ବନ୍ଧୁକ

semi-automatic pistol]]
 fires a full broadside during a target exercise near Vieques Island, Puerto Rico, 1 July 1984.]]
**ବନ୍ଧୁକ** ଏକ ସାଧାରଣ ନଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ବା ଅନ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ଉପକରଣ ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ପ୍ରେରଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଏହି ପ୍ରେରିତ ବସ୍ତୁ କଠିନ, ତରଳ, ଗ୍ୟାସ ବା ଶକ୍ତି ହୋଇପାରେ ଯେପରିକି ଗୁଳି ବା ତୋପ ଖୋଳ ବା ବର୍ଚ୍ଛା ବା ଟାସେର (:en:Taser) ଯାଞ୍ଚ । ଡିଜାଇନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣତଃ ଏହା ଗ୍ୟାସ ଚାପଦ୍ୱାରା ହୁଏ ଯାହା ତ୍ୱରିତ ଦାହକ ସାହାଯ୍ୟରେ ବା ଚାପ‌ଯୁକ୍ତ ଷ୍ଟୋର ହୋଇଥିବା ମେକାନିକାଲ ଉପାୟ ଯାହା ନଳୀର ଖୋଲା ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଇ ପିସ୍ଟନ ଭଳି ବାହାରିଯାଏ । ସୀମିତ ଗ୍ୟାସଦ୍ୱାରା ପ୍ରକ୍ଷେପୀକୁ ନଳି ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଯଥେଷ୍ଟ ଭେଲୋସିଟି ଦେଇ ଛଡ଼ାଯାଏ ଓ ଗ୍ୟାସର କାମ ନଳୀ ମୁଣ୍ଡରେ ସରିଯାଏ ।  ଅନ୍ୟଥା, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋମ୍ୟାଗନେଟିକ ଫିଲ୍‌ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ତ୍ୱରଣ କରି ନଳୀ ବଦଳରେ ଗାଇଡ ରେଲ ନିଆଯାଏ । 

ବନ୍ଧୁକ ଭଳି ପ୍ରଥମ ଉପକରଣ ପ୍ରଥମେ ଚୀନ ଦେଶରେ ସନ ୧୦୦୦ରେ ବାହାରିଥିଲା ।  ବାରଶ ଶତାବ୍ଦୀ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଟେକନୋଲୋଜି ଏସିଆ ସାରା ବ୍ୟାପି ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ୟୁରୋପକୁ ଚାଲିଗଲା ।

## ଶବ୍ଦବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି 
ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର *ଗନ୍* (*gun*) ଶବ୍ଦଟି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଐତିହାସିକ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ନିଆଯାଇଛି । *ଡୋମିନା ଗନିଲ୍‌ଡା* ନାମଟି ଏକ ବିରାଟ ଆକାରର ମେକାନିକାଲ ବୋଲ୍ଟ ଫୋପଡ଼ା ଅସ୍ତ୍ର ଉଇଣ୍ଡସର କେସଲ୍‌ରେ ସନ୧୪ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏହି ନାମଟି ମଧ୍ୟ ପୁରୁଣା ନୋର୍ସ ମହିଳାର ନାମ ଗନହିଲଡରରୁ ନିଆଯାଇଛି ଯାହା ଦୁଇଟି ନୋର୍ସ ଶବ୍ଦର ମିଶ୍ରଣରୁ ହୋଇଛି ଓ ତାହା ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦର୍ଶାଏ ।   In any case the term *ଗୋନ୍ନେ* ବା *ଗନ୍ନେ* ନାମଟି ହାତରେ ଧରାଯାଇଥିବା ଆଗ୍ନେୟାସ୍ତ୍ରକୁ ସନ ୧୪ରେ କୁହାଯାଉଥିଲା । 

## ଇତିହାସ 
 (୧୨୭୧-୧୩୬୮)]] ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିବା ହାତ ତୋପ ।
, 1380]]

ସନ ୧୦୦୦ରେ ଚୀନ ଦେଶରେ ଏକ ବାଉଁଶ ନଳୀରେ ଗନପାଉଡର ଭର୍ତ୍ତି କରି ଏକ ବର୍ଚ୍ଛା ମରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ବନ୍ଧୁକର ପ୍ରଥମ ପ୍ରତୀକ ।

