open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ତାଇୱାନ

**ତାଇୱାନ** , ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଜଣା **ଚୀନ ଗଣରାଜ୍ୟ** , ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଏକ ଦେଶ । ଏହାର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପିପୁଲ୍ସ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଚାଇନା , ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଜାପାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଅବସ୍ଥିତ | ତାଇୱାନର ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର କ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ୩୫,୮୦୮ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୧୩,୮୨୬ ବର୍ଗ ମାଇଲ) ।ଏଥିରୁ ପୂର୍ବରେ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରେ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ । ଏହି ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଘନିଭୁତ | ତାଇପେଇ ହେଉଛି ରାଜଧାନୀ ତଥା ତାଇୱାନର ବୃହତ୍ତମ ମହାନଗର କ୍ଷେତ୍ର | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ନ୍ୟୁ ତାଇପେଇ, କାଓହସିଙ୍ଗ, ତାଇଚୁଙ୍ଗ, ତାଇନ୍ ଏବଂ ଟାୟୁଆନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ୨୩.୫୭ ନିୟୁତ ବାସିନ୍ଦା ସହିତ ତାଇୱାନ ଏକ ଘନ ଜନବହୁଳ ଦେଶ।

## ଭୂଗୋଳ
ତାଇୱାନ ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଦେଶ | ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱୀପ ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଫର୍ମୋସା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୩୫,୮୦୮ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୧୩,୮୨୬ ବର୍ଗ ମାଇଲ) ଏବଂ ଚୀନ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରୁ ତାଇୱାନ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପ୍ରାୟ ୧୮୦ କିଲୋମିଟର (୧୧୨ ମାଇଲ୍) ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ  ।  ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ପୂର୍ବ ଚୀନ ସାଗର ,  ପୂର୍ବରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ସାଗର, ଲୁଜନ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ସିଧାସଳଖ ଦକ୍ଷିଣରେ ଅବସ୍ଥିତ | ତାଇୱାନ ଅନ୍ତର୍ଗତ କିଛି ଛୋଟ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯଥା ତାଇୱାନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପେଙ୍ଗୁ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ, ଚୀନ ଉପକୂଳ ନିକଟ କିନ୍ମେନ ଏବଂ ମ୍ୟାଟସୁ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ତାଇୱାନର ମୂଖ୍ୟ ଦ୍ୱୀପଟି ଏକ ଅବନତ ସ୍ତର ଚ୍ୟୁତିଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଠି ହୋଇଛି। ଏହା ପୂର୍ବ ଉପକୂଳ ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ ପାଞ୍ଚଟି ଦୁର୍ଗମ ପର୍ବତ ଶୃଂଖଳା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଭଗରେ ସାମାନ୍ୟ ଢଲୁ ବିଶିଷ୍ଠ ସମତଳ ଭୂମି ଦ୍ୱର ଗଢ଼ା । ଯେଉଁଠାରେ ତାଇୱାନର ଅଧିକାଂଶ ଜନସଂଖ୍ୟା ସମତଳ ଭୁମିରେ ବାସ କରନ୍ତି ।ତାଇୱାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର ହେଉଛି ୟୁ ଶାନ୍ ଯାହାକି ୩,୯୫୨ ମିଟର (୧୨,୯୬୬ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚ । ଏହି ପର୍ବତ ଶୃଂଖଳା ଗଠନ କରିଥିବା ଭୂଚଳନ ସୀମା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଅଛି । ଯାହାଦ୍ୱର ଦ୍ୱୀପଟି ଅନେକ ଭୂକମ୍ପ ଅନୁଭବ କରିଛି । ତାଇୱାନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅନେକ ସକ୍ରିୟ ଜଳମଗ୍ନ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ମଧ୍ୟ ଅଛି |

## ଶାସନ
ତାଇୱାନର ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତି ଏକ ବିବାଦୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ପିପୁଲ୍ସ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଚାଇନା (ଚୀନ)ର  ଦାବି ଅନୁସାରେ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଚୀନ(ତାଇୱାନର)  ସରକାର ବେଆଇନ୍ । ମାତ୍ର ତାଇୱାନର ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହିତ ନିଜସ୍ୱ ମୁଦ୍ରା, ବହୁଳ ଭାବରେ ପାସପୋର୍ଟ, ଡାକ ଟିକଟ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଠିକଣା, ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ଅଛି । 

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାପକ କୂଟନୈତିକ ସ୍ୱୀକୃତି ଅଭାବରୁ ତାଇୱାନକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଲାଗି ରହିଛି।  

ତାଇୱାନର ସମ୍ବିଧାନ ଏବଂ ଏହାର ତିନୋଟି ନୀତି ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ଏହି ତିନୋଟି ନୀତି ହେଲା ତାଇୱାନ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ ହେବ , ଯାହା ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରିଚାଳିତ ହେବ । ସରକାର ପାଞ୍ଚଟି ଶାଖା (ୟୁଆନ୍)ରେ ବିଭକ୍ତ: କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ୟୁଆନ୍ (କ୍ୟାବିନେଟ୍), ବିଧାନ ସଭା ୟୁଆନ୍ (କଂଗ୍ରେସ କିମ୍ବା ସଂସଦ), ଜୁଡିସିଆଲ୍ ୟୁଆନ୍, କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ୟୁଆନ୍ (ଅଡିଟ୍ ଏଜେନ୍ସି) ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ୟୁଆନ୍ (ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସ୍ ପରୀକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସି) । ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୭ରେ ଏହି ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା । ମାତ୍ର ୧୯୪୮ରୁ ୧୯୮୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ସାମରିକ ଆଇନ ଜାରି ରହିଥିଲା ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇନଥିଲ| ୧୯୭୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୧୯୯୦ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍କାରଦ୍ୱାରା ଏହା ବହୁଦଳିୟ  ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।

ଦେଶର ମୁଖ୍ୟ ତଥା ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ହେଉଛନ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି । ସେ ସର୍ବାଧିକ ଦୁଇ ଥର ଚାରି ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାବହୁଳ ଭୋଟଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି।  ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଶାଖାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ଯିଏ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଶାଖାର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଶାଖାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନୀତି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଦାୟୀ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆର ଦେଶ
ଶୱର୍ମା

**ଶୱର୍ମା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **shawarma**, ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ **شاورما**) ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ । ମାଂସକୁ କୋନାକାର ଆକୃତିରେ ଏକ ଭୂଲମ୍ବ ଅକ୍ଷରେ ଲଗାଇ ରଖାଯାଏ । ସେହି ଅକ୍ଷଟି ଏକ ନିଆଁ ଚୁଲି ପାଖରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବୁଲୁଥାଏ ଓ ମାଂସର ସବୁ ଅଂଶ ସିଝୁଥାଏ । ଏଥିରୁ ମାଂସକୁ ପତଳା ପତଳା ଭାବେ କାଟି ଏକ ସାଣ୍ଡୱିଚ ଆକାରରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଶୱର୍ମା ପାଇଁ ଛେଳି ଓ ମେଣ୍ଢା ମାଂସ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏବେ ଶୱର୍ମାରେ କୁକୁଡ଼ା, ଟର୍କି ପକ୍ଷୀ ଓ ଗୋମାଂସ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ଅକ୍ଷରେ ଲାଗିଥିବା ମାଂସରୁ ପତଳା ମାଂସ ପଟି ଚାଞ୍ଛି ଚାଞ୍ଛି ବାହାର କରାଯାଏ । ଶୱର୍ମା ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗଳି ଖାଦ୍ୟ (ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଫୁଡ୍ - street food) ରୂପେ ପରିଚିତ । ମିଶର, ଆରବ ଉପଦ୍ୱୀପ, ଲେଭାଣ୍ଟ ଏପରି ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ।

## ନାମକରଣ 
ତୁର୍କୀ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ *ତ୍ସେଭିର୍ମେ*ରୁ ଆରବୀୟ ଶବ୍ଦ *ଶୱର୍ମା* ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି । ତ୍ସେଭିର୍ମେ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ବୁଲୁଥିବା ବା ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ । ଶୱର୍ମା ଉପକରଣରେ ନିରନ୍ତର ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ଅକ୍ଷକୁ ଏହା ସୂଚୀତ କରିଥାଏ ।

## ଇତିହାସ 
[thumb|୧୯୫୦ ମସିହାରେ [ଲେବାନନ୍ ଦେଶରେ ଶୱର୍ମା ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଏକ ଫଟୋ ଚିତ୍ର]]
ନିଆଁ ଉପରେ ଏକ ଭୂସମାନ୍ତରାଳ କାଠିରେ ମାଂସ ଲଗାଇ ପୋଡ଼ିବା ବା ସିଝାଇବା ଏକ ପୁରାତନ ରନ୍ଧା ଶୈଳୀ । କିନ୍ତୁ ଭୂଲମ୍ବ କାଠିରେ ମାଂସ ଲଗାଇ ସିଝାଇବା ଓ ସିଝୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଏଥିରୁ ପତଳା ପତଳା ମାଂସ ବାହାର କରିବାର ପଦ୍ଧତି ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଟ୍ଟୋମାନ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ (ବର୍ତ୍ତମାନର ତୁର୍କୀ) ପ୍ରଥମେ ଡୋନର୍ କବାବ ରୂପରେ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ଗାଇରୋସ୍ ନାମକ ଗ୍ରୀକ୍ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶୱର୍ମାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ ଏହି ଡୋନର୍ କବାବର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀରୁ ଗୃହୀତ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଲେବାନନ୍‍ର ପ୍ରବାସୀ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଶିଖି ଓ ଶୱର୍ମାରୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ମେକ୍ସିକୋର ଲୋକେ ଟାକୋସ୍ ଆଲ୍ ପାଷ୍ଟୋର୍ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ କରାଇଥିଲେ ।

## ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ 
thumb|ପିଟା ରୁଟି ସହିତ ଶୱର୍ମା

ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା, ବାଛୁରୀ, ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା ଓ ଟର୍କି ପକ୍ଷୀ ଆଦିଙ୍କ ମାଂସକୁ ମ୍ୟାରିନେଟ୍ କରିବା ପରେ ପ୍ରାୟ ୬୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଲମ୍ବ ଏକ ଭୂଲମ୍ବ ଅକ୍ଷରେ ସିଝାଯାଏ । ରସାଳ ଓ ସ୍ୱାଦ ପାଇଁ ସେଥିରେ ଚର୍ବି ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଏ । ଅକ୍ଷର ନିମ୍ନରେ ମୋଟର୍ ସଂଯୁକ୍ତ ଥାଏ ଓ ମୋଟର୍‍ଟି ଅକ୍ଷକୁ ଅତି ଧୀରେ ଘୁରାଉଥାଏ । ବାହାର ପଟେ ରହିଥିବା ଚୁଲା ବା ଅଗ୍ନି ଯୋଗୁଁ କୋନାକାର ମାଂସର ବାହ୍ୟ ଅଂଶ ଧୀରେ ଧୀରେ ସିଝୁଥାଏ । ସେହି ବାହ୍ୟ ଅଂଶରୁ ଏକ ଧାରୁଆ ଛୁରୀ ଯୋଗେ ପତଳା ପତଳା ମାଂସ ଚାଞ୍ଛି ବାହାର କରାଯାଏ । ଶୱର୍ମାକୁ ଏକ ସାଣ୍ଡୱିଚ ପରି କିମ୍ବା ପିଟା, ଲାଫା ପରି ବଡ଼ ରୁଟିଦ୍ୱାରା ଗୁଡ଼ାଇ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ । ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟରେ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶୱର୍ମାକୁ ରସୁଣ ଚଟଣୀ, ଆଳୁ ଭଜା ଓ ଆଚାର ସହିତ ବଢ଼ାଯାଏ । 

ଇସ୍ରାଏଲରେ ଟର୍କି ପକ୍ଷୀର ମାଂସରେ ଶୱର୍ମା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ଓ ଏହି ଶୱର୍ମାକୁ ତାହିନି ସସ୍ ସହିତ ବଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଯୀହୁଦୀ ଧର୍ମର ଚଳଣି ଅନୁସାରେ ଯେ କୌଣସି କ୍ଷୀର ଜାତ ଖାଦ୍ୟ (ଯଥା: ଦହି ସସ୍) ଓ ମାଂସ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଅପରାଧ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ବିରିୟାନୀ
* ଚିକେନ ଟିକ୍କା
* ତନ୍ଦୁର୍

