open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ

**ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ** (ବାଙ୍ଗାଲୋର) ଭାରତର କର୍ଣ୍ଣାଟକ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ ନଗର ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ
## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ପଢ଼ିବେ 
* Hasan, Fazlul. Bangalore Through The Centuries. Bangalore: Historical Publications, 1970.
* Plunkett, Richard. South India. Lonely Planet, 2001. 
* Vagale, Uday Kumar. . Digital Libraries and Archives. 2006. Virginia Tech. 27 April 2004.
* . Bangalore Metropolitan Rapid Transport Corporation Limited. 2006. Government of Karnataka. 2005.
* Hunter, Cotton, Burn, Meyer. "The Imperial Gazetteer of India", 2006. Oxford, Clarendon Press. 1909.
* "Bangalore." Encyclopedia Britannica. 1911 ed.
* Hayavadana Rao, The Mysore State Gazetteer, 1929

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Bruhat Bengaluru Mahanagara Palike – (Municipal government)
* Official Website of Bangalore Development Authority 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଗାନ୍ଧୀନଗର

ଗାନ୍ଧୀନଗର ) ଗୁଜରାଟର ରାଜଧାନୀ ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ 
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Gandhinagar Urban Development Authority 
* Gandhinagar District Megistrate 
* Gandhinagar Municipal Corporation 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜରାଟର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଲକ୍ଷ୍ନୌ

ଲକ୍ଷ୍ନୌ ସହର ଭାରତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ |
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
thumb|300x300_ପିକସେଲ|Lucknow towards Cawnpore circa 1860
୧୩୫୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାଦ ପୁର୍ବରୁ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ସହର ଅବଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯାଉ ଥିଲା ଯାହାକି ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନ୍ ମାନଂକଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିଲା |

ପ୍ରାୟ ୮୪ ବର୍ଷ (୧୩୯୪ଠାରୁ ୧୪୭୮ ) ଧରି  ଅବଧ କ୍ଷେତ୍ର ଜଉନପୁର୍ର ସୁଲତାନକଂର୍ ଅଧିନରେ ରହିଥିଲା | ପ୍ରାୟ ୧୫୫୫ରେ ସମ୍ରାଟ୍ ହୁମାୟନୁ ଏହାକୁ ମୋଗଲ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସହିତ ମିସାଇ ଦେଇଥିଲେ, ସମ୍ରାଟ୍ ଯାହାନଗିଂର୍ (୧୫୬୯ରୁ ୧୬୨୭) ଓ ତାପରେ ସେ ଏହାକୁ ଶେଖ୍ ଅବଦୁଲ୍ ରହିମ୍ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁଂ  ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତର କରି ଥିଲେ ଯେ କି ପରେ ଏହାକୁ ଶୈଖୀଯାଦସ୍ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତିକଂ ଅଧିନକୁ ଆସି ଯାଇଥିଲା 

ନବାବୋଂକି  ସହର୍ ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ଲକ୍ଷ୍ନୌ ସହର ଉତ୍ତର ଭାରତର କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଏହା ବହୁତ ସୃତିଚିଂହ, କିର୍ତୀରାଜୀରେ ପରିପୁର୍ଣ ଯେ ପରି ବଡ଼ ଇମାମ୍ ବାଡା  Bara Imambara, ଚୋଟ ଇମାମ୍ ବାଡା  Chota Imambara ଏବଂ ରୁମୀ ଦରବାଜା  Rumi Darwaza ଇତ୍ୟାଦି. ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲିମ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା, କଳା ଓ ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ମଧ ବେଶ ଜଣା ଶୁଣା, ଯାହା ଗଂଗା- ଜମୁନା ତେହଜିବ୍ *Ganga-Jamuni tehzeeb* ଭାବେ ବେଶ୍ ପରିଚିତ

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* 
* 
* Official Site of Lucknow
* The India of the Nawabs, The New York Times, Published: 25 February 1990
* Local News of Lucknow 

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଦିସପୁର

**ଦିସପୁର**, ଆସାମର ରାଜଧାନୀର ନାମ ଏବଂ ଗୁଆହାଟିର ଏକ ସହରତଳି | 
thumb|ଦିସପୁର

## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Dispur News Headlines 

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ରାୟପୁର, ଛତିଶଗଡ଼

right|thumb|300px|ରାୟପୁର
**ରାୟପୁର**, ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଓ ମୂଖ୍ୟ ସହର।
## ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
 ୨୧.୨୩୩୩ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୧.୬୩୩୩ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୯୫୮ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୬୫୯୩  । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୬୧% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୩୯% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୩.୬୯%  । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧.୧୫% ପ୍ରତିଶତ କମ  । ସେଥିରୁ ୩୮.୩୩% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୫.୩୬% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୫.୯୪% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

## ଭାଷା 
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା   ।

## ପାଣିପାଗ 
ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତୀୟ ସହର ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ବାଧିକ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୩୩.୨ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୨୦.୮ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ  । ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୧୨୫୮.୧ mm/inches ହୋଇଥାଏ ।

## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Raipur District Administration 
* DPR Raipur District  

ଶ୍ରେଣୀ:ଛତିଶଗଡ଼ର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଶ୍ରୀନଗର

**ଶ୍ରୀନଗର**, ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Srinagar district administration
* Official website of Jammu and Kashmir

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ରାଞ୍ଚି

**ରାଞ୍ଚି** 'ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ' ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ  ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଚେନ୍ନାଇ

**ଚେନ୍ନାଇ଼** 'ତାମିଲନାଡୁ' ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ।

## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
ଚେନ୍ନାଇର ପୂର୍ବ ନାମ ମାଡ୍ରାସ ଥିଲା। ୧୬୩୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୨ରେ ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ମାଡ୍ରାସ ସହର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। କରମଣ୍ଡଳ ଉପକୂଳରେ ୩ ମାଇଲ୍ସର ଆୟତନ ପରିମିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ତତ୍କାଳୀନ ନାୟକ ଶାସକଙ୍କଠାରୁ କିଣି ଏହାର ନାମକରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦିବସକୁ ମାଡ୍ରାସ ଦିବସ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା କରିବା ପରେ ମାଡ୍ରାସ ଷ୍ଟେଟର ରାଜଧାନୀ ଭାବେ ଏହି ସହରକୁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ୧୯୬୯ରେ ମାଡ୍ରାସ ଷ୍ଟେଟ ତାମିଲନାଡୁ ରାଜ୍ୟରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ବଙ୍ଗୋପସାଗରର କରମଣ୍ଡଳ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ସହର ବାଣିଜ୍ୟିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବେଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ବହନ କରୁଛି । ଅପର ପକ୍ଷରେ ଏଠାରେ ଥିବା ମାଡ୍ରାସ ବନ୍ଦର ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ବନ୍ଦର । 
thumb|ଚେନ୍ନାଇ ଟ୍ରେନ ଷ୍ଟେସନ

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Official government website of Chennai District 
* Official website of the Corporation of Chennai 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ମହାନଗର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲନାଡୁ
ହାଇଦ୍ରାବାଦ

**ହାଇଦ୍ରାବାଦ** ତେଲେଙ୍ଗାନା ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଓ ଭାରତର ବଡ଼ ସହରମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହି ସହର ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି/ ଆଇଟିରେ ବିଶେଷ ବିକାଶ କରିଛି । ଅନେକ ବହୁଦେଶୀୟ କମ୍ପାନି ଏଠାରେ ନିଜର ଶାଖା ଖୋଲିଛନ୍ତି । ଏହି ସହରରେ ସୁନ୍ଦର ଗୋଲକଣ୍ଡା ଦୁର୍ଗ, ଚାରମିନାର, ରାମୋଜି ଫିଲମ ସିଟି ଓ ଆହୁରି ଅନେକ ଦେଖିଲା ଭଳିଆ ଜାଗାସବୁ ଅଛି ।

## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

* A guide to 
* Hyderabad, India Map

ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲେଙ୍ଗାନାର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଅଗରତାଲା

**ଅଗରତାଲା**, ତ୍ରିପୁରା ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Bengali newspaper of Tripura
* About AMC
* 
* Tripura tourism website, Government of Tripura
* Tripura University website 
* Tripura Police website 
* TSECL 
* Agartala Horti Agriculture Government Offices 
* Weather statistics at Weather.co.uk
* Agartala on GlobalGuide.Org 
* Tripura tribal information and community portal 
* Durga Puja from Agartala 
* MSN Map
* http://agmc.gov.in/welcome.html 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
କଲିକତା

**କଲିକତା** (ବଙ୍ଗଳା: কলকাতা) ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜଧାନୀ । ଏହାର ନୂଆ ନାମ **କୋଲକତା**  । ଏହା ହୁଗୁଳି ନଦୀର ପୂର୍ବ ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର  ।

## ଇତିହାସ 
ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁଗଡ଼ଠାରେ ଆବିଷ୍କୃତ  ଶିଳାଲେଖରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ କଲିକତା ଯେଊଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଛି ସେଠାଋେ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ଧଋି ଢନବସତି ରହିଆସିଛି। ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏଠାରେ ଇଂରେଜମାନେ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ୨୦ଶ ଶତକରେ ଏହା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦର କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଲା। ସେବେଠାରୁ ଏହା ଆକାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ସମ୍ପ୍ରତି ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଉଛି।

## ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥାନ
ଏହା ଭାରତର ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଅଛି। ଏହା ହୁଗୁଳି ନଈ କୂଳେ ଅବସ୍ଥିତ।

## ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା 
## ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି
କୋଲକାତା ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟ ସରକାର କିମ୍ବା ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ।
## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ମହାନଗର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
କୋହିମା

**କୋହିମା**, ନାଗାଲାଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ।
## ଉତତ୍ପତି ସ୍ଥଳ
## ଇତିହାସ
## ଭୌଗଳିକ
କୋହିମାରେ ଶୀତଋତୁରେ ପ୍ରବଳ ଶୀତ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ପ୍ରବଳ ଗରମ।ଡିସେମ୍ବରଠାରୁ ଫେବୃୟାରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା। ପ୍ରାୟତଃ ବହୁମାତ୍ରାରେ ତୁଷାର ପାତ ହୁଏ। ଜୁନଠାରୁ ଅଗଷ୍ଟ ଗରମ ପ୍ରବଳ ହୁଏ। ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୁଏ। ଖରାଦିନର ତାପମାତ୍ରା  ରୁହେ।
### ପାଣିପାଗ
## ପ୍ରଶାସନ
## ଜନସଂଖ୍ୟା
## ପର୍ବପର୍ବାଣି
ନାଗଲାଣ୍ଡ ସରକାରଦ୍ୱାରା ୨୦୦୨ ଡିସେମ୍ବରରୁ ମହୋତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲାକି ଲୋକକଳା ଓ ଲୋକସଂସ୍କୃତି ବିକାଶ ଓ ପ୍ରୋସ୍ରହନ କରିବା। ହର୍ନବିଲ ମହୋତ୍ସବ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନାଗଲାଣ୍ଡ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଗୋଟେ ଜାଗାରେ ଏକାଠି କରି ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବା।ପ୍ରତି ବର୍ଷ ୧ ଡିସେମ୍ବରଠାରୁ ୧୦ ଡିସେମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ ପାଳିତ ହୁଏ।

