open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ବାସ୍କ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ବାସ୍କ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** (ବାସ୍କ: Euskarazko Wikipedia କିମ୍ବା Euskal Wikipedia) ହେଉଛି ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ବାସ୍କ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ । ଏହା ୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୧ ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଯଦିଓ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୩ ରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୦ ରେ ଏହାର ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ୫୮,୧୨୪ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଯାହା ଏହାକୁ ୪୫ତମ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାବେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲା। ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏଥିରେ ୮୮୭ ଜଣ ସକ୍ରିୟ ଅବଦାନକାରୀ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାମଧ୍ୟରୁ ୧୨ ଜଣ ପ୍ରଶାସକ ଅଟନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୪,୮୦,୦୦୦ଟି ଲେଖା ରହିଛି।
## ଇତିହାସ 
୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮ ରେ, ବାସ୍କ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ Argia ପତ୍ରିକା ଦ୍ୱାରା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବର୍ଗରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା Argia Saria ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା। ୨୧ ମେ ୨୦୧୧ ରେ, ବାସ୍କ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ତାହାର ୧,୦୦,୦୦୦ତମ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ଏହି ଲେଖାଟି ଇତିହାସରେ ତଥ୍ୟଗତ ଭାବେ ବାସ୍କ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର ନିଷେଧ ବିଷୟରେ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଶୀର୍ଷକ Euskararen debekua ଥିଲା। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧ ମସିହାରେ, ବାସ୍କ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟ ୧୧,୦୦୦ଟି ନୂତନ ପ୍ରବନ୍ଧ ବାସ୍କ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା।

ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ରେ, ସେମାନେ ୩୦,୦୦୦ ବାଇଟ୍‌ଠାରୁ ଅଧିକ ଆକାରର ଲେଖାସବୁ “ସମସ୍ତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆନ୍‌ମାନେ ରଖିବା ଉଚିତ୍” ବୋଲି ଉଲ୍ଲିଖିତ ୧,୦୦୦ଟି ପ୍ରବନ୍ଧର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକାକୁ ପ୍ରଥମେ ଅପଲୋଡ୍ କରିଥିଲେ।

## ଚିକିପିଡ଼ିଆ 
୨୦୧୮ ମସିହାରେ, ବାସ୍କ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରବନ୍ଧ ସହିତ Txikipedia ନାମରେ ଗୋଟିଏ ଉପ-ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା (ଏଠାରେ “txiki” ବାସ୍କ ଭାଷାରେ “ଛୋଟ” ଅର୍ଥ ବୁଝାଏ)। ଏହା ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଭାଷାର ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରକଳ୍ପ Vikidia [fr] ଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ନେଇଥିଲା। ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ, ଏଥିରେ ୨,୬୦୦ଟି ପ୍ରବନ୍ଧ ଥିଲା, ଯାହାର ଅଧିକାଂଶ ଲେଖା ଗଣିତ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବିଜ୍ଞାନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଥିଲା।

## ପରିସଂଖ୍ୟାନ 
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ୧,୦୦,୦୦୦ ଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଥିବା ଉଇକିପିଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବକ୍ତା ପ୍ରତି ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂଖ୍ୟାରେ ବାସ୍କ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବାଧିକ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ଏବଂ ସମୁଦାୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦାରେ ୨୧ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା। ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକ Ethnologue ଦ୍ୱାରା ଅନୁମାନିତ ୬,୬୫,୮୦୦ ଜଣ ବାସ୍କ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ଆଧାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିଲା।
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ବ୍ରିଟନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ବ୍ରିଟନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** (ବ୍ରେଟନ୍: *Wikipedia e brezhoneg*) ହେଉଛି ବ୍ରିଟନ୍ ଭାଷାରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସଂସ୍କରଣ, ଯାହାକୁ ୱିକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପରିଚାଳନା କରେ।

## ଇତିହାସ 
ବ୍ରିଟନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଜୁନ୍ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୮ ସୁଦ୍ଧା ଏଥିରେ 20,000 ଠାରୁ ଅଧିକ ଲେଖା ଥିଲା, ଅର୍ଥାତ ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ଏହା ୫୬ତମ ସର୍ବବୃହତ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୯ରେ ଏହା 30,000 ଲେଖାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଏବଂ ୨୫୦ଟି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ ମଧ୍ୟରୁ ୫୧ତମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା । ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୦ସୁଦ୍ଧା ଏଥିରେ 31,000 ଠାରୁ ଅଧିକ ଲେଖା ଥିଲା, ଯାହା ଏହାକୁ ୫୨ତମ ସର୍ବବୃହତ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାବେ ପରିଚିତ କରିଥିଲା। ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୧୧ ସୁଦ୍ଧା ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା 37,000 ଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହା ସେହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ୫୨ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା । ଜୁଲାଇ ୨୦୧୪ରେ ଏହି ଜ୍ଞାନକୋଷ 50,000 ଲେଖାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଯାହା ଏହାକୁ ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ୭୧ତମ ସର୍ବବୃହତ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାବେ ପରିଚିତ କରିଥିଲା।

୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୭ ରେ ଏଥିରେ 60,000 ଠାରୁ ସାନ୍ନିହିତ ଅଧିକ ଲେଖା ଥିଲା, ଯାହା ଏହାକୁ ୭୩ତମ ସର୍ବବୃହତ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ କରିଥିଲା । ଏହା ସେଲ୍ଟିକ୍ ଭାଷାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ, ୱେଲ୍ସ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପରେ ଏବଂ ଆଇରିଶ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆଠାରୁ ଆଗରେ (ଯଦିଓ ଆଇରିଶ୍ ଭାଷାର ଭାଷୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ)।

ଏଠାରେ ଥିବା ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ପେରୁନଭାନ୍ (*Peurunvan*) ଅର୍ଥୋଗ୍ରାଫିରେ ଲେଖାଯାଇଛି । କିଛି ଡିୱାନ୍ (*Diwan*) ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ୱିକିପିଡ଼ିଆନ୍ କ୍ଲବ୍ ସ୍ଥାପନା କରି ଅବଦାନ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଭାଷାର ସଂସ୍କରଣ । ଏହା ଏକ ଖୋଲା ୱେବ-ଭିତ୍ତିକ, ମିଳିତ ଭାବେ ତିଆରି ଜ୍ଞାନକୋଷ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂଗଠନ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସହଯୋଗରେ ପରିଚାଳିତ । ଏହା ୨୦୧୮ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୧୮ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଏଥିରେ ୧୪,୯୯୩ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲା ଏବଂ ୮,୦୪୩ ଜଣ ପଞ୍ଜୀକୃତ ସଦସ୍ୟ ଓ ତିନିଜଣ ପରିଚ୍ଛା ଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
କାଟାଲାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**କାଟାଲାନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** (କାଟାଲାନ୍: *Viquipèdia en català*) ହେଉଛି ମୁକ୍ତ ଅନଲାଇନ୍ ଜ୍ଞାନକୋଷ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର କାଟାଲାନ୍ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ। ଏହା ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୧ ତାରିଖରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ପ୍ରଥମ ଅଣ-ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ, ଜର୍ମାନ୍ ସଂସ୍କରଣର ପରେ ପରେ କେବଳ କିଛି ମିନିଟ୍‌ରେ । ଦୁଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଇଂରାଜୀ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ଲେଖା ଥିବା ଏକମାତ୍ର ସକ୍ରିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏହା ଥିଲା, କାରଣ ସେ ସମୟରେ ଜର୍ମାନ୍ ସଂସ୍କରଣ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଥିଲା।

୭୮୮,୦୯୮ଟି ଲେଖା ସହିତ, ଏହା ବିଶ୍ୱର ୨୧ତମ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ରୋମାନ୍ସ ଭାଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ। ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୧୬ରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ୫୮୨ଜଣ ସକ୍ରିୟ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସେହି ମାସରେ କମ୍‌ରେ କମ୍‌ ପାଞ୍ଚଟି ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ।

### ଇତିହାସ 
୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୧ ତାରିଖରେ, ଜିମି ୱ୍ଵେଲ୍ସ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ଅନ୍ୟ ଭାଷାମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ କାଟାଲାନ୍ ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ଥିବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷା *deutsche.wikipedia.com* ରେ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ କିଛି ମିନିଟ୍ ପରେ *catalan.wikipedia.com* ଡୋମେନ୍‌ରେ କାଟାଲାନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

ଏକ ଅଣ-ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦନା ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୧, UTC 21:07 ରେ କାଟାଲାନ୍ ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠାରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଅଣ-ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରଥମ ଲେଖାର ଅବଦାନ ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୧, UTC 01:41 ରେ *Àbac* ନାମକ ଲେଖାରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଜର୍ମାନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଥିଲା ଲେଖା ସହିତ ଥିବା ଏକମାତ୍ର ଅଣ-ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ।

କିଛି ସମୟ ପରେ, ଡୋମେନ୍ *ca.wikipedia.com* ଏବଂ ପରେ *ca.wikipedia.org* କୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୨୦୦୩ ଠାରୁ, ଏହାର ସମୁଦାୟ ଏହି ସଂସ୍କରଣକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ପାଇଁ “Viquipèdia” ନାମ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲା। ଆଜିକାଲି, କାଟାଲାନ୍ ଭାଷାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ପ୍ରାୟ ୨୦୦୫ରେ *www.viquipedia.net* ଡୋମେନ୍ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇ *ca.wikipedia.org* କୁ ରିଡାଇରେକ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୭ରେ *www.viquipedia.cat* ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇ ରିଡାଇରେକ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଜିକୃତ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ସମ୍ଭବତଃ *AstroNomer* ଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଶାୟଦ କେବଳ କିଛି ପଞ୍ଜିକରଣ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାୟୀ ଅବଦାନ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଜିକୃତ ବ୍ୟବହାରକାରୀ *Cdani* ଥିଲେ, ଯେଉଁ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ଜିମ୍‌ବୋ ଵେଲ୍ସଙ୍କ ସନ୍ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।

