ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦର

**ପାରୋ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Paro International Airport**, ଯୋଂଗ୍‍ଖା ଭାଷାରେ **སྤ་རོ་གནམ་ཐང༌**, ଉଚ୍ଚାରଣ - *ପାରୋ ଗ୍ନାମ୍ ଥାଂଗ୍*) ଭୁଟାନର ଚାରୋଟି ବିମାନ ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଏବଂ ଦେଶର ଏକମାତ୍ର ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର । ଏହାର IATA ବିମାନ ବନ୍ଦର କୋଡ଼୍ ହେଉଛି PBH ଓ ଏହାର ICAO ବିମାନ ବନ୍ଦର କୋଡ଼୍ ହେଉଛି VQPR । ପାରୋ ସହରରୁ ଏହା ୬ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ପାରୋ ଛୁ ନଦୀର ଏକ ଗଭୀର ଉପତ୍ୟକାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ପର୍ବତ ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦୦ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚ । ତେଣୁ ପାରୋରେ ବିମାନ ଅବତରଣ ଓ ଆରୋହଣ କଷ୍ଟକର । ବିଶ୍ୱରେ ଏହାକୁ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକ କଷ୍ଟକର ବିମାନ ବନ୍ଦର ବୋଲି ଗଣନା କରାଯାଇଥାଏ । ୨୦୧୧ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ପାରୋରେ ବିମାନ ଚଳାଚଳ କରିବା ପାଇଁ ୧୨ରୁ କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ ଅତି କୁଶଳୀ ବିମାନ ଚାଳକଙ୍କ ପାଖରେ ଅନୁମତି ପତ୍ର ରହିଥିଲା ।

ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭଲ ପାଣିପାଗ ଓ ମାନକ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟତା ଥିଲେ ହିଁ ପାରୋରେ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ହୋଇଥାଏ । ଏହି କାରଣରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ସମୟରେ ହିଁ ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ବିମାନ ଅବତରଣ ବା ଆରୋହଣ କରାଯାଇଥାଏ । ୨୦୧୧ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାରୋ ଭୁଟାନର ଏକ ମାତ୍ର ବିମାନ ବନ୍ଦର ଥିଲା । ସଡ଼କ ପଥରେ ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ ପହଞ୍ଚି ହେବ । ପାରୋ ସହରରୁ ବିମାନ ବନ୍ଦରର ଦୂରତା ୬ କିଲୋମିଟର । ଭୁଟାନର ରାଜଧାନୀ ଥିମ୍ପୁରୁ ପାରୋ-ଥିମ୍ପୁ ସଡ଼କରେ ୫୪ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କଲେ ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିହେବ । 

## ଇତିହାସ 
thumb|250x250_ପିକସେଲ|ବିମାନ ବନ୍ଦରର ଅଭ୍ୟନ୍ତର (୨୦୧୧ର ଫଟୋ ଚିତ୍ର)
thumb|250x250_ପିକସେଲ|ବାଆଁ|ଡ୍ରୁକ୍ ଏୟାର୍‍ର ଏୟାର୍ ବସ୍ ଏ୩୧୯-୧୧୫ ବିମାନଟିଏ ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ଅବତରଣ କରିଥିବା ସମୟର ଚିତ୍ର (୨୦୦୬ ମସିହାର ଫଟୋ)
୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସୀମା ସଡ଼କ ସଂସ୍ଥା (Indian Border Roads Organisation) ପାରୋ ଉପତ୍ୟକାରେ ଏକ ଏୟାର୍ ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ (କେବଳ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ସଡ଼କ) ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା । ଭୁଟାନର ରାଜ ସରକାର ଭାରତୀୟ ସେନାଠାରୁ କୌଣସି ସହାୟତା ଚାହିଁଲେ ହେଲିକପ୍ଟର ଯୋଗେ ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ ହେଉଥିଲା । ୧୯୮୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ୫ ତାରିଖରେ ଭୁଟାନର ଶାସକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବିମାନ ସେବା କମ୍ପାନୀ ଡ୍ରୁକ୍ ଏୟାର୍‍ର ସ୍ଥାପନା କଲେ । 

ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଏକ ଗଭୀର ଉପତ୍ୟକାରେ ଓ ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ପ୍ରାୟ ୭୩୩୨ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦୦ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚ । ପରେ ୩୯୦୦ ଫୁଟ୍ ଲମ୍ବା ଏକ ବିମାନ ସଡ଼କ (ରନ୍ ୱେ) ନିର୍ମାଣ କରି ଏକ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । କେଉଁ ପ୍ରକାରର ବିମାନ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଯୋଗ୍ୟ ତାହା ଭୁଟାନ ସରକାରଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଦିଆଗଲା । ୧୮-୨୦ଟି ଯାତ୍ରୀ ବସି ପାରିବା ଭଳି STOL କ୍ଷମତା, ଉଚ୍ଚା ସର୍ଭିସ୍ ଛାତ, ଅଧିକ ହାରରେ ଆରୋହଣ କ୍ଷମତା ଓ ଅଧିକ ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ବିମାନ ହିଁ ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦର ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ବୋଲି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା । ବିନା ଇନ୍ଧନ ଭରି ଓ ଅତି କମ୍ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣରେ ବିମାନଟି ୧୨୦୦ କିଲୋମିଟରର କଲିକତା-ପାରୋ-କଲିକତା ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେବା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ବୋଲି ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଗଲା । ଭିତ୍ତିଭୂମି ଅଭାବରୁ ପାରୋରେ ବିମାନର ତ୍ରୁଟି ମରାମତି କରିବା କଷ୍ଟକର ବୋଲି ଏପରି ଆବଶ୍ୟକତା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବେ ୧୯୭୮ରୁ ୧୯୮୦ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ତିନି ପ୍ରକାରର ବିମାନ ଉଡ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଗଲା କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ବିମାନ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତାଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୬ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ଭୁଟାନର ସରକାରଙ୍କ ବିମାନ ସେବା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପୂର୍ବରୁ ଡ୍ରୁକ୍ ଏୟାର୍ ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦରର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଓ ସେବା ପରିଚାଳନାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିଲା ।

୧୯୯୦ ମସିହାରେ ପାରୋର ବିମାନ ପଥର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୪୬୦୦ ଫୁଟ୍‍ରୁ ୬୪୪୫ ଫୁଟ୍ ସଂପ୍ରସାରିତ କରାଗଲା ଓ ଓଜନିଆ ବିମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିମାନ ପଥକୁ ବଳିଷ୍ଠ ଓ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ କରାଗଲା । ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପାରୋ ବିମାନବନ୍ଦର ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ଏଠାରେ ଏକ ହ୍ୟାଙ୍ଗର ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା ।

୧୯୮୮ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଡ୍ରୁକ୍ ଏୟାର୍‍ର ପ୍ରଥମ ବିଏଇ ୧୪୬-୧୦୦ ଜେଟ୍ ବିମାନ ପାରୋକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଡ୍ରୁକ୍ ଏୟାର୍ ବିଏଇ ୧୪୬ ଇଞ୍ଜିନ୍‍ ବଦଳରେ ନୂଆ ବିମାନ ଆଣିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା । ୨୦୦୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୯ ତାରିଖରେ ପାରୋରେ ଏୟାର୍‍ବସ୍ ଏ୩୧୯-୧୦୦ ବିମାନ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ।

ପାରୋରୁ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଉଡ଼ାଣ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ୨୦୧୦ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ବୁଦ୍ଧ ଏୟାର୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ଘରୋଇ ବିମାନ କମ୍ପାନୀ ତାଶି ଏୟାର୍ ୨୦୧୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରୁ ବିମାନ ସେବା ଯୋଗାଇଥିଲା । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ପାରୋ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ୧୮୧୬୫୯ ଯାତ୍ରୀ ବିମାନ ସେବାର ସୁବିଧା ଲାଭ କରୁଥିବାର ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।  ୨୦୧୮ ମସିହା ବେଳକୁ ୬୭୬୧ ବିମାନ ଓ ୩୯୭୫୯୯ ଯାତ୍ରୀ ଏହି ବିମାନ ବନ୍ଦରରୁ ସେବା ପାଉଥିବା ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ରହିଥିବା ବିମାନ ଟ୍ୟାକ୍ସିୱେ ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ଆଉ ଏକ ବିମାନ ଟ୍ୟାକ୍ସିୱେ ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା ଯେପରିକି ପ୍ରତିଦିନ ୫୦ଟି ବିମାନ ଚଳାଚଳ ହୋଇପାରିବ ।

## ବ୍ୟବସ୍ଥା 
ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ପିଚୁ ପଡ଼ିଥିବା ଗୋଟିଏ ପକ୍କା ବିମାନ ସଡ଼କ (ରନ୍ ୱେ) ରହିଛି ।

## ସକ୍ରିୟ ଏୟାର୍ ଲାଇନ୍ସ ଓ ବିମାନ ସେବା 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଗେଲେଫୁ ବିମାନ ବନ୍ଦର
* ଭୁଟାନ
* ଥିମ୍ପୁ

## ଆଧାର 
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ 
*BBC World feature on landing at Paro Airport
*