open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ସମ୍ବର

ସମ୍ବର ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ପଶୁ

ସେରଭିଡା (Cervidae) ପରିବାରର ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ବର ଏକ ପ୍ରକାର ମୃଗ। ଏହାର ପ୍ରଜାତିମାନେ ହେଲେ, ବାରଶିଙ୍ଘା, ପାରା ହରିଣ, ଚିତଳ, କୁଟୁରା, କସ୍ତୁରୀ ମୃଗ, ଖୁରାଣ୍ଟ, ସାଙ୍ଗାଇ ହରିଣ, ହାଙ୍ଗଲ। କେବଳ ଅଣ୍ଡିରା ମୃଗର ଶିଙ୍ଗ ଥାଏ, ମାଈ ମୃଗର ଶିଙ୍ଗ ନ ଥାଏ।

ଚଉଶିଙ୍ଘା, ନୀଳଗାଇ, କୃଷ୍ଣସାର ଓ ଚିଙ୍କାରା ବା ଭାରତୀୟ ଗେଜେଲ ଏମାନେ ଏଣ୍ଟିଲୋପ (antelope) ପରିବାରର, ଏମାନେ ହରିଣ ନୁହଁନ୍ତି। ଏ ଜାତୀୟ ମାଈ, ଅଣ୍ଡିରା ସବୁ ହରିଣଙ୍କର ଶିଙ୍ଗଥାଏ।
[thumb|[ସମ୍ବର (deer)|ଶମ୍ବର ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ]]

## ଅଞ୍ଚଳ 
ସମ୍ବର ଭାରତରେ ବହୁତ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଏହାଛଡା ବର୍ମା, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଓ ଫିଲିପାଇନସରେ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ଭାରତରେ ଦେଖା ଯାଉଥିବା ସମ୍ବର ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହାର ଶିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆକାର 
250px|thumb|right| କଉତୁକିଆ ସମ୍ବର ଛୁଆ, ମା ପାଖରେ ହୋଇଛି ଠିଆ
ଭାରତରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ହରିଣମାନଙ୍କ ଭିତରେ ହରିଣ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼। କାନ୍ଧଠାରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚଫୁଟ ଉଚ୍ଚ। ଓଜନ ୩୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ। ଶିଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚତା ୩ରୁ ୪ ଫୁଟ। ଦେହସାରା ଟାଉଁସିଆ ଲୋମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଖରାଦିନେ ଏ ଲୋମ ଝଡ଼ିଯାଏ। ଦେହର ବର୍ଣ୍ଣ ସାମାନ୍ୟ ହଳଦିଆ ବା ଧୂସର ବାଦାମୀ ମିଶା । ମାଈ ସମ୍ବରର ରଙ୍ଗ ଅଣ୍ଡିରା ସମ୍ବରର ରଙ୍ଗଠାରୁ ଟିକେ ଫିକା। ସମ୍ବରର ଶିଙ୍ଗରେ ଶାଖାଥାଏ। ଏହି ଶାଖା ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଝଡ଼ିପଡେ ଓ ନୂଆ ଶାଖା ଜାତ ହୁଏ। ଗାଈ ମଇଁଷିଙ୍କ ପରି ଏମାନଙ୍କ ଶିଙ୍ଗ ପୋଲା ନୁହେଁ, ନିଦା। ସମ୍ବର ବୁଢ଼ା ହୋଇଗଲେ ଦେହର ରଙ୍ଗ ସାମାନ୍ୟ କଳା ହୋଇଯାଏ।

ରହିବାସ୍ଥାନ ହେଉଛି ଜଙ୍ଗଲ। ଘାସପତ୍ର ଓ ଜଙ୍ଗଲି ଫଳ ଏମାନଙ୍ଗର ଖାଦ୍ୟ। ଏମାନେ ଦିନରେ ଲୁଚି ରହନ୍ତି ରାତିରେ ବାହାରନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି କମ୍ କିନ୍ତୁ ଶ୍ରବଣ ଓ ଘ୍ରାଣ ଶକ୍ତି ପ୍ରଖର। ଏତେ ବଡ଼ ଆକାରର ପ୍ରାଣୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ଯିବା ଆସିବା କରିଲା ବେଳେ ଶବ୍ଦ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏମାନେ ଜଙ୍ଗଲର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଇଲାକାରେ ରହିଥାନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡିରା ସମ୍ବର ରାଜା ହୋଇଥାଏ। ସେ ତା ରାଜ୍ୟ ଭିତରକୁ ଅନ୍ୟ ଅଣ୍ଡିରା ସମ୍ବରକୁ ପୁରାଇ ଦିଏ ନାହିଁ। ନଭେମ୍ବର, ଡିସେମ୍ବର ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରଜନନ ସମୟ, ଏହାପରେ ଅଣ୍ଡିରା ସମ୍ବର ମାଈ ସମ୍ବରଠାରୁ ଅଲଗା ରହିଥାଏ। ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ବେଳକୁ ଛୁଆ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି। ଏମାନେ ଦଳରେ ରହିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଦଳରେ ୪ରୁ ୧୦ଟି ସମ୍ବର ରହିଥାନ୍ତି।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Hunting sambar in New Zealand
* Sambar deer in New Zealand and their distribution 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଙ୍କେତ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୃଗ ପ୍ରଜାତି
ମୂଷାକାନୀ

ମୂଷାକାନୀ ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ।  ଏହା କେବଳ ଭୂମି ଉପରେ ଲଟାଇ ମାଡ଼ିଥାଏ, ଅନ୍ୟ ତରୁ ଉପରେ ମାଡ଼ିବାର କ୍ଷମତା ଏହାର ନାହିଁ । ଏହା କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଛରେ ଗଣା ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ମୂଷାକାନ ପରି ଦିଶୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ମୂଷାକାନୀ କୁହାଯାଏ। ଏହା ପଡ଼ିଆ ଓ ବାଡ଼ମୂଳରେ ଜନ୍ମେ । ଗାଈଆଳ ପିଲାମାନେ ଏହାକୁ ଚୋବାଇ ପାଟି ନାଲି କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ମୂଷା କାମୁଡ଼ାର ବିଷ ନାଶକ ଓ ବ୍ରଣ ଓ ନେତ୍ର ରୋଗରେ ଲାଭକାରୀ ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
* ବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ ନାମ: Ipomoea Renniformis
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଟୁ ମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତ ରସ। ଲଘୁପାକ, ଶୀତଳ, ବର୍ଣ୍ଣକର, ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ୍ରାଦିର ପୀଡ଼ା, କଫ, କୃମି ଓ ଯାବତୀୟ ପ୍ରକାରର ଚର୍ମରୋଗ ବିନାଶକ। ମାତ୍ରା ଦୁଇଅଣାରୁ ଆଠଅଣା ।
## ବ୍ୟବହାର 
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
* କାଶରେ, ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ମିଶ୍ରି ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ । ପ୍ରକାରାନ୍ତରେ ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗର କ୍ୱାଥକୁ ଅଦାରସ ଓ ମହୁ ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ ।
* ଶିଶୁମାନଙ୍କର କୃମିରେ ମୂଷାକାନୀ ପତ୍ର ରସ ସହିତ ମହୁ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ। ପିଲା ବଡ଼ ସମସ୍ତଙ୍କ କୃମିରେ ମୂଷାକାନୀ ରସ ସହିତ ବିଡ଼ଙ୍ଗ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶାଇ ସେବନ ରାଯାଏ। 
* ଚାଲୁଣିଆ ରୋଗରେ ଏହାର ପତ୍ରରୁ କିଛି ଆଣି ହଳଦୀ ସହିତ ବାଟି, ନିଆଁର ଫୁଟାଇ ଲଗାଯାଏ।
* ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଗ୍ନୀମାନ୍ଦ୍ୟରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସ ସହିତ ଅଦାରସ ଓ କିଞ୍ଚିତ ମହୁ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ। 
* ଅତିସାର ଓ ଝାଡ଼ା ରୋଗରେ ମୂଷାକାନୀ ରସ ସହିତ ସମ ପରିମାଣର କୋରେଇ ପତ୍ରର ରସକୁ ସେବନ କରାଯାଏ। 
* ମୂଷାକାନୀ ପତ୍ର ରସ ସହିତ ସମ ପରିମିତ ଗୁଳୁଚୀ ରସ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ବହୁମୂତ୍ର, ଜ୍ୱର, ବିସର୍ପ, କୃମି ଆଦି ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ।
* ମୂତ୍ର ରୋଗରେ ମୂଷାକାନୀ ରସ ସହିତ ଶତାବରୀ ରସର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
* ଦେହର ଦୁର୍ବଳତାରେ ମୂଷାକାନୀ ରସ ସହିତ ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ଓ ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡା ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ। ଏହା ଦେହର କାନ୍ତି ବଢ଼ାଏ।

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ପିତାଲାଉ ମୂଳ ସହିତ ଏହାକୁ ଘୋରି ମହୁ ସହିତ ଏକୋଇଶଦିନ ସେବନ କଲେ ମୂକ କଥା କହିପାରେ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
* ଏହାର ମୂଳକୁ ହାତରେ ଧାରଣ କଲେ ବହୁମୂତ୍ର ଦୂର ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଲ
ବରୁଣ

ବରୁଣ ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ମଧ୍ୟମାକୃତିର ଏଇ ବନ୍ୟ ତରୁଟି ତ୍ରିପର୍ଣ୍ଣ, ଅଳ୍ପକେ ଶିମୁଳୀ ପତ୍ର ପରି। ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ କାଗିଜି ଲେମ୍ବୁ ପରି ଗୋଲ ହେଲେ ଟାଣୁଆ । ପାଚିଲେ ମହାକାଳ ଫଳ ପରି ଦିଶେ । ଜଳାଧାରରେ ଏ ଗଛ ଜନ୍ମିଥାଏ । ମାଟି ତଳେ ତଳେ ଜଳଧାରା ଯେଉଁ ବାଟେ ଯାଇଥାଏ, ସେଇ ଧାରେ ଧାରେ ଏ ଗଛ ଜନ୍ମିଥାଏ । ଆଗରୁ ଲୋକେ କୂଅ ଖୋଳିବା ଆଗରୁ ବରୁଣ ଚେରକୁ ଦେଖି ଜଳଧାରାର ସନ୍ଧାନ ପାଉଥିଲେ । କେହି କେହି କହନ୍ତି, ସୌଭାଗ୍ୟଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏ ଗଛ ଜନ୍ମିଥାଏ ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଟୁ ତିକ୍ତ ମିଶ୍ରିତ ରସ। ଲଘୁପାକ, ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ମୂତ୍ର ନିଗମନକାରକ, ପିତ୍ତସୟକ, ଅଗ୍ନୀବର୍ଦ୍ଧକ ଓ ଆର୍ଦ୍ରତା କାରକ। ବାୟୁ, କଫଦୋଷ, କୃମି, ଗୁଳ୍ମ, ବିଦ୍ରଧି, ରକ୍ତବିକୃତି, ବାତରକ୍ତ, କୁଷ୍ଠ, ଅଶ୍ମରୀ, ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରଭୃତି ରୋଗର ନିବାରକ। ମାତ୍ରା ଦୁଇଅଣାରୁ ଆଠଅଣା।
## ବ୍ୟବହାର 
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* କାନ ପାଚିବାରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ସୋରିଷ ତେଲରେ ପାକ କରି, କିମ୍ବା ଏହାର ପତ୍ରର ରସକୁ ଗରମ କରି ଉଷୁମ ଉଷୁମ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ
* ବାଗି, ବ୍ରଣରେ ଏହାର ପତ୍ରବଟାକୁ ଲଗାଇଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ପାଦଫୁଲାରେ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଜଡ଼ାତେଲରେ ଉଷ୍ଣକରି ଭାଜି ଲଗାଯାଏ।
* ଗଣ୍ଡମାଳା ରୋଗରେ ଏହି ଗଛର ମୂଳଭାଗର ଛେଲିର କ୍ୱାଥକୁ ମହୁ ସହିତ ସେବନ କଲେ ଉପକାର ମିଳେ। 
* ବ୍ରଣ, ବିଦଧି,କଣ୍ଡୁ, ଦଦ୍ରୁ, କ୍ଷତ, ପୀନସ, ଭଗନ୍ଦର ଆଦିରେ ଏହାର ଛେଲିକୁ ବାଚି ଗାଈଦୁଧ ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ।
* ଏହାର ଛେଲିକୁ ଜଳରେ ବାଟି ଗାଈ ଲହୁଣୀ ସହିତ ସେବନ କଲେ ବାୟୁ ବିକାର, ଚର୍ମରୋଗ ଆଦି ନିବାରିତ ହୁଏ।
* ଏହାର ପତ୍ରସିଝା ଜଳରେ କଞ୍ଚା ଗାଈ ଦୁଧ ଓ ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡା ସହିତ ସେବନ କଲେ ମୂତ୍ରରୋଗ ନିବାରିତ ହୁଏ।
* ବାତ ବେଦନା ଦୂର କରିବାପାଇଁ ବରୁଣ ଛେଲି, ପତ୍ର ଓ ନଡିଆକୁ ଏକତ୍ର ବାଟି ପ୍ରଲେପ ଦିଆଯାଏ। 
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ଏହି ଗଛକୁ ପୂଜାକଲେ ମାନବ ରୋଗଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
* ଘରର ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏ ଗଛ ରହିଲେ ସେ ଘରେ ବାସ କରୁଥିବା ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଦେହ ନୀରୋଗ ହୁଏ ବୋଲି ଲୋକୋକ୍ତି ରହିଛି। 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ପରିବାର