ବହୁଦିନ ଧରି ଚାଲୁଥିବା ପର୍ବ ହ୍ରନବିଲ କିସାମା ଗ୍ରାମରେ ପାଳିତ ହୁଏ, କିସାମ କୋହିମା ରାଜଧାନୀ ନାଗଲାଣ୍ଡଠାରୁ ୧୨ କିମି ଦୂରତାରେ ଅବସ୍ଥିତ।ନାଗଲାଣ୍ଡର ସବୁ ଅଧିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ସେ ପର୍ବରେ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତି। ପର୍ବର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହଉଛି ଭାବର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ନିଜ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବା।

## ପରିବହନ
କୋହିମାକୁ ଯିବା ପାଇଁଦୀମାପୁର ବିମାନବନ୍ଦର  ଦୀମାପୁର ସବୁଠାରୁ ପାଖ ରାସ୍ତା ତା ଦୂରତା ପାଖାପାଖି  କୋହିମା ୨ ନମ୍ବର ନ୍ୟାସନାଲ ହାଇୱେବ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏବଂ ୨୯ ନମ୍ବର ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ମଧ୍ୟ କୋହିମା ସହ ସଂଯୋଗ। କୋହିମା ସହ ରେଳପଥର ସଂଯୋଗ ନାହିଁ।ନିକଟତମ ରେଳପଥର ଷ୍ଟେସନ ହଉଛି ଦୀମାପୁର।୨୦୦୯ ମସିହାଠାରୁ ଦୀମାପୁରଠୁ କୋହିମାକୁ ରେଳପଥରେ ସଂଯୋଗ ପାଇଁ କାମ ଚାଲୁଅଛି। ବାଦବିବାଦ ପାଇଁ କାମ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା ତା ପରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଥିଲା କି ୨୦୦୧୩ ଭିତରେ କାମ ସାରିଯିବ ବୋଲି କିନ୍ତୁ କାମ ୨୦୨୦ରେ ଶେଷ ହେବ।

## ଶିକ୍ଷା
### ବିଦ୍ୟାଳୟ
*ମିନିଷ୍ଟ୍ରସ ହିଲ ବାପଟିଷ୍ଟି ହାଇ ସ୍କୁଲ

### ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କଲେଜ
*ଜାପୁଫୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ କଲେଜ,କିଂବେମା, କୋହିମା
*କୋହିମା ସାଇନ୍ସ କଲେଜ,ଜୋସ୍ତସୋମା
*ମୋଡେଲ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ କଲେଜ,କୋହିମା
*ସେଣ୍ଟ ଜୋସେଫ୍ କଲେଜ,ଜାଖମା, କୋହିମା
*ନାଗାଲାଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ମେରୀମା କ୍ୟାମ୍ପସ, କୋହିମା

## ଖେଳ
### ଫୁଟବଲ
କୋହିମାରରେ ଏକ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ ଅଛି ତା ନାମ କୋହିମା କମେଟ୍ସ,ସେହି କ୍ଲବରୁ ଭଲ ଭଲ ଖେଳାଳି ନାଗାଲାଣ୍ଡ ପ୍ରିମିୟମ ଲିଗରେ ଖେଳିଥାନ୍ତି।

## ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ମିଡ଼ିଆ
ସହରରେ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡ଼ିଓର ଲୋକାଲ ଷ୍ଟେସନ ଅଛି। ସେ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଅଲଗା କିଛି ପୋଗ୍ରାମ ପ୍ରସାରଣ କରନ୍ତି।

## ଗ୍ୟାଲେରି
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଆଇଜୋଲ

**ଆଇଜୋଲ** , ମିଜୋରାମର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
*
* Aizawl Official Website

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶିଲଂ

**ଶିଲଂ**, ମେଘାଳୟ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Muslims in Shillong struggling to make their presence felt  – TCN News
* Eastern Panorama – Oldest Magazine of North East India
* Meghalaya State Government Portal
* Shillong.com
* Shillong Online
* Resubelpara
* The Shillong Times – North East India Second Oldest English Daily
* Online news in Khasi

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ପାଟଣା, ବିହାର

**ପଟନା** ସହର ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ 'ବିହାର' ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଓ   । ଏହା ପାଟଣା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
 ୨୫.୬୦୨୨ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୫.୧୧୯୪ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୬୪ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୨୨୮୮  । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୩୭% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୬୩% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୨.୬୭%  । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୨.୧୭% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ  । ସେଥିରୁ ୩୩.୧୫% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୧୯.୫୧% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୮.୧୧% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି । 

## ଭାଷା 
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା   । 

## ପାଣିପାଗ 
ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତୀୟ ସହର ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ବାଧିକ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୩୧.୩ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୧୯.୬ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ  । ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୧୨୧୩.୩ mm/inches ହୋଇଥାଏ ।

## ପ୍ରଶାସନ 
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Official website of Patna
* Official website of the Municipal Corporation of Patna 

ଶ୍ରେଣୀ:ବିହାରର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ପାଣାଜୀ

**ପଣାଜୀ**, ଗୋଆର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ। 
thumb|ପାଣାଜୀ

## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* Government of Goa 
* A Travel Guide on Panaji from IndiaTravelCompanion 

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଭୋପାଳ

**ଭୋପାଲ**, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ରାଜଧାନୀ ।

## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* The Bhopal Story 
* Official Website of Bhopal City 
* Bhopal City website 
* Bhopal City Information
* Bhopal Municipal Corporation Website
* Bhopal Airport
* Bhopal Weather
* bhopalonline directory 
* 
* Bopal online business Directory(Bhopalhelp) 

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
କବରତ୍ତୀ

**କବରତ୍ତୀ**, ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଶିମଲା

**ଶିମଲା** , ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Official website of Shimla district
* Municipal Corporation Shimla
* Latest Weather in Shimla 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ସହର
ଜୟପୁର, ରାଜସ୍ଥାନ

ଜୟପୁର ସହର ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ରାଜସ୍ଥାନ'ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ |
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
ରାଜଧାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଠାରୁ 260କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜୟପୁର ଓ ଆଗ୍ରା(240)କିମିକୁ ନେଇ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରିଭୁଜ ଗଠନ କରାଯାଇଛି।ହିନ୍ଦୁ ବାସ୍ତୁଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନଗର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।ଜୟପୁର ସ୍ଥାପନାରେ 100ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବର୍ଷ ପରେ ଏହି ସହରକୁ ଗୋଲାପୀ ସହରର ଆଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଥିଲା।ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଜୟପୁର ନାଁରେ ପରିଚିତ ଥିଲା।ଏହି ସମୟରେ ଏହି ସହର ଅ ରଙ୍ଗ ହଳଦିଆ ଓ ଧଳା ଥିଲା।ସୱାଇ ରାମ ସିଂହଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ସପ୍ତମ ପ୍ରିନ୍ସ ଏଡ଼ୱାର୍ଡ ଏବଂ ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆଙ୍କ ସ୍ୱାଗତ ପାଇଁ ରଙ୍ଗାୟିତ କରାଯାଇଥିଲା।ଏହି ସହରକୁ 1727 ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଦ୍ୱିତୀୟ ସୱାଇ ଜୟସିଂହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ସହରର ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା।ପ୍ରତିବର୍ଷ ନଭେମ୍ବର 18ରେ ଜୟପୁର ସହରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ବଡ଼ ଧୁମ୍ ଧାମରେ ପାଳିତ ହୁଏ।

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
***ଜନ୍ତର ମନ୍ତର**
ଭାରତର ପାଞ୍ଚଟି ଆସଟ୍ରୋନୋମିକାଲ ଅବ୍ ଜେଭେଟରିଜ(ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜର ନିରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟରୁ ଜୟପୁରରେ ଥିବା ଜନ୍ତର ମନ୍ତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼।ଏହା ୟୁନେସ୍କୋର ଅନ୍ୟତମ ଐତିହ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାଏ।

***ସିଟି ପ୍ୟାଲେସ୍**
ସିଟି ପ୍ୟାଲେସ୍ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଐତିହ୍ୟ,ଯାହା ସହରର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ସହରର ଭବ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିରାଜି ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।ମହଲରେ ରାଜପୁତ ଏବଂ ମୋଗଲ ଶୈଳୀ ବସ୍ତୁକଳାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମାବେଶ ରହିଛି।ସିଟି ପ୍ୟାଲେସ୍ ପରିସରରେ ମହାରାଣୀ ପ୍ୟାଲେସ୍ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ।ଯେଉଁଠି ରାଜପୁତ ଙ୍କର ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଗୁଡିକୁ ସ୍ଥାନିତ ଯାଇଛି।

***ହାୱା ମହଲ** **
ଏହା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ,ଯାହାକୁ ଜୟପୁରର ରାଜା ସୱାଇ ପ୍ରତାପ ସିଂହ 1799 ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।ଏହି ସ୍ମାରକୀ ପାଞ୍ଚ ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ ଯାହା ଜୟପୁରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜୋହରୀ ବଜାର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ।ଏହି ମହଲ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲାଲ ଏବଂ ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ବାଲୁକାପ୍ରସ୍ତର (ସ୍ୟାଣ୍ଡଷ୍ଟୋନ)ରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି।ଏଥିରେ 950ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଝରକା ଅଛି।ମହଲରେ ଏକ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ରହିଛି।

***ଗୋବିନ୍ଦ ଦେବ ଜୀ ମନ୍ଦିର**
ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ।ଏହି ମନ୍ଦିର ଜୟପୁରରେ ଜୟନିବାସ ଉଦ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତ।ଏହା ଜୟପୁରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।

***ଜଲ୍ ମହଲ'''
ଜଲ୍ ମହଲ ରାଜସ୍ଥାନ ରାଜଧାନୀ ଜୟପୁରର ମାନସାଗର ହ୍ରଦ ମଝିରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଐତିହାସିକ ମହଲ।ଆରବଳି ପାହାଡର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ମହଲର ହ୍ରଦର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା କାରଣରୁ ଏହାକୁ "ଆଇ ବଲ୍"ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।ଏହା "ରୋମାଣ୍ଟିକ ମହଲ" ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ପରିଚିତ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଜୟପୁରର ନାହାରଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ,ଜୟଗଡ ଦୁର୍ଗ,ବିରଲା ମନ୍ଦିର,ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସ୍,ରାଜମନ୍ଦିର ସିନେମା,ଜୟପୁର ଚିଡିଆଖାନା,ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ପାର୍କ,ଜବହର କଳା କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି।

## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Jaipur District Administration site 
* Jaipur Master Plan 2025 Map 
* Facebook Page
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନର ସହର
ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟର

**ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟର**, କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଆଣ୍ଡମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Port Blair 
* Andaman & Nicobar Islands - Places of Interest 

ଶ୍ରେଣୀ:ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ସମାଜ

**ସମାଜ** ବୋଧେ:
* ସମାଜ (ଖବରକାଗଜ)
* ସମାଜ (ଜନଜୀବନ)]କୁ ବୁଝାଇପାରେ
ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ ତାଲିକା

ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା କେତୋଟି ଓଡ଼ିଆ ଖବର ହେଲା:  

* ଅନୁପମ ଭାରତ‎
* ଆରମ୍ଭ 
*ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା
* ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର‎
* ଖବର
* ଧରିତ୍ରୀ
* ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି
* ପ୍ରଗତିବାଦୀ
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର
* ସର୍ବସାଧାରଣ
* ସମୟ
* ସମାଜ 
* ସମ୍ବାଦ
* ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା
* ପ୍ରମେୟ
* ସମ୍ବାଦ କଳିକା

