open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ସାୟୋନୀ ଘୋଷ

**ସାୟୋନୀ ଘୋଷ** (ଯାହାକୁ ସୟାନୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଲେଖାଯାଏ; ଜନ୍ମ ୨୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଗାୟିକା ଓ ରାଜନେତ୍ରୀ। ସେ ବଙ୍ଗାଳୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଜଗତରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପରିଚିତ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଯାଦବପୁର ସାଂସଦୀୟ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ସାଂସଦ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି।

## ଅଭିନୟ ଜୀବନ 
ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ ଟେଲିଫିଲ୍ମ ଇଛେ ଦାନା ସହିତ ହୋଇଥିଲା। ବଡ଼ ପର୍ଦ୍ଦାରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଦେଖା ମିଳିଥିଲା ନଟବର ନାଟ୍‌ ଅଉଟ(Notobor Notout) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଏକ ଛୋଟ ଭୂମିକାରେ। ପରେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରାଜ ଚକ୍ରୋବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ Shotru ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କିଛି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଅଭିନେତାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଓ ପରେ ତାଙ୍କ ଦୈନିକ ଧାରାବାହିକ ପ୍ରଲୟ ଆଶ୍ଚେ (Proloy Asche) ରେ ଜଣେ ନିର୍ବିକାର ସାମ୍ବାଦିକାର ଭୂମିକା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ସେ Kanamachi, Antaraal, Ekla Cholo, Amar Sahor, Bitnoon, Mayer Biye, Rajkahini ପରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି।

ଘୋଷ ୨୦୧୩ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ କଲିକତା ଫୁଟବଲ ଲିଗ୍‌ର ଲାଇଭ୍‌ ଟେଲିକାଷ୍ଟ ସମୟରେ Jalsha Movies ପାଇଁ ସହ-ସଂଚାଳନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସେ ୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧ ରେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୧ ରେ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୧ ମସିହାର ୨୦୨୧ର ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଆସାନସୋଲ ଦକ୍ଷିଣ ବିଧାନସଭା ମଣ୍ଡଳୀରୁ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେ Agnimitra Paulଙ୍କ ନିକଟରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।

ଜୁନ୍‌ ୨୦୨୧ ରେ ଅଭିଷେକ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇବା ପରେ ଘୋଷଙ୍କୁ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ଯୁବ ଶାଖାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।

## ବିବାଦ 
୨୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ ରେ ଘୋଷଙ୍କୁ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଅଗରତଳାରେ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ସମୟରେ ତ୍ରିପୁରା ପୋଲିସ ଦ୍ୱାରା ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହତ୍ୟାଚେଷ୍ଟା ଓ ଦଳମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ପ୍ରଚାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣାଯାଇଥିଲା, କାରଣ ଅଭିଯୋଗ ଥିଲା ଯେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ଏକ ସଭାରେ ତାଙ୍କ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁ ସଭାରେ ତ୍ରିପୁରା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିପ୍ଳବ କୁମାର ଦେବ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ତଥ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ (FIR) ଅନୁସାରେ, ଘୋଷ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଅପମାନଜନକ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା, ଭିଡ଼ ଉପରେ ପାଥର ଛାଡ଼ିଥିବା ଓ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ଵାରା କିଛି ବିଜେପି କର୍ମୀ ହାଲୁକା ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୩ ଜନ୍ମ
ଆବୁରେନି ଭାଷା

ଆବୁରେନି ଭାଷା, ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ମିନି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ନାଇଜେରିଆରେ କଥିତ ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା । ଏହା ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ଭାଷା ପରିବାରର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏବଂ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଡେଲ୍ଟା ଶାଖାର ଏକ ଇଜୋଇଡ୍ ଭାଷା ଭାବେ ପରିଚିତ । ଏହି ଭାଷା ପ୍ରଧାନତଃ ନାଇଜେରିଆର ବାୟେଲସା ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ନଦୀ ରାଜ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । 

## ଭାଷା ପରିବାର ଓ ବର୍ଗୀକରଣ
ଆବୁରେନି ଭାଷାର ବର୍ଗୀକରଣ ନିମ୍ନପ୍ରକାର —
* ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ 
* ଆଟଲାଣ୍ଟିକ–କଙ୍ଗୋ 
* ବେନୁଏ–କଙ୍ଗୋ 
* କ୍ରସ୍ ରିଭର 
* ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଡେଲ୍ଟା ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ
* ଇଜୋଇଡ୍ ଭାଷା
ଏହା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଡେଲ୍ଟା ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନୀୟ ଏକ ଅଳ୍ପସଂଖ୍ୟକ ଭାଷା ଅଟେ। 

## ଭାଷାଭାଷୀ ସଂଖ୍ୟା
୨୦୦୬ ମସିହାର ଆନୁମାନିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଆବୁରେନି ଭାଷାକୁ ପ୍ରାୟ ୪,୦୦୦ ଲୋକ ମାତୃଭାଷା ଭାବେ କଥାହୁଅନ୍ତି । ଏହା ପ୍ରଧାନତଃ ଜାତିଗତ ସମୁଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ପିଢିରୁ ପିଢିକୁ ସଂଚାରିତ ହେଉଛି ।

## ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ
ଆବୁରେନି ଭାଷାର ଧ୍ୱନି ବିଜ୍ଞାନ ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ସେଟ୍ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସ୍ୱର ଏବଂ ଚାପ ଭଳି ଉପ-ବିଶେଷ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଭାଷାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ବକ୍ତା ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବଳ ବିକାଶ କରିବା ପାଇଁ ଆବୁରେନି ଧ୍ୱନି ବିଜ୍ଞାନକୁ ବୁଝିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

##### ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି
ଆବୁରେନିରେ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନିର ଏକ ବିବିଧ ତାଲିକା ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଷ୍ଟପ୍, ଫ୍ରିକେଟଭ୍, ନାସିକାଲ୍ ଏବଂ ଆନୁମାନିକ ଶବ୍ଦ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ବ୍ୟଞ୍ଜନ ତନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସ୍ୱରହୀନ ଶବ୍ଦ ଉଭୟ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚାରଣ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେପରିକି ବାଇଲାବିୟାଲ୍, ଆଲଭିଓଲାର୍, ତାଲା, ଭେଲାର୍ ଏବଂ ଗ୍ଲୋଟାଲ୍।

ଆବୁରେନିରେ ପ୍ରାଥମିକ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱନିଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି:
* ବିଲାବିଅଲ୍: /p/, /b/, /m/, /w/
* ଆଲଭିଓଲାର: /t/, /d/, /n/, /s/, /z/, /l/, /r/
* ପାଲାଟାଲ୍: /ʧ/ ("ch" ପରି), /ʤ/ ("j" ପରି)
* ଭେଲାର: / k /, / g /, / ŋ / (“ng” ପରି)
* ଗ୍ଲୋଟାଲ୍: /ʔ/ (ଗ୍ଲୋଟାଲ୍ ଷ୍ଟପ୍), /h/
ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

##### ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ
ଆବୁରେନିଙ୍କ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଣାଳୀରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଉଭୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣର ଦୈର୍ଘ୍ୟରେ ଏକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକାରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି:
* ଆଗ: /i/, /e/
* ମଧ୍ୟଭାଗ: /a/
* ପଛକୁ: /u/, /o/
ଏହି ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକ ଚାପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅଚାନକ ସ୍ଥିତିରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ, ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥକ କରିବାରେ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଲମ୍ବ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଏକ ଛୋଟ /a/ ବନାମ ଏକ ଦୀର୍ଘ /aː/ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ ଆଣିପାରେ।

##### ସ୍ୱର
ଆବୁରେନି ଧ୍ୱନି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ୱର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ। ଆବୁରେନି ସ୍ୱର ପାର୍ଥକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ପ୍ରଣାଳୀ ନିଯୁକ୍ତ କରେ, ସାଧାରଣତଃ ଉଚ୍ଚ, ମଧ୍ୟମ ଏବଂ ନିମ୍ନ ସ୍ୱରକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ ଭାଷାରେ ଜଟିଳତାର ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ତର ଯୋଡେ, ଯାହା କହିବା ଏବଂ ଶୁଣିବା ଉଭୟରେ ସ୍ୱର ପ୍ରତି ସତର୍କ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ କରେ।

ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ:
* /bá/ (ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର) ର ଅର୍ଥ "ପିତା" ହୋଇପାରେ
* /bà/ (ନିମ୍ନ ସ୍ୱର) ର ଅର୍ଥ "ହାତ" ହୋଇପାରେ

##### ଚାପ
ଆବୁରେନିରେ ଚାପ ସାଧାରଣତଃ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ, ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ଶବ୍ଦର ଉପାନ୍ତ (ଦ୍ଵିତୀୟରୁ ଶେଷ) ସିଲେବ୍ଲ୍ୟୁଲ୍ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ତଥାପି, ଚାପ ପଦ୍ଧତି ଶବ୍ଦ ଗଠନ ଏବଂ ବାକ୍ୟ ସ୍ୱର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ଚାପ ସ୍ୱର ସହିତ ମଧ୍ୟ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା କରିପାରେ, କଥିତ ଭାଷାରେ ପିଚ୍ କିପରି ଅନୁଭବ କରାଯାଏ ତାହା ପ୍ରଭାବିତ କରେ।

## ଧ୍ୱନିତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଗଠନ
ଭାଷା ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆବୁରେନି ଭାଷାର ବର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ପ୍ରାୟ ୩୫ଟି ଅକ୍ଷର ରହିଛି, ଯାହାରେ ୨୫ଟି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଓ ୧୦ଟି ସ୍ୱର ଧ୍ୱନି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହାର ଧ୍ୱନି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଶବ୍ଦଗଠନ ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ ଏଖଣି ଚାଲୁ ଅଛି । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା
ଆବୁରେ ଭାଷା

ଆବୁରେ ଭାଷା (ଯାହା ଆବୋରେ, ଆବୁଲେ, ଆକାପ୍ଲାସ୍ ଏବଂ ଆବୋନୱା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ), ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାରେ କଥିତ ଏକ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଭାଷା ଅଟେ । ଏହାର ISO 639-3 କୋଡ୍ “abu” ଅଟେ । ଆବୁରେ ଭାଷା ପ୍ରାଧାନତଃ Côte d’Ivoire (ଆଇଭୋରି କୋଷ୍ଟ) ରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଆବୁ ଜନଜାତି ସମୁଦାୟ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ହୁଏ । ଏହା ସେହି ସମୁଦାୟର ସାମାଜିକ ପରିଚୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଅଟେ ।

## ଭାଷା ପରିବାର ଏବଂ ବର୍ଗୀକରଣ
ଆବୁରେ ଭାଷା ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋ ଭାଷା ପରିବାରର ଅଂଶ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ । ଏହା କ୍ୱା ଭାଷା ଶାଖାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଏହାକୁ ପଶ୍ଚିମ ଟାନୋ ଉପଶାଖାରେ ରଖାଯାଏ । ପଶ୍ଚିମ ଟାନୋ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଆବୁରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଷା । ଭାଷାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାର ଧ୍ୱନି ଓ ବ୍ୟାକରଣ ଲକ୍ଷଣ କ୍ୱା ଗୋଷ୍ଠୀର ଅନ୍ୟ ଭାଷାମାନଙ୍କ ସହ ସମାନ ଅଟେ ।

## ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରସାର ଓ ଜନସଂଖ୍ୟା
ଆବୁରେ ଭାଷା ପ୍ରାୟ ୫୫,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ବୋଲି ଆନୁମାନିକ ତଥ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାର ବକ୍ତାମାନେ ପ୍ରାଧାନତଃ Abidjan ଏବଂ ତାହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ଓ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ । ଆବୁରେ ସମୁଦାୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହର ଉଭୟରେ ବାସ କରନ୍ତି ।

## ଦ୍ୱିଭାଷୀ ପ୍ରଚଳନ
ଆବୁରେ ଭାଷାର ଅନେକ ବକ୍ତା ଦ୍ୱିଭାଷୀ କିମ୍ବା ଅନେକଭାଷୀ ଅଟନ୍ତି । ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ପାରଙ୍ଗତ, ଯାହା ଦେଶର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ । ଏହା ସହିତ କିଛି ବକ୍ତା ଆନି ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ କଥାହୁଅନ୍ତି । ଏହି ଦ୍ୱିଭାଷୀ ପରିସ୍ଥିତି ଶିକ୍ଷା, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ପ୍ରଶାସନରେ ଉପକାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆବୁରେ ଭାଷାର ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ କମିବାକୁ ଲାଗିଛି ।

## ଭାଷାଗତ ବିଶେଷତା
ଆବୁରେ ଭାଷା ଏକ ଟୋନାଲ୍ ଭାଷା, ଅର୍ଥାତ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚତା ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ । ଏହାର ବ୍ୟାକରଣ ଗଠନ କ୍ୱା ଭାଷାମାନଙ୍କ ସହ ସାମ୍ୟ ରଖେ ଓ ବଚନ, କାଳ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟୟ ବ୍ୟବହାରରେ ବିଶେଷ ଗଠନ ଦେଖାଯାଏ । ଶବ୍ଦସମୂହରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶ, ପରମ୍ପରା ଓ ସାମାଜିକ ଜୀବନର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ।

## ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ
ଏଥିରେ ଚାରୋଟି ସ୍ୱର ଅଛି: ଉଚ୍ଚ, ନିମ୍ନ, ଉଦୀୟମାନ ଏବଂ ପତନ।

## ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରୟାସ
ଆବୁରେ ଭାଷାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଲେଖା ପ୍ରଣାଳୀର ବିକାଶ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭାଷା ଗବେଷକମାନେ ଏହାର ଲିପିବଦ୍ଧକରଣ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଚଳାଇଛନ୍ତି ।ଭବିଷ୍ୟତର ସମସ୍ତ ପିଢିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭାଷାକୁ ସଜୀବ ରଖିବା ପାଇଁ ମାତୃଭାଷା ଶିକ୍ଷାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ସମଗ୍ର ଭାବେ, ଆବୁରେ ଭାଷା ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର ଭାଷା ବିବିଧତାର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଂଶ ଅଟେ ଏବଂ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଉନ୍ନୟନ ପାଇଁ ସଚେତନ ପ୍ରୟାସ ଆବଶ୍ୟକ । ଆବୁରେ ଭାଷା ଆବୁ ଜନଜାତିର ପରିଚୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଥିବାରୁ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଚାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା
ନୟନା ବନ୍ଦ୍ୟୋପାଧ୍ୟାୟ

**ନୟନା ବନ୍ଦ୍ୟୋପାଧ୍ୟାୟ** (ଜନ୍ମନାମ ଦାସ; ଜନ୍ମ ୨୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା, ଯିଏ ବଙ୍ଗାଳୀ ସିନେମା ଓ ଟେଲିଭିଜନରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପରିଚିତ। ସେ ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଚୌରଙ୍ଗୀ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ବିଧାୟିକା (MLA) ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ। ସେ ଏହି ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ୨୦୦୧ ରୁ ୨୦୦୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୌବଜାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ବିଧାୟିକା ଥିଲେ।

ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ପ୍ରସେନଜିତ ଚାଟାର୍ଜୀଙ୍କ ବିପରୀତରେ ପଥଭୋଲା (୧୯୮୬) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ତରୁଣ ମଜୁମଦାର ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି “ନୟନା” ରଖାଯାଇଥିଲା। ପରେ ସେ Surer Akashe (୧୯୮୮), ଆମାର ତୁମି (୧୯୮୯), ପ୍ରେମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା (୧୯୮୯), ତୁଫାନ (୧୯୮୯), ଅନୁରାଗ (୧୯୯୦), ବଳିଦାନ (୧୯୯୦), ପତି ପରମ ଗୁରୁ (୧୯୯୧), ଶୈତାନ(୧୯୯୨), ଘର ସଂସାର (୧୯୯୩) ପରି ବହୁ ବଙ୍ଗାଳୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।

୧୯୯୬ ମସିହାରେ ଅନୁପ ସେନଗୁପ୍ତଙ୍କ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସିନ୍ଥିର ସିନ୍ଦୁରରେ “ସୀତା” ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ସେ ବିଶେଷ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଧିକାଂଶ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ, ବିଶେଷକରି ସିନ୍ଥିର ସିନ୍ବ୍ଦୁରରେ, ସେ ତାପସ ପାଉଲଙ୍କ ବିପରୀତରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୬ ମସିହାର ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସୋମେନ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ତାଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଜୀବନରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲେ।

## ଅଭିନୟ ଜୀବନ 
ନୟନା ବନ୍ଦ୍ୟୋପାଧ୍ୟାୟ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ *ପଥଭୋଲା* (୧୯୮୬) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ରାଣୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ଭୂମିକା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ନାମ ହରନାଥ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିଲା, କାରଣ ଶତାବ୍ଦୀ ରାୟ ଏହି ଭୂମିକାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ବିରେଶ ଚଟାର୍ଜୀଙ୍କ ରୋମାଣ୍ଟିକ ନାଟକୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର Surer Akashe (୧୯୮୮)ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଦେବଶ୍ରୀ ରାୟ ଥିଲେ। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବକ୍ସଅଫିସରେ ବ୍ୟାପକ ଆର୍ଥିକ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲା। ସେ ପୁନର୍ବାର Tufan (୧୯୮୯) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହାର କାହାଣୀ ତିନି ଭିନ୍ନ ଭାଇଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ରଚିତ ଥିଲା।

୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ରାଜା ସେନଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ଦେଶ*ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଜୟା ବଚ୍ଚନ ଓ ସବ୍ୟସାଚୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।

## ରାଜନୀତିକ ଜୀବନ 
ସେ ୨୦୦୧ ରୁ ୨୦୦୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୌବଜାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ବିଧାୟିକା ଥିଲେ। ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମତାମତ ଦେବାରୁ ସେ ସ୍ଥଗିତ କରାଯାଇଥିଲେ। ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସେ ଚୌରଙ୍ଗୀ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୨୧ ମସିହାର ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପୁନର୍ବାର ସେହି ଆସନରୁ ଜିତିଥିଲେ।

ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୩ ରେ ନୟନା ବନ୍ଦ୍ୟୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବାବେଳେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ସୂଚନାନୁସାରେ, ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତାହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିନଥିଲେ। ପରେ ସେ କାନ୍ଦି ପକାଇଥିବା ଖବର ମିଳିଥିଲା। ପରେ ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଲେଖା ଏକ ପତ୍ରର ଛବି ତାଙ୍କ ଅଧିକୃତ ଫେସବୁକ ପୃଷ୍ଠାରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ହୋର୍ଡିଙ୍ଗ୍‌ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ଜନ୍ମ
ପାୟଲ ଘୋଷ

**ପାୟଲ ଘୋଷ** (ଜନ୍ମ ୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବଲିଉଡ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ। ସେ ହିନ୍ଦୀ, ବଙ୍ଗାଳୀ ଓ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ସେ କଲିକତାର ସେଇଣ୍ଟ ପାଉଲସ ମିଶନ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସ୍କଟିସ ଚର୍ଚ୍ଚ କଲେଜରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ଅନର୍ସ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟରତ।

୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଘୋଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଅନୁରାଗ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ବିରୋଧରେ ୨୦୧୩ ମସିହାର ଏକ କଥିତ ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନର ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ପୁଲିସ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। କଶ୍ୟପ ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ନିରାଧାର ବୋଲି ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଆଲୋଚନାର ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ ଏହି ଅଭିଯୋଗ ତୁଚ୍ଛ ରାଜନୀତି ଦ୍ଵାରା ପ୍ରେରିତ। ଏହି ବିଷୟଟି ଗଣ ମାଧ୍ୟମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ହୋଇଥିଲା। ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଆଇନ ନିୟମାବଳୀ ଅନୁସାରେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ରିଚା ଚଢା ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମାନହାନି ମାମଲା ମଧ୍ୟ ରୁଜୁ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଘୋଷଙ୍କ କ୍ଷମାପ୍ରାର୍ଥନା ପରେ ସମାଧାନ ହୋଇଥିଲା।

## ଅଭିନୟ ଜୀବନ 
ପାୟଲ ଘୋଷ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ ଏକ ବଙ୍ଗାଳୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସେନାନୀଙ୍କ ଝିଅର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ଏକ କାନାଡିଆନ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ରୀର ଭୂମିକାରେ ଥିଲେ, ଏବଂ କାହାଣିରେ ସେ ପଡ଼ୋଶୀ ଘରର ଚାକରଙ୍କୁ ଭଲପାଇଥାନ୍ତି ।

ପରିବାରର ଅସନ୍ତୋଷର କାରଣରୁ ସେ କୋଲକାତାରୁ ମୁମ୍ବାଇକୁ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ୟେଲେଟି ତାଙ୍କୁ *ପ୍ରାଣାୟାମ* ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅବସର ଦେଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ବଲିଉଡ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ଫ୍ରିଡମ*ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ସେ *ପଟେଲ କି ପଞ୍ଜବି ଶାଦି* ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।

ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୦ ରେ ପାୟଲ ଘୋଷ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏମିତି ଜୀବନ ବ୍ୟତୀତ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ସେ କେବେ କଳ୍ପନା କରିନଥିଲେ।

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ ରେ ପାୟଲ ଘୋଷ ଅନୁରାଗ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଉପରେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନର ଅଭିଯୋଗ ଲଗାଇଥିଲେ। ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ନିରାଧାର ବୋଲି ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ସରକାରଙ୍କ ଆଲୋଚନା କରିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ବାରଣ କରିବାର ଅପଚେଷ୍ଟା।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ରେ ସେ ରିପବ୍ଳିକାନ ପାର୍ଟି ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (Athawale)ରେ ଯୋଗଦେଇ ଏହାର ମହିଳା ଶାଖାର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସୂଚୀ 
## ଟେଲିଭିଜନ ସୂଚୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ ଜନ୍ମ
ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚତୁର୍ବେଦୀ

**ପ୍ରିୟଙ୍କା ବିକ୍ରମ ଚତୁର୍ବେଦୀ** (ଜନ୍ମ ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତ୍ରୀ, ଯିଏ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଓ ଶିବ ସେନା (ଉଦ୍ଧବ ବାଳାସାହେବ ଠାକରେ) ଦଳର ଉପନେତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଜାତୀୟ ପ୍ରକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ। ସେ ତେହେଲକା, Daily News and Analysis ଓ ଫାଷ୍ଟପୋଷ୍ଟ ପାଇଁ କଲମ ଲେଖିଥିଲେ। ଦୁଇଟି ଏନ୍‌ଜିଓର ଟ୍ରଷ୍ଟି ଭାବେ ସେ ଶିଶୁ ଶିକ୍ଷା, ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ସମୀକ୍ଷା ବ୍ଲଗ୍‌ ଚଲାନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତରେ ଏହି ପ୍ରକାରର ଶୀର୍ଷ ଦଶଟି ବ୍ଲଗ୍‌ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନୀୟ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଚତୁର୍ବେଦୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୯ ରେ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେ ବମ୍ବେରେ ବଢିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପରିବାରର ମୂଳ ଉତ୍ସ ମଥୁରା, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରୁ। ସେ ଜୁହୁର ସେଣ୍ଟ୍‌ ଜୋସେଫ୍‌ ହାଇ ସ୍କୁଲରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ଓ ୧୯୯୯ ରେ ୱିଲେ ପାର୍ଲେର Narsee Monjee College of Commerce and Economics ରୁ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୯ ରୁ ବିକ୍ରମ ଚତୁର୍ବେଦୀଙ୍କ ସହ ବିବାହିତ ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି।

## ପେଶାଜୀବନ 
ଚତୁର୍ବେଦୀ ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିଅର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ MPower Consultants ନାମକ ମିଡିଆ, ପିଆର୍‌ ଓ ଇଭେଣ୍ଟ୍‌ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ୍‌ କମ୍ପାନୀର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଭାବେ। ସେ ପ୍ରୟାସ ଚ୍ୟାରିଟେବଲ୍‌ ଟ୍ରଷ୍ଟର ଟ୍ରଷ୍ଟି, ଯାହା ଅବହେଳିତ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ସ୍କୁଲ୍‌ ପରିଚାଳନା କରେ। ୨୦୧୦ ରେ,

୧୭ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୨୦୧୯ ରେ ସେ ଟ୍ୱିଟରରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ତାଙ୍କ ସହ ଅସଭ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା କିଛି କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବହାଳ କରିବା ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀରେ ସେ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡ଼ି Shiv Sena ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

### ଶିବ ସେନା ଓ ଶିବ ସେନା (ୟୁବିଟି) 
୧୯ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୨୦୧୯ ରେ ଚତୁର୍ବେଦୀ ଶିବ ସେନା ରେ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେ ଓ ଆଦିତ୍ୟ ଠାକରେଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେବା ସମୟରେ ସେ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସାଧାରଣ ଶିବ ସୈନିକ ଭାବେ କାମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

୨୦୨୨ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ପରେ ଓ ଶିବ ସେନାର ଭାଗବଣ୍ଟା ପରବର୍ତ୍ତୀକାଳରେ ସେ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଶିବ ସେନା ଗୋଷ୍ଠୀ, ଅର୍ଥାତ୍‌ ଶିବ ସେନା (ଉଦ୍ଧବ ବାଳାସାହେବ ଠାକରେ) ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୯ ଜନ୍ମ
ଆବେ ଭାଷା

ଆବେ ଭାଷା, (ଯାହାକୁ ଆବେ, ଆବେୟ କିମ୍ବା ଆବି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଲେଖାଯାଏ), ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାରେ କଥିତ ଏକ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଭାଷା ଅଟେ । ଏହା ପ୍ରମୁଖତଃ Côte d’Ivoire (ଆଇଭୋରୀ କୋଷ୍ଟ) ରେ କଥାହୁଅନ୍ତି।ଆବେ ଭାଷାରେ କଥା ହେଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ “ଆବେ ଜନଜାତି” ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ଭାଷା ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ପରିଚୟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଅଟେ ।

## ଭାଷା ପରିବାର ଏବଂ ବର୍ଗୀକରଣ
ଆବେ ଭାଷାକୁ ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋ ଭାଷା ପରିବାରର ଅଂଶ ଅଟେ । ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ପରିବାର ଆଫ୍ରିକାର ସବୁଠାରୁ ବିଶାଳ ଭାଷା ପରିବାର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଓ ଏଥିରେ ଶତାଧିକ ଭାଷା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଆବେ ଭାଷାକୁ ସାଧାରଣତଃ କ୍ୱା ଭାଷାର ଶାଖା ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ତଥାପି, ଏହାର ସଠିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଜନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କିଛି ଭାଷାବିଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ରହିଛି । କେତେକ ଗବେଷକ ଏହାକୁ କ୍ୱା ଶାଖାର ଭିତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଦେବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଭାଷାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟୟନର ଆବଶ୍ୟକତା ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

## ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରସାର
ଆବେ ଭାଷା ପ୍ରାଧାନତଃ Côte d’Ivoire ର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ମଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କଥିତ ହୁଅନ୍ତି । ବିଶେଷକରି ଏହା ଆଗବୋଭିଲ୍ଲେ ଏବଂ ତାହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ପ୍ରଚଳିତ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଲାଗୁନେସ୍ ଜିଲ୍ଲା ର ଅଂଶ ଅଟେ । ୧୯୯୫ ମସିହାର ଆନୁମାନିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ ୧,୭୦,୦୦୦ ଲୋକ ଆବେ ଭାଷା କଥାହୁଅନ୍ତି । ଯଦିଓ ସମ୍ପ୍ରତିକ ତଥ୍ୟ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, ଏହା ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ଜାତିଗତ ଭାଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣ୍ୟ ।

## ଭାଷାର ବିଶେଷତା
ଆବେ ଭାଷାରେ ଟୋନାଲ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (ସ୍ୱରଭେଦ ଆଧାରିତ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ) ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଆଫ୍ରିକୀୟ ଭାଷାମାନଙ୍କର ଏକ ସାଧାରଣ ବିଶେଷତା । ଧ୍ୱନିତତ୍ତ୍ୱ ଓ ବ୍ୟାକରଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାର କିଛି ଲକ୍ଷଣ କ୍ୱା ଶାଖାର ଅନ୍ୟ ଭାଷାମାନଙ୍କ ସହ ସାମ୍ୟ ରଖେ । ନାମପଦ ଓ କ୍ରିୟାପଦର ରୂପାନ୍ତରଣରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରଣାଳୀ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ବଚନ ଓ କାଳ ବିଭେଦ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।

ଆବେର ଉପଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଟିଓଫୋ, ମୋରି , ଆବି - ଭେ, ଏବଂ କୋସ୍ ।

## ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଶାସନରେ ବ୍ୟବହାର
ଆବେ ଭାଷା ପ୍ରାଥମିକ ଭାବେ ଘରୋଇ ଓ ସମୁଦାୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଔପଚାରିକ ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଶାସନରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ସୀମିତ । ଦେଶର ଆଧିକାରିକ ଭାଷା ଭାବେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବାରୁ ଆବେ ଭାଷାର ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଓ ଲିଖିତ ସାମଗ୍ରୀ ଅଳ୍ପ । ତଥାପି ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ଏହାର ପ୍ରଚାର ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଚାଲିଛି ।

## ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ
##### ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି
##### ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣ 
## ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଆବେ ଭାଷା ସ୍ଥାନୀୟ ସମାଜରେ ପରମ୍ପରା, ଲୋକକଥା, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଯଦିଓ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଭାଷା ଦେଶର ଆଧିକାରିକ ଭାଷା, ତଥାପି ଆବେ ଭାଷା ଗୃହ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଦୈନିକ ସଂଯୋଗ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଧାରଣ କରିଛି । ସମଗ୍ର ଭାବେ, ଆବେ ଭାଷା ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର ଭାଷା ବିବିଧତାର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉଦାହରଣ ଅଟେ ଏବଂ ଏହା ଅଧିକ ଗବେଷଣା ଓ ସଂରକ୍ଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ରଖିଥାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା
ମୀନାକ୍ଷୀ ଲେଖୀ

**ମୀନାକ୍ଷୀ ଲେଖୀ** (ଜନ୍ମ: ୩୦ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୬୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା, ଯିଏ ୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ ଠାରୁ ୧୦ ଜୁନ ୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ସରକାରର ବିଦେଶ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗର ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପକ୍ଷରୁ ନୂତନ ଦିଲ୍ଲୀ ସାଂସଦୀୟ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ମ ଓ ୧୭ମ ଲୋକସଭାର ସାଂସଦ ଥିଲେ। ସେ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟରେ ଜଣେ ଆଇନଜୀବୀ ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।

ସେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଭାଜପା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ନୂତନ ଦିଲ୍ଲୀ ସାଂସଦୀୟ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୯ରେ ପୁନର୍ବାର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଜୁଲାଇ ୨୦୧୬ରେ ସେ ଲୋକସଭାର ବିଶେଷାଧିକାର ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଲୋକସଭା ସ୍ପିକର ଓମ ବିର୍ଲା ତାଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନିକ ଉଦ୍ୟମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସଂସଦୀୟ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଏହି ପଦରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଟନ୍ତି।

ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ବିଷୟରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରିକା, ସାମୟିକୀ ଓ ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ଲେଖା ଲେଖନ୍ତି ଏବଂ ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱର ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଟେଲିଭିଜନ୍ ଚର୍ଚ୍ଚାକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ସେ *The Week* ପତ୍ରିକାରେ ‘Forthwrite’ ନାମକ ପକ୍ଷିକ ସ୍ତମ୍ଭ ଲେଖନ୍ତି। ଇଂରାଜୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସମାନ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ସେ ସଂସଦରେ ଜଣେ କୁଶଳ ଚର୍ଚ୍ଚାକାରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେ ଲୋକସଭାରେ “ଅସହିଷ୍ଣୁତା” ବିଷୟକ ଆଲୋଚନା[6] ଓ ଟ୍ରିପଲ୍ ତଲାକ ବିଲ୍ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ସହିତ ଅନେକ ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱର ବିଷୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୧୭ରେ ଲୋକମତ ପକ୍ଷରୁ ସେ “ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସାଂସଦ” ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ।[8]

## ଶିକ୍ଷା 
ମୀନାକ୍ଷୀ ଲେଖୀ ଦିଲ୍ଲୀର ହିନ୍ଦୁ କଲେଜରୁ ବି.ଏସ୍‌.ସି. ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ଲ କଲେଜରେ, ଆଇନ ଅନୁଶାସନରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇ ୧୯୮୭ ଠାରୁ ୧୯୯୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଲ୍‌.ଏଲ୍‌.ବି. ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।

ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ ପରେ ସେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବାର କାଉନସିଲରେ ନାମଭର୍ତ୍ତି କରି ଭାରତର ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ, ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟ ଓ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଦାଲତ, ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଓ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରାକ୍ଟିସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

## ଓକିଲାତି ଜୀବନ 
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଆଦାଲତ, ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ, ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟ ଓ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟରେ ପ୍ରାକ୍ଟିସ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚରେ ମହିଳା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ — ଯଥା ଗୃହହିଂସା, ପରିବାର ଆଇନ ବିବାଦ ଓ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ ମହିଳା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପର୍ମାନେଣ୍ଟ କମିଶନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ — ଉପରେ ମାମଲା ହାତଲ କରିଛନ୍ତି। ଏହାଛଡ଼ା ସେ ଜଣେ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଭାବେ ଜାତୀୟ ମହିଳା ଆୟୋଗ, ସକ୍ଷୀ, ଏନ୍‌.ଆଇ.ପି.ସି.ଡି. ଓ ଦେଶରେ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷାରେ ନିୟୋଜିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂଗଠନ ସହ ଜଡିତ ରହିଛନ୍ତି।

## ରାଜନୀତିକ ଜୀବନ 
thumb|ମୀନାକ୍ଷୀ ଲେଖୀ ୮ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ ରେ ନୂତନ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବିଦେଶ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଭାଗର ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ସମୟର ଦୃଶ୍ୟ।
ମୀନାକ୍ଷୀ ଲେଖୀ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦାନ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କର ରାଜନୀତିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଶୀଘ୍ର ଦଳୀୟ ସ୍ତରରେ ଉନ୍ନତି କରି ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ସେତେବେଳର ଦଳ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନିତିନ ଗଡକରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଜପା ମହିଳା ମୋର୍ଚ୍ଚାର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ଦଳର ଜାତୀୟ ପ୍ରକ୍ତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ସେତେବେଳର ଗୁଜରାଟ୍ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଜଣେ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକା ଭାବେ ସେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।

୨୦୧୪ ମସିହାର ସାଧାରଣ ସାଂସଦୀୟ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ନୂତନ ଦିଲ୍ଲୀ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହୋଇ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଅଜୟ ମାକେନଙ୍କୁ ୨,୭୦,୦୦୦ ଭୋଟ୍ ମାର୍ଜିନ୍‌ରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ନୂତନ ଦିଲ୍ଲୀ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ସାଂସଦ ଭାବେ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନୂତନ ଦିଲ୍ଲୀ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ କାଉନସିଲ୍ (ଏନ୍‌.ଡି.ଏମ୍‌.ସି.)ର ସଦସ୍ୟା ଅଟନ୍ତି।[22] ସେ କମନୱେଲ୍ଥ ମହିଳା ସାଂସଦମାନଙ୍କ (ଭାରତ ଅଧ୍ୟାୟ) ପଦେନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଲୋକସଭା ସ୍ପିକରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ପ୍ରେସ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟା ଭାବେ ନାମନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହୋଇଛନ୍ତି।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୭ ଜନ୍ମ
ମୀନାକ୍ଷୀ ନଟରାଜନ

**ମୀନାକ୍ଷୀ ନଟରାଜନ** (ଜନ୍ମ ୨୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୭୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା ଓ ପୂର୍ବତନ ସାଂସଦ, ଯିଏ ୨୦୦୯ ରୁ ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣ୍ଡାସୁର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ସଂସଦ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ୨୦୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୪ ତାରିଖରେ ସେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି (AICC) ର ତେଲେଙ୍ଗାନା ପ୍ରଭାରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

## ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
ମୀନାକ୍ଷୀ ନଟରାଜନଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିରଲାଗ୍ରାମ ନଗଦା,ଉଜ୍ଜୟିନୀ(ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ) ରେ ହୋଇଥିଲା। ସେ ବାୟୋକେମିଷ୍ଟ୍ରିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଇନ୍ଦୋର ସ୍ଥିତ ଦେବୀ ଅହିଲ୍ୟା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ରୁ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ସେ ରତଲାମ ଠାରୁ ନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟସ ୟୁନିୟନ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (NSUI) ସହ ସଂପୃକ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

ସେ “1857–Bhartiya Paripeksh” ଓ “Apne-Apne Kurukshetra” ପୁସ୍ତକର ଲେଖିକା । “ଅପନେ ଅପନେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର” ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟ ଉପନ୍ୟାସ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
### ସଂଗଠନାତ୍ମକ ଭୂମିକା 
ସେ ୧୯୯୯ ରୁ ୨୦୦୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ NSUI ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ୨୦୦୨ ରୁ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଥିଲେ । ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କୁ AICC ସଚିବ ଭାବେ ଚୟନ କରିଥିଲେ।

### ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ 
୨୦୦୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କୁ ମଣ୍ଡାସୁରରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିଥିଲେ। ସେ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ୩୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ମତାନ୍ତରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ପାଣ୍ଡେଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ୧୯୭୧ ଠାରୁ ଜିତୁଥିଲେ ଓ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (BJP) ର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଥିଲେ।

ସେ “ପ୍ରଦେଶ ଇଲେକସନସ” ନାମକ ସ୍ଲୋଗାନ୍ ପ୍ରଚଳିତ କରିଥିଲେ।

ସେ କର୍ମଚାରୀ, ସାର୍ବଜନୀନ ଅଭିଯୋଗ, ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମିତି ଏବଂ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ସମିତିର ସଦସ୍ୟା ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ।

### ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନ 
୨୦୧୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ Sudhir Guptaଙ୍କ ପାଖରେ ୩,୦୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ମତାନ୍ତରରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (BJP) ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସୁଧୀର ଗୁପ୍ତା ତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ।

ସେ କଂଗ୍ରେସ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରାଥମିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ‘ସମ୍ମତି ପ୍ରାର୍ଥୀ’ ଭାବେ ଉଭ୍ୟସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ ପ୍ରାଥମିକ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅନିୟମିତତା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ।

### ୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନ 
୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ମଣ୍ଡାସୁର ରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୨୦୧୪ ର ଫଳାଫଳ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୋଇ ସୁଧୀର ଗୁପ୍ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ବିବାଦ 
ଏକ ନିର୍ବାଚନୀ ସଭା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଦଳର ପ୍ରବକ୍ତା ଦିଗବିଜୟ ସିଂହ ମଞ୍ଚରେ ପରିଚୟ କରାଇବା ବେଳେ ତାଙ୍କୁ “sau taka tunch maal” (୧୦୦% ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ) ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ତେବେ ଏହି ବକ୍ତବ୍ୟ ଏହାର ଦ୍ଵିଅର୍ଥ ବୋଧକ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ ହେତୁ ମିଡିଆରେ ଅନୁଚିତ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ
ଲୋପମୁଦ୍ରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ

ଲୋପମୁଦ୍ରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ (ଜନ୍ମ: ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୦) ଭାରତୀୟ ପୂର୍ବତନ ମହିଳା କ୍ରିକେଟର ଅଟନ୍ତି। ସେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଓ ୧୫ ODIs ଖେଳିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ରାଇଟ୍‑ଆର୍ମ୍ ମଧ୍ୟମ‑ଗତି ବୋଲର ଭାବେ ଦଳକୁ ସେବା ଦେଇଥିଲେ।

## କ୍ରିକେଟ କ୍ୟାରିଅର
ଲୋପମୁଦ୍ରାଙ୍କ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ କ୍ୟାରିୟର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ୧୯୭୮ରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ ODI ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଙ୍କ ଶେଷ ODI ମ୍ୟାଚ୍ ୧୯୮୨ରେ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ XI ବିରୋଧରେ ଖେଳାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ODI ବୋଲିଂ ଫଳାଫଳ ୩/୧୮ ଥିଲା ଓ ସେ ମୋଟ ୮ ଉଇକେଟ୍ ନେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ୧୯୮୫ରେ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମହିଳା ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୨୪ ବଲ ଫେଙ୍କିଲେ ଓ କୌଣସି ଭିକେଟ୍ ନେଇପାରିନଥିଲେ। 

ତାଙ୍କର ବ୍ୟାଟିଂ ରେକର୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ, ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚରେ ସେ ୭ ରନ୍‌ସ, ODI ମ୍ୟାଚ୍ରେ ୪୦ ରନ୍‌ସ କମାଇଥିଲେ — ODIରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍କୋର ୧୪ ନଟ୍ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ODI ବୋଲିଂ ଆଭେରେଜ୍ ୨୬.୭୫ ଓ ବୋଲିଂ ଅର୍ଥଦାୟକତା ଲାଗଭାଗ ୨.୫୯ ଥିଲା। ସେ ଡାମେସ୍ଟିକ୍ ତଥା ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ କ୍ରିକେଟରେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟର ଜଗତରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ନାମ ହୋଇଥିଲେ। 

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଲୋପମୁଦ୍ରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୦ ରେ ଭାରତରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ। ସେ କ୍ରିକେଟର ଭାବରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ମଧ୍ୟମ‑ଗତିର ବୋଲର ଭାବରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ। 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ
ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର

**ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ପୁଣେ ମହାନଗର ନିଗମର ୫୨ତମ ମେୟର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ପଦବୀରେ ସେ ୭ମ ମହିଳା ଭାବରେ ଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯାତ୍ରାକୁ ନେଇ ସମାଲୋଚନା ହେବା ପରେ ୧୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୩ରେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ । କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିବା ସେ ପ୍ରଥମ ପୁଣେ ମେୟର ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନ୍ୟାସନାଲିଷ୍ଟ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ମରାଠୀ ଲୋକ
ରଜନୀ ଭେନୁଗୋପାଳ

ରଜନୀ ଭେନୁଗୋପାଳ (ଜନ୍ମ: ୨୮ ମେ ୧୯୬୯) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳାଳି, ଯିଏ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ବ୍ୟାଟର୍ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ବାମହସ୍ତ ମଧ୍ୟମ-ଦ୍ରୁତ ବୋଲର ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦଳକୁ ସହଯୋଗ କରୁଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ପରିଚୟ
ରଜନୀ ଭେନୁଗୋପାଳଙ୍କ ଜନ୍ମ ୨୮ ମେ ୧୯୬୯ ରେ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଛୋଟବେଳୁ କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରତିଭା ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ଓ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଉନ୍ନତି କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଭାରତରେ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ କ୍ରମଶଃ ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲା, ଏବଂ ସେ ସେହି ପିଢିର ଖେଳାଳିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଦଳକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଥିଲେ।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର
ରଜନୀ ଭେନୁଗୋପାଳ ଭାରତ ପାଇଁ ମୋଟ ୬ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ୯ଟି ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ସେ ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଭାବେ ଖେଳୁଥିଲେ ଏବଂ ମଧ୍ୟକ୍ରମରେ ଦଳକୁ ଦୃଢ଼ତା ଦେଇଥିଲେ। ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ODI ଦୁଇ ଫର୍ମାଟ୍‌ରେ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଇତିହାସରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେ ସମୟରେ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ପରିଶ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା, ଏବଂ ରଜନୀ ଭେନୁଗୋପାଳ ସେହି ଅଗ୍ରଗାମୀ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ।

## ଖେଳ ଶୈଳୀ
ସେ ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ଏହା ସହିତ, ବାମହସ୍ତ ମଧ୍ୟମ-ଦ୍ରୁତ ବୋଲିଂ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦଳକୁ ବିକଳ୍ପ ବୋଲର ଭାବେ ସହଯୋଗ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁଇମୁଖୀ କୌଶଳ ଦଳ ପାଇଁ ଉପକାରୀ ହୋଇଥିଲା।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ ଜନ୍ମ
ନୀତା କଦମ

ନୀତା କଦମ‌ (ଦେବନାଗରୀ: नीता कदम; ଜନ୍ମ: ୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳାଳି ଅଟନ୍ତି। ସେ ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଭାବେ ଖେଳୁଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ଓଡିଆଇ) ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ କ୍ୟାପ୍ ସଂଖ୍ୟା ୩୦ ଏବଂ ଓଡିଆଇ କ୍ୟାପ୍ ସଂଖ୍ୟା ୨୯ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ନୀତା କଦମ ଛୋଟବେଳୁ କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ। ସେ ନିଜ ପ୍ରତିଭା ଓ ପରିଶ୍ରମର ଫଳରେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ସେହି ଯାତ୍ରାର ଅଂଶ ହୋଇଥିଲେ।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର
ନୀତା କଦମ ୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୫ ରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ ନିଜର ଓଡିଆଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୫ ରେ ସେ ଏହି ଦଳ ବିରୋଧରେ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ମୋଟ ୧ଟି ଟେଷ୍ଟ ଓ ୨ଟି ଓଡିଆଇ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ସେ ୩ ରନ୍ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ ଓ ୩୬ଟି ବଲ୍ ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ କୌଣସି ଉଇକେଟ୍ ନେଇପାରିନଥିଲେ। ଓଡିଆଇରେ ସେ ୨ଟି ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ୧୭ ରନ୍ କରିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍କୋର୍ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଜନ୍ମ
ଭେଙ୍କଟାଚେର କଳ୍ପନା

ଭେଙ୍କଟାଚେର କଳ୍ପନା‌ (ଜନ୍ମ: ୧୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୧) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳାଳି, ଯିଏ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଏବଂ ଉଇକେଟ୍-କିପର୍ ଭାବେ ଦଳରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଭେଙ୍କଟାଚେର କଳ୍ପନା‌ଙ୍କ ଜନ୍ମ କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ହୋଇଥିଲା। ଛୋଟବେଳୁ ସେ କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଉଇକେଟ୍-କିପର୍ ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲେ।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର
ସେ ୨୬ ଜୁନ୍ ୧୯୮୬ ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ ଟେଷ୍ଟ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ (ଟେଷ୍ଟ କ୍ୟାପ୍ ନଂ ୩୨) ଏବଂ ୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ସେ ମୋଟ ୩ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳି ୭୧ ରନ୍ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋର ୩୪ ରନ୍ ଥିଲା। ଟେଷ୍ଟରେ ସେ ୧ଟି କ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ୩ଟି ଷ୍ଟମ୍ପିଂ କରିଥିଲେ। ODI କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ସେ ୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୮୬ ରେ ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିରୋଧରେ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ (ODI କ୍ୟାପ୍ ନଂ ୩୪) ଏବଂ ୨୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖେଳିଥିଲେ। ସେ ମୋଟ ୮ଟି ODI ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳି ୬୯ ରନ୍ କରିଥିଲେ, ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋର ୩୧ ରନ୍। ଉଇକେଟ୍-କିପର୍ ଭାବେ ସେ ୬ଟି କ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ୧୦ଟି ଷ୍ଟମ୍ପିଂ କରିଥିଲେ।

## ବିଶେଷ ସଫଳତା
ଭେଙ୍କଟାଚେର କଳ୍ପନା‌ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ୱର୍ଲ୍ଡ କପ୍‌ରେ ଏକ ଇନିଂସ୍‌ରେ ଉଇକେଟ୍-କିପର୍ ଭାବେ ସର୍ବାଧିକ ଡିସ୍ମିସଲ୍ କରିବାର ରେକର୍ଡ ରଖିଛନ୍ତି। ଏହି ରେକର୍ଡ ସେ ସାରା ଇଲିଂୱର୍ଥଙ୍କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

## ଖେଳ ଶୈଳୀ ଓ ଅବଦାନ
ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଏବଂ ନିପୁଣ ଉଇକେଟ୍-କିପର୍ ଭାବେ ସେ ଦଳରେ ଦୁଇମୁଖୀ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, ଷ୍ଟମ୍ପିଂ କୌଶଳ ଏବଂ ଦଳ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ନାମ କରିଛି।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଜନ୍ମ
ରେଖା ପୁନେକର

ରେଖା ପୁନେକର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳାଳି, ଯିଏ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଭାବେ ଦଳକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିଚୟ
ରେଖା ପୁନେକର ଭାରତରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର ଏକ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ସୁଦୃଢ କରୁଥିଲା।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର
ରେଖା ପୁନେକର ୨୨ ଜୁନ୍ ୧୯୮୬ ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ ODI ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ (ODI କ୍ୟାପ୍ ନଂ ୩୩)। ସେ ୨୬ ଜୁନ୍ ୧୯୮୬ ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ ଟେଷ୍ଟ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ମୋଟ ୨ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ୧ଟି ODI ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ସେ ୪୯ ରନ୍ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋର ୪୭ ରନ୍ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ବ୍ୟାଟିଂ ଔସତ ୧୬.୩୩ ଥିଲା। ODI ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ସେ ଏକ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ।

## ଖେଳ ଶୈଳୀ
ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଭାବେ ସେ ମଧ୍ୟକ୍ରମରେ ଖେଳୁଥିଲେ ଏବଂ ଦଳକୁ ସ୍ଥିରତା ଦେବାରେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟର ଥିଲା, ସେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଇତିହାସର ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ।

## ଉତ୍ତରାଧିକାର
ରେଖା ପୁନେକର ୧୯୮୦ ଦଶକର ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଦେଶକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍‌ର ଉନ୍ନତିରେ ଏକ ଅଂଶ ରହିଛି।

## ଆଧାର
ରେଖା ଗୋଡବୋଲେ

ରେଖା ଗୋଡବୋଲେ ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳାଳି, ଯିଏ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଖେଳ ଦକ୍ଷତା ଦ୍ୱାରା ଦଳକୁ ଅବଦାନ ରଖିଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ପରିଚୟ
ରେଖା ଗୋଡବୋଲେ ଭାରତରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଛୋଟବେଳୁ କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରକୁ ଉନ୍ନତି କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଏତେ ପ୍ରଚଳିତ ନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ନିଜ ପ୍ରତିଭା ଦ୍ୱାରା ଜାତୀୟ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର
ରେଖା ଗୋଡବୋଲେ ଭାରତ ପାଇଁ ମୋଟ 4ଟି ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ସେ ମୋଟ ୭୮ ରନ୍ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଔସତ ଥିଲା ୨୬.୦୦। ତାଙ୍କର ଖେଳ ଦଳ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରଖିଥିଲା।

ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବ୍ୟାଟର୍ ଭାବେ ଦଳରେ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ ଏବଂ ମଧ୍ୟକ୍ରମରେ ଖେଳୁଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ସୁଦୃଢ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସରତ ଥିଲା, ଏବଂ ରେଖା ଗୋଡବୋଲେ ସେହି ପିଢିର ଖେଳାଳିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଦଳକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ପ୍ରମିଳା ଭଟ୍ଟ

ପ୍ରମିଳା କୋରିକର-ଭଟ୍ଟ (ଜନ୍ମ ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପୂର୍ବତନ କ୍ରିକେଟର ଅଟନ୍ତି ।

## କ୍ୟାରିଅର୍
ସେ ୧୯୯୧ ରୁ ୧୯୯୬ ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ମହିଳା ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ୧୯୯୩ ରୁ ୧୯୯୮ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ୨୨ଟି ମହିଳା ଦିନିକିଆ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଗୋଟିଏ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ୭ଟି ଦିନିକିଆ ମ୍ୟାଚ୍ ରେ ଭାରତୀୟ ଦଳର ଅଧିନାୟକତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ଜଣେ ଅଲରାଉଣ୍ଡର ଭାବେ, ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ଦିନିକିଆ କ୍ୟାରିୟର ପାଇଁ ସେ ମଧ୍ୟମ କ୍ରମରେ ବ୍ୟାଟିଂ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଡାହାଣ ହାତ ଅଫ୍ସସ୍ପିନ ବୋଲିଂ କରିଥିଲେ। ଅଧିନାୟକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୧୯୯୭/୯୮ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ବିଶ୍ୱକପରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଟାଇ ହୋଇଥିବା ଦିନିକିଆ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଭାବରେ ମନେ ରଖାଯାଏ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ସରାଙ୍ଗନ ଭେନୁଗୋପାଳନ ଏବଂ ଦୁଇ ପୁଅ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଏବଂ ସଞ୍ଜିତଙ୍କ ସହ ଆବୁଧାବିରେ ରୁହନ୍ତି।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ ଜନ୍ମ
ମଣିମାଳା ସିଂଘଲ

ମଣିମାଳା ସିଂଘଲ (ହିନ୍ଦୀ: मणिमाला सिंघल; ଜନ୍ମ ୧୧ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୬୫) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳାଳି, ଯିଏ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳିଥିଲେ।  ସେ ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଏବଂ ଉଇକେଟ୍-କିପର୍ ଭାବେ ଦଳକୁ ସେବା ଦେଇଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ମଣିମାଳା ସିଂଘଲଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିଲ୍ଲୀ, ଭାରତରେ ହୋଇଥିଲା। ଛୋଟବେଳୁ ସେ କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଭାରତୀୟ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର
ସେ ୧୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୫ ରେ ନ୍ୟୁଜଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ ODI ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ (ODI କ୍ୟାପ୍ ୩୦)। ପରେ ୨୬ ଜୁନ୍ ୧୯୮୬ ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ ଟେଷ୍ଟ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ (ଟେଷ୍ଟ କ୍ୟାପ୍ ୩୪)। ସେ ଶେଷ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୧ ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିରୋଧରେ ଖେଳିଥିଲେ। ମଣିମାଳା ସିଂଘଲ ଭାରତ ପାଇଁ ମୋଟ ୬ଟି ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ୬ଟି ODI ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ସେ ୧୧୬ ରନ୍ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋର ୪୪ ରନ୍ ଥିଲା ଏବଂ ବ୍ୟାଟିଂ ଔସତ ୧୪.୫୦ ଥିଲା। ଉଇକେଟ୍-କିପର୍ ଭାବେ ସେ ୫ଟି କ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ୩ଟି ସ୍ଟମ୍ପିଂ କରିଥିଲେ। ODI କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ସେ ୧୨ ରନ୍ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋର ୫ ରନ୍ ଥିଲା। ସେଥିରେ ସେ ୧ଟି କ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ୨ଟି ସ୍ଟମ୍ପିଂ କରିଥିଲେ।

## ଖେଳ ଶୈଳୀ
ସେ ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଏବଂ ଉଇକେଟ୍-କିପର୍ ଭାବେ ଦଳରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଉଇକେଟ୍-କିପିଂ କୌଶଳ ଦଳକୁ ଫିଲ୍ଡିଂରେ ସହାୟତା କରୁଥିଲା।

## ଉତ୍ତରାଧିକାର
୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର ଏକ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ସେ ଦେଶକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍‌ର ବିକାଶରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ
ସୀମା ଦେଶାଇ

ସୀମା ଦେଶାଇ (୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୫ – ୧୪ ଜୁନ୍ ୨୦୧୩)) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟର୍ ଥିଲେ, ଯିଏ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ ସ୍ତରରେ ଖେଳିଥିଲେ। ସେ ଡାହାଣହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଏବଂ ଡାହାଣହସ୍ତ ମଧ୍ୟମ ଗତିର ବୋଲର୍ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କ୍ରିକେଟ୍ ଜୀବନ ୧୯୮୦ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୩୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିଲା।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ସୀମା ଦେଶାଇଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିହାରର ପୂର୍ବ ସିଂହଭୂମି ଜିଲ୍ଲାରେ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ସେ ଝାରଖଣ୍ଡ ରେ ରହିଥିଲେ । କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଛୋଟବେଳୁ ଥିଲା ଏବଂ ସେ ଘରୋଇ କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର
ସେ ୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିରୋଧରେ ଟେଷ୍ଟ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ (ଟେଷ୍ଟ କ୍ୟାପ୍ ୩୬)। ସେ ୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ମୋଟ ୨ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳି ୪୯ ରନ୍ କରିଥିଲେ।

## ଘରୋଇ ଏବଂ ପେଶାଦାର କ୍ୟାରିୟର
ସୀମା ଦେଶାଇଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ୩୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ସେ ୧,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ପେଶାଦାର ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ ଏବଂ ୯୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଉଇକେଟ୍ ନେଇଥିଲେ। ବ୍ୟାଟିଂରେ ସେ ୧୪ଟି ସେଞ୍ଚୁରୀ କରିଥିଲେ। ଲିଷ୍ଟ-ଏ କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ସେ ୨୫ଟି ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳି ୨୯୪ ରନ୍ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୪ଟି ଉଇକେଟ୍ ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲିଂ ୪/୧୧ ଥିଲା। ସେ ଝାରଖଣ୍ଡ ଦଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ (୨୦୦୬–୨୦୦୮) ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖେଳିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ
ସୀମା ଦେଶାଇ ୧୪ ଜୁନ୍ ୨୦୧୩ ରେ ରାଞ୍ଚୀ, ଝାରଖଣ୍ଡରେ କ୍ୟାନ୍ସର ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ
ତସନୀମ ବାନୋ

**ତସନୀମ ବାନୋ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଜନତା ଦଳ (ସେକ୍ୟୁଲାର)ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ପ୍ରଥମ ମୁସଲମାନ ମହିଳା ଭାବରେ ମହୀଶୂରର ମେୟର ଭାବରେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ପଦବୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ମୁନ୍ନାବର ପାଶା ଜଣେ ଦରଜୀ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କା ମାଆ ତହସୀନ ବାନୁ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ । ସେ ମହୀଶୂର ସ୍ଥିତ ମହାରାଣୀ କଲେଜରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ବାନୋ ସୟେଦ ସମିଉଲ୍ଲାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । ଉଭୟ ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି । ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରେ, ସେ ମେୟର ଭାବରେ ପଦବୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ବିବାଦ 
ବାନୋ ତାଙ୍କ ସହିତ ଖରାପ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଡେପୁଟି କମିଶନର ରୋହିଣୀ ସିନ୍ଦୁରୀ ଓ ସାଂସଦ ପ୍ରତାପ ସିଂହ୍ନାଙ୍କ ସହ ଖୋଲାଖୋଲି ବିବାଦରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜନତା ଦଳ (ସେକ୍ୟୁଲାର) ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଆଡାମାୱା ଫୁଲଫୁଲ୍ଡେ

ଆଡାମାୱା ଫୁଲଫୁଲ୍ଡେ ହେଉଛି (ଫୁଲା ଭାଷା)ର ଏକ ଉପଭାଷା। ଏହା ପ୍ରଧାନତଃ କାମେରୁନ କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ନାଇଜେରିଆ, ଛାଡ଼୍ ଓ ସୁଡାନରେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷଣୀୟ ଭାବେ ଭାଷୀମାନେ ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ଭାଷାକୁ ପ୍ରାଧାନତଃ (ଫୁଲାନି/ଫୁଲବେ) ପଶୁପାଳକ ସମୁଦାୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହାକୁ “ଇଷ୍ଟର୍ନ ଫୁଲଫୁଲ୍ଡେ” ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ଅନ୍ୟ ନାମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଲବେ, ଜେମାୟ, ମ୍ବୋରୋରୋ, ପାଲାଟା, ପେଉଲ ଆଦି ଶାମିଲ 

## ଐତିହ୍ୟ
୧୯ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ଅଂଶରେ ଉସମାନ ଡାନ ଫୋଡ଼ିଓଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ଧାର୍ମିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଏହି ଭାଷା ଉତ୍ତର ଅଞ୍ଚଳ, ନାଇଜେରିଆରୁ କ୍ୟାମେରୁନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା। ପ୍ରଥମେ ଏହା ବ୍ୟବସାୟିକ ଭାଷା ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା। ୧୮୮୫ ମସିହାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ମିଶନରୀମାନଙ୍କ ଆଗମନ ପରେ, ବିଶେଷକରି ଉତ୍ତର ଅଞ୍ଚଳ (କାମେରୁନ) ଓ ନାଇଜେରିଆର ଉତ୍ତର ଅଞ୍ଚଳରେ, ଏହା ଚର୍ଚ୍ଚ ଗୁଡ଼ିକରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ୟାମେରୁନର ତିନୋଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ ବ୍ୟାପକ ସଂଯୋଗ ଭାଷା (ବ୍ୟାପକ ଯୋଗାଯୋଗର ଭାଷା) ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

## ଭାଷା ପରିବାର ଓ ଶ୍ରେଣୀକରଣ
ଆଡାମାୱା ଫୁଲଫୁଲ୍ଡେ ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ଭାଷା ପରିବାରର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ଭାଷା। ଏହା ଫୁଲା ଭାଷାର ଉପଭାଷା ଶୃଙ୍ଖଳାର ଅଂଶ। ଏହି ଭାଷାର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଉପଭାଷା ହେଲେ— ମାରୁଆ, ଗାରୁଆ, ଙ୍ଗାଓନ୍ଦେରେ, କାମ୍ବାରିଇରେ, ମ୍ବୋରୋରୋଓରେ ଓ ବିଲ୍କିରେ।

## ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରଚାର
ସୁଡାନର ବ୍ଲୁ ନିଲେ ଷ୍ଟେଟ୍, ଆଲ୍ କାଦାରିଫ୍ ଷ୍ଟେଟ୍ ଓ ସେନ୍ନାର୍ ଷ୍ଟେଟରେ ଏହି ଭାଷା ପ୍ରମୁଖ ଭାବେ କୁହାଯାଏ। କିଛି ଭାଷାଭାଷୀ ଉତ୍ତର କୋର୍ଡୋଫାନ୍ ଓ ଦକ୍ଷିଣ କୋର୍ଡୋଫାନ୍ ରେ ମଧ୍ୟ ମିଳନ୍ତି। ସାଉଥ ସୁଡାନର ୱେଷ୍ଟର୍ନ ବାହର ଏଲ୍ ଘାଜାଲରେ ଆମ୍ବୋରୋର ପଶୁପାଳକମାନେ ଏହି ଭାଷା କୁହନ୍ତି। ଚାଡର ଲାକ୍ ଲେରେ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ (ମାୟୋ-କେବ୍ବି ଓଏଷ୍ଟ ରିଜିଅନ)ରେ ଏହା ପ୍ରଚଳିତ। ନାଇଜେରିଆର ଆଡାମାୱା ଷ୍ଟେଟ୍ ଓ ତାରାବା ଷ୍ଟେଟ୍‌ରେ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ। କ୍ୟାମେରୁନର ଫାର୍ ନର୍ଥ ରିଜିଅନ ଓ ନର୍ଥ ରିଜିଅନରେ ଏହା ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଚଳିତ।

## ଭାଷାଗତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ଆଡାମାୱା ଫୁଲଫୁଲ୍ଡେରେ ରୂପତାତ୍ତ୍ୱିକ ଆଜ୍ଞାରୂପ ବିଦ୍ୟମାନ, ଯେଉଁଥିରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷ ଏକବଚନ ଓ ବହୁବଚନ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଥାଏ। ଫୁଲା ଭାଷା ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ଭାଷାମାନଙ୍କ ଭଳି ଏହି ଭାଷାରେ ନାମ ବର୍ଗ ପ୍ରଣାଳୀ ରହିଛି। ବହୁବଚନ ଗଠନରେ ଶବ୍ଦର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟଞ୍ଜନର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ।

## ଲିପି ପ୍ରଣାଳୀ
ଆଡାମାୱା ଫୁଲଫୁଲ୍ଡେ ପ୍ରାୟତଃ ସଂଶୋଧିତ ଆରବିକ ଲିଖନୀରେ ଲେଖାଯାଏ, ଯାହା ଅଜାମି ଲିଖନୀ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶ। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ହାଉସା ଭାଷା ସହିତ ସହାରା-ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକାର ଅନେକ ଭାଷାରେ ପ୍ରଚଳିତ। ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ୨୮-ଅକ୍ଷରୀ ଆରବିକ ଆଲ୍ଫାବେଟ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜିକାଲି ଧ୍ୱନିଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ କିଛି ସଂଶୋଧନ ଓ ମାନକରଣ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଲାଟିନ ଆଲ୍ଫାବେଟ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯାହା ଇଉରୋପୀୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାନ ମିଶନାରୀମାନଙ୍କ ଆଗମନ ପରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, କ୍ୟାମେରୁନରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆରବିକ ଲିପି ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ।

### ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବିଶେଷସୂତ୍ର
ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଅଜାମି ପରମ୍ପରା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଅନ୍ୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ପରି , ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଡ଼ାଏକ୍ରିଟିକ୍ସ ଉପରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି । ସମସ୍ତ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଡ଼ାଏକ୍ରିଟିକ୍ସ ସହିତ ଲେଖାଯାଏ। ଆରବୀରେ କେବଳ ତିନୋଟି ଡ଼ାଏକ୍ରିଟିକ୍ସ ଅଛି, ଯାହା [a] ** ◌َ **, [u] [i] '* ◌ُ *‎', ଏବଂ [i] ** ◌ِ ** କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ସାଧାରଣ ପରମ୍ପରା ହେଉଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆରବୀରେ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ନାହିଁ, ନୂତନ ଡ଼ାଏକ୍ରିଟିକ୍ସ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଆଡାମାୱା ଫୁଲଫୁଲ୍ଡେ ଏଥିରେ କୁରାନିକ୍ ଇମାଲା ** ◌ٜ ** ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ [e] ପାଇଁ ଏବଂ ଏକ ବିଶେଷ ଡ଼ାଏକ୍ରିଟିକ୍ ** ◌ٛ ** ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ [o] ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା
ନିରୁପମା ରାଓ

**ନିରୁପମା ମେନନ୍ ରାଓ** (ଜନ୍ମ: ୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୦) ଭାରତୀୟ ବିଦେଶ ସେବା (IFS) ର ଜଣେ ଅଧିକାରୀଣୀ, ଯିଏ ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୯ ଠାରୁ ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ସରକାରର ବିଦେଶ ସଚିବ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚୋକିଲା ଆୟ୍ୟର ପରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମହିଳା। ସେ ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧ ଠାରୁ ୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଭାରତର ରାଜଦୂତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ତାଙ୍କ ଚାକିରି ଜୀବନରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପଦବୀରେ କାମ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି — ୱାଶିଙ୍ଗଟନ୍‌ରେ ପ୍ରେସ୍ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ, ମସ୍କୋରେ ମିଶନର ଉପମୁଖ୍ୟ, ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ଯୁକ୍ତ ସଚିବ (ପୂର୍ବ ଏସିଆ) ଓ (ବାହ୍ୟ ପ୍ରଚାର), ଯାହା ତାଙ୍କୁ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ପ୍ରବକ୍ତା ଭାବେ ପରିଚିତ କରିଥିଲା; କର୍ମଚାରୀ ପ୍ରମୁଖ; ପେରୁ ଓ ଚୀନର ରାଜଦୂତ; ଏବଂ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଉଚ୍ଚାୟୁକ୍ତ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ନିରୁପମା ରାଓଙ୍କ ଜନ୍ମ କେରଳର ମଲପ୍ପୁରମ ଜିଲ୍ଲାର ମୀମପାଟ ଥରବାଡ଼ରେ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ପିତା ସେନାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ସେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ, ପୁଣେ, ଲକ୍ଷ୍ଣୌ ଓ କୁନ୍ନୂର ପରି ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ସେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ମାଉଣ୍ଟ କାର୍ମେଲ୍ କଲେଜରୁ ଇଂରାଜୀରେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ବି.ଏ. ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ଏହି କଲେଜ ମୈସୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସଂଲଗ୍ନ ଥିଲା। ପରେ ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମରାଠୱାଡ଼ା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ତାବେଳେର ନାମ)ରୁ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଙ୍କ ସହିତ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସ ପରୀକ୍ଷା ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଭାରତୀୟ ବିଦେଶ ସେବାରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ।

## ପେଶା ଜୀବନ 
ନିରୁପମା ରାଓ ୧୯୭୩ ବ୍ୟାଚରେ ଭାରତୀୟ ବିଦେଶ ସେବାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଭାରତରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସମାପ୍ତ କରି ସେ ସତରର ଦଶକ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ୱିୟେନା ସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସରେ କାମ କରିଥିଲେ। ୧୯୮୧-୮୩ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚାୟୋଗର ପ୍ରଥମ ସଚିବ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ସେ ଭାରତ-ଚୀନ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ପାରଦର୍ଶିତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୮ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଐତିହାସିକ ବେଇଜିଙ୍ଗ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଶିଷ୍ଟମଣ୍ଡଳର ସଦସ୍ୟା ଥିଲେ।

୧୯୯୨-୯୩ ମଧ୍ୟରେ ସେ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଅଫେୟାର୍ସର ୱେଦରହେଡ୍ ସେଣ୍ଟରରେ ଫେଲୋ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଏସିଆ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ସୁରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଦକ୍ଷତା ଲାଭ କରିଥିଲେ।

ସେ ୱାଶିଙ୍ଗଟନ୍ ଓ ମସ୍କୋ ସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସରେ କ୍ରମଶଃ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମିଶନର ଉପମୁଖ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୫-୯୮ ମଧ୍ୟରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ପେରୁ ଓ ବୋଲିଭିଆ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ସହ ରାଜଦୂତ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ସେ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ପ୍ରବକ୍ତା ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୦୪ରେ ସେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଭାରତର ଉଚ୍ଚାୟୁକ୍ତ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୦୬ରେ ସେ ଚୀନରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ରାଜଦୂତ ହୋଇଥିଲେ। ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୯ରେ ସେ ଶିବଶଙ୍କର ମେନନଙ୍କ ପରେ ଭାରତର ବିଦେଶ ସଚିବ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

୨୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୦ରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କ ବିଦେଶ ସଚିବ ପଦର କାର୍ଯ୍ୟକାଳକୁ ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଇଥିଲା।

## ଲେଖିକା ଭାବେ 
ସେ ‘ରେନ୍ ରାଇଜିଙ୍ଗ’ ନାମକ ଏକ କବିତା ସଂଗ୍ରହ ରଚନା କରିଛନ୍ତି।[6] ତାଙ୍କ କବିତାଗୁଡ଼ିକୁ ଚୀନୀ ଓ ରୁଷ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ଜନ୍ମ
ଆବୋନ ଭାଷା

ଆବୋନ ଭାଷା (ଆବୋ, ଆବୋଙ୍ଗ, ବା’ବାନ) ହେଉଛି ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ଭାଷା ପରିବାରର ଏକ ଅଳ୍ପସଂଖ୍ୟକ ଭାଷା, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ନାଇଜେରିଆର ଟାରାବା ରାଜ୍ୟରେ କଥିତ। ଏହି ଭାଷାକୁ କହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ବା’ବାନ ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟ। ୧୯୭୩ ମସିହାର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଭାଷାର ପ୍ରାୟ ୧,୦୦୦ ଜଣ ମାତୃଭାଷୀ ବକ୍ତା ଥିଲେ, ଯାହା ଏହାକୁ ଏକ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଭାଷା ଭାବେ ପରିଚିତ କରେ। ISO 639-3 କୋଡ୍ ‘abo’ ଏବଂ ଗ୍ଲୋଟୋଲୋଗ୍ କୋଡ୍ ‘abon1238’ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭାଷା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି।

## ଭାଷା ପରିବାର ଓ ବର୍ଗୀକରଣ
ଆବୋନ ଭାଷା ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ପରିବାରର ଅଂଶ, ଯାହା ଆଫ୍ରିକାର ସବୁଠାରୁ ବିଶାଳ ଭାଷା ପରିବାର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ଆଣ୍ଟଲାଟିକ–କଙ୍ଗୋ ଶାଖାର ଅଧୀନରେ ପଡ଼େ ଏବଂ ବେନୁଏ–କଙ୍ଗୋ ଉପଶାଖାର  ଏହା ଅଂଶ। ଏହା ପୁନର୍ବାର ଦକ୍ଷିଣ ବାଣ୍ଟୋଇଡ୍ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଶାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଟିଭୋଇଡ୍ ଭାଷାଗୋଷ୍ଠୀର ଉତ୍ତର ଶାଖାରେ ଆବୋନ ଭାଷା ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ବର୍ଗୀକରଣ ଦ୍ୱାରା ଆବୋନ ଭାଷାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟିଭୋଇଡ୍ ଓ ବାଣ୍ଟୋଇଡ୍ ଭାଷାସହିତ ସାମ୍ୟ ଓ ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

## ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ
ଆବୋନ ଭାଷା ପ୍ରଧାନତଃ ନାଇଜେରିଆର ଟାରାବା ରାଜ୍ୟର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କଥିତ। ଏହା ଛୋଟ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ହେତୁ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ମୁଖ୍ୟତଃ ଘରୋଇ ଓ ସମୁଦାୟ ସ୍ତରରେ ସୀମିତ। ବିଶେଷକରି ବା’ବାନ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ନିଜ ଦୈନନ୍ଦିନ ସଂଯୋଗ ଭାଷା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।

## ଭାଷାଗତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ଟିଭୋଇଡ୍ ଭାଷାଗୋଷ୍ଠୀର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାମାନଙ୍କ ପରି ଆବୋନ ଭାଷାରେ ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ପରମ୍ପରାଗତ ବିଶେଷ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରଣାଳୀ ଥିବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଶେଷ୍ୟ ପଦ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ହୋଇ ଉପସର୍ଗ ବା ପ୍ରତ୍ୟୟ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ। ଏହା ସହିତ, ଏହି ଭାଷାର ଧ୍ୱନିତତ୍ତ୍ୱ ଓ ବ୍ୟାକରଣ ଅନ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ବାଣ୍ଟୋଇଡ୍ ଭାଷାମାନଙ୍କ ସହିତ ସାମ୍ୟ ରଖିଥାଏ। ଆବୋନ ଭାଷାରେ ସ୍ୱର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଉଚ୍ଚ, କାରଣ ଅଧିକାଂଶ ଟିଭୋଇଡ୍ ଓ ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ଭାଷାଗୁଡିକ ସ୍ୱରଧାରିତ। ସ୍ୱରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ।

## ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଆବୋନ ଭାଷା ବା’ବାନ ସମୁଦାୟର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟର ଏକ ମୂଳ ଅଂଶ। ସ୍ଥାନୀୟ ପାରମ୍ପରିକ କାହାଣୀ, ଲୋକସଙ୍ଗୀତ, ପାରମ୍ପରିକ ଆଚାର-ବିଚାର ଓ ମୌଖିକ ଐତିହ୍ୟ ଏହି ଭାଷା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଜନ୍ମରୁ ପ୍ରଜନ୍ମକୁ ସଂଚାରିତ ହୁଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମୁଦାୟର ସାମୁହିକ ସ୍ମୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟ ରକ୍ଷିତ ରହେ।

## ସଙ୍କଟାବସ୍ଥା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ
ବକ୍ତା ସଂଖ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ଥିବାରୁ ଆବୋନ ଭାଷାକୁ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଭାଷା ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ନାଇଜେରିଆର ଆଧିକାରିକ ଭାଷା ଇଂରାଜୀ ଓ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଭାଷାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଯୁବ ପିଢ଼ି ମଧ୍ୟରେ ଆବୋନ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାର କ୍ରମେ କମିପାରେ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାଷାଟିକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା, ଶବ୍ଦକୋଷ ଓ ବ୍ୟାକରଣ ରଚନା, ଏବଂ ଶିକ୍ଷାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସମଗ୍ରରୁପେ, ଆବୋନ ଭାଷା ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ପରିବାରର ଏକ ଛୋଟ ଭାଷା କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଷା, ଯାହା ତାହାର ସମୁଦାୟର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଅଟେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା
ସୁମିତ୍ରା ମହାଜନ

**ସୁମିତ୍ରା ମହାଜନ** (ଜନ୍ମନାମ: ସାଠେ; ଜନ୍ମ ୧୨ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୩; ହିନ୍ଦୀ ଉଚ୍ଚାରଣ: [sʊmɪt̪ɾaː məɦaːd͡ʒən̪]) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା, ଯିଏ ୨୦୧୪ ରୁ ୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଲୋକ ସଭାର ସ୍ପିକର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ସଦସ୍ୟା। ସେ ୧୯୮୯ ରୁ ୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଇନ୍ଦୋର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଂସଦ ଥିବା ମହିଳା ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେ ୨୦୦୪–୨୦୦୯ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ସଶକ୍ତିକରଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ଥାୟୀ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଏବଂ ୨୦୦୯–୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଉନ୍ନୟନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ଥାୟୀ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

୧୬ତମ ଲୋକ ସଭାରେ ସେ ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମହିଳା ସାଂସଦ ଥିଲେ। ସେ ମୀରା କୁମାରଙ୍କ ପରେ ଲୋକ ସଭାର ସ୍ପିକର ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ମହିଳା। ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ “ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ” ପାଇଥିଲେ।
## ଶିକ୍ଷା 
ସୁମିତ୍ରା ମହାଜନ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଚିପଳୁଣରେ ଉଷା ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସାଠେଙ୍କ ଘରେ ଜଣେ ଚିତ୍ପାୱନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମରାଠୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ଚିପଳୁଣର ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଇଂଲିଶ୍ ସ୍କୁଲରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ସେ ଇନ୍ଦୋରର ଜୟନ୍ତ ମହାଜନଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିବା ପରେ ଇନ୍ଦୋର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେବୀ ଅହିଲ୍ୟା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)ରୁ ଏମ୍‌.ଏ. ଓ ଏଲ୍‌.ଏଲ୍‌.ବି. ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।

ତାଙ୍କ ରୁଚିରେ ପାଠପଢ଼ା, ସଙ୍ଗୀତ, ନାଟକ ଓ ସିନେମା ସମ୍ମିଳିତ ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ଗାୟନ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ। ସେ ଅଠାରୋଶତାବ୍ଦୀର ରାଣୀ ଅହିଲ୍ୟାବାଇ ହୋଳକରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରେରଣାସ୍ତ୍ରୋତ ଭାବେ ମାନିଥିଲେ ଏବଂ ଅହିଲ୍ୟାବାଇ ହୋଳକରଙ୍କ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା ଉପରେ ‘ମାତୋଶ୍ରୀ’ ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଇଥିଲା।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସୁମିତ୍ରା ମହାଜନ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଇନ୍ଦୋର ନଗର ନିଗମର କର୍ପୋରେଟର ଭାବେ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ପରେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ସେ ଇନ୍ଦୋର ନଗର ନିଗମର ଉପମହାପୌର ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ କଂଗ୍ରେସର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ “ତାଇ” ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

## ଲୋକ ସଭାର ସ୍ପିକର 
୨୦୧୪ ମସିହା ୬ ଜୁନରେ ସୁମିତ୍ରା ମହାଜନ ୧୬ତମ ଲୋକ ସଭାର ସ୍ପିକର ଭାବେ ସମ୍ମତି ସହିତ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।[2] ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଲୋକ ସଭାର ‘ପ୍ୟାନେଲ ଅଫ୍ ଚେୟାରମେନ୍’ର ସଦସ୍ୟା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ସଭାରେ ଅନୁଶାସନହୀନତା ଅଭିଯୋଗରେ ସେ ୨୫ ଜଣ କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପାଇଁ ସଭାରୁ ସସ୍ପେଣ୍ଡ କରିଥିଲେ।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ
ରୀତା ବହୁଗୁଣା ଜୋଶୀ

**ରୀତା ବହୁଗୁଣା ଜୋଶୀୀ** (ଜନ୍ମ ୨୨ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତ୍ରୀ ଓ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ସରକାରର ପୂର୍ବତନ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସଦସ୍ୟା। ସେ ୨୦୦୭ରୁ ୨୦୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଥିଲେ। ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେମବତୀ ନନ୍ଦନ ବହୁଗୁଣାଙ୍କ କନ୍ୟା। ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୬ରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି)ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। 2019 ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଲାହାବାଦ ଆସନରୁ ଲୋକସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ରୀତା ବହୁଗୁଣା ଜୋଶୀଙ୍କ ପିତା ପୂର୍ବତନ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେମବତୀ ନନ୍ଦନ ବହୁଗୁଣା ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାତା କମଳା ବହୁଗୁଣା ପୂର୍ବତନ ସାଂସଦ ଥିଲେ। ସେ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଏମ୍‌ଏ ଓ ପିଏଚ୍‌ଡି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଲାହାବାଦ ବିଶ୍ଵ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମଧ୍ୟଯୁଗୀନ ଓ ଆଧୁନିକ ଇତିହାସର ପ୍ରଫେସର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର “ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହିଳା ମେୟର” ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଭାବେ ସଂଯୁକ୍ତ ଜାତିସଂଘଙ୍କ ଏକ୍ସେଲେନ୍ସ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇଟି ଇତିହାସ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରୀତା ବହୁଗୁଣା ୧୯୯୫ରୁ ୨୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଲାହାବାଦର ମେୟର ପଦବୀ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ନ୍ୟାସନାଲ କାଉନ୍ସିଲ୍ ଅଫ୍ ୱୁମେନର ପୂର୍ବତନ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷା ଥିଲେ। ୨୦୦୩ରୁ ସେ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମହିଳା କଂଗ୍ରେସର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୭ ରୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଦୁଇଥର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସଫଳ ହୋଇପାରିନଥିଲେ।

୨୦୧୨ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଲକ୍ଷ୍ନୌ କାଣ୍ଟୋନମେଣ୍ଟ ଆସନରୁ ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟା ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଆସନରୁ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।

ସେ ୨୪ ବର୍ଷ କଂଗ୍ରେସରେ ରହିବା ପରେ ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୬ ରେ ବିଜେପି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅମିତ ଶାହାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ରୀତା ବହୁଗୁଣା ଜୋଶୀଙ୍କ ବିବାହ ପି. ସି. ଜୋଶୀଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଛି, ଯିଏ Patrice Lumumba Universityରୁ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଇଞ୍ଜିନିୟର। ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ମୟଙ୍କ ଜୋଶୀ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ଭାଇ ଅଛନ୍ତି—ବିଜୟ ବହୁଗୁଣା, ଯିଏ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ଶେଖର ବହୁଗୁଣା, ଯିଏ ୨୦୧୨ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଲାହାବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଫାଫାମୌ ଆସନରୁ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସଫଳ ହୋଇପାରିନଥିଲେ।

ଶ୍ରୀମତୀ ରୀତା ବହୁଗୁଣା ୨୦୦୩ ରୁ ୨୦୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମହିଳା କଂଗ୍ରେସର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ କାମ କରିଥିଲେ। ସେ ତଳସ୍ତରରେ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲେ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସେମିନାର, ପ୍ରଦର୍ଶନ ଇତ୍ୟାଦି ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ। 1991–92 ମସିହାରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱଶାସନ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆରକ୍ଷଣ ଦାବିରେ ସେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

ମହିଳାମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନ୍ୟାୟକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାର ଆନ୍ଦୋଳନରେ 2009 ମସିହାରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ବୃଦ୍ଧିପାଉଥିବା ଧର୍ଷଣ ଘଟଣାବଳୀ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ସମୟରେ ସେ କାରାବାସ ଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ସୁଧାର ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ 2001 ମସିହାରେ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଫିଟସାନୁଲୋକରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଜାତିସଂଘଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ “ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହିଳା ମେୟର” ଭାବେ U.N. Award of Excellence ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ ଜନ୍ମ
ମିନୋତି ଦେଶାଇ

ମିନୋତି ଦେଶାଇ (ଜନ୍ମ: ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୮) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳାଳି, ଯିଏ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ଏକଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ବାମହସ୍ତ ବ୍ୟାଟର୍ ଏବଂ ବାମହସ୍ତ ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ ସ୍ପିନ୍ ବୋଲର୍ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଡାକନାମ “ଚୋଟି”, “ମ୍ୟାଡି” ଏବଂ “ମଣ୍ଟି” ଥିଲା। ସେ ୫ ଫୁଟ୍ ୮ ଇଞ୍ଚ ଉଚ୍ଚତାର ଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ମିନୋତି ଦେଶାଇଙ୍କ ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଇନ୍ଦୋର ସହରରେ ହୋଇଥିଲା। ଛୋଟବେଳୁ ସେ କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରରେ ନିଜ ପ୍ରତିଭା ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିୟର
ମିନୋତି ଦେଶାଇ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କର ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ODI ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ। ସେ ମୋଟ ୧ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ (ଟେଷ୍ଟ କ୍ୟାପ୍ ନଂ ୩୧) ଏବଂ ୧ଟି ODI ମ୍ୟାଚ୍ (ODI କ୍ୟାପ୍ ନଂ ୩୨) ଭାରତ ପାଇଁ ଖେଳିଥିଲେ। ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ସେ ୫୬ ରନ୍ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ମଧ୍ୟରୁ ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋର ୫୪ ରନ୍ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ବ୍ୟାଟିଂ ଔସତ ୨୮.୦୦ ଥିଲା।

## ଦେଶୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଏବଂ ରେକର୍ଡ
ମିନୋତି ଦେଶାଇ ଦେଶୀୟ କ୍ରିକେଟ୍‌ରେ ଅସାଧାରଣ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ।
* ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଚେନ୍ନାଇରେ ଆୟୋଜିତ ସିନିଅର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଫାଇନାଲ୍‌ରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ରେଲୱେ ପକ୍ଷରୁ ଖେଳି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ବିରୋଧରେ ୧୫୦ ରନ୍ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଜାତୀୟ ଫାଇନାଲ୍‌ରେ ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋର ଭାବେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି।
* ୧୯୮୫ ରୁ ୧୯୮୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଗାତାର ତିନି ବର୍ଷ ଜୁନିଅର ନ୍ୟାସନାଲ୍‌ରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟାଟସ୍ୱୁମାନ୍ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ।
* ସେ ସିନିଅର ଏବଂ ଜୁନିଅର ଯୁକ୍ତ ଭାରତୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦଳର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ (କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍) ଭାବେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ମହିଳା କ୍ରିକେଟର୍।
* ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ୧୯୮୭ କୋଟ୍ଟାୟମ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍‌ରେ ଜୁନିଅର ଯୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦଳ ଜାତୀୟ ଚ୍ୟାମ୍ପିଅନ୍ ହୋଇଥିଲା।
* ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ସିନିଅର ନ୍ୟାସନାଲ୍‌ରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଦଳ ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା।

ସେ ପଶ୍ଚିମ ରେଲୱେରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଜୋନ୍ ପାଇଁ ଖେଳିବାରୁ ରେଲୱେ ଛାଡ଼ିଥିଲେ।

## ଅବସର ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜୀବନ
ମିନୋତି ଦେଶାଇ କେବଳ ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ କ୍ରିକେଟ୍‌ରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଭାରତ ସରକାରର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ଜନ୍ମ