## ଆଧାର 
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ 
*

ଶ୍ରେଣୀ:ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ
ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେ ଜାତୀୟ ବନୋଦ୍ୟାନ

**ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେ ଜାତୀୟ ବନୋଦ୍ୟାନ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Zhangjiajie National Forest Park**, ଚୀନୀ ଭାଷାରେ 湖南张家界国家森林公园) ଚୀନର ହୁଣାନ ପ୍ରାନ୍ତର ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୱୁଲିଂଗ୍ୟୁଆନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଥିବା ଅନେକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ । ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେରେ ରହିଥିବା କିଛି ପର୍ବତକୁ **ଝୁଲନ୍ତା ପର୍ବତ** ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । 
## ଇତିହାସ
୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେରେ ୪୮୧୦ ହେକ୍ଟର୍ ପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚୀନର ପ୍ରଥମ ଜାତୀୟ ବନୋଦ୍ୟାନର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା । ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେ ଜାତୀୟ ବନୋଦ୍ୟାନ ୩୯୭.୫ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ୱୁଲିଂଗ୍ୟୁଆନ୍ ଦର୍ଶନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ । ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ୱୁଲିଂଗ୍ୟୁଆନ୍‍କୁ ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO)ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେର ୩୬୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚୀନର ଭୂସମ୍ବଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ “ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେ ସାଣ୍ଡଷ୍ଟୋନ୍ ପିକ୍ ଫରେଷ୍ଟ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଜିଓପାର୍କ୍” ଘୋଷିତ କରିଥିଲା । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେ ଜିଓପାର୍କକୁ ୟୁନେସ୍କୋର ବିଶ୍ୱ ଜିଓପାର୍କ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।

ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେ ବନୋଦ୍ୟାନର ଏକ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଲା ଏଠାକାର ସ୍ତମ୍ଭ ସଦୃଶ ଲମ୍ବା ପାହାଡ଼ । ଚୂନ ପଥର ରହିଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ରସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ପଥରମାନଙ୍କର ଅବକ୍ଷୟ ଘଟି ଏପରି ସ୍ତମ୍ଭାକାର ପାହାଡ଼ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଦେଖାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେରେ ଚୂନ ପଥର ନାହିଁ ଓ ଏହି ସ୍ତମ୍ଭାକାର ପାହାଡ଼ ରସାୟନିକ ନୁହେଁ ବରଂ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣରୁ ଘଟିଥିବା ଅବକ୍ଷୟ । ଶୀତ ଦିନରେ ବରଫାବୃତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ଓ ପର୍ବତରେ ରହିଥିବା ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ କାରଣରୁ ଏହି ଅବକ୍ଷୟ ଘଟିଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି । ଏଠାକାର ଜଳବାୟୁ ଆର୍ଦ୍ର ରହୁଥିବାରୁ ଏଠାକାର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବୁଦା ଝଙ୍କାଳିଆ । ଅବକ୍ଷୟ ଘଟିଥିବା ପ୍ରସ୍ତର ବିଭିନ୍ନ ଜଳ ସ୍ରୋତଦ୍ୱାରା ଧୋଇ ହୋଇଯାନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଗଠନ ଚୀନର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଚୀନ ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । 

ଏହି ବନୋଦ୍ୟାନରେ “ସଦର୍ଣ୍ଣ୍ ସ୍କାଏ କଲମ୍ନ” ନାମରେ ଏକ ସ୍ତମ୍ଭାକାର ପାହାଡ଼ ରହିଛି ଯାହାର ଉଚ୍ଚତା ୧୦୮୦ ମିଟର ଓ ଏହା କ୍ୱାର୍ଜ୍-ବାଲିପଥରରେ ଗଢ଼ା । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ “ଅବତାର” ନାମକ ଇଂରାଜୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଏପରି ପାହାଡ଼ର ପରିବେଶ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବାରୁ ୨୦୧୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ପର୍ବତଟିକୁ “ଅବତାର ହାଲଲୁୟା ପର୍ବତ” ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ନିର୍ମାତାମାନେ ହୁଣାନର ପର୍ବତ ସମେତ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଝୁଲନ୍ତା ପର୍ବତରୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଭୌଗୋଳିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ବିଷୟ ଜଣାଇଥିଲେ ।

## କୃତ୍ରିମ ନିର୍ମାଣ
୨୦୦୨ ମସିହାରୁ ବାଇଲୋଂଗ୍ ଏଲିଭେଟର୍‍କୁ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ଖୋଲାଯାଇଛି । ୩୨୬ ମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଏହି ଏଲିଭେଟର୍‍ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲିଫ୍ଟ ଯାହା ବାହ୍ୟ ପରିବେଶରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଏହି ଲିଫ୍ଟକୁ “ଶହେ ଡ୍ରାଗନଙ୍କ ସ୍କାଏ ଲିଫ୍ଟ” ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ୨ ମିନିଟ୍‍ରୁ କମ୍ ସମୟରେ ଏହି ଲିଫ୍ଟ ଯୋଗେ ତଳୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ହେବ । ଏହି ଲିଫ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ୩ଟି ଲିଫ୍ଟ ରହିଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକେ ୫୦ ଜଣ ଲୋକ ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ଓ ଏମାନଙ୍କ କାନ୍ଥ କାଚରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବାରୁ ଲିଫ୍ଟରୁ ବାହ୍ୟ ପରିବେଶର ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିହେବ ।

୨୦୧୬ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଝାଂଗ୍‍ଜ୍ୟାଜ୍ୟେ ବିଶାଳ ଗଣ୍ଡ (କ୍ୟାନ୍ୟନ୍)ଠାରେ ଏକ କାଚନିର୍ମିତ ପୋଲ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା । ଏହି କାଚ ପୋଲ ୪୩୦ ମିଟର ଦୀର୍ଘ ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ୩୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଏବଂ କେବଳ ପଦଚାରୀଙ୍କ ବ୍ୟବହାରୋପଯୋଗୀ । ଏହି ପୋଲ ବିଶ୍ୱର ଦୀର୍ଘତମ ଓ ଉଚ୍ଚତମ କାଚ ପୋଲ । ମାତ୍ରାଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିବାରୁ ଖୋଲିବାର ୧୩ ଦିନ ପରେ ପୋଲକୁ ପୁଣି ବନ୍ଦ କରିଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ, ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଗଠନାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବା ପରେ ୨୦୧୬ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖ ଦିନ ପୋଲକୁ ପୁଣି ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲାଗଲା ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
* ଚୀନର ବିଶାଳ ପ୍ରାଚୀର
* ଚୀନୀ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ

## ଆଧାର
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍
*
ୟାମ ଯାତ୍‍ଦ

**ୟାମ ଯାତ୍‍ଦ** (ଇଂରାଜୀରେ **Yama Zatdaw**, ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ଭାଷାରେ **ရာမဇာတ်တော်**) ବ୍ରହ୍ମଦେଶର ଜାତୀୟ ମହାକାବ୍ୟ ପରି ଓ ଏହା ରାମାୟଣର ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ରୂପାନ୍ତରଣ । ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ଭାଷାରେ ଏହି କାବ୍ୟକୁ *ୟାମାୟଣ* କୁହନ୍ତି । ୟାମ ଯାତ୍‍ଦ ନାମରେ ୟାମ ଶବ୍ଦ ରାମକୁ ବୁଝାଉଥିବା ବେଳେ ଯାତ୍‍ଦ ଶବ୍ଦ ତେରବାଦ ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରାର ଜାତକ କଥାରୁ ଗୃହୀତ । ୟାମ ଯାତ୍‍ଦ ଓ ମୂଳ ରାମାୟଣର କଥା, ବିଷୟ ବସ୍ତୁ ଏକା ହୋଇଥିବା ବେଳେ କେବଳ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ନାମରେ ଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । 

ରାଜା ଅନୋରଥଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମଦେଶର ମୌଖିକ ଶିକ୍ଷା ପରମ୍ପରାରେ ୟାମ ଯାତ୍‍ଦ ପ୍ରଥମେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ସେହି କାବ୍ୟ ବାଲ୍ମିକୀଙ୍କ ସଂସ୍କୃତ ରାମାୟଣରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ବା ତାହା ସହ କେତେ ସମାନ ଥିଲା ତାହା ଅଜଣା । ବାଗାନ ନଗରୀର ନାଥଲୌଂଗ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରରେ ନିର୍ମିତ କିଛି ପ୍ରସ୍ତର ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ମୂର୍ତ୍ତି ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର । ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ସାହିତ୍ୟକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ୧୫୨୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପୂର୍ବରୁ ହନୁମାନଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ବିଭିନ୍ନ ରଚନାରେ ରହିଥିବା ଜଣାପଡ଼େ ।

ଅୟୁଥୟା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀଙ୍କୁ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । କୋନାବୌଂଗ ବଂଶର ରାଜାମାନଙ୍କ ବାରମ୍ବାର ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ରାମାକିଅନର କଥା ଓ ତରିତ୍ରମାନ ବ୍ରହ୍ମଦେଶର ରାମାୟଣ କାବ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା । ୧୭୭୫ ମସିହାରେ ୟୁ ଔଂଗ ଫ୍ୟୋ ରାମ ସାକ୍ଷନ ନାମକ ଏକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହା ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣ ପରି ବାଳ କାଣ୍ଡରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡରେ ଶେଷ ହୁଏ । ଏହା ଛଡ଼ା ବ୍ରହ୍ମଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାହିତ୍ୟିକ ରଚନା ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ମଧ୍ୟ ରାମାୟଣର ଛାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ୟୁ ତୋଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ *ୟାମ ୟାକାନ - ရာမရကန်* (ରାମଙ୍କ ଗୀତ) ଓ *ଥୀଦା ୟାକାନ – သီတာရကန်* (ସୀତାଙ୍କ ଗୀତ) ୧୭୮୪ ମସିହାର ରଚନା । *ୟାମ ପ୍ୟାଜାତ୍ – Yama pyazat – ရာမပြဇာတ်* (ରାମାୟଣ ନାଟକ) ଏବଂ *କାଲୟ ୟାମ ୱୁଥୁ – ကလေးရာမဝတ္ထု* (ରାମଙ୍କ ବାଲ୍ୟ/ତରୁଣ ଜୀବନ) ଯଥାକ୍ରମେ ୧୭୮୯ ଓ ୧୮୦୦ ମସିହାରେ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । 

ସ୍ଥାନୀୟ ମୋନ ଲୋକଙ୍କ ରାମାୟଣକୁ *ଲୋଇକ୍ ସାମୋଇଂଗ୍ ରାମ* କୁହାଯାଏ । ଉତ୍ତମ ନାମକ ଜଣେ ବୌଦ୍ଧ ସନ୍ୟାସୀ ୧୮୩୪ ମସିହାରେ ଏହାର ରଚନା କରିଃଥିଲେ । ବ୍ରହ୍ମଦେଶର ରାଜଧାନୀରେ ୟାମ ଯାତ୍‍ଦ ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଲୋଇକ୍ ସାମୋଇଂଗ୍ ରାମର ରଚୟିତା ସେଥିରୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ନିଜର ରଚନା କରିଥିବା ନିଜେ ଉପକ୍ରମରେ କହିଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ରାମାୟଣର ମୋନ ରୂପାନ୍ତରରେ ଥାଇ, ଜାଭା ଓ ମାଳୟ ଭାଷାର ରାମାୟଣ ସହିତ କିଛି ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଥିବାର ଦେଖାଯାଏ । ପୁଣି ଅନ୍ୟ ସବୁ ରାମାୟଣରେ ନଥିବା କିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟ ମୋନ ରାମାୟଣରେ ରହିଛି ।

## ଚରିତ୍ରାବଳୀ 
ୟାମ ଯାତ୍‍ଦର ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମୂଳ ରଚନାର ଚରିତ୍ର ପରି । କିନ୍ତୁ ନାଟକ ରୂପେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବାମାର ଓ ଥାଇ ବେଶଭୂଷାରେ ଦେଖାଯାଇପାରିବ । ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ନାମ ସଂସ୍କୃତ ନାମର ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ରୂପାନ୍ତର ବା ଅପଭ୍ରଂଶ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ ।  

