open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଗର୍ଭାଶୟ ଗ୍ରୀବା କର୍କଟ

ପ୍ରତିଶବ୍ଦ - ଜରାୟୁ ମୁଖ କର୍କଟ, ସର୍ଭାଇକାଲ କର୍କଟ (cervical cancer)
**ଜରାୟୁ ଗ୍ରୀବା କର୍କଟ** ବା **ଗର୍ଭାଶୟ ଗ୍ରୀବା କର୍କଟ** (ଇଂରାଜୀରେ **cervical cancer**) ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଯାହା ଜରାୟୁ ଗ୍ରୀବାରୁ  (cervix) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।  ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ ।  ପରେ ହେଉଥିବା ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ ହେଉଛି ଯୋନୀପଥରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ଶ୍ରୋଣୀରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା (pelvic pain), ଯୌନ‌କ୍ରିୟା ସମୟରେ କଷ୍ଟ ।

ହାରାହାରି ୯୦ % ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାନବ ପାପିଲୋମା ଭୁତାଣୁ ବା ଏଚ.ପି.ଭି. (Human papillomavirus or HPV ) ଏହାର କାରଣ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ଏଚ.ପି.ଭି. ସଂକ୍ରମିତ ମହିଲାଙ୍କର ଏହି କର୍କଟ ହୁଏ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଜନ‌କ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଧୁମ୍ରପାନ, ଦୂର୍ବଳ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ, ଜନ୍ମ ନିରୋଧ ବଟିକା ବ୍ୟବ‌ହାର, ଅଳ୍ପ ବୟଷରେ ଯୌନ ସମ୍ଭୋଗ, ଏକାଧିକ ଯୌନ ଭାଗୀଦାରମାନଙ୍କ ନାମ ନିଆଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱଳ୍ପ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ତ‌ଥାପି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଥିବାରୁ ନିୟମିତ ପାପ ସ୍ମିଅର (Pap smear) ନେଇ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।  ଯୌନ ସମ୍ଭୋଗ ଆଦୌ ନ କଲେ, ଅଳ୍ପ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗେ କଲେ ଓ କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ରୋଗ ନ ହୋଇପାରେ । ପାପ ସ୍ମିଅର କରି ବା ଆସେଟିକ ଏସିଡ ପରୀକ୍ଷା କରି ପ୍ରାକ୍ ଜରାୟୁ ଗ୍ରୀବା କର୍କଟ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଲେ ଚିକିତ୍ସା କରି ରହି ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରାଯାଇପାରେ । କେତେ ଶୀଘ୍ର ଏହାର ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଛି, ତାହା ଉପରେ ଏହି ଚିକିତ୍ସା ଫଳାଫଳ ନିର୍ଭର କରେ । 

ପୃଥିବୀରେ ସମୁଦାୟ କର୍କଟ ରୋଗ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ସ୍ଥାନ ଚତୁର୍ଥ ଓ ମହିଳା କର୍କଟ ମୃତ୍ୟୁ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସ୍ଥାନ ଚତୁର୍ଥ । ସନ ୨୦୧୨ରେ ୫୨୮,୦୦୦ ଜରାୟୁ ଗ୍ରୀବା କର୍କଟ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୨୬୬,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପ୍ରାୟ ୭୫ % ରୋଗୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହାର ନାଟକୀୟ ଭାବେ କମିଛି । ଡାକ୍ତରୀ ଗବେଷଣା ଫଳରେ *ହେଲା* HeLa) ନାମକ ବିଖ୍ୟାତ ସେଲ ଲାଇନ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଛି ଯାହା ହେନରିଏଟ୍ଟା ଲାକ୍ସ (Henrietta Lacks) ନାମକ କର୍କଟ ରୋଗୀର ଜୀବକୋଷରୁ  ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ବନ୍ଧକନା

**ବନ୍ଧକନା**, ଓଡ଼ିଶାର କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର କଲମପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ  ଏକ ଗାଆଁ । ଏହି ଗାଆଁଟି କଳାହାଣ୍ଡି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ । 
## ଗମନାଗମନ
ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ଭବାନିପାଟଣାଠାରୁ ୬୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଶିକ୍ଷା
ଏହାର ଅନତି ଦୂରରେ  ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି। 

## ସଂସ୍କୃତି
ଏହି ଗାଆଁଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମହା ଶିବରାତ୍ରି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି   ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି   ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଆଶାରାମ

**ଅଶୁମଲ ଶିରୁମଲାନି** ଆଶାରାମ ବାପୁ ବା ବାପୁଜି ନାମରେ ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଚିତ । ୧୯୭୦ ଦଶନ୍ଧି ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଦେଶ ବିଦେଶରେ ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଅନେକ ଅନୁଗାମୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ବିବାଦୀୟ ଭାରତୀୟ  ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଗୁରୁ ଓ ଜଣେ ଆତ୍ମଘୋଷିତ ଭଗବାନ ଅଟନ୍ତି ।. ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ସଂଗଠନ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଆଖଡ଼ା ପରିଷଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଠକ ହିନ୍ଦୁ ସାଧୁଙ୍କ ତାଲିକାରେ ସେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି । ଏବେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଅଭିଯୋଗରେ ଗିରଫ ହୋଇ ସେ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗକରୁଛନ୍ତି ।

## ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ
ଆସାରାମଙ୍କ ଜନ୍ମ ସିନ୍ଧୁ ପ୍ରଦେଶର ନବାବଶାହ ଜିଲ୍ଲାର ବେରାନି ଗ୍ରାମରେ ୧୯୪୧ ମସିହା ଅପ୍ରିଲ ୧୭ ତାରିଖରେ ହେଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ପିତା ଥାଉମଲଜୀ ସିରୁମଲାନି ଜଣେ ଜମିଦାର ଥିଲେ।

କୁହାଯାଏ ଯେ ଆସାରାମଙ୍କ ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର  ଥିଲା। ଅଖଣ୍ଡ ଭାରତର ବିଭାଜନ ସମୟରେ  ସେ ନିଜ ଜନ୍ମ ଭୂମି ଛାଡି ପରିବାର ସହିତ  ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଅହମଦାବାଦ ସହରକୁ ଆସିଥିଲେ। ଥାଉମଲଜୀ ପ୍ରଥମେ ନିଜର ପରିବାରର ଭରଷ ପୋଷଣ ପାଇଁ କାଠ ଓ କୋଇଲା ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିଲେ ।

## ଆଶ୍ରମ
ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ତାଙ୍କର ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି । ଅହମଦାବାଦ, ସୁରାଟ ଓ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟମାନ ଅଛି ।

## ବିବାଦ
ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଏକ ୧୬ ବୟସୀ ବଳିକାକୁ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା । ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଥିଲା ଯେ, ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଚକ୍ରାନ୍ତ କରି ଯୋଧପୁର ନିକଟସ୍ଥ ଛିଣ୍ଡୱାରା ଆଶାରାମ ଆଶ୍ରମକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା । ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାର ପ୍ରଭାବ କାଢ଼ିବା ଆଳରେ ତାଙ୍କ ସହ ଶାରୀରିକ ଅସାଦାଚାର କରାଯାଇଥିଲା । ଚାର୍ଜସିଟରେ ଆଶାରାମ ଦୁଷ୍କର୍ମ, ମାନବ ଚୋରାଚାଲାଣ, ଏବଂ ଯୌନ ଅପରାଧ କରୁଥିବାର ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା ।

ଶୁଣାଣି ଚାଲିଥିବା ୪ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୯ ଜଣ ସାକ୍ଷଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା । ସେଥିରୁ ୩ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ଜୁନ ୨୦୧୪ରେ ଆଶାରାମଙ୍କ ଡାକ୍ତର ଅମୃତ ପ୍ରଜାପତି ଗୁଜରାଟର ରାଜକୋଟଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ତାଙ୍କର ରୋଷେଇଆ ଅଖିଳ ଗୁପ୍ତା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସାକ୍ଷୀ କୃପାଳ ସିଂହଙ୍କୁ 2014ମସିହାରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶଠାରେ ଗୁଳି ମାରି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା । ମହେନ୍ଦ୍ର ଚାବଲା ଓ ରାହୁଲ ସଚନ ଦୁଇ ଅନ୍ୟତମ ସାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ୨୦୧୫ରେ ଯୋଧପୁର କୋର୍ଟ ପରିସରରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ। 

## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜରାଟର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ‎
ମୂର୍ତ୍ତିଦେବୀ ପୁରସ୍କାର

**ମୂର୍ତ୍ତିଦେବୀ ପୁରସ୍କାର** ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନପୀଠ ଦବାରା ୧୯୮୩ରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ଆସୁଅଛି । ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ଲାଗି ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ଏହି ପୁରସ୍କାରକୁ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପରେ ଭାରତରେ ଦ୍ୱିତୀୟବଡ଼ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । 
ପୁରସ୍କାର ବାବଦରେ ୨ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା, ଏକ ମାନପତ୍ର, ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଏକ ଶାଲ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇଜଣ ଓଡ଼ିଆ  ପ୍ରତିଭା ରାୟ (୧୯୯୧) ଓ ହରପ୍ରସାଦ ଦାସ (୨୦୧୩) ମୂର୍ତ୍ତିଦେବୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି  । 
୧୯୯୧ରେ ପ୍ରତିଭାରାୟ 'ଯାଜ୍ଞସେନୀ' ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୧୩ରେ ହରପ୍ରସାଦ ଦାସ 'ବଂଶ' ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି ।୨୦୦୮ରେ ପ୍ରକାଶିତ 'ବଂଶ'ରେ ମହାଭାରତର ଆଖ୍ୟାନକୁ ଆଧୁନିକ କବିତା ଢଙ୍ଗରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଛି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରସ୍କାର
ତମାଖୁର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ତମ୍ବାଖୁର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଆଲୋଚନାରେ ଏହାର ସ୍ଥିତି, ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟ ରହିବ । ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ସିଗାରେଟ ତମ୍ବାଖୁ ବା ଟବାକୋ ଉପରେ ଏହାର ଅନୁଶୀଳନ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୁତ ହୋଇଛି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତମ୍ବାଖୁ ଅପେକ୍ଷା ଏହା ଉପରେ ଏହାର ଅଧିକ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇଛି।
ସଂସାରରେ ତମ୍ବାଖୁ ହେଉଛି ଏକ ମାତ୍ର ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ କାରକ ପଦାର୍ଥ । ହୃତପିଣ୍ଡ, କଲିଜା ଓ ଫୁସଫୁସ ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।  ଧୁମ୍ରପାନ ଯୋଗୁ ହୃଦଘାତ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ, କ୍ରନିକ ଅବ୍‌ସ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ୍ ପଲ୍‌ମୋନାରି ଡିଜିଜ (ପୂର୍ବେ ଏମ୍ଫିସେମା ଓ କ୍ରନିକ ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍ କୁହାଯାଉଥିଲା), ସ୍ୱର ପେଟିକା, ପାଟି ଓ ଅଗ୍ନାଶୟରେ କର୍କଟ ରୋଗ ହୁଏ । ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଓ ରକ୍ତନଳୀ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ଏହା ଯୋଗୁ ହୁଏ । କେତେ ସମୟ ଧରି ଓ କେତେ ସଂଖ୍ୟକ ଧୁମ୍ରପାନ ହେଉଛି ତାହା ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ନିର୍ଭର କରେ । ଅଳ୍ପ ବୟସରୁ ଆରମ୍ଭ ଓ ସିଗାରେଟରେ ଥିବା ଟାର ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ବଢ଼େଇ ଦିଏ । ଧୁମପାୟୀଙ୍କ ନିକଟରେ ରହି ଧୁଆଁ ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ସବୁ ବୟସ ନିମନ୍ତେ କ୍ଷତି କାରକ ହୁଏ । ଏହାକୁ ସେକଣ୍ଡ ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଧୁମ୍ରପାନ କହନ୍ତି । ଅବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମିଳୁଥିବା ସିଗାରେଟରେ ଟାର ଅଧିକ ଥାଏ ଓ ଏଥିରେ ଫିଲ୍‌ଟର ନ ଥିବାରୁ ଅଧିକ ସଂଙ୍କଟ ଜନକ ହୁଏ। 
ଡବ୍ଲ୍ୟୁ,ଏଚ.ଓ. ହିସାବରେ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ୫.୪ ନିୟୁତ ଓ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦିରେ ୧୦୦ ନିୟୁତ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟର ଫର ଡିଜିଜ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଆଣ୍ଡ ପ୍ରିଭେନ୍‌ସନ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ ତମ୍ବାଖୁ ହେଉଛି ଏକକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ପ୍ରତିରୋଧକ ଓ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ"। ଅନେକ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଓ ବିକ୍ରି ଉପରେ ଅଙ୍କୁଶ ଓ ସତର୍କ ବାର୍ତ୍ତା ମାଧ୍ୟମରେ ତମ୍ବାଖୁ ବ୍ୟବହାର ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । 
ଧୁମ୍ରରେ ଥିବା କର୍କଟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ପାଇରୋଲାଇଟିକ ପଦାର୍ଥ ଶରୀରରେ ଥିବା ଡି.ଏନ.ଏ. ସହ ଅନୁବନ୍ଧିତ ହୋଇ ଜିନ ମ୍ୟୁଟେସନ କରାଏ । ସିଗାରେଟ ଧୁଆଁରେ ୪୫ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଅଛି । ତମ୍ବାଖୁରେ ଥିବା ନିକୋଟିନ ଏକ ମନୋଉତ୍ତେଜକ ଓ ନିଶା ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଟେ । ଏହା ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାର ମଣିଷ ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଯାଏ । ଗର୍ଭିଣୀ ଧୁମ୍ରପାନକାରି ମହିଳାଙ୍କର ଗର୍ଭପାତ ହୁଏ, ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁର ଅକାଳ ଜନ୍ମ ହୁଏ ଓ ଶିଶୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ସଡନ ଇନ୍‌ଫ୍ୟାଣ୍ଟ ଡେଥ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁଶୀଳନରୁ ଜଣାଯାଇଛି, ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁର ମସ୍ତିଷ୍କ ଅମ୍ଳଜାନ ଅଭାବ ଚିହ୍ନି ପାରେ ନାହିଁ, ଫଳରେ ଆକସ୍ମିକ ଅମ୍ଳଜାନ ସଙ୍କଟ ହୁଏ । ଧୁମ୍ରପାନକାରୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ନ କରୁଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ନପୁଂସକତା ୮୫% ଅଧିକ ଥାଏ । ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ଥାନ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ହୁଏ ।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ବୃହଦନ୍ତ୍ର-ମଳାଶୟ କର୍କଟ

