open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଛିନ୍ନମସ୍ତା ମନ୍ଦିର

** ଛିନ୍ନମସ୍ତା** ଭାରତର ଝାଡଖଣ୍ଡର ରାମଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ରାଜରପ୍ପା ସ୍ଥାନରେ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କେନ୍ଦ୍ର ଯାହା ଦେବୀ ଛିନ୍ନମସ୍ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି ।ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଓ ବିହାରରୁ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏଠାକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ଆସନ୍ତି ।
 
ଛିନ୍ନମସ୍ତିକା ମନ୍ଦିର ମନ୍ଦିରର ମୂଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ପଦ୍ମ ଉପରେ ଶାୟିତ କାମଦେବ ଓ ରତି ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଛିନ୍ନମସ୍ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡବିହୀନ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦ୍ଧତି ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁ ଏହି ମନ୍ଦିର ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଛି । ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ବ୍ୟତୀତ ଆଉ ଦଶଟି ମନ୍ଦିର ଏହି  ବେଢା ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା, ହନୁମାନ ଓ ଭଗବାନ ଶିବ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
## ଭୂଗୋଳ
ଛିନ୍ନମସ୍ତା ମନ୍ଦିର ଭାରତର ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ପ୍ରଦେଶର ରାମଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା କୋଡିଏ ନମ୍ବର ଜାତୀୟ ରାଜପଠାରୁ ୨୮ କିମି ଦୂରରେ ଥିବା ରାଜରପ୍ପା (Rajrappa) ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଦାମୋଦର ଓ ଭେରା (ଭୈରବୀ ନଦୀ) ନଦୀର ମିଳନ ସ୍ଥଳରେ ଥିବା ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ।    
ଏହି ସ୍ଥାନର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମହତ୍ୱ ଅଛି । ଏଠାରେ ଉପରୁ ଭୈରବୀ ନଦୀ (ସ୍ତ୍ରୀ) ଆସି ଦାମୋଦର ନଦ (ପୁରୁଷ) ସାଥିରେ ମିଳିତ ହୋଇ ବିପରୀତ ରତି ଦର୍ଶାଉଛି । 
## ବର୍ଣ୍ଣନା
ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଦଶ ସ୍ୱରୂପରୁ ଉକ୍ତ ଛିନ୍ନମସ୍ତା ଗୋଟିଏ । ଏହି ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯେପରିକି ଅଷ୍ଟମାତୃକା, ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀ । ମହାବିଦ୍ୟାଙ୍କର ତାରା, ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ, ଭୈରବୀ, ବଗଳାମୁଖୀ, କମଳା, ମାତଙ୍ଗୀ ଓ ଧୂମାବତୀ ମନ୍ଦିର ମାନ ପାଖରେ ଅଛି ।    
## ରାଜରପ୍ପାର ଇତିହାସ
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବିନୋବା ଭାବେ (Acharya Vinoba Bhave) ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ (Bhudhan Movement) ଏହି ରାଜରପ୍ପାରେ ରାଜା ରାମଗଡ଼ ରାଜ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ୩ ଏକର ଜାଗା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । 
## ଶବ୍ଦ ଇତିହାସ
ଛିନ୍ନମସ୍ତା ((, ), ବେଳେ ବେଳେ ଚିନ୍ନମସ୍ତା, ଛିନ୍ନମସ୍ତିକା ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଚଣ୍ଡିକା ନାମରେ ଡକାଯାଏ, ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର ମତରେ ଦେବୀ ମାଆଙ୍କର ଏକ ଭୟାନକ ଚେହେରା ଯାହା ମହାବିଦ୍ୟାଙ୍କର (Mahavidya) ଦଶ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେବୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଭୟାନକ ଚେହେରା ଦେଖି ଛିନ୍ନମସ୍ତାନକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନି ହୁଏ । ସ୍ୱୟଂକୃତ ମୁଣ୍ଡବିହୀନ ଦେବୀ ଗୋଟିଏ ହାତରେ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଖର୍ପର ଧରିଥାଆନ୍ତି । ବେକରୁ ବାହାରୁଥିବା ରକ୍ତ ଉକ୍ତ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦୁଇ ପରିଚାରିକା ପାନ କରନ୍ତି । ମୈଥୁନରତ ଏକ ଯୋଡ଼ି ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥାଏ ।
## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
*Ramgarh district
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଚଣ୍ଡେଶ୍ଵରୀ ମନ୍ଦିର

**ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ** ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର କୁମାରୀ ଦେବୀ (Kumari) ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଏକ ଅବତାର । ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣରେ ଥିବା ନେପାଲ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ କାହାଣୀ ଲେଖାଅଛି । **ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ** ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର କୁମାରୀ ଦେବୀଙ୍କର (Kumari) ଏକ ଅବତାର । ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣରେ ଥିବା ନେପାଲ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ କାହାଣୀ ଲେଖାଅଛି ।

## ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର 
ନେପାଳର ଧୂଳିଖେଳର ୫ କିମି ପୂର୍ବରୁ ବନେପା ଟାଉନ ଅଛି । ବନେପାର ମୂଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ଯାହା ଟାଉନର ୧ କିମି ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପୂଣ୍ୟ ମାତା ନଦୀ ପାଖରେ ଥିବା ଘୋକେଚୌର ପାଖରେ ଅଛି ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୦.୨୧ କିମି ।

ଏହି ମନ୍ଦିର ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିରର ଭିତ୍ତି ଚିତ୍ରରେ ଚଣ୍ଡ ଅସୁରକୁ ଚାଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ ବଧ କରୁଥିବା ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିତ ହୋଇଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହାର କାନ୍ଥରେ ଭୈରବ ଚିତ୍ର ଅଛି ଯାହା ନେପାଲ ମଣ୍ଡଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଚିତ୍ର । 

## ଲୋକକଥା
ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଦେବୀ ସତୀ/ପାର୍ବତୀ ଚଣ୍ଡ ଅସୁରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ ।  ଶିବଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇ ନାରୀମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ସଭିଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଚଣ୍ଡ ଅଜେୟ ହୋଇଥିଲା । ସେଥିଯୋଗୁ ସେ ସଂସାର ନିମନ୍ତେ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଗ୍ରହ ହୋଇଗଲା । ଦେବତାମାନେ ଯାଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ଫେରାଦ ଦେଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଏବେକାର ମନ୍ଦିର ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଦେବୀ ରହୁଥିଲେ । ନାରଦ ଚଣ୍ଡକୁ ଉସୁକେଇ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ କହିଲେ । ବିରାଟ ସୈନ୍ୟ ବଳ ନେଇ ଚଣ୍ଡ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ବାହାରିଲେ । ସେ ଆସିବାର ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ପକ୍ଷୀ ରୂପରେ ଉଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିବା ଦେଖି ଦେବୀ ଗୋଟିଏ ଗଛ ଭିତରେ ଲୁଚିଗଲେ । ରାଗରେ ଚଣ୍ଡ ସେହି ଗଛକୁ ଖଣ୍ଡାରେ କାଟିଦେଲା । ସେହି ଗଛରୁ ଦେବୀ ଏକ ସିଂହ ଉପରେ ବସି ବାହାରିଲେ ଓ ଚଣ୍ଡ ସାଥିରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା । ଯୁଦ୍ଧର ଚଣ୍ଡ ମରିବା ପରେ ତା ଦେହରୁ ଏକ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ବାହାରିଲା । ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଲିଙ୍ଗା ମଦିର ପରିସରରେ ପୂଜା ପାଉଛି ।   

File:Arial View of Chandeswori Temple.JPG|ଆକାଶରୁ ମନ୍ଦିରର ଦୃଶ୍ୟ  
File:Chandeshwori Temple, Banepa, Nepal.jpg|ମନ୍ଦିରର ପ୍ରବେଶ ଗେଟ  
File:Stone Spout Dhungedhara Chandeshwori Banepa Kavreplanchowk Nepal Rajesh Dhungana (1).jpg|ପ୍ରବେଶ ପାଖରେ ଥିବା ଧୂଙ୍ଗେ ଧାରା  
File:Chandeswori temple, Banepa - panoramio.jpg|ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର    
File:Bhairab painting of Chandeswori temple.jpg|କାନ୍ଥରେ ଭୈରବର ଚିତ୍ର  
File:Wood carved roof decoration on the Chandeshwari Temple..jpg|କାଠରେ ଅଙ୍କିତ ଛାତ   
File:Chandeshwar Mahadev's Temple Chandeshwori Banepa Kavreplanchowk Nepal Rajesh Dhungana (1).jpg|ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର  ମନ୍ଦିର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର 

## ଆଧାର
## ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
* Chandeswari temple- Banepa

ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଦିଲ୍ଲୀପ ବେହେରା

**ଦିଲ୍ଲୀପ ବେହେରା** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ଉଭୟ ପଦ୍ୟ ଓ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ ନିଜ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରନ୍ତି । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଡାକ୍ତର । ଲଣ୍ଠନ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ସେ ୨୦୨୨ ବର୍ଷର କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ 
ଦିଲ୍ଲୀପ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ମଡ଼ାମପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ 
* ପାନ୍ଥଶାଳା 
* ଲେଭେଲ କ୍ରସିଂ 
* ଆସଟ୍ରେ 
* ଲଣ୍ଠନ
* ଶବସତ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଟକ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୨
* କଥା ନବପ୍ରତିଭା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୧
* ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଯୁବା ପୁରସ୍କାର 
* କିଶୋରୀ ଚରଣ ଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୧ (ପାନ୍ଥଶାଳା ପୁସ୍ତକ)
* ଜଷ୍ଟିସ ହରିହର ମହାପାତ୍ର ନାଟ୍ୟସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
କେ. ଏ. ଆବ୍ରାହମ

**କୁରୁଦାମନ୍ନିଲ ଆବ୍ରାହମ ଆବ୍ରାହମ** (୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୨ – ୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧)  ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହୃଦରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ (interventional cardiologist) ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବିଷୟର ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ଦକ୍ଷିଣ ରେଳ ହେଡକ୍ୱାଟର ଡାକ୍ତରଖାନା, ଚେନ୍ନାଇର ମୁଖ୍ୟ ହୃଦରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ରେଲୱେ ଜୋନର ମୁଖ୍ୟ ମେଡ଼ିକାଲ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୨୫ ବର୍ଷ କାମ କରିଥିଲେ ।
 
## ଶିକ୍ଷା ଓ କର୍ମ ଜୀବନ
ଭେଲୋରର (Vellore) ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜରୁ (Christian Medical College and Hospital) ସ୍ନାତକ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ପରେ ଭାରତୀୟ ଆର୍ମିରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ ମସିହାର ଭାରତ ପାକିସ୍ଥାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେବା ପରେ ସେ ଇଣ୍ଟରନାଳ ମେଡ଼ିସିନ ବିଷୟରେ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜ ଓ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଫେରିଆସି କାମ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ପେରାମ୍ବୁର ଯାଇ ଚେନ୍ନାଇର ଦକ୍ଷିଣ ରେଲୱେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଅବସର ନେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଓ ଚେନ୍ନାଇର ଆପୋଲୋ ଡାକ୍ତରଖାନାର ହୃଦରୋଗ ବିଭାଗର କନସଲଟାଣ୍ଟ ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ । He published several articles in peer reviewed national and international journals. ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
 
## Selected articles 
* 
* 
 
## ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
* Southern Railway Headquarters Hospital, Chennai
* Christian Medical College and Hospital

 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖାକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ବିଜେତା
ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀ ମନ୍ଦିର (ନେପାଳ)

**ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀ ମନ୍ଦିର** (ନେପାଳୀ: **ଦକ୍ଷିନକାଳୀ ମନ୍ଦିର**) ନେପାଳରେ ଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୁ କାଳୀ ମନ୍ଦିର । ଏହା କାଠମାଣ୍ଡୁଠାରୁ ୨୨ କିମି ଦୂରରେ ଓ ଫରପିଙ୍ଗ ଗ୍ରାମଠାରୁ ଏକ କିମି ଦୂରରେ ରହିଛି । ଏହି କାଳୀଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ପାଦ ଶିବଙ୍କର ଛାତି ଉପରେ ଥାଏ; କେତେକ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ବାମକାଳୀଙ୍କ ବାମ ପାଦ ଶିବଙ୍କର ଛାତି ଉପରେ ଥାଏ । ଦକ୍ଷିଣ ଉତ୍ସବରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଛୋଟ ଗଞ୍ଜା ଓ ବୋଦା ବଳି ଦିଆଯାଏ । ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀ ମନ୍ଦିରର ଧାର୍ମିକ ମୂଲ୍ୟ ନେପାଳର ପଶୁପତିନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ମାନକମନ ମନ୍ଦିର ସାଥିରେ ସମାନ ଥାଏ । ଏହା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପାଦଚଲା ସ୍ଥାନ । ଲୋକପ୍ରିୟ ଉଦାର ଦକ୍ଷିଣକାଳୀ ଭକ୍ତ ଓ ତାଙ୍କ ପିଲାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି  ବୋଲି ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। 

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ଦକ୍ଷିଣକାଳୀ ନାମର ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ କେତେକ କାହାଣୀ ଅଛି । ଗୁରୁ ପୂଜା ପରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ପରମ୍ପରା ଅଛି । ଏହି ଡାହାଣ ଡାହାଣ ହାତରେ ଦିଆଯାଏ । ଦକ୍ଷିଣକାଳୀଙ୍କର ଦୁଇ ହାତ ବର ଦେବା ବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ମୁଦ୍ରାରେ ଥାଏ । ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ । ଏକ କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ କାଳୀଙ୍କର ନାମ ଶୁଣି ଯମ ଭୟରେ ପଳାୟନ କରିଥିଲେ । ତେଣୁ କାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଜୟ ଲାଭ କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଲାଠମାଣ୍ଡୁ ଉପତ୍ୟକାର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । 
## ଗ୍ୟାଲେରି

Image:Goddess Dakshin Kali.jpg|ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିମା
Image:Dakshin Kali Temple.jpg|ଦକ୍ଷିଣକାଳୀ ମୁନିସିପାଲଟିରେ ଥିବା ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀ ମନ୍ଦିର  
Image:Dakshin Kali Temple Panorama.jpg|

## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ
* ପଶୁପତିନାଥ ମନ୍ଦିର
* ନେପାଳରେ ଥିବା ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା
 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ପଠନ
*von Schroeder, Ulrich. 2019. *Nepalese Stone Sculptures*. Volume One: *Hindu*; Volume Two: *Buddhist*. (Visual Dharma Publications). . Contains SD card with 15,000 digital photographs of Nepalese sculptures and other subjects as public domain.
 
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା

ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଏକ ନଦୀ । ଏହା ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ରାପଡା ଏବଂ କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହାନାଦୀର ଏକ ଶାଖା ନଦୀ । 

ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସାଲେପୁରଠାରେ ହୋଇଛି । ନଦୀ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୫ରୁ ୬ କିଲୋ ମିଟର ପରେ ୨ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି, ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟ ନଦୀର ନାମେ ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ଏବଂ ଶାଖା ନଦୀର ନାମ ଲୁଣା । ଲୁଣା ନଦୀ ମୁଖ୍ୟ ନଦୀଠାରୁ ଗଭୀର ହୋଇଥିବାରୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀର ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ଜଳ ଲୁଣା ନଦୀରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । 

ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀ ପ୍ରାୟ ୮୦ କିଲୋ ମିଟର ପ୍ରବାହ ହେଲା ପରେ ପାରାଦ୍ୱୀପ ପାଖରେ ପୁନଃ ନିଜର ଶାଖା ନଦୀ ଲୁଣ ସହିତ ମିଶିଛି । ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀ ଉପରେ ୬ଟି ପ୍ରମୁଖ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି, ସେତୁମାନ ଶିଶୁଆ, ନେମାଳ - ଜଳଦିଆ, ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁର, ଗର୍ଦପୁର, ପାଟକୁରା ଏବଂ ହଳଦିଆ ଗଡ ପାଖରେ ଅଛି । 

ଶୀତଳ ଫସଲ ତଥା ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଫସଲ ଚାଷ କରିବା ପାଇଁ ନିକଟସ୍ଥ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନଦୀ ଉପଯୋଗୀ | ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ନଦୀ କୂଳରେ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ହଜାର ହଜାର ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ନିଜ ଗାଁରୁ କଟକ / ଭୁବନେଶ୍ୱର / ସାଲେପୁର ଯିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ତେବେ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପ୍ରବଳ ବନ୍ୟା ପରି ପରିସ୍ଥିତି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମକୁ ଜଳ ମଗ୍ନ କରିଦିଏ। ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ନଦୀ ତଳମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ଗ୍ରାମଗୁଡିକରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ |

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀ - ଉଇକିମାପିଆ

ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀ - ନିଉ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ 

ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀ - କଳିଙ୍ଗ ଟିଭି

ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀ - ଓଡ଼ିଶା ଟିଭି  

ଶ୍ରେଣୀ:ନଦୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଭାରତର ନଦୀସବୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭୂଗୋଳ
ଚନ୍ଦନନାଥ ମନ୍ଦିର

**ଚନ୍ଦନନାଥ ମନ୍ଦିର** (/'ʧʌndʌn'nʌθ 'tɛmpl/ ;  ନେପାଳର  ଜୁମଲା ଟାଉନଠାରେ (Jumla) ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର । ଏହା ଚନ୍ଦନନାଥ ମ୍ୟୁନିସିପାଲଟି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖଲଙ୍ଗା ବଜାରରେ ଅଛି ।
 
## ଇତିହାସ
ଏହି ମନ୍ଦିର କଲଲା ରାଜବଂଶ ଅମଳରେ  ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । କଲାଲ ରାଜବଂଶ ତଥା ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ କୌଣସି ଲିଖିତ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ । ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ଲୋକ ମୁଖରେ ଏହାର କାହାଣୀ ଚାଲିଛି ।  
 
### କାଶ୍ମୀରର ଚନ୍ଦନନାଥ ବାବା 
କାଶ୍ମୀରର ଚନ୍ଦନନାଥ ଏଠାକୁ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ (ଅନ୍ୟ ନାମ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି) ଆଣିଥିଲେ । ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସେ ପ୍ରତିମା ରଖିବାରୁ କଲଲା ରାଜବଂଶ ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବାର ପ୍ରେରଣା ପାଇଥିଲେ । ଏହାର ଜଳବାୟୁର କାଶ୍ମୀର ସାଥିରେ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥିବାରୁ ଚନ୍ଦନନାଥ ଜୁମଳାରେ ପ୍ରଥମେ ଉଷୁନା ଚାଉଳ (brown rice (मार्सी चामल)) ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । 
### Cow offering milk at sacred place  
ଯେଉଁଠାରେ ଏବେ ମନ୍ଦିର ଅଛି ସେଠାରେ କେବେ କ୍ଷୀର ଦେଉନଥିବା ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ତାହାର ପହ୍ନାରୁ କ୍ଷୀର ଝରିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଗାଈ ମାଲିକ ଏହା ଦେଖି ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ । ଲୋକମାନେ ଭାବିଲେ ତାହା ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଯେହେତୁ ସେଠାରେ ଗାଈ କ୍ଷୀର ଦେଉଛି । ତେଣୁ ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେଇଥିଲେ ।
 
## ଆଚରଣ 
ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଲିଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି ।  କାଠରେ ତିଆରି ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚତା ୫୨ ଫୁଟ, ଇଟା ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗେଇ ଦିଆଯାଏ   ଓ ଏକ ବିରାଟ କନା ତାହା ଚାରି ପାଖରେ ସିଲେଇ କରିଦିଆଯାଏ । ଲିଙ୍ଗ ବଦଳ ସମୟରେ ଭାଂଗିଥିଲେ ତାହାକୁ ଏକ ଅଶୁଭ ସୂଚନା ଧରାଯାଉଥିଲା । ଏହାକୁ ଘାଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ଓ ଏହା ନିମନ୍ତେ ବହୁତ ଭକ୍ତ ସମାଗମ ହୁଏ । 
କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଓ ମହା ଶିବରାତ୍ରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବମାନଙ୍କରେ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଅନେକ ଭକ୍ତ ସମାଗମ ହୁଏ ।     
## ଫଟୋ ଗ୍ୟାଲେରି 

Image:Chandannath Temple.jpg|ପ୍ରବଳ ବରଫପାତ ସମୟରେ ଚନ୍ଦନନାଥ ଓ ଭୈରବନାଥ ମନ୍ଦିରର ଦୃଶ୍ୟ    
Image:Hanuman Temple beside Chandannath Temple.jpg|ଚନ୍ଦନନାଥ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଥିବା ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର   Hanuman Temple beside Chandannath Temple
Image:Chandannath mandir.jpg|ଜାତୀୟ ଜେଓଗ୍ରାଫିକ ସୋସାଇଟି ନିମନ୍ତେ ୧୯୯୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଜୋହାନ ରେନାହାର୍ଡ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିବା ଫୋଟୋ 
Image:Snowy Chandannath and Bhairabnath.jpg|ବରଫପାତ ସମୟରେ ଚନ୍ଦନନାଥ ଓ ଭୈରବନାଥ ମନ୍ଦିରର ଦୃଶ୍ୟ    
Image:Chandannath and Bhairabnath Temple.jpg|ଦୂରରୁ ଚନ୍ଦନନାଥ ଓ ଭୈରବନାଥ ମନ୍ଦିରର ଦୃଶ୍ୟ       
   
 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଧୁଳେଶ୍ଵର

** ଧୁଳେଶ୍ୱର** (ନେପାଳି Nepali: धुलेश्वर) ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଯାହା ନେପାଳର କର୍ନାଲୀ ପ୍ରୋଭିନ୍ସର (Karnali Province) ଦଇଲେଖ ଜିଲ୍ଲାରେ (District) ଅବସ୍ଥିତ । ଦଇଲେଖର ପାଞ୍ଚଟି ପବିତ୍ର ପାଞ୍ଚକୋଷୀ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ । ଦୁଲୁ ମ୍ୟୁନିସିପାଳଟିର (Dullu Municipality) ବଦଳାମଜି ଗ୍ରାମରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଅଛି । 

ଏହି ମନ୍ଦିର ତଳେ ଥିବା ଭୂମିରୁ ଧୁଳି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହାକୁ ଆଗ୍ନେୟଗିରିର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କେନ୍ଦ୍ର ବା ଏପସେଣ୍ଟର କହୁଥିବାବେଳେ ଧାର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ଏହା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ମାନନ୍ତି ।  ପଞ୍ଚକୋଶିର ପାଦୁକାସ୍ଥାନ, ନାଭିସ୍ଥାନ ଓ କୋଟିଳସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ ଧୁଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ସବୁଠାରୁ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ।     

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ପୁରାଣର ଅଗ୍ନିଶିଖା ଓ ବୈଶ୍ୱାନର ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚକୋଶୀ ଅଧୀନରେ କୋଟିଲାସ୍ଥାନ ନାହିଁ । କୋଟିଲାସ୍ଥାନ ଏକ ଶକ୍ତିପୀଠ । ପଞ୍ଚକୋଶୀ ଅନୁସାରେ ପାଦୁକାସ୍ଥାନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଶିରସ୍ଥାନ, ନାଭିସ୍ଥାନ ଓ ଧୁଲେଶ୍ୱରରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଶେଷ ହୁଏ । ବୈଶ୍ୱାନର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ବରଫ ପରୀ କାହାଣୀ ବଦ୍ରିନାଥ ଓ କେଦାରନାଥର ଶିଖା ପର୍ବତରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଶିତ ନ ହୋଇ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ହୋଇଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ହୁଏ । 

## ସମ୍ପର୍କୀୟ ସଂରଚନା 
ପାଖରେ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଭୈରବ ମନ୍ଦିର, ମସ୍ତ ମନ୍ଦିର ଓ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଶିଖା ଗୃହ  ଓ ଗାଦି  ଗୃହ ଭଳି ଗୃହ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଶିଖା ଗୃହର କାନ୍ଥରେ ଥିବା ପଥରରେ ନେପାଳୀ ଭାଷାରେ କିଛି ଲେଖା ଥିଲା ଯାହା ଭଲ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉନି । ଗୋଟିଏ ଲେଖାରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବିକ୍ରମ ଶାହ ଖ୍ରୀପୂ ୧୭୪୮ରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି । ଅନ୍ୟ ଏକ ଲେଖାରେ କର୍ଣ୍ଣେଲ କୁଳମନ ସିଂହ ବସନେଟ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୭୭୮ରେ କରେଇଥିବା ଲେଖାଅଛି । ଅଧିକାଂଶ ଗୃହ ନେପାଳୀ ନାଗରିକ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । ୨୬ ଚୈତ୍ର ୨୦୬୭ରେ ଶିକ୍ଷା ଗୃହରୁ କେହି ଜଣେ ନରପଟେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ସବୁ ଚୋରୀ କରି ନେଇଯାଇଛନ୍ତି ।

## ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍କାର 
ଧାର୍ମିକ ପୂଜା ସମୟରେ ଭୂମି ଗର୍ଭରୁ ପବନ ଓ ଧୂଳି ବାହାରୁଥିବାରୁ ଧୁଳେଶ୍ୱର ଶିବ କୁହାଯାଏ । ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଛି । ଶିବଲିଙ୍ଗର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନନ୍ଦୀ ବୃଷଭ ଅଛି ଯାହାକୁ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କୂହାଯାଏ ଓ ଅପର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସିଂହ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି । ସେହି ପରିସରରେ କାଳ ଭୈରବ, ବାଲ ଭୈରବ ଓ ବଟୁକ ଭୈରବ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ପଶୁ ବଳି ଦେଇ କାଳ ଭାଇବଙ୍କର ପୂଜା କରାଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଏ । ମସ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ଚଇତ ଦଶାୟନ ଓ ବିଜୟା ଦଶମୀରେ ପ୍ରାୟ ଏହି ପୂଜା କରାଯାଏ । ସାଧାରଣ ଦିନରେ ଅବିବାହିତ ପୂଜକ ପୂଜା କରନ୍ତି । 

]])

## ପୁରାଣ 
ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିଜ ପିତା ଅପମାନିତ କରିବାରୁ ଯଜ୍ଞ କୁଣ୍ଡରେ ଶିବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସତୀ ଝାସ ଦେଇ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ସତୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶିବ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ମୃତ ଶରୀରକୁ କାନ୍ଧରେ ପକେଇ ପାଗଳଙ୍କ ଭଳି ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସତୀଙ୍କର ଶରୀର ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା ଓ ସେହି ପଡ଼ିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଶକ୍ତିପୀଠ କୁହାଗଲା । ଧୁଳେlଶ୍ୱରରେ ସତୀଙ୍କର ଶରୀର ଧୂଳିରେ ମିଶିଗଲା ଓ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଶିବଙ୍କ ଏକ ଅବତାର ଭାବରେ ଧୁଳେଶ୍ୱର କୁହାଗଲା । 

ସେହି ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଜ୍ଞାତ ହୋଇ ରହିଥିଲା ଓ ତାହାକୁ ନଦିବାନ ଆବିଷ୍କାର କରି ଲୁକ୍କାୟିତ ଭାବରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ସୈନିକମାନେ ଖବର ପାଇ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ନେଉଥିବା ବେଳେ ସେ ପରେ ଆସିବେ କହି ସୈନିକମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । କାଠମାଣ୍ଡୁର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଜାଣି ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ନଦିବାନଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ପୁରୁଷାନୁକ୍ରମେ ମନ୍ଦିରର ପୂଜକ ଓ ସାଧୁ ହୋଇ ରହିଲେ । ସେହି ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ସେମାନଙ୍କର ସମାଧି ସ୍ଥଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି

** ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି** (୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୪ - ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଇସିଙ୍ଗା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି ୧୯୪୪ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସାବୁଆ ମାଝି ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମାଝି ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି ୨୦୦୬ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୨୫ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୨ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପୀତାମ୍ବରୀ ଦେବୀ

**ପୀତାମ୍ବରୀ ଦେବୀ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଲେଖିକା ଓ ବିଶ୍ୱକୋଷକାର ଥିଲେ । ସେ "*ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ*"ର ସହସଂକଳିକା ଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ "କାନ୍ତରା ବାବୁ", "ବାଇଦାସଙ୍କ ଭଜନ", "ଉତ୍କଳ କାହାଣୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ", "ଢଗ ଢମାଳୀ ବଚନ" ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ, "ଛାନ୍ଦ କଞ୍ଚନବତୀ" ଆଦି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ କେତୋଟି ଭଜନ, ଶିଶୁଗୀତ ଏବଂ କୋଇଲୀ, ହଳଦୀବସନ୍ତ ଆଦି ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ 
ପୀତାମ୍ବରୀ ଦେବୀ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ୧୯୦୪ ମସିହା ଜୁନ ୧୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜର ବାଲ୍ୟବିବାହ ଅନୁସାରେ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବିବାହର କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୧୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମୀଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଓ ସେ "ବାଲ୍ୟବିଧବା" (ଉକ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରଚଳିତ ଶବ୍ଦ) ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଦେବୀଙ୍କ ସାନଭଉଣୀ ମୁକ୍ତାମଣି "*ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ*"ର ମୁଖ୍ୟ ସଂକଳକ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ମୁକ୍ତାମଣିଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହେବା ପରେ ପ୍ରହରାଜ ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ କଟକସ୍ଥିତ ବସାରେ ରହୁଥିଲେ । ଦୁହେଁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ବିବାହ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପତି-ପତ୍ନୀ ଭାବେ ୧୯୨୦ ମସିହାରୁ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେ ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବହନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ କାନ୍ତରା ବାବୁ ପୁସ୍ତକର ଅବତାରଣାରେ କୁଳମଣି ଦାଶ ଲେଖିଥିଲେ, "ପୁସ୍ତକର ଭାଷା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମୁଁ ଏତିକି କହିପାରେଁ ଯେ, ଏହା ସର୍ବଥା କୃତ୍ରିମତା ଦୋଷମୁକ୍ତ । ଯେଉଁ ଭାଷାରେ ପୁରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ କଥାଭାଷା କରନ୍ତି ଓ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଭାବ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ଏହା ଠିକ ସେହି ଭାଷା । ନାନା ବୈଦେଶିକ ପ୍ରଭାବରୁ ସ୍ତ୍ରୀମହଲରେ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ କୃତ୍ରିମତା ପଶିଅଛି; କିନ୍ତୁ ଲେଖିକା ସଥାସମ୍ବବ ସେଥିରୁ ନିଜ ଲେଖାକୁ ଦୋଷମୁକ୍ତକରିପାରିଅଛନ୍ତି, ଏହାହିଁ ତାଙ୍କର ବିଶେଷତ୍ୱ । ଓଡ଼ିଆରେ ଶ୍ରୀମତୀ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ଯ କେହି ଏଭଳି ଭାଷାରେ ଲେଖିଥିବା ବହି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ଆଖିରେ ପଡ଼ିନାହିଁ ।"

## ରଚନାବଳୀ 
* ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ (ସହସଂକଳିକା)
* କାନ୍ତରା ବାବୁ (୧୯୩୧) ଏହା ସହିତ ସେ ଭାଷାକୋଷର ସଂକଳନ ନିମନ୍ତେ ଲୋଡ଼ା ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ପ୍ରହରାଜ ଏକ ଚିଠିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ, "ଶ୍ରୀମତୀ ପୀତାମ୍ବରୀ ଯୋଗୁଁ (ତାଙ୍କପ୍ରଦତ୍ତ ଧନ, ଗଉଳ, ଡାଲି, ପରିବାରେ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଷାକୋଷର ପାଣୁଲିପି, ପ୍ରଫ୍‌ ଦେଖା ଓ ଶବ୍ଦ ସଂଗ୍ରହରେ, ଭାଷାକୋଷ ପରି ବିରାଟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ଦେଖୂଲା। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ଶଯ୍ୟାଶାୟୀ ହେଲେ ମୋ ମୁହଁରେ ଟୋପାଏ ପାଣି ଦେବାକୁ କେହି ନାହି ।" ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୪ ଜନ୍ମ
ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର

**ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର**  (ନେପାଳୀ: डुङ्गेश्वर मन्दिर) କର୍ନାଲୀ ପ୍ରୋଭିନ୍ସର (Karnali Province) ଦଇଲେଖ ଜିଲ୍ଲାରେ (Dailekh district) ଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ।  ଦଇଲେଖ ଜିଲ୍ଲାର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ୱର ସ୍ଥାନରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଲୁହରେ ନଦୀ ଓ କର୍ନାଲୀ ନଦୀର ସଂଗମ ସ୍ଥଳରେ ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ୫୪୪ ମିଟର ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୁରା କାଳରେ ଏଠାରେ ଦିବସ ଶେଷ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା । ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ୱରରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ଓ ଡୁଙ୍ଗଳ ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱୟ ଅବସ୍ଥିତ ।  

## ସ୍ଥାପନ
ଏକ ଜନଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ୟୋତିଖ ଉପାଧ୍ୟାୟ ପ୍ରତ୍ୟହ ନିତ୍ୟକର୍ମ ଓ ସଂସ୍କାର ଶେଷ କରି ଏକ ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଶିବ ପୂଜା ତଥା ଧ୍ୟାନ ସାରି ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ହାତରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ଦେଖନ୍ତି । ଦୁର୍ବଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ସେ ଏହି କାମରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିଲେ ଓ ୧୯୩୫ ମସିହାରେ କାରଣାଳୀ ନଦୀ କୂଳରେ ସାଗର ଗିରି ନାମକ ଜଣେ ସାଧୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ । ନିଜେ ଅକର୍ମଣ୍ୟ ଥିବାରୁ ସେ ଗିରିଙ୍କୁ ପୂଜା ଚାଲୁ ରଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ସେହି ଅନୁରୋଧ ରକ୍ଷା କରି ଗିରି ଉକ୍ତ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଆଣି ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେଇ ତା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ । ରାଜା ପୂଜାର ସମସ୍ତ ବନ୍ଦବୋସ୍ତ କରେଇବାରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେଠାକୁ ଜଣ ସମାଗମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

## ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ 
କିଛି ଦିନ ପରେ ଆଚ୍ଛମ ଜିଲାରୁ ଦୁଇ ଭଉଣୀ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଅବିବାହିତା ରହି ପୂଜା କରିବା ଲକ୍ଷ ନେଇ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପୂଜକ ଗିରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ସମର୍ପଣ କରି ହିମାଳୟକୁ ଚାଲିଗଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବକୀ ବା ଦେବୀ ନାମରେ ଲୋକମାନେ ଡାକିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଭକ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢିବାକୁ ଲାଗିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ସାଗର ଗିରି ତଥା ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢୀ ପୂଜା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ  । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ସାଗର ଗିରି ତଥା ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢୀ ପୂଜା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ  । 

## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
*List of Hindu temples in Nepal
 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି ପୀଠ
ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)

**ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର** (ଜନ୍ମ: ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବାଲିକୁଦା-ଏରସମା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର ୧୯୬୨ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୨୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଗାୟତ୍ରୀ ବିଶ୍ୱାଳ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପସୁଡ଼ି

**ପସୁଡ଼ି** () ପାକିସ୍ତାନୀ ଗାୟକ ଅଲି ସେଠୀ ଏବଂ ପ୍ରଥମଥର ଗାୟିକା ଶେ ଗିଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ବୋଲାଯାଇଥିବା ଏକ ପଞ୍ଜାବୀ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଏକକ ଗୀତ । ଏହା ୨୦୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୬ ତାରିଖରେ କୋକ ଷ୍ଟୁଡ଼ିଓ ପାକିସ୍ତାନର ୧୪ତମ ସିଜିନ (ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧିବେଶନ)ର ଷଷ୍ଠ ଗୀତ ଭାବରେ ଏବଂ ପରେ ଫେବୃଆରୀ ୭ ତାରିଖରେ ୟୁଟ୍ୟୁବରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ସ୍ପଟିଫାଏର "ଭାଇରାଲ୍ ୫୦ - ଗ୍ଲୋବାଲ" ତାଲିକାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହେବାରେ "*ପସୁଡ଼ି*" ହେଉଛି ପ୍ରଥମ କୋକ ଷ୍ଟୁଡିଓ ଗୀତ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ପାକିସ୍ତାନୀ ଗୀତ । ଏହା ଡିଜନି+ ମିନିସିରିଜ ମିସ ମାର୍ଭେଲର, ଚତୁର୍ଥ ଏପିସୋଡ଼ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୨୨ ଅଗଷ୍ଟରେ ଏହା କୋକ ଷ୍ଟୁଡ଼ିଓର ୧୪ ବର୍ଷର ଇତିହାସରେ ତୃତୀୟ ଗୀତ ଭାବରେ ୟୁଟ୍ୟୁବରେ ୩୦୦ ନିୟୁତ ଥର ଦେଖାହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
କାଳୀକା ଭଗବତୀ ମନ୍ଦିର

**କାଳୀକା ଭଗବତୀ ମନ୍ଦିର**, ବାଗଲୁଙ୍ଗ କାଳିକା ଭଗବତୀ ମନ୍ଦିର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଯାହା  ପଶ୍ଚିମ ନେପାଳର ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିବା ବାଗଲୁଙ୍ଗ ଟାଉନରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  ଏହା କାଳୀ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀର (Kali Gandaki River|) ଦକ୍ଷିଣ ତୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ । 
 
କାଳିକା ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ଠାକୁରାଣୀ ଶିବଙ୍କର ପତ୍ନୀ କାଳୀ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଶୈବ ଅନୁଗାମୀ ଲୋକଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାଳିକା ଅନ୍ୟତମ ।  
 
ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟକୁ ଯିବା ନିମନ୍ତେ ଚାରୋଟି ଦ୍ୱାର ଚାରି ଦିଗରେ ଅଛି । ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଶିବ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ, ରାଧା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଛୋଟ ଛୋଟ ମନ୍ଦିର ଅଛି ।
 
ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ବିରାଟ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଓ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତଙ୍କର ସେଠାରେ ସମାଗମ ହୁଏ । ସେଠାରେ ପ୍ରଦୀପ ଜଳେଇ ଭକ୍ତମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି ଓ ଦେବୀଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ବିଶ୍ୱାସରେ ବିବାହ କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବର ନାମ ଦଶଇନ (Dashain) ଯାହା ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
 
ଜନଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ରାଜା ମଣିମୁକୁନ୍ଦ ସେନଙ୍କ କନ୍ୟାର ପାଣିଗ୍ରହଣ କରିବା ଉପଲକ୍ଷେ ପର୍ବତ ଜିଲ୍ଲାର ରାଜା ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମଲ୍ଳ ଏକ ଦେବୀ କାଳିକାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଯୌତୁକ ଆକାରରେ ପାଇଥିଲେ । ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ବରଯାତ୍ରୀମାନେ ଫେରୁଥିବା ସମୟରେ ବାଟରେ ଏକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଆଶ୍ରା ନେଇଥିଲେ । ତା’ପରଦିନ ସେହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ କେହି ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତ କରି ନ ପାରିବାରୁ ରାଜା ସେଠାରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ତୋଳେଇ ଦେଲେ । 
 
ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ସେଠାରେ ଜୀବନ୍ତ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା । ତେର ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୬ ଦିନ ପାରା ବଳି ନିଷିଦ୍ଧ କରାଗଲା ଯେହେତୁ ସେମାନେ ଶାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ ।
 
## ଗ୍ୟାଲେରୀ
## ଆଧାର
## ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 
* Baglung Kalika Bhagawati Darshan
 
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:କାଳୀ ମନ୍ଦିର
କଙ୍କାଳିନୀ ମନ୍ଦିର

**କଙ୍କାଳିନୀ ମନ୍ଦିର** (Nepali language:कंकालिनी मन्दिर) ଏକ ଶକ୍ତିପୀଠ ମନ୍ଦିର ଯାହା ପୂର୍ବ ନେପାଳର ସପତାରି ଜିଲ୍ଲାର ଭରଦାହାଠାରୁ ୧୯ କିମି ଦୂରରେ ବିରପୂର ସୀମାରେ ଥିବା ରାଜବିରାଜ ହେଡକ୍ୱାଟରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଭାରତ ଓ ନେପାଳରୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଦଶଇନ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି । ଏଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଛେଳି ବଳି ଦିଆଯାଏ । ଭରଦାହ ସେକସନର  ମହେନ୍ଦ୍ର ରାଜପଥ   ପାଖରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । 

## ଇତିହାସ
ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଭାରଦାହରେ ବସବାସ କରିବା ପାଇଁ ଭୂମି ଖନନ ସମୟରେ ମାଟି ତଳେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଏକ ପ୍ରସ୍ତର ମୂର୍ତ୍ତି ମିଳିଲା । ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ କଙ୍କାଳିନୀ ମନ୍ଦିରରେ ରଖି ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । . ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭୂତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହକାରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ମାନସିକ ପୂରଣ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।  

## ପରିବହନ 
### ରାସ୍ତା ପରିବହନ 
ରାସ୍ତାରେ ଗଲେ ମହେନ୍ଦ୍ର ରାଜପଥରେ ଅତି ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ । ଏହା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସହରଠାରୁ ୧୭ କିମି ଦୂର ।

ମନ୍ଦିରର ନିକଟତମ ଏୟାରପୋର୍ଟ ହେଉଛି ରାଜବିରାଜ ଏୟାରପୋର୍ଟ ।  ଜିଲ୍ଲା ହେଡ କ୍ୱାଟର ଓ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ରାଜବିରାଜ ସହରଠାରୁ ଏହି ମନ୍ଦିର ୨୦ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ରାଜବିରାଜ ଓ କାଠମାଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀ ଏୟାରଲାଇନ ପ୍ରତ୍ୟହ ଉଡ଼ାଣ କରିଥାଏ ।
 
## ଆଧାର
## ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି ପୀଠ
କେଶବ ସାହୁ

** କେଶବ ସାହୁ** (୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୦ - ୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଉପ-ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବ୍ରଜରାଜନଗର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
କେଶବ ସାହୁ ୧୯୫୦ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
କେଶବ ସାହୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
କେଶବ ସାହୁ ୨୦୧୨ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୭ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୧ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)

** ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର** (୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୪ - ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ମେଳଛମୁଣ୍ଡା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ୧୯୩୪ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଧନଞ୍ଜୟ ମିଶ୍ର ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମେନକା ସୁନ୍ଦରୀ ମିଶ୍ର ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ୨୦୦୯ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୭ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୫ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଅମନାତ୍ୟ ଜନଜାତି

