open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
କାଶୀବାଈ

**କାଶୀବାଇ** ବାଜି ରାଓ ୧ଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସ୍ତ୍ରୀ, ଯିଏ କି   ପେଶାୱରର ପ୍ରମୁଖ ନବମ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା  ଭଟ୍ଟ ପରିବାରର ବୋଲି ସମସ୍ତେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ, ସେ ସାଧରଣ ଚତୁର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ମରାଠା ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଥିଲେ ଛାତ୍ରପତି* (ସାମ୍ରାଜ୍ୟର) ସାହୁଜୀ ରାଜେ ଭୋନ୍ସଲେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଭାରତ।

### ଜୀବନୀ
କାଶିବାଈଚାସ୍ରର ମହାଦଜୀ ଯୋଶୀ ଏବଂ ସୁବାଇଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ଭଲ ଧନୀ ପରିବାର ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଗୋଟେ ଭାଇ ଥିଲେ ତାଙ୍କ ନାମ କ୍ରିଷ୍ଣାରାଓ ଚାସକର। ସେ ବାଜିରାଓଙ୍କୁ୧୧ ମାର୍ଚ୍ଚ୧୭୨୦ ନିଜ ଘର ସାସ୍ୱଦଠାରେ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ।କାଶିବାଈ  ବହୁତ କଷ୍ଟ ହାଡ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ,ସେ ଠିକ ସେ ଚାଲିପାରୁ ନ ଥିଲେ। 

କାଶିବାଈ ଏବଂ ବାଜିରାଓଙ୍କ ୪ଟି ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଥିଲେ।ବାଲାଜୀ ବାଜି ରାଓ କିଂବା ନାନାସାହେବ, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ୧୭୨୧ରେ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ପେଶୱାରେ କାମ କଲେ ସାହୁଜୀଙ୍କ ଆଦେଶରେ ୧୭୪୦ରେ ବାଜିରାଓଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ।ଦ୍ୱତୀୟ  ପୁତ୍ର ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଛୋଟବେଳୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।  ତୃତୀୟ ପୁତ୍ର  ରଘୁନାଥ ରାଓ ପେଶୱାରେ  ୧୭୭୩-୧୭୭୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ପୁତ୍ର ଜନାର୍ଦନ ଛୋଟବେଳୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ 

ବାଜିରାଓ ମସ୍ତାନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ,ସେ ହିନ୍ଦୁରାଜା  ଛତ୍ରସାଲର ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡର ରାଜା ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ରୁହାନି ବାଇ , ସେ ଜଣେ ପାର୍ସୀ ମୁସଲିମ ଥିଲେ।ତାଙ୍କର ବିବାହକୁ ପେଶୱା ପରିବାରଗ୍ରହଣ କରି ନ ଥିଲେ।କାଶିବାଈ ଦେଖିଲେ ଯେ ସେ ନିଜ ଘରେ ତାଙ୍କର କିଛି ବି ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନ ଥିଲା ତେଣୁ ସେ ପେଶୱା ପରିବାର   ପାଇଁ ମସ୍ତାନୀଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରଖିଥିଲେ। ସେ ମସ୍ତାନୀଙ୍କୁ ବାଜିରାଓଙ୍କ ଦ୍ୱତୀୟ ପତ୍ନୀ ବୋଲି ମାନିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଶାଶୁ ମା ରାଧାବାଈ ଓ ଦିଅର ଚିମ୍ନାଜୀ ଆପ୍ପାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କେବେ ବି ଯାଇ ନ ଥିଲେ।  କାଶିବାଈ କହିଲେ କି"ଅନୁଗାମୀ ଏବଂ ଧର୍ମପତ୍ନୀ"ର ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସେ କରିବେ
ବାଜିରାଓଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ମସ୍ତାନୀ ମଧ୍ୟ ଜଲଦି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ୧୭୪୦ରେ ଏବଂ କାଶିବାଈ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।ସମଶେର  ବାହାଦୂର ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସବୁ ପ୍ରକାରର ରାଜକୀୟ ସୁଖ ସୁବିଧା ଦେଇଥିଲେ,ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ  ତୀର୍ଥ ଭ୍ରମଣରେ ସେ୧୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲେ।.  ଜୁଲାଇ୧୭୪୭ରେ ଫେରିବା ପରେ ସେ ଉତ୍ସଗ କୃତ ହୋଇଶିବ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଇଛାକରି ନିଜ ଗାଁ ଚାସରେ ସୋମେଶ୍ୱର ନାମକ ଏକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।  ୧୭୪୯ରେ  ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ହେଲା, ସ୍ଥାନରେଏବଂ ସେ ସ୍ଥାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତ୍ରିପୁରାରୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳନ ପାଇଁ ଏବଂ ଏହା ସବୁ ମରାଠୀ ବହି *Sahali Ek Divasyachya Parisaraat Punyachya*ରେ ଲେଖା ଅଛି ଏହା ଏକ  ପୁଣେର ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସ୍ଥଳ।

### In popular culture
*୨୦୧୫ରେ ଡ୍ରାମାଟିକ ଫିଲ୍ମ *ବାଜିରାଓ ମସ୍ତାନୀ''ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହଉଛନ୍ତି ସଞ୍ଜୟ ଲୀଲା ବଂଶାଲ,କାଶିବାଈ ରୋଲ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା କରିଛନ୍ତି।

### ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ
ବାଜି ରାଓ ୧

ମସ୍ତାନୀ

ପେଶୱା ପରିବାର

### ଆଧାର
ଓଡ଼ିଶା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉନ୍ନୟନ ନିଗମ

**ଓଡ଼ିଶା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉନ୍ନୟନ ନିଗମ** (ଇଂରାଜୀ: **Odisha Film Development Corporation**) ଓଡ଼ିଶାରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପରିଚାଳିତ ନିଗମ । ଏହା ୧୯୭୬ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

## କାମ
* ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତର ଓ ବାହାର ସୁଟିଂ, ସମ୍ପାଦନା, ଡବିଂ, ସଙ୍ଗୀତ ରେକଡିଂ (କେବଳ ଷ୍ଟେରିଓ), ୧୬ ଏମଏମ, ୩୫ ଏମଏମ ଓ ସିନେମା ସ୍କୋପ ଫର୍ମାଟରେ ମିକ୍ସିଂ ସୁବିଧା ଥାଇ ଥାଇ କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟୁଡିଓର ସ୍ଥାପନା
* ରଙ୍ଗୀନ ଓ କଳାଧଳା ଫିଲ୍ମ ଓ ସିନେମାସ୍କୋପ ଫର୍ମାଟରେ ପ୍ରୋସେସିଂ ଓ ଛପା ସୁବିଧା ଥିବା ପ୍ରସାଦ କଳିଙ୍ଗ ଫିଲ୍ମ ଲାବରୋଟରୀର ସ୍ଥାପନା ।
* ଭିଡ଼ିଓ ଫିଲ୍ମ, ଟେଲିଫିଲ୍ମ, ସିରିଏଲ ସମ୍ପାଦନା,ରେକର୍ଡିଂ, ଡବିଂ ଓ ସୁଟିଂ ପାଇଁ କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟୁଡିଓ ଭିତରେ ଏକ ଭିଡିଓ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସର ସ୍ଥାପନା

## ଜଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ 
* ଦେବଦାସ ଛୋଟରାୟ (୧୯୮୩-୮୯ ଯାଏ ଓ ୧୯୯୬-୯୮ ଯାଏ ପରିଚାଳକ)
* ଶରତ ପୂଜାରୀ (ବୋର୍ଡ଼ ଅଫ ଡାଇରେକ୍ଟରସ ସଦସ୍ୟ)
* ଗୌର ଘୋଷ (ବୋର୍ଡ଼ ଅଫ ଡାଇରେକ୍ଟରସ)

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
* ଓଡ଼ିଶା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉନ୍ନୟନ ନିଗମ (OFDC)ର ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମେରୁ ଯାତ୍ରା

"ମେରୁ ଯାତ୍ରା"ରେ ମେରୁ ସ୍ଥମ୍ଭ ସ୍ଥାପନ ହୁଏ । ଏହା ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର କୃଷିଜୀବି ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପୂଜା ଅଟେ । ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକକୁ ଟିକେ ଯାକଜମକରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ମେରୁ ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଖଳାରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଧାନ ଅମଳ ହୁଏ । ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ମେଢ଼ି ପୋତା ନାମରେ ଜଣା । ଧାନ ଅମଳ ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବିଧି ପାଳନ ହୁଏ ।
 
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ କାଦୋ ଯାତ୍ରା ସାରିଥାଏ । ମାର୍ଗଶିର ମାସ ବେଳକୁ ଧାନ ପାଚେ, ଏଣୁ ଧାନ ଅମଳ ପାଇଁ ଖଳା ପରିଷ୍କାର ରଖିବାକୁ ହୁଏ । ଧାନ ମଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଖଳାକୁ ପରିଚ୍ଛନ୍ନ କରି ସେଠାରେ (ଖଳାର କେନ୍ଦ୍ରରେ) ଏକ ମେରୁ ସ୍ଥମ୍ଭ ପୋତାଯାଏ । ଏହାକୁ ମେରୁ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ମେରୁ ଖମ୍ବକୁ ଧୁଆଧୁଇ କରି ଆମ୍ବ ଡାଳ, ଚାଉଳ, ଫୁଲ, ଚୁଆ, ହଳଦୀ, ଚନ୍ଦନ, ସିନ୍ଦୁର ଆଦି ଲଗାଇ ପୂଜା କରାଯାଏ । 

ମେରୁ ଯାତ୍ରା ପରେ ଧାନ ମଡ଼ାଣ ହୋଇ ଧାନ ବେଙ୍ଗଳା ପକାଯାଏ । ପୁଣି ଥରେ ମେରୁ ପୂଜା କରାଯାଇ ଯାତ୍ରା ଉଦ୍ଯାପନ ହୁଏ । ପୁନଃ ବ୍ୟବହାର ସକାଶେ ସେଇ ଖମ୍ବକୁ ଆର ବର୍ଷକୁ ସାଇତି ରଖାଯାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ
ଅଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ା

**ଅଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ା** (୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୩ - ୧୯ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨)  ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ସେ କୃଷି, ଉଦ୍ଭିଦ ଆଣବିକ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ (ପ୍ଲାଣ୍ଟ ମଲିକ୍ୟୁଲାର ବାୟୋଲୋଜି) ଓ ବାୟୋଟେକ୍‌ନୋଲୋଜି ଆଦି ବିଷୟମାନଙ୍କରେ ଅବଦାନ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ତାଙ୍କର ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଟେକ୍‌ନିଲୋଜିକୁ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା 

## ଜୀବନୀ 
 ଅଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ାଙ୍କୁ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି ।]]
ଅଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଚେନାଇର ଏମ. ଏସ. ସ୍ୱାମୀନାଥନ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫାଉଣ୍ଡେସନର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ।

### ଗବେଷଣା 
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ସମୁଦ୍ର ପତନ ଯୋଗୁ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କମିବା ଭଳି ଅସୁବିଧାସବୁକୁ ଦୂର କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ସ୍ଥାନୀୟ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ‌କୁ ଖାପ ଖୁଆଇ କେତେକ କୃଷି କାମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ସେ ଗବେଷଣା କରି ସଫଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ସେ କେତେକ ଆଧୁନିକ ବାୟୋଟେକନୋଲୋଜିକାଲ ଟୁଲ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିଥିଲେ । ଲୁଣା ଓ ଶୁଖା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଚାପ ସ‌ହ୍ୟକାରୀ ଜିନ୍ ଚିହ୍ନଟ କରି ଅନେକ ଆଗୁଆ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ । ଆମ୍ବତୋଟା ଓ ଜଙ୍ଗଲିଆ ସେରିଆଲ ଓ ଡାଲିଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫସଲ ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧ ଓ ଜିନଗତ ସଂରଚନା ବିଷୟରେ ମୌଳିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଜଣ ଡକ୍ଟରେଟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ନିମନ୍ତେ ସନ୍ଦର୍ଭସବୁକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏସବୁ ସନ୍ଦର୍ଭ ଜେନେଟିକ ରିସୋର୍ସର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତାକୁ ବୁଝିବାରେ ସ‌ହାୟକ ହୋଇଥିଲା । 