* ରାମ ଚରିତ୍ରକୁ ଏଥିରେ ୟାମ (ရာမ) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।
* ସୀତା ଚରିତ୍ରର ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ରୂପ ହେଲା ଥୀଦା (မယ်သီတာ) ।
* ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ନାମ ହୋଇଛି ଲଖାନା (လက္ခဏ) ।
* ହନୁମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ନାମ ହନୁମାନ (ဟနူမာန်) ବୋଲି ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି ।
* ପରଶୁରାମଙ୍କ ନାମ ହୋଇଛି ପଶ୍ୟୁୟାମ (ပသျှူးရာမ) ।
* ରାବଣଙ୍କ ନାମ ହୋଇଛି ୟାୱନ (ရာဝဏ) ବା ଦଥାଗିରି (ဒဿဂီရိ) ।
* ବାଳୀଙ୍କ ଚରିତ୍ର ନାମ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ବାଳି (ဘာလိ) ରହିଛି ।
* ମାରିଚ ଚରିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ରୂପାନ୍ତରଣ ପରେ ମାରିଜ୍ଜ (မာရဇ) ନାମ ଧାରଣ କରିଛି ।
* ବିଭୀଷଣ ଚରିତ୍ରର ନାମ ହୋଇଛି ବିବିଥନା (ဘိဘိသန) ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
*କାକବିନ ରାମାୟଣ
*ରାମାୟଣ
*ରାମାକିଅନ

## ଆଧାର 
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ 
* "Ramayana in Myanmar's Heart"
* "Traduction du Maha Yama Zat Vatthu"

ଶ୍ରେଣୀ:ରାମାୟଣ
ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗର

**ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗର** (ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ବର୍ମା ସାଗର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା) ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ମହାସାଗରର ଭାଗ ଯାହାକି ମିଆଁମାର ଏବଂ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସୀମାନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ମାର୍ଟାବାନ୍ ଉପସାଗରରେ ଏବଂ ମାଲାୟ ଉପଦ୍ୱୀପର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଦ୍ୱର ବଙ୍ଗୋପସାଗରଠାରୁ ପୃଥକ ହୋଇଛି । ଏହାର ଦକ୍ଷିଣତମ ସୀମା ସୁମାତ୍ରାର ଉତ୍ତରରେ ଥିବା ବ୍ରେହୁ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ମାଲାକା ପ୍ରଣାଳି ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ।

ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗର ,ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ । ଏହାର ପ୍ରବାଳ ବନ୍ଧ ଏବଂ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । 

## ଭୂଗୋଳ
୯୨° ପୂର୍ବରୁ ୧୦୦° ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମା ଏବଂ ୪° ଉତ୍ତରରୁ  ୨୦° ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗର ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ ଅଧିକାର କରିଛି |ଏହା ମିଆଁମାରର ଦକ୍ଷିଣରେ, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପଶ୍ଚିମରେ ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ଉତ୍ତରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରୁ ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋ-ବର୍ମା ପ୍ଲେଟ ସୀମା ସହିତ ସମୁଦ୍ରର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳ ପୃଥକ କରିଛି । ମାଲାକା ପ୍ରଣାଳି ଏହାର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପଥ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା କି ୩ କିଲୋମିଟର ଚଉଡା ଏବଂ ୩୭ ମିଟର ଗଭୀର ଅଟେ ।

## ଭୂତତ୍ତ୍ୱ
ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗର ବେସିନର ଉତ୍ତର ଏବଂ ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱ  ମିଆଁମାର ଏବଂ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଉପକୂଳରୁ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୁର ମହୀସୋପାନରେ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଅଗଭୀର | ଏହାର ପ୍ରାୟ ୪୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଗଭୀର (୫୦୦ ମିଟରରୁ କମ୍ )। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମହୀସୋପାନକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ମହୀଢାଲୁ   ୯° ଉତ୍ତରରୁ ୧୪° ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ତୀଖ ଓ ଗଭୀର ।

ଇରାୱାଡି ନଦୀଦ୍ୱାରା ଜମା ହୋଇଥିବା ଅବକ୍ଷୀପ୍ତ ଯୋଗୁ ଉତ୍ତର ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାଗ ୧୮୦ ମିଟର (୫୯୦ ଫୁଟ)ରୁ କମ୍ ଗଭୀର ଅଟେ | ଏହି ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ ଉତ୍ତରରୁ ମିଆଁମାର ଦେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି | ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାଗଗୁଡିକର ଗଭୀରତା ୯୦୦–୩୦୦୦ ମିଟର (୩୦୦୦–୯୮୦୦ ଫୁଟ) ଅଟେ |ସମଗ୍ର ସାଗରର 5%ରୁ କମ୍ ୩୦୦୦ ମିଟର (୯୮୦୦ ଫୁଟ)ଠାରୁ ଗଭୀର ଅଟେ।
## ଆଗ୍ନେୟଗିରି
ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରେଟ୍ ଆଣ୍ଡାମାନ ଦ୍ୱୀପ ପୁଞ୍ଜର ପୂର୍ବରେ, ବାରେନ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ଏକମାତ୍ର ସକ୍ରିୟ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଅବସ୍ଥିତ | ଏହି ଦ୍ୱୀପ-ଆଗ୍ନେୟଗିରିର ବ୍ୟାସ ୩ କିଲୋମିଟର (୨ ମାଇଲ) ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୩୫୪ ମିଟର ଉଚ୍ଚ। ପ୍ରାୟ 200 ବର୍ଷର ଶାନ୍ତ ରହିବା ପରେ ପରେ ୧୯୯୧ରେ ଏହା ପୁନର୍ବାର ସକ୍ରିୟ ହୋଇଛି ।
## ପରିସଂସ୍ଥା
### ଉଦ୍ଭିଦ
ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗରର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକ ହେନ୍ତାଳ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଘାସଦ୍ୱାରା ଘେରା | ଉପକୂଳବର୍ତି ଅଞ୍ଚଳରେ ହେନ୍ତାଳ  ଗଛର ମୂଳ ମାଟି ଏବଂ ପଙ୍କର ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥାଏ । ଏହା ମାଛ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳଜୀବମାନଙ୍କ ଏକ ଉନ୍ନତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ହୋଇଥାଏ । 
### ପ୍ରାଣୀ
ମାଳୟ ଉପଦ୍ୱୀପର ଉପକୁଳବର୍ତ୍ତି ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଶାମୁକା ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣିଙ୍କ ବୃଦ୍ଧିକୁ ସହୟତା କରେ। ଏଠାରେ ପ୍ରାୟ ୭୫ଟି ପରିବାରର ୨୮୦ ପ୍ରକାର ଖାଇବା ମାଛ ପ୍ରଜାତି ଅଛନ୍ତି | ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୩୨ ପ୍ରଜାତି (୬୯ ପରିବାର) ହେନ୍ତାଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖାଯାଅନ୍ତି ଏବଂ ୧୪୯ ପ୍ରଜାତି (୫୧ ପରିବାର) ସମୁଦ୍ର ଘାସରେ ବାସ କରନ୍ତି; ୧୦୧ ପ୍ରଜାତି ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରନ୍ତି । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସମୁଦ୍ର
ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା

**ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା** (ଜନ୍ମ ସମୟରେ ନାମ **ତନ୍ଦ୍ରା ମଜୁମଦାର**) ଜଣେ ବାଂଲାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏକି ବଙ୍ଗଳାଦେଶ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସୁଜାତା ନାମରେ ପରିଚିତା । ୧୯୬୩ ମସିହାରୁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଆଗରୁ ସୁଜାତା ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ମଞ୍ଚ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ରୂପବାନରେ ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ରୂପବାନ କନ୍ନା ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ଜୀବନର ସର୍ବୋତ୍ତମ କୃତ୍ତି ବୋଲି ଗଣାଯାଏ ।୨୦୧୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାରରେ ଲାଇଫ୍ ଟାଇମ୍ ଆଚିଭ୍‌ମେଣ୍ଟ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନବ୍ୟାପି ସଫଳତା ପୁରସ୍କାର) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ଶିମୁଲିର ୭୧ ଏବଂ ସୁଜାତାର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ନାମକ ଦୁଇଟି ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ସୁଜାତା କୁଷ୍ଟିଆ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗିରିଜାନାଥ ମଜୁମଦାର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବୀଣାପାଣି ମୁଜମଦାର । ଅଭିନେତା ଆଜିମେରଙ୍କୁ ସେ ୧୯୬୭ ମସିହାର ଜୁନ ୩୦ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟ ଜୀବନ 
ସଲମା ସୁଜାତା ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ମଞ୍ଚ କଳାକାର ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ସେ ରୂପେଲି ପରଦାରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ ଜଣେ ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ଧାରାପାତ, ଯାହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସାଲାହ୍‌ଉଦ୍ଦିନ ।

ସେ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ନାୟିକା ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ନାୟିକା ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ମେଘ ଭାଙ୍ଗା ରୋଦ, ଯାହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ କାଜୀ ଖାଲେକ ।

ଏହାର ପରବର୍ଷ, ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ସେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ରୂପବାନରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସାଲାହ୍‌ଉଦ୍ଦିନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ ରୂପବନ କନ୍ନା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇଥିଲା ।

ରୂପବାନ କଥାଚିତ୍ରଟିର ବଡ଼ ସଫଳତା ପରେ ଏହାର ଶୀର୍ଷକକୁ ମିଶାଇ ସଫଦାର ଆଲୀ ଭୂୟାଁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ରହିମ ବାଦଶାହ ଓ ରୂପବାନ* ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସୁଜାତା ପୁଣିଥରେ ରୂପବାନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ରାଜା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ୧୩ ନମ୍ବର ଫେକୁ ଓସ୍ତାଗାର ଲେନ, ଡାକ ବାବୁ, ଜରିନା ସୁନ୍ଦରୀ, ଅପରାଜେୟ, ଆୟନା ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ, ଆଗୁନ ନିୟେ ଖେଲା, କାଞ୍ଚନମାଲା, ସାଇଫୁଲ ମୁଲ୍‌କ୍‌ ବଦିଉଜ୍ଜାମାଲ, ଆଲିବାବା, ମଧୁମାଲା, ରାଖାଲ ବନ୍ଧୁ, ଅବନ ଛିଟା, ଚେନା ଅଚେନା, ଏତଟୁକୁ ଆଶା, ଶହୀଦ ତିତୁମୀର, କୁଲି, ରୂପବାନେର ରୂପକଥା, ମୋମେର ଆଲୋ, ଗାଜୀ କାଲୁ ଚମ୍ପାବତୀ, ପାତାଲପୁରୀର ରାଜକନ୍ୟା, ବେଦେର ମେୟେ, ଅବାଞ୍ଛିତ, ମାୟାର ସଂସାର, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କମଲ, ନାଗିନୀର ପ୍ରେମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଠାର ଆଗେ, ଅବୁଝ ମନ, ଅଶ୍ରୁ ଦିୟେ ଲେଖା, ଲାଲନ ଫକିର, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କମଲ୍, ଆଲୋର ମିଛିଲ, ଛୁଟିର ଘଣ୍ଟା, ସୁଭା ଭଳି ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନାୟିକା ପରୀର ଜେଜେମା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପରେ ସେ କୌଣସି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିନାହାନ୍ତି ।

୨୦୧୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଲାଇଫ୍ ଟାଇମ୍ ଆଚିଭେମେଣ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।

## ପୁସ୍ତକ ରଚନା 
ସୁଜାତା ଶିମୁଲିର ୭୧ ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକି ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମକଥା *ସୁଜାତାର ଆତ୍ମଜୀବନୀ* ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର

ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ଏକ ସୀମାବଦ୍ଧ ସମୁଦ୍ର ଅଟେ | ଏହା ଉତ୍ତରରେ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ , ପଶ୍ଚିମରେ ଇଣ୍ଡୋଚିନ୍ ଉପଦ୍ୱୀପ, ପୂର୍ବରେ ତାଇୱାନ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ବୋର୍ନିଓ, ପୂର୍ବ ସୁମାତ୍ରା ଆଦି ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜଦ୍ୱାରା ଘେରା।ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ ୩,୫୦୦,୦୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୧,୪୦୦,୦୦୦ ବର୍ଗ ମାଇଲ) ।

ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ | ବିଶ୍ୱର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନ ଏହା ଦେଇ ହୋଇଥାଏ , ଯାହାର ପ୍ରତିବର୍ଷ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମୁଲ୍ୟ ୩ ଟ୍ରିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। ବିପୁଳ ତୈଳ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଭଣ୍ଡାର ଏହାର ସମୁଦ୍ର ତଳେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । 
## ନାମକରଣ
ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର,  ପଶ୍ଚିମ ଫିଲିପାଇନ୍ ସାଗର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ୟୁରୋପୀୟ ଭାଷାରେ ଏହାର ନାମ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର ଅନୁରୂପ ଷୋଡଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ନାବିକମାନେ ଏହାକୁ ଚୀନ ସାଗର (ମେରେ ଡା ଚାଇନା) ବୋଲି କହିଥିଲେ; ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାକୁ ନିକଟସ୍ଥ ଜଳରାଶିଠାରୁ ଭିନ୍ନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଲା । ତେଣୁ ଏହାର ନାମ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର ହେଲା। ଚୀନରେ ଏହକୁ ନାନ୍ ହାଇ ବ ଦକ୍ଷୀଣ ସାଗର ଓ ଭିଏତନାମ୍ରେ ଏହାକୁ ବିଏନ୍ ଡଙ୍ଗ୍ ବା ପୂର୍ବ ସାଗର କୁହାଯାଏ।

## ଭୂଗୋଳ
ସମୁଦ୍ରରେ ସୀମାରେ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକ  ମଧ୍ୟରେ  : ପିପୁଲ୍ସ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଚାଇନା, ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଚାଇନା (ତାଇୱାନ), ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ମାଲେସିଆ, ବ୍ରୁନେଇ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ଭିଏତନାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ପ୍ରମୁଖ ନଦୀଗୁଡ଼ିକରେ ପର୍ଲ୍, ମିନ୍ , ଜିୟୁଲୁଙ୍ଗ, ରେଡ୍, ମେକୋଙ୍ଗ, ରାଜଙ୍ଗ, ପାହାଙ୍ଗ, ଅଗ୍ନୋ, ପାମ୍ପଙ୍ଗା, ଏବଂ ପାସିଗ୍ ନଦୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର ଏକ ମହୀ ସୋପାନ ଉପରେସ୍ଥିତ ।

ଇଓସିନ୍ ଯୁଗରେ (ପ୍ରାୟ ୪୫ ନିୟୁତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ) ଭୂଚଳନ ଯୋଗୁ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରର ବିସ୍ତାର ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୧୭ ନିୟୁତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା।  ପିଟର କ୍ଲିଫ୍ଟଙ୍କଦ୍ୱାରା ଟୋନ୍ କିନ୍ ଉପସଗରର ସାମୁଦ୍ରିକ ଭୂତାତ୍ୱିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଅନ୍ତତଃ ୩୭ ନିୟୁତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ  ରେଡ୍ ନଦୀ ଚ୍ୟୁତି ସକ୍ରିୟ ଥିଲା ଯାହାକି  ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରର ଗଠନରେ ଏକ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲା । ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପରଠାରୁ ମେକୋଙ୍ଗ ନଦୀ, ରେଡ୍ ନଦୀ ଏବଂ ପର୍ଲ୍ ନଦୀଦ୍ୱାରା ଜମା ହୋଇଥିବା ଅବକ୍ଷୀପ୍ତର ଭଣ୍ଡାର ଅଟେ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ତ୍ରୀକୋଣ ଭୂମି ଖଣିଜ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସରେ ଭରା ।

ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରରେ ୨୫୦ରୁ ଅଧିକ ଛୋଟ ଦ୍ୱୀପ, ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ, ପ୍ରବାଳ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ବାଲୁକା ପଠା ରହିଛି।  ଅଧିକାଂଶଙ୍କର ଅଧିବାସୀ ନାହାଁନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ଜୁଆରରେ ଜଳ ମଗ୍ନ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଏବଂ କେତେକ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।

## ଅର୍ଥନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଅଟେ | ଏହା ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ସମୁଦ୍ର ପଥ । ବିଶ୍ୱର ବାର୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଜାହାଜ ପରିବହନର ୫୦%ରୁ ଅଧିକ ମାଲାକା ପ୍ରଣାଳି, ସୁଣ୍ଡା ପ୍ରଣାଳି ଏବଂ ଲମ୍ବୋକ୍ ପ୍ରଣାଳି ଦେଇ ଯାଇଥାଏ | ଦିନକୁ 10 ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲରୁ ଅଧିକ ଅଶୋଧିତ ଖଣିଜତୈଳ ମାଲାକା ପ୍ରଣାଳି ଦେଇ ପଠାଯାଏ ।

ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ୨୮ ବିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ତୈଳ ଓ 266 ଟ୍ରିଲିୟନ ଘନଫୁଟ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ଭଣ୍ଡାରର ଆକଳନ କରା ଯାଇଛି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସମୁଦ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚୀନ
ଆସିର ପର୍ବତମାଳା

**ଆସିର ପର୍ବତମାଳା** (ଇଂରାଜୀରେ **Asir Mountains***ଜିବାଲ୍ ଅଲ୍ ଆସିର୍*) ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ସାଉଦି ଆରବରେ ଲୋହିତ ସାଗର ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ସାଉଦି ଆରବର ଆସିର ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଏହି ପର୍ବତମାଳାର କିଛି ଅଂଶ ୟେମେନ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ । ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଆନୁମାନିକ ୧ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ପର୍ବତ, ସମଭୂମି, ଉପତ୍ୟକା ଓ ମାଳଭୂମି ରହିଛି । କହିବାକୁ ଗଲେ, ଆସିର ପର୍ବତମାଳା ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳାର ଅଂଶ । ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା ଲୋହିତ ସାଗର ସହ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ସାଉଦି ଆରବ ଓ ୟେମେନରେ ଆରବୀୟ ଉପଦ୍ୱୀପର ପଶ୍ଚିମାଂଶରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ପର୍ବତମାଳାର ଆରବୀୟ ନାମର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ‘କଷ୍ଟକର’ । ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏହି ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ବ୍ୟାପି ରହିଛି । 

## ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ 
ବାଆଁ|thumb|251x251_ପିକସେଲ|ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀରେ ଥିବା ଏକ ପଥୁରିଆ ପର୍ବତ
ଆସିର ପର୍ବତମାଳା ମୁଖ୍ୟତଃ ଜୁରାସିକ୍, କ୍ରିଟେସିୟସ୍ ଓ ପାଲିଓଜିନ୍ କାଳର ସ୍ତରୀଭୂତ ଶିଳା, ଚୂନ ପଥର, ବାଲିପଥର, ଶେଲ୍ ପ୍ରଭୃତି ଶିଳାରେ ଗଠିତ । ପର୍ବତମାଳାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରାକ୍-କାମ୍ବ୍ରିୟାନ୍ କାଳର ମୁଗୁନି ପଥରରେ ଗଠିତ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଥିବା ବଣରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜୁନିପର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ, ଆକାଶିଆ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଅନ୍ୟ ବୁଦା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି । ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ଉଚ୍ଚତା ଅନୁସାରେ ଆସିର ପର୍ବତମାଳାର ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ବିବିଧତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ୪୦୦ରୁ ୧୦୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ପର୍ବତର ନିମ୍ନାଂଶ, ୧୦୦୦ରୁ ୧୬୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପର୍ବତର ଢାଲୁ ଅଞ୍ଚଳ, ୧୬୦୦ରୁ ୨୨୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ଅଞ୍ଚଳ, ୨୨୦୦-୩୧୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପୂର୍ବସ୍ଥ ବୃଷ୍ଟିଛାୟା ଅଞ୍ଚଳର ଉଦ୍ଭିଦ ପରସ୍ପରଠାରୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଭିନ୍ନ ।

ଲୋପ ପାଇ ଆସୁଥିବା ଆରବୀୟ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଉପପ୍ରଜାତିର ଶେଷ ପରିବାସ ରୂପେ ଆସିର ପର୍ବତମାଳା ଜଣା । ଆସିର ପର୍ବତମାଳାରେ ଆସିର ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ୪୫୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଏହି ପର୍ବତମାଳାରେ ହାମାଦ୍ର୍ୟାସ୍ ବବୁନ୍ ଓ ଚିଲ, ବାଜ, ଛଞ୍ଚାଣଙ୍କ ପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ଶିକାରୀ ପକ୍ଷୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।

## ଚିତ୍ର ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Abha 41.jpg|ଅଭା ନିକଟସ୍ଥ ପର୍ବତମାଳା
File:Alhabalah in Aseer.jpg|ଅଲ୍-ହବାଲାଃର ଦୃଶ୍ୟ
File:Alsooda0002.jpg|ଅଲ୍-ସୌଦାଃ
File:منظر من بلاد قبيلة حوالة4.jpeg|ବାରେକ୍‍ର ହୱାଲାରୁ ଜବାଲ ଅଥେର୍ବର ଦୃଶ୍ୟ

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ସାଉଦି ଆରବ
* ୟେମେନ
* ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା
* ଆରବୀୟ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ

## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ପଢ଼ିପାରିବେ 
* ''A Journey Through the Tihama, the 'Asir, and the Hijaz Mountains'', by Wilfred Thesiger

ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବତ
ସଲୀଳ ଚୌଧୁରୀ

**ସଲୀଳ ଚୌଧୁରୀ** ( ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୫ - ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଗୀତିକାର, କବି ଓ ଗାଳ୍ପିକ ଥିଲେ । ସେ ୧୩ଟି ଭାଷାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସେଥିରୁ ୪୧ଟି ବଙ୍ଗଳା , ୭୫ଟି ହିନ୍ଦୀ ଓ ୨୭ଟି ମାଲୟାଲାମ ଭାଷାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ବତାସୀ ଝଡ଼ ନାମକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ
କନଫୁସିଅସବାଦ

**କନଫୁସିଅସବାଦ**, ଯାହାକୁ ରୁଇବାଦ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ଦର୍ଶନ । ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଏକ ପରମ୍ପରା, ଧର୍ମ, ମାନବବାଦୀ ବା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଧର୍ମ, ରାଜ ଧର୍ମ ବା ଏକ ସରଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥାଏ। ଚୀନ "ଶତାଧିକ ଚିନ୍ତାଧାରା" ସମୟରେ(ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୫୧–୪୭୯) ଦାର୍ଶନିକ କନଫୁସିୟସଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରୁ କନଫୁସିଅସବାଦ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଚୀନ ରାଜବଂଶ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୨୧–୨୦୬) ଶାସନ କାଳ ସମୟରେ କନଫୁସିଅସବାଦକୁ  ଦମନ କରାଯାଇଥିଲା । ହାନ ରାଜବଂଶ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ  ୨୦୬ - ୨୨୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ) ସମୟରେ "ପ୍ରାକ୍-ଟାଓବାଦ" ହୁଆଙ୍ଗ-ଲାଓକୁ ସରକାରୀ ଆଦର୍ଶ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥିଲା । ଟାଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୬୧୮–୯୦୭) ସମୟରେ ଏକ କନଫୁସିଆନ୍ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହୋଇଥିଲା | ଟାଙ୍ଗ ଶାସନକାଳର ଶେଷ ଭାଗରେ, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଏବଂ ତାଓ ଧର୍ମର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହିସବରେ କନଫୁସିଅସବାଦର ଅଧିକ ବିକାଶ ଓ ସଂସ୍କାର  ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ନବ-କନଫୁସିଅସବାଦ ଭାବରେ ଜଣାଯାଇଥିଲା । | ଏହି ପୁନଃଜୀବିତ ରୁପରେ ଏହା ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲ। ସଙ୍ଗ୍ ରାଜବଂଶ ସମୟରେ(୯୬୦–୧୨୯୭) ଏହାକୁ ସରକାରର ମୂଳ ଦର୍ଶନ  ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ
କନଫୁସିଅସବାଦ ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ (Tiān , 天 ,ଟିଆନ୍ ) ଏକତ୍ୱ, କିମ୍ବା ମାନବିକତା ଏବଂ ଦେବତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ । । କନଫୁସିଅସବାଦ  ପାଞ୍ଚଟି ଧାରଣାର ଉପାସନାରେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ: ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ପୃଥିବୀ (Di 地), ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବା ସରକାର (jūn 君), ପିତୃପୁରୁଷ (qīn 親) ଏବଂ ଗୁରୁ (shī 師) ।