ଜାଜ
ସାଧାରଣତଃ ଗୋଟିଏ ଜାଗାରେ/ଘରେ ପରସ୍ପର ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା କିଛି ଲୋକ ରହିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ ପରିବାର ଗଢାଯାଇଥାଏ ।
## ପରିବାରର ସଭ୍ୟ 
ପରିବାରରେ ରହୁଥିବା ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ :
 ବାପା
ମା  
ଭାଇ  
ଭଉଣୀ 
ସାନବାପା  
ସନବୋଉ  
ଜେଜେବାପା
ଜେଜେମା
## ପ୍ରକାର 
# ଯୌଥ ପରିବାର
# ବିସ୍ତ୍ରୁତ ପରିବାର

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* Family database, OECD,
* Family Research Laboratory , unh.edu
* Family evolution and contemporary social transformations , seres.fcs.ucr.ac.cr (Estación de Economía Política)
* Family Facts: Social Science Research on Family, Society & Religion  (a Heritage Foundation site). familyfacts.org
* Families Australia – independent peak not-for-profit organisation. familiesaustralia.org.au
* FAMILYPLATFORM - A consortium of 12 organisations providing input into the European Union's Socio-Economic and Humanities Research Agenda on Family Research and Family Policies.
* Unitedfamilies.org, International organisation
* UN.org, Families and Development
* Family, marriage and "de facto" unions, Vatican.va

ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବାର
ଧାମରା

ଭାରତଦେଶରେ ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟର ଭଦ୍ରକଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ **ଧାମରା** (Dhamara) ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ବୈତରଣୀ ମୁହାଣର ଏକ ସହର। ନଦୀର ଅପରପାର୍ଶ୍ୱରେ କାଳିଭଞ୍ଜଡ଼ିଆଁ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଭିତର କନିକା ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଶୋଭା ଅତୁଳନୀୟ। ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହା ଏକ ବନ୍ଦରରୂପେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ଓ କଲିକତା ଭିତରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ଏହି ବନ୍ଦର ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ୧୯୪୭ର ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଧିମା ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା।

ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୮ରେ ଧାମରା ବନ୍ଦର ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେଲା। ବଙ୍ଗୋପସାଗରଠାରୁ ପାଖାପାଖି ସାତ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଏହି ଗଭୀର ଜଳ ବନ୍ଦରକୁ ତିଆରି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ହେଲା।

### ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା 
* ଧାମରାର ଚାରିଡ଼ିହାଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଜାହାଜ ତିଆରି କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବାର ଅଛି। ଏହା ପୂର୍ବଭାରତେର ପ୍ରଥମ ପ୍ରାଇଭେଟ ସଂସ୍ଥା ହେବ। ଅପିଜୟ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରୁପ ଓ ଭାରତ ସିପୟାର୍ଡ ଲିମିଟେଡ୍ ଏହି ଆଧୁନିକତମ ଜାହାଜ ତିଆରି କାରଖାନାକୁ ୨୨୦୦କୋଟି ଟଙ୍କାର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରି ମିଳିତ ଭାବେ ଗଢିବେ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୯୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରାଯିବ ବୋଲି ଅଟକଳ ହୋଇଛି। 
 
* ୱେଲସ୍ପନ ପାୱାର ଏଣ୍ଡ ଷ୍ଟିଲ୍ ଲିଃ. ଧାମରାଠାରେ ଏକ ଲୌହ ପରିଶୋଧନ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେିଇଛନ୍ତି। ଏହି କମ୍ପାନୀ ଆଗରୁ ୬୧୦୩.୮୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ଇଷ୍ପାତ କାରଖାନା ଟାଙ୍ଗୀଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାପାଇଁ ଆଗରୁ ମଞ୍ଜୁରି ପାଇ ସାରିଛନ୍ତି।
## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ 
* ଧାମରେଈ ମନ୍ଦିର
* ଧାମରା ବନ୍ଦର
* ସାତଭାୟା
* ଭିତର କନିକା କୁମ୍ଭୀର ଅଭୟାରଣ୍ୟ

ଧାମରାମୁହାଣର ଅପରୂପ ଶୋଭାରେ ବିମୁଗ୍ଧ କବିବର ରାଧାନାଥ ‘ଉଷା’ କାବ୍ୟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି:

‘ଧାମରା ମୋହାଣେ ପାଣ୍ଡୁ ଜଳାରଣ୍ୟେ ବାହୁଁ ନୌଚର
ପୂର୍ବମୁଖେ ତରୀ ଦେଖଇ ସମ୍ମୁଖେ ମହା ସାଗର
ନୀଳ ସେତୁ କାନ୍ତି ଧରିତ୍ରୀର ଶ୍ୟାମ ସୀମା ବଳୟ
ଧନ-ଜନ-ପ୍ରାଣ ବିନାଶ ଚିନ୍ତାରେ ହୋଇ ଅଥୟ

ଭୟେ ଜଡ଼କର ଯୋଡ଼ି ପୋତ-ପଡ଼ି ଯାଚେ ଅଭୟ
ତେଜୋଧାମ ଯେଉଁ ଧାମରୀ ଦେବୀଙ୍କ କଞ୍ଜ ପୟରେ
ତାଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଭୂମିରୁ ଆସିଲେ ଭୂପ କୁମରେ।’ (ପୃ.-୮୯)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା
ଭଦଭଦଳିଆ

ଭାରତୀୟ ଲୋଟଣୀ, ଭଦଭଦଳିଆ ଚଢ଼େଇ ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ ଓ ସଙ୍କେତ ଅଟେ । ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ପକ୍ଷୀ (State Bird of Odisha) ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଅଛି । ଏହି ପକ୍ଷୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହାଛଡା ଥାଇଲାଣ୍ଡ ଓ ଇରାକରେ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ଦେଖା ଯାଆନ୍ତି । ଭାରତର ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ସେମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ।

## ପରିଚୟ 
ଭଦଭଦଳିଆ ଲୋଟଣୀ (roller) ଜାତିର ଏକ ପକ୍ଷୀ । ଏହାକୁ ହିନ୍ଦୀରେ ନୀଳକଣ୍ଠ ବା ସବଜକ୍ କୁହାଯାଏ। 
### ଶାରୀରିକ ଗଠନ 
thumb|ଶୁଭଭାଇ
ଏହାର ଶାରୀରିକ ଗଠନ ମାଛରଙ୍କା (King fisher) ଓ ପାରାର ଶାରୀରିକ ଗଠନ ସହିତ ଊଣାଅଧିକେ ସମାନ । ଏହାର ମୁଣ୍ଡ ପାରାଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ଶକ୍ତ, ଥଣ୍ଟଟି ଓଜନିଆ ଓ ମୁନିଆ। ପେଟ ପାଖର ରଙ୍ଗ ଧୂସର, ଲାଞ୍ଜ ପାଣିଚିଆ ନୀଳ, ଡେଣା ଦୁଇଟି ନୀଳ ଓ ଏଥିରେ କଳା ରଙ୍ଗର ପଟା ପଟା ଦାଗ ରହିଥାଏ। ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ ଚକଚକ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣର ଦେଖାଯାଏ। ଦେହ ତୁଳନାରେ ଲାଞ୍ଜଟି ଛୋଟ ଓ ଆୟତାକାର। ପିଠି ପାଖ ଚଉଡା। 
### ଜୀବନଶୈଳୀ 
ଏମାନଙ୍କର ଆମୋଦଦାୟକ ଉଡ଼ିବା ଶୈଳୀପାଇଁ ଏମାନେ ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ। ଘିରିଘିରି ହୋଇ ବୁଲିବା, ତଳୁ ଉପରକୁ ରକେଟ ପରିଯିବା, ଉପରୁ ତଳକୁ ଖସିବାବେଳେ ମୁଣ୍ଡକୁ ଲମ୍ବାଇ ଉଡ଼ିବା, ଚିତ୍ ପଟାଙ୍ଗ ମାରିବା, ଡାହାଣରୁ ବାମକୁ ଓ ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ କଡ଼େଇ କଡ଼େଇ ଉଡ଼ିବା ଆଦି ନାନାଦି କରାମତି ନ ଦେଖିଲେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା କଷ୍ଟକର । 
### ରହିବାସ୍ଥାନ 
ଶାନ୍ତ କୋଳାହଳ ଶୂନ୍ୟ ପଡ଼ିଆ ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ । ଏମାନେ ଏକୁଟିଆ ରହିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି । ଚୁପ୍ ଚାପ୍ ବସିଥାନ୍ତି । ଶିକାର ପାଇଲେ ଝାମ୍ପିପଡ଼ନ୍ତି।
### ଖାଦ୍ୟ 
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପୋକଜୋକ, କୀଟ, ପ୍ରଜାପତି ଏପରିକି ଏଣ୍ଡୁଅ, ବେଙ୍ଗ, ଝିଟିପିଟି, ଚମ୍ପେଇ ନେଉଳ, ମୂଷା ଆଦି ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ।
### ପ୍ରଜନନ ଓ ବଂଶବୃଦ୍ଧି 
ଏମାନେ ଉଚ୍ଚଗଛର କୋରଡ଼କୁ ଅଣ୍ଡାଦେବାପାଇଁ ବାଛିଥାନ୍ତି। ଅଣ୍ଡା ଦେବା ଆଗରୁ କାଠି, କୁଟା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ପର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନରମ ଜିନିଷ ଆଣି ନୀଡ଼ ରଚନା ତରନ୍ତି। ଥରକେ ଚାରିଟିରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଅଣ୍ଡା ପାଡ଼ିଥାନ୍ତି।
## ବିଶେଷତ୍ତ୍ୱ 
ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଲୋକେ ଶୁଭ ପକ୍ଷୀ ହିସାବରେ ମାନିଥାନ୍ତି। ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଓ ଦଶହରା ସମୟରେ ଅନେକ ଚଢେଇଆ ଗାଁ ଗହଳରେ ଏଇ ପକ୍ଷୀକୁ ବୁଲାଇ ପଇସା ରୋଜଥାନ୍ତି। ଲୋକେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେବୀ ପୂଜା ସମୟରେ ଦେଖିଲେ ଶୁଭ ହୁଏ ଓ ପୂଜା ପରେ ନାନାଦି ଅମଙ୍ଗଳ ଓ ଅସୁବିଧା ଦୂର ହୋଇଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ଗାଁ ଗହଳିରେ ପିଲାଏ ଏ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖିଲେ ‘**ଶୁଭ ଭାଇ** ନମସ୍କାର’ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି।
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଂଗ, ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୫-‘ଭଦଭଦଳିଆ ପକ୍ଷୀ’-ଡଃ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି
* Indian Roller videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପକ୍ଷୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଙ୍କେତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ରାଜସ୍ମିତା କର

ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ହିନ୍ଦୀ ଟେଲିଭିଜନ ଚ୍ୟାନେଲ ଜି ଟିଭି ପ୍ରସାରିତ ଡ୍ୟାନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଡ୍ୟାନ୍ସର ଚୁଡ଼ାନ୍ତ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ରାଉରକେଲାର ରାଜସ୍ମିତା କର ବିଜୟୀ ହୋଇ ଭାଗ୍ୟରଟୋପିର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଛନ୍ତି । ନିଜ ନୃତ୍ୟର ଉତ୍କର୍ଷତା ବଳରେ ସେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଶେଷ ୫ଜଣ ଚୁଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ବଳବତ୍ତର ରଖିଥିବା ବେଳେ ତିନି ଥର ପ୍ରଥମ ଓ ଦୁଇ ଥର ଦ୍ୱୀତୀୟ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ରାଜସ୍ମିତା ଆସାମର ପ୍ରଦୀପ ଗୁରୁଙ୍ଗ, ଡେରାଡୁନର ରାଘବ, ଦିଲ୍ଲୀର ସନମ ଜୋହର ଓ ରେବା, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ମୋହିନା ସିଂଙ୍କୁ ପଛରେ ପକାଇ ବିଜୟିନୀ ହୋଇଥିଲେ । ୪୮ଲକ୍ଷ ୮୯ ହଜାର ୩୦ଟି ଭୋଟପାଇ ସେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୧ରେ ଏକ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ରାଜସ୍ମୀତାଙ୍କ ବାପା ରମେଶ କୁମାର କର ରାଉରକେଲାର ବାସନ୍ତୀ କଲୋନୀରେ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସରଞ୍ଜାମ ଦୋକାନ ଚଳାଉଥିବା ବେଳେ ମା ରଞ୍ଜିତା କର ଜଣେ ଗୃହିଣୀ। ପିଲାବେଳୁ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ତରଙ୍ଗ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଝୁମ ଓଡ଼ିଶା ଝୁମ, ଧୁମ ମଚାଲେ ଧୁମର ଚୁଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୧ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜିଟିଭିର ଡ୍ୟାନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଡ୍ୟାନ୍ସ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମନୋନୀତ ହୋଇ ମୁମ୍ବାଇ ଯାଇଥିଲେ । ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟାୟରେ ବହୁ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରି ସେ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର ମିଥୁନ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କଠାରୁ 'ଡାର୍କ ହର୍ସ' ଆଖ୍ୟା ପାଇଥିଲେ । 