**କୋଲୋନ କର୍କଟ** (ଇଂରାଜୀରେ **Colorectal cancer**), ଅନ୍ୟ ନାମ କୋଲୋନ କର୍କଟ (ଇଂରାଜୀରେ  **colon cancer**), ରେକ୍ଟାଲ କର୍କଟ (ଇଂରାଜୀରେ **rectal cancer**) କିମ୍ବା ବାୱେଲ କର୍କଟ  (ଇଂରାଜୀରେ **bowel cancer**) ରୋଗ ବୃହଦନ୍ତ୍ରର (କୋଲୋନ) ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଏକ କର୍କଟ ରୋଗ । ଏହି ରୋଗରେ କିଛି ଜୀବକୋଷର ଅସ୍ୱାଭାବିକ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଓ ତାହାର ନିକଟ ଓ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ‌କୁ ବ୍ୟାପିବା କ୍ଷମତା ଥାଏ । ଏହି ରୋଗରେ ନିମ୍ନ ବୃହଦନ୍ତ୍ରରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇ ଝାଡ଼ାରେ ରକ୍ତ ପଡ଼େ, ଅନିୟମିତ ଝାଡ଼ା ଅଭ୍ୟାସ ବାହାରେ, ଓଜନ ହ୍ରାସ ହୁଏ ଓ ସବୁବେଳେ ଥକ୍କା ଲାଗେ ।

ଜୀବନରୀତି ଓ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ବୟସ ସ‌ହ ଅଳ୍ପ କେତେକ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଜେନେଟିକ ବିକାର ଯୋଗୁ କୋଲୋରେକ୍ଟାଲ କର୍କଟ ହୁଏ । ଖାଦ୍ୟ, ସ୍ଥୌଲ୍ୟତା ବା ମୋଟାପଣ, ଧୁମ୍ରପାନ  ଓ ଶାରୀରିକ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ସମୂହ ଏହି ରୋଗର ସଙ୍କଟାବସ୍ଥା ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । କୋଲୋନିସ୍କୋପି କଲାବେଳେ ପଲିପ ଥିଲେ ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ । ଆସ୍ପିରିନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନନ୍ ସ୍ଟିରଏଡାଲ୍ ଆଣ୍ଟିଇନଫ୍ଲାମେଟରି ଔଷଧ ଦେଇ ଏହାର ସଙ୍କଟ ଦୂର କରାଯାଇପାରେ ।  ଏହି ଔଷଧମାନଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅଧିକ ଥିବାରୁ କେବଳ ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।

ଅପରେଶନ, ରାଡିଏସନ, କେମୋଥେରାପି ଓ ଟାର୍ଗେଟେଡ ଥେରାପି ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗର ମିଶ୍ରିତ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।  ଅପରେଶନ କରି ଆରୋଗ୍ୟ କରିହେବ କି ନା, ତାହା କର୍କଟ କେତେ ଦୂର ଆଗେଇଛି ତ‌ଥା ରୋଗୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ସନ ୨୦୧୨ରେ ୧.୪ ନିୟୁତ ନୂଆ ରୋଗୀ ଆସିଥିଲେ ଓ ୬୯୪, ୦୦୦ ରୋଗୀ ମରିଥିଲେ ।  ଏହି ରୋଗ ନିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବେଶୀ (୬୫ %ରୁ ଅଧିକ) ଦେଖାଯାଏ ।  ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ

thumb|ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମର ବାହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ।
ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣୋକ୍ତ ସପ୍ତର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ମହର୍ଷି **ଅଙ୍ଗିରା**ଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରଠାରୁ ତିନିଶହ ମିଟର ଦୂର ଦୋଳମଣ୍ଡପ ସାହିରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଆଶ୍ରମ ଭିତରେ ରହିଛି ବର ଓ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ। ଏହି ବୃକ୍ଷ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଏତେ ନିବିଡ଼ ଯେ ତାହା ଗୋଟିଏ ବୃକ୍ଷର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ନୀଳାଦ୍ରୀ ମହୋଦୟର ସଂସ୍କୃତ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ବୃକ୍ଷକୁ **କାମ୍ୟବଟ** ବା *କାମନା ବୃକ୍ଷ* ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଥିବା କଳ୍ପବଟର ସମସାମୟିକ ଏହି ବୃକ୍ଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଗ୍ରନ୍ଥରେ କାମ୍ୟବଟଠାରୁ କଳ୍ପବଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିକୁ ପୁଣ୍ୟଭୂମି ବୋଲି ଧରାଯାଇଛି । ଏହି **କାମ୍ୟବଟ ବୃକ୍ଷ** ମୂଳରେ ରହିଛି ମହର୍ଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟାସ୍ଥଳୀ । ତପସ୍ୟାସ୍ଥଳୀଟି ଗଛର ଚେର ଏବଂ ଓହଳରେ ଗୁମ୍ଫାକୃତି ହୋଇଯାଇଛି । ଗୁମ୍ଫା ନିକଟରେ ତିନିଠାକୁରଙ୍କ ଏକ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀର ପଟଳ ଆକୃତିର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଢାଞ୍ଚାରେ ରହିଥିବା ଏହି ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ତିନିଠାକୁର ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ସବୁଠି ତିନିଠାକୁର ପୂର୍ବାଭିମୁଖୀ ଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ **ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୀ** । ଏହି ମନ୍ଦିରଠାରୁ ମହର୍ଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟାସ୍ଥଳୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ଅଛି। । ଭାରତର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଥିବା ସୂଚନା ନ ଥିବା ବେଳେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା ପାଉଛି । ଏହି ଆଶ୍ରମ ସହ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କ ନୀତିର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି । ଆଶ୍ରମକୁ ସୁଦର୍ଶନ ମହାପ୍ରଭୁ ବର୍ଷକୁ ଚାରିଥର ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳଆଳତି ଓ ଧୂପ ପରେ ଏଠାରେ ଆଳତି ଓ ଧୂପ ନୀତି ହୋଇଥାଏ ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ମହର୍ଷି ଅଙ୍ଗିରା ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମାନସ ପୁତ୍ର । ଋଷି ଅଙ୍ଗିରା ପରମ‌ପାବନ ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ଜ‌ହ୍ନିମୁଣ୍ଡିଆ ଛକଠାରେ ଆଶ୍ରମ ନିର୍ମାଣ କରି ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁଥିଲେ । 

## ଅବସ୍ଥିତି
ଦୋଳମଣ୍ଡପ ସାହିରେ **ରାଧାବଲ୍ଲ‌ଭ ମଠ**, **ଦାମ‌ପଡ଼ା ମଠ**, **ହଳଦିଆ ମଠ**, **ଝାଞ୍ଜିପିଟା ମଠ**, **ନବଳ ଦାସ ମଠ** ଏବଂ ***ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ*** ଆଦି ରହିଛି । ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ତିନିଶହ ମିଟର ଦୂରରେ ଏହି ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ମନ୍ଦିର
ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଆଶ୍ରମ ପରିସରରେ ପୁରାତନ ବଟ ଏବଂ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ରହିଛି । ଏହି ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱୟ ପରସ୍ପର ସ‌ହ ଏମିତି ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ଯେ, ତାହା ଗୋଟିଏ ବୃକ୍ଷ ପରି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ବୃକ୍ଷଦ୍ୱୟ ପାଖରେ ଆଶ୍ରମର ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିଙ୍କ ଏକ ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । ବଟବୃକ୍ଷର ଚେରଦ୍ୱାରା ଗୁମ୍ଫାଟି ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଛି । ଗୁମ୍ଫାଟିକୁ ଲାଗି ଏକ ପ୍ରାଚୀନ କ୍ଷୁଦ୍ରକାୟ ମନ୍ଦିରଟିଏ ରହିଛି । ସେହି ମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀର ପଟଳ ଆକୃତିର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଢାଞ୍ଚାରେ ରହିଥିବା ଏହି ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ତିନିଠାକୁର ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ସବୁଠି ତିନିଠାକୁର ପୂର୍ବାଭିମୁଖୀ ଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ **ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୀ** । ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ରୀରଘୁନାଥଙ୍କ କମନୀୟ ବିଗ୍ରହ ବିରାଜିତ । ଠାକୁରଙ୍କ ଭୋଗ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ସେଠାରେ ଏକ ରୋଷଶାଳା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ମନ୍ଦିରଠାରୁ ମହର୍ଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟାସ୍ଥଳୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ଅଛି। ।

ଗହ୍ମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏବଂ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିରରୁ ଚକ୍ରରାଜ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ଆଶ୍ରମକୁ ବିଜେ କରି ପଂକ୍ତି ଖାଇଥାନ୍ତି । ସକଳା ଭୋଗରେ *ଖଇକୋରା*, ଫଳମୂଳ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସର, ଛେନା ଓ କ୍ଷୀର ଭୋଗ କରାଯାଇଥାଏ । ଦ୍ୱିପ୍ରହରରେ ଅନ୍ନ ଭୋଗ ଲାଗିକରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
ଗର୍ବ କରିବାର କଥା

**ଗର୍ବ କରିବାର କଥା** ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଅଟେ । ଏହି ରଚନା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୨ ମସିହା ପାଇଁ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । 

## ପୁସ୍ତକ ସମୀକ୍ଷା
'ଗର୍ବ କରିବାର କଥା' ଗତ ପାଞ୍ଚଶହ ବର୍ଷର ଉତ୍କଳର ଗୌରବ ଓ ସେ ଗୌରବର ଅବକ୍ଷୟର କଥା । ଏହା ରାଜାରାଜୁଡ଼ାଙ୍କ କଥା ନୁହେଁ; ସାଧାରଣ ଚାଷୀ, କାରିଗର, ଲୁଗା ବୁଣାଳି, ନାବିକ, ବଣିକ ଓ ସାଧବଙ୍କ କଥା । ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ଗୋଟିଏ ପରିବାରର କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏ ଉପନ୍ୟାସ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ପାଞ୍ଚଶହ ବର୍ଷର ଅର୍ଥନୈତିକ ଉତ୍‌ଥାନ ପତନର କଥା ଆବିଷ୍କାର କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରେ । ଏହା ଇତିହାସ ନୁହେଁ ସତ, କିନ୍ତୁ ବହୁଦେଶର ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଓ ଲୋକକଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହା ଅଳସ ଇତିହାସର ଅଲେଖ୍ୟ ନୁହେଁ; ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବିଭବଶାଳୀ ଅଞ୍ଚଳ ଥାଇ,କୌଣସି ବେଦେଶୀ ଶାସକର ପରାଧୀନ ନ ହୋଇ, ଓଡ଼ିଶା କେବେ କାହିଁକି ଦରିଦ୍ର ହୋଇଗଲା, ସେ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଏ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟିକ ମାଧ୍ୟମଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୱେଷ କରେ । ବିଜେତା ଇତିହାସ ଲେଖେ, ସେ ଇତିହାସର ବିଜେତାକୁ ବଡ଼ କରି ଦେଖାଏ, ପରାଜିତକୁ ଉପହାସ କରେ, ସେ ବିଜେତା ଅଶୋକ ହୁଅନ୍ତୁ କି ଇଂରେଜ ହୁଅନ୍ତୁ । ଲିଖିତ ଇତିହାସ ମିଛ ହୋଇପାରେ, ଲୋକକଥା ଓ ଉପନ୍ୟାସ ଅଧିକ ସତ୍ୟାଶ୍ରୟୀ ହୋଇପାରେ ।

