କାର୍ଲ ମାର୍କସ

**କାର୍ଲ ହେନେରିକ ମାର୍କସ** (୫ ମଇ ୧୮୧୮-୧୪ ମାର୍ଚ ୧୮୮୩) ଜଣେ ଜର୍ମାନୀୟ ଦାର୍ଶନିକ, ଅର୍ଥନୀତିୀ, ସମାଜବାଦୀ, ଐତିହାସିକ ତଥା ସାମ୍ୟବାଦର ପ୍ରଣେତା ଥିଲେ । ଅର୍ଥନୀତିରେ ମାର୍କସଙ୍କ ଗବେଷଣା, ଶ୍ରମିକ ବର୍ଗର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥା ବୁଝିବା ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ କୁହାଯାଇପାରେ ଏବଂ ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅନେକ ଅର୍ଥନୀତିୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକର ରଚନା କରିଥିଲେ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ‌‌**ଦି କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ମ୍ୟାନିଫେଷ୍ଟୋ** (୧୮୪୮) ଏବଂ **ଦାସ କ୍ୟାପିଟାଲ** ବହୁ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
### ବାଲ୍ୟକାଳ ଓ ଶିକ୍ଷା : ୧୮୧୮-୧୮୩୫ 
thumb|left|200px|ତ୍ରିଏରଠାରେ ମାର୍କସଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ । ୧୯୨୮ରେ ଏହାକୁ ସୋସିଆଲ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ପାର୍ଟି ଅଫ ଜର୍ମାନୀ କ୍ରୟ କରିଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ମ୍ୟୁଜିୟମ ।କାର୍ଲ ମାର୍କସ ୫ ମଇ, ୧୮୧୮ରେ ପ୍ରୋସିଆର ତ୍ରିଏରଠାରେ ଏକ ଇହୁଦୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କାର୍ଲଙ୍କର ପିତା ହର୍ସେଲ ମାର୍କସ ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବିତ୍ତଶାଳୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଅଙ୍ଗୁର ବଗିଚାର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । ଜୀଉମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହେଉଥିବା ବିରୋଧାଭାସ ପାଇଁ ସେ ଇହୁଦୀରୁ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି, ହେନେରିକ ଭଳି ଏକ ଜର୍ମାନ ନାମକୁ ଆଦରି ନେଇଥିଲେ । କାର୍ଲଙ୍କର ବାଲ୍ୟକାଳରେ ଏକ କମ ଜଣାଥିବା ତଥ୍ୟ ହେଉଛି, ପିତାମାତାଙ୍କ ୯ଟି ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ତୃତୀୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବଡ଼ଭାଇ ମୋରିଜଙ୍କ ୧୮୧୯ରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାପରେ ସେ ପରିବାରର ବଡ଼ ସନ୍ତାନ ହୋଇଥିଲେ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭାଇଭଉଣୀ ଯଥା ସୋଫି, ହର୍ମାନ, ହେନେରିଟା, ଲୁଇସ, ଏମିଲି ଓ କାରୋଲିନଙ୍କ ସହ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୨୪ରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୮୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସେ ଗରୋଇ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷ ତ୍ରିଏର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ଯାହାର ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ହ୍ୟୁଗୋ ୱେଟେନବାକ ଥିଲେ । ପ୍ରଶାସନକୁ କ୍ରୋଧିତ କରି ୱେଟେନବାକ ଅନେକ ମାନବବାଦୀ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଯଦ୍ୱାରା ୧୮୩୨ରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଉପରେ ପୁଲିସ ଚଢ଼ଉ ହୋଇଥିଲା । ୧୮୩୫ରେ, ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ କାର୍ଲ ବୋନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଦର୍ଶନ ପଢ଼ିବାର ଇଚ୍ଛାନେଇ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପିତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ ଆଇନ ପଢ଼ିଥିଲେ । ଦୁର୍ବଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ୧୮ ବର୍ଷରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସୈନ୍ୟବାହିନୀରେ ଯୋଗଦେବରୁ ସେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ବୋନଠାରେ ପୋଲିସଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ "ପୋଏଟ କ୍ଲବ"ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ "ତ୍ରିଏର ଟ୍ରାଭର୍ଣ କ୍ଲବ"ରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇ ଉପ-ସଭାପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହାବ୍ୟତୀତ ସେ ଅନ୍ୟ ବହୁ ବିବାଦରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ; ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୩୬ରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତିତର୍କ ଅନ୍ୟତମ । ଶିକ୍ଷାବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଶାଜନକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପରେ ଦ୍ରୁତ ଅବନ୍ନତି ଘଟିବାରୁ ତାଙ୍କ ପିତା ପାଠ୍ୟ ଖସଡ଼ା ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିବା "ବର୍ଲିନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ"ରେ ପଢିବାକୁ ପଠେଇ ଦେଇଥିଲେ ।
=== ହେଗେଲଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରଭାବ : ୧୮୩୬-୧୮୪୩ ===ଏକ

## ସାମ୍ୟବାଦ 
### ପ୍ୟାରିସ : ୧୮୪୩-୧୮୪୫ 
### ବ୍ରସେଲସ : ୧୮୪୫-୧୮୪୭
### କଲୋଜିନ : ୧୮୪୮-୧୮୪୯ 
## ଲଣ୍ଡନରେ ବିତାଇଥିବା ସମୟ 
## ଚିନ୍ତାଧାରା
## ଆଧାର 
## ଅଧିକା ପଢ଼ନ୍ତୁ 
### ଜୀବନୀ 
* Vincent Barnett. *Marx* (Routledge, 2009)
* Isaiah Berlin. *Karl Marx: His Life and Environment* (Oxford University Press, 1963) 
* McLellan, David. *Karl Marx: his Life and Thought* Harper & Row, 1973 
* Franz Mehring|Mehring, Franz. *Karl Marx: The Story of His Life* (Routledge, 2003)
* David McLellan (academic). *Marx before Marxism* (1980), Macmillan, 
* Maximilien Rubel. *Marx Without Myth: A Chronological Study of his Life and Work* (Blackwell, 1975) 
* Sperber, Jonathan. *Karl Marx: A Nineteenth-Century Life* (W.W. Norton & Company; 2013) 648 pages; by a leading academic scholar
* Walker, Frank Thomas. 'Karl Marx: a Bibliographic and Political Biography*. (bj.publications), 2009.
* Francis Wheen|Wheen, Francis. *Karl Marx: A Life *, (Fourth Estate, 1999), 

### ମାର୍କସଙ୍କ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ମତ 
* Althusser, Louis. *For Marx*. London: Verso, 2005.
* Althusser, Louis and Balibar, Étienne. *Reading Capital*. London: Verso, 2009.
* Shlomo Avineri. *The Social and Political Thought of Karl Marx* (Cambridge University Press, 1968) 
* Kostas Axelos. *Alienation, Praxis, and Techne in the Thought of Karl Marx* (translated by Ronald Bruzina, University of Texas Press, 1976).
* Blackledge, Paul. *Reflections on the Marxist Theory of History* (Manchester University Press, 2006)
* Bottomore, Tom, ed. *A Dictionary of Marxist Thought*. Oxford: Blackwell, 1998.
* Alex Callinicos. *The Revolutionary Ideas of Karl Marx* (Bookmarks, 1983)
* Harry Cleaver. *Reading Capital Politically* (AK Press, 2000)
* Gerald Cohen. *Karl Marx's Theory of History: A Defence* (Princeton University Press, 1978) 
* Collier, Andrew. *Marx* (Oneworld, 2004)
* Hal Draper, *Karl Marx's Theory of Revolution* (4 volumes) Monthly Review|Monthly Review Press
* Duncan, Ronald and Colin Wilson. (editors) *Marx Refuted*, (Bath, UK, 1987) 
* Eagleton, Terry. *Why Marx Was Right* (New Haven & London: Yale University Press, 2011).
* Ben Fine. *Marx's Capital.* 5th ed. London: Pluto, 2010.
* John Bellamy Foster. *Marx's Ecology: Materialism and Nature*. New York: Monthly Review Press, 2000.
* Stephen Jay Gould. *A Darwinian Gentleman at Marx's Funeral – E. Ray Lankester *, Page 1, Find Articles.com (1999)
* David Harvey (geographer). *A Companion to Marx's Capital.* London: Verso, 2010.
* Harvey, David. *The Limits of Capital*. London: Verso, 2006.
* Iggers, Georg G. "Historiography: From Scientific Objectivity to the Postmodern Challenge."(Wesleyan University Press, 1997, 2005)
* Leszek Kołakowski. *Main Currents of Marxism* Oxford: Clarendon Press, OUP, 1978
* Little, Daniel. *The Scientific Marx*, (University of Minnesota Press, 1986) 
* Ernest Mandel. *Marxist Economic Theory*. New York: Monthly Review Press, 1970.
* Mandel, Ernest. *The Formation of the Economic Thought of Karl Marx*. New York: Monthly Review Press, 1977.
* István Mészáros (professor). *Marx's Theory of Alienation* (The Merlin Press, 1970)
* Miller, Richard W. *Analyzing Marx: Morality, Power, and History*. Princeton, N.J: Princeton University Press, 1984.
* Postone, Moishe. *Time, Labour, and Social Domination: A Reinterpretation of Marx's Critical Theory.* Cambridge [England]: Cambridge University Press, 1993.
* Murray Rothbard. *An Austrian Perspective on the History of Economic Thought Volume&nbsp;II: Classical Economics* (Edward Elgar Publishing Ltd., 1995) 
* Alfredo Saad-Filho. *The Value of Marx: Political Economy for Contemporary Capitalism*. London: Routledge, 2002.
* Alfred Schmidt (philosopher). *The Concept of Nature in Marx*. London: NLB, 1971.
* Seigel, Jerrold. *Marx's fate: the shape of a life* (Princeton University Press, 1978) 
* Paul Strathern. "Marx in 90 Minutes", (Ivan R. Dee, 2001)
* Thomas, Paul. *Karl Marx and the Anarchists*. London: Routledge & Kegan Paul, 1980.
* Fernando Vianello, F. [1989], “Effective Demand and the Rate of Profits: Some Thoughts on Marx, Michał Kalecki and Piero Sraffa”, in: Sebastiani, M. (ed.), *Kalecki's Relevance Today*, London, Macmillan, .
* Wendling, Amy. *Karl Marx on Technology and Alienation* (Palgrave Macmillan, 2009)
* Wheen, Francis. *Marx's Das Kapital'', (Atlantic Books, 2006) 

## ବାହାର ଆଧାର 
* Works by Karl Marx at Zeno.org
* Karl Marx at Libcom.org
* 
* Marxists.org, homepage of the Marxists Internet Archive
* Works by Karl Marx in audio format from LibriVox
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୧୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଦାର୍ଶନିକ