open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଆନୋମୋଏପସ୍‌

***ଆନୋମୋଏପସ୍*** () ନାମକ ଜୀବାଶ୍ମ ପାଦଚିହ୍ନ ଆମେରିକାର ମାସାଚୁସେଟ୍ସ ରାଜ୍ୟର କନେକ୍ଟିକଟ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରୁ ୧୮୦୨ରେ ମିଳିଥିଲା | ଭୂସ୍ତର ଗଭୀରତା ଅନୁସାରେ ଏହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୁରାସିକ ଯୁଗର |

ଜୀବଟିର ସମସ୍ତ ଚାରିଗୋଟି ପାଦର ଚିହ୍ନ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି | ଆଗ ଗୋଡ ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଓ ପାଞ୍ଚୋଟି ଆଙ୍ଗୁଳି ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ପଛ ଗୋଡ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଓ ତିନି ଆଙ୍ଗୁଠି ବିଶିଷ୍ଟ | ଜୀବଟି ବସିଥିବା ସମୟର ଗୋଟିଏ ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି | ଏହି ଚିହ୍ନଗୁଡିକ ପ୍ଲାଇନି ମୁଡି ନାମକ ଯୁବକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋ‍ଇଥିଲା |

ପାଦଚିହ୍ନରେ ଥିବା ଆଙ୍ଗୁଳି ସଂଖ୍ୟା ଓ ପଛଗୋଡରେ ନଖ ନଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଅର୍ନିଥିସିୟ (ornithischian) ଡାଇନୋସର ବୋଲି ଧାରଣା କରାଯାଏ | ଏପରି ଆଉ ଚିହ୍ନ ପଶ୍ଚିମ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି |

ବିଶେଷ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ ଯେ ଆନୋମୋଏପସ୍ ହେଉଛି ଏହି ପାଦଚିହ୍ନ ଗୁଡିକର ନାମ, ଡାଇନୋସରଟିର ନୁହଁ (ଯାହାର ପରିଚିତି ଏଯାଏଁ ଅଜଣା) |

## ପ୍ରଜାତି ଗୁଡ଼ିକର ନାମ
*A. scambus (ହିଚକକ, ୧୮୪୮)
*A. ranivorus (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. vermivorous (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. minimus (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. minor (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. palmipes (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. natator (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. aviforma (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. galliforma (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. superaviforma (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. phalassianiforma (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. levis (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. popompoi (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. supervipes (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୦)
*A. fringilla (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୪)
*A. turda (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୪)
*A. minutus (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୪)
*A. perdiciforma (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୪)
*A. natatilis (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୪)
*A. levicauda (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୪)
*A. dodai (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୪)
*A. longicauda (ଏଲେନବର୍ଗର, ୧୯୭୪)
*A. moghrebensis (ବିରନ୍ ଓ ଡୁଟୁଇ, 1981)
*A. pienkovskii (ଗିଏର୍ଲିନ୍‍ସ୍କି, ୧୯୯୧)
*A. karaszevskii (ଗିଏର୍ଲିନ୍‍ସ୍କି, ୧୯୯୧)
*A. moabensis (ଏମ. ଜି. ଲକ୍‍ଲି, ଏସ୍. ୱାଇ ୟାଙ୍ଗ, ଏମ. ମାତ୍ସୁକାୱା, ଏଫ୍ ଫ୍ଲେମିଂ ଓ ଲିମ୍, ୧୯୯୨)

## ଆଧାର
Edwin H. Colbert, Dinosaurs, Hutchinson & Co. Ltd, 1962, p.&nbsp;188

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର
ବିଳାସିନୀ ମହାନ୍ତି

**ବିଳାସିନୀ ମହାନ୍ତି** (ଜନ୍ମ ୧୦ ମଇ ୧୯୬୮), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ । ସେ ବହୁ ଭାରତୀୟ ଓ ବିଦେଶୀ ଲେଖକମାନଙ୍କ ଲେଖାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ *ଅନାବୃତ ଅନ୍ଧକାର* ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୩ ମସିହାର କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନଟି ସାଆଦତ ହସନ ମଣ୍ଟୋଙ୍କର ୫୦ଟି ଅନୁବାଦିତ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଗଳ୍ପକୁ ନେଇ ସମୃଦ୍ଧ । ୧୦ ମଇ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଯାଜପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବିଳାସିନୀ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ୍.ଫିଲ୍ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ସାହିତ୍ୟ କୃତି 
* ନିସର୍ଗ-ରାଗ, ୨୦୧୬ (ମୂଳ ଲେଖକ: ଆନ୍ଦ୍ରେ ଜିଦ୍, ଫରାସୀ ଔପନ୍ୟାସିକ)
* ପତନ (ଆଲବର୍ଟ କାମ୍ୟୁ)
* ଡାମିଏନ (ହରମନ୍ ହେସ୍)
* ସବୁ ଦେଶ ପରଦେଶ (ଗୁରୁଦୟାଲ ସିଂ)
* ଜୀବନ ତୃଷ୍ଣା (ଭିନସେଣ୍ଟ ୱାନ ଗୋ)
* ବିଦାୟ ବନ୍ଧୁ (ଅରନେଷ୍ଟ ହେମିଙ୍ଗୱ)
* କମଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାହାଣୀ
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫରାସୀ ଗଳ୍ପ
* କେହି ଅଛି ନିଶ୍ଚୟ (ଆଇଜାକ ବାସେଭିସ ସିଙ୍ଗର)
* ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ହିନ୍ଦୀ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିୟ ଗଳ୍ପ

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୩ (ଅନାବୃତ ଅନ୍ଧକାର)
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୨ (କମଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାହାଣୀ)
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସାହିତ୍ୟିକ
ଅଜନସିଙ୍ଗେନିଆ

''''* () ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ  ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଏସିଆରୁ ମିଳିଥିଲା । ବହୁ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ କ୍ରେଟାସିୟସ - ଜୀବାଷ୍ମ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ଗଠନ, ୭୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମଙ୍ଗୋଲୀୟର ଜୀବାଷ୍ମ ମିଳିଛି । ଅଜନସିଙ୍ଗେନିଆ ବିବିଧ ନମୁନାରୁ ଜଣାଯାଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ଗୋଡ, ଶ୍ରେଣୀ, କାନ୍ଧ କମର ବନ୍ଧ, ଆଶିଂକ ଖପୁରି ଓ କିଛି ମେରୁହାଡ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି । କିଛି ସାମଗ୍ରୀକୁ "ଅଜନନେସିୟା" ରୂପେ ସନ୍ଦର୍ଭିତ କରାଯାଇଥାଏ ଯାହା ଛୋଟ ସରଞ୍ଚନାରୁ ଆସିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏଥିରୁ କିଛି ନମୁନା ଗୁଡିକୁ ପ୍ରଶ୍ନବାଚକ ଋପେ ମାନିନିଆ ଯାଇଛି ।
  
ଏହି ଡାଇନୋସରଟି କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା ।

## ଇତିହାସ
*ଅଜନସିଙ୍ଗେନିଆ* ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ପେଲିୟୋଲାଜୀରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରଜାତିରେ "ରିଞ୍ଚେନ ବାର୍ସବୋଲ୍ଡ"ର ନାମ *ଇଞ୍ଜେନିଆ ୟାନସିନ* ଦିଆଯାଇଥିଲା । "ଇଞ୍ଜେନିଆ"ର ନାମ "ବାୟନଖୋଙ୍ଗର ପ୍ରୋଭିନ୍ସ"ର ମଙ୍ଗୋଲିୟର ଅଜଣା ଖୋବୁରର ଅବସାଦରୁ ବାହାରିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହିଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରାଯାଇଥିଲା ।     
ସାମାନ୍ୟ ନାମ "ଇଞ୍ଜୋନିଆ"କୁ *ଇଞ୍ଜୋନିଆ ମିର୍ବେଲୀସ* (ଗେରଲାଚ, ୧୯୫୭), ଏକ ଟ୍ରିପିଲାଇଡିଡ ନେମାଟୋଡର ସାମାନ୍ୟ ନାମରୁ ପୂର୍ବାଧିକୃତ ଥିଲା । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ଗ୍ରେଗରୀ ଫନଷ୍ଟୋନ ଈ.ଏ "ହେୟୁଏନିୟା"ର ଏକ ପ୍ରଜାତି ଋପେ ବର୍ଗୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ସଂଯୋଗ "ହେୟୁଏନିୟା ୟୁଂହହିନୀ"ର ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ।

## ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ
*ଅଜନସିଙ୍ଗେନିଆ ୟୂନିଶିନ* ଓବିରାପ୍ରୋର୍ଡସର ଅନ୍ତର୍ଗତରୁ ଆସିଥାଏ, ଯେପରି ଏକ ପବିସରୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ସାଫ୍ଟ (ଅନ୍ୟ ବିଶେଷତା ମଧ୍ୟରେ) ସହିତ, ଏବଂ ତଳପାଟିର ହାଡର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଋପେ ଏସ-ବକ୍ରରେଖା ପାଟିହାଡ ମାର୍ଜି, ଲଘୁ କ୍ଷୁଦ୍ରଗ୍ରହ, ଏବଂ ଗୋଲ, ଯୋଡିହୋଇଥିବା କପାଳ ହାଡ କିଛି ସାମଗ୍ରୀରେ ମିଡଲାଇନ ସହିତ ଜୋଡିହୋଇଥିବା ତାରଯୁକ୍ତ ପ୍ଲେଟ୍ସ ଏବଂ ଏକ ଛୋଟ ବାହ୍ୟଆବରଣ "କାରିନା" ସାମିଲ ରହିଛି ।  
 
ଏହା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଓଭିରାପ୍ଟୋରିଡ୍ସରୁ ଅଲଗା ଅଟେ, ମାନୁଆଲ ଅଙ୍କରେ ଲିକ୍ୱିଡ ଟୁ ଡିଜିଜ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଓଭିରାପ୍ଟୋରିଡ୍ସରୁ "ନେମେଗଟୋମାଇଆ  ବାର୍ସବୋଲ୍ଡି"କୁ ଛାଡି ମାନୁଆଲ ଅଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଲଗା ଅଲଗା ଉଙ୍ଗୁଆଲ IIରୁ ୧୦୦%ରୁ ଅଧିକ ବଡ଼ ଅଟେ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
* ଅଷ୍ଟ୍ରାଲୋଡକସ୍
* ଆଉରର୍ନିସ୍
* ଅଭିଆତ୍ୟରାନିସ୍

## ଆଧାର
## ନୋଟ
### ବହି ଆଧାର 
* Walters, M. & J. Paker (1995). *Dictionary of Prehistoric Life*. Claremont Books. .
* Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). *The Dinosauria, Second Edition''. University of California Press. .

ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର
ବଣ୍ଡା ଜନଜାତି

**ବଣ୍ଡା ଜନଜାତି** (**ବଣ୍ଡା ପରଜା**, **ବଣ୍ଡା** ଓ **ବଣ୍ଡ** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା‌) ଓଡ଼ିଶାରେ ରହୁଥିବା ଏକ ଆଦିମ ଜନଜାତି । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ବଣ୍ଡା ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧୨,୦୦୦ ଥିଲା । ବଣ୍ଡା ଲୋକେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଘାଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିଥାନ୍ତି । ବଣ୍ଡା ଲୋକେ ସାଧାରଣତଃ ବଣ୍ଡା ଭାଷା (ରେମୋସାମ) ଭାଷାରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଜନଜାତିର ସଂସ୍କୃତି
ଅବକ୍ଷୟକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ବଣ୍ଡା ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପର (BDA) ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ବଣ୍ଡା ସମାଜରେ ସାକ୍ଷରତା ହାର ସର୍ବନିମ୍ନ (୧୪%) ରହିଆସୁଛି । ବଣ୍ଡାମାନଙ୍କର ଆୟୁ କମ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ।

## ଉତ୍ପତି ଓ ବିଭାଜନ
ବଣ୍ଡା ଜନଜାତି ପ୍ରାୟ ୬୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଫ୍ରିକାରୁ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିସ୍ଥାପିତ ମନୁଷ୍ୟ ଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତଙ୍କ ମତରେ ସେମାନେ ଅଷ୍ଟ୍ରୋଏସିଆଟିକ ଜନଜାତିର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟ । ସେମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ଅତୀତରେ ଜୟପୁର ପାହାଡ଼଼ରେ ପ୍ରାୟ ୧୩୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳକୁ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶାର ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା) ନିଜର ସ୍ଥାୟୀ ବାସସ୍ଥଳୀ କରିଥିଲେ । ବଣ୍ଡାମାନେ ରହୁଥିବା ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ବଣ୍ଡା ପାହାଡ଼଼ କୁହାଯାଏ । ବଣ୍ଡା ଜନଜାତି ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଯଥା ଉପର ବଣ୍ଡା ଏବଂ ତଳୁଆ ବଣ୍ଡା । ଉପର ବଣ୍ଡାମାନଙ୍କର ବାହ୍ୟ ଜଗତ ସହିତ ପ୍ରାୟ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ । ସେମାନେ ଖଇରିପୁଟ ବ୍ଲକରେ ଥିବା ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆସିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।

## ବଣ୍ଡା ଭାଷା (*ରେମୋ* ବା *ରେମୋସାମ*)
ବଣ୍ଡା ଜନଜାତିର ଭାଷାକୁ ରେମୋ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଏକ ଅଷ୍ଟ୍ରୋଏସିଆଟିକ ଭାଷା ପରିବାରର ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା ଶାଖା ଅନ୍ତର୍ଗତ । ବଣ୍ଡା ଭାଷା ପାଇଁ କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ ଲିପି ନଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ରହୁଥିବା ବଣ୍ଡାଭାଷୀମାନେ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଏହର ନିକଟସ୍ଥ ଭାଷା ଗୁତବ ବା ଗଦବା ।

## ବଣ୍ଡା ସଂସ୍କୃତି
ଉପର ବଣ୍ଡାମାନେ ନିଜ ଗାଁକୁ ଗାଁରେମ୍ କହନ୍ତି । ବଣ୍ଡା ଗାଁଗୁଡ଼ିକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଢଳାଣିରେ ଦେଖାଯାଏ । ବଣ୍ଡା ଘରଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କ୍ରମ ବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ବଣ୍ଡା ଗାଁଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଗୋତ୍ର ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ତେଣୁ ବଣ୍ଡା ଲୋକମାନେ ନିଜ ଗାଁ ଭିତରେ ବିବାହ କରନ୍ତି ନାହିଁ । 

ଗୋତି ଶ୍ରମିକକୁ ବଣ୍ଡା ଲୋକମାନେ 'ଗୁଫାମ' କହନ୍ତି । ପୁରୁଷ ବନ୍ଧିତ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ *ଗୁଫାମ-ରେମ* ଓ ମହିଳା ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ *ଗୁଫାମ-ବୟ* କୁହାଯାଏ ।

### ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ
ରେ ଜଣେ ବଣ୍ଡା ଓ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ବଣ୍ଡା ଭାଷାରେ ପର୍ବ ସମୟରେ ପେଣ୍ଡମ୍ (ହାଣ୍ଡିଆ) ତିଆରି ବାବଦରେ ଆଲୋଚନା କରି ହାଣ୍ଡିଆ ପିଉଛନ୍ତି]]
ବଣ୍ଡା ସମାଜରେ ଖାଦ୍ୟ ପାନୀୟ ଅନ୍ୟ ସମାଜପରି ପରିବେଶ ଓ ଋତୁ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ଏହାଛଡା ବଣ୍ଡା ଜନଜାତି ଶିକାର ଓ ବନ୍ୟଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭର କରିଥାନତି । ଚାଉଳ, ମାଣ୍ଡିଆ ,କାଙ୍ଗୁ ଓ ସୁଆଁ ଆଦି ବଣ୍ଡା ସମାଜର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ । ଏହା ଛଡା ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଯଥା ମହୁଲ, ବାଉଁଶ ଗଜା, ଛତୁ, କନ୍ଦମୁଳ, ସାରୁ ଇତ୍ୟାଦି ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ କରିଥାନ୍ତି । ଅଣ୍ଡା, ମାଂସ, ମାଛ ଉପଲବ୍ଧତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଅନ୍ୟ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଫଳ ଯଥା ଆମ୍ବ, ପଣସ, କେନ୍ଦୁ, କଦଳୀ, ତେନ୍ତୁଳି ଓ ଜଙ୍ଗଲି କୋଳି ଇତ୍ୟାଦି ବଣ୍ଡା ଖାଦ୍ୟର ଏକ ପ୍ରଧାନ ଭାଗ । ବଣ୍ଡାମାନେ କେତେକ ଜଙ୍ଗଲୀ କୀଟ ଯଥା ନାଲି ପିମ୍ପୁଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ବଣ୍ଡା ସମାଜରେ ପାନୀୟ ବିଶେଷ କରି ମାଦକ ପାନୀୟର ପ୍ରଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୁର୍ଣ୍ଣ । ବଣ୍ଡାମାନେ ସାପୁଙ୍ଗ (ସଲପ ମଦ), ପେଣ୍ଡମ (ହାଣ୍ଡିଆ), ସାଗୁର୍ ଓ ପଣସ ମଦ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ବ୍ୟବହୃତ । ଭାତ, ମଦ, ଓ ମାଂସ ବଣ୍ଡା ସମାଜରେ ସମ୍ମାନଜନକ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ଧରାଯାଏ ।

## ପର୍ବପର୍ବାଣି
ବଣ୍ଡାମାନେ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ *ଚାଙ୍କୁ ପରବ*, ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ *ମୁଣ୍ଡଧୌନି ପରବ*, ପୌଷ ମାସରେ *ପୁଷ ପରବ*, ମାଘ ମାସରେ ପାଟ ଖଣ୍ଡା ଯାତ୍ରା ଓ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଆମ୍ବ ବା *ଉଲି ପରବ* ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ।

## ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଘଟଣାବଳୀ
ଡମ୍ବରୁ ସିଶା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବଣ୍ଡା ବିଧାୟକ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି
ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ

ବତୀଘର ସମ୍ମୁଖରେ, ଓଡ଼ିଶାର ତଟରେଖାରେ **ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ** ଥିଲା ପ୍ରଥମ ଆଧୁନିକ ବନ୍ଦର । ମହାନଦୀ ଓ ଜମ୍ବୁନଦୀର ମୁହଁରେ ଏହି ବନ୍ଦର ୧୮୮୫ ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, ଏହା ୧୯୨୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଥିଲା । ଏକ ବିଧ୍ୱଂସୀ ଝଡ଼ ୧୮୮୫ ମସିହା ୨୨ତାରିଖରେ ବନ୍ଦରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲା । ସମୁଦ୍ର ନିକଟରେ ଏକ ବୁଡିଯାଇଥିବା ଜାହାଜ ଅଛି, ଯେଉଁଟା ଅତୀତ ଗୌରବର ଏକ ମୁକସାକ୍ଷୀ । ସମୁଦ୍ରରେ ଯାତାୟତ କରୁଥିବା ଜାହାଜ, ଏହାକୁ ବନ୍ଦର ମନେକରି ଏଠାକୁ ଚାଲିଆସି ବିପଦରେ ପଡୁଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରାଇଦେବାକୁ ଏଠାରେ ବତୀଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେହିଦିନରୁ ସ୍ଥାନର ନାମ ହେଲା ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବନ୍ଦର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବତୀଘର
କବି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର

**କବି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବକ୍ତା, ଲେଖକ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାରକ ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
କବି ପ୍ରସାଦ ୧୯୩୮ ମସିହାର ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ କଟକର କାଜୀବଜାରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ପଣ୍ଡିତ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଭବାନୀ ଦେବୀ । ଅବସର ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରଶାସକ ତଥା ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାରକ ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଓ ନାଲକୋର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଦେବୀପ୍ରସାଦ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଭ୍ରାତା ଅଟନ୍ତି । ସେ କଟକର ରେଭେନ୍‌ସା କଲିଜିଏଟ ସ୍କୁଲ, ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରି ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼ରୁ ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭକରିଥିଲେ । ସ୍ୱର୍ଗତ ବିଚ୍ଛନ୍ଦଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଭାଗରେ, ପିଲାଟିଦିନରୁ ଉତ୍କଳୀୟ ଓ ଭାରତୀୟ କଳା, ସଂସ୍କୃତି, ଧର୍ମ ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅନୁରାଗ ରହିଥିଲା ।

## ସାମାଜିକ ଓ ବୃତିଗତ ଜୀବନ
କବି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼, ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଆମେରିକା ଆଦି ବହୁସ୍ଥାନରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣାରେ ଲିପ୍ତରହି, ବହୁ ମୌଳିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା କରି, ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରାଇପାରିଥିଲେ । ରାଉରକେଲାର ଇସ୍ପାତ ଜେନେରାଲ ହାସପାତାଲ, ଚେନ୍ନାଇର ଆପୋଲୋ ତଥା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଆପୋଲୋ ଓ କଳିଙ୍ଗ ହାସପାତାଲରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଜଣେ ହୃଦରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲାପରେ, ସେ କିଛି ବର୍ଷ ହେଲା, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ମାଗଣାରେ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଦାନ କରିଆସୁଥିଲେ  । 

ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ଜଣେ ସୁବକ୍ତା ଓ ଲେଖକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭକରିଥିଲେ । ବିଶେଷକରି ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ବଳିଷ୍ଠ ଭୂମିକା ରହିଆସିଛି ।  ଚେନ୍ନାଇଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଥିଲା । ସେ, ରୋଟାରୀ କ୍ଳବ ଓ ମଦର ଟେରେସାଙ୍କ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆଦି ସହ ଜଡ଼ିତ ରହି ବହୁ ସେବାମୂଳକ କାମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଉପରେ ସେ ବହୁ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ
* ବାଇଶି ପାହାଚ
* ହୃଦରୋଗର କାରଣ ଓ ନିରାକରଣ
* ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ ରମଣ ମହର୍ଷି
* ମୁଁ କିଏ
* ତିନିଟି ପୃଥିବୀ 

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ- ୨୦୧୨

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଟ୍ୟକାର
ଗୋଲୋକ ବିହାରୀ ଧଳ

**ଗୋଲୋକ ବିହାରୀ ଧଳ** (୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୧- ୨୪ ଜୁନ ୧୯୭୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଭାଷାତତ୍ତ୍ୱବିତ୍, ପ୍ରଫେସର, ଧ୍ୱନିତତ୍ତ୍ୱବିତ୍, ଅନୁବାଦକ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ  ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ସରଳ, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଇଙ୍ଗିତଧର୍ମୀ ପ୍ରବନ୍ଧମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଶାର ସମାଜ, ଶିକ୍ଷା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ବାବଦରେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ସେ ୧୯୨୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୫ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳସ୍ଥିତ ଗଞ୍ଜେଇଡିହ ଗ୍ରାମରେ ଭୋଳେଶ୍ୱର ଧଳ ଓ ଜାହ୍ନବୀ ଦେବୀଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ଶିକ୍ଷା ଓ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସେ ଢେଙ୍କାନାଳର ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍କୁଲ ଓ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଲେଜ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନସ୍ଥ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସଂସ୍କୃତ ଅନର୍ସ ସହ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାତକ ଭାବେ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନସ୍ଥ ପାଟଣା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସଂସ୍କୃତରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଲାଭ କରି ସେହିବର୍ଷ ପୁରୀର ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସଂସ୍କୃତ ଓ ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ପରେ ସମ୍ବଲପୁରର ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ବଦଳି ହୋଇଥିଲେ । ପରେ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗଲେ । ତାହା ପରେ ଫ୍ରାନ୍‌ସରେ ଏକ ଛାତ୍ର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି "Indian Mind through the Ages" ସଂପର୍କରେ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ ।

ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗବେଷଣା ପରେ ଆଧୁନିକ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇବାରେ ସେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ । ସେ ନିଜ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନକୁ ସହଜ ଭାଷା ଓ ଭାବରେ ଲେଖୁଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରଥମ ବିଜ୍ଞାନସମ୍ମତ ଧ୍ୱନିବିଜ୍ଞାନ ବହି ଲେଖିଥିଲେ । ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନସ୍ଥ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ (ଆଇ.ଏ. ଏସ୍.) ଟ୍ରେନିଂ ସ୍କୁଲରେ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାଷାଶିକ୍ଷା ଦେବାରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାପକ । ପଚାଶ ଦଶକରେ ଭାରତରେ ନୂଆକରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଭାଷା ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ଅଧ୍ୟାପନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ଥିଲେ ସବୁଠୁ ସାନ ଓ ଏକମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ । 

୧୯୫୫ରୁ ୧୯୫୮ ଯାଏ ଆଗ୍ରା  ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର (ବର୍ତ୍ତମାନ ବି.ଆର୍. ଆମ୍ବେଦକର୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ) Agra University of Hindi Studies ( ବର୍ତ୍ତମାନର K.M. Institute of Hindi Studies and linguistics )ବିଭାଗରେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକଭାବେ ଯୋଗଦାନ । ସେଠାରେ ସେ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟାପନା କରୁଥିଲେ । ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ସେ ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ପ୍ରଫେସର ହୋଇଥିଲେ | ୧୯୭୪ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ଭାଷା ସ୍କୁଲରେ କ୍ଲାସ ନେଇସାରି ଗେଷ୍ଟ୍ ହାଉସକୁ ଚଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଆକସ୍ମିକ ସଂଜ୍ଞାହୀନ ଓ ପ୍ରାୟ ୬ ଦିନ କୋମାରେ ରହି ୨୪ ତାରିଖରେ ପରଲୋକ | 
 

## ରଚନାବଳୀ
ଦଶ ଖଣ୍ଡ ଭାଷାମୂଳକ ବହି ଲେଖିବା ସହିତ କରିଛନ୍ତି ବହୁ ଅନୁବାଦ । ପ୍ରେମଚନ୍ଦଙ୍କ ଗୋଦାନ ଉପନ୍ୟାସର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୧୯୫୮ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ପ୍ରୌଢଶିକ୍ଷାମୂଳକ ବହି ପାଇଁ ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ତିନିଥର ପୁରସ୍କୃତ ।

* ଆମେରିକା ଚିଠି (୧୯୫୨)
* ଲଣ୍ଡନ ଚିଠି (୧୯୫୩)
* ଅମର ମଣିଷ
* ଗଙ୍ଗାରୁ ଗୋଦାବରୀ
* ବନ୍ଦୀନେହେରୁ
* ମଣିଷର ଭାଷା (୧୯୫୩)
*ପେଟର ପବନ ପାଟିର କଥା (୧୯୫୫)
* ଧ୍ୱନିବିଜ୍ଞାନ (ହିନ୍ଦୀରେ, ୧୯୫୮)
* ପେଟ୍ କୀ ହୱା ମୁହ୍ଁ କୀ ବାତ୍ (ହିନ୍ଦୀରେ ୧୯୫୮)
* ଇଂରେଜି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶିକ୍ଷା (୧୯୬୩)
* ଓଡ଼ିଆ କେବେ ? (୧୯୬୩)
* Aspiration in Oriya (1966)
* ଗାନ୍ଧିଜୀ ଓ ଭାଷା ସମସ୍ୟା (୧୯୬୯)
* ଧ୍ୱନିବିଜ୍ଞାନ (୧୯୭୪)
* ଭାଷାଶାସ୍ତ୍ର ପରିଚୟ (୧୯୭୬)
* ତାଜମହଲର ଦେଶେ 

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୫୮ (ଗୋଦାନ ନିମନ୍ତେ)

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ୱିଲହେମ ରଣ୍ଟଜେନ

**ୱିଲହେମ କନରାଡ ରଣ୍ଟଜେନ** (Wilhelm Conrad Röntgen: ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୪୫ରୁ ୧୦ ଫେବୃଆରୀ) ଜର୍ମାନୀ ଦେଶର ଜଣେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ସେ ୮ ନଭେମ୍ବର ୧୮୯୫ ମସିହାରେ ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋମ୍ୟାଗନେଟିକ ୱେଭଲେନ୍ଥ ଆବିଷ୍କାର କଲେ ଯାହା ଅଧୁନା ଏକ୍ସ- ରେ (X-rays or Röntgen rays) ନାମରେ ପରିଚିତ ଓ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ୧୯୦୧ ମସିହାରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା  । ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣେଇ ଆଇ.ୟୁ.ପି.ଏ.ସି. ( International Union of Pure and Applied Chemistry: IUPAC ) ସଂସ୍ଥା ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଗୋଟିଏ ଏଲିମେଣ୍ଟ ୧୧୧କୁ ତାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ରଣ୍ଟଜେନିଅମ ନାମ ଦିଆଗଲା । 
## ଜୀବନୀ 
ରଣ୍ଟଜେନଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ଲୁଗା ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ ଓ ବେପାରୀ ଥିଲେ ଓ ମାଆଙ୍କ ନାମ ଚାର୍ଲୋଟ (Charlotte Constanze Frowein) ଥିଲା । ଜୁରିକର ଫେଡେରାଲ ପଲିଟେକ୍‌ନିକ୍ ଇନ୍‌ସ୍ଟିଚ୍ୟୁଟରେ ସେ ମେକାନିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଙ୍ଗ ପାସ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୮୬୯ ମସିହାରେ ଜୁରିକ ୟୁନିଭରସିଟିରୁ ପି.ଏଚ୍.ଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୮୭୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଫେସର ଅଗଷ୍ଟ କୁଣ୍ଡତଙ୍କ (August Kundt) ପ୍ରିୟ ଛାତ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କ ସହ ସ୍ଟ୍ରାସବର୍ଗ ୟୁନିଭରସିଟିକୁ ଆସିଥିଲେ ।  ସେ ୧୮୭୪ ମସିହାରେ ସ୍ଟ୍ରସବର୍ଗ ୟୁନିଭରସିଟିରେ ଲେକ୍‌ଚରର୍ ରୂପେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ହୋହେନ୍‌ହେମ୍‌ଠାରେ ଏକାଡେମି ଅଫ ଏଗ୍ରିକଲଚର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରଫେସର ହୋଇଥିଲେ ।  ଆନ୍ନା ବର୍ଥା ଲୁଡବିଗ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଜୋସେଫାଇନ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ପାଳିତା କନ୍ୟା ଥିଲା ଯିଏ ଜୋସେଫାଇନଙ୍କି ଭାଇଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ଅନ୍ତନଳୀ କର୍କଟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ରଣ୍ଟଜେନ ୧୮୨୩ ମସିହାରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ । ସେ ସର୍ବଦା ଶିଶାର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧୁ ଥିବାରୁ କର୍କଟ ରୋଗ ରାଡିଏସନ ଯୋଗୁ ହେବା କାରଣକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଏ । 

ରଣ୍ଟଜେନ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଆବିଷ୍କାରକୁ ପେଟେଣ୍ଟ କରୁ ନ ଥିଲେ । ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଅର୍ଥକୁ ସେ ଉର୍ଜବର୍ଗ ୟୁନିଭରସିଟିକୁ ଦାନ କରିଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶେଷ ଜୀବନରେ ସେ ବ୍ୟାଙ୍କରପ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଓ ମ୍ୟୁନିକ ପାଖରେ ଥିବା ବେଲ୍‌ହେମଠାରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗ୍ରାମ ଘରେ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଉଇଲ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପତ୍ରାଳାପ ସବୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ରମଫୋର୍ଡ ମେଡାଲ (Rumford Medal - ୧୮୯୬ ମସିହା)  
* ମ୍ୟାଟେଉଉସି ମେଡାଲ (Matteucci Medal - ୧୮୯୬ ମସିହା)  
* ଏଲିଅଟ କ୍ରେସନ୍ ମେଡାଲ (Elliott Cresson Medal - ୧୮୯୭ ମସିହା) 
* ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର (Nobel Prize for Physics - ୧୯୦୧ ମସିହା)  
* ଆଇ.ୟୁ.ପି.ଏ.ସି. ( International Union of Pure and Applied Chemistry: IUPAC ) ସଂସ୍ଥା ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଗୋଟିଏ ଏଲିମେଣ୍ଟ ୧୧୧କୁ ତାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ରଣ୍ଟଜେନିଅମ ନାମ ଦିଆଗଲା ।

ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କିଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

**କିଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ** ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଟେ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* କିସ୍ ଭୁବନେଶ୍ୱର

## ଇତିହାସ
୧୯୯୨ ମସିହାରେ ୧୨ଟି ବିଦ୍ଯାର୍ଥି ଓ ୨ଟି ଶିକ୍ଷ୍ୟକଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା **କିଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ**।

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ପାଇ ଦିବସ

]]

ଗାଣିତିକ ସ୍ଥିରାଙ୍କ (ପାଇ) ଉପଲକ୍ଷେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବକୁ **ପାଇ ଦିବସ** କୁହାଯାଏ । ଏହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ରେ ( *ମାସ /ତାରିଖ* ଫର୍ମାଟରେ ୩/୧୪ ) ପାଳନ କରାଯାଏ, କାରଣ ଦଶତମିକ ପଦ୍ଧତିରେ  ୩, ୧ ଓ ୪ πର ତିନୋଟି ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ ।

**ପାଇ ଆପ୍ରୋକ୍‌ସିମେସନ୍ ଦିବସ** ( *Pi Approximation Day* ) ଜୁଲାଇ ୨୨ରେ ( *ଦିନ /ମାସ* ଫର୍ମାଟରେ ୨୨/୭ ) ପାଳନ କରାଯାଏ, କାରଣ ୨୨⁄୭ ଭଗ୍ନାଂଶଟି  ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଅନୁମାନ (ଆପ୍ରୋକ୍‌ସିମେସନ୍) ଅଟେ ।

## ଇତିହାସ 
ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସର୍ବପ୍ରଥମ ଜଣାଶୁଣା ପାଇ ଉତ୍ସବ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ସାନ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋସ୍ଥ ଏକ ଏକ୍ସୋରାଟୋରିୟମରେ( ବିଜ୍ଞାନ ମ୍ୟୁଜିୟମ) ଲ୍ୟାରି ଶଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ କି ଶ ଜଣେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨, ୨୦୦୯ରେ, ଆମେରିକା ଲୋକ ସଭାରେ ଏକ ଅଣ-ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସଂକଳ୍ପ (111 H. Res। 224) ପାରିତ ହେଲା ୟେଉଁଥିରେ କି ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪, ୨୦୦୯କୁ ଜାତୀୟ ପାଇ ଦିବସ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଗଲା । ପାଇ ଦିବସ ୨୦୧୦ ପାଇଁ, ଗୁଗୁଲ ଏକ ଗୁଗୁଲ୍ ଡୁଡଲ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଗୁଗୁଲ ସର୍କଲ ଏବଂ ପାଇ ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକର ଚିତ୍ର ଉପରେ ରଖିଥିଲା ।

## ପାଳନ 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
*Exploratorium's Pi Day Web Site
*NPR provides a "Pi Rap" audiovideo
*Pi Day
*Pi Day: How to Celebrate 3.14

