ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି

**ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି** (**ଖୋକା ଭାଇ** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା, ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୬ – ୧୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୨)
କଟକଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାୟକ, ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ,,
ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ ଓ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର, ପଲ୍ଲୀଗୀତ, ଭଜନମାନଙ୍କରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ଆଧୁନିକ ଓ ସୁଗମ ସଙ୍ଗୀତର ଜନ୍ମଦାତା ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଲୋକକଥା ଓ ଗୀତକୁ ନେଇ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି ।

## ଜୀବନୀ 
ଅକ୍ଷୟ ଆଗର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଓ ଏବର କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ବାଙ୍କିମୁଣ୍ଡେଇ ଗାଁରେ ବାପା ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି ଓ ମାଆ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଜରି ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଷ୍ଟୁଆର୍ଟ ବିଜ୍ଞାନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇ.ଏସ.ସି ଓ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବି.ଏ ପାସ କରିଥିଲେ । ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ, ସେ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । କୌଣସି ପ୍ରକାରର ମାନକ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ନେଇ ନଥିବା ଅକ୍ଷୟ, ମାତ୍ର ୨୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ କଟକ ଆକାଶବାଣୀଠାରେ ସରକାରୀ ଚାକିରିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ହେଲେ ସାତ ବର୍ଷ ପରେ ଚାକିରି ଛାଡ଼ି ପୁରା ସମୟ ସଙ୍ଗୀତପାଇଁ ହିଁ ଦେଇଥିଲେ । ସେତେବେଳକୁ ସେ ଆକାଶବାଣୀ, କଟକର ଜଣେ ଗାୟକ ଭାବରେ କଳଗାଉଣା (ଗ୍ରାମୋଫୋନ) ଜରିଆରେ କଣ୍ଠଦାନ କରୁଥିଲେ ।ଅକ୍ଷୟ,୧୯୬୭ରେ ପ୍ରବିଣା ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ପୁଅ ଓ ଦୁଇ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।
ତିନୋଟି କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ଓ ଯାଯାବର କଥାଚିତ୍ରରେ ସହନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଛନ୍ତି । ସେ ୧୮ରୁ ଅଧିକ ବହି ଲେଖିଛନ୍ତି ।

## ସଙ୍ଗୀତ 
ବଡ଼ ଭଉଣୀ ସୁଲକ୍ଷଣା ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଭାବିତ ଅକ୍ଷୟ, ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଅକ୍ଷୟ ଆକାଶବାଣୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସରେ ଜଣେ ଶିଶୁଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ତାଙ୍କର ସଂଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରବେଶ । ୧୯୫୫ ମସିହାରୁ ସେ ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ବେତାର ଶିଳ୍ପୀ । ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଯୁବଉତ୍ସବ ତାଙ୍କ ପରିଚାଳିତ ସମବେତ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ।  ଅକ୍ଷୟଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗୀତ ଥିଲା ପଚାଶ ଦଶକରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା *ଗାଇଆଳ ଭାଇ ଧରିଛି ଶୁଣ* । ୧୯୫୯ର *ମା* କଥାଚିତ୍ରର *ଗୋରି ଗୋରି ଗୋରି* ଥିଲା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଗୀତ । ସେ ମୋଟ ୧୨୯ ଗୋଟି କଥାଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

୧୯୬୫ରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନିତାଇ ପାଲିତଙ୍କ *ମଲାଜହ୍ନ* କଥାଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ତିଆରି କରିଥିଲେ । "ରକତ ଟଳମଳ" ଗୀତଟି ସେହି କଥାଚିତ୍ରର ଏକ ଜଣାଶୁଣା ଗୀତ । ସେ ୭୫ଟି ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ ଓ ୯୨ଟି କଥାଚିତ୍ରରେ ଗୀତିକାର ସାଜିଛନ୍ତି ।

ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତରେ ସେ ଆଣିଛନ୍ତି ଅନେକ ପରଖ, ନୂଆ ନୂଆ ଶବ୍ଦ ଭେଳିକି ଯାହା ସେ କାଳରେ ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରର ଅଭାବରେ ହୋଇପାରୁନଥିଲା । ତାଙ୍କ ପରଖର ଲମ୍ବା ଧାଡ଼ି ଲମ୍ବିଥିଲା ଓଡ଼ିଆ ପୁରାଣ ଆଉ ପୁରୁଣା ସାହିତ୍ୟ ଯାଏଁ, "କାଞ୍ଚି ଅଭିଯାନ", "ରାଣ୍ଡୀପୁଅ ଅନନ୍ତା" ଆଉ "କୋଣାର୍କ ଗାଥା" ସେ ଭିତରୁ କିଛି । ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ "ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ"କୁ ନେଇ ସେ ତିଆରି କରିଥିବା ନାଟକ ଆକାଶବାଣୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଟକ ପୁରସ୍କାର ଜିଣିଥିଲା ।

