open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
କଳ୍ପନା ମୋରପାରିଆ

**କଳ୍ପନା ମୋରପାରିଆ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର। ସେ ୩୩ ବର୍ଷ ଧରି ICICI ବ୍ୟାଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ JP Morgan India ର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ (CEO) ଅଟନ୍ତି। କଳ୍ପନା ମୋରପାରିଆ ଭାରତର ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ କମ୍ପାନୀର ବୋର୍ଡରେ ସ୍ୱାଧୀନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଭାରତ ସରକାର ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଅନେକ ସମିତିରେ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୧୮ ମସିହାରେ *ଫର୍ଚ୍ୟୁନ୍* ପତ୍ରିକା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟବସାୟର ୫୦ ଜଣ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ତଙ୍କ ପରିବାରରେ ତିନି ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କଳ୍ପନା ମୋରପାରିଆ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ୩୦ ମେ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଭବାଣ୍ଡା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀବେନ୍ ତନ୍ନାଙ୍କ ଲୋହାନା ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା। ଛୋଟ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ନିଜ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ସୋଫିଆ କଲେଜ ଫର୍ ଉମେନ୍‌ରେ ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ରସାୟନ ବିଷୟରେ BSc ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।

## ବୃତ୍ତିଜୀବନ 
ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ କଳ୍ପନା ଅଧ୍ୟାପନା କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କହିବା ସମ୍ପର୍କିତ ଜଟିଳତା ହେତୁ ସେ ୧୧–୧୨ ମାସ ପାଇଁ ଅବକାଶ ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଘରେ ରହିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ପାରୁଲ ଠକ୍କର ଆଇନ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ଆଇନ ଫର୍ମ ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲେ। ସେହି ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ କଳ୍ପନା ଏକ ଆଇନ କଲେଜରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଜୟସିଂହଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେ ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ସମାପ୍ତ କରି ୧୯୭୪ ମସିହାରେ *ମାତୁଭାଇ ଜମିଆତରାମ ଏବଂ ମ୍ୟାଡେନ୍* ନାମକ ଏକ ଆଇନ ଫର୍ମରେ (ଯାହା ଅବୈତନିକ ଥିଲା) କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

୧୯୭୫ ମସିହାରେ ସେ ICICI ର ଆଇନ ବିଭାଗରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ ଦେଲେ। ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ କ୍ରମେ ବିଭିନ୍ନ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ପୁଞ୍ଜି ବଜାର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ସଂସ୍ଥା ତାଙ୍କୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ପଠାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନ୍ୟୁୟର୍କର *ଡେଭିଡ୍ ପୋଲ୍କ ଏବଂ ୱାର୍ଡୱେଲ୍* ନାମକ ଆଇନ ଫର୍ମରେ ତିନି ମାସ କାମ କରିଥିଲେ।

ICICI ବ୍ୟାଙ୍କର ଗଠନ ପାଇଁ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଇଥିଲେ। ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ICICI ଲିମିଟେଡ୍ ସହ ICICI ବ୍ୟାଙ୍କର ବିଲୟକୁ ସହଜସାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।

## ବ୍ୟବସାୟରେ ଉନ୍ନତି 
୧୯୭୫ ରୁ ୧୯୯୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଳ୍ପନା ICICI ର ଆଇନ ବିଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସେ ସଂସ୍ଥାର ମହାପ୍ରବନ୍ଧକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ପଦବୀରେ ସେ ଆଇନ, ଯୋଜନା, ଟ୍ରେଜେରୀ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭାଇଥିଲେ। ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ସେ ICICI ର ବରିଷ୍ଠ ମହାପ୍ରବନ୍ଧକ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ମେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ICICI ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

ମେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ବୋର୍ଡ ତାଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସେ ଉପ-ପ୍ରବନ୍ଧନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ସଂଯୁକ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହୋଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ସେ ଥୋକ, ଖୁଦ୍ର, ଗ୍ରାମୀଣ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ, ରଣନୀତି, ଆପଦା ପରିଚାଳନା, ଅନୁପାଳନ, ଅଡିଟ୍, ଆଇନ, ଅର୍ଥ, ରାଜକୋଷ, ସଚିବୀୟ, ମାନବ ସଂସାଧନ ପରିଚାଳନା, କର୍ପୋରେଟ୍ ଯୋଗାଯୋଗ, ଲେନଦେନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଓ ପରିଚାଳନା ସହିତ କର୍ପୋରେଟ୍ କେନ୍ଦ୍ରର ଦାୟିତ୍ୱ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ। ୧ ଜୁନ୍ ୨୦୦୭ ରୁ ୨୦୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅବଧି ପାଇଁ ସେ ମୁଖ୍ୟ ରଣନୀତି ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ଏକଦା ସେ JP Morgan ର CEO ପଦବୀରୁ ଅବସର ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
* ବ୍ୟବସାୟ ତଥା ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସାଧାରଣ ସଫଳତା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ରୀତାବେନ୍ ପଟେଲ

ରୀତାବେନ୍ କେତନକୁମାର ପଟେଲ (ଜନ୍ମ ୧୯୮୩) ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି । ସେ ଗାନ୍ଧୀନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଗାନ୍ଧୀନଗର ଉତ୍ତର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ୨୦୨୨ ମସିହା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ପଟେଲ ଗୁଜରାଟର ଗାନ୍ଧୀନଗରରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ କେତନକୁମାର ଦିନେଶଭାଇ ପଟେଲଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ତାଙ୍କର ଏମକମ୍ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତର ଗୁଜରାଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆପ୍ଲିକେସନ୍‌ରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିପ୍ଲୋମା କରିଥିଲେ ।

## କ୍ୟାରିଅର
ପଟେଲ ୨୦୨୨ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଗାନ୍ଧୀନଗର ଉତ୍ତର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ। ସେ ୮୦,୬୨୩ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବୀରେନ୍ଦ୍ରସିଂହ ବାଘେଲାଙ୍କୁ ୨୬,୧୧୧ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।

ସେ ୧୫ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୯ ରୁ ୫ ମଇ ୨୦୨୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାନ୍ଧୀନଗର ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ କର୍ପୋରେସନର ମେୟର ଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଆଶା ପଟେଲ

**ଆଶା ପଟେଲ** (୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୭୭ - ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୧) ଗୁଜୁରାଟର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ
ପଟେଲ ଗୁଜୁରାଟର ମେହସାଣା ଜିଲ୍ଲାର ବିଶୋଳ ଗ୍ରାମର ଦ୍ୱାରକାଦାସ ଏବଂ ହୀରାବେନଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ। 

ସେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ବି.ଏସ୍.ସି., ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଏମ୍.ଏସ୍.ସି. ପଢିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତର ଗୁଜରାଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ। ସେ ଉଞ୍ଜାର ଉମିଆ ମନ୍ଦିରର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । 

ସେ ୨୦୧୫ ମସିହା ପାଟିଦାର ସଂରକ୍ଷଣ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ସେ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଉଞ୍ଝାରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସେହି ଆସନ ପାଇଁ ଏକ ଉପନିର୍ବାଚନ ଜିତିଥିଲେ।

ପଟେଲଙ୍କର ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୧ରେ ୪୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଡେଙ୍ଗୁ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ପଟେଲ ଅବିବାହିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ତିନି ବଡ଼ ଭଉଣୀ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ସାନ ଭାଇ ଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ସଙ୍ଗୀତା ପାଟିଲ

ସଙ୍ଗୀତାବେନ୍ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପାଟିଲ (ଜନ୍ମ ୧୯୭୬) ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି । ସେ ସୁରଟ ଜିଲ୍ଲାର ଲିମ୍ବାୟତ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ତିନି ଥର ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେ ୨୦୧୨ , ୨୦୧୭ ଏବଂ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ପାଟିଲ ଗୁଜରାଟର ସୁରତ ଜିଲ୍ଲାର ଲିମ୍ବାୟତରୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ବ୍ୟବସାୟୀ ପାଟିଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବାବୁରାଓଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ନାସିକର ଯଶୱନ୍ତରାଓ ଚଭନ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ତାଙ୍କର ବିଏ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।

## କ୍ୟାରିଅର
ପାଟିଲ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଲିମ୍ବାୟତ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସୁରେଶ ସୋନାଭାଲେଙ୍କୁ ୩୦,୩୨୧ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ସେ ବିଜେପି ପାଇଁ ଆସନ ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ । ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ବିଜୟୀ ହୋଇ ସେ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୯୫,୬୯୬ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିର ପଙ୍କଜ ତାୟାଡେଙ୍କୁ ୫୮,୦୦୯ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। 

ପାଟିଲ ତାଙ୍କ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ 'ବିଶୃଙ୍ଖଳିତ ଅଞ୍ଚଳ ଆଇନ' ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯାହା କଲେକ୍ଟରଙ୍କ ପୂର୍ବ ଅନୁମତି ବିନା ଜଣେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ବିକ୍ରୟ କରିବାକୁ ବାରଣ କରେ। ସ୍ଥାନୀୟ ଶିବସେନା ନେତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ବର୍ଷର ବିଏ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଜଣେ ଡମି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଅଭିଯୋଗ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆସିଛି ; ସେ ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମାନହାନି ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
କାଞ୍ଚନବେନ୍ ରାଡାଡିଆ

କାଞ୍ଚନବେନ୍ ବିନୁଭାଇ ରାଡାଡିଆ (ଜନ୍ମ ୧୯୬୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗୁଜରାଟର ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି। ସେ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଠକ୍କରବାପା ନଗର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ରାଡାଡିଆ ଗୁଜୁରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଠାକୁରବାପା ନାଗରରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ବିନୁଭାଇ ରାଡାଡିଆଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେ ମୋଟା ମାଣ୍ଡଭଡା, ଶ୍ରୀ ପ୍ରଗୟା ବିନୟ ମାଣ୍ଡିରରେ ୧ମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାସ୍ କରିଥିଲେ ।

