open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
କାମଧେନୁ

**କାମଧେନୁ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Kamadhenu** (), , ), ସୁରଭି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା (, )) ଜଣେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଗାଈ ଯାହାଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଗୋମାତା ବା ସମସ୍ତ ଗାଈମାନଙ୍କର ମା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ସେ ଜଣେ ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟର ଗାଭୀ ଯିଏ ତାଙ୍କର ମାଲିକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁଯାୟୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧନ, ସୁଖ ସମ୍ବୃଦ୍ଧି ଦେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥାଆନ୍ତି ଓ ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୋଜାତିର ମାତା ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଏ ।  ତାଙ୍କୁର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଏ; ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ରରେ ଧଳା ଗାଈ, ମହିଳା ମସ୍ତକ ଓ ସ୍ତନ, ପକ୍ଷୀର ଡେଣା ଭଳି ଡେଣା ଓ   tail of a peafowl ଅନ୍ୟ ଏକ ଚିତ୍ରଣରେ ସେ ଧଳା ଗାଈ ଓ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଅନେକ ଦେବାଦେବୀ ଥିବାର ଦେଖାଯାଏ । ଗାଈମାନଙ୍କୁ କାମଧେନୁର ଅବତାର ଭାନରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଗାଈଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ମନେକରାଯାଏ ଓ କାମଧେନୁଙ୍କ ଅବତାର ମନେକରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ କାମଧେନୁଙ୍କ ନାମରେ କୌଣସି ମନ୍ଦିର ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ ।  

ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣମାନଙ୍କରେ କାମଧେନୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମ୍ଭନ୍ଧରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ଅଛି । କେତେକ ମତରେ ସେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ସମୁଦ୍ରରୁ ଜାତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟ ମତ ଅନୁସାରେ ସେ ଦକ୍ଷଙ୍କର କନ୍ୟା ଓ ଋଷି କଶ୍ୟପଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ଆହୁରି ଅନେକ ମତରେ ସେ ଋଷି ବଶିଷ୍ଟ ବା ଋଷି ଜମଦଗ୍ନୀଙ୍କର ପାଖରେ ଥିବା ସମୟରେ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଳ ପୂର୍ବକ ହରଣ କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରି ଅକୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଓ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିବା ଋଷିଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଓ ପୂଜା ନିମନ୍ତେ କ୍ଷୀର ଓ ଦୁଗ୍‌ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ; ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ନିଜକୁ ଓ ପାଳନ‌କର୍ତ୍ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା କରିପାରୁଥିଲେ । ଋଷି ଆଶ୍ରମ ବ୍ୟତୀତ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗର ଗୋଲୋକ ଧାମରେ ଓ ପାତାଳରେ ମଧ୍ୟ ବାସସ୍ଥାନ ଥିଲା । 

## ଶବ୍ଦ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି
ଅନେକ ସମୟରେ କାମଧେନୁ ବଦଳରେ ସୁରଭି ନାମ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ଯେଉଁ ନାମ ସାଧାରଣ ଗାଈ ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । ମନିଏର ଉଇଲିଅମ ସଂସ୍କୃତ ଅଭିଧାନ (Monier Williams Sanskrit–English Dictionary, 1899) ଅନୁସାରେ ସୁରଭି ଅର୍ଥ ସୁଖଦାୟକ ଓ ସୁବାସ‌ଯୁକ୍ତ ବାସ୍ନା ଯାହା ଧରିତ୍ରୀ ଓ ଗାଈ ଦେହରୁ ବାହାରେ । ଏହି ସୁରଭି ନାମ କାମଧେନୁ ନିମନ୍ତେ ପ୍ର‌ଯୁଜ୍ୟ ହୋଇପାରେ ଯେହେତୁ ତାଙ୍କୁ ଗୋଜାତିର ମାତା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ଓ ଅନେକ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ରିକା (Matrika) ଦେବୀ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।   ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ନାମ ଅଛି, ଯଥା:- ସବଳ ଓ କପିଳ । ମହାଭାରତ ଓ ଦେବୀ ଭାଗବତ ପୁରାଣରେ ଭୀଷ୍ମ ଜନ୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ କାମଧେନୁ ବଦଳରେ ନନ୍ଦିନୀ ନାମର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଛି ।  ଅନ୍ୟ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ନନ୍ଦିନୀକୁ କାମଧେନୁ-ସୁରଭିର ଝିଅ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ବେଟ୍ଟମ ମଣୀ (Vettam Mani) ମତରେ ନନ୍ଦିନୀ ଓ ସୁରଭି ନାମଦ୍ୱୟ କାମଧେନୁର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ

**ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ** (ଜନ୍ମ: ୧୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ପ୍ରମୋଦ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୦୯, ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ନିଆଳି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୪ଶ, ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ ୧୯୪୯ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପଞ୍ଚୁ ମଲ୍ଲିକ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ କନକଲତା ମଲ୍ଲିକ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଦୀନା ପାଠକ

**ଦୀନା ପାଠକ** (ବିବାହ ପୂର୍ବର ଶେଷନାମ ଗାନ୍ଧୀ; ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୨ - ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଗୁଜରାଟୀ ଥିଏଟରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ସେ "ନ୍ୟାସନାଲ ଫେଡେରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ୱିମେନ" (NIFW)ର ସଭାପତି ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ ।

ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଗୁଜରାଟୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଥିଏଟରରେ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାରୀ, ଦିନା ପାଠକ ଛଅ ଦଶନ୍ଧି ଧରି କ୍ୟାରିଅରରେ ୧୨୦ରୁ ଅଧିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମେନା ଗୁରୁଜାରୀ ଲୋକମଞ୍ଚ ଶୈଳୀ ନାଟକ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ସଫଳତାର ସହ ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ସଂଗୀତର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ । 

ସେ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗୋଲମାଲ ଏବଂ ଖୁବସୁରତରେ ସ୍ମରଣୀୟ ଭୂମିକା ପାଇଁ ବେଶ୍ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ଭାରତର ଆର୍ଟ ସିନେମାର ପ୍ରିୟ ଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ କୋଶୀଶ, ଉମରାଓ ଜାନ, ମିର୍ଚ ମାସାଲା ଏବଂ ମୋହନ ଯୋଶୀ ହାଜିର ହୋ ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। 

ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଗୁଜରାଟୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ମୋତି ବା, ମାଲେଲା ଜୀଭ ଏବଂ ଭବନୀ ଭଭାଇ, ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ନାଟକଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଡିଙ୍ଗଲଗର, ଡଲ୍‌ସ୍ ହାଉସ୍, ବିଜୟ ଶେନି ଏବଂ ଗିରିଶ କର୍ନାଡଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଓ ସତ୍ୟଦେବ ଦୁବେଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହାୟଭଦାନା ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ
ଦୀନା ପାଠକ ଗୁଜରାଟର ଆମରେଲିରେ ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୨ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଫ୍ୟାଶନ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସମାଲୋଚକଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ମୁମ୍ବାଇ) ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ରସିକଲାଲ ପାରିକ୍ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନୟରେ ତାଲିମ ଦେଇଥିବାବେଳେ ଶାନ୍ତି ବର୍ଦ୍ଧନ ତାଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ ଶିଖାଇଥିଲେ ।

ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ସେ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଥିଏଟରରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଛାତ୍ର ସକ୍ରିୟତା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ହୋଇଥିଲେ, ଗୁଜରାଟର ଥିବା ଏକ ଲୋକ ଥିଏଟର, ଭଭାଇ ଥିଏଟର ଯାହାକି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତାର ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା । ମୁମ୍ବାଇରେ ଥିବାବେଳେ ସେଠାରେ କୈଳାଶ ପାଣ୍ଡ୍ୟା ଏବଂ ଦାମିନୀ ମେହେଟ୍ଟାଙ୍କ ସହ ଗୁଜରାଟୀ ଥିଏଟରକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଥିଲା ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସେ ବଳଦେବ ପାଠକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଝିଅ, ଅଭିନେତ୍ରୀ ସୁପ୍ରିୟା ପାଠକ(ଜନ୍ମ ୧୯୬୧) ଏବଂ ରତ୍ନା ପାଠକ (ଜନ୍ମ ୧୯୫୭) ଅଟନ୍ତି ।

## ମୃତ୍ୟୁ
ସେ ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୨ରେ ବମ୍ବେର ବାନ୍ଦ୍ରାଠାରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଅସୁସ୍ଥତା ପରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପିଞ୍ଜର (୨୦୦୩)ର ସମାପ୍ତି ହୋଇଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ମୁକ୍ତିଲାଭ ପୂର୍ବରୁ ହୃଦଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ମନୋନୀତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
* *କରିୟାୱାର* (୧୯୪୮) 
* *ପିଞ୍ଜାର*(୨୦୦୩)

## ଆଧାର
ବୀର ସିପ୍‌କା

**ବୀର ସିପ୍‌କା** (୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୬ - ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ବୀର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୫, ୨୦୦୦ ଓ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଧର୍ମଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୧ଶ, ୧୨ଶ ଓ ୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଗୋଲାମୁଣ୍ଡାରେ ଏକ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ବୀର ସିପ୍‌କା ୧୯୫୬ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବାସୁ ସିପ୍‌କା ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଯଶୋବନ୍ତି ସିପ୍‌କା । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଏବଂ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ବୀର ସିପ୍‌କା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜନତା ଦଳରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୪ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଅଦ୍ୱୈତ ପରିବାର

**ଅଦ୍ୱୈତ ପରିବାର** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Advaita Parivāra**), (Bengali:অদ্ৱৈত পরিবার) ଏକ ପିଢ଼ି ପର ପିଢ଼ି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଏ ଯାହା ଶ୍ରୀ ଅଦ୍ୱୈତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ (Śrī Advaita Ācārya) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଓ ତାଙ୍କୁ ସଦାଶିବ (Sadāśiva) ଓ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ (Mahāviṣṇu) ଯୁଗ୍ମ ଅବତାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହା ଗୌଡ଼ୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ମହାସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏକ ଶାଖା ଯାହା ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କଠାରୁ (Śrī Caitanya Mahāprabhu) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।  

ଗୌଡ଼ୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାର ଅଦ୍ୱୈତ ପରିବାର ଏକ ଶାଖା ଯାହା ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଶାଖା ଥିଲା ଓ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶ୍ରୀ ଅଦ୍ୱୈତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆସିଥିଲେ । ସେ କେବଳ ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟଙ୍କର ମଙ୍ଗଳାଚରଣ କରିଥିଲେ ତାହା ନୁହେଁ, ସେ ଚୈତନ୍ୟଙ୍କର ସମସ୍ତ ଲୀଳା ବା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ କ୍ରିୟାକଳାପର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁ ଥିଲେ । 

## ପରିବାର
ଏଠାରେ ପରିବାର ଅର୍ଥ ଅନୁଗାମୀ ଶିଷ୍ୟ ।  ସଂସ୍କୃତରେ ବିଶେଷତଃ ହିନ୍ଦୀ ଓ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଅବତାରଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ପରିବାର ନାମ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ ଧାର୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଦିକ୍ଷିତ କରନ୍ତି । ଏଣୁ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପରିବାର ଥାଏ ଯଥା:- ବଂଶ ପରିବାର ଓ ଦିକ୍ଷା ପରିବାର । ଦିକ୍ଷା ପରିବାରରେ କେହି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିନଥାଆନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଗାମୀ ରହନ୍ତି । 
## ଅଦ୍ୱୈତ ପରିବାର
ପୂର୍ବତନ ଶ୍ରୀ ହଟ୍ଟ ବା ସିଲହଟ ସ‌ହରରେ (ଆଧୁନିକ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶରେ) ଥିବା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ସନ ୧୪୩୪ରେ ଶ୍ରୀ ଅଦ୍ୱୈତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ପଣ୍ଡିତ କୁବେର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ନାଭା ଦେବୀ ଥିଲା । ସେ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ ଓ ଫଳତଃ ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁ ସନ ୧୪୮୬ରେ ନବଦ୍ୱୀପରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ । ଗୌର ଆନା ଠାକୁର (গৌর আনা ঠাকুর) ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ଅଦ୍ୱୈତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ମିଶ୍ର ଗୋସ୍ୱାମୀ ଓ ଶ୍ରୀ ବଳରାମ ମିଶ୍ର ଗୋସ୍ୱାମୀ ନାମକ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଦ୍ୱୈତ ପରିବାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ, ଗୋପାଳ, ଜଗଦିଶ ଓ ସ୍ୱରୂପ ନାମକ ଆଉ ଚାରି ପୁଅ ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ୟାସ ବ୍ରତ ଧାରନ କରି ଚାଲିଗଲେ ଓ ସେମାନେ କାହାକୁ ଶିଷ୍ୟ କରିନଥିଲେ । 

ଶ୍ରୀ ଅଦ୍ୱୈତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଗୋସ୍ୱାମୀ (Bijoy Krishna Goswami - ୧୮୪୧-୧୮୯୯) ନାମକ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ବଂଶଜ ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଭରା ଜୀବନୀ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ କୁଲଦାନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଲେଖିଥିଲେ ଓ ତାହା ଅନେକ ଖଣ୍ଡରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । 

କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଓ ପାର୍ଶବର୍ତ୍ତୀ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶରେ ଅଦ୍ୱୈତ ପରିବାର ସୀମାବଦ୍ଧ ଥିଲା । ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଓ ବୃନ୍ଦାବନର ଅଳ୍ପ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପ କିଛି ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ରହୁଥିଲେ । ଅଧୁନା ସନ ୧୯୮୨ ପରଠାରୁ ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅଣ-ଭାରତୀୟ ଅନୁଗାମୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେଣି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା
ମାଳା ସେନ

**ମାଳା ସେନ** (୩ ଜୁନ୍ ୧୯୪୭ - ୨୧ ମଇ ୨୦୧୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ-ବ୍ରିଟିଶ ଲେଖକ ତଥା ମାନବାଧିକାର କର୍ମୀ ଥିଲେ । ଜଣେ ମାନବାଧିକାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସେ ୧୯୬୦ରୁ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଲଣ୍ଡନରେ ନିଜର ନାଗରିକ ଅଧିକାର ସକ୍ରିୟତା ଏବଂ ଜାତି ସମ୍ପର୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ। ଜଣେ ଲେଖକ ଭାବରେ ସେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଇଣ୍ଡିଆର ବ୍ୟାଣ୍ଡିଟ୍ କୁଇନ୍: ଫୁଲନ୍ ଦେବୀଙ୍କ ସତ୍ୟ ଷ୍ଟୋରୀ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ଯାହା ୧୯୯୪ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ବ୍ୟାଣ୍ଡିଟ୍ କୁଇନ୍ଦ୍ୱାରା ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର ଉପରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ପରେ ସେ ୨୦୦୧ରେ ଡେଥ୍ ଫାୟାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। 
## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ
୩ ଜୁନ୍ ୧୯୪୭ରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ମୁସୂରୀରେ ଜନ୍ମ, ମାଳା ସେନ୍ ଲେଫ୍ଟନେଣ୍ଟ ଜେନେରଲ ଲିଓନେଲ ପ୍ରୋତୀପ ସେନ ଓ କଲ୍ୟାଣୀ ଗୁପ୍ତାଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ୧୯୫୩ରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ଛାଡପତ୍ର ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ । ଦେହରାଡୁନର ୱେଲହମ୍ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିବା ପରେ ସେ ମୁମ୍ବାଇର ନିର୍ମଳା ନିକେତନ କଲେଜରେ ଗୃହ ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ସେ ଫାରୁଖ ଧୋଣ୍ଡିଙ୍କ ସହ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ଯାଇଥିଲେ ଯିଏ କେମ୍ବ୍ରିଜ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ଜିତିଥିଲେ। ସେମାନେ ୧୯୬୮ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ୧୯୭୬ରେ ଛାଡପତ୍ର ହୋଇଗଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଏକ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ ।

## ଲଣ୍ତନରେ ସକ୍ରିୟତା
ଇଂଲଣ୍ଡରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସେନ ନିଜର ନିତିଦିନିଆ ଖର୍ଚ୍ଚ, ବିଲ ଭୁଗତାନ କରିବା ପାଇଁ, ନିଜର ଗୁଜରାଣ ମେଣ୍ଟାଇବା ସକାଶେ ଜରୁରୀ ଟଙ୍କା ପାଇଁ ଜଣେ ସିମଷ୍ଟ୍ରେସ୍ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ | ଜାତି ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ାଇ ସେ ଲିସେଷ୍ଟରରେ ଭାରତୀୟ କାରଖାନା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢ଼ିଥିଲେ। **ରେସ୍ ଟୁଡେ** ପତ୍ରିକାରେ ସେ ଲଣ୍ଡନର ଇଷ୍ଟ ଏଣ୍ଡରେ ଥିବା ବାଂଳାଦେଶୀମାନେ କିପରି ଛାତ୍ରାବାସରେ ରହୁଥିଲେ ସେଠାରେ ଶିଫ୍ଟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶଯ୍ୟା ବାଣ୍ଟିଥିଲେ ସେ ବିଷୟରେ ସେ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଭାରତୀୟ ପରିବାରଠାରୁ ଅଲଗା, ସେମାନେ ଏକକ ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନେ ଆବାସ ଗୃହ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇନଥିଲେ | ସେନ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସହ ମିଶି ବଙ୍ଗାଳୀ ହାଉସିଂ ଆକ୍ସନ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଲଣ୍ଡନରେ ବାଂଳାଦେଶୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ବ୍ରିକ୍ ଲେନ୍ ଏକ ନିରାପଦ ବାସସ୍ଥାନ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

ଧୋଣ୍ତିଙ୍କ ସହ ସେନ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ବ୍ଲାକ୍ ପାନ୍ଥର୍ସ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । 

## ଆଧାର
ବିପିନ ବିହାରୀ ରଥ

**ବିପିନ ବିହାରୀ ରଥ** (୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୦ – ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ ) ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ସମାଜସେବୀ ଓ ଆଇନଜୀବୀ ଥିଲେ । *ବାନର ସେନା* ଓ *ଆଜାଦ ହିନ୍ଦ ଫୌଜ*ରେ ଯୋଗଦେଇ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧିନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଓକିଲାତିକୁ ନିଜର ପେଷା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥାଇ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ସେ *ଫରୱାର୍ଡ ବ୍ଲକ*, ବିଜେପି ଓ ବିଶ୍ୱ ହିନ୍ଦୁ ପରିଷଦ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ବାର ଆସୋସିଏସନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । 

## ଜୀବନୀ 
ବିପିନ ବିହାରୀ, ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର କୃପାସିନ୍ଧୁପୁର ଶାସନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ବାନର ସେନାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୧୯୪୨ ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ତାରିଖରେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପିକେଟିଂ କରିବା ସମୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ପୁଲିସ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମପୁର ପୋଷ୍ଟ ଅଫିସଠାରେ ଗିରଫ କରିଥିଲା । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ସେ ଓକିଲାତି ବୃତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୮ରୁ ୧୯୭୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଫରୱାର୍ଡ ବ୍ଲକର ଓଡ଼ିଶା ଶାଖାର ସଭାପତି, ୧୯୯୦-୯୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଜେପିର ରାଜ୍ୟ ଉପସଭାପତି ଏବଂ ୧୯୯୯-୨୦୧୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ହିନ୍ଦୁ ପରିଷଦର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସଭାପତି ଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ପୁଅ ବିଶ୍ୱନାଥ ରଥ, ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୭ ତାରିଖରେ କଟକଠାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
ଲେଖାଲେଖିରେ ମଧ୍ୟ ବିପିନ ରୁଚି ରଖିଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ କିଛି ପୁସ୍ତକ :
* ମୋ ବିଚାର ଓ ସ୍ମୃତି
* ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସଂସ୍କାର
* ଜନତା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ମଧୁଜ୍ୟୋତି ସମ୍ମାନ
* କଳିଙ୍ଗ ଗୌରବ
* କଳିଙ୍ଗ ପ୍ରଭା
* ହାଇକୋର୍ଟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ

**ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ** (୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୨ - ୧୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଜନତା ଦଳ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ତ୍ରିଲୋଚନ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଚାରିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧, ୧୯୭୪, ୧୯୭୭ ଓ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ମ୍ବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୫ମ, ୬ଷ୍ଠ, ୭ମ ଓ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ୧୯୩୨ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ମାନସିଂହ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମଞ୍ଜୁଳା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ । ତ୍ରିଲୋଚନ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଚାରିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ମୃତ୍ୟୁ 
ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ୨୦୦୭ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୧୭ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୫ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା

**କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା‌** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ***Kushmanda***) ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ ଯିଏ ତାଙ୍କର ମୃଦୁହାସଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି । କାଲିକୁଲା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା‌ଙ୍କୁ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଚତୁର୍ଥ ଅବତାର ବୋଲି ମନେକରନ୍ତି ।

ନବରାତ୍ରୀର ଚତୁର୍ଥ ଦିବସରେ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା‌ଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ; ସେ ସମ୍ପଦ ଓ ଶକ୍ତିର ଉନ୍ନତି କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।   ଦେବୀ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା‌ଙ୍କର ଆଠଟି ହାତ ଥିବାରୁ ସେ ଅଷ୍ଟଭୂଜା ଦେବୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ । ତାଙ୍କ ଜପାମାଳାରେ ସିଦ୍ଧି ଓ ନିଧି ଦେବାର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ନିହିତ ଥାଏ । 

ପ୍ରବାଦ ଅଛି, ସେ କେବଳ ସ୍ମିତ ହସଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ସେ ଧଳା କ‌ଖାରୁ ବା କୁଷ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି । ତାଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ସାଥିରେ ସମ୍ପର୍କ ରହିବା ଯୋଗୁ ତାଙ୍କର ଏହି ଲୋକପ୍ରିୟ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ନାମ ହୋଇଛି । 
## ଆକାର
କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା‌ଙ୍କର ୮ ବା ଦଶ ହାତ ଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ପଦ୍ମ, ଚକ୍ର, କମଣ୍ଡଳୁ, ଧନୁ, ତୀର, ଗଦା, ମାଳା, ଅମୃତ ପାତ୍ର ଓ ରକ୍ତ ଇତ୍ୟାଦି ଧରିଥାଆନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ହାତରେ ଥିବା ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତି । ବାଘ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ବାହନ । 

## ଉତ୍ପତ୍ତି
ଏପରି ଗୋଟିଏ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ବୋଲି କିଛି ନଥିଲା, ଗୋଟିଏ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଥିଲା ।  
ସଂସାରର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ନଥିଲା । କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆଲୋକ ରେଖା ସର୍ବଦା ବିରାଜମାନ ଥିଲା ଯାହା ଏହି ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନ‌କୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା । ଏହି ଆଲୋକ ସାଗରର ଆକାର ନଥିଲା । ହଠାତ ଏହି ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଆକାର ବିରାଜମାନ ହେଲା ଯାହା ଏକ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦେବୀ ଭଳି ପ୍ରତୀତ ହେଲେ ଓ ସେ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ଥିଲେ । ଦେବୀଙ୍କର ନିରବ ସ୍ମିତ ହସରୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ସେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଅଣ୍ଡା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ମିତ ହସଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାର ଦୂରୀଭୂତ ହୋଇ ଏକ ନୂଆ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତିଆରି ହେଲା । ଏହି ହସରୁ ଆଲୋକ ଓ ଜୀବନ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ପୃଥିବୀ, ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଜୀବ ଜଗତ ବଞ୍ଚିବା ନିମନ୍ତେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦରକାର ହେଲା । ତେଣୁ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଓ ଜୀବ ଜଗତ ବଞ୍ଚି ରହିବା ନିମନ୍ତେ ଶକ୍ତି ଓ ଆଲୋକ ଦେଲେ । ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପାଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛି । 

ସେ ହିଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଉତ୍ସ । ତାଙ୍କ ବିନା ଆଲୋକ ଓ ଶକ୍ତି ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇଯିବ । ସୃଷ୍ଟିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଯୋଗୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି । କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ରୂପରେ ସେ ଶକ୍ତିମୟୀ ହୁଅନ୍ତି । ଦେବତା, ମାନବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଥିବ ଜୀବ ତାଙ୍କର ପୂଜା କଲେ ସେ ସ୍ମିତ ହସ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । 

ଚତୁର୍ଦିଗ ଅନ୍ଧକାରାଚ୍ଚନ୍ନ ଥିଲାବେଳେ ମାଆ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କଲେ । ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହି ସଂସାରକୁ ଦୀପ୍ତିମାନ କରୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ତେଜ ବଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତେଜୀୟାନ ହୁଏ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଅନୁପ୍ରିୟା ଲାକ୍ରା

**ଅନୁପ୍ରିୟା ଲାକ୍ରା**, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ପାଇଲଟ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଆଦିବାସୀ ମହିଳା ପାଇଲଟ । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୯ ମସିହାରୁ ସେ ବ୍ୟବସାୟିକ ପାଇଲଟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ଅନୁପ୍ରିୟାଙ୍କ ପିତା ମାରିନିୟସ ଲାକ୍ରା ଓଡ଼ିଶା ପୁଲିସରେ ହାବିଲଦାର ଚାକିରୀ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମା ଜମାଜ ଜସମିନ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ । ଅନୁପ୍ରିୟା ମାଲକାନଗିରିର ଦିପ୍ତୀ କନଭେଣ୍ଟ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ହାଇସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ସେମିଳିଗୁଡ଼ାରୁ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଅନୁପ୍ରିୟା ନିଜର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଶିକ୍ଷା ଅଧାରୁ ଛାଡ଼ି, ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ଆଭିଏସନ ଏକାଡେମୀରୁ ଉଡ଼ାଯାହାଜ ଚଲାଇବା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
କନକଲତା ଦେବୀ

**କନକଲତା ଦେବୀ** (୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୦୯ - ୧୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଗଣ ପରିଷଦର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । କନକଲତା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟିକା ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ମ୍ବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
କନକଲତା ଦେବୀ ୧୯୦୯ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୩୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ଏବଂ ପତିଙ୍କ ନାମ ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ମାନସିଂହ । କନକଲତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ୍ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
କନକଲତା ଦେବୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଗଣ ପରିଷଦର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
କନକଲତା ମାନସିଂହ ୧୯୮୬ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଗୋବିନ୍ଦ ମାଥୁର

**ଗୋବିନ୍ଦ ମାଥୁର** (ଜନ୍ମ:୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୯) ଆଲାହବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ୪୭ତମ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ।
## ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଗୋବିନ୍ଦ ମାଥୁରଙ୍କୁ ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ରାଜସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅତିରିକ୍ତ ବିଚାରପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ୨୯ ମେ ୨୦୦୬ରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ବିଚାରପତି ଭାବରେ ପଦୋନ୍ନତି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୭ରେ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ଲାବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଲୟକୁ ବଦଳି କରାଯାଇଥିଲା ।

ବରିଷ୍ଠତା ଭିତ୍ତିରେ ସେ ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮ରେ ଆହ୍ଲାବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଲୟର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ ସେ ଆହ୍ଲାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

ନାଗରିକତା ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ବିରୋଧୀଙ୍କଠାରୁ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ସରକାରୀ ସଂପତ୍ତି ଆଦାୟ କରାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଦୋଷୀଙ୍କ ଫୋଟୋଚିତ୍ର ବ୍ୟାନେର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯିବା ନେଇ ଏକ ମାମଲାରେ ସେ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ ରମେଶ ସିହ୍ନାଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାୟ ଦେଇ ସେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ପରିସରକୁ ଆସୈଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ

**ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ** (୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୨୦ - ୨୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୦୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ବିଦ୍ୟାଧର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟିକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ମ୍ବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ ୧୯୨୦ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୨୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ହାତୀ ରାଉତରାୟ । ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ବିଦ୍ୟାଧର ମାନସିଂହ ୨୦୦୭ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୨୩ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ମ‌ନ‌କାମନା ମନ୍ଦିର

**ମ‌ନ‌କାମନା ମନ୍ଦିର** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Manakamana Temple**, () ନେପାଳର ଗୋର୍ଖା (Gorkha) ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁରାଣୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଏକ ଅବତାର ଭଗବତୀଙ୍କର ଏକ ପବିତ୍ର ପୀଠ ।  *ମନ* ଓ *କାମନା* ଶବ୍ଦ‌ଦ୍ୱୟକୁ ନେଇ ମନ‌କାମନା ଶବ୍ଦ ଗଢ଼ାହୋଇଛି । ମନର ସାହିତ୍ୟିକ ଅର୍ଥ ହୃଦୟ ଓ କାମନାର ଅର୍ଥ ଇଚ୍ଛା । ପ୍ରାୟ ୧୭୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଦେବୀ ମନ‌କାମନାଙ୍କର ପୂଜା ହୋଇଆସୁଥିବା ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଆସିଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ମନୋବାଞ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।  

## ଠିକଣା
ନେପାଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗୋର୍ଖା ଟାଉନଠାରୁ ୧୨ କି:ମି: ଦକ୍ଷିଣକୁ ଗଲେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଚର ହୁଏ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ୧୩୦୨ ମିଟର (୪,୨୭୨ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚତାରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଏଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ତ୍ରିଶୂଳୀ ନ‌ଦୀ (Trisuli) ଉପତ୍ୟକା ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମର୍ସ୍ୟଙ୍ଗଡି (Marsyangdi) ଉପତ୍ୟକାମାନ ଦେଖାଯାଏ ।  ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମାନସଲୁ-ହିମାଚଲି ଓ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ପର୍ବତମାଳା ଦେଖାଯାଏ । କାଠମାଣ୍ଡୁରୁ ୧୪୦ କି:ମି: (୮୭ ମାଇଲ) ଦୂରରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ଓ ପୋଖରାଠାରୁ ବସରେ ଗଲେ ୩/୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ପ‌ହଞ୍ଚିଯିବ । 

## ପୌରାଣିକ ମୂଳଦୁଆ
ସତର ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଜା ରାମ ଶାହ ରାଜୁତି କରିବା ସମୟରୁ ମ‌ନ‌କାମନା ମନ୍ଦିର‌ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଚାଲିଆସିଛି । ରାମ ଶାହଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶକ୍ତି ଥିବା ଶୁଣାଯାଏ ଓ ଏହି ଶକ୍ତି ଥିବା କଥା କେବଳ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତ ଲଖନ ଥାପ୍ପା ଜାଣିଥିଲେ । ଦିନେ ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେବୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଓ ଲଖନ‌କୁ ସିଂହ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ବେଳେ ରାଜା ଦେଖିପକାଇଲେ । ପରେ ଏହି ବିଷୟ ରାଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାରୁ ତାଙ୍କର ରହସ୍ୟମୟ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ସେତେବେଳର ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ରାଜାଙ୍କର ଜୁଇରେ ରାଣୀ ଝାସ ଦେଇ ସତୀ (Sati) ହୋଇଥିଲେ । ସତୀ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ରାଣୀ ଲଖନ‌କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପୂନର୍ଜନ୍ମ ନେବାର ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଘଟଣାର ପ୍ରାୟ ୬ ମାସ ପରେ ଜଣେ ଚାଷୀ ହଳ କଲାବେଳେ ଲଙ୍ଗଳ ମୂନରେ ଗୋଟିଏ ପଥର ବାଜିଥିଲା । ସେହି ପଥରରୁ ରକ୍ତ ଓ କ୍ଷୀର ବାହାରୁଥିବା କଥା ଚାଷୀ ଦେଖିଲେ । ଲଖନ ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣି ତୁରନ୍ତ ସେହି ସ୍ଥାନ‌କୁ ଗଲେ ଓ ସେଠାରେ ତାନ୍ତ୍ରିକ ମତରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ପରେ ପଥରରୁ ରକ୍ତ ଓ କ୍ଷୀର ବାହାରିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । ସେହି ସ୍ଥାନଟି ଏବେକାର ମନ୍ଦିରର ଭିତ୍ତିଭୂମି ହୋଇଗଲା । ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ କେବଳ ଲଖନ ଥାପାର ପରପିଢ଼ି ଲୋକମାନେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ପୂଜକ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି ।

## ମ‌ନ‌କାମନା ଦର୍ଶନ
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଅନେକ ଲୋକ ଏହି ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି । ଦେବୀ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକ ମ‌ନ‌କାମନା ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଭୂମି, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ, ଏହି ପାଞ୍ଚଗୋଟି ପଦାର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟରେ ସଂସାର ଗଠିତ ହୋଇଛି । ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ଏହି ପାଞ୍ଚୋଟି ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅତି କମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ଅର୍ପଣ କରି ପୂଜା କରିବା ବିଧି ରହିଛି । ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦାର୍ଥ ଏଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । 
# ଅବିର (ସିନ୍ଦୁର)
# କେଶର ବାଦାମ 
# ପୁଷ୍ପ ଓ ପତ୍ର 
# ଧୂପ 
# ଦୀପ
# ବସ୍ତ୍ର - ସାଧାରଣତଃ ଲାଲ ରଙ୍ଗକୁ ପବିତ୍ର ମାନନ୍ତି  
# ଫଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ - ନଡ଼ିଆ ଓ ମିଠା 
# ଘଣ୍ଟି
# ଗୁଆ ଓ ବ୍ରତ ସୂତା  
# ଅନ୍ନ, ଚାଉଳ 
# ସୌଭାଗ୍ୟ (ଲାଲ କପଡ଼ା ଇତ୍ୟାଦି) 

ଏଠାରେ ବଳୀ ଦେବା ପ୍ରଥା ଚଳିଆସୁଛି । ମନ୍ଦିର ପଛ ପାଖରେ ଥିବା ବେଦି ଉପରେ କେତେକ ଭକ୍ତ ଛେଳି ଓ ପାରା ବଳୀ ଦିଅନ୍ତି । ନିକଟ ଅତୀତରେ ଗୋର୍ଖାର ଜିଲ୍ଲା ପଶୁ ସମ୍ପଦ ଅଫିସର ଏହି ବଳୀ ପ୍ରଥାକୁ ନିଷେଧ କରି ଆଦେଶ ଜାରିକରିଛନ୍ତି ।

ଦଶାଇଁ (ସେପ୍ଟେମ୍ବର - ଅକ୍ଟୋବର) ଓ ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ସମୟରେ ଅନେକ ଭକ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସି ଚାରି ପାଞ୍ଚ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଠିଆ ହୋଇ ଦେବୀ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରର୍ଥନା କରନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ମନସା

**ମନସା** ବା ମନସା ଦେବୀ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Manasa**, ବା  **Manasa Devi**) ସାପମାନଙ୍କ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଓ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ସାପ କାମୁଡ଼ା ଚିକିତ୍ସା, ଉର୍ବରତ୍ୱ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ସେ ଋଷି ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ (Jaratkaru) ପତ୍ନୀ, ନାଗରାଜ ବାସୁକୀଙ୍କର (Vasuki) ଭଗିନୀ ଓ ଆସ୍ତିକଙ୍କର (Astika) ମାତା ଅଟନ୍ତି ।   ସେ ବିଷହର, ନିତ୍ୟ (ଚିରନ୍ତନ) ଓ ପଦ୍ମାବତୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । 

ଶିବ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ସେ କନ୍ୟା ଓ ବାସୁକୀଙ୍କର ଭଗିନୀ ଅଟନ୍ତି । କେତେକ ପୁରାଣରେ ଶିବ ବଦଳରେ ଋଷି କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କର ପିତା ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ମନସା ଅତି ଭକ୍ତପ୍ରିୟ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା ନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତି ନିଦାରୁଣ । ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ନହେବାରୁ ସେ ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜ୍ୟ ହେବାକୁ ଓ ମାନବ ଭକ୍ତ ପାଇବାକୁ ଲକ୍ଷ ରଖିଥିଲେ । ନାଗଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପରିଚିତା । 

ରେ ଥିବା ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ପଲା (Pala) ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପ୍ରତିମା ।]]

## ଉତ୍ପତ୍ତି
ମନସାଙ୍କ ବିଷୟ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଅଥର୍ବଦେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥଲା । ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ ଭାବରେ ମନସା, ଋଷି କଶ୍ୟପ (Kashyapa) ଓ କଦ୍ରୁଙ୍କର (Kadru)‌ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଓ କଦ୍ରୁ ସମସ୍ତ ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟ ମାତା ଥିଲେ । ୧୪ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ସେ ଉର୍ବରତ୍ୱ ଓ ବିବାହ ସଂସ୍କାରର ସ‌ହିତ ସଂଲଗ୍ନ ଥିଲେ ଏବଂ ଶୈବ ଧର୍ମ ସ‌ହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ଶିବ ବିଷ ପାନ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ମନସା ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଓ ସେଥିଯୋଗୁ ତାଙ୍କୁ 'ବିଷ ବିଦାୟୀ' ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଉଛି । ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା । ଫଳରେ ସେ ଶିବଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବରେ କାହାଣୀ ବ୍ୟାପିଥିଲା ଓ ତାଙ୍କୁ ମୂଳ ଦେବୀ ଭାବରେ ହିନ୍ଦୁ ମତର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ପ୍ରତିମା ବିଦ୍ୟା
ମନସାଙ୍କୁ ସାପମାନଙ୍କ ସାଥିରେ ଥିବା ଏକ ମହିଳା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ଯାହାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ସାପ ଓ ପଦ୍ମ ଉପରେ ବା ସାପ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସାପ ଫଣା ଟେକି ତାଙ୍କ ମଥା ଉପରେ ରହିଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ତାଙ୍କ କୋଳରେ ଗୋଟିଏ ଶିଶୁ ଶୋଇଥିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ସେହି ଶିଶୁଟି ତାଙ୍କର ନିଜ ସନ୍ତାନ ଆସ୍ତିକ (Astika) ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ତାଙ୍କୁ ଏକ ଆଖିଆ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ବାସ କରୁଥିବା ହାଜୋଙ୍ଗ (Hajong) ଜାତିର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ କାଣୀ ଦେବୀ କ‌ହନ୍ତି । 

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
### ମହାଭାରତ
ମହାଭାରତରେ ମନସାଙ୍କର ବିବାହ ଉପାଖ୍ୟାନ ଲେଖା ଅଛି । ଋଷି ଜଗତକାରୁ ତପସ୍ୟା କରିବା ନିମନ୍ତେ ବିବାହରୁ ଦୂରରେ ରହିବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ । ଏକଦା ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଦଳେ ଲୋକ ଗୋଡ଼ ଉପରକୁ ଓ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ ଥାଇ ଗୋଟିଏ ଗଛରୁ  ଝୁଲୁଥିବାର ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପିଲାମାନେ ଏମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସଠିକ୍ କ୍ରିୟା କର୍ମ ନ କରିଥିବାରୁ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ଭୋଗୁଥିଲେ । ଜଗତକାରୁଙ୍କୁ ସେମାନେ ବିବାହ କରି ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ଜାତ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ଓ ସେହି ପୁତ୍ର କ୍ରିୟା କର୍ମ କଲେ ଏମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ ବୋଲି କ‌ହିଲେ । ଏକଥା ଶୁଣି ବାସୁକୀ ନିଜ କନ୍ୟା ମନସାଙ୍କର ବିବାହ ଜଗତକାରୁଙ୍କ ସ‌ହିତ କରିଦେଲେ । ମନସାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ଜାତ ହେଲା ଯାହାର ନାମ ଆସ୍ତିକ (Astīka) ରଖାଗଲା ଓ ଏହା ଫଳରେ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଦଣ୍ଡମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସର୍ପ ଯଜ୍ଞ କରି ସେହି ଯଜ୍ଞ ଅନଳରେ ସମସ୍ତ ସର୍ପଜାତିଙ୍କୁ ପକେଇ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଜନ୍ମେଜୟଙ୍କଠାରୁ (Janamejaya) ସାପମାନଙ୍କୁ ଆସ୍ତିକ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

**ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ** (୨ ଜୁଲାଇ ୧୯୨୨ - ୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଜନ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ପ୍ରତାପ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ମ୍ବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୨୨ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବିଦ୍ୟାଧର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବିଦ୍ୟୁତଲତା ପଟ୍ଟନାୟକ । ପ୍ରତାପଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୯୮ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ

**ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ** (ଜନ୍ମ: ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର କଂଗ୍ରେସ (ଇ)ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସମୀର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟିକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ମ୍ବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ ୧୯୪୮ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨୬ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବସନ୍ତ କୁମାର ରାଉତରାୟ । ସମୀରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ କଂଗ୍ରେସ (ଇ)ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଇଲା ଅରୁଣ

**ଇଲା ଅରୁଣ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Ila Arun**) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଟିଭି କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଓ ରାଜସ୍ଥାନୀ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ (folk) ଗାୟିକା । ସେ ଲମ୍‌ହେ, ଯୋଧା ଆକବର, ଶାଦି କେ ସାଇଡ ଇଫେକ୍ଟ ଓ ବେଗମ ଜାନ ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।  

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଇଲା ଅ‌ରୁଣ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୟପୁର ସ‌ହରର ବାସିନ୍ଦା ।  ଅଭିନେତ୍ରୀ ଇଶିତା ଅରୁଣ (Ishita Arun) ତାଙ୍କର ଝିଅ ।

## ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ସଂଗୀତ
ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଇଲା ଅରୁଣ ଅନେକ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି ଓ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ତାମିଲ ଓ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତରେ ମଧ୍ୟ ଗାଇଛନ୍ତି । ଖଳନାୟକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର *ଚୋଲି କେ ପିଛେ* (Choli Ke Peeche) ଗୀତରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଦାନ ଯୋଗୁ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା ଭାବରେ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା; ସେହି ଗୀତରେ ଅଳକା ୟାଗନିକ ମଧ୍ୟ ଗାଇଥିଲେ ଓ ମାଧୁରୀ ଦିକ୍ଷିତ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । କରଣ ଅର୍ଜୁନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଥିବା ଗୁପ ଚୁପ ଗୀତରେ ମଧ୍ୟ ସେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ଲମ୍‌ହେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଲତାମଙ୍ଗେଶକର ସ‌ହିତ ସେ *ମୋରନି ବାଗା ମା ବୋଲେ* ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ମୂଖ୍ୟ କଳାକାର ଥିଲେ । ଏ ଆର ରହମନ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ସେ ତାମିଲ ଚିଳଚ୍ଚିତ୍ର ମିସ୍ଟର ରୋମିଓରେ ଗାଇଥିଲେ । ସ୍ଲମଡଗ ମିଲିଅନେୟାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ରିଙ୍ଗା ରିଙ୍ଗା ଗୀତ ଗାଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୁନାମ ଅର୍ଜିଥିଲେ ।

### ଆଲବମ/ଏକ‌କ
*ଭୋଟ ଫର ଘାଗରା* ଭଳି କେତେକ ଏକ‌କ ଗୀତର ପ୍ର‌ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ରାଜସ୍ଥାନ ରୟଲ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ନିମନ୍ତେ ସେ *ହଲ୍ଲା ବୋଲ* ପ୍ରଚାରଧର୍ମୀ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ଯାହା ତୁରନ୍ତ ହିଟ ହୋଇଥିଲା । ରାଜସ୍ଥାନ ବାସିନ୍ଦା ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଲବମ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅନେକ ରାଜସ୍ଥାନୀ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ।   

## ଅଭିନୟ
ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରଦର୍ଶିକ ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଆଧାରିତ *ଜୀବନରେଖା* ହିନ୍ଦୀ ଟିଭି ସିରିଆଲରେ ସେ ତନ୍ୱୀ ଆଜମୀଙ୍କ ସ‌ହିତ ପ୍ରଥମ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଯୋଦ୍ଧା ଆକବର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର‌ରେ ସେ ଆକବରଙ୍କର ଚାଲାକ ଧାଈ ଓ ରାଜନୈତିକ ଉପଦେଷ୍ଟା ଭାବରେ ମହମ ଅଙ୍ଗ ଭୂମିକାରେ ଆଭିନୟ କରି ଅତିଶୟ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ ।  ଚାଇନା ଗେଟ (*China Gate*), ଚିଙ୍ଗାରୀ (*Chingari*), ୱେଲ ଡନ ଆବ୍ବା (*Well Done Abba*), ୱେଲକମ ଟୁ ସଜ୍ଜନପୁର (*Welcome to Sajjanpur*), ୱେଷ୍ଟ ଇଜ ୱେଷ୍ଟ (*West is West*) ଓ ଘଟକ (*Ghatak*) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କରେ ସେ ସ‌ହାୟକ ଭୂମିକାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ଏବେକାର *ସାଦିକେ ସାଇଡ ଇଫେକ୍ଟ* ଓ *ବେଗମ ଜାନ* ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ଯଥାକ୍ରମେ ଗଭର୍ନେସ ଓ ଗଣିକା ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । 

ଭାରତୀୟ ଟେଲିଭିଜନ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ସେ ପ୍ରଥମରୁ ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ସନ ୧୯୮୦ରେ ନିର୍ମିତ *ଭାରତ ଏକ ଖୋଜ* ଓ ଦୂରଦର୍ଶନର *ଯାତ୍ରା* ସିରିଆଲରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତିକରଣ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ *ସମ୍ବିଧାନ*  ଟିଭି ମିନି ସିରିଆଲରେ ସେ ସ୍ୱାଧୀନ କର୍ମୀ *ହଂସ ମେହେଟା*  ଭୂମିକାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଗାୟକ
ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି

**ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି** (୮ ଜୁନ ୧୯୩୭ - ୧୧ ଜୁନ ୨୦୦୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ଲଳିତ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ମ୍ବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି ୧୯୩୭ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ରାଜ କିଶୋର ମହାନ୍ତି ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଇନ୍ଦିରା ମହାନ୍ତି । ଲଳିତଙ୍କ ପେଶାରେ ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଲଳିତ ମାନସିଂହ ୨୦୦୦ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୧୧ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୨ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ

**କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ** (ଜନ୍ମ : ୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ । ସେ ସମାଲୋଚନା, କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟରେ ନିଜ ଲେଖନି ଚାଳନା କରନ୍ତି । ସେ ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ଶାନ୍ତିନିକେତନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଲୋକଗୀତ ଓ ଲୋକସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ସେ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଛନ୍ତି ।

## ଶିକ୍ଷା 
କଇଳାଶ, ଫକୀର ମୋହନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ସ୍ନାତକ, ୧୯୭୭ରେ ବିଶ୍ୱଭାରତୀରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ୧୯୮୫ରେ ପି.ଏଚ.ଡ଼ି ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱଭାରତୀରୁ ଅସମୀୟା ଭାଷାରେ ଡିପ୍ଲୋମା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ସମାଲୋଚନା 
* ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସର ସମାଜ ତତ୍ତ୍ବ - ୧୯୮୮ (ବିଦ୍ୟାପୁରୀ, କଟକ)
* ଗଳ୍ପ ବନାମ ଗଳ୍ପ - ୧୯୯୮ (ପ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ, କଟକ)
* ଲଳିତ ପାଲା - ୨୦୦୯ (ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱର)
* ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ କାହାଣୀ - ୨୦୦୮ (କାହାଣୀ, କଟକ))
* ଫକୀର ମୋହନ ଦର୍ପଣ - ୨୦୦୬ (ଫକୀର ମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ବାଲେଶ୍ୱର)
### ସମ୍ପାଦନା 
* ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ରଚନାବଳୀ
* A man without mask
* ପ୍ରବନ୍ଧ ବଳୟ
* ଗଳ୍ପମାଳା
* ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ଗଦ୍ୟରଚନା
* ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକାହାଣୀ
### କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ 
* ଏକଦା ଅନ୍ତରଙ୍ଗ
* ଦକ୍ଷିଣା ପବନ
* ଏକାଠି ଏକା ଏକା
* ଶୁଣ ଅବୋଲକରା
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଳ୍ପ - ୨୦୧୬ (ଟାଇମ ପାସ, ଭୁବନେଶ୍ୱର)
* ବିନୋଦ ଦ୍ୱାଦଶ - ୨୦୧୩ (ଟାଇମ ପାସ, ଭୁବନେଶ୍ୱର)
* ସତ ଏକଶତ - ୨୦୦୪ (ପ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ, କଟକ)
### ଅନୁବାଦ 
* ଗୀତାଞ୍ଜଳି
### ଉପନ୍ୟାସ 
*ସ୍ଥାବରଜଙ୍ଗମ - ୨୦୦୭ (କାଦମ୍ବିନୀ ମିଡିଆ ପ୍ରା. ଲି., ଭୁବନେଶ୍ୱର)

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଡ଼ ଆର୍ତ୍ତବଲ୍ଲଭ ମେମୋରିଆଲ ଏସେ କମ୍ପିଟିସନ - ୧୯୭୭ ( ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ )
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୨
* କହ୍ନେଇ କଥା ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୭
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ମାତୃକା

**ମାତୃକା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Matrikas** (singular **Matrika**, Sanskrit: मातृका, IAST: mātṝkā, ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମାତା) ଅନ୍ୟ ନାମ ମାତର ବା ମାତ୍ରି ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ ଦଳକୁ ବୁଝାଏ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସର୍ବଦା ବର୍ଣ୍ଣନା ଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ମାତୃକା ଭାବରେ ଆଦି ପରାଶକ୍ତି ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି । ହିନ୍ଦୁ ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଗୁଡ଼ିକ ସାକାର ହୋଇ ମାତୃକା ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଯେପରିକି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କଠାରୁ ବୈଷ୍ଣବୀ, ଶିବଙ୍କଠାରୁ ମାହେଶ୍ୱରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କଠାରୁ କୁମାରୀ, ବରାହଙ୍କଠାରୁ ବରାହୀ ଓ ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ଚାମୁଣ୍ଡା ଓ ଅଧିକ ନରସିଂହି, ବିନାୟକୀ 

ମାତୃକାମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦଳରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ସପ୍ତମାତୃକା କୁହାଯାଏ । କେହି କେହି ଅଷ୍ଟ ମାତୃକା ଥିବା କ‌ହନ୍ତି ।  ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ସପ୍ତ ମାତୃକା ଓ ନେପାଳରେ ଅଷ୍ଟ ମାତୃକା ପୂଜା କରାଯାଏ । 

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଦେବୀ ପୂଜା ଓ ତନ୍ତ୍ର (Tantrism) ବିଦ୍ୟାରେ ମାତୃକାମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ଥିତି ଥାଏ ।   ଶକ୍ତି ଧର୍ମରେ ସେମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଦେବୀ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ବେଳେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ଥାଏ । କେତେକ ମତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶୈବ ଦେବୀ କୁହାଯାଏ ।  ଯୋଦ୍ଧା ମୁରୁଗାନ/ସ୍କନ୍ଧଙ୍କ (Skanda) ପୂଜାରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଥାଏ ।  ମାତୃକାମାନଙ୍କୁ ଅଶୁଭ ମନେକରିବା ଅନେକ ପୁରାଣରେ ଥାଏ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ବିପଦଜନ‌କ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । ମାତୃକାମାନେ ଭୟାବ‌ହ ଦେବୀ, ଅପ‌ହର୍ତ୍ତା, ଶିଶୁ ଖାଦକ, ଜ୍ୱର, କ୍ଷୁଧା ଓ ରୋଗମାନଙ୍କର ଠାକୁରାଣୀ ଅଟନ୍ତି । 
ପିଲାମାନେ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ପ‌ହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବିପଦମାନଙ୍କରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ନିମନ୍ତେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ ।  ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୁରାଣମାନଙ୍କରେ ସେମାନେ ରକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ଓ ବନ୍ୟ ଚରିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ   ପ୍ରକୃତିର ଉର୍ବରତା ଓ ବିନଷ୍ଟକାରୀ ବଳ, ଉଭୟ ଏହି ଦେବୀଙ୍କର ଥାଏ । 

ବୃହତସଂହିତାରେ ବରାହମିହିର ଲେଖିଛନ୍ତି, "ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କର ନାମାନୁସାରେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ରଖାଯାଏ ।"   ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ବା ଶକ୍ତି (*Shaktis*) ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ।  

## ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିକାଶ
ଜଗଦିଶ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ ଓ ଦିଲିପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ମତ ଅନୁସାରେ ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତା ଓ ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକା ସଭ୍ୟତା ଦିନରୁ ମାତୃକା ପୂଜା ଥିଲା । ଋକବେଦ ଅନୁସାରେ ସପ୍ତ ମାତୃକାମାନେ ସୋମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ମହାଭାରତର କେତେକ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟ ଲେଖାଅଛି । ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ସେତେବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଓ ଏହାର ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଜିମ୍ମର ହେନରିଚଙ୍କ *ଦି ଆର୍ଟ ଆଫ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏସିଆ* ବ‌ହିରେ ସାତ ମନ୍ଦିରରେ ସାତ ଦେବୀ ପୂଜା ପାଉଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । 

ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେବୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଡେଭିଡ କେନସ୍ଲେ ମତରେ ମାତୃକାମାନେ ଅଣଆର୍ଯ୍ୟ - ଅଣବ୍ରାହ୍ମଣ  ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ଦେବୀ ହୋଇପାରନ୍ତି ଓ ପରେ ଏମାନଙ୍କୁ ମୂଳ ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି ।  ସେମାନଙ୍କର ରଙ୍ଗ କଳା, ଭାଷା ପୃଥକ ଓ ଅଣ-ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍କନ୍ଧଙ୍କ ସ‌ହିତ ମିଳାମିଶା ଥିବା କାରଣରୁ ଏହିପରି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଶ୍ୟାମ ବେନେଗାଲ

ଶ୍ୟାମ ବେନେଗାଲ (୧୪ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୪ - ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୪ ) ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ | ସମାନ୍ତରାଳ ସିନେମାର ପ୍ରମୁଖ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଙ୍କୁର, ନିଶାନ୍ତ, ମନ୍ଥାନ ଏବଂ ଭୂମିକା ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ବେନେଗାଲ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ।

୧୯୭୬ରେ ଶ୍ୟାମଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୭ରେ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ସିନେମାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରସ୍କାର 'ଦାଦାସାହେବ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର' ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ଏକମାତ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଯିଏକି ପାଞ୍ଚଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିନ୍ଦୀ ଫିଚର ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ୟାମ ବେନେଗାଲଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଶ୍ୟାମ ବେନେଗାଲ ୧୪ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୪ ରେ, ତତ୍‌କାଳୀନ ଏକ ବ୍ରିଟିଶ କ୍ୟାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ, ତ୍ରିମୁଲଗେରିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବାର ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ତାଙ୍କର ଫଟୋଗ୍ରାଫର ପିତା ଶ୍ରୀଧର ବି ବେନେଗାଲ ଦେଇଥିବା କ୍ୟାମେରାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ସେ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ଓସମାନିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ସେଠାରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଫିଲ୍ମ ସୋସାଇଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ।

୧୯୫୯ ମସିହାରେ, ସେ ମୁମ୍ବାଇର ଏକ ବିଜ୍ଞାପନ ଏଜେନ୍ସି 'ଲିଣ୍ଟାସ୍ ବିଜ୍ଞାପନ'ରେ କପି ରାଇଟର୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେହିଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ସୃଜନଶୀଳତା ବିକାଶ ଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ, ବେନେଗାଲ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ଗେର୍ ବେଥା ଗଙ୍ଗା (ଡୋରଷ୍ଟେପ୍ରେ ଗଙ୍ଗା) ନାମକ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା । ସ୍କ୍ରିପ୍ଟରେ କାମ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଫିଚର ଫିଲ୍ମକୁ ଆଉ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା ।

୧୯୬୩ ମସିହାରେ ସେ ASP (ବିଜ୍ଞାପନ, ବିକ୍ରୟ ଏବଂ ପଦୋନ୍ନତି) ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଜ୍ଞାପନ ଏଜେନ୍ସି ସହିତ ମାତ୍ର କିଛି କାଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ | ଏଭଳି ବିଜ୍ଞାପନ କରୁକରୁ ସେ ୯୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

୧୯୬୬ରୁ ୧୯୭୩ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୟାମ ପୁଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (FTII)ରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇଥର ଅନୁଷ୍ଠାନର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ (୧୯୮୦-୮୩ ଏବଂ ୧୯୮୯-୯୨) । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଏକ ଚାଇଲ୍ଡ ଅଫ୍ ଦି ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ସ (୧୯୬୭) କରି ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ । ମୋଟ ଉପରେ ସେ ୭୦ରୁ ଅଧିକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି ।

ତାଙ୍କୁ ହୋମି ଜାହାଙ୍ଗୀର ଭାବା ଫେଲୋସିପ୍ (୧୯୭୦-୭୨)ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟୁୟର୍କର ଶିଶୁ ଟେଲିଭିଜନ କର୍ମଶାଳାରେ ଏବଂ ପରେ ବୋଷ୍ଟନର WGBH-TVରେ କାମ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।

୨୦୦୮ରେ ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ୱେଲକମ ଟୁ ସଜ୍ଜନପୁର" ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
୨୦୨୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ଶ୍ୟାମ ବେନେଗଲଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । 

## ପ୍ରମୁଖ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର

**ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର** (ଜନ୍ମ: ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଛଅ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୫, ୨୦୦୦, ୨୦୦୪, ୨୦୦୯, ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଡ଼ମ୍ବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୧ଶ, ୧୨ଶ, ୧୩ଶ, ୧୪ଶ, ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ୧୯୫୯ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨୬ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଅନସୂୟା ମିଶ୍ର ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
କାମାକ୍ଷା

**କାମାକ୍ଷା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Kamakhya**), କାମନାର ଜଣେ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହିନ୍ଦୁ ତାନ୍ତ୍ରିକ (Tantric) ଦେବୀ ଯିଏ ହିମାଳୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ । ସିଦ୍ଧ କୁବଜିକା ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ ଓ ତାଙ୍କୁ କାଳୀ ଓ ତ୍ରିପୁରା ସୁନ୍ଦରୀ (Tripura Sundari) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । କାଳିକା ପୁରାଣ (Kalika Purana) ଓ ଯୋଗିନୀ ପୁରାଣ (Yogini Tantra) ଭଳି ତାନ୍ତ୍ରିକ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଆସାମରେ ୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଥିବା କାମାକ୍ଷା ମନ୍ଦିରରେ ତାଙ୍କର ପୂଜା କରାଯାଉଛି । ଗାରୋ ପର୍ବତରେ ଥିବା ପୁରାତନ 
ପବିତ୍ର ଦେବୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବାତ୍ସାୟନ ପୁରୋହିତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଣି କାଶ୍ମୀରର ହିନ୍ଦୁ ରାଜ୍ୟରେ ରଖିଥିଲେ ଓ ପରେ ହିମାଚଳର ଏକ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଙ୍କୁ ରଖାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ନାମର ଅର୍ଥ: 'କାମନାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବୀ' ଓ ସନ ୧୬୪୫ ପରଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନର କାମାକ୍ଷା ମନ୍ଦିରରେ ରଖାଯାଇଛି । ଏହା ୫୧ଟି ଶକ୍ତି ପୀଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଓ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥ‌ଯାତ୍ରା ସ୍ଥଳ । 

## ସୃଷ୍ଟି
ଶକ୍ତି ପୂଜା ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ପୌରାଣିକ ରାଜା ଦକ୍ଷଙ୍କର କନ୍ୟା ସତୀ ଥିଲେ ଓ ସେ ଶିବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଦକ୍ଷ ରାଜା ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ । ତେଣୁ ସେ ଗୋଟିଏ ଯଜ୍ଞ ଆୟୋଜନ କରି ସମସ୍ତ ଦେବାଦେବୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣିଶୁଣି ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିନଥିଲେ । ଏହିରେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସତୀ ସେହି ଯଜ୍ଞ କୁଣ୍ଡକୁ ଅପବିତ୍ର କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେଥିରେ ଝାସ ଦେଲେ । ସତୀ ନିଜେ ଶକ୍ତିର ଦେବୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଝାସ ଦେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ମର ଶରୀରରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ପରେ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ । ଇତି ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ସତୀଙ୍କର ଶରୀରକୁ କାନ୍ଧରେ ବ‌ହନ କରି ଶିବ ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଓ ସେହି ମୃତ ଶରୀର ନଷ୍ଟ ନ ହୋଇଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ । ଶିବଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମିଶି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଏହା ପରେ ନୃତ୍ୟ କରି କରି ଶିବ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ‌କୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ବିଷ୍ଣୁ ଅନୁଧାବନ କଲେ ଓ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ମୃତ ଶରୀରକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ । ଶରୀର ନ ରହିବା ପରେ ଶିବ ମହାତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ବସିରହିଲେ । ଏହିଠାରୁ ସତୀ ଦାହ ପ୍ରଥା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କାହାଣୀକୁ କିନ୍ତୁ ବିଶାରଦମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।  

ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ସତୀଙ୍କର ଶରୀର ୫୧ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭାରତ ଉପମହାଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଥିବା କୁହାଯାଏ । ସେହି ଶରୀରର ଅଂଶମାନ ପଡ଼ିଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପୀଠ କୁହାଯାଏ ।   

କାଳିକା ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ବିମଳା-ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଦଖଣ୍ଡ, ତାରା ତାରିଣୀ-ଗଞ୍ଜାମ, ଓଡ଼ିଶାରେ  ସ୍ତନ ଖଣ୍ଡ, କାମାକ୍ଷା-କାମରୂପ ଆସାମରେ ଯୌନାଙ୍ଗ ଓ କାଳୀ-କୋଲକାତାରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ପଡିଥିବା ଯୋଗୁଁ ଏହିଗୁଡିକ ଚାରି ଆଦି ତନ୍ତ୍ରପୀଠ ବା ଶକ୍ତିପୀଠ ଭାବେ ପରିଚିତ। 

ସତୀଙ୍କର ଯୌନାଙ୍ଗ କାମରୂପ (Kamarupa), ଆସାମରେ ପଡ଼ିଥିବାରୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ କାମାକ୍ଷା ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଏ । 

ଏହି ପୀଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାମରୂପର କାମାକ୍ଷା ଓ ପୂର୍ଣଗିରୀ ଗଞ୍ଜାମର ତାରା ତାରିଣୀ ୟୋନୀ ଓ ସ୍ତନ ପୀଠ ହୋଇ ଥିବାରୁ ଗୁପ୍ତ ପୀଠ ଅଟନ୍ତି। 

## ପରିଚୟ 
କାଳିକା ପୁରାଣରେ କାମାକ୍ଷାଙ୍କୁ ତନ୍ତ୍ର ପୂଜାର ସବୁଠାରୁ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବୀ ଭାବରେ ମାନନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ମହାମାୟା ବା ବିରାଟ ମୋହମାୟାର ଦେବୀ ଭାବରେ ମାନନ୍ତି ଯିଏ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଯେ କୌଣସି ରୂପ ନେଇପାରନ୍ତି । ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ କାମେଶ୍ୱରୀ ବା କାମନାର ଦେବୀ ଓ ଷୋଡ଼ଶୀ । କାଳିକା ପୁରାଣ, ଯୋଗିନୀ ତନ୍ତ୍ର ଓ କାମାକ୍ଷା ତନ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ କାଳୀ ମନେକରାଯାଏ ।

ଯା ଦେବୀ କାଳିକା ମାତା ସର୍ବ ବିଦ୍ୟାସ୍ୱରୁପିଣୀ |
କାମାକ୍ଷା ଶୈବ ବିଖ୍ୟାତ ସତ୍ୟମ ଦେବୀ ନ‌ଚାନ୍ୟଥା ||

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଲୋକଜନନୀ ପଣ୍ଡା

**ଲୋକଜନନୀ ପଣ୍ଡା** ( ୦୪ ଜୁନ ୧୯୩୪ - ୦୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ ) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ଗୀତିକାର ଥିଲେ । ସେ ଆକାଶବାଣୀଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଗୀତିକାର ଥିଲେ । ଆକାଶବାଣୀ କଟକରୁ ପ୍ରସାରିତ "ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ", "ଆଷାଢ଼ର ଆକାଶରେ ଯେବେ ତୁମେ ମେଘ ହୋଇ ଭାସିବ" ଆଦି ଗୀତ ପାଇଁ ସେ ପରିଚିତ ।

## ଜୀବନୀ 
ଲୋକଜନନୀ, ସମ୍ବଲପୁରର ଝାଡୁଆପଡାଠାରେ ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶୁକ୍ରାବତୀ ଦେବୀ ଥିଲା । ଲେଡ଼ି ଲୁଇସ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ରେ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବା ୫ ଜଣ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଲୋକଜନନୀ ଜଣେ ଥିଲେ । ସେ ସାହିତ୍ୟିକ ଉମାଶଙ୍କର ପଣ୍ଡାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୪ ଜଣ ପୁଅ ଶଶାଙ୍କ, ଉଦୟନ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର ଓ ଜଣେ ଝିଅ ଜୟଶ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି ।

ସେ ୧୯୬୦ ମସିହାରୁ ଆକାଶବାଣୀ କଟକରେ ଗୀତିକାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଗୀତକୁ ସେ ସମୟର ପ୍ରମୁଖ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଗାୟନ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକରୁ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ପ୍ରସାରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ଗୀତ ସବୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଗୀତିଗୁଞ୍ଜନ ନାମକ ତାଙ୍କର ଏକ ଗୀତିକବିତା ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

୨୦୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୪ ତାରିଖରେ ସମ୍ବଲପୁର ଧନୁପାଲୀଠାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ମହାଳସା

**ମହାଳସା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Mhalsa** (Marathi: म्हाळसा, IAST: Mhāḷasā), ମ୍ହାଲସା  ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ) ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ Hindu goddess । 
ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅବତାରରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୋହିନୀ ଅବତାରକୁ ମହାଳସା ନାରାୟଣୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ତାଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କର ଏକ ପ୍ରତିରୁପ ଖଣ୍ଡୋବାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସ‌ହ ଶିବଙ୍କର ପତ୍ନୀର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଆନ୍ତି । 

ସ୍ୱାଧୀନ ଦେବୀ ମହାଳସାଙ୍କର ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ମାର୍ଦୋଲ, ଗୋଆର (Mardol) ମହାଳସା ନାରାୟଣୀ ମନ୍ଦିରରେ (Mardol) ମହାଳସା ନାରାୟଣୀ ଅବତାର ନାମରେ ଅଛି । ନେବାସାରେ (Nevasa) ମହାଳସା, ମୋହିନୀ ବା ମହାଳସା ଦେବୀ ନାମରେ ଅଛନ୍ତି ଯାହା ଖଣ୍ଡୋବା ପତ୍ନୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ରୂପେ ପରିଚିତ ଅଛି । ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ ବା ଜାତିର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀର ମାନ୍ୟତା ଦିଅନ୍ତି । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନେଭାସା ତାଲୁକାରେ ଖଣ୍ଡୋବାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ମହାଳସାଙ୍କର ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର, ମୋହିନୀରାଜ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଚାରି ହାତ ଥିବା ଆକାରରେ ପୂଜା କରାଯାଏ ଓ ସେ ମୋହିନୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥାଆନ୍ତି । ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ମହାଳସାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ ଓ ସେ ଖଣ୍ଡବାଙ୍କର ସାଥିରେ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ବସିଥିବା ଦେଖାଯାଏ ବା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ । 

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଅସୁର ଓ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର କ୍ଷୀର ସାଗର ମନ୍ଥନ (Samudra manthan) କରୁଥିବା ସମୟରେ ସମୁଦ୍ରରୁ ବାହାରିଥିବା ଅମୃତ ପାତ୍ର ଅସୁରମାନେ ଚୋରୀ କରିନେଲେ । ବିଷ୍ଣୁ ରୂପ ବଦଳେଇ ମୋହିନୀ ରୂପଗତୀ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କଠାରୁ ଅମୃଟ ନେଇଆସି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ । ସେହି ମୋହିନୀଙ୍କର ମହାଳସା ନାରାୟଣୀ ରୂପରେ ଏଠାରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । 

ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ମୋହିନୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଶିବ ପ୍ରେମରେ ବିଭୋର ହୋଇଗଲେ । ଶିବଙ୍କର ମର୍ତ୍ତ୍ୟରେ ଖଣ୍ଡୋବା ଅବତାର ନେଲାବେଳେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେବାକୁ ମୋହିନୀ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ।  

ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଶିବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଏହି ମହାଳସା ଅବତାର ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । ନେୱାସାରେ ବାସ କରୁଥିବା ଧନୀ ଲିଙ୍ଗାୟତ (Lingayat) ମହାଜନ ତିମ୍ମାସେଠଙ୍କ କନ୍ୟ ରୂପରେ ମହାଳସା ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଖଣ୍ଡୋବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ତିମ୍ମାସେଠଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ଆଦେଶ ଦେବା ଅନୁସାରେ ପାଲି ସ୍ଥାନରେ ମହାଳସାଙ୍କ ସ‌ହ ଖଣ୍ଡୋବାଙ୍କର ବିବାହ ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଦିବସରେ ସେଠାରେ ଦୁଇଟି ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲା । ପାଲିରେ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ ନିମନ୍ତେ ବାର୍ଷିକ ମେଳା ପାଳନ କରାଯାଏ । 

## ପୂଜା 
ର ମାର୍ଦୋଲ ମନ୍ଦିର]]
ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ବା ଗ୍ରାମ ଦେବୀ ଭାବରେ ମହାଳସାଙ୍କର ପୂଜା କରାଯାଏ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପଇଥାନ ଓ ନେବାସାରେ ତାଙ୍କର ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯାହାକୁ ମୋହିନୀରାଜ ମନ୍ଦିର କୁହାଯାଏ ।  ଗୋଆର ମାର୍ଦୋଲ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ମହାଳସା ନାରାୟଣୀ ମନ୍ଦିର ଅଛି ।  କର୍ଣ୍ଣାଟକ, କେରଳ ଓ ଗୁଜରାଟରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅଛି ।  ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ସେ କୁଳଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ଓ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ଗୋଡ଼ ସାରସ୍ୱତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କରହଦ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବଜ୍ଞା ବ୍ରହ୍ମଣ, ଭଣ୍ଡାରୀ ଓ ଶିମ୍ପି ଜାତିର ଲୋକ ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ପେରିୟାଚି