ପ୍ରଖ୍ୟାତ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜର ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ମାନୁଥିବା ରାଜସ୍ମୀତା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଗିଡନ୍ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍

**ଗିଡନ୍ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍** (ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୪, ୧୮୮୦ - ଜୁନ୍ ୨୧, ୧୯୫୪) ଜଣେ ସ୍ୱେଡିଶ୍-ଆମେରିକୀୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ ଥିଲେ । ସେ ଜିପର୍ ବା ଚେନ୍ ତିଆରି କରିଥିବା ହେତୁ ଜଣାଶୁଣା ।

## ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
ସ୍ୱିଡେନ୍‌ର ଏକ ଚାଷବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଓଟ୍ଟୋ ଫ୍ରେଡ୍ରିକ୍ ଗିଡନ୍ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଜୋନାସ୍ ଓଟ୍ଟୋ ମାଗ୍ନୁସନ୍ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍ ଜଣେ ଉନ୍ନତ ଚାଷୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି କ୍ରିଷ୍ଟିନା କାରୋଲିନା କ୍ଲାସ୍‌ଡୋଟ୍ଟର୍ । ସ୍ୱିଡେନ୍‌ରେ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ପରେ ସେ ଜର୍ମାନୀ ଯାଇ ବିଙ୍ଗେନ୍-ଆମ୍-ରେଇନ୍‌ସ୍ଥିତ ପଲିଟେକ୍ନିକ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିଲେ । ୧୯୦୩ରେ ସେ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ ପରୀକ୍ଷା ଦେଲେ । ୧୯୦୫ରେ ସେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଲେ ।

## ଚାକିରୀ ଜୀବନ 
୧୯୦୫ରେ ଗିଡନ୍ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ଭାନିଆର ଏକ କମ୍ପାନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ୧୯୦୬ରେ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍ ୟୁନିଭର୍ସାଲ୍ ଫାଷ୍ଟେନର୍ କମ୍ପାନୀ, ହୋବୋକେନ୍, ନ୍ୟୁ ଜର୍ସୀରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ । ୧୯୦୯ରେ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍ ସ୍ୱେଡିଶ୍ ଜନ୍ମିତ ପିଟର୍ ଆରୋନ୍‌ସନ୍‌ଙ୍କ କନ୍ୟା ଏଲ୍‌ଭିରା ଆରୋନ୍‌ସନ୍‌ଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ । ପରେ ସେ ୟୁନିଭର୍ସାଲ୍ ଫାଷ୍ଟେନର୍‌ର ମୁଖ୍ୟ ଡିଜାଇନର୍ ପଦବୀକୁ ପଦୋନ୍ନୀତ ହେଲେ ।

୧୯୦୬ରୁ ୧୯୧୪ ଭିତରେ ସେ ଜିପର୍ ତିଆରିରେ ଅନେକ ଉନ୍ନତିମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।ଏଲିଆସ୍ ହୋୱେ, ମାକ୍ସ୍ ଉଲ୍‌ଫ୍ ଏବଂ ହ୍ୱିଟ୍‌କମ୍ବ୍ ଜୁଡ଼୍‌ସନ୍‌ଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ ।

thumb|right|୧୯୧୪ ପେଟେଣ୍ଟ୍ ଆବେଦନର ଚିତ୍ର

## ୧୯୧୭ ଜିପର୍ ପେଟେଣ୍ଟ୍ 
୧୯୧୭ ଗିଡନ୍ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍ ପେଟେଣ୍ଟ୍ (୧୯୧୪ରେ ଆବେଦିତ, ୧୯୧୪ରେ ପ୍ରଦତ୍ତ): 

File:001 Sundback zipper 1917 patent.jpg
File:002_Sundback zipper 1917 patent.jpg
File:003_Sundback zipper 1917 patent.jpg
File:004_Sundback zipper 1917 patent.jpg
File:005_Sundback zipper 1917 patent.jpg

## ନାଗରିକତ୍ୱ ଓ ମୃତ୍ୟୁ 
ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍ ଜିପର୍ ତିଆରି କରିବା ଯନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । କାନାଡ଼ୀୟ କମ୍ପାନୀକୁ ବାରମ୍ବାର ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ଭାନିଆରେ ରହୁଥିଲେ ଓ ଆମେରିକାର ନାଗରିକ ଥିଲେ । ସେ ରୟାଲ୍ ସ୍ୱେଡିଶ୍ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଙ୍ଗ୍ ସାଇନ୍‌ସେସ୍ଦ୍ୱାରା ୧୯୫୧ରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍ ୧୯୫୪ରେ ହୃଦୟ ରୋଗରେ ମିଡ୍‌ଭିଲ୍, ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ଭାନିଆରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ରେ ନାସ୍‌ନାଲ୍ ଇନ୍‌ଭେଣ୍ଟର୍ସ୍ ହଲ୍ ଅଫ୍ ଫେମ୍‌ରେ ଜିପର୍ ଉଦ୍ଭାବନ ପାଇଁ ଗିଡନ୍ ସଣ୍ଡ୍‌ବ୍ୟାକ୍‌ଙ୍କ ନାମ ଯୋଡ଼ାଯାଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଗଲା ।

## ଆଧାର 
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସ 
* Petroski, Henry *The Evolution of Useful Things* (Random House of Canada, 1994) 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* An image of US patent no. 1219881

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆମେରିକୀୟ ଉଦ୍ଭାବକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱେଡିଶ୍ ଆମେରିକୀୟ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭାବକ ହଲ୍ ଅଫ୍ ଫେମ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୋଙ୍କୋପିଙ୍ଗ୍ ମୁନିସିପାଲିଟିର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆମେରିକାର ସ୍ୱେଡିଶ୍ ଦେଶାନ୍ତରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱେଡିଶ୍ ଉଦ୍ଭାବକ
ବିନାୟକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ

**ଶ୍ରୀ ବିନାୟକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ** ୧୯୧୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୩୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶ୍ରୀ ରଘୁନାଥ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ । ସେ କଳା ବିଭାଗରେ +୩ କରିସାରି ଶିକ୍ଷକତା ନିମନ୍ତେ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ । ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗଦେବା ଆଗରୁ ସେ ଶିକ୍ଷକତା କରୁଥିଲେ । ପତ୍ରିକା ଅଧ୍ୟୟନ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ରୁଚି ଥିଲା ଓ ସେ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନକଙ୍କ ସହିତ ଭାରତ ରାଜନୀତି ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତ ଜୀବନରେ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥିଲା । ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା **ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳୋନ**ରେ ସେ ଯୋଗଦେଇ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ପୁଲିସର ସନ୍ଧାନବେଳେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ କାରାଦଣ୍ଡାଦେଶ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେ ବିଧାୟକ ପାଇ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୭ ଓ ୧୯୭୧ରେ ୨ଥର ବିଧାୟକ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୭ରୁ ୧୯୭୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିରୋଧିଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୬ଠାରୁ ୩୦ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ୧୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୩ରେ ସେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ ସରକାର ବିନାୟକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଏକ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଯାହା ତାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା
ଧାମରା ବନ୍ଦର

**ଧାମରା ବନ୍ଦର** ହେଉଛି ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ନବ ବିକଶିତ ବନ୍ଦର। ଏହା ଧାମରାର ପୁରୁଣା ବନ୍ଦରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୭ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ବଙ୍ଗୋପ ସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ।

## ଇତିହାସ 
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ କଳିଙ୍ଗରେ ଯେଉଁ ୧୨ଟି ବନ୍ଦର ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଧାମରା ଅନ୍ୟତମ। ଗ୍ରୀକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଟଲେମୀ ଏହାକୁ ଆଦାମସ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଶିବପ୍ରସାଦ ଦାସଙ୍କ ‘ଅତୀତର ଓଡ଼ିଶା’ ପୁସ୍ତକରୁ ଜଣାଯାଏ ଆଦାମସ୍ ବୈତରଣୀ ମୁହାଣ ଧାମରାର ପ୍ରାଚୀନ ନାମ ଧାମ ବା ଧାମା ଥିଲା। ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ନଗର ଓ ପୋତାଶ୍ରୟ ଥିଲା। ସାଳନ୍ଦୀ, ବୈତରଣୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ବନ୍ୟାରେ ଏହା ଏବେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇ ଯାଇଛି।

## ନୂଆ ବନ୍ଦର 
ଏହି ବନ୍ଦରକୁ ବିକଶିତ କରିବାର ଚୁକ୍ତିନାମା ୧୯୯୮ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ଲାର୍ସନ ଏଣ୍ଟ ଟୁବ୍ରୋ ଓ ଟାଟା ଷ୍ଟିଲ୍ର ୫୦:୫୦ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମରେ ଧାମରା ବନ୍ଦର କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ ବା ଡି.ସି.ପି.ଏଲ୍.(The Dhamra Port Company Limited) (DPCL) ଗଠିତ ହେଲା।  ଏହି ବନ୍ଦରର ବାର୍ଷିକ କ୍ଷମତା ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ ୨୫ ନିୟୁତ ଟନ ହେବ ଓ ଏହା କ୍ରମେ କ୍ରମେ ବଢ଼ି ବାର୍ଷିକ ୮୦ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଯାଏ ହେବ। ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ଏହା ପ୍ରଥମ ଲାଇନ ଯାହା ରାଜସ୍ୱର ଭାଗବଣ୍ଟା ଆଧାରରେ ଶିଳ୍ପ ଉନ୍ନୟନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହା ଭାରତୀୟ ରେଳ ଓ ଧାମରା ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟରେ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅଟେ।

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୦ରେ ଏହି ବନ୍ଦର ଭିତରକୁ ପ୍ରଥମ ଜଳ ଜାହାଜ ଆସିଥିଲା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରୁ, ଯାହା ଜାମସେଦପୁରର ଟାଟା ଷ୍ଟିଲ୍​ କାରଖାନାପାଇଁ ୪୫୦୦୦ ଟନ୍​ର ରନ୍ଧନ ଉପଯୋଗୀ କୋଇଲା ଆଣିଥିଲା। 

## ପ୍ରାକୃତିକ ସଙ୍କଟ 
ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୁଳ ହେଉଛି ବାତ୍ୟା ପ୍ରବଣ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭୟଂକର ବଢ଼ିର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଅତୀତରେ ଏହା ଦୀର୍ଘ ୫ କି.ମି.ବ୍ୟାପ୍ତ ଅରଣ୍ୟାନୀଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜି ନଦୀ ଉପରେ ବନ୍ଧ ତିଆରି ଆଦି କାରଣରୁ ସେ ସବୁ ଧ୍ୱଂସପ୍ରାପ୍ତ। 
୧୯୯୯ରେ ମହାବାତ୍ୟାରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଯେଉଁ ହଲଚଲ ହୋଇଥିଲା, ସେଥିରେ ୭ ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଲହରୀ ଉଠିଥିଲା ଓ ଜଳ ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଯାହା ପାଖାପାଖି ୧୦୦୦୦ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ନେବା ସହ ଅନ୍ୟନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଧନ ସମ୍ପଦର ମହା ବିନାଶର କାରଣ ହୋଇଥିଲା। 
ଏହି ଗଭୀର ବନ୍ଦର ପ୍ରକଳ୍ପ ଅରଣ୍ୟାନୀର ବିନାଶର କାରଣ ହେବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ନିକଟସ୍ଥ ଭିତରକନିକା ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ମେ ୨୦୧୦ରେ ଏହାର ବିରୋଧରେ ୨୦ ଜଣ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଏହାର ବିରୋଧ କରି ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ଜଙ୍ଗଲ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ୧୯୮୦ର ବିରୋଧ କରୁଛି ବୋଲି ସେମାନେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। 

