ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ହକି ଦଳ

**ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକି ଦଳ** ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଏବଂ ହକି ଇଣ୍ଡିଆଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଦଳ ଭାରତୀୟ ହକି ମହାସଂଘର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିଲା। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହକି ମହାସଂଘର ଅଂଶ ହେବାରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଅଣ-ୟୁରୋପୀୟ ଦଳ ଥିଲା।
୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଏହି ଦଳ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୬୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଦଳ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଅପରାଜିତ ରହି କ୍ରମାଗତ ୬ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲା । ୧୯୨୮ରେ ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ‌ରୁ ୧୯୬୦ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଫାଇନାଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମୟରେ ଦଳ ୩୦-୦ରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ୧୯୭୫ରେ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା। ୧୯୨୮, ୧୯୩୨, ୧୯୩୬, ୧୯୪୮, ୧୯୫୨, ୧୯୫୬, ୧୯୬୪ ଓ ୧୯୮୦ରେ ମୋଟ ୮ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିବା ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଦଳ। ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଇତିହାସରେ ଭାରତ ୧୩୪ ମ୍ୟାଚ‌ରୁ ୮୩ ବିଜୟ ସହ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଦଳ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଗୋଲ୍ ସ୍କୋର କରିଛନ୍ତି। ୧୯୨୮ ଓ ୧୯୫୬ମସିହାରେ ଗୋଟିଏ ବି ଗୋଲ ନ ଦେଇ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଜିତିବାରେ ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ଦଳ।

ବ୍ଲୁଜ‌ରେ ଥିବା ପୁରୁଷ ଦଳ ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଦଳ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ୧୯୬୬, ୧୯୯୮, ୨୦୧୪ ଏବଂ ୨୦୨୨ରେ ସେମାନେ ୪ ଥର ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଜିତିଛନ୍ତି। ୨୦୦୩, ୨୦୦୭ ଓ ୨୦୧୭ରେ ଏସିଆ କପ‌ରେ ଭାରତ ଶୀର୍ଷରେ ରହିଥିଲା। ଏସିଆ କପ‌ରେ ଭାରତ ୫୬ଟି ମ୍ୟାଚ‌ରୁ ୪୩ଟିରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସର୍ବାଧିକ ବିଜୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଜୟ ପ୍ରତିଶତ ରେକର୍ଡ କରିଛି। ୨୦୧୧, ୨୦୧୬, ୨୦୧୮ ଏବଂ ୨୦୨୩ରେ ରେକର୍ଡ ୪ ଥର ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତିଥିବା ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଦଳ। ସମୁଦାୟ ୨୮ଟି ଅଫିସିଆଲ୍ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟାଇଟଲ ଜିତିଛି ଭାରତ।

ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ, ବିଶ୍ୱକପ୍, ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ଏସିଆ କପ୍ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ଫାଇନାଲରେ ଖେଳିଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଭାରତର ତୀବ୍ର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ରହିଛି। ଏହି ସବୁ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାସ୍ତ କରିବାର ଅନନ୍ୟ ରେକର୍ଡ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ରହିଛି।

## ଇତିହାସ 
### ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ (୧୯୨୮-୧୯୫୯) 
୧୯୨୮ରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲା। ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଭାରତ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆକୁ ୬-୦, ବେଲଜିୟମକୁ ୯-୦ ଓ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡକୁ ୫-୦ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା। ଜୟପାଲ ସିଂହ ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଫାଇନାଲରେ ନେଦରଲାଣ୍ଡକୁ ୩-୦ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା। ଏହାପରେ ଭାରତ ୧୯୩୨ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଜାପାନକୁ ୧୧-୧ ଗୋଲରେ ଏବଂ ଆମେରିକାକୁ ୨୪-୧ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରି ସଫଳତାର ସହ ଟାଇଟଲ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା, ଆମେରିକା ବିପକ୍ଷ ମ୍ୟାଚରେ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ ୮ ଗୋଲ ସ୍କୋର କରିଥିଲେ ଏବଂ ରୂପ ସିଂହ ୧୦ ଗୋଲ ସ୍କୋର କରିଥିଲେ| ଏତେ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଜୟ ବ୍ୟବଧାନ । ୧୯୩୬ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତ କ୍ରମାଗତ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଟାଇଟଲ ଜିତିଥିଲା, ଏଥର ନିଜେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଖେଳାଳି ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ। ଭାରତ ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଜାପାନକୁ ୯-୦, ହଙ୍ଗେରୀକୁ ୪-୦ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାକୁ ୭-୦ରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା। ସେମିଫାଇନାଲରେ ସେମାନେ ଫ୍ରାନ୍ସକୁ ୧୦-୦ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଫାଇନାଲରେ ଦଳ ଜର୍ମାନୀକୁ ଭେଟିଥିଲା। ଏହି ମ୍ୟାଚକୁ ଭାରତ ୮-୧ ଗୋଲରେ ଜିତିଥିଲା ଏବଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଫାଇନାଲରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ବଡ ବିଜୟ ବ୍ୟବଧାନ ହୋଇ ରହିଛି ।
left|thumb|180x180px|୧୯୩୬ରେ ଭାରତ ବନାମ ବର୍ଲିନ ଏକାଦଶ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ୧୯୪୦ ଓ ୧୯୪୪ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ବାତିଲ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ହକିରେ ଆଧିପତ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିବା ଦଳର ଯୁଗର ଅନ୍ତ ଘଟାଇଥିଲା।
୧୯୪୮ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତ ଗ୍ରୁପ୍ 'ଏ'ରେ ସ୍ଥାନ ପାଇ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆକୁ ୮-୦, ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାକୁ ୯-୧ ଓ ସ୍ପେନ୍କୁ ୨-୦ ଗୋଲ‌ରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା। ଫାଇନାଲରେ ଭାରତ ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନକୁ ଭେଟିଥିବା ବେଳେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏହାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା। ଦକ୍ଷ ବ୍ରିଟିଶ ଦଳ ପୂର୍ବରୁ ୧୯୦୮ ଓ ୧୯୨୦ରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିସାରିଥିଲା, ତେଣୁ ଏହି ମ୍ୟାଚ୍କୁ "ଚାମ୍ପିୟନଯୁଦ୍ଧ" ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ଭାରତ ୪-୦ଗୋଲରେ ମ୍ୟାଚ୍ ଜିତିଥିଲା। ଏହାର ଫଳାଫଳ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ମଧୁର ଥିଲା, ଯାହା ବର୍ଷକ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟେନଠାରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିଥିଲା । ଏହି ବିଜୟକୁ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।

୧୯୬୮ ମେକ୍ସିକୋ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ପରାଜୟ ସହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ବାକି ୬ଟି ମ୍ୟାଚ୍ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ, ଜାପାନ, ସ୍ପେନ୍, ମେକ୍ସିକୋ, ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ବେଲଜିୟମ ବିପକ୍ଷରେ ଜିତିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସେମିଫାଇନାଲରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ସଫଳତାର ସହ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲା। ୧୯୭୨ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ମଧ୍ୟ ଫଳାଫଳ ସମାନ ଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, କେନିଆ, ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ମେକ୍ସିକୋକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡଏବଂ ପୋଲାଣ୍ଡ ସହିତ ଡ୍ର କରିଥିଲା। ସେମିଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଖେଳାଯାଇଥିବା ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତ ନେଦରଲାଣ୍ଡକୁ ପରାସ୍ତ କରି କାଂସ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଛି।

### ଆଧିପତ୍ୟର ଶେଷ ବର୍ଷ (୧୯୬୦-୧୯୮୦) 
୧୯୬୮ ମେକ୍ସିକୋ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ପରାଜୟ ସହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ବାକି ୬ଟି ମ୍ୟାଚ୍ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ, ଜାପାନ, ସ୍ପେନ୍, ମେକ୍ସିକୋ, ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ବେଲଜିୟମ ବିପକ୍ଷରେ ଜିତିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସେମିଫାଇନାଲରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ସଫଳତାର ସହ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲା। ୧୯୭୨ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ମଧ୍ୟ ଫଳାଫଳ ସମାନ ଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, କେନିଆ, ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ମେକ୍ସିକୋକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡଏବଂ ପୋଲାଣ୍ଡ ସହିତ ଡ୍ର କରିଥିଲା। ସେମିଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଖେଳାଯାଇଥିବା ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତ ନେଦରଲାଣ୍ଡକୁ ପରାସ୍ତ କରି କାଂସ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଛି।
left|thumb|180x180px|୧୯୭୩ ବିଶ୍ୱକପ୍ ସେମିଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ୧-୦ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା ଭାରତୀୟ ଦଳ ।
୧୯୬୮ ମେକ୍ସିକୋ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ପରାଜୟ ସହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ବାକି ୬ଟି ମ୍ୟାଚ୍ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ, ଜାପାନ, ସ୍ପେନ୍, ମେକ୍ସିକୋ, ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ବେଲଜିୟମ ବିପକ୍ଷରେ ଜିତିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସେମିଫାଇନାଲରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ସଫଳତାର ସହ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲା। ୧୯୭୨ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ମଧ୍ୟ ଫଳାଫଳ ସମାନ ଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, କେନିଆ, ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ମେକ୍ସିକୋକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡଏବଂ ପୋଲାଣ୍ଡ ସହିତ ଡ୍ର କରିଥିଲା। ସେମିଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଖେଳାଯାଇଥିବା ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତ ନେଦରଲାଣ୍ଡକୁ ପରାସ୍ତ କରି କାଂସ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଛି।

ଭାରତ ୧୯୭୧ ବିଶ୍ୱକପ‌ରେ କେନିଆକୁ ହରାଇ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ୧୯୭୩ ବିଶ୍ୱକପ‌ରେ ଭାରତ ସେମିଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପେନାଲ୍ଟି ସୁଟ୍ ଆଉଟ‌ରେ ଫାଇନାଲ‌ରେ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୧୯୭୫ ବିଶ୍ୱକପ‌ରେ ଭାରତ ସେମିଫାଇନାଲରେ ମାଲେସିଆକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ ଫାଇନାଲରେ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାସ୍ତ କରି ପ୍ରଥମ ଟାଇଟଲ ହାସଲ କରିଥିଲା।୧୯୭୬ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଆଷ୍ଟ୍ରୋ-ଟର୍ଫ ହକି ପିଚ୍ ପ୍ରଚଳନ ହେବା ପରେ ଭାରତ ଘାସ ପଡ଼ିଆ ଭଳି ନିଜର ଆଧିପତ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ସଂଘର୍ଷ କରିଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଖାଲି ହାତରେ ଘରକୁ ଫେରିଥିଲା। [ ସମ୍ପାଦନା ] ପରେ ଫାଇନାଲରେ ସ୍ପେନକୁ ୪-୩ ସ୍କୋରରେ ପରାସ୍ତ କରି ଭାରତ ରେକର୍ଡ ଅଷ୍ଟମ ଥର ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲା।

### ଅବନତି (୧୯୮୧-୧୯୯୭) 
୧୯୮୦ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ସଫଳତା ପରେ ଭାରତର ପ୍ରଦର୍ଶନ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ଜାତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ଅନେକ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ଆସିଥିଲା। ଯେହେତୁ ଦଳ ବିଶ୍ୱକପ୍ କିମ୍ବା ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ କୌଣସି ପଦକ ଜିତିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏସିଆରେ ଶୀର୍ଷ ଦଳ ହୋଇ ରହିଥିଲା ଏବଂ ମହାଦେଶୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଅନେକ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ୧୯୮୨ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଭାରତ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ। ଉଭୟ ୧୯୮୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଫାଇନାଲ୍ ଏବଂ କରାଚିରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରଥମ ଏସିଆ କପ୍ ଫାଇନାଲ‌ରେ ଦଳ ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।୧୯୮୬ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ୧୯୮୨ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିରେ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଏବଂ ୧୯୮୫ ଏସିଆ କପ୍ ଓ ୧୯୮୯ ଏସିଆ କପ‌ରେ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିତି ଭାରତ ୮୦ ଦଶକର ଅନ୍ତ ଘଟାଇଥିଲା। ୮୦ ଦଶକରେ ଏକ ବଡ଼ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ସଫଳତା ୧୯୮୫ ସୁଲତାନ ଅଜଲାନ ଶାହା କପ‌ରେ ମିଳିଥିଲା।
ଭାରତ ୧୯୯୧ ସୁଲତାନ ଅଜଲାନ ଶାହା କପ୍ ଜିତି ୧୯୯୪ ଏସିଆ କପ୍ ଫାଇନାଲରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଫାଇନାଲରେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାପରେ ଦଳ ୧୯୯୫ ସୁଲତାନ ଅଜଲାନ ଶାହା କପ୍ ଜିତିଥିଲା।

### ପୁନରୁତ୍ଥାନ (୧୯୯୮-୨୦୧୨) 
୧୯୯୮ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଭାରତ ୩୨ ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମହାଦେଶୀୟ ଟାଇଟଲ ଜିତିଥିଲା। ଦଳ ୧୯୯୮ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା। ସେମାନେ ୧୯ ଏସିଆ କପ‌ରେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ସଂଗ୍ରହ କରି ଦଶନ୍ଧି ଶେଷ କରିଥିଲେ।

ଫାଇନାଲରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଭାରତ ପ୍ରଥମ ହକି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଜିତି ନୂଆ ସହସ୍ରାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ୨୦୦୩ରେ ଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ହରାଇ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏସିଆ କପ୍ ଟାଇଟଲ ଜିତିଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାସ୍ତ କରି ପ୍ରଥମ ତଥା ଏକମାତ୍ର ଆଫ୍ରୋ-ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଟାଇଟଲ ଜିତିଥିଲା। ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୨୦୦୬ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହି ଦଳ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ପଦକ ଜିତି ପାରିନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭାରତ ୨୦୦୭ ଏସିଆ କପ୍ ଜିତି ଏସିଆ କପ‌ରେ ସଫଳତାର ସହ ନିଜର ଟାଇଟଲ୍ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା। ଫାଇନାଲରେ ଦଳ ୭-୨ ଗୋଲରେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା। ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୨୦୦୮ ବେଜିଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା।

୨୦୦୯ରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଏସିଆ କପ୍ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ବିପଜ୍ଜନକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲା କାରଣ ଦଳ ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା ଏବଂ କୌଣସି ପଦକ ହାସଲ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା।  କିନ୍ତୁ ୨୦୦୯ ସୁଲତାନ ଅଜଲାନ ଶାହା କପ୍ ଜିତିବା ପରେ ଦଳ ପୁନର୍ବାର ଗତି ହାସଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ୨୦୧୦ ସଂସ୍କରଣରେ ଯୁଗ୍ମ ବିଜେତା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୦ ବିଶ୍ୱକପରେ ଭାରତରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଦଳ ଅଷ୍ଟମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା। ୨୦୧୦ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ପୁଣି ଥରେ ଭାରତ ଆୟୋଜନ କରିଥିବା ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଜାତୀୟ ଦଳ ଫାଇନାଲରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ୦-୮ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା କି ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରାଜୟ ଥିଲା। ୨୦୧୧ ସଂସ୍କରଣର ଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଭାରତ ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିର ପ୍ରଥମ ଚାମ୍ପିୟନ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୨ରେ ଦଳ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଶେଷ ସ୍ଥାନରେ ରହି ସମସ୍ତ ମ୍ୟାଚ୍ ହାରିଥିବା ବେଳେ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଦଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ନିରାଶାଜନକ ଥିଲା। ୨୦୧୨ ଏସିଆନ୍ ଚାମ୍ପିଅନ୍ସ ଟ୍ରଫିରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଉପବିଜେତା ହୋଇଥିଲା।

### ୨୦୧୩-ବର୍ତ୍ତମାନ (ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ) 
ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ନିରାଶା ପରେ ଭାରତ ୨୦୧୩ ଏସିଆନ୍ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିରେ ଖେଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାତ୍ର ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହିପାରିଥିଲା। ୨୦୧୪ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାସ୍ତ କରି ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିବା ପରେ ଟର୍ଣ୍ଣିଂ ପଏଣ୍ଟ ପାଲଟିଥିଲା।
୨୦୧୪-୧୫ ହକି ବିଶ୍ୱ ଲିଗ‌ରେ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡକୁ ହରାଇ ଭାରତ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ଦଳ ୨୦୧୬ ପୁରୁଷ ହକି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିର ଫାଇନାଲରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପେନାଲ୍ଟି ସୁଟ୍ ଆଉଟ‌ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୧୬ ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ହରାଇ ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଏବଂ ୨୦୧୭ ଏସିଆ କପ୍ ମାଲେସିଆକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଫେରିଥିଲେ। ଦଳ ୨୦୧୬-୧୭ ହକି ବିଶ୍ୱ ଲିଗ‌ରେ ଜର୍ମାନୀକୁ ୨-୧ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରି କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲା।

୨୦୧୮ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଟିକେ ନିରାଶାଜନକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲା କାରଣ ଭାରତ ଡିଫେଣ୍ଡିଂ ଚାମ୍ପିୟନ ହେବା ସହ ଜିତିବା ପାଇଁ ଫେଭରିଟ୍ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ସେମିଫାଇନାଲରେ ମାଲେସିଆଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ପରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ୨-୧ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରି କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ଦଳ ୨୦୧୮ ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଜିତି ୨୦୧୮-୧୯ ପୁରୁଷ ହକି ସିରିଜରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରି ଦୃଢ଼ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ଭାରତ ୨୦୧୮ ହକି ବିଶ୍ୱକପରେ ଆୟୋଜକ ଭାବେ ଖେଳି କ୍ୱାର୍ଟର ଫାଇନାଲରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନେଦରଲାଣ୍ଡଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। 

୨୦୨୦ ଟୋକିଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଜର୍ମାନୀକୁ ୫-୪ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରି ଭାରତୀୟ ଦଳ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ୪୧ ବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ ପରେ ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ପଦକ ଜିତିଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ଥିଲା ।
ଏବଂ ୨୦୨୩ରେ ଭାରତ ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଏବଂ ୨୦୨୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସଫଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତ ଅପରାଜିତ ରହିଥିଲା ।

## Gallery 
## ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଇତିହାସ 
### ପ୍ରମୁଖ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ 
#### ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ 
#### ବିଶ୍ବକପ୍ 
#### ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା 
#### ଏସିଆ କପ୍ 
#### ଏସିଆନ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି 
#### ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା 
#### ପ୍ରୋ ଲିଗ୍ 
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ 
#### ସୁଲତାନ ଅଜଲାନ ଶାହା କପ୍ 
#### ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା 
### ହେଉ ନ ଥିବା ପ୍ରତିଯୋଗିତା 
#### ବିଶ୍ୱ ଲିଗ୍ 
#### ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି 
#### ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ 
#### ହକି ସିରିଜ୍ 
#### ଆଫ୍ରୋ-ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା 
#### ପଶ୍ଚିମ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା 
## ସମ୍ମାନ 
### ପ୍ରମୁଖ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ 
* **ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ**:
** **ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ**: ୧୯୨୮, ୧୯୩୨, ୧୯୩୬, ୧୯୪୮, ୧୯୫୨, ୧୯୫୬, ୧୯୬୪, ୧୯୮୦
** **ରୌପ୍ୟ ପଦକ**: ୧୯୬୦
** ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ: ୧୯୬୮, ୧୯୭୨, ୨୦୨୦
* **ବିଶ୍ୱକପ୍**:
** **ଚାମ୍ପିୟନ**: ୧୯୭୫
** **ଉପବିଜେତା**: ୧୯୭୩
** **ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ**: ୧୯୭୧
* **ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା**:
** **ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ**: ୧୯୬୬, ୧୯୯୮, ୨୦୧୪, ୨୦୨୨
** **ରୌପ୍ୟ ପଦକ**: ୧୯୫୮, ୧୯୬୨, ୧୯୭୦, ୧୯୭୪, ୧୯୭୮, ୧୯୮୨, ୧୯୯୦, ୧୯୯୪, ୨୦୦୨
** ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ: ୧୯୮୬, ୨୦୧୦, ୨୦୧୮
* **ଏସିଆ କପ୍**:
** **ଚାମ୍ପିଅନ୍**: ୨୦୦୩, ୨୦୦୭, ୨୦୧୭
** **ଉପବିଜେତା**: ୧୯୮୨, ୧୯୮୫, ୧୯୮୯, ୧୯୯୪, ୨୦୧୩
** **ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ**: ୧୯୯୯, ୨୦୨୨
* ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି:
** **ଚାମ୍ପିଅନ୍**: ୨୦୧୧, ୨୦୧୬, ୨୦୧୮, ୨୦୨୩
** **ଉପବିଜେତା**: ୨୦୧୨
** **ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ**: ୨୦୨୧
* **ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା**:
** **ରୌପ୍ୟ ପଦକ**: ୨୦୧୦, ୨୦୧୪, ୨୦୨୨
* ଏଫ୍ ଆଇଏଚ୍ ପ୍ରୋ ଲିଗ୍:
** **ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ**: ୨୦୨୧-୨୨

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ 
* **ସୁଲତାନ ଅଜଲାନ ଶାହା କପ୍**:
** **ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ**: ୧୯୮୫, ୧୯୯୧, ୧୯୯୫, ୨୦୦୯, ୨୦୧୦
** **ଉପବିଜେତା**: ୨୦୦୮, ୨୦୧୬, ୨୦୧୯
** **ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ**: ୧୯୮୩, ୨୦୦୦, ୨୦୦୬, ୨୦୦୭, ୨୦୧୨, ୨୦୧୫, ୨୦୧୭
* **ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା**:
** **ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ**: ୧୯୯୫
** **ରୌପ୍ୟ ପଦକ**: ୨୦୦୬, ୨୦୧୦, ୨୦୧୬

### ଆଉ ହେଉନଥିବା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ 
* **ହକି ବିଶ୍ୱ ଲିଗ୍**:
** **ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ**: ୨୦୧୪-୧୫, ୨୦୧୬-୧୭
* **ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି**:
** **ଉପବିଜେତା**: ୨୦୧୬, ୨୦୧୮
** **ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ**: ୧୯୮୨
* **ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ**:
** **ଚାମ୍ପିୟନ**: ୨୦୦୧
** **ଉପବିଜେତା** - ୨୦୧୧
** **ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ**: ୨୦୦୭, ୨୦୦୯
* **ହକି ସିରିଜ୍**:
** **ଚାମ୍ପିଅନ୍**: ୨୦୧୮-୧୯
* **ଆଫ୍ରୋ-ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା**:
** **ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ**: ୨୦୦୩
* **ପଶ୍ଚିମ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା**:
** **ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ**: ୧୯୩୪

## ଫଳାଫଳ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ 
### ୨୦୨୨ 
### ୨୦୨୩ 
## ଖେଳାଳିମାନେ 
### ବର୍ତ୍ତମାନର ଦଳ 
ନିମ୍ନଲିଖିତ ଖେଳାଳିମାନେ ୨୦୨୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ।

*ବିପକ୍ଷ ମ୍ୟାଚ୍ ପରେ ୧୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୩ରେ କ୍ୟାପ୍ ସ ଅପଡେଟ୍ ହୋଇଥିଲା।*

### ସମ୍ପ୍ରତି କଲ୍-ଅପ୍ 
ନିମ୍ନଲିଖିତ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗତ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ଡକାଯାଇଛି।

## କୋଚିଂ ଷ୍ଟାଫ୍ 
* ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ: କ୍ରେଗ ଫୁଲଟନ୍
* ସହକାରୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ: ରେଟ୍ ହାଲ୍କେଟ୍
* ସହକାରୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ: ସର୍ଦ୍ଦାର ସିଂହ। ଶିବେନ୍ଦ୍ର ସିଂ
* ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରାମର୍ଶଦାତା: ଆଲାନ୍ ଟାନ୍
* ମାନସିକ କଣ୍ଡିସନିଂ କୋଚ୍ : ଧାନ ଅପ୍ଟନ୍

## ବିଶିଷ୍ଟ ପୂର୍ବତନ ଖେଳାଳି 
 

## ଆଧାର 
## ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ୍ 
* 
* ଏଫଆଇଏଚ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