## କ୍ୟାରିଅର
୨୦୨୨ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ରାଡାଡିଆ ଠକ୍କରବାପା ନଗର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ୮୯,୪୦୯ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବିଜୟକୁମାର ବ୍ରହ୍ମଭଟ୍ଟଙ୍କୁ ୬୩,୭୯୯ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।

ସେ ବିଶାଲ ରାଡାଡିଆଙ୍କ ମାତା, ଯିଏକି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ରୂପାଲାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସହାୟକ । ତାଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଧାୟକ ବଲ୍ଲଭ କାକାଡିଆଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।

## ଆଧାର
ତେଜଶ୍ରୀ ପଟେଲ

ତେଜଶ୍ରୀ ଦିଲୀପକୁମାର ପଟେଲ ଗୁଜୁରାଟର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି ।

## କ୍ୟାରିଅର
ପଟେଲ ଅହମ୍ମଦାବାଦର NHL ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜରୁ MD ( ସ୍ତ୍ରୀରୋଗ ) ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି ।

ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଦିଲୀପକୁମାର ପଟେଲ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ (ଆଇଏନସି) ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ବୀରମଗାମ ନଗର ସଭାପତି ଥିବାରୁ ସେ ରାଜନୀତିରେ ଥିଲେ। ୨୦୦୦ ମସିହାରେ, ସେ ବୀରମଗାମ ତାଲୁକାରୁ ଜିଲ୍ଲା ପଞ୍ଚାୟତକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା ପଞ୍ଚାୟତରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ୨.୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ କମିଟି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଏବଂ ଆଉ ୨.୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ (ଆଇଏନସି) ର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ବୀରମଗାମ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କଠାରୁ ୬୭୭ ଭୋଟର ସୀମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ହାରିଯାଇଥିଲେ ।

ସେ ୨୦୧୨ ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭିରାମଗାମରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ପ୍ରଗଜୀଭାଇ ପଟେଲଙ୍କୁ ୧୬,୯୮୩ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡି ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ରେ ବିଜେପିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।.  ସେ ୨୦୧୭ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭିରାମଗାମରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଲଖାଭାଇ ଭାରୱାଡଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଜେନି ଠାକୋର

ଜେନିବେନ୍ ନାଗାଜିଭାଇ ଠାକୋର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଏବଂ ଭାଭ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ବିଧାୟକ ଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୭ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଶଙ୍କର ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ବନାସକାଣ୍ଠା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଗୁଜରାଟରୁ ଏକମାତ୍ର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଥିଲେ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଠାକୋର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଗୁଜୁରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାଭରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ହାରିଯାଇଥିଲେ। ସେ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଗୁଜୁରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାଭ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ ଏବଂ ୬୬୫୫ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ଜିତିଥିଲେ। ଗଣମାଧ୍ୟମ ସୂତ୍ରରୁ ଠାକୋରଙ୍କୁ ଅଳ୍ପେଶ ଠାକୋରଙ୍କ ନିକଟତମ ସହଯୋଗୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।  ସେ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଗୁଜୁରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାଭରୁ ପୁନର୍ବାର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଦୃଶ୍ୟ
୨୦୧୯ ମସିହାରେ, ଜେନି ଠାକୋର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅବିବାହିତ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର ନିଷେଧ କରିବା ପାଇଁ ଠାକୋର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।  ଠାକୋର କହିଥିଲେ ଯେ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋବାଇଲ୍ ନିଷେଧ କରିବା ପଦକ୍ଷେପରେ କିଛି ଭୁଲ ନାହିଁ ଏବଂ "ସେମାନେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରୁ ଦୂରରେ ରହିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପାଠପଢ଼ାରେ ଅଧିକ ସମୟ ବିତାଇବା ଉଚିତ"। ପୂର୍ବରୁ, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ, ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବଳାତ୍କାର ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପୋଲିସ ହାତରେ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପୋଡ଼ି ଦେବାକୁ ଉସୁକାଇଥିଲେ। ପରେ, ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ସେ 'ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ' ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।

୨୦୨୩ ମସିହାରେ, କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକ ଥିବା ସମୟରେ, ଜେନିବେନ୍ ଠାକୋର, ବିଜେପି ବିଧାୟକ ଫତେସିଂହ ଚୌହାନଙ୍କ ସହିତ, ବିବାହ ପଞ୍ଜିକରଣ ଆଇନ, ୨୦୦୯ରେ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଦାବି କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବୟସ୍କ ପିଲାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଜୀବନସାଥୀ ବାଛିବା ସମୟରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ଦସ୍ତଖତକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇପାରିବ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ପିତାମାତାଙ୍କ ସମ୍ମତି ବିନା ପ୍ରେମ ବିବାହର ବିରୋଧୀ ଏବଂ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ଏପରି ବିବାହ ସେହି ତାଲୁକାରେ ପଞ୍ଜିକୃତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ମହିଳା ରହୁଛନ୍ତି।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଦର୍ଶନା ବାଘେଲା

ଦର୍ଶନା ବାଘେଲା (ଜନ୍ମ ୧୯୭୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି। ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ ଭାରତର ଗୁଜରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦର ପୂର୍ବତନ ଡେପୁଟି ମେୟର ଥିଲେ । ସେ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଅସରୱା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ବାଘେଲା ଗୁଜରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଅସରୱାରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ମୁକେଶଭାଇ ବାଘେଲାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ମୁଲୁଣ୍ଡର ଏକ ମହିଳା କଲେଜରୁ ତାଙ୍କର ବିକମ୍ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ ଦୁଇ ଥର ପାଇଁ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ କର୍ପୋରେସନର ଡେପୁଟି ମେୟର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ପୁନଃ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## କ୍ୟାରିଅର
2022 ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଭାଗେଲା ଅସରୱା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ । ସେ 80,155 ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବିପୁଲ ପରମାରଙ୍କୁ 54,173 ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଅପରୂପା ପୋଦାର

**ଅପରୂପା ପୋଦାର** (ଜନ୍ମ: ୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତ ଭାବରେ ସେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଆରାମବାଗ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୬ଶ ଓ ୧୭ଶ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ବିବାଦ
ପ୍ରଥମ ବିବାଦ ସହିତ ଜଡିତ ଅଭିଯୋଗ, ଆର୍ଥିକ ଦୁର୍ନୀତି ସମ୍ପର୍କିତ, ୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୭ରେ ସତ୍ୟ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ନାରଦ ଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଅପରେସନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ନାରଦ ନ୍ୟୁଜର ପ୍ରମୁଖ ମାଥ୍ୟୁ ସାମୁଏଲ୍‌ଙ୍କ ଠାରୁ ଲାଞ୍ଚ ନେଇଥିଲେ ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାଦ ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଟେ । ସେ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ନାମ ଅପରୂପା ପୋଦାର ଥିଲା । ସେ ଜଣେ ମୁସଲିମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତା’ପରେ ସେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ସଂସଦୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଇସଲାମ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତେଣୁ ସେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିର ନୁହଁନ୍ତି । ଅପରୂପା ପୋଦାର ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଧର୍ମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିନାହାନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଦର୍ଶନ ଭାସଭା

ଦର୍ଶନା ଚାନ୍ଦୁଭାଇ ଦେଶମୁଖ ଭାସଭା (ଜନ୍ମ ୧୯୬୮) ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା । ସେ ନର୍ମଦା ଜିଲ୍ଲାର ନାନ୍ଦୋଡ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ , ଯାହା ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ୨୦୨୨ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ଭାସଭା ଗୁଜରାଟର ନର୍ମଦା ଜିଲ୍ଲାର ନାନ୍ଦୋଡ଼ରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ଚନ୍ଦୁଭାଇ ଦେଶମୁଖଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଜଣେ ଡାକ୍ତର। ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ରୋଗରେ MBBS ରେ MBBS ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ 1998 ମସିହାରେ ଭଦୋଦର ମହାରାଜା ସୟାଜିରାଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ବରୋଦାରେ MD କରିଥିଲେ ।

## କ୍ୟାରିଅର
୨୦୨୨ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାସାଭା ନାନ୍ଦୋଡ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଜିତିଥିଲେ । ସେ ୭୦,୫୪୩ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ହରେଶ ଭାସାଭାଙ୍କୁ ୨୮,୨୦୨ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଦ୍ଵିତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀ

ଦ୍ଵିତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୀତି ମହାଦେବୀ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୮୯୦-୮୯୬ ମସିହାରେ କଳିଙ୍ଗଠାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଭୌମ-କର ରାଜବଂଶର ତୋଶଳ ରାଜ୍ୟର ରାଣୀ ଥିଲେ ।

## ଜୀବନ
ସେ ସୋମବଂଶୀ ରାଜବଂଶ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଜନ୍ମେଜୟ ପ୍ରଥମଙ୍କ ଔରସରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଶୁଭକର ଚତୁର୍ଥ କିମ୍ବା କୁସୁମହାର ଦ୍ୱିତୀୟ (ଶାସନକାଳ ୮୬୫-୮୮୨) ଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର କୌଣସି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଶିବକରଦେବ ତୃତୀୟ (ଶାସନକାଳ ୮୮୨-୮୯୦) ତାଙ୍କ ପରେ ସିଂହାସନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

୮୯୦ ମସିହାରେ ରାଜା ଶିବକରଦେବ ତୃତୀୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କଲେ। ଏହା ସମ୍ଭବତଃ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ହୋଇଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେଇଥିବା ଜଣାଯାଏ। ରାଜା ଉଦ୍ୟୋତକସାରୀ ମହାଭାବଗୁପ୍ତଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରୁ ସୋମବଂଶୀଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ଶିଳାଲେଖ ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କ ପିତା ଜନ୍ମେଜୟ "ଓଡ୍ର ଦେଶର ରାଜାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ନିଜ ପାଖକୁ ଆଣିଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ କୁନ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ।"

ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱକୁ ସମର୍ଥନ କରାଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ କଳଚୁରି ରାଜା ଶଙ୍କରଗଣ କୋଶଳ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତା ଜନ୍ମେଜୟ ପ୍ରଥମ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଭୌମ-କାର ରାଜବଂଶର ଅଧିକାରୀମାନେ ରାଣୀଙ୍କ ଭଣଜା, ଶିବକରଦେବ ତୃତୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବିଦ୍ରୋହକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଦ୍ୱିତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ପଦଚ୍ୟୁତ କରି ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ତୃତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତୀୟ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ତୃତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀ

ତୃତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀ ୯ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭୌମକର ବଂଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମହାରାଣୀ ଓ ତୋଷଳା ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାଧୀନ ଶାସିକା ଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସରେ ଗଣନୀୟ ନାରୀ ଶାସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ, ଯିଏ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କୌଶଳ ପାଇଁ ପରିଚିତ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ପରିଚୟ
ତୃତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀ, ଭୌମକର ରାଜା ଶିବକରଦେବଙ୍କ ରାଣୀ ଥିଲେ। ରାଜବଂଶୀୟ ସଂଘର୍ଷ ଓ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପରିଣାମରେ ସେ ସିଂହାସନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଦକ୍ଷତା ଓ ରାଜନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଦ୍ୱାରା ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଶାସିକା ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଶାସନକାଳ
ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳ ପ୍ରାୟ ୮୯୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରୁ ୯୦୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ସେ “ପରମେଶ୍ୱରୀ”, “ପରମଭଟ୍ଟାରିକା” ଓ “ମହାରାଜାଧିରାଜା” ପରି ଉଚ୍ଚ ଉପାଧି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ତାଙ୍କ ଶାସନରେ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଶାସନ ସୁସଂଘଟିତ ରହିଥିଲା।

## ଧର୍ମ ଓ ଦାନଶୀଳତା
ତୃତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀ ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ଦାନଶୀଳ ଶାସିକା ଥିଲେ। ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ସହିଷ୍ଣୁ ମନୋଭାବ ରଖୁଥିଲେ। ଢେଙ୍କାନାଳ ତାମ୍ରଶାସନରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସେ କୋଣ୍ଟସପରା ନାମକ ଗ୍ରାମକୁ ଜଣେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହା ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଓ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନକୁ ଦର୍ଶାଏ।

## ପ୍ରଶାସନ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ଥିରତା ଓ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ରହିଥିଲା। ସେ ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱ, ନ୍ୟାୟପ୍ରିୟତା ଓ କୌଶଳ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ। ଇତିହାସରେ ସେ ଶୌର୍ୟ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁଣର ସମନ୍ୱୟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

## ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ଐତିହ୍ୟ
ତୃତୀୟ ତ୍ରିଭୁବନ ମହାଦେବୀଙ୍କ ପରେ ଭୌମକର ବଂଶର ଅନ୍ୟ ଶାସକମାନେ ସିଂହାସନାରୋହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶାସନ ଓଡ଼ିଶାର ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଇତିହାସରେ ନାରୀ ନେତୃତ୍ୱର ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ରହିଛି। ସେ କେବଳ ଏକ ରାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସମର୍ଥ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଶାସିକା ଭାବେ ଇତିହାସରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।

## ଆଧାର
ମେହବୁବା ମୁଫତି

**ମେହବୁବା ବୁର୍ ମୁଫତି ସୟଦ** (ଜନ୍ମ ୨୨ ମଇ ୧୯୫୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରର ପିପଲ୍ସ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ପାର୍ଟି (ପିଡିପି)ର ନେତ୍ରୀ । ସେ ୪ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୬ ରୁ ୧୯ ଜୁନ ୨୦୧୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବତନ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ରାଜ୍ୟର ୯ମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ । ୨୦୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଭାରତୀୟ ସଂବିଧାନର ଧାରା ୩୭୦ ବିଲୋପ ପରେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ପବ୍ଲିକ ସେଫ୍ଟି ଆକ୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ମେହବୁବା ହେଉଛନ୍ତି ମୁଫତି ମହମ୍ମଦ ସୟଦ ଓ ଗୁଲ୍‌ଶନ ଆରାଙ୍କ କନ୍ୟା। ସେ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ଆଖରାନ୍ ନୋୱପୋରା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଜମ୍ମୁ ସ୍ଥିତ ଗଭର୍ମେଣ୍ଟ କଲେଜ୍ ଫର୍ ୱୁମେନ୍‌ରୁ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୮୯ ପରେ ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୋଇ ବମ୍ବେ ମର୍କେଣ୍ଟାଇଲ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଇଷ୍ଟ–ୱେଷ୍ଟ ଏୟାରଲାଇନ୍ସରେ କାମ କରିଥିଲେ, ପରେ ପୁଣି ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରକୁ ଫେରିଥିଲେ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ସେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଜାଭେଦ ଇକବାଲ ଶାହଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ତାଙ୍କର ବିବାହ ବିଛେଦ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ—ଇଲ୍ତିଜା ଏବଂ ଇର୍ତିକା—ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ସ୍ୱାମୀ ଜଣେ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ଏବଂ ପଶୁ ଅଧିକାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ପରିଚିତ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
୧୯୯୬ ମସିହାରେ ମେହବୁବା ମୁଫତି ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ବିଜ୍‌ବେହାରା ଆସନରୁ ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ବିଧାନସଭାରେ ବିପକ୍ଷ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ପହାଲଗାମ ଆସନରୁ ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୦୪ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସେ ଅନନ୍ତନାଗ ଆସନରୁ ଲୋକସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

୨୦୧୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ, ସେ ପିଡିପି ଓ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ମଧ୍ୟରେ ଗଠିତ ଜୋଟ ସରକାରର ନେତୃତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରି ୪ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୬ରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ତାଙ୍କ ସରକାର ପିଡିପି ଏବଂ ବିଜେପି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମେଣ୍ଟ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮ରେ ଏହି ମେଣ୍ତରେ ଏକ ମତଭେଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଜଣ ବିଜେପି ମନ୍ତ୍ରୀ କଠୁଆ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ୮ ବର୍ଷୀୟ ଝିଅଙ୍କୁ ଧର୍ଷଣ ଓ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଜଡିତ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲେ। ବିଜେପିର ଜାତୀୟ ସାଧାରଣ ସଚିବ ରାମ ମାଧବ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ବିଜେପି–ପିଡିପି ମେଣ୍ଟ ସମାପ୍ତି ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହାର କାରଣ ହେଲା ରାଜ୍ୟର ଅବନତ ହେଉଥିବା ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି ।୧୯ ଜୁନ ୨୦୧୮ରେ ବିଜେପି ମେଣ୍ଟରୁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ପରେ ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ପଦତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନେତ୍ରୀ
ମାଳତୀ ମାହେଶ୍ୱରୀ

ମାଳତୀ ମାହେଶ୍ୱରୀ (ଜନ୍ମ ୧୯୮୮) ଭାରତର ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି। ସେ କଚ୍ଛ ଜିଲ୍ଲାର ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଗାନ୍ଧୀଧାମ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ୧୪ତମ ଏବଂ ୧୫ତମ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । 

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ମାହେଶ୍ୱରୀ ଗୁଜରାଟର କଚ୍ଛ ଜିଲ୍ଲାର ଗାନ୍ଧୀଧାମରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ଦୀନଦୟାଲ ବନ୍ଦର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷର କର୍ମଚାରୀ କିଶୋର ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଭୁଜର KSKVରୁ HRMରେ ତାଙ୍କର ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିପ୍ଲୋମା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଭୁଜର KSKVରୁ ବିକମ୍ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ବ୍ୟବସାୟରେ ଅଛନ୍ତି।

## କ୍ୟାରିଅର୍
୨୦୨୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ମାହେଶ୍ୱରୀ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଗାନ୍ଧୀଧାମ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ୮୩,୭୬୦ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବିଟି ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ୩୭,୮୩୧ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୮୦,୧୨୧ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କିଶୋର ଗଙ୍ଗଜୀଭାଇ ପିଙ୍ଗୋଲଙ୍କୁ ୩୭,୨୮୧ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ବସୁନ୍ଧରା ରାଜେ

