open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ରେଳ ଇଞ୍ଜିନ କାରଖାନା

**ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ରେଳ ଇଞ୍ଜିନ କାରଖାନା** (ବଙ୍ଗଳା:চিত্তরঞ্জন লোকোমোটিভ ওয়ার্কস) ଏକ ସରକାରୀ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ରେଳ ଇଞ୍ଜିନ ନିର୍ମାଣ କାରଖାନା । ଏହା ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଅସାନସୋଲଠାରେ ସ୍ଥାପିତ । ଏହା ପୃଥିବୀର ସର୍ବବୃହତ ରେଳ ଇଞ୍ଜିନ ନିର୍ମାଣ କାରଖାନା । 
thumb|WAP5 ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ରେଳ ଇଞ୍ଜିନ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ରେଳ ଇଞ୍ଜିନ କାରଖାନାରେ ନିର୍ମିତ

## ବିବରଣୀ 
୧୯୫୦ ମସିହାରେ ଏହି ଶିଳ୍ପାନୁଷ୍ଠାନ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଇଥିଲା ଓ ତାହାକୁ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଲୋକୋମୋଟିଭ କାରଖାନା କୁହାଗଲା । ଏହି କାରଖାନା ନିକଟରେ ଥିବା ରେଳ ଷ୍ଟେସନକୁ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ କୁହାଯାଏ । 

କାରଖାନାରୁ ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟିମ ଇଞ୍ଜିନର ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବ୍ରିଟେନ ର North British Locomotive Company ସହ ସହବନ୍ଧିତ ହେଇ ଏହି କାରଖାନା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ପାଇଥିଲା । ୧୯୫୦, ନଭେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ଏଥିରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟିମ ଇଞ୍ଜିନ(WG ଶ୍ରେଣୀର ଇଞ୍ଜିନ)କୁ ଭାରତର ତତ୍ କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡାଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କ ନାମରେ  ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ । ନିକଟସ୍ଥ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ଯାହା ଆଗରୁ ମିହିଜାମ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ତାହାକୁ 'ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷ୍ଟେସନ' ନାମ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । 

ଏହି କାରଖାନା ପାଇଁ କେତେକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ବ୍ରିଟେନରୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଉଥିଲା । 

୧୯୬୮ ମସିହା ପରେ ଷ୍ଟିମ ଇଞ୍ଜିନ ଅପେକ୍ଷା ଡିଜେଲ ଇଞ୍ଜିନର ବେଶୀ ଚାହିଦା ରହିଲା । ତେଣୁ ଏହି କାରଖାନାରେ ଡିଜେଲ ଇଞ୍ଜିନର ନିର୍ମାଣ କାମ ୧୯୬୮ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ତତ୍ ପରେ ଉଭୟ ଷ୍ଟିମ ଓ ଡିଜେଲ ଇଞ୍ଜିନ ସ୍ଥାନରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଇଞ୍ଜିନଦ୍ୱାରା ଟ୍ରେନ ସବୁ ଚଳିବାର ସୁବିଧା ହେଲା । ଅନେକ ରେଳପଥ ବୈଦ୍ୟୁତିକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା ପରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଇଞ୍ଜିନର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ହେଲା । ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଇଞ୍ଜିନ କାରଖାନାରେ ୧୯୭୩ ଓ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଷ୍ଟିମ ଇଞ୍ଜିନ ଓ ଡିଜେଲ ଇଞ୍ଜିନର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ କରାଗଲା । ତାହାପରଠୁ ଏହି କାରଖାନାରେ କେବଳ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଇଞ୍ଜିନର ନିର୍ମାଣ ହଉଛି । 

କାରଖାନାରେ ଆବଶ୍ୟକିୟ ଲୁହା ଓ ଇସ୍ପାତ IISCO ଷ୍ଟିଲ କାରଖାନା, ଆସନସୋଲ ଓ ଟାଟା ଷ୍ଟିଲ, ଜାମସେଦପୁରରୁ ଆହରଣ କରାଯାଇଥାଏ । 
thumb|WAP 7 ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ରେଳ ଇଞ୍ଜିନ

## ଉତ୍ପାଦ ସବୁ 
### ଇଞ୍ଜିନ ସମୂହ 
WAP-7 : 6000 hp, 25 kV AC, Broad Gauge (B.G.), passenger locomotive, 140&nbsp;km/hr, 3-phase technology 

WAP-5 : 5440 hp, 25 kV AC, Broad Gauge (B.G.), passenger locomotive, 160&nbsp;km/hr / 200&nbsp;km/hr, 3-phase technology

WAG-9 : 6000 hp, 25 kV AC, Broad Gauge (B.G.), freight locomotive,100&nbsp;km/hr, 3-phase technology

WAG-7 : 5000 hp, 25 kV AC, Broad Gauge (B.G.), 1.676 m, freight locomotive, 100&nbsp;km/hr, Tap changer/ DC Traction Motor technology

WAP-4 : 5000 hp, 25 kV AC, Broad Gauge (B.G.), 1.676 m, passenger locomotive, 130&nbsp;km/hr, Tap changer/ DC Traction Motor technology

### ଟ୍ରାକସନ  ମୋଟର 
I 3-PHASE TRACTION MOTOR TYPE 6FRA6068 & 6FXA 7059: 3-Phase Trcation Motors type 6FRA6068 for WAG-9 and WAP-7 locomotives & 6FXA7059 for WAP-5 locomotive are being manufactured indigenously by CLW since the financial year 1998-99 & 1999-2000 respectively. With the production of 3-phase Traction Motor,CLW has entered the era of state of the art,3-phase technology

II HITACHI TRACTION MOTOR TYPE HS15250A:
Hitachi traction Motor is one of the most critical and vital equipment in conventional Electric locomotives type WAG-7 & WAP-4 under production at CLW.The production of Hitachi TM is now completely stabilized.

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* List of locomotive builders

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Chittaranjan Locomotive Works (CLW) Company website

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ
ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷୀ

ଭାରତ , ସରକାରୀ ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପରିଚିତ , ଏକ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିୟ ଦେଶ । ଏଥିରେ 29ଟି ରାଜ୍ୟ ସହ 7ଟି ଯୁନିଅନ ଟେରିଟରୀ ରହିଛି ।http://www.mapsofindia.com/states/ ଭାରତର ଜାତୀୟ ଜନ୍ତୁ , ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ ଇତ୍ୟାଦି ରହିଛି । ଭାରତରେ ବହୁତ ପ୍ରକାର ବିରଳ ପ୍ରଜାତି ସହ ସାଧାରଣ ପକ୍ଷୀ ରହିଥାନ୍ତି । ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ନିମ୍ମରେ ଏକ ତାଲିକାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ପକ୍ଷୀ ମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଷଦ ଭାବରେ ଜାଣି ହୁଏ । 

pablish by Ashirbad nayak 

Radhakanta govt high school, Katara 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* List of Indian state wild animals
* List of Indian state flowers
* List of Indian state trees

## ଆଧାର 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ External links 
* List of symbols 
* Maharashtra Pakshimitra

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ବଡ଼ ଏରା

**ବଡ଼ ଏରା** (*ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ: Phoenicopterus roseus*) ସର୍ବାଧିକ ଦେଖା ଯାଉଥିବା ଏରା (ଇଂରାଜୀରେ "ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ") ପ୍ରଜାତି । ଏମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶ , ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ଓ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ ଇଉରୋପରେ ଦେଖା ଯାଇଥାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆରେ ପଦ୍ମନାଡ଼ି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

## ବର୍ଣ୍ଣନା 
ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଏରା ହାରାହାରି ୧୧୦-୧୫୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଉଚ୍ଚ ହେଇଥିବା ବେଳେ ୨ରୁ ୪ କିଲୋଗ୍ରାମ ଯାଇ ଓଜନ ହେଇଥାନ୍ତି । ସବୁଠାରୁ ବୃହତ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ୧୮୭ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଓ ୪,୯ କିଲୋଗ୍ରାମ ହେଇଥିବାର ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରଜାତି ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ଆମେରିକା ଓ ଚିଲିରେ ଦେଖା ଯାଉଥିବା ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ଯ ରହିଥାଏ । 

ଏହି ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ତାରକାରେ ଏକ ମାତ୍ର ଅଣ୍ଡା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ବାଇଗଣି ରଙ୍ଗରେ ହେଇଥାଏ । ମୁଖ୍ଯତଃ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋର ରଙ୍ଗ ଧଳା ହେଇଥିବା ବେଳେ ଡେଣାରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଓ ପରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ କିଛି କଳା ରଙ୍ଗ ଥାଏ । ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ସମୟ ସମୟରେ ବତକ ପରି ଶବ୍ଦ କରିଥାଏ । 

ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋର ପରରେ ଥିବା ରଙ୍ଗକୁ ମେକ-ଉପ ତିଆରିରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । 

ସାଧାରଣତଃ ହ୍ରଦ ଓ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଆବାସ ଯମେଇଥିବା ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋମାନେ ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ଜାଗାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖା ଯାନ୍ତି । ସେଠାରେ ଛୋଟ ମାଛ , ପୋକ ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ । ମୁଣ୍ଡ ନୂଆଇ ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ରହନ୍ତି । 

## ବିସ୍ତାର 
ଏସିଆ , ଆଫ୍ରିକାର ତଟବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ , ଭାରତ , ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶ ଇଟାଲୀ , ଫ୍ରାଣ୍ସ ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏମାନେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟା ରହନ୍ତି । ଭାରତର ନଳଣଣ , ଖାଯିଦୀଆ ପକ୍ଷୀ ସଂରକ୍ଷଣ ଅଞ୍ଚଳ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋଙ୍କ ଆବାସ ପାଇଁ ବିଖ୍ୟାତ ।ସେମାନେ ସେହି ସବୁ ଆବାସରେ ଶିତ୍ସ କାଳରେ ରହିଥାନ୍ତି ।  

## ଜୀବନ କାଳ 
ଜୂରେ ଥିବା ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋମାନଙ୍କ ହାରାହାରି ଜୀବନ କାଳ ୬୦ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ହେଇଥାଏ । 

## ମଣିଷ ସହ ସମ୍ପର୍କ 
ପକ୍ଷୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ଥିବାର ଦେଖା ଯାଏ । ଏହାରେ ସେମାନଙ୍କ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ହେଇଥାଏ ।ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଜୂରେ ଏକ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ୮୩ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଥିବାର ଜଣାପଡେ । ତେବେ ତାକୁ ବୟସାଧିକ୍ୟ କାରଣରୁ ମାରି ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । 

## ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Phoenicopterus roseus solo flight (Walvis bay).jpg|In flight above Walvis Bay
File:Phoenicopterus roseus flight (Walvis bay).jpg|A sub-adult (top) with an adult (bottom) in flight
File:Greater flamingo sub adult (1).jpg|Greater flamingo sub-adult, Maharashtra, India
File:Greater flamingo egg.jpg|Greater flamingo egg - taken at Cincinnati Zoo
File:Phoenicopterus roseus MWNH 0940.JPG|Eggs, collection Museum Wiesbaden
File:Zoo Basel flamingos breeding.JPG|Flamingo colony at Zoo Basel
File:White Pelican and Greater Flamingo (Walvis Bay).jpg|Size comparison with great white pelican
File:Extinctbirds1907 P31 Leguatia gigantea0353.png|"Leguat's Giant", a hypothetical giant rail based on Francois Leguat's description[1][2]
File:Greater Flamingo (Phoenicopterus roseus) skeleton at the Royal Veterinary College anatomy museum.JPG|The skeleton of a greater flamingo
File:Fenix.JPG|Greater flamingos at Faunistic Park Le Cornelle, Italy
File:Phoenicopterus roseus portrait.jpg|Portrait of a specimen at Martin Mere, UK
File:Phoenicopterus roseus feeding - sub-adult.ogv|A sub-adult feeding in Walvis Bay

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Greater flamingo videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
* Performing greater flamingos in open field
* Greater flamingo - Species text - *The Atlas of Southern African Birds*
ସୁପ୍ରାଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ଟାକିକାର୍ଡ଼ିଆ

**ସୁପ୍ରାଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ଟାକିକାର୍ଡ଼ିଆ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Supraventricular tachycardia** ବା **SVT**) କ‌ହିଲେ ଅସାଧାରଣ ଦୃତ ହୃତ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ ବୁଝାଏ ଯାହା ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ଉପର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ ସରବରାହ (electrical activity in upper part of the heart) ସଠିକ ଭାବରେ ନ ହେବା କାରଣରୁ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ମୂଖ୍ୟତଃ ଚାରି ପ୍ରକାର ଥାଏ ଯଥା:- ଆଟ୍ରିଆଲ ଫିବ୍ରିଲେସନ, ପାରୋକ୍ସିସମାଲ ସୁପ୍ରାଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ଟାକିକାର୍ଡ଼ିଆ, ଆଟ୍ରିଆଲ ଫ୍ଲଟର atrial flutter, ଓ ଉଲ୍ଫ-ପାର୍କିନସନ-ହ୍ୱାଇଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (Wolff-Parkinson-White syndrome) ।