## ବଂଶାବଳୀ
ଏହା ଉପନ୍ୟାସରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କର ବଂଶାବଳୀ ।
650px|କେନ୍ଦ୍ର|ଉପନ୍ୟାସରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କର ବଂଶାବଳୀ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଭୋଦେଇ ଓଷା

ଭାଦ୍ରପଦ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପତି ସୋହାଗିନୀ ହେବାପାଇଁ ଏହି ଓଷା ପାଳନ କରନ୍ତି । ଏହା ଗୋଟିଏ ଅବୈଦିକ, ଅପୌରାଣିକ, ଅଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଷା । ପ୍ରାଚୀନ-ଗୁହ୍ୟ-ଯାଦୁ-ବିଦ୍ୟା ସହିତ ଏହା ସଂପର୍କିତ  ।
## ଓଷା କାହାଣୀ
ଲକ୍ଷ୍ୟଶ୍ରୀ ସାଧବର ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ସରିଗଲା । ରଜାଘର ଗନ୍ତାଘରେ ଯାହା ହୀରାଲୀଳା, ମୋତି ମାଣିକ୍ୟ, ପାଟ ପତନୀ ଥିଲା ସରିଗଲା । ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସାଧବକୁ ଡକାଇଲେ । ସାଧବକୁ କହିଲେ- “ ଗନ୍ତାଘର ଦରବ ସରିଲା । ବୋଇତ ବାଣିଜେ ଯିବୁ ।” ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଆୟୋଜନ ହେଲା । ସାଧବ ଦରିଆ ଭିତରେ ବୋଇତ ମେଲିଦେଲା । ଦୂର ଦେଶରେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଲା । ହେଙ୍ଗୁ, ଜିରା, ମରିଚଠାରୁ ପାଟ, ପତନୀ ରତ୍ନମାନ ସବୁ କିଣିଲା । ନାହା- ନଙ୍ଗଳ କାଟି ବୋଇତ ସମୁଦ୍ରେ ମେଲିଲା । ତା’ ଲେଉଟାଣି ବୋଇତ ପାଣିରେ ଦୋହଲି ଆପଣା ରାଜ୍ୟକୁ ବାହୁଡ଼ି ଅଇଲା । ଲକ୍ଷ୍ୟଶ୍ରୀ ସାଧବର ସ୍ତ୍ରୀ ଭୋଦୁଆ ଭୋଦେଇ ଓଷା କଲେ । ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଷଷ୍ଠୀ ଦିନ ଷଠୀ ଓଷା ପୂଜି ସୂତା ସାତଖିଅ ଅତୁଲରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲା । ଭାଦ୍ରବ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ସକାଳୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠି ବୁଡ଼ ପକାଇବାକୁ ଗଲା । ବିଧିମତେ ଓଷା ପୂଜାର ଆୟୋଜନ କଲା । ତାର ନଳୀ ବୋଲି ପୋଇଲିଟିଏ ଥିଲା । ସେ ତା’ ପାଖେ ପାଖେ ଥାଏ । ସାଧବାଣୀ ମହୁଲ ଦାନ୍ତକାଠିରେ ଦାନ୍ତଘସି ଦାନ୍ତକାଠି ପୋତି ଦେଇଥିଲା । ନଳୀ ତାକୁ ନେଇ ସେଥିରେ ଦାନ୍ତଘସି ବୁଡ଼ ପକାଇଲା । ଘରକୁ ବାହୁଡ଼ି ସାଧବାଣୀର ସମସ୍ତ ପୂଜା ଆୟୋଜନ ଦେଖିଲା । ସାଧବାଣୀ ସବୁ ସଜକରି ପୂଜାକୋଠିରେ ଧୂପନୈବେଦ୍ୟ ଦେଲା । କଖାରୁ ପତ୍ରରେ ସୂତା ଥୋଇଲା । ଏତିକି ବେଳେ ସାଧବର ବୋଇତ କୂଳରେ ଲାଗିଲା ବୋଲି ଖବର ପହଞ୍ଚିଲା । ବାର ବର୍ଷର ବିଚ୍ଛେଦ ପରେ ସାଧବ ଘରକୁ ବାହୁଡ଼ିଛି । ବୋଇତରେ କେତେ ଦରବ ଆଣିଥିବ । ସାଧବାଣୀ ପୂଜା ଜାଗାରେ ନଳୀ ପୋଇଲିକି ବସାଇ ଦେଇ ବୋଇତ ବନ୍ଦାଇବାକୁ ଉଠିଲା । ‘ପାଟେ ପିନ୍ଧି ପାଟେ ଉପୁରାଣ ଦେଲା । ନେତ ପିନ୍ଧିଲା । ଅର୍ଘ୍ୟଥାଳି ଧରି ଗଲା ।’ ନଳୀ ଘରେ ପଶି ଓଷା ଭୋଗତକ ଖାଇଦେଲା । ସେ ଭୋଗ ଖାଇବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସାଧବର ମନ ସାଧବାଣୀଠାରୁ ତୁଟି ଗଲା । ଆଉ ସାଧବାଣୀକୁ ପଚାରିଲା ନାହିଁ । ନଳୀକୁ ଖୋଜିଲା । ସାଧବାଣୀ ପାଇଁ ଯାହା ଆଣିଥିଲା ନଳୀକୁ ଦେଲା । ତାକୁ ଘେନି ଘରଦ୍ୱାର କଲା । ସାଧବାଣୀକୁ ପାଖ ପୂରାଇଦେଲାନାହିଁ । ଏମିତି କିଛିଦିନ ପରେ ନଳୀ ମରିଗଲା । ସାଧବଟି ନଳୀର ହାଡ଼ ବେକରେ ପକାଇ ପାଗଳ ପରି ହୋଇ ବୁଲିଲା । ଘରଦ୍ୱାର ଛାଡ଼ି କୁଆଡେ କୁଆଡେ ଗଲା । ସାଧବାଣୀ ପତିବ୍ରତା । ସେ ସ୍ୱାମୀ ପିଛା ଛାଡୁ ନଥାଏ । ସାଧବର ଦେଶାନ୍ତର କରିବାର ଦେଖି ସେ ମଧ୍ୟ ଘରଦ୍ୱାର ଛାଡ଼ି ତା’ପଛେ ପଛେ ଗଲା । ବାଟରେ ଗୋଟିଏ ମହୁଲ ଗଛ । ସେଇଠି ଭୋଦୁଆ ଭୋଦେଇ ପିଲା ସାତଟିକି ଧରି ରହୁଥାନ୍ତି । ସେଠି ସାଧବ ପହଞ୍ଚିଲା । ନଳୀର ହାଡ଼ କଳସୀକୁ ଗଛରେ ଟାଙ୍ଗିଦେଇ ପୋଖରୀକୁ ପାଣି ପିଇବାକୁ ଗଲା । ସାଧବାଣୀ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ସାଧବକୁ ନଦେଖି କାନ୍ଦି ବୋବେଇ ହୋଇ ଗଛ ଉପରେ ଆଉଜି ଗଲା । ସେ ଆଉଜିବା ମାତ୍ରେ ଭୋଦୁଆ, ଭୋଦେଇକୁ ଛାତିରୁ ଉଠାଇ ନେଲା । ଭୋଦେଇ କହିଲା- “କେତେ ଯୁଗ ହେଲାଣି ପିଲା ସାତଟିକୁ ଧରି ତୋ ବୁକୁରେ ପଡ଼ିଛି । ଆଜି ଉଠିବାକୁ କହୁଛୁ ?” ସେ ଭାବିଲା କୋଉ ଅଲକ୍ଷଣୀ ସେ ଗଛମୂଳକୁ ଆସିଛି । ଭୋଦୁଆ, ସାଧବାଣୀର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କହିଲା – “ ସେ ଯଦି ଏବେ ଗଛରେ ଟଙ୍ଗା ହୋଇଥିବା ହାଡ଼-କଳସୀଟି ଫିଟାଇ ନେବ । ପାଣି ପୋଖରୀରେ ପୋତି ସାତଖଣ୍ଡି ହାଡ଼ ପାଣି ପଦ୍ମକରି ହାତରେ ଧରିବ, ନଳୀ ହାଡ଼ ଗୋଳି ପିଇବ, “ ନଳୀ ସୋହାଗ ମତେ ଅସୁ ମୋ ଦୋହୀ ନଳୀରେ ପଶୁ” କହି ସେ ପାଣି ପଦ୍ମକୁ ପିଇବ ତେବେ ତାର ଭାଗ୍ୟ ଲେଉଟିବ ।” ସାଧବାଣୀ ଦୁର୍ଗାମାଧବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲା ସେପରି କଲା । ସାଧବ ସେହି ପୋଖରୀ କୂଳକୁ ଆସି ପାଣି ପିଇବାକୁ ଆସି ଗୋଟିଏ ତୁଠରେ ପାଣି ପିଉଥିଲା । ସାଧବାଣୀ ଅନ୍ୟ ତୁଠରେ ପଶି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲା । ତାହାପରେ ସାଧବ ସାଧବାଣୀକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଖୁସିରେ ଗଦଗଦ ହୋଇ ପଡ଼ିଲା । ସାଙ୍ଗ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ସୁଖର ଦିନ ବାହୁଡ଼ି ଆସିଲା । 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଷା
ହ୍ୱାବେଇସରସ

''''* (;, meaning "North China lizard") ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଏସିଆରୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଏହି ଡାଇନୋସରଟି କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା ।

## ଇତିହାସ
## ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
## ଟୀକା
## ଆଧାର
### ବହି ଆଧାର 
* Walters, M. & J. Paker (1995). *Dictionary of Prehistoric Life*. Claremont Books. .
* Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). *The Dinosauria, Second Edition*. University of California Press. .

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
**Huabeisaurus* in the Thescelosaurus site
**Huabeisaurus* at Dinosauria 
*at dinosaurier-web 
**Huabeisaurus'' at Dinodata.org 

ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଡାଇନୋସର
ଆମ୍‌ଟୋସରସ

'''''' (;; Kurzanov & Tumanova, 1978) ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଏସିଆରୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଏହି ଡାଇନୋସରଟି କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା ।

## ଇତିହାସ
## ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
## ଟୀକା
## ଆଧାର
### ବହି ଆଧାର
*Kurzanov, S. M., & Tumanova, T. A. 1978. [On the structure on the endocranium in some ankylosaurs from Mongolia]. Paleontol. Zh. 1978:90-96.

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଡାଇନୋସର
ପଣ୍ଡିଗାଁ

**ପଣ୍ଡିଗାଁ**, ଓଡ଼ିଶାର କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର କଲମପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ  ଏକ ଗାଆଁ । ଏହି ଗାଆଁଟି କଳାହାଣ୍ଡି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ । 
## ଗମନାଗମନ
ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ଭବାନିପାଟଣାଠାରୁ ୫୩ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଶିକ୍ଷା
ଏହାର ଅନତି ଦୂରରେ  ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି। 

## ସଂସ୍କୃତି
ଏହି ଗାଆଁଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମହା ଶିବରାତ୍ରି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି   ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି   ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଦଗ୍ଧ

**ଦଗ୍ଧ ** ଶବ୍ଦ ଚର୍ମ ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତନ୍ତୁମାନଙ୍କର ଉତ୍ତାପ, ବିଦ୍ୟୁତ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ, ଘର୍ଷଣ ବା ରାଡିଏସନ‌ଦ୍ୱାରା ଆଘାତକୁ କୁହାଯାଏ । ଗରମ ତରଳ ବା କଠିନ ପଦାର୍ଥ  କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ଫଳରେ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ । ପୃଥିବୀର ଅଧିକାଂଶ ମହିଳା ଖୋଲା ଚୁଲି ବା ବିପଦ ଜନ‌କ ରନ୍ଧା ସ୍ଟୋଭ ଯୋଗୁ ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ନ୍ତି । ଆଲକୋହୋଲିଜ୍ମ ବା ଧୁଆଁ ଏହାର ଅନ୍ୟ ସଙ୍କଟଦାୟୀ ଅବସ୍ଥା । ଆତ୍ମଘାତୀ ଦଗ୍ଧ ବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଂସା ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ହୁଏ । ଦଗ୍ଧ ଆଘାତ କିଛି ସ୍ତର ଗଭୀର ହୋଇଥିଲେ ତାହାକୁ ଆଂଶିକ ମୋଟେଇ ବା ୨ୟ ଡିଗ୍ରୀ ଦଗ୍ଧ କୁହାଯାଏ । ଏଥିରେ ଫୋଟକା ହୁଏ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ହୁଏ । କ୍ଷତ ପୂରଣ ହେବାକୁ ପ୍ରାୟ ୮ ସପ୍ତାହ ଲାଗେ ଓ କ୍ଷତ ଚିହ୍ନ (scar) ରହିଯାଏ । ସ୍ଥୁଳ ବା ସମସ୍ତ ସ୍ତର ଚର୍ମ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ତାହାକୁ ୩ୟ ଡିଗ୍ରୀ ଦଗ୍ଧ କୁହାଯାଏ ।  ଅନେକ ସମୟରେ ଏଥିରେ କଷ୍ଟ ହୁଏନି ଓ ସେ ସ୍ଥାନଟି ଶକ୍ତ ବା ସ୍ଟିଫ ହୋଇଯାଏ । ଏହା ଛାଏଁ ଶୁଖିଯାଏନି । ଚତୁର୍ଥ ଡିଗ୍ରୀ ଦଗ୍ଧରେ ଚର୍ମ ସ‌ହିତ ମାଂସପେଶୀ, ପେଶୀ ରଜ୍ଜୁ ଓ ଅସ୍ଥି ମଧ୍ୟ ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରକାର ଦଗ୍ଧରେ ଆଘାତ ସ୍ଥାନ କଳା ପଡ଼ିଯାଏ ଓ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । 