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
# ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା
# ପୁରୁଣା ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ ଓ ପତ୍ରପତ୍ରିକା ତାଲିକା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଧରିତ୍ରୀ (ଖବରକାଗଜ)

**ଧରିତ୍ରୀ** ଢେଙ୍କାନାଳ, ବାଲେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମପୁର, ରାୟଗଡ଼ା, ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ ସମ୍ବଲପୁରରୁ ଏକ ସଙ୍ଗେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଦୈନିକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ । ୧୯୭୪ ନଭେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖର୍ୱ ସମାଜବାଦୀ ସୋସାଇଟି **ଧରିତ୍ରୀ**ର ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ୨୦୦୯ ଜାନୁଆରୀ ପହିଲାଠାରୁ *ଧରିତ୍ରୀ*ର ଇ-ପେପର ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

ଏହା ଏକ ୨୦ ପୃଷ୍ଠା ସମ୍ବଳିତ ଖବରକାଗଜ । ଏହାର କେତୋଟି ଖବର ସାପ୍ତାହିକୀ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଯଥା ରବିବାର ଦିନ "ଆଗାମୀ ଆଶା" ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର "ଛୁଟିଦିନ", ସୋମବାର ଦିନ "ଆଇଟି" ଓ "ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ", ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ "ବିଜିନେଶ୍" ଓ "ନାରୀ" , ବୁଧବାର ଦିନ "ଅଟୋମୋବାଇଲ୍" ଓ "କୃଷି ଜୀବନ", ଗୁରୁବାର ଦିନ "ବିଜିନେଶ୍" ଓ "ବିଚିତ୍ରା", ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ "ବିଜିନେଶ୍" ଓ "କ୍ରୀଡ଼ା ଜଗତ" ଏବଂ ଶନିବାର ଦିନ "ପିଲାଙ୍କ ଧରିତ୍ରୀ" ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ । ଏହା ଛଡ଼ା ନିୟମିତ ଭାବେ ସମ୍ପାଦକୀୟ ପୃଷ୍ଠା, "ଆଜିର ରାଶିଫଳ", "କାର୍ଟୁନ୍ କର୍ଣ୍ଣର", "ଢଗଢମାଳି" ପ୍ରଭୃତି ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ଏଥି ସହିତ ଶନିବାର ଦିନ ଏକ ପାକ୍ଷିକ କ୍ରୋଡ଼ ପତ୍ରିକା "ସାହିତ୍ୟାୟନ" ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 
* ଇ-ପେପର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ସମ୍ବାଦ

**ସମ୍ବାଦ** ବା **ଖବର** ବଛାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ବା ନଗଦ ଘଟଣାର ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ଯାହା ଛପା, ପ୍ରସାରଣ, ଇଣ୍ଟରନେଟ କିମ୍ବା ମୁହଁର ଶବ୍ଦ ଭାବରେ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ବା ଏକାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ ।

## ଇତିହାସ 
## ଖବରକାଗଜ
## ଖବରର ଉପଯୋଗିତା 
ଖବରକାଗଜକୁ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ନିଯୁଜ୍ ପେପର ( News paper ) କୁହାଯାଏ । ନିଜ ଜଗତ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର‌ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମେ ଆଗ୍ରହୀ ହେବାକୁ ଲାଗିଥାଉଁ , ଫଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଆଜିର ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର। 

             ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ କହିଥିଲେ, "ସତ୍ୟ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା ହିଁ ସମ୍ବାଦ" । ଟର୍ଣ୍ଣର୍ କାଟ୍ ଲେଜ୍ଙ୍କ ମତରେ"ଯାହା ତୁମେ ଗତକାଲି ଜାଣି ନ ଥିଲ ଆଜି ହଠାତ୍ ଜାଣିଲ ତାହା ହେଉଛି ସମ୍ବାଦ"। 

              ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରର ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇବା ଯେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଟାଲୀର "ଭେନିସ୍ " ସହରରେ ଏହାର ପ୍ରଚଳନ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଆଉ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ କେହି କେହି ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ  "ଚୀନ" ଏହାର ଜନ୍ମଦାତା। ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ "ୟୁରୋପ ଓ ଆମେରିକା "ମୁଦ୍ରଣ ଯନ୍ତ୍ରର ଉନ୍ନତି ଘଟିବା ଫଳରେ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜର ପ୍ରକାଶ ସମ୍ଭବ ହେଲା। 

               ଇଂରାଜୀ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ୧୭୮୦ ମସିହାରେ "ବେଙ୍ଗଲ ଗେଜେଟ" ନାମକ ଖବରକାଗଜର ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୮୬୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ କର୍ମବୀର ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟଙ୍କ ରଚିତ "ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା"ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମାଜ, ମାତୃଭୂମି, ଧରିତ୍ରୀ, ସମ୍ବାଦ,News of world ,sun times, ପ୍ରଗତିବାଦୀ ଓ  ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର  ପ୍ରଭୃତି ଖବରକାଗଜ ପାଠକ ମାନଙ୍କୁ ଖବର ପରିବେଷଣର ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି।
* ଏହାର ଉପଯୋଗିତା - ସ୍କୁଲ, କଲେଜ, ଦୋକାନ, ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡ, ଅଫିସ୍ ୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଏହା ୍ର୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍ର୍୍ର୍୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ଜାହିର କରିଥାଏ। ଏହା ସବୁ ବର୍ଗର ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଖ ଦୁଃଖର ସାଥୀ ପାଲଟିଛି। ଖବରକାଗଜରୁ ପାଣିପାଗ, ବଜାର ଦର, ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନା, ଖେଳ, ସିନେମା, ସାହିତ୍ୟ, ଟ୍ରେନ ଓ ବସ୍ର ସମୟ, ରାଶିଫଳ, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ଜାଣିହୁଏ। ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ମରୁଡି, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ଭୂମିକମ୍ପ ପରି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପତ୍ତି ଓ ବିପନ୍ନରେ ଲୋକଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଖବରକାଗଜରୁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥାଉ। ବ୍ୟବସାୟକୁ ଦ୍ରୁତତର ଓ ସମୃଦ୍ଧତର କରିବା ପାଇଁ ଖବରକାଗଜର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଜନସାଧାରଣ ଶାସନର ଭଲମନ୍ଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଖବରକାଗଜ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତା ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି। ଲେଖକ ଓ ପାଠକ ଉଭୟ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରଦ୍ୱାରା ଉପକୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି।

          ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ କୃଷି ଓ ପାଣିପାଗ, ଶିଳ୍ପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ବ୍ୟକ୍ତି ନିରୁଧିଷଟତା, ବକୃତା , ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସମସ୍ୟା ଓ ଅଦାଲତରାୟ ଆଦି ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରର ଅଙ୍ଗ ମଣ୍ଡନ କରିଥାଏ। 
             ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ଜୀବନକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରୁଥିବାରୁ ଏଥିରେ ପ୍ରକାଶିତ ଖବର ବା ସମ୍ବାଦ ସତ୍ୟମୂଳକ, ନିରପେକ୍ଷ ଓ କୁସାହିତ ହେବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତି ଖବରକାଗଜ ପଢିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଯେତେ ଅଧିକ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେ ଦେଶ ସେତେ ବେଶୀ ସଭ୍ୟ, ଶିକ୍ଷିତ ଓ ଉନ୍ନତ । ଏଣୁ କୁହାଯାଏ,

               "ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର। ବା ଖବରକାଗଜ ହେଉଛି ସଭ୍ୟତାର ଦର୍ପଣ "।  
           _::::_

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବାଦ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖବର କାଗଜ
ଝଙ୍କାର (ପତ୍ରିକା)

**ଝଙ୍କାର** ଏକ ମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା । ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ସାହିତ୍ୟ ଲେଖିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା । ଏହା ୧୯୪୯ ମସିହା ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରେସ କଟକରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଏହି ପତ୍ରିକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା
ମୀନାବଜାର (ପତ୍ରିକା)

***ମୀନାବଜାର*** ଏକ ମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା । ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ । ମହେଶ୍ୱତା ମହତାବ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ଓ ତାଙ୍କ ଆଗରୁ ଜହୁରୀ ଭାଇ ନାମରେ ଜଣା ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା-ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ଏଥିରେ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗପ, କବିତା ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ଆଦି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ । "ଜହୁରି ଭାଇଙ୍କ ଚିଠି", "ରଙ୍ଗ ଦିଅ", "ବିନ୍ଦୁ ଯୋଡ଼" ଆଦି ବିଭାଗ ନିୟମିତ ଭାବେ ବାହାରିଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା
ଅମୃତାୟନ

**ଅମୃତାୟନ** ଏକ ମାସିକ ଓଡ଼ିଆ  ସାହିତ୍ୟ ତଥା ପାରିବାରିକ ପତ୍ରିକା । ଏହା ଗୀତା ହୋତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରକାଶିତ । ସାହିତିକ୍ୟ ଶ୍ରୀ ସାତକଡ଼ି ହୋତା ଏହାର ଉପଦେଷ୍ଟା ଅଟନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା
ସମୟ

ଆପଣ ଖୋଜୁଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ତଳଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଥାଇ ପାରେ:
* ସମୟ (କାଳ)
* ସମୟ (ଖବରକାଗଜ)
* ସମୟ (୧୯୭୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)
* ସମୟ ମଣ୍ଡଳ
ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ (ବହୁବିକଳ୍ପ)

ଆପଣ ଖୋଜୁଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ତଳଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଥାଇ ପାରେ:
* ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ, ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀଙ୍କ ନାମ
* ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ ମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ ମନ୍ଦିର
* ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ ମନ୍ଦିର (ରାଣୀପୁର-ଝରିଆଲ),  ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଯୋଗିନୀ ମନ୍ଦିର
ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର

**ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର** ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦୈନିକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ ଅଟେ । ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ ଏହାର ପ୍ରକାଶକ ତଥା ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ରୁପେ ବର୍ତ୍ତମାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଇତିହାସ 
**ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର** ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୩ରୁ ଏକ ସାପ୍ତାହିକ ଖବରକାଗଜ ରୁପେ ପ୍ରଥମେ ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ଏହାର ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ 'ପ୍ରେସ ଅର୍ଡିନାନ୍ସ'କୁ ବିରୋଧ କରି ୨୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୦ ଏହାର ପ୍ରକାଶନ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା । ୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ରୁ ଏହା ପୁଣି ଏକ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ ରୁପେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାକୁ ଲାଗିଲା । **ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର**, ଡକ୍ଟର ମହତାବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପୁନ୍ନଗଠନରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ରୁପେ ମଧ୍ଯ **ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର** କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା, ଯେଉଁଠାରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲାଭ କରିଥିବା ବହୁ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୁର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିଥିଲେ ।  ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆସାମର ଏବେକାର ରାଜ୍ୟପାଳ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୫୨ରୁ ୧୯୬୭ ଯାଏଁ **ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର**ର ସମ୍ପାଦକ ରୁପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ 
**ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର** ଓଡ଼ିଶାର ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିବେଶକୁ ବହୁଳ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଆସିଛି।  ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଉନ୍ନତି ତଥା ପ୍ରଚାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଳିଷ୍ଠ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି ଆସିଛି । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ତରଫରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ପ୍ରଗତିବାଦୀ