ଏହି ବନ୍ଦରଟି ଗହୀରମଥା ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଉତ୍ତରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେଉଁଠି ୨୦,୦୦,୦୦୦ରୁ ୫୦,୦୦,୦୦୦ ମାଈ ଓଲିଭ ରିଡଲେ କଇଁଛ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଣ୍ଡା ଦେଇଥାନ୍ତି। ବନ୍ଦରର ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ଅଞ୍ଚଳ ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଣ୍ଡାଦେବାର ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ, ତଥାପି ବନ୍ଦର ହେବାଯୋଗୁଁ ଯେଉଁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେବା ତାହା ଏହାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ବୋଲି ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଜୁଲାଇ ୨୦୦୭ରେ ଗ୍ରୀନପିସ୍​​ର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ଟାଟା ଗ୍ରୁପର ମୁଖ୍ୟାଳୟ, ବମ୍ବେ ହାଉସ ସାମନାରେ କଇଁଛମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାପାଇଁ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଦାବି କରି ରାଲି କରିଥିଲେ। 
ଡି.ସି.ପି.ଏଲ୍. (DPCL) ଏହାକୁ ଅମୂଳକ କହି ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଦେଇଥିଲେ। 
ସେମାନେ କହିଥିଲେ ଯେ ପର୍ଯ୍ୟାବରଣଗତ ମଞ୍ଜୁରୀ ଆଗରୁ ମିଳି ସାରିଛି। କଇଁଛମାନଙ୍କର ଅଣ୍ଡା ଦେବା ସ୍ଥାନ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଦୂରରେ ରହିଛି ଓ ଜାହାଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଏହି କଇଁଛ ମାନଙ୍କର ଯିବା ଆସିବା ପଥକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ନାହିଁ।
‘ଟର୍ଟଲ ଭର୍ସସ ଟାଟା’"Turtle vs TATA" ଗ୍ରୀନ ପିସ୍​ର ୱେବସାଇଟ୍​ରେ ଟାଟାକୁ ବଦନାମ କରିବା ଓ ତାଙ୍କ ଟ୍ରେଡମାର୍କରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାର ନଜିର ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ଟାଟା ଏଣ୍ଡ ସନ୍​ସ (TATA & Sons) ଗ୍ରୀନପିସ୍ ବିରୋଧରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଏକ ମକଦ୍ଦମା ଦାୟର କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଂଗ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୭

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ଦର
ଧାମରେଈ ମନ୍ଦିର

ଏହି ଲେଖାଟି ଧାମରେଈ ମନ୍ଦିର ବାବଦରେ, ଧାମରେଈ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାପାଇଁ ଧାମରାଈ ଦେଖନ୍ତୁ।
## ଅବସ୍ଥିତି 
ଧାମରାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ମା ଧାମରେଈ, ଧାମରାଈ ବା ଧାମୁରେଈ। ଏହା ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଚାନ୍ଦବାଲି ବ୍ଲକରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ଏଠାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ପୂଜାପାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଗ୍ରୀକ୍ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଟଲେମିଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତରୁ ଜଣା ପଡ଼େ।
## ଉତ୍ପତ୍ତି 
* ଧାମରା ବନ୍ଦରର ଅନତିଦୂରରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଧୀବରମାନେ ମାଛ ଧରୁଥିଲା ବେଳେ ଜାଲରେ ପଡ଼ିଥିଲା ଏକ ପାଷାଣ ନିର୍ମିତ ଦିବ୍ୟ ଦେବୀ ମୂର୍ତ୍ତି। ଏହା ତିନି ଚାରି ଫୁଟ ଉଚ୍ଚର ଥିଲା। ଧୀବରମାନେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତୀକୁ ଦେଖି କିଂକର୍ତ୍ତବ୍ୟବିମୂଢ଼ ହୋଇଗଲେ। ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଧାମରାରେ ସ୍ଥାପନା କରିବାକୁ କହିଥିଲେ ଓ ଧୀବରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବେ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।
* କୌଣସି ସୌଦାଗର ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ବିଗ୍ରହକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରୁ ଆଣି ଏଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ବୋଲି କେହି କେହି ମତ ଦେଇଥାନ୍ତି। 
* କେହି କେହି ମତ ଦିଅନ୍ତି ଏଇ ବିଗ୍ରହ ସାତଭାୟାରୁ ଅଣାଯାଇଛି। ଠାକୁରାଣୀ ଶାକାହାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ରରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ ଓ କେହି ଧୀବର ତାଙ୍କୁ ପାଇ ଧାମରାକୁ ଆଣିଥିଲେ। 
## ଉପାସନା 
ଧାମରେଈଙ୍କର ଉପାସନା ଧୀବରମାନେ କରିଥାନ୍ତି। ଏ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଭଞ୍ଜକନିକା ପୁସ୍ତକରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି:
‘କୂଳେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେବୀ ଚତୁର୍ଭୁଜା।
ଧାମରାଈ କରେ ଧୀବର ଯା ପୂଜା॥’
## ବିକାଶ 
ଦେବୀ ପ୍ରଥମେ ଏକ ମାଟିଘରେ ପୂଜା ପାଉଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କନିକା ରାଜା ଦେବୀଙ୍କପାଇଁ ଏକ ପକ୍କା ଘର ନିର୍ମାଣ କରିଦେଲେ। କ୍ରମେ ଉକ୍ତ ମନ୍ଦିର ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଲୀନ ହୋଇ ଯିବାରୁ ୧୯୭୫ରେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ନୂତନ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିରଟି ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ବର୍ଷ ଲାଗିଥିଲା ଓ ୧୯୯୦ରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। 
## ବିଶ୍ୱାସ 
### ଫୁଲଚଢ଼ା 
ଶାବରୀ ସଂସ୍କୃତିର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଏବେ ବି ଲୋକେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି। ଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ ଯାହା କିଛି ବି ମନାସି ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଫୁଲଚଢାଇଲେ ଯଦି ଫୁଲଟି ଖସିପଡ଼େ, ତେବେ ମନସ୍କାମନା ନିଶ୍ଚୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ବୋଲି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି।
### ଜଳଯାତ୍ରା 
ଜଳଯାତ୍ରା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାବିକ ଏପରିକି ବିଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ପୋତଗୁଡ଼ିକ ଏହିଠାରେ ଅଟକି ଥାଆନ୍ତି ଓ ଦେବୀଙ୍କର ଉପାସନା କରିଥାନ୍ତି। ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ସେହି ପରମ୍ପରା ପ୍ରଚଳିତ। ଏପରିକି ଜଳଯାତ୍ରା ସମୟରେ କେହି କୌଣସି ବିପଦ ଆପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ, ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରି ଦେବୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନଡ଼ିଆ ମନାସିଥାଆନ୍ତି।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ଅଙ୍ଗୁର

thumb|upright|ଅଙ୍ଗୁର/ଦ୍ରାକ୍ଷା
thumb|ଧଳା ଅଙ୍ଗୁର

**ଅଙ୍ଗୁର** ଏକ ଲତା ଜାଦୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହା ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ଫଳ (କୋଳି)। ଏହାର ପାଚିଲା ଫଳକୁ ଅଙ୍ଗୁର କୁହାଯାଏ ଓ ଶୁଖିଲା ଫଳକୁ କିସମିସ। ଏହାକୁ ସିଧା ସେବନ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ରସ, ଜାମ ବା ଏହାରୁ ମଞ୍ଜିରୁ ତେଲ ବାହାର କରି ବ୍ୟବହାର କରା ଯାଇଥାଏ। 
## ବିବିଧ ଭାଷାରେ ନାମ 
## ପରିଚୟ 
ଅଙ୍ଗୁର କୋଳି ପେନ୍ଥା ପେନ୍ଥା ହୋଇ ଫଳିଥାଏ। ଗୋଟିଏ ପେନ୍ଥାରେ ୧୫ରୁ ୩୦୦ କୋଳି ରହିଥାଏ। ଏହା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ ଯଥା: ଲାଲ୍, ବାଇଗଣି (ନାରଙ୍ଗୀ), କଳା, ସବୁଜ, ହଳଦିଆ, ଗାଢ଼ନୀଳ, କମଳାରଙ୍ଗ ଓ ଗୋଲାପୀ ଇତ୍ୟାଦି ରଙ୍ଗର ଅଙ୍ଗୁର ଦେଶ ବିଦେଶରେ ମିଳେ। ଧଳାଅଙ୍ଗୁର ପ୍ରକୃତରେ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ ଓ ଅନୁବଂଶୀକ ରୂପେ ଏହା ନାରଙ୍ଗୀ ଜାତୀୟ ଅଙ୍ଗୁରରୁ ଉଦ୍ଭୁତ। ଏଥିରେ ଆନ୍ଥୋସିଆନିନ ନାମକ ରଙ୍ଗ କଣିକା ପ୍ରସ୍ତୁତକାରି ରସାୟନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବାରୁ ଏହା ବାଇଗଣି ବଦଳରେ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରେ। 
## ଇତିହାସ 
ଅଙ୍ଗୁର ଚାଷ ୬୦୦୦ରୁ ୮୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶ ମାନଙ୍କରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।  ଇଷ୍ଟ ନାମକ ସୂକ୍ଷ୍ମଜୀବ (microorganism) ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପେ ଅଙ୍ଗୁରର ଚୋପାରେ ବଢ଼ିଥାଏ। ଏହାକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ସୁରାଜାତୀୟ (alcoholic) ପାନୀୟ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ପାଖାପାଖି ୪୦୦୦ ଖ୍ରୀ.ପୂ.ରେ ଆର୍ମେନିଆରେ ସର୍ବପୁରାତନ ମଦଭାଟି (winery)ର ସନ୍ଧାନ ମିଳେ। 
thumb|left|250px|୨୦୦୮ରେ ଇରାନର ୟାକୁଟି ଅଙ୍ଗୁର ଉତ୍ପାଦନ
## ଉପଯୋଗ 
### ଔଷଧୀୟ 
* ଅତ୍ୟଧିକ ରକ୍ତସ୍ରାବକୁ ବନ୍ଦ କରେ।
* ପରିସ୍ରା ସଫାକରେ।
* ରକ୍ତହୀନତା ଦୂର କରେ।
* ନିଦ୍ରାହୀନତା ଦୂରକରେ।
* କର୍କଟ ରୋଗର ପ୍ରତିରୋଧ କରେ।
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ଅଙ୍ଗୁରରୁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଜାମ, ଜେଲି, ସୁରା, ଭିନେଗାର ଆଦି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। 
## Gallery 

Image:GrapesBuds.JPG|ଅଙ୍ଗୁର କଢ଼
Image:GrapesFlowers.JPG|ଅଙ୍ଗୁର ଫୁଲ
Image:TenderGrapes.JPG|ଅଙ୍ଗୁର କଷି
Image:Cyprusgrapefarm.jpg|ଅଙ୍ଗୁର ବଗିଚା

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Organisation Internationale de la Vigne et du Vin (pdf)
* Australian Wine and Brandy Corporation .
* Plants That Heal by Dr. J C Kurian, Oriental Watchman Publishing House, Pune, India.
* Taxonomic listings for Vitis genus, US Department of Agriculture, Germplasm Resources Information Network
* safecrop.org , Proceedings of the 5th International Workshop on Grapevine Downy and Powdery Mildew
* Nutrition information for grapes
* Botanical and Nutritional Information
* Information on virus diseases of wine grapes 
* Viticulture on www.extension.org 

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଜୟପୁର, କୋରାପୁଟ

**ଜୟପୁର** ଏକ ଭାରତୀୟ ସହର । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା କୋରାପୁଟ ସହରରରୁ ୨୧ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଭୂଗୋଳ ଓ ଜଳବାୟୁ 
ଜୟପୁର ସହର ଉ: ୧୮.୮୫° ପୁ: 82.୫୮°ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ମି: ୬୫୯ (୨୧୬୫ ଫୁଟ) । ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ ଭାଗ ଭଳି ଜୟପୁର ସହର ମଧ୍ୟ ଏକ ମୌସୁମୀ ଅଞ୍ଚଳ । ତେବେ ଏହି ସହରରେ ଯଥେଷ୍ଟ ମାତ୍ରାରେ ଗରମ ଓ ପ୍ରବଳ ଶୀତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ଶୀତ ଋତୁ (ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ମାସ ମଧ୍ୟରେ) ଏଠାକାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଅନୁକୂଳ ପାଗ ।

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
### ଜୟପୁର ରାଜପ୍ରାସାଦ 
ଜୟପୁର ରାଜପ୍ରସାଦ ଏହି ସହର ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା ଏକ ପୁରାତନ ରାଜମହଲ । ଏଠାରେ ଥିବା ଦରବାର ହଲ ମଧ୍ୟରେ ଅଭ୍ର, ରୂପା, ସୂନା, ଚନ୍ଦନ କାଠ, ଗୋଲାପକାଠ ସହ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଙ୍କନ ଆଦି ସାଇତା ହୋଇ ରହିଛି ।  
thumb|ଜୟପୁର ରାଜପ୍ରାସାଦ