**ଅମନାତ୍ୟ** ଓଡ଼ିଶାରେ ବସବାସ କରୁଥବା ଏକ ଭାରତୀୟ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି । ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ଅମନାତ୍ୟ ଲୋକେ ଚାଷ, ମାଛ ଧରା, ମଜୁରୀ, ଜଙ୍ଗଲରୁ ସଂଗ୍ରହ ଆଦି ବୃତ୍ତିରେ ରହିଆସିଥିଲେ ।

## ନାମକରଣ 
ଅମନାତ୍ୟ ଶବ୍ଦଟି ଏକ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଆଦିବାସୀ ଚାଷୀ ଜନଜାତିକୁ ସୂଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ଅମନାତ୍ୟମାନେ ନିଜକୁ ପ୍ରଥମେ ରାମଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବଂଶଧର ମାନିଥାନ୍ତି । ଉକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରେ ଚାଷକାମ କରୁଥିଲେ ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଅମନାତ୍ୟମାନଙ୍କର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୮,୭୩୬ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୪,୫୩୨ ମହିଳା ଓ ୧୪,୨୦୪ ପୁରୁଷ ।

## ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତି 
ଅମନାତ୍ୟମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରକୃତି ପୂଜାଚାର ଥିବା ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧର୍ମ ପାଳନ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଏବଂ ରୀତିନୀତି ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍‌ପୁନେଇଁ, ଆମନୁଆ, ଅଖିମୁଠି ଆଦି ପ୍ରଧାନ । ପୁଷ୍‌ପୁନେଇଁ (ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା) ପୌଷମାସ (ଡିସେମ୍ବର-ଜାନୁଆରୀ) ମଧ୍ୟରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଏକ ଅମଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ବ । ଆମନୁଆ ଚୈତ୍ର (ମାର୍ଚ୍ଚ-ଅପ୍ରେଲ) ମାସରେ ପାଳିତ ଏକ ନୂଆ ଆମ୍ବ ଖିଆ ପର୍ବ । ଅଖିମୁଠି (ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା) ବୈଶାଖ (ଅପ୍ରେଲ-ମଇ) ମାସରେ ପାଳିତ ଓ ଏହା ପାଳନ ଜଣେ ପୂଜାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ମଞ୍ଜି ବୁଣା ରୀତିନୀତିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି
କୁମ୍ଭେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

**କୁମ୍ଭେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର** () ପଟନ ଦରବାର ଛକର (Patan Durbar Square) ୨୦୦ ମିଟର ଉତ୍ତରକୁ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର । ଚଉଦ’ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ (ପ୍ରାୟ ୧୩୯୨) ରାଜା ଜୟସ୍ଥିତି ମଲ୍ଲ ନିର୍ମାଣ କରେଇଥିବା ଏହି ମନ୍ଦିର ପଟନର (Patan|) ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ମନ୍ଦିର । ଏହା ଦୁଇଟି ୫ ମହଲା ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଅନ୍ୟଟି ଭକ୍ତପୁରର ନ୍ୟାଟାପୋଲା ମନ୍ଦିର । ସୁନ୍ଦର ଅନୁପାତ ଓ କାଷ୍ଠକଳା ସମ୍ପନ୍ନ ଏହି ମନ୍ଦିର ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି ଯେହେତୁ ନନ୍ଦୀ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ମନ୍ଦିରକୁ ମୁଖ କରି ରହିଛି ।

## ମନ୍ଦିର ପରିସର 
କୁମ୍ଭେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଥିବା ଏକାଧିକ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ବଗଲାମୁଖୀ ମନ୍ଦିର ଓ ଉଲମାନ୍ତ ଭୈରବ ମନ୍ଦିର  ସହିତ ଦୁଇଟି ଛୋଟ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଅଛି । ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ମତ ଅନୁସାରେ ଏହି ପୋଖରୀକୁ କାଠମାଣ୍ଡୁଠାରୁ ୪୩ କିମି ଦୂରରେ ଥିବା ଗୋସେଇଁ କୁଣ୍ଡରୁ ଜଳ ଆସୁଛି । ତେଣୁ ଜନୈ ପୂର୍ଣିମା ଭଳି ଶୁଭ ଦିନରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଗୋସେଇଁ କୁଣ୍ଡରେ (Gosainkunda) ସ୍ନାନ କରିବା ସହ ସମାନ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ ।

କୁମ୍ଭେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖରେ ଶିବଙ୍କ ବାହନ ନନ୍ଦୀ ଆଣ୍ଠେଇ ରହିଛି । ସୁଉଚ୍ଚ ଛାତ ସ୍ତର ପାଞ୍ଚ ମହଲା ଉପରେ ପଡ଼ିବା ଭଳି ମନେହୁଏ ।  

## କୁମ୍ଭେଶ୍ୱରରୁ ଲଲିତପୁର ନାମକରଣ ରହସ୍ୟ 
ପତନ ନାମକରଣ ବିଷୟରେ ଦୁଇଟି କାହାଣୀ ଅଛି । କାଠମାଣ୍ଡୁରୁ କୁଷ୍ଠ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଜଣେ କୃଷକ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଥିଲେ ତାଙ୍କର ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଘାସ ଦେବାକୁ ଯାହା ଏଠାରେ ପ୍ରଚୁର ମିଳୁଥିଲା । ଦିନେ ଠେଙ୍ଗକୁ ଭୂମିରେ ପିଟିଲା ବେଳେ ଗୋଟିଏ ଜଳ ଉତ୍ସ ଦେଖିଲେ । ସେହି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସେ ଯାଉ ଯାଉ ରାଜା ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ । କୁଷ୍ଠ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ସେତେବେଳର ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ନିଜେ ରାସ୍ତାରୁ ଦୂରକୁ ଯାଇ ରାଜାକୁ ବାଟ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ରାଜା କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ରୋଗର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥିବା ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଲଲିତ ନାମ ଦେଲେ, କାରଣ ସେ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । କୃଷକଠାରୁ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶ୍ରବଣ କରି ସେ ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଲଲିତପୁର ନାମକରଣ କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ଏକ କାହାଣୀ ଅନୁସାର ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ତାର ଏକ କୁମ୍ଭ ହଜେଇ ଦେଇଥିଲା ଓ ପରେ କୁମ୍ଭେଶ୍ୱରରେ ତାହାକୁ ପାଇଲା ।

କାହାଣୀର ସତ୍ୟତା ଅଜଣା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଆଲୋଚନା ସାପେକ୍ଷ । ହିମାଳୟରୁ ଏକ ଜଳ ଉତ୍ସ ଏଠାକୁ ଆସି ଗୋସେଇଁକୁଣ୍ଡ ହୋଇଛି । ସେଥିଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହାର ନାମକରଣ ହୋଇଥାଇପାରେ । 

## ଗ୍ୟାଲେରି
ବଗଳାମୁଖୀ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଥିବା ଚିତ୍ର ସମୂହ   

File:Bangalamukhi Temple Patan-IMG 5153.jpg|ପାଗୋଡ଼ା ଶୈଳୀରେନିର୍ମିତ ପାଞ୍ଚ ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ କୁମ୍ଭେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର    
File:Bangalamukhi Temple Patan-IMG 5101.jpg|କୁମ୍ଭେଶ୍ୱର ପୋଖରୀ ସହିତ ସତ୍ତାଳ, ମିଶା ହିଟି, କୋଣ୍ଟି ହିଟି       
File:Bangalamukhi Temple Patan-IMG 5111.jpg|ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ସତ୍ତାଳ 
File:Bangalamukhi Temple Patan-IMG 5145.jpg|ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ସତ୍ତାଳ
File:Bangalamukhi temple complex IMG 2840 (18551006476).jpg|ବଗଳାମୁଖୀ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣ

 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର

**ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର** ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ରେଳ ଯାତାୟତ ସେବା ଅଧିକାରୀ, ଯିଏକି ଅଧୁନା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସୂଚନା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସଚିତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ ୧୯୯୯ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ରେଳ ଯାତାୟତ ସେବା ପରୀକ୍ଷାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ୟୁନିଟ୍-୧ ବାଳକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିବା ପରେ କଲେଜ ଅଫ୍ ବେସିକ୍ ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ୍ ହ୍ୟୁମାନିଟିଜ୍‌ରୁ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଓ ଜାଭିଅର୍ ଇନିଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ମ୍ୟାନେଜ୍‌ମେଣ୍ଟରୁ ଏମ୍‌ବିଏ କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ରେଳ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଘରୋଇ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ଚାକିରୀ କରିଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ରେଳ ସେବାରେ ରହିବା ପରେ ସେ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ବିଭାଗର ସଚିତ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର

**ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର** () ନେପାଳରେ ଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଯାହା ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କ ନାମରେ  ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି । ଏହି ମନ୍ଦିର ହିନ୍ଦୁ ଓ ନେପାଳୀ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଏକ ନିଦର୍ଶନ ।
 
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୁଭ୍ର ରଙ୍ଗର ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୪୮୦ ବର୍ଗ ମିଟର ସ୍ଥାନ ଉପରେ ପୁରାତନ ନେପାଳରେ ହିନ୍ଦୁ ରାଜ୍ୟର ମିଶ୍ରିତ ଶୈଳୀରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଏହା ଏକ ତିନି ମହଲା ଗଠନ ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରସ୍ତର ଓ ଶଙ୍ଖମର୍ମର ପଥରରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ।  

ମନ୍ଦିରରେ ଷାଠିଏ ବଖରା ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ନେପାଳୀ ପତାକା, ରଙ୍ଗୀନ କାଚ, ଖୋଦେଇ ଓ ପେଣ୍ଟିଙ୍ଗ ସାଜସଜ୍ଜା ସହିତ ଜାଲିଦାର ଖିଡ଼ିକୀ ଓ ବୁରୁଜ ଅଛି । ରାମାୟଣର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଜନକ ବିଦେହର (ଏବେକାର ଜନକପୁରା) ରାଜା ଥିଲେ । ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ସୀତା ବା ଜାନକୀ ନିଜ ସ୍ୱୟମ୍ବରରେ ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାମଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ଚୟନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବିବାହ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଏକ ମନ୍ଦିରରେ ସମାହିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହାକୁ ବିବାହ ମଣ୍ଡପ କୁହାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଅମର ସିଂହ ଥାପା ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହାକୁ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ୟୁନେସ୍କୋ ଅସ୍ଥାୟୀ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ।

