ୟାଓଇ

ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ *ଶୋନେନ୍-ଆଇ* କଳାକୃତିର ଉଦାହରଣ,]]
**ୟାଓଇ** (; (ଜାପାନୀ: やおい) ), **ବୋଏଜ୍ ଲଭ୍** ବା **ବୋଇଜ ରବୁ** (ボーイズ ラブ) ବା ବିଏଲ (ビーエル: ବିଏର), ହେଉଛି ଜାପାନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କାଳ୍ପନିକ ମିଡିଆର ଏକ ବର୍ଗ ଯେଉଁଥିରେ ପୁରୁଷ ଚରିତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ସମ୍ବନ୍ଧର ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇ ଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା ନାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇ ଥାଏ । ଏହା ସମଲିଙ୍ଗୀ ଓ ଉଭୟଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ମିଡିଆଠାରୁ ଭିନ୍ନ; ଯେପରିକି *ବାରା* । କିନ୍ତୁ ଏହାପ୍ରତି ପୁରୁଷ ପାଠକମାନେ ମଧ୍ଯ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ପାରନ୍ତି ଏବଂ ଏଗୁଡିକୁ ପୁରୁଷ ରଚତାମାନେ ମଧ୍ଯ ତିଆରି ପାରନ୍ତି । ଏହା ଅଧିନରେ ବହୁ ପ୍ରକାରର ମିଡିଆ ରହିଛି, ଯେପରିକି ମାଙ୍ଗା, ଆନିମେ, ଡ୍ରାମା ସିଡି, ଉପନ୍ୟାସ, ଖେଳ, ଫିଲ୍ମ ଏବଂ ଫାନ ପ୍ରଡକ୍ସନ ଆଦି ମିଡିଆ ରହିଛି । "ବୋଏଜ୍ ଲଭ୍" ଏବଂ ଏହାର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ "ବିଏଲ", ଉଭୟ ଏହି ପ୍ରକାରର ମିଡିଆ ପାଇଁ ଜାତିଗତ ପଦ ରୂପେ ବ୍ଯବହୃତ ହୁଏ ।

ୟାଓଇରେ ସାଧାରଣତଃ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ଆଧାରରେ "ସେମେ" (ଯୌନାଗ୍ରହୀ) ବା ଅନୁସରଣକାରୀ ଏବଂ "ଉକେ" ବା (ଯୌନାନୁଗୃହୀତ) ଅନୁସରିତବ୍ଯକ୍ତି । ୟାଓଇର ସାଧାରଣ ଥିମ୍ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା; ନିଷିଦ୍ଧ ସମ୍ବନ୍ଧ, ଧର୍ଷଣର ପ୍ରଦର୍ଶନ, ଦୁର୍ଘଟଣା, ଦୁର୍ବିପାକ ତଥା ହାସ୍ଯ । ୟାଓଇ ଏବଂ ବିଏଲରେ ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର କାହାଣୀର ରଚନା କରାଯାଏ: ଯେପରିକି ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରେମ କମେଡି, ପ୍ରାଚୀନ ଯୁଗ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଡ୍ରାମା, ବୈଜ୍ଞାନିକ କଳ୍ପନା ଓ ଫାଣ୍ଟାସୀ, ଏବଂ ଜାସୂସୀ କଳ୍ପନା ଆଦି ।

ୟାଓଇର ଉତ୍ପତ୍ତି ଫାନ ସଂସ୍କୃତି ଓ ବାଣିଜ୍ଯିକ ପ୍ରକାଶନ ଆଦିରେ ରହିଛି । ଯେମ୍ସ ୱେଲ୍କରଙ୍କ ମତରେ ୟାଓଇ ଏକ ଜାପାନୀ ବାକ୍ଯ - "ୟାମା ନାଶୀ, ଓଚି ନାଶୀ, ଇମି ନାଶୀ"ର (ଅର୍ଥାତ୍ ଅନ୍ତ ନାହିଁ, ଅର୍ଥ ନାହିଁ, ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ) ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ । ବାସ୍ତବରେ ୧୯୬୦ - ୧୯୭୦ରେ ଜାପାନରେ ସୃଷ୍ଟ ଦୋଜିଁଶୀ ସଂସ୍କୃତିରୁ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି । ଏଥିରେ ଅଣବୃତ୍ତିଗତ ଅଣତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ମାଙ୍ଗା-ପ୍ରଶଂସକଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଆଦୃତ ମାଙ୍ଗା ତଥା ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ମିଡିଆରୁ ପୁରୁଷ ଚରିତ୍ରକୁ ନେଇ ଏକ ହାସ୍ଯାନୁକୃତି କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ, ଯେଉଁଥିରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ଯୌନୋତ୍ତେଜକ ସମ୍ବନ୍ଧ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ ।

ୟାଓଇରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ସାଧାରଣ ଥିମଗୁଡ଼ିକ ହେଲା; ଉଭୟ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁରୁଷ ଗୁଣ ଥିବା ଅତି ସୁନ୍ଦର ପୁରୁଷ ବା ବିଶୋନେନ୍, ନାରୀ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ଖୁବ୍ କମ୍ ଉପସ୍ଥିତି, ସମଲିଙ୍ଗୀ ସାମାଜିକତା ଉପରେ ଜୋର ଦେଉଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା, ସମଲିଙ୍ଗୀ ବିରୋଧୀ କଥାକୁ ଆକ୍ଷେପ କରିବା ଆଦି ।

## ନୈରୁକ୍ତଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶବ୍ଦାବଳି
ଜାପାନୀ ଓ ଜାପାନ-ଦ୍ୱାରା-ପ୍ରଭାବିତ ପୁଅ-ପୁଅ ପ୍ରଣୟ କଳ୍ପନା ପାଇଁ ଅନେକ ଶବ୍ଦ ରହିଛି । ୨୦୧୫ରେ ହୋଇଥିବା ଜାପାନୀ ପୁଅ-ପୁଅ ପ୍ରେମୋନ୍ମାଦ ଗଳ୍ପର ଗାଳ୍ପିକମାନଙ୍କର ଗବେଷଣାରୁ ୟାଓଇର ପାଞ୍ଚଟି ଉପବର୍ଗ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା:

;**ଶୋନେନାଇ**;  (少年愛 - "ପୁଅ ପ୍ରେମ") 
:ପଦ *ଶୋନେନାଇ* ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଏଫେବୋଫିଲିଆ ବା ପୁଅପ୍ରୀତୀୟତାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ୧୯୭୦ରୁ ଏହା ଶୋଜୋ ମାଙ୍ଗା (ଝିଅଙ୍କ ମାଙ୍ଗା)ର ଏକ ନୂଆ ବର୍ଗ ପାଇଁ ବ୍ଯବହାର କରାଗଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସୁନ୍ଦର ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ପ୍ରଣୟୋନ୍ମାଦର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ତିଆରି ଶୋନେନାଇ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକ ୟୁରୋପୀୟ ସାହିତ୍ୟ, ତାରୁହୋ ଇନାଗାକିଙ୍କ ରଚନା ଶୋନେନାଇରେ ବହୁ ସମୟରେ ସାହିତ୍ୟ, ଇତିହାସ, ବିଜ୍ଞାନ ତଥା ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ର ଆଦିର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଥାଏ; ସୁଜୁକି ଏହି ଜିନରକୁ ପାଣ୍ଡିତ୍ଯ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବା ବୁଝିବାରେ କଷ୍ଟ ବୋଲି କହନ୍ତି,  ଯେଉଁଥିରେ "ଦାର୍ଶନିକ ତଥା ବିଶଦ ଭାବଯୁକ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗ" ଦିଆଯାଇ ଥାଏ ଯାହା ତରୁଣ ପାଠକଙ୍କ ତରୁଣ ମନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରି ନଥାଏ । 
;**ତାନ୍ବି**;  (耽美; "ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ") 
:ଏକ ଉପଜିନର, ଯାହା କେବଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ପୂଜା କରିଥାଏ ଏବଂ ବୟସ୍କ ପୁରୁଷ ଓ ସୁନ୍ଦର ପୁଅଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ପ୍ରଣୟୋନ୍ମାଦର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ । ତାନ୍ବି କୃତିଗୁଡ଼ିକ ସେଥିରେ ଥିବା ପଦ୍ଯରୂପି ଗଳ୍ପ ତଥା ଅସାଧାରଣ କାଞ୍ଜିର ଉପସ୍ଥିତି ପାଇଁ ପରିଚିତ । ୧୯୯୦ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା, "ପୁଅ ପ୍ରେମ" ପାଇଁ ଜୁନେ ଶବ୍ଦର ପ୍ରଚଳନ କମିଗଲା । ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ପ୍ରକାଶକମାନେ ପୁଅ ପ୍ରେମ ଜିନରରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ, ଜୁନେ ଶବ୍ଦର ବ୍ଯବହାରରେ କୁଣ୍ଠା ବୋଧକଲେ କାରଣ *ଜୁନେ* ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥାର ନାମ ମଧ୍ଯ ।

୨୦୧୦ ମସିହାର ଶେଷ ଭାଗରେ ୟାଓଇରେ ଗେ ମାଙ୍ଗା ପରି ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ପୌରୁଷ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଚରିତ୍ର ଆଦୃତ ହେଲା । ଏହିପରି ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ପେଶୀଯୁକ୍ତ ଓ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବୟସ୍କ ହୋଇଥାଏ ।

### "ସେମେ" ଓ "ଉକେ"
ଏକ ୟାଓଇ ସମ୍ବନ୍ଧରେ (କେତେକ ୟୁରି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ଯ) ଥିବା ବ୍ଯକ୍ତି ଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ସେମେ (攻め) ବା ଉକେ (受け) ବୋଲି ଡକାଯାଏ । ଏହି ପଦ ଦ୍ୱୟର ଉତ୍ପତ୍ତି ଯୁଦ୍ଧକଳାରୁ ହୋଇଛି: "ସେମେ", ଇଚିଦାଁ କ୍ରିୟା "ଆକ୍ରମଣ କରିବା"ରୁ ଏବଂ "ଉକେ", କ୍ରିୟା "ଗ୍ରହଣ କରିବା ବା ପ୍ରତିରକ୍ଷା କରିବା"ରୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି । ଏବଂ ତାହାର ଥୋଡିଟି ଶକ୍ତ, କେଶ ଛୋଟ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଆଖି ତଥା ଅଧିକ ପୌରୁଷିକ ବା ମାଚୋ ହୋଇଥାଏ । ସେମେଟି ସାଧାରଣତଃ ଉକେ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । ଉକେ ଅଧିକ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବର ତଥା ଶାରୀରିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କୋମଳ, ସ୍ତ୍ରୀୟୋଚିତ ତଥା ବଡ଼ବଡ଼ ଆଖି ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଠନ ବିଶିଷ୍ଟ । ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଉକେ ସେମେଠାରୁ ଦୁର୍ବଳ ଥାଏ । ଆଉ ଏକ ପରିସ୍ଥିତିରେ କୌଣସି ଅଣସ୍ତ୍ରୀୟୋଚିତ ଚରିତ୍ରକୁ ମଧ୍ଯ ଉକେ କୁହାଯାଇପାରେ ଯଦି ଉକ୍ତ ଚରିତ୍ରକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଧିକ ପୌରୁଷଗୁଣ ଯୁକ୍ତ ଚରିତ୍ର ଅନୁସରଣ କରେ ।

"ୟାଓଇ" କାହାଣୀମାନଙ୍କରେ କୌଣସି ନା କୌଣସି ରୂପରେ ଶ୍ରୌଧୀୟ ଯୌନ ବହୁଳ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ । ଏକ କାହାଣୀ ଯେଉଁଠାରେ ଉକେ ଶ୍ରୌଧୀୟ ଯୌନ ପାଇଁ କୁଣ୍ଠା ବୋଧ କରେ, ସମ୍ଭବତଃ ତାହା ପାଠକଙ୍କ ପ୍ରଥମଥର ଯୌନସମ୍ଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା କୁଣ୍ଠା ବୋଧ ସହ ସମତୁଲ୍ୟ । ଜାଙ୍ଘେଲିନୀଙ୍କ ମତରେ ଶ୍ରୌଧୀୟ ଯୌନର ଚିତ୍ରଣରେ ସାଧାରଣତଃ ଶ୍ୱାନାସନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱୟ ପରସ୍ପର ଆଡକୁ ମୁହଁ କରିଥାନ୍ତି । ତା ସହ ଉକେ, ସେମେର ଲିଙ୍ଗାସ୍ୱାଦନ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ସେମେଠାରୁ ଯୌନସୁଖ ଏବଂ ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ । ରୋଲ ବଦଳିବାର ସମ୍ଭାବନା, ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ଗେଲ ତଥା ଯୌନ ଉତ୍ସୁକତାକୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ । ବେଳେବେଳେ ଯୌନାନୁଗ୍ରହୀ ଚରିତ୍ରଟି ମଧ୍ଯ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ  କିମ୍ବା ଉଭୟ ନିଜର ଯୌନ ଭୂମିକା ବଦଳି ଦିଅନ୍ତି । ରିବା (リバ), ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ *ରିଭର୍ସିବଲ୍ (reversible)*-ର ସଂକ୍ଷିପ୍ତୀକୃତ ରୂପ, ସେହି ୟାଓଇ ଯୋଡ଼ା ପାଇଁ ବ୍ଯବହାର କରାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଉଭୟ ସଦସ୍ଯ ନିଜ ଭୂମିକା ବଦଳି ଦେଲେ ମଧ୍ଯ ସମ୍ବନ୍ଧଟି ପ୍ରାକୃତିକ ଲାଗେ । ଆଉ କେତେକ ସ୍ଥଳରେ ଲେଖକ ଉଭୟ ସେମେ ଓ ଉକେକୁ ସମତୁଲ୍ୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ଯରୁ ଯିଏ ସାଧାରଣରେ ପ୍ରଭାବୀ ଥାଏ, ସେ କାମୋନ୍ମାଦ ବେଳେ ଉଦାସୀନ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ।

### ସଙ୍କୁଚିତ ନାରୀ ଚରିତ୍ର
ୟାଓଇରେ ନାରୀ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଅତି ନ୍ଯୁନ କିମ୍ବା ଅନୁପସ୍ଥିତି ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ସୁଜୁକିଙ୍କ ମତରେ ୟାଓଇରେ ମାତୃତ୍ବକୁ ଅତି ନକାରାତ୍ମକ ରୂପରେ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଥାଏ । ନିଃସର୍ତ୍ତ ମାତୃପ୍ରେମର ଏହି ଅଭାବକୁ ସର୍ବଗ୍ରାସୀ ନିଷିଦ୍ଧ ପ୍ରେମଦ୍ୱାରା ଭରଣ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଇବା ହେଉଛି ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ଯ ।

## ଆଧାର
## ବିଶେଷ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