open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
କୋଟା ଜିଲ୍ଲା , ରାଜସ୍ଥାନ

**କୋଟା ଜିଲ୍ଲା **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଏକ ଜିଲ୍ଲା । କୋଟା ସହର ଏହାର ସଦର ମହକୁମା ।

12 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଓ ଦେବ ନାମକ ହାଡା ମୁଖିଆ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଧିକାର କରି ବୁନ୍ଦି ଓ ହାଦୋଟି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । 17 ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀର ଏହାକୁ ତତ୍କାଳୀନ ଶାସକ ରାଓ ରତନ ସିଂହଙ୍କଠାରୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ନେଇ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

କୋଟା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟରେ ଗୁରୁ ରାଧା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।  

କୋଟାର ଉତ୍ତରରେ ବୁନ୍ଦି ଜିଲ୍ଲା , ପୁର୍ବରେବରଣ ଜିଲ୍ଲା ଦକ୍ଷିଣରେ ଝାଳେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଚିତ୍ତୋର୍ଗଦ ଜିଲ୍ଲାଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ । ଏଠାରେ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ରହିଛି ।

ଶିଳ୍ପ ସମୂହ

କୋଟା  ଏସିଆର ସର୍ବବୃହତ ସାର ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର । କୋଟାର 4ଟି ବିଜୁଳି ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ଏହାର ଅନତିଦୂରରେ ରାଜସ୍ଥାନ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ଳାଣ୍ଟ ରାୱତଭାତଠାରେ  ଅବସ୍ଥିତ । ଚମ୍ବଲ ନଦୀ ନିକଟଟାରେ କୋଟା ଥର୍ମଳ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ତ ଗ୍ଯାସ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ପୁନଶ୍ଚ ଜବାହାର ସାଗରଠାରେ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ କୋଟା ଜିଲ୍ଲାର ନିକଟବର୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି । 
ଡାହାଣ|thumb|କୋଟା ଜିଲ୍ଲା , ରାଜସ୍ଥାନ

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ କୋଟା ଜିଲ୍ଲାର ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା 1,950,491 ଥିଲା ଯାହାକି ଲସୋଥୋ ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ବ ଆମେରିକୀୟ ରାଜ୍ୟ ନିଉ ମେକ୍ସିକୋ  ସହ ସମତୂଲ୍ୟ । ଏହା ଭାରତରେ 239 ତମ ସ୍ଥାନ ରଖିଥିଲା ଜନସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁଷ୍ଟିରୁ । ଜଣ ଘନତ୍ୱ 374 ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ହେଇଥିବା ବେଳେ ଏହାର ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 77.48 %।  ଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ଜନ ବୃଦ୍ଧି ହାର 24.35 % ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ଅନୁପାତ 906:1000 ରହିଥିଲା । 

## ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନର ଜିଲ୍ଲା
ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସ

thumb|ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ପ୍ରାନ୍ତର
**ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସ** , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ରାଜଧାନୀ ଜୟପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ହୋଟେଲ । ଏହା  ପୂର୍ବତନ ମହାରାଜାଙ୍କ ବାସଗୃହ ଥିଲା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏକ ହୋଟେଲରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି । ଜୟପୁର ସହର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରାଚୀରରୁ ଭବାନୀ ସିଂହ ରାସ୍ତାରେ ୮ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ । 

## ଇତିହାସ 
୧୮୩୫ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ରାଜପୁତ୍ର ରାମ ସିଂହ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକ ନର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ଗାର୍ଡେନ ହାଉସ ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୮୭ ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଠାକୁର ସାବାଇ ମାନସିଂହଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ଏହାକୁ ଏକ ରାଜକୀୟ ଶିକାର ଆବାସ ସ୍ଥଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ କାଳରେ ଏହା ନିକଟରେ ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ରହିଥିଲା । ସେତେବେଳେ ସାର ସାମୁଏଲ ସ୍ୱିଣ୍ଟନ ଜାକବଙ୍କ ନକ୍ସା ଅନୁଯାୟୀ ଏହାକୁ ଏକ ରାଜମହଳ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରାଯାଇଥିଲା । ମହାରାଜା ସାବାଇ ମାନସିଂହ ଦ୍ୱିତୀୟ ଏହାକୁ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ବାସଗୃହ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୩୧ ରେ ଏହାର ପରିବର୍ଦ୍ଧନ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ପରେ ରାଜତନ୍ତ୍ରର ବିଲୋପ କରାଗଲା । ଏହାକୁ ଏକ ସରକାରୀ ଭବନ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ୧୯୫୦ ମସିହା ବେଳକୁ ପୂର୍ବତନ ରାଜପରିବାର ଏହି ମହଲ ତଥା ଏଠାରେ ଥିବା ୪୭ ଏକର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବଗିଚାର ରକ୍ଷଣା ବେକ୍ଷଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟୟବହୁଳ ହେଇଯିବାରୁ ୧୯୫୭ରେ ସେମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ବିଳାସପୂର୍ଣ ହୋଟେଲରେ ପରିଣତ କଲେ । 

## ପୁରସ୍କାର 
* କୋଣ୍ଡେ ନାଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମେଗାଜିନଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଟେଲ ଭାବରେ ପୁରସ୍କୃତ ହେଇଥିଲା । 
* ଅନ୍‌ଲାଇନ୍‌ ଯାତ୍ରା ଯୋଗାଣ ସଂସ୍ଥା ‘ଟ୍ରିପ୍‌ ଆଡଭାଇଜର’ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଭିତ୍ତିରେ ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସ ବିଶ୍ବର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଟେଲ ଭାବରେ‘ଯାତ୍ରୀ ପସନ୍ଦ ସମ୍ମାନ-୨୦୨୩’ ଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ଆଧାର ସବୁ 
* 
* 
* 
*  CS1 maint: Multiple names: authors list (link) 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
*
ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ହ୍ରଦ

**ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ** (Bengali: রবীন্দ্র সরবর) (ପୂର୍ବତନ ଢାକୁରିଆ ହ୍ରଦ)  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଦକ୍ଷିଣ କଲିକତାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କୁତ୍ରିମ ହ୍ରଦ । 

ଏହାର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଭେନ୍ୟୁ,ରାସବିହାରୀ ଆଭେନ୍ୟୁ ଧାକୁରିଆ ଓ କଲିକତା ସବ ଅରବାନ ରେଳପଥ ଘୃ ରହିଛନ୍ତି । ,

## ଇତିହାସ 
 ୧୯୨୦ ମସିହାର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କଲିକତା ଉନ୍ନୟନ ଟ୍ରଷ୍ଟ ୧୯୨ ଏକର କର୍ଦମାକ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ ।ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଉନ୍ନୟନ କରି ଏଠାରେ ବାସ ଗୃହ ନିର୍ମାଣର ଯୋଜନା ରାଖି ଏଥିପାଇଁ ରାସ୍ତା ଓ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଉନ୍ନୟନ କଲେ । ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ଖନନ କରି ଏକ ବିଶାଳ ହ୍ରଦର ନିର୍ମାଣ କାଲେ । ଏହା ସେ ସମୟରେ ଧକୁରିଆ ହ୍ରଦ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା । ୧୯୬୮ ମଯ ମାସରେ ତାହାକୁ ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ନାମ ଦିଆ ଗଲା ।ଏହା ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ସାହିତ୍ୟିକ ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବ ରଞ୍ଚଲ  ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲା ।     

ଏହି ହ୍ରଦର ଚତୁର୍ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବାସ ଗୃହ ମାନ ନିର୍ମିତ ହେବା ସହ ପାର୍କ , ଅଡିଟୋରିମ ଆଦି ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହେଲା । ଏହା କଲିକତା ସହରର ସବୁଠୁ ଜନପ୍ରିୟ ରହଣି ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ପରିଚିତ । ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ବହୁ ପୁରାତନ ବୃକ୍ଷ ମାନ ରହିଥିବାରୁ ଏହା ପରିବେଶକୁ ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର ରଖିଥାଏ । ଶୀତ କାଳରେ ହ୍ରଦକୁ ବହୁ ବିଦେଶାଗତ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଆଗମନ କରିଥାନ୍ତି । 

## ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ 
* ୧୯୫୦ ମସିହାରୁ ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ଷ୍ଟାଡିୟମ ନାମରେ ଏକ ଫୁଟବଲ ଷ୍ଟାଡିୟମ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଏଠାରେ ୨୬,୦୦୦ ଲୋକ ବସିବାର ସୁବିଧା ରହିଛି । 
* ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ମୁକ୍ତ ମଞ୍ଚ ନାମରେ ଏକ ଥିଏଟର ରହିଛି । 
* ହ୍ରଦର ଦକ୍ଷିଣରେ ଏକ ଜାପାନୀ ବୁଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହା କଲିକତାର ଏକମାତ୍ର ବୁଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର । ଏହା ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ଜାପାନୀ ନିଚିଦାତ୍ସୁ ଫିଜୀ , ଯିଏ ବିଶ୍ୱ ବୁଦ୍ଧ ଆସୋସିଏସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ , ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । 
* ୧୯୨୬ରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ମସଜିଦ ହ୍ରଦ ସ୍ଥ ଏକ ଦ୍ୱିପରେ ରହିଛି । ଖନନ ବେଳେ ଏହା ଭୂମି ତଳୁ ଉଦ୍ଧାର ହେଇଥିଲା ଓ ତାହାକୁ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । 
* ଏହି ମସଜିଦକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏକ ଝୁଲା ସେତୁର ନିର୍ମାଣ ହେଇଛି । ସେତୁ ତଳେ ଏକ ମାଛ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହେଇଛି । 
* ଏହି ହ୍ରଦରେ ସ୍ୱୀମିଂ ଓ ରୋୟିଂର ସୁବିଧା ରହିଛି । ଅନେକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏଠାରେ ହେଇଥାଏ । 

## ଅବକ୍ଷୟ 
ଏହି ହ୍ରଦ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁ ଅବକ୍ଷୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲାଣି । ଏହାକୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପରିବେଶ ବିଭାଗ ଜାତୀୟ ହ୍ରଦ ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ଯୋଜନାରେ ଅନାରଭୁକ୍ତ କରି ଏହାର ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ଦିଗରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି । 

## ଯାତାୟତ 
ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ଦମ ଦମ ବିମାନ ବନ୍ଦରଠାରୁ ୩୦ କିଲୋମିଟର ଓ ହାୱଡା ରେଳ ଷ୍ଟେସନଠାରୁ ୧୨ କିଲୋମିଟର ଦୂର । ଏଠାକୁ କଲିକତା  ମେଟ୍ରୋ ଟ୍ରେନ ଚଳାଚଳ କରେ । 

## ଆଧାର 
* a description of Rabindra Sarovar in Rainwaterharvesting
* a reference to Rabindra Sarobar in Clickindia.com 
* a reference to the Pavilion Hall, Rabindra Sarovar in "The Telegraph"

## ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ହ୍ରଦ‌
ଝାଲାୱର ଜିଲ୍ଲା , ରାଜସ୍ଥାନ

ଡାହାଣ|thumb|400x400_ପିକସେଲ|5. Jhalawar district
**ଝାଲାୱର ଜିଲ୍ଲା** (Rajasthani: झालावाड जिल्हा)  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଏକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହା କୋଟା ଜିଲ୍ଲା , ବରଣ ଜିଲ୍ଲା ତଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଗୁନା ଜିଲ୍ଲା , ରାଜଗଡ ଜିଲ୍ଲା ଓ ସହଜପୂର ଜିଲ୍ଲାଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ।ଝାଲାୱର ଏକ ଏଇତିହାସିକ ସହର ଓ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  

## ବ୍ୟୁପତ୍ତି 
ଜିଲ୍ଲାର ନାମକରଣ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଝଲାସ ପ୍ରଜାତିର ରାଜପୁତ ବଂଶଜଙ୍କ ଅନୁସାରେ ହୋଇଛି । 

## ଇତିହାସ 
ପ୍ଯର୍ବତନ ଝାଲାବର ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଏହି ଜିଲ୍ଲା  ହୋଇଛି । 1838ରେ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ରାଜ୍ୟ କୋଟା ରାଜ୍ୟରୁ ଅଲଗା ହେଇ ଗଠିତ ହେଇ ତତ୍କାଳୀନ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରା ଯାଇଥିଲା । 

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ମାଳବ ମାଳଭୂମି ଅଞ୍ଚଳର ହାଦୋତି ଖଣ୍ଡରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ରାଜ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ ଫେଇ କାଲୀ ସିନ୍ଧ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ।  

## ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତି 
2006 ମସିହାରେ ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶର 250

## Divisions 
The district is divided into six sub-divisions: Jhalawar, Aklera, Bhawani Mandi, Pirawa, Khanpur and Manohar Thana.

