ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତି

**ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତି** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **attention economics**) ଅର୍ଥନୀତିର ଏକ ଶାଖା ଯେଉଁଥିରେ ମନୁଷ୍ୟର ଧ୍ୟାନ ବା ଆଗ୍ରହକୁ ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ସମ୍ବଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ ଓ ତାହାକୁ ପଣ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ (ଇଂରାଜୀରେ commodity) ବିଚାର କରି ବିଭିନ୍ନ ଅର୍ଥନୈତିକ ନିୟମ ଓ ପନ୍ଥାଦ୍ୱାରା ତଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମାଧାନ କରାଯାଇଥାଏ । ମ୍ୟାଥ୍ୟୁ କ୍ରଫୋର୍ଡ୍ ଏହାକୁ ସରଳ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ : *“ମନୁଷ୍ୟର ଧ୍ୟାନ ବା ଆଗ୍ରହ ଏକ ସମ୍ବଳ – କାରଣ, ଏହା ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ବା ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହଁ” *।

ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଥୋମାସ୍ ହେସ୍ ଡାଭେନପୋର୍ଟ୍ ଓ ଜେ. ସି. ବେକ୍ ଅଭିନିବେଶର (ମନୁଷ୍ୟର ଧ୍ୟାନ/ଆଗ୍ରହ, ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Attention) ସଂଜ୍ଞା ନିରୂପଣ କରି କହିଛନ୍ତି :
ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁ ବା ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବାକୁ ଅଭିନିବେଶ ବୋଲି କୁହାଯିବ । ଏହି ବସ୍ତୁ ବା ତଥ୍ୟ ଆମ ଜ୍ଞାତସାରରେ ଆସିବା ପରେ ଆମେ ତାହାର ସ୍ୱାଦ ଉପଭୋଗ କରୁ ଓ ତାହା ପରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରୁ ଯେ ଏହାକୁ ନେଇ କଣ କରିବା (୨୦୦୧)।

ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଯେହେତୁ ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟର ଆକାର ବହୁ ପରିମାଣରେ ବଢ଼ି ଯାଇଛି ଓ ଏହି ତଥ୍ୟ ସୁଲଭ ହୋଇଯାଇଛି, ତେଣୁ ତଥ୍ୟର ଉପଭୋଗ/ଗ୍ରହଣ (ଇଂରାଜୀରେ consumption) କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇଛି ବା ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ମନୁଷ୍ୟର ଅଭିନିବେଶ ସମୟ ସୀମିତ ବା ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇଯାଇଛି ।
ପ୍ରଥମତଃ, ମନୁଷ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କର ମାନସିକ କ୍ଷମତା ସୀମିତ, ତେଣୁ ଏକ ବିଶାଳ ତଥ୍ୟାଗାରରୁ ସମସ୍ତ ଉପଲବ୍ଧ ଜ୍ଞାନ, ସୂଚନା ବା ତଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ମନୁଷ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ତଥ୍ୟାଗାରରୁ ମନୁଷ୍ୟର ଆଗ୍ରହ କେବଳ କିଛି  ବଛା ତଥ୍ୟ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏଥିରେ ମନୁଷ୍ୟର ଅଭିନିବେଶ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।

ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଅଧିକାଂଶ ସଫ୍ଟୱେର୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ନିଜର ୟୁଜର୍ ଇଣ୍ଟର୍ଫେସ୍‍ର ସଂରଚନା କରିଥାନ୍ତି । ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ଏକ ସଫ୍ଟୱେର୍ ବା ୱେବ୍‍ସାଇଟରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ ବା ବସ୍ତୁ ଖୋଜିବାକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗୁଥିଲେ ସେମାନେ ଉକ୍ତ ସଫ୍ଟୱେର୍ ବା ୱେବ୍‍ସାଇଟ୍ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତଥ୍ୟ ବା ବସ୍ତୁ ଖୋଜିଥାନ୍ତି । ତେଣୁ ପ୍ରଥମ ସନ୍ଧାନରେ ହିଁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ, ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣକାରୀ ଓ ଜନପ୍ରିୟ ବା ଏକା ପ୍ରକାରର ଜନଗୋଷ୍ଠୀର ବହୁ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଓ ବସ୍ତୁ ବାଛି ବାଛି ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଥାଏ । ଅଭିନିବେଶ ଆଧାରିତ ବିଜ୍ଞାପନରେ କେତେ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆଖି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଜ୍ଞାପନକୁ ଦେଖିଛି ତାହା ଗଣନା କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଇତିହାସ
ଆମେରିକୀୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ହର୍ବର୍ଟ୍ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ସିମୋନ୍ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତି ତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଜ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ଜଣାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲେଖା ଅନୁସାରେ:

ତଥ୍ୟ-ବହୁଳ ଦୁନିଆରେ ତଥ୍ୟର ଆଧିକ୍ୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଏକ ବସ୍ତୁର ଅଭାବ ମଧ୍ୟ ସୂଚାଇଥାଏ ଓ ତାହା ହେଲା ଏହି ତଥ୍ୟ ତିଷ୍ଠି ରହିବା ପାଇଁ ଯାହା ଆବଶ୍ୟକ (ତଥ୍ୟର ଆହାର) । ତଥ୍ୟର ଆହାର ହେଲା ସେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିପାରେ । ତେଣୁ ତଥ୍ୟର ବହୁଳତା ଯୋଗୁଁ ଅଭିନିବେଶର ସ୍ୱଳ୍ପତା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ତଥ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏହି ସୀମିତ ଅଭିନିବେଶ ହିଁ ଉପଲବ୍ଧ ଥାଏ ।

ତାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ସୂଚନାଭିତ୍ତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର (information system) ବିନ୍ୟାସରେ “ଅଭିନିବେଶର ଅଭାବ”କୁ ଉପେକ୍ଷା କରି “ସୂଚନାର ଅଭାବ”କୁ ପ୍ରଧାନ ସମସ୍ୟା ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଭୁଲ । ତେଣୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସୂଚନା ଓ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏହା ହେବା କଥା ଯେ କିପରି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟକୁ ବାଛି ଦର୍ଶକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯିବ (୧୯୯୬) ।

ନିକଟ ଅତୀତରେ ସିମୋନ୍‍ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏହି “ତଥ୍ୟବାହୁଲ୍ୟ” ସମସ୍ୟାକୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲା ଓ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେଲା । ଥୋମାସ୍ ଡାଭେନପୋର୍ଟ୍ ଓ ମାଇକେଲ୍ ଗୋଲ୍ଡହାବର୍‍ଙ୍କ ପରି ବ୍ୟବସାୟିକ ଯୋଜନା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ “ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତି” ଶବ୍ଦର ପ୍ରଚଳନ କରାଇଥିଲେ ।

କିଛି ଲେଖକ ଅନୁମାନ କରନ୍ତି ଯେ ଆମ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଧ୍ୟାନ ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ କ୍ରମଶଃ ଅଭିନିବେଶ ବିନିମୟ ଦିଗରେ ବଢ଼ିବ । (ଗୋଲ୍ଡହାବର୍ (୧୯୯୭), ଫ୍ରାଂକ୍ (୧୯୯୯)) ସୂଚନା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗବେଷକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଓ ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱାଧିକାରକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାରତ । 

## ପରୋକ୍ଷ ଲାଭ
ସାଇବର୍ ସଂସ୍କୃତିର ବିଶେଷଜ୍ଞ କେଭିନ୍ କେଲି କୁହନ୍ତି ଯେ ଆଧୁନିକ ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପଣ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ (ଅଭିନିବେଶ)କୁ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ କମ୍ ବ୍ୟୟ ହୋଇଥାଏ ଓ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ମନୋବାଞ୍ଛା ହେଲା ତାକୁ ଅନେକ ଅଦୃଷ୍ଟ ବା ଅଗୋଚର ଲାଭ ଦରକାର ଯାହା ତା’ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ । ଏହି ସବୁ ଅଦୃଷ୍ଟ ବା ପରୋକ୍ଷ ଲାଭ ହେଲେ :
#ଶୀଘ୍ରତା – ଶୀଘ୍ର ବସ୍ତୁ ପହଞ୍ଚାଇବା, ଶୀଘ୍ର ଅନୁମତି ମିଳିବା
#ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା – ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଇଚ୍ଛା ଅନୁମାନ କରି ଓ ବଛାବାଛି କରି ତଥ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିବା
#ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଆଗୁଆ ଅନୁମାନ କରିବା ଓ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା
#ସଠିକ୍ ଜିନିଷ ବା ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇବା
#ଉପଲଭ୍ୟତା – ଯେବେ ଚାହିଁବ, ଯେଉଁଠାରେ ଚାହିଁବ
#ଗ୍ରାହକର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଲାଭ କରିବା
#ସନ୍ଧାନସୁଲଭ – ବିଶାଳ ତଥ୍ୟାଗାରରୁ ସହଜରେ ଖୋଜି ବାହାର କରିବା

## ସମୂହ ବା ସାମାଜିକ ଅଭିନିବେଶ

File:2012 Gangnam Style cumulative views.png|ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ”ଗାଂଗ୍‍ନାମ୍ ଷ୍ଟାଇଲ୍‌” ଗୀତର କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଦର୍ଶାଉଥିବା ପରିସଂଖ୍ୟାନ
File:2017 Despacito cumulative views.png|ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ”ଡେଷ୍ପାସିତୋ” ଗୀତର କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଦର୍ଶାଉଥିବା ପରିସଂଖ୍ୟାନ
File:2011 Video views President Obama on Death of Osama Bin Laden.png|ଓସାମା ବିନ୍ ଲାଦେନ୍‍ର ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କରେ ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବାରାକ୍ ଓବାମାଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି ଦେଖୁଥିବା ତଥ୍ୟର ପରିସଂଖ୍ୟାନ 

ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତି ଏକ ଜନ ସମୂହ ବା ସମାଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ସମାଜର ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ହେଉଥିବା ବାର୍ତ୍ତା ଓ ଭାବ ବିନିମୟରୁ ଏକ ଦୀର୍ଘ କାଳୀନ ଅଭିନିବେଶ ପାଇବାର ଯୋଜନା କରାଯାଇପାରିବ । କିନ୍ତୁ ସାମାଜିକ ବିନିମୟକୁ ଅଧିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ କଲେ ବିନିମୟ ସମ୍ପର୍କୀୟ ତଥ୍ୟର ଆଧିକ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥାଏ । ଡିଜିଟାଲ୍ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଯୋଗୁଁ ଏହି ପ୍ରକାରର ଅର୍ଥନୀତି ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ପରିସରକୁ ଆଣିପାରେ ତଥା ଏକ ସମୟରେ ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ କରିହୁଏ । ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନିଜେ ଯେକୌଣସି ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଷୟବସ୍ତୁର ତର୍ଜମା, ସମାଲୋଚନା ଆଦି କରି ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି ।

ସାମାଜିକ ଅଭିନିବେଶ ମଧ୍ୟ ସମୂହ ଅଭିନିବେଶର ଏକ ଅଂଶ । କିପରି ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସମୂହ ଦର୍ଶନରୁ କ୍ରମଶଃ ସମାଜରେ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପିଯାଏ ଓ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିପାରେ ତାହାକୁ ସାମାଜିକ ଅଭିନିବେଶ ବୋଲି କୁହାଯିବ ।

## ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତିର ବ୍ୟବହାର
### ବିଜ୍ଞାପନରେ ବ୍ୟବହାର
"ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତି"ରେ ଜଣେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଗ୍ରାହକର ଧ୍ୟାନ ବା ଆଗ୍ରହକୁ ସମ୍ବଳ ରୂପେ ପରିଗଣିତ କରାଯାଏ । ପାରମ୍ପରିକ ବିଜ୍ଞାପନ ମଡେଲ୍ ଅନୁସାରେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ଏକ ରୈଖିକ ପ୍ରଣାଳୀ *ଅ-ଆ-ଇ-କା (ଇଂରାଜୀରେ AIDA)*ରେ ଗତି କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ରୈଖିକ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଲା - **ଅ**ଭିନିବେଶ, **ଆ**ଗ୍ରହ, **ଇ**ଚ୍ଛା ଓ **କା**ର୍ଯ୍ୟକାରିତା (ଇଂରାଜୀରେ **A**ttention, **I**nterest, **D**esire and **A**ction) ।  ଜଣେ ଅଣ-ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କୁ ଉପଭୋକ୍ତାରେ ପରିଣତ କରାଇବାର ପ୍ରଧାନ ଓ ପ୍ରଥମ ସୋପାନ ହେଉଛି ଅଭିନିବେଶ । ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‍ର ବ୍ୟାପକତା ଯୋଗୁଁ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବିଜ୍ଞାପନ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚାନ୍ତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ କିନ୍ତୁ ଉପଭୋକ୍ତାର ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ବିଷୟ । ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ଡୋଲଜିନ୍‍ଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ତଥ୍ୟ ଓ ସୂଚନା ପ୍ରସାର ଓ ପ୍ରଚାରର ସୁବିଧା ଯୋଗୁଁ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ତୁଳନା କରିବାରେ ଅନେକ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରନ୍ତି । ତେଣୁ ଉପଭୋକ୍ତାର ଧ୍ୟାନ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ଆକର୍ଷିତ କରି ରଖିବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟ ହୋଇପଡ଼େ ।
### ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷଣର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
#### ଇ-ମେଲ୍ ଷ୍ପାମ୍
ଷ୍ପାମର୍‍ମାନଙ୍କୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଇ-ମେଲ୍ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ । ଷ୍ପାମର୍‍ମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଏହି ଇ-ମେଲ୍ ସନ୍ଦେଶର ବାହକ-ବିତରକ ସଂସ୍ଥା ଓ ଅଭିନିବେଶ ଅର୍ଥନୀତି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସନ୍ଦେଶରେ ଆଗ୍ରହ ରଖିଥିବା ଗ୍ରାହକ ଅଧିକାଂଶ ବ୍ୟୟ ବହନ କରିଥାନ୍ତି । ତେଣୁ ଷ୍ପାମର୍‍ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁସଂଖ୍ୟକ ଷ୍ପାମ୍ ଇ-ମେଲ୍ ପଠାଇବା ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସୁଚିନ୍ତିତ ଯୋଜନା । ୧ ଲକ୍ଷ ଲୋକରେ ଜଣେ (୦.୦୦୧%) ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଷ୍ପାମ୍ ବିଜ୍ଞାପନଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଜିନିଷ କ୍ରୟ କଲେ ତାହାକୁ ଉକ୍ତ ଷ୍ପାମ୍ ଯୋଜନାର ସଫଳତା ବୋଲି କୁହାଯିବ । ପ୍ରକ୍ସି ସର୍ଭର୍‍ମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର କରି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ ହେଉଥିବାରୁ ଏପରି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆୟର ଉତ୍ସ ଠାବ କରିବା କଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ ସତ; କିନ୍ତୁ ଲାଭଦାୟକ ବେପାର ନ ହୋଇଥିଲେ ଲୋକ ଏତେ ଷ୍ପାମ୍ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ନିରୁତ୍ସାହିତ ହୋଇଥାନ୍ତେ । ଇ-ମେଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଲୋକପ୍ରିୟତା କାରଣରୁ ଷ୍ପାମର୍‍ମାନେ ଏହାର ଉପଯୋଗ କରି ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଆକର୍ଷଣ କରିଥାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ ଷ୍ପାମର୍‍ମାନେ ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ (ବା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିନଥାନ୍ତି), ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ କହିଲେ ସେମାନେ ଅତି ଶସ୍ତାରେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିପାରନ୍ତି । 

ଇ-ମେଲ୍ ସନ୍ଦେଶର ପ୍ରେରକମାନଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଅଳ୍ପ କିଛି ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲେ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବନାହିଁ । ବିଜ୍ଞାପନ ସନ୍ଦେଶ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ ଅତି ନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲେ ଓ ଏକା ବେଳକେ ୧୦୦୦ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଠାଉଥିଲେ ୧୦୦୦ ଗୁଣ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ଷ୍ପାମର୍‍ମାନଙ୍କୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରିପାରେ ।  

କାହାର ବ୍ୟସ୍ତତା ସମୟରୁ ଅଳ୍ପ ସମୟ ଭିକ୍ଷା କରିବାର (ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ଆଗ୍ରହ ଆକର୍ଷଣ କରିବା) ଅଧିକାର ମିଳିବା ପାଇଁ ଅଳ୍ପ କିଛି ମୂଲ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଓଇ-ମେଲ୍ ପାଇଁ ବ୍ୟୟ କରିବା ପ୍ରାୟ ଏକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରସଙ୍ଗ । ଅଭିନିବେଶ ଯାଚନାର ଏହି ଅଧିକାର ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଅନୁସାରେ ପୃଥକ୍ ହୋଇପାରେ । ଏକ ବଡ଼ ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଆକର୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଯେତିକି ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ହେବ ତାହା ଜଣେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଆକର୍ଷଣ ବ୍ୟୟରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ । ଉତ୍ସବ ବା ଛୁଟିଦିନରେ ଷ୍ପାମ୍ ଇ-ମେଲ୍ ପଠାଇବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
* ଆଡାମ୍ ସ୍ମିଥ୍
* ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ-ବିଜ୍ଞାନ
* ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ

## ଆଧାର
## ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ
*
*
*
*.
*
* 

## ବାହ୍ୟ ଲିଂକ୍
* Video podcast on the Attention Economy
* The Ingenesist Project - The Next Economic Paradigm