ଚୀନର ପ୍ରାଚୀନ ଦର୍ଶନ ଅନୁସାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଏକ ପୂର୍ବ-ବିଦ୍ୟମାନ ଜଗତର ନୁହେଁ | ଚୀନର ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଜ୍ଞାନରେ "ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବସ୍ତୁ ଶକ୍ତିର ବିଶୃଙ୍ଖଳାରୁ ନିଜକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ" (ହୁଣ୍ଡୁନ୍ 混沌 ଏବଂ କାଇ 氣) ୟିନ୍ ଏବଂ ୟାଙ୍ଗ୍ ଯାହାକି ପରସ୍ପର ସହ ଜଡ଼ିତ ଏବଂ ଏହା ଶକ୍ତିର ବିଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିଥଏ । ସୃଷ୍ଟି ଏକ ନିରନ୍ତର କ୍ରମ । କନଫୁସିଅସବାଦରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।

## ସଙ୍ଗଠନ
କନଫୁସିଆନ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାରର କନଫୁସିଅସବାଦି ଧାର୍ମିକ ତଥା ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ । କିଙ୍ଗ୍ ରାଜବଂଶ ଶାସନ କାଳ ସମୟରେ କନଫୁସିଅସବାଦ ରାଜ୍ୟ ଧର୍ମ ଭାବରେ ଗୃହିତ ହୋଇଥିଲ । ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ କାଙ୍ଗ ୟୁୱେଙ୍କ (୧୮୫୮-୧୯୨୭)ଦ୍ୱାରା ଏହାର ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ସମସାମୟିକ ଚୀନରେ କନଫୁସିଅସବାଦର ପୁନରୁତ୍ଥାନ ଘଟିଛି। ଯାହା ଫଳରେ ଅନେକ କନଫୁସିଆନ୍ ଏକାଡେମୀ , କନଫୁସିୟସ୍ ମନ୍ଦିର ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଛି।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଦର୍ଶନ
ମାକାଓ

**ମାକାଓ** ବା **ମାକାଉ** ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରର ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଲ୍ ନଦୀ ତ୍ରିକୋଣଭୁମିରେସ୍ଥିତ ଏକ ସହର ଏବଂ ଚୀନ ଅଧୀନସ୍ତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳ । ଏଠାକାର  ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୫୦,୦୦୦ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୩୨.୯ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୧୨.୭ ବର୍ଗ ମାଇଲ) । 
## ଭୂଗୋଳ
ମାକାଉ ଚୀନର ଦକ୍ଷିଣ ଉପକୂଳରେ, ହଂକଂର ୬୦ କିଲୋମିଟର (୩୭ ମାଇଲ) ପଶ୍ଚିମରେ, ପର୍ଲ୍ ନଦୀ କୂଳର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ଜୁଆହାଇର ଗୁଆଙ୍ଗଡଙ୍ଗ ସହରର ପଡୋଶୀ ଅଟେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମାକାଉ ଉପଦ୍ୱୀପ, ତାଇପା ଏବଂ କୋଲୋଏନ ଦ୍ୱୀପକୁ ନେଇ ଗଠିତ | ପଡୋଶୀ ହେଙ୍ଗକିନ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ୧ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୦.୩୯ ବର୍ଗ ମାଇଲ) ଜମି ଯାହା ଉପରେ ମାକାଉ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ ,ତାହା ମଧ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଛି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି କୋଲୋଏନ୍ ଆଲ୍ଟୋ, ଯାହାକି ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୧୭୦.୬ ମିଟର (୫୬୦ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚ ।

ମାକାଉର ଜଳବାୟୁ ଆର୍ଦ୍ର ଉପକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଜଳବାୟୁ । ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଋତୁର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ - ଗ୍ରୀଷ୍ମ (ମେରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର) ଏବଂ ଶୀତ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ) ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଋତୁ ହୋଇଥିବାବେଳେ ବସନ୍ତ (ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲ୍) ଏବଂ ଶରତ (ଅକ୍ଟୋବର) ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ରହେ | ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମୋୖସୁମୀ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଷ୍ମ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁ ଆଣିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଋତୁରେ ବାରମ୍ବାର ବର୍ଷା ହୁଏ ଓ ଅନେକ ସମୟରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଝଡ଼ (ଟାଇଫୁନ୍) ମଧ୍ୟ ଘଟେ | ଶୀତଦିନେ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ସ୍ଥଳଭାଗରୁ ଶୁଷ୍କ ବାୟୁ ବହିଥାଏ ଏବଂ ଏହାଦ୍ୱାରା ବହୁତ କମ୍ ବର୍ଷା ହୁଏ । 

## ଶାସନ
ମାକାଉ ଚୀନ‌ ଅଧୀନସ୍ତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଟେ । ଯେଉଁଥିରେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ, ବିଧାନ ସଭା ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷମତା ଜାତୀୟ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରକୁ ହସ୍ତାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି ।୧୯୮୭ର ସିନୋ-ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ମିଳିତ ଘୋଷଣାନାମାଦ୍ୱାରା ମାକାଓର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ।  ଏହି ଘୋଷଣାନାମା ଅନୁସାରେ "ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଦୁଇଟି ପ୍ରଣାଳୀ" ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ମାକାଓ ଶସିତ ହୁଏ। ମାକାଓର ମୋୖଳିକ ଆଇନ ଆଞ୍ଚଳିକ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । 
ଚାଇନାର ଜାତୀୟ ଆଇନ ସାଧାରଣତଃ  ମାକାଉରେ ଲାଗୁ ହୁଏନାହିଁ। ମାକାଉକୁ ଏକ ପୃଥକ ଆଇନଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହାର ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଆଇନ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଚୀନର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସଦର ସ୍ଥାୟୀ କମିଟିଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆଞ୍ଚଳିକ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ୍ରମଣ କରିପାରେ ।

## ଅର୍ଥନୀତି
ମାକାଉର ଆଞ୍ଚଳିକ ଅର୍ଥନୀତି ଜୁଆ ଖେଳ ଓ କାସିନୋ ଓ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ସରକାରୀ ଆୟର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ (ମୋଟ ଟିକସ ରାଜସ୍ୱର ୭୯.୬ %) ଏହିଠାରୁ ଆସିଥାଏ । ଜୁଆ ଖେଳ ମୋଟ ଅର୍ଥନୈତିକ ଉତ୍ପାଦନର ୪୯.୧% ।  ଚାଷ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଜମିର ଅଭାବ ହେତୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ କୃଷି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ | ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ କେବଳ ଆମଦାନୀଦ୍ୱାରା ଯୋଗା ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆର ଦେଶ
ରବି ଦେହୁରୀ

**ରବି ଦେହୁରୀ** (ଜନ୍ମ: ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ ଜନତା ପାର୍ଟି ଓ ପରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୭ ଓ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରଘୁନାଥପାଲୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୭ମ ଓ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରବି ଦେହୁରୀ ୧୯୪୪ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦେହୁରୀ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମନମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରବି ପ୍ରଥମେ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଏବଂ ପରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଚପଲି କବାବ

**ଚପଲି କବାବ** (ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷାରେ **چپلی کباب** ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ **चपली कबाब**) ପସ୍ତୁନ୍ ରାନ୍ଧଣାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ବ୍ୟଞ୍ଜନ । ଅତି ଛୋଟ କଟାଯାଇଥିବା (ଚୁନା) ମାଂସରୁ ଏହି କବାବ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଏହି କବାବ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ, ଛେଳି ମାଂସ, ମେଣ୍ଢା ମାଂସ କିମ୍ବା ଗୋମାଂସ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି କବାବର ଆକାର ପିଠା ପରି । ଆଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ସୃଷ୍ଟ ଏହି ଖାଦ୍ୟକୁ ପେଶାୱର ଅଞ୍ଚଳରେ **ପେଖାୱରୀ ଚପଲି କବାବ** ବା **ପେଶାୱରୀ ଚପଲି କବାବ** ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ ।   ଓ ଭାରତରେ  ଏହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗଳି ଖାଦ୍ୟ । 

ପେଶାୱରରେ ପ୍ରଥମେ ଏହା ଗୋମାଂସରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଗୋମାଂସ ଆହରଣ କରୁନଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କୁକୁଡ଼ା, ମେଣ୍ଢା ଓ ଛେଳି ମାଂସରେ ଚପଲି କବାବ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି । ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ମସଲାର ବ୍ୟବହାରକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଚପଲି କବାବର ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଇପାରେ । ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ପେଶାୱରୀ ଚପଲି କବାବରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ଉପାଦାନ ଓ ମସଲା ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବାରୁ ତାହାକୁ ଚପଲି କବାବର ମୌଳିକ ରୂପ ବୋଲି କହିହେବ । 

ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ଢାକା ସହରରେ ଚପଲି କବାବ ଅଧିକ ଆହରଣ କରାଯାଏ । ଇଦ୍ ଉଲ୍-ଅଝା ଓ ରମଜାନ ଅବସରରେ ଆୟୋଜିତ ଇଫ୍‍ତାର ଭୋଜିରେ ଚପଲି କବାବ ବେଶ୍ ଚାହିଦାରେ ରହିଥାଏ ।

ଭାରତରେ ଇସଲାମ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ବସବାସ କରୁଥିବା ସହର ଯଥା : ଭୋପାଳ, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ଦିଲ୍ଲୀ, ହାଇଦ୍ରାବାଦ ପ୍ରଭୃତିରେ ଚପଲି କବାବ ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଗଳି ଖାଦ୍ୟ । 

ଚପଲି କବାବକୁ ଗରମ ନାନ୍ ରୁଟି ସହିତ କିମ୍ବା ସାଣ୍ଡୱିଚ ଓ ବନ୍ କବାବ ପରି ଦୁଇଟି ପାଉଁରୁଟି ମଧ୍ୟରେ ରଖି ଖାଇହେବ ।

ପେଶାୱର ସହରରେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଭୋଜନାଳୟରେ ଏହି ଚପଲି କବାବ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଓ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ପରଷା ଯାଏ ।

## ଉପାଦାନ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ 
[thumb|[ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ|ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ବର୍ମିଂଘାମର ଏକ ବାଲ୍‍ଟି ଭୋଜନାଳୟରେ ଚପଲି କବାବ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥିବାର ଚିତ୍ର]]
କଞ୍ଚା ଚୁନା ମସଲାମିଶ୍ରିତ (ମ୍ୟାରିନେଟ୍ କରାଯାଇଥିବା) ମାଂସ ଚପଲି କବାବର ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନ । ଗହମ ଚୁନା, ଲାଲ୍ ମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ, ଧନିଆ ପତ୍ର, ପିଆଜ, ବିଲାତି ବାଇଗଣ, ଅଣ୍ଡା, ଅଦା, ଧନିଆ, ଜୀରା, କଞ୍ଚା ଲଙ୍କା, ମକା ଗୁଣ୍ଡ, ଲୁଣ, ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ, ବେକିଂ ପାଉଡର, ଡାଳିମ୍ବ ମଞ୍ଜି ଓ ଲେମ୍ବୁ ରସ ପ୍ରଭୃତି ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପାଦାନ ।

## ପରଷିବା ଶୈଳୀ 
ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇସାରିବା ପରେ ଚପଲି କବାବକୁ ପର୍ସଲେ ପତ୍ର, କଟା ପିଆଜ, କଟା ବିଲାତି ବାଇଗଣ ଇତ୍ୟାଦି ସହ ଥାଳିରେ ସଜାଇ ପରଷାଯାଏ । ଏହା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଚଟଣୀ, ସସ୍, ଦହି, ଆଚାର କିମ୍ବା ବାଦାମ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଯାଏ । ସାମାନ୍ୟ ଆର୍ଦ୍ର ଓ ଗରମ ଚପଲି କବାବ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ମସଲାଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ତାହା ଅତି ଉତ୍ତମ । ପସ୍ତୁନ ରନ୍ଧନ ଶୈଳୀରେ ଚପଲି କବାବ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ସେଠାରେ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଚପଲି କବାବ ଦେବାର ପ୍ରଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଭୋଜନ ବେଳେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନାନ୍ ରୁଟି, କାବୁଲି ପଲଉ ପରି ଖାଦ୍ୟ ସହ ଚପଲି କବାବକୁ ପାର୍ଶ୍ୱ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଭାବେ ପରଷାଯାଏ । ଏହାକୁ ରୁଟିଦ୍ୱାରା ଗୁଡ଼ାଇ ଏକ ରାପ୍ (wrap) ଆକାରରେ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଯାଇପାରିବ । ଶୀତ ଋତୁରେ କାୱାଃ ବା ଅନ୍ୟ ଚା’ ସହିତ ଚପଲି କବାବ ପରଷାଯାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଥଣ୍ଡା ପାନୀୟ ସହିତ ଚପଲି କବାବକୁ ଉପଭୋଗ କରିହେବ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ତନ୍ଦୁର୍
* ଶୱର୍ମା
* ଟୁଣ୍ଡେ କବାବ
* ଚିକେନ ଟିକ୍କା
* ପନୀର ଟିକ୍କା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଆଇରିନ ସୁଲତାନା

**ଆଇରିନ ସୁଲତାନା** (ବଙ୍ଗଳା : সুলতাসুলতা) ଜଣେ ବାଂଲାଦେଶୀ ମଡେଲ୍ ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।  ସେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ପ୍ୟାଣ୍ଟିନ୍ ୟୁ୍ ଗଟ୍ ଦ ଲୁକ୍ ନାମକ ଏକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସକୁରା (ବେଷ୍ଟ ସ୍ମାଇଲ୍) ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଜଣେ ମଡେଲ୍ ଭାବରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ଏବଂ ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ରାମ୍ପରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।

୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସୁଲତାନା ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ଭାଲବାଶ ଜିନ୍ଦାବାଦ । ୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୩ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରରେ ସେ ଆରିଫିନ୍ ଶୁଭଙ୍କର ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଦେବାଶିଷ ବିଶ୍ୱାସ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିକୁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ସମୀକ୍ଷକମାନେ ପସନ୍ଦ କରିବା ସହିତ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା ।

ସୁଲତାନାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭରୁ ସେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଜଣେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ବେଷ୍ଟ ସ୍ମାଇଲ୍ ଟାଇଟଲ୍ ଜିତିବା ପରେ ଅନେକ ବିଜ୍ଞାପନରେ ମଡେଲ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର ଦ ମସିନ୍ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ସାଇମନ ଜାହାଁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଡ୍ୟାନି ସିଦକଙ୍କର ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଏହାପରେ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସେ ଅଲଭି ଅହମ୍ମଦଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ୟୁ ଟର୍ଣ୍ଣରେ ଆଦର୍ଶ ଅଦନାନ୍‌ଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏକ୍ ପୃଥିବୀ ପ୍ରେମ, ମାୟାବିନୀ, ଶେଷ କଥା, ଆକାଶ ମହଲ, ପଦ୍ମର ପ୍ରେମ, ଗଣ୍ଟବୋ, ରୌଦ୍ର ଛାୟା, ଶିବରାତ୍ରୀ ଆଦି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ସେ ଛୋଟ ପରଦାରେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକ ଥିଲା ଆଶୁତୋଷ ସୁଜନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ *ମ୍ୟାନ୍‌ପାୱାର୍* । ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ମେଗା ଧାରାବାହିକ ଥିଲା ଅ*ଫଶାନା* ମିମିଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଧାରାବାହିକ *ପାଉଶ ଫାଗିନର ପାଲା* ।

ଦୂରଦର୍ଶନ ଏବଂ ଧରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିବା ବ୍ୟତୀତ ସେ ବିଭିନ୍ନ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ୱେବ୍ ସରିଜିରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସୈକତ୍ ନସୀର୍‌‌ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ *ଟ୍ରାପ୍‌ଡ୍‌*ରେ ସେ କାମ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଫର୍‌ହାନ୍ ଖାନ୍ ରିଓ ଓ ଆଜାଦ୍ ଅଦୋର୍ ।

ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଥିଲା *ଥୋକା*, ଯାହାକି ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଆନ୍ନା ମାମୁନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏହି ସିରିଜ୍‌ରେ ସୁଲତାନାଙ୍କ ସହ ସୁମନ୍, ଆଚଲ୍, ଜନ୍‌ଙ୍କ ଭଳି ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଳାକାରମାନେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଆନ୍ନାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ପାର୍ଟନର୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି ।

ସୁଲତାନା କିଛି ଆଲବମ୍ ଗୀତରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗୀତ ଥିଲା *ବୋଉ ଆନେ ଦେ*, ଯାହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସୌକତ୍ ନସୀର୍ । ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ ଥିଲା ସୁଇଟି, ଯାହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଆନ୍ନା ମାମୁନ୍ ଏବଂ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ଆକାଶ ସେନ୍ । ସେ କିଛି କବିତା ମଧ୍ୟ ଆବୃତ୍ତି କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ଜନ୍ମ
ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା

**ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା**  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Sarawat Mountains** ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ ** جِبَالُ ٱلسَّرَوَاتِ**) **ସରାତ** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଆରବୀୟ ଉପଦ୍ୱୀପର ପଶ୍ଚିମଆଂଶରେ ଏହି ପର୍ବତମାଳା ଅବସ୍ଥିତ । ଲୋହିତ ସାଗରର ପୂର୍ବ ତଟ ସହିତ ଏହି ପର୍ବତମାଳା ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଫିଫା ପର୍ବତମାଳା, ଆସିର ପର୍ବତମାଳା ଓ ହିଜାଜ ପର୍ବତମାଳା ଓ ମିଦ୍ୟାନ ପର୍ବତମାଳାକୁ ମିଶାଇ ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା କୁହାଯାଇପାରିବ । ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା ଆସିରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସାଉଦି ଆରବ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣରେ ଏଡେନ୍ ଉପସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓ ପୁଣି ୟେମେନର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଲମ୍ବି ଯାଇଛି ।

## ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ 
ବାଆଁ|thumb|ସାଉଦି ଆରବର ଅଭାସ୍ଥିତ ହବାଲା ଉପତ୍ୟକାରୁ ସରୱାତର ଦୃଶ୍ୟ

ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା ମୁଖ୍ୟତଃ ପଥୁରିଆ ଓ ଆଂଶିକ ରୂପେ ସବୁଜିମାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଗଠନ କାଳ ହିସାବରେ ଏହାର ଅନେକ ଶୃଙ୍ଗ ନୂତନ ଓ ଦନ୍ତୁରିତ ଓ କିଛି ଶୃଙ୍ଗ ଅବକ୍ଷୟ କାରଣରୁ ଆଉ ଦନ୍ତୁରିତ ରହିନାହାନ୍ତି । ସାଉଦି ଆରବ ଓ ୟେମେନ ସୀମାରେ ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓ ଏକାକୀ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଏ । ହେଜାଜର ଭୂଗଠନ କ୍ରମଶଃ ପର୍ବତରୁ ୟେମେନୀ ମାଳଭୂମିରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି । ୟେମେନର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ସରୱାତ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ପଶ୍ଚିମସ୍ଥ ଉଚ୍ଚଭୂମି ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ପଶ୍ଚିମସ୍ଥ ଉଚ୍ଚଭୂମି ଲୋହିତ ସାଗରର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଥିବାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସମଗ୍ର ଆରବୀୟ ଉପଦ୍ୱୀପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମିର ପର୍ବତମାନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଚ୍ଚତମ । ଜବାଲ ହରାଜ ୟେମେନୀୟ ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳାର ଏକ ଅଂଶ । ହରାଜ ପର୍ବତରେ କିଛି ଶୃଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚତା ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ୩୦୦୦ ମିଟର ଉପରେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଶୃଙ୍ଗରୁ ତଳ ଦେଶର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋମୁଗ୍‌ଧକର । ପାଦଦେଶର କିଛି ପର୍ବତର ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା କେବଳ ୫୦୦ ମିଟର ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ସେମାନଙ୍କ ଶୃଙ୍ଗ ୨୮୦୦-୩୦୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୩୦୦୦ ମିଟରରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ୟେମେନରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସେଠାକାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗର ନାମ ଜବାଲ ଅନ୍-ନବି ଶୋଏବ ଯାହା ରାଜଧାନୀ ସନା ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଶୃଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚତା ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ୩୬୬୬ ମିଟର ।

ଭବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳା ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଗ୍ନେୟ ଶିଳାରେ ଗଠିତ । ପଶ୍ଚିମାଂଶରେ ପର୍ବତର ଢାଲୁ ହଠାତ୍ ଲୋହିତ ସାଗର ଉପକୂଳ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ପୂର୍ବ ପଟରେ ପର୍ବତର ଢାଲୁ କ୍ରମଶଃ କମିଛି ଓ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ । ପର୍ବତମାଳାର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସରୱାତ ପର୍ବତମାଳାରେ ୟେମେନର ରାଜଧାନୀ ସନା ଅବସ୍ଥିତ । ସନା ନଗର ନିକଟରେ ସରୱାତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଉଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସାଉଦି ଆରବ ଓ ୟେମେନରେ ସରୱାତ ଅଞ୍ଚଳରେ ହାମାଦ୍ର୍ୟାସ୍ ବବୁନ୍ ମାଙ୍କଡ଼ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।

## ଚିତ୍ର ଗ୍ୟାଲେରି 

File:Haraz 200612 Yemen-115 (353667843).jpg|ହରାଜ ପର୍ବତର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱ
File:جبل نقم - panoramio.jpg|ସନା ନିକଟରେ ଥିବା ଜବାଲ ନୁକୁମ
File:Al Sawda peak.jpg|ସାଉଦି ଆରବର ଜବାଲ ସୌଦା
File:Ta'if Mountains 2011.jpg|ତାଇଫ୍‍ର ପର୍ବତ
File:ISS-36 Nighttime view of southwestern Saudi Arabia.jpg|ରାତି ବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ସାଉଦି ଆରବର ଦୃଶ୍ୟ

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ହିମାଳୟ
* ଆଣ୍ଡିଜ
* କୈଳାସ ପର୍ବତ
* ଆସିର ପର୍ବତମାଳା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବତ
ଉସାଜିଙ୍ଗୁ

**ଉସାଜିଙ୍ଗୁ** (宇佐神宮), ବା **ଉସା ହାଚିମାଙ୍ଗୁ** (宇佐八幡宮) ବା ଉସାଶାଳ ହେଉଛି ଜାପାନର ଓଇତା ରାଜ୍ଯର ଉସା-ଶୀ ସହରରେ ଥିବା ଏକ ଶିଣ୍ଟୋଶାଳ । ସମ୍ରାଟ ଓଜିନଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କୁ ହାଚିମାନ-ଜିନ (ବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ) ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରି ପୂଜା କରାଯାଏ, ପ୍ରଥମ କରି ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ଶାଳରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା । **ଉସାଜିଙ୍ଗୁ** ବହୁସମୟ ଧରି ରାଜକୀୟ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଲାଭ କରିଥିଲା, ଏବଂ ଏହାର ସ୍ଥାନ ଇଶେ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଟେ ।

## ଇତିହାସ
ଏହି ଶାଳଟି ନାରା ଯୁଗରେ କ୍ଯୁଶୁରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଅତୀତର ଲେଖା ଅନୁସାରେ ୱାଦୋ କାଳରେ (୭୦୮-୭୧୪) ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ଥିଲା । ୭୭୯ ମସିହାରେ ମିରୋକୁ-ଜି ନାମକ ଏକ ମନ୍ଦିର ଏହା ନିକଟରେ ତିଆରି କରାଯାଇ ଥିଲା, ଯାହକୁ ପ୍ରଥମ ଶାଳ-ମନ୍ଦିର ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ୧୮୬୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା "ଉସା ହାଚିମାଙ୍ଗୁ-ଜି" (宇佐八幡宮寺), ନାମରେ ଉଭୟ ଶିଣ୍ଟୋଶାଳ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ରୂପେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଲା । ୧୮୬୮ରେ ପ୍ରଚଳିତ କାମି ଓ ବୁଦ୍ଧ ପୃଥକୀକରଣ ଯୋଜନା ବଳରେ ବୌଦ୍ଧ ସଂରଚନାଟି ବାହାର କରିଦିଆଗଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଥିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ୪୦,୦୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଶାଖା ହାଚିମାଙ୍ଗୁଗୁଡ଼ିକର କେନ୍ଦ୍ର ରୂପେ ପରିଚିତ । ସାମ୍ରାଜ୍ଞୀ ଶୋତୋକୁଙ୍କ ରାଜତ୍ବ କାଳର ଇତିହାସ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଉସାର ହାଚିମାଙ୍ଗୁ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ ।

ଷୋଡଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ, ଏହି ପୀଠଟି ସ୍ଥାନୀୟ ଫୁନାଇ ହାନର ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଦାଇମ୍ଯୋ ଓତୋମୋ ୟୋଶିଶିଗେଙ୍କ ଆକ୍ରମଣର ଶୀକାର ହେଲା । ୟୋଶିଶିଗେଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନାତା ଯେଜେବେଲ ଉକ୍ତ ଶାଳର ମୁଖ୍ଯ ପୂଜକ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ନାରା ବଂଶ ସହ ମିଶି ଏହି ଆକ୍ରମଣର ବିରୋଧ କଲେ ।

ବୁଜେନ ପ୍ରାନ୍ତର ମୁଖ୍ଯ ଶାଳ (ଇଚିନୋମିଆ'') ଭାବେ ଉସାଜିଙ୍ଗୁକୁ ମାନ୍ଯତା ମିଳିଥିଲା ।

୧୮୭୧ରୁ ୧୯୪୬ ମସିହା ମଧ୍ଯରେ ଉସାଜିଙ୍ଗୁକୁ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ କାମ୍ପେଇତାଇଶା (官幣大社) ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ କରାଗଲା । ସେହିପରି କ୍ଯୋଟୋ ରାଜ୍ଯର ୟାୱାତା-ଶୀର ଇୱାଶିମିଜୁ ହାଚିମାଙ୍ଗୁ ତଥା ଫୁକୁଓକା ରାଜ୍ଯର ଫୁକୁଓକା-ଶୀର ହାକୋଜାକିଗୁକୁ ମଧ୍ଯ ଉକ୍ତ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା ।

## ହୋଯୋଏ ଉତ୍ସବ
ଉସାଜିଙ୍ଗୁର ଉତ୍ପତ୍ତି ଯେହେତୁ ଉଭୟ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଓ ଶିଣ୍ଟୋବାଦରୁ ହୋଇଥିଲା, ହୋଯୋଏ (放生会) ନାମକ ମୌଳିକ ରୂପରେ ଏକ ବୌଦ୍ଧ ପର୍ବ ଏହି ଶାଳର ମୁଖ୍ଯ ପର୍ବ ଅଟେ । ଏହି ପର୍ବରେ ବାନ୍ଧି ରଖାଯାଇ ଥିବା ପକ୍ଷୀ ଓ ମତ୍ସ୍ଯମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ । ଏହା ସହିତ ପବିତ୍ର କାଗୁରା ନୃତ୍ଯ କରାଯାଇ ବିଗତ ବର୍ଷରେ ମାଛଧରାଳିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇ ଥିବା ମାଛମାନଙ୍କର ଆତ୍ମାର ସଦ୍ଗତି କାମନା ଓ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ । ଏହି ଏକୀକରଣ ପ୍ରଥା ଯାହା ବୌଦ୍ଧ ଓ ଶିଣ୍ଟୋବାଦକୁ ଏକତ୍ର କରିଥାଏ, ଯାହା ଏବେ ପୁରା ଦେଶରେ ପ୍ରସାରିତ, ପ୍ରଥମେ ଉସାଜିଙ୍ଗୁରେ ହୋଇଥିଲା ।

## ସ୍ଥାପତ୍ଯକଳା
ମୁଖ୍ଯ କକ୍ଷ ଏବଂ କୁଜାକୁ ମୋଙ୍କେଇ ଦ୍ୱୟକୁ ଜାପାନର ରାଷ୍ଟୀୟ ନିଧି ଭାବରେ ଆଖ୍ଯାୟିତ କରାଯାଇଛି । ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ଗଠନକୁ "ଗେଇଁ" କୁହାଯାଏ ଯେଉଁଠାରେ ଦିନବେଳେ କାମିଙ୍କୁ ରଖାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ପଛରେ ଥିବା କୋଠଟି କାମିଙ୍କ ଶୟନ କକ୍ଷ ରୂପେ ବ୍ଯବହାର କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ "ନାଇଇଁ" କୁହାଯାଏ ।

## ଆଧାର
ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି

**ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି** (୬ ଜୁନ ୧୯୧୫ - ୧୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଉରକେଲା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି ୧୯୧୫ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୬ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଭାଗିରଥୀ ମହାନ୍ତି ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସରସ୍ୱତୀ ମହାନ୍ତି ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଧନଞ୍ଜୟ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟ 
ଧନଞ୍ଜୟ ୧୯୯୧ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୧୪ ତାରିଖରେ ୭୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
କନ୍ନିଆ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣ

**କନ୍ନିଆ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣ** ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନ ଯାହାକି ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ତ୍ରିଙ୍କୋମାଳିରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଥିରେ ସାତଟି ଝରଣା ବା କୂଅ ଅଛି ଯାହାକି ବର୍ଗାକାର । ପ୍ରସ୍ରବଣର ତଳ ସହିତ ୩-୪ ଫୁଟ ଗଭୀର ଏହି କୂଅଗୁଡ଼ିକର ନିମ୍ନତମ ସ୍ତର ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟମାନ । ଯଦିଓ କୂଅଗୁଡିକର ଜଳ ତାପମାତ୍ରା ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ, ତେବେ ଗୋଟିଏରୁ ଅନ୍ୟର ତାପମାତ୍ରାରେ ଥିବା ଫରକ ନଗଣ୍ୟ ବା ସାମାନ୍ୟ ଭିନ୍ନ ବୋଲି ଜଣା ପଡିଛି । କୂଅଗୁଡିକରେ ପାଣିର ପରିମାଣ ବହୁତ ବେଶୀ ନୁହେଁ, ଯେପରିକି ୧୦ରୁ ୧୨ ବାଲ୍‌ତି ପାଣି ବାହାର କରିଦେଲେ ଝରଗୁଡ଼ିକର ପାଣି ସରିଯାଏ ।

## ଇତିହାସ 
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବୌଦ୍ଧମଠର ପୁରାତନ ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି । ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ଯେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେହି ସ୍ଥାପତ୍ୟକୃତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ, ସରକାରୀ ଗେଜେଟ ସଂଖ୍ୟା ୧୭୨୩ ଜାରି ପୂର୍ବକ ଏହି ସାତୋଟି ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସ୍ରବଣ, ଚୈତ୍ୟ ମାଉଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଧ୍ୱଂସାବଶେଷକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସରକାର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ ଭାବରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲେ ।
 
ସମ୍ପ୍ରତି ଅନୁରାଧାପୁର ସମୟର ଏକ ସ୍ତୂପ ଏବଂ ପ୍ରଥମ କିମ୍ବା ଦ୍ୱୀତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ A.D.ର ଏକ ଲେଖା ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ଲେଖାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ନିକଟସ୍ଥ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପାଞ୍ଚଟି ଜଳ କୁଣ୍ଡର ଜଳ ଏକ ମନ୍ଦିରରେ ରହୁଥିବା ବୌଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷୁମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଥିଲା । 
### କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସୂଚନା ବୋର୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ, ତ୍ରିଙ୍କୋମାଲିରେ କନ୍ନିଆ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣ ରାଜା ରାବଣ ଯୁଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ରାଜା ରାବଣ ଖଣ୍ଡାଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଆଘାତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଅନେକ ଝରଣା ନିର୍ଗତ ହୋଇଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁଲାଭ କରିଥିବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଧାର୍ମିକ ହିନ୍ଦୁ ରୀତିନୀତି ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ତାମିଲମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଲୋକ ସଂଗୀତ ତଥା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସ୍ଥଳ ହିନ୍ଦୁ ମହାପୁରୁଷ ରାମାୟଣର ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ । ପ୍ରଚଳିତ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ରାବଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମା କୋନେଶ୍ୱରମ୍ ମନ୍ଦିର ଏବଂ କନ୍ନିଆ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣରେ ହିନ୍ଦୁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା ଅସୁସ୍ଥ ଥିବାବେଳେ ରାବଣ କୋନେଶ୍ୱରାମଙ୍କ ମନ୍ଦିର ହଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ । ରାବଣ ବିଶାଳକାୟ ପଥରସବୁ ଦୋହଲାଇଦେବା ବେଳେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଇଙ୍ଗିତରେ ରାବଣଙ୍କ ହାତରୁ ଖଣ୍ଡା ଖସିପଡିଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ରାବଣର ମା ଏହି ଖବର ଶୁଣିଲେ, ରାବଣର ଅମଙ୍ଗଲ ଅନୁମାନ କରି ସେ ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ । ରାବଣ ଫେରି ଆସିବା ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ମା’ଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିବାର ଦେଖି ନିରାଶ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରିବା ପାଇଁ, ରାବଣ ଖଣ୍ଡାଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ହାଣି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ସବୁ ସ୍ଥାନ ହିଁ ଏହି କନ୍ନିଆ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣର ସ୍ରୋତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।

ମହାଭାରତ, ହିନ୍ଦୁ ମହାକାବ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଏହି ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣ ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେସ୍ଥିତ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ବେଳାଭୂମି ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଉମାଙ୍କ ବର ତଥା ତିନି ଜଗତର ପୂଜ୍ୟ ଶିବଙ୍କର ପୂଜାସ୍ଥଳୀ ଅଟେ । ଉପମହାଦେଶର ସମସ୍ତ ଲୋକ ତଥା ଦେବ ଏବଂ ଯକ୍ଷ, ନଦୀ, ମହାସାଗର ଏବଂ ପର୍ବତଦ୍ୱାରା ଦେବ ଦେବ ମହାଦେବ ଏଠାରେ ପୂଜିତ ବୋଲି ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଏହା ଜାରି ରହିଛି ଯେ ପ୍ରାଚୀନ ପାଣ୍ଡିଆନ୍ ରାଜ୍ୟ ତଥା ତାମିରାପର୍ଣ୍ଣି ଦ୍ୱୀପ (କୁଡିରାମଲାଇ)ର କନ୍ୟାକୁମାରୀଙ୍କ ପରେ ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୋନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଏବଂ କନ୍ନିଆ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ । ବିଶ୍ୱସ୍ସ ରହିଛି ଭକ୍ତ ଏବଂ ପୂଜକମାନେ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରିବାଦ୍ୱାରା ପୂଣ୍ୟ ଲାଭ ହୋଇଥାଏ ।

ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ, କନ୍ନିଆ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣ ରାମାୟଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ରାବଣ ଯୁଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଉପସାଗର (ତ୍ରିନକୋମାଲି) ନିକଟରେ ଥିବା ଏହି ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସବଣ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମ ଲିଖିତ ଆଧାର ରାମାୟଣରେ ହିଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
*Hinduism in Sri Lanka
*Buddhism in Sri Lanka
*Kinniya

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦
ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି

**ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି** (୧୫ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୧ - ୧୫ ଜୁନ ୨୦୧୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଉରକେଲା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି ୧୯୩୧ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ବ୍ରଜକିଶୋର ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟ 
ବ୍ରଜକିଶୋର ୨୦୧୮ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ୮୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ

**ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ** (୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୮ - ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଜା ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଉରକେଲା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ ୧୯୨୮ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ହୃଷିକେଶ ସାମନ୍ତରାୟ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମିନୀ ସାମନ୍ତରାୟ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଜା ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ରାଜକିଶୋର ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୪ରେ  ୭୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ

**ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ** (ଜନ୍ମ: ୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଉରକେଲା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ ୧୯୪୬ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଦିବାକର ନନ୍ଦ ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ନାମ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତୀ ନନ୍ଦ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଗୁରୁପଦ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ

**ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି,ଯେ କି ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ସହିତ ଜଡ଼ିତ,ଯିଏ ରାଉରକେଲା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନର ବିଧାୟକ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।  ସେ ରାଉରକେଲାର 13 ତମ ଏବଂ 14 ତମ ବିଧାୟକ | ସେ 19 ମଇ 2009ରୁ 18 ମଇ 2014 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଆସେମ୍ବଲିରେ ସାଧାରଣ(ବର୍ଗ)ରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। 