୨୦୦୫ରେ, କାଟାଲାନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମୁଦାୟ ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୀତିଗତ ପୃଷ୍ଠାମାନଙ୍କରେ କାଟାଲାନ୍ ଭାଷା ପାଇଁ କେଉଁ ନାମ(ମାନେ) ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ — *català*, “Catalan”, *valencià*, “Valencian”, କିମ୍ବା *català-valencià* ଓ *català o valencià* ଭଳି ସଂଯୁକ୍ତ ରୂପ — ସେଥିପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ସମ୍ମତି ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ଏଥିରେ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ଯେ ଭାଲେନ୍ସିଆନ୍ ସମୁଦାୟ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଲେଖାମାନଙ୍କରେ “Valencian” ନାମ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଲେଖାରେ “Catalan” ନାମକୁ ପସନ୍ଦ କରାଯିବ। ତେବେ ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠାରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ନାମକରଣର ଉଲ୍ଲେଖ ନ କରି, କେବଳ *aquesta versió* — “ଏହି ସଂସ୍କରଣ” — ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ଗୁଆରାନୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ଗୁଆରାନୀ ଉଇକିପିଡିଆ** (ଗୁଆରାନୀ: Vikipetã) ହେଉଛି ମୁକ୍ତ ଅନଲାଇନ୍‌ କଳାକୋଷ ଉଇକିପିଡିଆର ଗୁଆରାନୀ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ।

## ଇତିହାସ 
ଏହି ଉଇକିପିଡିଆ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଲିଥୁଆନିଆର ଶାରୁନାସ୍‌ ଶିମ୍କୁସ୍‌ (ସେତେବେଳେ ଜଣେ କିଶୋର) ଏବଂ ପାରାଗୁଏର ଶିକ୍ଷାବିଦ୍‌ ଡେଭିଡ୍‌ ଗାଲେଆନୋ ଓଲିଭେରାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ଅସାଧାରଣ ସହଯୋଗର ଫଳସ୍ୱରୂପ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗୁଆରାନୀ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଏବଂ ଏହାକୁ ଆଧୁନିକୀକରଣ କରିବା।

ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ, ୱିକିମିଡିଆ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା “Vikipetã mbo’eha kotýpe” ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତିକା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା, ଯାହା ଏହି ଭର୍ଚୁଆଲ୍‌ ଜ୍ଞାନକୋଷର ଏହି ସଂସ୍କରଣକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା। ଗୁଆରାନୀ ଉଇକିପିଡିଆ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟଶାଳା ସାରା ପାରାଗୁଏ ଦେଶରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ୱିକିମିଡିଆ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ଏବଂ Fundación Paraguay Educa (OLPC ପ୍ରକଳ୍ପରେ କାମ କରୁଥିବା ଏକ ସଂସ୍ଥା) ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ।

ଲାଇପଜିଗ୍‌ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଆରାନୀ ଉଇକିପିଡିଆ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଏକ କର୍ପସ୍‌ (ଭାଷାତ୍ମକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।

## ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଏବଂ ସମ୍ପାଦକ 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଜିରୋ

thumb|ଲୋଗୋ
**ୱିକିପିଡ଼ିଆ ଜିରୋ** ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଥିଲା, ଯାହା ଜିରୋ-ରେଟିଂ ପ୍ରଣାଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନରେ ବିନାମୂଲ୍ୟରେ ବିଶେଷକରି ବିକାଶଶୀଳ ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ୱିକିପିଡ଼ିଆରେ ନିଃଶୁଳ୍କ ପ୍ରବେଶ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ନିମ୍ନ-ଆୟ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନ କୋଷରେ ପ୍ରବେଶ ସୁଗମ କରିବା, ଯାହା ପାଇଁ ନେଟୱାର୍କ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ମାଫ କରାଯାଉଥିଲା । ୭୨ରୁ ଅଧିକ ଦେଶର ୯୭ଟି ଅପରେଟରଙ୍କ ସହଭାଗିତାରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ୮୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ୱିକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରବେଶ ସୁବିଧା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

## ଇତିହାସ 
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା,ଏବଂ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସାମାଜିକ ସକ୍ରିୟତା (Activism) ଶ୍ରେଣୀରେ *ସାଉଥ୍ ବାଇ ସାଉଥ୍ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଟରଏକ୍ଟିଭ୍ ପୁରସ୍କାର* ଲାଭ କରିଥିଲା। ଏହା ନେଟ୍ ନିରପେକ୍ଷତା (Net Neutrality) ନୀତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସମାଲୋଚନାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା। ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାଗିଦାରି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ନୂତନ କୌଶଳ ଅପନାଇବାକୁ ଯୋଜନା କରି, ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ସମାପ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୯୦ କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧିର ଅଭାବ ଓ ମୋବାଇଲ୍ ଡାଟା ଦରର ଲାଗାତାର ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା।

୨୦୧୮ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ, ୱିକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ **ୱିକିପିଡ଼ିଆ ଜିରୋ** କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ୨୦୧୮ ମସିହା ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବନ୍ଦ କରାଯିବ। ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତର କାରଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଗ୍ରହଣକ୍ଷମତା ଓ ମୋବାଇଲ୍ ଅପରେଟରମାନଙ୍କର ଆଗ୍ରହ—ଏହି ଦୁହିଁର ହ୍ରାସକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା । ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଅନୁସାରେ, ମୋବାଇଲ୍ ପରିଦୃଶ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସାରାବିଶ୍ୱରେ ଡାଟା ଦର ଧୀରେଧୀରେ ଅଧିକ ସହଜଲଭ୍ୟ ହେଉଛି, ଯାହାର ପରିଣାମରେ ଜିରୋ-ରେଟିଡ୍ ମଡେଲ୍ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ହରାଇବସୁଛି। ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଯେ ଅନେକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୱିକିପିଡ଼ିଆ ସମ୍ପର୍କିତ ସଚେତନତା ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ଥିଲା, ଫଳସ୍ୱରୂପ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରଭାବ ସୀମିତ ରହିଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ଓଲୋଫ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ଓଲୋଫ୍ ଉଇକିପିଡିଆ** (Wolof Wikipedia) ହେଉଛି ଉଇକିପିଡିଆର ଓଲୋଫ୍ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଥିରେ ୧,୭୪୪ଟି ଲେଖା ରହିଛି ।

ଏହି ଉଇକିପିଡିଆ ୨୦୦୫ ମସିହାର ଆରମ୍ଭରେ ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଫୁଲା ଉଇକିପିଡିଆ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଗିକକୋର୍ପ୍ସ (Geekcorps) ସହ କାମ କରୁଥିବା ଡଚ୍ ନାଗରିକ କାସ୍ପର୍ ସୋରେନ୍ ଗୋଟିଏ ଖୋଲା ଉତ୍ସ ସମ୍ମେଳନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ ୨୦୦୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଲୋଫ୍ ଉଇକିପିଡିଆରେ “ଅଧିକ କିଛି ଘଟିନଥିଲା” । ସେହି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟଲ୍ପ ବିଷୟବସ୍ତୁ ସହିତ ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ଲେଖା ହିଁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

୨୦୦୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍‌ରେ, ଇଟାଲୀରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ସେନେଗାଲୀ ଛାତ୍ର ଇବ୍ରାହିମା ଫଲ୍ (ଉପନାମ Ibou) ଓଲୋଫ୍ ଉଇକିପିଡିଆରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଯୋଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

## ବାହ୍ୟ ଆଧାର 
* ଓଲୋଫ୍ ଉଇକିପିଡିଆର ମୂଳ ସାଇଟ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ଭିଏତନାମି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ଭିଏତନାମି ଉଇକିପିଡିଆ** (ଭିଏତନାମିଜ୍‌: *Wikipedia tiếng Việt*) ହେଉଛି ଭିଏତନାମି ଭାଷାରେ ଥିବା ଉଇକିପିଡିଆ। ଏହା ଗୋଟିଏ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍‌ ଜ୍ଞାନକୋଷ। ଯେକୌଣସି ଲୋକ ଏହାକୁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରନ୍ତି। ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଅଧୀନରେ ଏହା ପରିଚାଳିତ। ଉଇକିପିଡିଆର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସଂସ୍କରଣ ପରି, ଏହା MediaWiki ସଫ୍ଟୱେୟାର ଉପରେ ଚାଲେ।

## ଇତିହାସ 
ଭିଏତନାମି ଉଇକିପିଡିଆ ୨୦୦୨ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେ ସମୟରେ ଏଥିରେ ଗୋଟିଏ ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା ଏବଂ *Internet Society* ବିଷୟରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରବନ୍ଧ ଥିଲା। ଆରମ୍ଭରେ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ମିଳିନଥିଲା । ୨୦୦୩ ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଏହାକୁ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ତା’ ପରେ Unicode ସମର୍ଥ MediaWiki ସଫ୍ଟୱେୟାର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୮ ସୁଦ୍ଧା, ଏହି ଉଇକିପିଡିଆରେ ୫୦,୦୦୦ ଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଥିଲା। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୪୩୨ଟି ପ୍ରବନ୍ଧ ବଟ୍‌ ଦ୍ୱାରା ଲେଖାଯାଇଥିଲା। ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୯ରେ ୧୦୦,୦୦୦ ପ୍ରବନ୍ଧ ପୂରଣ ହେବା ସମୟରେ, ବଟ୍‌-ସୃଷ୍ଟ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରାୟ 5% ଥିଲା। ଏଥିରେ ଅନେକ ଛୋଟ (ଷ୍ଟବ୍‌) ପ୍ରବନ୍ଧ ଅଛି, ଯାହାର ଅଧିକାଂଶ ବଟ୍‌ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି।

