କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତି

**କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତି** (୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୦୬–୬ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ । ୧୯୩୦ରୁ ୧୯୮୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛଅ ଦଶନ୍ଧିର ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ୫୬ଟି ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର କେତେକ ଜଣାଶୁଣା ଉପନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟରେ କା, ବାଲିରାଜା, ଶାସ୍ତି, ହା' ଅନ୍ନ, ଝଞ୍ଜା, ଶର୍ବରୀ, ତମସା ତୀରେ  ଅନ୍ୟତମ । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଉପନ୍ୟାସ *କା* ପାଇଁ ସେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଫେଲୋ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ "ଓଡ଼ିଶୀର ଅନ୍ୟତମ ଲୋକପ୍ରିୟ ଉପନ୍ୟାସକାର" ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।  ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି ଥିଲେ ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ । ୧୯୯୪ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ ୮୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତି କଟକ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ନାଗବଳି ଗାଆଁରେ ୧୯୦୬ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୧ତାରିଖରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଦୁର୍ଗାଦେବୀ ଓ ପିତାଙ୍କ ନାମ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି ଥିଲେ ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ଓ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଗିରିଧାରୀ ଓ ଯଦୁନାଥ ଏବଂ ଜଣେମାତ୍ର ଭଉଣୀ ନିଶାମଣି ଥିଲେ । କଟକର ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡେମୀରୁ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ କବି ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି ଥିଲେ ତାଙ୍କ ଦାଦା ଦିବ୍ୟସିଂହ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ । କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଜେଜେବାପା ଧର୍ମୁ ମହାନ୍ତି ଥିଲେ ଜଣେ ଚାଷୀ ଓ ଏକ ଜମିଦାର ପରିବାରର ବଂଶଜ ।

## ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
ଶୈଶବରୁ କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତି ସାହିତ୍ୟପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ଥିଲେ ଓ ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ରଚନାରୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡେମୀରେ ପାଠ ପଢିବାବେଳେ ତାଙ୍କର କେତୋଟି କବିତା ବିଦ୍ୟାଳୟ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କବିତା ଲେଖିବା ଜାରୀ ରଖିନଥିଲେ । ସେ ପରେ ଗଳ୍ପ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ଥିଲା ୧୯୨୩-୧୯୨୪ରେ ପ୍ରକାଶିତ *ଉତ୍ସବେ ବ୍ୟସନ* । ୧୯୮୫ରେ ରଚିତ *ଯକ୍ଷ* ତାଙ୍କର ଶେଷ ଉପନ୍ୟାସ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧୯୮୪ରେ ରଚିତ *ମେଲାଣି ମାଗୁଣି*କୁ ସମାଲୋଚକମାନେ ଶେଷ ରଚନା ବୋଲି ଗ୍ରହଣକରିଥାନ୍ତି ।

### ଉପନ୍ୟାସ 
* ବାଲିରାଜା, ୧୯୩୨
* ପଳାତକ (୧୯୩୦)
* ହା ଅନ୍ନ (୧୯୩୫)
* ଅଦେଖା ହାତ (୧୯୪୩)
* ତୁଣ୍ଡବାଇଦ (୧୯୪୪)
* ଏପାରି ସେପାରୀ (୧୯୪୫)
* ଶାସ୍ତି (୧୯୪୬)
* ଝଞ୍ଜା (୧୯୫୦)
* ମିଳନର ଛନ୍ଦ (୧୯୫୧)
* ଶର୍ବରୀ (୧୯୫୨)
* କା (୧୯୫୬)
* ବଜ୍ରବାହୁ (୧୯୫୯)
* ଇତିହ
* ଉତ୍ସବେ ବ୍ୟସନେ (୧୯୨୩)
* ଦୁନିଆର ଦାଉ (୧୯୩୪) 
* ନିଷ୍ପତ୍ତି (୧୯୩୨)
* ସ୍ୱପ୍ନ ନା ସତ୍ୟ (୧୯୩୩) 
* ଦୁନିଆର ଦାଉ (୧୯୩୦)
* ହା ଅନ୍ନ (୧୯୩୫)
* ତଥାସ୍ତୁ (୧୯୩୬)
* ପରିଚୟ (୧୯୩୬) 
* ଓଲଟ ପାଲଟ (୧୯୩୭) 
* ପରକୀୟା (୧୯୩୮) 
* ଉଦଣ୍ଡି (୧୯୩୯) 
* ପ୍ରତିକ୍ଷା (୧୯୪୩)
* ଭଲପାଇବାର ଶେସକଥା (୧୯୪୪)
* ଏପାରି ସେପାରି (୧୯୪୫) 
* ଶାସ୍ତି (୧୯୪୬) 
* ବନଗହନର ତଲେ (୧୯୪୭) 
* ଅନ୍ତରାୟ (୧୯୪୭) 
* ଅଭିନେତ୍ରୀ (୧୯୪୭)
* ଭୁଲି ହୁଏନା (୧୯୪୮)
* ପରୀ (୧୯୫୪)
* ଢେଉଢେଉକା (୧୯୬୨)
* ବଗବଗୁଲୀ (୧୯୬୪)
* ଇତିହାସ (୧୯୬୯)
* ସ୍ୱପ୍ନ (୧୯୬୮)
* ଛୁଟିଲେ ଘଟ (୧୯୬୮)
* ତିରଙ୍ଗାର ତଳେ (୧୯୬୯)
* ମମତାର ମାୟା (୧୯୬୯)
* ମନମନ୍ଥନ (୧୯୭୦)
* ଅତି ଗୋପନୀୟ (୧୯୭୦)
* ଅଙ୍ଗନ (୧୯୭୧)
* ମମତାର ମାୟା (୧୯୭୧)
* କହିବାକୁ ଲାଜ (୧୯୭୩)
* ନିର୍ବିଶଙ୍କ (୧୯୭୩)
* ଆଜି ନୁହେଁ ଆଉ ଦିନେ (୧୯୭୩)
* କ୍ଷଣ କ୍ଷଣକେ ଆନ (୧୯୭୫)
* ମାୟା ବାର୍ତ୍ତା (୧୯୭୮)
* ସତ୍ୟବତୀ (୧୯୮୦)
* କ୍ଷଣିକ (୧୯୮୦)
* ତରକା (୧୯୮୧)
* ତପସ୍ୱୀ (୧୯୮୨)
* ଲଲାଟଲିଖନ (୧୯୮୩)
* ମେଲାଣି ମାଗୁଣି (୧୯୮୩)
* ପାବନୀ (୧୯୮୪)
* ଯକ୍ଷ (୧୯୮୫)

## ରଚନାଶୈଳୀ 
କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଗଳ୍ପ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନାର ଆରମ୍ଭ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ସମୟର ଏବଂ ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରର ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ, ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର ଶେଷ, ଓ ନୂଆ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାରତ ଗଠନ ସମୟର ସାମାଜିକ ଚିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କ ରଚନାର ଭାଷା ସରଳ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଭିତ୍ତିକରି । ସେ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ବେଳକୁ ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଆଧୁନିକ ଗଦ୍ୟସାହିତ୍ୟ ଖୁବ କମ ଥିଲା । ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାନ୍ତି ତାଙ୍କର  *ଔପନ୍ୟାସିକ କାହ୍ନୁଚରଣ* ପୁସ୍ତକରେ  କାହ୍ନୁଚରଣ ଏହି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏକ ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ''ହା' ଅନ୍ନ''ରେ ଦୈବୀ ଦୁର୍ଯୋଗ ସମୟରେ ମଣିଷର ଅସହାୟତାର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ତାଙ୍କର ପ୍ରାୟ ରଚନାରେ ମଣିଷପଣିଆ ଓ ସମାଜରେ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ସହାବସ୍ଥାନ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଓଡ଼ିଶାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଚିତ୍ରିତ । 
* ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋ, ୧୯୯୪
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅରୁଣା ଉପନ୍ୟାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