open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଶଲରା

**ଶଲରା** ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। କେହି କେହି ଏହାକୁ ପାଞ୍ଚ ଆଙ୍ଗୁଳିଆ ଲତା ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି, କାରଣ ଏହାର ପତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ଠିକ୍ ହାତ ପାପୁଲି ପରି ଓ ଏଥିରେ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଳି ପରି ପାଞ୍ଚଟି ଆକୃତି ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ। ଏଇ ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପକେ କଲରାପତ୍ର ପରି ଦିଶେ। ଏହାର ଫଳଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ବରକୋଳି ଆକାରର। ଏଗୁଡ଼ିକ ଶିବଲିଙ୍ଗପରି ଦିଶୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଶିବଲିଙ୍ଗୀ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏ ଗୁଡ଼ିକ ପାଚିଲେ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ। ଏ ଲତାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ। ବାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଉପରେ ଏହା ମାଡ଼ିଥାଏ। ଭାରତରେ ସର୍ବତ୍ର ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଓଡ଼ିଶାରେ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକେ ଛଞ୍ଚିଣାକୁ ଶଲରା ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଏ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭନ୍ନ। 
thumb|ଶଲରା

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ପ୍ରବଳ କଟୁରସ, ରସାୟନ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ପୁଷ୍ଟିକର, ରକ୍ତ ଶୋଧକ, ଗର୍ଭଦାୟକ, ମସ୍ତିସ୍କ ବଳଦାୟକ, କ୍ଷୁଧାବର୍ଧକ, କାନ୍ତି ପ୍ରଦାୟକ, ଜ୍ୱର, ରକ୍ତବିକାର, କୁଷ୍ଠ, ଅମ୍ଳପିତ୍ତ, ଦଦ୍ରୁ, ବ୍ରଣ, କ୍ଷତ, ଉପଦଂଶ, ଅସ୍ତ୍ରାଘାତ, କୃମି, ବାତ ଓ ସର୍ପବିଷ ନାଶକ ଅଟେ।
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ ସ୍ତ୍ରୀ ରୋଗ, ବିଶେଷକରି ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ୱ ପାଇଁ ଏହାର ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ। ଏହାର କଞ୍ଚାଫଳ ଅଜୀର୍ଣ, ଆମାଶୟ, ରକ୍ତବିକାର, ମଳରୋଧ ଓ ଶୂଳ ଆଦିର ନିବାରଣ କରେ। ଏହାର ପତ୍ର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚର୍ମରୋଗର ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାର ମୂଳ ଗୁଳ୍ମ, ପ୍ଳୀହା, ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ ଆଦି ଦୂରକରେ। ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ମସ୍ତିସ୍କଭ୍ରମ, ରକ୍ତବିକାର ଓ ଅଜୀର୍ଣ ଆଦିର ଶାମକ ଅଟେ।
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଥାଲକୁଡ଼ି

**ଥାଲକୁଡ଼ି** ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହି ଲତା କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇଥାଏ ଓ ଭୂମିରେ ମାଡିଥାଏ। ଜଳାଶୟ ନିକଟସ୍ଥ ଆର୍ଦ୍ର ଭୂମିରେ ଓ ବାଡ଼ମୂଳେ ଏହା ଜନ୍ମିଥାଏ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ଗୋଲାକାର ଓ ଏହାର ଚାରିପାଖ କମ ହେଲାପରି ଦିଶୁଥାଏ । ଗୋଟିଏ ଡେମ୍ଫରେ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ପତ୍ର ରହିଥାଏ। କେତେକ ଲୋକେ ଏହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ଘୋଡ଼ାପୁଆ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି। ହେଲେ ବ୍ରାହ୍ମୀର କେତେକ ଗୁଣ ଏଥିରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ରାହ୍ମୀ ନୁହେଁ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଏହା କଷାୟ ମିଶ୍ରିତ ମଧୁର ରସ, ଲଘୁପାକ, ସ୍ୱରବର୍ଧକ ରସାୟନ, ମେଧାଶକ୍ତି ବର୍ଧକ, ସ୍ମୃତିକାରକ, ଶୀତଳ, ମସ୍ତିସ୍କ ଉପାଦାନ କାରକ, ଆୟୁର୍ବର୍ଧକ, ଯୌବନାବସ୍ଥା ରକ୍ଷକ, କାନ୍ତିବର୍ଧକ, ରକ୍ତ ଶୋଧକ, ରକ୍ତଶୋଧକ ଅଟେ।
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ପତ୍ରକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଜ୍ୱର, କାସ, ଶ୍ୱାସ, ପ୍ଳୀହା, ଗୁଳ୍ମ, ପାଣ୍ଡୁ, ବିଷଦୋଷ, ଶୋଥ, ଉନ୍ମାଦ, ବ୍ରଣ, କଣ୍ଠରୋଗ, ପୀନସ, ରକ୍ତପିତ୍ତ, ଅତିସାର, ଉନ୍ମାଦ, ମୁକତା, ମେହ, ପ୍ରେମେହ, କ୍ଷତ, କୁଷ୍ଠ ଓ ଯାବତୀୟ ଶିରରୋଗରେ ଏହାର ଉପଯୋଗ ହୋଇଥାଏ। ମହୁ ସହିତ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ ସେମାନଙ୍କର ମସ୍ତିସ୍କର ବିକାଶ ଦ୍ରୁତ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ପତ୍ରକୁ ସେବନ କଲେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପୁରୁଣା ପେଟରୋଗ ଦୂର ହୋଇଥାଏ। ଅନେକ ଜାଗାରେ ଲୋକେ ଏହାକୁ ଶାଗ ଭାବରେ ଭାଜି ଖାଇଥାନ୍ତି।

## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ରାସ୍ନା

ରାସ୍ନା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଭିଦ ନୁହେଁ। ଲତାପ୍ରାୟ ଅନ୍ୟ ଗଛରେ ଥାଏ। ଏହାର କୌଣସି ମୂଳ ନ ଥାଏ। କୌଣସି କାରଣରୁ ସେହି ଗଛର ପତ୍ରାଦି ବିକୃତ ହୋଇ ରାସ୍ନା ବୋଲାଏ। ଏଥିରେ ଅଳ୍ପ ସୁଗନ୍ଧ ରହିଥାଏ। 
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଏହା ତିକ୍ତ ରସ, ପାଚକ, ଦୀପକ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ଗୁରୁପାକ ଓ ବଳକର।
## ବ୍ୟବହାର 
କାସ, ଶ୍ୱାସ, ଜ୍ୱର, କଫ, ଶୂଳ, ବାୟୁ, ଆମବାତ, ବିଷଦୃଷ୍ଟି, ରକ୍ତଦୃଷ୍ଟି, ଶୋଥ ଓ ସମସ୍ତପ୍ରକାର ବାତ ନାଶକ ଅଟେ। ଦେହ ଦରଜ, ଘୋଳାବିନ୍ଧା, ଶୂଳ ଆଦିରେ ଏହାକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ ମହୁସହିତ ଖିଆଯାଏ। ତେଲରେ ସିଝାଇ ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ ଦେହ ହାତର ପୀଡ଼ା ଦୂର ହୁଏ। ହାତ ପାଦର ଜ୍ୱାଳା ନିବାରଣ ପାଇଁ ଗୁଳୁଚି ସହିତ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ତାଳମୂଳୀ

ତାଳମୂଳୀ ଏକ ଗୁଳ୍ମଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହା ଛୋଟ ତାଳଗଛ ପରି ଦିଶେ। ଏହାର ପତ୍ର ତାଳଗଛର ପତ୍ର ପରି ଦିଶୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ତାଳମୂଳୀ କୁହାଯାଏ। ମୂଳର କଳା ବା ଧଳା ରଙ୍ଗ ହିସାବରେ ଏହା କଳାମୂଷଳୀ ବା ଧଳାମୂଷଳୀ ଭେଦରେ ଦୁଇପ୍ରକାର ହୋଇଥାଏ। ଖରାଦିନରେ ଏହି ଗଛ ଗଛ ମରିଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୂଳ ମାଟିରେ ରହିଥାଏ। ପୁଣି ବର୍ଷାଦିନେ ଏଥିରୁ ଗଜାବାହାରି ଗଛ ହୁଏ। ତେବେ ଦୁଇ ଜାତିର ତାଳମୂଳୀର ଗୁଣ ପ୍ରାୟ ସମାନ।
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ତିକ୍ତ ମିଶ୍ରିତ ମଧୁର ରସ, ଗୁରୁପାକ, ଶୀତଳ, ଉଷ୍ଣବିର୍ଯ୍ୟ, ବଳବର୍ଧକ ରସାୟନ, କାନ୍ତିବର୍ଧକ, ପୁଷ୍ଟିକର, କଫଜନକ।
## ବ୍ୟବହାର 
ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ମୂଳକୁ ଶୁଖାଇ କୁଟି ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଶରୀର କ୍ଷୀଣତା, ବାୟୁରୋଗ, ଧାତୁରୋଗ, ପିତ୍ତପ୍ରକୋପ, ଶୁକ୍ରହୀନତା, ରତିଶକ୍ତିହୀନତା, ବାର୍ଧକ୍ୟ, ଦାହ, ଦୁର୍ବଳତା, ଭ୍ରମ, ଚକ୍ଷୁରୋଗ, କର୍ଣ୍ଣରୋଗ, ନାସାରୋଗ, ଜିହ୍ୱାରୋଗ, ମନର ଅଶାନ୍ତି, ଅର୍ଶରୋଗ ଓ ଦେହର ଶୁଷ୍କତା ଦୂରୀକରଣରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ। ଗାଈଦୁଧ ସହିତ ଏହାର ଚେରର ଚୂର୍ଣକୁ ସେବନ କରାଯାଇଥାଏ। ପିଲାମାନଙ୍କର କୃମି, ଅଜୀର୍ଣ, ବାୟୁଦୋଷ ଆଦି ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।

ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାକୁ ଏକ ରସାୟନ ଭାବରେ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ। 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।
* Safed Moosli (Chlorophytum borivilianum L.): Medicinal and Wonder Crop
* Safed Musli (Chlorophytum species) - A Wonder Drug in the Tropical Zone

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ପାଟଳୀ

ପାଟଳୀ ଏକ ଦ୍ରୁମଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କୋରେଇ ପତ୍ର ପରି ହେଲେ ବି ଆକାରରେ ଓସାରିଆ। ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ପେନ୍ଥାଳିଆ ଓ ରକ୍ତଗୋଲାପ ବର୍ଣର ହୋଇଥାଏ। ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଗଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ତିକ୍ତ ମିଶ୍ରିତ କଟୁ ଓ କଷାୟରସ, ରକ୍ତଶୋଧକ ଓ ଦୀପକ
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଜ୍ୱର, କଫ, ବାନ୍ତି, ହିକ୍କା, ଶୋଥ, କୃମି, ଅରୁଚି, ତୃଷ୍ଣା, ରକ୍ତବିକୃତି ଓ ବ୍ରଣାଦି କ୍ଷତ ଆଦିର ଚିକିତ୍ସାରେ ଏହା କାମରେ ଲାଗିଥାଏ। ପତ୍ର ଜ୍ୱର ହିକ୍କା ଓ କାସ ନାଶକ, ମୂଳ ଓ ଛେଲି ରକ୍ତଶୋଧକ। ଏହାକୁ ଶୁଣ୍ଠୀଚୂର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ।
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଅପାମାର୍ଗ

ଅପାମାର୍ଗ ଏକ ପ୍ରକାର ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଉଚ୍ଚତାରେ ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ଫୁଟରୁ ଦୁଇଫୁଟ ହୋଇଥାଏ। ଗଛର ରଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଧଳା ଓ ଲାଲ୍ ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇପ୍ରକାରର। ଲାଲ୍ ଅପାମାର୍ଗ ଅପେକ୍ଷା ଧଳା ଅପାମାର୍ଗ ଅଧିକ ଗୁଣକାରୀ। ଏଇ ପ୍ରକାରର ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାରର ଗଛ ଦେଖାଯାଏ ଯାହାକୁ ଲୋକେ ମଇଁଷିଆ ଅପାମାର୍ଗ କହିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅପାମାର୍ଗର କୌଣସି ଗୁଣ ଏଥିରେ ନ ଥାଏ। ଏହା ଏକ ଉପକାରୀ ଗଛ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଏହା ଅଳ୍ପକଟୁମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତ ରସ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ଧାରକ, ପାଚକ, ଅଗ୍ନିବର୍ଧକ, ମଳରୋଧକ ଓ ରୁଚିକାରକ।
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ, ବିଶେଷ କରି ମୂଳ ଓ ପତ୍ର ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଦନ୍ତରୋଗ, ଅର୍ଶ, ଚର୍ମରୋଗ, ମେଦବୃଦ୍ଧି, ବିଛା, ମହୁମାଛି, କଙ୍କଡ଼ାବିଛା ଆଦିର ବିଷ ନିବାରଣ, କଟାଘା’, ଆମଦୋଷ, ରକ୍ତସ୍ରାବ, କୃମି ଆଦିର ନିବାରଣ ଇତ୍ୟାଦିରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହାର ମୂଳ, ପତ୍ର ଅଥବା ଚେରରେ ଦାନ୍ତ ଘସିଲେ ଦାନ୍ତର ଯାବତୀୟ ରୋଗ ଦୂର ହୋଇଥାଏ। 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ମଦରବୋର୍ଡ଼