ଦଗ୍ଧକୁ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ଟିଟାନସ ଟକ୍‌ସଏଡ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଦିଆଯାଏ ।  ଏହା ଫଳରେ ୨.୯ନିୟୁତ ଲୋକ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ଓ ୨୩୮,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।  ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶ ଯେପରିକି ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଅଧିକାଂଶ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ବଡ଼ ଦଗ୍ଧ ଘାତକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ ୧୯୬୦ ପରଠାରୁ ଶିଶୁ ଓ ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ଯୁବକମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାର ଫଳାଫଳରେ ଉନ୍ନତି ହୋଇଛି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଦଗ୍ଧ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆଡମିଶନ ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୯୬% ବଞ୍ଚିଯା‌ଉଛନ୍ତି । ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ସମ ଭାବରେ ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।  ବୟସ ଓ ଦଗ୍ଧର ଆକାର ଅନୁସାରେ ଦିର୍ଘକାଳୀନ ଫଳ ନିର୍ଭର କରେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ବାଲି ତୃତୀୟା

**ବାଲି ତୃତୀୟା** ବ୍ରତ , ଭାଦ୍ରବ ମାସ  ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟା ଦିନ ହସ୍ତା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ବିବାହିତା ନାରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘ, ନିରାମୟ ଜୀବନ କାମନା କରି ଏହି ବ୍ରତ ରଖିଥାନ୍ତି । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ପତି କାମନା କରି ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି । ଅତି ନିଷ୍ଠାର ସହ ତୃତୀୟା ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ ରହିବାକୁ ହୁଏ । ଜଳସ୍ପର୍ଶ ନିଷେଧ, ଏପରିକି ଛେପ ଢୋକିବାକୁ ମଧ୍ୟ ବାରଣ କରାଯାଏ । ଏହି ବ୍ରତର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ମହାଦେବ । ମହାଦେବ ଯେପରି ଆଶୁତୋଷ ସେମିତି ବି ରୁଦ୍ର । ତେଣୁ ଏହି ବ୍ରତକୁ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କଲେ ଅନେକ ସୁଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ମା' ପାର୍ବତୀ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟୀ ଶିବଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ପାଇବା ପାଇଁ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ କଠୋର ତପ କରିଥିଲେ । ପାର୍ବତୀଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଶିବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ । ତେଣୁ ବିବାହିତା ନାରୀମାନେ ବାଲି ତୃତୀୟା ଦିନ ସକାଳେ ନଦୀ ବା ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି । ପୁଣି ଥରେ ଅପରାହ୍‌ଣରେ ସ୍ନାନ କରି ପାଣିରେ ବୁଡି ସାତ ମୁଠା ବାଲି ଆଣନ୍ତି । ସେଥିରେ ଜଳାଶୟ କୂଳରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ବା ବାଲୁଙ୍କା ପୂଜା କରନ୍ତି । ପରଦିନ ସ୍ନାନ ସମୟରେ ବାଲୁଙ୍କା ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ । ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ ପୂର୍ବକ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ବ୍ରତ ଉଦ୍‌ଯାପନ କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପର୍ବପର୍ବାଣି
କୁଜିବର ପ‌ତ୍ର

**କୁଜିବର ପ‌ତ୍ର** ‌‌‌‌ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରଥମ ଖବର କାଗଜ । ଏହା ୧୮୩୦ ଦଶକରେ ଚୌଦ୍ୱାର ନିକଟସ୍ଥ କୁଜିବର ଗାଁରେ ଥିବା କୁଜିବର ମଠର ମହ‌ନ୍ତ ସୁନ୍ଦରା ଦାସ(ସାଧୁସୁନ୍ଦର ଦାସ)ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ହାତଲେଖା ପ‌ତ୍ରିକା ଭାବରେ ବିତରିତ ହେଉଥିଲା । ସେସମୟରେ ଏପରି ହାତଲେଖା ପତ୍ରିକା ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଏକ ବିରଳ ଘଟଣା ଥିଲା । ଏହି ଖବର କାଗଜଟି ସେସମୟର ସାମାଜିକ, ଧାର୍ମିକ ଓ ଶିକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରୁଥିଲା । ଗଙ୍ଗାଧର ଷଢଙ୍ଗୀ, ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଜାଚୁକ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ  ଏହି ଖବର କାଗଜର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । 

କୁଜିବର ପ‌ତ୍ରର କେତେକ ସଂଖ୍ୟା ଲଣ୍ଡନର ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସ ପାଠାଗାର ବା ବ୍ରିଟିସ ମ୍ୟୁଜିୟମରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏହି ପତ୍ରର ସଂଖ୍ୟା ୭ ଓ ୮ରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା "ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ କର, ଚରିତ୍ରବାନ ହୁଅ, ଆଚାର ବିଚାର ଓ ନୀତି ପରାୟଣ ହୁଅ, ନିଶା ନିଷେଧ, ବୃକ୍ଷ ଛେଦନ କରନାହିଁ, ପଶୁବଧ ମହାପାପ,ଶିଶୁହତ୍ୟା କରନାହିଁ, ସର୍ବଘଟରେ ଈଶ୍ୱର ବିଦ୍ୟମାନ, ନାରୀ ହରଣ କରନାହିଁ, ମିଥ୍ୟ କୁହନାହିଁ, ଚୋରି କରନାହିଁ, କପଟତା ତ୍ୟାଗ କର, ଈର୍ଷା କରନାହିଁ, କ୍ରୋଧ ଓ ଘୁଣାଠାରୁ ଦୂରରେ ରୁହ, ଶତୁକୁ ପ୍ରେମ କର, ସୃଜନ ଓ ପରବାରକୁ ସେମ୍ଳହ କର, ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କର, କାହାରିକୁ oକ ନାହିଁ, କାହା ବିରୋଧରେ ମିଥ୍ୟ ସାକ୍ଷୀ ଦିଅନାହିଁ, ଦୁଃଖୀ ଓ ଅଭାବୀ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟକର ।" 

ମହ‌ନ୍ତ ସୁନ୍ଦରା ଦାସ, ଜଣେ ଜୀବନବାଦୀ ସମାଜସଂସ୍କାରକ ଥିଲେ । ଅଣ୍ଟାରେ ଲୁହାର ଜଞ୍ଜିରଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି କେବଳ ଏକ କୌପୀନ ପରିଧାନ କରୁଥିଲେ ।  
## ଆଉରି ଦେଖନ୍ତୁ
# ପୁରୁଣା ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ ଓ ପତ୍ରପତ୍ରିକା ତାଲିକା
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ବାଲି ଭୁଆସୁଣୀ ପୀଠ

**ବାଲି ଭୁଆସୁଣୀ ପୀଠ** ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ମା' ଭୁଆସୁଣୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର । ଏହି  ମନ୍ଦିର କେତେ ପୁରୁଣା ତାର ସଠିକ ସୂଚନା ନାହି ତେବେ ନୂଆ ମନ୍ଦିରା ୨୫ରୁ ୩୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା।

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହା କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ମହାନଦୀ ପଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ଏଠାରେ ମକର ସଙ୍କରାନ୍ତି,ଦଶହରା ଓ ପଣା ସଙ୍କରାନ୍ତିରେ  ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଭିଡ ହୋଇଥାଏ। 
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
କଥା ରାହିଛି ନିତେଇ ଧୋବଣୀ ମା'ଙ୍କୁ ନିଜ ତନ୍ତର ବଳରେ ଶୂନ୍ୟରେ ନେଇଯାଉଥିବା ବେଳେ  ସଉତୁଣୀ ପିତେଇ ନିଜ ଭକ୍ତି ବଳରେ ମା'ଙ୍କୁ ଅଥାରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ।
## ଆଧାର 
ସମାଜ  ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩। 
## ବାହାର ଆଧାର 
http://wikimapia.org/6819474/maa-bhuasuni-temple

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା
ସେପ୍ସିସ

ରକ୍ତ ପୂତିତା ବା **ସେପ୍ସିସ**, ଏକ ସଂକ୍ରମଣ ଜନିତ ଶରୀରବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଦାହ ।  **ସାଂଘାତିକ ସେପ୍ସିସ** କୁହାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ତାହାଦ୍ୱାରା ଦୂର୍ବଳ ଅଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ଥାଏ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ହୁଏ ।  ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ, ରକ୍ତ ଲାକ୍ଟେଟ୍ ଆଧିକ୍ୟ କିମ୍ବା ସ୍ୱଳ୍ପ ମୂତ୍ରତ୍ୟାଗ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହର ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ।  ଯୁକ୍ତିସମ୍ମତ ଶୀରାମାଧମ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦେବା ପରେ କୌଣସି ଉନ୍ନତି ନ ହେଲେ ସେପ୍ଟିକ୍ ସକ୍ କୁହାଯାଏ ।

ସଂକ୍ରମଣଦ୍ୱାରା ଇମ୍ମ୍ୟୁନ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସେପ୍ସିସ କରାଏ ।  ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଜୀବାଣୁ ଏହାର କାରଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କବକ ବା ଫିମ୍ପି, ଭୁତାଣୁ ଓ ପରଜୀବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର କାରଣ ହୋଇ ପାରନ୍ତି ।   ଶାରୀରିକ ପ୍ରଦାହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍(SIRS) କୃତ ମାନ‌ଦଣ୍ଡରୁ ଅତି କମ୍‌ରେ ଦୁଇଟି ହେଲେ ଏହି ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ଜନିତ ବୋଲି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।  ଆଣ୍ଟବାୟୋଟିକ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ରକ୍ତ କଲ୍‌ଚର୍ କରିବାକୁ ସୁପାରିସ୍ କରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ   ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ରକ୍ତ ସଂକ୍ରମଣ ଅନାବଶ୍ୟକ ।  ସାଂଘାତିକ ସେପ୍ସିସ୍ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଆକ୍ଟିଭେଟେଡ୍ ଡ୍ରୋଟ୍ରେକୋଗିନ୍ (Activated drotrecogin alfa) କିଛି ଉପକାରୀ ନ ଥିବା ଜଣାଯାଏ ଓ ଏହା ୨୦୧୧ ମସିହାରୁ ବଜାରରୁ କାଢ଼ି ନିଆଯାଇଛି । 

ଆଂଶିକ ଭାବେ ରୋଗର ଗମ୍ଭୀରତା ଉପରେ ଫଳାଫଳ ମୃତ୍ୟୁହାର ୩୦ % ହୋଇପାରେ, ସାଙ୍ଘାତିକ ଥିଲେ ୫୦ % ଓ ସେପ୍ଟିକ୍ ସକ୍ ଥିଲେ ୮୦ % ହୁଏ ।  ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରୁ ତ‌ଥ୍ୟ ହାସଲ ନ ହେବା କାରଣରୁ ପୃଥିବୀର ସମୁଦାୟ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଜଣାଯାଇପାରୁ ନାହିଁ ।  ଏହି ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହାର ବଢ଼ୁଛି । ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ହିପୋକ୍ରେଟଙ୍କ କାଳରୁ ଲେଖା ଅଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କୁକ୍‌କୁଟୀ ବ୍ରତ