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଝାଲବାର ଜିଲ୍ଲାର ଜନସଂଖ୍ୟା 1,411,327 ଥିଲା ଯାହା ସ୍ୱିଜର୍ଲାଣ୍ଡ ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ବା ଆମେରିକୀୟ ରାଜ୍ୟ ହାୱାଇ ସହ ସମତୂଲ୍ୟ । ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାରତର 349 ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିବା ବେଳେ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ପ୍ରତି ଜନସଂଖ୍ୟା 227 । 2001ରୁ 2011 ମଧ୍ୟରେ ଜନବୃଦ୍ଧି ହାର 10.57 ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 62.13% ଓ ମହିଳା ପୁରୁଷ ଅନୁପାତ 945: 1000 ରହିଥିଲା । 

ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଜଯର , ଭିଲ ,ମିନା ପରି ଜନଜାତିର ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି ।  

## ଆଧାର 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନର ଜିଲ୍ଲା
ଶିବ ନିବାସ ପେଲେସ , ଉଦୟପୁର

**ଶିବ ନିବାସ ପେଲେସ, **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଉଦୟପୁରଠାରେ ପୂର୍ବତନ ଉଦୟପୁର ମହାରଣାଙ୍କ ବାସଭବନ । ଏହା ସେଠାରେ ଥିବା ହ୍ରଦ ପିଚୋଲାର ତଟରେ ନିର୍ମିତ ।  

## ଅତିଥି ଭବନ 
ମହାରଣା ସଜ୍ଜନ ଶମ୍ଭୁ ସିଂହ ଏହାର ନିର୍ମାଣ 1874ରୁ 1884 ମସିହାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଭବନର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ମହାରଣା ଫତେହ ସିଂହ 20 ଶତାବ୍ଦୀରେ ପୂର୍ଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏହାକୁ ଅତିଥି ଭବନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା .

।ଅତିଥି ଭବନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ହେଲା ସମୟରେ ଏଥିରେ ଅନେକ ବିଶ୍ୱ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ମହାରାଜାମାନେ ରହିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା ଜର୍ଜ V 1905 ମସିହାରେ ଓ ପ୍ରିନ୍ସ ଓଫ ୱଲେସ ଏଡୱାର୍ଡ  ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ । 

1955ରେ ଭଗବତ ସିଂହ ଏହାକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ପାଇବା ସମୟରେ ଏହି ସବୁ ରାଜମହଳର ରକ୍ଷଣା ବେକ୍ଷଣ ଅଧିକ ବ୍ୟୟ ସପେକ୍ଷ ହେଇଯାଇଥିବାରୁ ହ୍ରଦ ନିକଟସ୍ଥ ପେଲେସ ଓ ଫତେହ ପ୍ରକାଶ ପେଲେସକୁ ଅରମଦାୟକ ହୋଟେଲରେ ପରିଣତ କରି ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ପରେ ଶିବ ନିବାସ ପେଲେସ ମଧ୍ୟ 1982ରେ ଏକ ହେରିଟେଜ ହୋଟେଲରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେଇଥିଲା । 

## ହୋଟେଲ 
ଏହି 3ଟି ପେଲେସ ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧ ବୃତ୍ତକାର ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ଏକ ମାର୍ବଲ ପୁଲ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଉପର ମହଲା ମାନକ ବାଲକୋନୀରୁ ବଗିଚା ଓ ପିଚୋଳ ହ୍ରଦର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖା ଯାଇଥାଏ । ଭିତର ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାଚୀନ ରାଜପୁତ ଚରୁ କଳା ସହ ହାତିଦାନ୍ତ , କାଚ ଇତ୍ୟାଦିର ସୂକ୍ଷ୍ମ କରୁକର୍ଜ୍ୟ ରହି ଏହାକୁ ଖୁବ ସୁନ୍ଦର କରିଥାଏ । ମହାରାଣା ନିଜେ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନ କରି କୁନ୍ଦନଲାଳ ଓ ଖାଜା ଉସ୍ତାଦ ନାମକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ଏହି କଳା ଶିଖେଇବାକୁ ଇଂଲଣ୍ଡ ପଠେଇ ଥିଲେ । 

ପରେ ଏହି ହୋଟେଲରେ ଆହୁରି ପରିବର୍ଦ୍ଧନ ହେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ 36ଟି ଅତିଥି କୋଠରି ଉପଲବ୍ଧ ହେଇଛି ।

ଏହାର ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ହେଲା ପରେ ଏଠାରେ ମହାରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ , ନେପାଲର ରାଜା , ଇରାନର ଶାହ ଓ ଜାକେଳିନ କେନେଡିଙ୍କ ପରି ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥିମାନେ ରହିଥିଲେ । 

ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜେମ୍ସ ବଣ୍ଡ ଫିଲ୍ମ ଅକ୍ଟୋପୁସୀ(Octopussy)  ର ଭରତର ଦୃଶ୍ୟ ଚିତ୍ରଣ ବେଳେରେ ଏହି ହୋଟେଲ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଇଥିଲା । 

## ଆଧାର 
## ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
* 
* 
* 
* 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Official Website of Shiv Niwas Palace udaipur 

ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ
ବୁର୍କିନା ଫାସୋରେ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା

ଡାହାଣ|thumb|250x250_ପିକସେଲ|ବୁର୍କିନା ଫାସୋର କୌଡୌଗୌଠାରେ ଥିବା ରେଳ ଷ୍ଟେସନ
ବୁର୍କିନା ଫାସୋ ଦେଶରେ ସମୁଦାୟ 622 କିଲୋମିଟର ରେଳପଥ ରହିଛି । ଏହା କାୟା ଅଞ୍ଚଳରୁ ସିମାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା କୋଟେ ବୋଇରେ (Côte d'Ivoire) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି । ଏହି ରେଳପଥରେ ସିତାରେଲ କମ୍ପାନୀ ତରଫରୁ ପାସେଞ୍ଜର ଟ୍ରେନ ସପ୍ତାହକୁ 3 ଦିନ ଟ୍ରେନ  ଚଳାଚଳ କରିଥାଏ ।.

## ବୁର୍କିନା ଫାସୋ ଦେଶ  
ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାରେ ବୁର୍କିନା ଫାସୋ ଏକ ସମୁଦ୍ରତଟ ବିହୀନ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦେଶ । ଏହାର ଆୟତନ 274,200 ବର୍ଗକିଲୋମିଟର । ଏହା ଚର୍ତୁଦିଗରେ 6ଟି ଦେଶଦ୍ୱାରା ଆବଦ୍ଧ । ପୂର୍ବରୁ ଫରାଶି ଉପନିବେଶ ଭାବରେ ବହୁକାଳ ରହିଆସିଥିବା ଏହି ଦେଶ 1960 ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଥିଲା । ଏହାର ଜଣ ସଂଖ୍ୟା 17.3  ମିଲିୟନ । 

ବୁର୍କିନା ଫାସୋ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଅନନ୍ୟ ଦେଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅବିଦଜାନକୁ ରେଳପଥ ଏହାକୁ ବନ୍ଦର ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥାଏ । ଘାନ ଦେଶ ଦେଇ ତାରାକୋଡି ବନ୍ଦରକୁ ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ଲିଙ୍କ ରେଳପଥ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି । 

## ଷ୍ଟେସନ 
thumb|Gare de Bobo-Dioulasso
thumb|Gare de Banfora
ବର୍ତ୍ତମାନ ରେଳପଥଦ୍ୱାରା ବୁର୍କିନା ଫାସୋର ବନଫୋରା , ପେନି ,କୌଦୌଗୌ ବିଙ୍ଗୋ ପରି ମୁଖ୍ୟ ସହର ସବୁକୁ ସେବା ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଛି । 

### ଚାଲୁଥିବା ନିର୍ମାଣ ସବୁ 
*କାୟା ଟର୍ମିନସ 
* ଡୋରୀ 
* ମାର୍କୋ
* ୟୋତମ୍ବାୟୋ ଯାହା ନିଜର ଓ ମାଳୀ ସିମାଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । 

## ପ୍ରସ୍ତାବିତ 
### 2011 
* 2011ରେ ଏକ ରାଜିନାମା ଅନୁସାରେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ରେଳପଥ ଏହାକୁ ଆଇଭୋରୀ ସହ ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହଉଛି । 

### ୨୦୧୪ 
* ବୁର୍କିନା ଫାସୋରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ମାଙ୍ଗାନିଜ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ଯ ଉପଲବ୍ଧ । ଏଠାରେ 100 ମିଲିୟନ ଟନ ମାଙ୍ଗାନିଜ ଥିବାର ଆକଳନ କରା ଯାଇଛି । ଆଗାମୀ 3 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଠର ପରିବହନ ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ସହାୟତାରେ ରାସ୍ତା ଓ ରେଳପଥର ବିକାଶ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରା ଯାଉଛି ।  

## ମାନଚିତ୍ର 
* UN Map
* UNHCR Map

## ଅଧିକ ପଠନ 
* Rail transport in Ghana; Ghana Railway Corporation
* Transport in Burkina Faso
* West Africa Regional Rail Integration

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ଅଭିଯାନ , ଭାରତ

**ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ଅଭିଯାନ ,** ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତର 100ଟି ( ପରେ ଏହାକୁ 109 କରାଯାଇଥିଲା ) ମୁଖ୍ୟ ସହରର ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ତଥା ଆଧୂନିକୀକରଣ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ । ଏହି ସହର ଗୁଡିକରେ ରହୁଥିବା ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ସୁଖ ଓ ସୁବିଧା ଜନକ ଚଳଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତିକରଣର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ଏହା ଭାରତୀୟ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣିତ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ଏହା 2015ରୁ ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି । 

## ଇତିହାସ 
ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ଜୁନ , 2015

ସହରାଞ୍ଚଳ ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭେଙ୍କିଆ ନାଇଡୁ 28 ଜାନୁଆରୀ , 2016 ଘୋଷଣା କରିଥିବା ସହର ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ 20ଟି ସହର ମଧ୍ୟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ସହ ତାହା ତଳେ ପୁନେ ଓ ଜଯପୁର ରହିଥିଲେ । 

## ରାଜ୍ୟ ୱାରି ଘୋଷିତ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ସମୂହର ତାଲିକା 
98ଟି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି .

* ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେବା ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟ ମାଗିଥିଲା 
* ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରସ୍ତାବିତ 13ଟି ମଧ୍ୟରୁ 12 ଟିକୁ ବିଚାରାଧୀନ କରାଯାଇଛି 

## ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତରେ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ଘୋଷିତ 20ଟି ସହର 
## ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରସ୍ତରେ ଘୋଷିତ 13ଟି ସହର 
## ତୃତୀୟ ପ୍ରସ୍ତରେ ଘୋଷିତ 27ଟି ସହର 
ନୂତନ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ତାଲିକା 

## କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା 
ଏହି ସବୁ ସହରରେ ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପ ସବୁ ଆରମ୍ଭ ହେଇଗଲାଣି । 
* ଅହମଦାବାଦରେ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ , ଗୃହଯୋଗଣ ପ୍ରକଳ୍ପ , ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରକଳ୍ପ ସବୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । 
* ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରେଳ ଆଧୂନିକୀକରଣ , ଟ୍ରାଫିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନୂତନୀକରଣ , ସହରାଞ୍ଚଳ ଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚାଳନ ହେଲାଣି । 
* ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ , ସହର ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ CCTV ଇତ୍ୟାଦିର ବ୍ୟବସ୍ଥା , ଉନ୍ନତ ଶିକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସବୁର ଆରମ୍ଭ ହେଇଛି । 
* ପୁନେ ସହର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା ସବୁର ଆରଭ ହେଇଛି । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Official Website
* Dwarka Smart City
* Smart Cities Challenges 
* Ministry of Urban Development 
* Smart Cities: Mission Statement & Guidelines
* Smart City Projects in India
* Smart City News
ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ ,

**ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ ** (Hindi: मेहरानगढ़ का दुर्ग) (Sindhi&#x3A; مهراڻ ڳڙهه&#x200E;

),ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୋଧପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ସର୍ବ ବୃହତ ଦୁର୍ଗ । ଏହା 1480 ମସିହାରେ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ସହରଠାରୁ 410 ଫୁଟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ବିଶାଳ କାୟ ପ୍ରାଚୀରଦ୍ୱାରା ଅବଦ୍ଧ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ କରୁକର୍ଜ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଖୋଦେଇ ସହ ଅନେକ ପ୍ରସାଦ ସମୂହ ରହିଛି । ଏକକ ଗୋଳେଇ ପାଉଞ୍ଚ ରାସ୍ତା ସହରରୁ ଏହା ଊପରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ରହିଛି । ଏହି ଦୁର୍ଗର ବାମକୁ କିରାଟ ସିଂହ ନାମକ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ମାରକୀ ରହିଛି । 

ଦୁର୍ଗ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ 7ଟି ଗେଟ ରହିଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ମହାରାଜା ମାନ ସିଂହ ତିଆରି କରିଥିବା ଜୟପୋଲ ( victory gate) ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟତମ ।ମହାରାଜା ଅଜିତ ସିଂ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଫତେହପୋଲ ମଧ୍ୟ ମହାରାଜାଙ୍କ ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟ ମନେଇବାକୁ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ସେ ଦେଇଥିବା ହାତର ଛପା ଏବେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।  

ମେହେରାନଗଡ ଦୁର୍ଗ ଭିତରେ ଥିବାଥିବା ମିଉଜିଅମ ରାଜସ୍ଥାନର ସବୁଠୁ ବେଶୀ ପ୍ରାଚୀନ କୀର୍ତ୍ତିରେ ଭର୍ତ୍ତି ଥିବା ସଂଗ୍ରହାଳୟ । 1730 ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଜିତି ଥିବା ପାଳଙ୍କି , ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ସବୁ , ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ପୋଷାକ , ଅଙ୍କିତା ଚିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଏଇତିହାସିକ ଦ୍ରବ୍ଯ ସବୁ ଏଠାରେ ରହିଛି । 

## ଇତିହାସ 
ରାଓ ଯୋଧା ଯୋଧପୁରକୁ 1459 ମସିହାରେ ଏକ ରାଜପୁତ ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ରଣମଳଙ୍କ 24 ଜଣ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଓ ପଞ୍ଚଦଶତମା ରାଠୋର ଶାସକ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପୁରାତନ ମନାଦୋର ଦୁର୍ଗରୁ ଜୋଧପୁରଠାରେ ନିର୍ମିତ କରିଥିବା ଏହି ମେହେରଗଡ ଦୁର୍ଗକୁ ତାଙ୍କର ଆବାସ ଉଠେଇ ଆଣିଥିଲେ । 

ରାଓ ଯୋଧା ତାଙ୍କର ସେନାଙ୍କୁ ନେଇ ତତ୍କାଳୀନ ମେବାର ସେନାବାହିନୀକୁ ପରାସ୍ତ କରି 1459 ରେ ପାହାଡ ଉପରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । 
thumb|The imposing silhouette of the Mehrangarh fort against the stunning clouds at Jodhpur.
thumb|ଦୁର୍ଗରେ ଥିବା କିଲକିଲା ତୋପ

## ମେହେରଗଡ ଦୁର୍ଗର ଗ୍ୟାଲେରି 
### ହାତୀ ହାୱଦା 
thumb|230x230_ପିକସେଲ|*ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା ପାଳଙ୍କି *

### ପାଲିଙ୍କି 
ସେହି ସମୟରେ ପାଳଙ୍କି ରାଜକୀୟ ମହିଳାମାନେ ଯାତାୟତ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା 20 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟର୍ଦ୍ଧ ଯାଏ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏଥିରେ ରାଜା ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ । ପାଳଙ୍କିକୁ ହାତୀ ଉପରେ ଲଗା ଯାଏ ବା ତାକୁ ଭୃତ୍ୟମାନେ ବହନ କରି ନଉଥିଲେ । thumb|240x240_ପିକସେଲ|ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା 1828 ମସିହାର ଶିବ ପୂରଣର ଚିତ୍ର ପଟ .

### ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର 
ଡାହାଣ|thumb|267x267_ପିକସେଲ|ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର
ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ଯୋଧପୁରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଜା ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଥିଲେ । ସେ 1460 ମସିହାରେ ମାଁ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ମୂର୍ତି ଆଣି ମେହେରଗଡରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । 

### ରାଓ ଯୋଧା ମରୁଭୁମି ପ୍ରସ୍ତର ପାର୍କ 
ରାଓ ଯୋଧା ମରୁଭୁମି ପ୍ରସ୍ତର ପାର୍କ 72 ଏକର ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏକ ପାର୍କ । ଏଠାରେ ପରିବେଶିକ ଭାବରେ ଉଦ୍ଧହର କରାଯାଇଥିବା ମରୁ ଉଦ୍ୟାନ ରହିଛି । ଏହା 2006 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ ହେଇଥିଲା । 

## ୨୦୦୮ ଦଳା ଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା 
ମେହେରଗଡ ଚାମୁଣ୍ଡା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ 2008 ମସିହାରେ ଦଳା ଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା ହେଇ 249 ଜଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଓ 400ରେ ବେସୀ ଆହତ ହେଇଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଗ ଇତିହାସରେ ଏକ ଦୁଖଡ ଘଟଣା । .

## ସଂସ୍କୃତି 
ଦୁର୍ଗରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଚିତ୍ତ  ବିନୋଦନ ପାଇଁ ଲୋକ କଳାକାରମାନେ ଲୋକ ସଂଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ଏଠାରେ ଥିବା ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ହସ୍ତତନ୍ତ୍ର ମେଳା , ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ । ଏଠାରେ2012ରେ  ଇଂରାଜୀ ଫିଲ୍ମ The Dark Night Risesର ଶୁଟିଙ୍ଗ ହେଇଥିଲା । "ଆୱାରାପନ  " ନାମକ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ 2015ରେ ଏଠାରେ ହେଇଥିଲା । ଆମେରିକୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ junun ନାମକ ସଂଙ୍ଗୀତ ଆଲବମ ଥାଇ ଡକୁମେଣ୍ଟାରି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 

## ଟୀକା
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Mehrangarh Museum Trust 
* Website for Mehrangarh Fort in Jodhpur - Mehrangarh Fort Information
* Mehrangarh Fort, Rajasthan Tourism
ବାଳସମନ୍ଦ ହ୍ରଦ

## ବାଳସମନ୍ଦ ହ୍ରଦ 
ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୋଧପୁରଠାରେ ଯୋଧପୁର - ମଣ୍ଡୋରେ ରାସ୍ତାରେ 5 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପିକନିକସ୍ଥଳଓ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ । ଏହା 1159 ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ ଗୁର୍ଜରା -ପ୍ରତିହାରା ଶାସକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରେ ନିର୍ମିତ ଏକ କୁତ୍ରିମ ହ୍ରଦ । ଏହାକୁ ଏକ ଜଳାଶୟ ଭାବରେ ମାନଡୋରେ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଲମ୍ବରେ 1 କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଏହାର ଗଭୀରତା 15 ମିଟର ।  

ପରେ ଏହା ନିକଟରେ ବାଳାସମନ୍ଦ ହ୍ରଦ ରାଜମହଳ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହାକୁ ରାଜାମାନେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳୀନ ଆବାସ ହିସାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ଏହାର ଚତୁର୍ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘାସ ବଗିଚା , ଆମ୍ବ , ଅମୃତ ଭଣ୍ଡା , ପିଜୁଳି ଇତ୍ୟାଦି ବୃକ୍ଷର ବଗିଛ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ ମୟୁର , ଶିଅଳ ଆଦି ପଶୁ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ରହିଥାନ୍ତି । 
## ବଳାସମନ୍ଦ ମହଲ ହୋଟେଲ 
ଏଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ମହଲକୁ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ ତଥା ଉନ୍ନତିକରଣ କରାଯାଇ ଏକ ଅରମଦାୟକ ହୋଟେଲ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ଯାଇଛି । ସମସ୍ତ ଆଧୁନିକ ସୁବିଧା ଥାଇ ଏହି ହୋଟେଲରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ରହି ଏହି ସ୍ଥାନର ମନୋରମ ଓ ପ୍ରକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଜୀ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି । 

## ଭାରତରେ ହ୍ରଦ ମାନଙ୍କ ତାଲିକା 
* List of lakes in India

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ହ୍ରଦ‌
ହାୱା ମହଲ

***

**ହାୱା ମହଲ *' (English translation: "Palace of Winds" or "Palace of the Breeze") , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ରାଜଧାନୀ ଜଯପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଲାଲ ଓ ନାରଙ୍ଗି ରାଗର ବଳିପଥରରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ରାଜମହଳ ସହରର ମୁଖ୍ୟ ରାଜମହଳ ପାର୍ଶ୍ୱ  ରେ ମୁଖ୍ୟତ ରାଜପରିବାରର  ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଠାରେ ଉତ୍ଛ ପରଦା ଲାଗିଥିବା ପ୍ରାଚୀର ରହିଥିବାରୁ ମହିଳାମାନେ ବାହାରକୁ ଦେଝି ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ବାହାରୁ ଭିତରକୁ ଦେଖା ଯାଇ ନ ଥାଏ । 
ବାଆଁ|thumb|୧୮୭୫ ମସିହାରେ ହାୱା ମହଲର ଚିତ୍ର
ମହାରାଜା ସୱାଇ ପ୍ରତାପ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୭୯୯ ମସିହାରେ ଏହା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । କ୍ଷେତ୍ରୀ  ମହଲର ଭାସ୍କର୍ଜ୍ୟରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହେଇ ସେ ଏହି ଢାଞ୍ଚାରେ ଏଇତିହାସିକ ହାୱା ମହଲ ନିର୍ମାଣ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଲାଲ ଚାନ୍ଦ ଉସ୍ତାଦ ନାମକ ଜଣେ ସ୍ଥପତ୍ୟକାର  ଙ୍କଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣ  ଓ ଅନ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଦେବା ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ମୂର୍ତି ସହ ଏହାକୁ ଡିଜାଇନ କରିଥିଲେ । ଏହି ମହଳର ଅନନ୍ୟ ଶୈଳୀ ଏପରି ଯେ ଏଠାରେ ୯୫୩ଟି ଝରକା ସବୁ ସୁବଦର ରଙ୍ଗୀନ କାଚ କାମ ହେଇ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି । ଝରକା ସବୁରେ ଜାଲି କମ ହେଇ ପରଦା ସବୁ ଲାଗିଥିବାରୁ ମୁକ୍ତ ବାୟୁ ଭିତରକୁ ଆସିଥାଏ । ଏଥିପାଇଁ ଏହି ମହଲକୁ ହାୱା ମହଲ ନାମକରଣ କର ଯାଇଥିଲା । ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳରେ ଏହି ମହଲ ଶୀତତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଘର ପରି ଲାଗେ ।

୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଏହି ମହଲର ବ୍ୟାପକ ଉନ୍ନୟନ କରାଯାଇ ୪5୫୬.୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା । ଇଉନିଟ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ ତରଫରୁ ଏହାର ଏଇତିହାସିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ରକ୍ଷଣବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା । 

## Architecture 
thumb|Detailed view of façade from the main road
thumb|Rear view with the two most ornate top storeys

ଏହି ମାହାଲଟି ପିରାମିଡ ଆକାରରେ ପାଞ୍ଚ ମହଲାରେ ତିଆରି ହେଇଛି । ସାମନା ପାଟରେ ଝରକା ସବୁରେ ରଙ୍ଗୀନ କାଚାକାମ ହେଇ ମହଲର ସୋଭା ବର୍ଧନ କରିଥାଏ । ଭିତର ଗୃହମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ମର୍ବଳ ପ୍ରସ୍ତର ଲଗା ଯାଇଥାଏ । ମହଲର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ସନ୍ତରଣ ନିମନ୍ତେ ଜଳାଶୟ ଓ ଜଳର ଫାଉଣ୍ଟେନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।  ଏହି ମହଲରେ ଫତେପୁର ସିକ୍ରିଠାରେ ପଞ୍ଚ ମହଲର କଳାକୃତି ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଥିବାର ଦେଖା ଯାଏ ।

ହାୱା ମହଲରେ ଏକ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମଧ୍ୟ ଭାଗର ଅଗଣାରେ ରହିଛି । ହାୱା ମହଲ ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଭିଭାଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପରିଚାଳନାରେ ରହିଛି । 

## ଗମନାଗମନ 
ଜଯପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ । ବିମାନ ଯୋଗେ ଜଯପୁର ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ ସୁବିଧାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ବିମାନ ରହିଛି ।  ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ପକ୍ଷୀରୁ ଦେଶର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନରୁ ଜଯପୁରକୁ ଟ୍ରେନ ସେବା ପ୍ରତ୍ୟହ ରହିଛି । ଜଯପୁର ଦେଇ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିବାରୁ ରାସ୍ତା ପରିବହନ ମଧ୍ୟ ସହଜ । 

ହାୱା ମହଲକୁ ଯିବାକୁ ହେଲେ ତାହା ପାର୍ଶ୍ୱ ବାରଟି ରାସ୍ତାରେ ଯିବାକୁ ହୁଏ ଓ ପଛ ପଟେ ଥିବାଦ୍ୱାରା ଦେଇ ଭିତରକୁ ଯାଇ ହୁଏ । 

ଏଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଓ ସୁର୍ଜ୍ୟୋଦୟ ଦୃଶ୍ୟ ଅତି ମନୋହର । 

## Gallery 

File:Hawamahal20080213-8.jpg|Interior
File:Hawa Mahal - Lit up at night - 1.jpg|Hawa Mahal exteriors lit up at night.
File:Beautiful-glass-work-hawa-mahal-jaipur.JPG|Coloured glass work. When the sun light enters, the entire chamber fills with the spectrum of various colours.
File:Hawa-mahal-from-window.JPG|View from the back part towards Samrat Yantra of Jantar Mantar in this photo at top right corner in the form of inclined wall. Isarlat is also visible in this photo at left top corner as a large tower.
File:Jaipur 03-2016 27 Hawa Mahal - Palace of the Winds.jpg|Hawa Mahal seen from the adjoining street
File:Hawa Mahal on a stormy afternoon.jpg|Top west side on a stormy afternoon
File:Hawa Mahal 2 Jaipur.jpg|Hawa Mahal, Jaipur
File:Hawa Mahal.JPG|Backside view of the Hawa Mahal
File:Hawa Mahal, Jaipur, IN.jpg|

## ନୋଟ ସବୁ 
## ଆଧାର 
* 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
ନହରଗଡ ଦୁର୍ଗ

ଡାହାଣ|thumb|300x300_ପିକସେଲ|ନହରଗଡ ଦୁର୍ଗର ଛାତ
ଡାହାଣ|thumb|300x300_ପିକସେଲ|ନହରଗଡ ଦୁର୍ଗ ଉପରୁ ଯାଜପୁର ସହରର ଦୃଶ୍ୟ
**ନହରଗଡ ଦୁର୍ଗ **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଅରାବଳି ପର୍ବତ ପାଦ ଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଦୁର୍ଗ । ଏହା ରାଜଧାନୀ ସହର ଯାଜପୁରର ଉପକଣ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଦୁର୍ଗ ଉପରୁ ସହରର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥାଏ । .

ଆଜମେର ଦୁର୍ଗ , ଜୟଗଡ ଦୁର୍ଗ ସହ ନହରଗଡ ଦୁର୍ଗ ଏକଦା ପ୍ରାଚୀନ  ରାଜସ୍ଥାନ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ।ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ସୁଦର୍ଶାଙ୍ଗଦ ଦୁର୍ଗ କୁହାଯାଉଥିଲା ।  କୁହା ଯାଏ ଯେ ଏହାର ନାମକରାନ ନାହର ସିଂହ ଭୋଇମା  ଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ହେଇଥିଲା । ପ୍ରବାଦ ଅନୁସାରେ ଭୋଇମାଙ୍କ ଆତ୍ମା ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଆତଙ୍କିତ କରି ନିର୍ମାଣ କାମରେ ବାଧା କରୁଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତା କରିବା ପାଇଁ ସେଠାରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । 
## ଇତିହାସ
 

ଏହି ଦୁର୍ଗ 1734 ମସିହାରେ ମହାରାଜା ସୱାଇ ମାନ ସିଂହ IIଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ସେ ଯାଜପୁର ସହର ସ୍ଥାପନ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ଓ ଏହି ଦୁର୍ଗକୁ ସୁରକ୍ଷିତ  ରହଣି ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦୁର୍ଗ ଏତେ ଅଭେଦ୍ଯ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ଯେ ଇତିହାସରେ କଉଣଶି କାଳରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେଇ ନ ଥିଲା । ଏଠାରେ ଯାଜପୁର ସେନାଙ୍କ ମରାଠା ସେନାଙ୍କ ସହ ମିଳାମିଶା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ହେଇଥିଲା । 1857 ଭାରତୀୟ ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସକମାନଙ୍କ  ପରିବାରକୁ ରାଜା ସୱାଇ ମାନ ସିଂହ II ଏଠାରେ ନିରାପଦ ସ୍ଥାନ ଭାବେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ । 

ସୱାଇ ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ ଅମଳରେ 1883 -92ରେ ଏହାର ବର୍ଦ୍ଧିତ କରନ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଇ ଏହା ସହ ଅନ୍ୟ  କେତେକ ମହଲ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହି ମହଲ ସବୁ ରାଜପରିବାରର ଶିକାର ରହଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହଉଥିଲା । 

ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା । ଏଠାରେ କିଛି ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର , ବଙ୍ଗାଳୀ ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଙ୍ଗ ହେଇଥିଲା । 

ଡାହାଣ|thumb|300x300_ପିକସେଲ|ଯାଜପୁର ସହର
ଡାହାଣ|thumb|300x300_ପିକସେଲ|ଦୂରଗରୁ ଦୃଶ୍ୟ

## ଆଧାର 
## ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Nahargarh 09.jpg|City of Jaipur seen from Nahargarh Fort
File:Nahargarh 16.jpg|Stone Railing on Roof Terrace
File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-02.JPG|Nahargarh Fort compound Jaipur, Rajasthan
File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-03.JPG|Nahargarh Fort compound Jaipur, Rajasthan
File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-05.JPG|Nahargarh Fort compound Jaipur, Rajasthan
File:Jaipur, Nahargarh Fort, Madhvendra Palace.jpg|Nahargarh Fort, Madhvendra Palace
File:Jaipur, Madhvendra Palace.jpg|Madhvendra Palace
File:Check Posts at Nahargarh Fort.JPG|Check Posts at Nahargarh Fort

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Website for Nehargarh Fort in Jaipur - Nahargarh Fort Information

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ
ଶିଳା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର

thumb|ଶିଳା ଦେବୀ ମନ୍ଦିରରେ ନବଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୂର୍ତି ସବୁ
**ଶିଳା ଦେବୀ** (Hindi&#x3A; शिला देवी

) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୟପୁରରେ ଥିବା ଆମେର ଦୁର୍ଗରେ ଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମାଁ ଦୁର୍ଗ ମନ୍ଦିର । ମହାରାଜା ମାନ ସିଂହ ତାଙ୍କୁ ଜେସୋର ( ବର୍ତ୍ତମାନ ବାଂଲା ଦେଶରେ )ରୁ ଆଣି 1604 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ନବରାତ୍ର ସମୟରେ ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ମାଁ ଶିଳା ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆରାଧନା ହେଇଥାଏ । I ସେହି ସମୟରେ ମନ୍ଦିରକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ବାହାରୁ ବହୁତ ଭକ୍ତ ଆସିଥାଆନ୍ତି । 

ଲୋକ କଥା ଅନୁସାରେ ଦୁର୍ଗାପୁରର ସୁସାଙ୍ଗ ରାଜପରିବାର ଯେଉଁ ପ୍ରସ୍ତର ଖଣ୍ଡରେ ଦଶଭୁଜାଙ୍କ ମୂର୍ତିର ନିର୍ମାଣ କରେଇ ଥିଲେ ସେହି ପ୍ରସ୍ତରର ଅଂଶରୁ ଏହି ମୂର୍ତି ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ଦଶଭୁଜା ଦୁର୍ଗଙ୍କ ମୂର୍ତି ମଧ୍ୟ ସୁସାଙ୍ଗ ରାଜପରିବାରରୁ ଚୋରୀ ହେଇଯାଇଥିଲା । 

## ଇତିହାସ  
ଷୋଡଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅନ୍ତିମ ଭାଗରେ ମହାରାଜା ମାନସିଂହ ବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ପ୍ରତାପଦିତ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଏହି ମୂର୍ତି ଆଣିବା ସମୟରେ ମହାରାଜା ମାନସିଂହ ରାଜା କେଦାରଙ୍କଠାରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଇଥିବାରୁ ମାଁ କାଲୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା  କରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ସେ ଶିଳା ଆକାରରେ ଆଣି ତାକୁ ମୂର୍ତି ତିଆରି କରି ମନ୍ଦିରରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଶିଳା ଦେବୀ ରଖା ଯାଇଥିଲା । 

## References
ଶିଶୋଡିଆ ରାଣୀ ବାଗ

**ଶିଶୋଡିଆ ରାଣୀ ବାଗ ଓ ପ୍ରସାଦ , **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୟପୁର ସହରଠାରୁ 6 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ତତ୍କାଳୀନ ମହାରାଜା ସୱାଇ ଜୟ ସିଂହ II  ଙ୍କଦ୍ୱାରା 1728 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 
ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ 
ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଏକ ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବଗିଚା , ଜଳଭଣ୍ଡାର , ଓ ଚିତ୍ରିତ ପାଭିଲିଆନ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ବଗିଚାର ଉପର ଅଂଶଠାରେ ଏକ ଦ୍ୱିତଳ ପ୍ରସାଦ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ପ୍ରସାଦରେ ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗ୍ୟାଲେରି , ଓ ମୁରାଲ ଚିତ୍ର ରହିଛି । ମୁରାଲ ଅଙ୍କନ ଚିତ୍ର ସବୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ ।

ବ୍ୟୁପତ୍ତି 

ପ୍ରସାଦ ଓ ବଗିଚାର ନାମକରଣ ସେ ସମୟର ମହାରାଣୀଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ହେଇଥିଲା । ମହାରାଣୀ ସୁର୍ଜ୍ୟବଂଶୀ ରାଜପୁତ କୁଳର ଶିଶୋଡିଆ ଧାରାରୁ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନେ ରାଜସ୍ଥାନର  ମେୱାର ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।  

The palace garden derives its name, Sisodia Rani Garden and Palace, from the rani (queen) for whom it was built. She hailed from the Sisodia line of Suryavanshi (Sun dynasty) Rajputs, who ruled and now nominally rule the region of Mewar in Rajasthan.  

## References 
## Further reading 
* Jaipur
* Attraction in Jaipur 

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ
ବିର୍ଲା ମନ୍ଦିର ଜୟପୁର

ଡାହାଣ|thumb|250x250_ପିକସେଲ
thumb|250x250_ପିକସେଲ|Birla Mandir-a distinct view
**ବିର୍ଲା ମନ୍ଦିର ଜୟପୁର, **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୟପୁର ସହରରେ ଭାରତର ଅନନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତ ପରି ଏକ ବିର୍ଲା ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଭବ୍ୟ ମନ୍ଦିରଟି ମୋତି ଡ଼ୁଙ୍ଗୁରୀ ପାହାଡର ପଦ ଦେଶରେ ଏକ ଉଥ୍ହିତ ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ ।** ** 

## Gallery 
ଜୟପୁର ସହରର ମୁଖ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ । ରାତ୍ର ସମୟରେ ଆଲୋକ ମାଲାରେ ସଜ୍ଜିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ଖୁବ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଇଥାଏ । 
ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ବିରଳ ଗ୍ରୁପଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ଏହା ନିର୍ମିତ । ଏଠାରେ ମାଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଆରାଧନା ହେଇଥାଏ ।
ସ୍ଥାପତ୍ୟ 
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିରଟି ଧଳା ମର୍ବଳରେ ତିଆରି ଏଇ ଏହାର ଝରକା ସମୂହରେ ରଙ୍ଗୀନ କାଚକାମ ହେଇଥିବାରୁ ରାତ୍ରରେ ଆଲୋକଦ୍ୱାରା ଏହାର ବହୁଳ ପ୍ରତିଫଳନ ଏହାକୁ ସୁନ୍ଦର କରିଥାଏ । 

ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ 
ଏହି ମନ୍ଦିର କେବଳ ଦେବା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ଣ ରହି ଏହାର ବାହାର କାନ୍ଥରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ , ବୁଦ୍ଧହ , ସାକ୍ରେଟସ ଆଦି ଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ରହିଛି । ତେଣୁ ଏହାକୁ ଆଧୁନିକ ମନ୍ଦିର କୁହାଯାଏ । 
ମନ୍ଦିର ଚତୁର୍ପାର୍ଶ୍ୱ ବଗିଚାଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥାଏ । 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Laxmi Narayan Birla Temple 

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ
ଡିଗ୍ଗି ରାଜମହଲ

**ଡିଗ୍ଗି ରାଜମହଲ , ( ବର୍ତ୍ତମାନ ଡିଗ୍ଗି ରାଜମହଳ ହୋଟେଲ ) ** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୟପୁରଠାରେସ୍ଥିତ ଏକ ପୁରାତନ ରାଜମହଳ । ଏହାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଏଇତିହ ହୋଟେଲରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଛି ।  ଏଠାରେ 2006 ମସିହାରୁ ଜଯପୁର ସାହିତ୍ୟ ସମାବେଶ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥାଏ । .

## ଇତିହାସ 
ଏଠାରେ ଥିବା ହାବେଳି ବା ପ୍ରସାଦକୁ ପୂର୍ବତନ ଡିଗ୍ଗି ନାମକ ଠିକଣା ବା ଇଷ୍ଟେଟର  ଠାକୁରଙ୍କ ମାଲିକାନାରେ ଥିଲା । ଡିଗ୍ଗି ସ୍ଥାନଟି ଜଯପୁରଠାରୁ 40 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଜୟପୁରର ଅନନ୍ୟ ମହଲମାନଙ୍କ ପରି ପ୍ରାଚୀନ ନୁହେଁ । ଏହା 1980 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ତେବେ ଏହାକୁ 1991 ମସିହାରେ ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ଓ ପରିବର୍ଦ୍ଧନ କରାଯାଇ ଏହାକୁ ତାହାର ମାଲିକ ଠାକୁର ରାମା ପ୍ରସାଦ ସିଂହ ଡିଗ୍ଗିଙ୍କଦ୍ୱାରା ହୋଟେଲରେ ପରିଣତ କରାଗଲା । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Official site
କୈଲା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର , ଆଜମେର

**କୈଲା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର** ,ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର କରୌଲି ଜିଲ୍ଲାର କଇଲା ନାମକ ଗ୍ରାମରେ ଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୁ  ମନ୍ଦିର । ଏହାର ନିକଟବର୍ତୀ ସହର କରୌଲି ଏଠାରୁ 23 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । କୈଲା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର କାଲିସିଲ ନଦୀର ତଟ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଇତିହାସ 
ଏହି ମନ୍ଦିରର ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ କଇଲା ଦେବୀ । ଏହା ଏକ ମାର୍ବଳ ନିର୍ମିତ ମୂର୍ତି । ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଅଗଣା ରହିଛି ।  ଏଠାରେ ଭକ୍ତମାନେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲାଲ ରାଗର ପତାକା ସ୍ଥାନିତ କରିଥାନ୍ତି । ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଏଠାକୁ ଭାରତର ସବୁ ସ୍ଥାନରୁ , ବିଶେଷ କରି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ , ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ଏଠାରେ ଏକ ମେଳା ମଧ୍ୟ ହେଇଥାଏ । ଏହି ମେଳା 15 ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥାଏ । ହାରାହାରି 20 ଲକ୍ଷ ଲୋକ ମେଲା ପାଇଁ ଆସୁଥିବାର ପ୍ରକାଶ । 

## ଯାତାୟତ 
ଏଠାରୁ ନିକଟତମ ବିମାନ ବନ୍ଦରର ଅବସ୍ଥିତି ଜୟପୁରଠାରେ ଓ ଏହା 170 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ । କଇଲାଦେବୀ ରେଳପଥଦ୍ୱାରା ସଯୋଗୀତ । ପଶ୍ଚିମ ମଧ୍ୟ ରେଳପଥର ମୁମ୍ବାଇ ଦିଲ୍ଲୀ ଲାଇନ ଏହି ସହର ନିକଟ  ଦେଇ ଯାଇଛି । ଗାଙ୍ଗପୁର ସହରରେ ଏହାର ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି । ସଡକ ପଥରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଆଗ୍ରା , ଦିଲ୍ଲୀ , ଜଯପୁର , ମଥୁରା ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । 

## Climate 
ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳରେ ଏଠାରେ ତାପମାତ୍ରା 47 ଡିଗ୍ରୀ ଯାଏ ହେଇଥାଏ ଓ ଶୀତ ଋତୁରେ ସର୍ବନିମ୍ମ 12 ଡିଗ୍ରୀ ଯାଏ ହେଇଥାଏ । 

## Nearby Places of Interest 
* **କେଦାରନାଥ ଗୁମ୍ଫା ଓ ମନ୍ଦିର **

* **ରନ୍ଥାମ୍ଭୋର ଅଭୟାରଣ୍ୟ**

* **ନାକାଶକି ଦେବୀ - ଗୋମତୀ ଧାମ **

* **ଶ୍ରୀ ମହାବୀରଜୀ ମନ୍ଦିର **

* **ମେହନ୍ଦିପୁର ବାଲାଜି ମନ୍ଦିର **

* **ବରବାସୀ ମନ୍ଦିର **

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Kaila Devi Fair 
* Devasthan Vibhag Govt. of Rajasthan
* http://www.kailadevi.org/
ଦାନାପୁର, ବିହାର

**ଦାନାପୁର(ଦିନପୁର ନାମରେ ଭି ପରିଚିତ)**  ଏହା ଭାରତୀୟ ରହୟ ବିହାରର ରାଜଧାନୀ ପାଟନା ଏକ ଉପଗ୍ରହ ସହର । ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ 182.241 ଥିଲା। ପାଟନା ମେଟ୍ରୋପଳିଟାନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।ଏହାକୁ 1887ରୁ ମୁନ୍ସିପାଲିଟି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।  ଏଠାରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ ରହିଛି । 

ଏଠାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସମରରେ ନିର୍ମିତ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ କୋଠା ବାଡି ଥିବା ସହ 1859 ନିର୍ମିତ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ସର୍ବପୁରାତନ ଘାଟ ରହିଛି । ଶିଖମାନଙ୍କ ଏକ ତୀର୍ଥ ହିସାବରେ ଗୁରୁଦ୍ୱାର ହାଣ୍ଡି ସାହିବ ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ବାଆଁ|thumb|ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଘାଟ 1859ର ଚିତ୍ରପଟ
ଏହା ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ମିଶିଥିବା ସୋନ୍ ନଦୀର ତୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରୁ କିଛି କିଲୋମିଟର .ଯାଇ ଦିଘାଠାରେ ସୋନ୍ ନଦୀ ଗଙ୍ଗା ସହ ସମାର୍ଜିତ ହୁଏ । 

ଏହାର ଆୟତନ 11.63 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଓ ଏଥିରେ 40ଟି ୱାର୍ଡ ରହିଛି । 1889 ମସିହାରେ ଦାନାପୁର ନଗର ପରିଷଦ ଗଠିତ ହେଇଥିଲା । 

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 182,241 , ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ 97,129 ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା  86,112 ।6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 25,092 ରହିଥିବା ବେଳେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 78.4% । ଜନ ଘନତ୍ୱ 113 ଜଣହେକ୍ଟର ପ୍ରତି । ଲିଙ୍ଗା ଅନୁପାତରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ହାର 882:1,000 ରହିଥିଲା ।

## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ  
ଏଠାରେ ଥିବା ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଜାବୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳୀ । ଗୁରୁ ତେଗ ନାହାଦୁରଙ୍କ ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଶିଖ ଉପାସନା କେନ୍ଦ୍ର । ଏଠାରେ ନୌଲଖା ମନ୍ଦିର ଓ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ନିର୍ମାଣ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ ଭାବେ ରହିଛି ।ଏଠାକୁ ଶୀତ କାଳରେ ଅନେକ ବିଦେଶାଗତ ପକ୍ଷୀ ଆସି ରହିଥାନ୍ତି ।  

## ଯାତାୟତ 
thumb|Danapur Railway Station
 ରେଳପଥଦ୍ୱାରା ଏହି ସହର ସଂଯୁକ୍ତ । ଏଠାରେ ପୂର୍ବ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରେଳ ଡିଭିଜନର ଉପମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର ରହିଛି । ଜାତୀୟ ରାଜପଥ 30  ଏହି ସହର ଦେଇ ଯାଇଥିଲା ବେଳେ ନିକଟସ୍ଥ ବିମାନ ସେବା ପାଇଁ  ପାଟନା ବିମାନବନ୍ଦର ଉପରେ  ଉପରେ ଏହା ନିର୍ଭରଶୀଳ । 

## ଶିକ୍ଷା 
ଦାନାପୁରଠାରେ ସୈନିକ ସ୍କୁଲ ସହ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଅନନ୍ୟ ଉତ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନ ରହିଛି । 

## ଅଧିକ ପଠନ 
* ପାଟଣା, ବିହାର

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Official website of Patna
ଆଲାହାବାଦ ସହରର ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ମାନଙ୍କର ତାଲିକା ଓ ବିବରଣୀ

ଡାହାଣ|thumb|250x250_ପିକସେଲ|ନୂତନ ଯମୁନା ପୋଲ , ଭାରତର 3 ୟ ଦୀର୍ଘତମ କେବୁଲ ବ୍ରିଜ ଓ ଏଲାହାବାଦ ସହରର ଏକ ଆକର୍ଷଣ
ଆଲାହାବାଦ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଏକ ଐତିହାସିକ ସହର ଓ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଓ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ । ଏହା ବିଶ୍ୱର ଏକ ସର୍ବପୁରାତନ ଐତିହ ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ସହର । ଏହାର ସ୍ଥାପନ ପରେ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟପ୍ରସ୍ତ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୋଗଲ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଏଠାରେ ଅନେକ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟମାନ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ସର୍ବପୁରାତନ ମନ୍ଦିର ସହ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳରେ ଅନେକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଥିବା ସହ ଏହା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥ ଭାବରେ ସାରା ଭାରତରୁ ଦୈନିକ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଲାହାବାଦର ଭୂମିକା ବ୍ରିଟିଶ ଅମଳରୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଆସିଛି । 

ତଳେ ଆଲାହାବାଦର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ମାନଙ୍କ ତାଲିକା ପ୍ରଦତ୍ତ ।

## ସାରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ବେବି କଲିକ

ବେବି କଲିକ ବା ଶିଶୁ ଉଦର ପୀଡ଼ା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Baby colic** ବା **infantile colic**) ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଶିଶୁ ଦିନ‌କୁ ଲଗାତାର ୩ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ, ସପ୍ତାହରେ ୩ ଦିନରୁ ଅଧିକ ଓ ୩ ସପ୍ତାହ ଧରି କ୍ରନ୍ଦନ କରେ । ଅନେକ ସମୟରେ କାନ୍ଦଣା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ହୁଏ  । ଏହି କାନ୍ଦଣା ଯୋଗୁ ପିତାମାତା ହତାଶ ହୁଅନ୍ତି, ପ୍ରସବପର ଅବସାଦ (depression following delivery) ହୁଏ, ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖକୁ ଅଧିକ ଥର ଯିବାକୁ ପଡ଼େ ଓ ଶିଶୁ ଶୋଷଣ (child abuse) ହୁଏ ।

 
ଏହି କଲିକ ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣମାନ ପରୀକ୍ଷା କରି ଦୂର କରିବାକୁ ହୁଏ । ଜ୍ୱର, ଅଳସୁଆମି (poor activity) ଓ ପେଟଫୁଲା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।  ଅତ୍ୟଧିକ କାନ୍ଦୁଥିବା ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫%ରୁ କମ ପିଲାଙ୍କର କୌଣସି ଜୈବିକ ରୋଗ (organic disease) ଥାଇପାରେ । ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଏହା ପୁଅ ଓ ଝିଅଙ୍କୁ ସମ ଭାବରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଗୋଷ୍ଠାଷ୍ଟମୀ

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଗୋପାଷ୍ଟମୀ ବା ଗୋଷ୍ଠାଷ୍ଟମୀ ପର୍ବ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।  ଏହିଦିନ ପ୍ରାତଃକାଳରୁ ସ୍ନାନାଦି ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ଗୋମାତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ପରେ ଜଳ, ଅକ୍ଷତ, ଶସ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ଭୋଗ ଏବଂ ଧୂପ ଆଦି ସହ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ ।  ଏହି ଦିନ ଗୋପାଳକଙ୍କର ପୂଜା କରାଯିବାର ମଧ୍ୟ ବିଧି ରହିଛି ।  ବ୍ରଜ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହି ପର୍ବର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି ।  ଗୋମାତାଙ୍କ ରକ୍ଷା କରିଥିବା ହେତୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ‘ଗୋବିନ୍ଦ’   ଗୋମାତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ସହ ସେମାନଙ୍କୁ ଘାସ ଅର୍ପଣ କରିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ପରିକ୍ରମା କଲେ ସମସ୍ତ ମନୋସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ।  ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଗୋମାତାଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ମସ୍ତକରେ ଲଗାଇଲେ ସୌଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ।  ପୁରାଣରେ ଥିବା ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦାଠାରୁ ସପ୍ତମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଈ, ଗୋପ ଏବଂ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ତୋଳି ଧରିଥିଲେ ।  ଅଷ୍ଟମ ଦିନ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଅହଙ୍କାର ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲା ।  ସେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରଣ ପଶିଥିଲେ ।  ଗୋମାତା କାମଧେନୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ ।  ସେହିଦିନଠାରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ‘ଗୋବିନ୍ଦ’ ହୋଇଥିଲା । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପବିତ୍ର ଦିନ
ସାଙ୍ଗାନେର, ଜୟପୁର

**ସାଙ୍ଗାନେର** , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଦକ୍ଷିଣ ଜୁ 16 କିଲୋମିଟର  ଠାରେ ଏକ ସହର । ଏହା ବସ୍ତ୍ର ଛପେଇ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ହସ୍ତ ନିର୍ମିତ କାଗଜ ଶିଳ୍ପ ତଥା ଜୈନ ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ବିଖ୍ୟାତ । ଧଳା କଣା ଉପରେ ଉଜ୍ଜଳ ରଙ୍ଗ ଓ ଡିଜାଇନରେ ପ୍ରିଣ୍ଟ ହେଇଥିବା ସାଙ୍ଗାନେର ବସ୍ତ୍ର ଭାରତର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ଆଦୃତ । ଏହି ହସ୍ତ ଚଳିତ ପ୍ରିଣ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ ଭୌଗୋଳିକ ସୂଚକ  ( GI)ଦ୍ୱାରା 2010 ରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । 

ହସ୍ତ ନିର୍ମିତ କାଗଜ ଶିଳ୍ପର ଇତିହାସ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ । 1728 ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ ମହାରାଜା ସୱାଇ ଜୟା ସିଂହ IIଙ୍କ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ସାଙ୍ଗାନେରଠାରେ 10ଟି ହସ୍ତ ନିର୍ମିତ କାଗଜ ଶିଳ୍ପ ସ୍ଥାପନ ହେଇଥିଲା । 

ସାଙ୍ଗାନେର ନିକଟରେ ପ୍ରତାପ ନଗର ନ୍ମକ ଏକ ବାସଗୃହ ପ୍ରକଳ୍ପ ରହିଛି , ଯାହା ରାଜସ୍ଥାନର ସର୍ବ ବୃହତ ବାସ ଗୃହ ପ୍ରକଳ୍ପ । ନିକଟସ୍ଥ ସୀତାପୁରଠାରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପାର୍କ ରହିଛି ।

## ଅବସ୍ଥିତି 
 ଏହାର ନିକଟସ୍ଥ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଜୟପୁର ହେଇଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ଚରଣ ସିଂହ ଜାତୀୟ କୃଷି ବିପଣନା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ( NIAM) ଓ ଭାରତୀୟ ଶ୍ୱାସ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଓ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ( IIHMR) ରହିଛି । .

## ମୁଖ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥଳ 
thumb|ଶ୍ରୀ ଦିଗମ୍ବର ଜୈନ ମନ୍ଦିର , ସଙ୍ଘିଜି
ଏହି ସହର ଜୈନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବିଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ତୀର୍ଥ । ଏଠାରେ ଏକାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏଠାରେ ଥିବା ଶ୍ରୀ ଦିଗମ୍ବର ଜୈନ ମନ୍ଦିରରେ ଭଗବାନ ଆଦିନାଥଙ୍କ ଉପାସନା ହୁଏ । ମାଉଣ୍ଟ ଅବୁଠାରେ ଥିବା ଡିଲବାର ମନ୍ଦିର ଶୈଳୀରେ ଏଠାରେ ଥିବା ଜୈନ ମନ୍ଦିରରେ କରୁକାର୍ଜ୍ୟ ରହିଛି ।ଏହା 4000 ବର୍ଷ ପୁରାତନ । ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କରେ ଅନନ୍ୟ ଶୈଳୀର ଶିକ୍ଷାର ସବୁ ରହିଥାଏ । ମନ୍ଦିରରେ ଭୂତଳରେ ମଧ୍ୟ କୋଠରିମାନେ ରହିଥାଏ ।  

 

## ଆଧାର
ଆଲିଗଡ ଦୁର୍ଗ

ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|ଆଲିଗଡ ଦୁର୍ଗର ଜଳ ଖାଇ
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Aligarh_Fort&params=27.9284684_N_78.0571125_E_ 27°55′42″N 78°03′26″E&#xFEFF; / &#xFEFF;27.9284684°N 78.0571125°E&#xFEFF; / 27.9284684; 78.0571125]**ଆଲିଗଡ ଦୁର୍ଗ **(Hindi: अलीगढ़ क़िला,  *Aligarh Qila*) ଯାହାକୁ ବହନେ ଚୋର କି କିଲ୍ଲା କୁହାଯାଇଥାଏ , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଲିଗଡଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାକୁ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ସୁଦୃଢ ଦୁର୍ଗ କୁହାଯାଏ ।ଏହା ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଟ୍ରଙ୍କ ରାଜପଥ ସମୀପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଏହାର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ବିଶାଳ ଖାଇଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି । 

## ଇତିହାସ 
1524-25 ମସିହାରେ କୋଳ ରାଜ୍ୟର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଇଂରାହିମ ଲୋଧି ମହମ୍ମଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହାର ନିର୍ମାଣ ହେଇଥିଲା । ପରେ ସାବିତ ଖାନ ତାକୁ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । 1759 ମସିହାରେ ମାଧବ ରାଓ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କ ଶାସନ କଳା ସମୟରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା । ସେ ଏହାକୁ ଫରାଶି ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଆହୁରି ବଳିଷ୍ଠ କରି ଗଢ଼ି ଥିଲେ । ଅଲି ଘୁର ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମରାଠା ମାନଙ୍କ  ଠାରୁ ବ୍ରିଟିଶମାନେ  ଏହାକୁ ଅଧିକାର କରିନେଇଥିଲେ ।1857 ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟର ଏଠାରେ ଥିବା ସିପାହୀମାନେ ବିଦ୍ରୋହରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଅଫିସରମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିନଥିଲେ । ସେମାନେ ହାଥରସ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ପଳେଇଥିଲେ । 1700 ମସିହାର ମଧ୍ୟ ପରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ମାଧବ ରାଓ ସିନ୍ଧିଆ , ସୁରାଜମଳ ଜାତଙ୍କ ପରି ଶାସକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା ।  

ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଲିଗଡ ମୁସଲିମ  ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅହିନରେ ଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଗ ର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ଭାଗକୁ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ସେମାନେ ପୁଣି ଏହାର ଉନ୍ନୟନ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର
ଆଲାହାବାଦ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

**ଆଲାହାବାଦ ସଂଗ୍ରହାଳୟ , ଭାରତୀୟରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଲାହାବାଦଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ସଂଗ୍ରହାଳୟ । ଏହା 1931ରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ଏଥିରେ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଦୁର୍ଲଭା ଏଇତିହାସିକ ବସ୍ତୁ ସମୂହ ଓ କଳା କୃତି  ରକ୍ଷା ଯାଇଛି । ** ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଅନୁଦାନ ପ୍ରାପ୍ତ 

## ସଂଗ୍ରହ 
ଏହି ମୁଜିଅମରେ ମଥୁରା , ଭୂମରା , ଜସମତ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାପତ୍ୟିକ ବସ୍ତୁ , କଉସାମ୍ବିର ଟେରାକୋଟା ଅଙ୍କନ ସବୁ , ନିକୋଲାସ ରୋଏଇଚଙ୍କ ଅଙ୍କିତା ଦୁର୍ଲଭ ଚିତ୍ର ଓ ବେଙ୍ଗଲ ଆର୍ଟ ସ୍କୁଲର ଚିତ୍ରାବଳି ରହିଛି । ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀର ମୂଳ ପାଣ୍ଡୁଲିପି , ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଅଜଡଙ୍କ .32 ପିସ୍ତଲ ଇତ୍ୟାଦି ବହୁମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ବସ୍ତୁ ଏଠାରେ ରହିଛି । 

## ଅବସ୍ଥିତି 
କମଳା ନେହେରୁ ମାର୍ଗଠାରେ ଅ୍ଯାଲ୍ଫ୍ରେଡ ପାର୍କର ସନ୍ନିକଟରେ ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି । ଏଠାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜଦ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣବଳି ଦେଇଥିଲେ । 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* List of tourist attractions in Allahabad
* List of museums in India

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Allahabad Museum, website
ବୁନ୍ଦି , ରାଜସ୍ଥାନ

ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|View of Bundi Fort and Palace from the Highway.
ଡାହାଣ|thumb|292x292_ପିକସେଲ|An alley in the old town. Many of Bundi's houses are painted blue.
ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|Street scene from Bundi, Rajasthan.
ଡାହାଣ|thumb|311x311_ପିକସେଲ|Lady in Bundi in the year 1986.

## ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ବୁନ୍ଦି ସହର କୋଟାଠାରୁ 35 କିଲୋମିଟର ଓ ରାଜଧାନୀ ଜୟପୁରଠାରୁ 210 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଦିଗବାରେଣୀ 25.44°N 75.64°E ଓ ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 876 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି । ଏହି ସହରର ତିନି ପାଟରେ ଅରାବଳି ପର୍ବତମାଳା ଘେରି ରହିଛି । କୋଟା - ଚିତୋର୍ଗଦ ରେଳ ପଥ ଏଠାକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ କମଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଓ ବିଜାସନ ମାତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ରହିଥିବାରୁ ଏହା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ସହ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀର ମାନନ୍ୟତା ପାଏ ।  

## ଜନ  ସଂଖ୍ୟା 
2001 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ବୁନ୍ଦିର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 88,312 ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 53% ଓ ମହୀୟାଲା ସଂଖ୍ୟା 47% ଥିବା ବେଳେ ସାକ୍ଷରତା ହାର 67% ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ଜନସଂଖ୍ୟା 14 % । ତେବେ 2011 ଜନଗଣନାରେ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 104, 457କୁ ବୃଧ୍ହୀ ହେଇଥିବା ଜଣା ପଡେ । 

## ଇତିହାସ 
ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଜଣ ଜାତି ଓ ପ୍ରଜାତିର ଲୋକ ରହୁଥିଲେ । 1342 ମସିହାରେ ରାଓ ଦେବା ହଡା ନାମକ ଜଣେ ରାଜପୁତ ମୁଖିଆ  ଏହାକୁ ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ବୁନ୍ଦି ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ । 

## ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ ସବୁ 
* 1354 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ତାରାଗଡ ଦୁର୍ଗ ଏଠାରେ ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥାପତ୍ୟ । ଏହା 16 ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭୀମ ବୁରୁଜ ନାମରେ ଏକ ଦୁର୍ଗ ଭାବରେ ଥିଲା । 
* ବୁନ୍ଦି ରାଜମହଳ ପାହାଡର ସମୀପ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ମୁରାଲ ଚିତ୍ରପଟ ଓ ଚରୁ କଳା ସହ ରହିଛି । 
* ବୁନ୍ଦି ନିକଟରେ ଅନନ୍ୟ ଧାରଣର ସ୍ଟେପ କୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ 'ରାଣିଜୀ କି ବୋରୀ " ନାମକ କୂପ 46 ମିଟର ତଳକୁ ଖନନ କରି 1699 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହାର ପାଉଞ୍ଚ ଦେଇ ତଳକୁ ଯାଇ ହୁଏ । 
* ବୁନ୍ଦି ନିକଟରେ ନବଲ ସାଗର ନାମକ ଏକ କୁତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ ନାଳ ଦେଇ ଏଠାକୁ ଜଳ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବରୁଣ ଦେବତାଙ୍କ ମଦିର ରହିଛି ଯାହା ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ଜଳରେ ବୁଡି ରହିଥାଏ । 

### ସ୍ଟେପ କୂପ  
ବୁନ୍ଦି ସହରରେ 50ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରାଚୀନ  ସ୍ଟେପ କୂପ ରହିଛି । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ନାହିଁ । କେବଳ 'ରାଣିଜୀ କି ବଓୟାରି" ନାମକ କୂପ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । 
## Gallery 

File:Mother and child in Bundi, Rajasthan.JPG|Mother and child in Bundi in the year 1986.

## ଯାନୀ ଯାତ୍ରା 
1. କଜାଲି ତିଜ 
2. ଗଙ୍ଗାଉର ଉତ୍ସବ 
3. ବୁନ୍ଦି ଉତ୍ସବ 

## ଆଧାର 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Official website of Bundi collectorate
* Genealogy of the ruling chiefs of Bundi
* MSN Map

## ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
* Bayley, C.S. *Chiefs and Leading Families in Rajputana* (hardback). India: Office of the superintendent of Government Printing. p.&nbsp;114. ISBN&nbsp;81-206-1066-0.&nbsp;
* Beny, Roland; Matheson, Sylvia A. (1984). *Rajasthan – Land of Kings*. London: Frederick Muller. p.&nbsp;200 pages. ISBN&nbsp;0-584-95061-6.&nbsp;
* Crump, Vivien; Toh, Irene (1996). *Rajasthan* (hardback). London: Everyman Guides. p.&nbsp;400 pages. ISBN&nbsp;1-85715-887-3.&nbsp;
* Martinelli, Antonio; Michell, George (2005). *The Palaces of Rajasthan*. London: Frances Lincoln. p.&nbsp;271 pages. ISBN&nbsp;978-0-7112-2505-3.&nbsp;
* Sodhi, Jiwan (1999). *A Study of Bundi School of Painting* (hardback). India: Abhinav Publications. ISBN&nbsp;81-7017-347-7.&nbsp;
* Tod, James. *Annals and Antiquities of Rajasthan (With a Preface by Douglas Sladen)*. 54, Jhansi Road, New Delhi-1100055: Oriental Books Reprint Corporation.&nbsp;
ଗୋକୁଳ

**ଗୋକୁଳ , **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମଥୁରା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ମୁନିସିପାଲିଟି । ଏହା ମଥୁରାଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ -ପୂର୍ବ ଦିଗରେ 15 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟକାଳ ଏଠାରେ ବିତେଇଥିଲେ । 

## ବେଦର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ରେ 
ବାଆଁ|thumb|ଯମୁନା ନଦୀ କୂଳରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କାଳିୟ ନଗ ଉପରେ ନୃତ୍ୟର ଚିତ୍ର । ତାଙ୍କ ପିତା ନାଦ ରାଜା ଓ ଭ୍ରାତା ବଳରାମ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ରରେ ଅଛନ୍ତି ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
2001 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଗୋକୁଳାର ଜନସଂଖ୍ୟା 4041 ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ 55% ପୁରୁଷ ଥିବା ବେଳେ 45 % ମହିଳା ଥିଲେ । ଗୁକୁଳର ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 60 % ଥିଲା ଯାହା ଜାତୀୟ ହାର 59,5ରୁ କିଞ୍ଚିତ ଅଧିକ । 8 ବର୍ଷରୁ କମ ଆବାଡି 18% ଥିଲା । 

ଡାହାଣ|thumb|400x400_ପିକସେଲ|କାଳିଆ ନଗ ଉପରେ ନୃତ୍ୟରତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର ବୃନ୍ଦାବନ  ସ୍ଥିତ ପ୍ରେମ ମନ୍ଦିର ରେ

## ଅବସ୍ଥିତି 
ଗୋକୁଳାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତିର ଦିଗବାରେଣୀ ହେଲା  . Iଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 534 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କୃଷ୍ଣ
ଆନନ୍ଦ ଭବନ

**ଆନନ୍ଦ ଭବନ**  ଭରତର ରାଜଧାନୀ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ । ଏହା ଏକ ଏଇତିହାସିକ ଗୃହ ଓ ନେହେରୁ ପରିବାରର ବାସ ଗୃହ ଥିଲା । ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ନେତା ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ 1930 ମସିହାରେ ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ପ୍ରାକ-ସ୍ୱାଧୀନତା କଳାରେ ଏହାକୁ ସ୍ୱରାଜ ଭବନ କୁହାଯାଉଥିଲା । 3 ପିଢୀର ନେହେରୁ ପରିବାର ଏଠାରେ ରହୁଥିଲେ । ଏକଦା ଏହା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ସଂଗ୍ରହାଳୟ ହେଲା ପରେ ଏଠାରେ ଜବାହାର ପ୍ଲାନେତରିଆମ ରହି ବିଜ୍ଞାନ ଓ ମହାକାଶ ନିରୀକ୍ଷୟନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ । 

** 1970 ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଆନନ୍ଦ ଭବନକୁ ଜାତି ଉଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ସେହି ଦିନରୁ ଜାତୀୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଭାବରେ ରହିଛି । **

## ଗ୍ୟାଲେରି 

AT THE ENTERANCE OF SWARAJ BHAWAN.jpg|At the entrance of Anand Bhavan
SWARAJ BHAWAN.JPG|General view
ANAND BHAWAN TIME BOARD.JPG|Information board

## ଅଧିକ ପଠନ 
* List of tourist attractions in Allahabad
* List of museums in India

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର
ଇତମାଦ - ଉଦ-ଦଉଲାହ କବର

thumb|ଇତମାଦ - ଉଦ-ଦଉଲାହ କବରର ମାଉଶେଲିଆମ  (ସାମନା ପଟ )
ଇତମାଦ - ଉଦ-ଦଉଲାହ କବରଗୃହ(, ''I'timād-ud-Daulah kā Maqbara'')  ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଗ୍ରା ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ମୋଗଲ କାଳୀନ କବର-ଗୃହ । ଏହାକୁ ବହୁବାର "ଅଳଙ୍କାର ବାକ୍ସ"(jewel box) ଭାବେ ସମ୍ବୋଧିତ କରାଯାଏ, କେବେ କେବେ "ଛୋଟ ତାଜ ମହଲ"(Baby Tāj) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି କବର-ଗୃହକୁ ତାଜ୍ ମହଲର ପୂର୍ବ-ସଂସ୍କରଣ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ । 

ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ଗୃହ ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ଗୃହ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ରହିଛି । ୧୬୨୨ରୁ ୧୬୨୮ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା ଏହି କବରଗୃହଟି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ତରର ମୋଗଲ କଳା ସ୍ଥାପତ୍ୟ – ମୁଖ୍ୟତଃ ଲାଲ ବାଲୁକା ପ୍ରସ୍ତରରେ ନିର୍ମିତ ଏବଂ ମାର୍ବଲରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ହୁମାୟୁନ କବର ଓ ସିକନ୍ଦରାଠାରେ ଥିବା ଆକବରଙ୍କ କବର ସଦୃଶ – ତଥା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ମୋଗଲ କଲା ସ୍ଥାପତ୍ୟ – ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ଖଚିତ ଧଳା ମାର୍ବଲର ବ୍ୟବହାର, ଯାହାର ଲାଳିତ୍ୟ ତାଜ ମହଲରେ ପ୍ରତୀୟମାନ – ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପରିବର୍ତନର ପ୍ରତୀକ । 

ଇତମାଦ - ଉଦ-ଦଉଲାହ କବର ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନୁର ଜାହାନ  ଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ସେ ଏହାକୁ ତାଙ୍କ ପିତା ମିର୍ଜା ଘୟାସ ବେଗ , ଯିଏ ଜଣେ  ପାର୍ସି ଅମିର ଥିଲେ ,ଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।ମିର୍ଜା ସହ ଜାହଁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମୁମତାଜ୍ ମହଲଙ୍କ ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ପରେ ସହାଜାହାନ ମୁମତାଜ୍ ମହଲଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ତାଜ ମହଲ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।  

## କବର 
thumb|ଇତମାଦ - ଉଦ-ଦଉଲାହ କବର
ଯମୁନା ନଦୀର ପୁରା ତଟରେ ଏହି କବରଖାନା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହାର ଚାରିପଟେ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଜଳାଧାର ରହିଛି । 50 ମିଟର ପରିଧିରେ ଏହା ନିର୍ମିତ । ପ୍ରତି କୋଣରେ ସ୍ତମ୍ଭ ରହିଛି । 

ରାଜସ୍ଥାନରୁ ଆସିଥିବା ଧଳା ମାର୍ବଳ ପ୍ରସ୍ତରରେ ଏହାର କାନ୍ଥ ସବୁ ନିର୍ମିତ । ଏହି କାନ୍ଥରେ କରନେଲିଆନ , ଯଶପର ତୋପଜ ଆଦି ମୂର୍ତିର ଖୋଦନ ରହିଛି । ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ କାଚ ଝରକା ସବୁ ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । 

## ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Agra 03-2016 01 Itmad-Ud-Daulah riverside.jpg|General view from the river
File:Agra 03-2016 17 Itmad-Ud-Daulah east gate.jpg|Entrance gate, outside view
File:Itmad-ud-Daula 29.JPG|Entrance gate, inside view
File:Itmad-ud-Daula 24.JPG|Mausoleum seen from the gate
File:I'timād-ud-Daulah, Agra.jpg|Mausoleum from the west
File:Itmad-ud-Daula 15.JPG|Corner view
File:Itmad minar.jpg|Domed top of minaret
File: Decoration on the wall of the masoleoum of Itmad-ud-Daulah's tomb 4.jpg|Cornice and supports, detail
File:Itmad detail.jpg|Exterior wall, detail with niche
File:A gate of Itmad-ud-Daulah's tomb.jpg|Exterior wall, detail with niche
File:Decoration on the wall of the masoleoum of Itmad-ud-Daulah's tomb 3.jpg|Geometrically patterned panel with 10-point stars
File:Grills of the masoleoum of Itmad-ud-Daulah's tomb 2.jpg|Jali pierced stone screen
File:Itmad5.jpg|Pietra dura vases in marble wall with geometric floral border
File:Decoration on the wall of the masoleoum of Itmad-ud-Daulah's tomb.jpg|Interior decorated with vases, vegetal and geometric patterns
File: Decoration on the wall of the masoleoum of Itmad-ud-Daulah's tomb 0.jpg|Pietra dura on mausoleum interior wall
File:Baby Taj - detail of inlay work.JPG|Pietra dura on mausoleum interior wall

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* Pictures of Etimad-ud-Daulah's Tomb  Pictures of Itmad-Ud-Daulah's Tomb from a backpackers trip around India
* The Tomb of Etimad-ud-Daula
ଆଲାହାବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ

**ଏଲାହାବାଦ ହାଇ କୋର୍ଟ** ବା ଏଲାହାବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏକ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଐତିହାସିକ ସହର ଏଲାହାବାଦଠାରେ ୧୭ ମାର୍ଚ ୧୮୬୬ ମସିହାରୁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ଏହା ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ । 

## ଇତିହାସ 
ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଭିନ୍ସ ରୂପେ ଏଲାହାବାଦ ମାନ୍ୟତା ପାଇବା ପରେ ୧୮୩୪ ମସିହାରେ ଏଠାରେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ହାଇକୋର୍ଟ ସ୍ଥାପନ ହେଲା । ମାତ୍ର ଏହା ବର୍ଷକ ପରେ ଆଗ୍ରାକୁ ଉଠାଇ ନିଆ ଯାଇଥିଲା । ୧୮୬୮ ମସିହାରେ ଏହା ପୁନର୍ବାର ଏଲାହାବାଦକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୋଇ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ରହିଲା । ପୂର୍ବତନ ହାଇ କୋର୍ଟ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଏଲାହାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କେମ୍ପସ ଭିତରେ  ଥିଲା । 

ପ୍ରଥମେ ଭାରତୀୟ ହାଇ କୋର୍ଟ ଆକ୍ଟ ୧୮୬୧ ଅନୁସାରେ ଏହା ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଭିନ୍ସ ପାଇଁ ଆଗ୍ରାରେ ରହି ଏଲାହାବାଦକୁ ଆସିଥିଲା । ସାର ୱାଲ୍ଟର ମର୍ଗାନ ଓ ସିମ୍ପସନ ଏହାର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଓ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ରହିଥିଲେ । 

୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଭାଗ ହେଇ ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ହେଲା ପରେ ଏହା ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ହାଇ କୋର୍ଟ ଆଗ୍ରା ସହରରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । 

## ମୁଖ୍ୟ କୋର୍ଟ ଓ ସଖା ସମୂହ 
ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର ଓ କୋର୍ଟ ଇଲାହାବାଦଠାରେ ଥିବା ବେଳେ, ଲକ୍ଷ୍ନୌଠାରେ ଏହାର ସ୍ଥାୟୀ ଶାଖା ବେଞ୍ଚ ରହିଛି । ଏହି ହାଇ କୋର୍ଟର ସମୁଦାୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଂଖ୍ୟା ୧୬୦, ଯାହା ଭାରତତର ସବୁ ହାଇ କୋର୍ଟଠାରୁ ଅଧିକ । 

## ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି 
ଦିଲୀପ ବାବାସାହେବ ଭୋସଲେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଥିଲେ । 

### ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ମାନଙ୍କ ତାଲିକା 
## ରିପୋର୍ଟ ଓ ଉଲ୍ଲେଖ 
ଇଲାହାବାଦ ଲ ଟାଇମସ , ଇଲାହାବାଦ ଲ ଜର୍ନାଲ ଏହି କୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ଣୟ ସମୂହ ଓ ମୁଖ୍ୟ ମକଦମା ସମୂହକୁ ରିପୋର୍ଟ ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି ଯାହା ଅନନ୍ୟ ନ୍ୟାୟଳୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ହେଇଥାଏ । ଦେଶର ଅନେକ ମୁଖ୍ୟ ମକଦମା ଏହି ନ୍ୟାୟଳୟରେ ଫଇସଲା ହୋଇଛି । 

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* Jurisdiction and Seats of Indian High Courts
* Judge strength in High Courts increased

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Official website
* Allahabad High Court Stenographer Group D Exam Result 
* History of Allahabad High Court 
* President to visit Uttar Pradesh on Sunday
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟସମୂହ
ଗୁରୁସଦୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

**ଗୁରୁସଦୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ** (ପ୍ରତିଷ୍ଠା ୧୯୬୧) , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କଲିକତାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କଳା ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହାଳୟ । ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ପଦାର୍ଥ ସମୂହ ସମେତ ଏଠାରେ ୩୦୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମୁଠି , ପାଣ୍ଡୁଲିପି , ମୁଖା , ପ୍ରାଚୀନ ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର, ଅଙ୍କନ ଚିତ୍ର , ହସ୍ତତନ୍ତ୍ର ବସ୍ତ୍ର , କାଠକାମ ସବୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ରଖାଯାଇଛି । ଏହି ସବୁ ଗୁରୁସଦୟ ଦତ୍ତଙ୍କ ସାରାଜୀବନର ସଂଗୃହିତ ପଦାର୍ଥ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିରେନ୍ଦ୍ରସଦୟ ଦତ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୁ ଆରତି ଦତ୍ତ ଏହାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ପରିଚାଳନା ଦେଖନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ସଂଗ୍ରହାଳୟ
ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁଗଡ , କଲିକତା

ଡାହାଣ|thumb|182x182_ପିକସେଲ|Chandraketugarh. Sunga 2nd-1st century BCE
ଡାହାଣ|thumb|172x172_ପିକସେଲ| Chandraketugarh.Sunga Fecondity
ଡାହାଣ|thumb|131x131_ପିକସେଲ|ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁଗଡର ଶୁଙ୍ଗା
**ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁଗଡ, **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର କଲିକତାଠାରୁ 35 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ଏକ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ଥଳୀ । ଏହା 24 ପ୍ରଗଣା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ନିକଟରେ ବେରାଚମ୍ପା ନାମକ ସହର ରହିଛି ଓ ହାରଓୟା ରେଳଷ୍ଟେସନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।** **

ଏଠାରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଖନନ ପରେ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ଏଇତିହାସିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ମାନଙ୍କ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଉଦ୍ଧାର କର ହେଇଛି । ସେ ସବୁର ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଲିଛି । 

ଏଠାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ 400 ମସିହାରୁ 100 ମସିହା ଯାଏ ଚାଲୁଥିବା ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳର ପାଳିସ କରା ବାସନ ଉଦ୍ଧାର ହେଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ ମୌର୍ଯ୍ୟ , କୁଶାଣ ଓ ଗୁପ୍ତ ସମ୍ବ୍ରାଜୀ ସମୟର ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିନ୍ୱାର କୁହ ଯାଏ । 

## ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
* Wari-Bateshwar ruins
* Shunga Empire

## ଆଧାର 
* *Chandraketugarh : A Treasure House of Bengal Terracottas* - Enamul Haque. Dhaka, The International Centre for Study of Bengal Art, 2001, 416 p., 678 illustrations including 400 in colour, figures, plates, maps, . https://www.vedamsbooks.com/no23329.htm 
* *Chandraketugarh : A Lost Civilization* - Gourishankar De and Shubhradip De. Kolkata, Sagnik Books, 2004, 109 p., 34 photos, https://www.vedamsbooks.com/no38396.htm 

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Banglapedia article
* Website concerning Chandraketugarh
* Photos 
* Interview with Prof.  Joachim K. Bautze 
* Timeline of excavation with photos 
* collection of relics 
* Chandraketugarh 
* A plaque of Chandraketugarh
* A travel article on Chandraketugarh by Rangan Datta
* A Travel Article on Archeological Sites near Calcutta by Rangan Datta
* Rangan Datta's Home Page
ସିକନ୍ଦରା

**ସିକନ୍ଦରା **ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଏକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହା ସିକନ୍ଦର ତହସିଲର ମଧ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା । 

## ଅବସ୍ଥିତି 
ଜାତୀୟ ରାଜପଥ NH-2ରେ କାନପୁର ସହରଠାରୁ 80 କିଲୋମିଟର ପଶ୍ଚିମକୁ ଏହା ରହିଛି । ଝିଞ୍ଝାକଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା 20 କିଲୋମିଟର । ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଆଉରାଇୟା ସହର ଥିବା ବେଳେ ସିକନ୍ଦରାର ପୂର୍ବରେ ପୁଖ୍ରାୟନ ସହର ରହିଛି । ସିକନ୍ଦରାଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । 

## ଇତିହାସ 
ସହରଟି ସିକନ୍ଦର ଲୋଧିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିବା କୁହା ଯାଏ ।  

## ସ୍କୁଲ 
* ସରସ୍ୱତୀ ଇଣ୍ଟର କଲେଜ 

## Geography 
ସିକନ୍ଦରାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତିର ଦିଗବାରେଣୀ . ଏହାର ହାର ହଋ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ଉଚ୍ଛତା 278 ଫୁଟ । 

## Demographics 
2001 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ସିକନ୍ଦରାର ଜନସଂଖ୍ୟା 10,884 ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ 53 % ହେଇଥିବା ବେଳେ ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 47% ରହିଥିଲା । ସିକନ୍ଦରାର ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 64 % । ଏହାର 16% ଅଧିବାସୀ 6 ବର୍ଷରୁ କମ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର
ଇଣ୍ଟରସ୍ଟିସିଆଲ ସିସ୍ଟାଇଟିସ

**ଇଣ୍ଟରସ୍ଟିସିଆଲ ସିସ୍ଟାଇଟିସ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Interstitial cystitis**/ **IC** ବା **bladder pain syndrome**/ **BPS**) ଏକ ପ୍ରକାର ମୂତ୍ରାଶୟ (bladder) ସମସ୍ୟା ଯେଉଁଥିରେ କ୍ରନିକ ବା ସ୍ଥାୟୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା (chronic pain) ହୁଏ । ଏ ଭଳି ରୋଗୀଙ୍କର ଇରିଟେବ୍ଲ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (irritable bowel syndrome) ଓ ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲଜିଆ (fibromyalgia) ରୋଗ ମଧ୍ୟ ଥାଇପାରେ&nbsp;।

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ସାଧାରଣତଃ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ରୋଗ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରେ&nbsp;।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆଲଫ୍ରେଡ ପାର୍କ , ଆଲାହାବାଦ

ଡାହାଣ|thumb|ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ମେମୋରିଆଲ ପାର୍କ
ଡାହାଣ|thumb|ଭିକ୍ଟୋରିଆ ମେମୋରିଆଲ
ଡାହାଣ|thumb|1860 ନିର୍ମିତ ଥର୍ଣ ହୀଲ ସ୍ମାରକୀ
**ଆଲଫ୍ରେଡ ପାର୍କ ** (ବ୍ରିଟିଶ ସମୟରେ , ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ପାର୍କ ନାମରେ ନାମିତ ) , ଏକ ସର୍ବସାଧାରଣ ପାର୍କ , ଯାହା ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା 1870 ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଇଲାହାବାଦ ସହରରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ରାଜପୁତ୍ର ମର୍କ ଆଲଫ୍ରେଡଙ୍କ ଭାରତ ଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ଏହି 33 ଏକର ବିଶିଷ୍ଟ ପାର୍କ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ଆଲାହାବାଦର ବୃହତ୍ତମ ପାର୍କ । ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଅଜଡଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହାର ନାମ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ପାର୍କ କରାହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହାକୁ ଆଲଫ୍ରେଡ ପାର୍କ ନାମରେ ଜାଣନ୍ତି । 

## ଇତିହାସ 
1857 ପାଇକ ବିଦର୍ହ ପରେ 1870 ମସିହାରେ ପୁରାତନ କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପାର୍କ ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରା ଯାଇଥିଲା ଓ ନୂତନ ଉନ୍ନୟନ କରାଯାଇଥିଲା । .

## ଅବସ୍ଥିତି 
ପାର୍କଟି ଜର୍ଜ ଟାଉନ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିର   ଓ ଟାଗୋରଟାଉନ , ସିଭିଲ ଲାଇନ ଓ ଆଲାହାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ  ଏହାକୁ ଘ୍ରେୟ ରଖିଛି । ଏହି ସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତି  N25°27'9",E80°50,51"

## Landmarks 
ଏହି ପାର୍କ ଏକ ପୁରାତନ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ଗଣା ଯାଏ । ଏଠାରେ ଆଧୁନିକ ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର  ସ୍ମାରକୀ ସହ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ସ୍ମାରକୀ 1905ରେ ସାର ଜେମ୍ସ ଲଟୋଚେଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ନିକଟରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଅଜାଦ ଷ୍ଟାଡିୟମ , ମୁଇଜିଅମ ଆଦି ରହିଛି । ଥୋର୍ଣହିଲ୍ଲ ମାଇନେ ସ୍ମାରକୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ । 

## ଅଧିକ ପଠନ 
* ଏଲାହାବାଦ ସହରର ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ମାନକ ତାଲିକା ଓ ବିବରଣୀ

## ଆଧାର 
ADA (Allahabad Development Authority)
Google Earth

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଆଶୁତୋଷ ମିଉଜିଅମ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆନ ଆର୍ଟ , କଲିକତା

**ଆଶୁତୋଷ ମିଉଜିଅମ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆନ ଆର୍ଟ ,** ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର କଲିକତାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମିଉଜିଅମ । ଏହା କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ରହିଛି । ଏହା ସାର ଆଶୁତୋଷ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନାମକରଣ ହୋଇଛି । ସାର ଆଶୁତୋଷ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ 4 ଥର ପାଇଁ କୁଳପତି ରହିଥିଲେ ଓ ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଭାରତର ଏକମାତ୍ର ଆର୍ଟ ମିଉଜିଅମ ଯାହା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ରହିଛି ।  

ବିଭିନ୍ନ ସମୟର ଭାରତୀୟ କଳାକୁ ସାଇତି ରଖିବା ଉଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ବଙ୍ଗ କଳା ପ୍ରତି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧ୍ୟାନ  ଦିଆଯାଏ । .

## Notes