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* (Jeypore website) 

ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଜୟପୁର

ଆପଣ ଖୋଜୁଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ତଳଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଥାଇ ପାରେ:
* ଜୟପୁର, କୋରାପୁଟ
* ଜୟପୁର, ଗଞ୍ଜାମ
* ଜୟପୁର, ରାଜସ୍ଥାନ
* ଜୟପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ଚୁଡ଼ାଘଷା

**ଚୁଡ଼ାଘଷା** ଚୁଡ଼ା ଗୁଣ୍ଡ, ନଡ଼ିଆ ଓ ଚିନି ଅଥବା ଗୁଡ଼ରେ ତିଆରି ଏକ ସୁମିଷ୍ଟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ । ଏହାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧାର୍ମିକ ଭୋଜି ଏବଂ ପର୍ବ ପର୍ବାଣିରେ ପ୍ରସାଦ ହିସାବରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ପୌରାଣିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ହୋଇଥାଏ । ତେବେ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ଫସଲ ଧାନ ଓ ବହୁଳ ଭାବେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବା ନଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଉଦ୍ଭବ ହେଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।

## ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ 
ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳିରେ ଚୁଡ଼ାକୁ ହାତରେ ବା ସଢେଇରେ ଘଷି ଘଷି ଗୁଣ୍ଡ କରା ଯାଉଥିଲା ଏବଂ ପରେ ସେଥିରେ କୋରା ହୋଇଇଥିବା ନଡ଼ିଆ ଓ ଚିନି ମିଶ୍ରଣ ହେଉଥିଲା । ଏଥି ସହିତ ଚୁଡ଼ାଘଷାର ସ୍ୱାଦ ବଢାଇବା ପାଇଁ ଏଥିରେ ଘିଅ ଓ ଗୋଲମରିଚର ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ଆଜିକାଲି ଚୁଡ଼ାକୁ ଗ୍ରାଇଣ୍ଡରରେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣ୍ଡ କରାଯାଉଛି । ଚୁଡ଼ାଘଷାରେ ନଡ଼ିଆର ପରିମାଣ ଏହାର ଉପଲବ୍ଧତା ହିସାବରେ ସ୍ଥିରୀକୃତ ହେଇଥାଏ । ଚୁଡ଼ାଘଷା ମଧ୍ୟ ବିନା ନଡ଼ିଆରେ ତିଆରି ହେଇପାରେ, ତେବେ ଏହାକୁ ଚୂଡ଼ା କଦମ୍ବା ବୋଲି କୁହା ଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର

**ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର** କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ସହରର ୨ କି.ମି. ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମକୁ, ଇଚ୍ଛାପୁର ଗାଁର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହାସିକ କିର୍ତ୍ତୀରାଜିମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମରାଠା ଶାସନ କାଳରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ନାଗପୁରର ରଘୁଜୀ ଭୋସଲେ ନାମକ ମରାଠା ଶାସକ ଏହାକୁ ଗଢ଼ିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।  ଦୁଇଏକର ୬ ଡ଼େସିମିଲ ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏଇ ମନ୍ଦିର ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ । ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ଓ ଅନ୍ୟ ପାଖଟି ଉଦ୍ୟାନ ।  ଏହି ମନ୍ଦିରର ପାଚେରୀ ୧୪ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ ।

## ମନ୍ଦିର ବର୍ଣ୍ଣନା 
ପ୍ରଥମ ବେଢ଼ାରେ ୪ଟି ମନ୍ଦିର ଅଛି
# ବଡ଼ ଦେଉଳ ବା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର
# ମଝି ମନ୍ଦିର ବା ଭୋଗ ମଣ୍ଡପ 
# ଜଗମୋହନ ବା ନାଟ ମଣ୍ଡପ ଓ 
# ବାଟ ମନ୍ଦିର ବା ମୁଖଶାଳା

ମନ୍ଦିରର ଅରୁଣସ୍ତମ୍ଭଟି ୪୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶୀଷ୍ଟ । ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର (ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିର)ର ଉଚ୍ଚତା ୭୫ ଫୁଟ ଓ ଓସାର ୪୦ ଫୁଟ । ପୁରାତନ ସପ୍ତପାବଚ୍ଛ ନିର୍ମାଣଶୈଳୀର ଆଧାରରେ ଏହା ବଉଳମାଳିଆ ପଥର ବ୍ୟବହାର କରି ତିଆରି କରାଯାଇଛି। ମନ୍ଦିରର ଚୂଡ଼ାରେ ରାମାନନ୍ଦୀ ଚିତା, ବ୍ରହ୍ମ ନୀଳଚକ୍ର ରହିଛି ଓ ଏହାର ଶୀର୍ଷରେ ନୀଳଚକ୍ର ବାନା ଉଡୁଛି ।

ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ଥିବା ରତ୍ନ ସିଂହାସନରେ ତିନି ମୂର୍ତ୍ତୀ ବିଜେ କରିଛନ୍ତି : ଶ୍ରୀ ବଳଦେବ ଜୀଉ, ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଏବଂ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା । ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତୀମାନେ ହେଲେ, ଶ୍ରୀ ଗୋବିନ୍ଦ ଜୀଉ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶ୍ରୀ ସୁଦର୍ଶନ, ଶ୍ରୀ ବାଳଗୋପାଳ ଓ ଶାଳଗ୍ରାମ ।

ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ମଝି ମନ୍ଦିରଟି ଟିକେ ସାନ ଯାହା ପଞ୍ଚ-ପାବଚ୍ଛୀ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀରେ ଗଠିତ । ଗରୁଡ଼ ସ୍ତମ୍ଭଟି ଜଗମୋହନରେ ରହିଛି। ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରସାମନାରେ ଦୁଇ ପାଖରେ ଗଜକୁ ସିଂହମାଡ଼ିବସିଥିବାର ଦୁଇ ବିଶାଳ ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି । ଏହା ପରେ ସାତଟି ପବିତ୍ର ପାହାଚକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ମୁଖଶାଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିହୁଏ । ଏଠାରେ ନବଗ୍ରହଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ସହିତ ପତିତପାବନ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ରକ୍ଷକ ହନୁମାନଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତୀ ରହିଛି। ଏଇ ପବିତ୍ର ସାତଟି ପାହାଚ ଅତିକ୍ରମ କରି ସାମନାକୁ ଦେଖିଲେ ସେଠାରେ ଉପବିଷ୍ଟା ତୁଳସୀ ଦେବୀଙ୍କର ଏକ ସୁନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତୀ ରହିଛି । 

ମନ୍ଦିର ବେଢ଼ାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ଦିର ଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର, ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ମନ୍ଦିର, କନକ ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ପାଦପଦ୍ମ ମନ୍ଦିର, ନବଗ୍ରହ ମନ୍ଦିର, ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର, ଶ୍ରୀଗଣେଶ ମନ୍ଦିର, ରେବତୀ ମନ୍ଦିର, ତୁଳସୀ ମନ୍ଦିର, କଳ୍କୀ ମନ୍ଦିର, ଷଡ଼ଭୁଜ ଗୌରାଙ୍ଗ ମନ୍ଦିର ଓ ଶ୍ରୀରାମ ମନ୍ଦିର। 
ଝୁଲଣ ଗୃହ, ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର, ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପ, ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପ ଆଦି ଆଉ କିଛି ସଂରଚନା ମଧ୍ୟ ବେଢ଼ା ଭିତରେ ରହିଛି।
ଭକ୍ତମାନେ ବସି ପ୍ରସାଦ ସେବନ କରିବା ପାଇଁ ବେଢା ଭିତରେ ଆନନ୍ଦ ବଜାର ରହିଛି।

## ବେଶ 
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପୋଷାକ ପରିଚ୍ଛଦ, ଆଭୂଷଣ, ଫୁଲ ଓ ତୁଳସୀପତ୍ରଦ୍ୱାରା ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥ ଦିଅଁମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ବେଶ କରାଯାଏ। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ :

## ପ୍ରସାଦ (ଧୂପ) 
ଏଇ ମନ୍ଦିରରେ ଦିଅଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ୩ଟି ଧୂପ ଓ ୫ଟି ଅବକାଶ ରହିଛି।
* ସକାଳ ଧୂପ: ୯ଟାରୁ ୧୦ଟା
* ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ: ୧୧ଟାରୁ ୧୨ଟା
* ଦ୍ୱିପହର ଧୂପ/ଅନ୍ନ ଧୂପ: ୨ଟା ୩୦ରୁ ୩ଟା ୩୦
* ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ: ୬ଟାରୁ ୭ଟା
* ବଡ଼ ସିଂହାର ଧୂପ: ୯ଟା ୩୦ରୁ ୧୦ଟା

କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଅଞ୍ଚଳ ରସାବଳି ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତେଣୁ ଏଇ ମନ୍ଦିରରେ ରସାବଳି ପ୍ରସାଦ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଏହାଛଡ଼ା, ବଉଳ ଘଣ୍ଟିଆ, ଚଉରାଶୀ ବ୍ୟଞ୍ଜନ, ମକର ଚାଉଳ, ପୁର କାକରା, ପୋଟଳୀ ପିଠା, ଚିପା କାକରା, କରଞ୍ଜି, ଖଜା, ଲଡୁ, ଖୁଡୁମା, ଛେନା କାକରା ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରସାଦ ଚଢ଼ାଯାଏ।

## ବଳଦେବଙ୍କ ସ୍ତୁତି 
ବଳଦେବାଜୀଉଙ୍କ ବିଶେଷ ସ୍ତୋତ୍ର ରହିଛି । 

## ବଳଦେବଜୀଉଙ୍କ ରଥ 
ମନ୍ଦିରର ଦିଅଁମାନେ ଯେଉଁ ରଥରେ ବସି ରଥ ଯାତ୍ରାରେ ବାହାରନ୍ତି ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମତାଳଧ୍ୱଜ ରଥ କୁହାଯାଏ । ଏହି ରଥ ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ରଥ। http://kendrapara.nic.in/Mainpage/About%20Sri%20Sri%20Baladev%20Jew%20Temple.html

କୁହାଯାଏ, ବଳଦେବଜୀଉଙ୍କ ଆଜ୍ଞାମାଳ ନ ପାଇଲା ଯାକେ ପୁରୀରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥ ଆଗକୁ ବଢ଼େନାଇଁ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* http://www.baladevjew.webs.com 
* http://www.baladevjew.tk 
* Land of the elder brother . 
* panorama of sculptures in Baladeva temple,Ichhapur
* ବଳଦେବଜୀଉଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତବାସ

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ବାବା ବଳିଆ

**ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି** (ଜନ୍ମ: ୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୪, **ବାବା ବଳିଆ** ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୁ ସନ୍ୟାସୀ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଜଗତସିଂହପୁର  ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ଅରିଲୋଠାରେ ଶିଶୁ ଅନନ୍ତ ଆଶ୍ରମରେ ରହନ୍ତି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ଅରିଲୋଠାରେ ୧୯୫୪ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର 
ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ଗୁରୁ ନାମାଚାର୍ଯ୍ୟ ବାୟାବାବା ତାଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ଏହା ପରେ ସେ ବାବା ବଳିଆ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ତାଙ୍କର ଧର୍ମଶିକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଦର୍ଶ ପରିବାର ଗଠନ, ଆଦର୍ଶ ସମାଜ ଗଠନ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ । ସେ ନିଜ ଧର୍ମଶିକ୍ଷାରେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଓ ଧର୍ମଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ସମାନତା ଓ ସମ୍ମାନ ଭାବ ପୋଷଣ କରି ନିଜ ଆଦ୍ୟ ବନ୍ଦନାରେ ଏହି ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଧର୍ମଶିକ୍ଷା ଭଗବତ ଗୀତାର ଆଧାରରେ ତିଆରି । ସେ ନିଜ ବାଣୀରେ ପଞ୍ଚତତ୍ତ୍ୱ (ଗୀତା, ସମନ୍ୱୟ, ସେବା, ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରିବେଶ) ଓ ଚତୁର୍ମହାଶକ୍ତିଙ୍କ (ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହା ସରସ୍ୱତୀ, ମହାକାଳୀ ଓ ମହାଦୁର୍ଗା) ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୀବନ ଧାରଣ ଓ ସମୃଦ୍ଧି, ମହାସରସ୍ୱତୀ ଜ୍ଞାନ, ମହାକାଳୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ମହାଦୁର୍ଗା ଦେଶଭକ୍ତିର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ରୂପ ବୋଲି ସେ କହନ୍ତି ।

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ,  ୨୦୨୨

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଗୁରୁ
ଧାମରାଈ

ଏହି ଲେଖାଟି ଧାମରେଈ/ଧାମରାଈ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ବାବଦରେ, ଧାମରେଈ ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ ଜାଣିବାପାଇଁ ଧାମରେଈ ମନ୍ଦିର ଦେଖନ୍ତୁ