୨୦୧୨ ମସିହାରେ ସେ ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମିର କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗର ସଭାପତି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମିର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ସଭାପତି ଭାବରେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । 

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୨୦୧୪
* ଉମାକାନ୍ତ ମେମୋରିଆଲ ପୁରସ୍କାର - ଭାରତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ କଂଗ୍ରେସ ଆସୋସିଏସନ  
* ବି.ଏମ.ବିରଲା ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର - ବିରଳା ବିଜ୍ଞାନ ଫାଉଣ୍ଡେସନ  
* ଜାତୀୟ ବାୟୋସାଇନ୍ସ ପୁରସ୍କର - ଭାରତ ସରକାର  
* ଏନଏଏସଆଇ- ରିଲାଏନ୍ସ ପୁରସ୍କାର - ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମି 
* ଟାଟା ଇନୋଭେସନ ଫେଲୋସିପ ଅଫ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଅଫ ବାୟୋଟେକନୋଲୋଜି - ଭାରତ ସରକାର  
* ରେକଗନିସନ ପୁରସ୍କାର - ଜାତୀୟ ଏଗ୍ରିକଲଚର ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମି 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଏଫିଡ୍ରିନ୍

**ଏଫିଡ୍ରିନ୍** ଏକ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ଯାହା ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡ ନିଶ୍ଚେତକ ଦେବା ସମୟରେ ଦିଆଯାଏ । ଆଜ୍‌ମା, ନିଦ୍ରାରୋଗ ବା ନାର୍କୋଲେପ୍‌ସି () ଓ ମୋଟାପଣ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କର ଏଫିଡ୍ରିନ୍ ଏକ ପସନ୍ଦ ଯୋଗ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ନୁହେଁ । ଏହା ପାଟିରେ, ମାଂପେଶୀ ଇଞ୍ଜେକସନ ଓ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେଲେ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ, ମାଂସପେଶୀରେ ଦେଲେ ୨୦ ମିନିଟ ଲାଗେ ଓ ପାଟିରେ ଦେଲେ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଲାଗେ । ଇଞ୍ଜେକସନ ପ୍ରଭାବ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଓ ପାଟିରେ ଦେଲେ ୪ ଘଣ୍ଟା ରହେ । ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହି ଔଷଧ ଦେବାକୁ ନିଷେଧ କରାଯାଏ । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ଏହା ଆମେରିକାରେ ମୁଲ୍ୟବାନ ନୁହେଁ । ସାଧାରଣତଃ ଏଫେଡ୍ରା ଗଛରୁ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଏଫିଡ୍ରିନ୍ ଖାଦ୍ୟ ପୋଷକ ଆମେରିକାରେ ନିୟମ ବିରୁଦ୍ଧ । ପାରମ୍ପରିକ ଚାଇନା ମେଡିସିନରେ ଏଫିଡ୍ରିନ ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଗୀତା ମେହେଟ୍ଟା

**ଗୀତା ମେହେଟ୍ଟା** (୧୯୪୩ - ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା, ପ୍ରାମାଣିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତ୍ରୀ ଓ ସାମ୍ବାଦିକା ଥିଲେ । ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଝିଅ । ତାଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ଭାରତ ଏବଂ ଇଂଲଣ୍ଡର କେମ୍ବ୍ରିଜ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ,  ନିଜର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  ୨୦୧୯ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ବଛାଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଆଗତ ନିର୍ବାଚନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ଭାବି, ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତା ଇଂଲଣ୍ଡ, ୟୁରୋପ ଏବଂ ଆମେରିକା ପାଇଁ ୧୪ଟି ଦୂରଦର୍ଶନ ପ୍ରାମାଣିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦-୧୯୭୧ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ସେ ଆମେରିକା ଦୂରଦର୍ଶନ ଏନ ବି ସି ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧସମ୍ବାଦଦାତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'କମ୍ପାଇଲେସନ ଅଫ ଦି ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ ରିଭୋଲୁସନ, ଡେଡଲାଇନ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ, ଉଭୟ ଭାରତ ଏବଂ ବିଦେଶର ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଲଫ୍ରେଡ ଏ. ନଫ ପ୍ରକାଶନା ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ସୋନି ମେହେଟ୍ଟାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୀତା ନିଜ ସତ୍ତ୍ୱ ବଳରେ ଜଣେ ଲେଖିକା ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବହି ୨୧ଟି ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ୟୁରୋପ, ଆମେରିକା ଓ ଭାରତରେ ଉତ୍ତମ ବିକ୍ରେତା ତାଲିକାରେ ରହିଆସିଛି । ତାଙ୍କର ଲେଖାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତ : ଏହାର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଇତିହାସ, ଏବଂ ଏହାର ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଉପଲବଧି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଲେଖା ସାମ୍ବାଦିକତା ଓ ରାଜନୀତି ପୃଷ୍ଠଭୂମିର ଅନ୍ତଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରତିଫଳନ କରୁଥିଲା ।

ଗୀତା ମେହେଟ୍ଟା ନ୍ୟୁୟର୍କ, ଲଣ୍ଡନ ଏବଂ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହୁଥିଲେ ।

## ପୁସ୍ତକ
* *କରମା କୋଲା*. ସାଇମନ୍ ଏଣ୍ଡ ସ୍ଚୁସ୍ତର ଏଣ୍ଡ। ୧୯୭୯ ।
* *ରାଜ୍* (୧୯୮୯)
* *ଏ ରିଭର୍ ସୁତ୍ର* (୧୯୯୩)
* *ସ୍ନେକସ୍ ଏଣ୍ଡ ଲାଡରସ୍ : ଗ୍ଲିମ୍ପସେସ୍ ଅଫ୍ ମଡର୍ଣ୍ଣ ଇଣ୍ଡିଆ*, ଲଣ୍ଡନ୍, ସେକର୍ ଏଣ୍ଡ୍ ୱାରବର୍ଗ,୧୯୯୭ । 
* ଏଟରନାଲ୍ ଗଣେଶ

## ବାହ୍ୟ ଆଧାର
* Bio-bibliographical Information
* 

## ମୃତ୍ୟୁ 
ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଜନିତ ଅସୁସ୍ଥତା କାରଣରୁ ୨୦୨୩ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖରେ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଗୀତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା

**ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା** (ଜନ୍ମ: ୨୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୧) ଜଣେ ଧାତବ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଫର ଇଣ୍ଟରଡିସିପ୍ଲିନାରି ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍‌ନୋଲୋଜିର (ପୂର୍ବତନ ରିଜିଓନାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାବୋରେଟରି)ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ।  *ଟାଟା ଚେୟାର ଅଫ ଦି ଡିସ୍ଟିଙ୍ଗୁଇସଡ ପ୍ରଫେସର* ଭାବରେ ଆଇଆଇଟି, ଖଡ଼ଗପୁରର ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଅଫ ମେଟାଲର୍ଜିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଙ୍ଗରେ ଥିଲେ ।  ପିଏଚଡି କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ସେହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳରେ ରହିଲେ  ଆଇ ଆଇଟି ଖଡ଼ଗପୁରର ମେଟାଲର୍ଜିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଙ୍ଗ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ଟାଟା ଚେୟାର ଅଫ ଡିସ୍ଟିଙ୍ଗୁଇସଡ ପ୍ରଫେସର ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ସେ କାଉନସିଲ ଫର୍ ସାଇଣ୍ଟିଫିକ ଓ ଇଣ୍ଡସ୍ଟ୍ରିଆଲ ରିସର୍ଚ୍ଚରେ ରିଜିଓନାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାବୋରେଟରୀରେ ୧୯୭୨ରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ଓ ସନ ୧୯୮୬ରେ ସିଏସଆଇଆରରେ ଡାଇରେକ୍ଟର ଜେନେରାଲ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୧୯୭୭

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଉପାଳୀ ଅପରାଜିତା

**ଉପାଳୀ ଅପରାଜିତା** ଜଣେ ନାୟିକା ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ଏବଂ ଭାରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟ ନୃତ୍ୟନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା । ସେ ଆଗରୁ ବିଶ୍ୱ ନେତାଙ୍କ ପାଇଁ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟାପାର ଉପରେ ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ ।

## ଜୀବନ
ଉପାଳୀ ଅପରାଜିତା ରିଶି ଭ୍ୟାଲି ସ୍କୁଲ୍ରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, କାନାଡ଼ାର ଡେଲାହାଉସି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ରୋଟାରି ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଆମ୍ବାସଡାରିଆଲ୍ ସ୍କଲାର୍ ଥିଲେ ଓ ଆମେରିକାର କାର୍ଣ୍ଣଗି ମେଲନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଐତିହାସିକ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଓ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ବିଧୁ ଭୁଷଣ ଦାସ ଓ ପ୍ରଫେସର ପ୍ରଭାତ ନଳିନୀ ଦାସଙ୍କ ଝିଅ । ରିଶି ଭ୍ୟାଲିଠାରେ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଲୀଳା ନାଇଡୁଙ୍କ ଧରମ ଝିଅ ହେଲେ । ସେ କାର୍ଣ୍ଣଗି ମେଲନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ ସେ ଏହାର ଐତିହାସିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ସଭାପତି ତଥା ଲୋକ ସଭାର କିଛି ନେତାଙ୍କର ପରାମର୍ଶଦାତା ରିଚାର୍ଡ଼ ସାଇରେଟ୍ଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୭ ମସିହାରୁ ଏସିଆର ପ୍ରଥମ ପୋଷଣୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ହୋଇଥିଲେ ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ପୋଷଣୀୟତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଶିଳ୍ପାୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ବଜାରକୁ ନୂତନ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଣିଥାଏ । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପରେ ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହେଲା ଓ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପ୍ରାୟ ୬୦,୦୦୦ ଛାତ୍ର ଏଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ଭାରତର ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ (ଆଇ.ଆଇ.ଟି.) ଏହାର ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଂଶୀଦାର ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ରଚିତା ମିସ୍ତ୍ରୀ

**ରଚିତା ମିସ୍ତ୍ରୀ** (ଜନ୍ମ 04 ମାର୍ଚ୍ଚ 1974) ହେଉଛନ୍ତି ମୁମ୍ବାଇ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପେଶାଦାର ଦୌଡ଼ାଳୀ। ୧୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୦ରେ ଥିରୁଭାନନ୍ତପୁରମ୍‌ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନ୍ୟାସନାଲ ସର୍କିଟ ଆଥଲେଟିକ ମିଟରେ ସେ ୧୦୦ ମିଟର ଦୌଡ଼କୁ ୧୧.୩୮ ସେକେଣ୍ଡରେ ପୂରା କରି ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି।  ଯାହାକୁ ୨୦୧୩ରେ ମର୍ଲିନ କେ ଜୋସେଫଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ୧୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ବଳି ଯାଇ ନ ଥିଲେ।  ୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୧ରେ ବାଙ୍ଗାଲୁରୁଠାରେ ସେ ନିଜର ସର୍ବୋତ୍ତମ କୃତି ୧୦୦ ମିଟରକୁ ୧୧.୨୬ ସେକେଣ୍ଡରେ ଦୌଡ଼ ପୂରା କରି ସେ ପି.ଟି. ଉଷାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଦିନର ୧୧.୩୯ ସେକେଣ୍ଡର ଜାକର୍ତ୍ତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୯୮୫ର ଏସିୟାନ କ୍ରୀଡ଼ା ଚାମ୍ପିୟନସିପ  ରେକର୍ଡକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।   ତେବେ କେତେକ ବିବାଦ/ବିତର୍କ ପରେ,  ଭାରତର ଆମାଚ୍ୟୁର ଆଥଲେଟିକ ଫେଡେରେସନ (AAFI) ଏହି ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡକୁ ପୁଷ୍ଟି କରି ନ ଥିଲେ। କାରଣ ଥିଲା ଯେ ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ ଔଷଧି ଦିଆ ଯାଇଥିଲା କି ନା ତା'ର ଡୋପ ପରୀକ୍ଷଣ କରା ଯାଇ ନ ଥିଲା।  ତେବେ AAIF ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍‌ଙ୍କର ଏହି ରେକର୍ଡ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରେକର୍ଡ ହିସାବରେ ପରିଗଣିତ ହେବ।  ପରେ ୨୦୦୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ ବା ୨୦୦୦ ସିଡନୀ ଅଲିମ୍ପିକ୍‌ରେ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ ଦୌଡ଼ରେ ଭି ଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିନୀତା ତ୍ରିପାଠୀ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ସାହାଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ତାଙ୍କ ଟିମ୍ ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡକୁ ୪୫.୨୦ ସେକେଣ୍ଡରେ ପୂରା କରିଥିଲେ।  