**ପ୍ରଗତିବାଦୀ** ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦୈନିକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ ଅଟେ । ଏହା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କିଶୋର ବଳଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୭୧ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଏହା ଏକ ସାପ୍ତାହିକ ଭାବରେ କଟକରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା, ପରବର୍ତି ସମୟରେ ଏହା ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଏକ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା । ସମାହିତ ବଳ, ବର୍ତ୍ତମାନ **ପ୍ରଗତିବାଦୀ**ର ସମ୍ପାଦକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* Growth and Developement of Press in Orissa

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର

**ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର** ଏକ ହିନ୍ଦୁ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର ଯାହା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିନ୍ଦୁସାଗର ତୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  । ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ରାଜା ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗ ଭୀମଦେବଙ୍କ କନ୍ୟା ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ଏହି ମନ୍ଦିରଟିକୁ ୧୨୭୮ମସିହାରେ ତୋଳାଇଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ଏଠାରେ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଏବଂ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣାବୟବ ପ୍ରତିମା ପୂଜା କରାଯାଉଅଛି । ଅନନ୍ତ ବା ବଳରାମଙ୍କର ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସପ୍ତଫେଣାକୃତି ମୂର୍ତ୍ତି ଡାହାଣ ହାତରେ ହଳ ଓ ବାମ ହାତରେ ମୂଷଳ ଧରି ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । ବାସୁଦେବ ବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ହାତରେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଶୋଭାପାଉଛି । ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ବିକସିତ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ପଶ୍ଚିମମୂଖି ଏହି ତିନି ମୂର୍ତ୍ତି ଏକ ବେଦି ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଭାବରେ ପୂଜିତ । ମନ୍ଦିରର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ କୋଣରେ ମାତଙ୍ଗୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଓ ପାଷାଣ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ସୁଦର୍ଶନ ସ୍ଥାପିତ ଅଛନ୍ତି । ସିଂହଦ୍ୱାରରେ ସିଂହମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି । ପାର୍ଶ୍ୱଦେବତା ଭାବରେ ଦକ୍ଷିଣରେ ବରାହ ଓ ଉତ୍ତରରେ ବାମନ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଦ୍ୱାରପାଳ ଅଛନ୍ତି ଜୟ-ବିଜୟ । ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ପିଢ଼ଦେଉଳ, ଜଗମୋହନ, ନାଟମନ୍ଦିର ଓ ଭୋଗମଣ୍ଡପ ରହିଛି ।

ଏକାମ୍ର ପୂରାଣ, ଏକାମ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାଦି ମହୋଦୟ ଓ କପିଳ ସଂହିତାରେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ।  

## ଗ୍ୟାଲେରି 

ଫାଇଲ:View of Ananta Vasudeva Temple from Bindusagar - July 2007.jpg|ବିନ୍ଦୁସାଗରରୁ ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିରର ଦୃଶ୍ୟ
ଫାଇଲ:Ananta vasudeva temple 2.jpg|୧୮୬୯ରେ ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର
ଫାଇଲ:Ananta Basudeba Temple, Bhubaneswar 18.jpg|ସିଂହଦ୍ୱାର
ଫାଇଲ:Ananta Basudeba Temple, Bhubaneswar 17.jpg|ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଥିବା ଭଗ୍ନ ଦେଉଳ
ଫାଇଲ:Ananta Basudeba Temple, Bhubaneswar 19.jpg|ପାଚେରୀ କାନ୍ଥରେ ଥିବା ପ୍ରଥମ ଶିଳାଲିପି
ଫାଇଲ:Ananta Basudeba Temple, Bhubaneswar 20.jpg|ବିମାନର ଦୃଶ୍ୟ
ଫାଇଲ:Abadha and Prasada in earthen pots in Ananta Basudeba Temple, Bhubaneswar.jpg|ଦିଅଁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ପ୍ରସାଦ
ଫାଇଲ:Mahaprasad in ananta vasudeva.jpg|ମାଟି କୁଡ଼ୁଆରେ ପ୍ରସାଦ

thumb|ପାର୍ଶ୍ୱଦେବତା ଭାବେ ବିରାଜିତ ବରାହ ବିଗ୍ରହ

## ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ଧରାକୋଟ

**ଧରାକୋଟ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଧରାକୋଟଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ।
## ଗ୍ୟାଲେରି 

ଫାଇଲ:Dharakote jagannathemple6.jpg|ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ବାହାର
ଫାଇଲ:Dharakote.JPG|ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ସୁନାବେଶ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର

thumb|ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ଓ ବିନ୍ଦୁସାଗର ସରୋବର
**ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ପୁରାତନ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ଏହା ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଜା ଯଯାତି କେଶରୀଙ୍କ ଦେଇ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର କଳିଙ୍ଗ ପଞ୍ଚରଥ ଶୈଳୀରେ ତିଆରି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମନ୍ଦିର । ଏହା ଆୟତନ ୫୨୦ ଫୁଟରେ ୪୬୫ ଫୁଟ । ଏହି ମନ୍ଦିରର କାନ୍ଥ ୭ ଫୁଟ ୬ ଇଞ୍ଚ । ବାହାରର ଆଘାତରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏହାର ଭିତର ପାଖ କାନ୍ଥରେ ଏକ ଛାତ ଅଛି । 

## ଇତିହାସ 
ଲିଙ୍ଗରାଜ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କର ରାଜା', 'ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା' ଶିବ ପୂଜାର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଶୈବ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ଶିବ ଏଠାରେ ତ୍ରିଭୁବନେଶ୍ୱର (ସ୍ୱର୍ଗ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଓ ପାତାଳର ଦେବ) ଭାବରେ ପୂଜା ପାଇଥାନ୍ତି ।
ଏଠାରେ ଦେବୀ  ପାର୍ବତୀ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ହୋଇ ପତ୍ନୀ ରୂପରେ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ସହିତ ପୂଜା ପାଇଥାନ୍ତି ।

ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୦୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା । ଏହା ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବାର ଅନେକ ପୁରାଣରେ ପ୍ରମାଣ ମିଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପୁନର୍ନିମିତ ହୋଇଥିଲା । ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ସରିବା ବେଳକୁ ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଥିଲା ଯାହା ଏଠାରେ ହର (ଶିବ) ଓ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ମିଳନର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥାଏ ।

## ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ 
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ଏକ ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ମା ପାର୍ବତୀ ଗୋପାଳୁଣୀ ଅବତାରରେ କୀର୍ତ୍ତି ବାସ ଅସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ବଇତାଳ ଦେଉଳରେ କାପାଳିନୀ ଦେବୀ ପୂଜିତ । ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ସମୟରେ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ସହିତ ମା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବିବାହ ହୋଇଥାଏ । ଭାରତୀ ମଠସ୍ଥିତା କାମାକ୍ଷୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ଭଉଣୀ ବୋଲାଯାଏ ।

## ଭୋଗ 
[thumb|180px|[କୋରାଖଇ|ଖଇକୋରା]]
ମହାପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦେଇ କଦଳୀ, ନଡ଼ିଆ ଓ କୋରାଖଇ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । 

## ଗମନାଗମନ 
ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗରାଜ ଟେମ୍ପୁଲ ରୋଡ୍ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ପାସେଞ୍ଜର୍ ହଲ୍ଟ୍ ଷ୍ଟେସନ ଅଛି ।

## ଅଧିକ ପଠନ 
* ରୁକୁଣା ରଥ ଯାତ୍ରା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମସ୍ଥଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଶତକର ଦେଉଳ
କଟକ ଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର

**କଟକ ଚଣ୍ଡୀ** ଓଡ଼ିଶାର କଟକଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବୀ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ।
thumb|ଭୋଗ
## ଇତିହାସ 
ମରହଟ୍ଟା ଶାସନ କାଳରେ କଟକ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ ପରିସରରେ ପୂଜା ପାଉଥିଲା। କଳାପାହାଡ଼  ଆକ୍ରମଣ କାଳରେ ୧୫୬୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସେଠାରୁ ଦେବୀ ଅପସାରିତ ହୋଇ ଦୁର୍ଗର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କିଛି ଦୂରରେ ପୂଜା ପାଇଲେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ କନିକା ରାଜାଙ୍କ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱରେ ରହିଥିଲା ।୤ ବର୍ତ୍ତମାନର ଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର ବାବଦରେ ଥିବା କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ଶେଖବଜାର ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦା ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗର ଏକ ପଥର ଗଦା ଉପରେ ବସିବା ମାତ୍ରେ ତାହା ଥରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେହି ରାତିରେ ସ୍ୱୟଂ ଚଣ୍ଡୀ ସେଠାରେ ଥିବାର ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ହେବାରୁ, ପରଦିନ ସେହି ସ୍ଥାନର ପଥର ଗଦା ଖୋଳି ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ । ଦେବୀଙ୍କୁ ମସ୍ତକରେ ଧରି ଆସୁଥିବା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପୀଠ ପାଖରେ ଏହା ଭାରି ହୋଇଯାଇଥିଲା, ତେଣୁ ସେହିଠାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
## ପୌରାଣିକ
  ହଜାର ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ସହର କଟକ | ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଣା ରାଜଧାନୀ | କଳା ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର ଐତିହାସିକ କଟକ ମହାନଗରୀର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ରୂପେ ଖ୍ୟାତ ମା' କଟକ ଚନ୍ଡୀ | ଚନ୍ଡୀଛକ ନାମରେ ସୁଖ୍ୟାତ ସ୍ଥାନର ଅନତୀ ଦୂରରେ ପ୍ରାୟ ତିରିଶ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ମାର୍ବଲ ଆଚ୍ଛାଦିତ ମନ୍ଦିର ବିରାଜିତା ମା' କଟକ ଚନ୍ଡୀ |

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଦଶହରା ଏବଂ କାଳିପୂଜାରେ ଷୋଡଶ ଉପଚାରରେ ମା' ଙ୍କର ନୀତି ପାଳନ କରାଯାଏ | ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ମା' ଙ୍କର ସୁନାବେଶ ପାଳନ କରାଯାଏ |

## ଆଧାର 
ଚଣ୍ଡୀ ଶ୍ଳୋକ:-

"प्रसन्नवदने चण्ड़ि चण्डासुर विमर्दिनि , 

संग्रामे विजयं देहि शतृन् जहि नमोऽस्तुते ।।

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ମାଉସୀ ମା’ ମନ୍ଦିର

'''ମାଉସୀ ମା' ମନ୍ଦିର** (**ମାଉସୀମା ଦେଉଳ** ଓ **ଅର୍ଦ୍ଧାଶନୀ ମନ୍ଦିର''' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ପୁରୀଠାରେ ଥିବା ଏକ ମନ୍ଦିର । ଏହା ପୁରୀ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଆଡ଼କୁ ଗଲାବେଳେ ବଳଗଣ୍ଡି ପାଖରେ ବାମପଟେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୁ ମାଉସୀ ମା (ଅର୍ଦ୍ଧାଶନୀ) ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମାଉସୀ ଭାବରେ ଜଣା । ପୂର୍ବରୁ ଏଠି ହାତୀ ଗାଧୁଆ ନଦୀ ବହି ଯାଉଥିଲା । ଲୋକେ ତାକୁ ବଳବତ୍ତର ଗଣ୍ଡି କହୁଥିଲେ ଏବେ ଏହା ବଳଗଣ୍ଡି ଭାବେ ପରିଚିତ । ଆଗେ ମହାପ୍ରଭୁମାମାନଙ୍କର ରଥ ଆସି ଏଇଠି ଅଟକି କିଛି ସମୟ ବିଶ୍ରାମ ନେବାପରେ ନଈ ପାର ହୋଇ ବିଗ୍ରହମାନେ ଆରପଟରେ ଥିବା ରଥରେ ବିଜେ ହୋଇ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଉଥିଲେ । ପୁଣି ଫେରିଲାବେଳକୁ ଅର୍ଥାତ ବାହୁଡ଼ାବେଳେ ଏଇଠି ମାଉସୀ ମା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୋଡ଼ପିଠା ଖାଇବାକୁ ଦେବାର ପରମ୍ପରା ଚଳି ଆସିଛି ।