ମର୍ତ୍ତ୍ୟଗଙ୍ଗା ବୈତରଣୀ ନଦୀ କୂଳରେ ବିରଜା ଧାମ ,ଆରଡି ଧାମ ପରେ ଧାମରା ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧାମ୤ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଗଢିଉଠିଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ପୋତାଶ୍ରୟ ଧାମରା ୤ଧାମରା ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ବୋଧହୁଏ ଧାମ ଶବ୍ଦରୁ ଯାହାର ଅର୍ଥ ବାସସ୍ଥାନ ବା ଦେବଭୂମି୤ଭଦ୍ରକ ଓ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଧାମରା୤ଏହାର ପୁର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର,ପଶ୍ଚିମରେ ଚାନ୍ଦବାଲି,ଉତ୍ତରରେ ବାସୁଦେବପୁର ଓଦକ୍ଷିଣରେ କାଳିଭଞ୍ଜଡିଆ ଜଙ୍ଗଲ୤ଗୋନାସିକା ପର୍ବତରୁ ବାହାରି ତିନିଶହ ମାଇଲ ପଥ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ୍ କଲା ପରେ ଚାନ୍ଦବାଲିର ପୁର୍ବକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଧାମରା ମୁହାଣରେ ସଂଗମ ଲଭିଛି୤ବୈତରିଣୀ ସହ ସାଳନ୍ଦୀ ଧାନଖଣିଆଠାରେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଳିତାପଟିଆଠାରେ ମିଳିତ ହେଲାପରେ ମନ୍ତେଇ ନଦୀ ଯେଉଁଠାରେ ମିଳିତ ହୋଇ ଗଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ତାହା ସୁନାଦରିଆ ନାମରେ ପରିଚିତ୤ବୈତରିଣୀର ଦକ୍ଷିଣରେ କାଳିଭଞ୍ଜଡିଆ ଟାପୁ, ଅନତି ଦୁରରେ ଭିତରକନିକାର ମନୋରମ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଉତ୍ତରତୀରରେ ସୁନାଦରିଆ ନିକଟରେ ମା ଧାମରାଈଙ୍କ ବିଜେସ୍ଥ୍ଳଳୀ ଧାମରା୤
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ଧନେଶ୍ୱର ନାମକ ଏକ ବଣିକ ପାଷାଣ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ସିଂହଳରୁ ଆଣି ଉତ୍କଳରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ୤ ସିଂହଳରୁ ଫେରିବା ବାଟରେ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଗର୍ଭରୁ ପାଇଥିବା ପଥର ମୁର୍ତ୍ତିକୁ ଧାମରାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବାରୁ,ପୀଠଟି ଦେବୀ ଧାମରାଇ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା୤ଅନ୍ୟ ଏକ ଲୋକ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ମା ଧାମରାଇ ସାତଭାୟାରେ ଥିବା ପଞ୍ଚୁବରାହଙ୍କ ଅନ୍ୟତମ ଭଉଣୀ୤ଅନ୍ୟ ଚାରି ଭଉଣୀ ମାସାଂସୀ ଥିବା ବେଳେ ଧାମରାଈ ଥିଲେ ସାକାହାରୀ୤ସେହି କାରଣରୁ ବିବାଦ ହେବାରୁ ସେମାନେ ଧାମରାଈକୁ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟକୁ ଠେଲି ଦେଇ ଥିଲେ୤ପୁର୍ବଦିଗକୁ ଚାନ୍ଦିନୀପାଳଠାରେ ଭାସିଆସି ଧାମରାଈ ସନାତନ ବେହେରା ଓ ବୁଲେଇ ବେହେରା ବସାଇ ଥିବା ଜାଲରେ ଲାଗିଥିଲେ୤ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ପାଇବାପରେ ମାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ନିଜ ଘରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ୤ଲୋକମୁଖରୁ ଶୁଣାଯାଏ ଧୀବରମାନେ ଏକ ନିଖୋଜ ଧୀବରକୁ ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ ମାଙ୍କ ପଥର ମୂତ୍ତୀଟିକୁ ପାଇଥିଲେ୤ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶରେ ମୃତ ଧୀବରଙ୍କ ବିଧବା ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କ ପୂଜା କାର୍ଯରେ ନିଯୁକ୍ତି ହେଲେ୤ସେବେଠାରୁ କୈବର୍ତ୍ତ କୁଳର ବିଧବା ନାରୀମାନେ ମା ଧାମରାଈଙ୍କୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିଆସୁଛନ୍ତି୤ ଧାମରାଈ ସାଗରକନ୍ୟା ଓ ନାବିକ ଅର୍ଜିତ ହୋଇଥିବାରୁ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କପରି ନାଆ ମଙ୍ଗରେ ପୂଜା ପାଇଥାନ୍ତି୤ ଧାମରାଈଙ୍କ ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ ମଧୁପାର୍ବଣ ଓ ମକର ମେଳା ପ୍ରଧାନ ପର୍ବ୤୫୫ଫୁଟ ଉଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଧାମରାଈଙ୍କ ମନ୍ଦିର ସମ୍ଭବତଃ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ବ୍ୟୟବହୁଳ ଓ ବିଶାଳ ମନ୍ଦିର୤
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା
ଗଣିତ

[thumb |[ୟୁକ୍ଲିଡ୍]]
ପରିମାଣ, ଗଠନ, ସ୍ଥାନ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବିଦ୍ୟାକୁ **ଗଣିତ** କୁହାଯାଏ । ଗଣିତରେ ଆବିଷ୍କାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଗଣିତଜ୍ଞ କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ଗଣିତର ଅନେକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ତେଣୁ ଗଣିତଜ୍ଞଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଗବେଷଣା କରନ୍ତି । ଏବେ, ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଗଣିତର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ବ୍ୟବସାୟ, ବିଜ୍ଞାନ, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଙ୍ଗ୍, ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସବୁଥିରେ ଗଣିତର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
ଗଣିତଜ୍ଞମାନେ ତର୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିଥାନ୍ତି । ଗଣିତଜ୍ଞମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଅପସାରଣ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତି । ଉପଲବ୍ଧ ସତ୍ୟର ବ୍ୟବହାର କରି ନୂତନ ସତ୍ୟ ଆବିଷ୍କାର କରିବାର ବିଶେଷ ଉପାୟ ହେଉଛି ଅପସାରଣ । ଜଣେ ଗଣିତଜ୍ଞ ପାଇଁ, ଗୋଟିଏ ସତ୍ୟ ଓ ତାହାର କାରଣର ସତ୍ୟତା ଉଭୟ ଜରୁରୀ । ଅପସାରଣ ପଦ୍ଧତି ଅନ୍ୟ ଚିନ୍ତା ଓ ଗାଣିତିକ ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ଗଣିତଜ୍ଞମାନେ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ସମାନତା ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନୂତନ ସୂତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି । ଗାଣିତିକ ପ୍ରମାଣଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକର ସତ୍ୟାସତ୍ୟ ନିର୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଗାଣିତିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବର୍ଷବର୍ଷ ଏପରିକି ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟ ବିତିଯାଏ । ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗିସେପ୍ପେ ପିନୋ (୧୮୫୮-୧୯୩୨), ଡେଭିଡ୍ ହିଲ୍‌ବର୍ଟ୍ (୧୮୬୨-୧୯୪୩) ଆଦିଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ, ପୂର୍ବପ୍ରମାଣିତ ସୂତ୍ରଦ୍ୱାରା ନୂତନ ସୂତ୍ରପାତ କରିବା ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଛି । ବାସ୍ତବ ପରିସ୍ଥିତିର ସଠିକ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ର ନିରୂପଣ ହେଲା ପରେ, ଗାଣିତିକ ତର୍କଦ୍ୱାରା ତାହାର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ ।

ଅପସାରଣ ଓ ତର୍କଦ୍ୱାରା ଗଣିତ ଗଣନ, ହିସାବ, ମାପ ଓ ଭୌତିକ ବସ୍ତୁର ଆକୃତି ଓ ଗତି ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଅତି ପୁରାତନ କାଳରୁ ଗଣିତର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇସାରିଥିଲା । ଗ୍ରୀକ୍ ଗଣିତରେ ପ୍ରଥମେ କଠିନ ଯୁକ୍ତି ହୋଇଥିବାର ଜଣାଯାଏ, ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ୟୁକ୍ଲିଡ୍‌ଙ୍କର ଏଲିମେଣ୍ଟ୍‌ସ୍‌ରେ (Elements) । ପ୍ରଥମରୁ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଧିର ଗତିରେ ଉନ୍ନତି କରୁଥିବା ଗଣିତ, ରେନେସାଁ ଯୁଗରେ ବିଜ୍ଞାନର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବିଷ୍କାର ସହିତ ମିଶି ବେଗବାନ ହେଲା, ଯାହା ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବ୍ୟାହତ ଅଛି ।
thumb|ଗଣିତରେ ପ୍ରାଚୀନ ମିଶରର ଏକ ନଥି

## ସାଧାରଣ ଧାରଣା 
ଗଣିତରେ ଏ ସବୁ ଥାଏ:
* ସଂଖ୍ୟା (ଉଦାହରଣ ୩+୬=୯)
* ଗଠନ: ବସ୍ତୁମାନେ କେମିତି ସଂଗଠିତ
* ସ୍ଥାନ: ବସ୍ତୁର ଅବସ୍ଥିତି ଓ ସଜାଣି
* ପରିବର୍ତ୍ତନ: ସମୟ ସହିତ ବସ୍ତୁରେ ବଦଳ

### ସଂଖ୍ୟା 
:ଗଣିତରେ ସଂଖ୍ୟା ବା ପରିମାଣର ଅଧ୍ୟୟନ ଥାଏ ।

:

### ଗଠନ 
:ଗଣିତର କେତେକ ଶାଖା ବସ୍ତୁର ଗଠନ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।

:

### ଆକୃତି 
:ଗଣିତର କେତେକ ଶାଖା ବସ୍ତୁର ଆକୃତି ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।

:

### ପରିବର୍ତ୍ତନ 
:ଗଣିତର କେତେକ ଶାଖା ବସ୍ତୁର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।
::

## ଗାଣିତିକ ଉପକରଣ 
:ଗାଣିତିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଉପକରଣ ।

ପୁରୁଣା
* ଆବାକସ୍
* ଆଦେଶ ସଂଚାଳନ କାଲ୍‌କୁଲେଟର୍
* ନାପିୟରଙ୍କ ହାଡ଼
* ରୁଲର୍ ଓ କମ୍ପାସ୍
* ମାନସାଙ୍କ ହିସାବ

ନୂଆ
* କାଲ୍‌କୁଲେଟର୍ ଓ କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍
* ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଙ୍ଗ୍ ଭାଷା
* କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ବୀଜଗଣିତ ତନ୍ତ୍ର
* ଇଣ୍ଟର୍‌ନେଟ୍ ସର୍ଟ୍‌ହାଣ୍ଡ୍ ସଂକେତ
* ପରିସଂଖ୍ୟାନ ବିଶ୍ଳେଷଣ ସଫ୍ଟ୍‌ୱେର୍
** SPSS
** SAS ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଙ୍ଗ୍ ଭାଷା
** R ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଙ୍ଗ୍ ଭାଷା
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତ
ମଣିଷ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦଶାବତାର କଥା ଶୁଣିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ନାଚର ଦଶ ଅବତାର ଭଙ୍ଗୀ ଦେଖିଲେ ବୁଝାପଡ଼େ ମଣିଷ କିପରି ଏ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଲା । ବିବର୍ତ୍ତନବାଦୀମାନେ କହନ୍ତି, ପୃଥିବୀଟା ବହୁ ପୁରାକାଳରେ ଖାଲି ବାଷ୍ପମୟ ଥିଲା । କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସେ ବାଷ୍ପରାଶି ଶୀତଳ ହୋଇଯାଇ ନାନାପ୍ରକାର ପଦାର୍ଥ ଓ ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେଲା । ପାଣି ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହେଲା । ସେ ପାଣିରେ ପ୍ରଥମେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ସେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଜୀବ ନାନା ଘାତ ପ୍ରତିଘାତ ମଧ୍ୟରେ ଯାଇ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଉନ୍ନତ ଧରଣର ହେଲେ । ପରେ ମାଛମାନଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ହେଲା । ସେ ମାଛମାନେ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଜଳରୁ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ଆସିଲେ । ତା ପରେ ନାନା ପ୍ରକାର ସରୀସୃପ ବା ସାପ ଜାତୀୟ ଓ ବେଙ୍ଗ ଜାତୀୟ ଜୀବ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ । ସେଥିରୁ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ନାନା ପ୍ରକାର ଡାଇନୋସର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଜୀବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଶେଷରେ ମାଙ୍କଡମାନଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ହେଲା । ଏସବୁ ହେବାକୁ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଲାଗିଥିଲା ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କହନ୍ତି । ତା ପରେ ଆସିଲା ମଣିଷ ।

ପ୍ରଥମେ ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରାୟ ୨୮୦୦୦୦ ବର୍ଷ ଆଗରୁ ମଣିଷର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଯୁଗରେ ପ୍ରଥମ ମଣିଷ ଓ ଆଜିର ଭିତରେ ଅନେକ ତଫାତ । ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ତାଙ୍କ ଦେହ ତୁଳନାରେ ଖୁବ୍ ଛୋଟ ଥିଲା । ପରେ ପରେ ମଣିଷର କ୍ରମୋନ୍ନତି ହୋଇ ହୋଇ
ଅନେକେ ଏବେ ଭାବୁଛନ୍ତି ଦିନ ଆସିବ ଯେତେବେଳେ ମଣିଷର ଦେହ ଅନୁପାତରେ ତା’ର ମୁଣ୍ଡ ଆହୁରି ବଢ଼ି ବଢ଼ି ଯିବ ।

ମଣିଷ ଶରୀର ରକ୍ତ, ମାଂସ ହାଡ଼, ମାଂସପେଶୀ ଓ ସ୍ନାୟୁମଣ୍ଡଳ ଆଦିକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ପାଞ୍ଚଟି ଅଙ୍ଗ ରହିଛି ଯଥା, ଆଖି, ନାକ, ପାଟି, କାନ ଓ ତ୍ୱଚା।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* MNSU 
* Archaeology Info 
* Homo sapiens&nbsp;– The Smithsonian Institution's Human Origins Program
ସଦାଶିବ ତ୍ରିପାଠୀ

**ସଦାଶିବ ତ୍ରିପାଠୀ** (୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୧୦&ndash;୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୦), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ  ରାଜନେତା ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ସେ ୨୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୫ଠାରୁ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । 
ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ରାଜସ୍ୱମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲାବେଳେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥାର ଉଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ ବିଲ ଆଗତ କରିଥିଲେ ଯାହାକୁ ପରେ ସେ ଏକ ଆଇନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ଜମିଜମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନାନାଦି ଆଇନ ଓ ସମସ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସେ ଅନେକ ବିଷୟ ବିଧାନ ସଭାରେ ଉପାସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ସଦାଶିବ ଓଡ଼ିଶାର ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାର ନବରଙ୍ଗପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରି ସଦାଶିବ ପରେ  ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇ ୩୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଥିରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଆସିଥିଲେ । ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ସେ ରାଜସ୍ୱମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଦଳର ନେତା ଭାବେ ମନୋନୀତ କରିଥିଲର ଯାହା ଦଳର ବାକି ସଭ୍ୟ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ପରେ ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୯ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରଥମ ବିଭାଜନ ପରେ ସେ ସଙ୍ଗଠନ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ ନିର୍ବାଚନରେ ନିଜର ସମ୍ପତ୍ତିଆଦି ବନ୍ଧା ପକାଇ ନିର୍ବାଚନରେ ଲଢ଼ିଥିଲେ । କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଖର୍ଚ ନ ପାଇବାରୁ ଏହି ଋଣ ସେ ପରିଶୋଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୦ ଜନ୍ମ 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:Works
ବୀରେନ ମିତ୍ର

**ବୀରେନ ମିତ୍ର** (୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୭&ndash;୨୫ ମଇ ୧୯୭୮), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଓ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଥିଲେ । ସେ ୨ ଅକ୍ଟୋବର୧୯୬୩ଠାରୁ ୨୧ ଫେବୃଆରୀ୧୯୬୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।  ସେ ୧୯୫୨, ୧୯୫୭, ୧୯୬୧ ଓ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ କଟକ ସଦରରୁ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାଥୀ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ଓ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।  

ବୀରେନ, ୧୯୧୭ ମସିହାରେ କଟକର କାଠଗଡା ସାହିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା "ବିପିନ ବିହାରୀ ମିତ୍ର" । ସେ କଟକର ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡେମୀ ଓ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ "ଅଗଷ୍ଟ ବିପ୍ଳବ"ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଥିଲେ ବୀରେନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁ ଓ ସହକର୍ମୀ । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ: ୧୯୭୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା
ଭେଣ୍ଡି

ଭେଣ୍ଡି ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ସପୁଷ୍କପ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହା ଏକ ଭଲ ପରିବା ଭାବେ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଏହି ଗଛ ସିଧା ବଢେ, ଏହାର କାଣ୍ଡ ଶକ୍ତ, ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ଟାଉଁସିଆ ଓ ବଡ଼, ଫୁଲ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଓ ଏହା ମଝିରେ ନାଲି ଚିହ୍ନଥାଏ। ଏହାର ଫଳ ଲମ୍ବା ଓ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର। ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ ବିବାଦୀୟ। କେହି କେହି ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ, କେହି ଇଥିଓପୀୟ ଓ କେହି ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକୀୟ ବୋଲି ମତ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଜଳବାୟୁରେ ଭଲ ବଢ଼ିଥାଏ। 
## ବିବିଧ ଭାଷାରେ ନାମ 
## ଗୁଣ 
ଖାଦ୍ୟନଳୀର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆରୋଗ୍ୟକାରୀ, ବ୍ୟଥା ପ୍ରଶମକ, ବାୟୁ ନାଶକ ଓ ପେଟବ୍ୟଥା ନିବାରକ, କୋଷ୍ଠ ପରିସ୍କାରକ, ନିମୁନିଆ, ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍, ମୂତ୍ରସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ ଓ ହୃଦୟରୋଗ ନିବାରକ।

## ବ୍ୟବହାର 
right|thumb|ଭେଣ୍ଡି
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଔଷଧୀୟ କାମରେ ଲାଗିଥାଏ।
* ନିମୁନିଆ ଓ ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସରେ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଗରମ ସେକ ଦେବାପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହି ରୋଗପାଇଁ ଭେଣ୍ଡିର ଫୁଲ ଓ ଫଳକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ ତା’ର କ୍ୱାଥକୁ ପାଣିକୁ ମହୁ ସହିତ ନେଲେ ଉପକାର ମିଳେ। 
* ମୂତ୍ରନଳୀ ଓ ଯୋନିର ସଂକ୍ରମଣରେ ଏହାର ଚେର ସିଝା ପାଣି(ଅର୍କ)କୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
* ଭେଣ୍ଡିର ମଞ୍ଜି ହୃଦୟ ରୋଗରେ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ। ଏହି ମଞ୍ଜିକୁ ଭାଜି ଗୁଣ୍ଡକରି ସେହି ଗୁଣ୍ଡକୁ ଚା’ ପରି ପାଣିରେ ସିଝାଇ ଦିନକୁ ଚାରି ପାଞ୍ଚ ଗିଲାସ ପିଇଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* କଞ୍ଚାଫଳ ଯକ୍ଷ୍ମାରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ଭେଣ୍ଡି ଏକ ଭଲ ପରିବା। ଏହା ପୁଷ୍ଟିକାରକ ଓ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଠ। ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଏହାକୁ ପରିବାରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣାରେ ଭେଣ୍ଡି ଗୋଟା ଭଜା, ଭେଣ୍ଡି ଭଜା ଓ ଭେଣ୍ଡି ପଥୁରିବସା(ତାଟିଆବସା) ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଦକ୍ଷିଣଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନରେ ସମ୍ବରର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ହେଲା ଭେଣ୍ଡି।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* Plants That Heal by Dr. J C Kurian, Oriental Watchman Publishing House, Pune, India.
## ଛବି 
thumb|left|ଭେଣ୍ଡିଗଛ, ପତ୍ର, ଫୁଲ
thumb|Okra seed pod

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
କେଥ୍ ହେରିଙ୍ଗ୍

**କେଥ୍ ହେରିଙ୍ଗ୍** (ମଈ ୪, ୧୯୫୮ - ଫେବୃୟାରୀ ୧୬, ୧୯୯୦) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ କଳାକାର ଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ପପ୍ କଳା ଓ ଗ୍ରାଫିଟ୍ଟି କଳାର ମିଶ୍ରଣ ଯୋଗୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ । ସେ ସାଧାରଣତଃ ଉଜ୍ଜଳ ରଙ୍ଗ, ସରଳ କଳା ଓ ସାମାଜିକ ଘଟଣାକୁ ଆଧାର କରୁଥିଲେ । ହେରିଙ୍ଗ୍ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ସଂଗଠନମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କଳା ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଥିଲା । ସେ ୧୯୯୦ରେ ଏଡ୍‌ସ୍ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ‌। କେଥ୍ ହେରିଙ୍ଗ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ୧୯୮୯ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା, ଯାହା କଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ କଲ୍ଯାଣ ପାଇଁ କାମ କରୁଛି ।

## ଅନ୍ୟ ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍ 
* www.haring.com
* www.haringkids.com

ଶ୍ରେଣୀ:ଆମେରିକୀୟ କଳାକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏଡ୍‌ସ୍ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ଭାନିଆର ଲୋକ
ଦେଓମାଳୀ

ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି-ପଟ୍ଟାଙ୍ଗୀ ପର୍ବତମାଳା ଅନ୍ତର୍ଗତ **ଦେଓମାଳୀ** ପର୍ବତ ଓଡ଼ିଶାର ଉଚ୍ଚତମ ଗିରିଶୃଙ୍ଗ  ।  
ଏହା ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ।  
ଏହା କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ପଟାଙ୍ଗି ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଟିଆ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ଦୁଧାରି ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । କୋରାପୁଟଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ୩୫ କିଲୋ ମିଟର ।

## ଆକର୍ଷଣ 
ଏହା ବର୍ଷର ବାରମାସ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିଲେ ବି ‘ପରବ’ ପାଳନ ଅବସରରେ ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ ଏଠାକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ବିଶେଷ ସଂଖ୍ୟାରେ ଆସିଥାନ୍ତି ଓ ପାହାଡ଼ ଚଢିଥାନ୍ତି। ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଛଅଟି ଶିଖର ଦୃଶ୍ୟ (view point) ନିର୍ମାଣ କରା ଯାଇଛି। ଏଠାରୁ ଦେଓମାଳୀ ପାହାଡ଼ର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ୍ୟ। ଏଠାରେ ରହିବାପାଇଁ କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ବଣଭୋଜି, ପାହାଡ଼ ଚଢା ଓ ପରିବାର ସହିତ ଭ୍ରମଣ ପାଇଁ ଏ ସ୍ଥାନଟି ଉପଯୋଗୀ। ନିଜର ଯାନ ବାହନ ନେଇ ଏଠାକୁ ସିଧା ଯାଇହୁଏ। ଏଠାକୁ ଯିବାପାଇଁ ସେମିଳିଗୁଡ଼ା, ସୁନାବେଡ଼ା, କୋରାପୁଟ ଅଥବା କୁନ୍ଦୁଲି ହାଟରୁ କମାଣ୍ଡର ଗାଡ଼ି ମିଳିଥାଏ । ଦେଓମାଳି ଉପତ୍ୟକାକୁ ଯିବାପାଇଁ ଦେଓମାଳି ଛକରୁ ୬ କି.ମି. ଚାଲି ଚାଲି ଯିବାକୁ ହୋଇଥାଏ।
## ଆଧାର 
* ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଂଗ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୦

ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
ସୁନାବେଡ଼ା

**ସୁନାବେଡ଼ା ** କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର। କୋରାପୁଟଠାରୁ ଏହା ୧୮ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠାରେ ମିଗ୍ ୨୨ ଓ ସୁଖୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଇଂଜିନ ଓ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ତିଆରି କାରଖାନା ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ନଗରୀଟି ଋଷୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନିର୍ମିତ ଓ ଖୁବ୍ ମନଲୋଭା। ପିଲାମାନଙ୍କପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିଶୁ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ମୃଗ ବିହାରଏଠାକାର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ।ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୩୦୦୦ ଫୁଟ୍ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ. ଏହାର୍ ଜଳବାୟୁ ଅତିବ ମନୋରମ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅନୁକୁଳ  । 
ଯଦିଓ  ହାଲ୍ ବିମାନ୍ କାରଖାନା ଏଠାକାର ମୁଖ୍ୟ ପରିଚୟ, ଏଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ୍ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ ହୋଇଛି । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସି.ଆର୍.ପି.ଏଫ୍ କୋବ୍ରା ବାଟାଲିୟନ୍ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଏବ୍ଂ ନାଭାଲ୍ ଆର୍ମାମେଣ୍ଟ ଡିପୋ ରହିଛି . ତଦ୍ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ରହିଛି । ସେମିଳିଗୁଡା ସୁନାବେଡା ସହରର ଏକ ଉପାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସୁନାବେଡା ଏ.ନ୍.ଏ.ସି ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଏଠାରେ ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ (ସିତମ୍) ରହିଛି ।  
## ଭୂଗୋଳ
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ସୁନାବେଡାର ଆକର୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ହେଲା ହାଲ୍ର ଏଭିଏସନ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍. ହରିଣ ପାର୍କ୍, ଟିମ୍ବର୍ ବ୍ରିଜ୍ଠାରେ କୋଲାବ୍ ଜଳ ଭଣ୍ଡାରର ମନଲୋଭା ଦ୍ରୁଶ୍ୟ ।
ସୁନାବେଡ଼ାର ଆରମ୍ଭ ବିସୟରେ ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ହାଣ୍ଡିଆ

