open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ତିଥି

ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀର ଚାରି ପାଖେ ଥରେ ବୁଲି ଆସିଲେ ଗୋଟିଏ ତିଥି ହୁଏ  ଏହିପରି ୧୫ ଥର ବୁଲିଲେ ଏକ ପକ୍ଷ ହୁଏ  ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଏକ ମାସ ହୁଏ 
ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଥରେ ବୁଲି ଆସିଲାବେଳକୁ ଏକଦିନ ବା ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପୁରି ନଥାଏ; ଏଥିପାଇଁ ଏକଦିନରେ ଏକତିଥିରୁ ଅଧିକା କେତେ ସମୟ ପଡ଼େ 

## ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ 
ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ରରେ ତିଥିମାନଙ୍କୁ ନାନା ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇ ଅଛି; ଯଥା: 

# କୃଷ୍ଣାତିଥି- କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ପ୍ରତିପଦଠାରୁ ଅମାବାସ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିଥି
# ଶୁକ୍ଳାତିଥି- ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥି
# ନନ୍ଦା ତିଥି- ପ୍ରତିପଦ, ଷଷ୍ଠୀ ଓ ଏକାଦଶୀ
# ଭଦ୍ରାତିଥି- ଦ୍ୱିତୀୟା, ସପ୍ତମୀ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ
# ଜୟା ତିଥି – ତୃତୀୟା, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ତ୍ରୟୋଦଶୀ
# ରିକ୍ତା ତିଥି- ଚତୁର୍ଥୀ, ନବମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ
# ପୂର୍ଣ୍ଣାତିଥି- ପଞ୍ଚମୀ, ଦଶମୀ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
# ଐହସ୍ପର୍ଶତିଥି- ଏକାଦିନରେ ତିନିଗୋଟି ତିଥି ପଡ଼ିଥିବା ଦିବସ

### କ୍ଷୟା ତିଥି 
ପୃଥିବୀ ୨୪ ଘଣ୍ଟାରେ ଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପଟେ ବୁଲିଆସେ  ଚନ୍ଦ୍ର ଥରେ ପୃଥିବୀକୁ ବୁଲିବାକୁ ୨୩ଘଣ୍ଟା ୩୬ ମିନଟ ଲାଗେ  ୧ ସୌରମାସ = ୩୦ ସାବନ ଦିନ ଓ ୧ ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସ = ୩୦ ତିଥି = ୨୯.୫୧୨ ଦିନ ବା ସୌର ଦିବସ  ସୌରମାସଠାରୁ ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସ ୧୧ଘଣ୍ଟା ୧୩ ମିନଟ୍ କମ୍  ଚାନ୍ଦ୍ରତିଥି ଓ ସୌର ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ପାର୍ଥ୍ୟକ୍ୟକୁ ମିଳାଇବା ପାଇଁ ୬୨ଦିନ ଅନ୍ତରରେ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୟାତିଥି ଗଣନା କରାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋଟିଏ ତିଥି ଗଣନା ନ କରି ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ  ଏହି ଗଣନା କରା ନ ଯିବା ତିଥିକୁ କ୍ଷୟା ତିଥି ବା କ୍ଷୟାହ କୁହାଯାଏ  ଆଜି ଦ୍ୱିତୀୟା ହେଲେ, ଆସନ୍ତା କାଲି ଦିନ ହିସାବରେ ତୃତୀୟା ତିଥି ହୁଅନ୍ତା; କିନ୍ତୁ ତୃତୀୟାକୁ କ୍ଷୟାତିଥି କଲେ ଆସନ୍ତା କାଲି ତୃତୀୟା ନହୋଇ ଚତୁର୍ଥୀ ହେବ  ପ୍ରତି ୬୨ଦିନରେ ଗୋଟିଏ ତିଥି ଗଣା ନ ଯାଇ ଛଡ଼ାଯିବାରୁ ତିଥିସଂଖ୍ୟା ଓ ଦିନ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ସମତା ରକ୍ଷା ହୁଏ  

## ପୌରାଣିକ ମତେ ତିଥି 
ପୁରାଣ ମତରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ଅମୃତ ଅଛି; ଦେବତାମାନେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ପ୍ରତିଦିନ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ କଳା ଅମୃତ ପାନ କରିବାରୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କଳା କ୍ଷୟ ହୁଏ  ଶେଷକଳାକୁ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଜଳ ଓ ଓଷଧିମାନେ ପାନ କରନ୍ତି; ଜଳ ଓ ଓଷଧିକୁ ପଶୁମାନେ ପାନ କରି ଦୁଧ ଦିଅନ୍ତି; ଦୁଧରୁ ଘିଅ ହୁଏ; ଏହି ଘିଅ ପୁଣି ଆହୁତିରୂପେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପୁଣି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ କଳାଏ କେଖାଁଏ ବଢ଼ନ୍ତି  

ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ନିମ୍ନଲିଖିତ କଳାମାନଙ୍କୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଦେବତାମାନେ କୃଷ୍ଣପ୍ରତିପଦଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପାନ କରନ୍ତି 

# ଅମୃତା- ଅଗ୍ନି
# ମାନଦା- ସୂର୍ଯ୍ୟ
# ପୂଷା- ବିଶ୍ୱେଦେବା
# ପୁଷ୍ଟି- ବରୁଣ
# ତୁଷ୍ଟି- ବଷଟ୍‌କାର
# ରତି- ଇନ୍ଦ୍ର
# ଧୃତି- ଦେବର୍ଷିଗଣ
# ଶଶନୀ- ଅଜ ଏକପାତ୍
# ଚନ୍ଦ୍ରିକା- ଯମ
# କାନ୍ତି- ବାୟୁ
# ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା- ଉମା
# ଶ୍ରୀ- ପିତୃଗଣ
# ପ୍ରୀତି- କୁବେର
# ଅଙ୍ଗଦା- ପଶୁପତି
# ପୂର୍ଣ୍ଣା- ପ୍ରଜାପତି
# ପୂର୍ଣ୍ଣାମୃତା- ଜଳ ଓ ଓଷଧିଗଣ 

:(ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳରେ ଷୋଳଟି କଳା ମଧ୍ୟରୁ, ‘ଅମା’ କଳାଟି ‘ମହାକଳା’ ନାମରେ ଅଭିହିତ  ମାଳାର ସୂତ୍ରପରି ଏହି କଳାଟି ଅନ୍ୟ ସକଳ କଳାରେ ବିଦ୍ଧ  ଏହା ନିତ୍ୟ, ଅର୍ଥାତ ଏହାର କ୍ଷୟ ବୃଦ୍ଧି ନାହିଁ  ଏହି କଳାକୁ ଅପର ସମଗ୍ର କଳା ଆଶ୍ରୟ କରିଥାଏ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ କେବଳ ଏହି ‘ଅମା’ କଳାଟି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ଥାଏ  ।)
### ତିଥିସ୍ୱାମୀ
ହୋମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତିଥିର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।

* ପ୍ରତିପଦ: ଅଗ୍ନି
* ଦ୍ୱିତୀୟା: ବ୍ରହ୍ମା
* ତୃତୀୟା: ପାର୍ବତୀ
* ଚତୁର୍ଥୀ: ଗଣେଶ
* ପଞ୍ଚମୀ: ନାଗ
*ଷଷ୍ଠୀ: କାର୍ତ୍ତିକେୟ
*ସପ୍ତମୀ: ସୂର୍ଯ୍ୟ
* ଅଷ୍ଟମୀ: ଶିବ
* ନବମୀ: ଦୁର୍ଗା
* ଦଶମୀ: ଯମରାଜ
* ଏକାଦଶୀ: ବିଶ୍ୱେଦେବ
* ଦ୍ୱାଦଶୀ: ବିଷ୍ଣୁ
* ତ୍ରୟୋଦଶୀ: କାମଦେବ
* ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ: ଶିବ
* ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ଚନ୍ଦ୍ର
* ଅମାବାସ୍ୟା: ପିତୃପୁରୁଷ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ୟୋତିଷୀ
ହିନ୍ଦୁ ସମୟ ଗଣନା

**ସମୟ ଗଣନା** ସମୟ/କାଳକୁ ଗଣିବାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ବିଜ୍ଞାନ ଓ ନାନାଦି ଧର୍ମଧାରାରେ ଏହା ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଗଣାଯାଇଥାଏ ।

## ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ବିଶ୍ୱାସ 
thumb|right|200px|ହିନ୍ଦୁ ସମୟମାପ ଏକକ ଗୁଡ଼ିକର ତୁଳନାତ୍ମକ ଚିତ୍ର

### କଳ୍ପ 
ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ମତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏକଦିନ ବା ଏକରାତିର ସମୟ, ଏହା ମଣିଷମାନଙ୍କର ୪୩୨ କୋଟି ବରଷ କାଳ । ବର୍ତ୍ତମାନ (୨୦୧୧ସାଲରେ) ଶ୍ୱତବାରାହ କଳ୍ପାବ୍ଦରେ ୧୯୭କୋଟି ୨୯ଲକ୍ଷ ୫୦ହଜାର ୧୩ବର୍ଷ ଚଳୁଅଛି ।

### ଶ୍ୱେତବରାହ କଳ୍ପ 
ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିଯୁଗର ପ୍ରଥମ କଳ୍ପ । ଏହି କଳ୍ପାବ୍ଦର ପରିମାଣ ମୋଟରେ ୪୩୨କୋଟି ବର୍ଷ । ଏହି କଳ୍ପର ସପ୍ତବିଂଶ ଯୁଗ ଅତୀତ ହୋଇ ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଯୁଗ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଲୁଅଛି । ଏ କଳ୍ପରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ, ସ୍ୱାରୋଚିଷ, ଉତ୍ତମଜ, ତାମସ, ରୈବତ ଓ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଶେଷ ହୋଇଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ବୈବସ୍ୱତ ନାମକ ସପ୍ତମ ମନୁଙ୍କ ଅଧିକାର ଚଳୁଅଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଶ୍ୱେତବାରାହ କଳ୍ପାବ୍ଦରେ ୧୯୭କୋଟି ୨୯ଲକ୍ଷ ୫୦ହଜାର ୧୩ବର୍ଷ ଚଳୁଅଛି । ଶ୍ୱେତବରାହ କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭ ହେଲାବେଳେ ଏ ପୃଥିବୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ନ ଥିଲା । ଏ କଳ୍ପାରମ୍ଭର ୧କୋଟି ୭୦ଲକ୍ଷ ୬୪ହଜାର ବର୍ଷପରେ ଏ ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ପୃଥିବୀର ବୟସ ୧୯୫ କୋଟି ୫୮ଲକ୍ଷ ୮୬ହଜାର ୧୩ବର୍ଷ ।

### ମନୁ 
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ୧୪ଜଣ ମାନସ ପୁତ୍ର ଯଥା- ସ୍ୱାୟଂଭୁବ, ସ୍ୱାରୋଚିଷ, ଉତ୍ତମ, ତାମସ, ରୈବତ, ଚାକ୍ଷୁସ, ବୈବସ୍ୱତ, ସାବର୍ଣ୍ଣି, ଦକ୍ଷ ସାବର୍ଣ୍ଣି, ବ୍ରହ୍ମସାବର୍ଣ୍ଣି, ଧର୍ମସାବର୍ଣ୍ଣି, ରୁଦ୍ରସାବର୍ଣ୍ଣି, ଦେବସାବର୍ଣ୍ଣି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରସାବର୍ଣ୍ଣି । ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ଏହି ୧୪ଜଣ ମନୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନରୁ ଜାତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଯଥାକ୍ରମେ ସୃଷ୍ଟି କର୍ମରେ ଲାଗନ୍ତି ଓ ସୃଷ୍ଟିରେ ଅଧିକାରି ହୁଅନ୍ତି । ପୃଥିବୀର ବର୍ତ୍ତମାନ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ବୈବସ୍ୱତ ମନୁଙ୍କର ଅଧିକାର ।