## ମାଉସୀ ମା 
ମା ଦେଖିବାକୁ ଅବିକଳ ସୁଭଦ୍ରା ଦେବୀଙ୍କ ପରି । ମାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି କୃଷ୍ଣପଥରରେ ତିଆରି । ସେ ଦ୍ୱିଭୂଜା, ଦୁଇ ପାଖରେ ଅଛନ୍ତି ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱଦେବୀ ଛାୟା ଓ ମାୟା । ମୂର୍ତ୍ତିର କଟିଦେଶ ଉପରକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ମୁଖାଟିଏ ଚାପି ଦିଆଯାଇଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ରାମଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର

**ରାମଚଣ୍ଡୀ**
thumb|ରାମଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର

thumb|ରାମଚଣ୍ଡୀ ଗେଟ

କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ଛଅ-ସାତ କି.ମି. ଦୂରରେ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ରାମଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ପୀଠ ଅବସ୍ଥିତ । ରାମଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ମାତ୍ର ଅଳ୍ପଦୂରରେ କୁଶଭଦ୍ରା ନଦୀ ବଙ୍ଗୋପ ସାଗରରେ ମିଶିଛି । ପୂର୍ବେ ଏଠାରେ ଏକ ସୁଦୃଶ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଥିବାର ମନେହୁଏ, ସମୁଦ୍ର ନିକଟରେ ଥିବାରୁ ଲହରୀର ପ୍ରଭାବରେ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ମନ୍ଦିରଟି ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ।
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଲାଙ୍ଗୁଡା ନରସିଂହ ଦେବ ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ପ୍ରଥମେ ରାମଚଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଅନ୍ୟ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । କଳାପାହାଡ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲାବେଳେ  କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି ରାମଚଣ୍ଡୀ ଦେବୀ ଏକ ଲାଲ ପାଟଶାଢୀ ପିନ୍ଧିଥିବା ବେଶରେ କାଖରେ କଳସୀଟିଏ ଧରି କଳାପାହାଡକୁ ଭୁଲାଇ ତାର ତୃଷା ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ପାଣି ଆଣିବା ପାଇଁ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରି ଯାଇଥିଲେ ଓ ବହୁଦିନପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସେବାୟତଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖାଦେଲେ । ଫଳରେ କୁଶଭଦ୍ରା ନଦୀର ମୁହାଣରେ ଗଭୀର ଜଳରୁ ଦେବୀ ମୂର୍ତ୍ତିଟିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇ ନୂତନ ମନ୍ଦିରଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି । 

ଅନ୍ୟ ଏକ ଜଣଶୃତିରୁ ଜଣାଯାଏ, ସୀତା ହରଣ ପରେ ଶୋକାକୁଳ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ବୁଲୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ କୋଣାର୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଓ ରାମଚଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି ଲଙ୍କା ବିଜୟ ପାଇଁ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପୂଜା କରିଥିବାରୁ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ରାମଚଣ୍ଡୀ କୁହାଯାଏ । 
## ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ
ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଟି ପ୍ରାୟ ଅଢେଇଫୁଟ ଉଚ୍ଚ । ଦେବୀ ଦଶଭୂଜା ଓ ସିଂହାସନାରୁଢା । ସେ ମହିଷାସୁରକୁ ଶୂଳବିଦ୍ଧ କରିଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଏଠାରେ ଷୋହଳ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚଣ୍ଡୀପାଠ ଓ ହୋମ କରିଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ମହାଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଯଜ୍ଞ ପରେ ଗୋଟିଏ ମେଷ ବଳି ଦିଆଯାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଷୋଳପୂଜା ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପାରମ୍ପରିବ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଦେଉଳ

**ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଦେଉଳ** ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ପର୍ଶୁରାମ ମନ୍ଦିରର ଅନତିଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ୯୫୦-୯୭୫ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଗବେଷଣାରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏହି ମନ୍ଦିରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ବିକାଶର ନିଦର୍ଶନ ଦେଇଥାଏ, ଏଥିରୁ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ପରୀକ୍ଷାନିରୀକ୍ଷାର ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ; ଯାହା ଭୁବନେଶ୍ୱରରେସ୍ଥିତ ରାଜାରାଣୀ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହା ମଧ୍ୟ ସହରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଟେ ।

## ଇତିହାସ 
ଏହାର ନିର୍ମାଣ ୧୦ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସୋମବଂଶୀ ଶାସନ ସମୟରେ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ପର୍ଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଅନେକ ଗବେଷଣାକାରୀ ଅନୁମାନ କରନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ବାକି ଦେଉଳମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଏହାର ଆକାର କମ (୩୫ ଫୁଟ), ମାତ୍ର ଏହାର ବାହାରଭାଗରେ ଥିବା ତୋରଣ ଓ ଭିତରର ପଥରରେ ଖୋଦା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ମନ୍ଦିରର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ଥିବା ତୋରଣ ପାଖାପାଖି ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ । ଏକ ଶୈବ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ ସହ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀର ଏକ ଉପାସନା ସ୍ଥଳ ।

## ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ 
୧୦ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ଏକ ଛୋଟ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ କଳାରେ ଭରା ଏକ *ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମହାରଣା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ*ର ନିଦର୍ଶନ । ଏହା ପାଖରେ ଏକ ପୋଖରୀ ଭକ୍ତମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ନାରୀମାନେ ଏହି ପୋଖରୀରେ ସନ୍ତାନ ଆଶାରେ ପଇସା ପକାଇଥାନ୍ତି ।

## ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ 
ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ତିନି ଦିନ ପାଇଁ ଏକ ନୃତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, *ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ନୃତ୍ୟ ପର୍ବ* ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି । ଏହି ପର୍ବରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ସଂଗୀତର ବୈଶିଷ୍ଟତାକୁ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କର ୱେବ ପୋର୍ଟାଲରେ ଏହି ଉତ୍ସବଟିର ୱେବକାଷ୍ଟ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଗ୍ୟାଲେରି 

ଫାଇଲ:A Notice board in Mukteshwar-Siddheshwar temple.jpg
ଫାଇଲ:A view of Mukteshwar-Siddheshwar temple.jpg
ଫାଇଲ:A sculpture work in Mukteshwar-Siddheshwar temple.jpg
ଫାଇଲ:A sculpture work in Mukteshwar-Siddheshwar temple 1.jpg
ଫାଇଲ:A sculpture work in Mukteshwar-Siddheshwar temple 2.jpg
ଫାଇଲ:Bhuvanesvar1002.jpg|The temple shrine
ଫାଇଲ:Bhuvaneswar.jpg| Full temple complex
ଫାଇଲ:Bishnu.jpg| Sculpture of Lord Vishnu in the precincts of the temple
ଫାଇଲ:Dancing Girl.jpg| Sculpture of a dancer in the precincts of the temple
ଫାଇଲ:Mukteswar temple board in oriya.jpg
ଫାଇଲ:Mukteswar Temple.jpg|Muktesvara temple
ଫାଇଲ:Mukteshwar Temple2.jpg|Mukteswar Temple
ଫାଇଲ:Mukteshwar Temple.jpg|Another temple within the complex
ଫାଇଲ:Mukteshwar Temple Side View.jpg|Side view
ଫାଇଲ:Mukteshwar-Siddheshwar temple.jpg
ଫାଇଲ:Mukteswar Temple 2.jpg

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଶତକର ଦେଉଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ସମଲେଶ୍ୱରୀ

**ସମଲେଇ** ବା **ସମଲେଶ୍ୱରୀ** ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁରାଣୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ରୂପ । ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁରର ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର, ସୋନପୁରର ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ସେ ପୂଜା ପାଇଥାନ୍ତି ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
## ବେଶ 
### ସମଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଧବଳମୁଖୀ ବେଶ 
ସମଲେଇ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବୀ ରୂପେ ପୂଜା ପାଇଥାନ୍ତି । ସେ ସିନ୍ଦୂର ମଣ୍ଡିତା ହୋଇଥାନ୍ତି ଓ ଗେରୁଆ ଲୁଗାରେ ଭୂଷିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଆଶ୍ୱିନ ମାସ ଅମାବାସ୍ୟା (ମହାଳୟା) ଦିନ ଦେବୀ ସମଲେଇଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତ ରୂପରେ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇଥାଏ । ସମଲେଇଙ୍କର ଏହି ନିଆରା ବାର୍ଷିକ ରୂପକୁ "ଧବଳମୁଖୀ ବେଶ" ବା "ଗଙ୍ଗା ଦର୍ଶନ ବେଶ" କୁହାଯାଏ । ପୁଅଜିଉଁତିଆ ପାର୍ବଣଠାରୁ ସମଲେଇଙ୍କର ଷୋହଳ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମହାଳୟା ପୂର୍ବ ଦିନ ସମଲେଇ ସତୀ ବେଶରେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି । ସେହି ଦିନ ମଧ୍ୟରାତ୍ରରେ ପୂଜକମାନେ ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ କର୍ପୁର ମିଶ୍ରିତ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁର ପ୍ରଲେପ ଦେଇ ସମଲେଇଙ୍କୁ ଧବଳମୁଖୀ ବେଶରେ ସଜାଇଥାନ୍ତି । ସମଲେଇଙ୍କୁ ଦୁଇଦିନ ଧରି ଧବଳମୁଖୀ ବେଶରେ ରଖାଯାଏ । 

## ମନ୍ଦିର 
* ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର, ସମ୍ବଲପୁର
* ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର, ସୋନପୁର
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ସମଲେଇ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ମୁଖ୍ୟ ୱେବସାଇଟ

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବଦେବୀ
ନନ୍ଦନକାନନ

**ନନ୍ଦନକାନନ** ବୋଧହୁଏ: 
* ନନ୍ଦନକାନନ ଜୀବ ଉଦ୍ୟାନ, ଭୁବନେଶ୍ୱର
* ନନ୍ଦନକାନନ (ପତ୍ରିକା)
କୁ ବୁଝାଇପାରେ ।
ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ

ଭାରତ ଏକ ସଂଗଠିତ ଗଣରାଜ୍ୟ  ଏହା **୨୮ଟି ** ରାଜ୍ୟ ଓ **ଆଠଟି** କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି । ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପୁନର୍ବାର ଜିଲ୍ଲା ଆଦିରେ ଉପବିଭାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି । .

## ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳମାନ 
### ରାଜ୍ୟ 
### କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ 
## କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ତୁଳନାରେ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟବିଭାଗ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଦାୟୀତ୍ୱମାନ 
## ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଭାରତର ଉପବିଭାଗ
* ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକର ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ସଂଗ୍ରହ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ସ୍ରୋତ 
* Official Government of India website: States and Union Territories
* Clickable map of India and History of States 
* Article on sub-national governance in India
* Interactive Map of India


ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ମହାବିନାୟକ ମନ୍ଦିର

**ମହାବିନାୟକ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ମନ୍ଦିର । ଏଠାରେ ଶିବ, ଗଣେଶ,ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମା' ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ ।  ଏହା ଯାଜପୁର ରୋଡ଼ ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦ କି.ମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
## ଗ୍ୟାଲେରି 

ଫାଇଲ:Mahabinayak.jpg|ମହାବିନାୟକରେ ପାହାଚ
ଫାଇଲ:Small waterfall in mahabainayak temple.jpg|ମହାବିନାୟକଠାରେ ଥିବା ଏକ ଛୋଟ ଝରଣା
ଫାଇଲ:Durha templein mahabinayak.jpg|ମହାବିନାୟକଠାରେ ଥିବା ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର
ଫାଇଲ:Mahabinayak jajpur.jpg|ମହାବିନାୟକ ପ୍ରବେଶ ପଥ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* orissa-tourism.com: Destinations :: Jajpur 
* 123orissa.com: Jajpur District_Important Places

ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ରାମ ମନ୍ଦିର

ଆପଣ ଖୋଜୁଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ତଳଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଥାଇ ପାରେ:
* ରାମ ମନ୍ଦିର, ଜୁଣିଆ
* ଶ୍ରୀରାମ ମନ୍ଦିର, ଡୁମୁରିପୁଟ
* ରାମ ମନ୍ଦିର (ଭୁବନେଶ୍ୱର)
ଓଡ଼ିଆ ଲିପି

**ଓଡ଼ିଆ ଲିପି** (ଉତ୍କଳ ଲିପି/ ଉତ୍କଳାକ୍ଷର) ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଲେଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହା ପୁରାତନ କଳିଙ୍ଗ ଲିପିରୁ ତିଆରି । ଅତୀତର କଳିଙ୍ଗ ଲିପିର ଅବଶେଷ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫାର ମଞ୍ଚପୁରୀ ଗୁମ୍ଫା ତଥା ଓଡ଼ିଶାର ବାକି ଅନେକ ସ୍ଥାନରୁ ମିଳିଥିବା ପଥର ଅଭିଲେଖରୁ ମିଳିଥାଏ ।
[thumb|300px|[ଚଉରାଶି ସିଦ୍ଧଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସରହାପାଦଙ୍କ ଲିଖିତ ଚର୍ଯାଗୀତିରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର ବ୍ୟବହାର ସୂଚିତ କରିଥାଏ ଯେ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର ପୁରାତନ ରୂପ । ]]

## ଇତିହାସ 
thumb|right|300px|ଉତ୍କଳ ରାଜା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳ(୧୪୮୩ ମସିହା)ରେ ମିଳିଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ଖୋଦା ଯାଇଥିବା ତମ୍ବାପାତିଆ (ତାମ୍ରଲିପି)

**ଓଡ଼ିଆ ଲିପି** ପୁରାତନ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରୁ ତିଆରି କଳିଙ୍ଗ ଲିପିରୁ ତିଆରି ହୋଇଛି ।, ୧୦୫୧ ପରର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏଯାବତ ମିଳିଥିବା ଲେଖସବୁରୁ ଏହା ଜଣାପଡ଼େ ।

ଧଉଳିଠାରୁ ମିଳିଥିବା ଅଶୋକଙ୍କ ଅନୁଶାସନ, ଜଉଗଡ଼ର ଶିଳାଲେଖ ଓ ଖାରବେଳଙ୍କ ଦେଇ ଖୋଦାଯାଇଥିବା ଖଣ୍ଡଗିରିର ହାତିଗୁମ୍ଫାର ଖାରବେଳଙ୍କ ଅନୁଶାସନରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ମୂଳ ରୂପ ଓ ଆରମ୍ଭ ଉପରେ ଅନେକ କଥା ଜାଣିହୁଏ । ତେବେ ଖାରବେଳଙ୍କ ଅନୁଶାସନ ଓ ଅଶୋକଙ୍କ ଅନୁଶାସନ ଭାଷାର ଗଢଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୁରାପୁରି ଅଲଗା । ଖାରବେଳଙ୍କ ଅନୁଶାସନ ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଓ ପାଳି ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ବେଳେ ଅଶୋକଙ୍କ ଅନୁଶାସନ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ଭାଷାବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମତରେ ପାଳି ଭାଷାରୁ ହିଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଜନ୍ମ । ହାତୀ ଗୁମ୍ଫାର ଶିଳାଲେଖ, ଯାହା ପାଳି ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଅଛି ତାହା ଏ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । ଜର୍ମାନ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରଫେସର ଅଲଡେନବର୍ଗଙ୍କ ଗବେଷଣା ଅନୁସାରେ ପାଳି ଓଡ଼ିଶାର ମୂଳ ଭାଷା ।

ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର ଗୋଲାକାର ରୂପ ବହୁକାଳ ତାଳ ପତ୍ର ଉପରେ ଲେଖାଯିବା ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି, କାରଣ ତାଳପତ୍ରରେ ଲେଖିଲାବେଳେ ସିଧା ରେଖାସବୁ ଏହାକୁ ଚିରିପକାଇବାର ଭୟ ଥାଏ । 

ଗବେଷକମାନେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଥାଇ ଲିପି ଭିତରେ ଅନେକ ସମାନତା ପାଇଛନ୍ତି । ଏହା ଅତୀତତେ ସାଧବମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଦେଶରେ ବେପାର ବଣିଜ କାଳରେ ସେମାନେ କଳିଙ୍ଗର ଭାଷା ଓ ଲିପିର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଥାଇ ଲିପି କଳିଙ୍ଗ ଲିପିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥାନ୍ତି । 

ଓଡ଼ିଆ ଏକ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ନେଇ ତିଆରି ଓ ଜଟିଳ (Abugida) ଭାଷା ଯେଉଁଥିରେ ସବୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣର ଉଚ୍ଚାରଣ ଏକ ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣରେ ଶେଷ ହୋଇଥାଏ । କେତେକ ବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ଆଗରୁ ବା ପଛରେ ରହିଥାଏ ଓ ଏଥିରେ ଥିବା ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣର ରୂପକୁ ବଦଳାଇଥାଏ । ଯେତେବେଳେ ଏହି ବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସ୍ୱରର ଆରମ୍ଭରେ ଆସିଥାଏ ସେତେବେଳେ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣଟି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅକ୍ଷର ଭାବରେ ଲେଖାଯାଏ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ କିଛି କିଛି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ଏକାଠି ମିଶି ବ୍ୟବହାର କରାଯାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ବିଶେଷ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ଯାହା ସେଇ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣର ନିହାତି ଦରକାରୀ ଭାଗକୁ ନେଇ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।

### ପୁରୁଣା ସଂଖ୍ୟା ଚିହ୍ନ 
## ଇଉନିକୋଡ଼ରେ ଓଡ଼ିଆ 
ଓଡ଼ିଆର ଇଉନିକୋଡ଼ ଲିପି U+0B00–U+0B7F ଭିତରେ ଥାଏ । ଧୁସର ଜାଗାସବୁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ନଥିବା କୋଡ଼ ବିନ୍ଦୁକୁ ଦେଖାଉଅଛି ।

center|thumb|600px|ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର କ୍ରମ ବିକାଶ
center|thumb|600px|ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ସଙ୍ଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମବିକାଶ

## ବର୍ଣ୍ଣ 
## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
* ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପି
* କଳିଙ୍ଗ ଲିପି
* ପାଳି ଭାଷା

## ବାହାର ଆଧାର 
* The Unicode Book: Chapter 9 - South and Southeast Asian Scripts (PDF)
* Oriya alphabet - From Omniglot
* Oriya Unicode Fonts WAZU JAPAN's Unicode font pages

ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପି
ଶ୍ରେଣୀ:ପାଳି ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ତୃତୀୟ ବଛା ଲେଖା; ମଇ ୨୦୧୧
ଢେଙ୍କାନାଳ

**ଢେଙ୍କାନାଳ** ସହର ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସହର । ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟିକ ପେଣ୍ଠସ୍ତଳ । ଢେଙ୍କାନାଳ ଏକ ପୁରାତନ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ, ତଥା ରାଜ୍ୟର ଏକ ପୁରାତନ ସହର, ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଭବ୍ୟ ରାଜ ପ୍ରାସାଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

## ଅବସ୍ଥାନ 
ଏହି ସହର ସମ୍ବଲପୁର-କଟକ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । କଟକଠାରୁ ସହରର ଦୂରତା ହେଉଛି ୬୦ କି. ମି. । ପୁରାତନ ଅଭିଭକ୍ତ ୧୩ଟି ଜିଲ୍ଲା ଭିତରୁ ଢେଙ୍କାନାଳ ଅନ୍ୟତମ । ପରେ ଏଥିରୁ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲା ଓ ଅନୁଗୁଳ ଜିଲା ତିଆରି ହୋଇଛନ୍ତି ।
:୧. ହିନ୍ଦୋଳ
:୨. କାମାଖ୍ୟାନଗର
:୩.  ଗନ୍ଦିଆ
ଜିଲ୍ଲାଟି ଓଡ଼ିଶାର ଠିକ୍ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଅବସ୍ତିତ । ଏହାର ଗମନା ଗମନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉନ୍ନତ ଧରଣର.ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ତଥା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ରେଳ ଲାଇନ୍ ଯାଇଛି । ସେଥିଯୋଗୁ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗକୁ ଜାତାୟତ କରିବାରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ହୁଏ ନାହି.
ଏହା ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ‌‌‌୯୫ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଜନଗଣନା 
ଏଠାକାର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧,୧୯୨,୯୪୮ । ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୬୧୨,୫୯୭ ଓ ମହିଳା ୫୮୦,୩୫୧ । ୨୦୦୧ ଜନଗଣନାଠାରୁ ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ୧୧.୮୨ ଶତକଡ଼ା ବଢ଼ିଥିବା ଜଣାଯାଏ । ୧୯୯୧ର ଜନଗଣନାଠାରୁ ୨୦୦୧ର ଜନଗଣନା ଯାଏଁ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ୧୨.୫୬ ଥିଲା ।
thumb|155x155_ପିକସେଲ|କପିଲାଶ