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ **ମଦରବୋର୍ଡ଼** ଏକ ଚିତ୍ରିତ ସର୍କିଟ ବୋର୍ଡ଼, ଯାହା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଭିବୈଦ୍ୟୁତିକ ତଥା ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଅଂଶ ଗୁଡ଼ିକ ଧାରଣ କରିଥାଏ ଓ ସେମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଯୋଗାଯୋଗର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ । ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ମେନ ବୋର୍ଡ଼, ସିଷ୍ଟମ ବୋର୍ଡ଼, ବା ଆପଲ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ ଲଜିକ ବୋର୍ଡ଼ କୁହାଯାଏ ।

thumb|right|250px| ଭାଇଓ ଇ ସିରିଜର ଏକ ଲାପଟପର ମଦରବୋର୍ଡ଼(ଡାହାଣ)

## ଇତିହାସ 
ମାଇକ୍ରୋ ପ୍ରୋସେସରର ଉଦ୍ଭାବନ ପୂର୍ବରୁ, କମ୍ପ୍ୟୁଟରଗୁଡ଼ିକ ବିଶାଳ କାର୍ଡ଼ର ଯନ୍ତା ଭଳି ବା ମେନଫ୍ରେମ ସହ ବହୁଗୁଡ଼ିଏ ତାର ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ତିଆରି କରାଯାଉଥିଲା; ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଗୁଡିଏ ଧାରକ(ସ୍ଲଟ) ରହୁଥିଲା। ପୁରାତନ ଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ତାର ଗୁଡ଼ିକ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ କାର୍ଡ଼ ଓ ପିନମାନଙ୍କୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଚିତ୍ରିତ ସର୍କିଟ ବୋର୍ଡ଼ ପରେ ମାନକ ହୋଇଗଲା। ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ପ୍ରୋସେସିଙ୍ଗ ୟୁନିଟ ବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଂଗଣକ ବିଭାଗ (ସି.ପି.ୟୁ.), ମେମୋରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଚିତ୍ରିତ ସର୍କିଟ ବୋର୍ଡ଼ରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ଲେଟରେ ଲଗାଯାଉଥିଲା । ୧୯୮୦ ଓ ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ପାଇଁ ମଦରବୋର୍ଡ଼ର ବ୍ୟବହାର ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସହଜ ହୋଇଗଲା। ୧୯୮୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ଗୁଡ଼ିକରେ ଆଇ.ସି. (ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଚିପ)ର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସହିତ ସ୍ୱଳ୍ପ ବେଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଯେପରିକି: କି ବୋର୍ଡ଼, ମାଉସ, ଫ୍ଲପି ଡିସ୍କ, ସିରିଆଲ ପୋର୍ଟ ଓ ପାରାଲେଲ ପୋର୍ଟ ଆଦି ସହଜରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିଲା। ଏଥିସହିତ ୧୯୯୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଗୁଡ଼ିକରେ ସମସ୍ତ ଅଡ଼ିଓ ଏବଂ ଭିଡ଼ିଓ ସହିତ ନେଟୱାର୍କିଂର ସୁବିଧା କୌଣସି ବାହ୍ୟିକ ଆନୁସଙ୍ଗିକ କାର୍ଡ଼ ବ୍ୟବହାର ବିନା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିଲା। ଆରମ୍ଭ ସମୟର କିଛି ମଦରବୋର୍ଡ଼ ବନାଉଥିବା କମ୍ପାନୀ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ ମାଇକ୍ରୋନିକ୍ସ, ମାଇଲେକ୍ସ, ଆମେରିକାନ ମେଗାଟ୍ରେଣ୍ଡସ ଇନକର୍ପୋରେଟେଡ଼, ଅର୍ଚିଡ଼ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଇଲାଇଟ ଗ୍ରୁପ, ଡାଇମଣ୍ଡ ଫ୍ଲାଓର ଇନକର୍ପୋରେଟେଡ଼ ଏବଂ ଅନେକ ତାଇୱାନ ଦେଶୀୟ କମ୍ପାନୀ । ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ଆପଲ-୨ ଓ ଆଇ.ବି.ଏମ. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କମ୍ପ୍ୟୁଟର, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ଜ୍ଞାନ ସହ ମଦରବୋର୍ଡ ବାହାର କରିବାରୁ, ପଛୁଆ-ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଜ୍ଞାନ ସହାୟତାରେ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଅତି ଶିଘ୍ର ନୂଆ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ବାହାର କରିପାରିଲେ। ଫଳରେ ଅନେକ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ଗୁଡ଼ିକ ଉପଯୋଗିତା ମାନ ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରିଲା ।

## ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ 
ଆଧୁନିକ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ଗୁଡିକରେ ଅତି କମରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ଥାଏ:
 
# ସକେଟ ବା ସ୍ଲଟ - ଏକ ବା ଏକାଧିକ ମାଇକ୍ରୋ ପ୍ରୋସେସର ନିମନ୍ତେ
# ମେମୋରୀ ସ୍ଲଟ - ରାମ ନିମନ୍ତେ ଡ଼ି.ଆଇ.ଏମ.ଏମ. ମଡ୍ୟୁଲ
# ଚିପସେଟ - ଯାହାକି ଫ୍ରଣ୍ଟ ବସ ବାର, ମେନ ମେମୋରୀ ଓ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ବସ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗର ମାଧ୍ୟମ 
# ନନ ଭୋଲାଟାଇଲ ମେମୋରୀ 
# କ୍ଲକ ଜେନେରେଟର
# ଏକ୍ସପାନସନ୍ ସ୍ଲଟ
# ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଜକ
ଏତଦବ୍ୟତୀତ, ପ୍ରାୟ ସବୁ ମଦରବୋର୍ଡ଼ରେ କି ବୋର୍ଡ଼ ଓ ମାଉସ ସଂଯୋଗ କରିବାର ସୁବିଧା ରହିଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ବାୟୋସ
* ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟ
* ଚିପସେଟ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* List of motherboard manufacturers and links to BIOS updates
* What is a motherboard? 
* How a motherboard works 
* The Making of a Motherboard: ECS Factory Tour 
* The Making of a Motherboard: Gigabyte Factory Tour 
* 
* Front Panel I/O Connectivity Design Guide  - v1.3 (pdf file) (February 2005)

ଶ୍ରେଣୀ:କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ
କଣ୍ଟି କପାଳୀ

କଣ୍ଟିକପାଳୀ ବା ***Caesalpinia digyna*** (ଇଂରାଜୀରେ Teri Pods )କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ା *(Caesalpinia)* ବର୍ଗର ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହି ଲତାର ସର୍ବାଙ୍ଗ କଣ୍ଟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ତେନ୍ତୁଳି ପତ୍ର ପରି ଦିଶିଲେ ବି ଆକାରରେ ଟିକେ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ। ଫୁଲ ଗୁଡ଼ିକ ଆଁଶୁଆଁଶୁଆ, ଛୋଟ ଛୋଟ ଓ ଗୋଲ ଗୋଲ ହୋଇଥାଏ। ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ ଜୟନ୍ତୀ ଫଳ ପ୍ରାୟ ଚେପଟା ଛୁଇଁ ପରି ହୋଇଥାଏ। 

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଅତିକଟୁ, ତିକ୍ତ ରସ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ରକ୍ତ ଶୋଧକ, ମୂତ୍ର ଶୋଧକ
## ବ୍ୟବହାର 
ରୋଗୀର ବଳ, ବୟସ ଅନୁସାରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରା ଯାଇଥାଏ। ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ(ବିଶେଷକରି ପତ୍ର ଓ ମୂଳ)କୁ ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। କଣ୍ଡୁ, ଦଦ୍ରୁ, ବିବର୍ଚ୍ଚିକା, ବ୍ରଣ, ଶୋଥ, କୁଷ୍ଠ, ବାତରକ୍ତ, ଜ୍ୱର, ବିଷଦୋଷ, କଟୀବାତ, ସନ୍ଧିବାତ, ଗଣ୍ଠିବାତ, ଶୂଳବାୟୁ ଓ ରକ୍ତ ବିକାର ଆଦିରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥାଏ। ପୁରୁଣା ଜ୍ୱର ପାଇଁ ଏହାକୁ ମହୁ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କ୍ଷତରେ ସୋରିଷ ତେଲ ସହିତ, ବିଷ ନାଶ କରିବାପାଇଁ ଗଇଶ ପତ୍ର ସହିତ, କାଛୁ, କୁଣ୍ଡିଆ ଆଦିରେ ହଳଦୀ ସହିତ, ଶୋଥ ଆଦିରେ ଶ୍ୱେତ ପୁରୁଣୀ ସହିତ, କର୍ଣ୍ଣ ରୋଗରେ ରାଶି ତେଲ ସହିତ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।
* *Caesalpinia digyna* on www.worldagroforestry.org 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* http://findmeacure.com/2010/12/18/caesalpinia-digyna/
* http://www.worldagroforestry.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=18054 
* http://species.wikimedia.org/wiki/Caesalpinia_digyna
* http://www.la-medicca.com/raw-herbs-caesalpinia-digyna.html
* http://www.himalayahealthcare.com/herbfinder/h_caesalpina.htm 
* http://www.mdidea.com/support/glossary_recipes_c.html 

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
କୋଇଲିଖିଆ

କୋଇଲିଖିଆ ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହା କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ । ଫୁଲର ରଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଧଳା ଓ ନାଲି ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର । ଏ ଗଛର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଣ୍ଠିରେ, ପତ୍ର ମୂଳେ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟା ରହିଥାଏ। ଏ ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ବେତ କଣ୍ଟା ପରି ଦିଶେ। ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପକେ ଯବଧାନ ପରି ଦିଶିଥାଏ। ଏହା ଭିତରେ ଥିବା ମଞ୍ଜିକୁ ପାଣିରେ ପକାଇଲେ ଅଠା ବାହାରେ । ଏହା ଭାରତରେ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖାଯାଏ । ପାଣି କୂଳରେ, ଧାନ କିଆରୀରେ ଓ ହିଡ଼ ମୂଳରେ ଏ ଗଛ ହୋଇଥାଏ । ରକ୍ତ କୋଇଲିଖିଆ ଅପେକ୍ଷା ଶୁକ୍ଳ କୋଇଲିଖିଆ ଅଧିକ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଅଳ୍ପ ମଧୁର ମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତରସ । ଶୀତଳ ଓ ବଳ ବର୍ଦ୍ଧକ।ଶରୀରର ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।
## ବ୍ୟବହାର 
ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ମଞ୍ଜି ଓ ପତ୍ର ଔଧଧୀ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ଶୁକ୍ର ବର୍ଦ୍ଧକ, ବର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଦ୍ଧକ, କାନ୍ତିପ୍ରଦ, ସ୍ତମ୍ଭନକାରକ, ଜ୍ୱର, ପିତ୍ତ, ପାଣ୍ଡୁ, ଶୋଥ, ମେହ, ସ୍ୱପ୍ନଦୋଷ, କାମଳ, ଜରାୟୁବ୍ୟାଧି, ଚଳଗର୍ଭ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶୀତଳତା, ଧ୍ୱଜଭଙ୍ଗ ଆଦିର ରୋଗରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।ଯାଇଥାଏ। ଚର୍ମ ରୋଗରେ ମହୁ ସହିତ, ପ୍ରମେହ ଆଦିରେ କଞ୍ଚା ହଳଦୀ ସହିତ, ଅତିସାର, ଶୋଥ ଓ କାମଳ ଆଦିରେ ଗୋଲ ମରିଚ ସହିତ, ଶୁକ୍ରଜନିତ ରୋଗରେ ମିଶ୍ରି ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ। ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ଭୂଇଁ କଖାରୁ, ବାଳ ଶିମୂଳ ଓ ତାଳମୂଳୀ ସହିତ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ଏକ ବଳ ବର୍ଦ୍ଧକ ଓ ବାଜୀ କାରକ ରସାୟନ ଅଟେ ।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ଭୂଇଁ ଅଅଁଳା

**ଭୂଇଁ ଅଅଁଳା** ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହି ଗଛର ଉଚ୍ଚତା ଅତି ବେଶିରେ ଦୁଇଫୁଟ ହେଇଥାଏ। ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ତେନ୍ତୁଳି ପତ୍ର ପରି ଦିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାରରେ ସାନ ହୋଇଥାନ୍ତି। ପତ୍ରର ତଳେ ଥିବା ଡେମ୍ଫରେ ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ହୋଇ ଲାଖିଥାଏ, ଉପରକୁ ଦିଶୁ ନ ଥାଏ। ଶ୍ୱେତ ଓ ପୀତ ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର। ପୀତ ଅପେକ୍ଷା ଶ୍ୱେତ ବାଡ଼ି ଅଁଳାର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଅଧିକ।
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଶୀତବୀର୍ଯ୍ୟ, ମଧୁର ରସ
## ବ୍ୟବହାର 
*ଭୂଇଁ ଅଁଳା* ଭାରତୀୟ ଆୟୁର୍ବେଦ ପଦ୍ଧତିରେ ପାକସ୍ଥଳୀ, ରେଚନ-ଜନନ ସଂସ୍ଥାନ, ଯକୃତ ଓ ବୃକ୍କ ଆଦିର ଚିକିତ୍ସାରେ କାମରେ ଲାଗିଥାଏ।   
ମଳ ରୋଧକ, ବଳ କାରକ, କାନ୍ତି ପ୍ରଦ, ଗ୍ରହ ଦୋଷ, ଶିଶୁ ରୋଗ, ଭୁତାବେଶ, ପିହୁଳା, ଜ୍ୱର, ଅପସ୍ମାର, ବାୟୁ, ଉନ୍ମାଦ, କ୍ଷତ ଓ ବହୁମୂତ୍ର ଆଦି ରୋଗ ନିବାରକ। ଜଡା ତେଲ ସହିତ ଏହାର ରସକୁ ମାଲିସ କଲେ କଣ୍ଡୁ, ଦଦ୍ରୁ, କ୍ଷତ ଓ ମସ୍ତକ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ବାଗୀ, ବାଳିଆ ଦାଢୀ, କଟାଘାଆରେ ଏହାର ଲେପ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ମସ୍ତିସ୍କ ଭ୍ରମରେ ରାଶି ତେଲ କିମ୍ବା ଜଡ଼ା ତେଲ ସହିତ, କ୍ଷତ, ଗରମ ଘାଆରେ ସୋରିଷ ତେଲ ସହିତ, ପିଲାଙ୍କ ଚର୍ମ ରୋଗରେ ହଳଦୀ ସହିତ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ରଜରୋଧରେ ବଚ ସହିତ, ଯମଜ ଜ୍ୱରରେ ମହୁ ସହିତ, ବାୟୁ ଶୂଳରେ ଶୁଣ୍ଠୀ ଓ ଗୋଲ ମରିଚ ସହିତ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ।