ରଚିତା ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ୨୦୦ ମିଟର ଦୌଡ ରେକର୍ଡକାରୀ ଅଟନ୍ତି। ସେ ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୦ରେ ଚେନ୍ନାଇଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ଦୌଡକୁ ୨୩.୧୦ ସେକେଣ୍ଡରେ ପୂରା କରିଥିଲେ।  ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ପି.ଟି. ଉଷାଙ୍କର ପୂର୍ବ ରେକର୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ। ରଚିତାଙ୍କର ୨୦୦ ମିଟରର ରେକର୍ଡ ପରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୨ରେ ସରସ୍ୱତୀ ସାହାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା। 

## ସଫଳତା
## ଆଧାର
## ବାହ୍ୟ ସୂତ୍ର
*

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଭି. ଏସ. ରମାଦେବୀ

**ଭି. ଏସ. ରମାଦେବୀ** (୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୪ - ୧୭ ଅପ୍ରେଲ୨୦୧୩), ରହି ଥିଲେ। ଏବଂ ୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୯ରୁ ୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ରାଜ୍ୟପାଳ ଥିଲେ ।

୧୭ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୩ରେ ବାଙ୍ଗାଲୋରଠାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* Biography at Governor of Karnataka website
ଶ୍ରେଣୀ: ୧୯୩୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ: ୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ: ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଲୋକ
ନାରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର

**ନାରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର**, ଭାରତରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଉପଲବ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମ୍ମାନ । ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ତରଫରୁ ଏହି ଉପାଧି ୬ଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ବିଭାଗରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏକ ମହିଳା ଯିଏ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟିକ ଜୀବନରେ ସାହସର ଏହି ଭାବନାକୁ ସ୍ଥାପନା କରିଥାଏ ସ୍ତ୍ରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର ତାହାର ପରିଚୟ ଅଟେ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ନାରୀ ସଶକ୍ତି କରଣ ଓ ନାରୀ ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ରୋକିବାର ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ନାରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ।
୧୯୯୧ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିବା ଏହି ପୁରସ୍କାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ତାରିଖରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ଦିବସ ଅବସରରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ନଗତ ତିନି ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପୁରସ୍କାର ରାଶି ହିସାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।

୨୦୧୨ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଲ୍ଲୀରେ ଗଣ ବଳତ୍କାରର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ନିର୍ଭୟାକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
## ଆୱାର୍ଡ 
ଏହି ପୁରସ୍କାର ଭାରତ ଇତିହାସର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ମହିଳାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥାଏ ।

* **ଦେବୀ ଅହଲ୍ୟା ବାଇ ହୋଲକାର ଆୱାର୍ଡ**: ଅହଲ୍ୟା ବାଇ ହୋଲକାରଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ,(ମାଲବା ଦେଶର ଶାସକ)
* **କନ୍ନଗି ଆୱାର୍ଡ: କନ୍ନଗିଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ** , ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାମିଲ ମହିଳା
* **ମାତା ଯିଯାବାଇ ଆୱାର୍ଡ** : ଶିବାଜିଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ (ମାତା ଯିଯାବାଇ) ଯିଏ ମରଠା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
* **ରାଣୀ ଗଇଡିଂଲିଉ ଜେଲୀଆଙ୍ଗ ଆୱାର୍ଡ** : ରାଣୀ ଗଇଡିଂଲିଉଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ
* **ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ ଆୱାର୍ଡ** : ଝାଁସୀ ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଇଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ 
* **ରାଣୀ ରୁଦ୍ରମ୍ମା ଦେବୀ ଆୱାର୍ଡ (ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ)** : ରୁଦ୍ରମ୍ମା ଦେବୀଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ 
## ୨୦୧୩ର ବିଜେତା 
ମାନସୀ ପ୍ରଧାନ, ଡା. ଏମ ଭେଙ୍କଇଆହ, ବୀଣା ଶେଠ ଲଶକାରୀ, ଟି. ରାଧିକା ,କେ. ପ୍ରଶାନ୍ତି, ଡା. ଭାରତିକା ନନ୍ଦ, ଡା. ସୀମା ସଖାରେ ।

## ଆଧାର
ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ

**ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ** (୭ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୨ – ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨) ଜଣେ ରାଜନେତ୍ରୀ, ସାହିତ୍ୟିକା, ଅନୁବାଦିକା, ସାହିତ୍ୟ ସଂଗଠିକା, ସମାଜସେବିକା ଓ ବକ୍ତା ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାକ୍ତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ । ଓଡ଼ିଶାରୁ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସାଂସଦ ଥିଲେ । ୧୯୮୧ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସ ଟିକେଟରେ ସେ କଟକରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ 
ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୩୨ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୭ ତାରିଖରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଆସ୍କାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ଶିକ୍ଷା 
ପଟ୍ଟନାୟକ ଆକ୍ସସ୍ଥିତ ହରିହର ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମାଟ୍ରିକ୍, କଟକସ୍ଥିତ ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଓ ବମ୍ବେସ୍ଥିତ ଟାଟା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସରୁ ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ) ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ ।

## ପରିବାର 
୧୯୫୩ ମସିହାର ରାଜନେତା ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଜୟନ୍ତୀ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୨ ଝିଅ ସୁଦତ୍ତା ଓ ସୁଜାତା ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ପୃଥ୍ୱୀବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ 
ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୌରୁଷ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହିତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜଡ଼ିତ ରହିଆସିଥିଲେ । ସେ କେ.ଏମ୍. ମୁନ୍ସୀଙ୍କ ଇଂରାଜୀରେ ରଚିତ *କୃଷ୍ଣାବତାର* ଏବଂ *ମହାଭାରତ ପୃଷ୍ଠାରୁ* ପୁସ୍ତକକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ଯାହାକି ପ୍ରଥମେ ପୌରୁଷରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ *ଶୀତଳ ବହ୍ନି* ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।

## ପୁରସ୍କାର 
ପଟ୍ଟନାୟକ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ୧୯୯୨ ମସିହା ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ପ୍ରତିଭା ଭାବେ ମହିଳା ଶିରୋମଣି ଉପାଧି ଓ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ମହିଳା ଗୌରବ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ରାଜନୀତି 
ପିଲାଦିନରୁ ପିତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇ ପଟ୍ଟନାୟକ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେ ୪ ଥର ସାଂସଦ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ଭାବରେ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପୁନର୍ବାର ୧୯୮୪ ମସିହାରେ କଟକରୁ ଓ ୧୯୯୮ରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ଭାବେ ଅଖିଳ ଭାରତ ମହିଳା କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୨ରୁ ୧୯୯୫ (୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୨ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୫) ସେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ତଥା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଭାବେ ନବଗଠିତ ଜାତୀୟ ମହିଳା କମିସନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୦୨୨ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୯୦ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ
ବଂଶୀଧର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ

**ବଂଶୀଧର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ**(ଜନ୍ମ : ୪ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୦), କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ।

ବଂଶୀଧର, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ରାଏରଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୫୮ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ, ୧୯୬୩ରେ ସ୍ନାତକ ଓ ୧୯୬୬ରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ସେ କବିତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।  ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ସେ ନିମାପଡ଼ା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ନିମାପଡ଼ାର ଗୁହାଳପଡ଼ାଠାରେ ସେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ବସବାସ କରନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ 
ବଂଶୀଧରଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ଥିଲା "ଗୋଟିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା", ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ "ଦିଗନ୍ତ" ପତ୍ରିକାର ୧୯୬୦ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବର ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।  ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ "ସମୟ ଅସମୟ" ୧୯୭୭ ମସିହାରେ "ଲାର୍କ ବୁକ୍ସ"ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ କବିତା ପୁସ୍ତକ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :
* ସମୟ ଅସମୟ - ୧୯୭୭ (ଲାର୍କ ବୁକ୍ସ)
* ସ୍ଥବିର ଅଶ୍ୱାରୋହୀ - ୧୯୮୦ (ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍‌ସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ)
* ଶବରୀଚର୍ଯ୍ୟା - ୧୯୮୯ (ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍‌ସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ)
* ଛାୟା ଦର୍ଶନ - ୧୯୯୫ (ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନୀ)
* ଶୂନ୍ୟ ସଂହିତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା - ୧୯୯୮(ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନୀ)
* ସ୍ୱରୋଦୟ - ୨୦୦୪ (ଅପୂର୍ବା ପ୍ରକାଶନୀ)
* ଆଉ କେତେ ବାଟ - ୨୦୧୩ (ଲେଖାଲେଖୀ ପ୍ରକାଶନୀ)

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୬ ('ସ୍ୱରୋଦୟ' ପାଇଁ) 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୧ ('ଶବରୀଚର୍ଯ୍ୟା' ପାଇଁ)
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୨୦୧୭
* କୋଣାର୍କ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୨

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ

ଲୋକରତ୍ନ **କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ**, (୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୪ - ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଅଧ୍ୟାପକ, ଲେଖକ ଓ ଗବେଷକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର *ଆମେରିକାରୁ ୟୁରୋପ୍ ଆଫ୍ରିକା* ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ସେ ୧୯୬୫-୬୭ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଓ *ମୋ କାହାଣୀ* ପାଇଁ ୧୯୭୯ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । କଲିକତା ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ଫୋକଲୋର ତାଙ୍କୁ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ "ଲୋକରତ୍ନ" ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ଜଣେ ସାରସ୍ୱତ ସଂଗଠକ ଭାବରେ ସେ ବହୁ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ ଓ ଶିକ୍ଷା 
କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ନିମାପଡ଼ା ନିକଟସ୍ଥ ରେଞ୍ଚ ଶାସନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ସ୍ୱଚ୍ଛଳ ନଥିବାରୁ ଟିଉସନ କରି ସେ ନିଜ ଶିକ୍ଷାଖର୍ଚ୍ଚ ମେଣ୍ଟାଉଥିଲେ ।

## ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ସେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରି ପୁରସ୍କାର ସ୍ୱରୂପ ତିନୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଓ ଦୁଇ ଶହ ଟଙ୍କା ପାଇଥିଲେ । ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ସେ ନିଜ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ "ଓଡ଼ିଆ ଲୋକଗୀତ ଓ କାହାଣୀ" ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ସେ ନିଜ ଡକ୍ଟରେଟ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ ।

## ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
କିଶୋର ବୟସରୁ ସେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । *ଲାବଣ୍ୟ କୁସୁମ* ଥିଲା ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ପ୍ରଥମ କାବ୍ୟ । କ୍ରମେ ସେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାବ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ  । 

## ମୃତ୍ୟୁ 
୧୯୯୪ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
* *ଆମେରିକାରୁ ଇଉରୋପ ଆଫ୍ରିକା*
* *ମୋ ସ୍ୱପ୍ନର କାଶ୍ମୀର*
* *ମୋ କାହାଣୀ* (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
* *କନକଲତାର ଲୁହ*
* *ମାଟି ଓ ଲାଠି*