**ପେରିୟାଚି** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Periyachi**, (Tamil:பெரியாச்சி), ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଜଣେ ଅଶୁଭ ଚିନ୍ତକ ଦେବୀ । ତାଙ୍କୁ ପେରିୟାଚି ଆମ୍ମାଁ ଓ ବେଳେବେଳେ ପେରିୟାଚି କାଳୀଆମ୍ମାଁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ତାଙ୍କର ମା କାଳୀଙ୍କ ସାଥିରେ ସମ୍ପର୍କ ଥାଏ । ଏହି ପେରିୟାଚି ଦେବୀ, ଗର୍ଭ ଓ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ସମ୍ପର୍କର ଠାକୁରାଣୀ ଅଟନ୍ତି ।  ମାଲେସିଆ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁରର ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ସାଥିରେ ପେରିୟାଚିଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ଥାଏ ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ପାଣ୍ଡ୍ୟାନ ରାଜବଂଶରେ ଥରେ ବଲ୍ଲ‌‌ଲରାଜନ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ । ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରକୃତିର ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିଲା ଯଦି ମାଟିକୁ ଛୁଇଁଦିଏ, ତାହେଲେ ମାଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଏକଦା ରାଣୀଙ୍କର ଗର୍ଭବେଦନା ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ଧାଈ ଗୋଟିଏ ମିଳିଲାନି । ଖୋଜିବା ପରେ ପେରିୟାଚି ନାମ୍ନୀ  ମହିଳାଟିଏ ମିଳିଲେ । ଏହି ମହିଳା ସୁରୁଖୁରୁରେ ପ୍ରସବ କରେଇବା ସମାପ୍ତ କରି ମାଟିରେ ନ ଛୁଇଁବାକୁ ନବଜାତକୁ ଟେକି ଧରିଲେ । କାମ ସରିବା ପରେ ପେରିୟାଚି ରାଜାଙ୍କୁ ପାରିଶ୍ରମିକ ମାଗିବାରୁ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅତି ଖରାପ ବ୍ୟବ‌ହାର ଦେଖେଇଲେ ଓ କିଛି ଦେବାକୁ ମନାକଲେ । ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ପେରିୟାଚି ବେଶରେ ଥିଲେ ଯାହା ରାଜା ଜାଣିନଥିଲେ । ପେରିୟାଚି ତାଙ୍କର ଅନେକ ହାତ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ରାଜାଙ୍କୁ ଗୋଡ଼ ତଳକୁ ନେଇ ଦାବିଦେଲେ । ତା'ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ରାଜାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ ଓ ଏହି ସମୟରେ ଶିଶୁକୁ ଟେକି ଧରିଥିଲେ । 

## ପ୍ରତିମା
ପେରିୟାଚି ପ୍ରତିମାଙ୍କର ଆଠଟି ହାତ ଥାଏ ଓ ଚେହେରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଥାଏ । ତାଙ୍କର ଆଠ ହାତ ଓ ଗୋଟିଏ ହାତରେ ଶିଶୁଟିଏ ଟେକି ଧରିଥିବା ଦେଖିଲେ ସେ ଚିହ୍ନା ପଡ଼ନ୍ତି । ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ହାତରେ ସେ ତ୍ରୀଶୁଳ, ଫାସ, ଡମ୍ବରୁ, ସାପ, ଖଣ୍ଡା ଓ ରକ୍ତଭରା ଏକ ପାତ୍ର ଧରିଥାଆନ୍ତି । ସେ ଠିଆ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ଅଥବା ଅନ୍ତନଳୀ କଢ଼ାଯାଇଥିବା ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ପାଦ ଥୋଇ ବସିଥାଆନ୍ତି । ଚିତ୍ରରେ ସେ କୋଳରେ ଥିବା ଜଣେ ରାଣୀଙ୍କର ଉଦର ଚିରି ଜରାୟୁ ଖାଉଥିବା ଓ ପାଟିରୁ ରକ୍ତ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି । ଦୁଇଟି ହାତରେ ଅନ୍ତନଳୀ ଧରିଛନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ ହାତରେ ଅଶୁଭ ଶିଶୁକୁ ଟେକି ଧରିଛନ୍ତି । ବାର (୧୨) ରବିବାର ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଗର୍ଭବତୀଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଶିଶୁ ମିଳୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।

## ଭୂମିକା
ପେରିୟାଚି ଜଣେ ଅଭିଭାବକ ଶକ୍ତି ବା କବଲ ଦେଇବମ ("kaval deivam") ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ମୁନୀସ୍ୱରନ ଓ ମଧୁରାଇ ବୀରନ ଦୁଇ ଜଣ ପୁରୁଷ କବଲ ଦେଇବମ ଅଟନ୍ତି ଓ ପେରିୟାଚିଙ୍କର ଅଭିଭାବକ ଅଟନ୍ତି ।  ମୁନୀସ୍ୱରନ‌ଙ୍କର ଏକ ଅବତାର ଜଦ-ମୁନୀସ୍ୱରନ‌ଙ୍କ ସାଥିରେ ଏକ ଯୋଡ଼ି ଭାବରେ ପେରିୟାଚି ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଦାଉରୁ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ ରଖିଥିଲେ । ଖରାପ କଥା କ‌ହୁଥିବା ଓ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରୁଥିବେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପାଦ ତଳେ ଚାପିଦେଉଥିଲେ ।  ସେ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍

**ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍** (ଜନ୍ମ: ୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ମୋକିମ୍ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବାରବାଟି-କଟକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍ ୧୯୬୫ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ମହମ୍ମଦ ନୟୀମ୍ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଫିର୍‌ଦୌସିଆ ବନୋ । ମୋକିମ୍‌ଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା
ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)

**ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ** (ଜନ୍ମ: ୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ଦେବାଶିଷ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୦, ୨୦୦୯ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ତିର୍ତ୍ତୋଲ ଓ ବାରବାଟି-କଟକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୨ଶ, ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ ୧୯୬୦ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୧୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବିତସ୍ତା ସାମନ୍ତରାୟ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ବିରେନ୍ଦ୍ର ଲାକ୍ରା

**ବିରେନ୍ଦ୍ର ଲାକ୍ରା** (ଜନ୍ମ : ୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି । ସେ ୨୦୧୨ ଲଣ୍ଡନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ବିରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ବିମଳ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ଜଣେ ମିଡ଼ଫିଲ୍ଡର ଖେଳାଳି । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଅସୁନ୍ତା ଲାକ୍ରା ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳରେ ଖେଳିଛନ୍ତି ଓ ଅଧିନାୟିକା ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୨୦ ଟୋକିଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସର ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ବିଜୟୀ ଭାରତୀୟ ଦଳରେ ସେ ଥିଲେ ଉପ-ଅଧିନାୟକ । ହକିରୁ ସନ୍ୟାସ ନେବା ପରେ ସେ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ପୁଲିସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ବିରେନ୍ଦ୍ର, ୧୯୯୦ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୩ ତାରିଖରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲଚ୍ଛଦାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଓରାଁ ଜନଜାତୀର ଲୋକ ।

## ଖେଳ ଜୀବନ 
ବିରେନ୍ଦ୍ର, ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନାର "ସେଲ ହକି ଏକାଡେମୀ"ରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।  ୨୦୦୭ରେ ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜୁନିୟର ବିଶ୍ୱ କପପାଇଁ ସେ ଭାରତର ଜୁନିୟର ହକି ଦଳରେ ଚୟିତ ହୋଇଥିଲେ । ଜୁନିୟର ଦଳରେ ଥାଇ ୨୦୦୯ରେ ସେ ସିଡ଼ନିଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ "ୟୁଥ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ" ଓ ୨୦୧୦ରେ ଢାକାଠାରେ "ସାଫ ଗେମ୍ସ" ଖେଳିଥିଲେ । ୨୦୧୨ରେ ସେ ଭାରତ ସିନିୟର ଦଳରେ ଚୟିତ ହୋଇ  ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମେ ଖେଳିଥିଲେ ।

୨୦୧୨ରେ ଅଲିମ୍ପିକ ହକି କ୍ୱାଲିଫାୟର ମ୍ୟାଚରେ ସେ ଫ୍ରାନ୍ସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗୋଲ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୨ ଚାମ୍ପିୟନସିପ ଟ୍ରଫିରେ ଭାରତକୁ ସେମି ଫାଇନାଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେବାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା । ବେଲଜିୟମ ବିରୋଦ୍ଧରେ ଏହି ମ୍ୟାଚରେ, ସେ ଫରୱାର୍ଡ଼ ଖେଳାଳିକୁ ପାସ ଦେଇ ଗୋଲ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିଥିଲେ । ଏହି ଗୋଲଦ୍ୱାରା ଭାରତ ୮ ବର୍ଷ ପରେ ଚାମ୍ପିୟନସିପ ଟ୍ରଫିର ସେମି-ଫାଇନାଲରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ।

୨୦୧୪ ରାଷ୍ଟ୍ରମଣ୍ଡଳ ଖେଳରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଦଳରେ ଥାଇ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

୨୦୨୦ ଟୋକିଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ବିରେନ୍ଦ୍ର ଭାରତୀୟ ଦଳର ଉପ-ଅଧିନାୟକ ଥିଲେ । ଏହି ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିତିଥିଲା । ଏହି ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପରେ ପରେ ୨୦୨୧ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ତାରିଖରେ ବିରେନ୍ଦ୍ର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହକିରୁ ସନ୍ୟାସ ନେଇଥିଲେ ।

ହକି ଖେଳରୁ ସନ୍ୟାସ ନେବା ପରେ, ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ପୁଲିସ ବିଭାଗରେ ଡିଏସପି ଭାବରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ।

### ହକି ଇଣ୍ଡିଆ ଲିଗ 
ହକି ଇଣ୍ଡିଆ ଲିଗର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣରେ ବିରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାଞ୍ଚି ରାଇନୋ ଦଳ ୪୧୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଦେଇ କିଣିଥିଲେ ।  ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ରାଞ୍ଚି ଦଳ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା । ୨୦୧୫ ସଂସ୍କରଣରେ ସେ ରାଞ୍ଚି ରେସ ଦଳରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବିରେନ୍ଦ୍ର ଲାକ୍ରା ହକି ଇଣ୍ଡିଆ ୱେବସାଇଟରେ  

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଖେଳାଳୀଗଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