ଭାଦ୍ର ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀଦିନ **କୁକ୍‌କୁଟୀ ବ୍ରତ** ପାଳନ ହୁଏ । ବଙ୍ଗ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହା ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ । ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ବ୍ରତ ଛୋଟନାଗପୁର ଅଞ୍ଚଳର ପାର୍ବତ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠିରୁ ଆସି କ୍ରମେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । କୁକ୍ କୁଟୀ ସେହିମାନଙ୍କର ଦେବୀ । ପୂର୍ବକାଳର ବହୁ ଅହିନ୍ଦୁ ଦେବୀଙ୍କ ପରି, ସେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ବ୍ରତଟି ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ଛାଞ୍ଚରେ ଉତୁରିଛି । ଯୁଧିଷ୍ଠିର-ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆଳାପରୁ ବ୍ରତକଥା ଆରମ୍ଭ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଲୋମଶ ମୁନିଙ୍କ କଥା ଉଠାଇଛନ୍ତି । ଥରେ ସେ ପୁଣ୍ୟତପା ମଥୁରାରେ ପହଁଞ୍ଚିଲେ । ଦେବକୀ ଓ ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କର ଅଭ୍ୟର୍ଥନା କଲେ । ଦେବକୀଙ୍କର ବିଷାଦମଳିନ ମୁଖ ଦେଖି ଲୋମଶ ତାଙ୍କୁ କୁକ୍‌କୁଟୀ ବ୍ରତ କଥା କହିଲେ । ଏହିବ୍ରତ ପୂର୍ବେ ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାଜା ନହୁଷଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଓ ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମେନା ସରଯୂ ନଦୀ କୂଳରେ କରିଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଓ ମେନା ସରଯୂ କୂଳରେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ କେତେକ ରମଣୀ ସ୍ନାନ ପରେ ମଣ୍ଡଳ କାଟି ସେଥିରେ ଉମା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଆଙ୍କି ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ପୂଜା ସାରି ହାତରେ ରକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଡୋରକି ବାନ୍ଧିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଓ ମେନା ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରତଫଳ ଓ ପାଳନ ବିଧି ବୁଝିଲେ । ସେଦିନ ସେମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ରତ କରି ହାତରେ ଡୋରକ ବାନ୍ଧି ବାହୁଡ଼ିଲେ । ତା’ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଗର୍ବରେ ଡୋରକ ପିନ୍ଧିଲେ ନାହିଁ । ମେନା ମଧ୍ୟ ବ୍ରତ ଭୁଲିଗଲେ । ଫଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ମର୍କଟୀ ଓ ମେନା କୁକ୍‌କୁଟୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ହେଲେ । କିନ୍ତୁ ମେନା ଏହି କୁକ୍‌କୁଟୀ ଜନ୍ମରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ କଥା ମନେରଖିଥିଲେ । ତେଣୁ ସେ ମନେମନେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ । କିଛି କାଳପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟରେ ଇଶ୍ୱରୀ ନାମକ ରାଣୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ହେଲେ । ମେନା ସେହିରାଜ୍ୟର ରାଜପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନିମନ୍ଦିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ । ଏଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ନାଁ ହେଲା ଭୂଷଣା । ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ପରି ଏଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଜାତିସ୍ମର ହେଲେ । ଭୂଷଣା ବ୍ରତ ପାଳୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଆଠଟି ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ଆନନ୍ଦମୟ ଥିଲା । ଅପରପକ୍ଷରେ ଇଶ୍ୱରୀଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ । ସେ ସବୁବେଳେ ରୁଗ୍‌ଣ । ନଅ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା । ଇଶ୍ୱରୀ ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ । ଭୂଷଣା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମବେଦନାଶୀଳା ଥିଲେ । ମାତ୍ର ଇଶ୍ୱରୀ ଇର୍ଷା ପରାୟଣ ଥିଲେ । ସେ ଛଳନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ଦେଖାଇ ଭୂଷଣାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ବହୁବାର ଉଦ୍ୟମ କରିଲେ । ମାତ୍ର ଭୂଷଣାଙ୍କର ବ୍ରତ ପ୍ରଭାବରୁ ତାଙ୍କର କିଛି କ୍ଷତି ହେଲାନାହିଁ । ଦିନେ ଇଶ୍ୱରୀ ଭୂଷଣାଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଶୁଣିଲେ । ବିଧି ଅନୁସାରେ ବ୍ରତ ପାଳିଲେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ପୁଣି ସୁଖ ସମ୍ପଦ ଫେରିଲା । ମୃତବତ୍ସା ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଲୋମଶ ମୁନି ଦେବକୀଙ୍କୁ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ ପାଇଁ କହିଥିଲେ । କୁକ୍‌କୁଟୀ ବ୍ରତ ଅନ୍ୟ ବ୍ରତ ଓ ଓଷା ପରି ସକଳ ଧର୍ମ କୃତ୍ୟ । ଏଥିରେ ଉମା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ନିଉ ୟର୍କ

**ନ୍ୟୁ ୟୋର୍କ**, ଆମେରିକାର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ । ଏହା ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାର ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟାବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳ। 
## ଭୂଗୋଳ
## ଇତିହାସ
## ଅର୍ଥନୀତି
## ଗମନାଗମନ
## ଗ୍ୟାଲେରି 

Image:Central Catskills from Twin south summit.jpg|Central Catskills from Twin south summit
Image:View from Trophy Point, West Point NY, at dawn in the summertime.jpg|ଟ୍ରଫି ପଏଣ୍ଟରୁ ଦୃଶ୍ୟ
Image:One World Trade Center, Lower Manhattan NY.jpg|ୱାନ ୱାଲ୍ଡ ଟ୍ରେଡ ସେଣ୍ଟର

## ଆଧାର
## ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ
*
*

## ବାହାର ତଥ୍ୟ
;General
*
;Government
* State Government website
* Governor
* New York State Senate 
* New York State Assembly
* New York State Unified Court System
* Constitution of New York  (or see  Wikisource)

;Tourism and recreation
* I ♥ New York
* New York State Office of Parks, Recreation, and Historic Preservation

;Culture and history
* Dutch West Indies 1630–1975
* New York State Historical Association
* New York State Cultural Education Center 
* New York State Guide from the Library of Congress
* Over 350 Photos of Old New York City (1890–1990) 

;Maps and Demographics
* USGS geographic resources of New York
* New York State Climate Office (NOAA and Cornell University)
* New York State Fact Sheet 
* 2000 Census of Population and Housing for New York, U.S. Census Bureau
* OPENCities Monitor participant 
*

ଶ୍ରେଣୀ:ଆମେରିକା
ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗ

**ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗ** (**ପିଡି**) ବା ସକମ୍ପ ଅଙ୍ଗ‌ଘାତ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁମଣ୍ଡଳର ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବେମାରୀ ଯାହା ମଟର ସିସ୍ଟମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣମାନ: ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା (sleep), ଆବେଗ (:en:emotion) ଓ ସ୍ପର୍ଶ (sensory) ସମସ୍ୟାମାନ ଦେଖାଯାଇପାରେ ।

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ କିନ୍ତୁ ପରିବେଶ ଓ ଜେନେଟିକ କାରକମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ପରିବାରରେ କେହି ଜଣେ ଏହି ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଏହି ରୋଗ ହେବା ଆଶଙ୍କା ଥାଏ । କେତେକ କୀଟନାଶକ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ :en:head injuries ଏହି ରୋଗ ସଂକଟ ବୃଦ୍ଧି କରାଏ; ଧୂମ୍ରପାୟୀ ଓ କଫି ତ‌ଥା ଚା ପାନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏହି ସଙ୍କଟ କମ ହୁଏ । ମଧ୍ୟମସ୍ତିଷ୍କରେ (:en:midbrain) ଥିବା ସବସ୍ଟାନ୍‌ସିଆ ନାଇଗ୍ରାରେ (:en:substantia nigra) ଜୀବକୋଷମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ଏହି ରୋଗରେ ମଟର (ପ୍ରେରକ ସ୍ନାୟୁ) ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।  ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କସ୍ଥିତ ସ୍ନାୟୁମାନଙ୍କରେ ଡୋପାମିନ୍ ସ୍ୱଳ୍ପ ତିଆରି ହୁଏ ଓ ଗୁଣାତ୍ମକ ନ ଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ଲେଭୋଡୋପା ଦିଆଯାଏ ଓ ଏହା ଅକର୍ମା ହୋଇଗଲେ ଡୋପାମିନ୍ ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ ଦିଆଯାଏ । ରୋଗର ପ୍ରଗତି ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସ୍ନାୟୁ କ୍ରମଶଃ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ ଏହି ଔଷଧ ପ୍ରଭାବ କମିଯାଏ ଓ ସେହି ସମୟରେ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଡିସକାଇନେସିଆ/ ଅପ‌ପ୍ରବାହ (involuntary writhing movements) ଦେଖାଯାଏ&nbsp;। ଔଷଧ ଅକାମି ହେଲେ ମଟର ଲକ୍ଷଣ ଉପଶମ ନିମନ୍ତେ ଅପରେଶନ କରି ଗଭୀର ମସ୍ତିଷ୍କ ଉତ୍ତେଜନା (:en:deep brain stimulation) ନିମନ୍ତେ ମାଇକ୍ରୋଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋଡ ଭରି ଦିଆଯାଏ&nbsp;। ଏହି ରୋଗ ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ହୁଏ ଓ ଏହି ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧%  ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବା ପରେ ରୋଗୀର ଆୟୁଷ ପ୍ରାୟ ୭ରୁ ୧୪ ବର୍ଷ ଅଧିକ ରହେ । ଜନ ସଚେତନତା ନିମନ୍ତେ ପାର୍କିନସନ୍‌ଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଏପ୍ରିଲ ୧୧କୁ ୱର୍ଲଡ ପାର୍କିନସନ ଡେ (World Parkinson's Day) ପାଳନ କରାଯାଏ ଓ ଟୁଲିପ ଫୁଲ (:en:tulip) ଏହାର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଛି । ଜନ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ଅଭିନେତା ମାଇକେଲ ଜେ ଫକ୍ସ (:en:Michael J. Fox), ଅଲିମ୍ପିକ ସାଇକେଲ ଖେଳାଳୀ ଡେଭିସ ଫିନ୍ନି (:en:Davis Phinney) ଓ ସ୍ୱର୍ଗତ ମୁଷ୍ଟିଯୋଦ୍ଧା ମୁହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲିଙ୍କ (:en:Muhammad Ali) ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ‌ଯୋଗ୍ୟ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଟିକା

in 1955 holds two bottles of a culture used to grow polio vaccines.]]
**ଟିକା** ଏକ ଜୈବିକ ତିଆରି ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ବଢାଏ । ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁ ସହ ଟିକାର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହେ । ଏହା ଦୂର୍ବଳ ବା ମୃତ ଜୀବାଣୁରୁ, ଏହାର ବାହ୍ୟ ପ୍ରୋଟିନରୁ (Surface protein) ଓ ଏହାର ବିଷରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ଏଜେଣ୍ଟ କୁହାଯାଇ ପାରେ । ଏହି ଏଜେଣ୍ଟ ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧ ବିଭାଗକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ବାହ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ଚିହ୍ନି ଶରୀର ମନେ ରଖେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ । 
ଟିକା ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛି: ୧. ପ୍ରାକ-ରୋଗ ଟିକା ୨. ଚିକିତ୍ସା ନିମିତ୍ତ ଟିକା । ଭବିଷ୍ୟତରେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନ ହେବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାକ ରୋଗ ଟିକା ଦିଆଯାଏ । କର୍କଟ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଟିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି । 
ଏଡ଼ୱାର୍ଡ ଜେନର ୧୭୯୬ ମସିହାରେ ଟିକା ବା ଭାକସିନ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଲାଟିନ ଭାଷାରେ ଭାକା ଅର୍ଥ ଗାଈ (Latin variola vaccinia, adapted from the Latin vaccīn-us, from vacca, cow) । ଗାଈ ବସନ୍ତ ରୋଗର ଭୁତାଣୁ ନେଇ ମନୁଷ୍ୟ ବସନ୍ତ ଟିକା ଉଦ୍ଭାବନ କରି ଲୋକମାନକୁ ଟିକା ଦେଇଥିଲେ ।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* 
* WHO Vaccine preventable diseases and immunization
* The History of Vaccines, from the College of Physicians of Philadelphia
* University of Oxford Vaccinology Programme: a series of short courses in vaccinology 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଟିକା
ମେଦ ବହୁଳତା

**ମେଦ ବ‌ହୁଳତା** ବା ଓବେସିଟି ଏକ ମେଡିକାଲ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶରୀର ଚର୍ବି ଜମାହୋଇଯାଏ ଯାହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରତିକୁଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ । ମେଦ ବ‌ହୁଳତା ଥିଲେ ଅନେକ ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ଯଥା; ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ, ଡାଏବେଟିସ ୨, ଅବସ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ ସ୍ଲିପ ଆପନିଆ, କେତେକ କର୍କଟ ଓ ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ।**ମେଦ ବହୁଳତା**ର କେତେକ ପ୍ରତିଶବ୍ଦମାନଙ୍କର ନାମ: ସ୍ଥୌଲ୍ୟତା, ମେଦୋବୃଦ୍ଧି, ସ୍ଥୁଳକାୟତ୍ତ୍ୱ, ନୁଦ୍‌ବୁଦ ବ୍ୟାଧି 