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୫-୬୭ (*ଆମେରିକାରୁ ୟୁରୋପ୍ ଆଫ୍ରିକା* ପାଇଁ)
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - (*ମୋ କାହାଣୀ ପାଇଁ*), ୧୯୭୯
* କଲକତା ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ଫୋକଲୋରଦ୍ୱାରା "ଲୋକରତ୍ନ" ଉପାଧି, ୧୯୭୮

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକଗୀତ
ମିତାଲୀ ରାଜ

thumb|ମିତାଲୀ ରାଜ
**ମିତାଲୀ ରାଜ** (ଜନ୍ମ: ୩ ଡିସେମ୍ବର, ୧୯୮୨) ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟିକା । ସେ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ମ୍ୟାଚରେ ଦୁଇଥର ଶତକ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଖେଳାଳି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୮୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ରାଜସ୍ଥାନର ଯୋଧପୁର ସହରରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଭାରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲାଭ କରିବା ସହିତ ମଞ୍ଚରେ ପରିବେଷଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । କ୍ରିକେଟ କାରଣରୁ ସେ ନିଜ ଭାରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟଠାରୁ ବହୁ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରେଇ ରହୁଥିଲେ । ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ କ୍ରିକେଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବାଛିବାକୁ କହିବା ପରେ ସେ କ୍ରିକେଟକୁ ବାଛିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଦୋରାଇ ରାଜ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଲୀଳା ରାଜ । ଦୋରାଇ ରାଜ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଚାକିରୀ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ଜଣେ ଏୟାରମ୍ୟାନ (ୱାରାଣ୍ଟ ଅଫିସର) ଥିଲେ । ସେ ନିଜେ ଜଣେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଥିଲେ ଓ ମିତାଲୀଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଆସୁଥିଲେ । ସେ ମିତାଲୀଙ୍କ ଖେଳ ନିମନ୍ତେ ଯାତାୟତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବହନ କରିଥିଲେ । ଲୀଳା ରାଜ ମଧ୍ୟ ମିତାଲୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଚାକିରି ଛାଡିଦେଇଥିଲେ । ପିଲାବେଳେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ କ୍ରିକେଟର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମିତାଲୀ ମଧ୍ୟ ଖେଳ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରସାଦ ତାଙ୍କ ଖେଳ ଦେଖି ସେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜଣେ ଭଲ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳୀ ହେବ ବୋଲି କହିଥିଲେ । 

## ଖେଳ ଜୀବନ
ମିତାଲୀ ରାଜ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଏକ ଦିବସୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚ ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମିଲ୍ଟନ କୀନସଠାରେ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ସେ ଅପରାଜିତ ହୋଇ ୧୧୪ ରନ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୧ - ୨୦୦୨ ସିଜିନରେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌଠାରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ସେ କୌଣସି ରନ କରି ପାରିନଥିଲେ । ଏକଦା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍କୋର ଭାବେ ମିତାଲୀଙ୍କ ନାମରେ ୨୧୪ ରନର ରେକର୍ଡ଼ ରହିଥିଲା । ଏହି ଇତିହାସ ସେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଟୌଣ୍ଟନଠାରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଖେଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୟସ ଥିଲା ୧୯ ବର୍ଷ । ଏହି ରେକର୍ଡ଼ ସେ କ୍ଯାରେନ ବୋଲ୍ଟନଙ୍କ ୨୦୯ ରନର ରେକର୍ଡ଼ ଭାଙ୍ଗି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳ ପୁନଶ୍ଚ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଟୌଣ୍ଟନଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଟେଷ୍ଟରେ ଭାରତୀୟ ଟିମ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ପାଞ୍ଚ ୱିକେଟରେ ପରାସ୍ତ କରି ୧-୦ରେ ଏହି ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ ଜିତିଥିଲା । ମିତାଲୀ ୨୦୦୫ ମହିଳା ବିଶ୍ୱ କପରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳର କ୍ୟାପଟେନ ଥିଲେ ଓ ଏହି ବିଶ୍ୱକପରେ ଭାରତ ରନର୍ସ-ଅପ ହେଇଥିଲା ।

## ସମ୍ମାନ ପୁରସ୍କାର
* ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର: ୨୦୦୩ ମସିହାର କ୍ରିକେଟରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୨ ବର୍ଷୀୟା ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କୁ ୨୦୦୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଗଲା । 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ: ୨୦୧୫ ମସିହା

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ ନିବାସୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ‎ ।
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ବିରଜା ରାଉତରାୟ

**ବିରଜା ରାଉତରାୟ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ।
## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ବିରଜା, ୧୯୭୩ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମାଧପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଉପଜିଲ୍ଲାପାଳ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ନିଜ ପୌତ୍ରିକ ଗ୍ରାମ ମାଧପୁରଠାରେ, ସେ *ପୁନର୍ବାସ* ନାମକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସେବା କରିଆସୁଛନ୍ତି । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଏକ ସଡ଼କ ଦୂର୍ଘଟଣା ପରେ,  ସେ ପକ୍ଷାଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ  ଓ ହୁଇଲ ଚେୟାର ସହାୟତାରେ ଯାତାଆତ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବନସ୍ମିତା ନାୟକ । ପତ୍ନୀ ଓ ବଡ଼ ଭାଇ ଅରବିନ୍ଦ ରାଉତରାୟଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଯୋଗୁ, ବିରଜା ପକ୍ଷାଘାତପରେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ହୋଇଛନ୍ତି । 
## ରଚନାବଳୀ 
ବିରଜା ସାହିତ୍ୟର ବହୁ ବିଧା, ଯଥା ଗଳ୍ପ, କବିତା ଓ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଲେଖନି ଚାଳନା କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ କବିତା ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି ।

### ଗଳ୍ପଗ୍ରନ୍ଥ 
* ଗହଳି ଆରପଟେ - ୨୦୦୭
* ବହୁ ବଚନ - ୨୦୦୯
* ପ୍ରତିପକ୍ଷର ହସ - ୨୦୧୧
* ବିଷମ ବାହୁ - ୨୦୧୩
* ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୂନ୍ୟ - ୨୦୧୬
* ତାରାଭର୍ତ୍ତି ଆକାଶ
* ନୂଆ ଗପର ଇଏମଆଇ

### କବିତାଗ୍ରନ୍ଥ 
* କେମିତି ଭିଜାଏ ବର୍ଷା - ୨୦୦୪
* ଆତ୍ମ ଦର୍ଶନ - ୨୦୦୭
* ସନ୍ଧିକାଳ - ୨୦୧୦
* ଅଭିଷେକ ହୃଦୟର
### ପ୍ରବନ୍ଧ 
* ସ୍ମୃତି ଓ ବିସ୍ମୃତି

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ  
* ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର 
* ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା କଥାକାର ସମ୍ମାନ
* କଥା ନବପ୍ରତିଭା ପୁରସ୍କାର
* ରବି ପଟ୍ଟନାୟକ ସ୍ମୃତି ଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର
* ପୁନର୍ନବା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ
* କହ୍ନେଇ କଥା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୨ (କହ୍ନେଇ କଥା ସଂସଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ପାଇକ ଆଖଡ଼ା

**ପାଇକ ଆଖଡ଼ା** ବା **ପାଇକ ଆଖରା** ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ ଯାହାର ଅର୍ଥ ପ୍ରାୟ *ଯୋଦ୍ଧା ପାଠଶାଳା* ବା *ଯୋଦ୍ଧା ବ୍ୟାୟାମଶାଳା* । ଆଗ କାଳରେ ପୂର୍ବ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହା ଏକ ଯୋଦ୍ଧା ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ରୂପେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିଲା । ଅଧୁନା ଏହି ଆଖଡ଼ାରେ ପାଇକ ନାଚ ସ‌ହିତ ପାରମ୍ପରିକ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ ଓ ଏଥିରେ ବାଦ୍ୟର ତାଳରେ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ସ‌ହିତ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଚାଳନା କରାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ କଳାବାଜି ସ‌ହିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖଣ୍ଡା ଚାଳନା, ବାଡ଼ି ଚାଳନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଚାଳନା ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ । 

ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାର ପଦାତିକ ଶବ୍ଦରୁ ପାଇକ ଶବ୍ଦ ଆସିଛି ଓ ଏହିଭଳି ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆଖଡ଼ା କୁହାଯାଏ । ସଂସ୍କୃତର 'ର' ଶବ୍ଦ ବଦଳରେ 'ଡ଼' ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୋଇ ଆଖଡ଼ା ହୋଇଛି । 

## ଇତିହାସ
ପାଇକ ଆଖଡ଼ା ମୂଳରୁ ପାଇକ ଶ୍ରେଣୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବିଦ୍ୟାଳ‌ୟ ରୂପେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିଲା । ପାଇକମାନେ ଭୂସୈନିକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଓ ସେବା ବିନିମୟରେ  ସେମାନଙ୍କୁ କର ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁନଥିଲା । ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଳି ସେମାନେ ବେତନ ଭୋଗୀ ନ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବ‌ହୁତ ଜମି ଅନୁଦାନ ପାଉଥିଲେ । କୃଷି ସେମାନଙ୍କର ଆୟର ମୂଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ଥିଲା । ସେମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ତିନି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ଖଣ୍ଡା ଓ ଢାଲ ଧରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ି, ଦୂର ଅଭିଯାନ‌କୁ ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବାଣୁଆ ଓ ଧନୁର୍ଦ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଢେଙ୍କିଆ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ଓଡ଼ିଶା ସୈନିକ ରୂପେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଏହି ପାଇକମାନଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷତ୍ରୀୟ ଜାତିର ଲୋକ ଯାହାଙ୍କୁ ଖଣ୍ଡାୟତ କୁହାଯାଉଥିଲା । ଖଣ୍ଡାକୁ ଯେ ଆୟତ କରିପାରେ ଯେ ତାଙ୍କ ନାମ ଖଣ୍ଡାୟତ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାମରିକ କଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି
ହେଣ୍ଡୁଆ

**ହେଣ୍ଡୁଆ** (ଅନ୍ୟ ନାମ **ହେଣ୍ଡୁଆ ଚୁଟଚୁଟା**) ଭାରତରେ ଥିବା ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଆଚାର ବା ମସଲା ଭାବରେ ଖିଆଯାଏ, ମଦ ଫରମେଣ୍ଟେସନ କଲାବେଳେ ଦିଆଯାଏ ଓ ସିଝା ଓ ଭଜା ଟମାଟୋ ସାଥୀରେ ଖିଆଯାଏ । ହେଣ୍ଡୁଆ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟତାପରେ ଶୁଷ୍କ ବା ଆଚାର ହୋଇଥିବା ବାଉଁଶ ଶାଖା (କରଡ଼ି), ଯାହାକୁ ସେହିଭଳି ଖିଆଯାଏ ବା ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟରେ ମିଶେଇ, ସଜ ବା ସାଉତି ରଖି ଖିଆଯାଏ । ବାଉଁଶ ଜଙ୍ଗଲରୁ ନୂଆ ଗଜା ସଂଗ୍ରହ କରି କାଟି ଆଚାର କରାଯାଏ । ତାହାକୁ ଭାଜିକରି ଖାଆନ୍ତି ।  ମୂଳ ଅଧିବାସୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ହେଣ୍ଡୁଆ ଦେଇ ତରକାରୀ କରନ୍ତି । ହେଣ୍ଡୁଆ ଘରମାନଙ୍କରେ ତିଆରି ହୁଏ ଓ ହାଟ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ହୁଏ ।

## ଔଷଧୀୟ ବ୍ୟବ‌ହାର 
ହେଣ୍ଡୁଆକୁ ଔଷଧ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏହା ସାଥୀରେ ମହୁଆ ମଞ୍ଜି ତେଲ ମିଶେଇ ସର୍ଦ୍ଦି ରୋଗରେ ଦେହ ମାଲିସ କରାଯାଏ ଓ ମଣିଷ ତ‌ଥା ପଶୁମାନଙ୍କଠାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଗୋଜାତି ପଶୁଙ୍କର ପେଟ ସମସ୍ୟା ହେଲେ ହେଣ୍ଡୁଆ ଓ ପୁରୁଣା ଗୁଡ଼ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଖାଦ୍ୟ
ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସ

**ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସ** (୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୫  – ୧୧ ଜୁନ ୨୦୦୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ, ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ସର୍ବୋପରୀ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପୁନଃନିର୍ମାତା ଥିଲେ । ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପିତା ଓ ଆଦିଗୁରୁ  କୁହାଯାଏ । 

ସେ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦାନ କରି ଆଜିର ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ଭିତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହି ନୃତ୍ୟକୁ 'ମନ୍ଦିର ନୃତ୍ୟ'ରୁ ବାହାର କରି ଦୁନିଆ ଆଗରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ସନ ୧୯୯୨ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧିରେ ଭୁଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ରସ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଥିଲା । ମାହାରୀ ନୃତ୍ୟ କଳାକୁ ସେ କଠୋର ଭାବରେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ । 

## ଜୀବନୀ 
ପଙ୍କଜ ଚରଣ, ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ପୁରୀର ମାଟିମଣ୍ଡପ ସାହିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଧର୍ମୁ ଚରଣ ଦାସ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ କ୍ଷେତ୍ରମଣୀ ଦେବୀ । ସେମାନେ ଥିଲେ ଅସୁରେଶ୍ୱର ନିକଟସ୍ଥ ମଣିପୁରର ମୂଳବାସିନ୍ଦା । ପିତାଙ୍କ ପୁଲିସ ଚାକିରି ଯୋଗୁ, ସେମାନେ ପୁରୀରେ ରହୁଥିଲେ । ପଙ୍କଜ ଚରଣ ମାତୃଗର୍ଭରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ପିତୃବିୟୋଗ ଘଟିଥିଲା । ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ବେସାହାରା ମା-ପୁଅଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଦେବଦାସୀ *ଫକିରୀ ମାହାରୀ*(ରତ୍ନ ପ୍ରଭା ଦେବୀ) । ମାହାରୀ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ରତ୍ନ ପ୍ରଭା ଦେବୀଙ୍କର ସେ ପାଳିତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର କଳା ଶିଖିଥିଲେ । ଛୋଟବେଳେ ସେ ନିଜ ମଧୁର କଣ୍ଠ ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ । "ପଙ୍କଜର କଣ୍ଠ ଗ୍ରାମୋଫୋନଠୁଁ ମଧୁର" ବୋଲି ଲୋକେ କହୁଥିଲେ । ସେ ହାଇସ୍କୁଲରେ ତିନିଥର ଫେଲ ହୋଇଥିବାରୁ ପାଠ ପଢ଼ାରେ ଆଉ ତାଙ୍କ ମନ ଲାଗିଲାନି ।  ନିଜ ମାତାଙ୍କ ହଠାତ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବାରୁ ଚାକିରୀ ଖୋଜି ଖୋଜି ସେ ବଳଭଦ୍ର ହଜୁରୀଙ୍କ ନୂଆ ଥିଏଟରରେ ମିଶିଲେ । ଥିଏଟରରେ ସେ, ମୁଖ୍ୟତଃ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା ଭାବେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ପରେ କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଥିଏଟର ପୁରୀରେ ଆସିବାରୁ ବଡ଼ ଧରଣର ଥିଏଟରରେ ମିଶିବା ପାଇଁ ସେ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ । କଟକ ଓ ବାଲେଶ୍ୱରରେ ଦୁଇଟି ଯାତ୍ରାପରେ ସେ ପୁଣିଥରେ ପୁରୀକୁ ଫେରିଆସି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଥିଏଟର-ବିରେ ମିଶିଥିଲେ । ଏଥିରେ ସେ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ । କେଳୁଚରଣ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ନୂଆ ନୂଆ ଥିଏଟରରେ ମିଶିଥାନ୍ତି ।

୧୯୬୪ ମସିହାରେ, ଓଡ଼ିଶାର ସେତେବେଳର ଏକମାତ୍ର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ବିଭାଗର ମୂଖ୍ୟ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୨୫ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅବଶେଷରେ ସେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ସେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିବା କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର, ଦେବ ପ୍ରସାଦ ଦାସ, ମାୟାଧର ରାଉତ ଓ ଭଗବାନ ସାହୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଭାରତ ତ‌ଥା ଭାରତ ବାହାରେ ପ୍ରସାର କରିବାରେ ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକା ତୁଲେଇଥିଲେ । 

## ରଚନା 
ଦଳଗତ ନୃତ୍ୟରେ ସେ ବିଶାରଦ ଥିଲେ ଓ *ଗ୍ଳାନିସଂହାର*, *ମାତୃବନ୍ଦନା*, *ବାଳଗୋପାଳାଷ୍ଟକ* ଓ ଆହୁରି ଅନେକ ନୃତ୍ୟରେ ସେ ତାଙ୍କର ଅଲିଭା ଛାପ ଛାଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ରଚିତ ନୃତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ *ପଞ୍ଚକନ୍ୟା* ନାମର ନୃତ୍ୟ ସବୁଠୁ ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ପୁରାଣର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ମହାନ ନାରୀ - ଅହଲ୍ୟା, ଦ୍ରୌପଦୀ, ତାରା, କୁନ୍ତୀ ଓ ମନ୍ଦୋଦରୀଙ୍କ କଥା ନୃତ୍ୟର ନାଟକୀୟତା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ ଓ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ସେ ବିଦ୍ୱାନ ଥିଲେ । କାଳିଦାସ ଜୟଦେବଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । 

## ଗୁରୁ ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସ ଉତ୍ସବ 
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଉଡ୍ର ସଂସ୍କୃତି ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ଗୁରୁ ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଆଦିଗୁରୁ ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ କରାଯାଉଛି । ଏହା ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀ ବସନ୍ତ ଦାସ ଓ ନାତୁଣୀ ପଲ୍ଲବୀ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଛି ।

## ପୁରସ୍କାର 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୧୯୯୨ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ
* କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୨
* ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର - ୧୯୭୧ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ତରଫରୁ
* ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ) - ୧୯୭୦

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଡାଲଖାଇ

**ଡାଲଖାଇ** ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ନୃତ୍ୟ ।  ଏହି ଗୀତର ପ୍ରତି ପଦର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ଡାଲଖାଇ ଶବ୍ଦ ଥାଏ ଯାହା ଝିଅ ସାଙ୍ଗକୁ ଲକ୍ଷ କରି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ନୃତ୍ୟରେ ରାମାୟଣ, ମହାଭାରତ ଓ ରାଧା କୃଷ୍ଣ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ଶୀର୍ଷକ ଥାଏ । 

ଏହା ଅନେକ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଯଥା:- ଭାଇ ଜିଉନ୍ତିଆ, ପୁଷପୁନି, ନୂଆଖାଇ ଇତ୍ୟାଦି ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ଏହି ନୃତ୍ୟ କରାଯାଏ । ସମ୍ବଲପୁର, ବଲାଙ୍ଗିର, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, ବରଗଡ଼, ନୁଆପଡ଼ା ଓ କଳାହାଣ୍ଡି ଇତ୍ୟାଦି ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ବିଞ୍ଝଲ, କୁଡା, ମିର୍ଧା, ସମା ଇତ୍ୟାଦି ଜାତିର ମୂଖତଃ ମହିଳାମାନେ ଏହି ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି ।
## ଗୀତ
ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଭିନ୍ନତା ଅନୁସାରେ ଡାଲଖାଇ ଗୀତାରେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।ଯେମିତିକି ଦଶହରା ପର୍ବରେ କୁମାରୀମାନେ ନିଜ ସାଙ୍ଗସାଥୀମାନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ଢୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ, ମହୁରୀର ତାଳେତାଳେ ବୋଲନ୍ତି- 

ଡାଲଖାଇରେ ଡାଲଖାଇରେ
ଖଡ଼ି ମାରିଉଦୀର ଦଶରା ଜହ୍ନ
କୁଆରି ଟୁକେଲର୍ ମନ ଉଛନ
ଫୁଲଫୁଟି କେଡେ ସୁନ୍ଦର ଦିଶେ
ଫୁଲେଫୁଲେ ସଜ୍ଜା ହୋଇଛେ ସତେ
ଶହେଆଠ ଦୁବ ଚାଉଲୋ ଧରି
ଡାଳଖାଇ ଦେବୀକି ବନ୍ଦେଇ କରି
କୁଆରି ଟୁକେଲମାନେ ଧନରେ
ସତେ କିଆଁ
ଉପାସ କରି ମାଆ କେ ସୁମରି
ଦାଦା ଭାଇର ଲାଗି ଡାଲଖାଇରେ…

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକ ନୃତ୍ୟ
ପରମାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ

**ପରମାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ** (୧୮୯୩ - ୧୯୭୧) ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପ୍ରଥମ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତ‌ତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଯୋଗୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ଦେଇଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ
### ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ
ପରମାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ବୈଦ୍ୟପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଅମର୍ଦା ଏମ.ଇ. ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ବାରିପଦାରେ ହାଇସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ସେ କଲିକତା (ଏବେକାର କୋଲକାତା) ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳ‌ୟରୁ ୧୯୨୩ରେ ସମ୍ମାନ ସ‌ହିତ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ହୋଇଥିଲେ ।  

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୧୯୬୪

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ନନ୍ଦିନୀ ସାହୁ

ଜୁଲାଇ ୨୩, ୧୯୭୩ରେ ଜି ଉଦୟଗିରି ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ **ନନ୍ଦିନୀ ସାହୁ** ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବୀ, ଲେଖିକା ଏବଂ ସମାଲୋଚିକା।  ସେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସହକାରୀ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ କବିତା ସମେତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି।  ସେ ହେୁଛନ୍ତି ଜଣେ ପ୍ରସଂଶିତ କବୀ।  ତାଙ୍କର କବିତା ଭାରତ, ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ, ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନରେ ଆଦୃତ ଓ ପ୍ରସାରିତ।  ସେ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଏବଂ "ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ କବିତା ପ୍ରତିଯୋଗିତା" ଏବଂ "ଶିକ୍ଷା ରତ୍ନ ପୁରସ୍କାର" ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।*  *ଇଣ୍ଟର ଡିସିପ୍ଲିନାରୀ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଅଫ ଲିଟରେଚର ଏଣ୍ଡ ଲାଂଗୁଏଜ*ର ସେ ହେଉଛନ୍ତି ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦିକା। 

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ସ୍ଥାନୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକତା କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚଜଣ ଭଉଣୀଙ୍କ ସହିତ ଶୃଂଖଳା ଭିତରେ ଲାଳନ ପାଳନ କରିଥିଲେ।  ସେ ଅନେକ ଜାତୀୟ ସେମିନାରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

## ସାହିତ୍ୟ ଜୀବନ
ସାହୁ ବହୁତ କମ୍ ବୟସରୁ ଲେଖା ଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ କବିତା ସଂଗ୍ରହ ସମେତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ-ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ, ଆମେରିକୀୟ ସାହିତ୍ୟ, ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଦାନ (ELT), ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଧ୍ୟୟନ ତଥା ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ସେ ଇଗ୍ନୁପାଇଁ ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ନିର୍ମାଣ ଓବଂ ବିକାଶ କରିଛନ୍ତି। 

## ସମ୍ମାନ
* ପୁରସ୍କାର *ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ କବିତା ପ୍ରତିଯୋଗିତା*
* *Silver Poems on My Lips*, 2009

* *Sukamaa and Other Poems* Published by The Poetry Society of India,Gurgaon  

* *Suvarnarekha* : An anthology of Indian women poets

**ସମାଲୋଚନାଧର୍ମୀ ପୁସ୍ତକ**
* *Recollection as Redemption*, 2004
* * Folklore and the Alternative Modernities(Vol I & II)'', 2012