## ଇତିହାସ
ଏହି ମନ୍ଦିର ନ­ଅ ଲକ୍ଷ ମନ୍ଦିର (**Nau Lakha Mandir**) ନାମରେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣାଶୁଣା ।  କାରଣ ଏହି ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବାକୁ ନଅ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା । ଟିକମ ଗଡ଼ର ରାଣୀ ବୃଷଭାନୁ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ୧୯୧୦ ମସିହାରେ ତିଆରି କରେଇଥିଲେ । 
 
ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୧୬୫୭ରେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସୀତାଙ୍କର ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମିତ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ମିଳିଥିଲା । ତେଣୁ ଅତୀତରେ ସୀତା ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଥିବା କୁହାଯାଏ । ସନ୍ୟାସୀ ସୁରକିଶୋର ଦାସ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ସୁରକିଶୋର ଦାସ ଜଣେ ସନ୍ଥ ଓ କବି ଥିଲେ ଓ ଆଧୁନିକ ଜନକପୁରାର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସୀତା ଉପାସନା ଓ ଉପନିଷଦ ପ୍ରଚାରକରିଥିଲେ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ରାଜା ଜନକ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଶିବଧନୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ଛବିଶ  ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୫ ଦିନ ନେପାଳରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପରେ ସେହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଆଂଶିକ ପତନ ହୋଇ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି ।  

## ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଭାରତ, ନେପାଳ, ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ରାମ ଜାନକୀ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସି ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ।  ରାମ ନବମୀ, ବିବାହ ପଞ୍ଚମୀ, ଦଶଇନ (en:Dashain) ଓ ତିହାର ପର୍ବମାନଙ୍କରେ (Tihar) ମନ୍ଦିରକୁ ଆସି ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି ।  

## ଗ୍ୟାଲେରି

File:Pano of Janaki Mandir-Janakpur Nepal-.jpg|ପାନୋରାମିକ ଦୃଶ୍ୟ (୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର, ୨୦୧୬ )
File:Janki Mandir of Janakpur Dham(Nepal).jpg|ସାମନା ଦୃଶ୍ୟ (ଅକ୍ଟୋବର ୧୪, ୨୦୦୭)
File:Sunset view of the Janaki Mandir (Janakpur, Nepal) captured on Nov. 02, 2012..JPG|ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ (ନଭେମ୍ବର ୨, ୨୦୧୨)
File:Janki Mandir (Janakpur, Nepal) as seen in the early morning of Nov. 02, 2012..JPG|ପ୍ରାତଃ କାଳ ଦୃଶ୍ୟ (ନଭେମ୍ବର ୨, ୨୦୧୨)
File:Inside view of the Janki Mandir of Janakpur, Nepal..JPG|ଅଭ୍ୟନ୍ତର ଦୃଶ୍ୟ 
File:Ganga Sagar Janakpurdham- MG 3584.jpg|ଗଙ୍ଗା ସାଗର

 
## ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ମନ୍ଦିର ସମୂହ
#  Lakshman Mandir
#  Ram Janaki Biwaha Mandap
#  Raj Devi Mandir
#  Ram Mandir
 
## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
* ମାଆ ସୀତା ମନ୍ଦିର (Sita Mai Temple)
* ମାତା କୌଶଲ୍ୟା ମନ୍ଦିର (Mata Kaushalya Temple)
* ନେପାଳରେ ଥିବା ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ତାଲିକା (List of Hindu temples in Nepal)
 
## ଆଧାର
## ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
* *Sita Upanishad*
* Janaki Mandir on Google Maps
*Janki Mandir  official Website
 
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜନକପୁର ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ସୀତା ମନ୍ଦିର
କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ସରୋବର ତ୍ରିବେଣୀ ଧାମ

**କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ସରୋବର ତ୍ରିବେଣୀ ଧାମ** () ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଯାହା ଦେବୀ  କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଭଗବତୀଙ୍କୁ (Goddess Kushmanda)ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି । କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଶବ୍ଦର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ‘କୁ’ ଅର୍ଥ ସ୍ୱଳ୍ପ, ‘ଷ୍ମା’ ଅର୍ଥ ଉଷୁମ ଓ ‘ଣ୍ଡ’ ଏଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଅଣ୍ଡାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରୁଛି । ଏଣୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟି କର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଉଛି । ତାଙ୍କର ଆଠ ବା ଦଶ ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର, ମାଳି ଇତ୍ୟାଦି ଧରି ତାଙ୍କୁ ସିଂହ ଉପରେ ଉପବେଶନ କରିଥିବା ଦର୍ଶାଯାଏ ।  କୁହାଯାଏ ସେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଏକ ଶୁଖି ଆକାର, ଦଶହରାରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ନବଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରୁ ଚତୁର୍ଥ ଦେବୀ । ତାଙ୍କର ସ୍ମିତହସ ଦୁନିଆର ଅନନ୍ତ ଘୋର ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରି ଆଲୋକ ଆଣିଲା ଓ ସଂସାର ସୃଷ୍ଟି କଲା । ପାଣି କଖାରୁ ଦେବୀଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ।
ଏଠାରେ ଦୁଇ ଡାହାଣ ପାଖ ଉପନଦୀ କରା ନଦୀ ଓ କୁଖରେଣୀ ନଦୀ ସାଥିରେ ବାମ ରାପ୍ତି ନଦୀ ମିଶି ଏକ ତ୍ରିବେଣୀ ସଂଗମ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ବିଗତ ଦଶକରେ ଏହି ସ୍ଥାନର ଅନେକ ବିକାଶ କରାଯାଇଛି । ଏହାର ପରିଚାଳନା ଭାର ଓ ତଦାରଖ ଏକ କମିଟି ହାତକୁ ନେଇଛି । କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ସରୋବର ତ୍ରିବେଣୀ ତିର୍ଥସ୍ଥାନ ବିକାଶ କମିଟି ମୁଖ୍ୟତଃ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଭାଗବତୀଙ୍କର ପୂଜା ଓ ଆରାଧନାର ବିକାଶ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରେ । କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ସରୋବର ଏକ ପବିତ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ଯାହା କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି । ହେଟାଉଡା ସ୍ଥାନରେ ନଦୀ ତୀରରେ ହିନ୍ଦୁ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି କ୍ରିୟା ସମାପନ କରାଯାଏ । 

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କର ସମାଗମ ମୁଖ୍ୟତଃ  କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ନବମୀ ବା ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ (Makar Sankranti) ଓ ତିଜ (Teej) ଦିନମାନଙ୍କରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଦେବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଭକ୍ତମାନେ ସରୋବରରେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଅଥବା ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ୧୦୮ଟି ଟ୍ୟାପରୁ ବାହାରୁଥିବା ଜଳରେ ଦୌଡ଼ି ଦୌଡ଼ି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି । ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ତଥା ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ପିଲାଙ୍କର ଉପନୟନ କରାନ୍ତି  । ମହିଳାମାନେ ତିଜ ପାଳନ କରୁଥିଲେ ଏଠାରେ ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରି ପର୍ବ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତି ।  

## ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ

** ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ** (ଜନ୍ମ: ୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଉପ-ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପୁରୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ ୧୯୬୩ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୪ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରଥ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ନରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଦାସ

**ନରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଦାସ** (ଜନ୍ମ : ୧୯୪୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୨୦୨୨ ବର୍ଷ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ବାଲ୍‌ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ 
* ବିଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନୀ
* ବଡ଼ ସାନ ନାହିଁ ପରିବେଶରେ
* ବିଜ୍ଞାନ ଭୋଜି
* ବିଜ୍ଞାନର ସ୍ବର
* କୋଳାହଳ ନା ହଳାହଳ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ବାଲ୍‌ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୨ (କୋଳାହଳ ନା ହଳାହଳ)
* କିଶୋର ଫଉଜ ପୁରସ୍କାର (ମାତୃଭୂମୀ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ସଂସାର ସମ୍ମାନ
* ଝୁମୁକା ପୁରସ୍କାର
* ମୀନା‌ବଜାର ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
ରାଜଦେବୀ ମନ୍ଦିର

**ରାଜଦେବୀ ମନ୍ଦିର** (Devanagari:राजदेवी मन्दिर) ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦର ଓ ପୂର୍ବ ନେପାଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶକ୍ତି ପୀଠ । ଏଠାକାର ଦେବୀ ରାଜଦେବୀ ଅଟନ୍ତି । ରାଜବିରାଜର ସପ୍ତରୀରେ ଥିବା ରାଜଦେବୀ ତୋଳେରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ ଓ ବଡ ଦଶଇନରେ ଭାରତ ଓ ନେପାଳରୁ ଅନେକ ଯାତ୍ରୀ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି । ଦଶଇନ ଦିନ ଏଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଛେଳି ବଳି ପଡ଼ନ୍ତି ।

## ଇତିହାସ
ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଐତିହାସିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ୱ ଅଛି । ରାଜଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି । ନବେ ଦଶକରେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ନେପାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ମା ଭଗବତୀଙ୍କର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ନିମନ୍ତେ ଭଗବତୀ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସନ୍ତି । ତିହାର (Tihar) ଓ ଦଶଇନ (Dashain) ପର୍ବରେ ଅଧିକ ଜନ ସମାଗମ ହୁଏ ।    

 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ପାଦୁକାସ୍ଥାନ

**ପାଦୁକାସ୍ଥାନ** (Nepali: पादुकास्थान) ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଯାହା କର୍ଣ୍ଣାଲି ପ୍ରୋଭିନ୍ସର ଦଇଲେଖ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଦଇଲେଖରେ ଥିବା ପଞ୍ଚକୋଶୀ ବା ପାଞ୍ଚଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ । ଦୁଲୁ ମ୍ୟୁନିସିପାଲଟିରେ (Dullu Municipality) ଏହି ସ୍ଥାନ ଅଛି ଯାହାକୁ ପୂର୍ବେ ପାଦୁକାସ୍ଥାନ ଭିଡିସି  (Padukasthan VDC)କୁହାଯାଉଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସତୀଙ୍କର ମୃତ ଶରୀରର ପାଦ ପଡିଥିଲା, ତେଣୁ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପାଦୁକା ଅର୍ଥ ପାଦ ଓ ସ୍ଥାନ ମିଶେଇ ପାଦୁକାସ୍ଥାନ କୁହାଯାଏ । ସେଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦ ଚିହ୍ନରେ ଶିଳାଲେଖ ଥିବାରୁ ତାହାକୁ ବିଷ୍ଣୁ ପାଦୁକାସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ପୂର୍ବରୁ ଶିରସ୍ଥାନ ଓ ନାଭିସ୍ଥାନ  ଭଳି ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଜଳ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ଶିକ୍ଷା ଥିଲା । ଗୋଟିଏ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଘର ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ୨୦୨୮ ବିଏସରେ ପାଦୁକା ପୋଲରେ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁ ଶିଖା ଲିଭିଗଲା। କେତେକ ଲୋକଙ୍କ ମତରେ ଏହା ତଳେ କିରାସିନି ଉତ୍ସ ଅଛି । ଯୋଗୀ ନରହରିନାଥ (Yogi Naraharinath) ତାଙ୍କ ଅନୁଶୀଳନରେ ସେଠାରେ ୧୦୮ ନୀତି ଥିବା ଲେଖିଛନ୍ତି ।  published in his studies that there were more than 108 values.
## ମନ୍ଦିର ପରିସର 
ସେଠାରେ ଥିବା ଅନେକ ମୂର୍ତ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି । ଅଗ୍ନିଶିଖା ଗୃହର ନାଭି ମଣ୍ଡଳରେ ସ୍ବୟଂ ଶିଖା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉଛି । ସେଠାରେ ଥିବା ଡାକ୍ତରଖାନା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି । ପାଖର ଏକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ ଅଛି ।  ଖାସ ରାଜ୍ୟର (Khas Empire) ଅନୁଶୀଳନ ନିମନ୍ତେ ପାଦୁକାସ୍ଥାନ ଏକ ପାଠାଗାର ସଦୃଶ । ୧୧୩୬ରୁ ୧୧୬୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ ଶମ୍ବତର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ପ୍ରସ୍ତର ଶିଳାଲେଖ ସେଠାରେ ଅଛି । ଖାସ ରାଜାଙ୍କର ଶିଳାଲେଖ ଏଠାରେ ଅଛି । 
  
## ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି 
ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ସାଧୁ ସନ୍ଥମାନେ ପୂଜାପାଠ କରିବାକୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଆସନ୍ତି । ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପ୍ରଥମ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଓ ବିଜୟାଦଶମୀ ଦିନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଉଦ୍ଭାସିତ କରାଯାଏ । ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଶିବଙ୍କୁ ଖିର (Rice pudding (khir)  ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ ।  ଘଟସ୍ଥାପନା ଦିନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ମାଧ୍ୟମରେ ପବିତ୍ର ଧୁଆଁ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ । ପ୍ରତି ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଏକ ନୂଆ ରଥ ତିଆରି କରାଯାଏ । 
ମହାଶିବରାତ୍ରି ଦିନ ସେହି ସ୍ଥାନ ସମର୍ପିତ ହୋଇଥାଏ । ୨୦୪୩ ବିଏସ ସମୟରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହେବାପରେ ୨୦୪୫ରେ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଦଇଲେଖ ଡିଡିସି ସାହାଯ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଐତିହାସିକ ସଂରଚନା ଗୁଡିକର ପୁନର୍ନିମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ସିଦ୍ଧ ବାବା ମନ୍ଦିର

** ସିଦ୍ଧ ବାବା ମନ୍ଦିର** () ନେପାଳର ଦୋଭାନ ୫, ପାଲପା ଜିଲ୍ଲାର ବୁତୱାଲ (Butwal) ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ନେପାଳର ରୂପାନ୍ଦେହି, ପାଲପା (Palpa) ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁମାନେ ମୂଖ୍ୟତଃ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ଆସନ୍ତି । ଏକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଏ କୌଣସି ମାନସିକ କରି ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଆସିଲେ ମନୋକାମନା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହୁଏ । ମନୋକାମନା ପୂରଣ ହେଲେ ଗୋଟିଏ ପାରାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପରମ୍ପରା ଅଛି । ସେହି ହେତୁ ଏଠାରେ ବହୁତ ସଂଖ୍ୟକ ପାରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । 

ସିଦ୍ଧବାବାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ହିନ୍ଦୁ ଭକ୍ତମାନେ ଶନି ବାର, ସୋମ ବାର ଓ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ପର୍ବତମାନଙ୍କରେ ପୂଜା କରନ୍ତି । ଶିବରାତ୍ରି ଦିନ ପୂଜା ନିମନ୍ତେ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ଶିବ ସମାଗମ ହୁଏ ।

## ସ୍ଥାନ
ବୁଟୱାଲ ସବ-ମେଟ୍ରୋ ସହରଠାରୁ୨ କିମି ଦୂରରେ ନେପାଳର ଦୋଭାନ ୫, ପାଲପା ଜିଲ୍ଲାରେ ସିଦ୍ଧ ବାବା ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ରାଜପଥରେ ଗଲା ବେଳେ ତିନାଉ ନଦୀର (Tinau River) ବାମ କୂଳରେ ମନ୍ଦିର ଦେଖିବାକୁ  ମିଳେ ।  
ଚିଡ଼ିଆ ଖୋଲ ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ନଦୀ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି । ଏହି ନଦୀର ଜଳକୁ ଲୋକମାନେ ଅତି ପବିତ୍ର ମାନନ୍ତି ।  

## ଇତିହାସ
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ବିକ୍ରମ ସମ୍ବତ (Bikram Sambat) ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟଙ୍କ () ବଡ଼ଭାଇ ଭର୍ତୃହରି ନିଜର ଆତ୍ମଦଣ୍ଡ ନିମନ୍ତେ ଏହି ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
ପାଳପାର ଜିଲ୍ଲା ଶାସନରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରିଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି ।  

## ଅଭ୍ୟନ୍ତର
ଶିବଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଗଣେଶ, ନାଗ, ମନସା ଦେବୀ (Mansa Devi) ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମା (Bishwokarma) ଭଳି ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଏଠାରେ ଅଛି । ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ଅଖଣ୍ଡ ଧୁନି ଚାଲିଥାଏ ।  
ପାଖରେ ଧର୍ମଶାଳା, ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନ ଓ ମନ୍ଦିର ହତାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପଦାର୍ଥ ମିଳେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ପଶୁପତି

**ପଶୁପତି** (Sanskrit *Paśupati*; Devanagari पशुपति ) ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ଓ ପଶୁମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ରୂପେ ଶିବଙ୍କ ଅବତାର । ଭାରତ ଓ ନେପାଳରେ ପଶୁପତି ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । ନେପାଳର ଜାତୀୟ ଦେବତା ପଶୁପତି । 
## ଇତିହାସ
]]
ଭାରତୀୟ ଉପତ୍ୟକା ସଭ୍ୟତାରୁ Indus Valley civilization, ୩୩୦୦ ବିସିଇରୁ ୧୩୦୦ ବିସିଇ) ପଶୁପତି ଆସିଥିବା ଦାବି କରାଯାଏ । ପଶୁପତିଙ୍କ ମୋହର (Pashupati seal)ରେ ଥିବା ଶିବ ଚିତ୍ର ଏହାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି ।
## ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି 
*ପଶୁପତି* ବା *ପଶୁପତିନାଥ* ଅର୍ଥ ପଶୁମାନଙ୍କର ଭଗବାନ । ଏହା ବେଦ ସମୟରୁ ରୁଦ୍ର ନାମର ବିବରଣ ଥିଲା । ଏହା ଅଧୁନା ଶିବଙ୍କୁ ବୁଝାଏ ।
## ଦେବତା
ହିନ୍ଦୁ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି (Hindu Trinity) ମଧ୍ୟରୁ ଶିବଙ୍କ ଏକ ଅବତାର ହେଉଛି ପଶୁପତିନାଥ  । ଶକ୍ତିଙ୍କର ସେ ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗ ।  
ପଶୁପତିନାଥଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ଶିବଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ଅବତାରକୁ ସୂଚାଏ; ସଦ୍ୟୋଜାତ ([[:en:Sadyojata|]) ବା ବରୁଣ, ବାମଦେବ (Vamdeva)  ବା ଉମା ମହେଶ୍ୱର, ତତପୁରୁଷ (:en:Tatpurusha), ଅଘୋରୀ (Aghor)  ଓ ଇଶାନା (:en:Ishana)  । ସେହି ମୁଖଗୁଡ଼ିକ  ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଶୀର୍ଷ ଦିଗକୁ ଥାଏ ଯାହା ଭୂମି, ଜଳ, ବାୟୁ, ଆଲୋକ ଓ ଆକାଶକୁ ସୂଚାଏ ।
 
## ଦେଶ ଅନୁସାରେ
### ନେପାଳ
]]
ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନେପାଳର ଜନ ସାଧାରଣ ମୂଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୁ ଅଟନ୍ତି । ପଶୁପତିନାଥ ଜାତୀୟ ଦେବତା ରୂପରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ।  
ବାଗମତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ପଶୁପତିନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ନେପାଳର କାଠମାଣ୍ଡୁ ଉପତ୍ୟକାର (Kathmandu Valley) ଶୋଭାରେ ବିମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ହରିଣ ରୂପରେ ସେଠାରେ ଶିବ ବାସ କରୁଥିଲେ ।
### ଭାରତ
ଭାରତର ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ମନ୍ଦସୌରର ଶିବନ ନଦୀ ତୀରରେ ଏକ ପଶୁପତିନାଥ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ମୂଖ୍ୟ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଶିବ ଏଠାରେ ପଶୁପତିନାଥ ରୂପରେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଶିବ ଲିଙ୍ଗର ଆଠ ମୁଖ ଥିବା ଏକ ଅନୁପମ ଆକର୍ଷଣ ଏଠାରେ ଅଛି । ମନ୍ଦିରର ଚାରି ଦିଗକୁ ଚାରଟି କବାଟ ଅଛି ।  
## ପଶୁପତି ଶୈବ
ପଶୁପତି ଶୈବ (:en:Pashupata Shaivism) ନାମକ ଏକ ପୁରୁଣା ଗୋଷ୍ଠୀ ଏଠାରେ ରହନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ପଶୁପତି ନାମରୁ ତାଙ୍କ ନାମ ଆହରଣ କରିଛନ୍ତି । ସେହି ଗୋଷ୍ଠୀ ପଶୁପତିନାଥଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା ଓ ରଚନାର ଆଧିପତ୍ୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ।
## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
* Potnia Theron
* Religion of the Indus Valley Civilization
 
## ଆଧାର
## ଉତ୍ସ
*
*
*
*
*
* Includes *Śivasahasranāmakoṣa*, a dictionary of names. This work compares eight versions of the Śivasahasranāmāstotra. The preface and introduction (in English) by Ram Karan Sharma provide an analysis of how the eight versions compare with one another. The text of the eight versions is given in Sanskrit.
*
 
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ବିରାମ ମୁର୍ମୁ

**ବିରାମ ମୁର୍ମୁ** (ଜନ୍ମ: ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଖୁଣ୍ଟା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ବିରାମ ମୁର୍ମୁ ୧୯୫୨ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗୌର ମୋହନ ମୁର୍ମୁ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଦୁଲାରୀ ମୁର୍ମୁ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ବିରାମ ମୁର୍ମୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍

ଲିଙ୍କ=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/New_York_Stock_Exchange_-_panoramio_%282%29.jpg/263px-New_York_Stock_Exchange_-_panoramio_%282%29.jpg|thumb|263x263_ପିକସେଲ|

ଏକ **ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍** କିମ୍ବା **ସିକ୍ୟୁରିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍** ହେଉଛି ଏକ ବିନିମୟ କେନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଷ୍ଟକବ୍ରୋକର୍ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ସିକ୍ୟୁରିଟି, ଯେପରିକି ଷ୍ଟକ୍, ବଣ୍ଡ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ଉପକରଣର ଅଂଶ କିଣି ପାରିବେ ଏବଂ ବିକ୍ରୟ କରିପାରିବେ | ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜଗୁଡିକ ଆୟ ଏବଂ ଲାଭାଂଶ ଦେୟ (ଡିଭିଡେଣ୍ଡ) ସହିତ ଏହିପରି ସିକ୍ୟୁରିଟି ଏବଂ ଉପକରଣ ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକର ସମସ୍ୟା ଏବଂ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିପାରେ | 

ଏକ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ କାରବାର ହୋଇଥିବା ସିକ୍ୟୁରିଟିରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଷ୍ଟକ୍, ୟୁନିଟ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ, ଡେରିଭେଟିଭ୍, ପୁଲ୍ ହୋଇଥିବା ନିବେଶ ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ବଣ୍ଡ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜଗୁଡିକ ପ୍ରାୟତଃ "ନିରନ୍ତର ନିଲାମ" ବଜାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ କ୍ରେତା ଏବଂ ବିକ୍ରେତାମାନେ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜର ଚଟାଣ (floor) ପରି ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଖୋଲା ଡାକରା ମାଧ୍ୟମରେ କିମ୍ବା ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଟ୍ରେଡିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରି କାରବାରକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି |

ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ ସୁରକ୍ଷା ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେବା ପାଇଁ, ସୁରକ୍ଷା ସେଠାରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସାଧାରଣତଃ, ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ରେକର୍ଡ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ବାଣିଜ୍ୟ ଏକ ଶାରୀରିକ ସ୍ଥାନ ସହିତ କମ୍ ଜଡିତ, କାରଣ ଆଧୁନିକ ବଜାର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ନେଟୱାର୍କ ବ୍ୟବହାର କରେ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ ବେଗ ଏବଂ କାରବାରର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବାର ସୁବିଧା ଦେଇଥାଏ |

ବିନିମୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଦଲାଲମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୀମିତ ଯେଉଁମାନେ ବିନିମୟର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି | ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡିକରେ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ନେଟୱାର୍କ, ବିକଳ୍ପ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ "ଡାର୍କ ପୁଲ୍" ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାରମ୍ପାରିକ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରୁ ଅଧିକାଂଶ ବାଣିଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ନେଇଯାଇଛି |

ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ଷ୍ଟକ୍ ଏବଂ ବଣ୍ଡର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସାର୍ବଜନୀନ ଅଫର ପ୍ରାଥମିକ ବଜାରରେ କରାଯାଏ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବାଣିଜ୍ୟ ମାଧ୍ୟମିକ ବଜାରରେ କରାଯାଏ | ଏକ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାଦାନ | ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରରେ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ଚାହିଦା ବିଭିନ୍ନ କାରଣଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଯାହା ସମସ୍ତ ମାଗଣା ବଜାର ପରି, ଷ୍ଟକ୍ ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ।

ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ମାଧ୍ୟମରେ ଷ୍ଟକ୍ ଜାରି କରିବା ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ କୌଣସି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏକ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ ଷ୍ଟକ୍ ବିନିମୟ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ | ଏହିପରି ବାଣିଜ୍ୟ ବିନିମୟ କିମ୍ବା ଓଭର-ଦି-କାଉଣ୍ଟର ହୋଇପାରେ | ଏହା ହେଉଛି ସାଧାରଣ ଉପାୟ ଯାହା ଡେରିଭେଟିଭ୍ ଏବଂ ବଣ୍ଡ କାରବାର କରାଯାଏ | କ୍ରମଶଃ, ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜଗୁଡିକ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସିକ୍ୟୁରିଟି ବଜାରର ଏକ ଅଂଶ | ଶେୟାର ବିନିମୟର ଏକ ଦକ୍ଷ ମାଧ୍ୟମ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଲିକ୍ୟୁଡିଟି ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରେ |

## ଭାରତର ଷ୍ଟକ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ 
ବମ୍ବେ ଷ୍ଟକ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ୧୮୭୫ରେ ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ରୟଚାନ୍ଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୭ରେ ଏହାକୁ ସରକାରୀ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା । ନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟକ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ବୃହତ ଷ୍ଟକ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଅଟେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଶେୟାର ବଜାର
ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)

** ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର** (୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୨ - ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିନିକା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର ୧୯୫୨ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗୋବିନ୍ଦ ମିଶ୍ର ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମଞ୍ଜୁଲତା ମିଶ୍ର ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର ୨୦୧୦ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୫୮ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଦୋଳେଶ୍ଵର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର

**ଦୋଳେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର** () ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଯାହା ନେପାଳର ଭକ୍ତପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନାୟକ ମୁନିସିପାଲଟି (Suryabinayak) ପରିସରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଭାରତର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଥିବା କେଦାରନାଥ ମନ୍ଦିରର ଏହା ଶିର ଭାଗ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।

## ଇତିହାସ
ପଞ୍ଚ କେଦାର ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ବୃଷଭର ଶିରକୁ ଲୋକମାନେ ୪୦୦୦ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଖୋଜୁଥିଲେ । ପ୍ରକୃତରେ ମହାଭାରତର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଏଡ଼େଇବା ପାଇଁ ବୃଷଭ ରୂପରେ ଶିବ ଥିଲେ ।  
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଶହେ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା । ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ୧୦୦ କୌରବଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଜୟଲାଭ କରିଥିଲେ । 
ଯୁଦ୍ଧର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜୟ ଲାଭ କରିବା ପରେ ଭାତ୍ରୁ ହତ୍ୟା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଜନିତ ପାପ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ନିମନ୍ତେ ଶିବ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବାହାରିଲେ । ବାରାଣସୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ ଥିବାରୁ ସେଠାରେ ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ । ଶିବ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନିୟମିତତା ଯୋଗୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଏଡ଼େଇବା ନିମନ୍ତେ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ । ତେଣୁ ସେ ନନ୍ଦୀ ବୃଷଭ ରୂପରେ ଗରୱାଲରେ ରହିଗଲେ । ତେଣୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲେଳନି । 
ହିମାଳୟରେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଗଲେ । ଅନ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଭୀମ ଚାଲିଗଲେ ଓ ଗୁପ୍ତକାଶୀରେ (Guptakashi) ଦୁଇ ପର୍ବତ ମଝିରେ ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଠାବ କଲେ । ତୁରନ୍ତ ସେ ଶିବଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରି ତାଙ୍କ ଲାଞ୍ଜ ଓ ପଛ ଗୋଡ଼କୁ ମାଡ଼ିବସିଲେ । ଶିବ ସେଠାରେ ଅଦୂଶ୍ୟ ହୋଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପାଞ୍ଚ ଜାଗାରେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ । କେଦାରନାଥରେ (Kedarnath) ଚୁଳ, ତୁଙ୍ଗନାଥରେ (Tungnath) ହାତ, ରୁଦ୍ରନାଥରେ ମୁଖ (Rudranath), ମଧ୍ୟମହେଶ୍ୱରରେ (Madhyamaheshwar) ନାଭି ତଥା ପାକସ୍ଥଳୀ ଓ କାଳପେଶ୍ୱରରେ (Kalpeshwar ବାଳ ପାଇଲେ । ଉକ୍ତ ପାଞ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ଦିର ତୋଳେଇବାରେ ସେମାନଙ୍କର ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଗଲା । ନେପାଳର ଭକ୍ତପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଦୋଲେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିରରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ମୁଖ ଭାବ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
 
ଅନ୍ୟ ଏକ କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ ଭୀମ ବୃଷଭଙ୍କୁ ଧରି ପକେଇଲେ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ବନ୍ଦ କରିବା ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ୫ ଖଣ୍ଡ କରି ହିମାଳୟର ଗରୱାଲର କେଦାରଖଣ୍ଡର ୫ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ପୁନଃ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ 

## ଗବେଷଣା ଓ ଉପଲବ୍ଧି 
କେଦାରନାଥ ଓ ଦୋଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଦେଖି ଗବେଷକ ଭାରତ ଜଙ୍ଗମ ଦାବି କଲେ ଯେ ମହାଦେବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପାଖଟି ଦୋଳେଶ୍ୱରରେ ଅଛି ।  ସ୍ଥପତିମାନେ କହିଲେ ଉଭୟ ମନ୍ଦିର ୪,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା । ଦୋଳେଶ୍ୱରର ଶିଳାଲେଖରେ ଉଭୟ ସଂସ୍କୃତ ଓ ନେପାଳି ଲିପିରେ ଲେଖାଅଛି । ଉଭୟ ମନ୍ଦିରର ପୂଜକମାନଙ୍କୁ ଭାରତର ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ଥିବା କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ, କେରଳ ଓ ତାମିଳନାଡ଼ୁରେ ଚୟନ କରାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁ ମତ ଅନୁସାରେ ଉଭୟ ମନ୍ଦିରରେ ଶିବଙ୍କ ସାଥି ବିରଭଦ୍ରଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।

## ମାନ୍ୟତା
ଶ୍ରୀ କେଦାରନାଥଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭାଗଟି ଭରତପୁରର ଜଙ୍ଗମ ମଠାରେ ଥିବା କଥା କେଦାରନାଥର ମୂଖ୍ୟ ପୂଜକ ୧୦୦୮ ଶ୍ରୀ ଜଗତ ଗୁରୁ ଭୀମଶଙ୍କରଲିଙ୍ଗ ଶିବାଚାର୍ଯ୍ୟ ଅଗଷ୍ଟ ୨୨ ତାରିଖ ୨୦୦୯ ଦିନ ପ୍ରକାଶ କଲେ । ଭରତପୁର ଜିଲ୍ଲାର ସିବାଡୋଲ ଗ୍ରାମରେ ଥିବା ଦୋଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରେ ସେ ଏକ ବିଶେଷ ଧରଣର ପୂଜା କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଷୟ ଦୋଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ଶିଳାଲେଖରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ଅଛି । ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତଙ୍କର ସମାଗମ ଦୋଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରେ ହୁଏ ।   

## ଆଧାର
## ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 
* http://doleswormahadev.wordpress.com/2009/10/23/hello-world/
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର