ଗୀତା ବାଲି

**ଗୀତା ବାଲି** (ଜନ୍ମ: ହରକୀର୍ତନ କୌର; ୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୦ ‒ ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରଧାନତଃ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ସିନେମା ଇତିହାସର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣ୍ୟ ହେବାକୁ ପାଆନ୍ତି। ଦୁଇ ଦଶକ ଧରି ଚାଲିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନରେ ବାଲି ୭୫ରୁ ଅଧିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଦୁଇଥର ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ନାମାଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲେ।

ସେ ଶିଶୁ ଶିଳ୍ପୀ ଭାବେ *ଦ କବ୍ଲର* (୧୯୪୨) ଫିଲ୍ମରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ *ସୋହାଗ ରାତ* (୧୯୪୮) ସହିତ ପ୍ରଥମ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲେ। *ବଡି ବହେନ* (୧୯୪୯) ପରେ, *ବାୱ୍ରେ ନୈନ* (୧୯୫୦), *ଆଲବେଲା* (୧୯୫୧), *ବାଜି* (୧୯୫୧), *ଜାଲ* (୧୯୫୨), *ଆନନ୍ଦ ମଠ* (୧୯୫୨), *ବଚନ* (୧୯୫୫), *ମିଳାପ* (୧୯୫୫), *ଫରାର* (୧୯୫୫), *ଜେଲର* (୧୯୫୮) ଏବଂ *ମିଷ୍ଟର ଇଣ୍ଡିଆ* (୧୯୬୧) ପରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରି ୧୯୫୦ ଦଶକରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନାୟିକା ଭାବେ ନିଜକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। *ବଚନ* ପାଇଁ ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀରେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ନାମାଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲେ।

ସେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଅଭିନେତା ଶମ୍ମୀ କପୁରଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ଅଭିନେତା ଆଦିତ୍ୟ ରାଜ କପୁର ଅନ୍ୟତମ। ବାଲି ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ବସନ୍ତ ରୋଗରେ ପରଲୋକ କରିଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ଗୀତା ବାଲିଙ୍କ ଜନ୍ମ ୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୦ ରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରାନ୍ତର ଅମୃତସରରେ ହରକୀର୍ତନ କୌର ଭାବେ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଭଉଣୀ ହରଦର୍ଶନ କୌର ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ କନ୍ୟା ପୂର୍ବତନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଯୋଗୀତା ବାଲି। ବାଲି କ୍ଲାସିକାଲ ନୃତ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ିବା ଏବଂ ଗତକାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ପଣ୍ଡିତ କର୍ତ୍ତାର ସିଂହ ଜଣେ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରବଚକ ଥିଲେ।

ଶିଶୁବେଳେ ଗୀତାଙ୍କୁ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ, ଲାହୋରରେ ଗାନ ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ପରିବାର ବର୍ମା ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବାଲି ଓ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ମଞ୍ଚ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ। ଚୋରିଓଗ୍ରାଫର ପଣ୍ଡିତ ଜ୍ଞାନ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ *ଦ କବ୍ଲର* (୧୯୪୨) ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ଚୟନିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଫିଲ୍ମ ଥିଲା।

## କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ 
ବାଲି ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ *ଦ କବ୍ଲର* (୧୯୪୨) ଫିଲ୍ମ ସହ ଶିଶୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଜ ଫିଲ୍ମ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରମୁଖ ନାୟିକା ଭାବେ *ବଦନାମି* (୧୯୪୬) ଫିଲ୍ମରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ୭୫ରୁ ଅଧିକ ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। *ସୋହାଗ ରାତ* (୧୯୪୮) ଓ *ବଡି ବହେନ* (୧୯୪୯) ତାଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଫଳତା ଥିଲା।

୧୯୫୦ ଦଶକରେ ସେ ଏକ ତାରକା ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ଦେଉତା ରାଜ କପୁରଙ୍କ ସହ *ବାୱ୍ରେ ନୈନ* (୧୯୫୦) ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଶ୍ୱଶୁର ପୃଥ୍ୱୀରାଜ କପୁରଙ୍କ ସହ *ଆନନ୍ଦ ମଠ* ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। କପୁର ପରିବାରରେ ବିବାହ ପରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଭିନେତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପରି ସେ ଫିଲ୍ମ ଛାଡ଼ି ଦେଇନଥିଲେ, ବରଂ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ସେ ସୁରିନ୍ଦର କପୁରଙ୍କୁ ପ୍ରଯୋଜକ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ବାଲି ତାଙ୍କର କମିକ ଟାଇମିଂ ଏବଂ ଅଭିନୟର ବିବିଧତା ପାଇଁ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ସେ ଦେବ ଆନନ୍ଦଙ୍କ ସହ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନସ୍କ୍ରିନ ଯୁଗଳ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ସହ ସେ *ବାଜି* (୧୯୫୧), *ଜାଲ* (୧୯୫୨), *ଫେରୀ* (୧୯୫୪), *ମିଳାପ* (୧୯୫୫), *ଫରାର* ଏବଂ *ପକେଟ ମାର* (୧୯୫୬) ପରି ଅନେକ ସଫଳ ଫିଲ୍ମରେ କାମ କରିଥିଲେ। *ବଚନ* (୧୯୫୫) ପାଇଁ ସେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ନାମାଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲେ।

ସେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଶମ୍ମୀ କପୁରଙ୍କ ସହ *ମିସ୍ କୋକା କୋଲା* (୧୯୫୫), *ରଙ୍ଗୀନ ରାତେନ* (୧୯୫୬) ଏବଂ *କଫି ହାଉସ* (୧୯୫୭) ପରି ଫିଲ୍ମରେ କାମ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଫିଲ୍ମ ହେଲା *ଦୁଲାରୀ* (୧୯୪୯), *ନିଶାନା* (୧୯୫୦), *ଆଲବେଲା* (୧୯୫୧), *ଆଲବେଲୀ* (୧୯୫୫) ଏବଂ *କବି* (୧୯୫୫)। ତାଙ୍କର ଶେଷ ଫିଲ୍ମ *ଜବ ସେ ତୁମ୍ହେ ଦେଖା ହୈ* (୧୯୬୩) ଥିଲା।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ 
thumb|ଶମ୍ମୀ କପୁର ଓ ଗୀତା ବାଲିଙ୍କ ବିବାହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଛବି
ବାଲି ୧୯୫୫ ମସିହାରେ *ମିସ୍ କୋକା କୋଲା* ଫିଲ୍ମ ସମୟରେ ଅଭିନେତା ଶମ୍ମୀ କପୁରଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ। *ରଙ୍ଗୀନ ରାତେନ* ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଂ ସମୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ କ୍ୟାମିଓ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଓ ଶମ୍ମୀ କପୁର ପ୍ରଧାନ ଅଭିନେତା ଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ଚାରି ମାସ ପରେ, ଏହି ଜୁଗଳ ମୁମ୍ବାଇର ମାଲାବାର ହିଲ୍ ନିକଟସ୍ଥ ବାଙ୍ଗାଙ୍ଗା ମନ୍ଦିରରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ।

ବିବାହ ପରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ, ୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୬ ରେ ମୁମ୍ବାଇର ଶିରୋଡକର ହସ୍ପିଟାଲରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଆଦିତ୍ୟ ରାଜ କପୁରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ, ୧୯୬୧ ରେ ତାଙ୍କର ଝିଅ କଞ୍ଚନ କପୁରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା।

୧୯୬୪ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ଚାରିପାଖାରେ ଅମୃତସରରେ *ରାନୋ* ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଂ ସମୟରେ ବାଲି ବସନ୍ତ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୬୫ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀରେ ସେ ବମ୍ବେଇକୁ ଫେରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୫ ରେ, ୩୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ବସନ୍ତ ଜନିତ ରୋଗରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