## ଆଧାର
## ବାହ୍ୟ ଆଧାର
* Official website
* Poems By Dr Nandini Sahu (Confluence – South Asian Perspectives) 
* Nandini Sahu's Silver Poems on My Lips – A Search for Love in Vacuum 
* Dr. Nandini Sahu's The Other Voice: An enduring poetic legacy  
* Editors
* Dr. Nandini Sahu

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଉପବାସ

ଉପବାସ ଶବ୍ଦକୁ ଲୋକେ ଉପାସ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି । ଆଂଶିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଅନିଚ୍ଛାକୁ ଉପବାସ କୁହାଯାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ କିମ୍ବା ସାମୟିକ ଭାବେ ଅତିକମରେ ୧୨ ଘଣ୍ଟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯିବାର ଦେଖାଯାଏ । ଜଳ ଉପବାସରେ କେବଳ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଲୋକେ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ଏହାକୁ ପାଳନ୍ତି । ଖାଦ୍ୟଭାବରୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଲୋକ ଉପାସେ ରହନ୍ତି ।ଧର୍ମପ୍ରାଣ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଅତି ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କରନ୍ତି ।
### ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ପାଳନ
ସାଧାରଣତଃ ଓଷା ବ୍ରତମାନଙ୍କରେ ଅଧ୍ୟାତ୍ମବାଦୀ ଲୋକେ ଉପବାସ କରିଥାନ୍ତି । କେତେକ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର  ନିଷ୍ଠବାଂ ଲୋକ ମାତ୍ର ଗଣ୍ଡୁଷେ ଜଳତୁଳସୀ ପାନ କରି ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ରତ ମାନଙ୍କରେ ଫଳାହାର କରାଯାଇଥାଏ । ସ୍ଥଳ ବିଶେଷରେ କିଛି ଲୋକ ଏକ ବକ୍ତ ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି ।
### ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ପାଳନ
### ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଧର୍ମରେ ପାଳନ
### ଜୈନ ଧର୍ମରେ ପାଳନ
### ଶୀଖ ଧର୍ମରେ ପାଳନ
### ଇସଲାମ ଧର୍ମରେ ପାଳନ
### ରାଜନୀତିରେ ଉପବାସ
## ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ଉପବାସ କରିବା ଫଳରେ ମନ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ରୁହେ ଓ ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ । କ୍ରମାଗତ ତିନିଦିନ ଉପବାସ ରହିବା ଫଳରେ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ଶ୍ୱେତ କଣିକା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଉକ୍ତ ଶ୍ୱେତ କଣିକା ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ଜୀବାଣୁ ଓ ଭୂତାଣୁ ଆଦିକୁ ନଷ୍ଟ କରି ଦେଇଥାଏ । ଅର୍ଥାତ ଉପବାସ ଫଳରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥାଏ । କର୍କଟ ରୋଗ ଭଳି ମାରାତ୍ମକ  ବ୍ୟାଧି ଭୋଗୁଥିବା ମଣିଷମାନେ ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଉପକୃତ ହୋଇପାରିବେ । ତେଣୁ କେବଳ ଧାର୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଯୋଗୁ ନୁହେଁ ବରଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ କାରଣ ଯୋଗୁ ସମସ୍ତ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଉପବାସ ରହିବ ପାଇଁ ଗବେଷକମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ ଜଙ୍ଗପାଙ୍ଗି

**ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ ଜଙ୍ଗପାଙ୍ଗି** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜ କର୍ମଚାରୀ ଓ ଗାର୍ଟକ ଓ ୟାଟୁଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କର ଜଣେ ପୁରାତନ ଟ୍ରେଡ ଏଜେଣ୍ଟ । ସେ ୨୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୫ରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜୋହର ଭାଲିର ବୁର୍ଫୁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ପିତା ରାଏ ସାହେବ ସୋହନ ସିଂହ ଇଂରେଜ ଶାସନର ଜଣେ  ଧନୀ ଅଫିସର ଥିଲେ । ସେ ଆଲମୋରାରେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ଆଲାହାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦାଳୟରେ ବିଏ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସନ ୧୯୬୨ରେ ସେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ଓ ଟ୍ରେଡ ଏଜେନସି ସେତେବେଳେ ଉଠିଗଲା । ଭାରତ ସରକାର ସନ ୧୯୫୯ରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ କରିଥିଲେ ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ ସନ ୧୯୭୬ରେ ୭୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହଲଦ୍ୱାନିଠାରେ ମତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । 

## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ
* Foreign relations of Tibet

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ ମୃତ୍ୟୁ
କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ମେହେର

**କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ମେହେର**(୧୯୨୮-୨୦୦୮) ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ପ୍ରବୀଣ ତନ୍ତି ଥିଲେ ।  ସେ *ଇକ୍କତ* ପରମ୍ପରାର (ବାନ୍ଧ ଓ ରଙ୍ଗ) ବିଶିଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁରୀ ଲୁଗା ବୁଣା ନିମନ୍ତେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ ହସ୍ତ‌ତ‌ନ୍ତ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାର ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ ।  ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସନ ୨୦୦୯ରେ ସେ *ହ୍ୟାଣ୍ଡିକ୍ରାଫ୍ଟ ଅଫ ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର ଟେକ୍ସଟାଇଲ ଡିଜାଇନର* ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । 

କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ବିଜେପୁର ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚୁଡାପାଲିଠାରେ ଏକ ଭୁଲିଆ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୨ୟ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସୂତା କାଟି, ଲୁଗା ବୁଣିବା ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର କୌଳିକ ବ୍ୟାପାର । ନିଜ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ସେ ଏହି ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଏହି କାମରେ ଅଧିକ ଗବେଷଣା କରି ସେ ଅନେକ ନୂତନ ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବୁଣାଯାଇଥିବା କିଛି ବିଶିଷ୍ଟ ଶାଢ଼ୀ ଥିଲା : ନବଗୁଞ୍ଜର, ବାପୁଜୀଙ୍କ ଅବଦାନ, ଭାରତ ରତ୍ନ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଭଗବାନ, ଭାରତୀ କୁସୁମ ଇତ୍ୟାଦି । ସେ ଶାଢ଼ୀ ଉପରେ ଲେନିନଙ୍କ ଛବି ମଧ୍ୟ ବୁଣିଥିଲେ । ଏହା ଋଷିଆ ସରକାରଙ୍କୁ ଉପହାର ଦିଆଯାଇଥିଲା । କୋଣାର୍କ ଚକ ଥିବା ଏକ ଶାଢ଼ୀ ସେ ବ୍ରିଟେନର ରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ । ମହାରାଣୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ବୁଣାକାର । ତାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମେହେର ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ବୁଣାକାର । ୨୦୦୮ ଜୁନ ୩୦ତାରିଖରେ ୯୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ତିରୋଧାନ ଘଟିଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଆନି ଫ୍ରାଙ୍କ

ଆନିଲିସ ମେରି ଫ୍ରାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଫ୍ରାଙ୍କଫଟ, ଜର୍ମାନୀରେ ୧୨ ଜୁନ୍ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା । ସିଏ ଜଣେ ଡ଼ାଏରୀ ଲେଖିକା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷରେ ହୋଇଥିଲା । ସିଏ ଜିଉ Jewishମାନଙ୍କର ବିଧ୍ୱଂସର the Holocaust ଜଣେ ବ‌ହୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ପୀଡ଼ିତା ଥିଲେ ।  ସେ ସମୟରେ ଆନି ଗୋଟିଏ ଡ଼ାଇରୀ ଲେଖିଥିଲେ ତାର ନାମ ଥିଲା 'ଦ ଡ଼ାଇରୀ ଅଫ୍ ଏ ୟଙ୍ଗ ଗର୍ଲ'  *The Diary of a Young Girl* । ଏହି ବ‌ହିଟି ବ‌ହୁତ ଗୁଡ଼ିଏ ନାଟକ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପ୍ରେରଣା ସ୍ରୋତ ଓ ଆଧାର ହୋଇଛି ।  ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଜର୍ମାନୀରେ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ସେ ବ‌ହୁତ ବର୍ଷ ନେଦରଲାଣ୍ତର ଏମଷ୍ଟରଡ଼ାମ ସ‌ହର ଓ ତା ଆଖାପାଖରେ ବିତାଇ ଥିଲେ ।  ଫ୍ରାଙ୍କ ନିଜର ଡ଼ାଏରୀ ୧୯୪୨ଠାରୁ ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୪ ଯାଏଁ ଲେଖିଥିଲେ ।

ପ୍ରଥମରେ ସିଏ ଏହି ଡ଼ାଏରୀ ନିଜ ପାଇଁ ଲେଖିଥିଲେ । ଏହା ୧୯୪୪ରେ ଗେରିଟ ବୋଲକେଷ୍ଟିନ, ଡ଼ଚ ସରକାରଙ୍କ ସଦସ୍ୟ, ଲଣ୍ତନର ରେଡ଼ିଓ ବ୍ରଡ଼କାଷ୍ଟରେ ଘୋଷଣା କଲେ  ଯେ ଜର୍ମାନ ଅଧିନସ୍ଥ ଡ଼ଚ ମାନଙ୍କର ପୀଡ଼ା ବିଷୟରେ ଯଦି କିଛି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ ନିଜର ଅନୁଭବ ଲିଖିତ ଆକାରରେ ଯେମିତିକି ଚିଠିପତ୍ର ହିସାବରେ ରଖିଛନ୍ତି ତାକୁ ଦୁନିଆର ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଲୋଚନ‌କୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଆନି ଫ୍ରାଙ୍କ ସ୍ଥିର କଲେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ସରିଲା ପରେ ତାଙ୍କ ଡ଼ାଏରୀକୁ ନେଇ ସେ ଗୋଟିଏ ବ‌ହି ପ୍ରକାଶିତ କରିବେ ।

## ଜନ୍ମ
ଆନିଲିସ ମେରି ଫ୍ରାଙ୍କ ଫ୍ରାଙ୍କଫଟ, ଜର୍ମାନୀରେ ୧୨ ଜୁନ୍ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କ ନାମ ଓଟୋ ଫ୍ରାଙ୍କ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଏଡ଼ିଥ ଫ୍ରାଙ୍କ । ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭଉଣୀଙ୍କ ନାମ ମାର୍ଗଟ ଥିଲା । ସେମାନେ ଜିଉ ଧର୍ମର ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଜିଉ ଧର୍ମର ରିତୀ ଓ ପ୍ରଥା କିଛି ପାଳୁ ନଥିଲେ ଏବଂ ଜିଉ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମର ଲୋକମାନଙ୍କ ସ‌ହ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପାଠାଗାର ଥିଲା ଓ ସେମାନେ ନିଜ ପିଲାଙ୍କୁ ବ‌ହି ପଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ
ଜର୍ମାନୀରେ ସେହି ସମୟରେ ହିଟଲରର ତାନାଶାହୀ ଚାଲିଥିଲା । ସେହିସମୟରେ ଜିଉ ମାନଙ୍କର ଜର୍ମାନୀରେ ରହିବା ଭାରି କର୍ଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଥିଲା । ଆନି ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନର ଘଟିତ ଘଟଣା ଗୁଡ଼ିକୁ ଏ ଡ଼ାଏରୀରେ ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ବାପା ଓଟୋ ଫ୍ରାଙ୍କ ଏହି ଡ଼ାଏରୀକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ ।  ହିଟଲରଙ୍କ ଦାଉରୁ ନିଜକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ସକାଶେ ଜୁଲାଇ ମାସ ୧୯୪୨ରେ ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଆନି ତାଙ୍କ ପରିବାର ସ‌ହ ଆମଷ୍ଟାରଡ଼ମର ଗୋଟିଏ ଗୋଦାମରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ । ସେହି ଦୁଇବର୍ଷ ସେ କିପରି ସେହି ଗୋଦାମରେ ନିଜର ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ସେହି ଡ଼ାଏରୀରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।

## ମୃତ୍ୟ
୧ରୁ ୩୧ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ଟାଇଫସ (ଦେହର ଉକୁଣୀରେ ଜଣକଠାରୁ ଅନ୍ୟକୁ ଜଣକୁ ବ୍ୟାପିବା ରୋଗ) ନାମକ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ବରଜନ୍-ବେଲସନ ବନ୍ଦୀ ଶିବିରରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ ।  ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରକୃତ ଦିନ ଓ ତାରିଖ ଜଣାନାହିଁ । ରେଡ଼୍ କ୍ରସଦ୍ୱାରା ଅଫିସିଆଲି ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା ଯେ ସେ ୧ରୁ ୩୧ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ କେହି କେହି କହନ୍ତି ଯେ ସେ ମାର୍ଚ୍ଚ ଯାଏ ବଞ୍ଚି ନଥିଲେ ଓତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ  ପୂର୍ବରୁ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୫ରେ ହିଁ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖିକା
ବିଜୟ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର

**ବିଜୟ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର** (୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୮ - ୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଭାଷାବିତ ଥିଲେ । ସେ ଲଣ୍ଡନରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପି.ଏଚ.ଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ ।  ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଭାଷା ବିଭାଗରେ ସେ ଡେପୁଟି ରେଜିଷ୍ଟର ଜେନେରାଲ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ଗଳ୍ପ 
* ଅନ୍ୟ ସ୍ରୋତର ଗଳ୍ପ
* ପ୍ରେମ ଗଳ୍ପ
* ଗୋଲାପ ବଗିଚାର ଗଳ୍ପ
* କଳାପାନ ଗୋଲାମର ଗଳ୍ପ
* ପୁରୀର ଗଳ୍ପ
* କଣ୍ଢେଇଙ୍କ ଗଳ୍ପ
* ମୃଗତୃଷ୍ଣାର ଗଳ୍ପ
* ଅଦିନିଆ ଗଳ୍ପ
* ଭୟାନକ ଗଳ୍ପ
### ପ୍ରବନ୍ଧ/ଆଲୋଚନା 
* ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିଭବ
* ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରବନ୍ଧ
* ପ୍ରଚଳିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏକ ବ୍ୟାକରଣ
* ପ୍ରାଥମିକ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ 

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୮
* ବିଷୁବ ସମ୍ମାନ
* ସୁଧନ୍ୟା ସମ୍ମାନ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ମୁଆଁ ଗଡ଼ା

ମୁଆଁ ଗଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଲୋକ ପ୍ରଥା  ସାଧାରଣତଃ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ଦେଖାଯାଏ ।
କଥା କହିବା ଆରମ୍ଭ କରିନଥିବା ପିଲାଙ୍କ ପାଟି ଫିଟାଇବା ପାଇଁ ଏପରି ଏକ ବିଶ୍ୱାସର ଆଶ୍ରୟ ନିଆଯାଏ ।
## ବିଧି
ଛୁଆର ଦୁଇ ବର୍ଷ ବେଳକୁ ଛୁଆଠାରେ ବାକ୍ ବିକାଶ ବିଳମ୍ବ ଥିଲେ ପରିବାର ଲୋକେ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ନ୍ତି ।  କୌଣସି ହାଟ ପାଳି ଦିନ ଶୁଦ୍ଧପୂତ ହୋଇ ପରିବାର ଲୋକେ ପାଖ ହାଟକୁ ଯାନ୍ତି । ହାଟରେ ଗୁଡ଼ିଆ ପସରାମାନ ଖୋଲା ହୋଇ ମୁଆଁ ବିକ୍ରି ହେଉଥାଏ । ସେଇଠି ଗୋଟିଏ ମୁଆଁ କିଣି ପାଖ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରି ସେହି ହାଟ ବାଲିରେ ତଳେ ଗଡ଼ାଇ ଦିଅନ୍ତି । ତାପରେ ସେହି ମୁଆଁକୁ ଆଣି ଛୁଆକୁ ଗୋଟା ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଏ । ମୁଆଁ ଖାଇବାର କିଛି ଦିନ ପରେ ପିଲାଠାରେ କଥା କହିବା ଦେଖାଯାଏ ।

ହାଟରେ ଗଡାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହାଟରେ ଘୋ..ଘା.. ବେଶିଥାଏ । ଧ୍ୱନି ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥାନରେ ମୁଆଁ ଗଡ଼ିଥିବାରୁ ସେଥିରେ ଧ୍ୱନି ମନ୍ତୁରିତ ହୋଇଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ସେହି ମୁଆଁକୁ ଖାଇଲେ ଧ୍ୱନି ମୁଖ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ ଏବଂ ବାକ୍ୟ ଆକାରରେ ବାହାରିଥାଏ ।

ଦେଖାଯାଏ କେତେକାଂଶରେ ସଫଳତା ମିଳେ । ଏପରି ବିଶ୍ୱାସର ବାକ୍ ସମାଧାନ ହେବାରେ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତତା ନାହିଁ । ଉପାୟ ଶୁନ୍ୟ ହୋଇ ପରିବାର ଏପରି ଏକ ବିଶ୍ୱାସର ଆଶ୍ରୟ ନିଏ ।

## ଆଧାର
ଡେବିରି ବ୍ରତ

ଡେବିରି ବ୍ରତ ଏକ ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ, ପୂର୍ବ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ବ୍ରତ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ନିଃସନ୍ତାନ ବିବାହିତ ମହିଳା ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । 
## ବ୍ରତ ବିଧି
ଡେବିରି ହାତ (ବାମ ହାତ)ରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଷଠି ବୁଢ଼ୀ ନିକଟରେ ମାନସିକ ରଖାଯାଏ ଯେ ତାଙ୍କ ଛୁଆଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳିବା ଚାଲୁ ରଖିବେ ।
ବ୍ରତ ଗୋପନୀୟ ରହେ । ବ୍ରତ ପାଳୁଥିବା ମହିଳାଜଣକ ଖାଉଥିବା ସମୟରେ ଯଦି ବାହାର ଲୋକ କେହି ବାମ ହାତରେ କିଆଁ ଖାଉଚୁ ବୋଲି ପଚାରନ୍ତି ତତକ୍ଷଣାତ ଖାଇବା ବନ୍ଦ କରି ଖାଇବା ଜାଗାରୁ ମହିଳା ଜଣକ ଉଠିଯାଇ ହାତ ଧୋଇବାକୁ ଚାଲି ଯାଆନ୍ତି । ଦେଖାଯାଏ ଏପରି ଦୁର୍ଘଟଣା ନ ଘଟିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ କବାଟ ବନ୍ଦ କରି ମହିଳା ଜଣକ ଖାଇଥାନ୍ତି । ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ମଧ୍ୟ ମା ଏପରି ଚାଲୁ ରଖନ୍ତି । ଛୁଆ ମାଆକୁ 'ବାମ ହାତରେ କିଆଁ ଖାଉଚୁ' କହିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ ଚାଲେ । ମା ଏମିତି କହିବାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କିମ୍ବା ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ଛୁଆକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତେଇ ନଥାନ୍ତି  କାରଣ ଛୁଆ ଏପରି କହିଲେ ହିଁ ଛୁଆଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଆସିଲା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ଏହି ବାକ୍ୟ ଖାଇବା ସମୟରେ ଶୁଣିବା କ୍ଷଣି ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ । ସେଦିନ ଘରେ ଷଠି ବୁଢ଼ୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭୋଗରାଗ ପୂଜା କରି ବ୍ରତ ସମାପନ ହୁଏ ।

***ସନ୍ତାନଟିଏ ପାଇବା ପାଇଁ ଅସନା ହାତରେ ଖାଇବା ଭଳି ଘୃଣ୍ୟ କାମ କରିବାକୁ ନିଃସନ୍ତାନ ନାରୀ ପଛାଇବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଷଠି ବୁଢ଼ୀ ନିକଟରେ କରିଥାଏ ।***
## ବିତର୍କ
ଗାଁ ଗହଳିରେ ଶିକ୍ଷା ଅଭାବରୁ ସେହି ଛୁଆ ଅଶିକ୍ଷିତ ରହିଲେ ମାର ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚାଲେ ଫଳରେ ବ୍ରତଧାରୀଙ୍କ ଜୀବନ ଶୈଳୀରେ ବ୍ୟାଘାତ ଆସେ । ସାଧାରଣତଃ ବନ ହାତରେ ଶୌଚ କ୍ରିୟା କରାଯାଏ । ସେ ହାତରେ ଖାଇବାଦ୍ୱାରା ରୋଗ ଜୀବାଣୁ ଶରୀର ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମା'କୁ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ କରେ ।
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ: ବ୍ରତ
ଶ୍ରେଣୀ: ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ମାନସିକ
ମହାରାଣା ପ୍ରତାପ

**ମହାରାଣା ପ୍ରତାପ** (୦୯ ମଇ ୧୫୪୦ -୨୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୫୯୭)ମେୱାରର ଶାସନକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯାହା ଏବେ ରାଜସ୍ଥାନ ନାମରେ ପରିଚିତ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଉତ୍ସବ (ମହାରାଣା ପ୍ରତାପ ଜୟନ୍ତୀ) ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀରେ ପୂରା ଉତ୍ସାହର ସହ ପାଳନ କରାଯାଏ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ମହାରାଣୀ ଜୟବନ୍ତାବାୟୀ ଏବଂ ଉଦୟସିଂହଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ।ସେ ସିସୋଦିଆ ବଂଶର   ରାଜପୁତ ବଂଶଧର  ଥିଲେ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସିସୋଡ଼ିଆ କୂଳର ରାଜପୂତ ରାଜା। ମହାରାଣା ପ୍ରତାପ ସିଂହ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ନିର୍ଭୟ ଯୋଦ୍ଧା ଏବଂ ବିଚକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧିରେ ଚତୁର । ସେ ସଫଳତାର ସହିତ ମହାନ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ମୋଗଲ ସହ ଯୁଦ୍ଧକରି ମରିବାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ
## ଜୀବନୀ
## ସଂଯୋଗ
## ମୋଗଲ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ
## ମୋଗଲ ସହିତ ହଳଦିଘାଟି ଯୁଦ୍ଧ
## ରାଜକୀୟ ପରମ୍ପରା
## ମୃତ୍ୟୁ
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫୯୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ମେୱାରର ରାଜା
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ନାଟ୍ୟକାର, ୧୯୨୦ ଜନ୍ମିତ)

**ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର** (ଜନ୍ମ ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସେ ୪୦ଟିରୁ ଅଧିକ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର ସୁଖଦୁଃଖର କାହାଣୀ ତାଙ୍କ ନାଟକରେ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ୧୯୨୦ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ ତାରିଖ ଦିନ ପୂର୍ବତନ ଦଶପଲ୍ଲା ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟରେ  ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କଟକ ମିଶନ୍‌ ସ୍କୁଲ୍‌ରୁ ମାଟ୍ରିକ୍‌ ପାଶ୍‌ କଲାପରେ, ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବି.ଏ, ଓ ଆଇନ୍‌ କଲେଜରୁ ବି. ଏଲ ଡିଗ୍ରି ହାସଲ କରି ପ୍ରଥମେ ପ୍ରାଶସନିକ ସେବା ଏବଂ ପରେ ଆଇନ୍‌ ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲେ । ବି.ଏ ପଢିଲାବେଳେ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଭାରତୀ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ତା‘ଙ୍କ ପ୍ରଥମ ନାଟକ ‘ଅଭିମାନ‘ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଦର୍ଶକଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ପାଇଁ ‘ଭାଇଭାଉଜ, ଘରସଂସାର, ମୂଲିଆ, ପୁଆଣିଘର, ସେବିକା, ମମତା, ଚାବୁକ୍‌, ନାଟକ ରୀତିମତ୍‌, ନରୋତ୍ତମ ଦାସ କହେ, କିସ ପୁଣି ଦେଖାନଯାଏ, ମନ୍ତ୍ରୀଯୁଗ, ଅର୍ଥଅନର୍ଥ ପ୍ରଭୃତି ୩୬ଟି ନାଟକ ରଚନା କରି ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ସୁପରିଚିତ ହୋଇପାରିଥିଲେ । ୧୯୯୨ ଜୁନ ୨୬ ତାରିଖରେ ଇହଧାମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନାଟକ ପି.ଇ.ଏନ୍‌ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । 

