ମାଝା

**ମାଝା** (ପଞ୍ଜାବୀ: ਮਾਝਾ (ଗୁରୁମୁଖୀ),  (ଶମୁଖୀ); *Mājhā*) ଅଞ୍ଚଳ, ଐତିହାସିକ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।, ଯାହା ବେଆସ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ [ନୋଟ-୧} ଉତ୍ତର ପଟକୁ ଅନସ୍ଥିତ ଓ ଝେଲମ ନଦୀର ଉତ୍ତରକୁ ବିସ୍ତୃତ । ମାଝା ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନଙ୍କୁ *ମାଝି* କୁହାଯାଏ । ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାର ମୁଖ୍ୟ ଉପଭାଷା ମାଝି ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା, ଯାହା ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାର ମୁଖ୍ୟ ଉପଭାଷା ।

୧୯୪୭ରେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ସମୟରେ, ମାଝା ଅଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ପଞ୍ଜାବ ଭାରତ ଓ ପଞ୍ଜାବ ପାକିସ୍ତାନ ଗଠନ ହେଲା । ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ପଞ୍ଜାବରେ ମାଝା ଅଞ୍ଚଳ ତାର୍ନ ତାରାନ ଜିଲ୍ଲାରେ, ସତଲେଜ୍ ନଦୀର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱ ସ‌ହ ବେଆସ୍ ଓ ରାବି ନ‌ଦୀର ମିଳନସ୍ଥଳ ପରେ ସେମାନଙ୍କର ମଝି ଅଞ୍ଚଳକୁ ବୁଝାଏ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପଞ୍ଜାବର ୪ଟି ଜିଲ୍ଲା ରହିଛି - ଅମୃତସର, ତାର୍ନ ତାରାନ୍, ଗୁରଦାସପୁର ଓ ପଠାନକୋଟ ।

## ଇତିହାସ
 ୧୯୪୭]]
ମାଝା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ (ਮਾਝਾ) *କେନ୍ଦ୍ର* ବା *ହୃଦୟ* । ଏହି ମାଝା ଅଞ୍ଚଳ ଭୌଗୋଳିକ ଭାବେ ଐତିହାସିକ ପଞ୍ଜାବର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ତେଣୁ ତା'ର ନାମ ମାଝା । ଏହା ବେରି ଦୋଆବ (ବେଆସ ଓ ରାବି ନ‌ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ରାବି ଓ ଚେନାବ ନ‌ଦୀ ମଧ୍ଯରେ ଥିବା ରେଚନା ଦୋଆବ ଅଞ୍ଚଳ) ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଏବଂ ଜେଚ ଦୋଆବ (ଝେଲମ ଓ ଚେନାବ ନ‌ଦୀର ମଝି ଅଞ୍ଚଳ) ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ।

ଐତିହାସିକ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳର ମାଝା ଅଞ୍ଚଳ ବେଆସ ନ‌ଦୀର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଏହା ଝେଲମ ନ‌ଦୀର ଉତ୍ତରକୁ ବିସ୍ତୃତ, ସାହୀୱାଲ ଓ ସରଗୋଢ଼ା ।

## ମାଝାର ଜିଲ୍ଲା
ମାଝାର ଜିଲ୍ଲା:

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆକର୍ଷଣ
* ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିର ହରମନ୍ଦିର ସାହିବ, ଅମୃତସର
*ଜାଲିଆନାୱାଲା ବାଗ, ଅମୃତସର
*ହାରିକେ ପଟାନ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ, ତାର୍ନ ତାରନ୍
*ୱାଘା ସୀମା, ୱାଘା ଅମୃତସର, ଭାରତ ଓ ଲାହୋର, ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା
*ରଣଜିତ ସାଗର ଡ୍ୟାମ୍, ଶାହପୁର କାଣ୍ଡି, ପଠାନ‌କୋଟ
*ଦୁର୍ଗିଆନା ମନ୍ଦିର, ଅମୃତସର
*ଗୋବିନ୍ଦଗଡ ଦୁର୍ଗ, ଅମୃତସର
*ସାହପୁର କାଣ୍ଡି ଦୁର୍ଗ , ପଠାନ‌କୋଟ
*ନୂପୁର ଦୁର୍ଗ , ପଠାନ‌କୋଟ
*Coronation platform of ଆକବର, କାଲାନୌର,ଗୁରଦାସପୁର
* ସମଶେର ଖାନ୍‌ଙ୍କ ସମାଧୀ, ବାଟାଲା
* ୱାଘା ସୀମା], ଅମୃତସର-ଲାହୋର
* ପୁଲ କାଞ୍ଜିରି, ଅମୃତସର
* ବଡ଼ସାହି ମସଜିଦ, ଲାହୋର
* ଲାହୋର ଦୁର୍ଗ (ସାହୀ କିଲ୍ଲା), ଲାହୋର
* ବାଗ୍-ଏ-ଜିନ୍ନା, ଲାହୋର
*ଲାହୋର ମ୍ୟୁଜିୟମ, ଲାହୋର
* ଶାଲିମାର ବଗିଚା, ଲାହୋର
* ଜାହାଙ୍ଗୀର ସମାଧୀ, ଲାହୋର

## ପ୍ରମୁଖ ଗୃହ
* ବାବା ଦୀପ ସିଂହ ଜୀ (୧୬୮୨-୧୭୫୭), ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିଖ ସ‌ହୀଦ
* ଶିଖ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତ‌ଥା ପଞ୍ଜାବର ମହାରାଜା ରଣଜିତ ସିଂହ
* ଶିଖ ଖଲାସା ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୈନ୍ୟ ହରି ସିଂହ ନାଲ୍‌ୱା (୧୭୯୧-୧୮୩୭)
* ଦୁରୁ ହରଗୋବିନ୍ଦ ସାହିବ ଜୀଙ୍କ ସମୟରେ ଧରମ ପ୍ରଚାରକ ତ‌ଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୋଦ୍ଧା ଭାଇ ବିଢି ଚାନ୍ଦ ଛିନ୍ନା
* ଅକାଳୀ ନିହାଗର ଶିଖ ଗେନେରାଲ୍ ଓ ଖଲାସା ପନ୍ଥର ଜାଠେଦାର ଅକାଳୀ ଫୁଲ ସିଂହ (୧୭୬୧-୧୮୨୩)
* ଶିଖ ଧରମର ବାବା ବୁଢ଼ା ଜୀ
* ଶିଖ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଗେନେରାଲ ଶାମ ସିଂହ ଅଟ୍ଟାରିୱାଲା
* ଦିଲ୍ଲୀ ଅଧିକାର କରିଥିବା ବାବା ବାଘେଲ ସିଂହ
* ଏସ୍ଏସ୍ କୋମାଗାତା ମାରୁର ବାବା ଗୁରଦିତ ସିଂହ
* ଶିଖ ଷୀଦ ଭାଇ ମହା ସିଂହ
* କୁସ୍ତିଯୋଦ୍ଧା ଦାରା ସିଂହ
* ଭାରାତର ପୂର୍ବତନ ଲୋକ ସଭା ବାଚସ୍ପତି ଗୁରଦିଆଲ ସିଂହ ଧିଲୋଂ
* ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଜଗବୀର ସିଂହ ଛିନା
* ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା, ଦିଲ୍ଲୀର ଦୁଇଟି ପଦକ ବିଜେତା ଗୁରପ୍ରୀତ ସିଂହ (ସୁଟର)
* ପୂ୍ବତନ ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ମୁଖ୍ୟ ଓ କ୍ରୀଡା ମନ୍ତ୍ରୀ ଏମ୍ ଏସ୍ ଗିଲ୍
* ଶିଖ ସ‌ହୀଦ ମାଇ ଭାଗୋ
* ପଞ୍ଜାବର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତାପ ସିଂହ କାଇରୋ
* ଔପନାସିକ ସୁରାନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପାଠକ
* ଏସ୍‌ଗିପିସିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତେଜା ସିଂହ ସାମୁନ୍ଦ୍ରୀ
* ଗଦର ପାର୍ଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ସୋହନ ସିଂହ ଭାଖନା
* ଶିଳ୍ପ୍ପତି ଓ ଲେଖକ ଗୁରବାକ୍ଷ ଚ‌ହଲ

## ଗ୍ୟାଲେରି

Image:Ranjit Sagar Dam 1.jpg|Ranjit Sagar Dam, Shahpur Kandi
Image:RaviRiver-Chamba.JPG|Ravi River
Image:Emperor Akbar crowning platform.jpg|Emperor Akbar crowning platform, Kalanaur
Image:Akal Takht and Harmandir Sahib, Amritsar, Punjab, India.jpg|Golden Temple and the Akal Takht, Amritsar
Image:Badshahi Mosque July 1 2005 pic32 by Ali Imran (1).jpg|Badshahi Mosque, Lahore
Image:Lahore Fort.jpg|Lahore Fort, Lahore
Image:Lahore_Museum,_Lahore.jpg|Lahore Museum, Lahore
Image:Shalamar Garden July 14 2005-South wall pavilion with fountains.jpg|Shalimar Gardens
Image:Jahangir's_tomb-6.JPG|Jahangir's Tomb, Lahore

## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
*ଦୋଆବ
*ମାଲ‌ୱା
*ପୋଆଧ
*ଜେଚ ଦୋଆବ
*ରେଚନା ଦୋଆବ

## ନୋଟ୍
## ଆଧାର
{{ପଞ୍ଜାବ ଭୂଗୋଳ}

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ଅଞ୍ଚଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ପାକିସ୍ତାନ ଅଞ୍ଚଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତର ଅଞ୍ଚଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସମତଳ ଭୂମି
ଶ୍ରେଣୀ:ପାକିସ୍ତାନର ସମତଳ ଭୂମି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତର ଭୂମିରୂପ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବ, ପାକିସ୍ତାନର ଭୂମିରୂପ