ପୁରୁଣା *chữ Nôm* ଲିପିରେ ଏକ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଉଇକିପିଡିଆ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୬ରେ Wikimedia Incubator ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୨୦୧୦ରେ ବିଲୋପ କରାଯାଇଥିଲା। *Vietnam Wikimedians User Group* ଭିଏତନାମି ଉଇକିପିଡିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭିଏତନାମି ଭାଷାର Wikimedia ପ୍ରକଳ୍ପମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରେ । ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ରେ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଔପଚାରିକ ଭାବେ Wikimedia ୟୁଜର୍‌ ଗ୍ରୁପ୍‌ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିଲା।

୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ଅବଧି ସୁଦ୍ଧା, ଭିଏତନାମି ଉଇକିପିଡିଆରେ ୧୨,୯୭,୭୯୦ଟି ଲେଖା ଅଛି। ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଏହା ଉଇକିପିଡିଆର ୧୫ତମ ସର୍ବବୃହତ୍‌ ସଂସ୍କରଣ। ଏହା ଅଣ-ଯୁରୋପୀୟ ଭାଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ୍‌ ଉଇକିପିଡିଆ। କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦେଶର ସରକାରୀ ଭାଷା ଥିବା ଭାଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ତୃତୀୟ ସର୍ବବୃହତ୍‌। ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡିଆ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଭାବେ, ଭିଏତନାମି ଉଇକିପିଡିଆରେ ବଟ୍‌ମାନେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିପାରନ୍ତି । ୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା, ଏଥିରେ ଥିବା ୫୮% ଠାରୁ ଅଧିକ ଲେଖା ବଟ୍‌ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ଲାଡ଼ିନ୍‌ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ଲାଡିନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** ହେଉଛି ଲାଡିନ୍ ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଏକ ସଂସ୍କରଣ, ଯାହା ଏକ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଖୋଲା ବିଷୟବସ୍ତୁ ଥିବା ଜ୍ଞାନକୋଷ । ଏହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୦ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ଅବଧି ସୁଦ୍ଧା ଏଥିରେ ୧୮୦,୮୩୧ଟି ଲେଖା ଓ ୩୦ ଜଣ ସକ୍ରିୟ ନିବନ୍ଧିତ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଅଛନ୍ତି । ଏହା ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୨ରେ ୧୦,୦୦୦ଟି ଏବଂ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ରେ ୪୦,୦୦୦ଟି ଲେଖାର ସୀମା ପୂରଣ କରିଥିଲା ।

ଲାଡିନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଲାଡିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ (ଯାହା ଜୁଡାଏଓ–ସ୍ପାନିଶ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଅନ୍ୟ ଏକ ନାମ) କିମ୍ବା ଲାଟିନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହେତୁ ଏମାନଙ୍କର ସାମ୍ୟତା ନେଇ ଭ୍ରମିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

## ଇତିହାସ 
ଲାଡିନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ୱିକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ତରରେ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଲାଡିନ୍ ଭାଷାର ବହୁ ଉପଭାଷା ଥିବା ଏବଂ ମାନକ ଲାଡିନ୍ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାର ସୀମିତ ଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବେ ଗଢ଼ି ଉଠିବାକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା—ପ୍ରକଳ୍ପ ସୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫ ବର୍ଷ ଏବଂ ସଂସ୍ଥାଗତ ଭାଗୀଦାରୀ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ୩ ବର୍ଷ। ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ, ୱିକିମିଡ଼ିଆ ଇନ୍କ୍ୟୁବେଟରରେ ଟେଷ୍ଟ ଉଇକି ରୂପେ ଥିବା ସମୟରେ, ଏହା ପ୍ରଥମ ୧,୦୦୦ଟି ଲେଖା ପୂରଣ କରିଥିଲା।

## ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ 
ଏହି ସଂସ୍କରଣରେ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ମାନକ ଲାଡିନ୍ (ଲାଡିନ୍ ଡୋଲୋମିଟାନ୍) ଭାଷାରେ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି ଭିନ୍ନ ଉପଭାଷାର ଯେକୌଣସି ଏକ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇପାରେ—ଗେର୍ଦେଇନା, ବାଡିଓଟ, ଫାସିଆନ୍, ଫୋଡୋମ୍, ଆନ୍ପେଜାନ୍ (ଶେଷ ଦୁଇଟି ପ୍ରାୟ କେବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏନି)। ଲାଡିନ୍ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ମୂଳ ଭାଷା କହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତି ଲେଖାର ଅନୁପାତ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୂଳ ଭାଷୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚଟି ଲେଖା ରହିଛି।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
କିନ୍ୟାରୱାଣ୍ଡା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**କିନ୍ୟାରୱାଣ୍ଡା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** କିନ୍ୟାରୱାଣ୍ଡା ଭାଷାରେ ଥିବା ଅନଲାଇନ୍ ମୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନକୋଷ **ଉଇକିପିଡ଼ିଆ**ର ସଂସ୍କରଣ ଅଟେ। ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା, ଏହାରେ ୮,୯୩୭ ଟି ଲେଖା, ୧୭,୦୦୦ ଜଣ ପଞ୍ଜୀକୃତ ବ୍ୟବହାରକାରୀ, ୨ ଜଣ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ 0ଟି ମିଡ଼ିଆ ଫାଇଲ ରହିଛି। କିନ୍ୟାରୱାଣ୍ଡା ଉଇକିପିଡ଼ିଆନ୍‌ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ସମୁଦାୟ ସମ୍ପାଦନା ସଂଖ୍ୟା 127,154 ଅଟେ।

## ଇତିହାସ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ

**ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ** (୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୫-୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ଭାଷା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ, ଯିଏକି ଅଲଚିକି ଲିପି ବ୍ୟବହାର କରି ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ମାସିକ ଖବରକାଗଜ ଫାଗୁନ୍ ର ସମ୍ପାଦକ ଏବଂ ପ୍ରକାଶକ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା | ପ୍ରିଣ୍ଟ ମିଡିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରଚାରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ ଓଡ଼ିଶା ସାନ୍ତାଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଥିଲେ। ସେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର କୁଳିଅଣା ବ୍ଲକର ଗୟଳକଟା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ମଙ୍ଗଲ ମୁର୍ମୁ ଏବଂ ମାତା ଶର୍ମା ମୁର୍ମୁ ଥିଲା, ଯିଏ ସୁରୁକୁନି ମୁର୍ମୁ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା। ସେ ସାମ୍ବାଦିକତା ଏବଂ ପ୍ରକାଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ସହ ସକ୍ରିୟତା ସହିତ ଜଡିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ଅଲଚିକି ଲିପି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ।

ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ ଫାଗୁନ୍ ର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ପ୍ରକାଶନ ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲେ | ଏହି ସମ୍ବାଦପତ୍ରକୁ ଭାରତର ଅଳ୍ପ କେତେକ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ସମ୍ବାଦପତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏକାଧିକ ରାଜ୍ୟରେ ସାନ୍ତାଳୀ ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

## ସ୍ୱୀକୃତି 
ଆଦିବାସୀ ସାମ୍ବାଦିକତା ଏବଂ ଅଲ-ଚିକି ଲିପିର ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ଅବଦାନ ପାଇଁ *ଫାଗୁନ୍* ମାଧ୍ୟମରେ ମୁର୍ମୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାତୀୟ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା। ଜଣେ ସମ୍ପାଦକ ଏବଂ ଭାଷା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଭାରତରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ କଭରେଜରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିଲା।
* ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ସମ୍ପାଦକ ପରିଷଦ ଓଡ଼ିଶା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କର୍ଷତା ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୦) 
* ମାର୍ଶାଲ ଗାଁଓତା ପୁରସ୍କାର, ମାର୍ଶାଲ ଗାଁଓତା , ଝାଡଗ୍ରାମ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ (୨୦୧୫) 

## ମୃତ୍ୟୁ 
ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ ୨୦୨୫ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ସାନ୍ତାଲି ସାମ୍ବାଦିକତା ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ବିକାଶରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି।

## ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଫାଗୁନ୍
* ସାନ୍ତାଲି ଭାଷା
* ଅଲଚିକି ଲିପି

## ସନ୍ଦର୍ଭ 
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳୀ ରଚୟିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳୀ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ପାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରକାଶକ
ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବର କାହାଣୀ ଓ ପରମ୍ପରା

## **ଅଗିରା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏବଂ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ** 
ଓଡ଼ିଶା ଏକ କୃଷିପ୍ରଧାନ ସମାଜ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆମାନେ ବର୍ଷସାରା ଅନେକ କୃଷି ପର୍ବ ପାଳନ କରନ୍ତି। ଅଗିରା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମାଘ ମାସର ଚନ୍ଦ୍ର ମାସରେ ପାଳିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାଳିତ ହୁଏ ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନି (ଅଗ୍ନିର ଦେବତା)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ବହୁତ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ସମଗ୍ର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହୁଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ଘାସ ଏବଂ କାଠ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହି ଅବସରରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଏ। ସନ୍ଧ୍ୟା ହେବା ମାତ୍ରେ ସମଗ୍ର ଗାଁରେ ଏକାଠି ହୋଇ ଗଦାରେ ନିଆଁ ଲଗାଯାଏ।

ଲୋକେ ନିଆଁରେ ମିଠା ଆଳୁ ଏବଂ ବିଲାତି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଭଜା କରିବା ପରେ ଖାଆନ୍ତି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ମାଘ ମାସ ଶୀତର ଶିଖର ଥିଲା। ଗାଁର ଲୋକମାନେ ନିଆଁ ପାଖରେ ବସି ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।

ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଅଗ୍ନିର ଦିଗ ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଫସଲର ଅମଳର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରେ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଢଳିବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଉଚ୍ଚ ଜୁଆର ଏବଂ ଲୁଣିଆ ପାଣି କ୍ଷେତରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଢଳିବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବନ୍ୟା। କେବଳ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଢଳିବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭଲ ଫସଲ ହେବ। Source Manas Rout , Itihara Anchala Katha o Kahani , Book- Culture, Cultural Heritage Social Change and Modernity, and  Online
ରୋମାନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ରୋମାନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** (ସଂକ୍ଷିପ୍ତ: ro.wiki କିମ୍ବା ro.wp; ରୋମାନିଆନ୍‌: *Wikipedia în limba română*) ହେଉଛି ମୁକ୍ତ ଅନଲାଇନ୍‌ ଜ୍ଞାନକୋଷ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ରୋମାନିୟ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ । ୧୨ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୩ରେ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ଅବଧି ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସଂସ୍କରଣରେ 538,616ଟି ଲେଖା ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ୩୧ତମ ସର୍ବବୃହତ୍‌ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ। ୨୦୦୪ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ, ରୋମାନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ୱିକିମିଡ଼ିଆ ଚାପ୍ଟର *Asociația Wikimedia România* ସ୍ଥାପନା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

## ଇତିହାସ 
ରୋମାନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପ୍ରଥମ ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକ 2003 ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠାର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ 12 ଜୁଲାଇରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଇଂରାଜୀରେ ଥିବା ଉପଯୋଗକର୍ତ୍ତା ଇଣ୍ଟରଫେସ୍‌କୁ, ସିସୋପ୍‌ ଅଧିକାର ପାଇବା ପରେ, ବୋଗ୍‌ଡାନ୍‌ ଷ୍ଟାନ୍‌ଚେସ୍କୁ (Gutza ନାମରେ ନିବନ୍ଧିତ) ରୋମାନିୟ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।[3] ପରେ ସେ ନୂତନ ଅବଦାନକାରୀମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନଲାଇନ୍‌ରେ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା କେତେକ ରୋମାନିଆନ୍‌ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ରୋମାନିଆ ଏକାଡେମି ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ଶୀଘ୍ର ରୋମାନିୟ ମାଧ୍ୟମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପରିଚୟ କରାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏକାଧିକଥର ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇଥିଲେ। ୨୦୦୩ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରୋମାନିଆନ୍‌ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ 3,000ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା 16ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା। 10,000ତମ ପ୍ରବନ୍ଧ 13 ଡିସେମ୍ବର 2004 ରେ ଏବଂ 50,000ତମ ପ୍ରବନ୍ଧ ୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭ରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା।

୨୦୦୪ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ମାସରେ, ରୋମାନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆରୋମାନିଆନ୍‌ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଆରମ୍ଭକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା (ଦେଖନ୍ତୁ: ଆରୋମାନିଆନ୍‌ ଭାଷା)।

୨୦୦୪ ଜୁନ୍‌ ମାସରେ, ରୋମାନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏହାର ବିଭାଜନ ଓ ପୃଥକ ମୋଲ୍ଡୋଭାନ୍‌ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା (ଦେଖନ୍ତୁ: ମୋଲ୍ଡୋଭାନ୍‌ ଭାଷା)। ମୋଲ୍ଡୋଭାନ୍‌ ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣଟି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସହ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, କାରଣ ଏହି ଭାଷାକୁ ପୃଥକ ISO 639 କୋଡ୍‌ (mo/mol—ଯାହା 2008 ନଭେମ୍ବରରେ ISO କାର୍ଯ୍ୟାଧିକାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଲୋପ କରାଯାଇଥିଲା) ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହା ରୋମାନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରୁଥିବା ଏକ ପୋର୍ଟାଲ୍‌ ଭାବେ କାମ କରୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୨୦୨୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଏହା ଅବଶେଷରେ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଯୋଗ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲା (ଯଦିଓ ଏହା କେବଳ ସିରିଲିକ୍‌ ମୋଲ୍ଡୋଭାନ୍‌/ରୋମାନିଆନ୍‌ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯାହା ୧୯୮୯ ପୂର୍ବରୁ ମୋଲ୍ଡାଭିଆନ୍‌ SSRରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଟ୍ରାନ୍ସନିଷ୍ଟ୍ରିଆ ନାମକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି)। ଏହାର ଫଳରେ ବଡ଼ ଏଡିଟିଂ ବିବାଦ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୬ ଡିସେମ୍ବରରୁ ୨୦୧୭ ନଭେମ୍ବରରେ ଏହା ବିଲୋପ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହାକୁ ଫ୍ରିଜ୍‌ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସମ୍ପାଦନା ଅନୁମତି ଦିଆଯାଉନଥିଲା। ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ସମୟ ସମୟରେ ଉଠାଯାଇଥିଲା, ଯଦିଓ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ଓ ବିଲୋପ କରିବା ପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍‌ ଦେଇଥିଲେ।

ରୋମାନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮ ରେ 100,000ଟି ଲେଖାରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଥିଲା। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦୫ ଅବଧି ସୁଦ୍ଧା, ଏଥିରେ 516,000 ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ 1,967 ଜଣ ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୮ ଜଣ ପ୍ରଶାସକ ଥିଲେ।

## ସମୟରେଖାରେ ପ୍ରଗତି 
* October ୨୦୦୩: ୨୫୦ ଲେଖା
* ୨୦ December ୨୦୦୩: ୨,୫୦୦ ଲେଖା
* ୭ April ୨୦୦୪: ୫,୦୦୦ ଲେଖା
* 12 December 2004: 10,000 articles
* 5 January 2007: 50,000 articles
* 11 January 2008: 100,000 articles
* 21 May 2009: 125,000 articles
* 13 September 2010: 150,000 articles
* 5 August 2012: 200,000 articles
* 25 July 2014: 250,000 articles
* 13 April 2015: 300,000 articles
* 2 September 2015: 350,000 articles
* 15 August 2019: 400,000 articles
* 28 October 2024: 500,000 articles

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ସଲମାନ ଅଲୀ

**ସଲମାନ ଅଲୀ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ ଓ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ । ସେ *ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଆଇଡଲ୍‌*ର ୧୦ମ ସଂସ୍କରଣର ବିଜେତା ଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମସିହାର ''ସା ରେ ଗା ମା ପା ଲି'ଲ୍ ଚାମ୍ପସ୍‌*ର ପ୍ରଥମ ଉପ-ବିଜେତା ଥିଲେ । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ, ସେ *ସାଟେଲାଇଟ୍ ଶଙ୍କର* କଥାଚିତ୍ରରେ, ଜୟ ହେ ଗୀତ ଜରିଆରେ କଥାଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ, ସେ ସଲମାନ ଖାନ୍‌ଙ୍କ *ଦବଙ୍ଗ ୩* କଥାଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ସୋନି ଟିଭିର ଧାରାବାହିକ *ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟ''ର ଶୀର୍ଷକ ଗୀତ ମଧ୍ୟ ସେ ଗାଇଥିଲେ ।

## ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
ସଲମାନ ହରିୟାଣାର ନୁହ ଜିଲ୍ଲାର ପୁନହାନାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୪ ପୁରୁଷରୁ, ସେମାନେ ସଙ୍ଗୀତକୁ ପେଶା କରି ଜୀବନଜାପନ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଟେଲିଭିଜନ 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଆଇଡଲ୍ ବିଜେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ହରିୟାଣାର ଲୋକ
ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା

**ସାନ୍ତୋକବେନ ବଚୁଭାଇ ଆରେଥିୟା** (ଜନ୍ମ: ୧୯୬୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଜଣେ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଗୁଜରାଟ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଗୁଜରାଟର ରାପାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୪ଶ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜରାଟର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ
ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଦୁସୁନ ଭାଷାର ସଂସ୍କରଣ । ଏହା ଏକ ଖୋଲା ୱେବ-ଭିତ୍ତିକ, ମିଳିତ ଭାବେ ତିଆରି ଜ୍ଞାନକୋଷ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂଗଠନ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସହଯୋଗରେ ପରିଚାଳିତ । ଏହା ୨୦୨୪ ମସିହାର ମଇ ୨୮ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଏଥିରେ ୧,୭୭୨ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲା ଏବଂ ୨,୪୭୯ ଜଣ ପଞ୍ଜୀକୃତ ସଦସ୍ୟ ଓ ଦୁଇଜଣ ପରିଚ୍ଛା ଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ

**ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ** (୧୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୦୯ – ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଭାରତର ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୯ ଜନ୍ମ
ମାଧବାନନ୍ଦ ବେହେରା

**ମାଧବାନନ୍ଦ ବେହେରା** (୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୨ – ୨୭ ଜୁନ ୨୦୧୬) ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଜଣେ ପୂର୍ବ-ପ୍ରତିରକ୍ଷା କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଥିଲେ। ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାକୁ ୩ଥର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ—୧୦ମ (୧୯୯୦), ୧୧ମ (୧୯୯୫) ଏବଂ ୧୩ମ (୨୦୦୪) ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସେବାରେ ଥିବା ସମୟରେ ସେ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଏବଂ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ ସହ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ହେମାବେନ୍ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ

ହେମାବେନ୍ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୩ – ୧୧ ମଇ ୨୦୨୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ନେତା ଥିଲେ। ସେ ୧୯୭୫ ରୁ ୧୯୮୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଜରାଟ ସରକାରରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ସେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାରେ ଜୁନାଗଡ଼ (ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ)ରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ୧୧ ମଇ ୨୦୨୫ରେ ୯୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଜୁନାଗଡ଼ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ ମୃତ୍ୟୁ
କିରଣ ବ୍ୟାସ

**କିରଣ** **ବ୍ୟାସ** (ଜନ୍ମ: ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୪) ଜଣେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଯୋଗ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଓ ଆୟୁର୍ବେଦ ଅଭ୍ୟାସକାରୀ, ଯିଏ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଆୟୁର୍ବେଦ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ପରିଚିତ। ୧୯୮୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ରଥା ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅପରିଚିତ ଥିଲା, ସେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଆୟୁର୍ବେଦକୁ ପରିଚୟ କରାଇଥିଲେ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନ 
କିରଣ ବ୍ୟାସ ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୪ ତାରିଖରେ ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଅମ୍ବୁଙ୍କ ସହ ହଠ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ତପୋବନ *ଓପେନ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍‌ ୟୋଗା ଏଣ୍ଡ ଆୟୁର୍ବେଦ* ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ଆତ୍ମିକ ସୁସ୍ଥତାକୁ ସମାବେଶ କରୁଥିବା ସାମଗ୍ରିକ ଆରୋଗ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ବିକାଶଧାରାକୁ ଆଗେଇ ନେଉଛନ୍ତି।