## ସନ୍ଦର୍ଭ 
## ବାହ୍ୟ ଆଧାର   
* ରାଉରକେଲା (ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
* Odishahelpline.com
* ZoomNews.com
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ମାନ୍‍ପୁପୁନ୍ୟର ଶୈଳଗଠନ

thumb|300x300_ପିକସେଲ|ମାନ୍‍ପୁପୁନ୍ୟର୍ ଶୈଳଗଠନ
ବାଆଁ|thumb|230x230_ପିକସେଲ|ଏକ ଋଷୀୟ ଡାକ ଟିକଟରେ ମାମ୍‍ପୁପୁନ୍ୟର୍ ଶୈଳ ଗଠନ
**ମାନ୍‍ପୁପୁନ୍ୟର ଶୈଳଗଠନ** (ଇଂରାଜୀରେ **Manpupuner rock formations**, ଋଷୀୟ ଭାଷାରେ **Мань-Пупу-нёр**, ମାନ୍‍ସି ଭାଷାରେ **Мань-Пупыг-Нёр**) ଋଷର କୋମି ରିପବ୍ଲିକ୍‍ର ଟ୍ରୋଇତ୍ସକୋ-ପେଚୋରସ୍କି ଜିଲ୍ଲାରେ ଉରାଲ୍ ପର୍ବତର ପଶ୍ଚିମକୁ ଅବସ୍ଥିତ ସାତ ଗୋଟି ମୋନୋଲିଥିକ୍ ଶିଳା ସ୍ତମ୍ଭକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ମାନ୍‍ସି ଭାଷାରେ ଏହାର ନାମର ଅର୍ଥ ହେଲା *କ୍ଷୁଦ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ପର୍ବତ* ଓ କୋମି ଭାଷାରେ ଏହାର ନାମ **Болвано-Из**ର ଅର୍ଥ ହେଲା *ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତର* । ଇଲିଚ୍ ଓ ପେଚୋରା ନଦୀଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ମାନ୍‍ପୁପୁନ୍ୟୋର ନାମକ ପର୍ବତରେ ପେଚୋରା-ଇଲିଚିସ୍କି ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳର ପରିସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶୈଳ ସ୍ତମ୍ଭମାନ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଶୈଳ ଗଠନକୁ କେହି କେହି **ସେଭେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରଂଗ୍ ମେନ୍ ରକ୍ ଫର୍ମେସନ୍ସ (ସପ୍ତ ବଳଶାଳୀ ପୁରୁଷ ଶୈଳଗଠନ)** ଓ  **ପୋଲ୍‍ସ୍ ଅଫ୍ ଦ କୋମି ରିପବ୍ଲିକ୍ (କୋମି ରିପବ୍ଲିକ୍‍ସ୍ଥ ମୀନାର)** ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି ।  

ଏହି ଶିଳା ସ୍ତମ୍ଭମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ୩୦ରୁ ୪୨ ମିଟର ମଧ୍ୟରେ । ପ୍ରାୟ ୨୦ କୋଟି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏହି ଶୈଳଗଠନ ରହିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତମାନ ରହିଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି । ସମୟକ୍ରମେ ବୃଷ୍ଟିପାତ, ତୁଷାରପାତ, ବାୟୁପ୍ରବାହ, ଉତ୍ତାପ ଯୋଗୁଁ ଏହି ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକର ଅବକ୍ଷୟ ଘଟି ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ପ୍ରସ୍ତର ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ରହିଯାଇଛି । ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ପର୍ବତର ସେରିସାଇଟ୍-କ୍ୱାର୍ଜାଇଟ୍ ଅଂଶ ଏହି ଅବକ୍ଷୟଦ୍ୱାରା ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଏଯାବତ ତିଷ୍ଠି ରହିଛି । ନରମ ପଥର ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଜଳ ଓ ବାୟୁ ପ୍ରବାହରେ ଧୋଇ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି । 

୩୪ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସ୍ତମ୍ଭ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସ୍ତମ୍ଭଙ୍କଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଛାଡ଼ି ହୋଇ ରହିଛି । ଏହାର ଆକାର ଏକ ଓଲଟା ବୋତଲ ପରି । ଅନ୍ୟ ୬ଟି ପ୍ରସ୍ତର ସ୍ତମ୍ଭ ପର୍ବତର ଏକ କୋଣରେ ରହିଛନ୍ତି । କଥିତ ଅଛି ଯେ ଏହି ଶୈଳ ଗଠନଗୁଡ଼ିକ ବିଶାଳକାୟ ମାନବ, ଘୋଡ଼ା ମୁଣ୍ଡ ଓ ମେଣ୍ଢା ମୁଣ୍ଡର ଆକାର ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି । ମାନ୍‍ପୁପୁନ୍ୟର ଶୈଳଗଠନ ସମ୍ପର୍କିତ ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ମାନ୍‍ସି ଲୋକେ ଏମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମନେ କରୁଥିଲେ । ତେଣୁ ଏମାନଙ୍କ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଲେ ପାପ ଲାଗିବ ବୋଲି ଧାରଣା ରହିଥିଲା ।

ଏହି ଶୈଳଗଠନ ଋଷର ସପ୍ତାଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ମାନ୍‍ପୁପୁନ୍ୟର ଶିଳା ଋଷ ଆସୁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଯୋଗୁଁ ବିଶେଷ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ବା ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ ।

## ଜୀବଜନ୍ତୁ 
ଏହି ମାଳଭୂମିର ଆଖପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ଏଣ୍ଡୁଅ, ହର୍ବାଲ୍ ବେଙ୍ଗ, ଧାରୁଆ ଶରୀରବିଶିଷ୍ଟ ବେଙ୍ଗ, ସର୍ବୀୟ ଶୁଟର୍, ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା, ମାର୍ଟେନ୍, ଓଧ, ସେବଲ୍, ଏର୍ମିନ୍, ଆମେରିକୀୟ ମିଂକ୍, ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ଭାଲୁ, ଉଲ୍ଭେରିନ୍ ଓ କୋକିଶିଆଳୀ ପରି ଜୀବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି ।

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
ସଡ଼କ ପଥରେ କୋମି ରିପବ୍ଲିକ୍‍ରୁ ମାନ୍‍ପୁପୁନ୍ୟର୍ ପହଞ୍ଚି ହେବ । ସ୍ୱେର୍ଦଲୋସ୍କ୍ ଅଞ୍ଚଳର ଦ୍ୟାତଲୋଭ୍ ଗିରିପଥ ଦେଇ ହାଇକିଂ କିମ୍ବା ସ୍କିଂ କରି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚି ହେବ । ହେଲିକପ୍ଟର୍ ସହାୟତାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୈଳଗଠନ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ହେବ । ୨୦୦୪ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱେର୍ଦଲୋସ୍କ୍ ଅଞ୍ଚଳରୁ କାର୍ ଯୋଗେ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଦ୍ୟାତଲୋଭ୍ ଗିରିପଥ, ଓଟୋର୍ଟେନ୍ ପର୍ବତ ଓ ପେଚୋରା ନଦୀର ଉତ୍ସ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନକୁ ପରିଭ୍ରମଣରେ ଯାଉଥିଲେ । ପେଚୋରୋ-ଇଲିଚିସ୍କି ଓ ଇଭଡେଲିସ୍କି ନାମକ ଦୁଇଟି ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରେ କାର୍ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ସରକାରୀ ଭାବେ ନିଷିଦ୍ଧ ଘୋଷିତ କରାଗଲା । 

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକା
* ମାମାୟେଭ୍ କୁର୍ଗାନ

## ଆଧାର 
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ 
* Official images of the Manpupuner rocks 
* В гости к семерым великанам (Izvestia, 9 avril 2009)
* Столбы выветривания на плато Мань-Пупу-нёр  (7 чудес России)
* Manpupuner. Seven Wonders of Russia. Seven Wonders of Komi.

ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବତ
ଟମ୍ ୟୁମ୍‍

**ଟମ୍ ୟୁମ୍** ବ **ଟମ୍ ୟାମ୍** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Tom yum ବା** **tom yam**, ଥାଇ ଭାଷାରେ **ต้มยำ**) ଏକ ରାଗ ଓ ଖଟା ଥାଇ ସୁପ୍ । ଟମ୍ ୟୁମ୍ ସୁପ୍‍ର ସୃଷ୍ଟି ଥାଇଲାଣ୍ଡରୁ ।

ଟମ୍ ୟାମ୍ ନାମ ଦୁଇଟି ଥାଇ ଶବ୍ଦ *ଟମ୍* ଓ *ୟାମ୍‍*କୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଟମ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ଫୁଟିବା (ଗରମ କରିବା) ଓ ୟାମ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ମିଶ୍ରିତ ।  ଟମ୍ ୟୁମ୍ ସୁପ୍‍ର ରାଗ ଓ ଖଟା ସ୍ୱାଦ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଏହାର ବ୍ରଥ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ବହୁ ପ୍ରକାରର ସୁଗନ୍ଧିତ ମସଲା ଓ ପତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଉପାଦାନ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସୁପରେ ଶତବେଧି, କାଫିର୍ ଲେମ୍ବୁ ପତ୍ର, ଗାଲାଙ୍ଗଲ୍, ଲେମ୍ବୁ ରସ, ମାଛର ସସ୍ ଓ କୁଟା ହୋଇଥିବା ଲାଲ୍ ଥାଇ ଲଙ୍କା ଆଦି ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।

ବ୍ୟାବସାୟିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବଜାରରେ ଯେଉଁ ଟମ୍ ୟୁମ୍ ବଟା ମସାଲା ମିଳେ, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ଉପାଦାନକୁ ମିଶାଇ ବାଟି ତେଲରେ ଛାଣି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ତା’ ପରେ ସେଥିରେ ଅନ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣକାରୀ ଉପାଦାନ ମିଶାଇ ବୋତଲରେ ବନ୍ଦ କରି ବିକ୍ରୟ କରାଯାଏ । ତଟକା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଓ ବୋତଲ ମସଲା ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଟମ୍ ୟୁମ୍ ସୁପ୍‍ର ସ୍ୱାଦରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଭିନ୍ନତା ରହିଥାଏ । ଏହି ସୁପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଏଥିରେ ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି କିମ୍ବା ଘୁଷୁରୀ ଓ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଏ ।

## ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ 
ଖଟା ଓ ମସଲା ଭରା ଉପାଦାନରେ ଟମ୍ ୟୁମ୍ ସୁପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଏହି ସୁପ୍ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବଟା ମସଲାକୁ *ନାମ୍ ଫ୍ରିକ୍ ପାଓ* କୁହନ୍ତି । ଏହି ମସଲାରେ ପାଣି, ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ର, ବୁଟି, ମାଂସ ଆଦି ମିଶାଇ ଫୁଟାଯାଏ । ଲଙ୍କା, ଶାଲଟ୍ ପିଆଜ, ରସୁଣ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କୁ କୋଇଲା ଚୁଲିର ନିଆଁ ଧାସରେ ସିଝାଇ ତା’ ପରେ ବାଟି ନାମ୍ ଫ୍ରିକ୍ ପାଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।

ଟମ୍ ୟୁମ୍ ସୁପରେ ଅଧିକାଂଶରେ ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି କିମ୍ବା ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ ମିଶାଯାଏ । ନଦୀର ମଧୁର ଜଳ ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଟମ୍ ୟୁମ୍ ସୁପ୍‍କୁ ‘’ଟମ୍ ୟୁମ୍ ଗୂଙ୍ଗ୍’’ କହିଥାନ୍ତି । 

ଟମ୍ ୟୁମ୍‍ର ବ୍ରଥରେ ମିଶାଯାଉଥିବା ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉଦ୍ଭିଦଜାତୀୟ ବା ବୁଟି ଉପାଦାନ ହେଲେ ଶତବେଧି, ଗାଲାଙ୍ଗଲ୍, କାଫିର୍ ଲେମ୍ବୁ ପତ୍ର । *ଟମ୍ ସୋମ୍* (ต้มส้ม) ସୁପ୍ ମଧ୍ୟ ଟମ୍ ୟୁମ୍ ସୁପ୍ ପରି କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ଶତବେଧି ଓ କାଫିର୍ ଲେମ୍ବୁ ପତ୍ର ପକାଯାଏ ନାହିଁ । ଟମ୍ ସୋମ୍‍ର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଖଟାପଣ ସେଥିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲେମ୍ବୁ ରସ ବା ତେନ୍ତୁଳିର ମାତ୍ରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଥାଇ ସାଗୁଆ ତରକାରୀ
* ଥାଇ ଲାଲ୍ ତରକାରୀ
* ଚାଇନିଜ୍ ଖାଦ୍ୟ
* ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ

## ଆଧାର 
## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଥାଇ ଖାଦ୍ୟ