open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମି

thumb|300x300_ପିକସେଲ|ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମି
**ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମି**, କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ତିନି କିଲୋମିଟର ପୂର୍ବରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ସହରଠାରୁ ୩୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ଚିକିତ୍ସା ହୋଇଯାଏ ବୋଲି ପୂର୍ବେ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଥିଲା । ଏସିଆର ପ୍ରଥମ ବେଳାଭୂମି ଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମିକୁ ବ୍ଲୁ-ଫ୍ଲାଗ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ର ମିଳିଥିଲା । ଏହି ପ୍ରମାଣପତ୍ର ସୁପରିବେଶାତ୍ମକ, ପରିଷ୍କାର ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ସୁବିଧାଯୁକ୍ତ ବେଳାଭୂମିଗୁଡ଼ିକୁ ମିଳେ ।

## ପୌରାଣିକ କଥା 
thumb|ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ
ପୌରାଣିକ କଥାନୁସାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପୁତ୍ର ଶାମ୍ବ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାର ନଦୀ ମୁହାଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ନିଜକୁ କୁଷ୍ଠ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ନଦୀଟି ଏହାପରେ କୌଣସି କାରଣବଶତଃ ଶୁଖିଯାଇଥିଲା । ଧାର୍ମିକ କାମ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ଜାଗା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ ।

ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାଇ ଏକ ଋଷିଙ୍କର କନିକା, *ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା* ନିଜର ଚାତୁରୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ଦେବତା, ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି କନ୍ୟାଟିକୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ମର୍ତ୍ତ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ଆଗମନ କରିଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନିଜକୁ ଭଗବାନଙ୍କର ନିକଟରେ ଅର୍ପଣ କରିନଥିଲେ । ପ୍ରେମରେ ପାଗଳ ହୋଇ ଦେବତା ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ । ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ନଦୀକୁ ଡେଇଁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଦେଲେ । ଏହି ତ୍ୟାଗକୁ ମନେରଖିବାକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାଘ ମାସ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଓଡ଼ିଶା ବାହାରୁ ଲୋକେ ଆସି ପୋଖରୀରେ ସଂକୁଚିତ ହୋଇଯାଇଥିବା ନଦୀରେ ବୁଡ଼ ପକାଇଥାନ୍ତି । ଏହାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଅନୁଭବ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାର ବଳିଦାନ ହୁଏତଃ ଭୂଲାଯାଇପାରେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ସ୍ଥାନ ଏକ ପବିତ୍ର ଭୂମି ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟର ଭୂମି ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହା ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଧ୍ୟାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥାଏ । କବି, କଳାକାର ଏବଂ ପ୍ରେମୀଯୁଗଳଙ୍କର କ୍ରୀଡ଼ାଭୂମି ଭାବରେ ଏହା ଆଜି ପରିଚିତ । ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ପାଖରେ ଏକ ବତୀଘର ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । 

ସାମୁଦ୍ରିକ ସମ୍ପଦର ଗନ୍ତାଘର ଅଟେ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା । ଶୁଖିଯାଇଥିବା ନଦୀ ମୁହାଣରେ ବିଶାଖାପଟନମରୁ ଆସିଥିବା ବହୁ ମାଛଧରାଳୀ ବାସ କରନ୍ତି ।

## ବ୍ଲୁ-ଫ୍ଲାଗ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ର 
thumb|ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମି
ନିମ୍ନଲିଖିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲେ ଗୋଟିଏ ବେଳାଭୂମିକୁ ବ୍ଲୁ-ଫ୍ଲାଗ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ର ମିଳିଥାଏ:

* ବେଳାଭୂମିରେ ସଫାସୁତୁରା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକାରୀ ଗାଧୋଇବା ପାଣି ମିଳିବ ଆବଶ୍ୟକ । 
* ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୌଳିକ ସୁବିଧା ଏବଂ 
* ପାଖାପାଖି ସ୍ଥାନରେ ସତତ ବିକାଶ ହେଉଥିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତରେ ୧୩ଟି ବ୍ଲୁ-ଫ୍ଲାଗ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ବେଳାଭୂମି ଅଛି । ସ୍ପେନରେ ସର୍ବାଧିକ ୫୬୬ଟି, ପରେ ଗ୍ରୀସ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଯଥାକ୍ରମେ ୫୧୫ ଏବଂ ୩୯୫ଟି ବ୍ଲୁ-ଫ୍ଲାଗ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ବେଳାଭୂମି ଅଛି ।  ଏହି ଦିନ **ମାଘ ମେଳା** ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥାଏ ।
* ୨୦୧୫ ମସିହାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ମାସ ପାଖାପାଖି, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମିରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଲୁକା କଳା ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଦେଶବିଦେଶରୁ ଅନେକ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଏଥିରେ ଭାଗ ନେଇଥାନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* YouTube.com
* Maps.google.com
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳସମୂହ
ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା

**ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା** (ଜନ୍ମ: ୧୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୭୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୯, ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସାଲେପୁର ଓ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୪ଶ, ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା ୧୯୭୫ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୧୯ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କାଳନ୍ଦୀ ବେହେରା ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ହଂସା ଜୀବରାଜ ମେହେଟ୍ଟା

**ହଂସା ମେହେଟ୍ଟା** (୧୮୯୭ରେ ଜନ୍ମ) ବା **ହଂସା ଜୀବରାଜ ମେହେଟ୍ଟା** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସୁଧାରବାଦୀ, ସାମଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଶିକ୍ଷାବିଦ, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ନାରୀବାଦୀ ତଥା ଲେଖିକା । ୧୯୪୯ରୁ ୧୯୫୮ ଯାଏଁ ବରୋଦା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭାଇସ ଚାନସେଲର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକରି ସେ ଶିକ୍ଷା ଜଗତରେ ତାଙ୍କର ଛାପ ଛାଡିଯାଇଛନ୍ତି । 
## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ହଂସା ମହେଟ୍ଟାଙ୍କ ଜନ୍ମ ୩ ଜୁଲାଇ ୧୮୯୭ରେ ଗୁଜରାଟ ସହରର ଏକ ନାଗର ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ । ତାଙ୍କ ପିତା ମନୁଭାଇ ମହେଟ୍ଟା ଥିଲେ ତତକାଳୀନ ବରୋଦା ରାଜ୍ୟର ଦିବାନ । ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ସେ ଦର୍ଶନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିସାରିବା ପରେ ପତ୍ରକାରିତା ଓ ସମାଜ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ନିମିତ୍ତ ଇଂଲଣ୍ଡ ଚାଲିଗଲେ । ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚିକିତ୍ସକ ତଥା ପ୍ରଶାସକ ଜୀବରାଜ ନାରାୟଣ ମେହେଟ୍ଟାଙ୍କୁ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
### ରାଜନୀତୀ ଓ ଶି଼କ୍ଷାଜଗତ 
ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଜଣେ ସକ୍ରିୟ କର୍ମୀଭାବେ ସେ ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ଓ ମଦ ଦୋକାନ ଆଗରେ ପିକେଟିଂ କରୁଥିଲେ । ଇଂରେଜ ସରକାର ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କୁ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ଗିରଫ କରି ଜେଲକୁ ପଠାଇ ଦେଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ବମ୍ବେ ବିଧାନ ପରିଷଦର ପ୍ରତିନିଧି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଗଠିତ କମିଟିରେ (Constituent Assembly)ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ସଭ୍ୟା । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ସେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ନିମନ୍ତେ ଲଢୁଥିଲେ ।

ଗୁଜରାଟି ଭାଷାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ Arunnu Adbhut Swapna (1934), Bablana Parakramo (1929), Balvartavali Part 1-2 (1926, 1929) ଅନ୍ୟତମ । ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣର କେତେକ ଅଂଶ ସେ ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । Gulliver's Travels ଭଳି ଅନେକ ଜଣାଶୁଣା ଇଂରାଜୀ ଗଳ୍ପକୁ ସେ ଗୁଜରାଟି ଭାଷରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକ Ketlak Lekho (1978) ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ।

## ସମ୍ମାନ 
୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ବର୍ଷର ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)

**କୁଇନ୍**, ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ବିଜୟ କନ୍ଦୋଇ । ଅଭିନେତ୍ରୀ ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ବିଜୟ ମଲ୍ଲ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ହରିହର ମହାପାତ୍ର, ପପି ସନ୍ତୁକା, ଉଷସୀ ମିଶ୍ର ପ୍ରମୁଖ କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । - ଆରୋହୀ
* ଜୟଜିତ ଦାସ - ଆୟୁଷ
* ହରିହର ମହାପାତ୍ର
* ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର
* ଉଷସୀ ମିଶ୍ର
* ପପି ସନ୍ତୁକା
* ପ୍ରଦୀପ

## କାହାଣୀ
## ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ମଳୟ ମିଶ୍ର । ଗୀତିକାର ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଜୟନ୍ତ ଦାସ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଇରା ମହାନ୍ତି ଭଳି କଣ୍ଠଶୀଳ୍ପିମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

### ଗୀତ
## ଆଧାର
## ବାହାର ଆଧାର
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା

**ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ପ୍ରକାଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସାଲେପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ର

**ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ର** (୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୦୪ – ୩୦ ମଇ ୧୯୭୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଲିସିପ୍ରିୟା କଂଗୁଜମ

**ଲିସିପ୍ରିୟା କଂଗୁଜମ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Licypriya Kangujam** (ଜନ୍ମ ଅକ୍ଟୋବର ୨, ୨୦୧୧ ମସିହା) ଭାରତର ଜଣେ ଶିଶୁ ପରିବେଶ କର୍ମକର୍ତ୍ତା (environmental activist) । ସନ ୨୦୧୯ରେ ତାଙ୍କୁ ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ଶିଶୁ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଏକ ପୃଥିବୀ ଶିଶୁ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର (*World Children Peace Prize*) ଓ ଭାରତ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର । 

ସନ ୨୦୧୯ରେ ଗ୍ରେଟା ଥନ‌ବର୍ଗ (Greta Thunberg) ଓ ଜାମି ମାର୍ଗୋଲିଙ୍କ (Jamie Margolin) ସ‌ହିତ ତାଙ୍କୁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ବିକାଶ ପ୍ରୋଗ୍ରାମରେ (United Nations Development Programme) ହଜିଲା ଭବିଷ୍ୟତର ଯୁବଶକ୍ତି ଓ ଜଳବାୟୁ ନିମନ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଏକ ଫିଚରଡ ପରିବେଶ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ବଛାଯାଇଥିଲା ।   ଇଣ୍ଡିଆ ଟାଇମସ (*India Times*) ଅନୁସାରେ ସେ ସବୁଟାରୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ବୟସ୍କ ଜଳବାୟୁ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ।  

## ଜୀବନ
ଲିସିପ୍ରିୟା କଂଗୁଜମ‌ ଅକ୍ଟୋବର ୨ତାରିଖ ୨୦୧୧ରେ ଭାରତର ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟର ବସିଖୋଙ୍ଗ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ କେ. କେ. ସିଂହ ଓ ବିଦ୍ୟାରାଣି ଦେବୀ କଙ୍ଗଜୁମ ଓଙ୍ଗବି । କଂଗୁଜନ ମାତ୍ର ୭ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ (climate change) ଓ ବିପତ୍ତି ସଙ୍କଟ କମ୍ କରିବାକୁ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଜୁନ ୨୦୧୯ରେ ସେ ଭାରତର ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ଭେଟି ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିୟମ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । 

## ୨୦୧୮–୨୦୧୯ ସକ୍ରିୟତା 
### ଆଫ୍ରିକା ଗସ୍ତ
ଲିସିପ୍ରିୟା ୨୯୧୯ ମସିହା ୧୪-୨୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଙ୍ଗୋଲା ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଓ ସେଠାର ଲୁଆଣ୍ଡା ସ‌ହରରେ ୫୦,୦୦୦ ପିଲା ଓ ଯୁବକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜଳବାୟୁ ହରତାଳ କରି ପୃଥିବୀର ନେତାମାନଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରି ସେମାନଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ ।

ଲିସିପ୍ରିୟା ୟୁନେସ୍କୋଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଆଙ୍ଗୋଲାର ଲୁଆଣ୍ଡା ସ‌ହରରେ ୨୦୧୯ର ୟୁନେସ୍କୋ ପାର୍ଟନରସ ଫୋରମରେ କଂଗୁଜମ‌ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଆଙ୍ଗୋଲା, ମାଲି, ମାଲାୱି, ରିପବ୍ଲିକ ଅଫ କଙ୍ଗୋର ସଭାପତି ଯଥାକ୍ରମେ ଜୋଅଓ ଲୌରେଙ୍କୋ, ଇବ୍ରାହିମ ବୌବାକାର, ହାଗେ ଗିଙ୍ଗୋବ ଓ ଡେନିସ ସାସୌ; ନାମିବିଆର ପ୍ରଥମ ଲେଡି, ସନ ୨୦୧୮ର ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଡେନିସ କୁକ୍ୱେଗେଯୁନେସ୍କୋର ଡେପୁଟି ଡାଇରେକ୍ଟର ଜେନେରାଲ, ଗିନିର ଡେପୁଟି ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆଫ୍ରକିକା ସମସ୍ତ ସାଂସ୍କୃତିକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ ।  

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
ଖ୍ୱାଦ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ୨୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ତାଙ୍କୁ "ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ କଲାମ ଚିଲଡ୍ରେନ ଆୱାର୍ଡ" ଦେଇ ପୁରସ୍କୃତ କରିଥିଲେ ।  

ଅଗଷ୍ଟ ୩୧, ୨୦୧୯ରେ ସେ ଗ୍ଲୋବାଲ ଶାନ୍ତି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ- ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଫର ଇକୋନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପିସ (Global Peace Index - Institute for Economics & Peace (IEP) ସଂସ୍ଥାରୁ ପୃଥିବୀ ଶିଶୁ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର (*World Children Peace Prize*) ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।  

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩, ୨୦୧୯ରେ ଯୁବ ସମ୍ମିଟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୁବ କମିଟି ଗୌର ଗୋପାଳ ଦାସ, ଦିନେଶ ସୁବସେଙ୍ଗେଙ୍କ ସ‌ହିତ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିଲେ । 

ଅକ୍ଟୋବର ୨,୨୦୧୯ରେ ୟୁଏସଏସ୍ଥିତ ଆର୍ଥ ଡେ ନେଟ‌ୱର୍କ ହେଡକ୍ୱାର୍ଟର, ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଡିସି ତାଙ୍କୁ ରାଇଜିଙ୍ଗ ସ୍ଟାର ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।   

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବେଶ
ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ

**ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ** (ଜନ୍ମ: ୧୮ ମଇ ୧୯୬୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ପ୍ରଭାତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ଏବଂ ୨୦୦୯ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଚୌଦ୍ୱାର - କଟକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ ୧୯୬୬ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନୀଳମଣି ବିଶ୍ୱାଳ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିଳାଶିନୀ ବିଶ୍ୱାଳ । ପ୍ରଭାତଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ । ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ ଜଣେ ରାଜନେତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

### ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା

**ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା** (ଜନ୍ମ: ୧ ମଇ ୧୯୭୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ପ୍ରଶାନ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସାଲେପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା ୧୯୭୭ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁବାସିନୀ ବେହେରା । ପ୍ରଶାନ୍ତଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର

**ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର** (୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୨ - ୨୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସଂଗ୍ରାମ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର ୧୯୪୨ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗଗନ ବିହାରୀ ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସରୋଜିନୀ ମହାପାତ୍ର । ସଂଗ୍ରାମଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ

**ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ**, ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ । ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ ଓ ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କେ. ମୂରଲୀ କ୍ରିଷ୍ଣା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୦୨୦ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧୦ ତାରିଖରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟ
* ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ
* ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା
* ମିହିର ଦାସ
* ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା
* ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ
* ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ
* ଅସୀତା ଶତପଥୀ

## କାହାଣୀ
## ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅସଦ ନିଜାମ । ତପୁ ନାୟକ ଏବଂ ନିଜାମ ଭଳି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଶୀର୍ଷକ ଲୋକପ୍ରିୟା ଓଡ଼ିଆ ଗୀତ ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ତେଣୁ ଏହି ଗୀତଟିକୁ ପୁଣିଥରେ ପୁରୁଣା ଗାୟକ ଉଦିତ ନାରାୟଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଶାନ୍, ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ ଭଳି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

### ଗୀତ
## ଆଧାର
## ବାହାର ଆଧାର
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି

***ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି*** ଏକ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ସନ୍ଦୀପ ବଙ୍ଗା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସନ୍ଦୀପଙ୍କ ଭାଇ ପ୍ରଣୟ ରେଡ୍ଡି ବଙ୍ଗା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ଭଦ୍ରକାଳୀ ପିକ୍ଚର୍ସ ବ୍ୟାନରରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ବିଜୟ ଦେବରକୋଣ୍ଡା ଏବଂ ଶାଲିନୀ ପାଣ୍ଡେ । ରାହୁଲ ରାମକ୍ରିଷ୍ଣା, ଜୟ ଶର୍ମା, ସଞ୍ଜୟ ସ୍ୱରୂପ, ଗୋପୀନାଥ ଭଟ୍ଟ, କମଲ କାମରାଜୁ ଏବଂ କାଞ୍ଚନ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି ଦେଶମୁଖ (ବିଜୟ ଦେବରକୋଣ୍ଡା) ନାମକ ଜଣେ ମଦୁଆ ସର୍ଜରୀ ଡାକ୍ତର ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ କାହାଣୀ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ । ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡିଙ୍କର ନିଜ ରାଗ ଉପରେ ସଞ୍ଜମତା ନଥାଏ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସେ ଅନେକ ସମୟରେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ୁଥାନ୍ତି । ତା'ର ପ୍ରେମିକା ପ୍ରୀତି ଶେଟ୍ଟୀର ବାହାଘର ପରେ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ ପିଇବା ସହ ନାନା ପ୍ରକାରର ଡ୍ରଗ୍ସ ନେଉଥିଲେ । କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ କାହାଣୀ ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡିର ସଫଳତା ଓ ବିଫଳତା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହୋଇଛି ।

ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି, ବଙ୍ଗାଙ୍କର ଜୀବନ ଉପରେ ସାମାନ୍ୟ ଆଧାରିତ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଭୌତିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ କାହାଣୀର ଆଂଶିକ ଭାଗ ରଖିଛନ୍ତି । ସେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଉପରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ସୁଟିଂ ପୂର୍ବରୁ ଚାରିରୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୬ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୨୦ ତାରିଖରୁ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରିନ୍ସପାଲ୍ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ସୁଟିଂ ଶେଷ ହେବା ପାଇଁ ୮୫ ଦିନ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ହାଇଦ୍ରାବାଦ ବ୍ୟତୀତ ମାଙ୍ଗାଲୋର, ଡେରାଡୁନ୍ ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିଲା । ଏଥି ସହିତ ଫିଲ୍ମର କିଛି ସୁଟିଂ ମଧ୍ୟ ଇଟାଲୀରେ କରାଯାଇଥିଲା । ରାଧାନ୍ ଏବଂ ହର୍ଷ ବର୍ଦ୍ଧନ ରାମେଶ୍ୱର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହ ଏହାର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ରାଜ ଥୋଟା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶଶାଙ୍କ ମଲି ଏହାର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ୪ରୁ ୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୭ରେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିକୁ ସେନ୍ସର୍ ବୋର୍ଡ଼ ତରଫରୁ 'A' (ଆଡଲ୍ଟ) ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ମିଳିଥିଲା । ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ପରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ସମୀକ୍ଷକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସହ ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା, ରଚନା, ଚିତ୍ରଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଅଭିନେତାମାନଙ୍କର ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଶଂସା ସାଉଁଣ୍ଟିଥିଲା । ବିଜୟ ଦେବରକୋଣ୍ଡାଙ୍କ ଅଭିନୟକୁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଇଥିବା କିଛି ରୋମାଣ୍ଟିକ୍ ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବା ଗାଳିକୁ ଯୁବପିଢ଼ି ମଧ୍ୟରେ ନାକାରାତ୍ମକ ଧାରା ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା ପାଇଥିଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ୫୧ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିଲା । ଏହାର ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁଟର୍ ସେୟାର ୨୬ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୬୫ତମ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କା ଉତ୍ସବରେ ୬ଟି ବିଭାଗରେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ସନ୍ଦୀପ ବଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଲୁଗୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପାଇଁ ଏବଂ ବିଜୟ ଦେବରକୋଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହିନ୍ଦୀରେ କବୀର ସିଂହ ଭାବରେ ଏବଂ ତାମିଲରେ ଆଦିତ୍ୟ ବର୍ମା ଭାବରେ ପୁନଃ-ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ

**ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ** (ଜନ୍ମ: ୫ ଜୁନ ୧୯୪୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୦ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ୧୯୪୮ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ହରିହର ସିଂହ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ନଳୀନି ସିଂହ । ରାଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସୁର ସେଠୀ

**ସୁର ସେଠୀ** (୧୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୨ - ୨୯ ଜୁନ ୨୦୧୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସୁର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ କଂଗ୍ରେସ (ଆର୍)ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସୁର ସେଠୀ ୧୯୪୨ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ମଦନ ସେଠୀ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ପ୍ରମିଳା କୁମାରୀ ଦେଇ । ସୁରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ୍ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସୁର ସେଠୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ କଂଗ୍ରେସ (ଆର୍)ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ସୁର ସେଠୀ ୨୦୧୭ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୪ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ହାଓଡ଼ା ପୋଲ

ହାଓଡ଼ା ପୋଲ ବା ହାଓଡ଼ା ବ୍ରିଜ (**Howrah Bridge **) ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗରେ (West Bengal) ଥିବା ହୁଗଳି ନ‌ଦୀ ଉପରେ ଥିବା ଏକ ଝୁଲା (suspended span) ପୋଲ ଯାହା ସନ ୧୯୪୩ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ଅଦ୍ୟାପି ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ହାଓଡ଼ା ବ୍ରିଜ ବା ହାଓଡ଼ା ପୋଲ କ‌ହୁଛନ୍ତି । 

ହୁଗଳି ନ‌ଦୀ Hooghly River ଉପରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚାରି ପୋଲ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ ଓ ଏହା ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ତ‌ଥା କୋଲକାତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି ପୋଲମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ବିଦ୍ୟାସାଗର ସେତୁ, ବିବେକାନନ୍ଦ ସେତୁ ଓ ନିବେଦିତା ସେତୁ ।  ଏହି ପୋଲ ବଙ୍ଗୋପ ସାଗରର ଝଡ଼ ସମ୍ଭାଳି ରହିଛି ଓ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଡ଼ି,  ଓ ପ୍ରାୟ ୧,୫୦,୦୦୦ ପଥଚାରୀ  ଏହା ଉପରେ ଯିବା ଆସିବା କରି ଏହାକୁ ପୃଥିବୀର ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟସ୍ତବ‌ହୁଳ କାଣ୍ଟିଲିଭର ପୋଲର ମାନ୍ୟତା ପାଇଛନ୍ତି ।   ତିଆରି ହେବାବେଳେ ଏହା ପୃଥବୀର ତୃତୀୟ ଦୀର୍ଘତମ ପୋଲ ଥିଲା,  
ଓ ଅଧୁନା ଏହା ଏହିଭଳି ପୋଲ ମଧ୍ୟରେ ଷଷ୍ଠ ଦୀର୍ଘତମ ପୋଲ ଅଟେ । 

## ଇତିହାସ
### ଟର୍ଣ୍ଣବୁଲଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ
ସନ ୧୮୬୨ରେ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆନ ରେଲ୍‌ୱେ କମ୍ପାନୀର (East Indian Railway Company) ମୁଖ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଜର୍ଜ ଟର୍ଣ୍ଣବୁଲଙ୍କୁ (George Turnbull) ହୁଗଳି ନ‌ଦୀ ଉପରେ ଏକ ପୋଲ ତିଆରି କରିବା ସମ୍ଭାବନା ଅନୁଶୀଳନ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଆଗଲା । ସେ ସଦ୍ୟ କମ୍ପାନୀର ରେଲ ଟର୍ମିନସ (rail terminus in Howrah) ତିଆରି ସାରିଥିଲେ ।   ସେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯ ତାରିଖରେ ଅନେକ ଡ୍ରଇଂ ଓ ହିସାବ ସ‌ହ ଦେଖେଇଲେ ।  
#ପୋଲର ମୂଳଦୁଆ ନିମନ୍ତ ବ‌ହୁତ ଗଭୀର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଦୁଆ ମାଟି ଖୋଳିବାକୁ ହେବ
#ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଅସୁବିଧା ହେବ । 
# କଲିକତାର ଉପର ଭାଗର ପୁଲଟା ଘାଟ‌ଠାରେ ଜଳସ୍ତର ତଳକୁ ଶକ୍ତ ମାଟି ଅଛି । 
# ସେଠାରେ ୨୦୦ଫୁଟ/ ୬୧ ମି ପୋଲ କରିବା ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ହେବ ।   
ତା'ପରେ ପୋଲ ତିଆରି ହୋଇଗଲା ।

### ଭାସମାନ ପୋଲ
ହୁଗଳି ନ‌ଦୀ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଟ୍ରାଫିକ‌କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହା ଉପରେ ଏକ ପୋଲ ତିଆରି କରିବା ନିମନ୍ତେ ୧୮୫୫-୫୬ରେ ଏକ କମିଟି ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା ।  ଏହି ଯୋଜନା  ୧୮୫୯-୬୦ରେ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ୧୮୬୮ରେ ପୁନର୍ବାର ତିଆରି କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରାଗଲା ଓ ଏହାକୁ ପରିଚାଳନା କରିବାକୁ ଏକ ନୂଆ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଗଠନ କରିବାକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଗଲା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସନ ୧୮୭୦ରେ କାଲକାଟା ପୋର୍ଟ ଟ୍ରଷ୍ଟ ନାମକ ଏକ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଗଠନ କରାଗଲା ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସେତୁ
ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ

**ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ** (୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୦ - ୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ ଓ ୧୯୮୫ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଗୋବିନ୍ଦପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୫ମ ଓ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଜଗତସିଂହପୁର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୩ଶ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ ୧୯୪୦ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ବଡ଼ମୂଳେଇ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାନୁନଗୋ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଅଗୁସ୍ତୀ କାନୁନଗୋ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୨ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ଶୁକଦେବ ଜେନା

**ଶୁକଦେବ ଜେନା** (୨୫ ମଇ ୧୯୨୮ - ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଶୁକଦେବ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଶୁକଦେବ ଜେନା ୧୯୨୮ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୨୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଶୁକଦେବ ଜେନା ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ । ଶୁକଦେବଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ଇଣ୍ଟରମିଡିଅଟ୍ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଶୁକଦେବ ଜେନା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଶୁକଦେବ ଜେନା ୧୯୯୧ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ

**ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ** (୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୭ - ୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ୧୯୭୧ ଓ ୧୯୭୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଜଗତସିଂହପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୫ମ ଓ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସେ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ୧୯୭୨ରୁ ୧୯୭୩ ଏବଂ ୧୯୭୪ରୁ ୧୯୭୭ ଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୭ରେ ସେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରହିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ ୨୦୧୪ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୧୯ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୭ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ
ଜେପୋରାହ ବେର୍ମାନ

**ଜେପୋରାହ ବେର୍ମାନ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Tzeporah Berman**, ଜନ୍ମ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୫, ୧୯୬୯) କାନାଡ଼ା ଦେଶର ଜଣେ ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ କର୍ମୀ (environmental activist), ଲେଖିକା ଓ ଆନ୍ଦୋଳନ ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ସନ ୧୯୯୨-୯୩ର କଲମ୍ବିଆସ୍ଥିତ କ୍ଲାୟୋକୋଟ ସାଉଣ୍ଡରେ (Clayoquot Sound) କ୍ଲାୟୋକୋଟ ବିରୋଧ/ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟ (logging blockades) ସଂଗଠକ ଭାବରେ ସେ ଜଣାଶୁଣା । ସେତେବେଳେ ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ବର୍ଷାବଣ (temperate rainforest) ଲଗିଙ୍ଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାନାଡ଼ା ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନାଗରିକ ଅବଜ୍ଞା (civil disobedience) ଥିଲା ।  ଗ୍ରୀନପିସ (Greenpeace) ସ‌ହିତ କାମ କରି କାନାଡ଼ାର ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ  ବୃଷ୍ଟିବଣ (rainforest) ଲଗିଙ୍ଗକୁ (clearcut logging) ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବାରେ ବେର୍ମାନ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଗ୍ରେଟ ବିଅର ବୃଷ୍ଟିବଣ ଓ ବୋରିଆଲ ଜଙ୍ଗଲ ଅଭିଯାନରେ କାମ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି, ଅଏଲ ସ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ପାଇପଲାଇନ ବିଷୟରେ ଅନେକ ପରିବେଶ, ପରୋପକାରୀ ସଂଘ ଓ ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ସେ ଉପଦେଷ୍ଟା ଥିଲେ । ଗ୍ରୀନପିସ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଗ୍ଲୋବାଲ କ୍ଲାଇମେଟ ଆଣ୍ଡ ଏନର୍ଜି ପ୍ରୋଗ୍ରାମର ସେ ଯୁଗ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା, ପାୱାରଅପ କାନାଡ଼ାର ଯୁଗ୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଫରେଷ୍ଟ ଏଥିକସର ଅଭିଯାନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଅଧୁନା ସ୍ଟାଣ୍ଡ ଆର୍ଥର (ପୁର୍ବତନ ଫରେଷ୍ଟ ଏଥିକ୍ସ) ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ପ୍ରୋଗ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଛନ୍ତି । 

## ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ
ବର୍ମାନ ଏକ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଜିଉ ପରିବାରର ୪ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଓ ଲଣ୍ଡନ, ଓଣ୍ଟାରିଓରେ (London) ବଢ଼ିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଏହା ବିଜ୍ଞାପନ କମ୍ପାନୀ ଥିଲା ଓ ମାତାଙ୍କର ପ୍ରମୋଶନାଲ ଫ୍ଲାଗ ଓ ପେନାଣ୍ଟ ବେପାର ଥିଲା । ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳରେ ସେ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ପରିବାର ସ‌ହ ଲେକ ଅଫ ଦି ଉଡସରେ (Lake of the Woods) ବିତଉ ଥିଲେ । ବର୍ମାନ ତାଙ୍କ ପ୍ରାକ କିଶୋରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ପିତାଙ୍କୁ ହରେଇ ଥିଲେ ଓ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ମାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହରେଇଥିଲେ । 

ହାଇସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ଫେସନ ଆର୍ଟସ ଡିଜାଇନ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ପାଠ କରିବାକୁ ଟରୋଣ୍ଟୋର ରୟେରସନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଇଥିଲେ । ହାରି ରୋଜେନ ଡିଜାଇନ କରି ସଫଳ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ଜ‌ଜ୍ ତାଙ୍କୁ କାନାଡ଼ାର ଫେସନ ଦୃଷ୍ଟିପଟରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ନାମରେ ଡାକୁଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ୟୋର୍କ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପର୍ଯ୍ୟବରଣ ବିଦ୍ୟା ପଢ଼ିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ । 

ଟରଣ୍ଟୋର ୟୋର୍କ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଫାକଲ୍ଟି ଅଫ ଏନଭିରନମେଣ୍ଟାଲ ସ୍ଟଡିଜରେ ସେ ଆଡଜଙ୍କ୍‌ଟ ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ କଲମ୍ବିଆର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ କାନୁନରେ ଅନରାରୀ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧିରେ ପୁରଷ୍କୃତ କରିଥିଲେ ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ କର୍ମୀ
ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ

**ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ** (୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୦୦ - ୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଏବଂ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ପଶ୍ଚିମ କଟକ ସଦର ଏବଂ ପୂର୍ବ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରୁ ପରାଧୀନ ଭାରତର ୧ମ ଏବଂ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୫୨ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କିଶାନ ନଗର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ଏବଂ ୧୯୫୨ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ୧୯୦୦ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୧୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ବୋଷ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମୃଣାଳିନୀ ବୋଷ । ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ଇଣ୍ଟରମିଡିଅଟ୍ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ଚାରିଥର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ୧୯୪୮ରୁ ୧୯୫୨ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ 
ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ୧୯୯୨ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୯ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଆୟାଖା ମେଲିଥାଫା

**ଆୟାଖା ମେଲିଥାଫା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Ayakha Melithafa**) ଜଣେ ସତର ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ କର୍ମୀ ଯିଏ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର (South African) ଏରେସ୍ଟେ ରିଭର, ପଶ୍ଚିମ କେପ (Eerste River| in the Western Cape) ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦା । 

## ଶିକ୍ଷା 
ଖାୟେଲିତ୍ସାର (Khayelitsha) ସେଣ୍ଟ୍ର ଅଫ ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଟେକନୋଲୋଜି ସଂସ୍ଥାର ମେଲିଥାଫା‌ ଏକ ଛାତ୍ର । 

## ଜଳବାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ 
ମେଲିଥାଫା ତାଙ୍କର ୧୬ ଜଣ ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରେଟା ଥନବର୍ଗ, ଆଲେକଜାଣ୍ଡ୍ରିଆ ଭିଲାସେନର, କାର୍ଲ ସ୍ମିଥ ଓ କାଟାରିନ ଲୋରେଞ୍ଜୋ ସ‌ହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ ଶିଶୁ ଅଧିକାର, ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ କମିଟିକୁ (United Nations' Committee on the Rights of the Child) ଏକ ଅଭିଯୋଗରେ ଜଳବାୟୁ ସଙ୍କଟ (climate crisis) ପ୍ରତି  ଯଥେଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉନଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । 

ସନ ୨୦୧୦ ସୁଦ୍ଧା କାର୍ବନ ପରିମାଣ ୯୦% କମ୍ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ ରଖିଥିବା ଏକ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସଂଗଠନ 'ୟୁଲିଡ'ରେ  ରିକ୍ରୁଟମେଣ୍ଟ ଅଫିସିଆଲ ଫର ଦି ଆଫ୍ରିକାନ କ୍ଲାଇମେଟ ଆଲିଆନ୍ସ ସଂସ୍ଥାରେ କାମ କରନ୍ତି । 

ବିଶେଷତଃ ଜଳବାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱରକୁ ସମ୍ମିଳିତ କରିବାକୁ ମେଲିଥାଫା ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି: "ଦରିଦ୍ର ଜନତା ଓ କଳା ଲୋକମାନେ ଏହି ବିରୋଧାତ୍ମକ ଯାତ୍ରାରେ ଭାଗ ନେବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ କାରଣ ସେମାନେ ଜଳବାୟୁର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଭୟାବ‌ହତା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ ଓ ଦାବୀ କରି ଶୁଣିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ‌ହିବା ଆବଶ୍ୟକ । --- ଆୟାଖା ମେଲିଥାଫା‌

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବେଶ କର୍ମୀ
କରୋନାଭୂତାଣୁ

**କରୋନାଭୂତାଣୁ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷା: **Coronaviruses**) ପକ୍ଷୀ ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜୀବଙ୍କ ଦେହରେ ରୋଗ କରାଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ଭୂତାଣୁ ଦଳ ଯଥା: ଗାଈ ଓ ଘୁଷୁରୀଙ୍କୁ ହେଉଥିବା ତରଳ ଝାଡ଼ା ଓ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ରୋଗ । ମାନବ ଦେହରେ ଏହି ଭୂତାଣୁ ପ୍ରାୟତଃ ସାମାନ୍ୟ ଧରଣର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସଂକ୍ରମଣ (respiratory infection) କରାଏ  କିନ୍ତୁ ତାହା କ୍ୱଚିତ ଘାତକ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ । ଗଳା, ନାକ ଓ ସାଇନସରେ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ହୁଏ । ଏହି ଭୂତାଣୁର ଚିକିତ୍ସା ବା ପ୍ରତିଷେଧକ ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ଟୀକା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇନାହିଁ ।

ଏହି ଭୂତାଣୁ କରୋନାଭିରିଡି (*Coronaviridae*) ପରିବାର, ଅର୍ଥୋକରୋନାଭିରିନି (*Orthocoronavirinae*) ଉପପରିବାର ଓ ନିଡୋଭିରେଲ (Nidovirales) ଅର୍ଡ଼ରର ଭୂତାଣୁ ଅଟେ ।  ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ଆବୃତ ଭୁତାଣୁ (enveloped virus) ଯେଉଁଥିରେ ପଜିଟିଭ ସେନ୍ସ ସିଙ୍ଗଲ-ସ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡେଡ ଆରଏନଏ ଜେନୋମ (positive-sense single-stranded RNA genome) ଓ ହେଲିକାଲ ସିମେଟ୍ରି ଥିବ ନ୍ୟୁକ୍ଲିଓକାପସିଡ (RNA genome and with a nucleocapsid) ଥାଏ । କରୋନା ଭୂତାଣୁର ଆକାର ଆରଏନଏ ନିମନ୍ତେ ସର୍ବାଧିକ - ୨୬ରୁ ୩୨ କିଲୋବେସ (kilobases) ।

## କରୋନାଭୂତାଣୁ 
ବୟସ୍କ ଓ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ସର୍ଦ୍ଦି ରୋଗ ମଧ୍ୟରୁ କରୋନାଭୂତାଣୁର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଂଶ ଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଶୀତ ଋତୁରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ଜ୍ୱର ହୁଏ ଓ ଗଳାର ଆଡେନଏଡ (adenoid) ଫୁଲିଯାଏ । କରୋନାଭୂତାଣୁ‌ ଯୋଗୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିମୋନିଆ ବା ଜୀବାଣୁଜନିତ ପରୋକ୍ଷ ନିମୋନିଆ (bacterial pneumonia) ହୋଇପାରେ; ସେହିଭଳି ଏହା ଯୋଗୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ୱାସନଳୀ ପ୍ରଦାହ ବା ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ପରୋକ୍ଷ ଶ୍ୱାସନଳୀ ପ୍ରଦାହ ହୋଇପାରେ । ସନ ୨୦୦୩ରେ ମାନବ କରୋନାଭୂତାଣୁ‌ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏସଏଆରଏସ (SARS-CoV) କରୋନାଭୂତାଣୁ‌ ଯୋଗୁ ତୀବ୍ର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ବା ସିଭିଅର ଆକ୍ୟୁଟ ରେସପିରେଟରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (severe acute respiratory syndrome (SARS)) ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିଦାନ ଯୋଗୁ ଉଭୟ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ନିମ୍ନ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସଂକ୍ରମଣ (upper ଓ lower respiratory tract infection) ହୋଇପାରେ । ('Novel' ବା ନୂତନ ଏକ ପ୍ଲେସ‌ହୋଲ୍ଡର ନାମ ଯାହା ନୂଆ ନାମ ଅଟେ । ) 

### ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ରେସପିରେଟରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ 
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ଏକ ନୂଆ କରୋନାଭୂତାଣୁ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା ଯାହାକୁ ପ୍ରଥମେ ନଭେଲ କରୋନାଭୂତାଣୁ ୨୦୧୨ କୁହାଯାଉଥିଲା ଓ ଅଧୁନା ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ରେସପିରେଟରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଭୂତାଣୁ (MERS-CoV) କୁହାଯାଉଛି ।  ଏହା ପରେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଜାଗତିକ ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରିଥିଲେ ।   ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଏହି ଭୂତାଣୁ ମଣିଷଠାରୁ ମଣିଷ ପାଖକୁ ସ‌ହଜରେ ସଞ୍ଚାରିତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ ।   କିନ୍ତୁ ମଇ ୧୨/୦୫/୨୦୧୩ରେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ମିନିଷ୍ଟ୍ରି ଅଫ ସୋସିଆଲ ଆଫେୟାର ଆଣ୍ଡ ହେଲ୍‌ଥ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲା ଯେ ଏହା ମାନବରୁ ମାନବ ସଞ୍ଚାରଣ ହେଉଛି ।  ଟ୍ୟୁନିସିଆରେ ମଧ୍ୟ ଏହିଭଳି ସଞ୍ଚାରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । କିନ୍ତ ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହା ସ‌ହଜରେ ମାନବ-ମାନବ ସଞ୍ଚାରିତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ୩୦/୧୦/୨୦୧୩ ସୁଦ୍ଧା ସାଉଦି ଆରବରେ ୧୨୪ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫୨ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୂତାଣୁ ଜନିତ ରୋଗ
ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ

**ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ** (ଜନ୍ମ : ୪ ମଇ ୧୯୪୩),ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ । ସେ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିବା ସହିତ,'ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ଦାରିଦ୍ର‍୍ୟ ଓ  ମାନବ ବିକାଶ'ର ଜଣେ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆସୋସିଏଟ ତଥା 'ମାନବ ବିକାଶ ଏବଂ କ୍ଷମତା' ଅନୁଷ୍ଠାନର ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫେଲୋ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଅମର୍ତ୍ୟ ସେନ ଓ କିନିଥ ଆରୋଙ୍କ ସହିତ ମିଶି 'ସୋସିଆଲ ଚଏସ ଆଣ୍ଡ ୱେଲଫେଆର'(Social Choice and Welfare) ନାମକ ଏକ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା କରନ୍ତି । 

## ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରଶାନ୍ତ, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକ ଓ ଦିଲ୍ଲୀ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଇକୋନୋମିକ୍ସରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଅମର୍ତ୍ୟ ସେନଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । "ସୋସିଆଲ ଚଏସ ଥିଓରୀ" ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱକୁ ଅମର୍ତ୍ୟ ସେନ ସ୍ୱୀକୃତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ପୁସ୍ତକ 
ପ୍ରଶାନ୍ତ, ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗର ସିରିଜ*ଷ୍ଟଡିଜ ଇନ ଚଏସ ଆଣ୍ଡ ୱେଲଫେଆର(Studies in Choice and Welfare)*ର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । ସେଥିରେ *Rational choice and social welfare theory and applications: essays in honor of Kotaro Suzumura* ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଅନ୍ୟ ପୁସ୍ତକ :
* 
* 
*  *Papers presented at the symposium on collective choice, which was held in Caen, from 4 September to 9 September 1980.*
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ପୁସ୍ତକରେ ଥିବା ଅଧ୍ୟାୟ 
* 
:: Also available as: a journal article.
* 
:: Also available as: a journal article.
* 
* 

### ପତ୍ରିକା ପ୍ରବନ୍ଧ 
**୧୯୬୫-୧୯୬୯**
* 
* 
* 
* 
**୧୯୭୦-୧୯୭୪**
* 
* 
* 
* 
**୧୯୭୫-୧୯୭୯**
* 
* 
* 
**୧୯୮୦-୧୯୮୪**
* 
* 
**୧୯୮୫-୧୯୮୯**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
**୧୯୯୦-୧୯୯୪**
* 
* 
* 
**୧୯୯୫-୧୯୯୯**
* 
* 
* 
* 
* 
**୨୦୦୦-୨୦୦୪**
* 
* 
**୨୦୦୫-୨୦୦୯**
* 
* 
* 
**୨୦୧୦-୨୦୧୪**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ପ୍ରବନ୍ଧ 
*  Discussion paper number 8807.
*  Discussion paper number 9105.
*  Occasional paper series on culture and development, 2.
*  Working paper series 9903.
* 
* 
* 
*  IZA discussion paper number 4818.

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୨୦୨୦
* ଡକ୍ଟରେଟ - ୨୦୧୬(ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* Profile: Prasanta Pattanaik  Department of Economics, University of California, Riverside
* Prasanta Pattanaik  Oxford Poverty & Human Development Initiative, University of Oxford
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଦମୟନ୍ତୀ ବେଶ୍ରା

**ଦମୟନ୍ତୀ ବେଶ୍ରା‌** (ଜନ୍ମ: ୧୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୨) ଜଣେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ଲେଖିକା । ୧୯୯୪ରେ "*ଜିୱି ଝର୍ନା*" ନାମକ କବିତା ସଂକଳନ ଲେଖି ସେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ଲେଖିକା ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର "*ସାୟ୍ ସାହେଦ୍*" କବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ । ୨୦୧୧ ମସିହାରୁ ସେ "*କଦମ ଦାର*" ନାମକ ସାନ୍ତାଳୀ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ସେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାରେ ୨୦ଟି ଓ ଓଡ଼ିଆରେ ୮ଟି ବହି ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସାନ୍ତାଳୀରେ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା ।
thumb|ଦମୟନ୍ତୀ ବେଶ୍ରା‌ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଅବସରରେ

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଦମୟନ୍ତୀ ବେଶ୍ରା‌ ୧୯୬୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ବବେଇଯୋଡ଼ା ଗାଁରେ ମାତା ପୁଙ୍ଗି ମାଝୀ ଓ ପିତା ରାଜମଲଙ୍କ ଜୈଷ୍ଠ୍ୟ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଡାକ ନାଁ ଥିଲା ଧିଙ୍ଗିଜ । ସାନ୍ତାଳୀ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଏହି ନାମ ତାଙ୍କ ଜେଜେମାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଗାଁ ବବେଇଯୋଡ଼ାରେ କୌଣସି ସ୍କୁଲ ନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ଏକ ଛୋଟ ଚାଳିଆରେ ପିଲାଙ୍କୁ ପଢ଼ାଉଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ ସେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ସେ ମଧ୍ୟ ଭୂମିରେ ଖଡ଼ିରେ ଲେଖି ଅକ୍ଷର ଶିଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବଡ଼ବାପାଙ୍କ କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିବାରୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଝିଅ ଭଳି ପାଳନ କରି ନିଜେ ରହୁଥିବା ଦେଉଳି ଗ୍ରାମରେ ଏକ ସ୍କୁଲରେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀଯାଏ ପଢ଼ିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ନିଜ ଗାଁରୁ ୨ କିମି ଦୂର ଚଣ୍ଡୀଦା ସ୍କୁଲରେ ଚତୁର୍ଥ ଓ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏ ପଢ଼ିଥିଲେ । ଷଷ୍ଠରୁ ଏକାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର କନ୍ୟାଶ୍ରମରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ସେ ସେଠାରୁ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ରାଇରଙ୍ଗପୁର ପାଖାପାଖି କୌଣସି କଲେଜ ନଥିବାରୁ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ରମାଦେବୀ ମହିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇ.ଏ.ରେ ନାମ ଲେଖାଇ ୧୯୭୯ରେ ସେଥିରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପରେ ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ମାନ ସହ ୧୯୮୧ରେ ସ୍ନାତକରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୩ରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନରେ ବିଶେଷ ପେପର ଥାଇ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଭାବେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ପରେ ଚାକିରି କରୁଥିବା ସମୟରେ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ଏମ. ଫିଲ. ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ସେ ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ "*ମୟୂରଭଞ୍ଜର ସାନ୍ତାଳ: ଏକ ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଧ୍ୟୟନ*" ବିଷୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

ତାଙ୍କର ପଢ଼ା ଓ ବିଶେଷ କରି ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ସମୟରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଫାଗୁନ ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଲେଖା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିକ ତାଙ୍କର କବିତା "*ଅନଲିଆ*" ପ୍ରଥମେ "*ଫାଗୁନ କୋଏଲ*" ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର କବିତା ସଂକଳନ "*ଜିୱି ଝର୍ନା*" ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଥିଲା ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାରେ ଜଣେ ଲେଖିକାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ । ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ସାନ୍ତାଳୀ ରାଇଟର୍ସ ଆସୋସିଏସନ ତାଙ୍କୁ ଏଥି ପାଇଁ "ବର୍ଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲେଖକ/ଲେଖିକା" ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ କରିଥିଲା । ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ପ୍ରଥମ କନଭେନର ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ।
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୯ ମସିହାରେ 'ସାୟ୍ ସାହେଦ୍' କବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଦେବୀ

**ଦେବୀ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Devī **, Sanskrit:  देवी) ଏକ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ଯାହା ଠାକୁରାଣୀ ଅର୍ଥରେ ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ; ଏହାର ପୁଂଲିଙ୍ଗ ଶବ୍ଦ: ଦେବ ବା ଦେବତା ଅର୍ଥ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବା ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ।  

ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୨୦୦୦ ବର୍ଷରେ ବେଦରେ (Vedas) ଦେବୀ ଶବ୍ଦର ଚିନ୍ତାଧାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସୂଚକ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ସେହି ଯୁଗରେ ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୂମିକା ନଥିଲା ।  ମଧ୍ୟ ଯୁଗର ସାହିତ୍ୟ ଓ ପୁରାଣରେ ଦେବୀ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗର ଏକ ବିରାଟ ବିସ୍ତୃତି ଲକ୍ଷ କରାଗଲା ଯେପରିକି ଦେବୀ ମହାତ୍ମ୍ୟ (Devi Mahatmya) ଏବଂ ସେଥିରେ ସେ ସତ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଯୋଗୁ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ପୁରାତନ ଯୁଗରୁ ଆଧୁନିକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବୀ ଏକ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ନାରୀର ରୂପ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି ।  ଶକ୍ତି ଓ ଶୈବ ପରମ୍ପରାରେ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କୁ ଏକ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ । 

## ଶବ୍ଦ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି
ଖ୍ରୀ:ପୂ: ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ତଳେ ଦେବୀ ଓ ଦେବ ଶବ୍ଦ‌ଦ୍ୱୟ ବେଦରେ ଥିଲା । ଦେବ ଏକ ପୁଂଲିଙ୍ଗ ଓ ଏହାର ସ୍ତ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗ ଦେବୀ । ମୋନିଏର-ଉଇଲିଅମ  
(Monier-Williams) ଏହାକୁ ଅନୁବାଦ କରି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ନାମ ଦେଇଛନ୍ତି । ଲାଟିନ ଭାଷାର ଡିଆ (*dea*) ଓ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାର ଥିଆ (*thea*) ଶବ୍ଦ ସ‌ହିତ ମଧ୍ୟ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି । ତାଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମାତା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେବତା କୁହାଯାଏ 

## ଇତିହାସ
ଋକ୍ ବେଦରେ ଥିବା (Rigveda) ଦେବୀସୁକ୍ତର  (*Devīsūkta*) ୧୦.୧୨୫.୧ରୁ ୧୦.୧୨୫.୮ ଶ୍ଳୋକରେ ଦେବୀଙ୍କର ପରମ ସତ୍ୟ ବିଷୟ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ।

ବେଦରେ ଅନେକ ଦେବୀଙ୍କ ବିଷୟ ଲେଖାଯାଇଛି ଯେପରିକି ପାର୍ବତୀ (ଶକ୍ତି), ପୃଥିବୀ, ଅଦିତି , ବାକ (ଶବ୍ଦ), ନିର୍ରତି (ବିନାଶ), ରାତ୍ରୀ, ଅରନ୍ୟାନି (ଜଙ୍ଗଲ) ଓ ବରଦାୟୀନି ଦେବୀ ଯେପରିକି ଦିନସାନ, ରାକା, ପୁରାମଧି, ପରେନ୍ଦି, ଭାରତି ଓ ମାହି ଭଳି ଅନେକ ନାମ ଋକବେଦରେ ଅଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ

**ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ** (ଜନ୍ମ: ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ମିନାକ୍ଷୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଚମ୍ପୁଆ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ ୧୯୮୩ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨୬ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସୁଶୀଲ କୁମାର ମହନ୍ତ ଏବଂ ପତିଙ୍କ ନାମ ଭକ୍ତବନ୍ଧୁ ମହନ୍ତ । ମିନାକ୍ଷୀଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ଇଣ୍ଟରମିଡିଅଟ୍ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଚମ୍ପୁଆ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୨୦୧୯ ମସିହାରୁ ଏବେଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସୁଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ୱ ମଠ

**ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ୱ ମଠ** ପୁରୀରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିବା ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ମଠ । ମଠଟି ରାମାନୁଜ ସଂପ୍ରଦାୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଏହି ମଠ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ଛତ୍ର ଏବଂ ଚାମର ସେବା ଯୋଗାଇଥାଏ ।
## ଅବସ୍ଥିତି 
ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ୱ ମଠ ଏମାର ମଠ ଏବଂ ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରୁଥିବା ବାରାହୀ ଲେନର ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
## ପରିଚାଳନା 
ଉପଲବ୍ଧ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଯାୟୀ ମଠଟି ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ଶାସନକାଳରେ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ।  ବର୍ତ୍ତମାନର ମଠାଧୀଶ ଶ୍ରୀନିବାସ ରାମାନୁଜ ଦାସ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଠଟି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଅଧିନସ୍ଥ । ଅଦ୍ୟାବଧି ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରା, ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ, ରାମନବମୀ, ଦୋଳପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ବାମନଜନ୍ମ, ଗୁରୁଶ୍ରାଦ୍ଧ ଉତ୍ସବ ଆଦି ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀଙ୍କର ଗୁରୁ ରାମଦାସ ଏହିଠାରେ ଆସି ବିଶ୍ରାମ ନେଇଥିବାରୁ ମଠଟି ଶ୍ରୀରାମଦାସ ମଠ ଭାବେ ନାମିତ ।
## ସ୍ଥାପତ୍ୟ 
ପ୍ରାୟ ତିନି ଏକର ଜମିରେ ମଠଟି ବିସ୍ତୃତ ।

### ବାସଯୋଗ୍ୟ
ପ୍ରାୟ ଚାଳିଶଟି କୋଠରୀ ମଠରେ ରହିଛି । ସେଥିରୁ ପ୍ରାୟ ତିରିଶଟି ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଟେ । ମଠର ବାହାର କାନ୍ଥରେ ଅନାବନା ଗଛ ଉଠି ଏହାର କ୍ଷତି କରାଉଛି ।
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସରଂଚନାଟି ଧୂସର ବାଲିପଥର ଓ ଲାଟେରାଇଟ ପଥରରେ ନିର୍ମିତ । ପ୍ରାଙ୍ଗଣର ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ୱରେ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ତୋରଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଢାଞ୍ଚା ରହିଛି । ମଠର ଭିତର କାନ୍ଥରେ ଅନେକ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କାହୋଇଛି ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଚାରୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ମୂର୍ତ୍ତି ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ।
  
## ବିବାଦ
## ଚିତ୍ରାବଳୀ
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀରେ ଥିବା ମଠ
ମାରିଆମ୍ମାଁ

**ମାରିଆମ୍ମାଁ** (**Māri** (/mɒrı/, /maari/, ), ଅନ୍ୟ ନାମ ( /mɒrı əˈmʌn/ ) **ମାରିଆମ୍ମା** ବା **ମାରିଆଇ**/ **Mariaai**,  ଉଭୟର ଅର୍ଥ "ମା ମାରି"/ "Mother Mari", ଉଚ୍ଚାରଣ ମାରିଆମ୍ମା **Maariamma** (), ବା କେବଳ **ଆମ୍ମାଁ**/ **Amman** ବା **ଆଥା**/ **Aatha** (, ଯାହାର ଅର୍ଥ କେବଳ 'ମା'/"mother")) ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁରାଣୀ ଓ ବର୍ଷାର ଦେବୀ, ତାମିଲ ନାଡ଼ୁ ଓ ତାହା ଚାରିପାଖର ଇଲାକାରେ ସେ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ଦେବୀ । ତାମିଲ ନାଡ଼ୁ (Tamil Nadu) ଓ ତିରୁଚେରାଇର (Thirucherai) ଗ୍ରାମୀଣ ଇଲାକାରେ ସେ ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ଦେବୀ । ମାତା ପାର୍ବତୀ,  ଦୁର୍ଗା  ଓ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ଶିତଳା ଦେବୀଙ୍କ (Shitala) ସ‌ହ ସମ୍ପର୍କ ଥାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷ ବା ଶରତ ଋତୁରେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ସେତିକି ବେଳେ ସାରା ତାମିଲ ନାଡ଼ୁ ଓ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ଥିରୁବିଝା ଉତ୍ସବ ମାରିଆମ୍ମାଁଙ୍କ ନାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ବର୍ଷା ଆଗମନ ନିମନ୍ତେ ଓ କଲେରା, ବସନ୍ତ ଓ ହାଡ଼ଫୁଟି ରୋଗରୁ ରକ୍ଷାପାଇବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ପୂଜା ତାଙ୍କ ନାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । 

ମାରିଆମ୍ମାଁଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମ ଦେବତା ଓ ପିଦାରି ପୂଜା ଅନୁସାରେ ଅଣବ୍ରାହ୍ମଣ କରନ୍ତି ଓ ସମୟପୁରମ ମାରିୟାମ୍ମାଁ ଭଳି ବଡ଼ ମନ୍ଦିରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କରନ୍ତି । ଶାକ୍ତ ମତରେ ତାଙ୍କର ବସିଥିବା ଅବସ୍ଥାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ, ଗଣେଷ ଓ ସୁବ୍ରମନିଅମ ବା ଗଣେଷ ଓ ନାଗ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପାଖରେ ଥାଆନ୍ତି । ରଥ‌ ଯାତ୍ରା କରି ପଟୁଆରରେ ତାଙ୍କୁ ନିଆଯାଏ । 

## ସୃଷ୍ଟି
 period) ରାଜ୍ୟ ସମୟର, ତାମିଲ ନାଡ଼ୁ, ଭାରତ]] 
ତାମିଲ ଲୋକ କଥାରେ ମାରିଆମ୍ମାଁ‌ ଜଣେ ଦେବୀ ଯାହାଙ୍କର ବେଦ ଯୁଗ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ସେ ମୂଖତଃ ତାମିଲ ଲୋକଙ୍କର ବିଶେଷତଃ ତାମିଲ ନାଡ଼ୁର ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକଙ୍କର ଦେବୀ ମାତା । ବେଦର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗରେ ହିନ୍ଦୁଙ୍କର ପାର୍ବତୀଙ୍କ Parvati, କାଳୀ ଓ ଦୁର୍ଗା ଓ  ଉତ୍ତର ଭାରତର ଶିତଳ (Shitala) ଦେବୀ ଓ ପୂର୍ବ ଭାରତର ମନସା (Manasa) ଦେବୀଙ୍କ ସ‌ହିତ ତାଙ୍କୁ ସଂ‌ଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।  