**ବସୁନ୍ଧରା ରାଜେ ସିନ୍ଧିଆ** (ଜନ୍ମ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତ୍ରୀ, ଯିଏ ୨୦୦୩ ରୁ ୨୦୦୮ ଏବଂ ୨୦୧୩ ରୁ ୨୦୧୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜସ୍ଥାନର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ପୂର୍ବରୁ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ବିଦେଶ କାର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସହିତ କର୍ମଚାରୀ, ସାଧାରଣ ଅଭିଯୋଗ ଓ ପେନ୍ସନ୍ ବିଭାଗର ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ରାଜସ୍ଥାନର ଏକମାତ୍ର ମହିଳା, ଯିଏ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ବସୁନ୍ଧରା ରାଜେ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କ ଜନ୍ମ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୩ ରେ ବମ୍ବେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁମ୍ବାଇ) ରେ ହୋଇଥିଲା। ସେ ବିଜୟରାଜେ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କ କନ୍ୟା, ଯିଏ ଗ୍ୱାଲିଅରର ମହାରାଣୀ ଏବଂ ପରେ ରାଜମାତା ଥିଲେ, ଏବଂ ଜୀୱାଜୀରାଓ ସିନ୍ଧିଆ, ଗ୍ୱାଲିଅରର ମହାରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା। ସେମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସିନ୍ଧିଆ ବଂଶର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ରାଜେ ତାଙ୍କ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ତମିଳନାଡୁର କୋଡାଇକାନାଲ୍‌ର ପ୍ରେଜେଣ୍ଟେସନ୍ କନ୍ଭେଣ୍ଟ ସ୍କୁଲରୁ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ମୁମ୍ବାଇର ସୋଫିଆ କଲେଜ୍ ଫର୍ ମହିଳାରୁ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ସେ ୧୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୨ ରେ ଧୋଳପୁରର ରାଜପରିବାରର ମହାରାଜ ରାଣା ହେମନ୍ତ ସିଂହଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ଦୁହିଁଙ୍କର ବିବାହ ବିଛେଦ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ କୁନ୍ୱର ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ସିଂହ, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ଝାଲାୱାରରୁ ଲୋକସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଇଭଉଣୀମାନେ ହେଲେ—ଯଶୋଧରା ରାଜେ ସିନ୍ଧିଆ (ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ପୂର୍ବତନ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ), ପରଲୋକଗତ ମାଧବରାଓ ସିନ୍ଧିଆ, ପରଲୋକଗତ ପଦ୍ମାବତୀ ରାଜେ “ଅକ୍କାସାହେବ” ବୁର୍ମାନ (୧୯୪୨–୧୯୬୪) ଯିଏ ତ୍ରିପୁରାର ଶେଷ ଶାସକ ମହାରାଜା କିରିତ୍ ଦେବ ବୁର୍ମାନଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଉଷା ରାଜେ ରାଣା (ଜନ୍ମ ୧୯୪୩) ଯିଏ ନେପାଳର ରାଣା ପରିବାରରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ।

## ସନ୍ତାନ 
ତାଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ସିଂହ, ଯିଏ ଚାରିଥର ଲୋକସଭା ସାଂସଦ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଧୋଳପୁରର ଯୁବରାଜ ଅଟନ୍ତି।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
୧୯୮୪ ମସିହାରେ ବସୁନ୍ଧରା ରାଜେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସେ ନବଗଠିତ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ସେ ଧୋଳପୁରରୁ ରାଜସ୍ଥାନ ବିଧାନସଭାର ଅଷ୍ଟମ ସଭ୍ୟ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାସହ ସେ ରାଜସ୍ଥାନ ଭାଜପାର ଯୁବ ମୋର୍ଚ୍ଚାର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

୨୦୨୩ ମସିହାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶୋକ ଗେହଲୋତ କହିଥିଲେ ଯେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଲଞ୍ଚ ଦେବାକୁ ଭାଜପା କରିଥିବା ଚେଷ୍ଟାକୁ ବିରୋଧ କରି ବସୁନ୍ଧରା ରାଜେ ତାଙ୍କ ସରକାରକୁ ବଞ୍ଚାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ସେ ଏହି ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ମିଥ୍ୟା ଓ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ବୋଲି ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ। ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ନବନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକ ଭଜନଲାଲ ଶର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ହରାଇଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ତୃତୀୟଥର ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଥିଲା।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ
ଜଶୁବେନ୍ କୋରାଟ୍

ଜଶୁବେନ୍ କୋରାଟ୍ ଓରଫ ଯଶୁମତିବେନ (ଜନ୍ମ ୨୭ ଜୁଲାଇ, ୧୯୫୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟର ପୂର୍ବତନ ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ୧୯୯୯ ରୁ ୨୦୧୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ସହିତ ଜଡିତ ଅଛନ୍ତି ।

## ଜୀବନୀ
ସେ ଜୁନାଗଡ଼ ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାମରେ ଜଣେ କୃଷକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସାଭଜୀଭାଇ କୋରାଟଙ୍କ ଆକସ୍ମିକ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏକ ଉପନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଜେତପୁର ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କୁ ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ , ସେ ଜେତପୁର ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ପୁନଃନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୦୫ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ନିର୍ବାଚନରେ , ସେ ଜେତପୁର ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଦ୍ୱାଦଶ ବିଧାନସଭାକୁ ପୁନଃନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।  ସେ ୨୦୦୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ରାବଡି ଦେବୀ

**ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ** (ଦେବନାଗରୀ: राबड़ी देवी; IAST: rābar̤ī devī; ସଂସ୍କୃତ ଉଚ୍ଚାରଣ: [ɾɑːbəɽiː d̪eːʋiː]) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ବିପକ୍ଷ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ ୧୯୯୭ ରୁ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ଲଗାତାର ଭାବେ ବିହାରର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ପଦ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ମହିଳା। ସେ ବିହାର ବିଧାନସଭାରେ ଗୃହନେତ୍ରୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ (MLC) ଓ ପୂର୍ବରୁ ବିହାର ବିଧାନସଭାରେ ବିପକ୍ଷ ନେତ୍ରୀ ଥିଲେ।

ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)ର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ, ବିହାରର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୦–୧୯୯୭) ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ସହ ବିବାହିତ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ବିହାରର ଗୋପାଳଗଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ମିରଗଞ୍ଜ ନିକଟସ୍ଥ ସାଲାର କଲାଁ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପର୍କିତ ଶପଥପତ୍ରରେ ସେ ନିଜ ଜନ୍ମବର୍ଷ ୧୯୫୩ ମସିହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।

ସେ ନିଜ ଗ୍ରାମର ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କେବଳ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ିଥିଲେ। ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ପଠାଇବା ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ଅନିଚ୍ଛା ଥିବାରୁ, ତାଙ୍କ କୌଣସି ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ଔପଚାରିକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିପାରିନଥିଲେ। ପ୍ରଭୁନାଥ ଯାଦବ, ସୁଭାଷ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବ ଓ ସାଧୁ ଯାଦବ ତାଙ୍କ ତିନିଜଣ ଭାଇ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
୨୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୭ ତାରିଖରେ ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ ବିହାରର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ଚାରା ଘୋଟାଳା ସମ୍ପର୍କିତ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଗିରଫ ଆଦେଶ ଜାରି ହେବା ପରେ ସେ ପଦତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ[7], କାରଣ ସେ ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ପାରମ୍ପରିକ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ ଏବଂ ରାଜନୀତିରେ କୌଣସି ଆଗ୍ରହ ରଖୁନଥିଲେ[8]। ଅଶିକ୍ଷା ଓ ଅନୁଭବ ଅଭାବ କାରଣରୁ ସେ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ।

ସେ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିହାରର ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ବିହାରର ଶେଷ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।

ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ ରାଘୋପୁର ଆସନରୁ ତିନିଥର ବିହାର ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୧୦ ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଘୋପୁର ଓ ସୋନପୁର—ଦୁଇଟି ଆସନରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁହିଁଠାରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ କେବଳ ୨୨ଟି ଆସନ ଜିତିଥିଲା।

୨୦୧୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସାରଣ ଆସନରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭାଜପାର ରାଜୀବ ପ୍ରତାପ ରୁଡ଼ୀଙ୍କ ନିକଟରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ନିର୍ବିରୋଧରେ ବିଧାନ ପରିଷଦକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ପରିବାର 
ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ ୧ ଜୁନ ୧୯୭୩ ତାରିଖରେ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ସହ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବିବାହରେ ବିବାହିତ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସାତଜଣ କନ୍ୟା ଓ ଦୁଇଜଣ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି। ବିବାହ ସମୟରେ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଅତିରିକ୍ତ ₹୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଦେହଜ ଭାବେ ଦାବି କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ପୂରଣ କରାଯାଇଥିଲା।

## ପଦବୀ ଅଧିଷ୍ଠିତ 
ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ ୩ଥର ବିଧାନସଭ୍ୟ (MLA) ଏବଂ ୪ଥର ବିଧାନ ପରିଷଦ ସଦସ୍ୟ (MLC) ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ
ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ

**ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ  । ସେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିରେ ଏବଂ ୨୦୧୭ ପରଠାରୁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ବଛାଯିବା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କ ସିଟ୍ ଛାଡ଼ିଥିଲେ । ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବିଧାନ ପରିଷଦର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଲୋକ
ଚୁନିବାଳା ଦେବୀ

ଚୁନିବାଳା ଦେବୀ (୧୮୭୨-୧୯୫୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ ଯାହା ସତ୍ୟଜିତ ରାୟଙ୍କ ପଥେର ପାଞ୍ଚାଲିରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ , ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅପୁ ଏବଂ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧ ମାଉସୀ, ଇନ୍ଦିର ଠାକରୁନ୍ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।

ପୂର୍ବତନ ଥିଏଟର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଚୁନିବାଳା ଦେବୀ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ବିଗ୍ରହ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର " ରିକ୍ତା" ପରେ ସେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ। ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ ୮୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିଅରର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅବସରରୁ ବାହାର କରି ଆଣିଥିଲେ।

## ପୁରସ୍କାର
ସେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଭାବରେ ପଥେର ପାଞ୍ଚାଲିରେ ଇନ୍ଦିର ଠାକୁରନ୍ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମହୋତ୍ସବ, ଦି ମାନିଲା ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟିଭାଲରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ ବର୍ଗରେ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ
୧୯୫୫ ମସିହାରେ "ପଥେର ପାଞ୍ଚାଲି" ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ କୋଲକାତାରେ ଇନଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଫିଲ୍ମୋଗ୍ରାଫି
* ବିଗ୍ରହ - ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ପ୍ରତିଛବି (୧୯୩୦)
* ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ (୧୯୩୯)
* ପଥେର ପାଞ୍ଚାଲି - ଗୀତର ରାସ୍ତା (୧୯୫୫)

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୭୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ
ମେରୀ ଫେଣ୍ଟନ୍

ମେରୀ ଫେଣ୍ଟନ୍ ଓରଫ ମେହରବାଇ (୧୮୫୪ - ୧୮୯୬) ପ୍ରଥମ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ଗୁଜରାଟୀ , ପାର୍ସୀ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଥିଏଟର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଜଣେ ଆଇରିଶ୍ ସୈନିକଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି , ସେ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପାର୍ସୀ ଅଭିନେତା-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କାଭାସଜୀ ପଲାଞ୍ଜି ଖଟାଉଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନୟ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏକ ସଫଳ ମଞ୍ଚ କ୍ୟାରିଅର ଥିଲା।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ମେରୀ ଫେଣ୍ଟନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଭାରତର ମସୁରୀ ନିକଟସ୍ଥ ଲ୍ୟାଣ୍ଡୋରରେ ଜଣେ ୟୁରେସିଆନ୍ ଜାନେଟ୍ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନାର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଆଇରିଶ୍ ସୈନିକ ମାଥ୍ୟୁ ଫେଣ୍ଟନଙ୍କ ଘରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ମେରୀ ଜେନ୍ ଫେଣ୍ଟନ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଆଉ କୌଣସି ସୂଚନା ନାହିଁ। ପାର୍ସୀ ଥିଏଟର ଅଭିନେତା-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କାଭାସଜୀ ପଲାଞ୍ଜି ଖଟାଉ ତାଙ୍କ ନାଟକ ଇନ୍ଦର ସଭା ପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ , ଯେତେବେଳେ ଫେଣ୍ଟନ ତାଙ୍କ ଯାଦୁକରୀ ଲଣ୍ଠନ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ହଲ୍ ବୁକ୍ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ, ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ସେ ମେହରବାଇ ନାମକ ଏକ ପାର୍ସୀ ନାମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ପୂର୍ବରୁ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଜାଣିଥିଲେ, ଏବଂ ୧୮୭୦ ଦଶକରେ ଖଟାଉ ତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଏବଂ ଅଭିନୟରେ ଅଧିକ ତାଲିମ ଦେଇଥିଲେ।

ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଭା ଏବଂ ଖଟାଉଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଗୁଁ ଥିଏଟରରେ ଏକ ଚମତ୍କାର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ୧୮୭୮ ମସିହାରେ ଫେଣ୍ଟନଙ୍କ ଥିଏଟରରେ ପ୍ରବେଶକୁ ନେଇ ଖଟାଉ ଏବଂ ମହାରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଥିଏଟ୍ରିକାଲ୍ କମ୍ପାନୀ ମାଲିକ ଜାହାଙ୍ଗୀର ପେସ୍ତୋନଜୀ ଖମ୍ବାଟ୍ଟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ପରେ, ଖଟାଉ ବମ୍ବେ ଛାଡି ଦିଲ୍ଲୀ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ମାନେକ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଆଲଫ୍ରେଡ ଥିଏଟର କମ୍ପାନୀରେ ଯୋଗଦେଲେ, ଯିଏ ଫେଣ୍ଟନକୁ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଖଟାଉ ୧୮୮୧ ମସିହାରେ ନିଜର ଆଲଫ୍ରେଡ କମ୍ପାନୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଫେଣ୍ଟନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ସଫଳ କ୍ୟାରିଅର୍ ଥିଲା।

ପରେ ଫେଣ୍ଟନ୍ ଏବଂ ଖଟାଉ ଅଲଗା ହୋଇଗଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଜାହାଙ୍ଗୀର ଖଟାଉ |

## ବୃତ୍ତି
ସେ ପାର୍ସୀ , ଗୁଜୁରାଟୀ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚର ପ୍ରଥମ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ। ସେ ପାର୍ସୀ ନାୟିକା ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ପାଇଁ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ।  ସେ ନାନାଭାଇ ରାନିନାଙ୍କ ନାଜାନ ଶିରିନ୍ (୧୮୮୧), ବାମନଜି କାବ୍ରାଙ୍କ ଭୋଲି ଗୁଲ୍ (ଇନୋସେଣ୍ଟ ଫ୍ଲାୱାର, ୧୮୮୨, ଏଲେନ୍ ଉଡ୍ ଙ୍କ ଇଂରାଜୀ ଉପନ୍ୟାସ ଇଷ୍ଟ ଲିନ୍ ଉପରେ ଆଧାରିତ ), ଆଗା ହାସନ ଅମାନତଙ୍କ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଅପେରା ଇନ୍ଦର ସଭା , ଖମ୍ବାଟ୍ଟାଙ୍କ ଖୁଦାଦଦ୍ (ଦି ଗିଫ୍ଟ ଅଫ୍ ଗଡ୍, ୧୮୯୮, ଶେକ୍ସପିୟରଙ୍କ ପେରିକଲ୍ସ, ପ୍ରିନ୍ସ ଅଫ୍ ଟାୟାର ଉପରେ ଆଧାରିତ ) , ଗମଦେ ନି ଗୋରୀ (ଗ୍ରାମ ନିମ୍ଫ, ୧୮୯୦), ଆଲାଉଦ୍ଦିନ୍ (୧୮୯୧), ତାରା ଖୁର୍ସିଦ୍ (୧୮୯୨), କଳିୟୁଗ୍ (୧୮୯୫) ଏବଂ କାଳିଦାସଙ୍କ ସଂସ୍କୃତ ନାଟକ ଶକୁନ୍ତଳାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଗୋପୀଚାନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଜୋଗନ ଭୂମିକାକୁ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସିତ କରାଯାଇଥିଲା।

ପରେ ସେ ଫ୍ରାମ୍ଜି ଆପୁଙ୍କ ନାଟ୍ୟ କମ୍ପାନୀରେ କାମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତା’ପରେ ଅନେକ ନାଟ୍ୟ ଦଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। 

ମେରୀ ଫେଣ୍ଟନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ୪୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ସମ୍ଭବତଃ ୧୮୯୬ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ତେଣୁ, ସେ ସମ୍ଭବତଃ ୧୮୫୪ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୮୭୮ ମସିହାରେ ଖଟାଉଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ। ପାର୍ସୀ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଯିହୂଦୀ ଏବଂ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଭିନେତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲି ଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ ।

## ଲୋକପ୍ରିୟ ସଂସ୍କୃତିରେ
ଡ୍ରାମା କୁଇନ୍ (୨୦୧୮) ନିଆତି ରାଥୋଡଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏକ ନାଟକ ଥିଲା, ଏବଂ ବ୍ଲୁ ଫେଦର ଥିଏଟର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମହିଳା ଅଭିନେତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା। ମେହରିନ ସାବା ମେରୀ ଫେଣ୍ଟନଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।.

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୫୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଅମୀନା ଅହମଦ ଆହୁଜା

ଅମୀନା ଅହମଦ ଆହୁଜା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ, ସୁଲେଖକ , ଲେଖିକା ଏବଂ ଭାଷାବିତ୍, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଉର୍ଦ୍ଦୁ କବିତା-ପ୍ରେରିତ କଳାକୃତି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା। ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପାଇଥିଲେ।

## ଜୀବନୀ
ଅମୀନା ଅହମଦ ଆହୁଜା ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ମା', ଜଣେ ବାରିଷ୍ଟର ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ ନୁରୁଦ୍ଦିନ ଅହମଦଙ୍କ ଔରସରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଲଣ୍ଡନର ସ୍ଲେଡ୍ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଆର୍ଟରେ କଳାରେ ତାଙ୍କର ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (JNU) ତାଙ୍କର କ୍ୟାରିଅର କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ କବିତାର ଅଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜଣେ କଳାକାର-ନିବାସ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ​​ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଭାରତ  ଏବଂ ମସ୍କୋ, ଟୋକିଓ, ଭେନେଜୁଏଲା, କଲମ୍ବିଆ ଏବଂ ନ୍ୟୁୟର୍କ ସମେତ ବିଦେଶରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଛି। ସେ ଆଲେକ୍ସି କୋସିଗିନ୍ , ନିକୋଲାଇ ବୁଲଗାନିନ୍ , ନିକିତା କୃଶ୍ଚେଭ୍ ଏବଂ ଲିଓନିଡ୍ ବ୍ରେଜନେଭଙ୍କ ସମେତ ସୋଭିଏତ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସରକାରୀ ଅନୁବାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । 

ସେ ଜଣେ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ USSR ର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ବିଷ୍ଣୁ ଆହୁଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ଦେଶ ପରିଦର୍ଶନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ।

## ପ୍ରକାଶନ
ସେ ପେଙ୍ଗୁଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଦ୍ୱାରା ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଉର୍ଦ୍ଦୁରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା " କ୍ୟାଲିଗ୍ରାଫି ଇନ୍ ଇସଲାମ" ପୁସ୍ତକର ଲେଖିକା ଥିଲେ।

## ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ
କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ]।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଜାନକୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରନ

**ୱାଇକୋମ୍ ନାରାୟଣୀ ଜାନକୀ** (30 ନଭେମ୍ବର 1923 – 19 ମେ 1996), **ଜାନକୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରନ୍** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ରାଜନୀତିବିଦ୍ ଓ ଦାନଶୀଳ ମହିଳା ଥିଲେ। ସେ ତାମିଲନାଡୁର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏମ୍. ଜି. ରାମଚନ୍ଦ୍ରନ୍ (ଏମ୍‌.ଜି.ଆର୍‌)ଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ୨୩ ଦିନ ପାଇଁ ତାମିଲନାଡୁର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ତାମିଲନାଡୁର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଇତିହାସରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ସେ ପରିଚିତ।

## ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
ଜାନକୀ ତ୍ରାଭାଙ୍କୋର୍ ରାଜ୍ୟର କୋଟ୍ଟାୟମ୍ ଜିଲ୍ଲାଅନ୍ତର୍ଗତ ୱାଇକୋମ୍ ସହରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମା’ ନାରାୟଣୀ ଅମ୍ମା ତ୍ରାଭାଙ୍କୋର୍ ରାଜ୍ୟର ଜଣେ ମଲୟାଳୀ ନାୟର୍ ଥିଲେ।

୧୯୩୯ ମସିହାରେ, ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ଜାନକୀ ଅଭିନେତା ଗଣପତି ଭଟ୍ (1915–1972)ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଜାନକୀ ଓ ଗଣପତି ଭଟ୍ଟଙ୍କ ସୁରେନ୍ଦ୍ରନ୍‌ ନାମରେ ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ।

## ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ 
ଜାନକୀଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ *ମନ୍ମଥ ବିଜୟମ୍* (1939)

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରାମଚନ୍ଦ୍ରନଙ୍କ ଜୀବନକାଳରେ ଜାନକୀ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ନଥିଲେ ଏବଂ AIADMK ଦଳର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ କେବଳ କିଛି ସାର୍ବଜନିକ ଉପସ୍ଥାନ ରଖିଥିଲେ।

ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଅଷ୍ଟମ ତାମିଲନାଡୁ ବିଧାନସଭାରେ ଆସ୍ଥା ଭୋଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର କାରଣ ହେଲା ୧୯୪ ଜଣ ବିଧାୟକ ଥିବା AIADMK ମହାଜୋଟ ତିନୋଟି ଶିବିରରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯିବା; ତାହାରୁ ୩୦ ଜଣ ବିଧାୟକ ଜୟଲଲିଥାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ୧୦୧ ଜଣ ବିଧାୟକ ଜାନକୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ। ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନିରପେକ୍ଷ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା। ଭୋଟ ଦିନେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଗୁପ୍ତ ଭୋଟର ଦାବି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀଙ୍କ ସମର୍ଥକ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏହାକୁ ଖାରଜ କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବଦିନେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଜୟଲଲିଥା ଶିବିରର ୩୦ ଜଣ ବିଧାୟକ ଓ DMKର ୧୫ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ, ଭୋଟ ସମୟରେ ସଭାଗୃହରେ ଉପସ୍ଥିତ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ଏହାର ଫଳରେ 234 ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ୧୦୧ ଜଣଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପ୍ରମାଣ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଜାନକୀଙ୍କୁ ୧୯୮ ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଭୋଟ ଡାକାଯିବା ସମୟରେ DMK ଓ AIADMK ବିଧାୟକମାନେ ସଭାଗୃହରେ ହିଂସ୍ର ଝଗଡ଼ାରେ ଜଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ସହ ଅନେକ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସଭାଗୃହକୁ ପୋଲିସ୍ ପଠାଇଥିଲେ। ପରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏକପକ୍ଷୀୟ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଆସ୍ଥା ଭୋଟ ଜିତିଛି।

ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଛେଦ ୩୫୬ ବ୍ୟବହାର କରି ତାଙ୍କ ସରକାରକୁ ବରଖାସ୍ତ କରିଥିଲା। ଭାରତ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ୍ ୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୮ରେ “ଦୁଇ ପତ୍ର” ଚିହ୍ନକୁ ସାମୟିକ ସ୍ଥଗିତ କରିଦେଇ, ଜାନକୀଙ୍କ ଶିବିରକୁ “ଡବଲ୍ ପିଜନ୍” ଚିହ୍ନ ସହ AIADMK (JA) ଏବଂ ଜୟଲଲିତାଙ୍କ ଶିବିରକୁ “ରୋଷ୍ଟୋର” ଚିହ୍ନ ସହ AIADMK (J) ନାମ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ବାଚନରେ ତାଙ୍କ ଦଳ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା। AIADMKର ଦୁଇ ଶିବିର ଏକତ୍ରିକରଣ ପରେ ସେ ରାଜନୀତିରୁ ସନ୍ୟାସ ନେଇଥିଲେ। କୌଣସି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଜିତିନଥିବା ଅତ୍ୟଳ୍ପ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାନକୀ ଜଣେ। ତାଙ୍କୁ ତାମିଲନାଡୁର ଚେନ୍ନାଇ ଅବସ୍ଥିତ ରାମାପୁରମ୍‌ର MGR ଥୋଟ୍ଟମ୍‌ରେ ତାଙ୍କ ନିବାସ ସମୀପରେ ସମାଧିସ୍ଥ କରାଯାଇଥିଲା।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୩ ଜନ୍ମ
କବିତା ବାଲକୃଷ୍ଣନ

କବିତା ବାଲକୃଷ୍ଣନ (ଜନ୍ମ ୧ ଜୁନ ୧୯୭୬) ଜଣେ କଳା ସମାଲୋଚକ , କବି, ସମସାମୟିକ କଳା ଗବେଷକ, ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ କଳା କ୍ୟୁରେଟର ଅଟନ୍ତି । ସେ ୧୯୯୮ ରୁ ୧୯୯୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତ୍ରିଭେନ୍ଦ୍ରମ କଲେଜ ଅଫ୍ ଫାଇନ୍ ଆର୍ଟସ୍ ରେ କଳା ଇତିହାସର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଦାନ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ଥ୍ରିପୁନିଥୁରାର ଆରଏଲଭି କଲେଜ ଅଫ୍ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଫାଇନ୍ ଆର୍ଟସ୍ ରେ ବକ୍ତୃତା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଫ୍ୟାଶନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି (NIFT) ରେ ଜଣେ ପରିଦର୍ଶକ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବକ୍ତୃତା ଦେଇଥିଲେ। ବାଲକୃଷ୍ଣନ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର କେରଳ ରାଜ୍ୟର ତ୍ରିସୁରରେ ଥିବା ସରକାରୀ କଲେଜ ଅଫ୍ ଫାଇନ୍ ଆର୍ଟସ୍ ରେ କଳା ଇତିହାସ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଶିକ୍ଷାଗତ ବୃତ୍ତି
ବାଲକୃଷ୍ଣନ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ବରୋଦାର ମହାରାଜା ସୟାଜୀରାଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଲଳିତ କଳା ଇତିହାସ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ତା'ପରେ ସେ ମାଲାୟଲମ ପତ୍ରିକାରେ ସାହିତ୍ୟ-ଅଭିମୁଖୀ ଚିତ୍ରଣର ଅଭ୍ୟାସ ଉପରେ ଏକ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ କୋଟ୍ଟାୟମର ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପିଏଚଡି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

## ପୁରସ୍କାର
୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଚିତ୍ରକଳା ପାଇଁ ସୋଭିଏତ୍ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ନେହେରୁ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନ (ପୂର୍ବତନ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍)ର କଳା ସାଗରର କ୍ରିମିଆନ୍ ଉପକୂଳରେ ଆର୍ଟେକ୍ (କ୍ୟାମ୍ପ) ର ଇଣ୍ଟର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ୟଙ୍ଗ୍ ପାୟୋନିୟର୍ କ୍ୟାମ୍ପରେ ସମୟ ବିତାଇଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ କେରଳାଥିଲ୍ଲେ ଚିତ୍ରକଳାୟୁଡେ ବର୍ତ୍ତମାନମ୍ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଲଳିତା କଳା ଏକାଡେମୀରୁ ମାଲାୟାଲମରେ କଳା ବିଷୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲା ​​।

## ପ୍ରକାଶନ
***କବିତାଗୁଡ଼ିକ***
* ଅଙ୍ଗଭାଲୁଲ୍ଲା ପାକ୍ସି (ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶକ ଚେଙ୍ଗାନୁର, ୨୦୦୪)
* ନମସ୍କାର ହାଜାରୁଣ୍ଡୁ
* କବିତାୟୁଡେ କବିଥାକଲ (ଇନ୍ଦୁଲେଖା, ୨୦୧୭) ।

***କଳା***
* କେରଳାଥିଲ୍ଲେ ଚିତ୍ରକଳାୟୁଡେ ବର୍ତ୍ତମାନମ୍ , ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶକ, ଚେଙ୍ଗାନୁର ୨୦୦୭

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ ଜନ୍ମ
ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି

**ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଅମେତି ନଗର ପଞ୍ଚାୟତକୁ ଦୁଇଥର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଉଦ୍ୟୋଗପତି ତଥା ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ନେତା ରାଜେଶ ଅଗ୍ରହରିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଟନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗପତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଭୂରି ବାଇ

ଭୂରି ବାଇ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଭିଲ କଳାକାର। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପିଟୋଲ ଗାଁରେ ହୋଇଥିଲା। ପିଟୋଲ ହେଉଛି ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଝାବୁଆ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗ୍ରାମ । ଭୂରି ବାଇ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ଆଦିବାସୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭିଲ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର । ସେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଳାକାରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରାଜ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ଶିଖର ସମ୍ମାନ ସମେତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ତାଙ୍କ ସମସାମୟିକ ଜଙ୍ଗର ସିଂହ ଶ୍ୟାମଙ୍କ ପରି, ଭୁରି ବାଇଙ୍କୁ ଭୋପାଳର ଭାରତ ଭବନର ଜେ ସ୍ୱାମୀନାଥନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ର ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଆକ୍ରିଲିକ୍ ରଙ୍ଗ ଏବଂ କାଗଜ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କ ଘରର କାନ୍ଥରେ କଳାକୃତି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ। ଭୁରି ପିଥୋରା ଚିତ୍ର ତିଆରିରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ ।

 "ଗାଁରେ, ଗଛଲତା ଏବଂ ମାଟିରୁ ରଙ୍ଗ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ବହୁତ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା। ଏବଂ ଏଠାରେ ମୋତେ ଅନେକ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ଏକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବ୍ରଶ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା!"

ଚିତ୍ରକଳା ବ୍ୟତୀତ, ଭୂରି ବାଇ କୁଡ଼ିଆ ତିଆରି କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ପାରଙ୍ଗମ, ଯାହା ସେ ତାଙ୍କ ମାଆ ଝବ୍ବୁ ବାଇଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିଲେ। ସେ ଭୋପାଳର ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମାନବ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ବା ପୁରୁଷ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଭିଲ କୁଡ଼ିଆ ନିର୍ମାଣରେ ଅବଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ରୁହନ୍ତି। ପ୍ରକୃତରେ, ଯେତେବେଳେ ଭୂରି ବାଇ ପ୍ରଥମ ଥର ଭୋପାଳରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ସେ ଭାରତ ଭବନରେ ଏକ ନିର୍ମାଣ ଶ୍ରମିକ ଭାବରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ - ଏହି ଚାକିରି ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ୬ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରାଉଥିଲା। ଏଠାରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଜଗଦୀଶ ସ୍ୱାମୀନାଥନଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭାକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଚିତ୍ରକଳା କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ଭୂରି ବାଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କଳାକାର ଲାଡୋ ବାଇଙ୍କ ସହ ମିଶି ତାଙ୍କର କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

## ଶୈଳୀ ଏବଂ ଥିମ୍
ଭୂରି ବାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଏକ ଭିଲ ଚିତ୍ରକଳା ଭିଲ କଳାକୁ କେତେକ ଲୋକ ଭାରତର ଆଦିବାସୀ କଳାର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ରୂପ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଏହା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଆଦିବାସୀ କଳା ସହିତ ସମାନତା ବହନ କରେ, ବିଶେଷକରି ଏଥିରେ ବହୁରଙ୍ଗୀ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ଭର୍ତ୍ତି କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଭୂରି ବାଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରଥମ କଳାକାର ଥିଲେ ଯିଏ କାଗଜରେ ଚିତ୍ରକଳା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସାଧାରଣତଃ ରଙ୍ଗୀନ କାନଭାସଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ପୌରାଣିକ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ବୁକୋଲିକ୍ ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ମଣିଷ-ପଶୁ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟାକୁ ଚିତ୍ରଣ କରିଥାଏ, ଯଦିଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ବିମାନ ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ ପରି ଆଧୁନିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

## ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ
* ଶିଖର ସମ୍ମାନ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାର, ୧୯୮୬
* ଅହଲ୍ୟା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୮
* ରାଣୀ ଦୁର୍ଗାବତୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୯
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୨୧

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ମାଧୁରୀ ଭାଦୁରୀ

ମାଧୁରୀ ଭାଦୁରୀ (ଜନ୍ମ ୧୯୫୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଳାକାର ଅଟନ୍ତି ।

ପ୍ରଥମେ ଜଣେ କ୍ରୀଡାବିତ୍, ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ ଏବଂ ସ୍କ୍ୱାସ୍ ଖେଳୁଥିବା ଭାଦୁରୀ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଚିତ୍ରକଳା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ପରିବାରକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତା’ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ଲୋକମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଦେୟ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ସେତେବେଳେ ସେ ଚିତ୍ରକଳା ବିକ୍ରୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ପୁଣେର ଆଲାଏନ୍ସ ଫ୍ରାନ୍ସେଜ୍‌ରେ ଫରାସୀ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପରେ , ଭାଦୁରୀ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ , କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ବାଲ୍ ଗନ୍ଧର୍ବ ଆର୍ଟ ଗ୍ୟାଲେରୀରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିସାରିଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ମଧ୍ୟରେ ଭାଦୁରୀ ବିଭିନ୍ନ ଶୈଳୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଆବଷ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ କଳା , ଭୂଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ଆଲମ୍ବିକ ଚିତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।. ଯଦିଓ ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତେଲରେ କାମ କରନ୍ତି , ୨୦୦୨ ରେ ସେ ଆବଷ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ମୂର୍ତ୍ତିକଳା ସହିତ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ , ଅଜୟ ପିରାମଲ , ଆଦିତ୍ୟ ବିକ୍ରମ ବିର୍ଲା ଏବଂ ଜାମସେଦ ଭାବା ( ଟାଟା ସନ୍ସର ପୂର୍ବତନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ) ସମେତ ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କିଣିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି ଭାରତରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସହିତ, ଭାଦୁରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୁବାଇରେ ଏକ ଏକକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀର ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ଭାଦୁରୀଙ୍କୁ ନ୍ୟୁୟର୍କର ଆଗୋରା ଗ୍ୟାଲେରୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି।

୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଭାଦୁରୀ "କଳା, ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗିତାରେ ଆଇକନିକ୍ ନେତୃତ୍ୱ" ପାଇଁ ଅଲ୍ ଲେଡିଜ୍ ଲିଗ୍ ପୁରସ୍କାର, ଏବଂ ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ।

ଭାଦୁଡ଼ିଙ୍କ ଷ୍ଟୁଡିଓ, ଷ୍ଟୁଡିଓ ଏମ , ପୁଣେରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ସାରା ଜୀବନ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି। 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
କଳାମଣ୍ଡଳମ୍ ବିନ୍ଦୁଲେଖା

କଳାମଣ୍ଡଳମ୍ ବିନ୍ଦୁଲେଖା (ଜନ୍ମ ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୮) ଭାରତର କେରଳ ରାଜ୍ୟର ଜଣେ ଭୂତଳ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ ମୋହିନୀଅଟ୍ଟମ୍ , ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଅଟନ୍ତି। ସେ କେରଳ ରାଜ୍ୟର ମନ୍ଦିର ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭୂତଳ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ପୃଷ୍ଠଭୂମି
କଳାମଣ୍ଡଳମ୍ ବିନ୍ଦୁଲେଖା ମୋହିନୀଅଟ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍‌ରେ ଡିପ୍ଲୋମାଧାରୀ ଏବଂ କେରଳ କଳାମଣ୍ଡଳମ୍‌ରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇ, ମାମିୟୁର କୃଷ୍ଣନ୍ କୁଟ୍ଟି ନାୟାରଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ସଦାନନ୍ଦନଙ୍କ କାମରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର କାନ୍ଥରେ ଚିତ୍ରିତ ଚିତ୍ରକଳା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଛଅ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ଧାରାରେ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ।

## କଳାରେ ବୃତ୍ତି
ତ୍ରିସୁରର ତିରୁର ଭାଡାକୁରୁମ୍ବକାଭୁ ମନ୍ଦିରରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜଣେ ମହିଳା କଳାକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେରଳ ମନ୍ଦିରରେ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଭୂତଳ ଚିତ୍ର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଦେବୀଙ୍କ ତିନୋଟି ରୂପ - ସରସ୍ୱତୀ (ଧଳା ରଙ୍ଗରେ), ଭଦ୍ରକାଳୀ (ଗାଢ଼ ନୀଳ ରଙ୍ଗରେ) ଏବଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ (ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ) କୁ ନେଇ ନିର୍ମିତ ଏହି ଭୂତଳ ଚିତ୍ରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଲାଗିଥିଲା। ଏହି ଚିତ୍ରଟି "ରାଜସ ତମସ ସତ୍ୱ" ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ଗୁଲେସ୍ତାନ ରୁସ୍ତମ ବିଲିମୋରିଆ

ଗୁଲେସ୍ତାନ ରୁସ୍ତମ ବିଲିମୋରିଆ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଦାନଶୀଳ, ସମାଜସେବୀ, ଲେଖକ ଏବଂ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ମୁମ୍ବାଇର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସେବା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ।. 

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ଗୁଲେସ୍ତାନ ଜେ. ଭାଦୁର୍ଜୀଙ୍କ ଜନ୍ମ, ବିଲିମୋରିଆ ତାଙ୍କର ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଗିର୍ଟନ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଏବଂ କଲେଜ ଶିକ୍ଷା ମୁମ୍ବାଇର ସେଣ୍ଟ ଜାଭିୟର୍ସ କଲେଜରେ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଦୁଇ ଥର ପାଇଁ ମୁମ୍ବାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଫେଲୋ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସିନେଟର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। [ 1 ]

## କ୍ୟାରିଅର
ଭାରତୀୟ ରେଡକ୍ରସ୍ ସୋସାଇଟିର ବେଲ୍-ଏୟାର ହସ୍ପିଟାଲର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପ୍ରାପ୍ତ ରୁସ୍ତମଜୀ ବୋମାଞ୍ଜି ବିଲିମୋରିଆଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ବିବାହ ପରେ , ସେ ହସ୍ପିଟାଲର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।  ପରେ, ସେ ମାନସିକ ଏବଂ ଶାରୀରିକ ଭାବରେ ବିକଳାଙ୍ଗ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମହିଳା ପରିଷଦର ସାଭେରା ସ୍ପେଶାଲ୍ ସ୍କୁଲ ଗୁଲେସ୍ତାନ୍ ଏବଂ ବିଲିମୋରିଆ ସ୍କୁଲ, ମୁମ୍ବାଇ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ସେ ୧୯୫୭  ରେ ମୁମ୍ବାଇର ସେରିଫ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୨୨ ରୁ ୧୯୩୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁମ୍ବାଇର ଆଲେକଜାଣ୍ଡ୍ରା ଗାର୍ଲ୍ସ ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ମହିଳା ସୁପରିଣ୍ଟେଣ୍ଡେଣ୍ଟ ଥିଲେ।

ବିଲିମୋରିଆ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏକ ଚିତ୍ର ପ୍ରିନ୍ସ ଅଫ୍ ୱେଲ୍ସ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ମୁମ୍ବାଇ (ବର୍ତ୍ତମାନର ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ମହାରାଜ ବାସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହାଳୟ) ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି । ସେ ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଛନ୍ତି। ୧୯୭୨ ମସିହାରେ, ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଏକ ବାର୍ଷିକ ବକ୍ତୃତା ଶୃଙ୍ଖଳା ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ ଗୁଲିସ୍ତାନ ଏବଂ ରୁସ୍ତମ ବିଲିମୋରିଆ ଏଣ୍ଡାଉମେଣ୍ଟ ବକ୍ତୃତା କୁହାଯାଏ ।

## ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ
ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମାଜସେବୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଭୂଷଣ ବିଜେତା
ମଲ୍ଲିକା ଛାବା

ମଲ୍ଲିକା ଛାବା ଭାରତର ଡେରାଡୁନର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ବୃତ୍ତି
ମଲ୍ଲିକା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳାର ପାଦଦେଶରେ ଥିବା ଏକ ଉପତ୍ୟକାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଡେରାଡୁନ ସହରରେ ବଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ସଫଳ କଳାକାର ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ବହୁତ କମ୍ ବୟସରୁ ଚିତ୍ରକଳା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ମଲ୍ଲିକା ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ର ସରକାରୀ ଫାଇନ୍ ଆର୍ଟ କଲେଜରେ ପଢିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଜଣେ ମୂର୍ତ୍ତିକାର ଭାବରେ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେ ଫାଇନ୍ ଆର୍ଟରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବା ପରେ ସେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ୍ ଫର୍ ଆର୍ଟ ଆଣ୍ଡ୍ କଲଚରାଲ୍ ହେରିଟେଜ୍ (INTACH) ରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ମଲ୍ଲିକା ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ତୈଳ ଚିତ୍ରକଳା ଉପରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ କଳା ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଶିଖିଥିଲେ। ସେ ଚିତ୍ରକଳା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଚାରୋଟି ଗ୍ରୁପ ଚାଇଲ୍ଡ ହେଲ୍ଥ ଆଣ୍ଡ୍ ୱେଲଫେୟାର ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଏକକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ କରିଥିଲେ।

ଛାବା " ବଲିଉଡ୍ ଆର୍ଟ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ " ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ମୁମ୍ବାଇର କାନ୍ଥକୁ ରଙ୍ଗୀନ କଳାକୃତିରେ ପରିଣତ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ବଲିଉଡ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ବାକ୍ରା" ପାଇଁ "ଦି ଡିଭାଇନ୍ ଗୋଟ୍" ଶୀର୍ଷକ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଚିତ୍ରକଳା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ହେମି ବାୱା

ହେମି ବାୱା (ଜନ୍ମ ୧୯୪୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ ମୂର୍ତ୍ତିକାର ଅଟନ୍ତି। ତାଙ୍କ କାମରେ ଆକ୍ରିଲିକ୍ ଏବଂ କାଚ ଚିତ୍ର ଏବଂ କାଚ ଗ୍ଲାସ୍, ଫାଇବର ଗ୍ଲାସ୍ ଏବଂ ତମ୍ବା-ଚାଳିତ ଗ୍ଲାସ୍ ରେ ତିଆରି ମୂର୍ତ୍ତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ବାୱା ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଚିତ୍ରକଳା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ତାଲିମ ନଥିଲା। ପରେ, ସେ ସ୍କାଣ୍ଡିନେଭିୟାନ୍ କାଚ ତିଆରି କୌଶଳ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ମାଧ୍ୟମରେ ଏବଂ ଧାତୁ, କାଠ ଏବଂ ଆକ୍ରିଲିକ୍ ସହିତ ମିଶ୍ରଣରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୬ ମସିହାରେ, କୋକା-କୋଲା ତାଙ୍କୁ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ଆଟଲାଣ୍ଟାରେ ୧୯୯୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ସମୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବ ଏବଂ ଆଠ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ କାମ ବର୍ତ୍ତମାନ ସହରର କୋକା-କୋଲା ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି। ତାଙ୍କର ଭାରତ ଏବଂ ବିଦେଶରେ ଏକକ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀ କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଗ୍ଲାସ୍ ଡାଇମେନ୍ସନ୍ ଶୋ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଭାରତ କଳା ମେଳା ୨୦୧୨ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

କଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଅଳକା ପାଣ୍ଡେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ ହେମି ବାୱାରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ସେ ଜଣେ ଶିଳ୍ପପତି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ସିଂହ ବାୱାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଦମ୍ପତି ହେଲି ରୋଡ୍ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରୁହନ୍ତି।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ
ଡୋରୋଥି ବୋନାର୍ଜି

ଡୋରୋଥି ନୋଏଲ 'ଡୋର୍ଫ' ବୋନାର୍ଜି (୧୮୯୪-୧୯୮୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବି ଏବଂ କଳାକାର ଥିଲେ ଯିଏ ୱେଲ୍ସରେ ଛାତ୍ର ଥିବା ସମୟରେ ବାର୍ଡିକ ଚେୟାର ପାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ୟୁନିଭର୍ସିଟି କଲେଜ ଲଣ୍ଡନ ଦ୍ୱାରା ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଛାତ୍ରୀ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ କବିତାର ପ୍ରଥମ ସଂକଳନ ଲେଖା ହେବାର ଗୋଟିଏ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।

## ଜୀବନୀ
### ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ବୋନାର୍ଜି ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୯୪ ମସିହାରେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ବରେଲିରେ ଏକ ବଙ୍ଗାଳୀ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ବାରିଷ୍ଟର ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ, ବୋନାର୍ଜି ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଦକ୍ଷିଣ ଲଣ୍ଡନର ଡୁଲୱିଚ୍‌ରେ ବିତାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ।

### ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଏବଂ କବିତା
୧୯୧୨ ମସିହାରେ, ବୋନାର୍ଜି ଆବେରିଷ୍ଟୱିଥ୍ ସ୍ଥିତ ୟୁନିଭର୍ସିଟି କଲେଜ ଅଫ୍ ୱେଲ୍ସରେ ଫରାସୀ ଭାଷାରେ ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଁ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ଛାତ୍ରୀ ଥିବା ସମୟରେ, ସେ କଲେଜ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଦି ଡ୍ରାଗନ୍ ଏବଂ ୱେଲ୍ସ ଆଉଟଲୁକରେ କବିତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୪ ରେ, ତାଙ୍କୁ ଛଦ୍ମନାମରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ପଦ ପାଇଁ ଇଷ୍ଟେଡ୍ଫୋଡ୍ କଲେଜରେ ବାର୍ଡିକ ଚେୟାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ କଲେଜ ଇଷ୍ଟେଡ୍ଫୋଡ୍ ଜିତିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଅଣ-ୟୁରୋପୀୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା, ସମାବେଶକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିବା ପାଇଁ ଦାବିରେ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ, ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କୁ 'ଭିନ୍ନ ଜାତି ଏବଂ ଦେଶର ଜଣେ ସଫଳ ପ୍ରତିଯୋଗୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା' ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ବୋନାର୍ଜିଙ୍କ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଷାଠିଏରୁ ଅଧିକ ମୁଦ୍ରିତ ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଲିପି କବିତା ଅଛି। ଗୋଟିଏ ସହିତ ଏକ ନୋଟ୍ ଅଛି: '୨୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ୱେଲ୍ସ ଛାତ୍ର ୩ ବର୍ଷର ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ କାରଣ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା କହିଥିଲେ "ସେ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ କିନ୍ତୁ ସେ ଭାରତୀୟ।"

ବୋନାର୍ଜିଙ୍କ କବିତା ଉପରେ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଏକ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ଲେଖାରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯେ 'ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଆଶାଜନକ କ୍ୟାରିଅର ଅଛି'। ବୋନାର୍ଜି ଲଣ୍ଡନର ୟୁନିଭର୍ସିଟିକୁ ଯାଇଥିଲେ , ଯେଉଁଠାରେ ୧୯୧୭ ମସିହାରେ, ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଛାତ୍ରୀ ଭାବରେ ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ (LLB) ପାଇଥିଲେ - ଯଦିଓ ସେ କେବେ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ କରିନଥିଲେ।

### ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ
ବୋନାର୍ଜି ମହିଳା ମତଦାନର ସମର୍ଥକ ଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଭାରତୀୟ ମହିଳା ମତାଧିକାର ସମ୍ବୋଧନରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ। 

୧୯୨୧ ମସିହାରେ ବୋନାର୍ଜି ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଫେରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଫରାସୀ କଳାକାର ପଲ୍ ସୁର୍ଟେଲ୍ ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ରୋଭେନ୍ସରେ ରହୁଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ - ଡେନିସ୍, ଯିଏ ଶୈଶବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ କ୍ଲେୟାର ଅରୁଣା - ଛାଡପତ୍ର ପୂର୍ବରୁ। ବୋନାର୍ଜି ବିଶେଷ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ଜୀବନ ଏବଂ ଭୂଦୃଶ୍ୟ ଚିତ୍ରିତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା।

## ସ୍ମୃତି
ଡୋରୋଥି ବୋନାର୍ଜି ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦ ରେ ବିବିସି ୱାର୍ଲ୍ଡ ସର୍ଭିସରେ ପ୍ରସାରିତ ଏକ ରେଡିଓ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ, ଦି ହିନ୍ଦୁ ବାର୍ଡର ବିଷୟ ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ବିବିସି ରେଡିଓ ୱେଲ୍ସରେ ପ୍ରସାରଣ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଏକ କବିତା, "ଇମେନସିଟି" ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ମହିଳା ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ଏକ ସଂକଳନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ ମସିହାରେ, ହୋନୋଙ୍କ ୱେଲ୍ସ ମହିଳା କ୍ଲାସିକ୍ସ ସିରିଜରେ ଡୋରୋଥି ବୋନାର୍ଜିଙ୍କ କବିତାର ପ୍ରଥମ ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା , ଯାହାର ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା "ଦି ହିନ୍ଦୁ ବାର୍ଡ ଏବଂ ବୋନାର୍ଜିଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ କବିତା ବିଷୟରେ ପରିଚୟ" ମୋହିନୀ ଗୁପ୍ତା ଏବଂ ଆଣ୍ଡ୍ରୁ ହ୍ୱାଇଟ୍ହେଡ୍ ଲେଖିଥିଲେ। ଏହି ପୁସ୍ତକକୁ ଦି ଗାର୍ଡିଆନ୍ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ ରେ ମାସର ଏକ ପେପରବ୍ୟାକ୍ ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରିଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୩ ମୃତ୍ୟୁ