ସାଲବେଗଙ୍କ ରଚନା 'କେଣେ ଘେନି ଯାଉଛ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ' ଭିତରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭଜନରେ ନୂଆ ଧାରାଟିଏ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । 'ସାତ ଦରିଆପାରେ'ର ଦେଶ ପାଇଁ କଥା, "ହେ ଫଗୁଣ ତୁମେ'ର ଉଦାସୀ ମନ ଆଉ 'ରାଜାଝିଅ ସାଙ୍ଗେ"ର ହାଲକା ଫୁଲକା ଭାବ; ଦୁଃଖଭରା 'ରକତ ଟଳମଳ' ଆଉ ଭାବୁକ 'ଚକୋରି ଝରାନା ଲୁହ' - ଏଇ ସବୁ ଗୀତ ଭିତରେ ଅକ୍ଷୟ ନିଜ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ନିଆରା ପରିଚୟ ତିଆରିକରି ଯାଇଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାଣରେ ।

### କଥାଚିତ୍ର 
୭୫ଟି କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ଗୀତ ।  
 
* ମଲାଜହ୍ନ
* କିଏ କାହାର
* ସଂସାର
* ଯାଯାବର
* ନାଗଫାଶ
* ତଅପୋଇ
* ଝିଲିମିଲି
* ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥି
* ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ
* କିଏ ଜିତେ କିଏ ହାରେ
* ଅଶାନ୍ତ ଗ୍ରହ
* ମହାସତୀ ସାବିତ୍ରି
* ସ୍ୱପ୍ନ ସାଗର
* ଦଣ୍ଡା ବାଳୁଙ୍ଗା
* ଜାଇଫୁଲ
* ଜଗା ହାତରେ ପଘା
* ଶଂଖା ସିନ୍ଦୂର
* ମମତା ମାଗେ ମୂଲ
* ନଳ ଦମୟନ୍ତୀ
* ବାଜେ ବଇଁଶୀ ନାଚେ ଘୁଙ୍ଗୁର
* ଚକାଭଉଁରି
* ସବୁ ମାୟାରେ ବାୟା
* ଏଇ ଆମ ସଂସାର
* କରୁଣାମୟ
* ବଧୂ ନିରୁପମା
* ଏଇ ତ ଦୁନିଆଁ
* ତୁଣ୍ଡ ବାଇଦ
* ଯୋର ଯା'ର ମୂଲକ ତାର
* ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୁ
* ସୁନା ଚଢ଼େଇ
* କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର
* ପାପପୁଣ୍ୟ
* ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର
* ମମତାର ଡୋରି
* ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି
* ବିଧିର ବିଧାନ
* ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆ ସୁନା
* ଦଇବ ଦଉଡ଼ି ମଣିଷ ଗାଈ
* ଚକା ଡୋଳା କରୁଛି ଲୀଳା
* ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉବାହାକୁ
* ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ
* କାଳିଆ ଭରସା
* ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର
* ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ
* ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ
* କୋଟିଏ ମଣିଷ ଗୋଟିଏ ଜଗା
* କପାଳ ଲିଖନ କେ କରିବ ଆନ
* ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା
* ସୁନା ଭାଉଜ
* ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ
* ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରେଖା
* ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ

## ଜଣାଶୁଣା ଗୀତ ସବୁ 
### ସୁଗମ/ରୋମାଣ୍ଟିକ 
* ରଜାଝିଅ ସାଙ୍ଗେ
* ଯାଯାବର
* ଯା'ରେ ଭାସି ଭାସି ଯା
* ଗାଇଆଳ ଭାଇ ଗାଉଛି ଗୀତ
* ସ୍ମୃତି ତୁମେ
* ବଯସର କୃଷ୍ଣଚୁଡ଼ା
* ତହୁଁ କାଞ୍ଜି ଗଲା
* ଉଡ଼ି ଉଡ଼ି ଉଡ଼ି ଯା'ରେ ଉଡ଼ି
* ବାହା ବାହାରେ କାପିଟାଲ
* ପୁଣ୍ୟର ନଦୀତିରେ
* ଅବୁଝା ପ୍ରିୟତମା
* ନଦୀର ନାମ ଅଳସକନ୍ୟା
* ସାବି ସାବି
* ଆଲୋ ରତନି
* ହେ ଫଗୁଣ ତୁମେ ଗଲା ପରେ
* ନଣ୍ଡା ମୁଣ୍ଡିଆ ଡାଇଭର
* ସକାଳର ଗାଡ଼ି
* ବେବି ଏକ ଗେହ୍ଲା ଝିଅ
* ଗୋରି ଗୋରି ଗୋରି
* ରକତ ଟଳମଳ
* ଟିକ ଟିକ ଟିକ ଘଣ୍ଟା ଚାଲେ
* ଏଇ ଚୁମକି
* ଅବୁଝା ପ୍ରିୟତମା
* ଛପି ଛପି ବାସନ୍ତୀ ରାତି
* ରେଳଗାଡ଼ି ଯାଉଛି ଗଡ଼ି
* ସାତ ଦରିଆ ପାରେ
* ଚନ୍ଦ୍ରମା ଏକ ଚନ୍ଦନ ବିନ୍ଦୁ
* ଚଦ୍ରମଲ୍ଲି ହସେ
* ଏ ଏ ଏ ଆଲୋ ଆଲୋ ମଣି
* ରାତି ଯେ ଖୋଜେ
* କଳଙ୍କିତ ଏଇ ନାୟକ
* ହସ ତୋ ଲକ୍ଷେ ଟଙ୍କା
* ଉଡ଼ିଗଲେ ଗେଣ୍ଡାଳିଆ ଝାଡ଼ିଦେଲେ ପର
* ତୁ କି ବୁଲି ବାହାରିବୁ ସହର
* ମାଠିଆରେ ଗୋଟେ କଣା
* କାଲୀ ଗୋରି ଦିହେଁ ଗାଧେଇ ଗଲେ
* ଠିକ ତୋରି ପରି ଝିଅଟିଏ
* ଜାତକ ପଡ଼ିଛି ରାଜଜୋଟକ

### ଭଜନ 
* ଏକା ତୋ ଭକତ ଜୀବନ
* କେଣେ ଘେନି ଯାଉଛ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ
* ଓଲଟ ବୃକ୍ଷେ ଖେଳୁଛି
* ଅଧାଗଢ଼ା ଦିଅଁକର
* ଦଶାବତାର (ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ)
* ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବଂଶୀ ଧ୍ୱନି
* ଜୟ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ

### ପୁରାଣ ଗାଉଣା 
* କାଞ୍ଚି ଅଭିଯାନ
* ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା
* କୋଣାର୍କ ଗାଥା

## ସାହିତ୍ୟ କୃତି 
* ଅନେଶ୍ୱତ ରାଣୀ (ଗଳ୍ପଗୁଚ୍ଛ)
* ବିଚରା (ଗଳ୍ପଗୁଚ୍ଛ)
* ନଗ୍ନ ମୋନାଲିସା (ଗଳ୍ପଗୁଛ)
* ମଲା ପ୍ରଜାପତି (ଗଳ୍ପଗୁଛ)
* ବାହା ବାହାରେ ଆମେରିକା (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ)
* ଆର୍ଯଦାସର ଆତ୍ମଲିପି (ଅଧା ନିଜ ଜୀବନ କାହାଣୀ)
* ଆର୍ଯଦାସର ଆତ୍ମଲିପି ୧ ଓ ୨ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ ମୂଳକ ଉପନ୍ୟାସ)
* ଆର୍ଯଦାସର ଶେଷଲିପି(ଅଧା ନିଜ ଜୀବନ କାହାଣୀ)
* ଅଫେରା ନଦୀ (ଉପନ୍ୟାସ)
* ଗାୟକ (ଉପନ୍ୟାସ)
* ଜାୟା ନୁହେଁ ଜୟା (ଉପନ୍ୟାସ)
* ଗୋଟିଏ କୁହୁ, ଅନେକ ଉହୁ (ଉପନ୍ୟାସ)
* ନୁନ୍ ଶୋ (ଉପନ୍ୟାସ)
* ବାମପନ୍ଥି (ଉପନ୍ୟାସ)
* ସ୍ୱାତୀ ସରସ୍ୱତୀ (ଉପନ୍ୟାସ)
* ଗୀତି (ଗୀତି କବିତା)
* ଏଇ କଥା ରହିଲା (ଗୀତି କବିତା)
* ମଧୁଶାଳା (ଗୀତି କବିତା)
* ଚେନାଏ ଆକାଶ (ଗୀତି କବିତା)
## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର
* ପ୍ରଚ୍ଛଦ ସଙ୍ଗୀତ ପାଇଁ ୭ ଗୋଟି ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର
* ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତକାର ପୁରସ୍କାର
* ଅନେକଥର ଓଡ଼ିଶା ସିନେ କ୍ରିଟିକ ପୁରସ୍କାର
* ମରଣୋତ୍ତର ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ସମ୍ମାନ (କେଇସିଟି ଗ୍ରୁପଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ କଳିଙ୍ଗ ସିନେ ଆୱାର୍ଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ - ୨୦୧୬ ଜାନୁଆରୀ ୬ରେ) 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
*  

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଗାୟକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