**ହାଣ୍ଡିଆ** (ବଡଜ୍‌ହାଣ୍ଡି, ଇଲି, କୁଷ୍‌ନା ଓ ଡିଆଙ୍ଗ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ)  ଓଡ଼ିଶା, ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଆଦିବାସି ଜନଜାତିମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ମାଦକ ପାନୀୟ । ଭାତକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କିଣ୍ୱନ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ହାଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ନିଶାଯୁକ୍ତ ଏବଂ ପେଟ ଥଣ୍ଡା ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ତତସହିତ ଏହା ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟ ହେଇଥାଏ ।

## ନାମକରଣ 
"ହାଣ୍ଡିଆ" ଶବ୍ଦ ଓଡ଼ିଆ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାର "ହାଣ୍ଡି" (ମାଟି ଘଡ଼ା) ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ ।

## ଇତିହାସ 
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରେ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୦୦୦ରୁ ୨୦୦୦ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲକୋଲିଥିକ ଯୁଗରେ ଭାରତରେ କିଣ୍ୱନ ଓ ମଦ ତିଆରି ଅଭିଲେଖିତ । ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗ୍ରୀକ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ମେଗାସ୍ତେନେସ ବାର୍ଲି ବଦଳରେ ଚାଉଳରୁ ତିଆରି ମଦ ବାବଦରେ ତାଙ୍କ *ଇଣ୍ଡିକା* ପୁସ୍ତକରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟମାନେ କେବଳ ବଳି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଚାଉଳରୁ ତିଆରି ମଦ ପିଉନଥିଲେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।

## ପ୍ରସ୍ତୁତି 
thumb|ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ମହିଳା ହାଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ
thumb|"ରାନୁ" ଗୁଳା
ରେ ଜଣେ ବଣ୍ଡା ଓ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ବଣ୍ଡା ଭାଷାରେ ପର୍ବ ସମୟରେ ହାଣ୍ଡିଆ ତିଆରି ବାବଦରେ ଆଲୋଚନା କରି ହାଣ୍ଡିଆ ପିଉଛନ୍ତି]]
ଇଷତ ଖଇରିଆ ରଙ୍ଗର ଉଷୁନା ଚାଉଳକୁ ପ୍ରଥମେ ଅଳ୍ପ ପାଣି ଦେଇ ରନ୍ଧାଯାଏ ଫଳରେ ଭାତ ହେଲାପରେ ପେଜ ନିଗାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ । ଭାତ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଚଟେଇ ଉପରେ ଖରାରେ ଶୁଖିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ । ଏହା ପରେ କିଛି ବଣ୍ୟ ଜାତୀୟ ଗୁଳ୍ମ ଓ ଚେରମୂଳୀକୁ (ସାନ୍ତାଳୀରେ ମୂଳିକା; ଏଥିରେ ଦୁଦୁରା ଚେର, ମଞ୍ଜୁଆତି ଗଛ ଚେର ପଡ଼େ) ଗୁଣ୍ଡ କରି ଭାତ ସହିତ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଏ । ଛୋଟ ଛୋଟ ଭାତର ଗୁଳା (ରାନୁ) ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ଏବଂ ଚାରି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖରାରେ ଶୁଖାଯାଏ । ଏକ କିଲୋଗ୍ରାମ ଚାଉଳ ପାଇଁ ୩-୪ଟି ରାନୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଭାତ ଗୁଳାଗୁଡ଼ିକୁ ବଡ଼ ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ ରଖି ଶାଳପତ୍ରଦ୍ୱାରା ହାଣ୍ଡିର ମୁହଁ ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଯାଏ । ଏହିପରି ଭାବେ କିଣ୍ୱନ ହେବାକୁ ତିନିରୁ ଚାରି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଏ । ଶେଷରେ କିଣ୍ୱନ ହୋଇଥିବା ଭାତରୁ ପାଣିକୁ ନିଗାଡ଼ି ଅଲଗା କରିଦେବା ପରେ ତାକୁ ଏକ ଜାଲି ଉପରେ ଘସା ହୁଏ । ଉକ୍ତ ମଣ୍ଡରେ ଦଶ ଗୁଣା ପାଣି ମିଶାଇ ହାଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ନୀରା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । 
thumb|" ହାଣ୍ଡିଆ"

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଆଦିବାସୀ
* ଆଦିବାସୀ ଚଳଣି
* ଆଦିବାସୀ ରାନ୍ଧଣା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମାଦକ ପାନୀୟ
କ୍ୟାପିଟାଲ ହାଇସ୍କୁଲ

**କ୍ୟାପିଟାଲ ହାଇସ୍କୁଲ** ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ସରକାରୀ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ । 

## ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ ୩ ନମ୍ବର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ବିଶେଷତ୍ୱ 
ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି, ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଅନ୍ୟତମ ପୁରାତନ ବିଦ୍ୟାଳୟ । ଏଠାରେ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରାଯାଏ ଓ ଷଷ୍ଠରୁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏ ପାଠ ପଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଅଧୁନା ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାୟ ୧,୫୦୦ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଠ ରହିଛି "ଠକ୍କର ବାପା ଆଦିବାସୀ ଛାତ୍ରାବାସ" । ଏଠାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ଜଣ ଅନ୍ତେବାସୀ ରହି କ୍ୟାପିଟାଲ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।  ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟର ଖେଳ ପଡ଼ିଆରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କ୍ରୀଡ଼ାର ସୁବିଧା ରହିଛି । ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ଗୃହଟିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଆଞ୍ଚଳିକ ତଥା ରାଜ୍ଯସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥାଏ । 

## ଇତିହାସ 
କ୍ୟାପିଟାଲ ହାଇସ୍କୁଲ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ରୂପେ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ୧୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୧ ତାରିଖରେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରଥମେ ଆଜିର ଦୁଇ ନମ୍ବର ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଚାଲୁଥିଲା । ୧୯୫୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୪ ତାରିଖ ଦିନ ଦୁଇ ନମ୍ବର ମୂଳ ସ୍କୁଲରୁ ଅଲଗା ହୋଇ, କ୍ୟାପିଟାଲ ହାଇସ୍କୁଲ ଏବେକାର ତିନି ନମ୍ବରଠାରେ ଥିବା ନୂତନ କୋଠାଘରକୁ ଆସିଥିଲା । ଗଣେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ମଧ୍ୟ ବଦଳି ହୋଇ ନୂଆ ସ୍କୁଲକୁ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ । ସୁଧାମଞ୍ଜରୀ ଦାସ ବାଳିକା କ୍ୟାପିଟାଲ ହାଇସ୍କୁଲର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ । ଗଣେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ରଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କର, ଶ୍ରୀ ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ବସୁ ଇତ୍ୟାଦି ବହୁ ଛାତ୍ରବତ୍ସଳ ଶିକ୍ଷକ, ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଇତି ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ୬୧ ବର୍ଷ ପୁରଣ କରି ସାରିଛି । ୨୮ ଓ ୨୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୨ରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ହୀରକ ଜୟନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ହୀରକ ଜୟନ୍ତି ଅବସରରେ ଭାରତୀୟ ଡାକବିଭାଗ ତରଫରୁ ସ୍କୁଲକୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲଫାପା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବର୍ଷରୁ ଏ ଯାବତ ବହୁ ଛାତ୍ର ମାଟ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଦଶ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି ।

## ଗ୍ୟାଲେରି 

File:CapitalHighSchoolGateontheDiamondJubileeCelebrations28-29April2012.JPG|ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ପଥ 
File:MuralidharChandrakantBhandare20.JPG|କ୍ୟାପିଟାଲ ହାଇସ୍କୁଲର ହୀରକ ଜୟନ୍ତୀ ସ୍ମରଣୀକା ଉନ୍ମୋଚନ ଅବସରରେ ରାଜ୍ଯପାଳ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ମୁରଲୀଧର ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଭଣ୍ଡାରେ

## ଆହୁରି ଦେଖିବେ 
* ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସ ହାଇସ୍କୁଲ
* ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ ବିଦ୍ୟାଳୟ, କଟକ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* କ୍ୟାପିଟାଲ ହାଇସ୍କୁଲ ୱେବସାଇଟ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଦ୍ୟାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱର
ସୁବାଇ

## ଅବସ୍ଥିତି
ଏହା ନନ୍ଦପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସୁବାଇ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ତୁରିଆ ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। କୋରାପୁଟଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ୩୪ କିଲୋ ମିଟର। 
## ବିଶେଷତା 
ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀର ଜୈନ ତିର୍ଥଙ୍କର ମନ୍ଦିର
## ଆକର୍ଷଣ 
ସୁବାଇରେଥିବା ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀର ଜୈନ ତିର୍ଥଙ୍କର ମନ୍ଦିରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ସବୁ ଜୟପୁର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ରଖା ଯାଇଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଏହାକୁ ଭୈରବନାଥ ଶିବ ମନ୍ଦିର ରୂପେ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। 
## ଆଧାର 
* ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଂଗ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୦

ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସୁହାଣପୁର

**ସୁହାଣପୁର ଗାଁ** ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର କାକଟପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ କାକଟପୁର ଥାନା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ |

## ଗମନାଗମନ 
ଏହା କାକଟପୁର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା କାକଟପୁରଠାରୁ ୪ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ବିଶେଷତା 
## ଶିକ୍ଷା 
### ବିଦ୍ୟାଳୟ 
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି ।

## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
ଏହି ଗାଆଁର ଲୋକନାଥ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ମଙ୍ଗଳା ମନ୍ଦିର ଓ ଗ୍ରାମଦେବତୀ କୋଚିଲେଇଙ୍କ ପୀଠ ସହ ଗ୍ରାମ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ମସଜିଦ ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦୋଳ ଦଶହରା, ରମଜାନ ଓ ଇଦ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* କାକଟପୁର
* ପୁରୀ
* ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ନନ୍ଦପୁର

**ନନ୍ଦପୁର**, କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ । ଏହି ସ୍ଥାନଟି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମହାରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟଙ୍କ ସସ୍ମୃତିରେ ନିର୍ମିତ ବତ୍ରିଶ ସିଂହାସନ ପାଇଁ ବିଖ୍ୟାତ । ଏହା ଜୟପୁର ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।  ନନ୍ଦପୁରଠାରୁ ୨୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ "ବାଲଡା ଗୁମ୍ଫା " ଏବଂ ତାର ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛି " ନାଗେଶ୍ୱରୀ ମାଳୀ " ପାହାଡ଼ । ସେହି ନଗେଶ୍ୱରୀ ମାଳୀ ପାହାଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅତି ମନଲୋଭା ଜଳାଶୟ।  
## ନାମକରଣ
ନନ୍ଦ ଗଉଡଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏ ସ୍ଥାନର ନାମ ନନ୍ଦପୁର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । 
## ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଗମନାଗମନ 
ଏହି ସ୍ଥାନଟିର କୋରାପୁଟ ସଦର ମହକୁମାଠାରୁ ୪୫ କିମି ଦୂରତାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସଡ଼କ ପଥରେ ଗମନା ଗମନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଏଠାରେ ଗୃହନିର୍ମାଣ ବିଭାଗର ଆବସସ୍ଥଳୀଟିଏ ଅଛି । ନିକଟସ୍ଥ ସେମିଳିଗୁଡ଼ାଠାରେ ହୋଟେଲ ଓ ଲଜିଂର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ।
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆକର୍ଷଣ 
# ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବାବା ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର, ଗ୍ରାମଦେବୀ, ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ସନ୍ତୋଷୀ ମା, ଲଙ୍ଗଳ ଭୈରବ, ଭୈରବୀ, ଭିତରଗଡ଼ କନକ ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ଏ ସ୍ଥାନ ଜଣାଶୁଣା ।
# ୧.୮ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ପଥରରେ ନିର୍ମିତ ସିଦ୍ଧ ଗଣେଶ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ୩୨ ପାହାଚ ବିଶିଷ୍ଟ ବତ୍ରିଶ ସିଂହାସନ ଏଠାକାର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ।
 
# ନନ୍ଦପୁରଠାରୁ ୩ କି.ମି. ଦୂରତାରେ ଥିବା ରାଣୀ ଡ଼ୁଡ଼ୁମା ଜଳପ୍ରପାତ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥାଏ । 

## ଆଧାର 
* ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଂଗ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୦

ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର