ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକା, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା

**
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକା** ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲା ପୁନର୍ଗଠନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନୂତନ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତ ତଥା ସମ୍ପର୍କିତ ଭାଗିଦାରୀ ସଂସ୍ଥାନକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଇତିହାସ 
କଟକ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ତାହାରୁ ବହୁ ପୂର୍ବେ ୧୮୩୧ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ୍‌ ଶାସକମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଞ୍ଚଟି ମୁନସିଫ୍‌ ଅଦାଲତ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଯାହାମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ସମୟରେ ଆପରାଧିକ ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ରର କୌଣସି ପୃଥକୀକରଣ ହୋଇ ନଥିଲା ଏବଂ ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା।

୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ସମୟରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ଗୋଟିଏ ମୁନସିଫ୍‌ ଅଦାଲତ ଓ ଗୋଟିଏ ଉପ-ବିଭାଗୀୟ ମ୍ୟାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ (ଏସ୍‌.ଡି.ଏମ୍‌) ଅଦାଲତ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସିଭିଲ୍‌ ପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ଅପିଲିୟ ମଞ୍ଚ ଭାବେ ଅଧୀନସ୍ଥ ଜଜ୍‌ଙ୍କ ଅଦାଲତ ୨୦.୦୧.୧୯୬୬ ତାରିଖରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ନ୍ୟାୟବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଶାଖାରୁ ପୃଥକ୍‌ କରାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ୧୦.୧୨.୧୯୬୯ ତାରିଖରେ ଗୋଟିଏ ନ୍ୟାୟିକ ମ୍ୟାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ଅଦାଲତ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ପୃଥକ୍କରଣ ପରେ ଉପ-ବିଭାଗୀୟ ନ୍ୟାୟିକ ମ୍ୟାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ (ଏସ୍‌.ଡି.ଜେ.ଏମ୍‌) ଅଦାଲତ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।

୧୯୮୪ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ଗୋଟିଏ ଅତିରିକ୍ତ ସିଭିଲ୍‌ ଜଜ୍‌ (ଜୁନିଅର୍‌ ଡିଭିଜନ୍‌)-କମ୍‌ ଜେ.ଏମ୍‌.ଏଫ୍‌.ସି. ଅଦାଲତ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍‌, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟିକ ମ୍ୟାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା କ୍ରମେ ୧୯୯୦ ଓ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ। ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ନ୍ୟାୟିକ ମ୍ୟାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ଅଦାଲତ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଆଉଲରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ନ୍ୟାୟିକ ମ୍ୟାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ଅଦାଲତ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ରାଜନଗରରେ ଗ୍ରାମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା। ଶେଷରେ ୨୬.୦୬.୨୦୧୨ ତାରିଖରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଓ ସେସନ୍‌ ଅଦାଲତକୁ କଟକରୁ ପୃଥକ୍‌ କରି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜଜସିପ୍‌ରେ ନବସୃଷ୍ଟ ପରିବାର ଅଦାଲତ ସମେତ ମୋଟ ୧୪ଟି ଅଦାଲତର ମଞ୍ଜୁରିକୃତ ଶକ୍ତି ରହିଛି।

ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତର ଉଦ୍‌ଘାଟନ ସେତେବେଳେର ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟର ମାନ୍ୟବର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଶ୍ରୀ ଭି. ଗୋପାଳ ଗୌଡ଼ାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମାନ୍ୟବର ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଶ୍ରୀ ବି.ପି. ଦାସ ଏବଂ ମାନ୍ୟବର ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଶ୍ରୀ ଏଲ୍‌.କେ. ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍‌ ଶ୍ରୀ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପୂଜାହାରୀ ଓ ପ୍ରଥମ ମାନ୍ୟବର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍‌ ଶ୍ରୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍‌ ଅଦାଲତ ଖୋଲିବା ପରେ ୨୪.୦୮.୨୦୧୨ ତାରିଖରେ ସିଭିଲ୍‌ କୋର୍ଟ୍‌ର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ପଦ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶ୍ରୀ ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ପଟେଲ୍‌ ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍‌ ଅଦାଲତର ପ୍ରଥମ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

ନାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧର ବିଚାର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ୩୦ଟି ବିଶେଷ ଟ୍ରାକ୍‌ ଅଦାଲତ ଖୋଲିଥିଲେ। କେଦ୍ରାପଡା ଜିଲ୍ଲାରେ ୦୬.୦୨.୨୦୧୩ ତାରିଖରେ ବିଶେଷ ଟ୍ରାକ୍‌ ଅଦାଲତ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଉଦ୍‌ଘାଟନ ମାନ୍ୟବର ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍‌, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଶ୍ରୀ ବିଜୟ କେତନ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା। ସିଭିଲ୍‌ କୋର୍ଟ୍‌ର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଏହି ଅଦାଲତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରିସାଇଡିଂ ଜଜ୍‌ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

୧୯୮୭ ମସିହାର ଲିଗାଲ୍‌ ସର୍ଭିସେସ୍‌ ଅଥରିଟି ଆଇନ୍‌ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ପରେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଜିଲ୍ଲାରେ ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଅବିରତ ଲୋକ ଅଦାଲତ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସିଭିଲ୍‌ ଜଜ୍‌ (ଏସ୍‌.ଡି.)-କମ୍‌ ସଚିବ, ଜିଲ୍ଲା ଆଇନ ସେବା ପ୍ରାଧିକରଣ (ଡି.ଏଲ୍‌.ଏସ୍‌.ଏ.) ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଅବିରତ ଲୋକ ଅଦାଲତର ଜଜ୍‌ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ୨୪.୦୮.୨୦୧୨ ତାରିଖରେ ସିଭିଲ୍‌ କୋର୍ଟ୍‌ର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ ପରେ ସଚିବ, ଡି.ଏଲ୍‌.ଏସ୍‌.ଏ.-କମ୍‌ ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଅବିରତ ଲୋକ ଅଦାଲତର ଜଜ୍‌ଙ୍କ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୬.୦୪.୨୦୧୩ ତାରିଖରେ ସଚିବଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ରାୟଚୌଧୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ଆଇନ ସେବା ପ୍ରାଧିକରଣର ପ୍ରଥମ ସଚିବ ଭାବେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ। ୧୫.୦୭.୨୦୧୩ ତାରିଖରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ପରିବାର ଅଦାଲତର ଜଜ୍‌ ଅଦାଲତ ମାନ୍ୟବର ଜିଲ୍ଲା ଓ ସେସନ୍‌ ଜଜ୍‌ ଶ୍ରୀ ବିଜୟ କେତନ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମାନ୍ୟବର ପରିବାର ଅଦାଲତ ଜଜ୍‌ ଶ୍ରୀ ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ପରିବାର ଅଦାଲତର ପ୍ରଥମ ଜଜ୍‌ ଭାବେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ।

## ଗଠନ 
ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଭାରତର ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ରହିଥିବା ନ୍ୟାୟପ୍ରଣାଳୀକୁ ସୂଚିତ କରେ । ଏହା ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ପ୍ରଥମ ସ୍ତର ଅଟେ । କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଶୀର୍ଷରେ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଦୌରା ବିଚାରପତିଙ୍କ ଅଦାଲତ ରହିଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ସଦର ମହକୁମା, ତଥା ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଅନେକ ଦେୱାନୀ ତଥା ଫୌଜଦାରୀ ଅଧସ୍ତନ ଅଦାଲତ ରହିଅଛି । ଜିଲ୍ଲା ବିଚାରପତିଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସମସ୍ତ ନିମ୍ନ ସମସ୍ତ ଅଦାଲତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ତେବେ ସମସ୍ତ ବିଚାରପତି ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅଧିନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଜିଲ୍ଲା ବିଚାରପତି ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲାର ସମସ୍ତ ଅଦାଲତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଜିଲ୍ଲା ବିଚାରପତି ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ।

### ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତ 
ଜିଲ୍ଲା ପୁନର୍ଗଠନ ପରେ ୨୬।୬।୨୦୧୨ ସୁଦ୍ଧା ମୂଳ କଟକ ଜିଲାରୁ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଅଲଗା ହୋଇଗଲା । ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଜିଲ୍ଲା ଓ ଦୌରା ବିଚାରପତିଙ୍କ ତାଲିକା ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି ।

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଦାଲତ 
# ପରିବାର ଅଦାଲତ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତ, (FTSC),କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ବିଚାରପତି ତଥା ପୋକ୍ସୋ (POCSO),ଆଇନ ଅଧିନରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବିଚାରପତିଙ୍କ ଅଦାଲତ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ମୁଖ୍ୟ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧିକାରିଙ୍କ ଅଦାଲତ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଦେୱାନି ଅଦାଲତ (ବରିଷ୍ଠ ବିଭାଗ),  କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଦେୱାନି ଅଦାଲତ (ବରିଷ୍ଠ ବିଭାଗ),  କମର୍ସିଆଲ ଅଦାଲତ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଅତିରିକ୍ତ ଦେୱାନି ଅଦାଲତ (ବରିଷ୍ଠ ବିଭାଗ)-ତଥା-ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାରଙ୍କ ଅଦାଲତ,  କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ସବ ଡିଭିଜନାଲ ଜୁଡିସିଆଲ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ଅଦାଲତ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧିକାରିଙ୍କ ଅଦାଲତ (ସଜ୍ଞାନ ନେବା ଅଧିକାର), କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧିକାରିଙ୍କ ଅଦାଲତ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଗ୍ରାମ ନ୍ୟାୟାଳୟ,ଜୁନାଗଡ଼
# ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ତଥା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଟ୍ରାକ ଅଦାଲତ, ଭବାନୀପାଟଣା
# ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଦୌରା ଅଦାଲତ, ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ
# ଅତିରିକ୍ତ ଦେୱାନୀ ଅଦାଲତ, ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ
# ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧିକାରୀ, ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ
# ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧିକାରୀ, ଆଳି
# ଗ୍ରାମ ନ୍ୟାୟାଧିକାରୀ, ରାଜନଗର

### ଭାଗିଦାରୀ ସଂସ୍ଥାନ 
# ଜିଲ୍ଲା ଆଇନ ସେବା ପ୍ରାଧିକରଣ, କଳାହାଣ୍ଡି, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଜିଲ୍ଲା ବାର ଆସୋସିଏସନ, କଳାହାଣ୍ଡି, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
# ଫ୍ରଣ୍ଟ ଅଫିସ୍‌, କଳାହାଣ୍ଡି, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