆରି ହେଇ ଥିଲା , ଯାହାକୁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଲଡୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

## ଆଧାର
ଲିଚୁ

**ଲିଚୁ** (ଇଂରେଜୀରେ LYCHEE, ) ଏକ ବେରୀ ଜାତୀୟ ଫଳ । ଏହା ସୁସ୍ୱାଦୁ ହେବା ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭିଟାମିନ ଯୁକ୍ତ ଫଳ ଯାହା ସିଧା ସଳଖ ଖାଇ ହେବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ସୁସ୍ୱାଦୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ।

ଲିଚୁ ଗଛ  ସାଧାରଣତ ଉଷ୍ମ ବା ନାତିଶୀତଳ ଜଳବାଯୁ ଅଞ୍ଚଳ ତଥା ଚୀନ , ଫିଜି ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ହେଉଥିଲେ ହେଁ ଏବେ ପୃଥିବୀର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଷ ହିସାବରେ କରାଯାଏ । ଲିଚୁ ଫଳର ଧଳା ଅଂଶର ସ୍ୱାଦ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ହେଇଥିବାରୁ ଏହାର ଆଦର ସବୁ ଜାଗାରେ ହେଇଥାଏ ।

ଲିଚୁ ବୃକ୍ଷ୍ୟ
 ଲିଚୁ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ୩୩ ଫୁଟରୁ ୯୨ ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ଚ ହେଇଥାଏ । ଲିଚୁ ଫଳଗୁଡ଼ିକ ୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଆକାରରେ ହେଇଥାଏ ଏବଂ ଏଥିର ବାହାର ଆବରଣ ମସୃଣ ହେଇଥାଏ । ଏହି ଆବରଣକୁ ଖଳି ଦେଲେ ତାହା ତଳେ ନରମ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଲିଚୁ ଥାଏ । ତାହା ମଝିରେ  ଗାଢ ବାଦାମି ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ଆକାରର ମଞ୍ଜି ଥାଏ ।

ପୃଥିବୀରେ ଚୀନ ଦେଶରେ ସବୁଠୁ ବେଶୀ ପରିମାଣର ଲିଚୁ ଉପନ୍ନ ହାଉଥିବା ବେଳେ ତାହା ପଛକୁ ଭାରତରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଲିଚୁ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ । ଭାରତରେ ଉପାନ୍ନ ଲିଚୁ ମଧ୍ୟରୁ ୭୧% କେବଳ ବିହାର ରାଜ୍ୟରେ ହେଇଥାଏ ।

## ବର୍ଗାକରଣ 
ଲିଚୁ ବା Litchi chinensisକୁ ଫ୍ରାଣ୍ସର ପ୍ରକୃତିବିଦst Pierre Sonnerat  ତାଙ୍କର ଭାରତ ଉପମହାଦେଶ ଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ତାହା ଉପରେ ବିଷାଦ ଗବେଷଣା କରିଥିବାର ଜଣା ପଡେ । orientales et à la Chine, fait depuis 1774 jusqu'à 1781 (1782). । ସେ ତିନି ପ୍ରକାର ଲିଚୁ ଥିବାର ତାଙ୍କର ସନ୍ଦର୍ଭରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

## Description 
ବାଆଁ|thumb|*ପାନାମା ସହରରେ ଲିଚୁ ବୃକ୍ଷ*
ବାଆଁ|thumb|*ଲିଚୁ ଫୁଲ *
ଲିଚୁ ଫଳ ପ୍ରାୟ ୮୦ରୁ ୧୧୨ ଦିନରେ ପାକଳ ହେଇଥାଏ । ଲିଚୁ ଫଳ ଗୋଲାକାରରୁ ହୃଦୟାକାର ମଧ୍ୟ ହେଇଥାଏ । ଏହା ପାକଲା ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲେ ତାହାର ଖୋଳ ଲାଲ ବା ନାରଙ୍ଗି ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥାଏ ।

## ଇତିହାସ 
thumb|୧୬୫୭ର ଏକ ଅଙ୍କିତ  ଚିତ୍ରରେ ଲିଚୁ ଗଛ
ପୂର୍ବରୁ ଅରଣ୍ୟରେ ହାଉଥିବା ଲିଚୁ , ପରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ଚାଷ କରାଗଲା । ଚୀନ , ମାଲେସିଆ, ଉତ୍ତର ଭିଏତନାମ ଇତ୍ୟାଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଲିଚୁ ଚାଷ ହୁଏ । ଇତିହାସ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଚୀନ ଦେଶରୁ ଲିଚୁ ଉତ୍ପାଦନ ହେଇ ଜାହାଜ ଯୋଗେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି ହଉଥିଲା ।

ପରିବ୍ରାଜକ Juan González de Mendoza  ତାଙ୍କର ଚୀନ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀରେ ଲିଚୁ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି kingdom of China (1585; English translation 1588),

## ଲିଚୁ ଚାଷ ଓ ବ୍ୟବହାର 
ବାଆଁ|thumb|ଲିଚୁ ମଞ୍ଜିରୁ ଚାରା ବାହାରୁଥିବା ଚିତ୍ର

## Taxonomy 
ଡାହାଣ|thumb|ମରିସସରେ ଲିଚୁ ବଗିଚା
ଡାହାଣ|thumb|ଚୀନର ଲିଚୁ

## Description 
## ଆଧାର ସବୁ 

## ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
* 
* 
*  CS1 maint: Uses editors parameter (link) 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* www.lichubagan.com 
* California Rare Fruit Growers: Lychee Fruit Facts 

Category:CS1 maint: Uses editors parameter
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ଟ୍ରିପଲ ଏକ୍ସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

**ଟ୍ରିପଲ ଏକ୍ସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Triple X syndrome** ବା **trisomy X** ବା **47 XXX**) ରୋଗ ମହିଳାଙ୍କୁ ହୁଏ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବକୋଷରେ (cell) ଗୋଟିଏ ଅଧିକ ଏକ୍ସ କ୍ରୋମୋଜୋମ (X chromosome) ଥାଏ । ଏହି ରୋଗୀ ସାଧାରଣତଃ ଡେଙ୍ଗା ହୁଅନ୍ତି&nbsp;।   ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାରୀରିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଓ ସାଧାରଣ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା (fertility) ଥାଏ । ବେଳେବେଳେ ଶିକ୍ଷା ସମସ୍ୟା (learning difficulties), ହାଇପୋଟୋନିଆ (decreased muscle tone), ଅପସ୍ମାର ବାତ (seizure) ଓ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (kidney problems) ଦେଖାଯାଏ ।

ବାକ୍ ଶକ୍ତି ଥେରାପି, ଶାରୀରିକ ଥେରାପି ଓ କାଉନସେଲିଙ୍ଗ (counseling) ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ୯୦% ମହିଳାଙ୍କର ରୋଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଅଭାବ ବା ସାମାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଥିବାରୁ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇପାରେନି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ, ଓଡ଼ିଶା

**ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ, ଓଡ଼ିଶା**, ( ହିନ୍ଦୀ ରେ उच्च शिक्षा विभाग, ओडिशा, ଇଂରାଜୀରେ Department of Higher Education , Odisha ) ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଏକ ବିଭାଗ, ଯାହା ରାଜ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା (+୨) ,କଲେଜ ସ୍ତରୀୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାର ପରିଚାଳନା କରେ । ଏହା ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସରକାରୀ, ବେସରକାରୀ ଶିକ୍ଷ୍ୟନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପରିଚାଳନାଗତ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନ କରେ ଓ ସରକାରୀ ଓ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଦାନ ପାଉଥିବା ବେସରକାରୀ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କର ପରିଚାଳନାଗତ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ । ଏହା ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଅନୁଦାନପ୍ରାପ୍ତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଉଚ୍ଚତର ମାଧ୍ୟମିକ ସ୍ତରର ବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଶିକ୍ଷକ, ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ସଂସ୍ଥାପନା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରେ । ଏହା ସହିତ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମୂହ, ଯଥା ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଫକୀର ମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପରିଚାଳନା କରିଥାଏ । 

## ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଓ ଆଧୂନିକୀକରଣ 
୨୦୧୦ ମସିହାରୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ " ଛାତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥା " ବା Students Academic Management System ( SAMS)ର ପ୍ରଣୟନ କଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା +୨ ଓ +୩ ସ୍ତରର ଇ-ଆଡମିସନ ଯୋଗେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଅନଲାଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ଯେକୌଣସି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆବେଦନ କରିପାରିଲେ । ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ସୁବିଧାରେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସୁବିଧାରେ ଆଡମିସନ ନେଇ ପାରିଲେ । 

DHE Odisha ୱେବସାଇଟ ଜରିଆରେ RTI ସେବା , ଇ-ସ୍ପେସ ଓ ଇ-ପ୍ରେରଣଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟର ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲୋକମାନେ ସୁବିଧାରେ ସେବାର ଲାଭ ପାଇପାରୁଛନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କର ବିଷୟରେ ଏଥିରେ ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେଇଥାଏ । ବିଭାଗ ତରଫରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଚିଠିପତ୍ର , ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଏହି ସାଇଟ ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ସମେତ ଜନସାଧାରଣ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାର ସୁବିଧା ପାଉଛନ୍ତି । 
ବିଭାଗ ତରଫରୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆତ୍ମରକ୍ଷା କୌଶଳ ଶିକ୍ଷଣ ( ଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ), ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସହାୟତା ଶିକ୍ଷଣ , ରେଡ଼କ୍ରସ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦେୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ସଞ୍ଚାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ, ଓଡ଼ିଶା
* ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ, ଓଡ଼ିଶା

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସରକାର
ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

**ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ**(ଇଂରାଜୀ: Gangadhar Meher University) ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁରସ୍ଥିତ ଏକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ । ଏହା NAACଦ୍ୱାରା 'A' ଗ୍ରେଡର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିବା ଏକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ । ପୂର୍ବରୁ ଏହା ସମ୍ବଲପୁରର ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ନାମରେ ୧୯୪୪ ମସିହାରୁ ଜଣା ଥିଲା ।

## ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ବାବଦରେ&nbsp;
୧୯୪୪ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ସହରରେ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ 'ସମ୍ବଲପୁର କଲେଜ' ନାମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ତତ୍‌କାଳୀନ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ପରେ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏହାର ନାମ 'ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କଲେଜ' ହେଲା । ଏହା ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ ହେଇଥିଲା । ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ହିଁ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ପରେ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହେବା ପରେ ଏହା ସେହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସ୍ୱତଃଅନୁବନ୍ଧିତ ହେଲା । 

୧୯୨ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିବା ଏହି ସହ ଶିକ୍ଷା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ୨୦୧୫ ବେଳକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପରିଣତ ହେଇ ପ୍ରାୟ ୪୫୦୦ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଓ ୧୯ଟି ବିଭାଗ ସହ ଚାଲିଛି । ଏଥିରେ ପାରମ୍ପରିକ କଳା, ବିଜ୍ଞାନ, ବାଣିଜ୍ୟ ବିଭାଗ ସହ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରୟୋଗ ବିଭାଗ, ବୟନ କଳା ବିଭାଗ, ଫଟୋଗ୍ରାଫି ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଆଦି ଆଧୁନିକ ବିଭାଗ ସବୁ ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ଭିତ୍ତିକ ବିଭାଗ ଯଥା&nbsp;Diploma in Bio-Informatics, B.B.A., M.B.A. and B.Sc. Information Science and Telecommunication ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।&nbsp;

## ସ୍ୱୟଂଶାସନ ମାନ୍ୟତା&nbsp;
୧୯୯୧ ମସିହାରୁ ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ (UGC)ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ନିଜର ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା ସହ, ପାଠ୍ୟଖସଡ଼ା, ନୂତନ ବିଷୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଲା । ଚାରିଟି ବିଭାଗରେ M.Phill ସ୍ତରୀୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉପଲବ୍ଧ ।&nbsp;

## ଆବେଦନ 
ଏହାର ଯୁକ୍ତ ୨ ଓ ଯୁକ୍ତ ୩ ସ୍ତରରେ ନାମଲେଖା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ SAMS ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉ ଥିବା ବେଳେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ନିଜସ୍ୱ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ଚୟନ ହୁଏ । ଏହାର M.C.A. ବିଭାଗ ପାଇଁ ନାମଲେଖା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ହାଉଥିବା ଜଏଣ୍ଟ ଏଣ୍ଟରାନ୍ସ ପରୀକ୍ଷା ଜରିଆରେ ହେଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଚିକୁନ‌ଗୁନିଆ

‌‌‌

**ଚିକୁନ‌ଗୁନିଆ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Chikungunya**) ଏକ ସଂକ୍ରମଣ (infection) ଯାହା ଚିକୁନ‌ଗୁନିଆ ଭୁତାଣୁଦ୍ୱାରା ହୁଏ । ଏହି ରୋଗର ମୂଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ: ଜ୍ୱର ଓ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା (joint pain) । ଭୁତାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ୨ରୁ ୧୨ ଦିନ ପରେ ଏହି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ&nbsp;। ଅଳ୍ପ ବୟସର ଯୁବକ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଥିବା ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟରେ ଅଧିକ ରହନ୍ତି&nbsp;।  ପକ୍ଷୀ ଓ ମୂଷା ଜାତୀୟ ଜୀବମାନେ (rodent) ଏହି ଭୁତାଣୁର ପ୍ରାକୃତିକ ଭଣ୍ଡାର (virus may circulate within a number of animals) ଥାଆନ୍ତି । ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭୁତାଣୁର ଆରଏନଏ (RNA) ବା ଆଣ୍ଟବଡି (antibodies) ମିଳିଲେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଯାଏ । ଜିକା ଜ୍ୱର (Zika fever) ଓ ଡେଙ୍ଗୁ ଜ୍ୱର (dengue fever) ସ‌ହ ଏହି ରୋଗର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥିବାରୁ ରୋଗ ନିିର୍ଣ୍ଣୟରେ ଭୂଲ ହୋଇଯିବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । ସନ ୧୯୫୨ରେ ତଞ୍ଜାନିଆରେ (Tanzania) ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା । ଚିକୁନ‌ଗୁନିଆ ନାମଟି କିମାକୋଣ୍ଡେ ଭାଷାରୁ (Kimakonde language) ନିଆଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ 'ବିକୃତ ହେବାକୁ ଥିବା' ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ
ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ

**ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **hyperparathyroidism**) ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ରକ୍ତରେ ପାରାଥାଇରଏଡ ହରମୋନ, ଅନ୍ୟ ନାମ ପିଟିଏଚ (parathyroid hormone) ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଯାଏ । ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି (parathyroid glands) ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ହରମୋନ ତିଆରି କଲେ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥି ଅଧିକ ହରମୋନ ତିଆରି କରିବା ଫଳରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ଓ ଏହାକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ସେକଣ୍ଡାରୀ ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ କୁହାଯାଏ  । ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବେମାରୀରେ **ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ** ରୋଗ ହେବା ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ରହେ ।  ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅଧିକ ରକ୍ତ କ୍ୟାଲସିଅମ (high blood calcium) ଓ ଅଧିକ ପିଟିଏଚ ମିଳିଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ଅପେକ୍ଷା ୩ ଗୁଣ ମହିଳାଙ୍କର ରୋଗ ହୁଏ ଓ ୫୦ରୁ ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଅଗଣି ନାୟକ

**ଅଗଣି ନାୟକ** ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ **ବାଳବୋଧ କୋଇଲି**ର ରଚୟିତା ଅଟନ୍ତି । ଏହି ରଚନାରେ କୃଷ୍ଣ ବିରହରେ ଯଶୋଦାଙ୍କ ବାତ୍ସଲ୍ୟ କୋଇଲିକୁ ସମ୍ବୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି । ଏହା ଆଷାଢ଼ଶୁକ୍ଳ ବାଣୀରେ ରଚିତ । 

ଏହି ବାଳବୋଧ କୋଇଲି ଭିକଟୋରିଆ ପ୍ରେସରୁ ୧୮୯୮ରେ ପ୍ରକାଶିତ ।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:କବି
ଅଧମ ଚନ୍ଦ୍ର

**ଅଧମ ଚନ୍ଦ୍ର** ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି । ସେ କେତେକ ସାଧାରଣ ପ୍ରେମଧର୍ମୀ କବିତାର ରଚୟିତା ।ତାଙ୍କର ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ କବିତାର ଆଦ୍ୟ ପଦ-    

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:କବି
ମନ୍ଥରା

ମନ୍ଥରା (ସଂସ୍କୃତରେ मंथरा; ଅର୍ଥାତ : "humpbacked")  ଭାରତୀୟ ମହାପୁରାଣ ରାମାୟାଣର ଜଣେ ବହୁଚର୍ଚିତ ଖଲାଭିନେତ୍ରୀ ଚରିତ୍ର । ମହାରାଣୀ କ୍ୟେକେୟୀଙ୍କ ଦାସୀ ଭାବରେ କାମ କରୁଥିବା ମନ୍ଥରା ଜଣେ କୁଟ ବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ ମହିଳା । ମହାରାଜ ଦଶରଥ ତାଙ୍କର ୩ ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ମହାରାଣୀଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସିଂହାସନର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲା ବେଳେ ମନ୍ଥରାର ମନ୍ଦ ବୁଦ୍ଧିରେ ପଡି ଅନ୍ୟତମ ରାଣୀ  କ୍ୟେକେୟୀ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭରତଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରେଇବା ପାଇଁ ଚକ୍ରାନ୍ତ କରିଥିଲେ । ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ରାମା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବନବାସ ଯିବାକୁ ହେଇଥିଲା ଓ ସେ ସମୟରେ ଭରତ ଶାସନ ଭାର ସମ୍ଭାଳି ଥିଲେ । 

## Appearance 
ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ମନ୍ଥରା କୁଜି ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସୁନ୍ଦରୀ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେ ଖୁବ କୁଟିଳ ଚରିତ୍ରର ମହିଳା ଥିଲେ । 

## ଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ମନ୍ଥରା 
thumb|250x250_ପିକସେଲ|ମନ୍ଥରାଦ୍ୱାରା ପ୍ରରୋଚିତ ହେଇ କଇକେୟୀ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ରାମ , ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବନବାସରେ ପଠେଇବା ପ୍ରବର୍ତେଇଥିଲେ ।
ତେଲୁଗୁ ରାମାୟଣରେ ମନ୍ଥରା ବିଷୟରେ ଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ରାମ ବାଳକ ଥିଲା ବେଳେ ଗୋଟିଏ ବାଡିଦ୍ୱାରା ବଲ ଖେଳୁଥିବା ବେଳେ ମନ୍ଥରା ବଲ ଟିକୁ ଅନନ୍ୟ ଆଡେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିବାରୁ , ରାମା ତାଙ୍କର ଗୋଡ  କୁ ବାଡିରେ ପିଟି ଦେଇଥିଲେ । ତଦ୍ୱାରା ମନ୍ଥରାର ଗୋଡ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା । ସେହି ରାଗରେ ମନ୍ଥରା ରାମାଙ୍କ ଉପରେ ଦାଉ ସଢିବାର ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଖୋଜୁଥିଲା ।   

## Manthara's scheme 
thumb|250x250_ପିକସେଲ|Dasharatha promises to banish Rama per Kaikeyi's wishes. A folio from Ayodhya Kand manuscript
ରାଜା ଦଶରଥ ଥରେ ବେମାର ପଡିଥିବା ବେଳେ ରାଣୀ  କ୍ୟେକେୟୀ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ସେବା କରିଥିଲେ । ଦଶରଥ ଭଲ ହେଇଯିବା ପରେ ସେ  କ୍ୟେକେୟୀଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ବର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ ।  କ୍ୟେକେୟୀ ସେଇଟା ପରେ ମାଗିବୀ କହିଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସିଂହାସନ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ , କ୍ୟେକେୟୀ ମନ୍ଥରାର ଅହଂକାର ଓ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର ଇଚ୍ଛା ଯୋଗୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରବର୍ତନାରେ ପଡି ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁତ୍ର ଭରତଙ୍କୁ ରାଜଗାଦି ଦେବାକୁ ବର ମାଗିଲେ ଓ ରାମଙ୍କୁ ବନବାସ ପଠେଇବାକୁ କହିଲେ । 

## ଫିଲ୍ମ ଓ ଟେଲିଭିଜନରେ ମନ୍ଥରା ଚରିତ୍ର 
ରାମାନନ୍ଦ ସାଗରଙ୍କ ସଫଳ ଧାରାବାହିକ 'ରାମାୟଣ'ରେ କପଟୀ ମନ୍ଥରା ଚରିତ୍ରରେ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମର ବିଖ୍ୟାତ ଖଳାଭିନେତ୍ରୀ ଲଲିତା ପାୱାର ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାମାୟଣର ଚରିତ୍ର
ଢୋଲ

**ଢୋଲ** (ହିନ୍ଦୀରେ ढोलक ) ଏକ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଦେଶ ମାନଙ୍କରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର । ଏହାର ଉଭୟ ପଟରେ ହାତରେ ବଜା ଯାଇଥାଏ । 

## ନିର୍ମାଣ 
ଢୋଲର ସାନ ପରଦା ଛେଳି ଚମଡ଼ାରେ ତିଆରି ହେଇଥିବା ବେଳେ ବୃହତ ପରଦାଟି ସାଧାରଣତ ମହିଷୀ ଚମଡ଼ାରେ ତିଆରି ହେଇଥାଏ । ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହାର ବାଦନ ବେଳେ ଗଭୀର ଓ ତ୍ରିଗୁଣ ଝଙ୍କାରର ସମ୍ମିଳିତ ସ୍ୱର ଆସେ ।

## ବ୍ୟବହାର 
ଢୋଲର ବ୍ୟବହାର କବାଲି, କୀର୍ତନ, ଭାଙ୍ଗରା ନାଚ ଆଦିରେ ହୁଏ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ କ୍ଲାସିକାଲ ନୃତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା । ବିବାହ ଆଦି ଘରୋଇ ପାର୍ବଣ ସମୟରେ ଏହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ଆସୁଛି । କିଛି ଫିଲ୍ମ ଗାନାରେ ମଧ୍ୟ ଢୋଲର ବ୍ୟବହାର ହେଇଥାଏ । 
ଢୋଲର ପରଦା ମଝିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଲେପ ଦେଇ ତାହାର ସ୍ୱରକୁ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । 

## ବାଦନ ଶୈଳୀ 
ଢୋଲ ପ୍ରାୟତଃ ବସିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବଜା ଯାଏ । ଠିଆ ହେଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବଜେଇବାକୁ ତାହାକୁ କାନ୍ଧରେ ଝୁଲେଇବାକୁ ହେଇଥାଏ । ଉଭୟ ହାତ ବ୍ୟବହାର କରି ବଜେଇବାକୁ ହୁଏ । ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଲୁହା ରିଂ ପରିଧାନ କରି ଢୋଲ ବଜାଇ ସେଥିରୁ ଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ । ତାକୁ 'ଚକ ଋଂ ' ସ୍ୱର କୁହାଯାଏ । ରାଜସ୍ଥାନୀ ବାଦକମାନେ ହାତର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗୁଳି ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ବଡ଼ ଆକାରର ଢୋଲକୁ କେତେକ ଜାଗାରେ ବାଉଁଶ କାଠିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବଜାଯାଇଥାଏ । 

## ପ୍ରକାରଭେଦ 
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଏହି ଢୋଲର ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଭେଦ ସବୁ ବ୍ୟବହାର ହଉଥିବାର ଦେଖାଯାଏ । 