## ନାଟକ 
* ଅଭିମାନ - ୧୯୪୨
* ମୂଲିଆ - ୧୯୪୬ (ଏହି ନାଟକର ଆଧୁନିକ ଓ ପାରମ୍ପାରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷକୁ ଦେଖାଯାଇଥିଲା)
* ଘର ସଂସାର - ୧୯୫୦ (ଏଥିରେ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ସଂସ୍କୃତିର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା)
* ଭାଇ ଭାଉଜ - ୧୯୫୪(ଏଥିରେ ନିଜ ଗାଁ ମାଟିର ଡାକକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା)
* ନରୋତ୍ତମ ଦାସ କହେ - ୧୯୬୯( ସମାଜରେ ସତ୍ୟ, ନ୍ୟାୟ ଓ ଧର୍ମର ବିପର୍ଯୟକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା)
* ପୁଆଣିଘର
* ସେବିକା
* ମମତା
* ଚାବୁକ୍
* ରୀତିମତ
* କିସ ପୁଣି ଦେଖାନଯାଏ
* ମନ୍ତ୍ରୀଯୁଗ
* ଅର୍ଥ ଅନର୍ଥ
* ଏକାନ୍ତ ନିଜସ୍ୱ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୦/୮୧ (ନାଟକ ରୀତିମତ ପାଇଁ)
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, (ଏକାନ୍ତ ନିଜସ୍ବ ୨୦୦୭)
* ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୨-୭୩

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପାଲିତ

**ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପାଲିତ**, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା, ଗାୟନ ଓ ଶିକ୍ଷାଦାନ ତାଙ୍କ ବୃତ୍ତି । କଥାଚିତ୍ର, ଟେଲିଭିଜନ ଓ ମଞ୍ଚ ଆଦି ସବୁ ସ୍ଥରରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ବା ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରାରେ ସେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଜନ୍ମ କଟକର ଏକ କଳାକାର ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା । ବିଜନ ବିହାରୀ ପାଲିତ ଓ ସୁଷମା ପାଲିତ ତାଙ୍କ ପିତା ମାତା ଥିଲେ । ମାତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଭାବରେ ଗଢ଼ି ପାରିଛନ୍ତି । ସେ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ପ୍ରାଚୀନ କଳାକେନ୍ଦ୍ର ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ସଙ୍ଗୀତ ସୁଧାକର ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଥିଲେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁ । ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା, ଦୁଇ ପୁତ୍ର ରନ୍ଦୀପ ଓ ବନ୍ଦିଶ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ଅଟନ୍ତି ।

## ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଭାବରେ 
ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ୩୦ଟି ରେକର୍ଡ଼ କମ୍ପାନୀରେ ପ୍ରାୟ ୨୫୦୦ ଗୀତ ରେକର୍ଡ଼ କରିଛନ୍ତି । ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ଥରରେ ୧୦ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ୨ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଶିକ୍ଷକ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବାରେ ସେ ଏକମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ । ୧୯୮୪ ମସିହାରେ, ଏକକାଳୀନ ସେ ୫ହଜାର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଗାୟନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଦେଶାତ୍ମବୋଧ ଗୀତ "ଏଇ ଦେଶ ଏଇ ମାଟି"କୁ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ଥରରେ ଅନୁମୋଦିତ କରେଇବାରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ରହିଛି । ଓଡ଼ିଶୀ ଗୁରୁ ରତିକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେ ବହୁ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ।

### ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା 
* ପରଝିଅ ଘର ଭାଙ୍ଗେନା (୧୯୮୫)
* କାହ୍ନା
* ଜୀବନ ଧାରା (୧୯୯୫)
* ଗାରେ ସିନ୍ଦୂର ଧାରେ ଲୁହ (୨୦୦୨)
* ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ (ବଙ୍ଗଳା)
* ବାଦଶାହା
* ଦ ଡିଜାୟର (ଇଂରାଜୀ)

### ଟେଲି ଫିଲ୍ମରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା 
* ଛବିର ମଣିଷ
* ବାଘାଯତୀନ
* ଖାରବେଳ
* ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ
* ଆମ କଥା ଆମ କାହା

### ଯାତ୍ରାରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା 
* ସରିନାହିଁ ମହାଭାରତ ମରିନାହିଁ କୁନ୍ତୀ
* ପାଗଳା ହାତୀ
* ଭଗବାନ ତୁମେ ଇସ୍ତଫା ଦିଅ
* କାନିରେ ପଡିଛି ଗଣ୍ଠି
* ଶାଗୁଣା ବସିଛି ଡେଣା ମେଲେଇ
* ସ୍ୱାମୀକୁ ଛୁଇଁଲେ ପାପ
* ଫୁଲ ଆଣିଥିଲି ଫୁଲବାଣୀରୁ
* କଥା ରହିଲା ମୋ ମଗୁଶୁରକୁ
* ଚନ୍ଦନ ଟୋପାକୁ ନାଲି ଅଳତା

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୪-୧୫
* ସଙ୍ଗୀତ ସୁରନିଧୀ
* ସୁର ମଧୁକୁର
* ସଙ୍ଗୀତ ଗନ୍ଧର୍ବ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଟାଇଟନିକ୍

ଜେମସ କ୍ୟାମେରୁନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ, ଲିଖିତ ଓ ସହ-ସଂପାଦିତ ୧୯୯୭ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହେଉଛି ଟାଇଟନିକ୍। କାହାଣୀର ମୂଳ କଥାବସ୍ତୁ ଜାହାଜର ବୁଡି଼ବା ଓ ପ୍ରେମ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଏହାକୁ ୧୪ଟି ଓସ୍କାର୍ ନାମାଙ୍କନ ମଧ୍ୟରୁ ୧୧ଟି ଜିତାଇ ପାରିଥିଲା। ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ (ଅବତାର ୨୦୦୯ ପ୍ରଥମ)।

## କଥାବସ୍ତୁ
୧୯୯୬ରେ କିଛି ଲୋକ ଟାଇଟନିକ୍ ଭଗ୍ନାଂଶରୁ ଗୋଟିଏ ବିରଳ  ପରିହିତା ରୋଜ୍ ଡ'ସନଙ୍କ ଚିତ୍ର ଉଦ୍ଧାର କରୁଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ବୃଦ୍ଧା ରୋଜ୍ ଡ'ସନ୍ ସେ ସମୟକୁ ନିମ୍ନୋକ୍ତେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।
ଟାଇଟନିକ୍ ଆରୋହୀ ରୋଜ୍ ଡ'ସନ୍ ଭାବୀ ସ୍ୱାମୀ କାଲଙ୍କୁ ନାପସନ୍ଦ କରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ କରନ୍ତି। ଜ୍ୟାକ୍ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି ଓ କ୍ରମେ ଦୁହିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କ ଗଢି଼ ଉଠେ।  ଜ୍ୟାକ୍ ରୋଜଙ୍କ ଅନୁରୋଧକ୍ରମେ ତାଙ୍କର ଏକ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କନ୍ତି ।  କାଲ୍ ଏହି ଚିତ୍ର ପାଆନ୍ତି ଓ ଜ୍ୟାକଙ୍କୁ ଚୋର ଭାବେ ଅଭିଯୋଗ କରି ବନ୍ଦୀ କରନ୍ତି।  ଜାହାଜ ବୁଡି଼ବା ବେଳକୁ ରୋଜ୍ ଅତିରିକ୍ତ ଡଙ୍ଗାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ଜ୍ୟାକଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାନ୍ତି। ଦୁହେଁ ଜାହାଜ ଉପରକୁ ଆସନ୍ତି। ଜାହାଜ ବୁଡି଼ଯିବା ପରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ପଟାରେ ରୋଜ୍ ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି ଓ ସନ୍ନିପାତରେ ଜ୍ୟାକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ। ପରେ ରୋଜଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଏ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ରୋଜ୍ ନିଜ ପାଖରେ ସବୁବେଳେ ରଖିଥିବା ଦୁର୍ମୂଲ୍ୟ ହୀରାକୁ ପାଣିକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦିଅନ୍ତି।
ବୃତ୍ତ

କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିନ୍ଦୁରୁ ସମାନ ଦୂରତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସମାହାର ହେଉଛି ଏକ ବୃତ୍ତ । ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିନ୍ଦୁକୁ ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ କୁହାଯାଏ । ବୃତ୍ତ ଏକ ସମତଳରେ ଅବସ୍ଥାନ କରେ ବା ଏହା ଏକ ଦ୍ୱିବିମୀୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ଅଟେ ।. ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ୧୭୦୬ ମସିହାରେ ୱିଲିୟମ ଜୋନ୍ସ ନାମକ ଜ୍ୟାମିତିଜ୍ଞ ବୃତ୍ତ ଭାବେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।   

thumbnail|ଡାହାଣ|କୋଣାର୍କ ଚକ

## ଜାଣିବା କଥା
*ପରିଧି- ବୃତ୍ତର ପରିସୀମା ବା ଗୋଲ ଆକାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ।
*ଜ୍ୟା- ପରିଧିର କୌଣସି ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁକୁ ଯୋଗ କରୁଥିବା ରେଖା ।
*ବ୍ୟାସ- ଜ୍ୟା ଯଦି କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ ତେବେ ତାହାକୁ  ବ୍ୟାସ କୁହାଯାଏ ଓ 'd'ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ କରାଯାଏ ।
*ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ(r)- ବ୍ୟାସର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ବା କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରୁ ପରିଧିକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା କୌଣସି ରେଖାକୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ କୁହାଯାଏ । ଯେହେତୁ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତ ସଦୃଶ ଅଟନ୍ତି, ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବା ବ୍ୟାସ ଏହାର ପରିଚୟ ରୂପେ କାମ କରନ୍ତି ।
*ସ୍ପର୍ଷକ- ଯଦି ଏକ ବହିର୍ଦ୍ଦେଶୀୟ ସରଳରେଖା ବୃତ୍ତର ପରିଧିକୁ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରେ ସ୍ପର୍ଷ କରିଥାଏ, ତାହାକୁ ବୃତ୍ତର ସ୍ପର୍ଷକ କୁହାଯାଏ । ସ୍ପର୍ଷକ ସେହି ବିନ୍ଦୁରେ ଗଠିତ ବ୍ୟାସ ବା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ହୁଏ ।
*ପାଇ(π)- ବୃତ୍ତର ପରିଧି ଓ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତ ।  ଏହା ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଗାଣିତିକ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ ଓ ଗ୍ରୀକ୍ ଅକ୍ଷର πଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ ହୁଏ । ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଭଗ୍ନାଂଶରେ  ଓ ଦଶମିକରେ ୩.୧୪ ଧରାଯାଏ । ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧର ବର୍ଗ ସହିତ ପାଇକୁ ଗୁଣିଲେ ବୃତ୍ତର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମିଳେ।

## ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାରରେ ବୃତ୍ତ
*ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜହ୍ନ (ପୂର୍ଣିମା), ଗ୍ରହ, ତାରା ଆଦି ମହାକାଶୀୟ ପିଣ୍ଡମାନଙ୍କର ଆକୃତି ଆମକୁ ବୃତ୍ତାକାର ଦେଖାଯାଏ ।
*ମଣିଷର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସୃଷ୍ଟି ଚକ ବୃତ୍ତାକାର ଅଟେ । (କୋଣାର୍କ ଚକ ଦେଖନ୍ତୁ)।
*ସମୟର ଗତିକୁ ବୃତ୍ତାକାର ଗତି ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଏ ।
*ଅନେକ ଫୁଲମାନଙ୍କର ବାହ୍ୟ ଆକୃତି ବୃତ୍ତାକାର।
## ଆଧାର