### ସତ୍ୟଯୁଗ 
ଉତ୍ପତ୍ତି: ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା, ରବିବାର । ପରିମାଣ = ୧୭ଲକ୍ଷ ୨୮ ହଜାର ବର୍ଷ । ଅବତାର ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ, ନୃସିଂହ ।

### ତ୍ରେତାଯୁଗ 
ଉତ୍ପତ୍ତି: କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ- ଅଅଁଳା ନବମୀ, ସୋମବାର ।ପରିମାଣ = ୧୨ ଲକ୍ଷ ୯୬ହଜାର ବର୍ଷ । ଅବତାର: ବାମନ, ପରଶୁରାମ, ଶ୍ରୀରାମ ।

### ଦ୍ୱାପରଯୁଗ 
ଉତ୍ପତ୍ତି: ଭାଦ୍ର, କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଗୁରୁବାର । ପରିମାଣ = ୮ଲକ୍ଷ ୬୪ ହଜାର ବର୍ଷ । ଅବତାର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧ ।

### କଳିଯୁଗ 
ଉତ୍ପତ୍ତି: ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଶୁକ୍ରବାର, ପରିମାଣ = ୪ ଲକ୍ଷ ୩୨ ହଜାର ବର୍ଷ । ଆଧୁନିକ ଗଣନା ଅନୁସାରେ କଳିଯୁଗର ଆରମ୍ଭକାଳ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୩୧୦୧ ସାଲ, ଅତଏବ ୨୦୧୧ ସାଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଳିଯୁଗର ୫୧୧୨ ବର୍ଷ ଭୋଗ ହୋଇଛି ଓ ୪ଲକ୍ଷ ୨୬ ହଜାର ୮୮୮ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି ।

### ସମ୍ବତ 
ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଅବ୍ଦ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟଜନ୍ମର ୫୭ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଏ ଅବ୍ଦ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ଆସିଅଛି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସଙ୍ଗେ ୫୭ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗକଲେ ସମ୍ବତ ଅବ୍ଦର ସଂଖ୍ୟା ମିଳେ ।

### ଶକାବ୍ଦ 
ଶକ ବା ସିଦିଆନ୍ (Scythian)ମାନେ ଭାରତରେ ରାଜତ୍ୱ କରିବା ସମୟରେ ଶକରାଜା ଶାଳିବାହନଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରୁ ଏହି ସନ ଗଣନାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସଂଖ୍ୟା ଅପେକ୍ଷା ୭୮ ବର୍ଷ କମ୍‌, ଅର୍ଥାତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୭୮ମସିହାରେ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଶକାବ୍ଦ ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି (ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି) ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।

### ଗଣନା 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ୟୋତିଷୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମୟ
କାଳୀ

**କାଳୀ** ଦଶମହାବିଦ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଓ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱରୂପ।  କାଳରୂପୀ ଶିବଙ୍କର ଶକ୍ତି କାଳୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତା । ଚଣ୍ଡାସୁର ବଧ ସମୟରେ ଏହାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏ ରକ୍ତବୀଜର ରକ୍ତ ପାନ କରିଥିଲେ । ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞ ସମୟରେ ସତୀ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ମା’ କାଳୀ ସ୍ୱରୂପରେ ଭୟଙ୍କର କୃଷ୍ଣକାୟା, ଚତୁର୍ଭୁଜା, ନଗ୍ନା, ଲୋଳଜିହ୍ୱା (ଲହକା ଜିଭ), ମୁଣ୍ଡମାଳାଧାରିଣୀ । ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ହାତ ଛିନ୍ନ-ମସ୍ତକ (ନରମୁଣ୍ଡ ବା ଖପର) ଧାରିଣୀ, ଅନ୍ୟଟି ଖଡ୍ଗ (ଖଣ୍ଡା)ରେ ଶୋଭିତ, ତୃତୀୟଟି ତ୍ରିଶୁଳ ଧାରଣ କରି ପାପୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥଟି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଆଶ୍ୱାସନା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାଏ । ଭୀଷଣ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ସେ ଶିବଙ୍କ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନା ।  
## ଆବିର୍ଭାବ
## ପୂଜା ଓ ମନ୍ତ୍ର
## ପୌରାଣିକ
ଥରେ ଶୁମ୍ଭ ଏବଂ ନିଶୁମ୍ଭ ନାମକ ଦୁଇ ଜଣ ରାକ୍ଷସ ଭୀଷଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରପୀଡ଼ିତ କରି ଭୀତତ୍ରସ୍ତ କରି ଦେଲେ । ଦେବତାମାନେ ମା’ଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଭିକ୍ଷା କଲେ । ମା’ ଦୁର୍ଗା ଗୋଟିଏ ଅନିନ୍ଦ୍ୟ ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା ଭାବରେ ରାକ୍ଷସଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ କିନ୍ତୁ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱୟ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ସହକାରୀ ଚଣ୍ଡା ଓ ମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ପଠାଇ ମା’ଙ୍କୁ ଧରି ଆଣିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ମା’ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ୍‌ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରି ଚାମୁଣ୍ଡେଶ୍ୱରୀ ନାମରେ ବିଦିତା ହେଲେ । ଏଥିରେ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ଶୁମ୍ଭ, ନିଶୁମ୍ଭ ରକ୍ତବୀଜ ନାମକ ଏକ ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସକୁ ପଠାଇଲେ । ରକ୍ତବୀଜ ପାଇଥିବା ବର ଅନୁଯାୟୀ ତାର ପ୍ରତି ରକ୍ତବିନ୍ଦୁ ଭୂତଳପାତ ହେଲେ ଗୋଟିଏ ରାକ୍ଷସ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲା । ଏହି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ପରାହତ କରିବା ପାଇଁ ମା’ ମହାକାଳୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ରକ୍ତବୀଜର ରକ୍ତବିନ୍ଦୁ ତଲେ ପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ତାକୁ ପିଇ ଦେଉଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ରକ୍ତବୀଜର ବର କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ମା ତାକୁ ବିନାଶ କରିଦେଲେ । ଏହାପରେ ଦେବୀ ଶୁମ୍ଭ ନିଶୁମ୍ଭକୁ ବଧ କଲେ ।ଏହାପରେ କିନ୍ତୁ ଦେବୀଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଓ ଶକ୍ତିର ଅବସାନ ଘଟିଲା ନାହିଁ । ମୃତ୍ୟୁର ଭୟଙ୍କର ନୃତ୍ୟରେ ସେ ସବୁକିଛି ଧ୍ୱଂସ କରି ଚାଲିଲେ । ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ମଧ୍ୟ ମା ଶାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ। ଶେଷରେ ଶିବଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତାହତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମା’ଙ୍କର ଜୟଯାତ୍ରା ମାର୍ଗରେ ଶୋଇଗଲେ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ମା’ଙ୍କର ପାଦ ଶିବଙ୍କ ବକ୍ଷାଘାତ କଲା ସେ ଜିଭ କାମୁଡ଼ି ପକାଇ, ସ୍ତମ୍ଭୀଭୂତ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ୍‌ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ ଏହି ରୂପେ ସୃଷ୍ଟି ଧ୍ୱଂସମ୍ମୁଖରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲା ।
## କାଳୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ
ଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କର ଜଣେ ସମସାମୟିକ କ୍ରିଷ୍ଣାନନ୍ଦ, ଆଗାମୀ ବାଗୀଶ, ଜଣେ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଥରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ । ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେବୀ କହିଲେ ସକାଳୁ ଉଠି ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକଟିକୁ ଦେଖିବୁ ତାହାରି ଅନୁରୂପ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ି, ମୋତେ ପୂଜା କରିବୁ । ସେ ସକାଳୁ ଉଠି ଦେଖିଲେ ଗୋଟିଏ ତ୍ରିପଣ୍ଡକାଳୀ ଗୃହିଣୀଟିଏ ବାଁ ହାତକୁ ଉପରକୁ ମୁକ୍ତ ରଖି ଡାହାଣ ହାତରେ ଘଷିପାରୁଛି । ତା’କପାଳରୁ ଝାଳ ବୋହୁଛି । ସେ ତାକୁ ବାଁହାତରେ ପୋଛିଲାବେଳେ ସେ ସିନ୍ଦୂରଗୁଡାକ ତା’ ଘନ କଳାବାଳ ଓ ମୁହଁରେ ଲାଖିଯାଇ ଲାଲ୍‌ ଦିଶୁଛି । ଦେହରେ ତା’ର ଧଳାର ଟିପିଟିପି ଚିହ୍ନ ଝଳସି ଉଠୁଛି । ସେ ତା’ର ସାମ୍‌ନା ହୁଅନ୍ତେ ସେ ଲାଜରେ ଜିଭ ବାହାର କରି କାମୁଡ଼ିଦେଲା । ଏହିପରି ଏକ ଲୋକର ଚିତ୍ର ଦେଖି ସେ ଦେବୀଙ୍କର ରୂପ ଦିଅନ୍ତି । ଏଥିରେ ଦକ୍ଷିଣକାଳୀଙ୍କ ରୂପ ନିହିତ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ । ଏହି କାଳୀ ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ବୋଲି ଐତିହାସିକମାନେ ମତ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ମହାବିଦ୍ୟା
ଅସ୍ତରାଗ

ଶରତ ପୂଜାରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ** ଅସ୍ତରାଗ** *୧୯୮୨* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଅସ୍ତରାଗ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
* ଶରତ ପୂଜାରୀ
* ଅନିତା ଦାସ
* ରାଧା ପଣ୍ଡା

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କଷାଫଳ

**କଷାଫଳ** ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ ବେଳାଭୂମି ।

## ବିଶେଷତା 
 ମୁହାଣଠାରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବେଳାଭୂମି ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହା ପ୍ରଧାନତଃ ମାଛଧରା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଡୁବୁଡୁବି ଓ ପଞ୍ଚୁପାଲୀଠାରେ ନଉକା ଚାଳନାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଏହା ନିକଟରେ ବାହାବଳପୁର ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଏହା ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରାକୃତିକ ବେଳାଭୂମି । ସମୁଦ୍ରକୂଳେ କୁଳେ ଝାଉଁ ବଣ ସବୁ ରହିଛି l

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥାନ 
ଏହାର ଅକ୍ଷାଂଶ ୨୧° ୩୨′ ୧୩.୫″ ଉତ୍ତର ଓ ଦ୍ରାଘିମା ୮୭° ୮′ ୨୫.୯୮″ ପୂର୍ବ । ଏହା ବାଲେଶ୍ୱରଠାରୁ ୬୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ଓ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୨୫୮ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ବସ୍ତା (୩୧.୬ କି.ମି.) ।

## ପାଖ ଗାଆଁ 
## ପାଖ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
* ଚନ୍ଦନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର (୮୮.୮ କି.ମି.)
* ଭୂଷଣ୍ଡେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର (୮୮.୧ କି.ମି.)
* ତାଳସାରି ବେଳାଭୂମି

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର‎
ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ

**ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ୧୪ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ** ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟାବଳୀ । ପ୍ରଥମେ ଏହା ତାଳପତ୍ର ପୋଥିରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ପରେ ସେହି ପୋଥିମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ଛପା ବହି ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶକରାଗଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ଭାଗବତ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗି, ଭାଗବତ ଗାଦି ବା ଭାଗବତ ଗୋସାଇଁ ଆଦିରେ ସାମୁହିକ ପଠନ ପାଇଁ ରହିଥିଲା । ସେଠାରେ ସଞ୍ଜ ଦେବା ପରେ ଭାଗବତ ବୋଲାଯାଉଥିଲା । ପରେ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗିର ସଂଖ୍ୟା କମିଯିବା ପରେ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଘରମାନଙ୍କରେ ସାମୁହିକ ବଦଳରେ ଏକକ ଭାବେ ବୋଲାଯାଇଥାଏ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗବତ ପଢ଼ାଯାଏ । ଭାଗବତ ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁ ଘରେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମହେବା ପରେ ଏନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳରେ ଏବଂ ମୁମୂର୍ଷୁର ଶେଯ ପାଖରେ ପଢ଼ାଯାଏ । ଆଗରୁ ବସନ୍ତ ଓ ହଇଜା ଆଦି ରୋଗ ଓ ଗ୍ରାମର ଅନିଷ୍ଟ ଦୂର ପାଇଁ ଭାଗବତ ପାଠ କରାଯାଉଥିଲା । ଭାଗବତ ବାର ସ୍କନ୍ଧରେ ବିଭକ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରତି ସ୍କନ୍ଧରେ ଦଶରୁ ତିରିଶଟି ଅଧ୍ୟାୟ ରହିଛି । ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ପାଠ କଲେ ଏହା ଠିକ ଏକ ବର୍ଷ ବା ୩୬୫ ଦିନରେ ସରିଥାଏ ।

## ଇତିହାସ 
[thumb|ପଟ୍ଟଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କା ଭାଗବତର [କୃଷ୍ଣ-ବଳରାମଙ୍କ ଚିତ୍ରଣ]]
ବ୍ୟାସଦେବ ରଚିତ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଆଦୃତ ହୋଇପାରିନଥିଲା । ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ପିତା ଭଗବାନ ଦାସ ବଡ଼ଦେଉଳରେ ପୁରାଣପଣ୍ଡା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରାଣପଣ୍ଡା ହେଲେ । ସେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତକୁ ସରଳଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଦେଉଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବୋଉ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପଦ୍ୟରୂପରେ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ପୁଅକୁ କହିଲେ । ତେଣୁ ସେ ଅଧ୍ୟାୟେ ଅଧ୍ୟାୟେ ପଦ୍ୟାନୁବାଦ ଶୁଣାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେହି ପଦ୍ୟାନୁବାଦ ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥର ରୂପ ନେଲା ଓ ଲୋକାଦୃତ ହେଲା । ପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ବେଢ଼ାରେ ନିତି ଭାଗବତ ପାଠ ହେଲା ଓ ଭକ୍ତଗଣ ଶୁଣିବାକୁ ଆସୁଥିଲେ । ଏଥିରେ ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତର ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ସ୍ଥାନପାଇବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

## ପଦ୍ୟାବଳୀ 
ଭାଗବତ ନବାକ୍ଷରୀ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତରେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତର ମର୍ମାନୁବାଦ ରହିଛି । ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ ଭଳି ଏହା ବାର ସ୍କନ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ । ତେବେ କେତେକ ରଚନାରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ସ୍କନ୍ଧର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ତାତ୍କାଳିକ ଓଡ଼ିଆ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭିତ୍ତିକରି ରଚିତ ଏକ ଲୋକସାହିତ୍ୟ । ଏଥିରେ ସୁଖପାଠ୍ୟତା, ଲଳିତ ଓ କୋମଳ ପଦାବଳୀ ତଥା ସହଜ ଗାନଯୋଗ୍ୟ ନବାକ୍ଷରୀ ଛନ୍ଦ ରହିଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଅନଲାଇନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପୁରାଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗ୍ରନ୍ଥ
ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀ

**ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାଧକ ଓ ଟୀକାକାର ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ନୃସିଂହଙ୍କର ଉପାସକ ଥିଲେ ଓ *ଭାବାର୍ଥ ଦୀପୀକା* ଓ *ଭଟ୍ଟି* ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ । କେତେକଙ୍କ ମତରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁସ୍ୱାମୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବୈଷ୍ଣବ ଥିଲେ । ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ କବି ଜୟଦେବ ଓ ବଲ୍ଲଭାଚାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଏମାନେ ଶୁଦ୍ଧାଦ୍ୱୈତ ବାଦର ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ ।

## ଜୀବନ କାଳ 
 ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ରେମୁଣା ନିକଟରେ ଥିବା ମରେଇ ଗାଁ(ମୟୁରଗ୍ରାମ)ରେ ୧୪ଶ ଶତକରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିଭାବ ଯୋଗୁଁ ପରେ ପୁରୀଠାରେ ଗୋବର୍ଧନ ପୀଠରେ ମହନ୍ତ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ବଛାଯାଇଥିଲା । 

## ରଚନାବଳୀ 
* ଶ୍ରୀମଦ ଭଗବଦଗୀତାର ସୁବୋଧିନୀ ଟୀକା
* ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତର ଭାବାର୍ଥ ଦୀପିକା ଟୀକା
* ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣର ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ ଟୀକା
* ବାଳବୋଧିନୀ ଟୀକା
* ପଦାର୍ଥ ପ୍ରକାଶିକା
* ବେଦ ସ୍ମୃତି ଟୀକା
* ଅଥର୍ବ ବେଦର କର୍ମସମୂଚ୍ଚୟ ଟୀକା
* ବ୍ରଜବିହାର କବିତା

## ବାଣୀ 
## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:କବି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ବାଇଶି ପାହାଚେ ଖେଳିବ ମୀନ

**ବାଇଶି ପାହାଚେ ଖେଳିବ ମୀନ**, ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ।

## ଅଭିନୟ
* ଲଳିତ 
* ପୁନମ ମିଶ୍ର
* ମିହିର ଦାସ 
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର 
* ଅଖିଳ ପଟ୍ଟନାୟକ 
* ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ପଣ୍ଡା
* ପ୍ରିୟା ଚୌଧୁରୀ
* ବୀଣା ମହାରଣା 
* ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା 
* ରାଇଚରଣ ଦାସ

## ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ 
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଶାନ୍ତିରାଜ ଖୋସଲା ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କିଏସେ ଡାକୁଛି କୋଉଠି ମତେ

ସୁଧାକର ବସନ୍ତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ** କିଏସେ ଡାକୁଛି କୋଉଠି ମତେ** *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘କିଏସେ ଡାକୁଛି କୋଉଠି ମତେ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି 
* ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି
* କଶ୍ମିରା ଶାହ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ମୋଷ୍ଟ ୱାଣ୍ଟେଡ଼

ସୁଶାନ୍ତ ମଣିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ମୋଷ୍ଟ ୱାଣ୍ଟେଡ଼**  *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ମୋଷ୍ଟ ୱାଣ୍ଟେଡ଼’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି 
* ମେଘା ଘୋଷ
* ମିହିର ଦାସ
* ମୀନକେତନ
* ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା 
* ସମରେଶ ରାଉତରାୟ 
* ବୈଶାଖି ମହାନ୍ତି 
* ପପୁ ପମ ପମ
* ଜୀବନ ପଣ୍ଡା 
* ହର ରଥ 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମନ ମୋର ପ୍ରଜାପତି

ଅନାମ ଚରଣ ସାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ମନ ମୋର ପ୍ରଜାପତି**  *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟ 
* ଚିନ୍ମୟ
* କୋଏଲ ବାନାର୍ଜୀ
* ମିହିର ଦାସ
* ଦୀପକ ବାରିକ 
* ହାଡ଼ୁ 
* ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ 
* ଜୀବନ ପଣ୍ଡା 
* ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଛାତିରେ ଲେଖିଛି ତୋରି ନାଁ

ସଞ୍ଜୟ ନାୟକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଛାତିରେ ଲେଖିଛି ତୋରି ନାଁ**  *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଛାତିରେ ଲେଖିଛି ତୋରି ନାଁ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର 
* ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ଅଖିଳ 
* ଚନ୍ଦନ କର 
* ପପୁ ପମ୍ ପମ୍ 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଛତ୍ରପୁର, ବାଲେଶ୍ୱର

'''''' ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ନୀଳଗିରି ବ୍ଲକରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ । 

## ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥାନ 
ଏହାର ଅକ୍ଷାଂଶ ୨୧° ୨୯′ ୪୮.୭୬″ ଉତ୍ତର ଓ ଦ୍ରାଘିମା ୮୬° ୩୭′ ୨୨.୪୬″ ପୂର୍ବ । ଏହା ବାଲେଶ୍ୱରଠାରୁ ୩୫ କି.ମି. ଦୂରରେ ଓ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ପାଖ ଗାଆଁ 
* ଜାମୁନା
* ଗରିଡିହି
* ପୋଡ଼ାଶୂଳ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର‎
ଲୋଫର୍

**ଲୋଫର୍**, ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୁନିଲ ପଣ୍ଡା । ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଶୋକ ପତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହଣୀ ଓ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ମିହିର ଦାସ, ବୁଦ୍ଧାଦିତ୍ୟ ମହାନ୍ତି, ସମରେଶ ରାଉତରାୟ, ମୀନକେତନ, ବିରେଶ ମିଶ୍ର, ଲଭ୍‌ଲି, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର, ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟ
* ବାବୁଶାନ୍
* ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁ
* ବୁଦ୍ଧାଦିତ୍ୟ ମହାନ୍ତି
* ସମରେଶ ରାଉତରାୟ 
* ମିହିର ଦାସ 
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
* ମୀନକେତନ 
* ଲଭ୍‌ଲି
* ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର 
* ଜୀବନ ପଣ୍ଡା
* ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଗୁଡ୍‌ଲି ରଥ ।

## ଆଧାର
## ବାହାର ଆଧାର
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ହିରୋ

ଦିଲ୍ଲିପ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ 'ଏସ.କେ. ଆର୍ଟସ'ର ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ହିରୋ**  *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
* ଅରିନ୍ଦମ ରାୟ 
* ପ୍ରିୟା ଚୌଧୁରୀ
* ମିହିର ଦାସ
* ମୀନକେତନ 
* ଚନ୍ଦନ କର 
* ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ 
* ସଲିଲ ମିତ୍ର
* ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ
* କୀର୍ତ୍ତି ଚନ୍ଦନ
* ପଞ୍ଚାନନ ହାତୀ
* ମେରିନା
* ଗଙ୍ଗାଧର
* ବାବୁ ପ୍ରଧାନ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* ସଙ୍ଗୀତକାର: ଦୀପକ କୁମାର
* ଗୀତିକାର: ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ
* କଣ୍ଠ:
### ଗୀତ 
* ମୁଁ ତୋ ହିରୋ ଗୋରୀ, ତୁ ମୋ ହିରୋଇନ
* ତୋ ଚେହେରା ଚାନ୍ଦର ଟୁକୁଡା
* ଏକାଏକା ସାଥୀ ମୋର ଏକା ଏକା
* ତତେ କେତେ ଭଲ ପାଏ ଜାଣେନା
* ସଙ୍କଟମୋଚନ
* ସାଥୀରେ

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ରାଜେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ପଣ୍ଡା

**ରାଜେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ପଣ୍ଡା** ( ୨୪ ଜୁନ ୧୯୪୪ - ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ତଥା ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୭ରୁ ୨୦୦୪ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦପଦବୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କ ରଚନା *ଶୈଳକଳ୍ପ* ନିମନ୍ତେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ରଚନା ଓ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ୨୦୨୧ରେ ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୨ରେ ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪ରେ ଉଭୟ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ଓ ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୪ରେ ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ଆଦିରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୬ଟି କବିତା ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଭିତରୁ *ଶତ୍ରଦ୍ରୁ ଅନେକ*, *ନିଜ ପାଇଁ ନାନାବାୟା*, *ଚଉକାଠରେ ଚିରକାଳ*, *ଶୈଳକଳ୍ପ*, *ବହୁବ୍ରୀହି* ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ।

୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
୨୦୨୫ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୪ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ୮୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ପଣ୍ଡାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
### କବିତା 
* ଗୌଣ ଦେବତା, ୧୯୭୫
* ଅନାବତାର, ୧୯୭୬
* ଘୁଣାକ୍ଷର, ୧୯୭୭
* ଶତଦ୍ରୁ ଅନେକ, ୧୯୭୭
* ନିଜ ପାଇଁ ନାନାବାୟା, ୧୯୮୦
* ଚଉକାଠରେ ଚିରକାଳ, ୧୯୮୧
* ଶୈଳକଳ୍ପ, ୧୯୮୨
* ଅନ୍ୟା, ୧୯୮୮
* ବହୁବ୍ରୀହି, ୧୯୯୧
* ବୋଧି-ନଭ, ୧୯୯୪
* ଇଶାଖେଳ, ୧୯୯୯
* ଦ୍ରୋହବାକ୍ୟ, ୨୦୦୩
* ଦୁଜା ନାରୀ, ୨୦୦୩
* ବୈରାଗୀ ଭ୍ରମର
* ସତ୍ୟୋତ୍ତର, ୨୦୦୩
* ବହ୍ୱାରମ୍ବେ, ୨୦୦୩

### ଉପନ୍ୟାସ 
* 'ଚିଦାଭାସ, ୧୯୯୯'*
* 
### ଅନୁଦିତ କବିତା (ଇଂରାଜୀ) 
* *Collected Poems, ୨୦୦୩*
* *Collected Works (ସି.ଡି.)*
### ସମ୍ପାଦନା (ଇଂରାଜୀ) 
* *Indian English Poetry*
* *Indian Poetry in English Translation*

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୫ (*ଶୈଳକଳ୍ପ'' ନିମନ୍ତେ) 
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୪ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୧ (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ, (ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ) (୨୦୧୨) 
* ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର  (ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ) (ଇମ୍ଫା ଚାରିଟେବୁଲ ଟ୍ରଷ୍ଟ, ୧୯୯୫)
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୧୯୯୪(ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪ (ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ସଚି ରାଉତରାୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୫ (ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳା)
* କବିତା ପାଇଁ ଜୀବନ ତରଙ୍ଗ ପୁରସ୍କାର, (ଜୀବନତରଙ୍ଗ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ, ୧୯୯୧)
* ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର, ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପରିଷଦ, କଲିକତା (୧୯୮୯)
* ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର, ଧରିତ୍ରୀ ସମାଜବାଦୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୭୭)
* ପଦ୍ମଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ କବିତା ପୁରସ୍କାର (ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ୧୯୬୪)
* ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ବୟୋଜ୍ୟୋଷ୍ଠ ଫେଲୋସିପ (ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ, ଭାରତ ସରକାର, ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୪-୯୬)
* ଡି.ଲିଟ, ୨୦୦୪ (ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)
* ରାଜ୍ୟପାଳ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି କାଉନସିଲ, ୧୯୯୩)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ ମୃତ୍ୟ୍ୟ୍
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ତୁ ମୋ ଗାର୍ଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍

**ତୁ ମୋ ଗାର୍ଲଫ୍ରେଣ୍ଡ୍**, ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରାକେଶ ସିଂହ । ଅବତାର ସିଂହ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟ 
* ଅରିନ୍ଦମ ରାୟ 
* ରୁପଲେଖା
* ମିହିର ଦାସ
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି 
* ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି
* ବବି ମିଶ୍ର
* ରାଇମୋହନ
* ସୁରେଶ ବଳ

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପ୍ରେମ୍ ୱେଡ୍ସ ପ୍ରିୟା

ରମାଶଙ୍କରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ପ୍ରେମ୍ ୱେଡ୍ସ ପ୍ରିୟା**  *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟ 
* ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
* ସୁପର୍ଣ୍ଣା ସିଂ 
* ଚକ୍ରଧର ଜେନା
* ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା
* ହରିହର ମହାପାତ୍ର 
* ମୀନକେତନ 
* ରେଣୁ ପାଣ୍ଡେ

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଏ ମନ ଖୋଜେ ମନଟିଏ

ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଏ ମନ ଖୋଜେ ମନଟିଏ** *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଏ ମନ ଖୋଜେ ମନଟିଏ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ସୁନୀଲ କୁମାର
* ପ୍ରିୟା ଚୌଧୁରୀ 
* ମିହିର ଦାସ
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି 
* ଅଜିତ ଦାସ 
* ଜିନା ସାମଲ
* ଅନିତା ଦାସ 
* ସମରେଶ ରାଉତରାୟ 
* ତନ୍ମୟ ମିଶ୍ର 
* ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ 
* ରୁପାଲୀ 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶୀତ ରାତି

ମନମୋହନ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ଶୀତ ରାତି**  *୧୯୮୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଶୀତ ରାତି ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବେ ‘’ରୌପ୍ୟ କମଳ’’ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଶୀତ ରାତି’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଅରୁଣ ନନ୍ଦ 
* ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ
* ହେମନ୍ତ ଦାସ
* ଗ୍ଲୋରିଆ ମହାନ୍ତି 
* ସାଧୁ ମେହେର 
* ସାମୁଏଲ ସାହୁ (ବାବି) 
* ସୁବ୍ରତ ମହାପାତ୍ର 
* ପିଙ୍କୁ 

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୧୪୩ ଆଇ ଲଭ ୟୁ

***୧୪୩ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ*** (*1 4 3 I Love You*) ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଅଶୋକ ପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ।  

## ଅଭିନୟରେ 
*୧୪୩ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ*ର ପ୍ରମୁଖ ଅଭିନେତାମାନେ ହେଲେ: 
* ବାବୁସାନ 
* କୋଏଲ ମୁଖାର୍ଜୀ 
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ନମ୍ରତା ଥାପା
* ମିହିର ଦାସ 
* ସମରେଶ ରାଉତରାୟ
* ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ 
* ମୀନକେତନ 
* ହରିହର ମହାପାତ୍ର 
* ଜୀବନ ପଣ୍ଡା 
* ତନ୍ମୟ ମିଶ୍ର

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଜଗନ୍ନାଥ ମହାନ୍ତି

**ଜଗନ୍ନାଥ ମହାନ୍ତି** (୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୭ - ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୧) ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ ତଥା ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ । 

## ଅଳ୍ପରେ 
ଜଗନ୍ନାଥ ମହାନ୍ତି ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଗୋପ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜଙ୍ଗଲବରୀ ଗ୍ରାମରେ ୧୯୩୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୭ ତାରିଖ ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡର ଲର୍ଡ୍ସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭକରି ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ରାଧାନାଥ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦରେ ଥାଇ ସରକାରୀ ସେବାରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ 
ଜଗନ୍ନାଥ ମହାନ୍ତି ଓଡ଼ିଆ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀରେ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ପିଲାଦିନର ଏକ ଛୋଟ ଘଟଣା ଉପରେ ଆଧାରିତ *ତୁମପରି ଛୋଟ ପିଲାଟିଏ* ତାଙ୍କର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରଚନା ।

* ଅନ୍ଧାର ଓ ଆଲୁଅର କାହାଣୀ
* ଆମରି ଜାତିର ଆଗୁଆ ନେତା
* ଆମରି ମାଟିର ଅମର ଶହୀଦ 
* ଓଡ଼ିଶା ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା
* ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ମରଣୀୟ ଶିକ୍ଷକବୃନ୍ଦ
* କାଉଁରୀ କାମଚଣ୍ଡୀର ଦେଶେ 
* କାଦୁଅର କୁମ୍ଭ
* କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହର ଜୟଯାତ୍ରା 
* ଜୀବନ ଗୀତି
* ତ୍ରିପୁର କଥା
* ଦୂର ଦିଗନ୍ତ
* ନ‌ବ ଦିଗନ୍ତ
* ଭାରତ ଭ୍ରମଣ
* ମାଟିର ଚାଷୀ ଜାତିର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ
* ମୋ ଜୀବନ କ‌ଥା
* ଯେତେ ସଳଖ କଲେ ବି କୁକୁର ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ବଙ୍କା
* ଶିଶୁ ପୁତ୍ରକ
* ସୁଖ ଦୁଃଖର ସାଥି
* ସତରେ ସେ ଥିଲେ ସାହାସୀ
* ସବୁଜ ଲୁଚକାଳି
* ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ନାତ
* ଗଛ ଲତା ଆମର ବନ୍ଧୁ

## ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୨ଥର)
** ୧୯୬୯: ଆଲୁଅର କୁହୁକ ଓ ଶବ୍ଦର ଲୁଚକାଳି
** ୧୯୮୬: ଦୂର ଦିଗନ୍ତ  
* ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୭
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ତୋର ମୋର କଥା ହେବା ଚୁପ୍ ଚାପ୍

ରୁଦ୍ରନାରାୟଣ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ତୋର ମୋର କଥା ହେବା ଚୁପ୍ ଚାପ୍**  *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ତୋର ମୋର କଥା ହେବା ଚୁପ୍ ଚାପ୍’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ସ୍ୱରାଜ ମହାପାତ୍ର 
* ଦେବୁ ବୋଷ 
* ଅଶୃମୋଚନ ମହାନ୍ତି 
* ନେହା ବୋଷ
* ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ 
* ରାଣା ପ୍ରତାପ ବୋଷ
* ପ୍ରଗତୀ ମହାନ୍ତି 
* ସୁସ୍ମିତା ବୋଷ 
* ଲୀନା 
* ସୌମ୍ୟା ମହାନ୍ତି 
* ବାବୁ ପ୍ରଧାନ
* ଦିଲ୍ଲୀପ ତିର୍କୀ 
* ମୀନା ରାଣି 
* ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ 
* ନାଗା ମୋଟୁ 

## ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ରଜନୀଗନ୍ଧା (ଫୁଲ)

**ରଜନୀଗନ୍ଧା** ଏକ ଧଳା ରଙ୍ଗର ବାସଯୁକ୍ତ ଫୁଲ । ଏହା ବର୍ଷର ସବୁ ଋତୁରେ ଫୁଟିଥାଏ । ଏହାର ଗଛ ସରୁ ଓ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ ଓ ଅଳ୍ପଦିନ ବଞ୍ଚିଥାଏ । ଏହାକୁ ଏକ ଲାଭକାରୀ ଚାଷରେ ଗଣାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଫୁଲ ପୂଜା ଓ ବାହାଘରରେ ସଜାସଜି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଲ
ବ୍ରଜନାଥ ରଥ

**ବ୍ରଜନାଥ ରଥ** (୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୬ - ୩୧ ମଇ ୨୦୧୪) ଜଣେ 'ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର' ପ୍ରାପ୍ତ କବି ।

## ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ 
କବି ବ୍ରଜନାଥ ରଥଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୩୬ ମସିହା, ଜାନୁଆରୀ ୧୨ ବାଲେଶ୍ୱର ସହରର ସୁନହଟଠାରେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ବିଶ୍ୱନାଥ ରଥ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ତାରାମଣି ଦେବୀ । ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏ ବ୍ରଜନାଥ ଘରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ତାଙ୍କର ନାମ ଲେଖାହେଲା ତତ୍କାଳୀନ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଜୁବିଲି ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ସ୍କୁଲରେ । ସେହି ସ୍କୁଲରେ ବାପା ଶିକ୍ଷକ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଇଛା ଅନୁସାରେ ସେ ବହି, ପତ୍ରପତ୍ରିକା ଆଦି ପଢୁଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନଭାବେ ଚଳିବାର, ଲେଖିବାର ଓ ନିଜର ମତପ୍ରକାଶ କରିବାର ମାନସିକତା ତାଙ୍କର ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏଇ ସ୍କୁଲ ଜୀବନରୁ ।

୧୯୪୫ରେ ସୁନହଟ ନିକଟରେ ଜାପାନୀ ବୋମା ପଡ଼ିଥିଲା । ଦ୍ୱିତୀୟ ମହାସମରର ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ଓ ନେତାଜୀଙ୍କ ଭାରତରୁ ପଳାୟନ ସହିତ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଚାର ବ୍ରଜନାଥଙ୍କ କିଶୋର ମନକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିଥିଲା । ୧୯୪୭- ଅଗଷ୍ଟ ୧୫, ଯେଉଁଦିନ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉଡ଼ି ଏ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ବୋଲି ଘୋଷିତ ହେଲା, ବାଳକ ବ୍ରଜନାଥ ବି ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ତାଳଦେଇ ନିଜ ଘର ଆଗରେ ଉଡ଼େଇଥିଲେ ଜାତୀୟ ପତାକା । ତା ସହିତ କାଗଜରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଅକ୍ଷରରେ ଲେଖା, ସ୍ୱାଧୀନତା ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ସ୍ୱରଚିତ କବିତାକୁ ସେ ଉଡ଼େଇଥିଲେ ସେଇ ପତାକା ସାଙ୍ଗରେ । ତାହାହିଁ କବି ବ୍ରଜନାଥ ରଥଙ୍କ ଲିଖିତ ପ୍ରଥମ କବିତା ।

୧୯୪୮ରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ ସେ । ସେହି ସମୟରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କବି ଓ କଥାକାର ମନୋଜ ଦାସ ମଧ୍ୟ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରକାଶିତ କବିତା 'ଶତାଦ୍ଧୀର ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଓ ବିପ୍ଳବୀ ଫକୀରମୋହନ' ପ୍ରଚ୍ଚୋଦିତ କରିଥିଲା ବ୍ରଜନାଥଙ୍କୁ କବିତା ଲେଖିବା ପାଇଁ । ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିଲାବେଳେ (୧୯୫୧), ଡଗର ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା 'ବ୍ୟର୍ଥତା' । ୧୯୫୨ରେ ସେ ମାଟ୍ରିକ ପାଶ କଲେ । ତାପରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ ଫକୀରମୋହନ କଲେଜରେ । ସେତେବେଳେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ଚାଲୁଥାଏ ଫକୀରମୋହନ କଲେଜ । ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ବି ଗଠିତ ହୋଇସାରିଥାଏ । ଅନୁଷ୍ଠାନର ଉତ୍ସବକୁ ଆସୁଥିବା ଓଡ଼ିଶା ଓ ଓଡ଼ିଶା ବାହାରର ବହୁ କବି ଏବଂ ବିଦ୍ୱାନ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ବ୍ରଜନାଥଙ୍କ କାବ୍ୟ-ପ୍ରତିଭା ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ବ୍ରଜନାଥ, କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ, ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଦସ୍ୟ ତଥା ଫକୀର ମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷେଦର ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ନିଜ ପିତା ମାତାଙ୍କ ନାମରେ ବିଶ୍ୱତାରା ଓଡ଼ିଆ ଗବେଷଣାଗାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । 

## ରଚନାବଳୀ 
### କବିତା 
* ମରୁଗୋଲାପ(୧୯୬୦)
* ନିଜସ୍ୱ ସଂଳାପ(୧୯୬୯)
* ମରୁଗୋଲାପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା(୧୯୭୨)
* ନିଃଶଦ୍ଦ ପ୍ରତିବାଦ(୧୯୭୭)
* ସଭ୍ୟତାର ମୁହଁ(୧୯୭୯)
* ମନର ମାନଚିତ୍ର(୧୯୮୪)
* ହେ ମହାଜୀବନ!(୧୯୯୧)
* ହଜିଗଲା ଝଡର ସଙ୍ଗୀତ
* ଲଘୁ ଶତକ(ବ୍ୟଙ୍ଗ କବିତା, ୧୯୯୩)
* ହେ ମୋର ସ୍ୱଦେଶ!(୧୯୯୭)
* ଗଡ଼ିଗଡ଼ି ଗଲି ବଲ(ଶିଶୁ କବିତା, ୨୦୦୧)
* ସ୍ୱନିର୍ବାଚିତ କବିତା(୨୦୦୧)
* ସମୟର ଶଦ୍ଦଲିପି(୨୦୦୭)
* ସାମାନ୍ୟ ଅସାମାନ୍ୟ(୨୦୦୭)
* ଏକ ଏକ ଏକପଦୀ(୨୦୦୯)

### ଅନୁବାଦ 
* ତସଲିମାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିତା
* ଦୁଃଖିନୀ ଝିଅର ଗୀତ
* ନିର୍ବାଚିତ କଲାମ
* ମୋ ପିଲାଦିନ
* ଅନ୍ନଦା ମଙ୍ଗଳ
* ଜେଲ ପତ୍ରାବଳୀ

## ପୁରସ୍କାର 
* ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୨ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୪ (ମନର ମାନଚିତ୍ର ପାଇଁ) 
* ଟାଗୋର ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ ସଂକଳନ ସାମାନ୍ୟ ଅସାମାନ୍ୟ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ (ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପକ୍ଷରୁ), ୨୦୦୨
* ଡକ୍ଟରେଟ, ୨୦୧୧(ଫକୀର ମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)
* କବି ଶେଖର ଚିନ୍ତାମଣି ପୁରସ୍କାର
* କବି ଜୟଶଙ୍କର ପ୍ରସାଦ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ (ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ହିନ୍ଦୀ ଏକାଡ଼େମୀ)
* ଭାରତ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ (ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି)
* ଗୋକର୍ଣିକା ପୁରସ୍କାର
* କବି ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ (ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳା)
* ଶୁଦ୍ରମୁନି ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର (ସିସୋର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ରଜନୀଗନ୍ଧା (୧୯୮୯ର ସିନେମା)

ବିଜୟ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର **ରଜନୀଗନ୍ଧା** *୧୯୮୯* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
 
## ଅଭିନୟ 
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
* ଅଜିତ ଦାସ
* ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା
* ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ପୃଥ୍ୱିରାଜ ମିଶ୍ର
* ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସୁବାସ ରାମ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଚଢ଼େଇଆ ନାଚ

**ଚଢ଼େଇଆ ନାଟ** ବା **ଚଢ଼େଇଆ ନାଚ** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଗୀତ-ନାଟ/ନୃତ୍ୟ କଳା । ଏହି ନୃତ୍ୟକଳାଟି ଦଣ୍ଡ ନାଚର ଏକ ପ୍ରକାରଭେଦ ଓ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଛଉ ନାଚ ସହିତ ଏହାର ବହୁ ସମାନତା ପରିଲେକ୍ଷିତ କରାଯାଏ । ଏହା ବିଶେଷକରି ଭଦ୍ରକ, ବାଲେଶ୍ୱର ଓ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ  । ଏଥିରେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ଓ ଜଣେ ମହିଳା ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ନାଚିଥାନ୍ତି । ନର୍ତ୍ତକଙ୍କୁ ଚଢ଼େଇଆ ଓ ନର୍ତ୍ତକୀଙ୍କୁ ଚଢ଼େଇଆଣୀ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏକ ବାଦନ ଦଳ ଗୀତ ବୋଲିଥାନ୍ତି ଯାହାର ତାଳେ ତାଳେ ଚଢ଼େଇଆ ଓ ଚଢ଼େଇଆଣୀ ଅଭିନୟ କରି ନାଚିଥାନ୍ତି । ନାଚ ମାଧ୍ୟମରେ ମଉସା ଓ ଚୌକିଆ ହାସ୍ୟ ଅଭିନୟକରି ଲୋକଙ୍କର ମନୋରଞ୍ଜନ କରିଥାନ୍ତି । ନାଚରେ ହାରମୋନିୟମ, ଢୋ଼ଲ ଓ କୁବୁଜି ଆଦି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରୋସ୍ଚାହନର ଅଭାବ ତଥା ନୂତନ ପିଢିଙ୍କର ଅନାଗ୍ରହ ଏହି ଲୋକନୃତ୍ୟକୁ ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆଣିସାରିଲାଣି । 

## ଇତିହାସ 
ଚଢ଼େଇଆ ହେଉଛନ୍ତି କେଳା ଓ ଶବର । ସେମାନେ ବଣ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଚଢ଼େଇ ଧରି ବିକିବା, ସାପ ଧରି ଗାଁ ଗଣ୍ଡାରେ ସାପ ଖେଳାଇ ଜୀବନ ଚଳାଇଥାନ୍ତି । କେଳୁଣି ବା ଶବରୁଣି ଗାଁରେ ବୁଲି ଚିତା କୁଟାଇଥାନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଜୀବିକା ଚଳଣି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ନେଇ ଚଢ଼େଇଆ ନାଟର ଆରମ୍ଭ ।

## ଚଢ଼େଇଆ ସଙ୍ଗୀତ 
ଚଢ଼େଇଆ ନାଟବେଳେ ବୋଲାଯାଉଥିବା ଗୀତକୁ ଚଢ଼େଇଆ ସଙ୍ଗୀତ କୁହାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱରୀ ଲୋକ କଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକନାଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକନାଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ଦାସକାଠିଆ

**ଦାସକାଠିଆ** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ-ନାଟ କଳା । ଏହା ଗଞ୍ଜାମ ସମେତ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଭିନୀତ ହୋଇଥାଏ ।

ଏହା ଆଗକାଳରେ ମନୋରଞ୍ଜନ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା । ଏଠିରେ ଏକ କାଠ ଯୋଡ଼ାକୁ ନିଜ ନିଜ ସହିତ ବଜାଇ ଏକ ନିଆରା ଶବ୍ଦ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ, ପାଳିଆ ଓ ଗାହାଣ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଗୀତ ଓ ଅଭିନୟ ମାଧମରେ ଏକ ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି । ଗାୟକରତ୍ନ ବୈଦ୍ୟନାଥ ଶର୍ମ୍ମା ଦାସକାଠିଆର ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ କଳାକାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

## ଶବ୍ଦାର୍ଥ 
'ଦାସ'ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେବକ ଓ 'କାଠିଆ' ଅର୍ଥ ହେଉଛି କାଠରେ ତିଆରି ଯୋଡ଼ା ଯାହା ଗାହାଣ ଓ ପାଳିଆଙ୍କ ଦେଇ ବଜାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଗାହାଣ ଓ ପାଳିଆ ନିଜକୁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଦାସ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ତାଙ୍କର ବନ୍ଦନାପୂର୍ବକ ଗୀତ ଗାନ କରି ଅଭିନୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଦାସକାଠିଆ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।

ବଡ଼ ଆକାରର ଦାସକାଠିକୁ ରାମତାଳି ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ରାମତାଳିର ବର୍ଣ୍ଣନା କବିସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ *ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ*ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।

## ପରିବେଷଣ 
ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିବଙ୍କ ବନ୍ଦନା-ଗୀତନାଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ କାଳୀ, ଗଣେଶ ଆଦି ଦେବଦେବୀଙ୍କ ବନ୍ଦନା ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥାଏ । ଏହି ପରିବେଷଣ ବେଳରେ ଗାହାଣ ଓ ପାଳିଆ ନାନାଦି ଲଘୁ ପରିହାସ ଛଳରେ ଅନେକ ଜାଣିବା କଥା କହିଥାନ୍ତି । ପରିବେଷଣ ସମୟରେ ହାତରେ ଥିବା *ଯୋଡ଼ା କାଠିଆ*କୁ ବଜାଇ ଗୀତ ବୋଲାଯାଇଥାଏ ଓ ଅଭିନୟ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ପ୍ରଧାନତଃ ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ ସ୍ଥାନ ପାଉଥିଲେ ହେଁ ଅଧୁନା ଦୂରଦର୍ଶନ ଓ ଆକାଶବାଣୀରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିବା ନାନାଦି ଜନ ସଚେତନତା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତାକୁ ନେଇ ଦାସକାଠିଆ ପରିବେଷଣ କରାଯାଉଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* PALLA AND DASKATHIA  

ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ସୁଦର୍ଶନ

## ପୌରାଣିକ ମତ 
ତିନି ଯୁଗରେ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଗୋଲାକାର ହୋଇଥିଲେ ହେଁ କଳିଯୁଗରେ ସ୍ତମ୍ଭାକାର ରୂପେ ବିରାଜିତ । ଏହା ପଛରେ ଥିବା ପୌରାଣିକ ମତଟି ହେଲା:
ସୁଦର୍ଶନ ଦୂତ ରୂପେ ବା କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ରୂପେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ଅହଙ୍କାର ଜାତ ହେଲା । ପ୍ରଭୁ ଏହା ଜାଣିପାରି ସୁଦର୍ଶନଙ୍କର ଅହଙ୍କାର ବିନାଶ ପାଇଁ କଦଳୀବନରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଆଣିବା ପାଇଁ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ । ଅହଙ୍କାର ବଶତଃ ସୁଦର୍ଶନ ଗଲାବେଳେ କଦଳୀବନର ପତ୍ରସବୁ କାଟି କାଟି ଯାଇ ସେଠାରେ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରାରେ ତପସ୍ୟାରେ ବସିଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ଜଣାଇଲେ । ହନୁମାନ ସବୁ ଜାଣିପାରି କହିଲେ ମୁଁ ଚିରଞ୍ଜିବୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଇପାରିବି ନାହିଁ, ଏଣୁ ତୁମେ ଆଗରେ ଚାଲ ମୁଁ ପଛେ ପଛେ ପହଞ୍ଚିବି । ସୁଦର୍ଶନ ଏହାଶୁଣି ଅହଙ୍କାରରେ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଦୁଇଗୁଣ ବେଗରେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳକୁ ହନୁମାନ ସିଂହଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ସୁଦର୍ଶନ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ପଚାରିଲେ, ତୁମ୍ଭେ ବୃଦ୍ଧ ହେତୁ ଶିଘ୍ର ଆସିପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି କହୁଥିଲ, ଏତେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପୂର୍ବରୁ କିପରି ପହଞ୍ଚିଲ? ହନୁମାନ ଉତ୍ତରଦେଲେ, ମୁଁ ପିତା ପବନଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବାରୁ ସେ ମତେ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚାଇଲେ । ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ପିତା ପବନଦେବ ବୃଦ୍ଧ ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ଦେବତାମାନେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସର୍ବଦା ଯୁବକ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଆନ୍ତି । ହନୁମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ପରିକ୍ଷା ପାଇଁ ସୁଦର୍ଶନ ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଚାରିଦ୍ୱାରରେ ଚାରୋଟି ସୁଦର୍ଶନ ରୂପେ ବାଟ ଓଗାଳିଲେ । ଏହା ଦେଖି ହନୁମାନ ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଚାରି ହାତରେ ଚାରୋଟି ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଆଣି ଗିଳିଦେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ପ୍ରଭୁ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏକାକୀ ଦେଖି ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ କଥା ପଚାରିଲେ । ହନୁମାନ କହିଲେ, ପ୍ରଭୁ ଆପଣ ସବୁ ଜାଣନ୍ତି, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଚାରୋଟି ରୂପ ଦେଲେ, ମତେ ସେପରି ଚାରୋଟି ହାତ ଦେଲେ, ଚାରିଦ୍ୱାରରେ ସେ ମୋ ପଥରୋଧ କରିବାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗିଳିଦେଇଛି । ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ କୌଣସି ବାଧାମାନେ ନାହିଁ । ତତ୍ପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶ ମୁତାବକ ହନୁମାନ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ବାନ୍ତି କଲେ, କିନ୍ତୁ ଚାରୋଟିଯାକ ସୁଦର୍ଶନ ଏକ ସ୍ତମ୍ଭାକାର ହୋଇ ତଳେ ପଡ଼ିଲେ । ଉଭୟଙ୍କ ଅହଙ୍କାର ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କଲେ । ସୁଦର୍ଶନ ସେହି ସ୍ତମ୍ଭାକାର ରୂପେ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହିଲେ । ହନୁମାନ ତପସ୍ୱୀ ହନୁମାନ ନାମରେ ଆଠହାତଯୁକ୍ତ ପ୍ରଶସ୍ତ ମୁଦ୍ରାରେ ଉତ୍ତର(ହସ୍ତି) ଦ୍ୱାର ଜଗି ରହିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ବସନ୍ତ କୁମାର ଶତପଥୀ

**ବସନ୍ତ କୁମାର ଶତପଥୀ** (୨୬ ଜୁନ ୧୯୧୩–୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାବିଦ୍ ତଥା ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ, ଅନୁବାଦକ, ନାଟ୍ୟକାର ଓ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ । ସେ ୧୨ଟି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ଅନୂଦିତ ପୁସ୍ତକ ତଥା ଏକ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ ରଚନା‌ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଲେଖକ । ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ *ଝଙ୍କାର*, *ସମାବେଶ*, *ଆସନ୍ତାକାଲି* ଇତ୍ୟାଦି ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ନିଜ ରଚନାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶ୍ଳେଷ ଓ ହାସ୍ୟରସ ସହ ଗମ୍ଭୀର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହ‌ ଲେଖୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମୀ, ନ୍ୟାସନାଲ୍ ବୁକ୍‌ଟ୍ରଷ୍ଟ ଓ ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନପୀଠ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏବଂ ଅନେକ ଗଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟ ତଥା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି । ସେ ନିଜର ରଚନା ନିମନ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ (୧୯୬୮), ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (୧୯୭୯), ଶାରଳା ସମ୍ମାନ, ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ସମ୍ମାନ ଆଦି ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ । ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଅବଦାନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମୀ ତରଫରୁ ଏକ ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ବସନ୍ତ କୁମାର ଶତପଥୀ ୧୯୧୩ ଜୁନ ୨୬ ତାରିଖରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ପାନ୍ଧଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ 
ସେ ନିଜ ରଚନାରେ ପ୍ରାୟତଃ ଓଡ଼ିଶା ଗାଁଗଣ୍ଡାର ଅବହେଳିତ ମଣିଷର ଜୀବନ କାହାଣୀ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଓ କଟାକ୍ଷ ସହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ନିଜେ ନିଜକୁ ବ୍ୟଙ୍ଗ କରି ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ *ଏଣ୍ଟି ରୋମାଣ୍ଟିକ୍* (୧୯୬୬)ରେ ଲେଖିଥିଲେ:

### ନାଟକ 
* *ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଅଙ୍ଗୁର*
* *ଏଣ୍ଟି ରୋମାଣ୍ଟିକ୍* (୧୯୬୬, ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ)
* *ପୁଅ ପାଇଁ ଝିଅ*
* *ନବନାଟିକା*
* *ଗଙ୍ଗା ଓ ଗାଙ୍ଗୀ* (୧୯୮୧)
* *ଚମ୍ପା*
* *କାଣୀ ଚିଆଁ*
* *ଚାଉଳ*
* *ମାଂସାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ* (୧୯୮୨)

### ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ
* *ଆକାଶୀ ଫୁଲ*
* *କାଣୀ ଚିଆଁ* 
* *ଏଣ୍ଟି ରୋମାଣ୍ଟିକ୍*
* *ଗୋଟିଏ ଆଳୁ*

### ଅନୁବାଦ 
* *ଗୋଟିଏ ଆଳୁ* (୧୯୮୨)
* *ରାଜା* (ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ମୂଳ ରଚନା)
* *ଟେଲ୍ସ ଫ୍ରମ ସେକ୍ସପିଅର* (ମୂଳ ରଚନା: *ଚାର୍ଲ ଓ ମେରି ଲାମ୍ବସ*) - ୧୯୭୭
* *ଆସାମୀୟ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ* (ମୂଳ ରଚନା: ବିରଞ୍ଚି କୁମାର ବରୁଆ)

### ପ୍ରବନ୍ଧ 
* *ଫକୀର ମୋହନ, ହିଜ ଲାଇଫ ଏଣ୍ଡ ଲିଟରେଚର*

### କବିତା 
* *ସଞ୍ଚୟନ*

### ସମ୍ପାଦନା 
* *ଭଞ୍ଜ ପ୍ରଦୀପ*
* *ମୟୂରଭଞ୍ଜ କ୍ରୋନିକିଲ*

### ଆତ୍ମଜୀବନୀ 
* *ମନେପଡ଼େ*

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୬୮)
* କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ପାଇଁ ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (୧୯୭୯)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାବନ୍ଧିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ରାଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ

**ରାଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ** ( ୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୧୭ - ୦୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୭ )  ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ, ନାଟ୍ୟକାର ଓ ଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ନବନାଟ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା ଥିଲେ ।

## ଜୀବନ କାଳ 
ରାଜକିଶୋର ୧୯୧୭ ମସିହାରେ କଲିକତାର 'ଗ୍ରେ ଷ୍ଟ୍ରିଟ'ରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପଟ୍ଟନାୟକ ଥିଲେ ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ । ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସୁନ୍ଦରମଣି ଦେବୀ । ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ଗ୍ରାମ ଥିଲା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଭଞ୍ଜନଗର ନିକଟସ୍ଥ ରସୁଲୁକୁଣ୍ଡା । ସେ ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ଖେଳାଳି ଥିଲେ । ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ପାସ କରି ଆଇନ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସାଇକେଲ ରେସିଂରେ ସେ ଚମ୍ପିୟାନ ହୋଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଏକ ରେକର୍ଡ଼ ୪୦ବର୍ଷ ଧରି ବଳବତ୍ତର ରହିଥିଲା । ୧୯୪୦ ମସିହାରୁ କଟକରେ ସେ ଓକିଲାତି କରୁଥିଲେ । କିଛିଦିନ ଆଇନ ପାଠର ଅଧ୍ୟାପନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପରେ ସେ ପ୍ରବଳ ବିରୋଧୀ ଥିଲେ । ସରକାରୀ ପରିଚାଳନାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ' ଗଠନର ସେ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ସେ ବୟାଳିଶ ବୟସରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ପତ୍ନୀ ଶୈଳବାଳା ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଓକିଲ ଥିଲେ । ସ୍ୱଚ୍ଛଳ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଅଭାବ ଅନାଟନରେ ବିତିଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
୧୯୩୪ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚମାସରୁ ରାଜକିଶୋରଙ୍କର ସାରସ୍ୱତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ସେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତାହା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥିଲା । ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସାରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ ସେ *ନବଭାରତ* ପତ୍ରିକାରେ ଧାରାବାହିକ ଭାବରେ  'ମୋ ଚିଠି ଫାଇଲ' ଶୀର୍ଷକରେ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଲେଖା ସବୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ 'ପଞ୍ଜୁରୀ ପକ୍ଷୀ' ନାମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ଉପନ୍ୟାସ 
* ସିନ୍ଦୁର ଗାର
* ଭସାମେଘ
* କଜଳ ଗାର
* ସଞ୍ଜବତି
* ଚଲାବାଟ
* ପ୍ରେମର ନିୟତି
* ବିରହିଣୀ
* ପ୍ରୀତିର ବଣିକ
* ପ୍ରେମିକର ଡାଏରୀ

### ଗଳ୍ପ 
* ପଥୁକି
* ତୁଠ ପଥର
* ନିଶାଣ ଖୁଣ୍ଟ
* ଶାଳଗ୍ରାମ
* ମୂକ ଦେବତା

### ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା 
* ସ୍କ୍ରୁଟିନି
* ପାଠଚକ୍ର
* ଦୈନିକ
* ଆମର ଆଇନ
* କଟକ ଲ ନୋଟସ

## ମାନ ସମ୍ମାନ 
* ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୬
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୭୦ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଶୁକଦେବ ସାହୁ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୪ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାବନ୍ଧିକ
ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି

**ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି** (୧୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୬ - ୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକା ଥିଲେ। ସେ ବୃତ୍ତିରେ ଅର୍ଥନୀତି ଅଧ୍ୟାପିକା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଆଜୀବନ ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି ନିମନ୍ତେ ସେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରସ୍କାର ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନରେ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଓ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାରରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ଲେଖିକା ସଂସଦର ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ 
ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ହୋଇଥିଲା । ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ଗୃହ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ନିକଟସ୍ଥ ଚାନ୍ଦୋଳଠାରେ ଥିଲା । ସେ ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ, ୧୯୫୭ରେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକ ଓ ୧୯୫୯ରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଆଜୀବନ ଅବିବାହିତା ଥିଲେ । ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ସେ ଜଣେ ଅର୍ଥନୀତି ଅଧ୍ୟାପିକା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୯୨ରେ ଏଥିରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ କବିତା ଲେଖାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି ପ୍ରଥମେ କବିତା ରଚନା ଆରମ୍ଭ କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗଳ୍ପ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା "ତନ୍ଦ୍ରାହତ" ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ନାରୀମହଲରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ *ଗୋଟିଏ ରାତ୍ରୀର କାହାଣୀ* ରବିବାର ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପ "ନାଉଗଛ" ତାଙ୍କୁ ବହୁ ପାଠକୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ଆଣି ଦେଇଥିଲା । ପରେ ସେ କବିତା ଛାଡ଼ି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗଳ୍ପ ଲେଖିବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ରଚନା ମୁଖ୍ୟତଃ ଚଳନ୍ତି ଜନଜୀବନକୁ ଭିତ୍ତି କରି । ସେ "ନାଉଗଛ" ଗଳ୍ପଟି ବାଲେଶ୍ୱର କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା ସମୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । କଲେଜରେ ଆପେ ଆପେ ମାଡ଼ିଥିବା ନାଉଗଛ ଥିଲା ଏ ଗଳ୍ପ ପଛର ପ୍ରେରଣା । ସେହିପରି *ପାଟଦେଈ* ଗଳ୍ପଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ରସୁଲଗଡ଼ ଛକରେ ବସରେ ଜୋର କରି ଠେଲି ବସାଯାଇଥିବା ଏକ ଝିଅକୁ ଦେଖି ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ଗପ 
୧.ଶକୁନୀର ଛକା
୨.ଅପହଞ୍ଚ ଆକାଶ
୩. ପାଟଦେଇ 
### ଉପନ୍ୟାସ 
* *ସୀତାର ଶୋଣିତ*
* *ମନସ୍ୱିନୀ*
* *କୁନ୍ତୀ କୁନ୍ତଳା ଶକୁନ୍ତଳା*
### ଆତ୍ମଜୀବନୀ 
* *ବିତିଯାଇଥିବା ଦିନ*

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୨୦୨୦ 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୦ (ପାଟଦେଇ*ପାଟଦେଇ* ପାଇଁ)  
* ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୯
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୭୦ (*କସ୍ତୁରୀ ମୃଗ ଓ ସବୁଜ ଅରଣ୍ୟ* ପାଇଁ) 
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୭୪ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୦ 
* ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୨
* ଧରିତ୍ରୀ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସମ୍ମାନ, ୧୯୮୦ 
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୦

## ମୃତ୍ୟୁ 
୨୦୨୨ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୪ ତାରିଖରେ ୮୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତିଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର

**ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର** (୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୯୮ - ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଗାଳ୍ପିକ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଲେଖକ । ସେ 'ବଙ୍କା ଓ ସିଧା' କବିତା ସଙ୍କଳନ ନିମନ୍ତେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗର ରୀତିନୀତି, ଚିନ୍ତାଚେତନାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଜଣେ କବି, ଗାଳ୍ପିକ ଦକ୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ ଭାବେ ଗୋଦବରୀଶ ମହାପାତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

## ଜୀବନ କାଳ 
'ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର' ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ବାଣପୁର ନିକଟସ୍ଥ କୁମାରଙ୍ଗ ଶାସନରେ ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୯୮ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିଲାବେଳ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟରେ କଟିଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପରେ ଦେଶସେବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା । ୧୯୨୮ରେ ସେ ଶଶି ଭୂଷଣ ରଥଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ପ୍ରକାଶିତ 'ଆଶା'ର ସମ୍ପାଦନା ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସ୍ୱାଧୀନଚେତନା ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟରେ ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ଗାଳ୍ପିକ । ତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା ପତ୍ରିକା ଓଡ଼ିଶାରେ ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦୋଷ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଖୋଲା ଖୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିଥଲା ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ସୁପରିଚିତ କଥାକାରର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା । ସେ ଦୀର୍ଘ ପଚାଶ ବର୍ଷ ଧରି ସାହିତ୍ୟ ସାଧନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ଗୋଦାବରୀଶ ଜାତୀୟତାବୋଧ, ସମାଜ ସଚେତନତା, ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ଓ ମଣିଷ ପ୍ରତି ସମବେଦନା, ପ୍ରଭୃତି ହାସ୍ୟରସ ଦେଇ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ଉପନ୍ୟାସ 
* ରକ୍ତପାତ-୧୯୩୦
* ବିଦ୍ରୋହ-୧୯୩୮
* ବନ୍ଦୀର ମାୟା-୧୯୩୪
* ବୀର ଯୁବକ-୧୯୩୬
* ରାଜଦ୍ରୋହୀ-୧୯୨୫
* ପ୍ରେମପଥେ-୧୯୩୨

### ଗପ 
* ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ଚିଠି
* ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି
* କଥା କାହାଣୀ
* ଗରିବର କାହିଁକି
* ମାଗୁଣିର ଶଗଡ଼
* ହେ ମୋର କଲମ
* ହାଣ୍ଡିଶାଳରେ ବିପ୍ଲବ
* ମୁଁ ଦିନେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲି
* ପଟ୍ଟନାୟକେ ପଇସାଟିଏ
* ନୀଳମାଷ୍ଟ୍ରାଣି
*ପଲ୍ଲୀଛାୟା(୧୯୩୨)

### କବିତା 
* ବଙ୍କା ଓ ସିଧା
* କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲ
*ବାଣପୁୁୁର (୧୯୧୮)
*ପ୍ରଭାତ କୁସୁମ (୧୯୧୮)
*ଉଠ କଙ୍କାଳ
*ହେ ମୋର କଲମ 

### ସମ୍ପାଦନା 
* ଆଶା
* ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା (ଲେଖକ, ସମ୍ପାଦକ, ପ୍ରକାଶକ)
### ସହ-ସମ୍ପାଦନା 
* ଉତ୍କଳ ହିତୈଷିଣୀ
* ସମାଜ
* ଲୋକମୁଖ
* ପୁରୀବାସୀ
 
## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୬: 'ବଙ୍କା ଓ ସିଧା' ପାଇଁ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଦୁଇଥର)
** ୧୯୫୯ (କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲ ନିମନ୍ତେ)
** ୧୯୬୨ (ଉଠ କଙ୍କାଳ ନିମନ୍ତେ)
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ପୂଜା

**ପୂଜା** 
* ପୂଜା (୧୯୮୧ର ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)
* ପୂଜା (ଉପାସନା)କୁ ବୁଝାଇପାରେ ।
ଯାଯାବର (୧୯୭୫ର କଥାଚିତ୍ର)

**ଯାଯାବର**, ୧୯୭୫ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ । ବିଜୟ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ତ୍ରିମୁର୍ତ୍ତୀ ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅନୀତା ଦାସ ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟ 
* ଶ୍ରୀରାମ ପଣ୍ଡା
* ବନଜା ମହାନ୍ତି
* ହେମନ୍ତ ଦାସ
* ପିର ମିଶ୍ର
* ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ସାମୁଏଲ ସାହୁ (ବାବି)
* ଶ୍ୟାମଳେନ୍ଦୁ
* ଦୁଃଖୀରାମ ସ୍ୱାଇଁ
* ଅନିତା ଦାସ
* ମୀରା ମହାନ୍ତି
## ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
'ଯାଯାବର'ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବାପାଇଁ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ, ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି, ହେମନ୍ତ ଦାସ ଓ ବିଜୟ ମିଶ୍ର । ସେମାନେ ନିଜ ନାମ ଲୁଚାଇ ଏହି ଛଦ୍ମନାମ, **ତ୍ରିମୁର୍ତ୍ତୀ** ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ବ୍ୟତିତ, ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିବା ସମୟରେ, ବିଜୟ ମିଶ୍ର କାହାଣୀ ଓ ଚିତ୍ରନାଟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ହେମନ୍ତ ଦାସ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 
## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଫୁର କିନା ଉଡ଼ିଗଲା ବଣି' ଗୀତଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ଗୀତା ପଟ୍ଟନାୟକ ।

### ଗୀତ 
* ଯାଯାବର ମନ ମୋର ନୀତି ଗଢ଼େ 
* ହାଇ ସେ ହରିଣୀ ଆଖି 

## ରଙ୍ଗୀନ ଯାଯାବର ମୁକ୍ତିଲାଭ 
କଳା ଓ ଧଳା ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଯାଯାବରକୁ ରଙ୍ଗରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା। ଡିଜିଟାଲ କଳାକାର, ତିଳକ ରାୟ ଏବଂ ୧୮ ଜଣ ରୋଟୋ କଳାକାରଙ୍କୁ ନେଇ ବାପୁ ଲେଙ୍କା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦେଶର ପ୍ରଥମ କଳା ଓ ଧଳା ଆଞ୍ଚଳିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବେ ରଙ୍ଗୀନ ହୋଇଛି । ୨୧ ଟେକ୍ନୋକ୍ରାଟ୍ ଏବଂ ୭୩୬ ଦିନର ପ୍ରୟାସ ବିନା ଫିଲ୍ମକୁ ପୁନଃକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥାନ୍ତା । ଡିଜିଟାଲ ପେଣ୍ଟିଂର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତିଲକ ରାୟ ତାଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ରୋଟୋ କଳାକାରଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏହି କଳା ଓ ଧଳା ଫିଲ୍ମର ୨,୧୯,୦୦୦ ଫ୍ରେମକୁ ରଙ୍ଗୀନ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ କର

**ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ କର** (୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୧୪ - ୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮) ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ, ଓଡ଼ିଆ କବି, ଗାଳ୍ପିକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ କେତେକ ଜଣାଶୁଣା ରଚନା ମଧ୍ୟରେ *ଅଶାନ୍ତ*, *ଶ୍ୱେତପଦ୍ମା* ଆଦି ନାଟକ, *ଦୂରପାହାଡ଼* ଓ *ପେଟୁ* ଏକାଙ୍କିକା, *ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ* ଓ *ସୁଅ ମୁହଁରେ ପଥର* ଆଦି ଗଳ୍ପ ଅନ୍ୟତମ । କର କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ *ମାଟିର ମଣିଷ*, ଫକୀରମୋହନଙ୍କ *ମାମୁ*, *ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ*, *ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ*, ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ *ଟାଉଟର* ଓ ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କ *ନାକଟା ଚିତ୍ରକର*ର ନାଟ୍ୟରୂପ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର *ଅଶାନ୍ତ* ନାଟକ ନିମନ୍ତେ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, *ସ୍ନାୟୁ ସଂହାର* ନାଟକ ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ । 

## ଜୀବନୀ 
ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ ୧୯୧୪ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ପହିଲାରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ବାଙ୍କୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଡ଼ମପଡାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଚିନ୍ତାମଣି କର ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରୁ ଲେଖା ଲେଖି ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ଅଧିକ ଲେଖାଲେଖି କରିବା ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ସ୍ନାତକ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାପରେ, ସେ ସଚିବାଳୟରେ ଜଣେ କିରାଣୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେଥିରେ ମନ ନଲାଗିବାରୁ, ସେ ଶିକ୍ଷକତାକୁ ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଘରୋଇ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରି, ସେ ଅଧ୍ୟାପକ ପାଲଟିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ବିଭିନ୍ନ ପଦପଦବୀରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇ, ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ, ତାଙ୍କ ଚାକିରି ଜୀବନ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା ।  ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟର ଓ ଶିକ୍ଷକ-ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମି ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ୧୯୯୮ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୦ ତାରିଖରେ ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ ଇହଲିଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ 
ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ, ଶତାଧିକ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ଏକାଙ୍କିକା ଓ ନାଟକ ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି ।

### ନାଟକ 
* *ଅଶାନ୍ତ* (୧୯୬୮)
* *ଶ୍ୱେତପଦ୍ମା*
* *ସ୍ନାୟୁ ସଂହାର*
* *ଏକ ମାଟି, ଅନେକ ଆକାଶ*
ଏତଦଭିନ୍ନ *ଅଶାନ୍ତ*, *ଶ୍ୱେତପଦ୍ମା* ଆଦି ନାଟକ, *ଦୂରପାହାଡ଼* ଓ *ପେଟୁ* ଏକାଙ୍କିକା, *ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ* ଓ *ସୁଅ ମୁହଁରେ ପଥର* ଆଦି ଗଳ୍ପ ଅନ୍ୟତମ । କର କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ *ମାଟିର ମଣିଷ*, ଫକୀରମୋହନଙ୍କ *ମାମୁ*, *ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ*, *ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ*, ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ *ଟାଉଟର* ଓ ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କ *ନାକଟା ଚିତ୍ରକର* ଉପନ୍ୟାସକୁ ସେ ନାଟକର ରୂପ ଦେଇଥିଲେ ।

### ଏକାଙ୍କିକା 
* *ଦୂରପାହାଡ଼*
* *ପେଟୁ*
* ସ୍ମୃତି ବିଭ୍ରାଟ
* ପାଗଳ ଜନତା ବାହାରେ
* ସନ୍ଧ୍ୟା ଆସରର ଭୂତ 

### ଗଳ୍ପ 
* *ସୁଅ ମୁହଁର ପତର*
* *ନିଶୀଥର ପ୍ରେତାତ୍ମା*
* *ଷଣ୍ଢ ଲଢ଼େଇ*
* *ମଶା*
* *ରାଣୀ*
* *ପଦ୍ମା*
* *ସେମାନେ ବି ତ ମଣିଷ*
* *ଏ ପୃଥିବୀ ନୁହେଁ*

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, (ଅଶାନ୍ତ, ୧୯୬୮)
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ସ୍ନାୟୁ ସଂହାର, ୧୯୮୦)
* ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର 
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୭ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବହି ଓ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ

**ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ** (୧୯୩୬-୨୦୦୪) ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରିୟତମା ଓ ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ କଥାଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହ ଗୌରୀ, ନାଗଫାସ, ଅହଲ୍ୟା, କାବେରୀ ଓ ତୁଣ୍ଡବାଇଦ ଆଦି କଥାଚିତ୍ରର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ସେ କେତୋଟି ବିଦେଶୀ ଭାଷାର ନାଟକକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ 'ସଂକେତ' ନାମକ ଏକ ନାଟ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ 
### ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ 
ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ ୧୯୩୬ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କୃଷ୍ଣକାମିନୀ ଦେବୀ ଓ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସୁବୋଧ ଦାସ । ତାଙ୍କ ବାପା ବ୍ଋତ୍ତି ଜଣେ ହୋମିଓପାଥି ଡାକ୍ତର ତଥା ନାଟ୍ୟକାର ଓ ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ଉଭୟ ପିତାମାତା ତାଙ୍କୁ ନାଟ୍ୟରଚନା ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।

### ବୃତ୍ତି 
୧୯୫୮ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଘରୋଇ ଲୋକସମ୍ପର୍କ ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟ ସୂଚନା କେନ୍ଦ୍ରରେ ସୂଚନା ଅଧିକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୪ରେ ଯୁଗ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପଦବୀରେ ଥାଇ ସେ ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ 
୧୯୫୨ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଏକାଙ୍କିକା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଶ୍ୱଜିତଙ୍କ ଲିଖିତ 'ନାଲିପାନ ରାଣୀ, କଳାପାନ ଟିକା'କୁ ୫ଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରସ୍କାରରୁ ୪ଟି ମିଳିଥିଲା

### ନାଟକ ଓ ଏକାଙ୍କିକା 
* ବହ୍ନି (୧୯୫୭)
* ନିଶିପଦ୍ମ(୧୯୫୭)
* ପ୍ରତାପ ଗଡ଼ରେ ଦି'ଦିନ(୧୯୬୫)- ଋଷୀୟ ନାଟ୍ୟକାର ଗୋଗୋଲଙ୍କ‘Inspector general’ନାଟକର ଅନୁସରଣରେ
* ନାଲିପାନ ରାଣୀ କଳାପାନ ଟୀକା(୧୯୬୮)
* ନିଜପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଠାରୁ(୧୯୬୮)
* ଶୁଣ ସୁଜନେ(୧୯୬୯)
* ମୃଗୟା(୧୯୭୦)- ପରୀକ୍ଷାଧର୍ମୀ ନାଟକ
* ସମ୍ରାଟ୍ (୧୯୭୨)- କାମ୍ୟୁଙ୍କର ‘କାଲିଗୁଲା’ ନାଟକ ଅନୁସରଣରେ
*ବୃତ୍ତେ(୧୯୮୧)- ବର୍ଣ୍ଣାଡସଙ୍କ ‘On the rocks’ରୁ 
* ଦୃଶ୍ୟ
* ଡାଆଣୀ
* ବଇଁଶୀ
* ତନ୍ଦ୍ରା
* ବ୍ୟର୍ଥଲଗ୍ନ
* ସ୍ୱର୍ଗମର୍ତ୍ତ୍ୟ
* ଛଦ୍ମବେଶୀ
* ସୋ
* ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ
* ପ୍ରଥମ ଦୃଶ୍ୟ

### ଦୁରଦର୍ଶନ ଧାରାବହିକ
* ସତ୍ୟ
* ସାଧୁ ସାବଧାନ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ସିନେକ୍ରିଟିକ ପୁରସ୍କାର
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପୁରସ୍କାର
* ୧୯୫୭ରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଦଶମ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ଉପଲକ୍ଷେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ନାଟୋକତ୍ସବରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଟକ ରୂପେ 'ବହ୍ନି' ପୁରସ୍କୃତ ହେଇଥିଲା ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
୨୦୦୪ ମସିହା, ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖ ଦିନ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ବସନ୍ତ ନାୟକ

'''''' ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ସିନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ବିତରକ ଓ ପ୍ରଯୋଜକ ଥିଲେ ।

## ଜୀବନକାଳ 
 ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲାର ହରିପୁର (କଟକ)ଠାରେ ୧୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୭ ମସିହାରେରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଜଣେ କପଡ଼ା ଇଞ୍ଜିନିଅର ଭାବରେ ମୁମ୍ବାଇରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତକୁ ଏକ ନୂଆ ରୂପ ଦେବା ପାଇଁ ସେ ୧୯୫୯ରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଫେରିଥିଲେ । ମୁମ୍ବାଇରୁ କଟକ ଫେରିବା ପରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବିଜୟ ନାୟକ ତାଙ୍କୁ ସିନେମା ଆଡ଼କୁ ବାଟ ଦେଖାଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମ କରି ସେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଯାଯାବରର ବିତରଣ ଭାର ନେଇଥିଲେ ।

ସେ ପାଖାପାଖି ୨୦ଟି ସିନେମା ତିଆରି କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପ୍ରଥମ ସିନେମା ଥିଲା ୧୯୭୭ରେ ତିଆରି ନାଗଫାଶ । ଏହା ପରେ ବ୍ରଜରାଜ ମୁଭିଜ ନାମରେ ସେ ନିଜର ଏକ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ସେ ଜଣେ ସଫଳ ସିନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ଅନେକ ସିନେମା ନିର୍ମାଣ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଜଣେ ପ୍ରଯୋଜକ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହେବା ବାଦେ ସେ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଫିଲ୍ମ ବିତରକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ବ୍ରଜରାଜ ମୁଭିଜ ବ୍ୟାନରରେ ପାଖାପାଖି ୫୦୦ଟି ଓଡ଼ିଆ , ହିନ୍ଦୀ ଓ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାର ସିନେମାର ବିତରଣ କରିଥିଲେ ।

ସେ ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ମାଳବିକା ରାୟ, ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି, ବାବୁସାନଙ୍କ ଭଳି ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତା, ଅଭିନେତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତକୁ ଆଣିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରାଖି ଗୁଲଜାର, ମିଥୁନ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, ସୁଜିତ କୁମାର, ଅରୁଣା ଇରାନୀ, ଗୁଫି ପେଣ୍ଟାଲ, ପ୍ରସେନଜିତ, ଦେବର୍ଶୀ ରାୟ ଶତାବ୍ଦୀ ରାୟ ଆଦି ଅନେକ ଜଣାଶୁଣା ବଲିଉଡ଼ ଓ ବଙ୍ଗଳା ସିନେ ଅଭିନେତା, ଅଭିନେତ୍ରୀଙ୍କୁ ସେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଭିତରକୁ ଆଣି ପାରିଥିଲେ ଯାହା ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପକ୍ଷରେ ନୂଆ ଥିଲା ।

ପୁରୀରେ ଥିବା ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରଠାରେ ତାଙ୍କ ଶେଷକୃତ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ସିନେମା 
### ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସିନେମା 
* ୧୪୩ ଆଇ ଲଭ ୟୁ (୨୦୧୧)
* ଡନ (୨୦୧୦)
* ଶାଶୁଘର ଚାଲିଯିବି (୨୦୦୨)
* ରଣଭୂମି (୧୯୯୫)
* ନାଗଫାଶ (୧୯୭୭)
* ଆଇ ଲଭ ୟୁ

#### ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମା 
* ସ୍ପନ୍ଦନ (ହିନ୍ଦୀ ସିନେମା) (୧୯୮୪)

### ପ୍ରଯୋଜିତ ସିନେମା 
* ରୋମିଓ, ଦି ଲଭର ବୟ (୨୦୧୧)
* ଏ ଯୁଗର କୃଷ୍ଣ ସୁଦାମା (୨୦୦୭)
* ବର୍ଷା ମୋ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ (୨୦୦୪)
* ମୋ କୋଳ ତୋ ଝୁଲଣା (୨୦୦୧)
* ମନ ରହିଗଲା ତୁମରି ଠାରେ (୧୯୯୯)
* ଯଶୋଦା (୧୯୯୬)
* ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ପାଇଛି ପୁଅ (୧୯୯୪)
* ବାଦଶାହ
* ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ (୧୯୮୮)
* ଏଇ ତ ଦୁନିଆଁ (୧୯୮୭)
* ଦଣ୍ଡାବାଳୁଙ୍ଗା (୧୯୮୪)

### କାହାଣୀ ଲେଖନା 
* ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ପାଇଛି ପୁଅ (୧୯୯୪)
* ସବୁ ମାୟାରେ ବାୟା (୧୯୮୭)
* ନାଗଫାଶ (୧୯୭୭)

### ବିତରଣ 
* ଯାଯାବର

## ପୁରସ୍କାର 
* ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର (ନାଗଫାଶ, ୧୯୭୭)
* ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର (ଦଣ୍ଡାବାଳୁଙ୍ଗା, ୧୯୮୪)
* ଇଣ୍ଡିଆନ ପାନୋରାମା ପୁରସ୍କାର (ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ, ୧୯୮୮)

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼
ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜକ
ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ

**ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ**, ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ମୁ୍କ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ବସନ୍ତ ନାୟକ । ବିଜୟ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅସୀମ କୁମାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶଣା ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ସାପଙ୍କ ମ‌ହିମା ବିଷୟରେ କିଛି ଦୃଶ୍ୟ ରହିଛି ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି ଓ ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି । ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ଶ୍ରୀରାମ ପଣ୍ଡା, ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ, ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ, ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା, ହର ପଟ୍ଟନାୟକ, ନିହାରିକା ସାହୁ, କାନ୍ତ ସିଂହ, ଜୟୀରାମ ସାମଲ, ଦୁଃଖୀରାମ ସ୍ୱାଇଁ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

## ଅଭିନୟ
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ଶ୍ରୀରାମ ପଣ୍ଡା
* ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ
* ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ
* ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା
* ହର ପଟ୍ଟନାୟକ
* ନିହାରିକା ସାହୁ
* କାନ୍ତା ସିଂ
* ଜୟୀରାମ ସାମଲ
* ଦୁଃଖୀରାମ ସ୍ୱାଇଁ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଓ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅନୁରାଧା, ଶ୍ରୀକାନ୍ତ, ତୃପ୍ତି ଦାସ ଓ ଦେବାଶିସ ମହାପାତ୍ର ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର