open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଭୀମବନ୍ଧ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ

ଭୀମବନ୍ଧ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ,ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ବିହାରର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ମୁଙ୍ଗେର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

## ବ୍ୟୁପତ୍ତି 
ମହାଭାରତ ଅନୁସାରେ ଭୀମା ଏଠାରେ ଏକ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ । ସେହି ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ଭୀମବନ୍ଧ କୁହାଯାଇଥାଏ । 

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
 ମୁଙ୍ଗେର ଜିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୀମଗଡ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଅରଣ୍ୟର ଆୟତନ 681.99 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଓ ଏହା ଖଡଗପୁର ପାର୍ବତ୍ଯ ରେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି । ମୁଙ୍ଗେରଠାରୁ ଏହା 56 କିଲୋମିଟର ଦୂର । ଏହାର ନିକଟତମ ରେଳଷ୍ଟେସନ ଜାମୁଇ ଓ ଏହା ଏଠାରୁ 20 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  ,  ପାଟଣା ବିମାନ ବନ୍ଦରଠାରୁ ଏହା 200 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ । 

## ଜଳବାୟୁ 
ଏଠାକାର ଜଳବାଯୁ ସାଧାରଣ ରହିଥାଏ । ବାର୍ଷିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ 1146 ମିଲିମିଟର ହାରାହାରି ହେଇଥାଏ । 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Directory of Indian Government Websites, Munger

## ଆଧାର
ସୋରାବଜୀ କୋଲାହ

** ସୋରାବଜୀ ହରମାସଜୀ ମୁଞ୍ଚେରସା କୋଲାହ** ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Sorabji_Colah.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation&#x20;(help·info) (ଜନ୍ମ 22 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1902 ବୋମ୍ବେ -ମୃତ୍ୟୁ 11 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1950 ଗୁଜରାଟ ) ଜଣେ ପୁରାତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟର । 

କୋଳାହ ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟ କାଳରୁ କ୍ରିକେଟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଭଲ ବେଟସ ମେନ ତଥା ଫିଲଡର ଥିଲେ ।ଭରତର ସର୍ବ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟରେ ସେ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଦଳର ଅଧିନାଯକଙ୍କ ସହ ଭଲ ସମ୍ପର୍କରେ ନ ଥଲେ ।ଇଂଲଣ୍ଡର ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସେ ବୋମ୍ବେଠାରେ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । 1935 ମସିହାରେ ଆସିଥିବା ଏକ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ XI ଓ 1937 ମସିହାରେ ଆସିଥିବା ଲର୍ଡ ଟେନିସନଙ୍କ ଦଳ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେ ଉତ୍ତମ ଖେଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । 
ବାଆଁ|thumb|Sorabji Colah is seen sitting on ground in the middle in this photo of 1932 Test team captained by Maharaja of Porbandar, that toured England.
ଘରେଇ କ୍ରିକେଟରେ ସେ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ ରାଜ୍ୟ ତରଫରୁ ଖେଳୁଥିଲେ ଓ ବମ୍ବେ ପାର୍ସି ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
* *Wisden* obituary
* Cricinfo Profile
* Cricketarchive Profile
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
କନକ ଦୂର୍ଗା ମନ୍ଦିର

**କନକ ଦୂର୍ଗା ମନ୍ଦିର , ** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବିଜୟୱାଡାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର । ଏହି ମନ୍ଦିର କ୍ରୀଷ୍ଣା ନଦୀ ଟିରରେ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରକେଳାଦ୍ରି ପାହାଡ ଉପରେ ରହିଛି । କାଳିକା ପୁରାଣ , ଦୁର୍ଗ ସପ୍ତଷ୍ଠୀ ଓ ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ବୈଦିକ ସାହିତ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରକେଳାଦ୍ରିସ୍ଥିତ କନକ ଦୁର୍ଗ ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଏଥିରେ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀଙ୍କୁ ତୃତୀୟ କଳ୍ପରେ  ସ୍ୱୟଂଭୂ ( ନିଜେ ଉତ୍ଥିତ ହୋଇଥିବା )  ହେଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । 

## ଦେବୀ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କହେ , ବିଜୟୱାଡା ଅଞ୍ଚଳ ଏକଦା କଙ୍କରିତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା । ଏଠି ଯୋଗୁଁ କ୍ରୀଷ୍ଣା ନଦୀ ଏଠାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଇ ପାରୁନଥିଲା । ଏଠି ପାଇଁ ଏଠାରେ କୃଷି ବା ବସବାସ ସମ୍ଭବ ନଥିଲା । ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଆରାଧନା ପରେ ଶିବ ପାହାଡ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଟନେଲ ବା ବେଜ୍ଜାମ ନିର୍ମାଣ କରିଦେଲେ । ଏଥିପାଇଁ ଏ ସ୍ଥାନର ନାମ ବେଜୱାଡା ହେଇ ପରେ ବିଜୟୱାଡାହେଇଥିଲା । 

## ଯାତାୟତ 
thumb|ବିଜଯୱାଡା ଦୁର୍ଗ ମନ୍ଦିର
ଏହି ସ୍ଥଳ ବିଜୟୱାଡା ସହରର କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥଳୀରେ ରହିଥିବାରୁ ରାସ୍ତା ଓ ରେଳପଥ ଯୋଗେ ପହଞ୍ଚିବାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ରହିଛି । ବିଜୟବାଦ ବିମାନ ପଥରେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । 

## ଦଶହରା 
Sଏଠାରେ ଦଶହରା ବଡ଼ ଉଲ୍ଲାସର ସହ ପାଳିତ ହେଇଥାଏ । ଦଶହରାର ଦଶ ଦିନ ବିଭିନ୍ନ ଦେବୀଙ୍କ ନାମରେ ଆରାଧନା ହେଇଥାଏ । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
*
ରାମକୃଷ୍ଣ ମିସନ ବେଳାଭୂମି

ରାମକୃଷ୍ଣ ମିସନ ବେଳାଭୂମି,  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବିଶାଖାପଟ୍ଟନାମଠାରେ ଥିବା ଏକ ଜନପ୍ରିୟ ସମୁଦ୍ର ବେଳାଭୂମି । ଏହାର ନିକଟରେ ଥିବା ରାମକୃଷ୍ଣ ମିସନ ଆଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ ତାହାର ନାମ ଏହିପରି ରହିଛି । ଏଠାରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର INS କୁରସୁରା ସବ ମାରାଇନ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ ଆକର୍ଷଣ ଭାବେ ରହିଛି । .

## ବର୍ଣ୍ଣନା 
ଏହି ବେଳାଭୂମିକୁ ପ୍ରତ୍ୟହ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦର୍ଶକ ଆସିଥାନ୍ତି । ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ସନ୍ତରଣ , ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ନାନ , ବେଳାଭୂମି ଭଲିବଲ ଖେଳ ଆଦି ଏଠାରେ ହେଇଥାଏ । ଏଠାରେ ଏକ ଏକୁଆରିଆମ , ମାଁ କାଲୀ ମନ୍ଦିର , ବିଶାଖା ସଂଗ୍ରହାଳୟ , ତଟବର୍ତୀ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ସବୁ ରହିଛି । 

INS କୁରସୁରା ସବ ମାରାଇନ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରାଚୀନ ସବ ମାରାଇନ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଦେଖିବା ପାଇଁ ରଖାଯାଇଛି ।  

## ଗ୍ୟାଲେରି 

Sunrise over Bay of Bengal at RK Beach 01.jpg|R.K. Beach at sunrise
INS Kursura (S20).jpg|INS Kursura Submarine Museum
An afternoon view of RK Beach in Visakhapatnam.JPG|An afternoon view of RK Beach
RK Beach at Sunset time 02.JPG|RK Beach at Sunset time
View of Sea at RK beach.jpg|View of Sea at RK beach during Monsoon
RK beach.jpg|RK beach view
RK beach road in Visakhapatnam.JPG|RK.beach road in Vizag
RK beach view at noon time 03.jpg|RK beach view at noon time
View of 1971 war memorial at RK Beach.jpg|War Memorial Victory at Seat 1971 at Beach Road
Rajiv Smriti bhavan in Visakhapatnam 01.jpg|Rajiv Smriti bhavan at Beach Road

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* Beautiful RK Beach 
* Visit the RK Beach photo gallery as viewed from Kailasagiri hill top
* http://www.govizag.in/Vizag_Rk_Beach.php

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବେଳାଭୂମି
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ
ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ବେଳାଭୂମି

**ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ବେଳାଭୂମି, **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଗୁନ୍ତୁର ଜିଲ୍ଲାର ବାପଟିଲା ସହରରୁ 8 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । 
ଡାହାଣ|thumb|APTDC ପର୍ଯ୍ୟଟକ କୁଟୀର , ସୂର୍ଯ୍ୟକଣ୍ଟ ବେଳାଭୂମି
ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୁଳରେ ଥିବା ଏହି ବେଳାଭୂମିର ସୌନର୍ଜ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଥାନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ  ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ବେଳାଭୂମିରେ କେତେକ ଆରାମଦାୟକ କୁଟୀର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ଉନ୍ନତ ମାନର ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ସେଠାରେ ରହି ପ୍ରଭାତରେ ଉଦୀୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସୋଭା ଉପଭୋଗ କରି ପାରନ୍ତି ।  
 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* List of beaches in India

ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ
ସିଂହାଞ୍ଚଳମ ମନ୍ଦିର

**ସିଂହାଞ୍ଚଳମ ମନ୍ଦିର‌**,ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବିଶାଖାପାଟଣା ସହର ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା ସିଂହାଞ୍ଚଳମ ସହରରେରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର, ନୃସିଂହ ଦେବତା ଏଠାରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । ଏହି ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଉପାସନା ଗୃହ କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ । 

## ବର୍ଣ୍ଣନା 
[thumb|Statue at Simhachalam temple of Lord [ନୃସିଂହ|Narasimha killing the demon Hiranyakashipu]]
ସିଂହ ଶବ୍ଦଟି ସିଂହକୁ ବୁଝାଉଥିବା ବେଳେ "ଅଚଳମ"ର ସଂସ୍କୃତ ଅର୍ଥ ପର୍ବତକୁ ବୁଝାଏ । ଏଠାରେ ଶ୍ରୀ ବାରହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ନରସିଂହ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଭାବରେ ପୂଜିତ ହେଇଥାନ୍ତି । ଏହି ମନ୍ଦିର ଭାରତରେ ଥିବା ୧୮ଟି ନରସିଂହ ଆରାଧନା ପିଠ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହି ମୂର୍ତି ବର୍ଷ ସାରା ଚନ୍ଦନ ପ୍ରଲେପରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ରହେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ଷକରେ ଥରେ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ଅବସରରେ "ନିଜରୁପ ଦର୍ଶନ" ନାମରେ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ମୁଖ ଅନାବରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ ବୈଶାଖ ମାସରେ ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ବହୁ ଆଡମ୍ବର ସହକାରେ ପାଳିତ ହୁଏ । 

ଏଠାରେ ଥିବା ପ୍ରତିମୂର୍ତି ତ୍ରିଭଙ୍ଗୀ ଆକାରରେ ରହି ସିଂହ ମୁଖ୍ୟ ଥାଏ । ପ୍ରାଚୀନ କଳାର ମିଳିଥିବା ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଅନୁସାରେ ୧୨୬୭ ମସିହାରେ ଏହା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିବାର କୁହାଯାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଓ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ୨୫୨ଟି ଲେଖାରେ ଏ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । 

## ଗ୍ୟାଲେରି 

File:A Stone carved throne in the backyard of Simhachalam temple.jpg|Stone throne behind the temple
File:Simhachalam Gopuram.jpg|Exit to the temple
File:Simhachalam Parking.jpg|Parking lot opposite the Gopuram
File:Simhachalam Hike.jpg|The long hike towards Simhachalam
File:Simhachalam new mandapam 2010.jpg|Mandapa constructed in 2010
File:Simhachalam temple entrance.jpg|Temple exit
File:Wooden chariot at Simhachalam Visakhapatnam.jpg|Wooden chariot at the temple

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* *Sri Simhachala Kshetra Mahima*, 1965 Telugu film
* 360 Degree View Of The Temple

## ଆଧାର
କୌନ୍ଦିନ୍ୟା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ

thumb|Indian elephant
**କୌନ୍ଦିନ୍ୟା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ରହିଥିବା ଏକ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଓ ହସ୍ତୀ ରିଜର୍ଭ । ଏହା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଏକମାତ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଯେଉଁ ଠାକୁ ନିକଟବରତି ଅରଣ୍ୟରୁ ହାତୀ 200 ବର୍ଷ ପରେ ଆସୁଛନ୍ତି ।  **