ଏହି ରୋଗ ଅଳିନ୍ଦରୁ (atria) ବା ଅଳିନ୍ଦନିଳୟ (atrioventricular node) ନୋଡରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ&nbsp;। ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାର ଦୃତସ୍ପନ୍ଦନ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ଆରିଦମିଆ (ventricular arrhythmia) ଯୋଗୁ ହୁଏ ଯାହା ନିଳୟରୁ (:en:ventricle) ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।

ରୋଗର ପ୍ରକାର ଅନୁସାରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଔଷଧ, ଡାକ୍ତରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ବା ଅପରେଶନ କରି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । କେତେକ ରୋଗରେ ଭାଗାଲ ମାନୋଭର (Vagal maneuvers) ବା କାଥେଟର ଆବ୍ଲାସନ (catheter ablation) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ । ଆଟ୍ରିଆଲ ଫିବ୍ରିଲେସନ ନିମନ୍ତେ କ୍ୟାଲସିଅମ ଚ୍ୟାନେଲ ବ୍ଲକର (calcium channel blockers) ବା ବିଟା ବ୍ଲକର (beta blockers) ଦିଆଯାଏ । ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ କେତେକ ଲୋକଙ୍କର ଆସ୍ପିରିନ (aspirin) ବା ୱାରଫାରିନ (warfarin) ଔଷଧ ଉପକାରରେ ଆସେ । ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ଲୋକରେ ୫ ଜଣକୁ ଆଟ୍ରିଆଲ ଫିବ୍ରିଲେସନ ହୁଏ, ୨.୩ ଜଣକୁ ପାରୋକ୍ସିସମାଲ ସୁପ୍ରାଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ଟାକିକାର୍ଡ଼ିଆ ହୁଏ, ୨ ଜଣକୁ ଉଲ୍ଫ-ପାର୍କିନସନ-ହ୍ୱାଇଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୁଏ, ଓ ଆଟ୍ରିଆଲ ଫ୍ଲଟର ପ୍ରତି ୧୦୦୦ରେ ୦.୮ଜଣକୁ ହୁଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶସମୂହର ସାରଣୀ

**ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶସମୂହର ସାରଣୀ** ମଧ୍ୟରେ ୫୧ଟି ଦେଶ ତଥା ୬ଟି ନିର୍ଭରଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳ (ସାଇପ୍ରସ, କାଜାଖସ୍ତାନ, ତୁର୍କୀ ଓ କକାସସର ଦେଶସମୂହ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ) ରହିଛି । 

## ସାରଣୀ 
## ଅଧିକ ପଠନ 
* ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଏସିଆ ମହାଦେଶର ଦେଶସମୂହ

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶ
ପରିହାର

ପରିହାର ବା ପରହାର ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ବାସ କରୁଥିବା  ଏକ ରାଜପୁତ ସଂପ୍ରଦାୟ ।ଏମାନେ ପୌରାଣିକ  କାଳର ଅଗ୍ନିବଂଶର ଦାୟାଦ ହୋଇଥିବାର ଦାବି କରନ୍ତି । 

ଅଗ୍ନିବଂଶ 

ପୁରାଣ କାଳରେ 4 ଗୋଟି ଅଗ୍ନିକୁଳର  ଥିବାର କଥିତ ଅଛି ।୪ପରିହାର ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଲୋକବାଦ ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଅଗ୍ନିରୁ ଜଣେ ମଣିଷ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ସେ କୃଷ୍ଣକାୟ ହେଇଥିବା ବେଳେ ଗୃହ ରକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ତାକୁ " ପୃଥ୍ୱୀ-ହା- ଦ୍ୱାର " କୁହାଯାଉଥିଲା । ଏହି ନାମ ପରେ ଅପଭ୍ରଂଶ ହେଇ 'ପରିହାର " ହେଲା । ଭାରତକୁ ମୁସଲମାନ ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଏହି ପରିହାର ରାଜପୁତମାନେ ଦେଶ ରକ୍ଷଣ 
ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହିଥିଲେ । 

## ଆଧାର  ସମୂହ
ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଏସିଆ ମହାଦେଶ ର ଦେଶ ସମୂହ

ଏହା **ଏସିଆ ମହାଦେଶ** ଓ ଏସିଆ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ତଥା ନିର୍ଭରଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳ ସମୂହର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଅନୁପାତରେ ଏକ ସାରଣୀ 

## ସାରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆର ଦେଶ
ବେଦାନ୍ତ କପଟିଭ ପାୱାର ପ୍ଳାଣ୍ଟ , ଝାରସୁଗୁଡା

ବେଦାନ୍ତ ଝାରସୁଗୁଡା କେପଟିଭ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପ ସମ୍ବୃଧ ଜିଲ୍ଲା ଝାରସୁଗୁଡାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ବେଦାନ୍ତ କମ୍ପାନୀର ଏକ ବେସରକାରୀ ଉଦ୍ୟୋଗ । ଏହା ବେଦାନ୍ତଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବେଦାନ୍ତ ଉର୍ସ କାରଖାନାକୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗେଇବା ସହ ବାଳକା ଶକ୍ତି ରାଜ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ ବୋର୍ଡକୁ ବିକ୍ରି କରିଥାଆନ୍ତି । 

ଏହି କାରଖାନା ପାଇଁ କୋଇଲା ନିକଟସ୍ଥ ମହାନଦୀ କୋଇଲାଖଣି ସାହୁହାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହାଉଥିବା ବେଳେ ହୀରାକୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଜଳ ମଧ୍ୟ ଉପଲଭ୍ଧ ହୁଏ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଟି ଚୀନ ଦେଶର SEPCO ସହାୟତାରେ ନିର୍ମିତ ତଥା ପରିଚାଳିତ ହେଇଥାଏ । 

## ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷ୍ୟମତା 
ଏହାର ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷ୍ୟମତା ୧,୨୧୫ ମେଗା ୱାଟ । ଏହି ଶକ୍ତି ୯ଟି ୧୩୫ ମେଗା ୱାଟ କ୍ଷ୍ୟମତା  ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ତରଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦନ ହେଇଥାଏ । 

## References 

ଶ୍ରେଣୀ:ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ପୋଷ୍ଟ

ନିମ୍ମ ବର୍ଣିତ ବିଷୟ ବସ୍ତୁ ନା କର୍ମ ସବୁକୁ **ପୋଷ୍ଟ (Post) **ଆଖ୍ୟା ଦିଆ  ଯାଇପାରେ । 

## ଡାକ 
* ହୋଟେଲ ପୋଷ୍ଟ - ସ୍ୱିଜର୍ଲାଣ୍ଡର ହୋଟେଲମାନଙ୍କୁ ଚିଠି ବା ଅନ୍ୟ ମୁସଲମାନ ନିକଟସ୍ଥ ଡାକ ଘରକୁ ନେବା ସେବା 
* ଇଣ୍ଟର୍ନେଟର ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ  ରେ ବା ବ୍ଲଗ ସାଇଟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଲେଖା 

## ସଂବାଦପତ୍ର ଓ ମାଗାଜିନ 
* The  Post , ଏକ ସଂବାଦପତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ 
* ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆନ Post , ଏକ ବିଲୁପ୍ତ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିୟ ସାପ୍ତାହିକି ମାଗାଜିନ
* " Post Magazine " ୧୮୪୦ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ବ୍ରିଟିଶ ମାଗାଜିନ । 

## ସଂଗୀତ 
* *Post* (Björk album), ୧୯୫୫ର ଷ୍ଟୂଡିଓ ଆଲବମ  
* *Post* (Paul Kelly album), ପ୍ରଥମ ସୋଲୋ ଆଲବମ 
* Post Malone, କଳାକାର 
* Post Records, ସର୍ବୋଛ ସ୍ତର 
* Post hangerର ବିକଳ୍ପ ନାମ 

## ସଂଗଠନ ଓ କମ୍ପାନୀ ସମୂହ 
* LIU Post, ନିଉ ୟର୍କର ଲଙ୍ଗ ଦ୍ୱିପ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ କେମ୍ପସ 
* Post Foods, ସଂରକ୍ଷିତ ଖାଦ୍ୟ  କମ୍ପାନୀ 
* Post University, ଆମେରିକାର କନ୍ନେତିକଟ୍ର ଏକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ 
* ଆମେରିକାର ବିଜ୍ଞାନ ଓ କାରିଗରୀ ବିଭାଗର ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟରୀ ଅଫିସ 
* An Post, ଆୟର୍ଲାଣ୍ଡ ଦେଶର ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥା 

## ସ୍ଥାନ ସମୂହ 
* Post, Iran, ଇରାନର ଏକ ଗ୍ରାମ 
* Post, Texas, ଆମେରିକାର ଏକ ପାର୍ଲାମେନ୍ଟ ଆସନ 
* Post, Oregon, ଆମେରିକା ଓରେଗାଁର ଭୌଗୋଳିକ କେନ୍ଦ୍ର 

## କ୍ରୀଡ଼ା ସମୂହ 
* Post (basketball),ବାସ୍କେଟବଲରେ ବସ୍କେତ ନିକଟର ସ୍ଥାନ 
* Post (route), ଆମେରିକୀୟ ଫୁଟବଲରେ ଦୌଡିବା ରାସ୍ତା 
* Posting system, ଜାପାନୀ ବସେବଲ୍ଲରେ ବଲ ବଦଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା 

## କାରିଗରୀ 
* Post (structural) କାଠରେ ଫ୍ରେମ କରିବା 
* Power-on self-test, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଜାତୀୟ ମେସିନର ଖୋଲିବା ବିଧି 
* POST (HTTP), ଏକ ଅନୁରୋଧ ବିଧି 
* .post, ଇଣ୍ଟର୍ନେଟ ସାଇଟ
ଭିରାଜପେଟ

thumb|St.Anne's Church, Virajpet
thumb|Post Office
thumb|Temple near Post Office
thumb|Temple on Rehmaniya Masjidh road
thumb|Church in Virajpet

**ଭିରାଜପେଟ ବା ଭିରାଜପେଟେ,** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣାତକର କୋଡଗୁ ଜିଲ୍ଲାର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ ସହର ।

ଏହା ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ସହର ହେବା ସହ କଫି ଓ ମସଲା ଚାଷ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟ ମନ୍ଦିକେରିଠାରୁ ୩୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଏହି ସହର ନିକଟରେ ଆମ୍ମାଥି, ଗୋଣିକୋପ୍ପଳ, ପୋନମ ପେଟ ଆଦି ସହର ରହିଛି । କେବଳ ରାସ୍ତା ପଥରେ ଯାତାୟତ ଶୁବୁଢା ଥିବା ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ବାଙ୍ଗାଲୋରଠାରୁ ୨୫୦ କିଲୋମିଟର ଦୂର । 

## ଇତିହାସ 
ଭିରାଜପେଟ ନାମ ପ୍ରାଚୀନ କୋଗାଗୁ ରାଜ୍ୟର ଶାସକ ଭିରାଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଭିରାଜେନ୍ଦ୍ରପେଟେ ହେଇ ପରେ ଭିରାଜପେଟକୁ ଅପଭ୍ରଂଶ ହେଇଥିଲା । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରାଜା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଇଥିବା ଏହି ସହରର ଇତିହାସ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ । 

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଆୟାପ୍ପା ମନ୍ଦିର , ମଲେଥିରିକେ ପର୍ବତ ଶିଖର  ରେ ଥିବା ଶିବ ମନ୍ଦିର  ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ହେଇଥିବା ବେଳେ ୨୨୦ ବର୍ଷ ପୁରାତନ ସେଣ୍ଟ ଆନ୍ନେ ଚର୍ଚ ତାହର ଗୋଥିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ପାଇଁ ବିଖ୍ୟାତ । 

ଏହି ସହରରେ କଫି ଓ ମସଲା ଚାଷ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ହେଇଥାଏ । ଏସିଆର ସର୍ବବୃହନ ମହୁ ଉପପାଦିତ ହଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ହିସାବରେ ଭିରାଜପେଟର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । 

ମାଡିକେରି ବା  ମେରଶେରା-ଦଶରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ବ । ୧୦ ଦିନ ବ୍ୟାପୀ ଏହା ଚାଲେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଶୈଳ ନିବାସ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ  ଆସନ୍ତି । 

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ୩୦,୦୦୦ ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୫୧% ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର ୮୧% ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ବହୁତ ଅଧିକ । ୬ ବର୍ଷରୁ କମ ୧୧% ରହିଥିବାର ଜନାଜାଏ। 

## ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ 
* Pathyarakkara temple
* St.Anne's Church
* Rahmaniya Mosque

## ଯାତାୟତ 
ରାସ୍ତାଦ୍ୱାରା ଏଠାରୁ ମାଙ୍ଗାଲୋର , ମହିଶୂର , ଓ ବାଙ୍ଗାଲୋରକୁ ଯିବା ଶୁବୁଢା ଥିବା ବେଳେ ନିକଟସ୍ଥ ରେଳଷ୍ଟେସନ ଥାଲାସେରୀଠାରେ ଅଛି । ଏହା ୧୩୧ କିଲୋମିଟର ଦୂର । 

## ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Jain Street, Virajpet.jpg|Jain Street
File:St.Anne's Church, Virajpet.jpg|St.Anne's Church

## References
ଇଣ୍ଟ୍ରାସେରେବ୍ରାଲ ହେମୋରେଜ

**ଇଣ୍ଟ୍ରାସେରେବ୍ରାଲ ହେମୋରେଜ** ବା **ପ୍ରମସ୍ତିଷ୍କାଭ୍ୟନ୍ତର ରକ୍ତସ୍ରାବ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Intracerebral hemorrhage** ବା **ଆଇସିଏଚ**/**ICH** ବା **cerebral bleed**) ଏକ ପ୍ରକାର ଖପୁରୀ ଅଭ୍ୟନ୍ତର ରକ୍ତସ୍ରାବ ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କ ତନ୍ତୁ (brain tissue|) ଭିତରେ ବା ଭେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ଲ (ventricles) ଭିତରେ ହୋଇପାରେ ।  ଏହି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ: ମୁଣ୍ଡବଥା, ଏକ ପାଖିଆ ଦୁର୍ବଳତା, ବାନ୍ତି, ଅପସ୍ମାର ବାତ, ସ୍ୱଳ୍ପ ସ୍ତରର ଚେତନା (decreased level of consciousness) ଓ ଶକ୍ତ ବେକ (neck stiffness) ।

ଆଇସିୟୁରେ (intensive care unit) ଏହି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ସିସ୍ଟୋଲିକ ରକ୍ତଚାପ ୧୪୦ମିମିପାରଦରୁ କମେଇବା ଆବଶ୍ୟକ ।  ରକ୍ତ ଶର୍କରା ସ୍ତର ସାଧାରଣ ମାତ୍ରାରେ ରଖାଯାଏ, ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ରକ୍ତ ପତଳାକାରୀ ଔଷଧ ଦେବା ବନ୍ଦ ବା ବଦଳ କରିଦିଆଯାଏ । ହାଇଡ୍ରୋସେଫାଲସ ଥିଲେ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ଡ୍ରେନ (ventricular drain) ଦିଆଯାଏ, କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ (corticosteroids) ଆଦୌ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।  କେତେକ କେଶ୍‌ରେ ଅପରେଶନ କରି ରକ୍ତ ବାହାର କରିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ସ୍ଟ୍ରୋକ‌କୁ (Stroke) ସନ ୧୮୨୩ ମସିହାପରଠାରୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ରକ୍ତସ୍ରାବ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଭାରତୀୟ ସହର ମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ କରଣ

**ଭାରତୀୟ ସହର ମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ କରଣ **ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ସହର ସମୂହକୁ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ଭିବାଗ କରା ଯାଇଥାଏ । ଏହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବେତନ ଆୟୋଗ ଓ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବେଙ୍କ ର ମିଳିତ ସୁପାରିସ କ୍ରମେ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ତାଲିକା କୃତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା କର୍ମଚାରୀ ମାନଙ୍କୁ ଘର ଭଡା ଭତ୍ତା ପ୍ରଦାନର ହାର ନିର୍ନାୟ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।  କର୍ମଚାରୀମାନେ ପାଉଥିବା ଏହି ଭତ୍ତା ଉପରେ ଆୟକର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆୟକରରୁ ରିହାତି ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଇଥାନ୍ତି । 

ଷଷ୍ଠ ବେତନ ଆୟୋଗର  ୨୦୦୮ ମସିହାର ସୁପାରିସ  ପୂର୍ବରୁ  ସହର ମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ ୨ଟି ବିଷୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା । ପ୍ରଥମରେ ସହର ଭତ୍ତା ଅନୁସାରେ A-1,, A, B-1 ଓ B -2, ତଥା ଘର ଭଡା ଭତ୍ତା ପାଇଁ  A-1, A, B-1, B-2 ଏବଂ  C.

## ବର୍ତ୍ତମାନର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ 
ଷଷ୍ଠ ବେତନ ଆୟୋଗଙ୍କ ସୁପାରିସ ଅନୁସାରେ CCA (Compensatory City Allowance) ପାଇଁ ଥିବା ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗକୁ ହଟେଇ ନିଆ ଗଲା । ଆଗରୁ ଥିବା ଘର ଭଡା ଭତ୍ତା ପାଇଁ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗକୁ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତନ କରି A-1କୁ X  , ଓ A, B-1, B-2 ଜାଗାରେ Y ଓ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ C ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀହୀନ ସହରକୁ Z କରାଗଲା  । ଏହି X,Y,ଓ Z ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଟାଇର -1 , ଟାଇର -2 ଓ ଟାଇର-3 ସହର କୁହାଯାଏ । 

୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଦୁଇଟି ସହର , ପୁନେ ଓ ଅହମଦାବାଦ 'Y' ଶ୍ରେଣୀରୁ 'X'କୁ ଓ ଅନନ୍ୟ ୨୧ଟି ସହର 'Z' ଶ୍ରେଣୀରୁ 'Y'କୁ ୧, ଏପ୍ରିଲ , ୨୦୧୪ରେ ଉନ୍ନୀତ ହେଇଥିଲେ ।ରେ ପଞ୍ଚମ ବେତନ ଆୟୋଗଙ୍କ ସୁପାରିସ ଭିତ୍ତିରେ ହେଇଥିଲା । ଚେନ୍ନଇ , ମୁମ୍ବାଇ, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ କଲିକତାକୁ A-1 ସହର ଭାବେ ନିଆ ଯାଉଥିଲା । 2001 ଜନଗଣନା ଭିତ୍ତି ରେ୬ଟି ଟାଇରରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲା । ତାହା ନିମ୍ମରେ ଦେଖା ଯାଇଛି ,

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* List of cities in India
* List of million-plus agglomerations in India

## ଆଧାର
ଭାରତୀୟ ନୌସେନାରେ ଥିବା ଜାହାଜମାନଙ୍କର ତାଲିକା

ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ରୟାଲ ଇଣ୍ଡିଆନ ନେଭୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । ଏହାର ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜାହାଜ ସବୁ ଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସମୁଦ୍ର ତଟ ରକ୍ଷ୍ୟା କରିବାକୁ ବୁଡା ଜାହାଜ ସମେତ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପୋତ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଅଧୀନରେ ରହିଛି । ଏଠାରେ ତାହାର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ( ଏହି ତାଲିକା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ ହେଇଥାଇ ପାରେ । ତାକୁ ସମପୁରନା କରିବାକୁ ଆପଣ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି )

## ବର୍ତ୍ତମାନର ଜାହାଜ ସବୁ 
## ଏଇତିହାସିକ ଜାହାଜ ସବୁ 
**ନୋଟ :** ୧୯୫୦ ମସିହା ଆଗରୁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଜାହାଜମାନଙ୍କ ନାମ ଆଗରେ HMIS ( His Majesty's Indian Ship ) ଲହୁଥିଲା କାରଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆଗରୁ ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟର ସେନା ବାହିନୀର ଅଂଶ ଭାବରେ ଥିଲା । ତେବେ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ଭାରତ ଗଣରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ଘୋଷିତ ହେଇ ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ ଲାଗୁ ହେବାପରେ ଏହି ପୂର୍ବ ନାମକୁ INS ( " Indian Naval Ship" ) କରାଗଲା । 

### ଉଡାଜାହାଜବାହୀ ଜାହାଜ 
### ବୁଡାଜହାଜ ସମୂହ 
### ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ( କୃଇଜର ) 
### ଡେଷ୍ଟ୍ରୟର ଜାହାଜ 
### ଫ୍ରିଗେଟ ଶ୍ରେଣୀର ଜାହାଜ 
### କରବେଟ ଶ୍ରେଣୀ ଜାହାଜ 
### ମାଇନ ସଫା କରା ଜାହାଜ 
### କ୍ଷୀପ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରି ଜାହାଜ 
### Amphibious Warfare Ships 
### Auxiliaries 
### Patrol Ships 
## ପୁନଶ ଦେଖଣା 
* List of active Indian Navy ships – for a complete list of all ships and submarines currently in service with the Indian Navy.
* List of submarines of the Indian Navy
* Aircraft of the Indian Navy

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ସାଂଲା, ଭାରତ

**ସଂଲା **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳପ୍ରଦେଶର କିନ୍ନୌର ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ଶୈଳ ନିବାସ ଗ୍ରାମ । ଏହା ତିବତ ସିମାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ସାଂଲା ଉପତ୍ୟକା ବା ବାଷ୍ପା ଉପତ୍ୟକା କରଚେନଠାରେ ଆରଭ ହେଇ ଚିଟକୁଳଠାରେ ଶେଷ ହେଇଥାଏ । ଏହି ଉପତ୍ୟକାରେ ସାଂଲା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ସାଂଲାରେ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ , ମଧ୍ୟମ ଧରଣ ହୋଟେଲ ,ATM ସେବା , ପୋଷ୍ଟ ଅଫିସ  , ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଆଦି ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ । ଏହି ସହରର ଚାରିପଟେ ଜଙ୍ଗଲ ଭରା ରହି ପର୍ବତ ଉପରୁ ଦିଶୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଚୀନ ଓ ତିବତର ସୀମା ନିକଟରେ ଥିବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଉପତ୍ୟକାକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଯିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅନୁମତି ଦରକାର ହାଉଥିଲା । ସାଂଲା ଉପତ୍ୟକା ଦେଇ ବାଷ୍ପା ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏଠାରେ ସେଓ ବଗିଚା, କାଜୁ ବଗିଚା ବହୁ ପରିମାଣରେ ଥାଏ । 

## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ 
ସାଂଲା ନିକଟରେ 'ଗ୍ରେଟ ହିମାଳୟ କାମରୁ ଫୋର୍ଟ ' ନାମରେ ଏକ ଦୁର୍ଗ ଥିବା ସହ ମାତା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଓ ବେଅରିଙ୍ଗ ନଗ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହି ସବୁ ପରଜ୍ଯତକଙ୍କ ପାଇଁ ଆକର୍ଷକ ହେଇଥାଏ । 

## ଜୀବିକା 
ସାଂଲା ଉପତ୍ୟକାରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧାରଣର ସେଓ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ । ଏଠାକାର ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସେଓ ଚାଷ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା । କିଛି ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉପରେ ନିର୍ଭର ଶୀଳ । ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୬ ମାସ ଏହି ଉପତ୍ୟକା ବରଫପାତ ଯୋଗୁ ବନ୍ଦ ରହିଥାଏ । ପୁରାତନ ଇଣ୍ଡୋ-ତିବତ ରାସ୍ତା ସାଂଲାକୁ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୨୨ ସଙ୍ଗେ କରଚାମରେ ସଂଯୋଗ  କରିଥାଏ ।  

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ କିନ୍ନଉରୀ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିଥାଆନ୍ତି । 
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Sangla%2C_India&params=31.4248_N_78.2661_E_ 31°25′29″N 78°15′58″E&#xFEFF; / &#xFEFF;31.4248°N 78.2661°E&#xFEFF; / 31.4248; 78.2661]

## ଆଧାର
ଭାରତ ର ୧୦ ଲକ୍ଷ ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ମହାନଗର ସବୁ ର ତାଲିକା

**ଭାରତ** ଏକ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶ । ଏହା ଭୌଗୋଳିକ ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଶ୍ୱର ସପ୍ତମ ବୃହତ ଦେଶ ତଥା ଜଣ ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଦେଶ । ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧୨୦ କୋଟି । ଭାରତରେ ୨୯ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ୭ଟି ଇଉନିୟନ ଟେରିଟରୀ ରହିଛି । ଏହା ବିଶ୍ୱର ୧୭.୫ % ଲୋକଙ୍କ ଗୃହ । 

## ସହରାଞ୍ଚଳ ସମୂହ 
ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଅମଳରେ ୧୮୭୨ରେ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ କରି ଜନଗଣନା ହେଇଥିଲା । ୧୯୫୧ ମସିହା ପରଠାରୁ ପ୍ରତି ୧୦ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଜନଗଣନା ହେଇଆସୁଛି । ଭାରତର ଗୃହ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ତରଫରୁ ରେଜିସ୍ଟ୍ରାର ଜେନରେଲ ଓ ଜନଗଣନା କମିଶନରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଜନଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ଏହା ସଂଘ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଥିବା ଏକ ସର୍ବବୃହତ କାର୍ଯ୍ୟ । 

ସର୍ବଶେଷ ଜନସଂଖ୍ୟା ସବୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦୧୧ରେ ହେଇଥିବା ଜନଗଣନାର ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହା ଅନୁସାରେ ଭାରତରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଗ୍ରାମ ସଂଖ୍ୟା ୬୪୧,୦୦୦ ଓ ଭାରତର ୭୨.୨ % ଲୋକ ଏହି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରନ୍ତି ।ରେ ରହନ୍ତି । ୧୯୯୧ରୁ ୨୦୦୧ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ସହରକୁ ଆସି ରହିବାରୁ ସହରାଞ୍ଚଳର ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା । ଏହାର ବର୍ଦ୍ଧନ ହାର ୩୧.୨% ହେଇଥିଲା । ତଥାପି ୨୦୦୧ରେ ୭୦% ଲୋକ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିଲେ । ୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଭାରତରେ ୨୭ଟି ମହାନଗରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୦ ଲକ୍ଷ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଚେନ୍ନଇ , ମୁମ୍ବାଇ , କୋଲକାତା ଓ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ  ସର୍ବ ବୃହତ । 

୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ୫୪ଟି ମହାନଗର ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ଯାହାର ସଂଖ୍ୟା ୨୦୦୧ରେ ୩୪ ଥିଲା । ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଗୁଆହାଟି ଏକମାତ୍ର ସହର ଯାହାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ।କେବଳ କେରଳ ରାଜ୍ୟ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ରହୁଥିବା ୬ଟି ମହାନଗର ରହିଛି । 

## ଗ୍ୟାଲେରି 

Mumbai 03-2016 10 skyline of Lotus Colony.jpg|1. ମୁମ୍ବାଇ ( ବମ୍ବେ)
Skyscrapers connaught place New Delhi.JPG|2. ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ 
Kolka.jpg|3. କୋଲକାତା ( କଲିକତା)
File:India Land Tech Park,Ambattur.JPG|4. ଚେନ୍ନଇ( ମାଦ୍ରାସ)
UB City.jpg|5. ବାଙ୍ଗାଲୋରେ 
MindSpace campus in Hyderabad, India.jpg|6. ହାଇଦ୍ରାବାଦ  
Amdavad Aerial.jpg|7. ଅହମଦାବାଦ 
Pune-City.jpg|8. ପୁନେ 
GauravPath1.jpg|9. ସୁରାଟ 
HawaMahal.jpg|10. ଜଯପୁର 

## ମେପ 
## ତାଲିକା 
* *The cities which are listed in **bold** are the capital of the respective state / union territory.*

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* List of cities in India by population
* List of most populous metropolitan areas in India
* List of states and union territories of India by population
* Demographics of India

## ନୋଟ ସବୁ 
## ଆଧାର 
## ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
* 
* 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Office of the Registrar General & Census Commissioner, India
ବୁଡଗାମ ଜିଲ୍ଲା

**ବୁଡଗାମ ** (Urdu, ضلع بڈگام) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ଏକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହା ୧୯୭୯ରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଶ୍ରୀନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଅଂଶ ଥିଲା । ଏଠାରେ ଅଧିକାଂଶ ଶିୟା ସଂପ୍ରଦାଯର ମୁସଲିମ ଅଧିବାସୀ ରହନ୍ତି । 

## ପ୍ରଶାସନ 
ବାଆଁ|thumb|ଦୁଧ ପଥରି ତୃଣଭୂମି ବୁଡଗାମ  ଜିଲ୍ଲା ରେ
ଅତୀତରେ ବାରମୁଳା ଜିଲ୍ଲାର ଅଂଶ ଥିବା ବୁଡଗାମ ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ଶ୍ରୀନଗର ଜିଲ୍ଲା ଗଠିତ ହେଲା ବେଳେ ଏହା ସାଙ୍ଗରେ ରହିଥିଲା । ୧୯୭୯ରେ ଏହାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା । ଏଇତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପରଗଣା ଦୀସୁ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିରୱା , ନାଗମ , ବୁଡଗାମ ଆଦି ୮ଟି ବ୍ଲକ ରହିଛି । ସବୁ ବ୍ଲକରେ ପଞ୍ଚାଯତ ରହିଛି । ଜିଲ୍ଲାରେ ୬ଟି ତହସିଲ ରହିଛି । 

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ବୁଡଗାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ୭୩୫,୭୫୩ ଥିଲା । ଏହା ଗୁୟାନା ଦେଶ ବା ଆମେରିକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆଲାସ୍କାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ସହ ପ୍ରାୟ ସମାନ । ଏହା ଭରତର ୬୪୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁଷ୍ଟିରୁ ୪୯୪ ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନର ଜନ ଘନତ୍ୱ ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରେ ୫୩୭ ହେଇଥିବା ବେଳେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହାର ୨୧.୧୮% ଥିଲା । ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଅନୁପାତ ୧୦୦୦ରେ ୮୮୩ । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର ୫୭.୯୮ % ଯାହା ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷ୍ୟା ୨.୧୮% ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା । 

ବୁଡଗାମରେ ଶିକ୍ଷା

ବୁଡଗାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ସରକାରୀ ଓ ପବ୍ଲିକ  ସ୍କୁଲ ସମୁଦାୟ ୯୮ଟି  ଥିବା ବେଳେ ସେ ମଧ୍ୟରୁ ୩୩ଟି ଉତ୍ଛ ମାଧ୍ୟମିକ ସ୍କୁଲ ।ଏଠାରେ ଥିବା R॰P॰M॰ ସ୍କୁଲ କାଶ୍ମୀରରେ ଖ୍ଯାତି ଅର୍ଜନ କରି ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଭୂମିକା ନେଇଥାଏ । ଏହା ଛଡା ବୁଡଗାମରେ ଏକ ସରକାରୀ ଡିଗ୍ରୀ କଲେଜ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।  

## ଆକର୍ଷଣ ସବୁ 
thumb|280x280_ପିକସେଲ|ବୁଡଗାମ ଜିଲ୍ଲାର ଉପତ୍ୟକା
କାଶ୍ମୀର  ଉପତ୍ୟକାର ଏକମାତ୍ର ବିମାନ ବନ୍ଦର ବୁଡଗାମଠାରେ ଅଛି । ଜିଲ୍ଲାରେ ଦୁଧପଥରି , ଯୂଷମାର୍ଗ, ତୋଷା ମଇଦାନ , ନୀଳନାଗ ପରି ଆକର୍ଷଣୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ସବୁ ରହିଛି । 
* 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* http://www.onefivenine.com/india/villag/Badgam List of places in Badgam
* Risingkashmir.in 
* Greaterkashmir.com
* Kashmirtimes.com 
* Taghribnews.com 
* Kashmirwatch.com 
* Kashmirmonitor.org 
* Taghribnews.com 
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନର ଜିଲ୍ଲା
ବିଶ୍ବର ସର୍ବବୃହତ ଜନବହୁଳ ସହରସବୁର ତାଲିକା

ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ପୃଥିବୀର ସର୍ବାଧିକ ଜନବହୁଳ ସହର ଗୁଡିକର ତାଲିକା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ଯାହା କେବଳ ସହରମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ଆଧାରିତ । ସହର କହିଲେ ଆଇନ ଗତ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ଭାବରେ ସୀମା ଚିହ୍ନଟ ହେଇଥିବା ଓ ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ ସହରାଞ୍ଚଳ ଭାବେ  ହେଇଥିବା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ରହିଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏଥି ସହ ଏହାର ଉପ ସହର ( sub urban ) ସମ୍ମିଳିତ ହେଇ ନଥାଏ ମଧ୍ୟ । 

"World Urbanization Prospects" , ନାମକ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ଏକ ପ୍ରକାଶନ ଅନୁସାରେ ସହରର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏପରି କରାଯାଇଛି , " ଏକ ସହରର ପ୍ରଶାସନିକ ସୀମା ରେଖା ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ଜନ ସମୂହ ବା ଏକକ ସହର-ପ୍ରଶାସନ ଅଧୀନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅଧିବାସୀଙ୍କୁ ନେଇ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ଆକଳନ କରାଯାଇପାରିବ " । ଏଥିରେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଅଛି " ସହରର ପ୍ରଶାସନିକ ସୀମା ରେଖାରେ ତାହାର ସହରତଳିରେ ,  ଯେଉଁଠାରେ ସହରରେ କର୍ଜୟା କରୁଥିବା ଅନେକ ଲୋକ ରହି ଯାତାୟତ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି , ଥିବା ଉପସହର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଜରୁରୀ ନୁହେ । " 

ଉପରୋକ୍ତ ବ୍ୟାକୟା ଅନୁସାରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ବା ମେଟ୍ରୋ- ପଲିଟାନ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରକୃତ ଚିତ୍ର ଆସିପାରେ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାଦ୍ୱାରା କିଛି ସହର ତାଲିକା ଭିତରକୁ ଆସୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଧାରିତ ମନଠାରୁ ସାନ । ଚୀନ ଦେଶରେ ସହର ଗୁଡିକର ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳର ସୀମା ମୁଖ୍ୟ ସହରଠାରୁ ଅନେକ ଦୁରବର୍ତୀ ଇଲାକା ଯାଏ ଉପ ସହର ଓ ଗ୍ରାମାଚଳକୁ ମଧ୍ୟ ନେଇ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଇଥାଏ । 

## Cities proper by population 

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* The worlds biggest cities: How do you measure them? [http://www.bbc.co.uk/news/magazine-16761784 – BBC article
ତାରକାସୁର

**ତାରକାସୁର**, (Sanskrit: तारकासुर) ଏକ ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସ ଥିଲା । ସେ ବଜ୍ରାନକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିବା କଥା ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱାସରେ ରହିଛି । ତାରକାସୁର ବାରମ୍ବାର ଦେବତାଗଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଧ୍ୱଂଶ ହେବାର ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆସିଥିଲା । ସେ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରି ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କଠାରୁ ବର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଥିଲା ଯେ ସେ କେବଳ ମାତ୍ର ଶିବଙ୍କ ପୁତ୍ର ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିପାରିବ । 
ଏଣେ ଶିବ  ମହାଯୋଗୀ ହେଇଥିବାରୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ମନ ବଳଉନଥିଲେ । ତେଣୁ ଦେବତାମାନେ କାମଦେବଙ୍କୁ ମନେଇ  ଶିବଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରେମଭାବ ଉଦ୍ରେକ କରେଇଲେ । କାମ ଦେବ ଶିବ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ସ୍ଥଳକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ କୁତ୍ରିମ ବସନ୍ତର ଆଗମନ କରେଇ ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗ କରିବାରୁ ଶିବ ଉଠିପଡି ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧିତ ନୟନର ଅଗ୍ନିର ରଶ୍ମିଦ୍ୱାରା କାମଦେବଙ୍କୁ  ଦଗ୍ଧ କରିଦେଲେ । ତେବେ ପାର୍ବତୀ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଔରସରୁ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ହେଇଥିଲା  ।

## ସାହିତ୍ୟିକ ଆଧାର 
ଏହି କାହାଣୀ ଉପରେ କାଳିଦାସଙ୍କ  ମହାକାବ୍ୟ " କୁମାରସମ୍ଭବ " ( କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଜନ୍ମ )ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହୋଇଛି । ବାସ୍ଫିଭୂତ ଆତ୍ମା ମୁକ୍ତ ବାବାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା କଥନ ୧୬ ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା । ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ତାହା ବାସୁଦେବ ଭାବରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଥିଲା । ବିଶ୍ୱକବି ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ କବିତାରେ ତାହା ବିଷୟବସ୍ତୁ ହିସାବରେ ଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ
ପ୍ରିମିୟମ ରେଳ ସେବା

**ପ୍ରିମିୟମ ରେଳ ସେବା , **ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ଏକ ରେଳସେବା  ଯାହା ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟସ୍ତ ରେଲଲାଇନ  ମାନଙ୍କୁ ଚାଲିଥାଏ । ଏହି ରେଳ ସମୂହରେ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଭଡାର ପ୍ରଚଳନ ଥାଏ । ଏଥିପାଇଁ ଟିକେଟର ଦରରେ ସିଟର ଉପଲଭ୍ଧିତା ଓ ସମୟାନୁସାରେ ଦର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଟ୍ରେନ ସମୂହକୁ ଶତାବ୍ଦୀ , ଦୁରନ୍ତ ଓ ରାଜଧାନୀ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ପରି  ସୁପରଫାଷ୍ଟ ଓ ମେଲ/ଏକ୍ସପ୍ରେସଠାରୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦିଆ ଯାଇଥାଏ ।  

## ଦୃଶ୍ୟପଟ 
ପ୍ରଥମେ ପ୍ରିମିୟମ ସ୍ପେଶାଲ ବାତାନୁକୁଳିତ ଟ୍ରେନ ମୁମ୍ବାଇରୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଏ 24 ଡିସେମ୍ବର 2013ରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ଓ ନବବର୍ଷ ସମୟରେ ପ୍ରଚଳନ ହେଇଥିଲା ।ଏହା ତାର ପ୍ରଥମ ଯାତ୍ରାରେ ମୁମ୍ବାଇ ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜଧାନୀ ଏକ୍ସପ୍ରେସଠାରୁ 48% ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିଲା ।  ଏହି ସଫଳତାରେ ଉତଶାହିତ ହେଇ ରେଳ ବିଭାଗ ତରଫରୁ 2014ରୁ ଆହୁରି 5ଟି ସେହିପରି ପ୍ରିମିୟମ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଚାଳନା ପାଇଁ ରେଳ ବଜେଟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ । 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* List of all Premium Express trains

## ଆଧାର
ବୈଷ୍ଣୋଦେବୀ ମନ୍ଦିର, ରାଉରକେଲା

**ବୈଷ୍ନୋଦେବୀ ମନ୍ଦିର , **ରାଉରକେଲା , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପନଗର ରାଉରକେଲାଠାରେ ଏକ ମନ୍ଦିର । ଏହା ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରଦେଶର ତ୍ରିସୁକା ପାହାଡରେ ଥିବା ମୂଳ ବୈଷ୍ନୋଦେବୀ ମନ୍ଦିରର ଏକ ନକଲ । ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ଦୁର୍ଗାପୁର ପାହାଡର ଶିଖରରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ପାଖରେ ଭୈରବନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । 

ପାହାଡର ଶିଖରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବୀ ଦୂର୍ଗାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ୨୦୦୭ରେ ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହେଇଥିଲା । ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ଏଠାରେ ନବରାତ୍ର ପାଳନ କରାଯାଏ ଓ ସହସ୍ରାଧିକ ଦର୍ଶକ ଉପାସନା ପାଇଁ ଆସିଥାଆନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶଙ୍ଖ ନଦୀ

ଶଙ୍ଖ ନଦୀ ପୂର୍ବ- ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଝାରଖଣ୍ଡ , ଓଡ଼ିଶା ଓ ଛତିଶଗଡ଼ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଏହା ମୂଳ ସ୍ରୋତରୁ ପ୍ରାୟ ୨୪୦ କିଲୋମିଟର ପ୍ରବାହିତ ହେଲା ପରେ ଏହା କୋଏଲ ନଦୀ ସହ ସମାର୍ଜିତ ହୋଇଯାଏ । 

## ଗତିପଥ 
ଶଙ୍ଖ ନଦୀ ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୧,୦୦୦ ମିଟର ଉତ୍ଛରେ ଥିବା ଲୁପୁଙ୍ଗପାଟ ଗ୍ରାମ , ଯାହା ଝାରଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ଗୁମଳା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ,ରୁ ବାହାରି ସେହି ରାଜ୍ୟ ଦେଇ ୬୭.୫ କିଲୋମିଟର ଦୁରତ୍ୱା ଅତିକ୍ରମ କଳା ପରେ ନିକଟବର୍ତୀ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ । ଏହା ଛତିଶଗଡ଼ରେ ୫୦ କିଲୋମିଟର ଗଲା ପରେ ପୁଣି ଝାରଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ । ସେହିଠାରୁ ରାଜ୍ୟରେ ୭୮ କିଲୋମିଟର ପ୍ରବାହିତ ହେଲା ପରେ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଶଙ୍ଖ ନଦୀ ୪୫ କିଲୋମିଟର ବହି ଯାଇ କୋଏଲ ନଦୀ ସହ ମିଳିତ ହେଇଥାଏ । . କୋଏଲ ଏବଂ ଶଙ୍ଖ ନଦୀ ରାଉରକେଲା ସହର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତୀ ବେଦବ୍ୟାସଠାରେ ମିଳିତ ହେଲା ପରେ ତାହା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ହେଇ ବହି ଯାଏ ।

## ସାଦନୀ ପ୍ରପାତ 
ଶଙ୍ଖ ନଦୀରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ରାଞ୍ଚି ନିକଟରେ  ଏକ ୨୦୦ ଫୁଟର ଜଳପ୍ରପାତ ସୃଷ୍ଟି ହେଇଥାଏ । ଏହାକୁ ସ୍କ୍ରାପ ପ୍ରପାତ କୁହା ଯାଏ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଶିବନାଥ ନଦୀ

**ଶିବନାଥ ନଦୀ** ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ ମହାନଦୀର ସର୍ବବୃହତ ଉପନଦୀ । ଏହା ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର ବିଲାସପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଖରଗହନୀ ନାମକ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ମହାନଦୀ ସହ ମିଳିତ ହୁଏ । ଏହା ବିଲୀନ ହେବ ଆଗରୁ ପ୍ରାୟ 290 କିଲୋମିଟର ପଥରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ । 

## ସୃଷ୍ଟି ସ୍ଥଳ 
ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୬୨୪  ମିଟର ଉଛରେ ଥିବା ପାନବରସ ପାର୍ବତ୍ୟ  ଇଲାକାରୁ ଶିବନାଥ ନଦୀର ପ୍ରବାହ  ଆରମ୍ଭ ହେଇଥାଏ ।  ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଛତିଶଗଡର ରାଜନନ୍ଦଗାଓଁସ୍ଥିତ ଆମ୍ବଗଡ ଚୌକିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

## ଗତିପଥ 
ଏହି ନଦୀ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଇ 290 କିଲୋମିଟର ଗଲା ପରେ ଶିଭୃନରାୟନ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ମହାନଦୀରେ ପତନ ହୁଏ .

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନଦୀ
ମାଣ୍ଡ ନଦୀ

**ମାଣ୍ଡ ନଦୀ **ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ ମହାନଦୀର ଏକ ଉପନଦୀ ।ଏହି ନଦୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସୀମା ଭିତରକୁ ଆସି ଓଡ଼ିଶା ଭିତରେ ୨୮ କିଲୋମିଟର ପ୍ରବାହିତ ହେଲା ପରେ ମହାନଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିବା ହୀରାକୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ପତିତ ହୁଏ । ଏହା ଛତିଶଗଦର ସରଗୁଜା ଜିଲ୍ଲାର ପାର୍ବତ୍ୟ ଇଲାକାରୁ ବାହାରି ସେ ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧରେ ପହଞ୍ଚିବା ଆଗରୁ ୨୪୧ କିଲୋମିଟର ପଥ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ ।  ମଣିପାଟ ମାଳ ଅଞ୍ଚଳ ର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରୁ ଏହି ନଦୀ ଜଳସଂଗ୍ରହ କରିଥାଏ । ଏହାର ଜଳସଂରହ ଅଞ୍ଚଳର ଆୟତନ ୫୨୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନଦୀ
ସୁଦୀପ ତ୍ୟାଗୀ

ସୁଦୀପ ତ୍ୟାଗୀ ( ଜନ୍ମ ୧୭  ସେପ୍ଟେମ୍ବର , ୧୯୮୯  )  ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । ସେ ଜଣେ 
ମଧ୍ୟମ ଗତି ଦ୍ରୁତ ବୋଲର ହେବା ସହ ତଳ ଅଡରର ଜଣେ ଉପଯୋଗୀ ବେଟସମେନ ।ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ତରଫରୁ ଘରେଇକ କ୍ରିକେଟ ହେଳିଥାନ୍ତି ଓ ଆଇପିଏଲରେ ଚେନ୍ନଇ ସୁପର କିଙ୍ଗ ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳର ଭବିଷ୍ୟତର ଦ୍ରୁତ ବୋଲର କୁହାଯାଏ ।  

ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ପାଇଁ ୨୦୦୭-୦୮ ସିଜନରେ ପ୍ରଥମେ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି ଖେଳିଥିଲେ ।ଏହି ପ୍ରଥମ ମେଚରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିରୁଦ୍ଧରେ ୬ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସିଜନରେ ସେ ୪୧ଟି ୱିକେଟ ନେଇ ଚୟଙ୍କରତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୮-୦୯ ସିଜନରେ ଆହତ ହେବା କାରଣରୁ ଖୁବ କମ ମେଚ ଖେଳି ପାରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୨୦୦୯ ଆଇପିଏଲରେ ସେ ଖୁବ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଉଦୀୟମାନ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ଦଳ ସହ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଗସ୍ତରେ ଯାଇ ସେଠାରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ , ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା , ଓ ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ ଦଳ ବିପକ୍ଷରେ ଚମତ୍କାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ୬ଟି ମେଚରେ ୧୮ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ ।  

ସୁଦୀପ ତ୍ୟାଗୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ପଦାର୍ପଣ ଭାରତ- ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସିରିଜ ଏକଦିବସୀୟ ସିରିଜର  ପଞ୍ଚମ ମେଚରେ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ପ୍ରଥମେ ବୋଲିଂ କରିବାରୁ ତ୍ୟାଗୀ ବୋଲିଂ କରି ଗୋଟିଏ ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପିଚ ଆର୍ଦ୍ର ଥିବା ହେତୁଅ aଆମ୍ପୟାରମାନେ ମେଚକୁ ବାତିଲ କରିଦେଇଥିଲେ । 

## External links 
* Sudeep Tyagi at Cricket Archive]
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ମାଉଣ୍ଟ ଏଭେରେଷ୍ଟର ରେକର୍ଡ ସମୂହର ତାଲିକା

thumb|Mount Everest from Gokyo Ri
thumb|Tashi and Nungshi were the first twins to summit Mount Everest together
ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ମାଉଣ୍ଟ ଏଭେରେଷ୍ଟ ସମ୍ପର୍କିତ ରେକର୍ଡ ସବୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ବା ସର୍ବୋଛ ଶିଖର ଏଥିରେ ବହୁଳ ଆଦୃତ ରେକର୍ଡ । 

## ରେକର୍ଡ ସମୂହ 
### ସର୍ବାଧିକ ଥର ଶୃଙ୍ଗ ଆରୋହଣ ରେକର୍ଡ 
* ଅଣ ନେପାଲୀ ଓ ତିବତୀୟ 

### ନିର୍ଧାରିତ ଥର ଆରୋହଣ କରିଥିବା ରେକର୍ଡ 
* 1993ରେ 8 ଥର ଆଙ୍ଗରୀତା 
* 1996ରେ 10 ଥର, ଆଙ୍ଗ ରୀତା 
* 2000ରେ 11ଥର, ଅପ ଶେରପା 

### ଅନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ରେକର୍ଡ 
### ସର୍ବୋଜେଷ୍ଠ ଅରୋହଣକାରୀ 
ପୁରୁଷ 

ମହିଳା 

### ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ଆରୋହଙ୍କାରୀ 
ପୁରୁଷ 

#### ମହିଳା 
*ଉଦାହରଣ ମାତ୍ର *

### ପ୍ରଥମ 
|-
|First to climb the Everest Triple Crown
|Summited
|Kenton Cool and Dorje Gylgen
|, 
|May 21, 2013
|
|}

### ଭିନ୍ନକ୍ଷ୍ୟମ ଆରୋହଣକାରୀ 
### ଅନ୍ୟ 
* Elizabeth Hawley, has kept records for Everest from 1960s to at least 2015.
* Marc Kopp was the first disabled person to skydive over Mount Everest, in 2013;he suffers from multiple sclerosis.

### ନେପାଲୀ ରେକର୍ଡ 
thumb|Chhurim summited twice in May 2012, the first woman to summit twice in a season

* On 11 May 2011, Apa Sherpa successfully reached the summit of Everest for the twenty-first time, breaking his own record for the most successful ascents. He first climbed Mount Everest in 1989 at the age of 29. 
* One of  the most famous Nepalese female mountaineers was Pasang Lhamu Sherpa, the first Nepali female climber to reach the summit of Everest, but who died during the descent. Another well-known woman Sherpa was the two-time Everest summiter Pemba Doma Sherpa, who died after falling from Lhotse on 22 May 2007.
* Nepali mountaineer Lhakpa Sherpa, the first Nepali female climber to reach the summit of Everest and descend from it, has stood atop of Everest 7 times, more than any other woman in the world.

*

*

## ଏଭେରେଷ୍ଟ ବେସ କେମ୍ପ ରେକର୍ଡ 
## ମୃତ୍ୟୁ ପରିସଙ୍ଖ୍ୟାନ 
## ଅଧିକ ପଠନ 
* List of Mount Everest expeditions
* List of 20th-century summiters of Mount Everest
* List of Mount Everest summiters by number of times to the summit
* List of people who died climbing Mount Everest
* 2014 Nepal snowstorm disaster
* List of ski descents of Eight-Thousanders#Mount Everest

## ଟିପ୍ପଣୀ 
: 1.Kazi Sherpa used supplemental oxygen on the descent.

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:Wikipedia articles needing translation
ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମୂହର ତାଲିକା

thumb|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରୁଷ୍ଠାର ଚିତ୍ର ଯଉଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାର ସଂସ୍କରଣ ଅଲେଖ୍ୟ ଶାଙ୍ଖ୍ୟନୁସାରେ ସଜ୍ଜିତ
ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସଯାରର ଏକ ତାଲିକା ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ ଯାଏ ନବୀକରଣ କୃତ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ୨୯୫ଟି ଭାଷାର ସଂସ୍କରଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମଧ୍ୟରୁ ୨୮୪ଟି ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । 

## ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମ୍ପାଦନ କୋଡ ସମୂହ 
ସବୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଏକ କୋଡ ଥାଏ ଯାହା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଅର୍ଗ॰ ଅନ୍ତର୍ଭାସୀୟ ସଂଯୋଗ ସବୁର ନିମମରେ ଉପବିଭାଗ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥାଏ ।ଏହି କୋଡ ସବୁ  ISO 639-1 ଏବଂ  ISO 639-3, ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ଭାଷା କୋଡକୁ ଦର୍ଶେଇ ଥାଏ ଓ କଊ କୋଡର ବ୍ୟବହାର ହେବ ତାହାର ନିଷ୍ପତ୍ତି IETF language tag ନିୟାମକଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥାଏ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭିନ୍ନ ଭାଷାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ୱଳ୍ପ ବିଭିଧାତା ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତିତ ହେଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟରେ ଇଂରାଜୀର ଅଧିକାଂଶ ଆଧୁନିକ ପ୍ରକାରଭେଦ ସବୁ ( ଆମେରିକାନ ଇଂଲିଶ , ଭାରତୀୟ ଇଂଲିଶ ଦକ୍ଷିଣ  ଆଫ୍ରିକୀୟ ଇଂଲିଶ,  ଆଦି ) ଥାଏ , କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଅନନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଭାଷା ସବୁ , ଯେପରି ସ୍କଟ , ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ସାକ୍ସନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ । ସେ ସବୁ ଭାଷାର ଭିନ୍ନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରହିଛି । ସ୍ପ୍ଯାନିଶ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଉଭୟ ପେନିସୁଲାର କାସ୍ଟିଲିଆନ ଓ ଆମେରିକାନ ସ୍ପ୍ଯାନିଶ ରହିଛି । ମାଲୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ମାଲୟ ଭାଷା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଆହୁରି ଅନେକ ଏହିପରି ଉଦାହରଣ ସବୁ ରହିଛି । 

ISO ମେପିଙ୍ଗ ଓ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ କୋଡ ସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ପଥକ୍ୟ ସବୁ ଏହି ସାରଣୀରେ ଦର୍ଶା ଯାଇଛି , 

ଏହା ସହିତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଗୁଡ଼ିକ wikt:orthography  ( ଅନୁବାଦ ବ୍ୟବସ୍ଥା )ରେ ବିବିଧତା ରହିଥାଏ । ଚାଇନୀଜ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସ୍ୱୟଂ କ୍ରିୟ ଭାବରେ ମାଣ୍ଡାରିନ ଚାଇନିଜକୁ ଚାରିଟି ମାନକ ଆକୃତିରେ ପରିବର୍ତିତ କରିଥାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ , ମୁଖ୍ୟଞ୍ଚଳ ଚାଇନୀଜ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁର ଚାଇନୀଜକୁ ସରଳୀକୃତ ଚାଇନୀଜ ଚରିତ୍ର ଓ ତାଇବାନ ଓ ହଙ୍କ କଙ୍ଗ/ ମାକାଉକୁ ପାମ୍ପରିକ ଚାଇନୀଜ ଚରିତ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ବେଲାରୁଷର ଅନନ୍ୟ ଏକସ୍ୱାୟଂକ୍ରିୟ ଅନୁବାଦ ପ୍ରଣାଳୀ 'normative' orthography (be) ଏବଂ Taraškievica (be-tarask) ରହିଛି । 

## ତାଲିକା 
ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅନ୍ୟୁନ  ଭାବରେ ଲଗାରିଦମ ( logarithm) ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ସଂଖ୍ୟା ୧୦ର ବର୍ଗ ହିସାବରେ ଦିଅ ଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ '୫" ଥିଲେ ତାହା ଅନ୍ୟୁନ ୧୦,୦୦୦କୁ ବୁଝାଏ । "୪" କହିଲେ ତାହା ୧,୦୦୦କୁ ବୁଝାଏ ।  

## Detailed list 
### ଟିପ୍ପଣୀ ସମୂହ 
* " total" ସ୍ତମ୍ଭରେ ସମୁଦାୟ ପ୍ରୁଷ୍ଠାକୁ ସୁଚାଏ 
* ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ବ୍ୟାନହାର କାରୀ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ତତ ୧ଟି ସମ୍ପାଦନ ବିଗତ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ କରିଥାଆନ୍ତି ।
* " images" କହିଲେ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବରେ ଅପଲୋଡ ହେଇଥିବା ଫାଇଲ 
* "depth" ସ୍ତମ୍ବ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଲେଖା ଅତିର ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ସୁଚାଏ । ( କେତେ ଥର ଅପଡେଟ ହୋଇଛି ସେହି ଅନୁସାରେ ) 

### ସର୍ବମୋଟ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

**ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ** (**Edwards syndrome**, also known as **trisomy 18**) ଏକ ଜେନେଟିକ ବେମାରୀ (genetic disorder) ଯାହା କ୍ରୋମୋଜୋମ ୧୮ର (chromosome 18) ତୃତୀୟ କପିର ଆଂଶିକ ବା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଶରୀରର ଅନେକ ଅଂଶ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଶିଶୁର ଆକାର ଛୋଟ (born small) ହୁଏ ଓ ଜନ୍ମଗତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ତୃଟି (heart defects) ଥାଏ&nbsp;। ଶିଶୁର ଛୋଟ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଛୋଟ ନିମ୍ନ ହନୁ ହାଡ଼ ଥାଏ, ଆଙ୍ଗୁଳି ଗୁଡ଼ିକ ତଳ ଉପର ଛନ୍ଦି ହୋଇ ମୁଠା ଆକାରରେ ଥାଏ, ସାଂଘାତିକ ବୌଦ୍ଧିକ ପଙ୍ଗୁତ୍ୱ (intellectual disability) ଥାଏ ।

ପ୍ରତି ୫୦୦୦ ଜୀବନ୍ତ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକର ଏହି ରୋଗ ଥାଏ । ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀ ଜନ୍ମ ପୁର୍ବରୁ ମରିଯାଆନ୍ତି । ଏକ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ବଞ୍ଚିବା ହାର ମାତ୍ର ୭.୫% । ଜନ ହିଲଟନ ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ସ John Hilton Edwards ନାମାନୁସାରେ ଏହି ରୋଗର ନାମକରଣ ହୋଇଛି ଓ ସେ ସନ ୧୯୬୦ରେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ପ୍ରଥମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କୋଲାବା

**କୋଲାବା** ([koˈlaːbaː]) ଭାରତୀୟ ମହାନଗର ମୁମ୍ବାଇର ଏକ ଅଂଶ ତଥା ଏକ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଟିକୁ ପର୍ତୁଗୀଜମାନେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ଓ ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ କାଣ୍ଡିଳ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ୧୭ ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଂରେଜମାନେ ଏହାକୁ ଅଧିକାର କଳା ପରେ ଏହାର ନାମ ରଖିଲେ " କୋଲିଓ" । 

## ଇତିହାସ 
ବାଆଁ|thumb|318x318_ପିକସେଲ|ମୁମ୍ବାଇ ଅଞ୍ଚଳର ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ
କୋଲାବା ନାମଟି କୋଳି ଭାଷାର କୋଲାଭାତ ଶବ୍ଦରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏହି ଦ୍ୱୀପର ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନେ କୋଲି ନାମକ ଜାତିର ଲୋକ ଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଟିକୁ କୋଲାବା ଓ ଲିଟିଲ କୋଲାବ ନାମରେ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ମୁମ୍ବାଇର ସାତ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । 

ପର୍ତୁଗୀଜମାନେ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ପ୍ରାଚୀନ କାମ୍ବେର ସୁଲତାନଙ୍କଠାରୁ ୧୫୩୪ ମସିହାରେ କିଣିଥିଲେ । ସେମାନେ ଏହାକୁ ଇଂଲଣ୍ଡର ସମ୍ରାଟ ଚାର୍ଲ୍ସଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବିବାହ ଉପଲକ୍ଷ୍ଯେ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ । 
ବାଆଁ|thumb|187x187_ପିକସେଲ|୧୯୦୯ରେ ମୁମ୍ବାଇ
ବାଆଁ|thumb|168x168_ପିକସେଲ|୧୯୧୨ରେ ହେଇଥିବା ପୁନର୍ଗଠନ ଯୋଜନାର ଡ୍ରଇଂ ଚିତ୍ର
ଡାହାଣ|thumb|286x286_ପିକସେଲ|କୋଲାବା ଚାପେଳ(Clutterbuck, 1889, p. 173)
୧୭୩୪ରେ ବ୍ରିଟିଶ କୋଲାବା ରିଚାର୍ଡ ବ୍ରୌଟନ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କୁ ବାର୍ଷିକ ୨୦୦ ଟଙ୍କାରେ ଲିଜ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ଲିଜ ୧୭୬୪ରେ ନବୀକରଣ ହେଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଏହା କନ୍ତାଂମେଣ୍ଟ ଅଚଳ ଓ ମାଛ ଧାରା କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ହଉଥିଲା । 

ଆଧୁନିକ କୋଲାବା ଏକ ଉନ୍ନତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ ହେଇ ଭାରତର ଗେଟୱେ ଭାବରେ ପରିଚିତ । ଏହା ମୁମ୍ବାଇ ସହରର ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥଳ ହେବା ସହ ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ଏଠାରେ ଉପଲବ୍ଧ । 

## ଇତିହାସ 
## ଆତଙ୍କବଦୀ ଆକ୍ରମଣ 
୨୦୦୮ , ନଭେମ୍ବର ୨୬ରେ କୋଲାବାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଆତଙ୍କବଦୀ ଆକ୍ରମଣ ହେଇଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ଟାଟାଙ୍କ ତାଜ ମହଲ ପେଲେସ ହୋଟେଲ ମୁଖ୍ୟ । ଏଠି ଆକ୍ରମଣରେ ୧୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରେଇଥିଲେ । 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* [//en.wikipedia.org/wiki/Colaba_Woods Colaba Woods]
* Other business districts in and around Mumbai: [//en.wikipedia.org/wiki/Fort_(Mumbai_precinct) Fort], [//en.wikipedia.org/wiki/Nariman_Point Nariman Point], [//en.wikipedia.org/wiki/Vashi Vashi], [//en.wikipedia.org/wiki/CBD_Belapur CBD Belapur], [//en.wikipedia.org/wiki/Worli Worli], [//en.wikipedia.org/wiki/Bandra_Kurla_Complex Bandra Kurla Complex], [//en.wikipedia.org/wiki/Andheri Andheri], [//en.wikipedia.org/wiki/Lower_Parel Lower Parel]

## ଆଧାର 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* History of Colaba
ଗୋରଖପୁର ମୁମ୍ବାଇ ଜନସାଧାରଣ ଏକ୍ସପ୍ରେସ

ଗୋରଖପୁର ମୁମ୍ବାଇ ଜନସାଧାରଣ ଏକ୍ସପ୍ରେସ, ଏକ ସାପ୍ତାହିକି ଟ୍ରେନ । ଏହା ଭାରତୀୟ ରେଳ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଗୋରଖପୁର ଜଙ୍କସନରୁ ମୁମ୍ବାଇ CST ବା ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜି ଟର୍ମିନସ ଯାଇ ଚାଲିଥାଏ । ଏହା ରେଳବାଇର ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଡିଭିଜନଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । ଏହା ତାହାର ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ୨୭ ଘଣ୍ଟା ନିଏ । 

## କୋଚ ବ୍ୟବସ୍ଥା 
ସାଧାରଣତଃ ଏଥିରେ ୧୫ଟି ପାସେଞ୍ଜର କୋଚ ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭିଡ ସମୟରେ ଅଧିକ କୋଚର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଏ । 

## ସେବା 
## ଗତିପଥ ଓ ରହଣି 
ଏହି ଟ୍ରେନ ଲକ୍ଷ୍ନୋ , କାନପୁର , ଝାଁସୀ ,ଇତାରସି  ନାସିକ , କଲ୍ୟାଣ ପରି ମୁଖ୍ୟ ଷ୍ଟେସନ ଦେଇ ମୁମ୍ବାଇ ପହଞ୍ଚିଥାଏ । 

## ଆଧାର 
* http://m.indiarailinfo.com/train/23132/539/1620
* http://www.cr.indianrailways.gov.in/view_detail.jsp?lang=0&dcd=2498&id=0,4,268

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରେଳ
ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣା ପ୍ରଧାନ

**ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣା ପ୍ରଧାନ** (ପୂର୍ବନାମ ରତିକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ) (ଜନ୍ମ : ୧୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୩) ଭାରତର ପ୍ରଥମ କିନ୍ନର ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିତ୍ତିୟ ସେବା ଅଧିନରେ ଜଣେ ବାଣିଜ୍ୟିକ କର ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।  ଋତୁପର୍ଣ୍ଣା ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିତ୍ତିୟ ସେବାରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ରତିକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ । 

## ଜୀବନୀ 
ଋତୁପର୍ଣ୍ଣା, ୧୯୮୩ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୨ତାରିଖରେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର କାଟିବାଗେରୀ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ବଲିଳା ପ୍ରଧାନ ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଅଟନ୍ତି ।  ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବା ବେଳେ, ଋତୁପର୍ଣ୍ଣା ନିଜକୁ ପୁରୁଷ ନୁହେଁ ମହିଳା ବୋଲି ଜାଣି ପାରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଭାରତର ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ କିନ୍ନରମାନଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ଲିଙ୍ଗର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରି ସେମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଓ ନିଯୁକ୍ତି ଅଧିକାରକୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେ । ସେତେବେଳକୁ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣା ପାରାଦ୍ୱୀପ ପୋର୍ଟ ଟାଉନସିପରେ ସିଟିଓ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥାଆନ୍ତି । ଯେଉଁ ଦିନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହି ରାୟ ଦେଲେ, ଋତୁପର୍ଣ୍ଣା ସେହିଦିନ ହିଁ ନିଜକୁ ତୃତୀୟ ଲିଙ୍ଗ ବର୍ଗର ବୋଲି ସ୍ୱୀକୃତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତି ନେଲେ ଓ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ସେ ନିଜକୁ ତୃତୀୟ ଲିଙ୍ଗ ଭାବରେ ପରିଚିତ କରିଥିଲେ । ଋତୁପର୍ଣ୍ଣାଙ୍କୁ ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜ ଜୀବନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବହୁ ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ ଓ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡିଥିଲା ।      ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭାବରେ ସରଳ ହୋଇ ଯାଇଛି ବୋଲି ସେ କହନ୍ତି ।

ଋତୁପର୍ଣ୍ଣା ଭାରତୀୟ ଜନସଞ୍ଚାର ସଂସ୍ଥାନର ଜଣେ ଛାତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ ସାର୍ବଜନୀକ ପ୍ରଶାସନରେ(Public Administration) ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ମଧ୍ୟ ଏସିଆ

**ମଧ୍ୟ ଏସିଆ** ଏସିଆ ମହାଦ୍ୱୀପର ମଧ୍ୟ ଭାଗ ଅଟେ । ଏହାର ପୂର୍ବରେ "ଚୀନ"ରୁ ପଶ୍ଚିମରେ "କୌସ୍ପିୟନ ସାଗର" ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ "ୠସ"ରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ "ଆଫଗାନିସ୍ତାନ" ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଅଟେ । ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ସମସ୍ତ ପରିଭାଷାରେ ଭୂତପୂର୍ବ ସୋବିୟତ ସଂଘର ପାଞ୍ଚଟି ଦେଶ ସର୍ବଦା ଗଣା ଯାଏ :-       କାଜାଖସ୍ତାନ , କିରଗୀଜସ୍ତାନ ,  ତାଜିକିସ୍ତାନ , ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ , ଉଜବେକୀସ୍ତାନ । ଏହା ଛଡ଼ା *ମଙ୍ଗୋଲିୟା *, *ଆଫଗାନିସ୍ତାନ* , *ଉତ୍ତର ପାକିସ୍ତାନ* , *ଭାରତ*ର *ଲଦାଖ* ପ୍ରଦେଶ , *ଚୀନ*ର *ଶିନଜିୟଙ୍ଗ* , *ତିବ୍ୱତ* କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ *ୠସ*ର *ସାଇବେରିୟ* କ୍ଷେତ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟତଃ ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ଅଂଶ ବୋଲି ବୁଝାଯାଏ । 

ଇତିହାସରେ ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ରେଶମ ମାର୍ଗର ବ୍ୟପାରିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ବୁଝାଯାଏ । ଚୀନ, *ଭାରତୀୟ ଉପ-ମହାଦ୍ୱୀପ*, ଇରାନ, ମଧ୍ୟ-ପୁର୍ବ, ଏବଂ ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକ, ମାଲ, ସେନା ଏବଂ ବିଚାର ମଧ୍ୟ ଏସିଆରୁ ଗତିକରି ହିଁ ଯିବା-ଆସିବା କରୁଥିଲେ । ଏହି ଇଲାକାର ବଡ଼ ଭାଗ ଏକ "ସ୍ତୋପି" ଯୁକ୍ତ ଘାସରେ ଘୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପଡ଼ିଆ ଅଟେ, ହେଲାକି *ତିୟାନ ଶାନ* ପରି ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳ, କାରାକୁମ ମରୁଭୂମି ଏବଂ ଅରଳ ସାଗର ପରି ବଡ଼ ଝରଣା ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୂ ଭାଗରେ ଆସିଥାଏ ।  

ଐତିହାସିକ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ଏସିଆରେ ଖାନାବଦୋଶ ଜାତୀୟ ମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ରହିଛି । ପ୍ରଥମେ ଏହା ଉପରେ *ପୁର୍ବ ଇରାନୀ ଭାଷା* କହୁଥିବା "ସ୍କିଥି", "ବୌକ୍ତ୍ନୀୟାଈ", ଏବଂ "ସୋଗଦାଈ" ଜାତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ବୋଲବାଲା ଥିଲା କିନ୍ତୁ ସମୟ ସହିତ "କାଜାଖ", "ଉଜବେକ", "କିରଗିଜ୍" ଏବଂ "ଉଈଗୁର" ପରି ତୁର୍କୀ ଜାତି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନିଗଲେ ।  ଏଥିପାଇଁ ଏହାକୁ କେବେ-କେବେ "ତୁର୍କୀସ୍ତାନ" ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ୧୯ବିଂ ସଦୀ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ବଡ଼ ଅଂଶ ଉପରେ ପ୍ରଥମେ ରୂସୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ପରେ ସୋବିୟତ ସଂଘର ରାଜ୍ୟ ରହିଲା, ଯାହା ଦୁଇ *ସ୍ଲାବି ଲୋକ* - ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଥିଲେ । ଏଥିରେ ବହୁ ଋଷି ଆସି ଏଠାରେ ବାସ କଲେ । ୧୯୯୦ ଦଶକରେ  ସୋବିୟତ ସଂଘ ଭାଙ୍ଗିବାଦ୍ୱାରା ଏଠାକାର ଦେଶ ଆଜାଦ ରାଷ୍ଟ୍ର ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ । 

## ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
* କାଜାଖସ୍ତାନ 

* କିରଗୀଜସ୍ତାନ

* ତାଜିକିସ୍ତାନ

* ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ

* ଉଜବେକୀସ୍ତାନ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆ
ରେନ‌ଡ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

**ରେନ‌ଡ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ** ('''Raynaud's''') ଏକ ମେଡିକାଲ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତନଳୀର ସ୍ପାଜ୍ମ (spasm of arteries) ଯୋଗୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ ସରବରାହ ଘଟଣା ବାରମ୍ବାର ହୁଏ । ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ହାତ ଆଙ୍ଗୁଠି ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ଓ ଅଳ୍ପ ଘଟଣାରେ ଗୋଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠି ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । କ୍ୱଚିତ ନାକ, କାନ ବା ଓଠ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ।  ରକ୍ତ ସରବରାହ କମିଯିବା ଯୋଗୁ ପ୍ରଭାବିତ ସ୍ଥାନ ଧଳା ଦେଖାଯାଏ ଓ ତା ପରେ ନୀଳ ଦେଖାଯାଏ ।  ସେ ସ୍ଥାନ କାଲୁଆ ହୋଇଯାଏ ବା ସେଠାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ରକ୍ତ ସରବାରହ ସଠିକ ହୋଇଗଲେ ପ୍ରଭାବିତ ସ୍ଥାନ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ ଓ ଜଳାପୋଡ଼ା ହୁଏ&nbsp;। ଏହି ରେନ‌ଡ ଘଟଣା କିଛି ମିନିଟ ନିମନ୍ତେ ହୁଏ କିନ୍ତୁ କେତେକ ଘଣ୍ଟା ଧରି ହୋଇପାରେ । ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛି: ପ୍ରାଥମିକ ରେନ‌ଡ ଯାହାର କାରଣ ଅଜ୍ଞାତ ଥାଏ ଓ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ରେନ‌ଡ ଯାହା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ବଶତଃ ହୁଏ । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।  ସାଧାରଣତଃ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ।  ଥଣ୍ଡା ଜଳବାୟୁରେ (climate) ଉଭୟ ପ୍ରକାରର ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଭାଟିକାନ ସିଟିର ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା

ଭାଟିକାନ ସିଟିର ୧୯୨୯ ରେLateran Treaty ଅନୁସାରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦେଶର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇଲା । ତେବେ ଏଠାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରି ନିର୍ବାଚନ କିମ୍ବା ରାଜତନ୍ତ୍ର ପରି ରାଜା ନ ରହି ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ହିସାବରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଧର୍ମର ମୁଖ୍ୟ ପୋପ ହିଁ ରହନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୩ ମାର୍ଚ , ୨୦୧୩ରୁ ପୋପ ଫ୍ରାନସିସ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଳା ପରେ ସେ ଭାଟିକାନ ସିଟିର ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଶାସକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଉଛନ୍ତି । &nbsp;

## ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଇତିହାସ&nbsp;
ରୋମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଥିବା ବେଳେ ଏହା ଯେତେବେଳେ ଖଡା ବିଖଣ୍ଡିତ ହେବାକୁ ବସିଲା ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଭାବହୀନ ରାଜକୀୟ ସରକାରମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ବିଶପମାନେ ଗ୍ରହଣ କରି ନିଜେ ପ୍ରସାଶନ ଭାର ଗ୍ରହଣ କାଲେ । ସେମାନେ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲେ ।ରୋମ &nbsp;ସହରର ଚତୁର୍ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏହିପରି ରାଜ୍ୟ ସବୁ ରହିଲା ଯାହାକୁ "ପାପାଳ ଷ୍ଟେଟ" କୁହାଗଲା । ଏହି ସାନୁ ଜାଗା ସମ୍ରାଟ ନେପୋଲିଅନ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ । ୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର , ୧୮୭୦ରେ ଭିକ୍ଟର ଏମାନୁଏଲ II ରୋମକୁ ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ତାକୁ ଇଟାଲୀ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ କଲେ । ତତ୍କାଳୀନ ପୋପ ପୀୟୂଷ IX ଓ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରିମାନେ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରିଆସୁଥିଲେ । ତଥାପି ଶାସନ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଇ ଏହା ପରଠୁ ପୋପ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦିଗକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ରହିଲେ ।&nbsp;

ତେବେ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ଫେବ୍ରୁୟାରୀ ୧୧ରେ Lateran treatyରେ ଦେଶ ସମୂହ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାଟିକନ ସିଟି ଗଠନ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ବଦ୍ଧ ହେଲେ । ଏହାର ପ୍ରଶାସନ ଭାର ଗାଦିରେ ଥିବା ପୋପ ରହିବେ ବୋଲି ନିର୍ଧାରିତ ହେଲା । ସେହି ଅନୁସାରେ ପୋପମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷ୍ୟମତା ସହ ଭାଟିକାନ ସିଟିକୁ ଶାସନ କରି ଆସୁଛନ୍ତି ।&nbsp;
ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୮ ଜଣ ପୋପ ଭାଟିକନ ସିଟିର ଶାସନ ମୁଖ୍ୟ ହିସାବରେ ରହିଲେଣି ।&nbsp;

## ଭାଟିକାନ ଶାସନ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା&nbsp;
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନିଉରାଲଜିଆ

**ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନିଉରାଲଜିଆ** (**Trigeminal neuralgia** ବା **TN** ବା **TGN**) ଏକ କ୍ରନିକ ବା ସ୍ଥାୟୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା (chronic pain) ଯାହା ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ସ୍ନାୟୁ (trigeminal nerve) ବଣ୍ଟନ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଅନୁଭବ ହୁଏ । ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଅଛି:  ଟିପିକାଲ (ସ୍ୱାଭାବିକ) ଓ ଆଟିପିକାଲ (ଅସ୍ୱାଭାବିକ) ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନିଉରାଲଜିଆ । ସ୍ୱାଭାବିକ ରୋଗରେ ହଠାତ ଅତ୍ୟଧିକ ସକ୍ ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ମୁହଁର ଏକ ପାଖରେ ଅନୁଭବ ହୁଏ ଯାହା କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ବା କିଛି ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । ଏହି ଭଳି ଘଟଣା ବା ଆକ୍ରମଣ କିଛି ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁ ରହିପାରେ । ଅସ୍ୱାଭାବିକ ରୋଗରେ ଜ୍ୱାଳା ସର୍ବଦା ଲାଗିରହେ କିନ୍ତୁ ଏହା ଅଳ୍ପ ସାଂଘାତିକ । ଯେ କୌଣସି ସ୍ପର୍ଶ ମୁହଁରେ ଲାଗିଲେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଟ୍ରିଗର ହୋଇଯାଏ । ଜଣେ ଲୋକର ଉଭୟ ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ । ଏହି ରୋଗରେ ଏତେ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଯେ ଲୋକ ସ‌ହି ନ ପାରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ଏଣୁ ଏହାର ନାମ ସୁଇସାଇଡ ଡିଜିଜ ବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ରୋଗ କୁହାଯାଏ&nbsp;।

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ନାୟୁକୁ ଘୋଡ଼େଇ ରଖିଥିବା ମାୟେଲିନ (myelin) ସିଥ କ୍ଷୟ ହେଉଥିବା ଯୋଗୁ ରୋଗ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।

ହିସାବରୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରତି ୮,୦୦୦ଲୋକରେ ଜଣେ ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନିଉରାଲଜିଆ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ ।  ପଚାଶ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହା ଆକ୍ରମଣ କରେ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ହଜରତ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ

**ହଜରତ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ** (ଷ୍ଟେସନ କୋଡ NZM) ଭାରତର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ । ଏହା ଭରତର ରାଜଧାନୀ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାକୁ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ଷ୍ଟେସନର ଭିଡ କମେଇବା ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ସହରର ୫ଟି ମୁଖ୍ୟ ଷ୍ଟେସନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା ।ଏଠାରୁ ଦେଶର ସମସ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ସହର ଗୁଡିକୁ ଟ୍ରେନ ସଂଯୋଗ ରହିଛି । ଏହି ଷ୍ଟେସନ ଦିଲ୍ଲୀର ଉତ୍ତରକୁ  ସହର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ୭ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରୁ ଅନେକ ଗୁଡିଏ ମୁଖ୍ୟ ଟ୍ରେନର ଯାତ୍ରାରମ୍ଭ ହୁଏ । 

ଏହି ଷ୍ଟେସନ ଉତ୍ତର ରେଳବାଇଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏଇଥାଏ । 
thumb|ହଜରତ ନିଜମୁଦ୍ଦିନର ପ୍ଲ୍ଯାଟଫର୍ମ ରେ
thumb|ହଜରତ ନିଜମୁଦ୍ଦିନର ୮ ଓ ୯ ନମ୍ବର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ

## ଯୋଗାଯୋଗ 
thumb|Hazrat Nizamuddin railway station in Delhi aerial view
* ଏହା ପାଖରେ ଥିବା ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ , ଜଙ୍ଗପୁରା , ଲାଜପତ ନଗର , ଓ INA 
* ଏହା ପାଖରେ ISBT ସରାଇ କାଲେ ଖାନ ବସ ଟର୍ମିନସ ରହିଛି ।http://www.travelkhana.com/tkblog/information-nearest-metro-connectivity-hazrat-nizamuddin-railway-station  

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* Delhi Junction Railway station
* Anand Vihar Railway Terminal
* Sarai Rohilla Railway Station
* Delhi Metro

## ଆଧାର 
## ବାହ୍ୟ ଆଧାର 
http://indiarailinfo.com/departures/hazrat-nizamuddin-nzm/748
http://indiarailinfo.com/station/map/hazrat-nizamuddin-nzm/748
କାରାକୁମ ମରୁଭୂମି

ରେ କାରାକୁମର ଏକ ଦୃଶ୍ୟ]]

**କାରାକୁମ ମରୁଭୂମି** (ତୁର୍କମେନ: Garagum; ରୂସୀ: Каракумы; ଇଂରାଜୀ: Karakum) ମଧ୍ୟ ଏସିଆରେସ୍ଥିତ ଏକ ମରୁଭୂମି ଅଟେ । "ତୁର୍କମେନିସ୍ଥାନ" ଦେଶର ୭୦% ପ୍ରତିଶତ ଯାଗା ଏହି ମରୁଭୂମି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସିଥାଏ । "କାରାକୁମ" ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ - "କଳା ବାଲି" ହୋଇଥାଏ । ଏଠାରେ ଆବାଦି ବହୁତ କମ ଘନ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଖୁବକମ ସମସ୍ତ ୬.୫ ବର୍ଗ କିମିରେ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ଏଠାରେ ବର୍ଷା ପାଖାପାଖି ୧୦ ବର୍ଷରେ ମାତ୍ର ଥରେ ହୋଇଥାଏ । ଏହ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଲିଯୁକ୍ତ ରେଜିସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଅଟେ ।

## ଭୂଗୋଳ 
ସବୁ ମିଶାଇ କାରାକୁମର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୩,୫୦,୦୦୦ ବର୍ଗ କିମି ଅଟେ । ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନର ଅଧିକତର କ୍ଷେତ୍ର ଏହି ମରୁଭୂମିରେ ଆସିଥାଏ । କାରାକୁମ (କୌସ୍ପିୟନ ସାଗର)ର ପୂର୍ବରେ ଏବଂ (ଅରଳ ସାଗର)ର ଦକ୍ଷିଣରେ ରହିଥାଏ । ଉତ୍ତର - ପୂର୍ବରେ ଆମୂ ଦରିୟା ଏବଂ (କିଜିଲ କୁମ ମରୁଭୂମି) ରହିଛି । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଅରଳ ସାଗରର ମୂଳରୁ ସେହି ଝରଣାର ବହୁତ ଅଂଶ ଏହି ମରୁଭୂମିର କବଳରେ ଆସିଗଲାଣି , ଏବଂ କିଛି ଲୋକ ଏହି ଭାଗକୁ "ଅରଳ କାରାକୁମ" କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଏହା ପାଖାପାଖି ୪୦,୦୦୦ ବର୍ଗ କିମି (୧୫,୪୪୦ ବର୍ଗ ମିଲି)ରେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି । ଅରଳର ସୁଖି ଯାଇଥିବା ଚଟାଣ ଉପରେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କୀଟନାଶକ ପଦାର୍ଥ ମିଶା ଯାଇଥିଲା, ଯାହା ନହରରୁ ବୋହି ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସି ଯାଇଥିଲା । ଏବେ ଏହା ଏକ ମାସ ଧୂଳିରେ ମିଶି ଯାଇଛି ଏବଂ ପବନ ସହିତ ଉଡି ହଜାର ମାଇଲ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦୂଷଣ ନେଇଯାଇ ଥାଏ । ଅରଳ କାରାକୁମରୁ ଉଡୁ ଥିବା କୀଟମରା ପଦାର୍ଥ "ଆଣ୍ଟାର୍କାଟିକା"ରେ "ପେଙ୍ଗୁଇନ" ମାନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ମିଳି ସାରିଛି । ଏଠାର ଧୂଳି *ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡ*ର "ହିମାନିୟୋ(ଗ୍ଲୋଶିୟରୋ)"ରେ ଏବଂ "ବେଲାରୂସ"ର କ୍ଷେତରେ ମିଳି ସାରିଛି । 

## ମାନବୀୟ ଗତିବିଧି
କାରାକୁମ ଯାଗା ଭିତରେ "ବୋଲ୍ସୋଈ" ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ଆସିଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ *ପାଷାଣ ଯୁଗ* (ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗ) ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କ ବସବାସର ଅବଶେଷ ମିଳିଛି । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଏହା ଦୁନିଆର ଦ୍ୱିତୀୟ ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ନହର ଅଟେ , ଯାହାକୁ "କାରାକୁମ ନହର" କୁହାଯାଏ । ଏହା ୧,୩୭୫ କିମି ଲମ୍ବା ଅଟେ କିନ୍ତୁ ସମୟ ସହିତ ଏଥିରୁ ପାଣି ଯାଗା-ଯାଗାରୁ ବିଭାଗ ହେବାରେ ଲାଗିଲା , ଯାହାଦ୍ୱାରା ବହୁ ଛୋଟ ଝରଣା ତିଆରି ହେଲା । ଏହାର ପାଣି ମରୁଭୂମିର ତଳ ସ୍ତର ଲୁଣକୁ ଉପରକୁ ନେଇ ଆସିଥାଏ ।  

## ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
* କାରାକୁମ ନହର
* ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ
* ମଧ୍ୟ ଏସିଆ
* ମରୁଭୂମି

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମଧ୍ୟ ଏସିଆ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅରଳ ସାଗର
ଅରଳ ସାଗର

**ଅରଳ ସାଗର ** କିମ୍ବା  **ଅରଳ ସାଗର** (କଜାଖ: Арал теңізі, ଉଜବେକ: Orol dengizi, ରୁସୀ: Аральскοе мοре, ତାଜିକ/ଫରାସୀ: ଦରିୟ (ଓଚା)-ଏ-ଖବାରଜ୍ମ) ମଧ୍ୟ ଏସିଆରେସ୍ଥିତ ଏକ ଝରଣା ଅଟେ, ଯାହା ବଡ଼ ଆକାରର କାରଣ ହେତୁ ଏହାକୁ ସାଗର କୁହାଯାଏ , କିନ୍ତୁ ଦିନକୁ ଦିନ ଏହାର ଆକାର କମିବାରେ ଲାଗିଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାମାନଙ୍କରେ ଏହାର ଶବ୍ଦିକ ଅର୍ଥ ହେଲା *ଦ୍ୱୀପର ଝରଣା* , ଯାହା ଏହି ଝରଣାରେ ସମୟରେ ଦେଖା ଯାଉଥିବା ପାଖାପାଖି ୧୫୦୦ ଟାପୁ ଆଧାରରେ ନାମାଙ୍କିତ ଥିଲା । ସନ ୧୯୬୯ରେ *ସୋବିୟତ ସଂଘ* ପ୍ରଶାସନ ଏଥିରେ ବିସର୍ଜିତ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ଦୁଇ ନଦୀ - ଆମୁ ଦରିୟା ଏବଂ ସିର ଦରିୟାଙ୍କୁ ମରୁଭୂମିକୁ ବିମାର୍ଜିତ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିଆଗଲା , ଯାହାପରେ ଅରଳ ସାଗର ଘଟିଲା ଓ ତିନି ଅଲଗା-ଅଲଗା ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟି ଦିଆଗଲା । ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଆସୁଥିବା ୪୦ ବର୍ଷରେ ଅରଳ ସାଗରର ୯୦% ପ୍ରତିଶତ ଜଳ ଶେଷ ହୋଇଗଲା ତଥା ୭୪% ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ସତହ ସୁଖି ଗଲା ଏବଂ ଏହାର ଆକାର ୧୯୬୦ରେ କେବଳ ୧୦% ପ୍ରତିଶତ ହିଁ ରହିଯାଇଛି ।

କୁ ନୀଳ ରଙ୍ଗରେ ଦର୍ଶା ଯାଇଅଛି ।]]

## ଇତିହାସ
ଏକ ସମୟ ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପାଖାପାଖି ୬୮,୦୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା । ଏହପରେ ସନ ୨୦୦୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ନିଜ ମୂଳ ଆକାରର ୧୦% ପ୍ରତିଶତକୁ ଚାଲିଆସିଲା । ପାଣିର ଲବଣତାରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିଲା ଏବଂ ମାଛ ମାନଙ୍କର ଜୀବନ ସଙ୍କଟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଥିଲା । ୧୯୬୦ ମସିହା ପର ଦଶକରେ ସୁଖେ କାରଣରୁ ଓ ପାଣି ମୋଡିବା ଲାଗି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ନହରର କୁପ୍ରବନ୍ଧରେ ଚାଲୁଥିବା ଅରଳ ସାଗରର ତଟ ରେଖାରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଅସୁବିଧା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା , ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ନୌକା ଚାଲୁଥିଲା , ସେଠାରେ *ମରୁଭୂମି* ଦେଖାଗଲା । କିନ୍ତୁ ଏହିସବୁର ଅବସ୍ଥାରେ * ଉଯବେକିସ୍ତାନ* ଦୁନିଆର ପ୍ରମୁଖ କପାସ ନିୟର୍ତକରେ ଗଣାଗଲା , ଯାହା ଏକ ସମୟ ସୋବିୟତ ସଂଘର ଯୋଜନା ଥିଲା ।

## ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଆମୁ ଦରିୟା
* ସିର ଦରିୟା
* କାରାକୁମ ନହର

## ଆଧାର