## ଅଧିକ ପଠନ 
* ମାଦଳ
* ଡ୍ରାମ
* ତବଲା 
* ମୃଦଙ୍ଗମ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର
ମ୍ୟାଗି

ରେ ଗୋଟିଏ ମ୍ୟାଗି (Maggi) ବିଜ୍ଞାପନ]]
**ମ୍ୟାଗି**  ହେଉଛି ନୁଡୁଲ ଆଉ ଇନ୍‌ଷ୍ଟାନ୍ଟ ସୁପ୍ ତିଆରି କରୁଥିବା ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କମ୍ପାନୀ । ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭ ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିଲା, ପରେ ୧୯୪୭ରେ ନେସ୍‌ଲେ ଏହାକୁ ଅଧିକାର କରିନେଇଥିଲା ।
 
## କମ୍ପାନୀ ଇତିହାସ 
୧୮୮୫ ମସିହାରେ ଜୁଲିୟସ ମ୍ୟାଗି ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ମିଲ୍ ସମ୍ଭାଳିବା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା ଏହି କମ୍ପାନୀ । ମୁଖ୍ୟତଃ ଶ୍ରମିକ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ପୋଷକ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗେଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ କାମକରୁଥିବା ଏହି କମ୍ପାନୀ ଯୋଗୁଁ ସେ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ମ୍ୟାଗି ଏକ ପ୍ରୋଟିନ-ସମ୍ପନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ବଜାରକୁ ଆଣିଥିବା ସର୍ବପ୍ରଥମ ଉତ୍ପାଦ ଥିଲା । ପରେ ପରେ ୧୮୮୬ରେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇସାରିଥିବା (ରେଡ଼ି-ମେଡ୍) ସୁପ ବଜାରକୁ ଆଣିଥିଲା । 

## ଉତ୍ପାଦ 

Image:Maggiwürze-alt.jpg|ମ୍ୟାଗି ସିଜନିଙ୍ଗ୍ ସସ୍ (replica of a historic bottle)
Image:Maggiwürze-neu.jpg|୨୦୦୬ରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ମ୍ୟାଗି ଶସ୍ ବୋତଲ
Image:Brühwürfel-1.jpg| Bouillon cubes
|ମ୍ୟାଗି ମସଲା ନୁଡୁଲ

### କ୍ୟୁବ୍ 
### ସିଜନିଙ୍ଗ୍ ସସ୍ 
### ନୁଡୁଲ 
ମ୍ୟାଗି ଇନଷ୍ଟାନ୍ଟ ନୁଡୁଲ ଭାରତ ଏବଂ ମାଲେସିଆ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ । ମ୍ୟାଗିର ମାଲେସିଆରେ ୩୯% ମାର୍କେଟ ସେଆର ଅଛି ଏବଂ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ନୁଡୁଲ ପାଇଁ ମ୍ୟାଗି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଭାରତରେ FSSAIର ନିଷେଧଜ୍ଞା ଲାଗିବା ପୂର୍ବରୁ ବଜାରରେ ମ୍ୟାଗିର ୯୦% ଅଂଶଧନ ଥିଲା । ନିଷେଧଜ୍ଞା ପରେ ଭାରତରେ ଏହାର ମାର୍କେଟ ସେଆର ୫୩%କୁ ଖସିଆସିଛି । ମାଲେସିଆରେ ମ୍ୟାଗି ନୁଡୁଲ୍‌ର ଭଜାକୁ ମ୍ୟାଗି ଗୋରେଞ୍ଜ୍ କୁହାଯାଏ ।

### ସୁପ୍ 
## ଭାରତରେ ମ୍ୟାଗି ବିବାଦ 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* Maggi Centroamérica

ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ

ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପର୍ବତ ସମୂହ (Gandhamardan Hills) ଓଡ଼ିଶାର ବଲାଙ୍ଗିର ଓ ବରଗଡ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପର୍ବତ ସମୂହ । ଏହା ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଔଷଧ ମିଳୁଥିବା ଅନେକ ଦୁର୍ଲଭ ବୃକ୍ଷ୍ୟ ରାଜିରେ ପରିପୂର୍ଣ ହେଇଥିବାରୁ ଭାରତରେ ବିଖ୍ୟାତ । ଏହି ପର୍ବତରେ ବକ୍ସାଇଟ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ଉପଲବ୍ଧ । ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ତଥା ବିଭିନ୍ନ ବେସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନେ ଏଠାରୁ ବକ୍ସାଇଟ ଖନନ କରି କାରଖାନାମାନଙ୍କୁ ପଠାନ୍ତି । 

## ପୌରଣିକ ତଥ୍ୟ 
ଏହି ପର୍ବତ ସହ ବହୁକାଳରୁ ଏଇତିହାସିକ ତଥା ପୌରଣିକ ତଥ୍ୟ ସବୁ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି । ପ୍ରାକ୍ତନ କାଳରେ ଏହା ବୌଦ୍ଧିକ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ପିଠ ହିସାବରେ ରହିଥିବାର ଇତିହାସ କହେ । ପର୍ବତର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଇଲାକାରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ଧ୍ୱଂସ ସ୍ତୂପ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ହନୁମାନ ଏହି ପର୍ବତକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚେଇବା ପାଇଁ ଲଙ୍କାକୁ ବୋହି ନେଇଥିଲେ ରାମ ରବଣ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ । ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ହେଇଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କାଳରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଉପଦେଷ୍ଠା ଜାମ୍ବବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପଠେଇ ସେଠାରୁ ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ପାତ୍ର ଆଣିବାକୁ । ହନୁମାନ ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପହଞ୍ଚି ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ଭିତରେ ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ଗଛ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁଁ । ତେଣୁ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତକୁ ଉପାଡି ତାକୁ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ । ସେ ନେଲାବେଳେ ସେଥିରୁ ଗୋଟିଏ ଖଣ୍ଡ ଆକାଶରୁ ସେହି ଜାଗାରେ ପତିତ ହେଲା । ବର୍ତ୍ତମାନର ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ସେହି ଖଣ୍ଡକ ବୋଲି ପୁରାଣ କହେ । ଏହି ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଝରଣା ତଟରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନୃସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିର ତଥା ଦକ୍ଷିଣପଟରେ ଏକ ଏକ ଝରଣା କୁଳରେ ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । 
 

## ଇତିହାସ 
ମହାଭାରତ ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅନୁସାରେ ମହାବୀର ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କର ବଛା ଛାତ୍ର ମାନଙ୍କୁ ଏହି ପର୍ବତର ଅରଣ୍ୟରେ ଶସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିବା ଛାତ୍ରମାନେ ସାରା ଭାରତରେ ପୋଖତ ଯୋଦ୍ଧାର ସମ୍ମାନ ପାଉଥିଲେ । ଚୀନ ଦେଶର ପରିବ୍ରାଜକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପରିଭ୍ରମଣ କରି ଏହାର ସୁନ୍ଦରତା ଉପରେ ତାଙ୍କ ଭ୍ରମଣ ପୁସ୍ତକରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ପର୍ବତ ନିକଟରେ **ପରିମଳ ଗିରି** ନାମକ ଏକ ବୌଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲା । 

## ଜ୍ୟେବ  ବିବିଧତା 
ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପର୍ବତ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଠାରେ Botanical Survey of India ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ହେଇଥିବା ଅନୁଧ୍ୟାନ ଅନୁସାରେ ୨୨୦ ପ୍ରକାର ଦୁର୍ଲଭ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା କଥା ଲେଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମତରେ ଏଠାରେ ୫୦୦ରୁ ବେଶୀ ପ୍ରକାର ର ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବୈଦ୍ୟମାନେ ଏହିସବୁ ଔଷଧ ନିର୍ମାଣ କରି ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । 