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
ଢେଙ୍କାନାଳ ସ‌ହରରେ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳମାନ ହେଲେ:
* ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ରାଜବାରି
ଗଜ ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା ହେଉଛି ଢେଙ୍କାନାଳର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସବଏହା ପ୍ରାୟ ୧୫ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥାଏ,ଓଡ଼ିଶାର କୋଣ ଅନୁକୋଣରୁ ଲୋକ ଆସିଥାନ୍ତି ଏହାକୁ ଦେଖିବା ଲାଗି । ଏହି ସମୟରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ମହୋତ୍ସବ ପାଳନ ହୋଇଥାଏ  ତେଣୁ ସହରରେ ଏକ ଉତ୍ସବର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଠି ହୋଇଥାଏ । ସେତେବେଳେ ସହରଟି ନୂଆ ବୋହୁ ଭଳି ସଜେଇ ହେଇଥିବା ପରି ଲାଗେ ।
* କପିଳାସ ଢେଙ୍କାନାଳ  ସହରଠାରୁ ମାତ୍ର ୨୫ କି.ମି. ଦୁରରେ କପିଳାସ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହାକି ଭଗବାନ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ  । ଏକ ସୁଉଚ ପାହାଡର ସିଖରରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମନ୍ଦିର କାଇ କେତେ କାଳରୁ ଶୋଭା ପାଉଅଛି.ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବ ଲାଗି ଦିନକୁ ହଜାର୍ ହଜାର୍ ଭକ୍ତଙ୍କର ଭିଡ ସେଇଠି ଲାଗିଥାଏ. ସେଇଥି ପାଇ ସେ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଓଡ଼ିଶାର କୈଳାଶ କୁହାଯାଏ।
*ସପ୍ତସଜ୍ୟା ଢେଙ୍କାନାଳର ଏକ ଗା ଯାହା ଢେଙ୍କାନାଳ ସାହରଠାରୁ ୧୧ କି-ମି ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହାକୁ ଉତ୍ତମ ସଡକ ପଥଦ୍ୱାରା ସଞ୍ଜୋଗ କରା ଯାଇଛି କିମ୍ବଦନ୍ତି ଅନୁଷାରେ ଏଠାରେ ସପ୍ତରୃଷି ଙ୍କର ଅଶ୍ରମ
thumb|101x101_ପିକସେଲ|ସପ୍ତଶଯ୍ୟା
 ଥିଲା । ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁଷାରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବନବାସ ସମୟରେ ଏହି ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ। ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ପାର୍ଯଟନ ସ୍ଥଳୀ ରୂପେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛି। ନିଜ ବ୍ୟାସ୍ତ ଜୀବନଠାରୁ ଦୁରରେ କିଛି ସମୟ କାଟିବା ପାଇ ଏହା ଏକ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ
thumb|190x190_ପିକସେଲ|ଯୋରନ୍ଦା
ଯୋରନ୍ଦା - ଢେଙ୍କାନାଳ ସହରଠାରୁ 25 km ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଗ୍ରାମ ଯାହା ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହିମା ଧର୍ମର ପିଠସ୍ଥଳୀ।
ଏଠାକାର ମାଘ ମେଳା ପୃଥିବୀର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ପରିଚିତ।।
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ କବି ଭୀମ ଭୋଇ ଏହି ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଏଠାରେ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା କରିଥିଲେ।
thumb|66x66_ପିକସେଲ|ଓଡ଼ିଆ ଲିପି

## ଭାଷା 
ଓଡ଼ିଆ, ଢେଙ୍କାନାଳର ସରକାରୀ ଭାଷା  ଅଟେ ।

## ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ 
thumb|157x157_ପିକସେଲ|**ଢେଙ୍କାନାଳ ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା**
ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଅନେକ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ **ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା** ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପ୍ରତିବର୍ଷ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସମୟରେ ୧୧ ଦିନ ଧରି ଏହି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଢେଙ୍କାନାଳ ସହରକୁ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଦେଇଛି। ଏହି ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଆକର୍ଷଣୀୟ ତୋରଣ ଓ ମେଢ଼ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, କପିଳାସ ପାହାଡ଼ରେ ଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ **ମହାଶିବରାତ୍ରୀ** ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଠାରୁ ଭିନ୍ନ ମହିମା ଧର୍ମର ପୀଠସ୍ଥଳୀ **ଜୋରନ୍ଦା** ଠାରେ ବାର୍ଷିକ **ମାଘ ମେଳା (ମହିମା ମେଳା)** ମଧ୍ୟ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରମୁଖ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉତ୍ସବ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ପୁରି

**ପୁରି** ଏକ ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ । ଏହା ଭାରତ ସମେତ ନେପାଳ, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ, ପାକିସ୍ଥାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଅନେକ ଦେଶରେ ମିଳିଥାଏ । ଏହାକୁ ସକାଳ ଜଳଖିଆ ବା ସଞ୍ଜ ଜଳଖିଆ ଭାବରେ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।

## ପ୍ରକାରଭେଦ 
ପୁରି ଭଳି ତିଆରି କରାଯାଇ ଗୁପଚୁପ ଆଳୁ ଚକଟା ଓ ଖଟାପାଣି ସହ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।

ଓଡ଼ିଶାର କଟକରେ ବାଲିଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଠୁଙ୍କାପୁରି ଓ ଛେନା ତରକାରି ମିଳିଥାଏ ।

## ଉପାଦାନ 
ପୁରି ଅଟା ବା ମଇଦାରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଅଟା ବା ମଇଦାରେ ଅଳ୍ପ ଲୁଣ ମିଶାଇ, ପାଣି ମିଶାଇ ଚକଟିବା ପରେ ତାହାକୁ ଗୋଲଗୋଲ କରି ବେଲାଯାଇଥାଏ । ଏହି ବେଲାଯାଇଥିବା ଗୋଲାକାର ପୁରିକୁ ଘିଅ ବା ଗରମ ତେଲରେ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଭିତରେ ଥିବା ଜଳ ବାଷ୍ପିକରଣ ହେବା ହେତୁ ଏଥିରୁ ଯେଉଁ ବାମ୍ଫ ବାହାରେ ତାହା ପୁରିକୁ ଫୁଲାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଏହା ସୁନେଲି-ବାଦାମି ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କଲେ ଏହାକୁ ତେଲରୁ ବାହାର କରାଯାଇ ଗରମ ବା ଘର ତାପମାତ୍ରାରେ ପରାସଯାଇଥାଏ । ଛୋଟ ଛୋଟ ପୁରି ତିଆରି କରାଯାଇ ତାହାକୁ ଗୁପଚୁପ ଭାବରେ ସାଇତି ରଖି ମଧ୍ୟ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।

File:Puris being deep fried, Varanasi.jpg|ବାରାଣାସୀରେ ପୁରି
File:Puri.jpg|ପୁରି
File:Puri masala.jpg|ତାମିଲନାଡୁର ପୁରି
File:Puri indian dish.jpg|ଛଣା ହେବା ପରେ ପୁରି
File:Halwa Puri, a traditional food made in Walled City of Lahore.jpg|ପତଳା ରୁଟି ତେଲରେ ଭଜା ହୋଇ ଛେନା ଆଳୁ ଏବଂ ମିଠା ପୁଡିଙ୍ଗର ସ୍ଲିଟ୍ରି ତରକାରୀ ସହିତ ଖାଆନ୍ତି |

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଛପନ ଭୋଗ
ସାହାରୁଖ ଖାଁ

**ଶାହାରୁଖ ଖାଁ** (ଜନ୍ମ ୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୫) ଭାରତର ସିନେ ଜଗତର ଜଣେ ଅଭିନେତା ଓ ପ୍ରଯୋଜକ । ସାଧାରଣତଃ "କିଙ୍ଗ୍ ଖାନ", "ଏସ.ଆର.କେ", "କିଙ୍ଗ ଅଫ୍ ବଲିଉଡ଼" ତଥା "ବଲିଉଡ଼ ବାଦଶାହ" ଭାବରେ ସେ ଜଣାଶୁଣା । ୧୯୯୨ ମସିହାରେ "ଦିୱାନା" ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିବା ଶାହାରୁଖ ତା' ଆଗରୁ ଟେଲିଭିଜନରେ ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାରାବାହିକ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ନାଁ କରିଥିଲେ । ଶାହାରୁଖ ୧୪ଟି ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ପୁରସ୍କାର ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଜିତିଛନ୍ତି, ଯହିଁରୁ ୮ ଗୋଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା ବିଭାଗରେ ଅଛି, ତଥା ଏହା ଏକ ରେକର୍ଡ଼ ଦିଲ୍ଲିପ କୁମାରଙ୍କ ସହିତ ।

ଶାହାରୁଖ ଖାଁ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ଟେଲିଭିଜନ୍ ସିରିୟଲ ଫୈାଜୀରେ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ଦିୱାନା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ବଲିଉଡରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଖାଁ ଅଭିନୀତ କେତେଗୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭିତରୁ "ଡର୍" (୧୯୯୩), "ବାଜିଗର୍" (୧୯୯୩), "ଅଞ୍ଜାମ୍" (୧୯୯୪), "ରାଜୁ ବନଗୟା ଜେନ୍ଟଲ୍-ମ୍ୟାନ୍" , କରନ-ଅର୍ଜୁନ, କୋଇଲା, ପରଦେଶ୍, ଦିଲ ତୋ ପାଲ ହୈ, ବାଦଶାହ, ହେ ରାମ, ଦିଲବାଲେ ଦୁଲହନିଆଁ ଲେ ଜାଏଙ୍ଗେ, କୁଛ୍ କୁଛ୍ ହୋତା ହୈ, ଦେବଦାସ, ମହୋବ୍ୱତେ, ଅଶୋକା, କଲ୍ ହୋ ନା ହୋ, ମେ ହୁଁ ନା, ବୀର୍-ଜାରା, ସ୍ୱଦେଶ୍, ପହେଲି, କଭି ଅଲବିଦା ନା କହ ନା, ଡନ, ଚକ ଦେ ଇଣ୍ଡିଆ, ଓଁ ଶାନ୍ତି ଓଁ, ରବ୍ ନେ ବନା ଦି ଜୋଡି, ବିଲ୍ଲୁ, ମାଇ ନେମ ଇଜ୍ ଖାଁ, ରା.୧ ଓ ଡନ-୨ ଆଦି ବହୁତ ଜନାଦୃତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ଶାହରୁଖ ୟଶ ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ଜବ୍ ତକ୍ ହେ ଜାନ୍'ରେ ଆସିଥିଲେ । ଖାଁଙ୍କର  ୨୦୧୩ -ମୁକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ  ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର  'ଚେନ୍ନାଇ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍' , ଯାହାକୁ  ରୋହିତ୍ ସେଟ୍ଟୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ଏ ଯାବତ୍  ହିନ୍ଦୀ  ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର-ଜଗତର ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟାପାର କରିଥିବା ଚିତ୍ର । ଖାଁଙ୍କର ଆଗାମୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର  କିଛି ହେଲା  ଫାରା ଖାନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ 'ହାପି ନ୍ୟୁ ଇୟର୍'  ଓ  ରାହୁଲ ଢୋଲକିଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ 'ରଈସ' । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଖାଁ ଭାରତର ତଥା ବିଶ୍ୱର ଜଣେ ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ଅନେକ ସମାଲୋଚକ ତଥା ଜନସାଧାରଣ ସାଦରେ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି । ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧିରେ ଭୁଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ଫ୍ରାନ୍ସ, ମାଲେସିଆ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ତଥା ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତାଙ୍କର ତଥା ଭାରତର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର ନାମ ସମୁଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଛନ୍ତି । ଲଣ୍ଡନର ପ୍ରସିଦ୍ଧ **ମାଡାମ ଟୁଷଡ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ** ତଥା ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କ ମହମ ପ୍ରତିମୁର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଛି । ବିଶ୍ୱ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ତାଙ୍କ ଅଭୁତପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଆମେରିକାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ "ନିଉଜ-ଉଇକ" ପତ୍ରିକା ପୃଥିବୀର ପ୍ରଥମ ୫୦ଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି । ସେହିପରି ଆମେରିକାର ଜର୍ଜ୍-ଟାଉନ୍ ଇଉନିଭର୍ସିଟି ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ୫୦୦ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମୁସଲମାନଙ୍କ ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କରିଥିଲା ।

ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାଁ ଗୌରୀ ଖାଁ । ତାଙ୍କର ଆର୍ଯନ୍ ଓ ସୁହାନା ନାମରେ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି । ଶାହାରୁଖ ଖାଁ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ଅଭିନେତା, ଜଣେ ପ୍ରଯୋଜକ, ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଜଣେ କ୍ରିକେଟ୍ ମାଲିକ (ତାଙ୍କ ଦଳର ନାମ ହେଲା କୋଲକାତା ନାଇଟ ରାଇଡର୍ସ୍) ଭାବରେ ଜନମାନସରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ଭାରତ ତଥା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ନୂତନ ଓ ଅଧୁନାତନ କଳାକାରମାନେ ଶାହାରୁଖ ଖାଁଙ୍କୁ ନିଜର ଦକ୍ଷତାର ମାପକାଠି ହିସାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ତାଙ୍କ ପ୍ରବାଦତ୍ୱରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ କେବଳ ଜଣେ ଅଭିନେତା ହିସାବରେ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଭାରତର ଜଣେ ପ୍ରତିମୁଖ ଭାବରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଗୃହିତ ହେଉଛନ୍ତି

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା
୨୦୧୧

## ଘଟଣା 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା 
## ଜନ୍ମ 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ମୃତ୍ୟୁ 
### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ 
### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ 
### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧
ରବିବାର

* ରବିବାର ହେଲା ସପ୍ତାହର ଏମିତି ଏକ ଦିନ ଯାହା ଶନିବାର ଆଉ ସୋମବାର ମଝିରେ ଆସେ ।
* ରବିବାର ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ବାର । ଏହିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ବ୍ରତ ରଖିବା ସହିତ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଲୁଣବିହୀନ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ।
* ପୃଥିବୀସାରା ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଛୁଟିଦିନ ।
* ତେବେ ଗଲ୍ଫ/ଆରବି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ଦିନରେ ଅଫିସସବୁ ଖୋଲା ରହେ ।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ସପ୍ତାହ
ସୋମବାର

ସୋମବାର ହେଲା ସପ୍ତାହର ଏକ ଦିନ ଯାହା ରବିବାର ପରେ ଓ ମଙ୍ଗଳବାର ପୂର୍ବରୁ ଆସେ । ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାମରେ ଏହାଙ୍କ ନାମ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ସପ୍ତାହର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଗୁଡିକରେ ଏହି ଦିନ କାମ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସପ୍ତାହ
ଶୁକ୍ରବାର

**ଶୁକ୍ରବାର** ହେଲା ସପ୍ତାହର ଏକ ଦିନ ଯାହା ଗୁରୁବାର ପରେ ଓ ଶନିବାର ପୂର୍ବରୁ ଆସେ । ହିନ୍ଦୁ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ଶୁକ୍ରବାର ଶକ୍ତିମାତା ଏବଂ ଗ୍ରହଦେବତା ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ । ଶକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ହେଲେ ଦେବୀ ମାତା ଦୁର୍ଗା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅବତାର କାଳୀ, ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରୀ ଏବଂ ସନ୍ତୋଷୀ I ଏହି ଦିନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦେବୀ ସନ୍ତୋଷୀ ମାତାଙ୍କ ସମ୍ମାନର୍ଥେ ବ୍ରତଧାରଣ କରାଯାଇଥାଏ I ଏହି ବ୍ରତ-ଉପବାସ ‘ଷୋହଳ ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ’ ଭାବେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ I କାରଣ ବ୍ରତଧାରୀମାନେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ୧୬ଟି ଶୁକ୍ରବାରରେ ଉପବାସ ପାଳନ କରିଥା‘ନ୍ତି I ମା'ସନ୍ତୋଷୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ସହ ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଯେକୌଣସି ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରୁ ଏହି ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହିଦିନରେ ଶୁଭ୍ର-ଶ୍ୱେତ ବର୍ଣ୍ଣକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ I ଏହିଦିନରେ ଶକ୍ତିଙ୍କର ଉପାସନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର କର୍ମବିଶେଷ I ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଶକ୍ତି ଉପାସନା ଧର୍ମପୀଠ ଗୁଡ଼ିକରେ ଏହିଦିନ ପ୍ରବଳ ଜନସମାଗମ ହୋଇଥାଏ I ଭକ୍ତ-ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନପୂର୍ବକ ପୂଜାପାଠ କରିଥା’ନ୍ତି I ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଏ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ I ବ୍ରତଧାରୀମାନେ କେବଳ ରାତ୍ରିଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି I ଦୁଗ୍ଧ ଏବଂ ଖିରି ଭଳି ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣା ଖାଦ୍ୟ-ଦ୍ରବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ବିଧି ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରଚଳିତ । ମା'ସନ୍ତୋଷୀଙ୍କ ବ୍ରତଧାରୀଙ୍କୁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଖଟା ଓ ଆମିଷ ଖାଦ୍ୟ ବାରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ବ୍ରତ ଶେଷରେ ହଳଦି, ଗୁଡ଼ ଓ ଚଣାର ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ ।

ସୁଖପ୍ରଦ ପାରିବାରିକ ଜୀବନ, ସନ୍ତାନଲାଭ ତଥା ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଦୂର କରିବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ରତ ରଖାଯାଏ I ଏହି ଦିନ ଶୁକ୍ର ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା-ଆରାଧନା କରାଯାଇଥାଏ I ଶୁକ୍ରଦେବ ହେଲେ ସୁଖ-ଶାନ୍ତି ଏବଂ ପାର୍ଥିବ-ସଂପଦ ପ୍ରଦାନକାରୀ I
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ସପ୍ତାହ
ବୁଧବାର

ବୁଧବାର ମଙ୍ଗଳବାର ଆଉ ଗୁରୁବାର ମଝିରେ ଆସୁଥିବା ଏକ ଦିନ । ବୁଧବାର ସପ୍ତାହର ଚତୁର୍ଥ ଦିନ । ଏହା ମଙ୍ଗଳବାର ପରେ ଏବଂ ଗୁରୁବାର ପୂର୍ବରୁ ଆସିଥାଏ । ଏହି ବୁଧବାର ଦିନଟି ଭଗବାନ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ବୁଧ ନାମକ ଏକ ଗ୍ରହର ନାମ ସହ ଏହାର ନାମ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ଅଛି । 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ସପ୍ତାହ
ସପ୍ତାହ

* **ସପ୍ତାହ** ବା ସପ୍ତା ସାତୋଟି ଦିନକୁ ନେଇ ତିଆରି । ସେଗୁଡିକ ହେଲେ ରବିବାର, ସୋମବାର। ମଙ୍ଗଳବାର, ବୁଧବାର, ଗୁରୁବାର, ଶୁକ୍ରବାର ଓ ଶନିବାର
* ଗୋଟିଏ ମାସରେ ପାଖାପାଖି ଚାରୋଟି ସପ୍ତାହ ଆସେ ।
* ସପ୍ତାହର ଶେଷଦିନ ରବିବାର ଏକ ସାଧାରଣ ଛୁଟିଦିନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ ।
* ସପ୍ତାହର ସାତଦିନ ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ଆକାଶରେ ରହିବା ଜାଗା ଓ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ଅବୁଠୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଜ୍ୟୋତିବିଜ୍ଞାନିମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରାଯାଇଛି ଯାହାକି ସାରା ପୃଥିବୀରେ ସବୁ ଧର୍ମର ଲୋକେ ମାନିଥାନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* Englisc Rímbóc: The Anglo-Saxon Calendar
* 
* The power of seven, The Economist, 20 December 2001.

ଶ୍ରେଣୀ:ସପ୍ତାହ
ଗୁରୁବାର

**ଗୁରୁବାର** ହେଲା ସପ୍ତାହର ଏକ ଦିନ ଯାହା ବୁଧବାର ପରେ ଓ ଶୁକ୍ରବାର ପୂର୍ବରୁ ଆସେ । ଗୁରୁ ଅର୍ଥାତ ଦେବଗୁରୁ ବୃହଷ୍ପତିଙ୍କ ନାମରେ ଏହା ନାମିତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସପ୍ତାହ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ

**ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ** (୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା, ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ  ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ମୁଖ୍ୟ । ସେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପଞ୍ଚମ ଥର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ୨୦୦୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୫ ତାରିଖରୁ ୨୦୨୪ ଜୁନ ୫ ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ତୁଲାଉଥିଲେ ।
[thumb|[୨୦୧୮ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୧୮ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ ଉଦଘାଟନ ସମାରୋହରେ ନବୀନ  ]]

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପିତା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତା ଜ୍ଞାନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସାନ ପୁଅ ଭାବରେ କଟକଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଡେରାଡୁନର ଉଏଲହାମ ସ୍କୁଲ ଓ ଡୁନ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ କୀ ରୋକି ମଲ୍ଲ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବାବେଳେ ଗୋଲରକ୍ଷକଭାବେ ହକି ଖେଳୁଥିଲେ । ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯୁବକ ବେଳରେ ଥିଲେ ଜଣେ ଲେଖକ ଏବଂ ଯୁବା ଅବସ୍ଥା ସେ ଓଡ଼ିଶା ଓ ରାଜନୀତିଠାରୁ ଦୂରରେ ଥାଇ କଟାଇଥିଲେ । ବିଜୁଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ସେ ୧୯୯୭ରେ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏହାର ୧ ବର୍ଷ ପରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । ସେ ଅବିବାହିତ ।  

thumb|ଆଇ.ଆଇ.ଟି. ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ

## ରାଜନୀତିକ ଜୀବନ 
କଲେଜ ଜୀବନରେ ନବୀନ ରାଜନୀତିଠୁ ଦୂରରେ ଥିଲେ । ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ତିରୋଧାନ ପରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାର ବର୍ଷକ ଭିତରେ ସେ ଜନତା ଦଳକୁ ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ନାମରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଭାବରେ ତିଆରି କରିଥିଲେ ।

## ଲେଖକ 
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ *ଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାରାଡାଇଜ: ଇଣ୍ଡିଆନ କଣ୍ଟ୍ରି ଲାଇଫ ୧୫୯୦-୧୯୪୭* , *ଏ ଡେଜର୍ଟ କିଙ୍ଗଡମ: ଦି ପିପୁଲ ଅଫ ବିକାନେର*  ଓ *ଗାର୍ଡେନ ଅଫ ଲାଇଫ: ଆନ ଇଣ୍ଟ୍ରୋଡ଼କସନ ଟୁ ଦି ହିଲିଙ୍ଗ ପ୍ଲାଣ୍ଟସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ* ନାମରେ ତିନୋଟି ଇଂରାଜୀ ବହି ରଚନା କରିଥିଲେ ।

## ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ 
### ପୁରସ୍କାର 
* ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହକି ମହାସଂଘ ପକ୍ଷରୁ ନବୀନଙ୍କୁ ହକି ଖେଳର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ନିମନ୍ତେ ଅବଦାନ ପାଇଁ  "ଏଫ.ଆଇ.ଏଚ. ସଭାପତି ପୁରସ୍କାର" ପ୍ରଦାନ କରାଯଇଛି ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିଜ ସାଇଟ
* ଓଡ଼ିଶାରେ ଅଚାନକ ରାଜନୀତି ଭିତରକୁ ଆସିଥିବା ନବୀନ, ବିବିସି

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା