open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ପାଇଛି ପୁଅ

ମହମ୍ମଦ ମହସୀନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ, ବ୍ରଜରାଜ ମୁଭିଜ୍ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ପାଇଛି ପୁଅ**  *୧୯୯୪* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ବସନ୍ତ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟରେ 
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
* ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ
* ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ
* ଅଜିତ ଦାସ
* ନମ୍ରତା ଦାସ
* ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି
* ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା (ନରି) 
* ନାରାୟଣ ପତି
* ରାଇମୋହନ
* ନିହାରିକା ସାହୁ
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ଦୁଃଖୀରାମ ସ୍ୱାଇଁ

## ଗୀତ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ପାଇଛି ପୁଅ’ରେ ଗୀତ ଲେଖି, ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସଙ୍ଗୀତକାର ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ ୤ ‘ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ପାଇଛି ପୁଅ’ର ଗୀତଗୁଡ଼ିକରେ ସୁଦେଶ ଭୋସଲେ, ତୃପ୍ତି ଦାସ, ଦେବାଶିସ ମହାପାତ୍ର, ଘନଶ୍ୟାମ ପଣ୍ଡା, ଗୀତା ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରମୁଖ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ୤ 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
କପିଳାସ ଶିବ ମନ୍ଦିର

**କପିଳାସ ଶିବ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର । ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାଦେବ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । କପିଳାସ ପର୍ବତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଢେଙ୍କାନାଳ ସହରର ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଢେଙ୍କାନାଳ ସହରଠାରୁ ୨୬ କି.ମି. ଏବଂ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୯୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
thumb|କପିଳାସ ଶିବ ମନ୍ଦିର ବାହାର ପାଖ

## ଅବସ୍ଥିତି ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ 
ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୨୨୩୯ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୬୦ ଫୁଟ । ମନ୍ଦିରକୁ ଦୁଇଟି ରାସ୍ତା ଦେଇକି ଯାଇହୁଏ । ୧୩୫୨ ପାହାଚ ଚଢ଼ି ଅଥବା ବାରବାଙ୍କି ଘାଟି ରାସ୍ତାଦ୍ୱାରା ୮ କିଲୋମିଟର ରାସ୍ତା ଦେଇ ଅନାୟାସରେ ମନ୍ଦିର ଉପରକୁ ଯାଇହୁଏ । ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ରାଜା ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ୧୨୪୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ଏହାର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୟମାର୍ତ କୁଣ୍ଡ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମରୀଚି କୁଣ୍ଡ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଜଗନମୋହନ କାଠରେ ତିଆରି । ମହାଦେବଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ,ଗଣେଶ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ବିଷ୍ଣୁ, ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଗଙ୍ଗା ମାତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପାର୍ଶ୍ୱଦେବତା ଭାବେ ଅବସ୍ଥାପିତ । ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ବିଶ୍ୱନାଥ ମନ୍ଦିର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ଆହୁରି ପୁରୁଣା ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ବୁଢ଼ା ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଓଡ଼ିଶାର କୈଳାଶ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

## ଇତିହାସ 
କପିଳାସ ବାବଦରେ ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି । ଏହାକୁ ଶିବଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ କୈଳାସ କୁହାଯାଉଥିଲା ବେଳେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ସଭା କରୁଥିବାର ମଧ୍ୟ ପୁରାଣରୁ ଜଣାଯାଏ । ଏଠାରେ କପିଳ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା ବୋଲି ଏହାକୁ (କପିଳଙ୍କ ଉଆସ) କପିଳାସ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ତ୍ରେତୟା ଯୁଗ ବେଳେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ସୀତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମରେ ଲବ ଓ କୁଶଙ୍କ ସହ ରହୁଥିବା ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରହିଛି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି। କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କୁହେ ମୟୁରଭଞ୍ଜର ରାଜା ପ୍ରତାପଦେବ ଥରେ ଅଜାଣତରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପକଲେ, ଏଥିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ କପିଲାସ ପର୍ବତ ଉପରେ ତପସ୍ୟା କଲେ । ସେଥିପାଇଁ ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ଶିବଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଶିଖରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହୋଇଥିଲେ । ତପସ୍ୟା ପୀଠ ନିକଟରେ ପର୍ବତର ଶିଖରଦେଶରେ ଏକ ପଥର ଅଛି, ଯାହା ଉପରେ ଆଘାତକଲେ ଭିତରଟି ଫମ୍ପା ଥିବା ପରି ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ । 

## ଭ୍ରମଣ ସମୟ 
ଏଠାକୁ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଯିବାର ଅସୁବିଧା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଓ ଶ୍ରାବଣ ମାସ ବୁଲିବାର ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସମୟ । ମେଘୁଆ ପାଗ ତଥା ଶୀତ ଦିନେ କପିଳାସ ହିମାଳୟ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ମନ୍ଦିର
ଝୋଟି ଚିତା

[thumb|[ମାଣବସା ଗୁରୁବାରରେ ଅଙ୍କା ଝୋଟି ଚିତା]]
**ଝୋଟି ଚିତା** ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣିର ଏକ ହାତକଳା । ଏହା ମାଣବସା ଗୁରୁବାରରେ ଘର ଅଗଣାରେ ଅଙ୍କା ଯାଇଥାଏ । ଏହା ଚାଉଳବଟାରେ ତିଆରି ପିଠଉରେ ଅଙ୍କା ଯାଇଥାଏ । 

thumb|କାନ୍ଥରେ ଅଙ୍କିତ ଝୋଟିଚିତା

## ବିଶେଷତା 
ଘରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆବାହନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଆ ଘରଣୀମାନେ ଘର ଅଗଣାକୁ ଗୋବରରେ ଲିପା ପୋଛା କରି ସେଥିରେ ଝୋଟି ଚିତା ମାନ ପକାଇଥାନ୍ତି । କାନ୍ଥ ଓ ଦୁଆରମୁହଁରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚିତା ସବୁ ପକାଯାଇଥାଏ ।
thumb|ମାଟି କାନ୍ଥରେ ଅଙ୍କିତ ଝୋଟି

## ଗ୍ୟାଲେରି

File:ଝୋଟି ଚିତା.jpg
File:ଝୋଟି.jpg
File:ଝୋଟିଚିତା.jpg
File:ଝୋଟିଚିତା୧.jpg

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Jhoti, Chita, Muruja 
* Jhoti and Chita 
* ଓଡ଼ିଆ ଝୋଟିର ନମୁନା

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରକଳା
ଶ୍ରେଣୀ:କଳା
କାକରା ପିଠା

thumb|ସୂଜି କାକରା
**କାକରା ପିଠା** ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ମଇଦା, ଗୁଡ଼ ଓ ନଡ଼ିଆରୁ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଓଡ଼ିଆ ଘରେ ନାନାଦି ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

୧୮୧୦ ମସିହାରେ ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ଗଡ଼ଜାତର ଶାସନ ଭାର ରାଜା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ନେଇଥିଲେ । ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଜନାଦୃତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶରେ ରାଜାମାନେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଭାବନାକୁ ଆଖିରେ ରଖି ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା ପର୍ବାଣିସବୁ ଯୋଡ଼ିଥିଲେ । ସେ ଦଧିବାମନ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ପୁର କାକରା ଓ ବସା ଦହି ଭୋଗ ଯୋଡ଼ିଥିଲେ । ଖଣ୍ଡପଡ଼ାରେ ଏହି ଭୋଗ ଅଜିଯାଏ ନିଆରା ପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଉଛି ।  
## ଉପାଦାନ 
* ଚାଉଳ ଚୁନା
* ଗୁଡ଼
* ନଡ଼ିଆ
* ଗୋଲ ମରିଚ, ଅଳେଇଚ/ଗୁଜରାତି, ଲବଙ୍ଗ
* ତେଲ/ଘିଅ

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ପ୍ରଥମେ ପାଣି ଓ ଗୁଡ଼/ଚିନିକୁ ମିଶାଇ ଗରମ କରାଯାଏ ଓ ସେଥିରେ ମଇଦାକୁ ଗୋଳାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକିୟାକୁ ଜନ୍ତଣି କୁହାଯାଏ । ତାପରେ କିଛି ଘିଅ କି ଗରମ କରାଯାଇ ସେଥିରେ ଗୋଲମରିଚ, ଗୁଜରାତି, ଲବଙ୍ଗର ଗୁଣ୍ତକୁ ମିଳାଯାଏ ଏବଂ ପରେ କୋରା ନଡ଼ିଆ ମିଶାଇ କିଛି ସମୟ ଭଜା ଯାଇଥାଏ ।  

ଏହି ଜନ୍ତଣିରୁ ପିଠା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୁଳା ତିଆରି କରାଯାଇ ସେଥିରେ ଭଜା ହୋଇଥିବା ନଡ଼ିଆ ପୁର ମିଶାଇ ପିଠା ଗଢ଼ା ହୋଇଥାଏ ତାପରେ ତାକୁ ଗରମ ତେଲରେ ଛଣା ଯାଏ ।
thumb|କାକରା ପିଠା

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କାକରା ପିଠା କରାଯାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା; ସୂଜି କାକରା, ଚାଉଳ ଚୂନା କାକରା, ମଉଦା କାକରା, ଅଟା କାକରା, ପୁର କାକରା ଇତ୍ୟାଦି ।  ଏସବୁର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରାୟ ସମାନ । 
### ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ପୁର କାକରା
ଏଇ ପୁର କାକରା ତିଆରି ପାଇଁ ଅଟାର କାକରା କରାଯାଇ ସେଥିରେ ନଡ଼ିଆ ପୁର ଦିଆଯାଏ । ନଡ଼ିଆ ପୁରକୁ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ସେଥିରେ ଚିନି ଓ ଘିଅ ମିଶାଯାଇ ଭଜାଯାଇଥାଏ । ଅଧିକ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ପରେ ସେଥିରେ ଗୋଲ ମରିଚ ଓ କର୍ପୂର ମଧ୍ୟ ପକାଯାଇଥାଏ ।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା

ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା

**ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା** ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ଚାଉଳ ଚୂନା ଓ ବିରିରୁ ତିଆରି ବହଳିଆ ମଣ୍ଡକୁ ବାମ୍ଫରେ ରଖି ସିଝାଇ ତିଆରି କରାଯାଏ । ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀରେ ଏହି ପିଠା ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
thumb|ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା

## ଉପାଦାନ 
thumb|ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀରେ ତିଆରି ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା ।
thumb|right|ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠାର ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ।
ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଚୂନା, ବିରି ବଟା, ଲୁଣ, ଚିନି ଆଦିକୁ ମିଶାଇ କେଇଘଣ୍ଟା ରଖାଯାଏ । ଗୋଟିଏ ହାଣ୍ଡିର ମୁହଁରେ କନାବାନ୍ଧି ସେହିହାଣ୍ଡିକୁ ଚୁଲି ଉପରେ ରଖାଯାଏ । ଏହାକୁ ‘ ଅଥରା ହାଣ୍ଡି ’ କହନ୍ତି । ଏହି ଅଥରାହାଣ୍ଡି ଉପରେ ହଳଦୀପତ୍ରରେ ପୁରମିଶା ‘ଆଣ’ ଲଦି ହାଣ୍ଡି ଉପରେ ପଲମ ବା ଘୋଡ଼ଣି ଢାଙ୍କି ଦିଆଯାଏ I କିଛି ସମୟପରେ ବାମ୍ଫ ଭିତରେ ପିଠା ସିଝିଗଲେ, ତାକୁ କାଢି ଅଣାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ହିଁ ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା । ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଲମ୍ବା ଓ ନରମ ହୋଇଥାଏ । ପୁର ଏଣ୍ଡୁରି ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବନାହେଉଥିବା ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠାର ଏକ ଅନ୍ୟରୂପ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଛପନ ଭୋଗ
ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା

**ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା** (୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୬ - ୧୬ ଅପେଲ ୨୦୦୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ବେହେରା ତାତ୍କାଳିକ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର କାଶିବାହାଲ ଗାଆଁରେ ୦୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୬ରେ ଜନ୍ମିତ । ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପାଠପଢ଼ା ଭବାନୀପାଟଣାରେ ହୋଇଥିଲା । 

### ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା 
ସେଠାରୁ ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ଦଶମ ପାସ କଲା ପରେ ସେ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ବିଏସସି (ଅନର୍ସ) ପାସକରିଥିଲେ । ସେ ପାଟଣାର ବିହାର କଲେଜ ଅଫ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରୁ ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ସିଭିଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ବିଭାଗରେ ବିଏସସି (ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ) ପାସକରିଥିଲେ । (ଶୁଣ ପରୀକ୍ଷ)
* ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୪ (ଗାଁର ଡାକ)
* ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୦
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପୁରସ୍କାର
* *ସାହିତ୍ୟ ସୁଧାକର* (ଉତ୍କଳ ପାଠକ ସଂସଦ ପୁରସ୍କାର, କଟକ)
* ବିଜ୍ଞାନରେ ଡକ୍ଟରେଟ (ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)
* ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ, ୧୯୯୮

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:Bhuspandit kavya
ଧବଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

**ଧବଳେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ।

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ବାରଙ୍ଗ ଓ ନରାଜ ଦେଇକି ଅଥବା କଟକ ଚୌଦ୍ୱାର ଦେଇକି ଧବଳେଶ୍ୱର ଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଇହୁଏ । ଧବଳେଶ୍ୱର ଦ୍ୱୀପ ଧବଳେଶ୍ୱର ମହାଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।  ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଧବଳେଶ୍ୱର ଦୂରତା 52 km ଓ କଟକରୁ 27 km । ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଚାରି ପାଖେ ମହାନଦୀ ବହିଯାଇଛି । ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ଡଙ୍ଗା ଓ ଝୁଲା ପୋଲଦ୍ୱାରା ଯାଇହୁଏ । 
[thumb|[ମହାନଦୀ]]
thumb|ନଦୀ ପାଖ ଜଙ୍ଗଲ
[Google Map](https://www.google.com/mapmaker?saddr=20.28962728247856,85.81550176983637&daddr=Dhabaleswar+Temple,+Hanging+Bridge+(Mancheswar+to+Dhabaleswar),+Paikerapur,+Odisha,+India&dirflg=d&gw=56&ll=20.33175,85.436554&spn=0.731426,1.757813&z=10&lyt=large_map_v3&hyaw=38.26830496697608)
ଗିରିଜା ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ଏହା ଏକ ଶୈବ ପୀଠ ହୋଇଥିବାରୁ ମହାଶିବରାତ୍ରି ସହ ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ଓ ଅଶୋକାଷ୍ଟମୀ ମହାଡ଼ମ୍ବରରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପାଳିତ ହୁଏ । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଖାସ କରି ସୋମବାର ମାନଙ୍କରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରି ଏଠାରେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରାଯାଏ । ଖାସ୍ କରି କାର୍ତିକ ମାସର ବଡ଼ଠଶାରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ଭକ୍ତ କଂ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ

## ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ 
୫ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଲୋକେ ଏଠାକୁ ଡଙ୍ଗା ଦେଇ ଯାଉଥିଲେ । କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଓ ବଢୁଥିବା ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ଦେଖି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏଠାରେ ଏକ ପାଦଚଲା ଝୁଲାପୋଲ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ଏସିଆର ଦୀର୍ଘତମ ପାଦଚଲା ଝୁଲାପୋଲ । ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କୋଠା ମଧ୍ୟ ଅଛି । 
## ଯାହା ଦେଖିବେ 
ଏହା ଏକ ଦ୍ୱୀପ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବେଶ ମନୋରମ । ମେଘୁଆ ପାଗ ନହେଲେ ଶୀତ ଋତୁ ଏସ୍ଥାନକୁ ଯିବାର ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସମୟ । ଏଠାରେ ନଉକା ବିହାରର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ମହାନଦୀରୁ ଧବଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ । 
## ଗ୍ୟାଲେରି 

ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha1.jpg|ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha.jpg |ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha2.jpg |ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha3.jpg|ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha4.jpg|ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha4.jpg|ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha5.jpg|ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha6.jpg|ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Hanging bridge Dhabaleswara temple Cuttack Odisha7.jpg|ଝୁଲା ପୋଲ
ଫାଇଲ:Dhabaleswara_Cuttack.jpg|ଝୁଲା ପୋଲ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Dhabaleshwara,the living god of Cuttack 
* Lord Shiva,who made one black bullock into white one
* Sculptures of Dhabalesvara
* report on Archaeological survey
* Book: Lesser Known Monuments of Bhubaneswar by Dr. Sadasiba Pradhan (ISBN: 81-7375-164-1)

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଏକାମ୍ର ହାଟ

thumb|ଏକାମ୍ର ହାଟର ପ୍ରବେଶ ଦୁଆର
thumb|ଏକାମ୍ର ହାଟରେ ଓଡ଼ିଆ ହାତକଳା
**ଏକାମ୍ର ହାଟ** ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଥିବା ଏକ ବିପଣନ ଓ ମନୋରଞ୍ଜନ ସ୍ଥଳ ଯେଉଁଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର ହାତକାମର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଓ ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଅବସ୍ଥାନ 
ଏହା ରାମ ମନ୍ଦିର (ଭୁବନେଶ୍ୱର)ର ପଛପଟେ ଥିବା ଇଡ଼କୋ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ପଡ଼ିଆର ପଛପଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

thumb|ଓଡ଼ିଆ କାଠକାମ, ମନ୍ଦିର ଦୁଆର ପାଳ
thumb|ଏକାମ୍ର ହାଟରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ କାଠଖୋଦେଇ ମୂର୍ତ୍ତୀ
thumb|ଓଡ଼ିଆ କାଠକାମ
thumb|ମାଟି ହାତି
[thumb|ଏକାମ୍ର ହାଟରେ [ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ି]]

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ekamrahaat.in 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ହସ୍ତଶିଳ୍ପ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ହାତକାମ
ମନ ରହିଗଲା ତୁମରି ଠାରେ

ମହମ୍ମଦ ମହସୀନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ, ବ୍ରଜରାଜ ମୁଭିଜ୍ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ମନ ରହିଗଲା ତୁମରି ଠାରେ**  *୧୯୯୯* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ବସନ୍ତ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ମନ ରହିଗଲା ତୁମରି ଠାରେ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ଜ୍ୟୋତି ମିଶ୍ର
* ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ
* ନିହାରିକା ସାହୁ
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ମିହିର ଦାସ
* ସୂରଜ କୁମାର
* ରୁନୁ ପରିଜା
* ବ୍ରଜ ସିଂହ
* ରାଇମୋହନ
* ରବି ମିଶ୍ର

## ଗୀତ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ମନ ରହିଗଲା ତୁମରି ଠାରେ’ରେ, ଗୀତ ଲେଖି, ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସଙ୍ଗୀତକାର ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ ୤ ‘ମନ ରହିଗଲା ତୁମରି ଠାରେ’ର ଗୀତଗୁଡ଼ିକରେ ଇରା ମହାନ୍ତି, ତୃପ୍ତି ଦାସ, ଟି. ସୌରୀ ଓ ସୁବାଷ ଦାସ ପ୍ରମୁଖ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ୤ 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବର୍ଷା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ୍

ହର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ, ବ୍ରଜରାଜ ମୁଭିଜ୍ର ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ବର୍ଷା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ** *୨୦୦୪* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ବସନ୍ତ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ବର୍ଷା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି
* ଅଙ୍କିତା ବାନାର୍ଜୀ
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ହର ପଟ୍ଟନାୟକ
## ଗୀତ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ବର୍ଷା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ’ରେ, ଗୀତ ଲେଖି, ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସଙ୍ଗୀତକାର ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ ୤ ‘ବର୍ଷା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ’ର ଗୀତଗୁଡ଼ିକରେ କୁମାର ବାପି, ତପୁ ମିଶ୍ର, ଇରା ମହାନ୍ତି, ତୃପ୍ତି ଦାସ ଓ ଟି. ସୌରୀ ପ୍ରମୁଖ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ୤ 

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)

**ଯଶୋଦା**, ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ବସନ୍ତ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଓ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ବିଜୟ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହର ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଜଣାଶୁଣା କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣକାରୀ ସଂସ୍ଥା ବ୍ରଜରାଜ ମୁଭିଜ୍ ବ୍ୟାନର୍‌ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଜଣାଶୁଣା ଯାତ୍ରା ଖଳନାୟକ ଭିକୁ ସେଠ୍ ଖଳନାୟକ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ, ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର, ଉଷସୀ ମିଶ୍ର, ମିହିର ଦାସ, ଜୟୀରାମ ସାମଲ, ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି, ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି, ରାଇମୋହନ, ସୂରଜ କୁମାର ଆଦି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଯଶୋଦା’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
* ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର
* ଉଷସୀ ମିଶ୍ର
* ମିହିର ଦାସ
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି
* ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି
* ରାଇମୋହନ
* ସୂରଜ କୁମାର
* ମହେଦ୍ର ଦାସ ‘ଯଶୋଦା’ର ଗୀତଗୁଡ଼ିକରେ ଘନଶ୍ୟାମ ପଣ୍ଡା, ଦେବାଶିସ, ଶ୍ରୀକାନ୍ତ, ଇରା ମହାନ୍ତି, ତୃପ୍ତି ଦାସ ଓ ଟି. ସୌରୀ ପ୍ରମୁଖ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପୁଷ୍ପଗିରି ମହାବିହାର

**ପୁଷ୍ପଗିରି ମହାବିହାର** (**ପୁଫଗିରି ମହାବିହାର** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଓଡ଼ିଶାର ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ପୁରାତନ ଓ ପ୍ରମୁଖ ବୌଦ୍ଧ ମହାବିହାର ଥିଲା ଯାହା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମହାବିହାର ଭାବରେ ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଥିଲା ।

## ଇତିହାସ 
୨୦୦୭ସୁଦ୍ଧା ଏହି ମହାବିହାରର ଭଗ୍ନାଂଶ ପୁରାପୁରି ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇପାରି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହାର ମୂଳ ଇତିହାସ ଜଣାପଡ଼ି ନାହିଁ । ମହାବିହାରର ମୁଖ୍ୟ ତିନୋଟି ଅଞ୍ଚଳ ଭିତରୁ କେବଳ ଲଳିତଗିରି କଟକ ଜିଲାରେ ରହି ଅଛି । ପ୍ରତିମା ଖୋଦେଇ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାଯାଇଛି ଯେ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସୁଙ୍ଗ ଶାସନ ସମୟରେ ଲଳିତଗିରିର ନିର୍ମାଣ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ତାହାକୁ ପୃଥିବୀର ସର୍ବପୁରାତନ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ଥଳର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥାଏ ।

## ଏବେକାର ଅବସ୍ଥା 
ଏବେ, ଏହାର ଭଗ୍ନାଂଶ *ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ି* ପାହାଡ଼ର ଉପରେ, ମହାନଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମିରୁ ୯୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ଯାଜପୁର ଓ କଟକ ଜିଲାରେ ଏହା ରହିଛି ।

## ଗଠନ ଶୈଳୀ 
ମୁଖ୍ୟ ମହାବିହାର ପରିସର ପାହାଡ଼ ମୁଣ୍ଡିଆରେ ବ୍ୟାପିରହିଥିଲା ଯାହାର ଭଗ୍ନାଂଶ କେତେକ ସ୍ତୁପ, ବୌଦ୍ଧ ବିହାର, ମନ୍ଦିର ଓ ମୂର୍ତ୍ତୀ ତଥା ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ପ୍ରମାଣା ଦେଇଥାଏ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀର ଏକ ଶାଖାନଦୀ କେଳୁଆ ନଇ ଏହି ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ି ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାଗକୁ ବହିଯାଇଅଛି ଯାହା ସେକାଳର ମହାବିହାର ପରିସରକୁ ଏକ ମନୋରମ ପରିବେଶ ଯୋଗାଇଦେଇଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ । ସମଗ୍ର ମହାବିହାରଟି ଆଖପାଖର ଲଳିତଗିରି, ରତ୍ନଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରି ଆଦି ପାହାଡ଼ ଯାଏଁ ବ୍ୟାପି ରହିଥିଲା ।

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
ଏ.ଏସ.ଆଇ (ASI) ଏହା ପାଇଁ ନାନାଦି ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଅଛି । ୨୦୦୭ରେ, ମହାବିହାର ପାଖରେ ଅଧିକ ଜାଗା ଅଧିଗ୍ରହଣ କାମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ପୁନନିର୍ମାଣ ସରିଲେ ଏହା ପୃଥିବୀର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବୌଦ୍ଧସ୍ଥଳ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇପାରିବ ।ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଅଧୁନା ଏଠାରେ ସବୁ ବର୍ଷ ଏକ *ବୁଦ୍ଧ ମହୋତ୍ସବ*ର ଆୟୋଜନ କରୁଅଛନ୍ତି । 

ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ି ପାହାଡ଼ରେ ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ଥଳ ମାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହା ନିକଟରେ ଥିବା "କାଇମା ପାହାଡ଼"ରେ ଚାରୋଟି ଖୋଣ୍ଡାଲାଇଟ (khondalite) ନିର୍ମିତ ଅଖଣ୍ଡ ଖମ୍ବଦେଇ ବେଢ଼ା ହାତୀର ପଥର ଖୋଦା ମୂର୍ତ୍ତୀ ରହିଛି, ଯାହା ମୌର୍ଯ୍ୟ ଶାସନ କାଳ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨ରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା । ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ କିମିରିଆ ନଦୀ କୁଳରେ ଥିବା "ଦେଉଳି ପାହାଡ଼"ର ଗୁମ୍ଫା ଭିତରେ ପଥର ଖୋଦା ବୌଦ୍ଧ ବିହାରସବୁ ଅଛି । ବଜ୍ରଗିରି, ସାରପୁର ଓ ପାଇକରାପୁରଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ଥଳସବୁ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଛି । ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଠାରେ ସମ୍ଭବତ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ବୌଦ୍ଧ ବିହାର ରହିଛି ।

## ଗମନାଗମନ 
ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୫ରୁ ଜାରକା ଓ ଚଣ୍ଡିଖୋଲ ଦେଇ ଯାଇହେବ । ଏଠାକୁ କଟକ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ଯାଇହେବ । ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ଏଠାକୁ ଯିବାର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ସମୟ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ମ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ମହାବିହାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟସ୍ଥଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ
ସିମେଇ

thumb|ସିମେଇ ଖେଚେଡ଼ି
**ସେମିଆ** ବା **ସିମେଇ** (ଭର୍ମିସେଲି/Vermicelli) (, , ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ, "ଛୋଟ ପୋକ") ମଇଦାରୁ ତିଆରି ଏକ ରନ୍ଧାହୋଇପାରିବା ଭଳି ଖାଦ୍ୟ । ଏଥିରୁ ଖିରି, ପଲଉ ଆଦି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଏକ ପ୍ରକାରର ପାସ୍ତା ଓ ସ୍ପାଗେଟିଠାରୁ ସରୁ ।

## ଇଟାଲିରେ ଇତିହାସ 
୧୪ଶ ଶତକରେ ଇଟାଲିରେ ସରୁ ସରୁ ସ୍ପାଗେଟି ସବୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା ଯାହାକୁ ସେଠାକାର ଭାଷାରେ ମାଷ୍ଟର ରେଗିଓ ଏମିଲିଆ (Reggio Emilia)ର ବାର୍ଣ୍ଣବା ଦା ଋଇଟିନିସ (Master Barnaba da Reatinis)ଙ୍କ ମତରେ ଟସ୍କାନ *ସିମେଇ (vermicelli)*କୁ ବୋଲୋନେ (Bologne)ରେ *ଓରାଟି (orati)*, ଭେନିସରେ *ମିନୁଟେଲି (minutelli)*, ରେଜିଓରେ *ଫର୍ମିଣ୍ଟିନି (fermentini)* ଓ "ମାନ୍ତୁଆ (Mantua)"ରେ *ପାଙ୍କାଡେଲି (pancardelle)* କୁହାଯାଏ

## ଏସିଆରେ ଇତିହାସ 
ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଏହା ବହୁଳ ଭାବରେ ଖିଆଯାଇଥାଏ ଯାହା ଇଟାଲିରେ ଖିଆଯାଉଥିବା ଭର୍ମିସେଲିଠାରୁ ଅଲଗା । ଏହା ସେମୋଲିନାରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ଇଟାଲୀୟ ଭର୍ମିସେଲି ଡରଡ଼ମ ଚୂନା (Durum)ରୁ  ତିଆରି । ଏଥିରୁ ତିଆରି ଖାଇବାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ସିମେଇ/ସେମିଆ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ଉର୍ଦ୍ଦୁରେ ସେବାଇ କୁହାୟାଏ । ଗୁଜରାଟୀରେ "ସେଓ", କନ୍ନଡ଼ରେ "ସାବିଗେ" କୁହାଯାଇଥାଏ ।

## ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ 
* ସିମେଇ ଖିରି: ଏହ ଏକ ପ୍ରକାର ଖିରି ଯାହା ସିମେଇରେ ଚିନି, କେଶର, କିସମିସ ଆଦି ପକାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
* ସିମେଇ/ସେମିଆ ଖେଚେଡ଼ି/ପଲଉ: ଏହା ସିମେଇ, ଗାଜର, କ୍ୟାପ୍ସିକମ, ପିଆଜ ଆଦି ପକାଇ ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରଣାଳୀରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ
ଯଶୋଦା

**ଯଶୋଦା** କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଳିତା ମାତା ଓ ନନ୍ଦ ରାଜାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ।
ବସୁଦେବ ପତ୍ନୀ ଦେବକୀ କାରାଗାରରେ ଓ ନନ୍ଦପତ୍ନୀ ଯଶୋଦା ଗୋପପୁରରେ ଏକ ସମୟରେ ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ପ୍ରସବ କଲେ । ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ କନ୍ୟାରୂପରେ ମହାମାୟା ଜାତ ହେଲେ । ଘାତକ କଂସଠାରୁ ପୁତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବସୁଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଥୁରାରୁ ଘେନି ଯଶୋଦା ଅଚେତନା ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଅନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳରେ ରଖିଦେଇ, ସେଠାରୁ କନ୍ୟାଟିକୁ ଆଣି ଦେବକୀଙ୍କ ଅନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳରେ ରଖିଦେଲେ । ଏ ବିଷୟ ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ଜଣା ନଥିଲା । ଯଶୋଦା ଚେତନା ଲଭିବା ପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆପଣାର ପୁତ୍ର ଭାବି ପୁତ୍ରବତ୍ ପାଳନ କଲେ । କଂସ ସକାଳୁ ଉଠି ଦେବକୀଙ୍କ ନିକଟରୁ ସେ କନ୍ୟାଟି ଆଣି (ତାଙ୍କୁ ଦେବକୀଗର୍ଭଜାତ ସନ୍ତାନ ମନେ କରି) ତାଙ୍କୁ ଧରି ଭୂଇଁରେ କଚାଡ଼ି ଦେବା ବେଳେ ସେ କନ୍ୟାଟି ଶୂନ୍ୟରେ ଉଭେଇ ଗଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଦେବଦେବୀ
ଶ୍ରୀତମ ଦାସ

'''''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ସେ ୬୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ।  ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ  ଓଡ଼ିଶାର କଟକରେ ହୋଇଥିଲା ।

ସେ ୧୯୯୫ରେ ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ସାବିତ୍ରୀରେ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏଯାବତ ଅନେକ ସଫଳ ସିନେମାରେ ସେ ଅଭିନୟ ଓ ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷିରେ କାହାଣୀକାର, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଅଭିନେତା ଭାବରେ କାମ କରିସାରିଛନ୍ତି । "ତୁ ଥା ମୁଁ ଯାଉଛି ରୁଷି" ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା "ଷ୍ଟାର କନସଲଟାନ୍ସୀ"ର ଚିଟଫଣ୍ଡ କାରବାରରେ ଜଡ଼ିତ ଥିବାନେଇ, ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଶ୍ରୀତମଙ୍କୁ ୨୦୧୮ରେ ଜେରା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।

ଶ୍ରୀତମ, ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦେଇ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ପାଦ ଦେଇଛନ୍ତି ।

## ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅବଦାନ 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ‎
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଛେନା ଗଜା

**ଛେନାଗଜା** ଛେନା ଓ ଚିନି, ସୁଜି (ସେମୋଲିନା)ରୁ ତିଆରି ଏକ ଓଡ଼ିଆ ମିଠା । ଏହା ଛେନା ଓ ଚିନି, ସୁଜିକୁ ମିଶାଇ ଲମ୍ବାଳିଆ ଆକାରର ଗଜା ତିଆରି ତିଆରି କରାଯାଇ ତାହାକୁ ଛଣାହେଲା ପରେ ଚିନିସିରାରେ ରଖାଯାଇ ଖିଆଯାଇଥାଏ । ଭୁବନେଶ୍ୱର ନିକଟରେ ଥିବା ପାହାଳରେ ଭଲ କିସମର ଛେନାଗଜା ମିଳିଥାଏ ।
[thumb|[ପାହାଳର ଛେନାଗଜା]]
## ଉପାଦାନ 
* ଛେନା
* ଚିନି
* ସୁଜି (ସେମୋଲିନା)

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା
ମିଠା ଦହି

'''''' ଦହି, ଚିନି, କେଶରରୁ ତିଆରି ଏକ ମିଠାଜାତୀୟ ପାନୀୟ । ଏହା ଦହି, ଚିନିକୁ ମିଶାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଉପରେ ଅଳ୍ପ କେଶର ଛିଞ୍ଚି ଖିଆଯାଇଥାଏ । ଖରା ଦିନରେ ଏକ ହିତକାରୀ ପାନୀୟ ।

## ଉପାଦାନ 
* ଦହି
* ଚିନି
* କେଶର

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ

ଏହି **ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର** କର୍ଣ୍ଣାଟକ ରାଜ୍ୟର ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ ନଗରର ଆଗରାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରୀ ବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନ ଏଠାକାର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ।

## ଅବସ୍ଥାନ 
ଏହା ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ ନଗର ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା ଆଉଟର ରିଙ୍ଗ ରୋଡ଼ରେ 'ଆଗରା'ଠାରେ ୧୨° ୫୫' ୨୬.୫୮" ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୭° ୩୮' ୫୮.୪୨" ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
thumb|ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଦୁଆର

## ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା 
ଏଠାକାର ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନ । ଏଥି ସହ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଭୂଦେବୀ, ଶ୍ରୀଦେବୀ, ବିମଳା ଆଦି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପୂଜିତ ।

## ପାର୍ବଣ 
ଏଠାରେ ପୁରୀସ୍ଥିତ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ସମସ୍ତ ପାର୍ବଣ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।
* ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ୩୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ ।
* ରଥଯାତ୍ରା: ସବୁବର୍ଷ ମହାସମାଗମରେ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତୃତୀୟାରେ ରଥଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ୨୦୦୬ ମସିହାଠାରୁ ଏଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୋଇ ଆସୁଛି ।

thumb|180px|right|ରଥର ସାରଥୀ

## ଗ୍ୟାଲେରି 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* Orissa Cultural Academy 

ଶ୍ରେଣୀ:କର୍ଣ୍ଣାଟକର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଅମାଲୁ

'*** ବା **ମାଲପୁଆ*' ଛେନା, ଚିନି ବା ଗୁଡ, ମଇଦାରୁ ଓ  କଦଳୀରୁ ତିଆରି ଏକ ମିଠାଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ । ଏହା ଛେନା, ଚିନି ବା ଗୁଡ, ମଇଦାକୁ ଓ  କଦଳୀ ମିଶାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଦେଖିବାକୁ ଗୋଲ ଓ ମୋଟା ହୋଇଥାଏ ।

 ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଛପନ ଭୋଗ ଭିତରୁ ଏକ ଯାହା ସଞ୍ଜ ଧୂପରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ ୤।
thumb|ମାଲପୁଆ
## ପ୍ରକାର 
* ବଡ଼ ଅମାଲୁ: ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପରେ (ଜୟ ମଙ୍ଗଳ ଆରତି ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି ପରେ) ଏହା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ ୤
* ଛୋଟ ଅମାଲୁ: ଏହା ମଧ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପରେ (ଜୟ ମଙ୍ଗଳ ଆରତି ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି ପରେ) ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ ୤
thumb|ମାଲପୁଆ
## ଉପାଦାନ 
*ଅମାଲୁ ପାଇଁ*
* ୨୫୦ଗ୍ରାମ ଦହି
* ୩ ଚାମଚ ମଇଦା
* ୩-୪ ଚାମଚ ଘିଅ/ତେଲ
* ୧ ଚାମଚ ପାନ ମହୁରି
*ସିରା/ରାସେଣି ପାଇଁ*
* ୨୦୦ ଗ୍ରାମ ଚିନି
* ୨୦୦ ଗ୍ରାମ ପାଣି
* ମିଠା କମଳା ଲେମ୍ବୁ କୋଷାଏ

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ଦହି, ମଇଦା ଓ ପାନ ମହୁରିକୁ ଗୋଳାଇ ସେଥିରୁ ଏକ ନରମ ମିଶ୍ରଣ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଘିଅ/ତେଲ ଏକ ପାତ୍ରରେ ଗରମ କରାଯାଇ ଗୋଳାଯାଇଥିବା ମିଶ୍ରଣରୁ ଗୁଳା ମାନ ତିଆରି କରାଯାଇ ମଝି ମଝିଆ ଆଞ୍ଚରେ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ଅମାଲୁ (ମାଲପୁଆ) ତିଆରି ହୋଇଗଲେ ତାହାକୁ ସିରାରେ ବୁଡ଼ାଇ କିଛି ସମୟ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଘର ତିଆରି ମାଲପୁଆକୁ ସଜାଇବା ପାଇଁ ଏଥିରେ କମଳାଲେମ୍ବୁର ଖଣ୍ଡରେ ସଜାଯାଇଥାଏ । 

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଛପନ ଭୋଗ
ଆରିସା ପିଠା

**ଆରିସା ପିଠା** ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପିଠା ଯାହା ଚାଉଳ ଚୁନା ଓ ଗୁଡ଼/ଚିନିରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଓଡ଼ିଆ ଘରେ ନାନାଦି ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଛପନ ଭୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* ୫୦୦ଗ୍ରାମ ଚାଉଳ
* ୪୦୦ ଗ୍ରାମ ଗୁଡ଼/ ଚିନି
* ୨୫୦ ମି.ଲି. ଘିଅ
thumb|ଆରିସା ପିଠା
## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ପାଣି ଫୁଟାଯାଇ ସେଥିରେ ଧିରେ ଧିରେ ଚାଉଳ ଚୁନା ଓ ଗୁଡ଼ ଗୋଳାଯାଇ ବହଳିଆ ଜନ୍ତଣି ତିଆରି କରାଯାଏ । ସେଥିରେ ପିଠା ଆକାରର ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୁଳା ତିଆରି କରାଯାଇ ଗରମ ଘିଅ ବା ତେଲରେ ବାଦାମୀ ରଙ୍ଗ ହେବାଯାଏଁ ଛଣା ଯାଇଥାଏ ।   
thumb|ଆରିସା
## ଇତିହାସ 
ଆରିସା ପିଠା ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇସାରିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧତ୍ୱ ଲଭିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ କଳିଙ୍ଗରୁ ଆସିଥିବା ଦୁଇ ବଣିକ ତପସୁ ଓ ବହ୍ଲିକଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଆରିସା ପିଠା ଖାଇ ସାଷ୍ଟାମ ହୋଇଥିବା ବୌଦ୍ଧ ଗ୍ରନ୍ଥ ମାନଙ୍କରେ ଲେଖାଯାଇଅଛି । ଆରିସା ଏକ ପାଳି ଶବ୍ଦ । ପାଳି ଭାସାରେ ସେତେବେଳେ ଚାଉଳକୁ ଆରିସା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ତେଣୁ ଆରିସା ପିଠା କହିଲେ ଚାଉଳ ପିଠାକୁ ହିଁ ବୁଝାଏ । ତେବେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ତାମିଳ ଭାଷାରେ ଆରିସା ଶବ୍ଦ (ଆରିସେ) ଚାଉଳ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବାରୁ କେହି କେହି ଆରିସା ଶବ୍ଦକୁ ତାମିଳ ଶବ୍ଦ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମାତ୍ମକ ।
thumb|ଆରିସା ପିଠା
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ପିଠା
* କାକରା ପିଠା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ଛପନ ଭୋଗ
ନିମିକି

**ନିମିକି** ଏକ ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ମ‌ଇଦାରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଲୁଣିଆ ଓ ତିନି/ଚାରିକୋଣିଆ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଚାହା ବା କଫି ସହିତ ଖିଆଯାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ବନ୍ଦ ଡବାରେ ସାଇତି ରଖି ଖିଆଯାଇପାରେ । 

## ଉପାଦାନ 
* ୨୫୦ ଗ୍ରାମ ମ‌ଇଦା
* ଅଧ ଚାମଚ କଳା ଜିରା
* ଲୁଣ (ସ୍ୱାଦ ଅନୁସାରେ)
* ତେଲ (ଦରକାର ଅନୁସାରେ)

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ମ‌ଇଦା, କଳା ଜିରା ଓ ଲୁଣ ଆଦିକୁ ଗୋଳାଇ ରୁଟି ଗୁଳା ପରି ଗୁଳା ମାନ ତିଆରି କରି କେଇ ମିନିଟ ରଖାଯାଏ । ତାହାପରେ ଏହାକୁ ବେଲି ଗୋଲ ଗୋଲ ମୋଟା ରୁଟି ପରି ଗଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ମଝିରୁ କାଟି ପୁଣି ପରସ୍ତ ପରସ୍ତ କରି ବେଲାଯାଇ ତିନିକୋଣିଆ ବା ଚାରିକୋଣିଆ ଆକାରର ତିଆରି କରାଯାଇ ଧିମା ଆଞ୍ଚରେ ତେଲରେ ଛଣାଯାଇଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
* ମସୁର (ମିଠା)

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିସ୍କୁଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଖଜା

**ଖଜା** (), **ଫେଣି**  ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ମ‌ଇଦାରୁ ତିଆରି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରକାର ପିଠା । ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଲମ୍ବା ଓ ପରସ୍ତ ପରସ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସକାଳ ଧୂପରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଖଜା (ଫେଣି) ପୁରୀର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମିଠା । ଏହାକୁ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ବନ୍ଦ ଡବାରେ ସାଇତି ରଖି ଖିଆଯାଇପାରେ । ଏହା ଝିଅବିଦା ବେଳେ, ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ଓଡ଼ିଆ ଘରେ ବେଭାର ଭାବରେ ପଠାଯାଇଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* ୨୫୦ ଗ୍ରାମ ମ‌ଇଦା
* ୨୫୦ ଗ୍ରାମ ଚିନି
* ତେଲ (ଦରକାର ଅନୁସାରେ)

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ମ‌ଇଦାରେ ପାଣି ମିଶାଇ ଗୋଳାଇ ରୁଟି ଗୁଳା ପରି ଗୁଳା ମାନ ତିଆରି କରି କେଇ ମିନିଟ ରଖାଯାଏ । ତାହାପରେ ଏହାକୁ ବେଲି ଗୋଲ ଗୋଲ ମୋଟା ରୁଟି ପରି ଗଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ପୁଣି ପରସ୍ତ ପରସ୍ତ କରି ବେଲାଯାଇ ଲମ୍ବା ଲମ୍ବା ଖଜା ତିଆରି କରାଯାଇ ଧିମା ଆଞ୍ଚରେ ତେଲରେ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ଚିନିରେ ରାସେଣି ବା ସିରା ତିଆରି କରାଯାଇ ଏହି ଛଣା ଖଜାକୁ ଏଥିରେ କିଛି ସମୟ ପକାଯାଇ ବାହାରକୁ କାଢ଼ି ଆଣି ଥଣ୍ଡା କରାଯାଇଥାଏ 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ପଠନ 
* ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
* ମସୁର (ମିଠା)

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଛପନ ଭୋଗ
ମସୁର (ମିଠା)

**ମସୁର** ଏକ ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ମ‌ଇଦାରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଲମ୍ବା ଓ ଚାରିକୋଣିଆ ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଡବାରେ ସାଇତି ରଖାଯାଇପାରେ । ଏହାକୁ ଗରମ ଓ ଥଣ୍ଡା ଖିଆଯାଇପାରେ ।

## ଉପାଦାନ 
* ୨୫୦ ଗ୍ରାମ ମ‌ଇଦା
* ୨୫୦ ଗ୍ରାମ ଚିନି
* ଘିଅ (ଦରକାର ଅନୁସାରେ)

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ପ୍ରଥମେ ମ‌ଇଦାଓ ଚିନିକୁ ଅଳ୍ପ ଘିଅରେ ଗୋଳାଯାଏ, ତାହାପରେ ସେଥିରେ ଅଳ୍ପ ପାଣି ମିଶାଇ ଚକଟି ରୁଟି ଗୁଳା ପରି ବଡ଼ ବଡ଼ ଖଣ୍ଡ ମାନ ତିଆରି କରି କେଇ ମିନିଟ ରଖାଯାଏ । ତାହାପରେ ଏହାକୁ ଛୁରିରେ କାଟି ଚାରିକୋଣିଆ ଆକାରରେ ଗଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ତାହାପରେ ଏହାକୁ ଧିମା ଆଞ୍ଚରେ ଘିଅ ବା ତେଲରେ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ଚିନିରେ ରାସେଣି ବା ସିରା ତିଆରି କରାଯାଇ ଏହି ଛଣା ମସୁରକୁ ଏଥିରେ କିଛି ସମୟ ପକାଯାଇ ବାହାରକୁ କାଢ଼ି ଆଣି ଥଣ୍ଡା କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
* ନିମିକି

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
କଳିଙ୍ଗ ପୁତ୍ର

ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **କଳିଙ୍ଗ ପୁତ୍ର** *୨୦୦୮* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
* ଆକାଶ ଦାସ ନାୟକ
* ରାଲି ନନ୍ଦ
* ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ଅମ୍ବିକା
* ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ 
* ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା
* ରଚିତା 
* ଜର୍ଜ ତିଆଡ଼ି

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଛାତି ଚିରି ଦେଲେ ତୁ

ଏସ. କେ. ମୁରଲିଧରନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ** ଛାତି ଚିରି ଦେଲେ ତୁ**  *୨୦୦୮* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଛାତି ଚିରି ଦେଲେ ତୁ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି
* ମିଠି
* ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର
* ହର ପଟ୍ଟନାୟକ 
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ଦେବୁ ବୋଷ
* ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା
* ଚନ୍ଦନ କର 
* ମୁନ୍ନା ଖାଁ 
* ସଲିଲ ମିତ୍ର
* ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା 
* ରାଇମୋହନ 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର

**ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର‌** (ଜନ୍ମ ୪ ମଇ ୧୯୬୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଓ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ନେତା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ ୪ ମଇ ୧୯୬୬ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ନିଜର ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ କେନ୍ଦୁଝର ଧରଣୀଧର କଲେଜରୁ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଫ୍ୟାକଲ୍ଟି ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଷ୍ଟଡ଼ିଜରୁ ବିଜନେସ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଅଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ମାମା ମିଶ୍ର ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ।

## ସିନେମା ଜୀବନ 
୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ସିନେମାରୁ ଅଭିନେତା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ସିଦ୍ଧାନ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା କଥାଚିତ୍ର ହେଲା ପଥର ଖସୁଛି ବଡ଼ଦେଉଳୁ , ୨୦୧୭ ସୁଦ୍ଧା ୧୩୦ଟି ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି । 
### ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ବ୍ରହ୍ମପୁର (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)ରୁ ୨୦୦୯ ଏବଂ ୨୦୧୪ ମସିହାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରି  ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପୁରସ୍କାର 
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା, ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୧ 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ରାବିଡ଼ି

**ରାବିଡ଼ି** କ୍ଷୀର ଓ ଚିନିରୁ ତିଆରି ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଭାରତୀୟ ମିଠା । କ୍ଷୀରକୁ ଫୁଟାଇ ସେଥିରେ ଚିନି ଓ ଅଳେଇଚ ମିଶାଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ପ୍ରକାର 
* ଛେନା ରାବିଡ଼ି: ଛେନାରେ ରାବିଡ଼ି ମିଶାଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକରେ ସଡ଼କ କଡ଼ରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ସାନ ସାନ ଛେନା ଓ ଛେନାପୋଡ଼ ଦୋକାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* କ୍ଷୀର
* ଚିନି
* ଅଳେଇଚ

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
କ୍ଷୀରକୁ ଫୁଟାଇ ଫୁଟାଇ ସେଥିରୁ ପାଣି ମାରି ତାହାକୁ ଗାଢ଼ କରାଯାଇଥାଏ । ସେଥିରେ ଚିନି ମିଶାଯାଇ ତାହା ଉପରେ ଅଳେଇଚ ଗୁଣ୍ଡ ଛିଞ୍ଚି ଗରମ ବା ଥଣ୍ଡା ଖିଆଯାଇ ଥାଏ ।

## ଗ୍ୟାଲେରି

File:Kulfi Rabdi Faluda.JPG|thumb|Kulfi Rabdi Faluda
File:Rabdi Jalebi.jpg|thumb|Rabdi Jalebi
File:Jalebi-Rabdi.jpg|thumb|Jalebi-Rabdi
File:Benarasi Rabdi.jpg|thumb|Benarasi Rabdi

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ

**ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ** ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ବଙ୍ଗଳା, ତେଲୁଗୁ ଓ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମାରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
**ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ** ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କଲିକତାଠାରେ ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୮ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ସିନେମା ଜୀବନ 
୧୯୯୪ ମସିହାରେ ସେ ସାଗର ଗଙ୍ଗା କଥାଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ରଚନା, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୫୦ରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ, ବଙ୍ଗଳା, ତେଲୁଗୁ ଓ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି । 
### ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର 
### ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
#### ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର 
#### ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର
## ପୁରସ୍କାର 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସିନେ ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବନୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)

**ସାବିତ୍ରୀ** ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ବାସୁଦେବ ତ୍ରିପାଠୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଓ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ନିଜମ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଶ୍ରୀତମ ଦାସ ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
* ମିହିର ଦାସ
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ରୁନୁ ପରିଜା
* ଅନିସା ଦାସ 
* ଅରବିନ୍ଦ
* ଅଞ୍ଜନା ମମତାଜ
* ରମେଶ ପାଳ
* ହର ପଟ୍ଟନାୟକ 
* ସୌମେନ ପୂଜାରୀ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଶିବୁ ଜେନା । ଗୀତିକାର ନିଜାମ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

### ଗୀତ
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁ

**ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
'''''' ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୯୯୦ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଡେମୋନଷ୍ଟ୍ରେସନ ଓ ମଲ୍ଟିପରପସ ସ୍କୁଲରୁ ଯୁକ୍ତ ୨ ପରେ କଳିଙ୍ଗ ଇନଷ୍ଟିଚୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ ଟେକନୋଲୋଜିରେ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଙ୍ଗ, ଓ ଏମ.ବି.ଏରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇଛନ୍ତି । ୨୦୨୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ତାରିଖ ଦିନ ଅଭିନେତା ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।

## କଥାଚିତ୍ର ଜୀବନ 
୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଅର୍ଚ୍ଚିତା, ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ୨୫ଟି ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ।

### ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
## ପୁରସ୍କାର 
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୧, (ଚକ୍‌ଲେଟ୍‌) 
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଧଉଳି ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ (କଥାଚିତ୍ର)

**ଧଉଳି ଏକ୍ସପ୍ରେସ** ୨୦୦୭ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ନିର୍ମାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ସମରେଶ ରାଉତରାୟ, ମିହିର ଦାସ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ ତଥା ଅପରାଜିତା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 

## କାହାଣୀ 
ପୋଷ୍ଟମେନ ଥିବା ଦିବାକର ଦାସଙ୍କ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ ପୁତ୍ର ଧଉଳିଙ୍କ କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଧଉଳି ଏକ୍ସପ୍ରେସ ନିର୍ମିତ । ଏକ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ହେବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ଯାଉଥିବା ଧଉଳି ପରିସ୍ଥିତି କ୍ରମେ ଜଣେ ଅପରାଧୀ ଜଗା ଭାଇଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ ହୋଇ ପରେ ଅପରାଧ ଦୁନିଆକୁ ଟାଣି ହେଇ ଯିବା ଏହି ଚିତ୍ରର କାହାଣୀର ମୁଖ୍ୟ କଥାବସ୍ତୁ ।  

## ପୁରସ୍କାର 
ଏହା ୨୦୦୭ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାଚିତ୍ର ଭାବେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା । 

## ଅଭିନୟ 
* ସମରେଶ ରାଉତରାୟ
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* କାଜଲ ମିଶ୍ର
* ମିହିର ଦାସ
* ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ 
* ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ 
* ବିକାଶ ଦାସ
* ବୀରେନ ମିଶ୍ର
* ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା
* ରାଇଚରଣ ଦାସ
* ହରିହର ମହାପାତ୍ର 
* ମୀନକେତନ 
* ରବି ମିଶ୍ର 
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି 
* ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହାନ୍ତି
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ସମରେଶ ରାଉତରାୟ

**ସମରେଶ ରାଉତରାୟ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଅଭିନେତା ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ । ସମରେଶ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ନ୍ୟାସନାଲ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଡ୍ରାମାରୁ ଅଭିନୟରେ ସ୍ନାତକ ଲାଭ କରି ପ୍ରଥମେ ମୁମ୍ବାଇରେ ରହି ମଡେଲିଂ ଓ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ପରେ ଓଡ଼ିଶା ଫେରି ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଆ ଟେଲିଭିଜନ ଓ ପରେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୋ ସୁନା ପୁଅରୁ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ରାଉତରାୟଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରମୁଖ କଥାଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା କ୍ରାନ୍ତିଧାରା, ଥୁକୁଲ୍, କ୍ରିମିନାଲ୍, ୧୪୩ ଆଇ ଲଭ ୟୁ, ମୋଷ୍ଟ ୱାଣ୍ଟେଡ଼, ଏ ମନ ଖୋଜେ ମନଟିଏ, ଲୋଫର୍, ସଞ୍ଜୁ ଆଉ ସଞ୍ଜନା, ଧଉଳି ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଆଦି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ସମରେଶ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଜୁଲାଇ ୩ ତାରିଖରେ ପିତା ଅଲେଖ ପ୍ରସାଦ ରାଉତରାୟଙ୍କ ଔରସ୍ୟରୁ ଓ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ରାଉତରାୟଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୬ ଭାଇ ଓ ୧ ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବକନିଷ୍ଠ । ସେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ନ୍ୟାସନାଲ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଡ୍ରାମାରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ । 

## ସିନେମା ଜୀବନ 
୨୦୦୭ ମସିହାରେ ମୋ ସୁନା ପୁଅ କଥାଚିତ୍ରରୁ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସମରେଶ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୩୦ଟି ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମା ଓ ୫୦୦ ଥିଏଟର ଶୋରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ।

### ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
* ନିୟତି (୨୦୨୩)
* କ୍ରାନ୍ତିଧାରା (୨୦୧୪)

## ପୁରସ୍କାର 
## ଆଧାର
## ବାହାର ଆଧାର 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଶତ୍ରୁ ସଂହାର

**ଶତ୍ରୁ ସଂହାର**,୨୦୦୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ ଲାଲ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁଧାଂଶୁ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟ 
* ଆକାଶ ଦାସନାୟକ
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ରାହୁଲ ଦେବ
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର
* ଶ୍ରୀୟା ଝା
* ସମାପିକା ଦେବନାଥ 
* ସୁରେଶ ବଳ
* ମିହିର ଦାସ
* ମୀନକେତନ
* ହରିହର ମହାପାତ୍ର
* ବବି ମିଶ୍ର
* ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି
* ବିନାୟକ ମିଶ୍ର
* ପ୍ରବୀର ସାମଲ
* ସାହେବ ସିଂହ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଦହିବରା-ଆଳୁଦମ

*ଏହି ଲେଖାଟି ଦହିବରା-ଆଳୁଦମ ବାବଦରେ । ବାକିସବୁ ପାଇଁ, ଦହିବରା ଓ ଆଳୁ ଦମ ଦେଖନ୍ତୁ ।*

'''''' ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ଦହିବରାକୁ ଆଳୁଦମ ଓ ଘୁଗୁନି ସହିତ ମିଶାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ସହର  ପାଇଁ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛି । ବିଡ଼ାନାସୀର ରଘୁ ଦହିବରା-ଆଳୁଦମ ଏକ ପରିଚିତ ଦହିବରା ବିକ୍ରେତା ।
[thumb|[କଟକର ଦହିବରା-ଆଳୁଦମ]]
## ଉପାଦାନ 
* ଦହିବରା
* ଆଳୁଦମ
* ଘୁଗୁନି
* ସେଓ
* ଧଣିଆ ପତ୍ର
* ପିଆଜ

## ପ୍ରଣାଳୀ 
ଦହିବରାରୁ ପାଣି ନିଗାଡ଼ି ସେଥିରେ ଆଳୁଦମ ମିଶାଯାଇଥାଏ । ତାହା ଉପରେ ଅଳ୍ପ ଘୁଗୁନି, ସେଓ, ଧଣିଆ ପତ୍ର, ଲଙ୍କା, ପିଆଜ ଆଦିରେ ସଜାଇ ପରସାଯାଇଥାଏ ।

## ପରଷା 
ଏହା ଏକ ଜଳଖିଆ ଭାବରେ ପରସାଯାଇଥାଏ । ଅନେକ ବିବାହ ଓ ପୂଜା ପାର୍ବଣ ଓ ଉତ୍ସବରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପରସାଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା

**କନ୍ଧମାଳ ଜିଲା** ଓଡ଼ିଶାର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା । ଫୁଲବାଣୀ କନ୍ଧମାଳର ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଜନବହୁଳ ସହର ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ ଜାଗା । ଏହା ଜୈବିକ ହଳଦି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।

## ଇତିହାସ 
୧୯୯୩ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ପହିଲା ଦିନ କନ୍ଧମାଳ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାର ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା । ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୩ ପୂର୍ବରୁ ଏହା 'ବୌଦ୍ଧ-କନ୍ଧମାଳ' ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।

## ଭୂଗୋଳ 
ଓଡ଼ିଶାର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ୭,୬୪୯ ବର୍ଗ&nbsp;କିମି୤
### ଅବସ୍ଥିତି 
* ପୂର୍ବରେ : ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା 
* ପଶ୍ଚିମରେ: କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା
* ଉତ୍ତରରେ : ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା
* ଦକ୍ଷିଣରେ: ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା, ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଓ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଅଛି।

### ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ 
* ସାଲୁଙ୍କି 
### ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୭,୩୧,୯୫୨ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୬,୫୯,୭୮୮ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୭୨,୧୬୪ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି  ।
* ପୁରୁଷ: ୩,୫୯,୪୦୧
* ମହିଳା: ୩,୭୨,୫୫୧
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୧,୦୬,୩୭୯
* ସାକ୍ଷରତା ହାର: ୬୫.୧୨%
** ପୁରୁଷ: ୭୮.୪୧%
** ମହିଳା: ୫୨.୪୬%
## ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ 
* ଉପଖଣ୍ଡ (ସବ୍ ଡିଭିଜନ) (୨ଟି): ୧. କନ୍ଧମାଳ ଓ ୨. ବାଲିଗୁଡ଼ା ।
* ତହସିଲ: (12ଟି): ୧. ଫିରିଙ୍ଗିଆ, ୨. ଖଜୁରୀପଡ଼ା, ୩. ବାଲିଗୁଡ଼ା, ୪. ଚକାପାଦ, ୫. ଦାରିଙ୍ଗବାଡ଼ି, ୬. ଘୁ. ଉଦୟଗିରି, ୭. କୋଟଗଡ଼, ୮. କ. ନୁଆଗାଁ, ୯. ରାଇକିଆ, ୧୦. ଟିକାବାଲି୧୧. ତୁମୁଡ଼ିବନ୍ଧ ଓ ୧୨. ଫୁଲବାଣୀ
* ବ୍ଳକ: (୧୨ଟି): ୧. ଫିରିଙ୍ଗିଆ, ୨. ଖଜୁରୀପଡ଼ା, ୩. ବାଲିଗୁଡ଼ା, ୪. ଚକାପାଦ, ୫. ଦାରିଙ୍ଗବାଡ଼ି, ୬. ଘୁ. ଉଦୟଗିରି, ୭. କୋଟଗଡ଼, ୮. କ. ନୁଆଗାଁ, ୯. ରାଇକିଆ, ୧୦. ଟିକାବାଲି୧୧. 
ତୁମୁଡ଼ିବନ୍ଧ ଓ ୧୨. ଫୁଲବାଣୀ
* ଗ୍ରାମ: ୨୫୦୩

## ରାଜନୀତି 
### ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ 
* କନ୍ଧମାଳ
### ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ 
ଫୁଲବାଣୀ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ୩ଟି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ହେଉଛି: 
# ଫୁଲବାଣୀ
# ବାଲିଗୁଡା
# ଘୁ. ଉଦୟଗିରି

== ଶିକ୍ଷା == odia language

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ 
* ଦାରିଙ୍ଗବାଡ଼ି
* ପୁତୁଡ଼ି
* ବଲସକୁମ୍ପା
* ଚକାପାଦ
* ବେଲଘର
* କଳିଙ୍ଗା ଘାଟି
* ମଣ୍ଡାସରୁ
*ପକୋଡ଼ା ଝର
*କାଟ୍ରାମାଲା ଝର
*ଲୁଦୁ ଜଳପ୍ରପାତ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ସରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା
* orissadiaryରେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା 
* orissaonlineରେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା
* 123orissaରେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା 

ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା
ହେମନ୍ତ ଦାସ

**ହେମନ୍ତ ଦାସ** (୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୩ - ୨୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ହେମନ୍ତଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ କଟକର ବାଙ୍କୀ ଉପଖଣ୍ଡ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖମାରଙ୍ଗ, ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ରାଧେଶ୍ୟାମ ଦାସ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବୈଦେହୀ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଏକ ରାସଦଳ ଥିଲା । ତେଣୁ ଘରେ ହିଁ ହେମନ୍ତଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ପରିବେଶ ମିଳିଥିଲା । ହେମନ୍ତ ବାଙ୍କୀର *ବରେନ୍ଦ୍ର କୃଷ୍ଣ ବିଦ୍ୟାପୀଠ*ରେ ମାଟ୍ରିକ ଓ କଟକର ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥରର ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ହେମନ୍ତଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପାଦ ଦେବା ଆଗରୁ, ସେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆକାଶବାଣୀରେ ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦ ପଢୁଥିଲେ । ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଗୌର ଘୋଷଙ୍କ ଭାଇ ଭାଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରି ସେ ପ୍ରାୟ ୪୦ଟି ଓଡ଼ିଆ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୯ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର ତାଙ୍କର ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା । ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ଓ ବିଜୟ ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଶି *ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି* ଛଦ୍ମ ନାମରେ ସେ ଯାଯାବର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡ଼ିସିନକୁ ନେଇ ‘ସୁଲୋଚନା’ ନାମରେ କରୁଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିକୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ତାଙ୍କର ଶେଷ ଲକ୍ଷ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥାଭାବରୁ ସେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ପାରିନଥିଲେ ।

୨୦୧୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୭ ତାରିଖରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

### ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କଥାଚିତ୍ର 
* ଯାଯାବର

### ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର 
* ଶୋଧ (ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣକମଳ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର) 
* ଅକୁହା କଥା (୧୯୯୪)
* କିଛି ସ୍ମୃତି କିଛି ଅନୁଭୂତି (୧୯୮୮)
* ଶାସ୍ତି (୧୯୮୯)
* ମମତାର ଡୋରି 
* ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ (୧୯୮୮)
* ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୧୯୮୫)
* ଭୁଲି ହୁଏନା 
* ଚକା ଭଉଁରୀ (୧୯୮୫)
* ସପନ ବଣିକ
* କସ୍ତୁରୀ
* ମମତା ମାଗେ ମୂଲ
* ବଳିଦାନ
* ଜନନୀ
* ଦଣ୍ଡାବାଳୁଙ୍ଗା-୧୯୮୪
* ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର
* ହିସାବ ନିକାଶ
* ସ୍ୱପ୍ନ ସାଗର (୧୯୮୩)
* ହାକିମ ବାବୁ
* ସବୁ ମାୟାରେ ବାୟା
* ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ
* କନ୍ୟାଦାନ
* ପୂଜାଫୁଲ
* ଅଶାନ୍ତ ଗ୍ରହ (୧୯୮୨)
* ଶୀତ ରାତି
* ଆଶାର ଆକାଶ
* ନୀରବ ଝଡ଼ (୧୯୮୪)
* ରାମ ରହିମ (୧୯୮୩)
* ମା ଓ ମମତା (୧୯୮୦)
* ପୂଜା(୧୯୮୧) 
* ବଳିଦାନ (୧୯୭୮)
* ଚିଲିକା ତୀରେ (୧୯୭୭)
* ଅମର ପ୍ରେମ (୧୯୭୬)
* ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ (୧୯୭୬)
* ଯାଯାବର (୧୯୭୫)
* ମା (୧୯୫୯)
* ଭାଇ ଭାଇ (୧୯୫୬)

## ପୁରସ୍କାର 
* ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୧
* ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜୁରି ପୁରସ୍କାର-୧୯୮୮ (କିଛି ସ୍ମୃତି କିଛି ଅନୁଭୂତି)
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହ ଅଭିନେତା, ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୪, (ଦଣ୍ଡା ବାଳୁଙ୍ଗା)

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
କୋରାଖଇ

''''* ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ଖଇ, ଗୁଡ଼ ଓ ନଡ଼ିଆରୁ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏହି ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ଏହା ଭୋଗ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ । ମହାପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦେଇ କୋରାଖଇ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
* ଖଇ
* ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି
* ନଡ଼ିଆ
* ଗୁଜୁରାତି ଅଳେଇଚ

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
*ରାସେଣି/ସିରା ତିଆରି*:
:ଏଥି ପାଇଁ ଗୁଡ଼ ବା ଚିନିକୁ ଗରମ ପାଣିରେ ମିଳାଇ ବହଳିଆ ରାସେଣି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ସେଥିରେ ଗୁଜୁରାତି ଅଳେଇଚ ଓ ଖଣ୍ଡ ନଡ଼ିଆ ମିଶାଯାଇଥାଏ ।
*କୋରା ତିଆରି'':
:କୋରା ବା କୋରାଖଇ ପାଇଁ ଏହି ରାସେଣିରେ ଖଇ ଗୋଳାଇ ଘଣ୍ଟାଯାଇଥାଏ ଯେମିତି ଏହା ସବୁ ଖଇ ସହ ଭଲଭାବରେ ଲାଗିଯିବ । ଏହା ପରେ ଏହି ଉଖୁଡ଼ାକୁ ହାତରେ ବା ଏକ ପାତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଚାପି ବଡ଼ ବଡ଼ ଖଣ୍ଡ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ପିଠା
* ଆରିସା ପିଠା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା
ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ

**ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀ, ଲେଖକ ଓ ପ୍ରକାଶକ । ସେ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଓଡ଼ିଆ ନବଜାଗରଣର ପୁରୋଧା । ଗୌରୀଶଙ୍କର ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ବଙ୍ଗାଳୀ ଓ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ସଭାପତି ଏବଂ ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ର ସମ୍ପାଦକ-ପରିଚାଳକ ହୋଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥରକ୍ଷା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପିତ କରିବାର ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ସେ କଟକ ଟାଉନ ହଲର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
### ପାରିବାରିକ 
ସେ ୧୮୩୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୩ ତାରିଖ, ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଅସୁରେଶ୍ୱର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୀକ୍ଷିତପଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ମୋଗଲ ଶାସନାଧୀନ ହେଲା ପରେ ବଙ୍ଗର ଶାସନ କର୍ତ୍ତା ତୋଡ଼ରମଲ୍ଲଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜସ୍ୱ-ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କରିବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ସହିତ ଯେଉଁ ବଙ୍ଗୀୟ ରାଜ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଆସି, ଓଡ଼ିଶାରେ ଘରଦ୍ୱାର କରି ରହି ଯାଇଥିଲେ, ଗୌରୀ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଥିଲେ ସେଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ସେମାନଙ୍କ ପଦବୀ ଥିଲା ‘ବସୁ’, ଏମାନେ ଥିଲେ ରାଜବଂଶୀୟ କାୟସ୍ଥ । ମୋଗଲ ଶାସକମାନଙ୍କୁ, ରାଜସ୍ୱ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିଥିବା ହେତୁ ଏମାନଙ୍କୁ ‘ରାୟ’ ଉପାଧି ମିଳିଥିଲା । ଗୌରୀ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପ୍ରପିତାମହ ମାଧବଚନ୍ଦ୍ର ‘ବସୁ’ ଉପାଧି ବର୍ଜନ କରି ‘ରାୟ’ ହୋଇଥିଲେ ।

### ଶିକ୍ଷାଲାଭ 
ଗ୍ରାମ ଚାଟଶାଳୀରେ ପ୍ରାଥମିକ ଓଡ଼ିଆ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ପରେ ଏଗାର ବର୍ଷ ବୟସରେ କଟକ ହାଇସ୍କୁଲ ଏବଂ ପରେ ହୁଗୁଳି ଯାଇ ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

## ଚାକିରି 
ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ପରେ ପ୍ରଥମେ ମାସିକ ୨୦ ଟଙ୍କା ବେତନରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକତା ଏବଂ ପରେ କଟକ କମିଶନରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ କିରାଣି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

## ୧୮୬୪: କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀ ସ୍ଥାପନ 
ଗୌରୀଶଙ୍କର ଓ ତାଙ୍କର ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ୧୮୬୪ ମସିହାରେ ‘କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀ’ ଗଢ଼ିଥିଲେ । 

## ୧୮୬୬: ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା ପ୍ରକାଶନ 
କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀ ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ ୧୮୬୫ ମସିହା ଜୁଲାଇ ପହିଲା ଦିନ ମୁଦ୍ରଣ ଯନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । 
ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ 'ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା', ୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୬୬ ତାରିଖରେ ପ୍ରଥମ କରି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହା ପ୍ରଥମେ ସାପ୍ତାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ଥିଲେ କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀର ଆଜୀବନ ସଚିବ ଓ ‘ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା’ର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ।

## ଦେହାନ୍ତ 
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ୧୯୧୭ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୭ ତାରିଖ ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଲ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୩୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ

**ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ବଙ୍ଗଳା ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ରାଜକିଶୋର ରାୟଙ୍କ ଝିଅ ଓ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ମାଳବିକା ରାୟ ଓ ମନସ୍ୱିନୀ ରାୟଙ୍କ ସାନ ଭଉଣୀ । ରାୟ ନିଜ ଅଭିନୟ କାଳରେ ୫୦ରୁ ଓଡ଼ିଆ ତଥା ବଙ୍ଗଳା ଓ ତେଲୁଗୁ ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ନିମନ୍ତେ ସେ ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର ଓ ଫିଟଫାଟ ବାଇସ୍କୋପ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
**ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ** ଓଡ଼ିଶାରେ ପୁରୀଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ରାଜକିଶୋର ରାୟ ଓ ମାତା ମନୋରମା ରାୟଙ୍କର ସେ ଥିଲେ କନିଷ୍ଠା କନ୍ୟା । ବଡ଼ଭଉଣୀ ମାଳବିକା ରାୟ ଓ ମନସ୍ୱିନୀ ରାୟ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ । ପିଲାବେଳୁ ମହାଶ୍ୱେତା 'ରଶ୍ମୀ' ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ପିତା ରାଜକିଶୋର ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ମହାଶ୍ୱେତା ନୃତ୍ୟ, ଅଭିନୟ ଆଦି କଳା ପ୍ରତି ପିଲାବେଳୁ ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ । କୁଚିପୁଡ଼ି ଓ ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଦୁର୍ବଳତା ରହିଥିଲା । ମହାଶ୍ୱେତା ପୁରୀସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ସ୍କୁଲ ଓ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ମାତ୍ର ୧୭ବର୍ଷ ବୟସରେ ରୁପେଲି ପର୍ଦ୍ଦାରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପିତା ରାଜକିଶୋରଙ୍କ ଛାତ୍ର 'କେଦାର ଗୁରୁ' ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ ନାମକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଆରମ୍ଭ କରୁଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ମହାଶ୍ୱେତା ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରୁଥିବାରୁ, କେଦାର ତାଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମହାଶ୍ୱେତା ଜଣେ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ କାମ କରିବାକୁ ରାଜକିଶୋରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ତ୍ୱେ ବାପାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ମହାଶ୍ୱେତା ସେଥିରେ କାମ କରିଥିଲେ । ସେହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ ରାଜନ୍ କିନ୍ନାଗୀ ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ଶେଷ ଶ୍ରାବଣରୁ ପ୍ରଥମ ସିନେମା ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । 

ମହାଶ୍ୱେତା, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୫୦ରୁ ଓଡ଼ିଆ ତଥା ବଙ୍ଗଳା ଓ ତେଲୁଗୁ ସିନେମାରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ।

## ପରିବାର 
ମହାଶ୍ୱେତା ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇର ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ଡିଟେକ୍ଟିଭ ଏଜେନ୍ସିର ମାଲିକ ଶିରିଶ ରାଉତରାୟଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।  "ଋଷିରାଜ" ନାମରେ ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି ।  

## ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
## ପୁରସ୍କାର 
* ଫିଟଫାଟ ବାଇସ୍କୋପ ପୁରସ୍କାର 
* ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୯)

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ରାଜନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା

**ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା**, ଓଡ଼ିଶାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ବୌଦ୍ଧ ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।

## ଭୂଗୋଳ 
ଓଡ଼ିଶାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ୩,୦୯୮ ବର୍ଗ&nbsp;କିମି୤
### ଅବସ୍ଥିତି 
* ଉତ୍ତରରେ ମହାନଦୀ ଓ ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା
* ଦକ୍ଷିଣରେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା
* ପୂର୍ବରେ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
* ପଶ୍ଚିମରେ ତେଲ ନଦୀ ତଥା ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲା ଅଛି୤

### ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ ଓ ଶାଖାନଦୀ 
* ମହାନଦୀ
* ତେଲନଦୀ
### ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୪,୩୯,୯୧୭ ।
* ପୁରୁଷ: ୨,୨୦,୯୯୩
* ମହିଳା: ୨,୧୮,୯୨୪ 
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୫୯,୦୯୪
* ପଢୁଆ ହାର ୭୨.୫୧%
** ପୁରୁଷ: ୮୪.୪୯%
** ମହିଳା: ୬୦.୪୪%

### ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ 
* କଣ୍ଟାମାଳ(୦୮୫)
* ବୌଦ୍ଧ (୦୮୬)

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା

ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା
ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା

**ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା**, ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ଦେବଗଡ଼ ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।

## ଇତିହାସ 
ଜାନୁଆରୀ ପହିଲା ୧୯୯୪ ଦିନ ଏହା ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଏକ ନୂଆ ଜିଲ୍ଲାର ପରିଚୟ ପାଇଲା୤

## ଭୂଗୋଳ 
ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ୨,୭୮୨ ବର୍ଗ&nbsp;କିମି୤ 

### ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୩,୧୨,୧୬୪| ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୨,୮୯,୮୧୪ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୨୨,୩୫୦ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି  |
* ପୁରୁଷ: ୧,୫୮,୦୧୭
* ମହିଳା: ୧,୫୪,୧୪୭ 
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୩୮,୬୨୧
* ପଢୁଆ ହାର ୭୩.୦୭%
** ପୁରୁଷ: ୮୨.୬୨%
** ମହିଳା: ୬୩.୩୬%
### ସଦର ମହକୁମା 
* ଦେବଗଡ଼
### ତହସିଲ 
* ଦେବଗଡ଼
* ରିଆମାଳ
*ବାରକୋଟ
### ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ 
ମୋଟ ୬୦ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ, ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ 
* ବାରକୋଟ ବ୍ଳକ ଅଧିନରେ: ୨୨ଟି
* ରିଆମାଳ ବ୍ଳକ ଅଧିନରେ: ୨୨ଟି
* ତିଳେଇବଣି ବ୍ଳକ ଅଧିନରେ: ୧୬ଟି

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Debagarh

ଶ୍ରେଣୀ:ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ବନ୍ଧନ (୧୯୬୯ର ସିନେମା)

**ବନ୍ଧନ**, ୧୯୬୯ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହା ନିତାଇ ପାଲିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ବନ୍ଧନ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
* ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ
* ଗୀତାଞ୍ଜଳୀ
* ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ
* ଲୀଳା ଦୁଲାଳି
* ସାମୁଏଲ ସାହୁ (ବାବି)
* ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ
* ଶ୍ୟାମଳେନ୍ଦୁ
* ନେତ୍ରାନନ୍ଦ
* ଉର୍ବଶୀ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମହୁରୀ କାଳୁଆ

ବ୍ରହ୍ମପୁର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ କେରାଣ୍ଡିମାଳ ପାହଡ଼ମାଳା ସନ୍ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ମନୋରମ ପରିବେଶରେ ତଥା ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ପଡ଼ିଆର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମନ୍ଦିରରେ ଦେବୀ ମହୁରିକାଳୁଆ ପୂଜିତା । ମନ୍ଦିରଟି ମହୁରି ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଦେବୀ ରାଜବଂଶର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ରୂପେ ପରିଚିତ ।
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ପ୍ରଥମେ ଦେବୀ ପାହାଡ଼ର ଉପର ଭାଗରେ ଏକ ନିକାଞ୍ଚନ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ପାହାଡ଼ର ପାଦଦେଶରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଛୋଟ ମନ୍ଦିରରେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତିକୁ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇ ରାଜବଂଶ ପକ୍ଷରୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଇ ଆସୁଥିଲା । ମହୁରି ରାଜା କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ପାହଡ଼ର ଶିଖର ଦେଶରେ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହେଉଥିଲେ ଓ ବିନା କୌଣସି ପ୍ରତିବନ୍ଧକରେ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହେଇଯାଉଥିଲା । ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ତରବାରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ୤ ଉକ୍ତ ତରବାରୀର ଲମ୍ବ ମାତ୍ର ଚାଖଣ୍ଡେ ରହିଥିବା ବେଳେ ଆବଶ୍ୟକ ବେଳେ ତାହା ଚାରି ହାତ ଲମ୍ବା ହୋଇଯାଉଥିଲା ।

## ପୂଜା ଓ ଭୋଗ 
ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତ୍ୟହ ଦୁଇଥର ବାଳଭୋଗ ଓ ଦୁଇଥର ଅନ୍ନଭୋଗ ହେଉଥିବାବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ପର୍ବ ପର୍ବାଣିରେ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । ପୂର୍ବ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ରାଜ ପରିବାରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଆସିଛି । ବିଶେଷ କରି ମେଷ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପୂଜା ସମୟରେ ରାଜ ପରିବାରଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଅଣାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲା ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିଥାନ୍ତି ।

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ମନ୍ଦିରରେ ଆଶ୍ୱିନ ନବରାତ୍ର, ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ର, ଦୀପାବଳି, କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ, ମହାଶିବରାତ୍ରି ସାଙ୍ଗକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ବିଶେଷ କରି ମେଷ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ମନ୍ଦିରର ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
## ଗମନାଗମନ 
ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରୁ ରାୟଗଡ଼ା ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥର ପ୍ରାୟ ୧୫ କି.ମି. ଦୂରରେ ତଥା ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୯୪ କିମି ଦୁରରେ ଏହି ପୀଠ ଅବସ୍ଥିତ । ରେଳପଥରେ ଆସିଲେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଓହ୍ଲାଇ ଘରୋଇ ପରିବହନ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଏଠାକୁ ଆସିବାର ସୁବିଧା ରହିଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* berhampurphoto.blogspot.in: mahuri-kalua-temple
* orissaspider.com: Mahuri Kalua Temple and Picnic Spot 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା

ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବ ପ୍ରାଚୀନ ରାଜଧାନୀ ଭାବେ ଏହାର ଯଶ କିର୍ତିତ । ବିଶେଷ କରି ଶୈଳୋଦ୍ଭବ, ମାଠର, ଭୌମକର ଏବଂ ସୋମବଂଶୀ ବା କେଶରୀମାନଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଏହି ଭୂଭାଗ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ରୂପେ ଭାରତ ବର୍ଷରେ ଏକ ବିଖ୍ୟାତ ସହରର ମାନ୍ୟତା ଲାଭ କରିଥିଲା । ଦେବୀ ବିରଜାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏହାର ପ୍ରାଚୀନ ନାମ ଥିଲା ବିରଜା । ପରବର୍ତୀ ସମୟ ସମୟରେ ଏହାର ନାମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଛି । ଯଜ୍ଞପୁର, ଗୁହଦେବ ପାଟକ, ଯାଜନଗର, ଅଭିନବ ଯଯାତି ନଗର, ଯାଜିପୁର ଓ ଆଜିର ଯାଜପୁର ରୂପେ ଏହାର ନାମାନ୍ତର ଘଟିଅଛି । ଆଛତିଆ ଆରୋଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଭୂମଣ୍ଡଳ ବିସ୍ତୃତ । 

ସୋମବଂଶୀୟ ରାଜା ଯଜାତି କେଶରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଯାଜପୁର ସହର ନାମରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି ୤ ୧୯୯୩ ମସିହ ଅପ୍ରେଲ ମାସରେ ଯାଜପୁର ଗୋଟିଏ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାର ମାନ୍ୟତା ନେଲା ଓ ଯାଜପୁର ସଦର ଗୋଟିଏ ଉପଖଣ୍ଡ (ସବଡ଼ିଭିଜନ) ହୋଇରହିଲା । ଯାଜପୁର ସହର ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ହୋଇରହିଲା । ଆଗେ ଯାଜପୁର ଅଞ୍ଚଳ ବିଭିନ୍ନ ନଦୀଦ୍ୱାରା ବହୁତ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ଥ ହେଉଥିଲା । ସେ ନଦୀଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ମହାନଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବୈତରଣୀ, ବୁଢ଼ା, ଖରସୁଆଁ ଇତ୍ୟାଦି । ଅବିଭକ୍ତ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ତ୍ରିକୋଣ ଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ ଏହିସବୁ ନଦୀଗୁଡିକଦ୍ୱାରା ବନ୍ୟାରେ ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି ହେଉଥିଲା ଓ ବହୁତ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିଲା ।

## ଭୂଗୋଳ 
ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ୨,୮୮୭.୬୯ ବର୍ଗ&nbsp;କିମି । ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଉପର ଅଞ୍ଚଳ କିଛି ପାହାଡ଼ିଆ ଓ ଜଙ୍ଗଲଭୂମି ରହିଛି। ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନଦ୍ୱାରା କୃଷିର ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରୁଛି। ତଥାପି ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ଜମିର ପରିମାଣ ୭୨୫ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର। ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଭରପୁର। ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ସୁକିନ୍ଦା ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ କ୍ରୋମାଇଟ୍ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ। ଅନେକ ଲୁହାପଥର ଭରି ରହିଛି ଯାହାକି ଆମ ରାଜ୍ୟର ପାରାଦ୍ୱୀପ ବନ୍ଦରରୁ ଜାହାଜ ଯୋଗେ ବିଦେଶକୁ ରତ୍ପାନୀ ହେଉଛି। 
### ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହାର ଉତ୍ତରରେ କେନ୍ଦୁଝର ଓ ଭଦ୍ରକ, ଦକ୍ଷିଣରେ କଟକ, ପୂର୍ବରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା ଅବସ୍ଥିତ । 
### ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ ଓ ଶାଖାନଦୀ 
* ବୈତରଣୀ
* ବ୍ରାହ୍ମଣୀ
* ଖରସ୍ରୋତା
* ବିରୂପା
* ବୁଢ଼ା
* କଣି
* ବଡ଼ଗେଙ୍ଗୁଟି
* କେଳୁଆ

### ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧୮,୨୬,୨୭୫ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୧୬,୯୧,୨୬୪ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୧,୩୫,୦୧୧ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି ।
* ପୁରୁଷ: ୯,୨୬,୦୫୮ 
* ମହିଳା: ୯,୦୦,୨୧୭
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୨,୦୭,୩୧୦
* ସାକ୍ଷରତା ହାର: ୮୦.୪୪%
** ପୁରୁଷ: ୮୭.୩୬%
** ମହିଳା: ୭୩.୩୭%

### ଉତ୍ପନ୍ନ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ 
ଉତ୍ପନ୍ନ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ : ଧାନ, ମୁଗ, ବିରି, କୋଳଥ, ଚିନାବାଦାମ, ଆଳୁ, ଆଖୁ ଇତ୍ୟାଦି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।

### ସଦର ମହକୁମା 
* ଯାଜପୁର  ରୋଡ୍
*ଯାଜପୁର ଟାଉନ୍

### ବ୍ଳକ 
* କୋରାଇ, ଧର୍ମଶାଳା, ବଡ଼ଚଣା, ଦଶରଥପୁର, ଦାନଗଦି, ବରି, ବିଞ୍ଝାରପୁର, ଯାଜପୁର ସଦର, ରସୁଲପୁର, ସୁକିନ୍ଦା

### ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ 
ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ମୋଟ ୧,୭୮୧ଟି ଜିଲ୍ଲା ୩୧୧ଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ।

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ 
* ବିରଜା ମନ୍ଦିର
* ଉଦୟଗିରି
* ରତ୍ନଗିରି
* ପୁଷ୍ପଗିରି ମହାବିହାର
* ଛତିଆ
* ବରାହ ମନ୍ଦିର
* ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
* ଦଶାଶ୍ୱମେଧ ଘାଟ
* ମହାବିନାୟକ ମନ୍ଦିର
* ବ୍ୟାସ ସରୋବର 

## ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି 
ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ( DJ CHINU JAJPUR ) ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାର, ବିଚ୍ଛନ୍ଦଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ହାଡ଼ିଦାସ ପ୍ରମୁଖ ଅନ୍ୟତମ ।

## ରାଜନୀତି
**ସୂଚନା:**
ବି: ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ, ପୌ: ପୌର ପରିଷଦ, ମ: ମହାନଗର ନିଗମ
 ଚିହ୍ନିତ ସଭ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟି ଦଳୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମାନଚିତ୍ର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଅଧର ପଣା

ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଅଧରପଣା ଭୋଗ କରାଯାଇଥାଏ ।  ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ଶେଷ ହେବାପରେ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆଳତି ପୂର୍ବରୁ ଏହି ନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।  ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀଅଧର ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଲାଉତୁମ୍ବ ଭଳି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ ମାଟିହାଣ୍ଡିରେ ପଣା ସବୁକୁ ରଥ ଉପରେ ରଖାଯାଇଥାଏ ।  ପ୍ରତି ରଥରେ ୩ହାଣ୍ଡି ହିସାବରେ ମୋଟ ୯ହାଣ୍ଡି ଅଧର ପଣା ଭୋଗ କରାଯାଇଥାଏ ।  ଏହି ୯ହାଣ୍ଡି ପଣାକୁ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସେବକମାନେ ପଞ୍ଚୋପଚାର ପଦ୍ଧତିରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ ।  ଭୋଗ ହେବା ପରେ ପଣା ଥିବା ହାଣ୍ଡିଗୁଡ଼ିକୁ ରଥ ଉପରେ ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଏ ।  ରଥଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ପାର୍ଶ୍ୱଦେବଦେବୀ, ଚଣ୍ଡିଚାମୁଣ୍ଡା ତଥା ଅଶରୀରୀମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ନିମନ୍ତେ ପଣା ହାଣ୍ଡି ସବୁକୁ ଭୋଗ ହେବା ପରେ ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯିବାର ବିଧି ରହିଆସିଛି ।

## ଉପକରଣ 
ପଣା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ସର, କଦଳୀ, ଛେନା, ଗୋଲମରିଚ, ଗୁଣ୍ଡ କର୍ପୁର, ଜାଇଫଳ ଆଦି ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ଧର୍ମର ପର୍ବ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