## ଆଧାର
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

*Bhuiaonla (*Phyllanthus niruri*): A Useful Medicinal Weed
*Medicinal Uses
*Tropical Plant Database
*

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ଭୂଇଁ କଖାରୁ

**ଭୂଇଁ କଖାରୁ** ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହାର ମୂଳରେ ବଡ଼ କନ୍ଦ ରହିଥାଏ। ଏହି କନ୍ଦକୁ ଭୂଇଁ କଖାରୁ କୁହାଯାଏ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଚିକ୍କଣ ଓ ପାଞ୍ଚଆଙ୍ଗୁଳିଆ ପତ୍ର ପରି ଶିରା ଶିରା ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଫୁଲ ଧଳା ଓ ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ।
thumb|ଭୂଇଁ କଖାରୁ

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ମଧୁର ରସ, ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଶୀତଳ, ରସାୟନ
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ମୂଳକୁ ହିଁ ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହା ରକ୍ତ ଶୋଧକ, ପୁଷ୍ଟିକର, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ନିବାରକ, ସ୍ୱର ପରିସ୍କାରକ, ସ୍ତନବର୍ଦ୍ଧକ, ମୂତ୍ରରୋଧ, ଅଶ୍ମରୀ, ବାୟୁ, ପିତ୍ତଦୋଷ, ଦାହ, ଶୁକ୍ର ହୀନତା, ଶାରୀରିକ ଦୁର୍ବଳତା, ପ୍ରମେହ ଓ ଧ୍ୱଜଭଙ୍ଗ ଆଦିର ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ମୟୂର ଚୂଳିଆ

ମୟୂର ଚୂଳିଆ ଗଛ ଏକ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଗଛ। ଫୁଲ ଗୁଡ଼ିକ ମୟୂର ଚୂଳ ପରି ଦିଶେ। ପତ୍ରରେ ମୟୂର ଚନ୍ଦ୍ରିକାର ଚିହ୍ନ ରହିଥାଏ। ଏହା ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଜଡ଼ିବୁଟି। 
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଅଳ୍ପ ମଧୁର ରସ, ନିଦ୍ରାକର, ଲଘୁପାକ, ଶାନ୍ତିପ୍ରଦ
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହା ବାୟୁ ଶୂଳ, ପିତ୍ତଦୋଷ, ଶ୍ଳେଷ୍ମ, ଝାଡ଼ା, ବାନ୍ତି, ମୂତ୍ରରୋଧ, ପେଟବ୍ୟଥା, ଅନିଦ୍ରା ଓ ଯାବତୀୟ ଶିଶୁରୋଗର ନିବାରକ ଅଟେ। ପିଲାମାନଙ୍କର କାଶରେ ସର୍ବାଙ୍ଗର ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ମହୁ ସହିତ,ଝାଡ଼ା ବାନ୍ତିରେ ମୂଳକୁ ମହୁ ସହିତ, ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ର, ଅଶ୍ମରୀ ଓ ମୂତ୍ରାଘାତରେ ପତ୍ରର ରସକୁ ଜଳ ସହିତ, ପେଟ ଫମ୍ପାରେ ଗୋଲ ମରିଚ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। କଣ୍ଠ ସ୍ୱର ମଧୁର କରିବାପାଇଁ ପିପ୍ପଳୀ ଓ ଯାଷ୍ଠିମଧୁ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଲ
ଓଡ଼ିଆଣ

**ଓଡ଼ିଆଣ** (''''* ବା "ଓଡ୍ଡିଆଣ") ମଧ୍ୟ ଯୁଗର ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଏକ ଛୋଟ ଦେଶ । ଯେଉଁଠାରେ ବୌଦ୍ଧ ତନ୍ତ୍ରସାଧନାର ଆରମ୍ଭ ଓ ଉତ୍ତରଣ ହୋଇଥିଲା ।. ଓଡ଼ିଆଣର ପ୍ରକୃତ ଅବସ୍ଥିତି ଏବେ ବିବାଦ ଭିତରେ ଅଛି । ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିବା ସମ୍ଭାବିତ ସ୍ଥାନ ମାନ ହେଲେ:

* ଓଡ଼ିଶା , କିଓନ (Keown)ଙ୍କ ମତରେ (୨୦୦୩: ପୃ.&nbsp;୨୦୩) ଭାରତରେ ପୂର୍ବଭାଗରେ ଅଞ୍ଚଳ । ଏହା ସାହିତ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସାଙ୍କେତିକ ପ୍ରମାଣସମୂହରୁ ଜଣାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଉପରେ ଗବେଷଣା କରୁଥିବା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ଓଡ଼ିଆଣ ଓଡ଼ିଆର୍ ବା ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷାରୁ ଉଦ୍ଭବ ଯାହାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ "ଓଡ୍ର" ଓ ତେଲୁଗୁରେ ଓଟ୍ଟିଅମ । ଏହାର ଅର୍ଥ ଏକ ସ୍ଥାନର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଆଣ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଶବ୍ଦ *ଉଦ୍ୟାନ" (ଅର୍ଥ: ବଗିଚା)କୁ ବୁଝାଇଥାଏ ଯାହା ସେକାଳରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ବୋଲି ହୁଏନ ସାଂ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି 
* ସ୍ୱାଟ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳ, ଏବେକାର ପାକିସ୍ତାନ ।
* ତିବ୍ୱତ ପରମ୍ପରାରେ ଓଡ଼ିଆଣ ସମ୍ଭଳ (ଅର୍ଥ ଡାକିନୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଧୀକାର କରାଯାଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳ)କୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* ଫାଇହାନ(Fa Xian), *A Record of Buddhistic Kingdoms* (ଅନୁବାଦ ଜେମସ ଲେଗେ), Chapter 8. (ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ଅଡେଲାଇଡେ ପାଠାଗାରରେ ଉପଲବ୍ଧ)

ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧବାଦର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ବୌଦ୍ଧବାଦ
ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା

__NOTOC__
ସଂସାରରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ବନସ୍ପତି ରହିଛି । ସେ ସବୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ । ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାର ବନସ୍ପତି ଜାଳେଣି, ସାର ବା କେତେକ ଉପକରଣ ତିଆରି କାମରେ ଲାଗେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରକାର ବନସ୍ପତି ମଣିଷ ଓ ଇତର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ଓ ଆଉ କିଛି ଗଛଲତା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରୋଗର ନିରାମୟ ଓ ନିରାକରଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ତେବେ ଏମିତି ଅନେକ ବନସ୍ପତି ରହିଛି ଯାହାର ଏକାଧିକ ଉପଯୋଗ ରହିଥାଏ । ନିମ୍ନସ୍ଥ ତାଲିକାରେ ଥିବା **ଗଛଲତା** ଗୁଡିକର ଅଂଶବିଶେଷକୁ  ଔଷଧ ଭାବେ ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଥାଏ । 

## ଅ 
## ଆ 
## ଇ 
## ଓ 
## କ 
## ଖ 
## ଗ 
## ଘ 
## ଚ 
## ଜ 
## ଟ 
## ଡ 
## ତ 
## ଦ 
## ଧ 
## ନ 
## ପ 
## ଫ 
## ବ 
## ଭ 
## ମ 
## ର 
## ଲ 
## ଶ 
## ସ 
## ହ 
## କ୍ଷ 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* Table of Ayurvedic Plants and Minerals with Sanskrit (and Synonyms), Common, and Botanical Names 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଠ
ରାହୁଳ ଦ୍ରାବିଡ଼

**ରାହୁଳ ଶରଦ ଦ୍ରାବିଡ଼**  (ଜନ୍ମ ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୩) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟକ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଓ ଭାରତୀୟ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ତଥା ୱାନ ଡେ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଟିମର ଅଧିନାୟକ ଅଟନ୍ତି । ରାହୁଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଉଇସଡେନ କ୍ରିକେଟିଅର ଅଫ ଦି ଇଅର ଭାବରେ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଛନ୍ତି । ରାହୁଳ ଆଇ.ସି.ସି ପ୍ଲେଅର ଅଫ ଦି ଇଅର ଏବଂ ଟେଷ୍ଟ ପ୍ଲେଅର ଅଫ ଦି ଇଅର ଭାବରେ ଉନ୍ମୋଚନ ପୁରସ୍କାର ମହୋତ୍ସବରେ ୨୦୦୪ରେ ସମ୍ମାନୀତ  ରାହୁଳ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ୟାଚ ନେଇ ରେକର୍ଡ଼ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି । ୯ ମାର୍ଚ ୨୦୧୨ରେ ସେ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ନେଲେ ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ । ରାହୁଳ ପଞ୍ଚମ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଭାବେ ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ ତାରିଖରେ  ଆଇ.ସି.ସି. ହଲ ଅଫ ଫେମରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* CricketFundas Interview with Rahul Dravid 
* HindustanTimes.com Player Profile 
* HowSTAT! statistical profile on Rahul Dravid
* PwC Batsman Rankings 
* Rahul Dravid-ToI

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ
ଚବିଶ ଗୁରୁ

ଅବଧୂତ ବା ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ମୁନିଙ୍କର ଚବିଶ ଗୁରୁ ଓ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମିଳୁଥିବା ଶିକ୍ଷା :

ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି

ପୃଥିବୀ ପବନ ଅନଳ। ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱେ ଯେ ଆକାଶ ମଣ୍ଡଳ॥
ରବି ଶଶାଙ୍କ ଆପ ସିନ୍ଧୁ। ଭ୍ରମର ସର୍ବପୁଷ୍ପ ବନ୍ଧୁ॥
କପୋତ ପକ୍ଷୀ ଗୁରୁମୋର। ପତଙ୍ଗ ସର୍ପ ଅଜଗର॥
ମୀନ ପିଙ୍ଗଳା ବେଶ୍ୟା ନାରୀ। କୁରର କୁମର କୁମାରୀ॥
ହରିଣ ଉର୍ଣ୍ଣନାଭୀ କରୀ। ଶରକାରକ ମଧୁହାରୀ॥
ଆବର କୀଟ ପେଶସ୍କାରୀ। ମୁଁ ଏତେ ଗୁରୁ ସେବା କରି॥

## ଆଧାର 
* ଅବଧୂତ ଗୀତା
* ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ (ଏକାଦଶ ସ୍କନ୍ଧ)

ଶ୍ରେଣୀ:ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ମଦନମୋହନ

ମଦନ ମୋହନ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ବା ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା  ।  ଛଅଫୁଟରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସମସ୍ତ ରୀତିନୀତି ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ରତ୍ନସିଂହାସନରୁ ଅପସାରିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ  ।  ସେହିସବୁ ରୀତିନୀତି ଗୁଡ଼ିକରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବଦଳରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭୂ ମଦନ ମୋହନ, ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରୀରାମ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି  ।  ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଦନ ମୋହନ ହିଁ ସର୍ବାଧିକ ରୀତିନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଠାକୁର ଅଟନ୍ତି  ।  
 
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ମଦନ ମୋହନ ଆକୃତିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁରୂପ ।  ଅଷ୍ଟଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ ଏକଫୁଟ ଉଚ୍ଚ, ବଂଶୀଧାରୀ ମୂର୍ତ୍ତିଟି ତ୍ରିଭଙ୍ଗୀ ଠାଣୀରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ।  ମଦନ ମୋହନଙ୍କ ଦୁଇଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଆସ୍ଥାନଟି ଆଷ୍ଟଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ  ।  ସିଂହାସନଟିରେ ଦୋଳମଣ୍ଡପର କୁଞ୍ଜଭଳି ଗୋଟିଏ କୁଞ୍ଜ ଶୋଭା ପାଉଅଛି  ।  ଏହି କୁଞ୍ଜର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ମଗରମୁଖ, ଶୀର୍ଷରେ ଦୁଇଟି ଶୁଆ ବେଷ୍ଟିତ କଳସ ଏବଂ ସବା ଉପରେ ନିଳଚକ୍ର ଅନୁକୃତିର ଏକ ଚକ୍ର ଶୋଭା ପାଉଅଛି  ।

ବର୍ଷସାରା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ବିଭିନ୍ନ ରୀତିନୀତି ଗୁଡ଼ିକରେ ମଦନ ମୋହନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଦରକାର ପଡ଼ିଥାଏ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ନୀତି ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା, ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରା, ରାସ ଯାତ୍ରା, ସ୍ୱନକ୍ଷତ୍ର ତିଥି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକାଦଶୀ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁରୁବାର  ।  ଉପରୋକ୍ତ ରୀତିନୀତିରୁ ପ୍ରଥମ ତିନୋଟି ବାର୍ଷିକ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଶେଷ ଦୁଇଟି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସପ୍ତାହରେ ଅନୁଷ୍ଟିତ ହୋଇଥାଏ  ।

ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା: ଏହା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘତମ ଯାତ୍ରା  ।  ମଦନ ମୋହନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ହିସାବରେ ଚାପକୁ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି ।ଏହା ଭିତର ଚନ୍ଦନ ଓ ବାହାର ଚନ୍ଦନ କ୍ରମରେ ୪୨ ଦିନ ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଟିତ ହୋଇଥାଏ  ।
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ହେଉଥିବା ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରା ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ହେଉଥିବା ରାସଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମଦନ ମୋହନଙ୍କ ମୁର୍ତ୍ତି ହିଁ ଉତ୍ସବମାନଙ୍କରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି  ।  ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକାଦଶୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ୍ୱନକ୍ଷତ୍ର ଦିନ ମଦନମୋହନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ନିଆଯାଇ ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭୂଙ୍କୁ ବନ୍ଦାପନା କରାଯାଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ  ।  ତତ୍ପରେ ବିମାନରେ ଉପବେଶନ କରାଇ ବିମାନବଡୁମାନେ ଚାରିଥର ମନ୍ଦିର ପ୍ରଦିକ୍ଷଣ କରନ୍ତି  ।  
ପ୍ରତିସପ୍ତାହର ଗୁରୁବାର ଦିନ ସକାଳ ଧୂପ ସରିବାପରେ ମଦନମୋହନଙ୍କୁ ବିବାହ ମଣ୍ଡପକୁ ନିଆଯାଇ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ  ।  ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ମଧ୍ୟ ଅଣାଯାଇ ଉଭୟ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ବିମାନରେ ବସାଇ ମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା କରାଯାଏ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନ୍ଦିର ପାର୍ଶ୍ୱରେ କିଛି ସମୟ ଏକାନ୍ତରେ ରଖାଯାଏ  ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ଚାଚେରୀ ବେଶ

**ଚାଚେରୀ ବେଶ** ଫଗୁଣ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ଦୋଳ ଉତ୍ସବ ବେଳେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଦିପ୍ରହର ଧୂପ ପରେ ପରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇ ବାଚେରୀ ବେଶ ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ପୂର୍ବରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଦିଆଯାଏ ।

## ବେଶ 
ଠାକୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟାହ୍ନଧୂପ ସରିବାପରେ ମେକାପ ସେବକମାନେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନଲାଗି, ବସ୍ତ୍ର ଓ ମାଧାବଳୀ ଆଦି ନୂଆ ଲୁଗା ଲାଗି କରାଇ ୬ମୂର୍ତ୍ତି ଅଳଙ୍କାର ଯଥା ୪ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ୨ ତଡଗୀ ଲାଗି କରିଥାନ୍ତି । ଶ୍ରୀଦେବୀ ଓ ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣୀ ଘରକୁ ବିଜେ କରାଯିବା ପରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ଚାଚେରୀ ବେଶ ବଢିବାପରେ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ, ଭୂଦେବୀ, ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଦେଉଳି ଭୋଗ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ବିଜେ କରାଯାଏ । ପାଳିଆ ମୁଦିରସ୍ତ ସେବକ ପ୍ରସାଦ ଲାଗି କରନ୍ତି । ପରେ ପାଣି ପଡି ଘଣ୍ଟଛତା ସହ ତିନି ବାଡ଼ରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ନୀତି ବଢେ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବାଡରେ ବଳିଆ ସୁନ୍ଦର, ଚନ୍ଦନ, ଫଗୁ, ଝିମିରି ଫଗୁ, ପ୍ରସାଦ ଲାଗି ଓ ବନ୍ଦାପନା ନୀତି ହେଉଛି । ପୁଣି କର୍ପୂର ଆଳତି କରାଯାଏ । ମୁଦିରସ୍ତ ଚାମର ଆଲଟ କରନ୍ତି । ତିନି ବାଡରେ ଫଗୁ ଆଞ୍ଜୁଳି ଦେଇସାରିବା ପରେ ଠାକୁରଙ୍କ ପୂଜାପଣ୍ଡା, ପତିମହାପାତ୍ର ଓ ମୁଦିରସ୍ତ ସେବକ ସିଂହାସନକୁ ଉଠି ପ୍ରସାଦ ମଇଲମ କରନ୍ତି । ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ, ଭୂଦେବୀ, ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞାମାଳ ଦିଆଯିବାପରେ ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବକମାନେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ହାତରେ ନେଇ ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ବିଜେ କରାନ୍ତି । ସେଠାରେ ପ୍ରସାଦଲାଗି, କର୍ପୂରଆଳତୀ, ଦୃବାକ୍ଷତ, ସାତବତୀ, ସଞ୍ଜକାହାଳୀ ଓ ବନ୍ଦାପନା ଆଦି ନୀତି ହୁଏ ।

ଚାଚେରୀ ବେଶରେ ନାଲି ରଙ୍ଗର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ବାଚେରୀ ବେଶରେ ଦିଅଁମାନେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀରେ (ଦିଅଁମାନେ ପିନ୍ଧିଥିବା ପାଟବସ୍ତ୍ରର ଶୀର୍ଷଭାଗ ଯତ୍ନର ସହ ହରଡ଼ମାଳିରେ ଖୁଞ୍ଚା ଯାଇଥାଏ) ପିନ୍ଧିଥିବା ଶାଢ଼ୀ, ମସ୍ତକର ଶ୍ରୀକପଡ଼ା, ହାତରେ ଧରିଥିବା ରୁମାଲ ସବୁ ନାଲିରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ବିଗ୍ରହରେ ନଳୀଭୁଜ ଲାଗି କରାଯାଏ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନଳୀଭୁଜ ସମ୍ମୁଖରେ ଶଙ୍ଖ ଓ ଚକ୍ର; ଏବଂ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ନଳୀଭୁଜରେ ହଳ ଓ ମୂଷଳ ଖୋଦିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ବେଶରେ ପିନ୍ଧୁଥିବା ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ମୁଖର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କୁଣ୍ଡଳ,
ମସ୍ତକ ଶୀର୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ଅଣ୍ଟାରେ ଅଣ୍ଟାପଟି ଓ ଓଢ଼ିଆଣି ଏବଂ ଗଳାରେ ଗିନି ମାଳ, ଚାବୁକ ମାଳ, ପଦ୍ମମାଳି ଓ ହରଡ଼ ମାଳି । ଏହିବେଶରେ ସୁଭଦ୍ରା ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତଡ଼କିଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତା ହୁଅନ୍ତି ।
## ଭୋଗ 
ବେଶ ସମୟରେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଆରିସା, ମରିଚିନଡୁ, ଖିରି, ଧଉଳା ଓ ଘିନାଡି ଆଦି ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ ତଥା ଫଗୁ ଖେଳ ନୀତି ହୋଇଥାଏ । ଏ ସବୁ ଉପଚାର ପାଇଁ ଶ୍ରୀଦେବୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ), ଭୂଦେବୀ (ଧରିତ୍ରୀ ) ଓ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ବେହରଣ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ନାଲିପାଟ ପିନ୍ଧି ବେଶ ହୁଅନ୍ତି । ବେଶ ହୋଇଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ରତ୍ନସିଂହାସନ ଉପରକୁ ଆଣିବା ପରେ ଚାଚେରୀ ଭୋଗ ରୂପେ ଖଇ କୋରା ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ପରେ ସେହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାର ନିକଟକୁ ନିଆଯାଇ ପଣ୍ଡା ଓ ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଫଗୁଖେଳ ନୀତି ସମାପନ ହୋଇଥାଏ ।

## ଚାଚେରୀ ଲୀଳା
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀଠାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଏକ ଲୋକାୟତ ପରମ୍ପରା ରୂପେ ଦୋଳଯାତ୍ରାକୁ ବୈଷ୍ଣବୀୟ ଢଙ୍ଗରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ଏହା **ଚାଚେରୀ ଲୀଳା** ନାମରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ । ଏହି ପର୍ବରେ ଫଗୁଦଶମୀ ଦୋଳବିମାନରେ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ, ଶ୍ରୀଦେବୀ (ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଓ ଭୂଦେବୀ (ଧରିତ୍ରୀ ମାତା) ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଚାଚେରୀ ଖେଳିବାଜୁ ଯାଆନ୍ତି । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ବେଢା ପରିକ୍ରମା କରି ବାହାକମାନଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ସିଂହଦ୍ୱାର ଗୁମୁଟ ଟପି ଅରୁଣସ୍ତମ୍ଭ ପାରହେଲା ପରେ ଲୋକଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ଓ ଉଦ୍ଦୀପନା ଏକ ଭାବଭକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଦୋଳ ବେଦିରେ ପହଞ୍ଚି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଫଗୁଲାଗି । ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ, କୁନ୍ଦପୁଷ୍ପ ପରି ସୁବାସିତ ପୁଷ୍ପ ଓ ଲାଲ୍ ବେଶରେ ଚାଚେରୀ ବେଶରେ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ବିଜେ ହୁଅନ୍ତି । ସେଠୁ ତାହା ପରେ ସେ ୪ ଦିନ ଧରି ଗାଁ-ଗାଁ ବୁଲି ଫଗୁ (ନାଲିଆ ହୋଲି ରଙ୍ଗ) ଖେଳନ୍ତି। ତେଣୁ 'ଚାରିଚାରି'ରୁ ଚାଚେରୀ ନାଁ ବାହାରିଛି।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ଶ୍ରୀଜିଉଙ୍କ 'ଚାଚେରୀ ବେଶ', ନିତିଦିନ ନଜର୍
* ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବେଶର ଫଟୋ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
ଭଗବତୀ ଦେଉଳ

ବାଣପୁର ସହରର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଘଣ୍ଟଶିଳା ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ ଶାଳିଆ ନଦୀ କୂଳରେ ଭଗବତୀଙ୍କ ଦେଉଳ ଅବସ୍ଥିତ । ପ୍ରଧାନ ଦେଉଳ ସଂଲଗ୍ନରେ ଜଗମୋହନ ଓ ମଣ୍ଡପ ରହିଛି । ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖି ଦେବୀଙ୍କ ସିଂହଦ୍ୱାର ଉତ୍ତରଦିଗକୁ ରହିଛି । ୪୦ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ ଦେଉଳର ବେଢ଼ାଟି ପ୍ରାୟ ୧୦୦ଫୁଟ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ବର୍ଗାକାର କ୍ଷେତ୍ର । ଦେଉଳର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବେଢ଼ା ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ପାକଶାଳା, ପର୍ବଘର ଓ ମୁଆଁଘର ରହିଛି ।

## ବିଗ୍ରହ 
ଦେଉଳରେ ଭଗବତୀଙ୍କର ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚଫୁଟ ଉଚ୍ଚର ଅଷ୍ଟଭୁଜା ପ୍ରସ୍ତରମୁର୍ତ୍ତି ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଦେବୀ ପ୍ରଧାନ ଦୁଇ ହସ୍ତରେ ଧରିଥିବା ତ୍ରିଶୂଳରେ ମହିଷାସୁରର ବକ୍ଷକୁ ବିଦ୍ଧ କରୁଥିବା ମୁଦ୍ରାରେ ସିଂହ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି । ଅଷ୍ଟଭୁଜା ଦେବୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଦୁଇ ହସ୍ତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟ ଛଅଟି ହସ୍ତରେ ଖଡ଼୍ଗ, ସର୍ପ, ଧନୁ, ଅଙ୍କୁଶ, ଶଙ୍ଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଅଛିଅନ୍ତି । ମଇଁଷି ଗଣ୍ଡିରୁ ଛିନ୍ନ ମୁଣ୍ଡଟି ଭୂଲୁଣ୍ଠିତ ହେବାପରେ ମଇଁଷି ଶରୀର ମଧ୍ୟରୁ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ଅସୁରର ନିଧନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେବୀଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ବିଦ୍ଧ କରିଛି ଦାନବର ବକ୍ଷ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ହସ୍ତର ସର୍ପ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ବିପକ୍ଷରେ ଦଂଶନ ପ୍ରବଣ ହୋଇ ରହିଛି । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ବସ୍ତ୍ରାବୃତ ପ୍ରତିମାର ମୁଖମଣ୍ଡଳଟି ଦୁଇଟି ରୁପାର ଚକ୍ଷୁ, ରୁପାର ପାଟି ଓ ସୁନାର ଜିଭଦ୍ୱାରା ସଜ୍ଜିତ । 
ଦେଉଳର ଜଗମୋହନର ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ବିରଜାଇ ଭାବେ ପରିଚିତ ଶାଢ଼ୀ ପରିବୃତ ଏକ ସ୍ତମ୍ଭ । ବିରଜାଇଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଭଗବତୀ ଦେଉଳଠାରୁ ୧୨ କିଲୋମିଟର ଦୁର ସାଳିଆ ଗାଁ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଦେଉଳର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହିଛି ଅଣଓସାରିଆ ବଳିକ୍ଷେତ୍ର ଓ ପଳାସକୁଣି ଦେଉଳ । ପଶୁ ବଳି ପଡ଼ିବାପରେ ଗଣ୍ଡିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବୀ ପଳାସକୁଣୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । 
## ଭୋଗ 
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଛଅଥର ଦେବୀଙ୍କୁ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଆମିଷ, ବିଶେଷତଃ ମାଛ, ଦେବୀଙ୍କ ଭୋଗରେ ବର୍ଷସାରା ଥାଏ । 
# ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ପ୍ରତ୍ୟୁଷରେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ନାନ ନୀତି ସମାପନ କରାଯାଇ ମନୋହର ମାହାର୍ଦ୍ଦ (ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମହାପ୍ରସାଦ) ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । 
# ସକାଳ ସାଢ଼େ ଆଠଟାରେ ବଲ୍ଲଭ ଭୋଗ କରାଯାଏ । ଏହି ଭୋଗରେ ଅନ୍ନ, ଡାଲି, ଏଣ୍ଡୁରୀ, କ୍ଷୀରି, ମାଛ ମହୁର ଓ ତିନୋଟି ମୁଆଁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ବଲ୍ଲଭଭୋଗ ଲାଗି ହେବାର ଘଣ୍ଟାଏ ପରେ ଦେବୀଙ୍କ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପହୁଡ଼ ନୀତି କରାଯାଏ । 
# ଅପରାହ୍ନ ତିନିଟା ବେଳେ ପହୁଡ଼ ଫିଟାଇ ମାଠପୁଳି ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । 
# ସନ୍ଧ୍ୟା ଆଳତୀ ପୂର୍ବରୁ ଖଜା, ସରପୁଳି ଓ ଝଡ଼େଇନଦା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । 
# ରାତି ୧୧ଟାରେ ପଖାଳ, ମାଛ ଭଜା ଓ କାକରା ଭୋଗ କରାଯାଏ । 
# ରାତ୍ରିପହୁଡ଼ ପୂର୍ବରୁ ବଡ଼ସିଂହାର ଭୋଗରେ କାନ୍ତି (ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି) ଓ ପଣା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । 
## ସେବକ 
ଭଗବତୀଙ୍କ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିବା ସେବକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟ ୩ପ୍ରକାର ସେବକ ହେଲେ: ପୁରୋହିତ, ସୁଆର ଓ ମାଳି । ପୁରୋହିତମାନେ କେବଳ ଶଙ୍ଖୁଡ଼ି ଭୋଗ କରନ୍ତି । ସୁଆରମାନେ ଅନ୍ନଭୋଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି । ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସେବାୟତ ମୁଆଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି । ମାଳି ସେବକମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ପୁଷ୍ପ ଭୂଷଣ ଯୋଗାଇବା ସହ ଅନ୍ନଭୋଗ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାମଗ୍ରୀ ରୋଷଶାଳାରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ସହ ଦେଉଳରେ ମୁଆଁଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି । 
ଶାରଦୀୟ ପୂଜା ଦେଉଳର ପାଳିତ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ପର୍ବ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଦେଉଳ

ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ରାୟଗଡ଼ ବ୍ଳକରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଦେଉଳ ଅବସ୍ଥିତ ।
ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ପ୍ରାୟ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ବା ମହେନ୍ଦ୍ରାଚଳ, ଏହାର ଶିଖର ଦେଶରୁ ଦେଖାଯାଏ ସୁବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ନୀଳ ସାଗର । ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଶିଖରରେ ଥିବା ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦେଉଳରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ହେଲେ ପାଦଦେଶରେ ଥିବା ବୁରୁଖତ ପାସଠାରୁ ୧୦କିଲୋମିଟର ରାସ୍ତା ଚଢ଼ିକରି ଯିବାକୁ ହୋଇଥାଏ । ଅଗମ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଓ ଉଠାଣିଆ ରାସ୍ତାକୁ ଅତିକ୍ରମ ଭକ୍ତମାନେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦେଉଳରେ ପହଞ୍ଚିଥାନ୍ତି ।
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିର ଶିଖର ଦେଶ ଏକଦା ପବିତ୍ର ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହିଠାରୁ ବୀର ହନୁମାନ ଲଙ୍କାକୁ ଲମ୍ଫ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ବାଲ୍ମୀକୀ ରାମାୟଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି । ତା’ପୂର୍ବରୁ ହନୁମାନ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଶିଳାରାଶିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରିଥିଲେ । ମହାଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ ପଞ୍ଚଭ୍ରାତା ବନବାସ ବେଳେ ରାତ୍ରି କାଳରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ପାଦ ଦେଶରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ଥିବା ବେଦିକାରେ ଆରୋହଣ ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କର ବଳ ଓ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧିତ ହେଲା । ପରେ ସେଠାରେ ‘ଗୁହ’ ନାମକ ଆଦିବାସୀ ଶବର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ମାତ୍ର ୫ମ ବା ୬ଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ କଳିଙ୍ଗର ପ୍ରାଚୀନ ଗଙ୍ଗବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଶିଖର ଦେଶରେ କେତେକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରି ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାହାକୁ ଏକ ଶୈବକ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ । ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଶିବଲିଙ୍ଗ ଯେଉଁ କ୍ଷୁଦ୍ର ମନ୍ଦିରଟିରେ ଉଚ୍ଚତମ ଶିଖରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ତାହା ଏବେ ଭୀମ ଦେଉଳ ନାମରେ ପରିଚିତ । ଦେଉଳର ଆଡ଼ମ୍ବରଶୂନ୍ୟ ଗଠନକ୍ରିୟାରୁ ଏହା ମରାଠାମାନଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ତାହା ସମ୍ଭବତଃ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର ଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଗଙ୍ଗବଂଶୀୟ ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ପରିଣତ ହେଲା । ତେବେ ସେ ଯାହାହେଉନା କାହିଁକି ଭୀମ ଦେଉଳର ତଳ ଆଡକୁ ରହିଛି ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅର୍ଜୁନ ଓ କୁନ୍ତୀ ଦେଉଳ ।ଏହା ସହ ପାହାଡ଼ ତଳେ ଥିବା ତୁମ୍ବା ଗ୍ରାମରେ ପର୍ଶୁରାମ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ମତ୍ସପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ପିତୃଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ I 

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ଓଡ଼ିଶାର ହିମାଳୟ ଭାବେ ପରିଚିତ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିସ୍ଥ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଦେଉଳରେ ସାରାଭାରତରେ ମହାଶିବରାତ୍ରି ପାଳନର ପୂର୍ବରାତ୍ରରେ ମହାଶିବରାତ୍ରି ପାଳନ ହୋଇଥାଏ ୤ 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା
ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ପୀଠ

ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର କାମାକ୍ଷାନଗର ଉପଖଣ୍ଡସ୍ଥ ପରଜଙ୍ଗ ବ୍ଳକରେ କୁଆଳୋ ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାଚୀନ ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ପୀଠ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ପୂଜିତ ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ହେଉଛନ୍ତି: କନକେଶ୍ୱର, ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱର, ଐଶାନେଶ୍ୱର, କପିଳେଶ୍ୱର, ବୈଦ୍ୟନାଥେଶ୍ୱର, ପଶ୍ଚିମେଶ୍ୱର, ବାଣେଶ୍ୱର ଓ ଲୋକନାଥେଶ୍ୱର ।
ମୁଖ୍ୟମନ୍ଦିରରେ ଥିବା କନକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଆଠଫୁଟ ଉଚ୍ଚ। ଲିଙ୍ଗ ଚତୁପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ନୂତନ ଶକ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଚୂଡ଼ା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ଅଶି ଫୁଟ । କନକେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ଗଙ୍ଗାଯମୁନା ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ପଶ୍ଚିମପାର୍ଶ୍ୱ କାନ୍ଥରେ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି । ପୀଠର ପୂର୍ବଦିଗରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆସ୍ଥାନରେ ଦଶଭୁଜା ମହିଷମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଦୁର୍ଗା ବିରାଜିତ। ଏହି ଦେବୀ କନକେଶ୍ୱରୀ ବା କନକଦୁର୍ଗା ଭାବେ ପରିଚିତ । 
ଆଠଟି ଯାକ ଶିବମନ୍ଦିର ଓ କନକଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର ଗୋଟିଏ ପ୍ରସ୍ତର ଚଟାଣ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । 
## ଇତିହାସ
କୁଆଳୋର ପ୍ରାଚୀନ ନାମ କୋଦାଳକ ନଗରୀ । ଏହା ଶୁଳକୀ ବଂଶୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ଭୌମକରମାନେ ରାଜତ୍ୱ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଶୁଳ୍କୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ସାମନ୍ତ ରାଜା ଭାବରେ କୋଦାଳକ ମଣ୍ଡଳରେ ରାଜତ୍ୱ କରୁଥିଲେ । ଶୈବଭକ୍ତ ଶୁଳ୍କୀମାନେ ଆଠଗୋଟି ଶିବମନ୍ଦିର କୋଦାଳକ ନଗରୀରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ଅଷ୍ଟମ-ନବମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା
ଦୁବ

ଦୁବ ଏକ ତୃଣ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ସାଇନୋଡନ ଡକ ଟାଇଲନ । ସାଇନୋଡନ ଅର୍ଥ କୁକୁର ଦାନ୍ତ ଓ ଡକଟାଇଲନ ଅର୍ଥ ଆଙ୍ଗୁଳି ଭଳି ଚେର । ଦୁବ ଘସର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମ ମଧ୍ୟରେ ବାହାମା ଘାସ, ବରମୁଣ୍ଡା ଘାସ, କୁକୁର ଦାନ୍ତ ଘାସ, ତାରା ଘାସ, ଲନ ଘାସ ଓ କଚ ଘାସ ପ୍ରଧାନ । ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥଳ ପୃଥିବୀର ଉଷ୍ମ ଓ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁ ଯଥା ଭାରତ ଓ ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକା ଅଂଚଳରେ । ମାତ୍ର ପୃଥିବୀର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ । ଭାରତୀୟ ଚାରଣ ଭୂମିରେ ଦୁବ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଘାସ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ଅଧିକ ଚାରଣ ଚାପ ସହିପାରୁଥିବା ଯୋଗୁଁ ଚାରଣ ଭୂମିରେ ତିଷ୍ଠିରହିପାରେ । ଏହା କୋମଳ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ରସାଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଗାଈ ଗୋରୁ, ଛେଳି ମେଣ୍ଢା ଓ ଠେକୁଆଆଦିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ ।

କଅଁଳ ଦୁବ ଘାସରେ ଶତକଡ଼ା ୧୪ ଭାଗ ଓ ପାକଳ ଦୁବ ଘାସରେ ୮.୩ ଭାଗ ପୁଷ୍ଟିସାର ଥିବାବେଳେ ଏଥିରୁ ୨୫ରୁ ୩୦ ଶତକଡ଼ା ତନ୍ତୁ ମିଳିଥାଏ । 

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଦୁବ ଚାଷ
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଚାରଣ ଭୂମିରେ ଚାଷ କରି ସାର ଖତ ଦେଇ ଗୋଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ୧୫୦ରୁ ୩୫୦ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ଼ ତାପମାତ୍ରାରେ ଦୁବ ଭଲ ବଢ଼େ । ଅଧିକ ଗରମ ଓ ଶୀତରେ ଏହା ଭଲ ବଢ଼ିନଥାଏ । ଏକ ହେକ୍ଟର ପରିମିତ ସ୍ଥାନରୁ ବାର୍ଷିକ ୧୦୦ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁବ ଘାସ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇପାରେ ।

## ଉପକାରିତା
ଗୋଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୁବ ଘାସର ଅବଦାନ ଅଧିକ । ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ଘାସ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ ସେଠାରେ ଦୁବ ଘାସ ବଞ୍ଚିପାରେ । ମାଟି ଉପରେ ଏହା ଗଲିଚା ଭଳି ବଢ଼ୁଥିବାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସିଧାସଳଖ ମାଟିରେ ପଡ଼େନାହିଁ । ଯାହା ଫଳରେ ମାଟି ଥଣ୍ଡା ରହିବା ସହିତ ଆର୍ଦ୍ରତା ବଜାୟ ରହିଥାଏ । ଖରାଦିନରୁ ବର୍ଷାଦିନ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହାର ପ୍ରତି ଗଣ୍ଠିରୁ ଚେର ବାହାରି ମାଟିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଜାବୁଡ଼ି ଧରିଥାଏ । ତେଣୁ ବର୍ଷାର ଶକ୍ତ ଟୋପା ଓ ବର୍ଷା ଜଳ ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ଏହା ମୃତିକା କ୍ଷୟକୁ ରୋକିପାରେ । ମାଟି ଉପରେ ଦୁବ ଘାସର ଉପସ୍ଥିତି ପାଇଁ ବର୍ଷା ପାଣି ଶୀଘ୍ର ଗଡ଼ିନଯାଇ ମାଟି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ ଯାହା ସେହି ସ୍ଥାନର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୁଏ ।

## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଅଳ୍ପ କଷାୟ, ମଧୁର ରସ, ଶୀତଳ, ରକ୍ତରୋଧକ ତଥା ଶୋଧକ । ମାତ୍ରା ଅର୍ଦ୍ଧତୋଳାରୁ ଏକତୋଳା ।
## ଅୟୁର୍ବେଦରେ ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ଗୋଟିଏ ଜାତି ସବୁଜ ଓ ଅନ୍ୟଟି ଶ୍ୱେତ । ପୂଜା ଆଦିରେ ସବୁଜ ଦୁବ ଲାଗେ ଓ ମନ୍ତ୍ର, ଯନ୍ତ୍ରାଦିରେ ଶ୍ୱେତ ଦୁବ କାମରେ ଆସେ ।ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ରକ୍ତପିତ୍ତ, ପିତ୍ତ, ଦାହ, ରକ୍ତବିକୃତି, ପୀନସ, ଭୂତାବେଶ, ଅର୍ଶ, କ୍ଷତ, ବ୍ରଣ ଓ ଶୀତପିତ୍ତ ପ୍ରଭୃତି ରୋଗ ନିବାରକ ଅଟେ। ଶିଶୁମାନଙ୍କର ବାନ୍ତିରେ ଏହାର ରସକୁ ମିଶ୍ରି ସହିତ, ବ୍ରଣ, ଭଗନ୍ଦର, କ୍ଷତ, ବାଗୀ ଆଦିରେ ଏହାର ରସକୁ ଯଥାବିଧି ତୈଳପାକ କରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ନାକରୁ ରକ୍ତ ପଡୁଥିଲେ ଏହାର ରସ ନାକରେ ପକାଇଲେ ଭଲହୁଏ । ପିତ୍ତାଦି ରୋଗରେ ଏହାର ମୂଳର ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ମହୁ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ। ଶିରପୀଡାରେ ଏହାର ଚେରକୁ ଅରୁଆ ଚାଉଳ ସହିତ ବାଟି ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରଲେପ ଦିଆଯାଏ । ଗାଈ ଲହୁଣୀ ସହିତ ଏହାର ରସକୁ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ଅର୍ଶ ନିବାରିତ ହୁଏ । ଗୁଗ୍ଗୁଳ ଚୁର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରକ୍ଷେପ ଦେଇ ସେବନ କଲେ ବ୍ରଣ, କ୍ଷତ, ଉପଦଂଶରେ ଆରାମ ମିଳେ। ଏହାର ରସକୁ ଅଁଳାରସ ଓ ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ପ୍ରମେହ ନିବାରିତ ହୁଏ । ଏହାର ରସରେ ମହୁ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ସମସ୍ତପ୍ରକାର ରକ୍ତ ବିକୃତି ଦୂର ହୁଏ। କାଟି ହୋଇଯିବା ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ଲଗାଇଲେ ରକ୍ତ ଗଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ହୁଏ । 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ସର୍ପ ଦଂଶ

thumb|ସର୍ପ ଦଂଶନର ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ

ସାପ ତାର ବିଷ ଦାନ୍ତଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ କଲେ ତାହାକୁ **ସର୍ପ ଦଂଶ** କୁହାଯାଏ । ପୃଥିବୀରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସାପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସମସ୍ତେ ବିଷଧର ନୁହନ୍ତି ମାତ୍ର ବିଷଧର ସାପ କେବଳ ଆଣ୍ଟର୍କଟିକାକୁ ଛାଡିଦେଲେ ଅନ୍ୟ ସବୁ ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତି । ସାପ ସାଧାରଣତଃ ଶିକାର ଓ ନିଜର ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥାଏ । ସାପ ଦଂଶନ କେତେ ଗୁରୁତର ତାହା ସାପ କେଉଁ ପ୍ରଜାତିର, ଶରୀରର କେଉଁ ଅଂଶରେ କ୍ଷତ ହୋଇଛି, ଶରୀର ମଧ୍ୟକୁ କେତେ ପରିମାଣର ବିଷ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ଓ ରୋଗୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ସାପ ଦଂଶନ କରିଥିଲେ ମଣିଷର ଆତଙ୍କିତ ହେବା, ହୃଦୟର ସ୍ପନ୍ଦନ ବଢିବା ଓ ବାନ୍ତି ଲାଗିବା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ବିଷ ନଥିବା ସାପଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆନେକ ପ୍ରକାର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଜନିତ ରୋଗ ହୋଇଥାଏ ।
ସାପ ଦଂଶନଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଇଉରୋପ ଓ ଉତ୍ତର -ଆମେରିକାରେ ବହୁତ କମ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ମାତ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାରେ ପଛରେ ଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଓ ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ସାପ ଦଂଶନଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁର ହାର ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ପ୍ରତି ବର୍ଷ ସାପ ଦଂଶନ ଦ୍ୱାର ବହୁ ପ୍ରାଣହାନୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ପ୍ରତିଷେଧକ ନେଲେ ଏହାକୁ ଅନେକ ପରିମାଣରେ ଅଟକାଯାଇପାରିବ ଯେପରିକି ଜୋତା ପିନ୍ଧିବା ଓ ବିଷଧର ସାପ ବସବାସ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ନ ଯିବାଦ୍ୱାରା ।

## ଆଧାର 
http://www.auroville.org/comingtoav/snakebite.htm 
## ବାହାର ଆଧାର 
* WHO Snake Antivenoms Database

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଅର୍ଜୁନ ଗଛ

ଅର୍ଜୁନ ଏକ ଦୃମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହାର ଗଣ୍ଡି ଦେଖିବାକୁ ପିଜୁଳି ଗଛର ଗଣ୍ଡି ପରି କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ମୋଟା। ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପିଜୁଳି ଗଛର ପତ୍ରାକୃତିର ହୋଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ଆକାରରେ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଭାରତରେ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ଜୁନ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲ ଫୁଟେ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରୁ ନଭେମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ ଫଳ ଫଳେ । 
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଷାୟରସ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ଗୁରୁପାକ, ବଳକାରକ । ମାତ୍ରା ଦୁଇଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।

## ବ୍ୟବହାର 
ମୁଖ୍ୟତ୍ୟ ଏହାର ଛେଲି ଔଷଧୀୟ କାମରେ ଲାଗେ । ଏହା ହୃଦୟ ରୋଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଔଷଧ। ଏହାଛଡା, କଫ, ପିତ୍ତ, ଶୋଥ, କ୍ଷତ, ବସ୍ତିରୋଗ, ପ୍ରମେହ, ଉପଦଂଶ, ରକ୍ତପିତ୍ତ, ରକ୍ତଦୋଷ ଓ ବ୍ରଣାଦିର ନିବାରକ । ଏହାର ଛେଲିର କ୍ୱାଥକୁ ଚିନି ସହିତ ସେବନ କଲେ ବିଷଦୋଷ ନିବାରିତ ହୁଏ । ଏହି କ୍ୱାଥ ସହିତ ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡା ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ରକ୍ତପିତ୍ତ ନିବାରିତ ହୁଏ। ଏହାର ଛେଲିର ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ପ୍ରମେହ, ବହୁମୂତ୍ର ଆଦିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଲୋଧ ସହିତ ଏହାର ଫୁଲ ବା ପତ୍ରକୁ ବାଟି ଲଗାଇଲେ ଚମ ଉକୁଣୀ ନାଶ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାର କ୍ୱାଥ ବା କଳ୍କ ସହିତ ଚିନି ମିଶାଇ ପ୍ରତ୍ୟହ ସେବନ କଲେ ହୃଦ୍ ରୋଗ, ରକ୍ତପିତ୍ତ ଓ ପ୍ରମେହ ଆଦି ଦୂର ହୁଏ । କ୍ଷୟ କାସ, ରାଜଯକ୍ଷ୍ମା ଆଦିରେ ଏହାର ଛେଲିଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ବାସଙ୍ଗ ପତ୍ର ରସ, ଗାଈ ଘିଅ ଓ ମହୁ ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ । ନୂତନ ଓ ପୁରାତନ ହୃଦୟରୋଗରେ ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ଛେଲିକୁ ସିଝାଇ ତା ସହିତ ଗାଈଦୁଧ ଓ ପାଣି ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ଉପକାର ହୁଏ । ଏହାର ପତ୍ରରେ ଗାଈଘିଅ ଲଗାଇ ଯେ କୌଣସି ଘାଆ ଉପରେ ଲଗାଇଲେ, ତାହା ଶୁଖିଯାଏ । ଅର୍ଜୁନ ଗଛର ମୂଳର ଛେଲିକୁ ଦୁଧରେ ସିଝାଇ ସେହି ଦୁଧକୁ ପାନ କଲେ କ୍ଷୟକାସ ନିବାରିତ ହୁଏ ।

## ଆଉରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ହିଳମୋଚା

**ହିଳମୋଚା** ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ଜାଗାରେ ମାଡେ। ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଲୋକେ ଶାଗ କରି ଖାଇଥାନ୍ତି। ଭାରତରେ ସବୁସ୍ଥାନରେ ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ତିକ୍ତ ରସ, ଶୀତଳ, ସ୍ମାରକ, ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ବର୍ଦ୍ଧକ, ମସ୍ତିସ୍କ ସ୍ନିଗ୍ଧତା କାରକ। ମାତ୍ରା ଅର୍ଦ୍ଧତୋଳାରୁ ଏକତୋଳା।
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ପତ୍ରକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଔଷଧିରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହା ବାତ, ପିତ୍ତ, ବାୟୁ, କଣ୍ଡୁ, କ୍ଷତ, ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ହୀନତା, କଫଦୋଷ, ବ୍ରଣ, କୁଷ୍ଠ, କୃମି, ଶୋଥ ଓ ମସ୍ତକ ରୋଗ ଆଦିରେ ଏହାର ପତ୍ରର ରସକୁ ମହୁ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଲାଭ ମିଳେ। ଚର୍ମରୋଗରେ ଏହାର ରସରେ ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ। ପାଣ୍ଡୁ, ଶୋଥ କାମଳ ଆଦିରେ ଏହି ରସକୁ ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ। ଅନ୍ତ୍ର ବିକାର ପାଇଁ ଏହାକୁ ଲହୁଣୀ ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ। ଏହାର ଶୁଦ୍ଧ ରସ ପ୍ରତ୍ୟହ ସେବନ କଲେ ପିତ୍ତବିକାର ନାଶ ହୁଏ।

ଏହାର ସାତ ଆଠଟି ପତ୍ର ପିଲାଙ୍କ ଗାଧୁଆପାଣିରେ ପକାଇଲେ ପିଲାଏ ନୀରୋଗ ରହନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଦୋଷ ନିବାରିତ ହୁଏ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ
* chestofbooks.com: Enhydra Heloncha, Dc. Syn. Hingtsha Repens, Roxb. Sans

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ପୁଦିନା

ପୁଦିନା ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହା ଅତି ବେଶୀରେ ଏକ ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଥାଏ । ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ସୁଗନ୍ଧମୟ । ଏହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ତଥା ଉପକାରୀ ବନୌଷଧୀ ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
thumb|ପୁଦିନା ପତ୍ର
ଶୀତଳ, ରୁଚିକର, କ୍ଷୁଧାବର୍ଦ୍ଧକ, ପାଚକ, ଅଗ୍ନୀଉଦ୍ଦିପକ, ବଳକର। ମାତ୍ରା ଚାରିଅଣାରୁ ଆଠଅଣା ।
## ବ୍ୟବହାର 
ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ଅରୁଚି, କଫ, କାସ, ବାନ୍ତି, ଅତିସାର, ବାୟୁ, କୃମି ଆଦିର ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏହାର ଉପଯୋଗ ହୋଇଥାଏ । ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟରେ ସୈନ୍ଧବ ଲବଣ, ପୁରୁଣା ତେନ୍ତୁଳି ଓ ଜୀରା ସହିତ, ଅଥବା ଅଦା ଓ ଲୁଣ ସହିତ, ନାଳ ଝାଡାରେ ଶୁଣ୍ଠି ଓ ଲୁଣ ସହିତ ଏବଂ କୃମି ଆଦିରେ ଏହାକୁ ଗୋଲ ମରିଚ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ ।

ପୋଦିନା ପତ୍ର ଚଟଣି ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ
* http://www.herbsociety-stu.org/Mint.htm
ପ୍ରଥମ ଭାସ୍କର

**ଭାସ୍କର** (ଖ୍ରୀ ୬୦୦-୬୮୦) ହେଉଛନ୍ତି ୭ମ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗଣିତଜ୍ଞ ‌। ସଂଖ୍ୟା ପଦ୍ଧତିରେ ଶୂନ ଲିଖନ ଓ ସାଇନ୍ (sine)ର ମୂଲ୍ୟନିରୂପଣରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ସେ ଖ୍ରୀ ୬୨୯ରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟଭାସ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କର ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନକୁ ଆଧାର କରି ସେ ମହାଭାସ୍କରୀୟ ଓ ଲଘୁଭାସ୍କରୀୟ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ‌।

## ଜୀବନୀ 
## ସଂଖ୍ୟା ପଦ୍ଧତି 
## ଅବଦାନ 
## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ 
* H.-W. Alten, A. Djafari Naini, M. Folkerts, H. Schlosser, K.-H. Schlote, H. Wußing: *4000 Jahre Algebra.* Springer-Verlag Berlin Heidelberg 2003  §3.2.1
* S. Gottwald, H.-J. Ilgauds, K.-H. Schlote (Hrsg.): *Lexikon bedeutender Mathematiker*. Verlag Harri Thun, Frankfurt a. M. 1990 
* G. Ifrah: *The Universal History of Numbers*. John Wiley & Sons, New York 2000 
*.
*.
* 

## ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ 
* M. C. Apaṭe. *The Laghubhāskarīya, with the commentary of Parameśvara*. Anandāśrama, Sanskrit series no. 128, Poona, 1946.
* v.harish *Mahābhāskarīya of Bhāskarācārya with the Bhāṣya of Govindasvāmin and Supercommentary Siddhāntadīpikā of Parameśvara*. Madras Govt. Oriental series, no. cxxx, 1957.
* K. S. Shukla. *Mahābhāskarīya, Edited and Translated into English, with Explanatory and Critical Notes, and Comments, etc.* Department of mathematics, Lucknow University, 1960.
* K. S. Shukla. *Laghubhāskarīya, Edited and Translated into English, with Explanatory and Critical Notes, and Comments, etc.,* Department of mathematics and astronomy, Lucknow University, 2012
* K. S. Shukla. *Āryabhaṭīya of Āryabhaṭa, with the commentary of Bhāskara I and Someśvara*. Indian National Science Academy (INSA), New- Delhi, 1999
.

ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତଜ୍ଞ
କମଳାକାନ୍ତ ଜେନା

**କମଳାକାନ୍ତ ଜେନା** ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଜାନୁଗଞ୍ଜଠାରେ ୧୯୭୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୫ ତାରିଖଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ପୁସ୍ତକ 
# କଥାରେ କଥାରେ ବିଜ୍ଞାନ
# ବର୍ଷା ବିଜୁଳିର ଖେଳ 
# ଛୋଟ ନୁହେଁ ଛୋଟ କଥା
# ବିଗ ବ୍ୟାଙ୍ଗ ମେସିନ
# ଗପରେ ଗପରେ ବିଜ୍ଞାନ
# ବର୍ଷା ବିଜୁଳି ଘଡ଼ଘଡ଼ି
# ଅଣପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି
# ଗଛଲତାର ଗହଣା କଥା
### ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ 
* ଏନଭାଇରୋମେଣ୍ଟାଲ ଏଜୁକେସନ (+୨) 
* ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (+୨) 
* ପ୍ରାକ୍ଟିକାଲ ଫିଜିକ୍ସ (+୨)
* ଆମ ବିଜ୍ଞାନ (ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀଠାରୁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ପଦ୍ମଚରଣ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ: ଇସ୍ପାତ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, ରାଉରକେଲା (୨୦୧୧) 
* ପରଶମଣି ସମ୍ମାନ: ପରଶମଣି ପତ୍ରିକା (୨୦୧୧)
* ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର: ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର ସମିତି, କଟକ (୨୦୧୦) 
* ତେଲିଙ୍ଗିବାଜା ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମାନ: ତେଲିଙ୍ଗିବାଜା ପତ୍ରିକା, ରାଉରକେଲା (୨୦୦୯) 
* ଚନ୍ଦ୍ରମା ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ମାନ: ଚନ୍ଦ୍ରମା ପତ୍ରିକା, ୨୦୦୯
* ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ: ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, କେନ୍ଦୁଝର, ୨୦୦୮ 
* ଲାବଣ୍ୟ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ: ଲାବଣ୍ୟ ପତ୍ରିକା, ୨୦୦୮ 
* ନବ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ: ବିଶ୍ୱ ସାହିତ୍ୟ ସେବା ସଂଘ, କଟକ, ୨୦୦୮ 
* ପ୍ରକୃତି ବନ୍ଧୁ: ଓଡ଼ିଶା ସରକାର, ୨୦୦୭ 
* ଉତ୍କଳ ପ୍ରଭା: ନୀଳଚକ୍ର ପ୍ରକାଶନ, ପୁରୀ, ୨୦୦୭ 
* ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ସମ୍ମାନ: ଏସ.ସି.ଏ.ଆର.ଟି. କଟକ, ୨୦୦୭ 
* ଅଭିନନ୍ଦନ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ: ଅଭିନନ୍ଦନ ଖବରକାଗଜ, ବାଲେଶ୍ୱର, ୨୦୦୬ 
* ଟିକି କଇଁଚ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ, ଟିକି କଇଁଚ ପତ୍ରିକା, ବଲାଙ୍ଗୀର, ୨୦୦୬ 
* ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି ପ୍ରତିଭା ପୁରସ୍କାର: ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର ସମିତି (୨୦୦୫) 
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାତକ: ରୋଟାରୀ କ୍ଳବ, ଭଦ୍ରକ (୧୯୯୧)
* ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଡ଼ା ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ) - ୨୦୧୯

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖକ
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ଚେନ୍ନାଇ

thumb|ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ଚେନ୍ନାଇ
**ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର** ଭାରତର ତାମିଲନାଡୁ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ଚେନ୍ନାଇ ନଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ମନ୍ଦିର। ଏହା କାନାତୁର ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ଦେବୀ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏଠି ରଥ ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ।

## ଛବିସମୂହ 

ଫାଇଲ:Jagannath Temple Chennai night view.jpg|ରାତିରେ ମନ୍ଦିରର ଦୃଶ୍ୟ
ଫାଇଲ:Rath Yatra (Car Festival) Chennai.jpg|ରଥ ଯାତ୍ରା ଚେନ୍ନାଇ
ଫାଇଲ:Sea Beach near Jagannath Temple, Chennai.jpg|ମନ୍ଦିର ପାଖ ସମୁଦ୍ର କୂଳ
ଫାଇଲ:Patta Chitra in inner roof Jagannath Temple Chennai.jpg|ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଭିତରଛାତରେ ଅଙ୍କାହୋଇଥିବା ପଟ୍ଟଚିତ୍ର

ଫାଇଲ:Aruna Stambha Chennai.jpg|ଅରୁଣ ସ୍ତମ୍ଭ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
ଦୁଦୁରା

ଦୁଦୁରା ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଊଦ୍ଭିଦ। ଗଛ, ନାଡ଼, ପତ୍ର, ଡେମ୍ଫ ଓ ଫୁଲର ରଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ଭେଦରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହା ଦୁଇ ଜାତିର ହୋଇଥାଏ । କୃଷ୍ଣ ବା କଳା ଦୁଦୁରାର ବି ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ରହିଛି ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଗାଢ଼ କଳା, ତାକୁ ତ୍ରିପୁରା କଳା ଦୁଦୁରା କୁହାଯାଏ । ଏ ଜାତିଟି ଦୁଦୁରାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଷ ଅଟେ। ଏହା ଛଡା କନକ ଧୁତୁରୀ ବୋଲି ଆଉ ଏକ ବିରଳ ଜାତିର ଦୁଦୁରା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ଏଇ ତିନି ଜାତିର ଦୁଦୁରା ଗୁଣରେ ସମାନ ହୋଇଥାଏ ।
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ଗୁରୁ, ମୂର୍ଚ୍ଛାଜନକ । ମାତ୍ରା ଏକ ରତିରୁ ପାଞ୍ଚ ରତି।
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ, ବିଶେଷ କରି ପତ୍ର ଔଷଧୀୟ କାମରେ ଲାଗେ । ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଅତି ସାବଧାନତାର ସହ କରାଯିବା ଦରକାର, କାରଣ ଏହା ବିଷାକ୍ତ ଅଟେ । ଏହାର ବିଷ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଲୋକକୁ ପାଗଳ କରି ଦେଇପାରେ । ଏହାକୁ ଶୋଧନ ପରେ ବ୍ୟବହାର କରା ଯାଇଥାଏ । ଏହା ବର୍ଣ୍ଣକାରକ, ମତ୍ତକାରକ, ନିଦ୍ରାକାରକ, ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟକାରକ, ପ୍ରଳାପ, କୁଷ୍ଠ, ବ୍ରଣ, ଜ୍ୱର, ଚର୍ମରୋଗ, ବିଷଦୋଷ, କୃମି, ଶୋଥପିତ୍ତ, ପିତ୍ତବିକାର, ଶ୍ଲେଷ୍ମ, ବାତପୀଡ଼ା ଓ ଶ୍ୱାସ ନିବାରକ ଅଟେ ।

କାନରୁ ପୂଜଗଡ଼ା ଓ କାନ ଭିତରର କ୍ଷତକୁ ଠିକ୍ କରିବାପାଇଁ କଳା ଦୁଦୁରାର ପତ୍ରର ରସକୁ ଟାଙ୍ଗଣା ଖଇ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ସହିତ, ଅଥବା ରାଶି ତେଲ ସହିତ ମିଶାଇ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ପତ୍ରକୁ ବାଟି ପାଦରେ ଲେପିଲେ ଘୋଳାବିନ୍ଧା ଓ ଅଧିକ ଝାଳ ଗଡ଼ିବା ନିବାରିତ ହୁଏ । କେଶର ଅକାଳ ପକ୍ୱତା ପାଇଁ କଳା ଦୁଦୁରା ପତ୍ର ରସ ସହିତ ଟଭାଲେମ୍ବୂ ରସର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ଏହାର ମଞ୍ଜିଖାଇ କେହି ପାଗଳ ପରି ପ୍ରଳାପ କରୁଥିଲେ, କଞ୍ଚା ଗାଈଦୁଧ ସହିତ ଗାଈଘିଅ ମିଶାଇ ଦେଲେ, ଉପଶମ ହୁଏ । ଏହାଛଡା, ବଥ, ଛଉ, ବ୍ରଣ, ବିଇଞ୍ଚି, ଗୋଦର, ଏକଶିରା ଇତ୍ୟାଦିରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ପତ୍ର ରସରେ ସୋରିଷତେଲ ଲଗାଇ ନିଆଁରେ ସେକି ଫୁଲାସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇଲେ ତାହା ପ୍ରଶମିତ ହୁଏ। ଏହାର ପତ୍ରର ରସ ଲେପନଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡଚନ୍ଦା, ବାତରକ୍ତ ଓ ଗାଲମୂଳ ପୀଡ଼ା ନିବାରିତ ହୋଇଥାଏ ।

ନିୟମିତ ଭାବେ ଏହାର ଫୁଲରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜାକଲେ, ଶିବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି। 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଲ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଫୁଲଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା
ହିଞ୍ଜଳ

ହିଞ୍ଜଳ ପାଣି କୂଳରେ ଜନ୍ମିଥାଏ । ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପ ନାଲି ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଫଳ, ଡେମ୍ଫ, ଏପରିକି ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ହାତେ ଦେଢହାତେ ଲମ୍ବର ହୋଇ ଓହଳିଥାଏ ।
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଟୁଯୁକ୍ତ କଷାୟରସ, ମଳ ରୋଧକ, କଫପିତ୍ତକାରକ, ଶୀତବୀର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଗୁରୁପାକ ଓ ରକ୍ତ ରୋଧକ ଅଟେ। ମାତ୍ରା ଅଧ ଭରିରୁ ଏକ ଭରି ।
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଔଷଧୀୟ କାମରେ ଲାଗେ । ଏହା ବାୟୁ, ବ୍ରଣ, କ୍ଷତ, ଦନ୍ତରୋଗ, ଜିହ୍ୱାକ୍ଷତ ଆଦିରେ ଉପକାରୀ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଛେଲିକୁ ପାଣିଲେ ସିଝାଇ ଉଷୁମ ଉଷୁମ କୁଳିକଲେ ଦନ୍ତକ୍ଷତ ନିବାରିତ ହୁଏ। ପତ୍ରକୁ ଗାଈଘିଅରେ ଭାଜି ସେକ ଦେଲେ ଅର୍ଶର ବିନ୍ଧା ଛିଟିକା ଭଲ ହୁଏ । ଏହାର ଛେଲିକୁ ଶୁଖାଇ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ତାକୁ ଯେ କୌଣସି ଘାଆରେ ପକାଇଲେ ତାହା ଶୀଘ୍ର ଶୁଖିଯାଏ । ଅତିସାର ଓ ରକ୍ତାତିସାରରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ମହୁ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ଏହାର କୋମଳ ପତ୍ର ସହିତ ଗୋଲ ମରିଚ ବାଟି ଲେପଦେଲେ, ବଥ, ବାଗୀ, ବାଳମୂଳିଆ ଆଦି ଭଲ ହୁଏ । ପିରାମାନଙ୍କ କୃମିରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ମହୁ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ। ଚର୍ମ ରୋଗପାଇଁ ଏହାର ମଞ୍ଜି ଓ ଯବଧାନର ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ଗାଈଘିଅରେ ମନ୍ଥି ମଲମ ତିଆରି କରି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ଏହାର ପତ୍ରର ରସ ସହିତ ହଳଦୀ ବାଟି ପ୍ରଲେପ ଦେଲେ, ମଶା, ଛାରପୋକ, ପିମ୍ପୁଡି କାମୁଡା ଜନିତ କୁଣ୍ଡିଆ ଓ ଚର୍ମରୋଗ ଦୂର ହୁଏ । ଏହାର ପତ୍ର ରସ ସହିତ ପିତା ନଳିତା ମଞ୍ଜି ଓ ବାସଙ୍ଗ ଛେଲିକୁ ବାଟି ଗୋରୁଙ୍କ ଦେହରେ ଲେପଦେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଦେହରୁ ସବୁପ୍ରକାର କୀଟ ଦୂର ହୋଇଥାନ୍ତି ।

## ଚିତ୍ରାବଳୀ 

File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) in Kolkata W IMG 8539.jpg| କଲିକତା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ହିଞ୍ଜଳ ବୃକ୍ଷ।
File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) fruits in Kolkata W IMG 8547.jpg|କଲିକତା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ହିଞ୍ଜଳ ଡାଳ । 
File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) fruits in Kolkata W IMG 8545.jpg|କଲିକତା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ହିଞ୍ଜଳ ଫଳ । 
File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) flower buds in Kolkata W IMG 8546.jpg|କଲିକତା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ହିଞ୍ଜଳ କଢ଼ । 
File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) in Hyderabad W IMG 8323.jpg| ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ହିଞ୍ଜଳ ଗଛ ।
File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) in Hyderabad W IMG 8321.jpg|ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ହିଞ୍ଜଳ ଫୁଲ ।
File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) in Hyderabad W IMG 8320.jpg|ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ହିଞ୍ଜଳ ଫୁଲ ।
File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) in Hyderabad W IMG 8318.jpg|ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ହିଞ୍ଜଳ କଢ଼ ।
File:Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) in Hyderabad W IMG 8316.jpg|ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ହିଞ୍ଜଳ ଫୁଲ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ଘରପୋଡ଼ିଆ

**ଘରପୋଡ଼ିଆ**  ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ପଡ଼ିଆ ଜମିର ବନ୍ଧରେ ଏହା ଜନ୍ମିଥାଏ। ଉଚ୍ଚତାରେ ଏହା ଫୁଟେ କି ଦେଢ଼ଫୁଟ ହୋଇଥାଏ। ଏହାକୁ ଘର ପୋଡ଼ିଆ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହାର ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ସରୁ ସରୁ। ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅତି ଛୋଟ ହୋଇଥାଏ। 
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଶୀତବୀର୍ଯ୍ୟ, ଧାରକ, ଲଘୁ, ତିକ୍ତରସ ଓ ବାୟୁବର୍ଦ୍ଧକ। ମାତ୍ରା ଏକ ଅଣାରୁ ଚାରି ଅଣା। 
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ତୃଷ୍ଣା, ଦାହ, ଜ୍ୱର, ପିତ୍ତ, ଅରୁଚି, ଗ୍ଲାନି, କୃମି, ଭ୍ରମ, ଶ୍ରାନ୍ତି, ଶ୍ଳେଷ୍ମ ଓ ମତ୍ତତା ନାଶକ ଅଟେ। ପିତ୍ତଜ୍ୱରରେ ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗର କ୍ୱାଥକୁ ମହୁତ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ। ଅତିସାରରେ ମୁଥାମୁଳ ଓ ମହୁ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାର କ୍ୱାଥରେ କ୍ଷତକୁ ଧୋଇଲେ ତାହା ଶୀଘ୍ର ଶୁଖିଯାଏ। ବ୍ରଣ, ବାଗୀ ଆଦିରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉପଯୋଗ ହୋଇଥାଏ। ଏ ଗଛକୁ ଶୁଖାଇ କୁଟି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ନିଆଁରେ ପକାଇ ଧୂଆଁ ଦେଲେ ଘରୁ ସବୁ କୀଟ ପଳାଇ ଯାଆନ୍ତି।
କୌଣସି ଜଳାଶୟ ନିକଟରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଏହି ଗଛର ଚେରକୁ ଆଣି ଗୋରୁ ଗୁହାଳରେ ବାନ୍ଧିଲେ, ଗୋରୁମାନେ ନୀରୋଗ ରହନ୍ତି ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି। 
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ପୋକଶୁଙ୍ଗା

ପୋକ ଶୁଂଘା ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଧଳାଲୋମଯୁକ୍ତ, ଧାର କଟା କଟା ଓ ଅଗ୍ରଭାଗ ମୁନିଆଁ। ଏହି ପତ୍ର ବିନ୍ୟାସ ଏକାନ୍ତର। ପତ୍ରର ଆକାର ୫-୫.୫x୧.୫-୨ ସେ.ମି. ହୋଇଥାଏ। ଜାନୁଆରୀ ମାସକୁ ଫୁଲଧରେ। ଅତି ବେଶୀରେ ଏହା ଫୁଟେ ଦେଢ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ମୂଳା ଗଛ ପରି ଦିଶେ। ଏହି ଗଛରୁ ଏକ ପ୍ରକାର ଗନ୍ଧ ବାହାରେ । ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବତ୍ର ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। 

* ଆହୁରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ପୋକଶୁଙ୍ଗା ରହିଛି ଯାହାର ପତ୍ର ମୂଳାପତ୍ର ପରି ଦିଶେ ନାହିଁ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ନିମ୍ନ ଧରଣର। ଏହାକୁ **ବିଲ ପୋକଶୁଙ୍ଘା** (Blumea Lacerena) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। Blumea balsamifera ନାମରେ ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରଜାତି ରହିଛି।

* **ବାଡ଼ି ପୋକଶୁଙ୍ଘା** (vernonia-cinerea) ବୋଲି ଏକ ପ୍ରକାର ଗୁଳ୍ମ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

* Asteraceae ପରିବାର (family) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପୋକଶୁଙ୍ଘା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।  ଓ 

## ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ମତେ ବର୍ଗୀକରଣ 
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ତିକ୍ତରସ ମିଶ୍ରିତ କଟୁରସ, ବର୍ଣ୍ଣକାରକ। ମାତ୍ରା ଦୁଇଅଣାରୁ ଆଠଅଣା
## ବ୍ୟବହାର 
ଏଇ ଗଛର ସର୍ବାଙ୍ଗ, ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ପତ୍ର ଔଷଧୀୟ କାମରେ ଲାଗେ । ଏହା ପିତ୍ତଦୋଷ, ଜ୍ୱର, କଫ, ଦାହ, ତୃଷ୍ଣା, ଅତିସାର, ରକ୍ତପିତ୍ତ, ଗ୍ରହଦୃଷ୍ଟି, ଭୁତଦୃଷ୍ଟି, ଶିଶୁରୋଗ, କାସ, ଶ୍ୱାସ ଆଦି ନିବାରକ ।

ପୋକଶୁଙ୍ଗା ରସରେ ମହୁ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜ୍ୱର ଓ ଅତିସାର ନିବାରିତ ହୁଏ । ପିଲାମାନଙ୍କ କଫରେ ଏହାର ରସ ସହିତ ପାନ ରସ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଏ । ରକ୍ତପିତ୍ତ (ନାକରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା)ରେ ଏହାର ରସକୁ ମହୁ ଓ ମିଶ୍ରି ସହିତ ଦିଆଯାଏ। ପିଲାଙ୍କ ଜ୍ୱର ଓ ଚର୍ମରୋଗରେ ହଳଦୀ ସହିତ ବାଟି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ। କାସ ଆଦିରେ ଏହାର ମୂଳକୁ ଶୁଣ୍ଠି ସହିତ, ଚର୍ମରୋଗରେ ଏହାର ପତ୍ରରସକୁ ସୋରିଷ ତେଲ ସହିତ ପାକ କରି, ଝାଡାରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ମୁଥା ଓ ମିଶ୍ରି ସହିତ, ଜ୍ୱରରେ ଏହାର କ୍ୱାଥକୁ ମହୁ ସହିତ ବ୍ରଣରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ନିମ୍ବ ପତ୍ର ସହିତ ଓ ଯେକୌଣସି କ୍ଷତରେ ବିଶୁଦ୍ଧ ପତ୍ରର ରସକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିର

ପୁରୀରେ ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଲୋକନାଥଙ୍କ ବିଜେ ପ୍ରତିମା 'ଭଣ୍ଡାର ଲୋକନାଥ' ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭଣ୍ଡାର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ପରିଚିତ ।  ଏଠାରେ ବର୍ଷସାରା ଲୋକନାଥଙ୍କ ଶ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ପାଣି ଭିତରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥାନ୍ତି । ଜଳବିହାରୀ ଶ୍ରୀଲୋକନାଥଙ୍କ ଲିଙ୍ଗରୁ ବର୍ଷସାରା ଜଳ ନିର୍ଗମ ହୋଇ ମନ୍ଦିର ଗମ୍ଭିରାକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଥାଏ । ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରେ ବିଜେ ବାବା ଶ୍ରୀଲୋକନାଥଙ୍କ ଶକ୍ତି ବିଜେ କରିଥିବା ଗର୍ଭଗୃହରୁ ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ଏକାଦଶୀରେ ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ହୋଇଥାଏ । ବର୍ଷସାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଲାଗି କରାଯାଇଥିବା ଫୁଲ, ବେଲପତ୍ର, ଛାଚି, କଦଳୀ ଓ ଜମି ଯାଇଥିବା ପଙ୍କ ଏହି ଅବସରରେ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ । ସେବାୟତମାନେ ଗମ୍ଭିରାରୁ ପଙ୍କ ଓ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପରେ ଭକ୍ତମାନେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି । ବର୍ଷକରେ ଦିନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଶ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥାନ୍ତି ।

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ଫାଲଗୁନ ମାସ କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀ ତିଥି (ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ଏକାଦଶୀ)ରେ ବାବା ଶ୍ରୀଲୋକନାଥଙ୍କ ଖୋଲା ଦର୍ଶନ ମିଳିଥାଏ । ଜାଗରଯାତ୍ରା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ବାବା ଶ୍ରୀଲୋକନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଗର୍ଭଗୃହରୁ ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ହେବାର ରହିଛି । ଏଠାରେ ବର୍ଷସାରା ଲୋକନାଥଙ୍କ ଶ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ପାଣିଭିତରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିବା ଗର୍ଭଗୃହରୁ ଏହିଦିନ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ କରାଯିବା ସହ ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର କରାଯାଏ । ବାବା ଲୋକନାଥଙ୍କ ଗର୍ଭଗୃହର ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ପାଣିରେ ବୁଡି ରହିଥାଏ । ବର୍ଷତମାମ ଭକ୍ତମାନେ ସମର୍ପଣ କରିଥିବା ଫୁଲ, ପତ୍ର, କ୍ଷୀର, ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ପଚି ପଙ୍କରେ ଭରିଯାଇଥାଏ । ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ହେବା ପରେ ମହାଶିବରାତ୍ରି ମହୋତ୍ସବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ଏକାଦଶୀର ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ବର୍ଷ ତମାମ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ି ରହୁଥିବା ବାବା ଲୋକନାଥଙ୍କ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥାନ୍ତି । ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରୀଲୋକନାଥଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଦର୍ଶନ କରି ଅପାର କରୁଣା ଲାଭ କରିବା ସହ ଦୁରାରୋଗ୍ୟ ବ୍ୟାଧିରୁ ରକ୍ଷା ପାଆନ୍ତି ବୋଲି ଧର୍ମ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ପରେ ପୁଣି ଥରେ ବାବା ଲୋକନାଥଙ୍କ ଶକ୍ତି ଗର୍ଭଗୃହ ପାଣି ଝରରେ ବୁଡ଼ି ଯାଇଥାଏ ।
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* gyanpedia.in: Lokanath Temple 

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ମନ୍ଦୋଦରୀ

ରାମାୟଣ ମତେ **ମନ୍ଦୋଦରୀ** (), ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣପତ୍ନୀ । 

ରାବଣଜାୟା ମନ୍ଦୋଦରୀଙ୍କର ଜନ୍ମ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ଆଦିର କାହାଣୀ ଉତ୍ତର ରାମାୟଣରୁ ମିଳେ। ନିଜର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ମନ୍ଦୋଦରୀ ଥିଲେ ମଧୁରା ଅପସରା।ସେ ପ୍ରତି ସୋମବାର ଦିନ ଶିବଙ୍କ ବ୍ରତପାଳନ କରୁଥିଲେ । ଦିନେ ସେ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ କୈଳାସରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ପାର୍ବତୀ ସେତିକି ବେଳେ ସେଠାରେ ନ ଥିଲେ। ଶିବ, ମଧୁରାଙ୍କ ସହ ଆଳାପ କରୁଥିବା ସମୟରେ ପାର୍ବତୀ ପହଞ୍ଚିଲେ ଓ ଅଜଣା ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଇର୍ଷା ଜାଗ୍ରତ ହେଲା । ଶିବଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ କରି ସେ ମଧୁରାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ବଳରେ ମଣ୍ଡୁକୀରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ। ମଣ୍ଡୁକୀ ରୂପରେ ମଧୁରା ହିମାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବନସ୍ଥ ମଧ୍ୟସ୍ଥ କୂପରେ ବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ବାର ବର୍ଷ ପରେ ସେ ପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଫେରିପାଇବେ ବୋଲି ଶିବ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିଲେ। ହେମପୁରର ରାକ୍ଷସରାଜ ମୟଦାନବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେମାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ-ମାୟାବୀ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ୤ କନ୍ୟାସନ୍ତାନଟିଏ ପାଇବା ପାଇଁ ଦୁହେଁ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ । ସେତେ ବେଳକୁ ମଧୁରାଙ୍କ ମଣ୍ଡୁକୀ ଜିବନକୁ ବାରବର୍ଷ ପୁରିଥାଏ, ଶିବ ମୟଦାନବଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ଦେଲେ ତୁମର କନ୍ୟା କୂପ ଭିତରେ ଜନ୍ମ ନେଇସାରିଛି । ପରଦିନ ସକାଳେ ବନସ୍ତ ଭିତରକୁ ଯାଇ ଶିବ କହିଥିବା କୂପ ଭିତରୁ ସେମାନେ ନବଜାତ କନ୍ୟାରତ୍ନଟିଏ ପାଇ ମନ୍ଦୋଦରୀ ଭାବେ ନାମିତ କରିଥିଲେ । ୤
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ରାମାୟଣ
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