ସେ ପୂର୍ବରୁ ଯୁନେସ୍କୋ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଣ-ସରକାରୀ ସଂଗଠନ (NGO) ସହ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

## ପୁରସ୍କାର 
୨୦୨୪ ମସିହାରେ, ଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିରଣ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପୁରସ୍କାର ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ନିମାବେନ୍ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ

ନିମାବେନ୍ ଭାବେଶଭାଇ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଗୁଜରାଟର ଅଞ୍ଜାର ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ୧୨ତମ ବିଧାନସଭା ପାଇଁ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ପୂର୍ବରୁ ଗୁଜରାଟ ପରିବାର ନିୟୋଜନ ପରିଷଦରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

## ଘଟଣା
ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଶବଦାହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଗାଡ଼ି ଉପରେ ଅଜଣା ଲୋକମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପଥର ଫିଙ୍ଗି ତାଙ୍କ କାରର କାଚ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କର କିଛି କ୍ଷତ-ବିକ୍ଷତ ହୋଇନଥିଲା । 

## ବିବାଦ
୨୦୦୯ ମସିହା ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ କାନ୍ତି ଅମୃତିଆଙ୍କ ସହ ଟଙ୍କା ଦେଇ ଭୋଟରଙ୍କୁ କିଣିବା ଉଦେଶ୍ୟରେ ମୋର୍ବି ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ ତାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଜେଲ ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିଥିଲେ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଅନେକ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ସେ ୨୦୦୨ ଏବଂ ୨୦୦୭ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ କଂଗ୍ରେସ ଟିକେଟରେ ଜିତି ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରୁ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ କ୍ୟାରିଅର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର ୨୦୦୭ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ୬ ଜଣ କର୍ପୋରେଟର ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ, ନିମାବେନ୍ ଯଥାକ୍ରମେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ।

୨୦୦୭ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭୈରୋଁ ସିଂହ ଶେଖାୱତଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବା ସମୟରେ ଦଳ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ବାହାର କରିଦିଆଯାଇଥିଲା 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜୁରାଟ ବିଧାନସଭାର ମହିଳା ସଦସ୍ୟ
ମହାକପି ଜାତକ

**ମହାକପି ଜାତକ** ବୌଦ୍ଧ ଜାତକ କଥାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯେଉଁଥିରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପୂର୍ବଜନ୍ମଗୁଡ଼ିକର କଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁ ସମୟରେ ସେ ଗୋଟିଏ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ବାନରମାନଙ୍କ ରାଜା ଥିଲେ।

## କଥା 
[thumb|343x343_ପିକସେଲ|Mahakapi Jataka in [Sanchi. The Buddha, in a previous life as the king of 80.000 monkeys, helps them flee and travel a stream with his own body. 1st century BCE.]]
ଏହି କଥା ଅନୁସାରେ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱ ଗୋଟିଏ ବାନର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୮୦,୦୦୦ ବାନରଙ୍କ ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ନିକଟରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଆମ୍ବ ଗଛର ଫଳ ଖାଉଥିଲେ । ବାରାଣସୀର ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଆମ୍ବ ଫଳ ଅଧିକାର କରିବା ଆକାଂକ୍ଷାରେ ସେଇ ଗଛକୁ ତାଙ୍କ ସେନାଦ୍ୱାରା ଘେରି ଦେଇଥିଲେ, ଯେପରିକି ସେହି ବାନରମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ସମୟରେ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଗଙ୍ଗା ଉପରେ ସେତୁ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି, ସମଗ୍ର ବାନର ଜାତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପଳାଇବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଇର୍ଷାଳୁ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଏକ ସଂପର୍କୀୟ ଭାଇ ଦେବଦତ୍ତ ମଧ୍ୟ ସେହି ଜନ୍ମରେ ଗୋଟିଏ ବାନର ଥିଲେ। ସେ ଏହାକୁ ନିଜ ଶତ୍ରୁକୁ ବିନାଶ କରିବାର ଭଲ ସୁଯୋଗ ଭାବି ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱଙ୍କ ପିଠି ଉପରେ ଜୋରଦାର ଝାଂପ ଦେଇ ତାଙ୍କର ମେରୁହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ।

ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱଙ୍କ ଏହି ମହାନ କର୍ମ ଦେଖି ଏବଂ ନିଜର ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଚେଷ୍ଟା ପାଇଁ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ କରି, ସେ ମୃତ୍ୟୁଶଯ୍ୟାରେ ଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଯତ୍ନର ସହ ଦେଖାଶୁଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ରାଜକୀୟ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଶବାନୁଷ୍ଠାନ କରାଇଥିଲେ।

## ଭରହୁତରେ ଚିତ୍ରଣ 
ଏହି ଜାତକ କଥାରେ ବୁଦ୍ଧ, ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ବାନର ରାଜା ଭାବେ, ନିଜ ସହବାନରମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ମାନବ ରାଜାଠାରୁ ରକ୍ଷାକରି ପଳାଇବା ସକାଶେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ସେତୁ ଭାବେ ଆତ୍ମତ୍ୟାଗ ସହ ଦାନ କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ବାନରମାନେ ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି, ସେଇ ନଦୀର ଛୋଟ ଅଂଶଟି ମାଛର ଆକୃତି ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ କରାଯାଇଛି । ତାହାର ତଳେ ପ୍ରଭାବିତ ମାନବମାନେ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱ ପଡ଼ିଲେ ଧରିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ କମ୍ବଳ ଧରି ରହିଛନ୍ତି । ସବୁଠାରୁ ତଳେ (ନିରନ୍ତର କଥାବଳୀରେ) ସୁସ୍ଥ ହୋଇଯାଇଥିବା ଭବିଷ୍ୟତ ବୁଦ୍ଧ ରାଜାଙ୍କୁ ଧର୍ମୋପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି ।

## ସାଞ୍ଚୀରେ ଚିତ୍ରଣ 
ସାଞ୍ଚୀର ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ଶିଳ୍ପ (ସ୍ତୂପ ସଂଖ୍ୟା–୧, ପଶ୍ଚିମ ତୋରଣ)ର ପ୍ୟାନେଲ୍‌ରେ ଉପରୁ ତଳକୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ବାମପଟେ, ଉପରେ, ଦୁଇଟି ବାନର ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ବଡ଼ ଆମ୍ବ ଗଛ ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରୁ ବାନର ରାଜା ନିଜ ଶରୀରକୁ ଗଙ୍ଗା ଉପରେ ପ୍ରସାରିତ କରି ବିପରୀତ ଦୁଇ କୂଳକୁ ସେତୁ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଶରୀର ଉପରେ କେତେକ ବାନର ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟ କୂଳର ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପଳାଇଯାଇଛନ୍ତି । ପ୍ୟାନେଲ୍‌ର ତଳଭାଗରେ, ବାମପଟେ, ଘୋଡ଼ାରେ ବସିଥିବା ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଓ ତାଙ୍କ ସେନା ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଧନୁ ଓ ବାଣ ନେଇ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱଙ୍କ ଦିଗକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛି । ପ୍ୟାନେଲ୍‌ର ଉପର ଅଂଶରେ ରାଜାଙ୍କ ଆକୃତି ପୁନରାବୃତ୍ତ ହୋଇଛି, ସେ ଆମ୍ବ ଗଛ ତଳେ ବସି ମୃତ୍ୟୁଶଯ୍ୟାରେ ଥିବା ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱଙ୍କ ସହ କଥୋପକଥନ କରୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଜାତକ କଥା ଅନୁସାରେ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱ ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ଶାସକର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତକ କଥା
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ
ଭାନୁବେନ ବାବାରିୟା

ଭାନୁବେନ ମନୋହରଭାଇ ବାବାରିୟା ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି। ସେ ୨୦୧୭ ମସିହାରୁ ରାଜକୋଟ ଗ୍ରାମୀଣ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ। ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭୂପେନ୍ଦ୍ରଭାଇ ପଟେଲ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ଜଣେ କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ସେ ବିଜେପିର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଟିକେଟ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେ AAP ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭଶ୍ରାମଭାଇ ସଗଥିୟାଙ୍କୁ ୪୮,୪୯୪ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ରାଜକୋଟ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ କର୍ପୋରେସନର ୱାର୍ଡ ନମ୍ବର ୧ ର ଜଣେ କାଉନସିଲର ଅଛନ୍ତି ।

## ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଗତ
ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ, ସେ ରାଜ୍ୟକୁ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଗୁଜରାଟରେ ୧.୨୫ ଲକ୍ଷ ଶିଶୁ କୁପୋଷଣର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଚାକାତ ଆବୋହ

**ଚାକାତ ଆବୋହ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ ସେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଖୋନ୍‌ସା ପଶ୍ଚିମ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୫,୭୦୫ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ, ତାଙ୍କ ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ । ଯଦିଓ ସେ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି । ସେ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ପିପୁଲ୍‌ସ୍ ପାର୍ଟିର ପ୍ରାକ୍ତନ ନେତା ତିରୋଙ୍ଗ ଅବୋହଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଟନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଗୀତାବା ଜାଡେଜା

ଗୀତାବା ଜୟରାଜସିଂହ ଜାଡେଜା (ଜନ୍ମ ୧୯୬୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗୁଜରାଟର ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି। ସେ ରାଜକୋଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗୋଣ୍ଡଲ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ। ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ଜାଡେଜା ଗୁଜରାଟର ରାଜକୋଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗୋଣ୍ଡଲରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ଦୁଇଥର ବିଧାୟକ ଥିବା ଜୟରାଜସିଂହ ଜାଡେଜାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଗୋଣ୍ଡଲର ମୋଣ୍ଡିବା ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାଠପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ SSC ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। 

