ଚୀନୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘ

**ଚୀନୀ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ** (ଇଂରାଜୀରେ **Chinese leopard**) ବୋଲି କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉପପ୍ରଜାତି ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଚୀନର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମାରେ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କର କିଛି ଉପପ୍ରଜାତିମାନ ଦେଖାଯାନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଚୀନୀ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ବୋଲି ଭ୍ରମାତ୍ମକ ଭାବେ କୁହୀଯାଇଥାଏ । ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉପପ୍ରଜାତିର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଚୀନରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି । 

* ଆମୁର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଓରିଏଣ୍ଟାଲିସ୍ *P. p. orientalis*): ଉତ୍ତର ଚୀନର ଜିଲିନ୍ ପ୍ରାନ୍ତରେ ହୁନ୍‍ଚୁନ୍ ଜାତୀୟ ପ୍ରକୃତି ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ କ୍ୟାମେରା ଟ୍ରାପ୍ ଲଗାଯାଇ କିଛି ଆମୁର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ସନ୍ଧାନ ମିଳିଥିଲା । ଲମ୍ବା ଓ ଉଚ୍ଚ କଣ୍ଟା ତାରବାଡ଼ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ତୁମେନ୍ ନଦୀ ବାରମ୍ବାର ପାର କରି ଅନାୟାସରେ ଋଷ, ଚୀନ ଓ ଉତ୍ତର କୋରିଆର ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଯିବା ଆସିବା କରୁଥାନ୍ତି ।
* ଇଣ୍ଡୋଚୀନୀ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଡେଲାକୁରି *P. p. delacouri*): ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନର ୟୁନାନ୍ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏହି କଲରାପତ୍ରିଆ ଉପପ୍ରଜାତି ଦେଖାଯାନ୍ତି । ପର୍ଲ୍ ନଦୀ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ବାଧା ପରି ଏହି କଲରାପତ୍ରିଆ ଉପପ୍ରଜାତିକୁ ଉତ୍ତରସ୍ଥ ଅନ୍ୟ ଉପପ୍ରଜାତିଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ରଖିଛି ।
* ଭାରତୀୟ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଫୁସ୍କା *P. p. fusca*): ଦକ୍ଷିଣ ତିବ୍ବତର ଚୋମୋଲାଂଗମା ଜାତୀୟ ପ୍ରକୃତି ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ଉପପ୍ରଜାତି ଦେଖାଯାନ୍ତି ।

## ବକର୍ଗୀକରଣର ଇତିହାସ 
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଅନେକ କଲରାପତ୍ରିଆ ନମୁନାର ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା :

* ୧୭୯୪ ମସିହାରେ ଫ୍ରେଡ୍ରିକ୍ ଆଲବ୍ରେଖ୍‍ଟ୍ ଆଣ୍ଟୋନ୍ ମେୟେର୍ ଭାରତରୁ ମିଳିଥିବା ଏକ କଳା କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘକୁ *ଫେଲିସ୍ ଫୁସ୍କା* ନାମ ଦେଇଥିଲେ । ଲଣ୍ଡନ ଟାୱାରରେ ଏହି ନମୁନାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
* କୋରିଆରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଛାଲକୁ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ହର୍ମାନ୍ ଶ୍ଳେଗେଲ୍ *ଫେଲିସ୍ ଓରିଏଣ୍ଟାଲିସ୍* ନାମ ଦେବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲେ ।
* ବ୍ରିଟିଶ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍‍ରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଛାଲକୁ ୧୮୬୨ ମସିହାରେ ଜନ୍ ଏଡ୍ୱାର୍ଡ୍ ଗ୍ରେ *ଲେପର୍ଡସ୍ ହାପୋନେନ୍ସିସ୍* ନାମରେ ଡାକିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ।
* ପେକିଂ ନିକଟରୁ ମିଳିଥିବା ଏକ କଲରାପତ୍ରିଆ ଛାଲକୁ ଗ୍ରେ ୧୮୬୭ ମସିହାରେ *ଲେପର୍ଡସ୍ ଚିନେନ୍ସିସ୍* ବୋଲି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
* ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଛାଲକୁ ୧୯୧୧ ମସିହାରେ ଏମିଲ୍ ବ୍ରାସ୍ *ଫେଲିସ୍ ପାର୍ଡସ୍ ସିନେନ୍ସିସ୍* ନାମ ଦେଇଥିଲେ । ମଧ୍ୟ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ କାଳର କଲରାପତ୍ରିଆ ଦାନ୍ତ ଜୀବାଶ୍ମ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନରୁ ଖନନ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା 
ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ସିନେନ୍ସିସ୍ ପରି ଥିଲା । 
* ଅନ୍ନାମରୁ ମିଳିଥିବା ଏକ କଲରାପତ୍ରିଆ ଛାଲକୁ ରେଜିନାଲ୍‍ଡ୍ ଇନ୍ନେସ୍ ପୋକକ୍ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ *ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଡେଲାକୁରି* ବୋଲି ନାମିତ କରିଥିଲେ ।

