କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସ

**କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସ** (कनॉट प्लेस) ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ମହାନଗରର ଏକ ବୃହତ୍ତମ ଆର୍ଥିକ , ବାଣିଜ୍ୟିକ କେନ୍ଦ୍ର । ଏହାକୁ CP କୁହାଯାଇଥାଏ ଓ ଏଠାରେ ଅନେକ ବିଖ୍ୟାତ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍ଥାନ ମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ରହିଛି ।ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀର ଏହି ମୁଖ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ବ୍ରିଟିଶ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଦିଲ୍ଲୀ ସହରର ଗର୍ବର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ଓ ଏଠାରେ ଅନେକ ଐତିହ ମୂଳକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ରହିଛି । ଏହା " lutyen's ଦିଲ୍ଲୀ" ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଥିଲା ।  

ଏହାର ନିର୍ମାଣ 1929 ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଇ 1933ରେ ସମାପ୍ତ ହେଇଥିଲା ଓ ଇଂଲଣ୍ଡ କନ୍ନାଟର ପ୍ରଥମ ଡୂକଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନମିତା ହେଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ତଳ ଦେଇ  ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋର ଲାଇନ ଯାଇଛି ଓ ଏଠାରେ ରାଜୀବ ଚୌକ ମ୍ନାମକ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି । 

## ଇତିହାସ 
ଡାହାଣ|thumb|260x260_ପିକସେଲ|1932 ମସିହାରୁ ରହିଥିବା ରେଗାଲ ସିନେମା , କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସର ପ୍ରଥମ ସିନେମଘର
ବାଆଁ|thumb|260x260_ପିକସେଲ|କନ୍ନଟ ପ୍ଲେସର କେନ୍ଦ୍ର ପାର୍କ ଓ ଭିରତର ଅଞ୍ଚଳର ଚିତ୍ର
କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସ ନିର୍ମାଣ ଆଗରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୂର୍ଣ ଥିଲା । ଜଙ୍ଗଲରେ ହେଟାବାଘ , ଅରଣ୍ୟ ଘୁଷୁରି ଆଦି ରହୁଥିଲେ ଓ ନିକଟସ୍ଥ କାଶମେର ଗେଟ ଓ ସିଭିଲ ଲାଇନ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକେ ସେଟାକୁ ଛୁଟି ଦିନରେ ପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ । ସେଠାରେ ଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ହନୁମାନ ମଦିରକୁ ଅନେକ ଦର୍ଶକ ଆସୁଥିଲେ । ଅଞ୍ଚଳଟି ରାତ୍ର କଳାରେ ଯାତାୟତ ପାଇଁ ବିପଦଜନକ ଥିଲା । 

ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ମାଧୋଗଞ୍ଜ , ଜାୟସିଙ୍ଗ ପୁରା ଓ ରାଜା କି ବଜାର ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇ କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଖାଲି କରାଯାଇଥିଲା । ମୁଗଳ ଶାସନ କାଳରୁ ରହିଥିବା ଏଇତିହାସିକ କୁତବ ରୋଡ , ସହଜନାବାଦ ରୋଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳକୁ ଖାଲି କରାଯାଇ ସେଠାକାର ଅଧିବାଶିଙ୍କୁ କାରୋଲ ବାଗରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । କେବଳ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର , ଜୟସିଙ୍ଘ ପୁରା ଜୈନ ମନ୍ଦିର ଓ ଯନ୍ତର ମନ୍ଥରକୁ ରଖାଯାଇଥିଲା । 

### ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ 
ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ସରକାର  ଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥପତ୍ୟ ବିଦ W. H. Nichollsଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଯୋଜନା ତିଆରି ହେଲା । ସେଠାରେ ଉରୋପୀୟ ଢାଞ୍ଚାରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ଲାଜା ନିର୍ମିତ ହେବାର ଯୋଜନା ହେଲା । ତେବେ Nicholls ଭାରତ ଛାଡି ଚାଲି ଯିବାରୁ ଓ "ଲୁଟ୍ୟେନ" ଓ "ବାକର" ଅନ୍ୟ କାମରେ  ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାରୁ "ରବର୍ଟ ଟର ରସେଲ"  ଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ ଭାର ସମର୍ପଣ କରାଯାଇଥିଲା ।  

### ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ  
ଡାହାଣ|thumb|ସ୍ଥପତ୍ୟବିଦ ରବର୍ଟ ଟର ରସେଲଙ୍କ ନକ୍ସା ଅନୁସାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିବା କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସ
ଡାହାଣ|thumb|230x230_ପିକସେଲ|*1986 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ଭାରତୀୟ ଜୀବନ ବୀମାର " ଜୀବନ ଭର୍ତି " ପରିସର *

## ସିନେମା ଘର 
 ୧୯୩୧ ମସିହାରେ କଥାଚିତ୍ର ପଦ୍ଧତି ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ହେବା ପରେ ଏହାର ଆଦୃତି ବହୁ ପରିମାଣରେ ବଢି ଯାଇଥିଲା । ( ଆଗରୁ ନିର୍ବାକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମିତ ହକନ୍ନଟ ପ୍ଲେସଠାରେ ପ୍ଲାଜା , ରେଗାଳ ,ରିଭୋଳି ଓ ଓଡିଅନ ନାମକ ୪ଟି ଥିଏଟର ଖୋଲି ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ରେଗାଳ ଥିଏଟର ପ୍ରଥମେ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ଫିଲ୍ମ ସହିତ ସଙ୍ଗୀତ , ନୃତ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ୟ ମନୋରଞ୍ଜନ କରଜ୍ୟକରମ ସବୁ ହାଉଥିଲା । ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେ ସବୁ ସିନେମା ଘର ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମାଲିକାନା ପରିବର୍ତନ ହେଇ ପୁନଃ -ନିର୍ମିତ ହେଇଛି । 

## ବର୍ତ୍ତମାନ  
ବାଆଁ|thumb|220x220_ପିକସେଲ|1970 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ଭୂତଳ ବଜାର ପରିସର " ପାଳିକା ବଜାର "ର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର
thumb|ବ୍ୟସ୍ତ ସପ୍ତାହନ୍ତ ସମୟରେ କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସର ଦୃଶ୍ୟ

### କେନ୍ଦ୍ର ପାର୍କରେ ଜାତୀୟ ପତାକା 
thumb|National Flag of India at Central Park, Connaught Place
୨୦୧୪  ମସିହା ମାର୍ଚ ୭  ତାରିଖରେ ସେହି ସମୟର ବୃହତ୍ତମ ତ୍ରିରଙ୍ଗା କୁହାଯାଉଥିବା ୯୦ଫୁଟରେ ୬୦ ଫୁଟ ଆକାରର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ପତାକାକୁ ଏକ ୨୦୭ ଫୁଟ ଉଛ ଖମ୍ବ ସହାୟତାରେ କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସର କେନ୍ଦ୍ର ପାର୍କଠାରେ ଉଡ଼ାଯାଇଥିଲା । 

## ଦିଲ୍ଲୀ ବିସ୍ଫୋରଣ 
2008 ମସିହାର ଦିଲ୍ଲୀ ଆତଙ୍କବାଦୀ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟଣାର 5ଟି ବିସ୍ଫୋରଣ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସ ଅଞ୍ଚଳରେ ହେଇଥିଲା । ପରିମଳ ପାଇଁ ଥିବା କୁଣ୍ଡରୁ ବୋମାଗୁଡ଼ିକ ମିଳିଥିଲା ଓ ଦୁଇଟି ବିସ୍ଫୋରଣରେ 10 ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଆହତ ହେଇଥିଲେ । ଏହା ବାଦ ସମସ୍ତ ପରିମଳ କୁଣ୍ଡ ହଟେଇ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । 

## ପୁନଃ -ଉନ୍ନୟନ ଯୋଜନା ସବୁ 
2000 ମସିହା ସମୟକୁ କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସ ତାହାର ପୂର୍ବତନ ଗୌରବ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଜୀ ଅନେକାଂଶରେ ହରେଇଥିଲା । ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶଙ୍କିର୍ଣ ହେଇଚାଲିଥିଲା ଓ ନୂତନ ପିଢୀର ଭିଡ ସମ୍ଭାଳିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଇ ପଡିଥିଲା । ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ମୁନ୍ସିପାଳ କର୍ପୋରେସନ ଏହାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ରାସ୍ତା , ଜଳ ଯୋଗାଣ , ଟ୍ରାଫିକ ପରିଚାଳନା , ପୁରୁଣା ଅଟ୍ଟାଳିକା ମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ଦିଗ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା । 2010 କମନୱେଲ୍ଥ ଗେମ୍ସ ଆଗରୁ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେବାର ଯୋଜନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ହେଇ ପାରିନଥିଲା । 2016 ସୁଦ୍ଧା କିଛି ଅଞ୍ଚଳର କାର୍ଯ୍ୟ ସାରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାକି କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ ହେଲା ବେଳକୁ 2020 ମସିହା ହେଇଯାଇଥିବ । 
ବାଆଁ|thumb|300x300_ପିକସେଲ|ରାତ୍ର କାଳରେ କନ୍ନାଟ ପ୍ଲେସ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଞ୍ଚଳର ଦୃଶ୍ୟ

## ଫିଲ୍ମ  ରେ 
ଅନେକ ଭାରତୀୟ  ଫିଲ୍ମରେ କନ୍ନଟ ପ୍ଲେସର ଦୃଶ୍ୟ ରହି ଥାଏ । ଏଠାରେ କିଛି ବିଦେଶୀୟ ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ହେଇଥିଲା । 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
Other commercial centres in Delhi metropolitan area:
* Janakpuri District Centre
* Netaji Subhash Place
* Nehru Place
* Bhikaji Cama Place
* Rajendra Place
* ଶିବାଜି ପ୍ଲେସ
* South Extension

## Visitor attractions 
* Agrasen ki Baoli, Connaught Place
* The Imperial, New Delhi
* National Philatelic Museum, New Delhi
* Inner Circle, New Delhi, Connaught Place

## ଚିତ୍ର ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Skyscrapers connaught place New Delhi.JPG|Skyscrapers at Connaught Place
File:Delhicommercial.jpg|The Statesman Building
File:New Delhi India.jpg|Central Park
File:ConnaughtCircleShopsNight.jpg|Shops along the innermost Connaught Circle at night in early 2006
File:Georgian buildings in New Delhi.jpg|Typical Georgian buildings
File:Agrasen Ki Baoli in New Delhi.jpg|Agrasen Ki Baoli is hidden among the high-rises of Connaught Place
File:Mosquedelhi (93).JPG|Small Mosque
File:Street connaught place.jpg|Inner circle
File:Street delhi connaught place.jpg|On one of the spokes
File:Street delhi connaught place2.jpg|Street scene
File:Central Park, Connaught Place (view from Parikarma restaurant).jpg|View from a restaurant
|Palika Bazar entrance at the time of the 2010 Commonwealth Games
File:Connaught Place, New Delhi - IMG 1958.JPG|Connaught Place commercial area

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Agrasen ki Baoli 
* Distance from Laxmi Nagar to Connaught Place