## ଉପାଦାନ
### ନଳୀ
 tank gun.]]
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନଳୀ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ଯଥା:- ରାଇଫ୍ଲଡ୍— ଏଥିରେ  ଅନେକ କୁଣ୍ଡଳୀ ଆକାରର ନାଳୀ (groove) ଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାର ଗୁଳିଟି ଘୁରି ଘୁରି ଯାଏ, ଓ ଚିକ୍କଣ ନଳୀ । ନଳୀର ଭିତର ବ୍ୟାସ ଓ ଗୁଳିର ଆକାର ଅନୁସାରେ ବନ୍ଧୁକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୁଏ । ନଳୀ ବ୍ୟାସକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲେଖାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା ଇଞ୍ଚର ଦଶମିକ ଭଗ୍ନାଶ ବା ମିଲିମିଟରରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । ସର୍ଟ ଗନରେ ପ୍ରାୟ ୪୫୪ ଗ୍ରାମର ସୀସା ଗୁଳି । 

### ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ୟ
ବନ୍ଧୁକରେ ଗୁଳି ବ୍ୟତୀତ ଏହାକୁ ସଜୋରେ ଫୋପାଡ଼ିବା ନିମନ୍ତେ ବିସ୍ଫୋରକ ସେଲ ବା ସଟ ସେଲ ବା ଜଟିଳ ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ୟ ଥାଏ ଯେପରିକି ଗୁଳି ସେଲ ବା ବିସ୍ଫୋରକ ସେଲ ବା ଜଟିଳ ପ୍ରକ୍ଷେପୟ ଯେପରିକି ସବ୍ କାଲିବର ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ୟ ଓ ସାବୋଟ । ଗୁଳିର ଚାଳକ (propellant) ବିସ୍ଫୋରକ ବାୟୁ, ବିସ୍ଫୋରକ କଠିନ ବା ବିସ୍ଫୋରକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ହୋଇପାରେ । ଗାଇରୋଜେଟ (gyrojet) ଏକ ଅଲଗା ପ୍ରକାର ଜିନିଷ ଯେଉଁଥିରେ କେତେକ ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ୟ ଓ ଚାଳକ‌କୁ ମିଶେଇ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷ କରାଯାଇଥାଏ । 

## ଶବ୍ଦାବଳୀ 
ବନ୍ଧୁକ ଶବ୍ଦଟି ଯେ କୌଣସି ଆଗ୍ନେୟାସ୍ତ୍ରକୁ ବୁଝାଏ; ଛୋଟ ହାତ ଧରା ବନ୍ଧୁକରୁ (handgun) ବିରାଟ ତୋପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।  ବନ୍ଧୁକ ସ୍ୱତଃ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ନ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଏକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିବ । 

## ବନ୍ଧୁକର ପ୍ରକାର 
*ଲମ୍ବା ବନ୍ଧୁକ (:en:Long gun)
**ଆରକ୍ୟିବସ୍ ([:en:[Arquebus]])
**ବ୍ଲଣ୍ଡରବସ୍ (:en:Blunderbuss)
**ମସ୍କେଟ (:en:Musket)
***ମସ୍କେଟୁନ (:en:Musketoon)
***ୱାଲ ଗନ୍ (:en:Wall gun)
***ଗ୍ରେନେଡ ଲଞ୍ଚର୍ (:en:Grenade launcher)
**ସବ୍‌ମେସିନ ଗନ୍ (:en:Submachine gun)
***ପର୍ସନାଲ ଡିଫେନ୍ସ ଉଇପନ୍ (:en:Personal defense weapon)
**ରାଇଫଲ୍ (:en:Rifle)
***ଲିଭର-ଆକସନ ରାଇଫଲ୍ (:en:Lever-action rifle)
***ବୋଲ୍ଟ-ଆକସନ୍ ରାଇଫଲ୍ (:en:Bolt-action rifle)
***ଆସଲ୍ଟ ରାଇଫଲ୍ (:en:Assault rifle)
***ବେଟଲ୍ ରାଇଫଲ୍ (:en:Battle rifle)
***କାରବାଇନ (:en:Carbine)
***ସର୍ଭସ ରାଇଫଲ୍ (:en:Service rifle)
***ସ୍ନାଇପର ରାଇଫଲ୍ (:en:Sniper rifle)
**ସଟ୍ ଗନ୍ (:en:Shotgun)
***କୋମ୍ବାଟ ସଟ୍ ଗନ୍ (:en:Combat shotgun)
***ସେମି ଅଟୋମେଟିକ୍ ସଟ୍ ଗନ୍ (:en:Semi-automatic shotgun)
***ଅଟୋମାଟିକ ସଟ୍ ଗନ୍ (:en:Automatic shotgun)

### ମେସିନ ଗନ୍
*ଗ୍ୟାଟ୍‌ଲିଙ୍ଗ ଗନ୍ (Gatling gun)
**ମିନି ଗନ୍ (Minigun)
 MP5 submachine gun is widely used by law enforcement tactical teams and military forces.]]
*ନର୍ଡେନଫେଲ୍ଟ ଗନ୍ (Nordenfelt gun)
*ମେଟାଲ ସ୍ଟର୍ମ (Metal Storm)
*ମିଟ୍ରେଲ୍ୟୁଜ (Mitrailleuse)
*ସବ୍‌ମେସିନ ଗନ୍ (Submachine gun)
**ମେସିନ ପିସ୍ଟଲ (Machine pistol)
*ମେସିନ ଗନ୍ (Machine gun)
**ଜେନେରାଲ ପରପସ ମେସିନ ଗନ୍ (General-purpose machine gun)
**ଲାଇଟ ମେସିନ ଗନ୍ (Light machine gun)
***ସ୍କ୍ୱାଡ ଅଟୋମ୍ୟାଟିକ ଉଇପନ୍ Squad Automatic Weapon)
***ଇନଫାଣ୍ଟ୍ରି ଅଟୋମ୍ୟାଟିକ ରାଇଫଲ୍ (Infantry Automatic Rifle)
** ମିଡିଅମ ମେସିନ ଗନ୍(Medium machine gun)
**ହେଭି ମେସିନ ଗନ୍ (Heavy machine gun)

### ହ୍ୟାଣ୍ଡଗନ୍
 9×19&nbsp;mm Parabellum automatic pistol]]
*ହ୍ୟାଣ୍ଡଗନ୍
**ସର୍ଭସ୍ ପିସ୍ଟଲ
**ରିଭଲ୍‌ଭର୍ chambered in .32 S&W Long]]]]
***ସର୍ଭସ୍ ରିଭଲ୍‌ଭର୍
**ମେସିନ୍ ପିସ୍ଟଲ୍

### ଅଟୋକ୍ୟାନନ୍
*ଅଟୋକ୍ୟାନନ୍ (Autocannon)
*ଚେନ୍ ଗନ୍ (Chain gun)
*ରିଭଲ୍‌ଭର୍ କ୍ୟାନନ୍ (Revolver cannon)

### ପଦାତିକ
*ଆର୍ଟିଲେରି ଗନ୍ (Artillery gun)
**କ୍ୟାନନ୍ (Cannon)
**କ୍ୟାରୋନେଡ (Carronade)
**ଫ୍ୟାଲକୋନେଟ କ୍ୟନନ୍ (Falconet)
**ଫିଲ୍ଡ ଗନ୍ (Field gun)
**ହୋୱିଜର୍ (Howitzer)

### ଟ୍ୟାଙ୍କ
*ଟ୍ୟାଙ୍କ ଗନ୍ (Tank gun)

### ଶିକାର
*ଏଲିଫ୍ୟାଣ୍ଟ ଗନ୍ (Elephant gun)
* ଏକ୍ସପ୍ରେସ ରାଇଫଲ୍ (Express rifle)
*ସଟ ଗନ୍ (Shotgun)
* ଭରମିଣ୍ଟ ରାଇଫଲ୍ (Varmint rifle)

### ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଉପକରଣ
*ଫ୍ଲେୟାର ଗନ୍ (Flare gun)
*ଲାଇଲ ଗନ୍ (Lyle gun)

### ଶିକ୍ଷା ଓ ଆମୋଦ ପ୍ରମୋଦ
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଅସ୍ତ୍ର