## ଇତିହାସ 
କୌନ୍ଦିନ୍ୟା ଅଞ୍ଚଳକୁ ହାତୀମାନେ 200 ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରତ୍ୟାଗମନ କରିଛନ୍ତି । 1983ରୁ 1986 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ହାତୀ ପଲ ତାମିଲନାଡୁର ଅନେକାଳ ହୋସୁର ଓ କର୍ଣାତକର ବନନେର୍ଘାଟ୍ଟା ଅରଣ୍ୟରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଏକ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ଏବେ ଏଠାରେ 72ଟି ହାତୀ ଥିବାର ଗଣନା କରାଯାଇଛି । 

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ଏହି ଅରଣ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତରିତ ଓ ଗଭୀର ଉପତ୍ୟକା ସମୂହରେ ପରିପୂର୍ଣ । ଏଠାରେ ଶୁଷ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ଥାଇ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ଝରଣା ମାନ ରହିଛି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଡେକାନ ମାଳ ଭୂମି ସମାପ୍ତ ହେଇ ତାମିଲନାଡୁ ସମତଳ ଭୂମିର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । 

## ଜୀବଜନ୍ତୁ ଓ ବୃକ୍ଷରାଜି 
ଏଠାରେ ଆକାଶିଆ ,ବାଉଁଶ ଯତୋୟ ବୃକ୍ଷ ବହୁଲ ପରିମାଣରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାର ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ହାତୀ ବ୍ଯତୀତ ଶ୍ଳଥ ଭାଲୁ , ପାନ୍ଥର , ଜଙ୍ଗଲି ବିରାଡି ଇତ୍ୟାଦି ପଶୁ ମଧ୍ୟ ରହିଥାନ୍ତି ।  ଏହି ଅରଣ୍ୟର ହାତୀମାନେ ସମୟ ସମୟରେ ଜନପଦ ଆଡକୁ ଚାଲି ଆସୁଥିବାରୁ ତାହା ଜନ  ଜୀବନ ପାଇଁ  ବିପଦର କାରଣ ହେଇଥାଏ । 2002 ସୁଦ୍ଧା ହାତୀ ଆକ୍ରମଣରେ 42 ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରେଇଥିବାର ଜଣାଜାଏ । 

## References
ମଙ୍ଗଲଗିରି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ

**ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ... ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ମଙ୍ଗଲଗିରିଠାରେ ଏକ ନିର୍ମାଣାଧୀନ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ । ଏହା ଗୁନ୍ଟୂର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।ଏହା ଗୁନ୍ତୁରଠାରୁ 24 ଓ ବିଜୟୱାଡାଠାରୁ 16 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ । ** '''  ଏହାର  ବିତତିପରସତର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ହେଲା ପରେ 51.04 କୋଟି ଅଟାକଳରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଗେଇଚାଲିଛି । ଏହା 24 ଏକର ସ୍ଥାନରେ 40,000 ଦର୍ଶକ ବସିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ନିର୍ମିତ ହେବ । .  

ଏଠାରେ VVS ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଖୋଲିଥିବା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ କ୍ରିକେଟର କେନ୍ଦ୍ର ଜୋନ କ୍ରିକେଟ  ଏକାଡେମି .ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରହିବା ।  ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ବୋର୍ଡ ଆନ୍ଧ୍ରା ପ୍ରଦେଶ କ୍ରିକେଟ ଆସୋସିଆସନକୁ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର କରିଛନ୍ତି । .

## References 
ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ
ବାବା ଧନସାର

ଡାହାଣ|thumb|ବାବା  ଧନସାର
ବାବା  ଧନସାର  ଏକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳୀ । ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ରେଆସି ଜିଲ୍ଲାର ରେଆସିଠାରୁ କାତରା ରାସ୍ତାରେ 17 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ରାଜପଥରୁ 200 ମିଟର ପଦରେ ଗଲେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ । ପୁରାଣରେ କଥିତ ଅଛି ଯେ ଭଗବାନ ଶିବ ଅମରନାଥ ପର୍ବତକୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଭେଟି ଯିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ସର୍ପରାଜ ସେଶନାଗଙ୍କୁ ଅନନ୍ତ ନାଗ ସ୍ଥାନରେ ଛାଡି ଯାଇଥିଲେ । ଶେଷନାଗ ମନୀଷା ରୂପ ଧରି ବାସୁଦେବ ଭାବରେ ରହିଥିଲେ । ଧନସାର ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର । ଧନସାର ଏକ ସନ୍ଥ ଥିଲେ । 

ଲୋକ ପ୍ରବାଦ ରହିଛି , କରୁଅ ଝିଳରେ ଏକ ଦୈତ୍ୟ ରହି କରୁଆ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ବହୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିଲା । ବାବା  ଧନସାରଙ୍କ ପାଖରେ ଲୋକମାନେ ସାହାଜ୍ଯ ପାଇଁ ଯିବାରୁ ବାବା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ।ଶିବ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଦୈତ୍ୟକୁ ନିଧନ କରିଥିଲେ । ଧନସାରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଓ ଶିବଙ୍କ ଗୁମ୍ଫା ଉପାସନାର ପିଠ ହେଇ ରହିଲା ।  ହ୍ରଦକୁ ପବିତ୍ରମାନେ କରି ସେଠାରେ ଗାଧେଇବା ବାରଣ କରାଯାଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ତଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଭକ୍ତମାନେ ସ୍ନାନ କରିପାରନ୍ତି । ମହଶିବରାତ୍ରି ଦିନ ଏଠାରେ ବଡ଼ ଧାରଣର ମେଳା ହେଇଥାଏ । 

## ଆଧାର
ଆନ୍ନାଭରମ ମନ୍ଦିର

**ଆନ୍ନାଭରମ , ** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ପୂର୍ବ ଗୋଦାବରୀ ଜିଲ୍ଲାର ପାମ୍ପା ନଦୀ କୁଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଗ୍ରାମ । .

## ବ୍ୟୁପତ୍ତି 
anna କହିଲେ " ଯାହା ଚାହିଁବା "କୁ ବୁଝାଏ । bharam କହିଲେ "ପୂର୍ଣ " ହେବାକୁ ବୁଝାଏ । ତେଣୁ ଅନ୍ନାଭରମ ନାମ ଏଠାରେ ମନ୍ଦିରରେ ଇଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯାହା ମାଗିଲେ ଦିଅନ୍ତିକୁ ବୁଝେଇଥାଏ । 

## ମନ୍ଦିର ସମୂହ 
ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ବୀର ଭେଙ୍କଟ ସତ୍ୟନାରାୟନ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ରତନଗିରି ପାହାଡ ଉପରେ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଦେବୀ ଅନ୍ନଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାଥାବତୀ ଅମ୍ମଭରୁଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । .

## ଯାତାୟତ 
ବାଆଁ|thumb|Annavaram railway station name board
ଏଠାରେ ଯତୋୟ ରାଜପଥ 5 ଯାଇଛି ଓ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ବସ ସେବା ରହିଛି ।  ଅନ୍ନାଭରମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ମଧ୍ୟ ନିକଟରେ ରହିଛି । 

## ଆଧାର
ଆବୁ ପର୍ବତ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ

ଆବୁ ପର୍ବତ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାରତର ସର୍ବପୁରାତନ ପର୍ବତମାଳା , ଆରାବଳି ରେଞ୍ଜରେ ରହିଛି । ଏହାକୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାବରେ 1980 ମସିହାରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । .

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହାର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି  24°33′0″N 72°38′0″Eଠାରେ । ଏହା 19 କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ଓ 6 କିଲୋମିଟର ପ୍ରସ୍ଥର ଏକ ପ୍ଲାତେଉ ବା ମାଳଭୂମି । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ 300 ମିଟରରୁ 1722 ମିଟର ଯାଏ ଉପରେ ରହିଛି ।  , ଗୁରୁ ଶିଖର ଏହାର ରାଜସ୍ଥାନଠାରେ ଥିବା ସର୍ବୋଛ ଶିଖର । 

## ବୃକ୍ଷ 
ଏଠାରେ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ବିଶେଷ ବିବିଧତା ରହିଥାଏ । ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଚିର ସବୁଜ । ଏଠାରେ 112 ପରବାର  ର ବୃକ୍ଷ 820 ପ୍ରକାରଭେଦ ଅନୁସାରେ ରହିଛି । ବୁଦା ଜାତୀୟ ବୃକ୍ଷୀ ସହ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଏଠାରେ ରହିଥାଏ ।    .

## ଜୀବଜନ୍ତୁ 
ଏଠାରେ ବହୁ ବିରଳ ପ୍ରଜାତିର ଜୀବ ସହ 1872 ମସିହା ଯାଏ ସିଂହ ଓ ବ୍ୟାଘ୍ର ଥିବାର ନିରୀକ୍ଷ୍ୟଣ କରାଯାଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଚିତାବାଘ , ସମ୍ବାର , କୋକି ଶିଅଳ , ଭାଲୁ , ଇତ୍ୟାଦି ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ରହିଛନ୍ତି । ଏଠାରେ 250 ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ରହିଥିବାର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି । 

## ଆଧାର
ବିହାର ମିଉଜିଅମ

**ବିହାର ମିଉଜିଅମ**  (Hindi: बिहार संग्रहालय) ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମିଉଜିଅମ । . ଏହା ନିର୍ମିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି । ଏହାକୁ ଆଂଶିକ ଭାବରେ 2015ରେ ଖୋଲା ଯାଇଛି ।   ବର୍ତ୍ତମାନ ଗେଟ ନିକଟସ୍ଥ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ରହିଥିବା ମିଉଜିଅମ ଓ ଓରିଏଣ୍ଟାସନ ଥିଏଟର ଖୋଲା ଯାଇଛି । 

Iବିହାର ରାଜ୍ୟର ଇତିହାସକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏହି ମିଉଜିଅମର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି । , 2013 ମସିହାରୁ ପାଟଣା ସହରର ବାଇଲି ରୋଡଠାରେ 498 କୋଟି ବ୍ୟୟ ଅଟାକଳରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି ।  ଏହି ମିଉଜିଅମରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷର ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରାଯିବ । .

## Planning 
ଏହା ଏକ 25,000 ବର୍ଗ ମିଟର ବିଶିଷ୍ଟ ମିଉଜିଅମ ଓ ବଜାର ହେବା ପାଇଁ ଯୋଜନା ରହିଛି । ଏଥିରେ "G+1" ଓ "G+4" ସ୍ତୃକ୍ଚର ରହିବ । 

ଏହାର ଡିଜାଇନ ଓ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାପାନର ମିକି & ଆସୋସିଏଟ ଓ ମୁମ୍ବାଇର ଅପୋଲିସ ଅର୍ଚିଟେକଦ୍ୱାରା ହେବ । ଏଠାରେ 4ଟି ସ୍ତରର ଗଲେରୀ , ପ୍ରଶାସନିକ , ଶିକ୍ଷା ଓ ଲବି ଅଞ୍ଚଳ ରହିବା । 

2011 ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ଏହିପାଇଁ କାନାଡାସ୍ଥିତ ଲର୍ଡ କଲ୍ଚରାଲ ରେସୋର୍ସ ନାମକ କମ୍ପାନୀକୁ ପରମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ ଚୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି ।  ଜାନୁଆରୀ 2012 ମସିହାରୁ ବିହାର ରାଜ୍ୟ କେବିନେଟ ଜାପାନର ଅପୋଲିସ କମ୍ପାନୀ ଓ ତାହାର ମୁମ୍ବାଇ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ଡିଜାଇନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରଟା ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛନ୍ତି । 

## Location 
ଏହା ପାଟଣାର ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଜବାହରଲାଲ  ମାର୍ଗଠାରେ ରହିବା । ଏଠାରେ 13.9 ଏକର

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* Patna Museum
* Jalan Museum

## ଆଧାର
ଇଡାଗୁଞ୍ଜି

**ଇଡାଗୁଞ୍ଜି**() ଭାରତର କର୍ଣ୍ଣାଟକ ରାଜ୍ୟର ଉତ୍ତର କାନ୍ନାଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ହୋନ୍ନବର  ତାଲୁକର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରାମ । ଏହା ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ ଓ ଉପାସନା ପିଠ । 

 

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ଇଡାଗୁଞ୍ଜିର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି   14.35°N 74.7°Eଠାରେ । ଏହା ହନନଭରଠାରୁ 13 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ଓ ନାଭିଲ୍ଗୋନାଠାରୁ 28 କିଲୋମିଟର ଦୂର । 

## ଦେବସ୍ଥାନ 
ଇଡାଗୁଞ୍ଜ ଦେବସ୍ଥାନ ଏକ 1500 ବର୍ଷର ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର । ଏହି ଗଣେଶ ମନ୍ଦିରକୁ ବାର୍ଷିକ 10 ଲକ୍ଷ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତଙ୍କ ଆଗମନ ହେଇଥାଏ । 

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ  
ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଶେଷ ସମୟରେ ମହା ମୁନିଗଣ ବଦ୍ରିକା ଆଶ୍ରମରେ ସୁଠାପୌରଣିକଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆଗତ କଳିଯୁଗର ଦୋଷକୁ ଖଣ୍ଡନ କଟିବାର ଉପାୟ ଖୋଜୁଥିଲେ । ମହାମୁନି ଭାଲଖିଲ୍ୟ କୁଞ୍ଜବନର ତପ୍ତର୍ଜ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିଲେ  ଓ ଅନ୍ୟ ସାଧୁ ଗଣ ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କର୍ମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଘ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟଥିତ ରହିଲେ । ସେମାନେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ।ମହାମୁନି ନାରଦ ଭାଲଖିଲ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ପଚାରିବାରୁ ସେ ଅସୁବିଧା କଥା କହିଲେ । ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ବିନୟକଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ କହିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଭିଲାଖିଲ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ୟ ସନ୍ଥ  ଗଣ ପଶ୍ଚିମକୁ ଯାଇ ସରାବତୀ ନଦୀ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ସ୍ଥଳ ସାଗର ନିକଟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ସେହି ଦିନରୁ ଏହା ଭଗବାନ ବିନୟକଙ୍କ ଉପାସନା ପିଠା ହେଇ ରହିଛି । ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ଏଠାରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କାଲେ ସମସ୍ତ ଋଷ୍ଟ ଖଣ୍ଡନ ହେଇଥାଏ ।  
## ରହଣି ଓ ଯାତାୟତ ସୁବିଧା  
ଇଡାଗୁଞ୍ଜି ଦେବସ୍ଥାନମଠାରେ ଭକ୍ତ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ରହଣି ପାଇଁ ଧର୍ମଶାଳା ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ।ଏହା ନ୍ନିକଟରେ ଥିବା ସହରରେ ରହଣି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସୁବିଧା ଓ ଯାତାୟତ ପାଇଁ ଗାଡି ଉପଲବ୍ଧ ।  

 

ଇଡାଗୁଞ୍ଜି ନିକଟରେ ଆହୁରି ଅନେକ ଆକର୍ଷଣ ରହିଛି । ଏଠାରୁ ଖୁବ ନିକଟରେ ମରୁଣ୍ଡେଶ୍ୱର , ଗୋକରଣ , ଅପସାରକୋଣ୍ଡା , ଶରଭତୀ ନଦୀ , ରାମ ତୀର୍ଥ , ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୀର୍ଥ କାଶରକୋଡ ବେଳାଭୂମି ଅପସାରକୋଣ୍ଡା ଆଦି ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ ଆଦୃତ । 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Idagunji Ganapati 
* Idagunji Temple Website 
* Karwar eNews 
## ଆଧାର
ଆଲନ୍ଦି , ମହାରାଷ୍ଟ୍ର

**ଆଲନ୍ଦି** (Marathi: आळंदी) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଉନା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ମୁନସିପାଳ ସହର । ଏହା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଏକ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ । ଏଠାରେ 13 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମରାଠୀ ଭକ୍ତ ସନ୍ଥ ଧ୍ୟାନେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମାଧି ରହିଛି । 

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ଆନନ୍ଦିର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ()ଠାରେ ଓ ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରାୟଣୀ ନଦୀର ତଟରେ ପୁନେ ସହରଠାରୁ 25 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବଟୀଟ , ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 1,893 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି । 

## ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରୀ କେନ୍ଦ୍ର 
# ପ୍ରାଚୀନ ସନ୍ଥ ଧ୍ୟାନେଶ୍ୱର ହିନ୍ଦୁ ମହାପୁରାଣ ଭଗବତ ଗୀତାକୁ ମରାଠୀ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କଳା ପରେ ମହାସମାଧି ଲାଭ କଲେ ।ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କ ସମାଧି ସ୍ଥଳରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା । ଏଠାକୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭକ୍ତ ଆଗମନ କରନ୍ତି ଓ ସେଠାରେ ପ୍ରତି ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷୀ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଏଠାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆରାଧନା ହେଇଥାଏ ଓ ବିଶେଷ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭକ୍ତ  ଙ୍କ ସମାଗମ ହେଇଥାଏ । 
ଜେଷ୍ଠ ମାସରେ ଏଠାରେ ସନ୍ଥ ଧନେଶ୍ୱରଙ୍କ କଠଉକୁ ପାଳଙ୍କିରେ ବହନ କରି ଭକ୍ତ ଗଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରି ଆଳନ୍ଦିଠାରୁ ପାନ୍ଧରପୁରକୁ ଆଶାଢି ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଯାଇଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ ସହସ୍ରାଧିକ ଭକ୍ତ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତି ଓ 150 କିଲୋମିଟର ପଥ ପଦ ଯାତ୍ରାରେ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଯାଇଥାନ୍ତି । .. 
ଏଠାରେ କରତିକ ଭଦ୍ୟ ଏକାଦଶୀ ( କରତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀ )ରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମେଳା ହେଇଥାଏ । ଏହି ଅବସରରେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଭକ୍ତ ଗଣ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ରହିଥାନ୍ତି । 

ଇନ୍ଦ୍ରାୟଣୀ ନଦୀରେ ଭକ୍ତମାନେ ବୁଡ ପକେଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ ବୋଲି ସମସ୍ତଙ୍କ ଧାରଣା । ତେବେ ନିକଟସ୍ଥ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବତ୍ଜ୍ୟାବସ୍ତୁ ଓ ଜଳ ଏହି ନଦୀରେ ପଡୁଥିବାରୁ ତାହାର ଜଳ ଅପରିଷ୍କାର ହେଇଯାଇଥାଏ । .

ଆଳନ୍ଦି ମନ୍ଦିର ବ୍ଯତୀତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଆହୁରି ଅନେକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ରହିଥିବାରୁ ଭକ୍ତଗଣ ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନା କରିପାରନ୍ତି । 
# ଇନ୍ଦ୍ରାୟଣୀ ନଦୀ ଘାଟ 
# ରାମ ମନ୍ଦିର 
# ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର 
# ଭିତାଲା -ରଖୁମୟ ମନ୍ଦିର 
# ଧନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ( ଆଧୁନିକ )
# ନରସିଂହ ମଠ 
# ଶ୍ରୀ ଗଜାନନ ମହାରାଜ ମଦିର କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ 
# ସନ୍ଥ ଜଳାରାମ ମନ୍ଦିର 
thumb|ଆଳନ୍ଦି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
2011 ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଆଳନ୍ଦିର ଜନସଂଖ୍ୟା 28,576 ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 56 % ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 44 % ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 73 % ରହିଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 13 % ଥିବା ବେଳେ ସହରରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ଜାତିର ଅଧିବାସୀରହିଥିଲେ । 

## ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥା 
ତୀର୍ଥ ତଥା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ହେଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ତୀର୍ଥ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟବସାୟରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଯାତ୍ରୀ ଗମନାଗମନ , ରହଣି , ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଅନେକ ବ୍ୟବଶାୟୀ ରହିଥାନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ କୃଷି ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା । ତେଇଳବୀଜ ଉତ୍ପାଦନରେ ଏହି ସହର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରେ । ପୁନେ ସହରର ନିକଟବରତି ହେଇଥିବାରୁ ଗମନ ଗମନର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ରହିଥାଏ । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* http://www.maharashtra-tourism.com/pilgrimage/alandi 
* http://santeknath.org/karya.html
*
ବଶିଷ୍ଠ ମନ୍ଦିର

**ବଶିଷ୍ଠ ମନ୍ଦିର**, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆସାମର ଗୁୱାହଟି ସହରର ଦକ୍ଷିଣ - ପୂର୍ବ କୋଣ ଅଞ୍ଚଳରେ 1764 ମସିହାରେ ଆହୋମ ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର ପରିସର ।ରାଜା ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମ ପାଇଁ 835 ବିଘା ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ବେଦିକ ସମୟରେ ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠ  ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା କୁହା ଯାଏ । 
 ପର୍ବତରୁ ବହି ଆସିଥିବା ଝରଣା କୁଳରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଏହି ଝରଣା ମେଘାଲୟର ପ୍ରବାତରୁ ବାହାରି ପରେ ବାଶିଷ୍ଠ ନଦୀ ଓ ଭରାଲୁ ନଦୀ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ । 

## ବଶିଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ ଓ ମନ୍ଦିର 
ବାଆଁ|thumb|200x200_ପିକସେଲ| Basistha Temple, Guwahati, built by Ahom king Swargadeo Rajeswar Singha in mid 18th century
ଆଶ୍ରମ ଗୁୱାହଟି ସହରରୁ 10-12 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ନିକଟରେ ଗରଭଙ୍ଗା ରିଜର୍ଭ ଜଙ୍ଗଲ ରହିଛି ଓ ସେଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ହାତୀ ରହିଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ବାଶିଷ୍ଠ ମନ୍ଦିର ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାଶିଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଗୁମ୍ଫା ଅରଣ୍ୟର ଭିତରକୁ 5 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି । ଝରଣା ତୀ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଏକ ଜଳପ୍ରପାତ ସୃଷ୍ଟିକରିଥାଏ । 

## ଆଧାର  ସମୂହ
କଞ୍ଚନଜଙ୍ଘା ଷ୍ଟାଡିୟମ

**କଞ୍ଚନଜଙ୍ଘା ଷ୍ଟାଡିୟମ**, ଏକ ବହୁମୂଖୀ ଷ୍ଟାଡିୟମ ଓ ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ସିଲିଗୁଡିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ..ଏଠାରେ ମୁଖ୍ଯତଃ କ୍ରିକେଟ ଓ ଫୁଟବଲ ଖେଳ ଯାଇଥାଏ ଓ ଦରକାର ମୁତବକ ଅନନ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହେଇଥାଏ । ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମ 1980 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ଓ ଏହାର ସ୍ଥାନ ସଂଖ୍ୟା 30,000 ।   

ଜାନୁଆରୀ 2014 ମସିହାରେ ଏହାର ଉନ୍ନତିକରଣ ପାଇଁ 1.7 କୋଟି ତାଙ୍କର ଅଟାକଳ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । 

## ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି 
ଏହି ପଡିଆରେ 2010 ମସିହାରେ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଓ ପଞ୍ଜାବ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ କରି ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି ମେଚ ହେବା ପରେ ଅଦ୍ୟାବଧି 11ଟି ମେଚ ହେଇ ସରିଲାଣି । 2012 ମସିହାରେ ଏଠାରେ ଫେଡେରେସନ କପ ମେଚ ସବୁ ହେଇଥିଲା । ଏଥିରେ ଦେଶର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଫୁଟ ବଳ ଦଳ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ନିଜସ୍ୱ କ୍ରିକେଟ ଲିଗ ମଧ୍ୟ ହେଇଥାଏ । ସନ୍ତୋଷ ଟ୍ରଫି ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ ମେଚର ଫାଇନାଲ 2014 ମସିହାରେ ଏଠାରେ ହେଇଥିଲା ଓ ମିଜୋରାମ ଜିତିଥିଲା  । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଟବଲ
ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ
ମୁଖଲିଙ୍ଗମ

**ମୁଖଲିଙ୍ଗମ**, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ ଜିଲ୍ଲାର ଜଳମାରୁ ମଣ୍ଡଳର ଏକ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଅଟେ । 

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ମୁଖଲିଙ୍ଗମର ଅବସ୍ଥିତି   ଠାରେ .ଏହାର ହାର ହଋ ପତ୍ତନ 92 ଫୁଟ । 

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
2011 ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ମୁଖଲିଙ୍ଗମର ଜନସଂଖ୍ୟା 837 ତୀ ପରିବାର ଥାଇ 3,022 ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 1,504 ହେଇଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 1,518 ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 256 ରହିଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 63.58% ରହିଥିଲା । :

## ସଂସ୍କୃତି 
ଏଠାରେ 8 ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶିବ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରୀମୁଖଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ରହିଛି । ଏହା ଗଙ୍ଗା ବଂଶୀୟ କାମରଣଭ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । .

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ସହର
ନିଉରୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା

**ନିଉରୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା** (**Neuroblastoma** ବା **NB**) ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଯାହା କେତେକ ପ୍ରକାର ସ୍ନାୟୁ ତନ୍ତୁରୁ (nerve tissue) ଜାତ ହୁଏ ।  ଏହା ଆଡ୍ରେନାଲ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ (adrenal gland) ଅନେକ ସମୟରେ ବାହାରେ କିନ୍ତୁ ବେକ, ଛାତି, ପେଟ ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡରୁ ବାହାରିପାରେ ।  ଏହି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ: ହାଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣା (bone pain), ପେଟ, ଛାତି ଓ ବେକରେ ଗୋଲା କିମ୍ବା ଚର୍ମ ତଳେ ଗୋଟିଏ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଗୋଲା ଦେଖାଯାଏ ।

ବେଳେବେଳେ ପିତାମାତାଙ୍କର ଜିନର ମ୍ୟୁଟେସନ ହୋଇ ପିଲାଙ୍କର ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ନିଉରୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା ରୋଗ ହୁଏ ।

ଶିଶୁମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲିଉକେମିଆ ଓ ମସ୍ତିଷ୍କ ଅର୍ବୁଦ ରୋଗ ପରେ ନିଉରୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କର୍କଟ ରୋଗ ।  ପ୍ରାୟ ୯୦% ପିଲାଙ୍କ ନିଉରୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା ୫ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ, ଏହା ବଡ଼ ମଣିଷଙ୍କୁ କ୍ୱଚିତ ହୁଏ । ସନ ୧୮୦୦ରେ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
*

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଗୋସାଇକୁଣ୍ଡ

**ଗୋସାଇକୁଣ୍ଡ** (गोसाइँकुण्ड), ଏକ ମଧୁରଜଲ ହ୍ରଦ ।ଏହା ନେପାଲ ଦେଶର ଲଂଟାଙ୍ଗ ଜାତୀୟ ପାର୍କରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  ଏହାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି  28°05′N 85°25′ ଓ ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତାନଠାରୁ 4,380 ମିଟର ଉପରେ ରହିଛି । ଏହାର ଆୟତନ 34 ଏକର । ନିକଟରେ ଥିବା ହ୍ରଦ ସମୂହକୁ ନେଇ ସମୁଦାୟ 4 ବର୍ଗ ମାଇଲର ହରଦଞ୍ଚଳକୁ ରାମସର ଅଞ୍ଚଳ କୁହା ଯାଏ । E September 2007.
ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳରେ ହ୍ରଦର ବରଫ ତରଲି ତ୍ରିଶୂଳୀ ନଦୀରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସମୁଦାୟ 108ଟି ହ୍ରଦ ରହିଛି । 

## ଧାର୍ମିକ ତାପ୍ତର୍ଜ୍ୟ 
ଗୋସାଇକୁଣ୍ଡ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ତପ୍ତର୍ଜ୍ୟ ବହନ କରିଥାଏ । ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଶିବ ଓ ଗୌଡ଼ିୟଙ୍କ ଆବାସ ସେଠାରେ ରହିଥିଲା । ଭାଗବତ ପୁରାଣ, ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣିତ ହେଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସହ ଗୋସାଇକୁଣ୍ଡର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି । ଗଙ୍ଗାଦଶହରା ଓ ଜଣାଇ ପୁରଣିମାରେ ସେଟାକୁ ହଜାର ହଜାର ଯାତ୍ରୀ ଭାରତ ଓ ନେପାଲର ବିଭିନ୍ନ  ଅଞ୍ଚଳରୁ ଯାଇଥାନ୍ତି । କୁହା ଯାଏ ଶିବ ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ସେଠାରେ ପକେଇ ଗୋସାଇକୁଣ୍ଡ ନିର୍ମାଣ କାଲେ ଓ ସେହି ଶୀତଳ ଜଲରେ ତାଙ୍କର କାନ୍ଥକୁ ବିଶ ପାନ ପରେ ଶୀତଳ କରିଥିଲେ । .

## ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Gosaikunda of Rasuwa.jpg|Gosaikunda Lake
File:The Frozen Lake.JPG|Frozen Gosaikunda
File:Frozen Gosaikund.jpg|Frozen Gosaikunda
File:Laurebinayak.JPG|Laurebinayak

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* The Ramsar Convention on Wetlands: *The Annotated Ramsar List of Nepal*

ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହ୍ରଦ
ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଷ୍ଟାଡିୟମ

**ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଷ୍ଟାଡିୟମ ,** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଞ୍ଜାବର ଜଲନ୍ଧରଠାରେ ଥିବା ଏକ ବହୁମୂଖୀ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ । ଏହାର ଦର୍ଶକ ବସିବା କ୍ଷ୍ଶ୍ୟାମତା 22,000 ଓ ଏଠାରେ JCT ଫୁଟବଲ ଟୁର୍ଣାମେଣ୍ଟ ହେଇଥାଏ ।** **.

## ଇତିହାସ 
ବିଶେଷ ଭାବରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ବ୍ୟବହାରରେ ଆସୁଥିବା ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଦୌଡ , ଫୁଟବଲ , କବଡ୍ଡି ଆଦି ଖେଳା ଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ ମିଉଜିକ ଶୋ , ସଭା ମଧ୍ୟ ହେଇଥାଏ । 

ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ରାତ୍ରିକାଳରେ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଫ୍ଲୋଡ ଲାଇଟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଧାରଣର ପାର୍କିଂ ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । 

## ଉପଲବ୍ଧ ସୁବିଧା ସମୂହ 
* ପୂର୍ଣ ସକ୍ଷମ ଫ୍ଲୋଡ ଲାଇଟ 
* ଡ୍ରେସିଂ ରୁମ, ଚେଙ୍ଗିଙ୍ଗ ରୁମ , ରେଫରିଙ୍କ ରୁମ , ପ୍ରଶାସନିକ ଭବନ 
* ଗେଷ୍ଟ ହଉସ 
* ମେଡ଼ିଆ କକ୍ଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ଥାଇ 
* କୋନଫରେନ୍ସ ହଲ 
* ଚିକିସ୍ଥା କକ୍ଷ୍ୟ
* ପାର୍କିଂ ସ୍ଥଳ 

## References 
ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଟବଲ
ଯୋଙ୍ଗ ସୋଙ୍ଗ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ

ଯୋଙ୍ଗ ସୋଙ୍ଗ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ , ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ପର୍ବତ ।  ଏହାର ଉଚ୍ଛତା 7.462ମିଟର ବା 24,482 ଫୁଟ । ଏହା ବିଶ୍ୱର 57 ତମ ଉଛ ଶୃଙ୍ଗ । ଏହାର 20 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ କଞ୍ଚନଜଙ୍ଘା ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ରହିଛି । ଏହି ଶ୍ରୁଗ ସ୍ଥଳ ଭାରତ , ନେପାଲ ଓ ଚୀନ ଦେଶ ସମୂହର ସୀମାରେ ରହିଛି । 

ଜର୍ମାନ ଦେଶର ଗୁଣ୍ଠର ଡିରେନ୍ଫୁର୍ଥଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦଳ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଶ୍ରୁଙ୍ଗକୁ 1930 ମସିହାରେ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ।  ତାଙ୍କର ଏହି ଦଳର ଅନେକ ସଦସ୍ୟ ହିମାଲୟ ଆରିହନ ପାଇଁ ପୁଣି ଭାରତ ଆସିଥିଲେ । 

 30 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2012ରେ କଲିକତାର ଏକ ଦଳ ହିମାଲୟ କ୍ଲବ ତରଫରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଏହି ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ଆରୋହଣ କରିବାରେ ସଫଳ ହେଇଥିଲେ । ସେହି ଦଳର ଅନନ୍ୟ ଏକ ଅଂଶ ଡୋମ କଙ୍ଗ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର
ଭାବନଗର ଅମ୍ରେଲି ଜଙ୍ଗଲ

**ଭାବନଗର ଅମ୍ରେଲି ଜଙ୍ଗଲ, ** ଏସିଆଟିକ ସିଂହ ପାଇଁ ଏକ ସଂରକ୍ଷିତ ଅରଣ୍ୟ ।ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟର  ଗିର ଜାତୀୟ ପାର୍କର ପୂର୍ବ ପଟେ ଅମ୍ରେଲି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ ।ଏହା ସହିତ ନୂତନ ଯଶାଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ମିଶ୍ରଣ ପରେ ସମୁଦାୟ ଅଞ୍ଚଳର ଆୟତନ 1600 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ହେଲା । ଏହା ଗିର ଅଭୟାରଣ୍ୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଆୟତନରେ ବଡ଼ ।   ଗୁଜରାଟ ସରକାର ସମସ୍ତ ସିଂହଙ୍କୁ ଏହି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କିଛି ସିଂହ କୁନୋ ଜାତୀୟ ପାର୍କରେ ରଖିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି । କାରଣ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ ହୁଏତ କିଛି ବ୍ୟାଧି ଯୋଗୁଁ ସମସ୍ତ ସିଂହ ନିପାତ ହୋଇଯିବେ । ତାଞ୍ଜାନିଆ ଦେଶର ସେରେଙ୍ଘେତି ଜାତୀୟ ପାର୍କରେ ସେପରି ଘଟଣା ହେଇ ସେଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ସିଂହ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । . 

ଏସୀୟ ସିଂହ ଗଣନା 2910 ଅନୁସାରେ  

ଏହି ସାରଣୀ ଅନୁସାରେ ଭାବନଗର ଓ ଅମ୍ରେଲି ଜଙ୍ଗଲରେ 141ଟି ସିଂହ ରହୁଛନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Major fire in lion’s abode in Amreli
* Lion sanctuary to come up at Jesar
* Nine leopards killed in 5 years
* New 109 sq km conservation reserve earmarked for lions in Ahmedabad 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜରାଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଂରକ୍ଷିତ ଅରଣ୍ୟ
ମହୁର, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର

**ମହୁର ବା ମହୁରଗଡ , ** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନାନ୍ଦେଡ଼ଠାରେ ଥିବା ଏକ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀ । . ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ହିସାବରେ ଏହାକୁ ଆରାଧନା କରାଯାଇଥାଏ ।  ପ୍ରବାଦ କଥା ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ଅଟ୍ରୀ ରୁଷୀୟ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସତୀ ଅନସୂୟା ଏଠାରେ ରହୁଥିଲେ । ଥରେ ବ୍ରହ୍ମା , ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଶୁଣିଲେ ଯେ ଅନସୂୟାଙ୍କଠାରୁ ବେଶୀ ପବିତ୍ର ନାରୀ କେହି ନାହାନ୍ତି । ତେବେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ଷ୍ୟା କରିବାକୁ ତିନି ଜଣ ଭିକ୍ଷୁ ହିସାବରେ ପହଚି ଅନନ୍ୟ ମାଗିଲେ । ଅନସୂୟା ଅନନ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଳା ପରେ ସେମାନେ ସର୍ଟ ରଖିଲେ ବିନା ବସ୍ତ୍ରରେ ସେ ଅନ୍ନ ପରଶିବେ । ଅନସୂୟା ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ଷ୍ୟା କରାଯାଉଛି ବୋଲି ଜାଣି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ବଳରେ ସେ ତିନିଜନଙ୍କୁ ଏକ ତିନିମୁଣ୍ଡା ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଶୁରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ । ସେହ ହି ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ବା ସମ୍ମିଳିତ ଭଗବାନ ହେଇ ରହିଲେ । 

ମହୁରଠାରେ 3 ତୀ ପର୍ବତ ରହିଛି । ପ୍ରଥମତି ରେଣୁକା ଦେବୀ ଓ ସେ ପରଶୁରାମଙ୍କ ମାତା । ଅନନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଦତ୍ତ ଶିକ୍ଷାର ଓ ଅଟ୍ରୀ ଅନସୂୟା ଶିକ୍ଷାର । ମହୁରଠାରେ ଅନସୂୟାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହାକୁ ତିନି  ଓ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଶକ୍ତି ପିଠା କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ ବିଜୟାଦଶମୀ ଦିନ ଏକ ବୃହତ ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥାଏ । 

ସହସ୍ରର୍ଜୁନ ରେଣୁକାଙ୍କୁ କମଧେନୁ  କୁ ନେବା ପାଇଁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଅନନ୍ୟକିଛି ମାଗିଲେ ଦେବୀ ବୋଲି କହିବାରୁ ସହସ୍ରର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ  ଓ ଅନସୂୟାଙ୍କ ପରଲୋକ ହେଇଥିଲା । ପରଶୁରାମ ଏହା ଯାନୀ ତାଣ୍ଡବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପରେ ଅନସୂୟାଙ୍କ ଶେଷ କୃତ୍ୟ ଏହି ମହୁରଠାରେ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ପରିଚାଳନାରେ ଶେଷ କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ । ସେଥି ପାଇଁ ଏଠାରେ ରେଣୁକାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ହେଇଥିଲା । 

## ଇତିହାସ 
ପୁରାଣ ଦେବୀ ଭାଗବତମରେ ମାତୃପୁର ନାମରେ ଏହି ସ୍ଥଳର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି  । 

ଏଠାରେ ମୁସଲିମମାନଙ୍କ ଦରଗାହ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଓ ସେଠାରେ ପ୍ରତି ପଞ୍ଚମ ମାସରେ ଇଉଆରଏସ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଦେଶର ଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ମୁସଲିମ ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଟାକୁ ଆସନ୍ତି । 

## ରେଣୁକା ଦେବୀ ଶକ୍ତି ପିଠ 
thumb|Shiva carrying the corpse of Sati Devi
ଏହା ଶକ୍ତି ପିଠା ହିସାବରେ ବହୁ ଆଦୃତ । ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ରେଣୁକା ଏକ ବରଦ୍ୱାରା .ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।51 ତୀ ଶକ୍ତି ପିଠ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଏକତମ ।
thumb|Ashwin Navratra Puja of Renuka Devi at a devotee's home

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ଥିବା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି   19°50′52″N 77°55′26″Eଠାରେ । ଏହାର ଅରଣ୍ୟରେ କଳା ଭାଲୁ , ଚିତାବାଘ , ହରିଣ , ଆଦି ଜୀବଜନ୍ତୁ ରହିଥାନ୍ତି । ଏକ ପର୍ବତରେ ମୁରଦଗଡ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ବେରର ଶାସନ ସମୟରେ ମାହୁର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଥିଲା । 

### ଦେବାଦେବେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର 
ଏଠାରେ ମହାନୁଭବ ପନ୍ଥାର ଦେବାଦେବେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହା ମାହୁରଠାରୁ 2 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ପାହାଡର ଗଡାଣିରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

## ଯାତାୟତ 
ନାଗପୁର , ଅମରାବତି ନାନ୍ଦେଡ଼ ପରି ଅଞ୍ଚଳରୁ ବସ ବା କାର ଯୋଗେ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ । ଟ୍ରେନ ଯୋଗେ ଶେଗାୟନ ଷ୍ଟେସନ ଯାଏ ଆସି ଏଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଆସି ହୁଏ । 

## ଆଧାର 
## ଅଫିସିଆଲ ୱେବ ସାଇଟ 
http://shrirenukamatamandir.org/ 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Mahur, in Nanded Maharashtra Govt. Official website.
* Mahur Fort The Official Website of Maharashtra Tourism.
* Mahur map
ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି ପୀଠ
ନାମେରି ଜାତୀୟ ପାର୍କ

**ନାମେରି ଜାତୀୟ ପାର୍କ ** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆସାମର ସୋନିତପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ପୂର୍ବ ହିମାଲୟ ପର୍ବତର ପଦ ଦେଶରେ ଥିବା ଏକ ଜାତୀୟ ପାର୍କ । ଏହା ସୋନ୍ତପୁରଠାରୁ ପ୍ରାୟ 35 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ । ନିକଟସ୍ଥ ଗ୍ରାମ ଚାରିଦୁଆର ଠାରୁଏହା 9 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି । 

ମାନେରୀର ଉତ୍ତରରେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ପାଖୁଇ  ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ରହିଛି ।ଉଭୟ ମିଶି ପ୍ରାୟ 1000 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ନାମେରିର ଅଞ୍ଚଳ 200 ବର୍ଗକିଲୋମିଟର ।  

## ବ୍ୟୁପତ୍ତି 
1978 ଅକ୍ଟୋବର 17 ତାରିଖରେ ଏହା ଜଙ୍ଗଲ ରିଜର୍ଭ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଥିଲା । ଏହା 1985 ମସିହାରେ ନାମେରି ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାବରେ 137 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ସ୍ଥାନକୁ ନେଇ ହେଇଥିଲା । ସେତେବେଲୀଠାରୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବୃକ୍ଷ କଟା ଯାଉଥିଲା । ଏହା ପରେ 1998 ମସିହାରେ ଏହା ସହ ଆହୁରି 75 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳ ଯୋଡ଼ା ହେଇ ତାହାକୁ ଜାତୀୟ ପାର୍କ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା । 

ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜିଆ ଭୋରୋଲି ନଦୀ ଯାଇଛି । ଏହି ନଦୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇବିସ୍ୱିଲ୍ଲ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀ ଦେଖାଯାନ୍ତି । 
thumb|ନାମେରି ପାର୍କରେ ଇସିବିଲ ପକ୍ଷୀ

## ବୃକ୍ଷ ରାଜି 
ଏଠାରେ ଜଙ୍ଗଲ ଅରଧ ସବୁଜ । ମୃତ୍ତିକା ଆର୍ଦ୍ର ରହିଥାଏ । ଏଠାରେ ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟରେ ବାଉଁଶ ଜାତୀୟ ବୃକ୍ଷୀ ବେଶୀ ପରାୟମାନରେ ହୁଏ । ଏହା ବ୍ଯତୀତ ଅନନ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ । .
thumb|ନାମେରି ଜାତୀୟ ପାର୍କ

## ପଶୁପକ୍ଷୀ 
ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ହାତୀ ରହିଥାନ୍ତି । ଏହା ବ୍ଯତୀତ ବାଘ , ଚିତାବାଘ , ସଂବର , ଗୌର ଭାଲୁ , ହିମାଳୟନ ଭାଲୁ ଆଦି ରହନ୍ତି । 
ବାଆଁ|thumb|ନାମେରି ଜାତୀୟ ପାର୍କରେ ହାତୀ
300ରୁ ବେସୀ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତି । .

## ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ 
* **ନଦୀ ଭ୍ରମଣ **: ପାର୍କରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଏହି ନଦୀ ମାନଙ୍କରେ ଗୋଲ୍ଡେନ ମଶର ନାମକ ମାଛ 3ରୁ 9 ଫୁଟ ଯାଏ ଲମ୍ବ ହେଇଥାନ୍ତି । ତାହା ଧରିବାକୁ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସନ୍ତି ଓ ନଉକାରେ ମାଛ ଧରନ୍ତି । 
* ନାମରି ନଦୀ ସୁନାବ୍ୟା  ହେଇଥିବାରୁ ନୌ ଚାଳନା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ । 
* ଟ୍ରେକିଙ୍ଗ - ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରେକିଙ୍ଗ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥଳ ରହିଛି । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ
ଅନନ୍ତଗିରି ପର୍ବତମାଳା

**ଅନନ୍ତଗିରି ପର୍ବତମାଳା **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ତେଲେଙ୍ଗନା  ର ରଙ୍ଗା ରେଡ୍ଡୀ ଜିଲ୍ଲା ରଭିକାରାବାଦ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ପର୍ବତମାଳାରୁ ଜଳ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ଓସମାନନଗର ଓ ହିମୟତସାଗରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ । 

ତେଲେଙ୍ଗାନାର ଅନନ୍ତଗିରି ମନ୍ଦିର ହାଇଦ୍ରାବାଦଠାରୁ 75 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଏହି ପର୍ବତରୁ ମୂଷି ନଦୀ ମଧ୍ୟ ବାହାରିଛି ଓ ଏହା ଭିକାରାବାଦରୁ ହାଇଦରାବାଦ ହେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ । 
thumb|250x250_ପିକସେଲ|Ananthagiri forest
thumb|250x250_ପିକସେଲ|Anantha Padmanabhaswamy Temple
ଏହା ଏକ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ବସତି ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା । ଏହା ଏଠାରେ ଥିବା ପୁରାତନ ଗୁମ୍ଫା , ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଦୁର୍ଗ , ଓ ପ୍ରବହୀନ ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କରୁ ପ୍ରତିପାଦିତ ହେଇଥାଏ । 

## ମୂଷି ନଦୀ 
*ମୂଷି ନଦୀ ବା ମାଛ କୁଣ୍ଡ ନଦୀ *ହାଇଦରାବାଦ ସହରରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ 90 କିଲୋମିଟର ଦୂରରୁ ଅନନ୍ତଗିରି ପର୍ବତରୁ ବାହାରି ପୂର୍ବୋତ୍ତର ଦିଗକୁ ବହିଜାଏ । ଏହା କ୍ରୀଷ୍ଣା ନଦୀ ସହ ନଳଗୋନ୍ଦ ଜିଲ୍ଲାରେ ସମୁଦାୟ 240 କିଲୋମିଟର ପଥ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା ପରେ ମିଶି ଥାଏ ।* *
## ଅନନ୍ତଗିରି ନିକଟରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ ସମୂହ 
### ଅନନ୍ତ ପଦ୍ମନାଭ ସ୍ୱାମୀ ମନ୍ଦିର  
ଏହି ମନ୍ଦିର ହାଇଦରାବାଦ ସହରଠାରୁ 75 କିଲୋମିଟର ଦୂର ଅନନ୍ତଗିରି ପର୍ବତ ଉପରେ ହାୟଦରାବାଦର ନିଜାମଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଶ୍ରୀ ଅନନ୍ତ ପଦ୍ମନାଭ ସ୍ୱାମୀ ରୂପରେ ଏଠାରେ ପୂଜିତ ହେଇଥାନ୍ତି । ଅନନ୍ତ ଗିରିର ନାମକରଣ ସେଥିପାଇଁ ଏପରି ରହିଛି । 

## References
ଶାହି ଜାମିଆ ମସ୍ଜିଦ

ଶାହି ଜାମିଆ ମସ୍ଜିଦ (, , )  ଏକ ଏଇତିହାସିକ ମସଜିଦ । ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଆଡୋନିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ପ୍ରାଚୀନ କଳା , ସଂସ୍କୃତି ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ପରିଚୟ ବହନ କରିଥାଏ । ସବୁ ସ୍ତରର ଓ ଜାତିର ଲୋକଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ସହ ଚିତ୍ର ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟସ୍ତ ସହର ଆଡୋନିର ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । .

## ନିର୍ମାଣ ଓ ଶୈଳୀ 
ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ , ଏହି ମସଜିଦ ତତ୍ କାଳୀନ ବିଜାପୁର ସୁଲତାନଙ୍କ ଆଡୋନି ଅଞ୍ଚଳର ଗଭରଣର ସିଦଦି ମାସୁଦ ଖାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଇରାନ ଦେଶରୁ ମଲ୍ଲି ସଣ୍ଡାଳଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ  ଆସିଥିଲେ । ମସଜିଦରେ ଆରବିକ ଓ ପାର୍ସିଆନ ଭାଷାରେ ଲେଖା ରହିଥିବା ବେଳେ ପବିତ୍ର କୋରାନର କିଛି ପଂକ୍ତି ବା ଅୟାତ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । 

## ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା 
ଏହା ସୌଦି ଆରବର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳୀ  ମକ୍କାରେ ଥିବା କାବା ପରି ଅବିକଳ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ । 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* Islamic architecture
* Islamic art
* Sahn
* Timeline of Islamic history
* Gallery of Shahi Jamia Masjid

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
କପିଳ ତୀର୍ଥମ

**କପିଳ ତୀର୍ଥମ , ** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଚିତତୁର ଜିଲ୍ଲାର ତିରୁପତିଠାରେ ଏହି ଶିବ ମନ୍ଦିର ଓ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ ରହିଛି । ଏଠାରେ ପୂଜିତ ହାଉଥିବା ମୂର୍ତିକୁ କପିଳ ମୁନି ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ କପିଳେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । 

ଶେଷଞ୍ଚଳମ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀର ତିରୁମାଳା ପର୍ବତର ପାଦଦେଶର ଗଡାଣିରେ ଏକ ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫା ମୁଖ ଆଗରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଉପରେ ପର୍ବତରୁ ଆସିଥିବା ଜଳଧାରା ମନ୍ଦିରରେ ପଡିଥାଏ । ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦିତ ଶିବଙ୍କ ବାହନ  " ନନ୍ଦୀ" ମୁଖଶାଳା ପାଖରେ ରହିଛି । 

## ବ୍ୟୁପତ୍ତି 
କପିଲା ମୁନିଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏହାର ନାମ କପିଳ ତୀର୍ଥମ ହେଇଛି । 

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
କଥିତ ଅଛି କପିଲା ମୁନି ଏଠାରେ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ମାଁ ପାର୍ବତୀ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭା ହେଇଥିଲେ ।  ମଦିରରେ ରୀତିମତ ଭାବରେ ଯାନିଯାତରା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ସେମାନେ ନେଇଥାନ୍ତି । .

## ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁତ୍ୱ 
କାର୍ତିକ ପୁର୍ଣିମା ସମୟରେ ଏଠାରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୂଜା ରୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥାଏ । .

## ଉପ ମନ୍ଦିର 
ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ସନ୍ନିକଟରେ ଅଗସ୍ଥେଶ୍ୱର , ରୁକ୍ମିଣୀ , ସତ୍ୟଭାମା , ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* Hindu Temples in Tirupati
* Kapila

## ଆଧାର
ବୋର୍ରା ଗୁମ୍ଫା

**ବୋର୍ରା ଗୁମ୍ଫା **(ତେଲୁଗୁ:"ବୋର୍ରା ଗୁହାଲୁ") ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଅନନ୍ତଗିରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ଗୁମ୍ଫା । ଆଦିବାସୀ ଓଡ଼ିଆରେ 'ବୋରା' କହିଲେ ଖାଲକୁ ବୁଝାଏ ଯାହା ଗୁମ୍ଫା ବାହାରେ ଥିବା ସରକାରୀ ଫଳକରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲିଖିତ । ଏହି ଗୁମ୍ଫା ଖୋଦିତ ଓ ଭାରତର ଉଭୟ ବୃହତ୍ତମ ଏବଂ ଗଭୀରତମ ଗୁମ୍ଫା । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୨,୩୧୩ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ରହିଛି । ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ପ୍ରାୟତଃ ଚୂନପଥରରେ   ଓ ସ୍ଥଳ ବିଶେଷରେ ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୨୬୦ ଫୁଟ ତଳେ ରହିଛି ।

## ଆବିଷ୍କାର 
୧୮୦୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ଭୌଗୋଳିକ ସର୍ଭେ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ୱିଲିୟମ କିଙ୍ଗ ଏହାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଜଟାପୁ , ପରଜା , କୋଣ୍ଡାଡୋରା, ନୁକାଡୋରା ବାଲ୍ମୀକି  ଆଦି ଆଦିବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ଅନେକ ଲୋକକଥା ପ୍ରଚଳିତ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ଏକ ଗାଈ ଗୁମ୍ଫା ନିକଟରେ ଚରୁ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୦ ଫୁଟ ତଳକୁ ପଡ଼ିଗଲା । ଗାଈ ଜଗୁଆଳୀ ପିଲାଟିଏ ଆସି ସେହି ଗାତ ଭିତରକୁ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଆକାରର ଏକ ପଥର ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଗାଈକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ପକାଇଲା । ଶିବ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଗାଈକୁ ବଞ୍ଚାଇଲେ । ସେହି ଦିନରୁ ଲୋକେ ସେହି ସ୍ଥଳରେ ଏକ ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ଆସି ଉପାସନା କଲେ ।
thumb|250x250_ପିକସେଲ|ବୋର୍ରା ଗୁମ୍ଫା ଭିତରେ ଥିବା ଶିବ ଲିଙ୍ଗ
thumb|250x250_ପିକସେଲ|A view of Valley from the Borra caves
thumb|250x250_ପିକସେଲ|A view of Eastern Ghats from Borra Caves railway station

thumb|250x250_ପିକସେଲ|Rock cut inside Borra Caves
thumb|250x250_ପିକସେଲ|Formations of rocks inside Borra Caves
thumb|First cavernicolous *Habrobathynellid*  discovered by Shabuddin Shaik  from  Borra caves, Visakhapatnam, India.
thumb|250x250_ପିକସେଲ|A Macaque in Borra Caves
thumb|250x250_ପିକସେଲ|Official Information Board outside the Borra Caves
thumb|250x250_ପିକସେଲ|Borra Caves (Guhalu) Train statio
*

## ଆଧାର 
## ରଚନା 
* Ramesh Y (1990). Geomorphic Studies in Upper Gostani River Basin with Special References to Borra (Karst) Caves Visakhapatnam District, A.P., India, India.
* Le Bas, M.J., Subbarao, K.V. and Walsh, J.W. Metacarbonatite or marble? – the case of the carbonate, pyroxenite, calcite-apatite rock complex at Borra, Eastern Ghats, India, *Journal of Asian Earth Sciences*, 20, 2002, 127–140.

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Caves Biology (Biospeleology) in India 
* Borra Caves Photographs, 2011 
* VIZAGWAVES – Borra Caves Picture Gallery 
* Borra Caves from showcaves.com
* Borra Caves from go2india.in
* Borra Caves from discovervizag.in
ପ୍ରକାଶମ ବାରେଜ

ପ୍ରକାଶମ ବାରେଜ , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର କ୍ରୀଷ୍ଣା ଓ ଗୁନ୍ଟୂର ଜିଲ୍ଲାରେ କ୍ରୀଷ୍ଣା ନଦୀରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାର ଦଇର୍ଘ୍ତ 1223.5 ମିଟର । ଏହି ବାରେଜ ଏକ ରାସ୍ତାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ଏଠାରେ ଏକ ଜଳାଶୟର ବନ୍ଧ ହିସାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ଏଠାରୁ 3ଟି କେନାଲ ବିଜୟୱାଡା ଜିଲାକୁ ଯାଇଛି । 

 ଏଠାରେ ଏକ ନଦୀ ବନ୍ଧା ନିର୍ମାଣର ଯୋଜନା 1798 ମସିହାରେ କପଟେନ ବକଳେଙ୍କ ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇ ପରେ 1839 ଓ 1841 ମଶିହାରେ ପୁନର୍ବିଚାର ହେଇଥିଲା । ପରିଶେଷରେ ଇସ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା 1850 ମସିହାରେ ଏହା ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇ ଏହାର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ 1852ରେ ଆରଭ ହେଲା । ଏହା ସେ ସମୟରେ 1.75 କୋଟି ତାଙ୍କ ବ୍ୟୟରେ 1855 ମସିହାରେ ସମୁର୍ଣ ହେଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା 7 ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏକର ଚାଷ ଜମିରେ ଜଳସେଚନ ହେଲା । .  ପରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏହା ଉପରେ ବ୍ରିଜ ନିର୍ମାଣ କଲେ ଓ ତାହା ତାଙ୍ଗୁତୁରି ପ୍ରକାଶମଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରକାଶମ ବାରେଜ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାଦ୍ୱାରା 1.2 ମିଲିୟନ ଏକର ଜମିରେ ଜଳସେଚନ କରାଯାଇ ପାରୁଛି । ଏହାର କେନାଲରେ ଏକଦା ନଉକାଦ୍ୱାରା ଯାତାୟତ ମଧ୍ୟ କରି ହାଉଥିଲା । 

## See also 
* List of dams and reservoirs in India
* Andhra Pradesh

## References
ତଳକୋଣ ଜଳପ୍ରପାତ

ତଳକୋଣ ଜଳପ୍ରପାତ , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଚିତତୁର ଜିଲ୍ଲାର ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ଜାତୀୟ ପାର୍କଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ଥିବା 270 ମିଟର ଜଳପ୍ରପାତ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜଳପ୍ରପାତ । ଏଠାରେ ଭଗବାନ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଜଳପ୍ରପାତ ନିକଟରେ ରହିଛି । 

## Location 
କେନ୍ଦ୍ର|thumb|950x950_ପିକସେଲ|Panoramic view of Sri Venkateswara National Park along the Eastern Ghats near Talakona
ଚିତତୁର ଜିଲ୍ଲାର ନରବାଇଲୁ ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ଏହା ରହିଛି । . ଏହା ତିରୁପତିଠାରୁ 58 କିଲୋମିଟର ଓ ବାଙ୍ଗାଲୋରଠାରୁ 250 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଜଳପ୍ରପାତ ସହ ଏକ ଶୈଳ ନିବାସ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଥାଇ ଏଠାରେ ଜୈବ  ମଣ୍ଡଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ରହିଛି । 

## ବ୍ୟୁପତ୍ତି 
 ଏଠାରେ ଥିବା ପର୍ବତ ତିରୁମାଳା ପର୍ବତ ରେଞ୍ଜର ଏକ ଅଂଶ ଓ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ "ତଳକୋଣ " କହିଲେ " ଶେଷଞ୍ଚଳର ଶେଷ ପାହାଡ "କୁ ବୁଝାଏ । ସେହି ଅନୁସାରେ ପ୍ରପାତର ନାମ ତଳକୋଣ ରହିଛି । .

## ପଶୁପକ୍ଷୀ ଓ ବୃକ୍ଷଳତା 
ଏଠାରେ ବହୁ ବିରଳ ପ୍ରଜାତିର ପଶୁ , ଭାରତୀୟ ବିଶାଳ ନେଉଳ , ପାନ୍ଥର , ପରକୁପାଇନ ଚିତଳ , ସଂବର ଆଦି ରହିଥାନ୍ତି । ଏହା ବ୍ଯତୀତ ଏଠାରେ ବହୁ ବୈଧ ବୃକ୍ଷୀ ସହ ବିରଳ ବୃକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ରହିଥାନ୍ତି । ଚନ୍ଦନ ବୃକ୍ଷ ଓ ଔଷଧୀୟ  ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । 
File:Tawny Coster (Acraea violae) on Stachytarpheta jamaicensis (Porterweed) in Talakona forest, AP W IMG 8420.jpg|Tawny Coster (Acraea violae) on Stachytarpheta jamaicensis (Porterweed) in Talakona forest
File:Habenaria roxburghii syn H platyphylla in Talakona forest, AP W IMG 8591.jpg|Orchid- Habenaria roxburghii in Talakona forest, in Chittoor District of Andhra Pradesh, India
File:Rustic (Cupha erymanthis) in Talakona forest, AP W IMG 8212.jpg|Rustic Butterfly in Talakona forest, in Chittoor District of Andhra Pradesh, India
File:Mushroom in Talakona forest, AP W IMG 8540.jpg|Mushroom in Talakona forest
File:Small Grass Yellow (Eurema brigitta) in Talakona forest, AP W IMG 8305.jpg|Small Grass Yellow (Eurema brigitta) in Talakona forest

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
thumb|Talakona waterfall view
ଏଠାରେ ଥିବା ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ସହ ଜଳପ୍ରପାତ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହେଇଥାଏ । ଟ୍ରେକିଙ୍ଗ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦେଶ ବିଦେଶରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଥାନ୍ତି । 35/40 ଫୁଟ ଉପରେ ଏଠାରେ ଏକ 240 ମିଟର ଲମ୍ବ ରୋପ ୱେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଥିବା 140 ବର୍ଷ ପ୍ରାଚୀନ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରକୁ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଭକ୍ତମାନେ ଆସନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Talakona Waterfalls - India Airport Global Website

ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ
ତୁରା

**ଟୁରା ** (IPA: ˈtʊərə) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମେଘାଲୟର ପଶ୍ଚିମ ଗାରୋ ପାର୍ବତ୍ଯ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ମୁନିସିପାଲିଟି ସହର । ଏହା ମେଘାଲୟର ଏକ ସର୍ବୋଛ ସହର । ଟୁରା ପର୍ବତର ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ତଳେ ଏହି ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳ ଅବସ୍ଥିତ । ତୁରାର ଜଳବାଯୁ ସାଧାରଣତଃ ମାଧ୍ୟମ ରହିଥାଏ । ଅରନ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ ରହିଥାଏ ଓ ଲୋକ ବାଦ ଅନୁସାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଦୁରମା  ଦେବୀ ଅରଣ୍ୟରେ ବସବାସ କରିଥାନ୍ତି । 

ଏହା ଗୁୱାହଟି ସହରରୁ 220 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ । ଏହି ଅରଣ୍ୟ ସାନା ସାନା ନଦୀ , ନାଳ ଓ ସବୁଜିମାରେ ପରିପୂର୍ଣ । ଏଠାରେ କଥିତ ଭାଷା ଗରୋ ଓ ଇଂରାଜୀ । ଏଠାରେ 4ଟି କଲେଜ ସହ ବିଭିନ୍ନ ସ୍କୁଲ ସବୁ ରହିଛି । 

ରାଜଧାନୀ ଶିଲଂ ଏଠାରୁ 323 କିଲୋମିଟର ହେଇଥିବା ବେଳେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ସୀମାରେ ଥିବା ଡାଳୁଅ ଅଞ୍ଚଳ ଏଠାରୁ 50 କିଲୋମିଟର ଦୂର । ଗାରୋ ଜନଜାତି ପାଇଁ ଏହା ମୁଖ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସ୍ଥଳ । ଏଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟଟକ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଯିବାକୁ ରାସ୍ତା ରହିଛି । ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ସାନ ବଡ଼ ଜଳପ୍ରପାତ ରହିଛି । 

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତ 
 ଟୁରାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି  25.52°N 90.22°E. ଠାରେ । ଏହାର ପତ୍ତନ 1145 ଫୁଟ । ଟୁରାର ଜଳ ବାୟୁ ନିମମା ପ୍ରକାର ରହିଥାଏ । .

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
 ଏଠାରେ 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ  ଜନସଂଖ୍ୟା 58.391 ରହିଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 51 % ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 49% ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 14 % ଥିଲା । ଏଠାରେ ଭାଷା ଅନୁସାରେ ଗରୋ ଜନଜାତିର ଲୋକ ବେଶୀ ସଂଖ୍ୟାରେ ରହନ୍ତି ।ଏଠାରେ 90 % ଗରୋ ଅଧିବାସୀ ବାପତିଷ୍ଟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଧମାବଲମ୍ବୀ ।  

## ଯୋଗାଯୋଗ 
ମେଘାଳୟ ବାଂଲାଦେଶ ସୀମାର ଅତି ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ରେଳ ସଂଯୋଗ ନାହି ନ। ଗୁଆହାଟିଠାରୁ ବିମାନର ସୁବିଧା ରହିଛି । ସେଠାରୁ ହେଲିକେପ୍ଟର ଯୋଗେ ସପ୍ତାହକୁ 3 ଦିନ ଯାତାୟତର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । 

## ସଂସ୍କୃତି 
 ଏଠାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଗାରୋ ନୃତ୍ୟ ଭରତ ବିଖ୍ୟାତ । ଏଠାରେ ବଙ୍ଗଳା ପର୍ବ ସମୟରେ 100ଟି ଦ୍ରମ ବ୍ୟବହାର ହେଇ ନୃତ୍ୟ ହେଇଥାଏ ଯାହା ଏକ ଅନନ୍ୟ ଶୈଳୀ । ଏହିଇ ନୃତ୍ୟରେ ପାରମ୍ପରିକ ରଙ୍ଗୀନ ଗାରୋ ପୋଷାକରେ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ବ୍ଯତୀତ ଏଠାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ , ଆମ ପବୁନି ଆଦି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।  

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ବାଘମରା

thumb|Baghmara
**ଭାଘମରା ** (IPA: ˌbægˈmɑ:rə)  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମେଘାଲୟର ଦକ୍ଷିଣ ଗାରୋ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ । ଏହି ସହରକୁ ଲାଗି ବାଂଲା ଦେଶ ରହିଛି । ଏହା ଟୁରାଠାରୁ 113 କିଲୋମିଟର ଦୂର ବାରଟି । ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଏକ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ । ଏହାର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ପାହାଡ ସମୂହ ରହିଛି । ଏଠାରୁ 45 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ପର୍ବତ ଉପରେ ବିଖ୍ୟାତ ସୁଜି ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି ଓ ବାଘମରାଠାରୁ ସେଠାକୁ  ଯାଇ ହୁଏ । ଏଠାରୁ ବସ ଓ କାରଦ୍ୱାରା ରାସ୍ତା ପଥ ଦେଇ ଯାତାୟତ କରିବାକୁ ହୁଏ । ଏଠାରେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ମାଛ ଉପଲବ୍ଧ ହେଇଥାଏ ଓ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠାରୁ ହାଉଥିଲା । ଏହାର ଅରଣ୍ୟରେ ଜୀବଭକ୍ଷୀ ବୃକ୍ଷୀ ରହିଥାଏ । 
thumb|ଜୀବ ଭକ୍ଷୀ ଫିଚର ବୃକ୍ଷୀ

## ଇତିହାସ 
ବଂ ଲସ୍କର ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏଠାରେ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗରକୁ ଖାଲି ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ମାରିଦେଇଥିଲେ । ସେହି ଦିନରୁ ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମ ବାଘମରା ହେଲା । ବଂ ଲସ୍କରଙ୍କ ଏକ କବର ଖାନା ବାଘମରା ସହର ମଧ୍ୟଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମ "ବାରୋକାର " ଥିଲା , ଯାହାର ଅର୍ଥ 12ଟି ଜଳାଧାର । 

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
 2001 ମସିହା ଜନଗଣନାରେ ଏହି ସ୍ଥାନର ଜନସଂଖ୍ୟା 8643 ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 53 % ଥିବା ସମୟରେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 47% ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 16 % ରହିଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 70 % , ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ । 

## ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସ୍ଥଳୀ ସମୂହ 
* ବାଳପାଖରାମ ଜାତୀୟ ପାର୍କ 
* ସୁଜି ଗୁମ୍ଫା 
* ଫିଚର ବୃକ୍ଷୀ 
* ସିମସଙ୍ଗ ନଦୀଚିଟମଙ୍ଗ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ 
* ବାଂଲାଦେହର ଦୃଶ୍ୟ 
* ପ୍ରଜାପତି ପାର୍କ 
* ନେଙ୍ଗକଙ୍ଗ ଗୁମ୍ଫା 

## ଆଧାର
ବିଚୋଲିମ

**ବିଚୋଲିମ ବା ଦିଚୋଲି **, pronounced () ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୋଆର ଉତ୍ତର ଗୋଆ  ର ଏହା ମୁନିସିପାଳ  ସହର । ଏହା କନସେଲହୋ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ବହୁ ପରେ ଗୋଆ ସଙ୍ଗେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ସହର ପାଞ୍ଜିମଠାରୁ 30 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

## ଇତିହାସ 
ଏହି ସହରର କିଛି ଅଂଶ ପ୍ରାଚୀନ ସବନ୍ତବାଦୀ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ହେଇ 18 ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ରହିଥିଲା । ଏହାକୁ ପର୍ତୁଗୀଜମାନେ 18 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅଧିକାର କରିନେଇଥିଲେ । 

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ବିଚୋଲିମର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 15.60°N 73.95°E.ଠାରେ ଓ ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 72 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି । 

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
 2011 ମସିହା ଜନଗଣନା ସମୟରେ ବିଚୋଲିମର ଜନସଂଖ୍ୟା 16,986 ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 52 % ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 48 % ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 10 % ଥିବା ବେଳେ ସମୁଦାୟ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 82 % , ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଢେର ଅଧିକ । 

## ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିତି 
ଏହ ଏକ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ । ଏଠାରେ ଅନେକ ଅଧିବାସୀ ଖଣି ଉପରେ ଜୀବିକା ପାଇଁ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ସୌଜା ମିନାରାଲଦ୍ୱାରା ଲୌହ ପଥର ଉନ୍ନମୋଚନ କର ଯାଏ ଓ ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଶେଷା କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ଅଧିଗ୍ରହଣ କରା ଯାଇଛି । 

## ମଏମ ହ୍ରଦ 
ଏଠାରେ ପ୍ରକୃତିର ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ହ୍ରଦ ରହିଛି । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ମଏମ ହ୍ରଦ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ । ଏହା ପାହାଡୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଏହାର ନିକଟରେ ସବୁଜ ଅରଣ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଗୋଆ ସରକାରଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ବୋଟିଙ୍ଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖା  ଯାଇଛି । 

## ବିଚୋଲିମ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ 
ଗୋଆ ସରକାରଙ୍କ ଶିଳ୍ପ ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ଏଠାରେ ଏକ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ଖୋଲା ଯାଇ 50ଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖା ଯାଇଛି । ଚୀନାମାଟିର ପାତ୍ର , ରିଲିଙ୍ଗ ମିଲ , ବସର ବଡି ନିର୍ମାଣ ଆଦି ଏଠାରେ ହୁଏ । 

## ଜୈନ ଧର୍ମ 
କୁଦାନମ ଗ୍ରାମରେ ଏକ 10 ମ ଶତାବ୍ଦୀ  ର ଜୈନ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏଠାରେ ତିରଥଙ୍କର ଜୈନଙ୍କ ଭଗ୍ନ ପ୍ରତିମୂର୍ତି ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ହେଇଥିଲା । 

ମନ୍ଦୋବୀ ନଦୀ ତଟରେ ତିରଥଙ୍କର ଜୈନଙ୍କ ମୂର୍ତି ମିଳିଥିଲା ।ଏହା ଛଡା ହିନ୍ଦୋଲେୱାଡା ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଜୈନ ମୂର୍ତି ବାହାରିଥିଲା ।  

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* 
Citationauthor surnameKerkarauthor given nameRajendratitle of sourceJain heritage dwindles as govt sits prettydate of source31 October 2014url of sourcelast2TNNpublisherThe Times of India
ପାଣିଆ ଭାଷା

**ପାଣିଆ** ଏକ ଭାରତୀୟ ଭାଷା । ଏହା ଦ୍ରାବିଡ଼ ପରବାରର ଏକ ଭାଷା ଓ କେରଳର ପାଣିଆ ଜାତିର ଲୋକ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର  କରିଥାନ୍ତି । ୧୯୮୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଭାରତରେ ୬୩,୩୯୩ ଜଣ ଲୋକ ଏହି ଭାଷା କହୁଥିବା ବେଳେ କେରଳରେ ତାହାର ସଂଖ୍ୟା ୫୬,୯୫୨ ଥିଲା ଓ ତାମିଲନାଡୁରେ ୬,୩୯୩ ତଥା କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ୪୮୨ ଜଣ ଥିବାର ଜଣା ଯାଇଥିଲା । କେରାଲାର ୱାୟନାଡ଼, କୋଳିକୋଡ଼, କନନୁର, ମାଲାପୁରମ ଓ ତାମିଲନାଡୁର ନୀଳଗିରି ପାର୍ବତ୍ଯ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକ ବସବାସ କରୁଥିବାର ଜଣାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ପଠନ 
* List of Indian languages by number of native speakers

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* http://www.languageinindia.com/may2001/paniya2.html
* http://apha.confex.com/apha/135am/techprogram/paper_163341.htm 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଭାଷା
ଗଲଗନାଥ

**ଗଳଗନାଥ ** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣାଟକର ହାଭେଲି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ଗ୍ରାମ । ଏଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଲାଗେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଚାଲୁକ୍ୟଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହି ମଦିର ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ନଦୀ ଟିରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସ୍ଥଳରେ ତୁଙ୍ଗ ଓ ଭଦ୍ରା ନଦୀର ସାଙ୍ଗମା ହେଇଥାଏ ଓ ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ହେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । 

## ଇତିହାସ 
ଗଳଗନାଥର ପ୍ରଚଚିନ ନାମ ପଲ୍ଲୁନୀ ଥିଲା । ଗଳଗନାଥ ମନ୍ଦିର ଚାଲୁକ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ । ଏହା 11 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଶ୍ରୀ ଭେଙ୍କତେଶ ଗଳଗନାଥ ଏଠାରେ ଗଳଗନାଥଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁଥିଲେ ଓ ସେହି ସ୍ଥଳରେ ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ସବୁ ଲେଖୁଥିଲେ ।.

## ଗଲଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର 
thumb|Galageshwar Temple at Galaganath
thumb|Galageshwar Temple at Galaganath
ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ସରପ ଲିଙ୍ଗା ରହିଛି . ମଦିରର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରକାରର । ଏହାର ମୂଳ ପିରାମିଡ ଆକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ । ଏଥିରେ ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦେଇ କମ ହୀଇଥିବା ଏକ ବଡ଼ ହଲ ରହିଛି । ଭିତରେ ଅନେକ ମୂର୍ତି ସହ ଗଣେଶଙ୍କ କ୍ଷୋଦିତ ମୂର୍ତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି । 

## ଶିଳା ଲେଖ 
1080 ମସିହାର ସିଲାଲେଖା ସବୁ ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏଥିରୁ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ କାଳ ବିଷୟରେ ଜଣାଯାଏ  । 

ଏହି ଲିପିରୁ ସେତେବେଳେ ସଂଗୀତା ଓ ନୃତ୍ୟର ଜନପ୍ରିୟତା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡେ । ଏଠାରେ ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଶାସନ କାଳ ବିଷୟରେ ଅନେକ କଥା ଜଣାପଡିଥାଏ । ,ଏହି ଲେଖାରୁ ମୋଖରୀ ବର୍ମମାୟା ନାମକ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ସଙ୍ଗୀତଙ୍ଗ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଇଥିଲା । ସେ 32 ପ୍ରକାର ରାଗରେ ଧୁରନ୍ଧର ଥିଲେ ।
 
File:Galageshwara temple Galaganatha 3.jpg|Inscription in Kannada, Galageshwar Temple
File:Galageshwara temple Galaganatha 2.1.jpg|Shiva Ling, Galageshwar Temple
File:Galageshwara temple Galaganatha 4.jpg|Ganesh, Galageshwar Temple

## ଅଧିକ ପଠନ 
* North Karnataka
* Tourism in North Karnataka
* Ranebennur
* Haveri
* Chaudayyadanapur
* Mylar Lingeshwar Temple at Mylar
* Hangal
* Bankapur
* Kaginele

## ଆଧାର
ହେପାଟାଇଟିସ

**ହେପାଟାଇଟିସ** (ଇଂରାଜୀରେ **hepatitis**) ଏକ ରୋଗ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯେଉଁଥିରେ ଯକୃତର ପ୍ରଦାହ (inflammation) ହୁଏ । କେତେକ ଲୋକଙ୍କର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କାମଳ, ଆନୋରେକ୍ସିଆ ବା ଅରୁଚି (poor appetite), ବାନ୍ତି, ଥକ୍କା ଲାଗିବା (feel tired), ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା (abdominal pain) ବା ତରଳ ଝାଡ଼ା ହୁଏ ।  ଆକ୍ୟୁଟ ହେପାଟାଇଟିସ ସ୍ୱତଃ ଉପଶମ ହୋଇପାରେ, ଏହା ପ୍ରଗତିଶୀଳ ହୋଇ କ୍ରନିକ ହେପାଟାଇଟିସ ହୋଇପାରେ ବା କ୍ୱଚିତ ଆକ୍ୟୁଟ ଯକୃତ ଫେଲ (acute liver failure) ହୋଇପାରେ ।  କ୍ରନିକ ହେପାଟାଇଟିସ ସମୟକ୍ରମେ ପ୍ରଗତି କରି ସିରୋସିସ୍, ଯକୃତ ଫେଲ (liver failure) ବା ଯକୃତ କର୍କଟ ରୋଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇପାରେ । ଏହାକୁ ୫ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ଯଥା:- ହେପାଟାଇଟିସ ଏ, ବି, ସି, ଡି (D) ଓ ଇ (E) ।  ହେପାଟାଇଟିସ ଏ ଓ ଇ ଉଭୟ ଅପମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ । ହେପାଟାଇଟିସ ବି ସାଧାରଣତଃ ଯୌନ ସମ୍ଭୋଗ ସମୟରେ, ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ସମୟରେ, ସଂକ୍ରମିତ ରକ୍ତ ନେବା ସମୟରେ ଓ ସଂକ୍ରମିତ ଛୁଞ୍ଚି ସାହାଯ୍ୟରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଲେ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଡ୍ରଗ ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଲେ ବ୍ୟାପିଥାଏ ।   ହେପାଟାଇଟିସ ସି ଓ ଡି ଉଭୟ ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ ।   କେତେକ କେଶ୍‌ରେ ଯକୃତ ପ୍ରତିରୋପଣ (liver transplant) କରାଯାଇପାରେ ।

 
ପୃଥିବୀରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ୧୧୪ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ହେପାଟାଇଟିସ ଏ, ୩୪୩ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ହେପାଟାଇଟିସ ବି ଓ ୧୪୨ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ରନିକ ହେପାଟାଇଟିସ ସି  ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ୧୧ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏନଏଏସଏଚ ଓ ୫ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଲକୋହୋଲିକ ହେପାଟାଇଟିସ (alcoholic hepatitis) ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ହେପାଟାଇଟିସ ରୋଗ ଯୋଗୁ ୧ ନିୟୁତ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେଥିରୁ ଅଧିକାଂଶ ଯକୃତ କ୍ଷତଦାଗ (scar) ଓ ଯକୃତ କର୍କଟ ରୋଗମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ୨୫୦୦୦ ଲୋକଙ୍କର ହେପାଟାଇଟିସ ରୋଗ ହେବା ଫଳରେ ୭୫ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ହେପାଟାଇଟିସ ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀସ ଭାଷାରୁ ନିଆଯାଇଛି; Greek ଶବ୍ଦ *hêpar* () (ହେପାର), ଅର୍ଥ "liver"/ଯକୃତ, ଓ  *-itis*/ଆଇଟିସ () ଅର୍ଥ  "inflammation"/ପ୍ରଦାହ ।

## ଆଧାର 
## ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 
* WHO fact sheet of hepatitis
* Viral Hepatitis at the Centers for Disease Control

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ HIV/AIDS ଜ୍ଞାନ ସୁଧାର ପ୍ରକଳ୍ପ
କୈତଭେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

**କୈତଭେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର**, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣାଟକର ଶିମୋଗା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଅନାଭଟ୍ଟି ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ସହର କୁଟାବୁରଠାରେ ରହିଛି । 1100 ମସିହା ସମୟରେ ହୋୟଶାଳାର ରାଜା ବିନୟାଦିତ୍ୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।ସେତେବେଳେ ହୋୟଶାଳା ରାଜବଂଶ  ଚାଲୁକ୍ୟ ବଂଶ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ VIଙ୍କ ବଳିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ । ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ଭେର ମତ ଅନୁସାରେ ନିର୍ମାଣ କଳା ମୁଖ୍ଯତଃ ଚାଲୁକ୍ୟ ଶୈଳୀର ଥିଲା । .

## Sculptures and decoration 
ବାଆଁ|thumb|250x250_ପିକସେଲ|A rear profile view of Kaitabheshvara temple at Kubatur
thumb|Old Kannada inscription (1241-1249 A.D.) at Kaitabheshvara temple

## ଟୀକା 
## Gallery 

File:Profile of mantapa (hall) and shrine Kaitabhesvara temple at Kubatur.JPG|Profile of mantapa (hall) and shrine outer wall decor in Kaitabheshvara temple at Kubatur
File:Vesara style tower over shrine in Kaitabhesvara temple at Kubatur.JPG|Vesara style tower over shrine in Kaitabheshvara temple at Kubatur
File:Ornate bay ceiling in Kaitabhesvara temple at Kubatur.jpg|Ornate bay ceiling in Kaitabheshvara temple at Kubatur
File:Open mantapa (hall) in Kaitabhesvara temple at Kubatur.JPG|large open mahamantapa (main hall) with three sided entrance in Kaitabheshvara temple at Kubatur
File:A virgal (herostone) in Kaitabhesvara temple at Kubatur.JPG|A virgal (Hero stone) in Kaitabheshvara temple at Kubatur
File:A small shrine inside the open mantapa in Kaitabhesvara temple at Kubatur.JPG|A small shrine in the hall of Kaitabheshvara temple at Kubatur
File:Domical bay ceiling in Kaitabhesvara temple at Kubatur.JPG|Ornate domical bay ceiling in Kaitabheshvara temple at Kubatur

## ଆଧାର 
* 
* Adam Hardy, Indian Temple Architecture: Form and Transformation : the Karṇāṭa Drāviḍa Tradition, 7th to 13th Centuries, Abhinav, 1995 .
* 
* 
* 
* Gerard Foekema, A Complete Guide to Hoysala Temples, Abhinav, 1996 
*
ଦିଲୱାରା ମନ୍ଦିର

ଦିଲୱାରା ମନ୍ଦିର , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଅବୁ ପର୍ବତରୁ 2.5 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ଜୈନ ମନ୍ଦିର । ଏହା ବସ୍ତୁପାଳ ତେଜପଲଙ୍କଦ୍ୱାରା 11 ଶ ଓ 13 ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ସେହି ସମୟରେ ମାର୍ବଳ କଳା ଭାରତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା । ଦିଲୱାରା ମନ୍ଦିରଠାରେ ମାର୍ବଳରେ 5ଟି ଜୈନ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।ଏହାକୁ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଜୈନ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀ କୁହାଯାଏ ।  

ରାଜସ୍ଥାନର ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମନ୍ଦିର ପରି ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ  ନାହିଁ ।  ଛତ , ସ୍ତମ୍ଭ , କବାଟ ଓ ପାନେଲରେ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ କଳା ଏଠାରେ ଅନନ୍ୟ । 

## ଦିଲୱାରାର 5ଟି ମନ୍ଦିର 
ଦିଲୱାରାର 5ଟି ମନ୍ଦିର, 

### Vimal Vasahi Temple 
thumb|Ceiling of Jain Temple

## ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Dilwara Prashvantha Temple.jpg|Parshvanatha Temple at Dilwara group of Temples
Jain_temple_Mt.Abu.jpg|Jain temple, Mt.Abu
Interior_of_the_Neminath_Temple,_Dilwara,_Mount_Abu_by_William_Carpenter.jpg|Interior of the Luna Vasahi or Neminath Temple, Dilwara
Mount_Abu_Jain-Temple_ca1898.jpeg|Inner Hall of the main temple at Mt. Abu in 1898
File:LDDilwaraCeiling.jpg|Dilwara Temple, domed ceiling, detail
Dilwara_Temple_(c._1900).jpg|Dilwara in 1990
DILWADA_TEMPLE.JPG|Dilwara Temple ceiling detail
File:LDDilwaraDoor.jpg|Doorway detail
File:Kalpavruksha page.jpg|Kalpavriksha illustration in Dilwara Jain Temple

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Dilwara Temples ( Mount Abu ) 
* The Delwara Temples at Mount Abu Jaina Architecture in India, ch.1

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ
ଅକ୍କି ଆଲୁର

** ଅକ୍କି ଆଲୁର,  ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କରଣାତକର ଏକ ଗ୍ରାମ । **.ଏହା ହାଭେରୀ ଜିଲ୍ଲାର ହଙ୍ଗଳ ତାଲୁକରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ 2565 ପରିବାରରେ ସମୁଦାୟ 12,294 ଜଣ ରହନ୍ତି , ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 6217 ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 6077 । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା ଏଠାରେ 1548  । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 86.65 ଥିଲା , ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ବହୁ ଉର୍ଦ୍ଧରେ ରହିଥିଲା । .

## ଇତିହାସ 
1977 ମସିହାରେ ଏହି ଗ୍ରାମ ହଠାତ ଜାତୀୟ ନଜରକୁ ଆସିଥିଲା ଓ ବିରାଟ ଏଇତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତେ ଅବଗତ ହେଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ଏକ ଚାଷ ଜମି ମଧ୍ୟରୁ 46ଟି " byzantine Solidi" ନାମକ ରୋମାନ ରାଜୁତି ସମୟର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ମିଳିଥିଲା । ସେଥିରେ ରୋମାନ ରାଜାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ଚିତ୍ର  ଖୋଦିତ ଥିଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯେ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରୋମାନ ଉପସ୍ଥିତି ଥିଲା । ତେବେ ଏହା ଉପରେ ଅଧିକ ପୁରାତତ୍ତ୍ୱିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ତଥା ଆହୁରି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ବିଶେଷ କଥା ଜଣାପଡିବ । ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକ କର୍ଣାଟକର ମିଉଜିଆମରେ ରଖା ଯାଇଛି । 
File:Ishwar Temple.jpg|Ishwar Temple
File:Sun set at lake horizon.jpg|Sunset
File:Bus stand road.jpg|Bus stand road
File:ಗ್ರಾಮ ದೇವಿ.jpg|ಗ್ರಾಮ ದೇವಿ
File:Bird, ishwar lake.jpg|Birds at lake
File:Flowering.jpg|Flower Blossom
File:Birds, ishwar lake.jpg|Birds at lake
File:Kushti fight.jpg|Jangi Kusti(Wrestling)
File:Hanumaan.idol.jpg|Hanuman Idol
File:Hanumaan temple.jpg|Hanuman Temple

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* http://Haveri.nic.in/
* ನಮ್ಮ ಅಕ್ಕಿ ಆಲೂರು
ଚଉଦୟଦାନପୁର

**ଚଉଦୟଦାନପୁର, ** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କରଣାତକର ହାଭରି ଜିଲ୍ଲାର ରାନେବେଣୁର ତାଲୁକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ଗ୍ରାମ । ଏଠାରେ ଥିବା ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ , ସଂସ୍କୃତି ଓ କାବ୍ଯ କବିତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିବା ଭଳି ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ସହ ରହିଛି ।   

## ପରିଚିତି 
ବ୍ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଉତ୍ତର କରଣତକର ବହୁମୂଲ୍ୟ ଅବଦାନ ସବୁ କାଳରେ ରହିଥିଲା । ଏହା ପରେ ଅବସକୃତ ହେଇଥିବା ଖାନରୁ ଜଣା ପଡିଥାଏ ।  

.ଚଉଦୟଦାନପୁରର ପ୍ରାଚୀନ ନାମ ଶିବପୁର ଥିଲା । ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ବାସଭେଶ୍ୱର ଏହି ଗ୍ରାମକୁ ଅମ୍ବିଗରା ଚୌଦଯ୍ଯ ନାମକ ଜଣେ ଦଙ୍ଗାଚାଳକଙ୍କୁ ଦାନ ସୂତ୍ରରେ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ଏହାର ନାମ ଚୌଦଦାନପୁର ହେଲା ।  

ଏଠାରେ ଥିବା ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର  କୁ ଭାରତୀୟ କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଚରମ ନିଦର୍ଶନ କୁହାଯାଇପାରେ । .

## ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର 
ବାଆଁ|thumb|267x267_ପିକସେଲ|ଚଉଦୟଦାନପୁରର ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

### History 
ବାଆଁ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|Chaudayyadanapur Mukteshwar temple, Haveri District,  Karnataka
ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|ପ୍ରାଚୀନ ସିଲାଲେଖ ,ଚଉଦୟଦାନପୁର ମନ୍ଦିରରେ
ବାଆଁ|thumb|267x267_ପିକସେଲ|ଚଉଦୟଦାନପୁର ନିକଟରେ ଥିବା ଭଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସି ଯାଇଥିବା ନରସିଂହ ମନ୍ଦିର
ଏହା ନିକଟରେ ଥିବା ନରସିଂହ ମନ୍ଦିରର ପୁନରୁଦ୍ଧାର  ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* North Karnataka
* Tourism in North Karnataka
* Ranebennur
* Haveri
* Galaganatha
* Mylara Lingeshwara Temple at Mylara
* Hangal
* Bankapur
* Kaginele

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