ଶ୍ରେଣୀ:ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ଶ୍ରେଣୀ:ପାଇ
ପାଇ

** (ପାଇ)** ସଂଖ୍ୟାଟି ହେଉଛି ଏକ ଗାଣିତିକ ସ୍ଥିରାଙ୍କ, ଏକ ବୃତ୍ତର ପରିଧି ସହ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତକୁ ବୁଝାଏ । ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପାଖାପାଖି ୩.୧୪୧୫୯ ଅଟେ । ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ ଏହାକୁ ଗ୍ରୀକ ଅକ୍ଷର  ସୁଚା ଯାଇଆସୁଅଛି, ଯଦିଓ ବେଳେବେଳେ ଏହାକୁ "**ପାଇ**" () ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

ବୃତ୍ତର ଆକୃତି ଯେତେ ବଡ଼ ବା ସାନ ହେଉପଛେ ଉଭୟ ଯୁକ୍ତିମୂଳକ ଓ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବରେ ପ୍ରମାଣ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଯେକୌଣସି ବୃତ୍ତର ସର୍ବଦା ପରିଧି/ବ୍ୟାସ = ଏକ ଧ୍ରୁବାଙ୍କ ।
ଏହି ଧୃବାଙ୍କକୁ ଗ୍ରୀକ୍ ଅକ୍ଷର "ପାଇ" ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ହେଉଛି ପାଇର ଅସରନ୍ତି ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା ୩.୧୪୧୫୯୨...... ଯାହାକି ୧୭୦୬ ମସିହାରେ ଗଣିତଜ୍ଞ ଉଇଲିୟମ୍ ଜୋନସ୍ ଦର୍ଶାଇ ଥିଲେ । ୧୭୬୧ ମସିହାରେ ଗଣିତ ଲାମ୍ବବେର୍ଟ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ଯେ, ପାଇ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା । ଏହି ସଂଖ୍ୟାର ମୂଲ୍ୟ ନିରୁପଣ କରିବା ପାଇଁ ୨୫୦୦ ବର୍ଷ ହେଲା ଚେଷ୍ଟା ହୋଇ ଆସୁଅଛି । ଗ୍ରୀକ୍ ଗଣିତଜ୍ଞ ଆର୍କିମେଡିସ୍‌ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ପାଇର ଆସନ୍ନମାନ 22/7 ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଅଟେ । ପାଇର ପ୍ରକୃତ ମାନଠାରୁ ଉପରକ୍ତ ଆସନ୍ନମାନ 22/7, ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଅଟେ । 

### ପାଇର ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ପ୍ରଣାଳୀ 
ପାଇର ଆସନ୍ନମାନ ଉଭୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ପଦ୍ଧତିରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ଜ୍ୟାମିତିକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପାଇର ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ।

ଚିତ୍ତ୍ରରେ ABCD ବୃତ୍ତରେ ବହିଲିଖିତ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ଓ PQRS ଅନ୍ତର୍ଲିଖିତ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର । O, ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବ୍ୟାସ = PR = QS = d ।
ABCD ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା = 4d.

## ନାମ 
## ସଂଜ୍ଞା 
## ଧର୍ମ 
## ଇତିହାସ 
## ବ୍ୟବହାର 
### ଗଣିତ ବହିର୍ଭୂତ ବ୍ୟବହାର 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ପାଇ ଦିବସ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* "Pi" at Wolfram Mathworld
* Representations of Pi at Wolfram Alpha
* Pi Search Engine 2 billion searchable digits of , , and 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପାଇ
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ରେଲି

**ଓଡ଼ିଆ ବ୍ରେଲି** ଭାରତୀ ବ୍ରେଲି ଅକ୍ଷର ଧାରା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏଥିରେ ଥିବା ଅକ୍ଷରର ମାନ (କେବଳ ଓଡ଼ିଆ '** ଓ ହିନ୍ଦୀ **' ଏହି ଧାରର ବ‌ହିର୍ଭୂତ) ଭାରତୀ ଅକ୍ଷରର ମାନ ସ‌ହିତ ସମାନ ।

## ଅକ୍ଷର 
ଏହି ଅକ୍ଷର ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର:

ସାଧାରଣତଃ ଯୁକ୍ତାକ୍ଷର ବଦଳରେ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ, ଯାହା ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ପରେ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୋଇଥାନ୍ତି-ଯେଉଁ ଭଳି ସେମାନେ କ‌ଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଅକ୍ଷରସଜାଣି ଓ ଆକାର ପ୍ରକାର ବାବଦରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଭାରତୀ ବ୍ରେଲି ବାବଦରେ ଦେଖିପାରିବେ ।

There are two pre-formed conjuncts,

and the full range of syllable codas,

## ମାତ୍ରା
ଭାରତୀ ବ୍ରେଲି#ମାତ୍ରା.

## ଆଧାର
ରଣେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସ୍ୱାଇଁ

**ରଣେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସ୍ୱାଇଁ**, (ଜନ୍ମ: ୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୩) ରାଜା ସ୍ୱାଇଁ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ଆଠଗଡ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଦସ୍ୟ । ରଣେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ (ସ୍ୱାଧୀନ) କ୍ରୀଡ଼ା ଏବଂ ଯୁବ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରୌଦ୍ୟୋଗିକୀ ଏବଂ ଗୄହ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଭାବେ ତୁଲାଇ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରେ ଯୁବ ସମ୍ପର୍କ କମିଟିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଛନ୍ତି ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
୧୯୫୩ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରେ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମଞ୍ଜୁଳା ଦାସ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୮ ଥର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

୨୦୨୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ବିଜେଡିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଆଠଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ସମୁଦାୟ ୮୬,୦୦୬ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପାର୍ଥୀ ଅଭୟ କୁମାର ବାରିକଙ୍କୁ ୩,୫୮୪ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ୍‌ରେ ପରାସ୍ତ କରି ୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର

**ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର**, (୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୭ - ୦୧ ଜୁନ ୨୦୨୪) କାଠ କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ଜଣେ ଦକ୍ଷ ବିନ୍ଧାଣୀ ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ କାଠ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ବଞ୍ଚେଇ ରଖିବାରେ ସେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ମାଟି କଣ୍ଢେଇ ଗଢିବାର କୌଳିକ ପରମ୍ପରାକୁ ଆଦରି ନେଇଥିବା ମାଗୁଣି ଚରଣ, ଦିନରେ ମାଟି କଣ୍ଢେଇ ଗଢୁଥିଲେ ଓ ରାତିରେ ଗାଁ ରାମଲୀଳାରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଓ ବାଜା ବଜାଉଥିଲେ ।  ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ତାଙ୍କ କଣ୍ଢେଇର ଜଣେ ଗ୍ରାହକ, ମକ୍ରଧ୍ୱଜ ଝରାଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ମାଗୁଣି ଚରଣ କାଠ କଣ୍ଢେଇ ନାଚକୁ ଆଦରି ନେଇଥିଲେ । 

୧୯୫୫ ମସିହାରେ, ମାଗୁଣି ଚରଣ ନିଜର ୫ ଜଣ ସହାୟକ ଓ ମାତ୍ର ୪ଟଙ୍କା ପୁଞ୍ଜିକୁ ଆଧାର କରି "*ବିଶ୍ୱକର୍ମା କଳାକୁଞ୍ଜ* " ନାମକ ସଂସ୍ଥା ଗଠନକରି, ଆଧୁନିକ ଢଙ୍ଗରେ କାଠ କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ମାଗୁଣି ଚରଣ ଏକାଧାରରେ କଣ୍ଢେଇ ନିର୍ମାଣ କରିବା, ଯାତ୍ରାର ସଂଳାପ ଲେଖିବା ଓ ଯାତ୍ରାର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ଆଦି କାମ କରିପାରୁଥିଲେ । ସେ ପୁରୁଷ, ମହିଳା, ପଶୁପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କଣ୍ଠସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁଥିଲେ । ସାମୟିକ କଥାବସ୍ତୁ ଓ ପୌରାଣିକ ଗାଥାକୁ ନେଇ ସେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପରିବେଷଣ କରୁଥିଲେ । 

ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପରିବେଷଣ କରି ବହୁ ପୁରସ୍କାର ଜିତି ସାରିଥିବା ମାଗୁଣି ଚରଣ ,ନିଜ କଳାର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ କିନ୍ତୁ ସନ୍ଦିହାନ ସ୍ଥିତିରେ ଥିଲେ । ପୃଷ୍ଟପୋଷକତାର ଅଭାବ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଏ କଳାପ୍ରତି ଅନାଗ୍ରହ ଯୋଗୁ, ଏ କଳା ଲୋପପାଇଯିବାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

୨୦୨୩ ମସିହାରେ ମାଗୁଣିଙ୍କୁ  ମାନ୍ୟବର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀରେ  ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଗାଲେରି 

File:Maguni Charan Kuanr Performing at Kolkata 01.webm|ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର କଲିକତାରେ କାଠି କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି
File:Maguni Charan Kuanra's UTKAL BISWAKARMA KALAKUNJA.jpg|ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁରଙ୍କ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱକର୍ମା କଳାକୁଞ୍ଜର ମଞ୍ଚ 
File:Maguni Charan Kuanr Performing at Kolkata 02.webm|ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର କଲିକତାରେ କାଠି କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ୧୯୮୪- ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ 
* ୨୦୦୪ - କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ
* ୨୦୧୨ - ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ
* ୨୦୧୪ - ବୁଦ୍ଧ ସମ୍ମାନ
* ୨୦୨୩ - ପଦ୍ମଶ୍ରୀ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ରୋନାଲ୍‌ଡ ରସ୍

**ରୋନାଲ୍‌ଡ ରସ୍**, କେ.ସି.ବି., ଏଫ୍.ଆର୍.ଏସ୍. (୧୩ ମଇ ୧୮୫୭ - ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୨) ଭାରତରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଜଣେ ବ୍ରିଟିସ ମେଡିକାଲ ଡାକ୍ତର ଥିଲେ ଯିଏ ମ୍ୟାଲେରିଆ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କାମ କରି ୧୯୦୨ ମସିହାରେ ଫିଜିଓଲୋଜି ବା ମେଡ଼ିସିନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ମଶାର ଖାଦ୍ୟ ନଳୀରେ ମ୍ୟାଲେରିଆ ପରଜୀବି ଆବିଷ୍କାର କରିବାଦ୍ୱାରା ସେ ପ୍ରମାଣିତ କଲେ ଯେ ଏହି ରୋଗ ମଶାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ । ସେ ଏକାଧାରରେ ଅଙ୍କ ବିଶାରଦ, ଗୀତ ଲେଖକ, ନଭେଲ ଲେଖକ, କଳାକାର ଓ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜକ ଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ମେଡ଼ିକାଲ ସର୍ଭିସରେ ସେ ୨୫ ବର୍ଷ ଧରି କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚାକିରୀ ସମୟରେ ସେ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଚାକିରୀରୁ ତ୍ୟାଗ ପତ୍ର ଦେଇ ଭାରତ ଛାଡ଼ି ଲିଭରପୁଲ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଟ୍ରପିକାଲ ମେଡ଼ିସିନରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ଓ ପ୍ରଫେସର ତଥା ଚେୟାର ରୂପେ ୧୦ ବର୍ଷ କାମ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୬ ମସିହାରେ ରସ ଇନ୍‌ସ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଓ ହସପିଟାଲରେ ଡାଇରେକ୍ଟର ଇନ୍ ଚିଫ୍ ରୁପେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ । ସେ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୫୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର
ଆକାଶବାଣୀ (ରେଡ଼ିଓ ପ୍ରସାରଣ ସେବା)

**ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡ଼ିଓ** (**AIR**, ସରକାରୀ ଭାବେ **ଆକାଶବାଣୀ** ନାମରେ ପରିଚିତ, ଅର୍ଥ *ଆକାଶର ବାଣୀ*), ଭାରତର ଜାତୀୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ରେଡ଼ିଓ ପ୍ରସାରଣ ସେବା ଓ ପ୍ରସାର ଭାରତୀର ଏକ ଅଂଶ । ୧୯୩୦ରେ ସ୍ଥାପିତ ଏହି ସଂସ୍ଥା ପ୍ରସାର ଭାରତୀର ଟେଲିଭିଜନ ପ୍ରସାରଣ ସେବା ଦୂରଦର୍ଶନର ଏକ ସହଯୋଗୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡ଼ିଓ ପୃଥିବୀର ବିଶାଳତମ ରେଡ଼ିଓ ପ୍ରସାରଣ ସେବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଆକାଶବାଣୀ ଭବନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଯେଉଁଠାରେ ଆକାଶବାଣୀର ନାଟକ ଓ ଏଫଏମ ବିଭାଗ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଞ୍ଚଳିକ ସେବା 
ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୪୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଆକାଶବାଣୀ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି । ସେସବୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରସାରଣ, ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରସାରଣ ତଥା ଏଫଏମ ପ୍ରସାରଣ ସେବା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ନିଜସ୍ୱ ମୁଖ୍ୟ ଭାଷାରେ ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଉଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ  ଆନ୍ଧ୍ରରେ ତେଲୁଗୁ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବଙ୍ଗଳା, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମରାଠୀ ଓ ଗୁଜରାଟରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରସାରଣ ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୩ଟି ରେଡ଼ିଓ ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି । କଟକଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସାରଣ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି - ଯାହାକୁ କ୍ୟାପିଟାଲ ଷ୍ଟେସନ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆଞ୍ଚଳିକ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରସାରଣ ଏହିଠାରୁ କରାଯାଏ। ଏହାଛଡ଼ା ସମ୍ବଲପୁର ଏବଂ ଜୟପୁରରେ ମଧ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ବା ପ୍ରାଥମିକ ଚ୍ୟାନେଲ ରହିଛି। କଟକଠାରେ ୧୯୪୮ରେ ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିବା ବେଳେ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ଜୟପୁରରେ ଏହା ୧୯୬୩ ତଥା ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ସମ୍ବଲପୁର କେନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଛଡ଼ା ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରଣ କରିଥାଏ । ଆକାଶବାଣୀ ଜୟପୁର କେନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟତୀତ ଦେଶିଆ, କନ୍ଧ ତଥା ସଉରା ଆଦି ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରଣ କରିଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ବଲାଙ୍ଗୀର, ବ୍ରହ୍ମପୁର, ବାରିପଦା, ଭବାନୀପାଟଣା, ପୁରୀ, ଜୋରନ୍ଦା, କେଉଁଝର ଓ ରାଉରକେଲାଠାରେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶବାଣୀର କେନ୍ଦ୍ରମାନ ଖୋଲାଯାଇଛି ।
ଆକାଶବାଣୀ ଜୟପୁର: ଜୁନ୍ ୨୮, ୧୯୬୪ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରସାରଣ ମିଡିଅମ୍ ବେଭ୍ରେ ୨୦୪.୫ ମିଟର ତଥା ୧୪୬୭ କିଲୋହର୍ଜ୍ ଯୋଗେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ଷର୍ଟବେଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଭାବରେ ସକାଳ ଓ ସାନ୍ଧ୍ୟ ଅଧିବେଶନ ୬୦ ମିଟର୍ ତଥା ୫୦୪୦ କିଲୋହର୍ଜ ଏବଂ ଦିନବେଳେ(ସକାଳ ୧୦ରୁ ଅପରାହ୍ଣ ୫ ମଧ୍ୟରେ) ୪୯ ମିଟର ତଥା ୬୦୫୦ କିଲୋହର୍ଜ୍ ଯୋଗେ ପ୍ରସାରଣ କରୁଛି । ଏହାଛଡା କେନ୍ଦ୍ରର ଏଫ୍ ଏମ୍ ପ୍ରସାରଣ ମଧ୍ୟ ୧୦୨ ମେଗାହର୍ଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଆକାଶବାଣୀ
ଲାଲ କିଲ୍ଲା

ଦିଲ୍ଲୀ ସ୍ଥିତ**ଲାଲକିଲ୍ଲା**ର ରଙ୍ଗ ଲାଲ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଲାଲକିଲ୍ଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ଭାରତର ରାଜଧାନୀ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ନିକଟରେ ଥିବା ପୁରୁଣା-ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  ଏହା ୟୁନେସ୍କୋର ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ସୂଚୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
## ନାମ
## ଇତିହାସ
ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ ଯାତ୍ରାର ନାଁ ହେଉଛି ସ୍ୱାଧୀନତା । ଏକ ମୁକ୍ତ ଉଡାଣର ନାଁ ହେଉଛି ସ୍ୱାଧୀନତା । ହେଲେ ବିନା ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲାରେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଏହି ଦିନକୁ ପାଳନ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ରେ ଏହି ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ସମ୍ବୋଧନ ପୂର୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ ଲାଲ କିଲ୍ଲାରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥାନ୍ତି ସେତେବେଳେ ଗର୍ବରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଛାତି ଚଉଡା ହୋଇଯାଇଥାଏ ।

ତେବେ କାହିଁକି ଅଧୁରା ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲା ବିନା ସ୍ୱାଧୀନତାର ସୁଆଦ । ଜାଣନ୍ତୁ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି କଥା

ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ : 

• ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲା ମୋଗଲ୍ ବାଦଶାହା ଶହାଜାହାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୬୩୯ରେ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ।

• ଏହି ମହାନ୍ କିଲ୍ଲା ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟରେ ନିଜ ନାଁ ସାମିଲ୍ କରିଛି ।

• ଏହି କିଲ୍ଲା ଲାଲ୍ ସାଣ୍ଡଷ୍ଟୋନରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲା କୁହାଯାଏ ।

• ଦିଲ୍ଲୀର ସପ୍ତମ ମୁସଲମାନ୍ ନଗର ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲା ।

• ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲା ଯମୁନା ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

• ପାରସୀ, ୟୁରୋପୀୟ ଏବଂ ଭାରତୀୟ କଳାର ସମାବେଶ ହେଉଛି ଏହି କିଲ୍ଲା ।

• ୮ଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଏହି କିଲ୍ଲା । ଯାହାର ନାଁ ହେଉଛି ନକ୍କରଖାନ୍ନା, ଦିୱାନ୍ – ଏ -ଆମ୍, ନହର୍ – ଏ – ବହିସ୍ତ, ଜନାନା, ଖାସ୍ ମହଲ୍, ଦିୱାନ – ଏ – ଖାସ୍, ମୋତି ମସଜିଦ୍ ଏବଂ ହୟାତ ବଖ୍ସ ବାଗ୍ ।

ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଥମ ଥର ଉଡାଇଥିଲେ ତ୍ରିିରଙ୍ଗା :

• ଦିଲ୍ଲୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସ୍ମାରକ ହେଉଛି ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲା ।

• ଦେଶର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ୍ ନେହରୁ ପ୍ରଥମ ଥର ଏଠାରେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ଉଡାଇଥିଲେ । ଆଉ ସେବେଠାରୁ ଚାଲିଆସିଛି ଏହି ପ୍ରଥା ।

• ୧୮୫୭ର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ସଂଗ୍ରାମ ପରେ ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲା ବ୍ରିଟିଶ୍ ସେନାର କବଜାକୁ ଆସିଥିଲା । ଏହାକୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସେନାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସଂଗ୍ରାମ ପରେ ବାହାଦୁର ଶାହା ଜାଫରଙ୍କ ଉପରେ ମାମଲା ଚାଲିଥିଲା । ଏହିଠାରେ ହିଁ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୫ରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଆର୍ମିର ତିନି ଜଣ ଅଫିସରଙ୍କୁ କୋର୍ଟ ମାର୍ସଲ୍ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହି କିଲ୍ଲାକୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ନେଇଥିଲା । ପରେ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୩ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଦେଇଥିଲେ ।

• ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୦ରେ ଲସ୍କର–ଏ– ତୋଏବାର ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ଏହି ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଦୁଇ ଜଣ ସୈନିକ ଏବଂ ଜଣେ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଥିଲା । ସମୟ ଥିଲା ଏଠାରେ ୩୦୦୦ ଲୋକ ବସିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହା ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ବନିଯାଇଛି , ଯାହାକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବିଦେଶରୁ ଲୋକଙ୍କ ସୁଅ ଛୁଟେ ।

## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
*Delhi Tourism | Red Fort 

ଶ୍ରେଣୀ:ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ
କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ

## ଯୁଦ୍ଧ ଘଟଣା
## ଆଧାର
 https://en.wikipedia.org/wiki/1999_Kargil_Conflict 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ଲଢିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ
ନାଳନ୍ଦା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

**ନାଳନ୍ଦା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ**, ବିହାର ରାଜ୍ୟର ନାଳନ୍ଦା ନିକଟସ୍ଥ ରାଜଗିରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ବୌଦ୍ଧବିହାର, ଏହାର ପରିସରରେ ନାଳନ୍ଦା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ। 

## ଇତିହାସ
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
*Official website
*Reviving Nalanda University: A vision by Amartya Sen
*Nalanda - Tentative Lists at UNESCO World Heritage Centre

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
*Master plan for reviving Nalanda University
*Bureaucratic hurdles delaying Nalanda varsity
*China voices backing for Nalanda project as board meets in Beijing

ଶ୍ରେଣୀ:ବିହାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
ସଂଯୁକ୍ତ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଗଠବନ୍ଧନ

thumb|ଉପା ଅଧକ୍ଷ ଶ୍ରୀମତି ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି.

## ବର୍ତ୍ତମାନର ସଦସ୍ୟ
* Indian National Congress | ଭାରତ(206 ସାଂସଦ)
* ରାଷ୍ଟ୍ରିୟବାଦି କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟି | ମହାରାଷ୍ଟ୍ର(୯ ସାଂସଦ)
* ରାଷ୍ଟିୟ ଲୋକ ଦଳ | ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ (୫ ସାଂସଦ)
* ଜାତୀୟ କନଫରେନ୍ସ | ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର (୩ ସାଂସଦ)
* Indian Union Muslim League | କେରଳ (୩ ସାଂସଦ)
* କେରଳ କଂଗ୍ରେସ | କେରଳ (1 ସାଂସଦ)
* Sikkim Democratic Front | Sikkim (୧ ସାଂସଦ)
* ସର୍ବ ଭାରତୀୟ ସଂୟୁକ୍ତ ଗଣତାନ୍ତୀକ ମୋର୍ଚ୍ଚା (୧ ସାଂସଦ)
* ଝାରଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତି ମୋର୍ଚା | ଝାରଖଣ୍ଡ 

### ବାହାରି ସହାୟକ
* ସମାଜବାଦି ପାର୍ଟୀ | ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ: (୨୨ ସାଂସଦ)
* Bahujan Samaj Party | ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ: (୨୧ ସାଂସଦ)
* ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ | ବିହାର: (୩ ସାଂସଦ)

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଲୋକ ଦଳ

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୈତିକ ଦଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି
ଲୋକ ସଭା

ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ **ଲୋକ ସଭା**, ଭାରତର ଦ୍ୱିଗୃହ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ । ଲୋକ ସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମିକ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲୋକ ସଭା ଭଙ୍ଗ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ପଦବୀରେ ରହିଥାନ୍ତି । ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକ ସଭା କକ୍ଷରେ ଏହାର ଅଧିବେଶନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ଏଠାରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ୫୪୩ ଜଣ ସାଂସଦ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି।

## ଇତିହାସ
ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ।

## ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ହିସାବରେ ସିଟ ସଂଖ୍ୟା
## ଲୋକ ସଭା  ଓ  ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* Lok Sabha website
* Description of Lok Sabha on website of Parliament of India

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ
ବାଇଚଢେଇ

**ବାଇ ଚଢ଼େଇ** ପ୍ୟାସାରାଇନ ପକ୍ଷୀସମୁଦାୟର ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସୁଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ଚଢ଼େଇ, ଯାହାର ଅକାର ଛୋଟ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଚଢ଼େଇ ତା'ର ସୁନ୍ଦର ବସା ତିଆରି କରିବା ଶୈଳୀ ପାଇଁ ଅଧିକ ପରିଚିତ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ଲର୍ଡ଼ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ

ଲର୍ଡ ମାଉଣ୍ଟବେଣ୍ଟେନ ଭାରତର ଶେଷ Viceroy। ତାଙ୍କ କାର୍ୟକାଳ 12 February 1947 – 15 August 1947 ଜାଏଁ ଥିଲା।
ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ

**ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ** ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାପୀ ଯୁଦ୍ଧ ଯାହାକି ଇଉରୋପ ମହାଦେଶରେ କେନ୍ଦ୍ରିଭୂତ ହୋଇଥିଲା ଏହା ୨୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୧୪ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୧୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୮ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା ।ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଇଉରୋପର ୭୦ ଅୟୁତରୁ ଅଧିକ ମିଲିଟାରୀ ସେନା ଭାଗନେଇଥିଲେ । ଏଥିରେ 9 ଅଯୁତ ସେନା ଓ ୭ ଅଯୁତ ସାଧାରଣ ଜନତା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଇତିହାସର ଗୋଟିଏ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଥିଲା।ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥନୈତିକ ମହାଶକ୍ତିମାନେ ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ ମେଣ୍ଟ କରିଥିଲେ । ଗୋଟେ ମେଣ୍ଟରେ ଥିଲେ ଇଂଲଣ୍ଡ ,ଫ୍ରାଣ୍ସ ଏବଂ ଋଷିଆ ଓ ସେମାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିଲେ ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ହଙ୍ଗେରୀ ଓ ଇଟାଲୀ । ଏଥିରେ ବହୁ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା ।

ଶ୍ରେଣୀ:ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ
ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତୀକ

## ରାଜ୍ୟ

File:Seal of Assam.png|ଆସାମ
File:File:This is seal of Govt of Andhra Pradesh Which is nessary to add in the Emblem of Indian states.jpg|ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ
File:Seal of Bihar.jpg|ବିହାର
File:Government Of Gujarat Seal In Gujarati.png|ଗୁଜରାଟ
File:Seal_Of_Goa.png|Goa
File:Seal of Jammu and Kashmir color.png|ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର

File:Seal of Karnataka.svg|କର୍ଣ୍ଣାଟକ

File:Logo Govt Maharashtra.png|ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
File:Seal of Manipur.svg|ମଣିପୁର
File:Seal_of_Meghalaya.svg|ମେଘାଳୟ
File:Seal of Mizoram.svg|ମିଜୋରାମ
File:Seal_of_Orissa.gif|ଓଡ଼ିଶା
File:Seal of Punjab.gif|ପଞ୍ଜାବ
File:Seal_Of_Rajastan.jpg|ରାଜସ୍ଥାନ
File:Seal of Sikkim color.png|ସିକିମ
File:TamilNadu Logo.svg|ତାମିଲନାଡୁ
File:Seal of Tripura.svg|ତ୍ରିପୁରା
File:Seal of Uttar Pradesh.png|ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ
File:File:Seal of West Bengal.jpg|ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ

## କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ

File:Emblem of India.svg|ଆଣ୍ଡମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ
File:Seal of Chandigarh.png|ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼
File:Seal of Dadra and Nagar Haveli.svg|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ
File:Seal of Daman and Diu.svg|ଡାମନ ଓ ଡିଉ
File:Seal of Puducherry.svg|ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ
File:Emblem of India.svg|ଦିଲ୍ଲୀ

## ଆଧାର
* India at National Arms and Emblems
କେ. ଆର. ନାରାୟଣନ

**କୋଚେରିଲ୍ ରମଣ "କେ. ଆର." ନାରାୟଣନ୍** (27 ଅକ୍ଟୋବର 1920 – 9 ନଭେମ୍ବର 2005) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, କୂଟନୀତିବିଦ୍, ବୁଦ୍ଧିଜୀବି, ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଥିଲେ, ଯିଏ ୧୯୯୨ ରୁ ୧୯୯୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ୧୯୯୭ ରୁ ୨୦୦୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
କେ. ଆର୍. ନାରାୟଣନ୍ ପେରୁମ୍ଥାନମ୍, ଉଝାଭୂରରେ ପାପ୍ପିୟାମ୍ମା (ପୁନ୍ନାଥ୍ଥୁରଭେଟ୍ଟିଲ୍ ପରିବାରର) ଏବଂ କୋଚେରିଲ୍ ରାମନ୍ ବୈଦ୍ୟର (କୋଚେରିଲ୍ ପରିବାରର) ସପ୍ତ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚତୁର୍ଥ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ଆୟୁର୍ବେଦ ଭାରତୀୟ ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଣାଳୀର ଜଣେ ପ୍ରାକ୍ଟିସନର୍ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଇଭଉଣୀମାନେ ଥିଲେ— ବାସୁଦେବନ୍, ନୀଳକଣ୍ଠନ୍, ଗୌରୀ, ଭାସ୍କରନ୍, ଭାର୍ଗବୀ ଏବଂ ଭାରଥୀ। ମାଛଧରା, ନୌକାନିର୍ମାଣ ଓ ସମୁଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ସହ ଜଡିତ ପରଭର୍ ଜାତିର ସଦସ୍ୟ ଥିବା ତାଙ୍କ ପରିବାର ଗରିବ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ସମ୍ମାନିତ ଥିଲେ।

ନାରାୟଣନ୍ ତାଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷା ଉଝାଭୂରରେ ସରକାରୀ ଲୋଅର୍ ପ୍ରାଇମେରୀ ସ୍କୁଲ୍, କୁରିଚିଥନମ୍ (୫ ମଇ ୧୯୨୭ରେ ଭର୍ତ୍ତି) ଏବଂ ଆୱର୍ ଲେଡି ଅଫ୍ ଲୋର୍ଡସ୍ ଅପର୍ ପ୍ରାଇମେରୀ ସ୍କୁଲ୍, ଉଝାଭୂର (୧୯୩୧–୩୫)ରେ କରିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୧୫ କିଲୋମିଟର ଦୂର ସ୍କୁଲ୍କୁ ଧାନବିଲ ମଧ୍ୟରେ ପାଦରେ ଚାଲିଚାଲି ଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଳ୍ପ ଶୁଳ୍କ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରୁନଥିଲେ। ଶୁଳ୍କ ବକାୟା ଥିବାରୁ ସେ ପ୍ରାୟସଃ କ୍ଲାସ୍‌ରୁ ବାହାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ପାଠ ଶୁଣୁଥିଲେ। ପରିବାର ପାଖରେ ପୁସ୍ତକ କିଣିବା ପାଇଁ ଟଙ୍କା ନଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ କେ. ଆର୍. ନୀଳକଣ୍ଠନ୍, ଯିଏ ଶ୍ଵାସରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିବାରୁ ଘରେ ରହୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ପୁସ୍ତକ ଧାର ନେଇ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନକଲ କରି ନାରାୟଣନ୍‌କୁ ଦେଉଥିଲେ। ସେ ସେଣ୍ଟ୍ ମେରୀ’ସ୍ ହାଇ ସ୍କୁଲ୍, କୁରାଭିଲାଙ୍ଗାଡ଼ (୧୯୩୬–୩୭)ରୁ ମାଟ୍ରିକୁଲେସନ୍ କରିଥିଲେ (ଏହାପୂର୍ବରୁ ସେ ସେଣ୍ଟ୍ ଜନ୍ସ୍ ହାଇ ସ୍କୁଲ୍, କୁଥାଟ୍ଟୁକୁଲମ୍ (୧୯୩୫–୩୬)ରେ ପଢ଼ିଥିଲେ)। ସେ ଟ୍ରାଭାଙ୍କୋର୍ ରାଜପରିବାରର ଏକ ବୃତ୍ତି ସହାୟତାରେ ସି. ଏମ୍. ଏସ୍. କଲେଜ୍, କୋଟ୍ଟାୟମ୍ (୧୯୩୮–୪୦)ରୁ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

ନାରାୟଣନ୍ ଟ୍ରାଭାଙ୍କୋର୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (୧୯୪୦–୪୩) (ବର୍ତ୍ତମାନର କେରଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)ରୁ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ବି.ଏ. (ଅନର୍ସ) ଏବଂ ଏମ୍.ଏ. ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ (ଏହିପରି ଟ୍ରାଭାଙ୍କୋରରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ସହିତ ଏହି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଦଳିତ ହୋଇଥିଲେ)। ପରିବାର ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବାରୁ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଇ କିଛି ସମୟ *ଦି ହିନ୍ଦୁ* ଓ *ଦି ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ* ପତ୍ରିକାରେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ (୧୯୪୪–୪୫)। ଏହି ସମୟରେ ସେ ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ୧୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୪୫ ତାରିଖରେ ବମ୍ବେରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ଦାଶ

ପଣ୍ଡିତ ସୂର୍ଯନାରାୟଣ ଦାଶ (୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୮ - ୧୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୮୨) ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ, ଐତିହାସିକ, ଗବେଷକ ଓ ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି । ୧୯୦୮ ମସିହାରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦଶରଥପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ପିତା ବାଲୁକେଶ୍ୱର ଦାଶ ଓ ମାତା କ୍ଷିତି ଦେବୀ ।
## ଶିକ୍ଷା
ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ୧୯୪୬-୪୭ରେ ଘରୋଇ ଭାବେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ୟୁନାଇଟେଡ଼ ପ୍ରେସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ୧୯୩୧ରୁ ୧୯୪୪ ଯାଏଁ କାମ କରିଥିଲେ । ସେ ଉତ୍କଳ ଜର୍ଣ୍ଣାଲିଷ୍ଟ ଆସୋସିଏସନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ୧୯୪୫ରୁ ୧୯୬୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ସଭାପତି ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ । 
## ରଚନାବଳୀ
* ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ (୧୯୭୬)
* ଦେଶପ୍ରାଣ ମଧୁସୂଦନ (୧୯୭୧)
* ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ତତ୍ତ୍ୱ (୧୯୬୬)
* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ, (୪ଟି ଭାଗରେ ପ୍ରକାଶିତ- ୧୯୬୩, ୧୯୬୫ ଓ ୧୯୬୬) 
* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପରିଚୟ
* ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, (୧୯୬୬)
* ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ
* ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା, ୧୯୬୯
* ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଇତିହାସ
* କବିବର ରାଧାନାଥ ଓ ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ
* ଓଡ଼ିଶାରେ ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର ଝଲକ
* ରାଜା ରାମମୋହନ ରାୟ
* ଶ୍ରୀ ରାମାନୁଜ ଚରିତ
* ଶ୍ରୀ ନିମ୍ବାର୍କ
* The Temple of Jagannath
* The History of Greater Orissa

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ମୂଳ ରଚନା), ୧୯୬୭-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ ବହି ନିମନ୍ତେ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା, ୧୯୭୮

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ମାନବ ଶରୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକର ଅନୁପାତ

ମାନବ ଶରୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକର ଅନୁପାତ

ମାନବ ଶରୀର ହେଉଛି ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକ ଓ ଯୌଗିକର ଏକ ମିଶ୍ରଣ । ଜଣେ ୭୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ବିଶିଷ୍ଟ ମଣିଷ ଶରୀରରେ ମୌଳିକ ପଦାର୍ଥ ଗୁଡିକର ଅନୁପାତ ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।

ଶ୍ରେଣୀ:ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ
ମମତା ବାନାର୍ଜୀ

**ମମତା ବାନାର୍ଜୀ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତ୍ରୀ ଯିଏକି ୨୦୧୧ ମସିହାଠାରୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ ଅଛନ୍ତି । ସେ ୧୯୫୫ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୫ ତାରିଖରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ଗୈାରବ ଲାଭ କରିଥିଲେ |

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ମମତା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ଗଠନ କରିଥିଲେ । 
## ସକ୍ରିୟ ଆନ୍ଦୋଳନ 
ବାମପନ୍ଥୀ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସିଙ୍ଗୁରଠାରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଟାଟା ନାନୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଚାଷ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣକୁ ବିରୋଧ କରି ମମତା ବେଶ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରି ସେ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମଧ୍ୟ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ । ଶେଷରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ  
ବାମପନ୍ଥୀ ସରକାର ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଲସି

**ଲସି** (ପଞ୍ଜାବୀ: ਲੱਸੀ/لسی, ସିନ୍ଧି: لسي, ଉର୍ଦ୍ଦୁ: لسی, ମରାଠୀ: लस्सी, ଗୁଜରାଟୀ: લસ્સી, ବଙ୍ଗଳା: লাস্যি, ପାସ୍ତୋ: شوملې‎)  ଗୋଟିଏ ଜନପ୍ରିୟ, ପରମ୍ପରାଗତ, ଦହି ଥିବା ପାନୀୟ । ଏଥିରେ ଦହି, ଜଳ, ମସଲା ଓ ବେଳେ ବେଳେ ଫଳ ମିଶାହୋଇ ତିଆରି ହୁଏ । ପରମ୍ପରାଗତ ଲସିରେ ଲୁଣ ଓ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ଜୀରା ମିଶାଯାଏ । ମିଠା ଲସିରେ ମସଲା ନ ମିଶେଇ ଚିନି, ଫଳ ମିଶାଯାଏ ।  
ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦହି ସହ ମହୁ ମିଶାଯାଏ । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଲସିରେ ଦୁଧ ମିଶାଯାଏ ଓ ଉପରେ ପତଳା ରାବିଡି ସ୍ତର ରଖାଯାଏ । ଖରା ପାଗରେ ଲସି ସହ ବରଫ ମିଶେଇ ଦ୍ୱିପ୍ରହର ଭୋଜନ ପରେ  ପିଆଯାଏ । ଝାଡା ବାନ୍ତି (Gastro-enteritis) ହେଲେ ଲସିରେ ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ ମିଶେଇ ଗ୍ରାମୀଣ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । 
## ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଲସି 
### ପରମ୍ପରାଗତ ସାମାନ୍ୟ ମିଠା ବା ଲୁଣିଆ ଲସି 
ଉତ୍ତର ଭାରତ ତଥା ପଞ୍ଜାବରେ ଏହି ଲସି ଅତି ସାଧାରଣ । ଦହି ସାଥିରେ ପାଣି, ଚିନି ଓ ସ୍ୱାଦ ଅନୁସାରେ ମସଲା ମିଶାଯାଏ । ଚିନି ବଦଳରେ ଲୁଣ ମିଶେଇଲେ ଲୁଣିଆ ଲସି କୁହାଯାଏ । 
### ମିଠା ଲସି 
ମିଠା ଲସିରେ ଚିନି, ;;ଗୋଲାପ ଜଳ'' କିମ୍ବା ଲେମ୍ବୁ ରସ, ଷ୍ଟ୍ରବେରି (strawberry) କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଫଳ ରସ ଦିଆଯାଏ । ପାକିସ୍ଥାନର ସିନ୍ଧ ଓ ଭାରତର ଯୋଧପୁର ଓ ରାଜସ୍ଥାନରେ ସାଫ୍ରନ ଲସି ଅତି ପ୍ରିୟ ପାନୀୟ । ମାଖନ ବା ଲହୁଣୀ ଲସିରେ ଅଧିକ ଲହୁଣୀ ପକାଯାଏ । ଏହା ମିଲ୍କ ସେକ (milkshake) ଭଳି ହୁଏ । 
### ଆମ୍ବ ଲସି 
ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଆମ୍ବ ଲସି ଅତି ପ୍ରିୟ ପାନୀୟ । ଦହି, ପାଣି ଓ ଆମ୍ବ ପଳ୍ପ (Mango pulp) ମିଶେଇ ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ଚିନି ମିଶାଯାଇପାରେ ବା ନ ମିଶାଯାଇପାରେ । ଇଂଲଣ୍ଡ, ମାଲୟେସିଆ, ସିଙ୍ଗାପୁର ତଥା ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ମିଳେ । କାନାଡାରେ ଦହି, ଚିନି, କେସର, ସର, ଆଇସକ୍ରିମ ସହ ଆମ୍ବ ମିଶାଯାଏ । ଏହା ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଗିଲାସରେ ଏହା ରଖି ଉପରେ ପେସ୍ତା ସହ ଦିଆଯାଏ । 
### ଭାଙ୍ଗ ଲସି 
ଲସିରେ ଭାଙ୍ଗ ମିଶେଇଲେ ଭାଙ୍ଗ ଲସି ହୁଏ । ହୋଲି ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ପିଅନ୍ତି । ରାଜସ୍ଥାନରେ ଲାଇସେନ୍ସ ପ୍ରାପ୍ତ ଭାଙ୍ଗ ଦୋକାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଭାଙ୍ଗ ପଦାର୍ଥ ଓ ଭାଙ୍ଗ ଲସି ମିଳେ ।  
## ଛାଶ 
ଛାଶ ଏକ ଲସି ଭଳି ପାନୀୟ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଲସି ଭଳି ବହଳିଆ ନୁହେଁ ଓ ଏଥିରେ ଲହୁଣୀ ଅଂଶ କମ ଥାଏ । ଏଥିରେ ଜୀରା, ଲୁଣ ଓ ଧନିଆ ପତ୍ର ପକାଯାଏ । ସଦ୍ୟ ତିଆରି ଅଦା ଗୁଣ୍ଡ ଓ କଞ୍ଚା ଲଙ୍କା ମଧ୍ୟ ପକାଯାଏ । ରାଜସ୍ଥାନ ଓ ଗୁଜରାଟରେ ଏହା ଅତି ପ୍ରିୟା ପାନୀୟ ଓ ହଜମ ହେବା ବିଶ୍ୱାସରେ ଖାଦ୍ୟ ସହ ଖିଆଯାଏ । ଏହି ପାନୀୟକୁ କନ୍ନଡରେ ମାଜିଗେ, ମରାଠୀରେ ଟାକ, ତେଲୁଗୁରେ ମାଜିଗା, ମଲୟାଲମ ତଥା ତାମିଲିରେ ମୋରୁ ଓ ବଙ୍ଗଳାରେ ଘୋଲ କୁହାଯାଏ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଦହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଦୁଗ୍ଧ ଜାତ ପଦାର୍ଥ
ଶ୍ରେଣୀ:ନିଶାମୁକ୍ତ ପାନୀୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ପାନୀୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପାକିସ୍ଥାନୀ ପାନୀୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବୀ ଖାଦ୍ୟ
ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ ଜେନା

**ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ ଜେନା** (୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୧- ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ । 

ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ, ୧୯୪୧ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର, ରେମୁଣା ନିକଟସ୍ଥ ଉଡ଼ମ୍ବର ଗ୍ରାମର ଏକ କୃଷକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଦୁର୍ବଳତା ରହିଥିଲା  । ନିଜେ ଗଢିଥିବା, ଯାତ୍ରାଦଳରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରି,ସେ କଟକର ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୧ ବର୍ଷ ବୟସରୁ, ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ, ଗୁରୁ ଗୟାଧର ପଣ୍ଡା, ରାମସ୍ୱାମୀ, ରାମଗୋପାଳ ମିଶ୍ର, ରଘୁନାଥ ଦତ୍ତ ଓ ମାୟାଧର ରାଉତଙ୍କଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି, କଟକର କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କର ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷାର ମୂଳଦୂଆ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏହି କେନ୍ଦ୍ରରୁ ସେ କଥକ ନୃତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାତକତା ଲାଭକରିଥିଲେ । 

ଓଡ଼ିଶୀ ଅଭିନୟରେ ନିପୂଣ, ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଦେଶବିଦେଶର ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରି, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିଳ୍ପୀର ମର୍ଯ୍ୟଦା ଲାଭକରିଥିଲେ । କଟକର କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରେ, ସେ ୬ ବର୍ଷ କାଳ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ସେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଅରୁନ୍ଦଲେ କଳାକ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ଏଠାରେ ୪ ବର୍ଷ ଶିକ୍ଷାଦାନକରିବା ପରେ, ପୁଣି କଟକ ଫେରିଆସିଥିଲେ । ୧୯୮୩ ମସିହାରେ, କଟକରେ ସେ ନିଜର ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନ, *କମଳା କଳାପୀଠ* ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ସେ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୯ ମସିହାରେ, ସେ ଦିଲ୍ଲୀଯାଇ, ପ୍ରଥମେ ସେଠାର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର  ଓ ପରେ ତ୍ରିବେଣୀ କଳା ସଙ୍ଗମରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ ବେଙ୍ଗାଳୁରୁସ୍ଥିତ ପ୍ରତିମା ବେଦୀଙ୍କ *ନୃତ୍ୟଗ୍ରାମ*ରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

## ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା 
### ନୃତ୍ୟାଭିନୟ
* ପ୍ରେମ ସୂଧାନିଧୀ
* ଋତୁସମ୍ହାର
* ଋତୁରାଜ
* କଲୁରୀ ବେଣ୍ଟ 

### ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
* କନକଲତା
* ଅଦିନ ମେଘ
* ସଂସାର
* ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ
* ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୫-୮୬
* କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୮
* ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୮
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୯
* ଗୁରୁ ରଘୁନାଥ ଦତ୍ତ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୪ 

୨୦୧୬ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ ତାରିଖରେ ରମଣୀ ରଞ୍ଜନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।  

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ହାର୍ଟବ୍ଲିଡ଼

**ହାର୍ଟବ୍ଲିଡ଼** ଏକ OpenSSL ନାମକ ଓପନ ସୋର୍ସ ଗୋପନୀୟ ଲାଇବ୍ରେରିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଏକ ସଫ୍ଟୱାର ବଗ । ଏହା ଅନେକ ଗୋପନୀୟ ତଥ୍ୟ ସର୍ଭର ବା ସଂକ୍ରମିତ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରୁ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ କମ୍ପ୍ୟୁଟରକୁ ପଠାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗମ । ଏଥିରେ ସଙ୍କ୍ରମିତ କୌଣସି ୱେବସାଇଟରେ ଯଦି ଜଣେ ଅଜାଣତରେ ଲଗ ଇନ କରୁଥିବେ ତାଙ୍କର ଗୋପନୀୟ ଏକାଉଣ୍ଡ ସବିଶେଷ ଯଥା ଆଗରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରେଡିଟ କାର୍ଡ଼ ଓ ବ୍ୟାଙ୍କ ସବିଶେଷ, ପାସୱାର୍ଡ଼ ଆଦି ଚୋରିହୋଇ ଚାଲିଯିବାର ଯଥେଷ୍ଟ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।

## ଇତିହାସ 
ଏପ୍ରିଲ ୭ ତାରିଖରେ OpenSSL ୧.୦.୨ର ବିଟା ସଂସ୍କରଣ (ଏକ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ସଂସ୍କରଣ) ଘୋଷିତ ହେବାବେଳେ ଏଥିରେ ଏକ ବିରାଟ ମେମୋରି ହ୍ୟାଣ୍ଡଲିଙ୍ଗ ଅସୁବିଧା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ସର୍ଭରର (କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ତଥ୍ୟଭଣ୍ଡାର)କୁ ଏକ ସଙ୍କ୍ରାମକ ହାର୍ଟବିଟ ଅନୁରୋଧ ପଠାଇ ତାହାର ତଥ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଧରିରଖିବା କ୍ଷମତା ନାଶ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ OpenSSL ଥରେ ସଙ୍କ୍ରମିତ ହେଲା ପରେ ଆଉ ହାର୍ଟବ୍ଲିଡ଼କୁ ଧରିପାରେ ନାହିଁ ଯାହା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସର୍ଭରରୁ ଚୋରି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ଧରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ଭବ କରିପକାଏ । ଯାହା ଜଣାଯାଏ ଏ ଭାଇରସ ୨୦୧୧ ଡିସେମ୍ବର ୩୧ରୁ ରହିଛି ଯାହା OpenSSLର ୧.୦.୧ ସଂସ୍କରଣର ବିତରଣ ବେଳେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ ବେଳକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପିଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଫ୍ଟୱାର ବଗ
ପାକସ୍ଥଳୀ ଘାଆ