ଗନ୍ଧମର୍ଦନ ପର୍ବତର ଜଙ୍ଗଲରେ ମିଳୁଥିବା ଔଷଧ ଯୁକ୍ତ ଯଡି ବୁଟୀ , ପତ୍ର , ଗଛର ବକଳ ବ୍ୟବହାର କରି ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଔଷଧ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏହା ନିକଟରେ ଅନେକ ବେସରକାରୀ ଆୟୁର୍ବେଦିକ କକର୍ମଶାଳା ମନ ଖୋଲିଛି । ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏହା ନିକଟରେ ବରଗଡ ଓ ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲାରେ ୨ଟି ଆୟୁର୍ବେଦିକ କଲେଜ ଖୋଲି ଏହାର ଔଷଧ ଉପରେ ଗବେଷଣାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି । 

ଏହି ଅରନ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ମିଳୁଥିବା ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଉପାଦାନ ମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରି ଡାବର , ଝଣ୍ଡୁ ପରି ବୃହତ ଔଷଧ କମ୍ପାନୀ ମାନଙ୍କୁ ଯୋଗେଇଥାନ୍ତି । 

ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷ୍ୟା 
 ବକ୍ସାଇଟ ଖନନ ପାଇଁ  ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପର୍ବତର ପରିବେଶ ନଷ୍ଟ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ତଥା ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ସଚେତନ ନାଗରିକ ' ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ସମିତି ' ଗଠନ କରି ଏହାର ପରିବେଶର ରକ୍ଷ୍ୟା ପାଇଁ ଅହରହ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରଖିବା ଫଳରେ ଏବେମଧ୍ୟ ଗନ୍ଧମାର୍ଦନର ପ୍ରକୃତିକ ଶୋଭା ଅତୁଟ ରହିଛି । 

 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Gandhamardan revisited 
* An assessment of floristic diversity of Gandhamardan Hill Range, Orissa, India
* Eco Development activities around the Gandhamardhan Hill Range through community participation, to reduce pressure on this ecologically fragile bio-reserve 
* http://archive.unu.edu/unupress/unupbooks/80a03e/80A03E0m.htm United Nations University book on Save Gandhamardan Movement
* http://www.videovolunteers.org/mining-vs-hills-odisha/
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
କାତ୍ୟାୟିନୀ

ଡାହାଣ|thumb
କାତ୍ୟାୟିନୀ ହେଉଛନ୍ତି ନବଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଷଷ୍ଠ ଅବତାର । ନବରାତ୍ର ସମୟରେ କାତ୍ୟାୟିନୀ ରୂପରେ ହିନ୍ଦୁ ଶକ୍ତି ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆରାଧନା କରାଯାଇଥାଏ । ଶକ୍ତି ଉପାସନା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାତ୍ୟାୟିନୀଙ୍କୁ ଶକ୍ତିର ଅବତାର ଦେବୀ ରୂପରେ ବିକଟାଳ ତଥା ଶକ୍ତିମୟୀ ରୂପରେ ଭଦ୍ରକାଳୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ଅବତାରରେ ଉପାସନା କରାଯାଇଥାଏ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୨ୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରଚିତ ପତଞ୍ଜଳିଙ୍କ ମହାଭାଷ୍ୟରେ ଏହା ଉଲ୍ଲିଖିତ ରହିଛି । 
ଯଦୁର୍ବେଦ ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣରେ ଅରଣ୍ୟକଖଣ୍ଡରେ କାତ୍ୟାୟିନୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ସେଥିରେ କାତ୍ୟାୟିନୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଆପେ ଆପେ ସୃଷ୍ଟି ହେଇଥିବା କଥା ଜଣାପଡେ । ଦାନବ ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ସେ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସିଂହ ବାହନ ଆରୋହଣ କରି ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ବିଜଯ ଉତ୍ସବ  ସମୟକୁ ବିଜୟାଦଶମୀ ବା ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ପ୍ରାଚୀନ ବିଦ୍ୱାନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଋଷିଙ୍କଦ୍ୱାରା ୪୦୦/୫୦୦ ମସିହାରେ ରଚିତ ସଂସୃତ ମହାକାବ୍ୟର '***ଦେବୀ ଭାଗବତ ପୁରାଣ*** ଓ ***ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟମ ଖଣ୍ଡ***ରେ କାତ୍ୟାୟିନୀଙ୍କ ଉପରେ ବିଶଦ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିର ପ୍ରଭାବ ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ତଥା ତାନ୍ତ୍ରିକ ଲିପି ମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ୧୦ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲିଖିତ କାଳୀକା-ପୁରାଣରେ ଉଡ୍ଡୀଯାନ ବା ଉଡ୍ରଦେଶ ( ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଶା )କୁ ମହାଦେବୀ କାତ୍ୟାୟିନୀ ଓ ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ ବୋଲି ଉଲ୍ଲିଖିତ ରହିଛି । 

ହିନ୍ଦୁ ଯୋଗ ଓ ତନ୍ତ୍ର ସାଧନାରେ କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ଷଷ୍ଠ ଅଜ୍ନ ଚକ୍ର ବା ତୃତୀୟ ନୟନ ଚକ୍ର ହିସାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ତାଙ୍କର ଆଶିଷ ଭିକ୍ଷ୍ୟା କରାଯାଇଥାଏ । 

### ପୌରାଣିକ ଗାଥା 
ପୁରାତନ ଲୋକ କଥା ହିସାବରେ  କାତ୍ୟାୟିନୀ, କାତ୍ୟାୟନ ଋଷିଙ୍କ ଝିଅ ହିସାବରେ ଜନ୍ମ ହେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ କାଳିକା ପୁରାଣରେ ଋଷି କାତ୍ୟାୟନ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଦେବୀ ଭାବରେ ଉପାସନା କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ  କାତ୍ୟାୟିନୀ ନାମରେ ପରିଚିତି ମିଳିଥିଲା । ସେ ଯାହା ହଉ ସେ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ନବରାତ୍ରର ଷଷ୍ଠ ଦିବସରେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି । 
ଡାହାଣ|thumb|250x250_pixel| ସଂସ୍କୃତରେ ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଉପରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ପାଣ୍ଡୁଲିପି
ବାମନ ପୁରାଣରେ ମଧ୍ୟ କାତ୍ୟାୟିନୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ବିଶଦ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ଦାନବ ମହିଷାସୁରର ଅତ୍ୟାଚାର ପୃଥିବୀର ସାଧୁ ସନ୍ଥ ତଥା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଅସହ୍ୟ ହେଇଯିବାରୁ ଦେବତାମାନେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ , ବ୍ରହ୍ମା , ଶିବ ତଥା ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଡକାଇ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମିଳିତ ଶକ୍ତି ନୟନର ପ୍ରଖର ଜ୍ୱଳିତ ଶିଖା ହିସାବରେ ପ୍ରେରଣ କରି କାତ୍ୟାୟିନୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କଲେ । ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ପାଇବା ସହ ସେ ୧୮ଟି ହାତ ମଧ୍ୟ ପାଇଲେ । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର , ଶିବ ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ , ବରୁଣ ତାଙ୍କର ଶଙ୍ଖ , ଅଗ୍ନି ଦେବ  ତାଙ୍କର  ଶିଖା , ବାୟୁଦେବତା ତାଙ୍କର ବତାଶ , ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଦେବ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବା ଅସ୍ର କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କାଲେ । ଏହି ସବୁ ଶକ୍ତି ବଳରେ ବଳୀୟାନ ହେଇ କାତ୍ୟାୟନୀ ଅସୁର ମାନଙ୍କ ରାଜା ମହିଷାସୁର ସାଙ୍ଗରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ବଧ କଲେ । 

 

### ଆରାଧନା 
ଭାଗବତ ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ କାତ୍ୟାୟିନୀଙ୍କ ଉପାସନା ରାମାୟଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମାର୍ଗଶିର ମାସରେ ହଉଥିଲା । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅବତାରରେ ଥିଲା ସମୟରେ ଗୋପପୁରରେ ମଧ୍ୟ ମା' ଦୂର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା । 

### ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର 
* ବୃନ୍ଦାବନର ଶ୍ରୀ କାତ୍ୟାୟିନୀ ପୀଠ
* ଶ୍ରୀ କାତ୍ୟାୟିନୀ ବନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଅଭେରସା , କର୍ଣ୍ଣାଟକ 
* ଛତରପୁର ମନ୍ଦିର , ଦିଲ୍ଲୀ 
* ଶ୍ରୀ କାତ୍ୟାୟିନୀ ମନ୍ଦିର,  କେରଳ
* ଶ୍ରୀ କାତ୍ୟାୟିନୀ , କୋଲାପୁର , ମହାରାଷ୍ଟ୍ର  
* ଶ୍ରୀ କାତ୍ୟାୟିନୀ  ମନ୍ଦିର ମାଉଣ୍ଟ ଅବୁ 
* ଶ୍ରୀ କାତ୍ୟାୟିନୀ ଆମ୍ମାନ ମନ୍ଦିର ଥଞ୍ଜାଭୁର, ତାମିଲନାଡୁ 

### ଆଧାର ସବୁ 
ଡାହାଣ|thumb|250x250_ପିକସେଲ| ସଂସୃତରେ ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଉପରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ପାଣ୍ଡୁଲିପି

### ବାହ୍ୟ ଆଧାର ସବୁ 
* Katyayani Peeth, Vrindavan
* Eulogy to Katyayani, ascribed to Pandava Brothers from Devi Purana
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ହାଇପରକାଲେମିଆ

**ହାଇପରକାଲେମିଆ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Hyperkalemia**, ବା **hyperkalaemia**) ଶବ୍ଦଟି ରକ୍ତରେ ପୋଟାସିଅମ (potassium ବା K+) ସ୍ତର ଅଧିକ ଥିଲେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ&nbsp;। ଏଥିରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । କେତେକ ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ହାଇପରକାଲେମିଆ ହୋଇପାରେ ଯଥା:- ସ୍ପାଇରୋନୋଲାକ୍ଟୋନ, ଏନଏସଏଆଇଡି (NSAIDs) ଓ ଆଞ୍ଜିଓଟେନସିନ କନଭର୍ଟିଙ୍ଗ ଏଞ୍ଜାଇମ ଇନହିବିଟର (angiotensin converting enzyme inhibitor) । ରକ୍ତରେ ସ୍ତର ଅଧିକ ହେଲେ ଇସିଜିରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ପାରିବ ।

ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାହାର ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଥମେ ଆରମ୍ଭ କରିବା ସ‌ହ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ (intravenous fluids), ଫୁରୋସେମାଇଡ (furosemide), କ୍ୟାଲସିଟୋନିନ (calcitonin) ବା ପାମିଡ୍ରୋନେଟ (pamidronate) ଦିଆଯାଏ । ଫୁରୋସେମାଇଡ ଉପକାରର ବିଶେଷ ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ । ଅତି ଅଧିକ ସ୍ତରର ପଟାସିଅମ ଥିଲେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଆଡମିଶନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାରେ ଉପଶମ ନ ହେଲେ ହେମୋଡିଆଲିସିସ (Hemodialysis) ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ ।  ଭିଟାମିନ ଡି ଟକ୍ସିସିଟି ଥିଲେ ସ୍ଟିରଏଡ ଉପକାରୀ ହୋଇପାରେ । ଏହା ସ‌ହିତ ସାଧାରଣତଃ ହାଇପରକ୍ୟାଲସେମିଆ ଦେଖାଯାଏ । ପ୍ରତି ୧୦୦୦ଲୋକରେ ୧ରୁ ୭ଜଣଙ୍କର **ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ** ଥାଏ ଓ ୨.୭% ଲୋକଙ୍କର ହାଇପରକ୍ୟାଲସେମିଆ ସ‌ହ  କର୍କଟ ରୋଗ ଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କୀର୍ତନିଆ ବନ୍ଦର , ଓଡିଶା

**କୀର୍ତନିଆ ବନ୍ଦର** , ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ବହିଯାଉଥିବା । ସୁବର୍ଣରେଖା ନଦୀର ମୁହାଣଠାରେ ଗଭୀର ଜଳ ଥିବା ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ .
 

## ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ 
ଦୀର୍ଘ ୪୦ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଶାରେ କେବଳ ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ବୃହତ ବନ୍ଦର ହିସାବରେ ଥିବା ସହ ଗୋପାଳପୁରଠାରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ପୋତାଶ୍ରୟ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଚିତ୍ର ବଦଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା । .

ଓଡ଼ିଶାର ସମୁଦ୍ର ତଟ ଦୀର୍ଘ ୪୮୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଏହି ତଟ ମଧ୍ୟରୁ ୧୩ ଜାଗାକୁ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରା ଯାଇଛି । ବେସରକାରୀ ସହାୟତାରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ମାନଙ୍କରେ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ୨୦୦୪ ମସିହାରୁ ନୂତନ ବନ୍ଦର ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ଏଠି ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । 

ଏହି ନୀତି ଅନୁସାରେ ଧାମରାଠାରେ ଏକ ବୃହତ ବନ୍ଦର ସହ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରେଖା ମୁହାଣରେ କୀର୍ତନିଆ ବନ୍ଦରର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଏହା ସହିତ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଅସ୍ତରଙ୍ଗ ବନ୍ଦର ଓ ଭଦ୍ରକ ନିକଟସ୍ଥ ଚୂଡାମଣି ବନ୍ଦର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲେ ଓଡ଼ିଶା ଦେଶରେ ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଆମଦାନୀ , ରପ୍ତାନି କରୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେବ । ସମଦ୍ରା ତଟ ନ ଥିବା ନିକଟବର୍ତୀ ରାଜ୍ୟ, ଯଥା   ଛତିଶଗଡ଼ , ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ , ଝାରଖଣ୍ଡ , ବିହାର ଆଦି ମଧ୍ୟ ଏହି ସବୁ ବନ୍ଦର ଦେଇ ଆମଦାନୀ ଓ ରପ୍ତାନି କରି ପାରିବେ । 

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
କୀର୍ତନିଆ ବନ୍ଦରର ଅବସ୍ଥିତି ହେଲା   

## ବନ୍ଦର ଉନ୍ନୟନ 
କୀର୍ତନିଆ ବନ୍ଦରର ଉନ୍ନତିକରଣ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଚେନ୍ଣେଇସ୍ଥିତ କ୍ରିଏଟିଭ୍ ବନ୍ଦର ଉନ୍ନୟନ କମ୍ପାନୀ ସହ ୫୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ରାଜିନାମା କରିଛନ୍ତି । ଏହି ରାଜିନାମା ଭିତରେ ବନ୍ଦରର ନିର୍ମାଣ ସହ ପରିଚାଳନା , ବନ୍ଦରକୁ ରେଳ ପଥ ସଂଯୋଗ , ଜାତୀୟ ରାଜପଥ NH -୫ରୁ ସଡକପଥ ସଂଯୋଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ବନ୍ଦର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ଏହା ଦେଇ ବାର୍ଷିକ ୧ କୋଟି ଟନର ପରିବହନ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରୁ ହେଇ ପାରିବ । 

ତେବେ କିଛି ଆଇନଗତ ବିବାଦ ଗ୍ରସ୍ତ ହେଇପଡିଥିବାରୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର କାମ ଧିମେଇ ଯାଇଛି । 

## ଆଧାର ସବୁ 
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ଭୌଗଳିକ ମୁଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସଙ୍ଗସମୂହ
ମିଲନ (୧୯୬୭ର ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)

**ମିଲନ , **ଏକ ୧୯୬୭ରେ ନିର୍ମିତ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମ ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ମୂଳ ତେଲୁଗୁ ଫିଲ୍ମ ' ମୁଗା ମନସୁଲୁ "ର ଭାଷାନ୍ତରିକରଣ ନିର୍ମାଣ ଥିଲା । ଏହି ଫିଲ୍ମ ସୁବା ରାଓଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ଏଲ॰ ଭି ॰ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନାରେ ହେଇଥ୍ଯିଲା । ଜନପ୍ରିୟ ଓ ପୁରସ୍କୃତ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପ୍ୟାରେଲାଲଙ୍କ ଚମତ୍କାର ଭାବେ ଆକର୍ଷକ ସଙ୍ଗୀତ ଥିବା ଏହି ଫିଲ୍ମର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ସବୁରେ ସୁନୀଲ ଦତ୍ତ , ନୂତନ , ପ୍ରାଣ ଓ ଦେବେନ ବର୍ମା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଫିଲ୍ମର ଔ ଏକ ନୂତନତ୍ୱ ହେଲା ଯେ ଏହା ହିନ୍ଦୁ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିବା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନେଇ ଆଧାରିତ କାହାଣୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 