## କ୍ୟାରିଅର୍
ଜାଡେଜା ୨୦୨୨ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଗୋଣ୍ଡଲ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ସମୁଦାୟ ୮୬,୦୬୨ଟି ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିର ଶିବଲାଲ ବାରାସିଆଙ୍କୁ ୭୮,୮୬୪ଟି ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ୨୦୨୭ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଖଟାରିଆ ଅର୍ଜୁନଭାଇ ଘନଶ୍ୟାମ ଭାଇଙ୍କୁ ୧୫,୩୯୭ଟି ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରି ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ ।

## ବିବାଦ
ଜୁନ୍ ୨୦୨୪ ରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜ୍ୟୋତିରାଦିତ୍ୟ ସିଂହ, ଯିଏ ଗଣେଶ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ରାଜକୋଟରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ-ଦଳିତ ଉତ୍ତେଜନା ପରେ ଜଣେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଛାତ୍ର ନେତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଙ୍ଗା ଏବଂ ଅତ୍ୟାଚାର ଅଭିଯୋଗରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ । ପରେ ତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଗୁଜୁରାଟ ହାଇକୋର୍ଟ ଜାମିନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।

ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ରେ, ଗଣେଶ ଜାଡେଜାଙ୍କ ଉପରେ ରାଜକୁମାର ଜାଟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ସମ୍ପୃକ୍ତି ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏ ୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଗୋଣ୍ଡଲ ବିଧାୟକ ଗୀତାବା ଜାଡେଜାଙ୍କ ବାସଭବନ ବାହାରେ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା ଏକ କଥିତ ଝଗଡ଼ା ପରେ ନିଖୋଜ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ମୃତଦେହ ମିଳିଥିଲା ​​ଏବଂ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ପିତା ରତନଲାଲ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ଗଣେଶ ଜାଡେଜା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ତାଙ୍କ ପୁଅର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଦାୟୀ। ହନୁମାନ ବେନିୱାଲ ଏବଂ ଉମ୍ମେଦାରାମ ବେନିୱାଲ ମଧ୍ୟ ଲୋକସଭାରେ ଏହି ମାମଲାରେ ସିବିଆଇ ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଦାବି କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ରିଭାବା ଜାଡେଜା

ରିଭାବା ରବିନ୍ଦ୍ରସିଂହ ଜାଡେଜା ( ଜାତୀୟ ସୋଲାଙ୍କି , ଜନ୍ମ ୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି। ସେ ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଜଣେ ନେତା ଏବଂ ରାଜନେତା ଭାବରେ ଜାମନଗର ଉତ୍ତର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଗୁଜୁରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । 

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭୂପେନ୍ଦ୍ରଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗୁଜରାଟର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ଅଦଳବଦଳରେ ରିଭାବାଙ୍କୁ କନିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ (MoS) ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ରିଭାବା ହରଦେବସିଂ ସୋଲାଙ୍କି ୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଗୁଜୁରାଟର ରାଜକୋଟରେ ହରଦେବସିଂ ସୋଲାଙ୍କି ଏବଂ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲବା ସୋଲାଙ୍କିଙ୍କ ଠାରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ରାଜକୋଟର ଆତ୍ମୀୟ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆଣ୍ଡ ସାଇନ୍ସରୁ ମେକାନିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ। 

ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ରିଭାବା ଶ୍ରୀ ମାତୃଶକ୍ତି ଚାରିଟେବୁଲ ଟ୍ରଷ୍ଟ ନାମକ ଏକ ଏନଜିଓ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟର ରବିନ୍ଦ୍ର ଜାଡେଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ନିଧ୍ୟାନା ଜାଡେଜା ନାମକ ଏକ ଝିଅ ଅଛି।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ରଶ୍ମିତା ମିଞ୍ଜ

**ରଶ୍ମିତା ମିଞ୍ଜ** (ଜନ୍ମ ୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୭) ଓଡ଼ିଶାରୁ ଆସିଥିବା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକି ଖେଳାଳି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ହକି ଦଳର ସଦସ୍ୟା। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ ମାସରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଲିମିଟେଡ୍‌ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଆଠଜଣ ଖେଳାଳିଙ୍କ ସହିତ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ହକି ଖେଳରେ ସେ ଏକ ଡିଫେଣ୍ଡର୍‌ ଭାବେ ଖେଳନ୍ତି।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ମିଞ୍ଜ ଓଡ଼ିଶାର ଦେଓଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଓରାଓଁ ପରିବାରରୁ ଆସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପିତା ନିକୋଲାସ୍ ମିଞ୍ଜ ପାନପୋଷ୍ କ୍ରୀଡ଼ା ହୋଷ୍ଟେଲରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦିନରେ ସେ ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସଡଙ୍ଗି ଓ ଅମୁଲ୍ୟାନନ୍ଦ ବିହାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

## କ୍ୟାରିୟର 
ମୁଖ୍ୟ କୋଚ୍ ନିଲ୍ ହଅଗୁଡ୍‌ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାଶ୍ମିତା ମିଞ୍ଜ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସିନିୟର୍ ଭାରତୀୟ ଦଳରେ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ। ଭାରତ ମେଲବୋର୍ନରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଦଳ ବିରୋଧରେ ତିନୋଟି ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିବା ସମୟରେ ସେ ଏହି ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ।

ସେ ୨୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫ ରେ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍‌ର ବ୍ରେଡାରେ ଆୟୋଜିତ ବ୍ରେଡା ଇନଭିଟେସନାଲ୍ ଅଣ୍ଡର୍–୨୧ ମହିଳା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଜୁନିୟର୍ ଭାରତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଚାରିଟି ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ପରେ ସେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୫ ମାସରେ ଚୀନ୍‌ର ଚାଙ୍ଗ୍‌ଜୋଉରେ ଆୟୋଜିତ ୨୦୧୫ ଜୁନିୟର୍ ଏସିଆ କପ୍‌ରେ ଭାରତୀୟ ଅଣ୍ଡର୍–୨୧ ଦଳକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଡିଫେଣ୍ଡର୍‌ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଛଅଟି ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ।

ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬ ରେ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିରୋଧୀ ଶୃଙ୍ଖଳା ପାଇଁ କେପ୍‌ଟାଉନ୍ ଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବେଞ୍ଚରେ ବସିଥିବାରୁ ସେ ସିନିୟର୍ ଡେବ୍ୟୁ କରିପାରିନଥିଲେ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୬ ମାସରେ ଭାଲେନ୍ସିଆରେ ଆୟୋଜିତ ୫ ନେସନ୍ସ ଇନଭିଟେସନାଲ୍ ଜୁନିୟର୍ ମହିଳା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ପରେ, ସେ ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ ରେ ସିନିୟର୍ ଦଳର କ୍ୟାପ୍ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ମେଲବୋର୍ନରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ତିନୋଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କୁ FIH ପ୍ରୋ ଲିଗ୍ ୨୦୨୧–୨୦୨୨ ରେ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା।

## ସଫଳତା 
* ୧ ଫେବୃଆରୀରୁ ୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଝାରଖଣ୍ଡର ରାଞ୍ଚୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅଷ୍ଟମ ସିନିୟର ମହିଳା ଜାତୀୟ ହକି ଚ୍ୟାମ୍ପିୟନଶିପ୍ (ଡିଭିଜନ୍–ଏ)ରେ ହକି ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ।
* ୩୦ ଏପ୍ରିଲରୁ ୮ ମେ ୨୦୧୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଞ୍ଚୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହକି ଇଣ୍ଡିଆ ଷଷ୍ଠ ଜୁନିୟର ମହିଳା ଜାତୀୟ ହକି ଚ୍ୟାମ୍ପିୟନଶିପ୍ (ଡିଭିଜନ୍–ଏ)ରେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିବା ହକି ଓଡ଼ିଶା ଦଳର ସେ ଏକ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ।
* ୨୫ ଏପ୍ରିଲରୁ ୧ ମେ ୨୦୧୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଷଷ୍ଠ ହକି ଇଣ୍ଡିଆ ସିନିୟର ମହିଳା ଜାତୀୟ ହକି ଚ୍ୟାମ୍ପିୟନଶିପ୍ (ଡିଭିଜନ୍–ଏ)ରେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିବା ହକି ଓଡ଼ିଶା ଦଳର ସେ ଏକ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ।
* ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୪ ରେ ମହୀଶୁରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଚତୁର୍ଥ ହକି ଇଣ୍ଡିଆ ଜୁନିୟର ମହିଳା ଜାତୀୟ ହକି ଚ୍ୟାମ୍ପିୟନଶିପ୍‌ରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଡିଫେଣ୍ଡର ଭାବେ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ।
* ୧୮ ଏପ୍ରିଲରୁ ୩୦ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ତୃତୀୟ ମହିଳା ସିନିୟର ଜାତୀୟ ହକି ଚ୍ୟାମ୍ପିୟନଶିପ୍‌ରେ ହକି ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହକି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୭ ଜନ୍ମ
ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ

**ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗଜପତି ରାଜୁ** (ଜନ୍ମ: ୧୯୮୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ତେଲୁଗୁ ଦେଶମ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ୨୦୨୪ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ବିଜୟନଗରମ୍ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦଶ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଅଦିତୀ ବିଜୟନଗରମ୍‌ର ରାଜ ପରିବାର ଜଣେ ସଦସ୍ୟା । ତାଙ୍କ ବାପା ବିଜୟନଗରମ୍‌ର ଜଣେ ମହାରାଜା ତଥା ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶୋକ ଗଜପତି । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ବିଶାଖାପଟନମ୍‌ର ଆନ୍ଧ୍ର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ମନସ୍ତତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
୨୦୧୯ ମସିହାରେ, ସେ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୨୪ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ନିର୍ବାଚନରେ ଜଣେ ବିଧାୟିକା ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ ଦେଶମ ପାର୍ଟି ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଲୋକ
ସନ୍ତୋକବେନ୍ ଜାଡେଜା

ସନ୍ତୋକବେନ୍ ଜାଡେଜା ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଅପରାଧୀ ଓ ରାଜନେତା ଥିଲେ । ସେ ଗଡମଦର ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କ୍ଷେତ୍ର ପୋରବନ୍ଦର ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା। ସେ ଥରେ ପୋରବନ୍ଦରର ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଖେଳାଳି ଥିଲେ । ସନ୍ତୋକବେନ୍ ଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୧୪ଟି ହତ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା ​​ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୫୦୦ଟି ମାମଲା ଥିଲା। ସେ ୧୯୯୦ ମସିହାରୁ ୧୯୯୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁଟିଆନାରୁ ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ତାଙ୍କର ବିବାହ ସରମନ ମୁଞ୍ଜା ଜାଡେଜାଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏ ମହାରାଣା ମିଲରେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ମିଲ୍ ଶ୍ରମିକ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟର ଦେବୁ ଭାଘେରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ ଜଣେ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟର ଏବଂ ଡନ୍ ହୋଇଗଲେ, ଯାହାକୁ ମିଲ୍ ମାଲିକ ଧର୍ମଘଟ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।

୧୯୮୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୋକବେନ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଏବଂ ଜଣେ ମାତା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସରମନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅପରାଧକୁ ବିଦାୟ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୬ ମସିହାରେ, ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଳା କେଶବ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହା ସନ୍ତୋକବେନଙ୍କୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଥିଲା, ଯିଏ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପୁରୁଣା ରୀତିକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତିଫଳ ପାଇବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ସେ ପୋରବନ୍ଦର ଜିଲ୍ଲାର କୁଟିଆନା ସହରରୁ ଆସିଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୦ ରୁ ୧୯୯୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ବିଧାୟକ ଥିଲେ ଏବଂ ଚିମନଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ନିକଟତର ଥିଲେ ।

## ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
ତାଙ୍କ ଉପରେ ୧୪ ଜଣଙ୍କ ହତ୍ୟା ପଛରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଦାୟୀ ବୋଲି ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ। ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ବଳାତ୍କାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।
୨୦୦୭ ମସିହାରେ, ସେ ସନ୍ତୋକବେନଙ୍କ ଶାଳକ ଆର୍ସି ଜାଡେଜାଙ୍କ ପୁଅ ନବଘନ ଆର୍ସିଙ୍କ ହତ୍ୟା ସହିତ ପୁଣି ଥରେ ଖବରକୁ ଆସିଥିଲେ। ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ କରଣ ଜାଡେଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବୋହୂଙ୍କୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରାଯିବା ପରେ ସେ ଖବରରେ ଥିଲେ। 

ପୋଲିସ ରେକର୍ଡରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ୮୦ ଦଶକର ଶେଷ ଏବଂ ୯୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ତାଙ୍କ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାୟ ୫୨୫ଟି ଅପରାଧିକ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ଗ୍ୟାଙ୍ଗରେ ୧୦୦ ଜଣ ପୁରୁଷ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମେର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର । ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପୋରବନ୍ଦର ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟିର କାଉନସିଲର କେଶୁ ଓଡେଦାରାଙ୍କ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ତାଙ୍କର ନାମ ଆସିଥିଲା।

ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଥିଲା, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ରାଜକୋଟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ରାଜନୀତି
ସେ ପୋରବନ୍ଦର ଜିଲ୍ଲାର କୁଟିଆନା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜନତା ଦଳ ଟିକେଟରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୦ ରୁ ୧୯୯୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୨ରେ, ସେ କୁଟିଆନା ବିଧାନସଭା ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ନାମାଙ୍କନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ
୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୧ରେ ଗୁଜରାଟର ପୋରବନ୍ଦରରେ ତାଙ୍କର ହୃଦଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

## ଲୋକପ୍ରିୟ ସଂସ୍କୃତିରେ
ତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଗଡମଦର (୧୯୯୯) ର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଥିଲା , ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଶବାନା ଆଜମୀ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ , ଯିଏ ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଗାଲିସିଆନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ଗାଲିସିଆନ୍‌ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** (ଗାଲିସିଆନ୍‌: *Wikipedia en lingua galega*), ଲୋକପ୍ରିୟ ଭାବେ *ଗାଲିପେଡିଆ* (ଗାଲିସିଆନ୍‌: *Galipedia*) ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ଗାଲିସିଆନ୍‌ ଭାଷାରେ ଥିବା ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଏହା ଏକ ସଂସ୍କରଣ ଅଟେ। ଏହା ଏକ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ସମ୍ପାଦନଯୋଗ୍ୟ ଅନଲାଇନ୍‌ ଜ୍ଞାନକୋଷ ।

୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୩ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ, ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ଅବଧି ସୁଦ୍ଧା ୨,୨୯,୪୮୩ଟି ଲେଖା ଥିଲା, ଯେଉଁ ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ଏହାକୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ୫୧ତମ ସର୍ବବୃହତ ସଂସ୍କରଣ ଭାବେ ପରିଚିତ କରିଥିଲା। ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩ ରେ, ଦଶମ ବାର୍ଷିକୀର ଚାରି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ, ଏହା ୧,୦୦,୦୦୦ଟି ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲା। ସମ୍ପାଦନା ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ୪୭ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବେଳେ, ଲେଖା ଗଭୀରତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୫୩ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ୨୦୧୩ ଆରମ୍ଭରେ, ଏଠାରେ ୧,୦୧,୩୦୫ଟି ଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା।

(ଗାଲିପେଡିଆ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଘଟଣାମାନଙ୍କର କ୍ରମାନୁକ୍ରମିକ ତାଲିକା ପାଇଁ *gl:Wikipedia:Actualidade* ଦେଖନ୍ତୁ। ଏହା ସହିତ *gl:Especial:Estatísticas* ଏବଂ *gl:Wikipedia:Estatísticas* ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ପୃଷ୍ଠାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି।)

## ଇତିହାସ 
ପ୍ରଥମ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ILVI ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୩ ରେ ନିବନ୍ଧନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସତ୍ୱର ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠାର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ ତିଆରି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଚାରି ଦିନ ପରେ ସେ ତଥ୍ୟାଧାରରେ ପ୍ରଥମ ଲେଖା grupo (ଗୋଷ୍ଠୀ) ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ou (କିମ୍ବା), cal (କ୍ୟାଲସିଅମ୍‌ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌), ciencias naturais (ପ୍ରାକୃତିକ ବିଜ୍ଞାନ), ciencias humanas (ମାନବ ବିଜ୍ଞାନ), ciencias ocultas (ଗୁପ୍ତ ବିଜ୍ଞାନ), ciencias aplicadas (ପ୍ରୟୋଗାଧାରିତ ବିଜ୍ଞାନ) ଏବଂ botánica (ବଟାନୀ) ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲେଖାମାନେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।

କିଛି ମାସ ପରେ ଏଗ୍ରିମନ (Agremon-ବ୍ୟବହାରକାରୀ) ନିବନ୍ଧନ କରି ଗାଲିସିଆନ୍‌ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶାସକ ହେଲେ। ସେଇ ଜଣକ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ସୂଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ *ଗାଲିପେଡିଆ* ଶବ୍ଦଟି ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ଏହା ଏକ ବର୍ଷରୁ କମ୍‌ ସମୟ ଧରି ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଥିଲା। ଧୀରେ ଧୀରେ, ଗାଲିପେଡିଆ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କିଛି ସମ୍ବାଦପତ୍ର, ୱେବସାଇଟ୍‌ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ରୋତମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଏଥିରେ ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ଓସାମା ଖାଲିଦ

**ଓସାମା ଖାଲିଦ** (ଆରବୀ: أسامة خالد, ରୋମାନାଇଜ୍ଡ: ʾUsāma Khālid, ଉଚ୍ଚାରଣ [ʔuˈsaːma ˈxaːlid]; ଜନ୍ମ ୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୪) ଜଣେ ସାଉଦି ଆରବୀୟ ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରଶାସକ, ଯିଏ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ୩୨ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିଲେ । ମାନବାଧିକାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ସାଉଦି ଆରବରେ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଦମନ ବିଷୟରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସୂଚନା ଯୋଗାଇବା ହେଉଛି ତାଙ୍କ ଗିରଫ ଓ କାରାଦଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନ କାରଣ।

ୱାଶିଂଟନ୍‌-ଆଧାରିତ ହ୍ୱିସଲ୍‌ବ୍ଲୋୱର ସଂଗଠନ DAWN ଏବଂ ବେଇରୁଟ୍‌-ଆଧାରିତ ଡିଜିଟାଲ ଅଧିକାର ସଂଗଠନ SMEX ଦ୍ୱାରା ଜାରିକୃତ ମିଳିତ ବିବୃତି ଅନୁସାରେ, ଖାଲିଦଙ୍କ ଗିରଫ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଏକ ଦମନ ଅଭିଯାନର ଅଂଶ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ତଥାପି, ସାଉଦି ସରକାର ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଣିଥିବା ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକ ହେଲା— “ସାର୍ବଜନୀନ ମତାମତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା” ଏବଂ ଦେଶରେ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଦମନ ବିଷୟରେ “ସମାଲୋଚନାମୂଳକ” ବୋଲି ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରକାଶ କରି “ସାର୍ବଜନୀନ ନୀତି-ନୀତିକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ” କରିବା।

ଫ୍ରିଡମ୍‌ ହାଉସ୍‌ ଏବଂ ଆମନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ସହିତ ୩୩ଟି ସଂଗଠନ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମିଳିତ ବିବୃତିରେ, ସାଉଦି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀମାନଙ୍କୁ ଖାଲିଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ,ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଅନଲାଇନ୍‌ ମତପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟଭାବେ ବନ୍ଦି କରାଯାଇଛି—ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି।