ମେଦ ବହୁଳତା ହେବାର ଅନେକ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶକ୍ତିଦାୟକ ଖାଦ୍ୟ, ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମର ଅଭାବ ଓ ଜେନେଟିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । କେତେକ କେସ୍‌ରେ ଜିନ୍, ଅନ୍ତସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି ସମସ୍ୟା, ଔଷଧ ବା ମାନସିକ ବେମାରୀ ମୂଖ୍ୟ କାରଣ ହୋଇପାରେ । କେତେକ ମତରେ ଅଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ, ଏ ମତବାଦର ପ୍ରମାଣ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୁଏ ନାହିଁ । ସାଧାରଣତଃ ମେଦ ବହୁଳ ଲୋକଙ୍କର ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହୁଏ କାରଣ ଏମାନଙ୍କର ବଡି ମାସ ନିମନ୍ତେ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।

ମେଦ ବହୁଳତାକୁ ସାମାଜିକ ଓ ବ୍ୟକ୍ତଗତ ପସନ୍ଦର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ଖାଦ୍ୟ, ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଔଷଧ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନ ହେଲେ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ବେଲୁନ ବା ଅପରେଶନ କରି ପାକସ୍ଥଳୀର ଲମ୍ବ ଓ ପରିମାଣ ବା ଭଲ୍ୟୁମ କମେଇ ଦେଲେ ଶୀଘ୍ର ପେଟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗିବ ଓ ପୋଷକ ଅବଶୋଷଣ କମିଯିବ ।

ମୃତ୍ୟୁର ଏକ କାରଣ ମେଦ ବହୁଳତାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରାଯାଇ ପାରିବ । ମେଦାଳତା ଏକ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରତିରୋଧକ୍ଷମ ଅବସ୍ଥା ଯାହା ପୃଥିବୀବ୍ୟାପି ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ଓ ପିଲାଙ୍କର ରୋଗ ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି । ସନ ୨୦୧୪ରେ ୬୦୦ ନିୟୁତ ବୟସ୍କ (୧୩%) ଓ ୪୨ ନିୟୁତ ୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ୍ ପିଲାଙ୍କର ମେଦାଳତା ହୋଇଥିଲା ।ଏହା ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାଙ୍କୁ ଅଧିକ ହୁଏ । ମେଦାଳତା ଏକ କଳଙ୍କ ରୂପେ ଆଧୁନିକ ପୃଥିବୀ ବିଶେଷତଃ ପଶ୍ଚିମ ପୃଥିବୀରେ ପରିଚିତ ଯଦିଓ ଏକ ସମୟରେ ଏହା ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଜନନକ୍ଷମ (fertility) ଅବସ୍ଥା ବୋଲି ବିବେଚିତ ହେଉଥିଲା ଓ ଅଦ୍ୟାବଧି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ହେଉଛି । ସନ ୨୦୧୩ରେ ଆମେରିକାଲ ମେଡିକାଲ ଆସୋସିଏସନ ଏହାକୁ ଏକ ରୋଗ ଶ୍ରେଣୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆନ୍ନା ମଣି

**ଆନ୍ନା ମଣି** (୨୩.୦୮.୧୯୧୮ - ୧୬.୦୮.୨୦୦୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନବିତ୍ ଓ ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନବିତ୍ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ମେଟିଓରୋଲୋଜିକାଲ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ଡେପୁଟି ଡାଇରେକ୍ଟର ପଦବୀରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ସେ ମେଟିଓରୋଲୋଜିକାଲ ଯନ୍ତ୍ରିକରଣରେ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ୍ଅପୁର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ସୌର ବିକିରଣ, ଓଜୋନ ଓ ପବନ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା କରି ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । 
## ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ 
ଆନ୍ନା ମଣି ଟ୍ରାଭାଙ୍କୋରର ପିରୁମେଡୁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତା ଜଣେ ସିଭିଲ ଇଞ୍ଜିନିଅର ଥିଲେ । ପିଲା ବେଳେ ସେ ପ୍ରଭୂତ ପାଠକ ଥିଲେ । ଭାଇକୋମ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ବେଳେ ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କର୍ମ ପନ୍ଥାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ । ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ସେ କେବଳ ଖଦି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧୁ ଥିଲେ । ସେ ଡାକ୍ତରୀ ବିଦ୍ୟା ପଢିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ । ସେ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି କଲେଜରୁ ସମ୍ମାନ ସହ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ  ବି. ଏସ. ସି. ପାସ କଲେ ।

## ଜୀବନ ବୃତ୍ତି 
ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କଲା ପରେସେ ପ୍ରଫେସର ସି. ଭି. ରମଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରୁବି ଓ ହିରାର ଅପ୍ଟିକାଲ ପ୍ରପର୍ଟି ଉପରେ ଗବେଷଣା କଲେ । ସେ ପାଞ୍ଚଟି ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏମ. ଏସ. ସି. ପାସ କରି ନ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ପି. ଏଚ.ଡି. ଦିଆଯାଇ ନ ଥିଲା । ତା  ପରେ ସେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ପଢିବାକୁ ଇଂଲଣ୍ଡ ଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଇମ୍ପିରିଆଲ କଲେଜରେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ବିଦ୍ୟା ପଢ଼ିଲେ ।  ସେ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଭାରତ ଫେରି ଆସି ପୁଣେରେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ବିଭାଗରେ ଯୋଗଦାନ କାଲେ । ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଇନ୍ସ୍ତୃମେଣ୍ଟେସନ ବିଷୟରେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ସେ ଡେପୁଟି ଡାଇରେକ୍ଟର ପଦରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଦୁଇଟି ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ: The Handbook for Solar Radiation data for India in 1980 and Solar Radiation over India in 1981 । ସେ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ କେ. ଆର. ରାମନାଥନ ପଦକ ପାଇଥିଲେ 
ତାଙ୍କର୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଷ୍ଟ୍ରୋକ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେ ୧୬.୦୮.୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଥିରୁଭନନ୍ତପୁରମରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।     
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ
ହୃଦରକ୍ତନାଳୀ ରୋଗ

**ହୃଦରକ୍ତନଳୀ ରୋଗ** ବା **ସିଭିଡି** (ଇଂରାଜୀରେ **Cardiovascular disease** କିମ୍ବା **CVD**) ଏକ ରୋଗ ଶ୍ରେଣୀ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଓ ରକ୍ତନଳୀ ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।  **ସିଭିଡି** ପର୍ଯ୍ୟାୟର ରୋଗଙ୍କର ନାମ: ଇସ୍କେମିକ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ ବା **ଆଇ.ଏଚ.ଡି.** (ischemic heart disease), ସ୍ଟ୍ରୋକ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ, ରିଉମାଟିକ୍ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ (ଆର.ଏଚ.ଡି.), ଆଓର୍ଟିକ ଆନିଉରିଜ୍ମ, କାର୍ଡ଼ିଓମାୟୋପାଥି, ଆଟ୍ରିଆଲ ଫିବ୍ରିଲେସନ, ଜନ୍ମଗତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ, ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ ଓ ପେରିଫେରାଲ ଧମନୀ ରୋଗ (ପି.ଏ.ଡି.) ଇତ୍ୟାଦି ।   ଆଥେରୋସ୍କ୍ଲେରୋସିସ ରୋଗକୁ ଏହାର ସଙ୍କଟଦାୟୀ କାରକମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟ ତ‌ଥା ବ୍ୟାୟାମ ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋକି ହେବ ଓ ଧୁମ୍ରପାନ ତ‌ଥା ମଦ୍ୟପାନ ନ କରି ରୋକାଯାଇ ପାରିବ ।  ସୁସ୍ଥ ଲୋକ ଉପରେ ଆସ୍ପିରିନ ଗ୍ରହଣର ଉପକାରୀତା ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ନାହିଁ ।  ମହିଳା ୫୫ ବର୍ଷରୁ କମ ଓ ପୁରୁଷ ୪୫ ବର୍ଷରୁ କମ ଥିଲେ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର ଉପ‌ଯୋଗୀତାକୁ ୟୁ.ପି.ଏସ.ଟି.ଏଫ. (USPSTF) ସୁପାରିସ କରୁନାହାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ବୟସରେ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଉଛି ।  ସିଭିଡି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କଲେ ମଧ୍ୟ ସୁଫଳ ମିଳେ ।  ସନ ୧୯୭୦ ପରଠାରୁ ହୃଦରକ୍ତନଳୀ ରୋଗରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ବଢ଼ୁଛି ଓ ବିକଶିତ ଦେଶରେ କମୁଛି ।  ଆଇ.ଏଚ.ଡି. ଓ ସ୍ଟ୍ରୋକ ମିଶି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୮୦ % ଓ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୭୫ %  ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହେବା ଜଣାଯାଏ ।  ସିଭିଡି ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁର ହାରାହାରି ବୟସ ବିକଶିତ ଦେଶରେ ୮୦ ଥିଲାବେଳେ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ୬୮ ଅଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ରୋଗ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

**ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ** ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ । ଏହା ୧୯୩୨ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ପରେ ୧୯୬୦ରେ ନୂତନ ସୌଧକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା ।  
ସଂଗ୍ରହାଳୟଟି ୧୧ଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଯଥା : ପ୍ରତ୍ନ‌ତ‌ତ୍ୱ, ସୂତ୍ରଲିପି ଉତ୍କିରଣବିଦ୍ୟା, ମୁଦ୍ରାଶାସ୍ତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ରାଗାର, ଖନନ ଓ ଭୂବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ ବିଜ୍ଞାନ, କଳା ଓ ଶିଳ୍ପ, ସମକାଳୀନ କଳା, ପଟ୍ଟଚିତ୍ର, ନୃବିଦ୍ୟା ଓ ତାଳପ‌ତ୍ର ପୋଥି ଆଦି ।
 ୧୯୪୫ -୪୬ ବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ କୋଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଗଲା । ପରେ ଏହା ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ପଟେଲ ହଲ ଭିତରକୁ ଘୁଞ୍ଚା ଯାଇଥିଲା । ୧୯୫୭ରେ ପୁଣିଥରେ ଏହାକୁ ଇଉନିଟ ୧ରେ ଏକ କୋଠା ମଧ୍ୟକୁ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇଥିଲା ଓ ତ‌ତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପ‌ତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୬୦ରେ ଏବେକାର ପରିସରରେ ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଗ୍ୟାଲେରି 
 ମୂର୍ତ୍ତି]]
* ପ୍ରତ୍ନ‌ତ‌ତ୍ୱ
* ସୂତ୍ରଲିପି ଉତ୍କିରଣବିଦ୍ୟା
* ମୁଦ୍ରାଶାସ୍ତ୍ର
* ଶସ୍ତ୍ରାଗାର
* ଖନନ ଓ ଭୂବିଜ୍ଞାନ
* ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ ବିଜ୍ଞାନ
* କଳା ଓ ଶିଳ୍ପ
* ସମକାଳୀନ କଳା
* ପଟ୍ଟଚିତ୍ର
* ନୃବିଦ୍ୟା ଓ ତାଳପ‌ତ୍ର ପୋଥି

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
*ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ଥିବା କଳା ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓ ଗ୍ୟାଲେରି ସମୂହ
ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ନ‌ତ‌ତ୍ୱ ସଂଗ୍ରହାଳୟମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ସଂଗ୍ରହାଳୟମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ସଙ୍ଗଠନମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ସଂଗ୍ରହାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସରକାର
ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ

tests (13 April 1955)]]
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ, ଜନ ସାଧାରଣ, ସମାଜ, ଓ ନିଜସ୍ୱ ତଥା ଗୋଷ୍ଠୀ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କର ସମୁଚିତ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ, ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉନ୍ନତି ସାଧନକୁ ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କହନ୍ତି ।  ଜନସଂଖ୍ୟା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ କର୍ମାନୁସ୍ଠାନ କରାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ୟା ଅଳ୍ପ କେତେଜଣ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ହୋଇପାରେ ବା ଅନେକ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ନେଇ ହୋଇପାରେ । ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଏଚ୍.ଓ. ଅନୁସାରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଜ୍ଞା : *କେବଳ  ରୋଗ ବା ଅକର୍ମଣ୍ୟତା ନ ଥାଇ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ସାମାଜିକ ସୁସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କହନ୍ତି* ।  ରୋଗ ଅନୁଶୀଳନ, ଜୈବ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ସଂସ୍ଥା ଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗୁଡ଼ିକର ପାରସ୍ପରିକ  ପ୍ରଚେଷ୍ଟାଦ୍ୱାରା ଏହା ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ପରିବେଶ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଗୋଷ୍ଠି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଜନ ସାଧାରଣ ପଲିସି, ବିମା ଔଷଧ ଓ  ବୃତ୍ତି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଉପବିଭାଗ । 
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିରିକ୍ଷଣ,ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚକ ଓ ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବହାରଦ୍ୱାରା ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ତଥା ନିରାକରଣ, ଶାରୀରିକ ତଥା ମାନସିକ ସୁସ୍ଥାବସ୍ଥା  ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି । ହସ୍ତ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ସ୍ତନ୍ୟପାନ, ଟିକାକରଣ ଓ କଣ୍ଡୋମଦ୍ୱାରା ଯୌନ ରୋଗ ନିରାକରଣ ଇତ୍ୟାଦି ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପଦ୍ଧତି ସମ୍ପର୍କରେ କାମ କରାଯାଉଛି । 
ଏହି ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଫଳବତୀ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ବିଭାଗର ସମନ୍ୱୟ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଆବଶ୍ୟକ । ସେମାନେ ହେଲେ: ଡାକ୍ତର, ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ରୋଗ ଅନୁଶୀଳନ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ଜୈବ ପରିସଂଖ୍ୟନବିତ୍, ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନର୍ସ,ମାଇକ୍ରୋବାୟୋଲଜିଷ୍ଟ, ପରିବେଶ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଫିସର/ ଇନିସପେକ୍ଟର, ଫର୍ମାସିସ୍ଟ, ଦନ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷାକାରୀ, ପଥ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନୀ ତଥା ପୋଷକ ବିଜ୍ଞାନୀ, ପଶୁ ଚିକିତ୍ସକ, ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରୀ, ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓକିଲ, ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନୀ, ଗୋଷ୍ଠୀ ଉନ୍ନତି କର୍ମୀ ଇତ୍ୟାଦି ।  
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ: ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଡିମେନ୍ସିଆ

