ଜନ୍ମ ନାଟକ

'' by Giotto, 1295]]
ଜନ୍ମ ନାଟକ କିମ୍ବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେଉଛି ଏକ ନାଟକ ଯାହା ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ କାହାଣୀକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ , ଯାହା ଜନ୍ମ ପର୍ବ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ପାଳନ ପାଇଁ, ଜନ୍ମ ନାଟକ ଦେଖିବା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମର ପ୍ରଥମ ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠା 1223 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଇଟାଲୀର ଗ୍ରେସିଓ ସହରରେ ହୋଇଥିଲା ।

## ଲିଟୁର୍ଜିକାଲ୍
"ନାଟିଭିଟି ଡ୍ରାମା" ଶବ୍ଦଟି ୱେଲେସ୍ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ସୋଫ୍ରୋନିୟସ୍ ଙ୍କ ଠାରୁ ବାଇଜାଣ୍ଟାଇନ୍ ରୀଟ୍ ଚର୍ଚ୍ଚର ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ଲିଟୁର୍ଜିରେ ଟ୍ରୋପାରିଅନ୍ ସ୍ତୋତ୍ର ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଗୋଲ୍ଡଷ୍ଟାଇନ୍ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ "ନାଟକ" ଲେବଲ୍ ଭ୍ରାମକ, ଟ୍ରୋପାରିଆ ଏକ ନାଟକ ଅପେକ୍ଷା ଏକ ଓରାଟୋରିଓ ସହିତ ଅଧିକ ସମାନ , ଏବଂ ଏହି ରୂପ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅଧିକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ନାଟକୀୟ ରୂପର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ନୁହେଁ।

୧୨୨୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଇଟାଲୀର ଗ୍ରେସିଓ ସହରଠାରେ ଆସିସିର ସେଣ୍ଟ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ , ଯେଉଁଥିରେ ଜିଓଭାନି ଭେଲିଟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏକ ଜୀବନ-ଆକାର ଜନ୍ମ ଦୃଶ୍ୟ (କ୍ରାଇବ୍ କିମ୍ବା କ୍ରେଚ୍) ସାମ୍ନାରେ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ। ଏହା ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ନାଟକ।  ତଥାପି, ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ରହସ୍ୟମୟ ନାଟକ ପରଠାରୁ ଅଧିକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଜନ୍ମ ନାଟକଗୁଡ଼ିକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପୂଜାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।

୪୮-ଖେଳ ବିଶିଷ୍ଟ ୟର୍କ ମିଷ୍ଟ୍ରି ସାଇକେଲର ଦ୍ୱାଦଶରୁ ୧୯ତମ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଜନ୍ମ କାହାଣୀ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୁଏ। ତଥାପି, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜନ୍ମ ନାଟକ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ୱେକଫିଲ୍ଡ ସାଇକେଲ ଦି ସେକେଣ୍ଡ ସେଫର୍ଡସ୍ ପ୍ଲେରୁ ଆସିଛି ।

## ଲୋକପ୍ରିୟ
ଲାଟିନ୍ ଆମେରିକାରେ ପାଷ୍ଟୋରେଲାସ୍ ('ମେଷପାଳକଙ୍କ ନାଟକ') ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୁଏ। ଆମେରିକାର ସ୍ପାନିସ୍ ଉପନିବେଶ ସମୟରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଆମଦାନି କରାଯାଇଥିଲା। ଏଗୁଡ଼ିକ ନବଜାତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପାଇଁ ମେଷପାଳକମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରାର କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି , ବାଇବଲର ପାଠ୍ୟକୁ ଅପକ୍ରିଫାଲ୍ ଘଟଣା, ଆଦିବାସୀ ବିଶ୍ୱାସ, ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ, କାଳଜୟୀ କାହାଣୀ , ବ୍ୟଙ୍ଗ ଏବଂ ବିଭ୍ରାନ୍ତି ସହିତ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ନାଟକ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରାରେ ବିକଶିତ ହୁଏ।

ସ୍ପେନରେ, ଆଜି ଏପରି ନାଟକ କମ୍ ଦେଖାଯାଏ, କାଟାଲୋନିଆରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ସହିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ରୂପରେ ରହିଆସିଛି। ପାଷ୍ଟୋରେଟ୍ ହେଉଛି ଘର ଭିତରର ନାଟ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ସାଧାରଣତଃ ମେଷପାଳକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଜନ୍ମ କାହାଣୀକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ ଏବଂ ପବିତ୍ର ପରିବାରକୁ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଯାତ୍ରାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ। ପେସେବ୍ରେସ୍ ଭିଭେଣ୍ଟସ୍ ("ଜୀବନ୍ତ ଜନ୍ମ ଦୃଶ୍ୟ") ହେଉଛି ବାହ୍ୟ ପ୍ରଯୋଜନା ଯେଉଁଥିରେ ଜନ୍ମ କାହାଣୀରୁ ଏପିସୋଡ୍ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ଟେବୁଲକ୍ସ କିମ୍ବା ଅଭିନୀତ ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଥାଏ; ସ୍ଥାନୀୟତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନେ ସ୍ଥିର ରହିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ।

ବେଲଜିୟମରେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ପୂର୍ବରୁ ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକରେ ପପେଟ ଥିଏଟରଗୁଡ଼ିକ ଜନ୍ମ ନାଟକର ଭିନ୍ନତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଦର୍ଶକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତାମାତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନେ ଥାଆନ୍ତି । ଏହି ନାଟକଟି ପ୍ରାୟତଃ ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରେ ଘଟିଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦୋଷଙ୍କ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡକୁ ଚିତ୍ରଣ କରିଥାଏ। ଜୋଆନ ଗ୍ରସ ଏହି ବୃଦ୍ଧିକୁ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ରାଜା ଲିଓପୋଲ୍ଡ II ଙ୍କ କଙ୍ଗୋ ମୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ଉପନିବେଶବାଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ନିର୍ଯାତନା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଗୁପ୍ତ ପ୍ରତିବାଦକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର କ୍ୱିନ୍ସଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଟାଉନ୍ସଭିଲରେ, ଷ୍ଟେବଲ ଅନ୍ ଦି ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡ ହେଉଛି ଏକ ବାର୍ଷିକ ଜନ୍ମ ନାଟକ ଯାହା ସହରର ସମୁଦ୍ରକୂଳ ପାର୍କରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନାଟକ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଅନେକ ବଡ଼ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଏକ ବାର୍ଷିକ ନାଟକ ପ୍ରଚଳିତ ହୁଏ ଯାହା ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ: ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି " ଗିଫ୍ଟ ଅଫ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ" , ଯାହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ଟେକ୍ସାସର ପ୍ଲାନୋରେ ଥିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କ୍ୟାମ୍ପସରେ ପ୍ରେଷ୍ଟନଉଡ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଚର୍ଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।

ଏହା ପୂର୍ବ ୟୁରୋପରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ , ବିଶେଷକରି ୟୁକ୍ରେନ , ପୋଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ହଙ୍ଗେରୀରେ ।

## ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ
ଅନେକ, ବିଶେଷକରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ-ମୁଖୀ, ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ରବିବାର ଦିନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ବିରତି ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଜନ୍ମ ନାଟକ ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି । ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ପିଲାମାନେ ମାନବ ଏବଂ ଦୂତ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ଏବଂ ପ୍ରାୟତଃ ପଶୁ ଏବଂ ଉପକରଣ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଶିଶୁ ଯୀଶୁଙ୍କୁ କେତେବେଳେ ଏକ ପୁତୁଳା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଏ ତ' କିନ୍ତୁ ଆଉ କେତେବେଳେ ଏକ ପ୍ରକୃତ ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନୀତ କରାଯାଏ। ପିତାମାତା, ଜେଜେବାପା ଏବଂ ଭାଇଭଉଣୀ, ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ କେତେବେଳେ ସାଧାରଣତଃ ଚର୍ଚ୍ଚ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦର୍ଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଜନ୍ମ ନାଟକର ପରମ୍ପରା ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ନାଟକ ସପକ୍ଷରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି କାରଣ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ତଥାପି, 2012 ରେ ଏକ ସର୍ଭେରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ 20% ସ୍କୁଲ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଜନ୍ମ ନାଟକ ଯୋଜନା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଆହୁରି 50% ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ କାହାଣୀର ଏକ ଅଦ୍ୟତନ ସଂସ୍କରଣ ମଞ୍ଚସ୍ଥ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ, କେତେକ ସମୟରେ ନୂତନ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ଚରିତ୍ର ସହିତ।

## ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜନ୍ମ ନାଟକ (ଭର୍ଟେପ୍) ରେ ପାରମ୍ପରିକ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ

File:Вертепні зірки - Traditional Vertep Stars.jpg|ପାରମ୍ପରିକ ଭର୍ଟେପ୍ ତାରା
File:Звіздар - Zvizdar (Star-bearer).jpg|ଷ୍ଟାର-ବାହକ
File:Ангел - Angel.jpg|ଦୂତ
File:Ангел миру - The Angel of Peace.jpg|ଶାନ୍ତିର ଦୂତ
File:Ангел України - Angel of Ukraine.jpg|ୟୁକ୍ରେନର ଦୂତ
File:Діва Марія - The Virgin Mary.jpg|ଭର୍ଜିନ୍ ମେରୀ
File:Святий Йосиф - Saint Joseph.jpg|ସେଣ୍ଟ ଜୋସେଫ
File:Біблійні пастухи - Biblical Shepherds.jpg|ବାଇବଲର ମେଷପାଳକମାନେ
File:Українські Пастухи.jpg|ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ମେଷପାଳକ
File:Три царі - Three Kings (Three Magi).jpg|ତିନି ରାଜା
File:Ірод - King Herod.jpg|ରାଜା ହେରୋଦ
File:Вояка Ірода - Soldier of King Herod.jpg|ରାଜା ହେରୋଦଙ୍କ ସୈନିକ
File:Смерть - Death.jpg|ମୃତ୍ୟୁ
File:Чорт - The Devil.jpg|ଶୟିତାନ
File:Шинкар Мошко - The Jewish Innkeeper (Moshko character).jpg|ମୋସକୋ
File:Сура - The Innkeeper’s Wife (Sura character).jpg|ସୁରା
File:Переносна вертепна скринька-стаєнка - Portable Ukrainian Nativity Scene.jpg|ପୋର୍ଟେବଲ୍ ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଜନ୍ମ ଦୃଶ୍ୟ
File:Воїн УПА - Soldier of the Ukrainian Insurgent Army (UPA).jpg|ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିଦ୍ରୋହୀ ସେନା (UPA)ର ସୈନିକ
File:Воїн ЗСУ - Soldier of the Armed Forces of Ukraine.jpg|ୟୁକ୍ରେନର ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର ସୈନିକ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ୟୁକ୍ରେନର ସଂସ୍କୃତି