## କାହାଣୀର ସାରାଂଶ 
## ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ 
'ଗୋପୀ' ଭୂମିକାରେ ସୁନୀଲ ଦତ୍ତ 

'ରାଧା' ଭୂମିକିଆରେ ନୂତନ

'ଗୌଡ଼ିୟ ' ଭୂମିକାରେ ଯମୁନା 

'ରାଧାଙ୍କ ମାମୁଁ' ଭୂମିକାରେ ପ୍ରାଣ

'ରାଧାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ' ଭୂମିକାରେ ଦେବେନ ବର୍ମା 

## ଗୀତ ଓ ସଂଗୀତ 
ମିଲନ ଫିଲ୍ମର ବହୁଳ ଜନପ୍ରିୟତାର ଅନ୍ୟତମ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ତାହାର ବହୁତ ମଧୁର ସଂଗୀତା ଓ ଭାବମୟ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ଗୀତ ସବୁ । ଆନନ୍ଦ ବକ୍ସି ଲେଖିଥିବା ଗୀତ ସବୁ ଏତେ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା ଯେ ଆଜିଯାଏ ତାହା ଲୋକପ୍ରିୟ ରହିଛି ଓ ଏବେ ଭି ଲୋକେ ଶୁଣୁଛନ୍ତି ।ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପ୍ୟାରେଳାଲଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଅତି ଉତ୍ଛ କୋଠିର ଥିଲା ।  ମୁକେଶ ଓ ଲତା ମଙ୍ଗେସ୍ଜ୍କରଙ୍କ କଣ୍ଠଦାନ ଭି ଏହି ଫିଲ୍ମରେ ଖୁବ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା ।  ଫିଲ୍ମରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ୧୧ଟି ଜକ ଗୀତ ସେ ସମୟରେ ବହୁଳ ଆଦୃତ ହେଇଥିଲା ।   

## ପୁରସ୍କାର ସମୂହ 
* ଫିଲ୍ମଟି ପାଇଁ ନୂତନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ , ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପ୍ୟାରେଲାଲ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଗୀତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ , ଯମୁନା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହ ଅଭିନେତ୍ରୀ ହିସାବରେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର ସବୁ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Internet Movie Database

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୭ର ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର
କାର୍ତ୍ତିକେୟ ମନ୍ଦିର

କାର୍ତିକେୟ ମନ୍ଦିର, ପେହୋୱା, ଉତ୍ତର ଭାରତର ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟର ପେହୋୱା ସହରରେ ଥିବା ଏକ ପୁରାତନ ମନ୍ଦିର । ଏହା ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୫ ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିବାର ଜଣାପଡେ । କର୍ତିକେୟ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଜଣେ ଜଣା ଶୁଣା ଦେବତା । ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ ନାମ ସେନ୍ଥିଳ, ସରବଣ, ସ୍କନ୍ଧ , ଅରୁମୁଗମ ,ବା ଷଣମୁଖ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହା ଯାଇଥାଏ । ଏକ ସମୟରେ  ରାଜୁତି କରୁଥିବା କୁଶାଣମାନେ କର୍ତିକେୟ ବା ସ୍କନ୍ଧଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ଥିବା ମୁଦ୍ରାର ପ୍ରଚଳନ କରିଥିବା ଜଣା ପଡେ । ଆନ୍ଧ୍ର ଓ ଗୁପ୍ତ ରାଜୁତି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କର୍ତିକେୟଙ୍କ ଉପାସନା ପ୍ରଚଳିତ ଥିବାର ଜଣା ପଡେ । 

## ପୌରାଣିକ ଗାଥା 
ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ମହାଦେବ ଶିବ ପ୍ରଥମେ ସତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସତୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନତୁଣୀ ଓ ଦକ୍ଷ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ଦକ୍ଷ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ମୂଳରୁ ପସନ୍ଦ କରୁ ନ ଥିଲେ । ଶିବ ଅନାଶକ୍ତି, ଧ୍ୱଂଶ କାରିତାର ଦୃଶ୍ୟାନ୍ତ ଦେବତା  ହେଇଥିବାରୁ ଓ ସେ ଶ୍ମଶାନରେ ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବାରୁ , ତଥା ନିଜେ କିଛି ଭି ସମ୍ପତ୍ତି ନ ରଖି ଏପରିକି ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଶିବଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ବିବାହ କରେଇବାକୁ ଦକ୍ଷ୍ୟ ଆରାଜି ଥିଲେ । ତେବେ ସତୀ ନିଜେ ଶିବଙ୍କୁ ବହୁତ ଭକ୍ତି ସହ ବିବାହ କଲେ । ତେଣୁ ଦକ୍ଷ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ଏକ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ ସର୍ବ ସମ୍ମୁଖରେ ଅପମାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ । ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଅପମାନ ସହ୍ୟ କରି ନ ପାରି ସତୀ ଆତ୍ମଦାହ କଲେ । ଏହା ଜାଣିଲା ପରେ ଶିବଙ୍କ ଚର ଭାବରେ ଥିବା ଗଣମାନେ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ନଷ୍ଟ କଲେ । ଶିବ ଔ ବିବାହ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି କହିଲେ । ସେ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ ତପସ୍ୟାରେ ମଗ୍ନ ରହିଲେ । 
 ଏଣେ ତାଡକ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ , ଯିଏ କେବଳ ଶିବଙ୍କ ପୁତ୍ର ହାତରେ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇପାରିବା ବୋଲି ବାର ପାଇଥିବା ହେତୁ ନିଜେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଆମର ରହିପାରିବ ଭାବି ତାର ଉତ୍ପାତ ଆରମ୍ଭ କଳା । 
  ତାଡକକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ସନ୍ତାନ ହେବା ଜରୁରୀ ଥିଲା । ତେଣୁ ସବୁ ଦେବତାମାନେ କାମଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରବର୍ତାଇଲେ ଶିବଙ୍କ ମନରେ କାମନାର ଉଦ୍ରେକ କରେଇ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବାକୁ । ଶିବ କିନ୍ତୁ ଏ କଥା ଜାଣି ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ନୟନ ଖୋଲି କାମଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂଶ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ । କିନ୍ତୁ ଦେବତା ଗଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଶିବ ଏହି ଉଦ୍ୟମରୁ ବିରତ ହେଇ ତୃତୀୟ ନଯନା ନିର୍ଗତ ଅଗ୍ନି  କୁ ଅଗ୍ନି ଦେବାଙ୍କୁ ଦେଲେ । ଅଗ୍ନି ଦେବା ତାହା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଦେବା ପରେ ସେଥିରୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଛଡମୁଖ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଜାତ ହେଲା । ସେହି ହେଲେ ଦେବତା କାର୍ତିକେୟ । ବାଳକ ଅବସ୍ଥାରେ ହିଁ ସେ ତାଡକ ଦାନବକୁ ବଧ କାଲେ । 

ଅବସ୍ଥିତି 
ପେହୋୱା ମନ୍ଦିର ଦିଲ୍ଲୀଠାରୁ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର ଓ ପଞ୍ଜାବର କର୍ନାଲ ସହରରୁ ୬୦ କିଲୋମିଟର ଦୂର । ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ପଞ୍ଜାବ ଓ ହରିୟାନାର ସୀମା ପାଖରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