**ଡିମେନ୍ସିଆ** ଏକ ବୃହତ୍ ଶ୍ରେଣୀର ମସ୍ତିଷ୍କ ରୋଗ ଯାହା ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଧିରେ ଧିରେ ଚିନ୍ତା ଓ ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି କମେଇ ଦିଏ, ଏହା ଯୋଗୁ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । ଲୋକର ଚେତନ ଶକ୍ତି କମେନି ।  ଏମାନଙ୍କର ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ । ଜଣେ ରୋଗୀ ଏକାଧିକ ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇପାରେ ।  ରୋଗ ଇତିହାସ, ବୋଧଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା (:en:cognitive testing) ସ‌ହ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ ଓ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାଆଦି କରି ଅନ୍ୟ ରୋଗର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି ଦୂର କରାଯାଏ ।  ମିନି ମାନସିକ ଅବସ୍ଥ ପରୀକ୍ଷା ଏକ ସାଧାରଣ ହେଉଥିବା ବୋଧଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା । 

ଡିମେନ୍ସିଆ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ ।  ମୋଟା ମୋଟି ଅଳ୍ପ ଉପକାର ମିଳେ ।  ରୋଗୀଙ୍କର ଜୀବଚ‌ଚର୍ଯ୍ୟା ଉନ୍ନତ କରିବା ନିମନ୍ତେ କେତେ ଗୁଡ଼ିଏ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇପାରେ ।  ଡିମେନ୍ସିଆ ଯୋଗୁ ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ଗଣ୍ଡଗୋଳ ବା ସାଇକୋସିସ୍ ହେଲେ ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ୍ ଦିଆଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଉପକାରୀତା ନ‌ଗନ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ । 

ପୃଥିବୀରେ ୩୬ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗ ଧରେ ।  ଜୀବନରେ କେତେବେଳେ ହେଲେ ୧୦% ଲୋକ ଏହି ରୋଗର ଶୀକାର ହୁଅନ୍ତି ।  ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସ‌ହିତ ଏହା ସାଧାରଣ ହୋଇଯାଏ ।  ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟାର ୩ % ମଧ୍ୟରେ ୬୫ରୁ ୭୪ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଲୋକ, ୧୯ % ମଧ୍ୟରେ ୭୫ରୁ ୮୪ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି ।  ସନ ୧୯୯୦ରେ ଏହି ରୋଗରେ ୦.୮ ନିୟୁତ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବାବେଳେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ୧.୭ ନିୟୁତ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।  ଜନସଂଖ୍ୟା ଯେତେ ଅଧିକ ହୁଏ ଏହି ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ସେତେ ଅଧିକ ଓ ସାଧାରଣ ହୁଏ ।   ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ସଙ୍କଟପ୍ରଦ କାରକ ଗୁଡ଼ିକ କମିଯିବାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସ ଦଳରେ ଏହି ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା କମୁଛି ।  ବୃଦ୍ଧ ବୟସରେ ଅକ୍ଷମତାର ଏହା ଏକା ସାଧାରଣ କାରଣ ।  ଏହା ଯୋଗୁ ବାର୍ଷିକ ୬୦୪ ବିଲିଅନ୍ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର କ୍ଷତି ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।  ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକତାରୁ ଅଧିକ ଶାରୀରିକ ଓ ରାସାୟନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବାରୁ ହ୍ୟୁମାନ ରାଇଟ ଉଲ୍ଲଘଂନ ହେଉଥିବାର ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଚିହ୍ନ ଉଠେ ।  ଏହି ରୋଗୀଙ୍କୁ ସାମାଜିକ କଳଙ୍କରୂପେ (Social stigma) ଧରାଯାଉଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ

**ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ** (BoI) ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଯାହାର ପ୍ରଧାନ କାର୍ୟାଳୟ, ମୁମ୍ବାଇ , ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୧୯୬୯ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟକୃତ ହୋଇଥିବା ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ । ୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୩ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ୪୩୨୨ଟି ଘରୋଇ ଶାଖା ତଥା ଭାରତ ବାହାରେ ୫୪ଟି ଶାଖା ଅଛି ।
## ଇତିହାସ
## ଆଧାର
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
* Official website 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ
ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ

**ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ**, ଭାରତର ଷଷ୍ଠ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ । ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ପୂର୍ବତ୍ତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ନାତି। ୧୯୮୪ ମସିହା ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟାପରେ  ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ବହୁ ଜନମତଦ୍ୱାରା ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଇଥିଲେ। 
## ପରିବାର ଓ ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ
## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* A Profile
* Press Brief in 
* TERRORIST AND DISRUPTIVE ACTIVITIES (PREVENTION) ACT, 1987
*QRZ Ham Radio Callsign Database – VU2RG
*Rajiv Gandhi Memorial SEANET Convention

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର
ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ

**ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ** ଏକ ମାନସିକ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବ‌ହାର ଓ ବାସ୍ତବିକତା ବୁଝିବା ଅକ୍ଷମତା ଭଳି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ଏଥିରେ ସାଧାରଣତଃ ମିଥ୍ୟା ବିଶ୍ୱାସ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାଧାରା, ନ କୁହା କଥା ଶୁଣାଯିବା, ସାମାଜିକ ମିଳାମିଶା ଓ ଭାବୁକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି କମିଯିବା ଓ ପ୍ରେରଣା ଅଭାବ ଆଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ଲକ୍ଷଣମାନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସେ,ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ବ‌ହୁତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।

**ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ** ଏକ ଅସାଧାରଣ ମାନସିକ ବ୍ୟାଧି ଯେଉଁଥିରେ ଚିନ୍ତା ଧାରା (Thought process) ବ୍ୟାହତ ହେବା ସହ ଭାବ ପ୍ରବଣତାର(Emotional response) ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କମିଯାଏ । ରୋଗ ଲକ୍ଷଣ: ଅନୁଭବ ବିଭ୍ରମ (Hallucination), ମାନସିକ ବିକାର, ଅବାସ୍ତବ ବିଶ୍ୱାସ(Delusion), ଅସଞ୍ଜତ ବାର୍ତ୍ତଳାପ ଓ ଚିନ୍ତାଧାରା । ଏହା ସହ ସମାଜିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅବନତି ହୁଏ । ଏହା ସ୍ୱଳ୍ପ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ରୋଗୀର ବ୍ୟବହାର, ଅନୁଭୁତି ଏବଂ ସାମାଜିକ ଆଉ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅବସ୍ତାକୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ଅଧୟନ କଲାପରେ ଏହି ରୋଗକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଜେନେଟିକ୍, ପରିବେଶ, ସ୍ନାୟୁ-ଜୀବବିଜ୍ଞାନ (neurobiology), ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ରୋଗ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଓ କେତେକ ଔଷଧ ଖାଇଲେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ବା ବଢିଯାଏ । ଏହା ଗୋତିଏ ରୋଗ ବା ଅନେକ ଲକ୍ଷଣର ସମାହାର, ଏ ବିଷୟରେ ମତ ଭେଦ ରହିଛି । ଏହି ନାମଟି ଏକ ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦରୁ [skhizein (σχίζειν, "to split" and phrēn, phren- (φρήν, φρεν-; "mind"] ଅଣା ହୋଇଛି ଯାହାର ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ 'ବିଭାଜିତ ମାନସ'(Split mind) କିନ୍ତୁ ଅଧୁନା ଏହି ଅର୍ଥକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉନାହିଁ ଓ ଏହାକୁ ଡିସୋସେଏଟିଭ୍ ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି (dissociative identity disorder) ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । 
ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ୍ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ଯାହା ଡୋପାମିନ୍ ରିସେପ୍ଟର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦବେଇ ଦିଏ । ମନୋବିଜ୍ଞାନ ଚିକିତ୍ସା ଓ ରୁଚି ଅନୁସାରେ କର୍ମ ସଂସ୍ଥାନ କଲେ ଉପକାର ମିଳେ । ଭୟାନକ ଏବଂ ତିବ୍ର ହାନୀ କାରକ ରୋଗୀମାନାଙ୍କୁ ଇଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ରହଣି ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଅଧୁନା ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ରହଣି ଓ କାଳାନ୍ତର ରହଣି ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି । 
ଏହି ରୋଗରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଶକ୍ତିରେ (Cognition) ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଧ୍ୟାନ, ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି, ଭାଷା ବୁଝିବା ତଥା ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଶକ୍ତି, ଶିଖିବା, ବୋଧଗମ୍ୟତା, ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଓ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଇତ୍ୟାଦିକୁ କଗନିସନ୍ କୁହାଯାଏ । ଏହି ରୋଗୀମାନେ ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ ଓ ଆଶଙ୍କାକୁଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗୀମାନେ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା, କାର୍ଯ୍ୟହୀନତା, ଓ ଗୃହଶୂନ୍ୟତାର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ।
, ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଗଣିତଜ୍ଞ ଏବଂ ୧୯୯୪ରେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା, ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନ କାହାଣୀ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା କଥାଚିତ୍ର *ଏ ବିୟୁଟିଫୁଲ୍ ମାଇଣ୍ଡ*ର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଥିଲା ।]]

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମାନସିକ ରୋଗ

**ମାନସିକ ରୋଗ** ମନର ଏକ ଅସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥା ଯାହା ମନୁଷ୍ୟର ବ୍ୟବହାରରୁ ଜଣାପଡ଼େ । ଏହାର ଦୂର୍ଦ୍ଦଶା ଓ ଅସମର୍ଥତା ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥାଏ ଯାହା ଲୋକର ସାଧାରଣ ସଂସ୍କୃତି ସହ ଜଡ଼ିତ ନ ଥାଏ । ଗୋଟିଏ ମଣିଷର ଚିନ୍ତାଧାରା, କର୍ମ, ଭାବନା ଓ ଗ୍ରହଣ ଶକ୍ତି ଉପରେ ମାନସିକ ରୋଗର ସଂଜ୍ଞା ନିର୍ଭର କରେ । ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶର କାମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ବା ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳର କାମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଯାହା ମୂଖ୍ୟତଃ ସାମାଜିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜଡ଼ିତ ଥାଏ । ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ବୁଝାମଣା ସମୟ କ୍ରମେ ବଦଳି ଚାଲିଛି । ଏହାର ବର୍ଗୀକରଣ ବଦଳି ଚାଲିଛି । ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ମାନସିକ ରୋଗର ସ୍ଥିତି ନେଇ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଜଟିଳ ହୋଇଯାଏ । ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଏଚ୍.ଓ. ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ନିଜ ଜୀବଦ୍ଦଶାରେ କେବେ ନା କେବେ ମାନସିକ ରୋଗର ସଂଜ୍ଞା ଭୁକ୍ତ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ। 
ଏହି ରୋଗର କାରଣରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଥିଓରୀ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଆଗକୁ ଆସିଛି । ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରଦ୍ୱାରା ସମାଜରେ ଓ ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ମାନସିକ ଚିକିତ୍ସକ, ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ସାମାଜିକ କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଏହାକୁ ସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତି । ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ମାନସିକ ଚିକିତ୍ସକମାନେ କରନ୍ତି । ଔଷଧ ଓ ସାଇକୋଥେରାପିଦ୍ୱାରା ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟଧାରା, ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସ୍ୱସାହାଯ୍ୟ (Self help) ଚିକିତ୍ସାରେ ଉପକାର ଆଣେ । ଅଳ୍ପ ରୋଗୀଙ୍କର ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଆବଦ୍ଧ ଓ ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ବାଛ ବିଚାର ଓ ଚିନ୍ତାଧାରା ମାନସିକ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଅଧିକ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଟାଣିନିଏ । ସାମାଜିକ ବହିସ୍କାର ନ କରି ମୂଖ୍ୟ ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସାମାଜିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ହେଉଛି । ଅଧୁନା ଏହି ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧକ ଉପରେ ବେଶୀ ଜୋର ଦିଆଯାଉଛି ।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆତ୍ମହତ୍ୟା

