ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

**ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ** ଆମ ଦେଶ ଭାରତର  ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରାତନ ତଥା ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମାତ୍ର କୃଷି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଟେ। ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଏହା ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ ଗୁଡିକରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ, ଗବେଷଣା, ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନରେ ୮ଟି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଅନ୍ୟ ଶିକ୍ଷ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ  ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଶିରିପୁରଠାରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଅବସ୍ଥିତ।

## କେମ୍ପସ ସମୂହ 
ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଶାର ବିଭନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ୪ଟି କେମ୍ପସ ରହିଛି ।   ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ, ସମ୍ବଲପୁର ନିକାୟସ୍ଥ ଚିପିଳିମାଠାରେ ,  ବରହମପୁର ନିକଟସ୍ଥ ରଙ୍ଗେଇଲୁଣ୍ଡାଠାରେ ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଭାବନିପାଟଣାଠାରେ ରହିଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ଭାବନିପାଟଣା କେମ୍ପାସ ସର୍ବନୂତନ ଓ ଏହା ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଜୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହରର କେନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି    (Latitude : 20° 15'N, Longitude : 85° 52' E)ଠାରେ । 

## ପାଠ୍ୟକ୍ରମ  
ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ଉନ୍ନତ ମାନର କୃଷି ଓ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ସହ କୃଷିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ନୂତନ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।ତେବେ କେବଳ କୃଷି ବିଷୟ ନ ରହି ଅନ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଷୟରେ ଉପାଧୂତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷ୍ଯାଦାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରେ ବି .ଏସସି ( ଆଗ୍ରି) , ଏମ . ଏସସି (ଆଗ୍ରି ) ବି.ଏସସି . ( ଫରେଷ୍ଟି ) , ବି . ବି . .ଏସସି ଆଣ୍ଡ ଏ.ଏହ, ବି .ଟେଚ.ଏମ .ଟେଚ .ଇତ୍ୟାଦି ଡିଗ୍ରୀ  ସହ କୃଷି ପରିଚାଳନା ( agriculture management ) , MCA, ଅଣୁ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ , ଜୈବିକ ତଥ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ , ଗଣିତ , ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ , ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ , ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ , ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଉପାଧ୍ଯୁତ୍ତର  ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । କେତେକ ବିଷୟରେ Ph. D ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।

## କଲେଜ ସମୂହ  
ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନରେ ଥିବା କଲେଜଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ,

କଲେଜ ଅଫ ଏଗ୍ରୀକଲଚର , ଭୁବନେଶ୍ୱର  
କଲେଜ ଅଫ ଏଗ୍ରୀକଲଚର , ଚିପିଳିମା , ସମ୍ବଲପୁର
କଲେଜ ଅଫ ଏଗ୍ରୀକଲଚର ,ଭବାନିପାଟଣା 
କଲେଜ ଅଫ ଫରେଷ୍ଟି , ଭୁବନେଶ୍ୱର 
କଲେଜ ଅଫ ହର୍ଟିକଲଚର  ଚିପିଳିମା , ସମ୍ବଲପୁର 
କଲେଜ ଅଫ ଭେଟେରେନାରୀ ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଆନିମାଲ ହଜବେଣ୍ଡରୀ  , ଭୁବନେଶ୍ୱର 
କଲେଜ ଅଫ ଅଗ୍ରୀକଲ୍ଚରାଲ ଇଂଜିନିଯରିଂ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଗୀ (CAET), ଭୁବନେଶ୍ୱର 
କଲେଜ ଅଫ ଫିଶରୀ , ରଙ୍ଗେଈ ଲୁଣ୍ଡା , ବ୍ରହ୍ମପୁର 
କଲେଜ ଅଫ ବାସିକ ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ହୁମାନିଟି, ଭୁବନେଶ୍ୱର 
କଲେଜ ଅଫ ହୋମ ସାଇନ୍ସ , ଭୁବନେଶ୍ୱର 
ସେଣ୍ଟର ଫର ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରେଜୁଏଟ ଷ୍ଟାଡି , ଭୁବନେଶ୍ୱର 
 
ଏହା ସହିତ କଲେଜ ଅଫ ଇଂଜିନିଯରିଂ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲଗି (CET) ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା , ତେବେ ତାହା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ B.P.U.T. ଅଧୀନକୁ ଗଲା । । 
## ଅବଦାନ 
ରାଜ୍ୟର କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉନ୍ନତି ଓ ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟ ସୂଚାରୁ ରୂପେ ସମ୍ପାଦିତ ହେବା ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅଦ୍ୟାବଧି ୧୨,୯୩୪ ଜଣ ଗ୍ରାଜୁଏଟ , ୩,୮୮୩ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ , ୨୧୩ ଜଣ Ph .D.ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଯେଉଁମାନେ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ କୃଷି ଓ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭାଗମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

 
 
## ଗବେଷଣା ଓ ଅଭିବୃଦ୍ଧି  
ବିଦ୍ୟାଦାନ ବ୍ଯତୀତ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା କୃଷି ଗବେଷଣା ପାଇଁ ୮ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର , ୪ଟି ଉପକେନ୍ଦ୍ର , ୭ଟି କୃଷି ଜାତ  ବିପଣୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର, ୧୩ଟି ଯୋଗଯୋଗୀକୃତ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟର ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଇ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।ଏହା ସହ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରର ସମନ୍ନିତ ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏହାଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳନା କରାଯାଇଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ବହିଃ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କୃଷି ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପ କାମ ଏଠାରେ ହେଇଥାଏ । ମରୁଡି ଗ୍ରସ୍ତ କଳାହାଣ୍ଡି , ବଲାଙ୍ଗିର ଓ କୋରାପୁଟ ( ଅବିଭକ୍ତ KBK) ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ଜଳରେ ହଉଥିବା ଫସଲ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗବେଷଣା ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସମ୍ପାଦନ ହେଇ ଆସୁଛି । କୃଶକ ମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ନିରୀକ୍ଷୟନ ଓ ପ୍ରତିକାର ଦିଗରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅନେକ କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଇଆସୁଛି ।
### ଉନ୍ନତ ମାନର ବିହନ ଉଦ୍ଭାବନ  
ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗବେଷଣା ଫଳରେ ୧୪୭ଟି ନୂତନ କିସମର ଫସଲ ବିହନ ଉଦ୍ଭାବନ କରାଯାଇଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ୬୨ ପ୍ରକାର ଧାନ , ୨୩ ପ୍ରକାର ତୈଳ ବୀଜ , ୧୦ ପ୍ରକାର ଡାଲି ଜାତୀୟ ବୀଜ , ୧୫ ପ୍ରକାର ପନିପରିବା ବୀଜ ଓ ୨୯ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ ବୀଜ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ନିଚ୍ଛ ଭୂମିରେ ଭଲ ଫସଲ ଅମଳ ଯୋଗ୍ୟ ଓଆର-୧୪୨-୯୯ କିସମର ଧାନ ବିହନ ଏଠାରୁ ଉଦ୍ଭାବନ କରାଯାଇ କମ୍ବୋଡିଆ ଦେଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ଏହା କ୍ରମଶଃ ବାଂଲାଦେଶ , ଚୀନ ଆଦି ଦେଶରେ ବ୍ୟବହାର ହେଇଥିଲା । ଆଗରୁ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ଯବହ୍ରୁତ ହାଉଥିବା " ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ " କିସମ ଧାନ ଅପେକ୍ଷ୍ୟା ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ " ପ୍ରତିକ୍ଷ୍ୟା " କିସମର ଧାନ ବିହନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଦ୍ଭାବନ ହେବା ସହ " ଲଲାଟ " ନାମକ କିସମ ଧାନ ବିହନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳ ଚାଷ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଏଠାରେ ନିର୍ଣାୟ ହେଇଥିଲା । 

## ଆଧାର
## ବାହର ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