**ପାକସ୍ଥଳୀ ଘାଆ** ବା ପିୟୁଡି, (ଇଂରାଜୀରେ **Peptic ulcer disease** or **PUD**,  **peptic ulcer** or **stomach ulcer**), କ‌ହିଲେ ପାକସ୍ଥଳୀ ବା ଅନ୍ତନଳୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ବା ଏସୋଫେଗସର ନିମ୍ନ ଭାଗର ଅନ୍ତଃସ୍ତରରେ ହେଉଥିବା ଘାଆକୁ ବୁଝାଏ । ପାକସ୍ଥଳୀର ଘାଆକୁ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ଅଲ୍‌ସର, ଅନ୍ତନଳୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ହେଉଥିବା ଘାଆକୁ ଡୁଓଡେନାଲ ଅଲ୍‌ସର କୁହାଯାଏ ।  ଏହାର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ହେଲା ପେଟର ଉପର ମଝି ଭାଗରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେତୁ ନିଦ୍ରାଭଙ୍ଗ ହୁଏ ଓ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା କିଛି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଉପଶମ ହୁଏ । ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ରୋଗୀ 'ପୋଡ଼ାଜଳା' ବା 'ସାମାନ୍ୟ କଷ୍ଟ' ହେଉଛି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ।  ଢ଼କାର ମାରିବା, ବାନ୍ତି ହେବା, ଓଜନ ହ୍ରାସ ଓ ଅରୁଚି ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ରୋଗର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ।  ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକଙ୍କର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ । ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ଅଧିକ ଏନ‌.ଏସ.ଆଇ.ଡି. ଔଷଧ ସେବନ ଯୋଗୁ ଘାଆ ହୁଏ ।  ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଉପସ୍ଥାପନ ଯୋଗୁ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଯାହା ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପି କିମ୍ବା ବେରିଅମ ସ୍ୱାଲୋ ପରୀକ୍ଷା କରି ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ।  ଏଚ. ପାଇଲୋରି ଜୀବାଣୁ ଉପସ୍ଥିତି ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତରେ ଆଣ୍ଟିବଡି, ୟୁରିଆ ବ୍ରେଥ ପରୀକ୍ଷା, ମଳରେ ଜୀବାଣୁ ଉପସ୍ଥିତି ନିମନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷା କିମ୍ବା ବାୟୋପ୍ସି କରାଯାଏ ।  ସମାନ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ ପାକସ୍ଥଳୀ କର୍କଟ, କରୋନାରୀ ହୃଦରୋଗ, ପାକସ୍ଥଳୀ ପ୍ରଦାହ ଓ ପିତ୍ତକୋଷରେ ଲିଥିଆସିସ । ଏହି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କାରକ ଯଥା ଧୂମ୍ରପାନ, ଏନ‌.ଏସ.ଆଇ.ଡି. ଓ ମଦ୍ୟପାନ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ଓ ପାକସ୍ଥଳୀରୁ ଏସିଡ ସ୍ରାବ କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।  ଏସିଡ କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରୋଟିନ ପମ୍ପ ଇନହିବିଟର (ପିପିଆଇ) କିମ୍ବା ଏଚ୨ ବ୍ଲକର ଔଷଧ ୪ ସପ୍ତାହ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ଦିଆଯାଏ । ସନ ୧୯୯୦ରେ ଏହି ରୋଗ ମୃତ୍ୟୁ ୩୨୭,୦୦୦ ଥିଲା ବେଳେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ଏହା କମିଯାଏ ୩୦୧,୦୦୦ ହୋଇଥିଲା । ପେପ୍‌ଟକ ଅଲ୍‌ସର ଛିଦ୍ର ରୋଗ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜକୁମାରୀ ହେନରିଏଟଙ୍କୁ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ପ୍ରଥମେ ୧୬୭୦ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ବାରି ମାର୍ସାଲ ଓ ରବିନ ୱାରେନ ପ୍ରଥମେ *ଏଚ ପାଇଲୋରି* ଆବିଷ୍କାର କରଥିଲେ ।

## ବର୍ଗୀକରଣ 
### ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ 
* ଡୁଓଡେନମ (Duodenum) ବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଅନ୍ତନଳୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗ 
* ଏସୋଫେଗସ୍ (Oesophagus)
* ପାକସ୍ଥଳୀ
* ମେକେଲ ଡାଇଭର୍ଟିକୁଲମ (Meckel's diverticulum)
### ଜନସନ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବର୍ଗୀକରଣ 
* ଟାଇପ ୧: ଏହା ପାକସ୍ଥଳୀ ଦେହରେ ଓ ମୂଖ୍ୟତଃ ଲେସର ବର୍ଡରର ଇନ୍‌ସାଇସୁରା ଆଙ୍ଗୁଲାରିସରେ ଦେଖାଯାଏ । ଅଧିକ ଅମ୍ଳ କ୍ଷରଣ ସହ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ନ ଥାଏ ।  
* ଟାଇପ ୨: ଉଭୟ ପାକସ୍ଥଳୀ ଦେହ ଓ ଡୁଓଡେନମରେ ଦେଖାଯାଏ । ଅଧିକ ଅମ୍ଳ କ୍ଷରଣ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥାଏ ।  
* ଟାଇପ ୩: ପାଇଲୋରିକ ଚାନେଲର ୩ ସେ.ମି. ଭିତରେ । 
* ଟାଇପ ୪: ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ(Proximal) ଗ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରୋଏସୋଫେଜିଆଲ ଅଲସର ।  
* ଟାଇପ ୫: ପାକସ୍ଥଳୀର ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ହୋଇପାରେ । ଏହା ଔଷଧ (ଆସ୍ପିରିନ) ଖାଇବାର ପରିଣାମରେ ହୁଏ । 
## ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ 
* ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା: ଉପର ପେଟର ମଝି ସ୍ଥାନରେ(Epigastric area) କଷ୍ଟ ହୁଏ । ପାକସ୍ଥଳୀ ଅଳସର ହେଲେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ଖାଇବାର ଅଧ ଘଣ୍ଟା ପରେ ବଦ ହଜମି ଲାଗେ ଭଳି ଲାଗେ । ପୋଡିଲା ଭଳି ଓ ଭୋକ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ ତାହା ଏହି ରୋଗରେ ହୁଏ ।  ଡୁଓଡେନାଲ ଅଳସରରେ ଖାଇବାର ପ୍ରାୟ ତିନି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ବା ରାତି ଅଧରେ ପେଟରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ କମିଗଲେ କଷ୍ଟ ହୁଏ ।  
* ପେଟ ଫୁଲେ ବା ପେଟ ଭର୍ତ୍ତି ହେଲା ଭଳି ଲାଗେ ।  
*  ବାରମ୍ବାର ଛେପ ଢୋକିବାକୁ ହୁଏ । 
* ବାନ୍ତି ଲାଗେ ଓ ବହୁତ ବାନ୍ତି ହୁଏ ।  
* ଭୋକ ମରିଯାଏ ଓ ଓଜନ ହ୍ରାସ ହୁଏ ।  
* ରକ୍ତ ବାନ୍ତି ହୁଏ ।  
* ମେଲିନା (Melena) ବା ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ପିଚୁ ଭଳି କଳା ଝାଡା ।  
* କ୍ୱଚିତ ଖାଦ୍ୟ ନଳୀ କଣା ହୋଇ ଛୁରୀ ମାରିବା ଭଳି ପ୍ରବଳ କଷ୍ଟ ସହ ପେରିଟୋନାଇଟିସ (Peritonitis) ହୁଏ ଓ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅପରେସନ ଦରକାର ହୁଏ । 
## ଜଟିଳତା 
* ଖାଦ୍ୟନଳୀରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ 
* ଖାଦ୍ୟନଳୀରେ କଣା ହୋଇଯିବା 
## କାରଣ 
## ଆଧାର 
 ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୧ ଅପ୍ରେଲ

## ଘଟଣାବଳୀ 
* ୧୯୩୬: ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଗଠିତ
## ଜନ୍ମ 
* ୧୮୯୧: ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଜା, ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ (ମୃତ୍ୟୁ: ୨ ଜୁନ ୧୯୭୮)
## ମୃତ୍ୟୁ 
## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
* ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* BBC: ଏହି ଦିନ
* କାନାଡାରେ ଏହି ଦିନ

ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
୪ ଅପ୍ରେଲ

## ଜନ୍ମ 
* ୧୯୬୦ &ndash; ଅରୁଣା ମହାନ୍ତି, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ, ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ
## ମୃତ୍ୟୁ
* ୧୯୨୪ &ndash; ସ୍ୱଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର (ଜନ୍ମ: ୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୬୨)
* ୧୯୪୧ &ndash; ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ (ଜନ୍ମ: ୧୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୧୦)
* ୧୯୪୧ &ndash; ଦିବାକର ପରିଡ଼ା, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ (ଜନ୍ମ: ୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୧)

## ଘଟଣାବଳୀ 
## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* BBC: ଏହି ଦିନ 
* କାନାଡାରେ ଏହି ଦିନ

ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
୭ ଅପ୍ରେଲ

## ଘଟଣାବଳୀ 
## ଜନ୍ମ 
* ୧୯୨୦- ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ରବି ଶଙ୍କର, ଭାରତ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ ସୀତାର ବାଦକ (ମୃତ୍ୟୁ: ୧୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨)
* ୧୯୩୨- ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ, ରାଜନେତ୍ରୀ 
## ମୃତ୍ୟୁ 
* ୨୦୦୪- ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର, ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ଓ ଗୁରୁ (ଜନ୍ମ: ୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୬)
## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* BBC: ଏହି ଦିନ

ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
କ୍ଲେପ୍ଟୋମାନିଆ

**କ୍ଳେପ୍ଟୋମାନିଆ**: ନିଜର କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟବହାର ବା ଅର୍ଥନୈତିକ ଲାଭ ନ ଥାଇ ଚୋରୀ କରିବାର ଅଦମନୀୟ ଇଚ୍ଛାକୁ କ୍ଳେପ୍ଟୋମାନିଆ କହନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ୧୮୧୬ ମସିହାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ମାନସିକ ବିକାର ବିଜ୍ଞାନରେ ଏହାକୁ ରିପୁ ପ୍ରଭାବ ଦମନ ଅନିୟମ (impulse control disorder) କୁହାଯାଏ । ପୁନଃପୌନିକ ଅନାହୁତ ଦଖଲ ଓ ଚୋରୀ କରିବାର ଅଦମନୀୟ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଚାପ ଚୋରୀ କରିବା ପରେ ଚାପ ମୁକ୍ତ ହେବା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ଅବଶେଷିଭ ସ୍ପେକ୍ତ୍ରମ ଡିଜଅର୍ଡର ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ।ଅନେକ ସମୟରେ ଏହି ରୋଗ ସଠିକ ଭାବେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାନସିକ ରୋଗ ଯଥା ଉଦବେଗ, ମଦ୍ୟପାନର ଫଳ ହିସାବରେ ଭୁଲ କ୍ରମେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଏହି କାରଣ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗକୁ ଅନ୍ୟ ରୋଗ ଭଳି ଭୁଲରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।  
ବିଗତ ଶହେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗର ମାନସିକ ଚିକିତ୍ସା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଔଷଧ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉଛି । ସିଲେକ୍ଟିଭ ସେରୋଟୋନିକ ରିଅପଟେକ  ଇନହିବିଟର (selective serotonin reuptake inhibitors  or SSRIs), ମୁଡଷ୍ଟାବିଲାଇଜର (mood stabilizers), ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ (antidepressants) ସହ କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି (cognitive behavioral therapy) ଦେବାରୁ ଭଲ ଉପକାର ମିଳୁଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ମାନସିକ ରୋଗ