**ଆତ୍ମହତ୍ୟା**ର ଏହାର ଅର୍ଥ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ନିଜକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଓ ଏହାକୁ ସୁଇସାଇଡ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **suicide**) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।. ଏହାର ସଙ୍କଟ ଜନ‌କ ଅବସ୍ଥାମାନଙ୍କ ନାମ ମାନସିକ ବେମାରୀ ଅବସାଦ, ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ, ମଦ୍ୟାତ୍ୟୟ, ନିଶା ଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ, ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର ଇତ୍ୟାଦି । ପୂର୍ବରୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଚେଷ୍ଟା ଥିଲେ ଭବିଷ୍ୟତ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ରହେ ।  ସାଧାରଣତଃ କ୍ରାଇସିସ୍ ହଟ୍ ଲାଇନ (ଫୋନ୍ ଯୋଗେ ପରାମର୍ଶ) ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ବିଷୟରେ ପ୍ରମାଣ ବିଶେଷ ନାହିଁ ।

ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ବେକ ଝୁଲେଇବା (Hanging), ପୋକମରା ଔଷଧ ସେବନ ଓ ଆଗ୍ନେୟାସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଏହା ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୮୦୦,୦୦୦ରୁ ଏକ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି ଭାବରେ ମରନ୍ତି ଓ ଏହା ପୃଥିବୀରେ ମୃତ୍ୟୁର ଦଶମ କାରଣ ରୂପେ ପରିଚିତ । ପୁରୁଷ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ସଂଖ୍ୟା ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ୩ରୁ ୪ ଗୁଣ ଅଧିକ । ସନ ୧୯୯୦ରେ ୭୧୨,୦୦୦ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥବା ବେଳେ ୨୦୧୩ରେ ୮୪୨,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ୧୦ରୁ ୨୦ ନିୟୁତ ଆତ୍ମଘାତୀ ଚେଷ୍ଟା ପ୍ରତି ବର୍ଷ ହୁଏ ଯାହା ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇପାରି ନ ଥାଏ । ଯୁବକମାନେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ୩ରୁ ୪ ଗୁଣ ଅଧିକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ଅଣ-ମାରାତ୍ମକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରଚେଷ୍ଟଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଅକ୍ଷମତା ଦେଖାଯାଏ&nbsp;। 

୧୫-୨୯ ବର୍ଷ ବୟସ୍କଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ହିଁ ମୃତ୍ୟୁର ଦ୍ୱିତୀୟ ବଡ଼ କାରଣ ବୋଲି ମଙ୍ଗଳବାର, ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ନିଜର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା। ଲାନ୍‌ସେଟ୍‌ ପବ୍ଲିକ୍‌ ହେଲ୍‌ଥ ଜର୍ନାଲ୍‌ରେ ‘ଦି ଗ୍ଲୋବାଲ୍‌ ବର୍ଡନ୍‌ ଅଫ୍‌ ଡିଜିଜ୍‌ ଷ୍ଟଡିଜ୍‌ ୧୯୯୦-୨୦୧୬’ ଶୀଷର୍କରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଘଟୁଥିବା ଆତ୍ମହତ୍ୟାର ୩୭% ପୁରୁଷ କେବଳ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ୨୪% ମହିଳା ଚରମ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାନ୍ତି ।  ୧୫-୩୯ ବର୍ଷ ବୟସ୍କଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟାରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ତୃତୀୟ । ୧୯୯୦ରୁ ୨୦୧୬ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୪୦% ବଢ଼ିଛି । କେବଳ ୨୦୧୬ରେ ଭାରତରେ ୨,୩୦,୩୧୪ ଲୋକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ।  କର୍ନାଟକ, ତାମିଲନାଡୁ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ତେଲେଙ୍ଗାନା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ତ୍ରିପୁରାରେ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ହାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ । କେରଳ, ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଅଧିକ ପୁରୁଷ ଆମହତ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି । ଭାରତରେ ପ୍ରତି ୧ଲକ୍ଷରେ ୧୫% ମହିଳା ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି। 

କେତେକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରରୋଚନା କରେ ଯଥା: ସମ୍ମାନ (Honour), ଧର୍ମ ଓ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟବୋଧ । ଆବ୍ରାହମ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବନ ପବିତ୍ର, ତେଣୁ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପରାଧ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସମାନ । ଜାପାନର ସମୁରାଇ ଯୁଗରେ ଏହା (ସେପୁକୁ ବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା) ଭୁଲର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କିମ୍ବା ପ୍ରତିବାଦ ରୁପେ ଗଣା ହେଉଥିଲା ।. ଆଇନ ବହିର୍ଭୂତ ସତୀ ଦାହ ପ୍ରଥାରେ ବିଧବାମାନେ ସ୍ୱଇଛାରେ ବା ପରିବାରର ପ୍ରରୋଚନାରେ ନିଜକୁ ଚିତାରେ ବିସର୍ଜନ କରୁଥିଲେ ।ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଆଗେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଚେଷ୍ଟା ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏବେ ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ତାହା ନାହିଁ ।. ଅନେକ ଦେଶରେ ଏହାକୁ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।  ବିଂଶ ଓ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ  ଆତ୍ମଦାହ ଏକ ପ୍ରତିବାଦ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଛି । ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଆତ୍ମଘାତୀ ବମ୍ ଉଡ଼ାଜାହାଜରୁ ପକେଇବାକୁ ଜାପାନୀମାନେ କାମିକାଜେ କ‌ହନ୍ତି ଓ ଉଗ୍ରବାଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଆତ୍ମଘାତୀ ବମ୍ ପକେଇବା କାମ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି । ସୁଇସାଇଡ ଶବ୍ଦ ଲାଟିନ ଭାଷାର ସୁଇସାଇଡମ (*suicidium*) ଶବ୍ଦରୁ ନିଆଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ନିଜକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ

**ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ** ବ୍ରତ ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ରଜସ୍ୱଳା ସମୟରେ ମହିଳାମାନେ କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ।   
## ପୌରାଣିକ
ବିଦର୍ଭ ଦେଶରେ ଉତ୍ତଙ୍କ ନାମକ ଜଣେ ସଦାଚାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରହୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପତିବ୍ରତା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା। କନ୍ୟାର ବିବାହ ତାଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ଏକ କୁଳଶୀଳ ବର ସହିତ କଲେ। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ କିଛି ଦିନ ପରେ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ବିଧବା ହୋଇଗଲେ। ଉତ୍ତଙ୍କ ମନଦୁଃଖରେ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଆଣି ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଏକ କୁଡ଼ିଆ ଘର ତିଆରି କରି ରହିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଥରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟା ଶୋଇଥିବା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ଶରୀର ପୋକରେ ଭରିଗଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟା ତାଙ୍କ ମା’ଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣାଇଲେ। ପତ୍ନୀ ସ୍ୱାମୀ ଉତ୍ତଙ୍କକୁ କହିଲେ- ମୋ ସାଧ୍ୱୀ କନ୍ୟାର ଏପରି ଦଶା ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ? ଉତ୍ତଙ୍କ ସାଧନା ବଳରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଥିଲେ। ସେ ରଜସ୍ୱଳା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବାସନ ସ୍ପର୍ଶ କରିଦେଇଥିଲେ ।ଯାହା ଫଳରେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ତା’ ଶରୀରରେ ପୋକ ହୋଇଯାଇଛି। 

ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ମାନ୍ୟତାନୁସାରେ ରଜସ୍ୱଳା ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଚଣ୍ଡାଳୁଣୀ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ବ୍ରହ୍ମଘାତିନୀ ଏବଂ ତୃତୀୟ ଦିନରେ ଧୋବଣୀ ସହ ସମାନ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଥାଏ । ସେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ। ଯଦି ସେ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ ବ୍ରତ କରିବ ତା’ର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଯିବ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସେ ସୌଭାଗ୍ୟପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବ। ପିତା ଉତ୍ତଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ ସାଧ୍ୱୀ କନ୍ୟା ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ।  ଏହା କରିବାଦ୍ୱାରା ସାଧ୍ୱୀ କନ୍ୟାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ଦୂର ହେବା ସହ ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
କାସ ଅଧିତ୍ୟକା

**କାସ ଅଧିତ୍ୟକା** ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ "କାସ ପଠାର" ବୋଲି କହନ୍ତି, ତାହା ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ (ସହ୍ୟାଦ୍ରି) ପର୍ବତମାଳା ଅନ୍ତର୍ଗତ ୧୦୦ ହେକ୍ଟର ବିସ୍ତୃତ ଏକ ମାଳଭୂମି। ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସାତାରା ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ।

## ନାମ କରଣ
ଉପତ୍ୟକାର ନାମ କାସ ଗଛ (Elaeocarpus glandulosus)ରୁ ଆସିଅଛି। ଏହି ଗଛର ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ପରିପକ୍ୱ ହେଲେ ଲାଲ ବର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। ମାର୍ଚ ମାସରେ ମାତ୍ର ୧୫ ଦିନ ପାଇଁ ଏଇ ଗଛରେ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଫୁଲ ଫୁଟିଥାଏ।

## ବିଶେଷତା
ଅଧିତ୍ୟକାଟି ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ବଣୁଆ ଫୁଲରେ ଭରିଯାଏ। ପ୍ରାୟ ୮୫୦ରୁ ଅଧିକ ଜାତିର ଫୁଲ, ଗୁଳ୍ମ ଓ ଲତା ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏଠାରେ ଫୁଟୁଥିବା ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୨ରୁ ୩ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଶିତ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଇଥାନ୍ତି, ଯଦିଓ ଏହା ମୌସୁମୀ ଓ ପାଣିପାଗର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ଏବେ ଏହାକୁ ଜୈବବିବିଧତା ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ(Biodiversity World heritage site) ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ୟୁନେସ୍କୋଙ୍କଠାରୁ (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization) (UNESCO) ମିଳିଛି।

ଏହା ତଳକୁ ସର୍ପିଳ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଗଲେ କାସ ତାଲାବ ନାମରେ ଏକ ମଧୁର ଜଳ ହ୍ରଦ ଅରଣ୍ୟ ପରିବେଷ୍ଟିତ ମନୋରମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଏହି ହ୍ରଦର ବାମ ପଟକୁ ସଜ୍ଜନ ଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ଓ ଡାହାଣକୁ କହ୍ନର ବନ୍ଧ ରହିଛି। ଏହା ବଣ ଭୋଜୀ କରିବାର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ସ୍ଥଳ।

## ଫୁଲ
କାସ ଅଧିତ୍ୟକାରେ ଦେଖା ​ଯାଉଥିବା ଫୁଲ ଗୁଡ଼ିକର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଭୂମିରୁପ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୂଗୋଳ
କମଳ ରାଣାଦିବେ

**କମଳ ରାଣାଦିବେ** ଆଲିଆସ **କମଳ ସମର୍ଥ** (୧୯୧୭ରୁ ୨୦୦୧ମସିହା) ଭାରତର ଜଣେ ଜୈବଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଗବେଷଣାବିତ୍ ଥିଲେ ଓ ସେ କର୍କଟ ରୋଗ ସହ ଭୁତାଣୁର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ମହିଳା ବିଜ୍ଞାନୀ ସଂଘର ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଥିଲେ । କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ଉପରେ କରିଥିବା କାମ ଯୋଗୁ ତାଙ୍କୁ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । 
ମୁମ୍ବାଇର ଭାରତୀୟ କର୍କଟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରରେ ସେ ୧୯୬୦ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ଟିସୁ କଲ୍‌ଚର ଗବେଷଣା ଲାବୋରେଟରି ଖୋଲିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 
## ପ୍ରାକ ଜୀବନ 
ପୁଣେର ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ଫର୍ଗୁସନ୍ କଲେଜରୁ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଥିଲେ . ପୁଣେ ଏଗ୍ରିକଲଚରାଲ କଲେଜରୁ ସେ ମାସ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଥିଲେ । ବମ୍ବେ ୟୁନିଭରସିଟିରେ ଡକ୍ଟର ଅଫ୍ ଫିଲୋସୋଫିରେ ଆଡମିସନ ନେଇଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଭାରତୀୟ କର୍କଟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଭି.ଆର.ଖାନୋଲକର ତାଙ୍କୁ ଦିଗ୍‌ଦର୍ଶନ ଦେଉଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ବାଲ୍ଟିମୋରରେ ଥିବା ହପକିନ୍ସ ୟୁନିଭରସିଟିରେ ପୋଷ୍ଟଡକ୍ଟରାଲ ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ ଯାଇଥିଲେ । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