୧୯୯୬ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଫାଇଲୋଜିଓଗ୍ରାଫିକ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଡେଲାକୁରି ବର୍ଗରେ ସାମିଲ କରାଗଲା ।

ଚୀନୀ ଲେଖକମାନେ ଭାରତୀୟ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଉପପ୍ରଜାତିକୁ ଇଣ୍ଡୋଚୀନୀ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଉପପ୍ରଜାତିର ସମାର୍ଥବାଚକ ବୋଲି ଲେଖି ଅଛନ୍ତି । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ବିଡ଼ାଳ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦଳର ବିଡ଼ାଳ ବର୍ଗୀକରଣ ଟାସ୍କଫୋର୍ସ୍ ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ହାପୋନେନ୍ସିସ୍‍କୁ ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଓରିଏଣ୍ଟାଲିସ୍‍ର ଅଂଶ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ଉତ୍ତର ଚୀନର କଲରାପତ୍ରିଆମାନଙ୍କୁ ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଓରିଏଣ୍ଟାଲିସ୍ ବା ଆମୁର କଲରାପତ୍ରିଆ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଣାଗଲା । ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଡେଲାକୁରି ବା ଇଣ୍ଡୋଚୀନୀ ଉପପ୍ରଜାତିର ହେବା ସମ୍ଭବପର ବୋଲି ସେମାନେ ମତ ରଖିଲେ ।

## ଭୋଗୋଳିକ ବିତରଣ 
୨୦୦୨ ମସିହାରୁ ୨୦୦୯ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନର ୧୧ଟି ପ୍ରକୃତି ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ କ୍ୟାମେରା ଟ୍ରାପ୍ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ କେବଳ ଚିନ୍‍ଲିଂଗ୍ ପର୍ବତର ଚାଂଗ୍‍ଚିଂଗ୍ ଜାତୀୟ ପ୍ରକୃତି ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ । ସିଚୁଆନ୍‍ର ୱୋଲୋଂଗ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲରେ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଦେଖାଯାଇନଥିଲେ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ହେବେଇ, ହେନାନ, ଶାଂହି ଓ ନିଂଗ୍‍ହିଆ ପ୍ରାନ୍ତର ସଂରକ୍ଷିତ ବନରେ କଲରାପତ୍ରିଆ ରହିଥିବାର ତଥ୍ୟ ମିଳିଛି । ଗାନ୍‍ସୁ ପ୍ରାନତରେ କୌଣସି କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ନଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି । ଚିଂଗ୍‍ହାଇ ପ୍ରାନ୍ତରେ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଅଛନ୍ତି ନା ନାହିଁ ତାହା ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ହୁନାନ୍, ହୁବେଇ, ଝେଜିଆଂଗ୍, ଫୁଜିଆନ୍ ଓ ଗ୍ୱାଂଗ୍‍ହି ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏମାନେ ସମ୍ଭବତଃ ବିଲୁପ୍ତ । ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଏହାକୁ ଏକ ଅତି ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଜୀବ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କଲରାପତ୍ରିଆଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ସଂରକ୍ଷଣବିତ୍‍ମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିପାରିନାହିଁ ।

କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ଉଦାହରଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ତେବେ ଏପରି ଘଟଣା ଖୁବ୍ କମ୍ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଅନ୍ୟ କିଛି କଲରାପତ୍ରିଆ ଉପପ୍ରଜାତି: ସିଂହଳୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘ  ଜାଭା କଲରାପତରିଆ ବାଘ  ଭାରତୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ
* ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ

## ଆଧାର 
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ 
* ECNS, June 2018: Researchers discover large number of wild North Chinese leopards
* New China, March 2018: Ranger photographs rare leopard in NW China 
* Mongabay, July 2017: A spotty revival amid decline for China’s endemic leopards

ଶ୍ରେଣୀ:ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