ତାମିଲରେ ମାରି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ବର୍ଷା ଓ ଆମ୍ମା ଅର୍ଥ ମାତା । ବର୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ପୁରାତନ ତାମିଲମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ଫସଲ ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ପୂଜା ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ମାତ ଜାତିକୁ ପୂଜା ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରୁଛି । ସଙ୍ଗମ କାଳରେ ବିଶେଷତଃ ମଦୁରାଇରେ ମହିଳା ପୁଜାରିଣୀ ତାଙ୍କ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ।  ସଙ୍ଗମ ସାହିତ୍ୟରେ ପାଲାମୁତିରଚୋଲାଇ (Palamutircholai) ମନ୍ଦିରରେ କୁରବ ପୁଜାରିଣୀଙ୍କ ପୁଜାର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି । 

## ପୁରାଣ
) ମରିଆମ୍ମାଁ ଥର ଥିରୁଭି ]]

ମହାଭାରତ ଅନୁସାରେ ମାରିଆମ୍ମାଁଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ଗୋଟିଏ କଥା ଲେଖାଯାଇଛି ଯେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ମହାକାଳୀଙ୍କର ଅବତାର ଥିଲେ ।
ଏହି କଥା କେବଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜଣାଥିଲା । ମହାକାଳୀଙ୍କ ଅବତାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କର ଆଧିଭୌତିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ ନ‌କରି ସାଧାରଣ ମହିଳାଙ୍କ ଭଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ । ରାତିରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଦ୍ରା ଯିବା ପରେ ସେ ମହାକାଳୀ ରୁପ ଧାରଣ କରି ବନିୟାର ଗ୍ରାମମାନଙ୍କୁ ଯାଉଥିଲେ । ବନିୟାର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ବାର୍ଲି ଦେଉଥିଲେ । ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ରାଜପୁତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନ ମଧ୍ୟ ଶିତଳା ଦେବୀଙ୍କୁ ଠିକ ଏହି ଭଳି ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ଶିତଳା  ଦେବୀଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ସେହିଭଳି ପୃଷ୍ଟଭୂମି ଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଅନୁସୂୟା

**ଅନସୂୟା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ***Anasuya***, (IAST: Anasūyā,  "ପରଶ୍ରୀକାତର ଓ ହିଂସା ମୁକ୍ତ"), ଅନ୍ୟ ନାମ **ଅନସୂୟା**) ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଋଷି ଅତ୍ରିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ରାମାୟଣର ଲେଖା ଅନୁସାରେ ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ଚିତ୍ରକୂଟ (Chitrakuta) ଜଙ୍ଗଲର ଦକ୍ଷିଣ ସୀମାରେ ଥିବା ଏକ କୁଟୀରରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସ‌ହିତ ବାସ କରୁଥିଲେ । ସେ ତପସ୍ୟାରତ ରହୁଥିଲେ ଓ ବ‌ହୁତ ଧାର୍ମିକା ଥିଲେ । ସେଥିଯୋଗୁ ତାଙ୍କର ବ‌ହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନ‌‌କ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ।  

ବନବାସ ସମୟରେ ସୀତା ଓ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଅନସୂୟା ତାଙ୍କର ବ‌ହୁତ ଯତ୍ନ ନେଇଥିଲେ । ସୀତାଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଚିରନ୍ତନ ରହିବା ପାଇଁ ସେ ଏକ ମଲମ ଦେଇଥିଲେ ।  ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ରିମୁର୍ତ୍ତିଙ୍କର ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ (Dattatreya) ଅବତାରର ସେ ମାତା ଥିଲେ; ଶିବଙ୍କ ଦୁର୍ବାସା ଅବତାର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରାତ୍ରି (Chandraatri) ଅବତାରମାନଙ୍କର ସେ ମାତା ଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କର (Moon) ମଧ୍ୟ ସେ ମାତା ଥିଲେ । ଋଷି କର୍ଦ୍ଦମ ଓ ପତ୍ନୀ ଦେବ‌ହୁତିଙ୍କର ସେ କନ୍ୟା ଥିଲେ । କପିଳ (Kapila) ମୁନି ତାଙ୍କର ଭ୍ରାତା ତ‌ଥା ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ସତୀ ଅନସୂୟା ନାମରେ ତାଙ୍କର ଗୁଣ‌ଗାନ କରାଯାଏ ।   

## ଶବ୍ଦ ବିନ୍ୟାସ
ଅନସୂୟା ଶବ୍ଦର ଦୁଇଟି ଭାଗ ଅଛି; ଅନ ବା ଅନୁ ଓ ଅସୂୟା । ଅସୂୟା ଅର୍ଥ ପରଶ୍ରୀକାତରତା ବା ଈର୍ଷା । ଏହି ଈର୍ଷା ଯାହାର ନାହିଁ  ସେ ଅଣ ବା ଅନ ବା ଅନୁ; ଏହା ଏକ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଶବ୍ଦ । ଅନସୂୟା ଅର୍ଥ ଅସୂୟା ରହିତ ବା ଯାହାର କୌଣସି ଅସୂୟା ନାହିଁ । 

## ଅତ୍ରି ଓ ଅନସୂୟାଙ୍କ କାହାଣୀ 
ଭାଗବତ ପୁରାଣରେ (Bhagavata Purana) ସ୍କନ୍ଧ ୩ରେ ଅତ୍ରି ଓ ଅନୂସୂୟାଙ୍କ କାହାଣୀ ଲେଖାଅଛି । ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ମନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବ‌ହୁତିଙ୍କୁ କର୍ଦ୍ଦମ ମୁନୀ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦଶଟି ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୯ଟି ଝିଅ ଓ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ କପିଳ ମହାଋଷି ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅବତାର ଥିଲେ । ସେହି ନଅ ଝିଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନସୂୟା ଅନ୍ୟତମ । ପ୍ରତ୍ୟେକ କନ୍ୟା ଜଣେ ଜଣେ ଋଷିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥଲେ ଓ ଅନସୂୟା ଅତ୍ରି ମହର୍ଷିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।

### ଅନସୂୟାଙ୍କର ତ୍ରିମୁର୍ତ୍ତି ପରୀକ୍ଷା
ନାରଦ ଋଷିଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କ ଶ୍ଳୋକ ଓ ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନସୂୟାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ପାର୍ବତୀ ମିଶି ସତୀ ଅନସୂୟାଙ୍କର ସତୀତ୍ୱ ଶିକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ମାନବ ବେଶରେ ଯାଇ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଅନସୂୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ତ୍ରିମୁର୍ତ୍ତି ଯାଇ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ । ମାତାଙ୍କର ବାତ୍ସଲ୍ୟ ମମତାର ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱୟ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବା କ୍ଷଣି ତ୍ରିମୁର୍ତ୍ତି ଛୋଟ ପିଲାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଗଲେ । ଏ ପାଖରେ ପ୍ରଭୁ ପତ୍ନୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଫେରିବା ପଥକୁ ଅନେଇ ବସିଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ନ ଆସିବାରୁ ଅନସୂୟାଙ୍କର କୁଟୀରକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଚେହେରା ଦେଖିଲେ । ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜର ପତିମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଅନ୍ୟ ଏକ ଲେଖା ଅନୁସାରେ ତିନି ଠାକୁର ଏକ ଦେହ ଓ ତିନି ମୁଣ୍ଡରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଲତିକା ପ୍ରଧାନ

**ଲତିକା ପ୍ରଧାନ** (ଜନ୍ମ: ୨୫ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା । ଲତିକା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ନଗର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଲତିକା ପ୍ରଧାନ ୧୯୭୫ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୨୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ପତିଙ୍କ ନାମ ଶକ୍ତିପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ଆଶାପୁରା ମାତା

**ଆଶାପୁରା ମାତା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Ashapura Mata**) ଦେବୀଙ୍କର ଏକ ଆକାର ଯାହାଙ୍କୁ କୁଚ ଜିଲ୍ଲାରେ (Kutch) ମୂଖ୍ୟ ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ତାଙ୍କ ନାମରୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଆଶା ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ଅନେକ ଜାଗାରେ ତାଙ୍କର ସାତ ଯୋଡ଼ା ଆଖି ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖାଯାଏ ।  

ଆଶାପୁରା ମାତାଙ୍କର ମନ୍ଦିରମାନ ମୂଖ୍ୟତଃ ଗୁଜରାଟରେ ଦେଖାଯାଏ । ସେ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କର ଅବତାର ବୋଲି ଅନେକ ଲୋକ ବିବେଚନା କରନ୍ତି । 

## କୁଳଦେବୀ
କୁଚି ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକ, ବିଲୋର ଓ ଚୌହାନମାନଙ୍କର (Chauhans) ଜାତି ଦେବୀ, ଜାଡେଜା ରାଜପୁତ (Jadeja Rajput), କୁଚ ରାଜ୍ୟର (Cutch State) ଶାସକ, ନ‌ୱନ‌ଗର ରାଜ୍ୟ (Nawanagar State), ରାଜକୋଟ (Rajkot), ମୋରଭି (Morvi), ଗୋଣ୍ଡଲ ରାଜ୍ୟ (Gondal State), ଆମ୍ବ୍ଲିଆରା ରାଜ୍ୟ (Ambliara State), ଓ ଧ୍ରୋଲ  ବରିଆ (Dhrol (baria state) ରାଜ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକରେ ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ (Kuldevi) ମାନ୍ୟତା ଦିଅନ୍ତି । କୁଚରେ (Kutch) ଥିବା ମାତା ନୋ ମଧ (Mata no Madh) ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ସେ ଜାଡେଜା ଶାସକମାନଙ୍କର କୁଳଦେବୀ ଓ ଅଭିଭାବକ ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । କୁଚରେ ଥିବା ଗୋସର ଓ ପୋଲାଡ଼ିଆ ଜାତୀର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ କୂଳଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି । 

ସିନ୍ଧି (Sindhi ଗୋଷ୍ଠୀର ଖିଚଡ଼ି ଦଳ ତାଙ୍କର କୁଳଦେବୀ ଭାବରେ ଆଶାପୁରାଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି । ଗୁଜରାଟ ଜୁନାଗଡ଼ର ଦେବଚନ୍ଦ ପରିବାର ଉପରକୋଟରେ ଥିବା ମନ୍ଦିରରେ ଆଶାପୁରାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ରୂପରେ ପୂଜା କରନ୍ତି । 

ଗୁଜରାଟରେ ଅନେକ ଚୌହାନମାନେ ଯେପରିକି ପୁରବିଆ ଚୌହାନ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ମାନନ୍ତି ପୂଜା କରନ୍ତି । ଦେବଦା (Devda) ରାଜପୁତମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ରୂପେ ପୂଜା କରନ୍ତି । ବିଲ୍ଲୋର, ଗୌର ଥାଙ୍କି, ପଣ୍ଡିତ ଓ ଦାଭେ ପୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣ, ସୋମ୍‌ପୁରା ସଲତ ଆଦି ବ୍ରାଜ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ମାନନ୍ତି । ବୈଶ୍ୟ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ମାନନ୍ତି । ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ରୀମାନେ ବି ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ମାନନ୍ତି । 

ଧାର୍ଫା (Dhrafa), ସୁରତ (Surat) ଓ (Rajkot) ରାଜକୋଟରେ ଥିବା ଲୋହନା (Raghuvanshi Lohana) ଜାତିର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି । 

## ମନ୍ଦିର
ଆଶାପୁରା ମାତାଙ୍କର ମୂଳ ମନ୍ଦିର କୁଚର 'ମାତା ନୋ ମଧ' (Mata no Madh) ସ୍ଥାନରେ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ କୁଚର ଜାଡେଜା ଶାସକମାନେ ତାଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ଓ ସ୍ଥାନର ସୁରକ୍ଷାକାରିଣୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଏକ ମଧିର ଭୁଜରେ (Bhuj) ଅଛି ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କଚ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । 

ତାଙ୍କର ମନ୍ଦିରମାନ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ‌ଗୁଡ଼ିକର ନାମ: ରାଜକୋଟ (Rajkot), ଜାସଦାନ (Jasdan), ମୋର୍ବି (Morbi), ଗୋନ୍ଦଲ (Gondal), ଜାମନ‌ଗର (Jamnagar), ଘୁମଲି (Ghumli),

ବରଦା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସତୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ମା ଶକ୍ତି ଗୋଟିଏ ରାକ୍ଷସକୁ ମାରିଦେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ସେହି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ରହିବାକୁ ସତୀ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଆଶାପୁରା ନାମ ଦେଇଥିଲେ । ଏହା ମାତାଜୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମନ୍ଦିର । ତାଙ୍କ କଥା ଓ ତାଙ୍କର ସିଂହର ଗର୍ଜନ ଏବେବି ଶୁଣାଯାଏ । 

ଅମରେଲି ଜିଲ୍ଲାର ଗଧକଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ଆଶାପୁରା ମାତାଜୀଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅଛି । ନବରାତ୍ରୀର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଅନେକ ଲୋକ ମାତାଜୀଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି ।  

ରାଜସ୍ଥାନର ପୋଖରାନ (Pokhran), ମୋଦ୍ରାନ (Modran) ଓ ନାଡୋଲରେ (Nadol) ତାଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅଛି । ମୁମ୍ବାଇରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଆଶାପୁରା ମାତା ମନ୍ଦିର ଅଛି । 

ବେଙ୍ଗାଳୁରୁର ବନେରଘଟ୍ଟ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ (Bannerghatta National Park) ପାଖରେ ଆଶାପୁରା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର ତାଙ୍କ ନାମରେ ଉତ୍ସର୍ଗ ହୋଇଛି । 
 
ପୁଣେର କୋନ୍ଧ‌ୱା ପାଖରେ ତାଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ବୀଣାଇ ଧନମ୍ମାଲ

**ବୀଣାଇ ଧନମ୍ମାଲ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Veenai Dhanammal**, () (୧୮୬୭–୧୯୩୮)) ଜଣେ ନିପୁଣ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ସଂଗୀତଜ୍ଞ ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ସଂଗୀତର ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକ ଥିଲେ ଯାହା ତାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଚାଲୁଛି । ସେ ଏକା ଧାରରେ ଗାୟକ (vocalist) ଓ ସରସ୍ୱତୀ ବୀଣାର (Saraswati veena) ବାଦକ ଥିଲେ । ନାମ ପୂର୍ବରୁ ବୀଣାଇ ଶବ୍ଦ ଲାଗିଥିବା, ତାଙ୍କର ସେହି ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର ବଜେଇବାରେ ଅସାଧାରଣ କୃତିତ୍ୱ ଥିବା ସୂଚନା ଦିଏ ।  

## ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ଓ ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
ମାଡ୍ରାସର (ଏବେକାର ଚେନଇ) ଜର୍ଜ ଟାଉନରେ ଧନମ୍ମାଲ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ସଂଗୀତଜ୍ଞ ଓ ନୃତ୍ୟ ବିଶାରଦମାନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜେଜେମା ଜଣେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନର୍ତ୍ତକୀ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ମାଆ ଜଣେ ଗାୟିକା ଥିଲେ ଯିଏ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ସଂଗୀତକାର ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଶ୍ୟାମ ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ (Syama Sastri) ପୁତ୍ର ଶୁବ୍ବରୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ (Subbaraya Sastri) ପାଖରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  

ନିଜ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ବ୍ୟତୀତ ସେ ଅନ୍ଧ ସଂଗୀତଜ୍ଞ ୱାଲାଜାପେଟ ବାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ (ପଦମ ବାଲାଦାସ) ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯିଏ କ୍ଷେତ୍ରୟା ଓ ସତନୁର ପାନ‌କାନାଥା ଆୟାରଙ୍କର ପଦମ ଆଧାର ଥିଲେ । 

## ପେଷା
ବୀଣା ବାଦନ ବିଷୟରେ ଏତିକି କ‌ହିବେବ ଯେ ସେ ସେଥିରେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଓ ଉତ୍ତମ ଥିଲେ, କୌଣସି ବନ୍ଧନ (plectrum) ବିନା ବଜାଉଥିଲେ ଓ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ନିଜର ସୁଲଳିତ ସ୍ୱରରେ ଗାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସଂଗୀତ ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡ଼ ସେଟ ତିଆରି କରି ରଖାଯାଇଛି । ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଅନ୍ଦାଜରେ ଗାଇଥିବା ସଙ୍ଗୀତକୁ 'ବୀଣାଇ ଧନମ୍ମାଲ ବାଣୀ' କୁହାଯାଏ ଯାହାର ପାରମ୍ପରିକ ମୂଲ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ କଳାର ଏକ ଅତୁଳନୀୟ ଗଭୀର ଲାଳିତ୍ୟ ଓ ମୂର୍ଚ୍ଛନା ଥିଲା । ସଙ୍ଗୀତକାର, ଆଲୋଚକ ଓ ଗାୟକମାନେ ଚେନଇରେ ତାଙ୍କର ଗୀତ ଶୁଣିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ । ଦର୍ଶକଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ, ଶୋଧନ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନର ବ‌ହୁତ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ରହୁଥିଲା । ନରସିମହାକାର୍ଲୁ, ମୁଟିଆପେଟ ପୋନ୍ନୁସଭାମି, ତିରୁଭୋତ୍ତ୍ରିୟାର ତ୍ୟାଗୟାର (Tiruvottriyur Tyagayyar) ଓ ବିଶେଷତଃ ଧରମ‌ପୂରୀ ସୁବ୍ବାରୟର (Dharmapuri Subbarayar) ଭଳି ସଙ୍ଗୀତକାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନମ୍ମାଲ ଅନେକ ସୁର ସାଧନ କରିଥିଲେ ଓ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ । ଜାବାଳି  ଓ ପଦମ ଭଳି ସଂଯୋଜନା ଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ତାଙ୍କରଟି ସଙ୍କରନ, ନର୍ତକଟି ବାଲାସରସ୍ୱତୀ (T. Balasaraswati),ଟି ମୁକ୍ତା (T. Muktha),ଟି ବ୍ରୁନ୍ଦା (T. Brinda) ଓଟି ବିଶ୍ୱନାଥନ (T. Viswanathan) ଭଳି ନାତି ନାତୁଣୀମାନେ ବିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି । 

ସନ ୦୩ ଡିସେମ୍ଭର ୨୦୧୦ରେ ତାଙ୍କର ସ୍ମାରକ ଭାବରେ ଏକ ଡାକ ଟିକେଟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବୀଣାଇ ଧନମ୍ମାଲ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ତାଙ୍କର ବୟସ ୧୫୦ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ହୋଇସାରନ୍ତାଣି । ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଭକ୍ତି ଭାବ ଓ ଅପୂର୍ବ ଅନ୍ଦାଜରେ ଗାଉଥିବା ଓ ବଜାଉଥିବା ସଂଗୀତ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍‌ଧ କରି ରଖୁଥିଲା ଓ ସେହି ପରମ୍ପରା ତାଙ୍କର ଦାୟାଦମାନେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ ପୋଷଣ କରି ଜୀବିତ ରଖିଛନ୍ତି । ଜର୍ଜ ଟାଉନର ଲୋକମାନେ ଶୁକ୍ରବାରିଆ ସଙ୍ଗୀତ ସାଇରୀକୁ ଆସି ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶେଷ ସମୟରେ କମ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ଥାଇ ମଧ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଉପରେ ଆଧିପତ୍ୟ କମ୍ ହୋଇନଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୬୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ମୃତ୍ୟୁ