## ଗିରଫ 
ଡେମୋକ୍ରେସି ଫର୍ ଦ ଆରବ ୱର୍ଲ୍ଡ ନାଉ ଏବଂ ସୋସିଆଲ୍‌ ମିଡିଆ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଉତ୍ସମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଓସାମା ଖାଲିଦ ଏବଂ ସହଯୋଗୀ ଆରବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରଶାସକ ଜିୟାଦ୍‌ ଆଲ୍‌-ସୋଫିଆନି ଏକା ଦିନେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ । ସାଉଦି ଆରବର ବିଶେଷାଗତ ଅପରାଧ ଅଦାଲତ, ଯାହା ଦେଶର ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଅଦାଲତ, ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ରିୟାଦର ଆଲ୍‌-ହାଇର୍‌ କାରାଗାରରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲା। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ ମସିହାରେ, ସେହି ଏକା ଅଭିଯୋଗରେ ଅଦାଲତ ତାଙ୍କ ଦଣ୍ଡକୁ ବୃଦ୍ଧି କରି ୩୨ ବର୍ଷ କରିଦେଇଥିଲା।

ALQST ସଂଗଠନ ଅନୁସାରେ, ଅତ୍ୟଧିକ କାରାଦଣ୍ଡ ସାଉଦି ସରକାରଙ୍କ ଦମନ ଉପକରଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି; ଏହାର ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଖାଲିଦଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ସହିତ ସଲ୍ମା ଆଲ୍‌-ଶେହାବ, ନୌରାହ୍‌ ଆଲ୍‌-କାହ୍ତାନି ଏବଂ ସୁକାଇନାହ୍‌ ଆଲ୍‌-ଆଇଥାନ୍‌ ଆଦିଙ୍କ ମାମଲା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିଆଳି
ଚୁଭାଷ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

**ଚୁଭାଷ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ** (ଚୁଭାଷ: Чӑваш Википедийӗ) ହେଉଛି ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଚୁଭାଷ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ। ଏହା ୨୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୪ ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର 50,000ତମ ଲେଖା ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ ମାସରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।

## ନୀତିମାନ 
ଉଇକିର ଲେଖା ସଂପର୍କିୟ ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କମିଟି (Arbitration Committee) ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ କରାଯାଏ । ଏହି କମିଟି ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ପର୍କିତ ବିବାଦ ସମାଧାନ, ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ବ୍ଲକ୍ କରିବା କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଷୟରେ ସମ୍ପାଦନା କରିବାରୁ କିଛି ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ନିଷେଧ କରିବା କାମ କରେ। ପ୍ରଶାସକ (ବର୍ତ୍ତମାନ ୨ ଜଣ) ଭୋଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଚୟନ କରାଯାଆନ୍ତି। ଯେଉଁ ପ୍ରଶାସକମାନେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି (ଅର୍ଥାତ୍, ଛଅ ମାସରେ “ଡିଲିଟ୍” କିମ୍ବା “ବ୍ଲକ୍” ପରି ପ୍ରଶାସନିକ ସାଧନ ଅତିକମରେ ୨୫ ଥର ବ୍ୟବହାର କରିନଥାନ୍ତି), ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କମିଟିର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହରାଇ ପାରନ୍ତି।

## ଇତିହାସ 
ଚୁଭାଷ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ୨୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୪ରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ଜିମି ୱେଲ୍ସ ୨୦୦୯ ମସିହାର ଉଇକିମାନିଆ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଏହାକୁ ବିଲୁପ୍ତି ପଥରେ ଥିବା ଭାଷାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ମୂଲ୍ୟର ଉଦାହରଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।

## ଉନ୍ନତିର କାଳକ୍ରମ 
* ୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୪– ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୬– 2,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୨୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୬– 4,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୨୨ ନଭେମ୍ବର 2006 – 4,500ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭ – 5,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୭ – 6,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮– 7,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୧୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୮– 8,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୬ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୦୯– 10,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୧୩ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୦୧୦– 11,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୦– 11,451ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧– 13,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୨– 14,000ତମ ଲେଖା (“Chuvashia” ନାମକ ଦୃଢ଼ ଟ୍ରେନ୍) ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩– 20,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୪ – 30,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬– 34,100ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୧୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬– 36,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭– 39,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
* ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨– 50,000ତମ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ
ସୀମା ମୋହିଲେ

ସୀମା ମୋହିଲେ (ଜନ୍ମ ୨୫ ମଇ ୧୯୬୫) ଭାରତର ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି। ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ସଦସ୍ୟ । ସେ ଆକୋଟା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୪ ତମ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।

ସେ ଭଦୋଦରାର ଡେପୁଟି ମେୟର ଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୭ ମସିହା ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଆକୋଟା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ରଞ୍ଜିତ ଶରଦଚନ୍ଦ୍ର ଚଭନଙ୍କୁ ୫୭୧୩୯ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଆଶା ସିହ୍ନା

officer with rank of Director General of Police]]
**ଆଶା ସିହ୍ନା** ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ପୁଲିସର ପୂର୍ବତନ ପୁଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (DGP) ଅଟନ୍ତି । ସେ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ଭାରତର ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବଳର ପ୍ରଥମ ମହିଳା କମାଣ୍ଡାଣ୍ଟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ସେ ୧୯୮୨ ବ୍ୟାଚର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବା (IPS) ଅଧିକାରୀ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ପୁଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇ ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ବିହାର ଏବଂ ଭାରତ ସରକାର ଅଧୀନରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ।

## ଜୀବନୀ 
ଆଶା ସିହ୍ନାଙ୍କ ଜନ୍ମ କେରଳ ରାଜ୍ୟର କୋଟ୍ଟାୟମରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତା ପି.କେ. ଥମ୍ପନ କେରଳ ରାଜ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ ବୋର୍ଡରେ ସନଦପ୍ରାପ୍ତ ଲେଖାପାଳ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ସେ ତ୍ରିବେନ୍ଦ୍ରମର ହୋଲି ଏଞ୍ଜେଲ୍ସ କନଭେଣ୍ଟରୁ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତିରୁଅନନ୍ତପୁରମର ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଅଲ୍ ସେଣ୍ଟସ୍ କଲେଜ, ତିରୁଅନନ୍ତପୁରମ ଏବଂ ଏସ୍‌.ଏନ୍‌. କଲେଜ, କନ୍ନୁରରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିବା ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ବୀମା ନିଗମର ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରି ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବାରେ ଯୋଗଦାନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ବୀମା ନିଗମରୁ ପଦତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

ଆଶା ସିହ୍ନା ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବାରେ ଯୋଗଦାନ କରି ପ୍ରାୟ ୩୪ ବର୍ଷ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ପଦବୀରେ ଦେଶସେବା କରିଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସହିତ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ବିହାର ଓ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସେବା କରିଛନ୍ତି । ଏକ IPS ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ସେ ପାଟନାର ପୁଲିସ ଅଧୀକ୍ଷକ, ବିହାରର ସୀତାମଢ଼ୀର ଉପ-ବିଭାଗୀୟ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପଦବୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରର ସେବାକାଳରେ ସେ ‘ଦକ୍ଷିଣା’ ପତ୍ରିକାର ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦୁର୍ନୀତି ନିବାରଣ ବ୍ୟୁରୋ (ACB)ର DCP–I, ଗ୍ରେଟର ମୁମ୍ବାଇରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ସହିତ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିୟୋଗ ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ସେ ନିଜ ମୂଳ କ୍ୟାଡରକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ। ପରେ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଔିତ୍ୟୋଗିକ ସୁରକ୍ଷା ବଳ (CISF)ରେ ପ୍ରତିନିୟୋଗ ପାଇଁ ଚୟନିତ ହୋଇ କମାଣ୍ଡାଣ୍ଟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ସେ ପିମ୍ପ୍ରି, ନଭା ଶେୱା ବନ୍ଦର ଏବଂ ରାୟଗଡ଼ର ବଡ଼ ବଡ଼ ସାର୍ବଜନିକ କ୍ଷେତ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱରେ CISF ଗ୍ରୁପ କମାଣ୍ଡାଣ୍ଟ ପଦବୀ ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ।

## ଉପଲବ୍ଧି 
ଶ୍ରୀମତୀ ଆଶା ସିହ୍ନା ଭାରତରେ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବଳର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଅଧିକାରୀ ହୋଇ ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା IPS ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରଥମେ ବିଶେଷ ଶାଖାର ଗୁପ୍ତଚର ବିଭାଗ ଏବଂ ପରେ ଅପରାଧ ତଦନ୍ତ ବିଭାଗ (CID)ର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ନକ୍ସଲୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍ ଇନ୍ଦୱାରଙ୍କ ଦୁଃଖଦ ହତ୍ୟା ଘଟଣାକୁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଗୁପ୍ତଚର ବିଫଳତା ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ତେବେ ଏହାପରେ, ଶ୍ରୀମତୀ ଆଶା ସିହ୍ନାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଗୁପ୍ତଚର ୱିଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ସେବାର ସ୍ୱୀକୃତି ସ୍ୱରୂପ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ‘ମେଧାବୀ ସେବା’ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ
ସେଜଲବେନ୍ ପାଣ୍ଡ୍ୟା

ସେଜଲବେନ ରାଜୀବକୁମାର ପାଣ୍ଡ୍ୟା (ଜନ୍ମ ୧୯୭୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗୁଜରାଟର ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି। ସେ ଭାବନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଭାବନଗର ପୂର୍ବ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ପାଣ୍ଡ୍ୟା ଗୁଜରାଟର ଭାବନଗରରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ରବିକୁମାର ପାଣ୍ଡ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ଭାବନଗର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ କଲେଜରେ ତାଙ୍କର BA ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି।

## କ୍ୟାରିଅର
ପାଣ୍ଡ୍ୟା ୨୦୨୨ ଗୁଜରାଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଭାବନଗର ପୂର୍ବ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ୯୮,୭୦୭ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବଳଦେବ ସୋଲାଙ୍କିଙ୍କୁ ୬୨,୫୫୪ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