## ନିୟମ ସବୁ 
ଦେବତା କର୍ତିକେୟ ବ୍ରମ୍ହଚାରୀ ହେଇଥିବା ଯୋଗୁଁ କାର୍ଟିକେୟଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ନାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ନିଷେଧ ହେଇଥାଏ । ଚତୁର୍ମାସ ସମୟରେ କର୍ତିକେୟଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ କଠୋର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । କୁହାଯାଏ କର୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଭକ୍ତ ଜୀବନରେ କେବେ ହାରି ଯାଏ ନାହିଁ । 

## References 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା
ପ୍ରକାଶ ପାଦୁକୋନ

ପ୍ରକାଶ ପାଦୁକୋନ ( ଜନ୍ମ ୧୦ ଜୁନ ୧୯୫୫) ଜଣେ ପ୍ରାକ୍ତନ ଭାରତୀୟ ବେଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି । କର୍ଣାତକରେ ଜନ୍ମିତ ଏହି ଖେଳାଳି ଦେଶ ପାଇଁ ବହୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଜିତିବା ସହ ଦେଶ ଭିତରେ ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଖେଳ ଜଗତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ଦିଅ ଯାଉଥିବା  ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ପାଇଥିଲେ । ପରେ ୧୯୮୨ରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସମ୍ମାନଜନକ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ ।  

## ଜୀବନ 
କର୍ଣାଟକର ପାଦୁକୋନ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରକାଶ ଉଜ୍ଜଳାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ ଦୀପିକା ଓ ଅନିଶା ଅଛନ୍ତି । ଦୀପିକା ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମର ଜଣେ ଆଗଧାଡିର ଅଭିନେତ୍ରୀ । କିନ୍ତୁ ଅନିଶା ଜଣେ ଗଲ୍ଫ ଖେଳାଳି । ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରକାଶ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ସାନ ଝିଅ ଅନିଶାଙ୍କ ସହ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ରହନ୍ତି । 

## ଖେଳ ଜୀବନୀ 
ପିତା ରମେଶ ପାଦୁକୋନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷିତ ଓ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ପ୍ରକାଶ ବେଡମିଣ୍ଟନ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଇଥିଲେ ।  

ନିଜ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣାଟକରେ ସେ ଜୁନିୟର ସ୍ତରରେ ୧୯୬୨ରେ ଖେଳିବା ପରେ ସେ ୧୯୭୨ରେ ଜାତୀୟ ଜୁନିଅର ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ ହିଁ ସେ ସିନିୟର ଚମ୍ପିୟାନ ମଧ୍ୟ ହେଇ ଚମକ ଖେଳାଇ ଦେଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ୭ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସେ ଜାତୀୟ ଚମ୍ପିୟାନ ରହିଥିଲେ । ୧୯୭୮ କମନୱେଲଥ ଖେଳରେ ଭାରତ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଆଣିଥିଲେ । ୧୯୮୦ରେ ଡାନିସ ଓପନ , ସୁଇସ ଓପନ , ଓ ପରେ ସମ୍ମାନଜନକ " All England Open "ଜିତିଥିଲେ । 

## ଅନ୍ୟ ଅବଦାନ 
ସକ୍ରିୟ ଖେଳରୁ ୧୯୯୧ରେ ଅବସର ନେବା ପରେ ପ୍ରକାଶ ଭାରତୀୟ ବେଦମିଣ୍ଟନ ଆସୋସିଏସନର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ହିସାବରେ ଖେଳର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରଖିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ବେଦମିଣ୍ଟନ ଜାତୀୟ ଦଳର କୋଚ ହିସାବରେ ୧୯୯୩ରୁ ୧୯୯୬ ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।  

### ଅଲିମ୍ପିକ ସ୍ୱରନା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ 
ଅବସର ନେବା ପରେ ପ୍ରକାଶ ତରୁଣ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ଶାହିତ କରି ସେମାନେ ଯେପରି ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅଲିମ୍ପିକ ପରି ଟୁର୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ପାଇ ପାରିବେ ସେଥିପାଇଁ ନିରଳସ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରଖିଲେ । ଏଥି ପାଇଁ ସେ ବିଲିଆର୍ଡ ଚମ୍ପିୟାନ ଗୀତ ଶେଠୀଙ୍କ ସହ ମିଶି " Olympic Gold Quest " ନାମକ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଢିଛନ୍ତି । 

## Major achievements 
## References
୨୦୧୬ କବାଡି ବିଶ୍ୱ କପ

୨୦୧୬ କବାଡି ବିଶ୍ୱ କପ, ସାଧାରଣ ଶୈଳୀର କବାଡି ପାଇଁ ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱ କପ , ବର୍ତ୍ତମାନ ଅକ୍ଟୋବର ୭ରୁ ୨୨ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଅହମଦାବାଦ ସହରରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ କବାଡି ମହାସଂଘ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ଚାଲିଛି । ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱର ୧୨ଟି ଦେଶ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି । 

## ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଦେଶ ସମୂହ 
thumb|843x843_ପିକସେଲ|୨୦୧୬ ବିଶ୍ୱ କପ କବାଡିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥିତି ମାନଚିତ୍ର ରେ

## ପ୍ରାଙ୍ଗଣ 
ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଲିଥିବା ବିଶ୍ୱ କପ କବାଡି ଅହମଦାବାଦସ୍ଥିତ ନୂତନ ନିର୍ମିତ ଏକ ଆଭ୍ଯନ୍ତରୀଣ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଚାଲିଛି ଯାହାକୁ 'ଆରେନା " ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ । ୪୦୦୦ ଦର୍ଶକ ବସି ଉପଭୋଗ କରିପାରୁଥିବା ଏହି ଷ୍ଟାଡିଉମ କବାଡି ପାଇଁ ନିର୍ଧାରିତ ମାନକ ଅନୁସାରେ ନିର୍ମିତ .

ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରାରେ କବାଡିର ସ୍ଥିତି 

ଭାରତରେ କବାଡି ବହୁ କାଳରୁ ପ୍ରଚଳିତ ଲୋକ କ୍ରୀଡ଼ା ଭାବରେ ରହିଥିବାବେଳେ , ଏହା କ୍ରମଶ ନିକଟବର୍ତୀ ଉପମହାଦେଶୀୟ ଦେଶ ସମୂହରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । କ୍ରମେ ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁ ପ୍ରାନ୍ତର ଦେଶ , ଇଂଲଣ୍ଡ , ଆମେରିକା , ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ , ଇରାନ , କୋରିଆ , ଜାପାନ , ଚୀନ , ଅର୍ଜେଣ୍ଟିନା ,ପୋଲାଣ୍ଡ  ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଆଦୃତ ହେଲାଣି । ଏହା ଏକ ସରଲ ଖେଳ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହେଇଥାଏ ଓ ଏହା ଖେଳିବାକୁ  କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉପକରଣର ଆବଶ୍ୟକତା ହେଇ ନ ଥାଏ । ଏହା ଯେ କୌଣସି ସମତୁଲ ପ୍ରାନ୍ତରରେ ଖେଳା ଯାଇପାରେ । 

## ସଂକେତ ଚିତ୍ର 
ଏହି ବିଶ୍ୱ କପ ପାଇଁ ସଂକେତ ହିସାବରେ ଗିରନାରର ସିଂହ ଚିତ୍ର ଥାଇ ଏକ ସଂକେତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଏହି ମାସ୍କଟ ଭରତ ସରକାରଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ା ମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜଯ ଗୋୟେଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ରେ ଉଦ୍ ଘାଟିତ ହେଇଥିଲା । 

## ପ୍ରସାରଣ 
; ଟେଲିଭିଜନ 
; ଏହି ପ୍ରତୋଗୀତାକୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପି ଲୋକମାନେ ଦେଖିପାରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରୀଡ଼ା ଚ୍ୟାନେଲ ଜରିଆରେ ଏହାର ଖେଳ ସବୁର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଉଛି । 

## ଖେଳସୁଚି 
### ଗ୍ରୁପ ସ୍ତର 
**ପଏଣ୍ଟନିୟମ **

#### Pool A 
: &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Qualified for semifinals

#### Pool B 
### ଫାଇନାଲ 
## ଆଧାର ସବୁ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* Kabaddi World Cup 2016 Everything you need to know

ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