open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ପ୍ରଜାପତି

on greater pignut]]

**ପ୍ରଜାପତି** କୀଟ-ପତଙ୍ଗ ବର୍ଗର ସାମାନ୍ୟ ଋପଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ ଅଟେ । ଏହା ପତଙ୍ଗ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ତଥା ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଥାଏ । 

## ଗଠନ ଓ ସରଞ୍ଚନା
ଦିନ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଜାପତି ଗୋଟେ ଫୁଲରୁ ଅନ୍ୟ ଫୁଲ ପାଖକୁ ଉଡ଼ିଥାଏ ଏବଂ ମଧୁପାନ କରିଥାଏ ସେତେବେଳେ ତାହାର ରଙ୍ଗ-ବେରଙ୍ଗ ପଙ୍ଖ ବାହାରକୁ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରଜାପତି ଶରୀରରେ ମୁଖ୍ୟ ଭାଗ ତିନୋଟି ରହିଛି ଯଥା: ମୁଣ୍ଡ, ବକ୍ଷ ତଥା ପେଟ । ତାହାର ଦୁଇ ଯୋଡ଼ି ପଙ୍ଖ ତଥା ତିନି ଯୋଡ଼ି ସନ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଗୋଡ଼ ରହିଥାଏ ; ଅତଃ ତାହା ଏକ କୀଟ ଅଟେ । ପ୍ରଜାପତିର ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ଯୋଡ଼ି ସଂଯୁକ୍ତ ଆଖି ରହିଛି ତଥା ମୁହଁରେ ଘଣ୍ଟାର ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗ ପରି ପ୍ରୋବୋସିସ ନାମକ ଗହ୍ୱର ଯୁକ୍ତ ଲମ୍ବା ସୁଗନ୍ଧିତ ଜିଭ ରହିଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଫୁଲର ରସ ଶୋଷିଥାଏ । ସେ ଆଣ୍ଟିନା ସାହାଯ୍ୟରେ ଯେ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଏବଂ ତାହାର ଗନ୍ଧକୁ ସହଜରେ ଜାଣି ପାରିଥାଏ  ।

ପ୍ରଜାପତି ଏକଲିଙ୍ଗୀ ପ୍ରାଣୀ ଅଟେ ଅର୍ଥାତ ଅଣ୍ଡିରା ଓ ମାଇ ଅଲଗା-ଅଲଗା ହୋଇଥାନ୍ତି । ମାଇ ପ୍ରଜାପତି ନିଜର ଅଣ୍ଡାକୁ ପତ୍ରର ତଳ ପୃଷ୍ଠରେ ଦେଇଥାଏ  । ଅଣ୍ଡାରୁ କିଛିଦିନ ପରେ ଏକ ଛୋଟ କୀଟ ବାହାରିଥାଏ ଯାହାକୁ କୈଟରପିଲର ଲାର୍ବା କୁହାଯାଏ । ସେ ସାଧାରଣତଃ ଗଛର ପତ୍ରକୁ ଖାଇ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ତାହାର ଚାରିପଟେ କଠୋର ଖୋଳ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ; ତାହାକୁ ପ୍ୟୁପା କୁହାଯାଏ । କିଛି ସମୟ ପରେ ପ୍ୟୁପାକୁ ଭାଙ୍ଗି ସେଥିରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଛୋଟ ପ୍ରଜାପତି ବହାରିଥାଏ । ପ୍ରଜାପତିର ମସ୍ତିଷ୍କ ବହୁତ ତୀବ୍ର ହୋଇଥାଏ । ଦେଖିବା, ଶୁଙ୍ଘିବା, ସ୍ୱାଦ ଚାଖିବା ଓ ଉଡିବା ବ୍ୟତୀତ ସ୍ଥାନକୁ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ତାହା ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ଷମତା ରହିଥାଏ । ବୟସ୍କ ହେବା ପରେ ସାଧାରଣତଃ ସେ ପତ୍ର କିମ୍ବା ଗଛର ଶରୀରରେ ପୁନଶ୍ଚ ଫେରିଥାଏ , ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭ-ଶେଷ ସମୟ ବିତେଇ ଥାଏ ।

ପ୍ରଜାପତିର ଜୀବନ କାଳ ବହୁତ ଛୋଟ ହୋଇଥାଏ । ସେ ଫୁଲର ରସ ପି'ଥାଏ । ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ତୀବ୍ର ଉଡୁଥିବା ପ୍ରଜାପତି ମୋନାର୍ଚ୍ଚ ଅଟେ । ତାହା ଏକ ଘଣ୍ଟାରେ 17 ମାଇଲର ଦୂରତା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ । କୋଷ୍ଟାରୀକରେ ପ୍ରଜାପତିକୁ 1300ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଜାତି ମିଳିଥାଏ । ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଜାପତି "ଜାୟଣ୍ଟ ବର୍ଡବିଙ୍ଗ" ଅଟେ , ଯିଏ ମୁଖ୍ୟତଃ ସୋଲମନ ଆର୍ଡଲ୍ୟାଣ୍ଡସରେ ମିଳିଥାଏ । ଏହି ମାଇ ପ୍ରଜାପତିର ପଙ୍ଖର ପ୍ରସାର 12 ଇଞ୍ଚରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ।

## ସଂସ୍କୃତି
ପ୍ରଜାପତି 3500 ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ରାଚୀନ ମିଶ୍ର-କଳାରେ ଦେଖା ଯାଉଥିଲା । ପ୍ରାଚୀନ ମେସୋ ଆମେରିକାର Teotihuacan ସହରରେ, ପ୍ରଜାପତିର ଆକର୍ଷଣୀୟ ରଙ୍ଗୀନ ଛବିକୁ ବହୁ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳା, ଆଭୂଷଣ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଆଦିରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପ ଦାହକ (Censer)ରେ ସଜା ଯାଉଥିଲା ।

ପ୍ରଜାପତିକୁ କଳା ଓ ଆଭୂଷଣର ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ : ଫ୍ରେମରେ ପର୍ବତ ବାହନ, ରାଳରେ embedded, ବୋତଲରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ, କାଗଜର ତୁକୁଡ଼ାରେ ଓ କିଛି ମିଶ୍ରିତ ମେଡିଆ କଳାକୃତି ଓ ଜିନିଷରେ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାଣୀ
ଭଞ୍ଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ

**ଭଞ୍ଜ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ**(୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୨ - ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସେ ୩୫ଟି ନାଟକ, ୮ଟି ଏକାଙ୍କିକା, ୪ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକ, କବିତା ଓ "ମରୁପଥୀକ" ନାମରେ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୧୨ଟି ନାଟକ ବେତାର ଓ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି । "ଅଗ୍ନି-ପରୀକ୍ଷା" ନାଟକ ପାଇଁ ସେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । "ଜୀବନର ଜୟଯାତ୍ରା" ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ।

## ଜୀବନୀ 
ଭଞ୍ଜ କିଶୋର କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସାଲେପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଛାଣିପୁରଗ୍ରାମରେ ୧୯୨୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମିତ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଦୁର୍ଗାଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସତ୍ୟଭାମା । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମନାମ ଥିଲା ମହେନ୍ଦ୍ର । ତାଙ୍କୁ ୯ମାସ ବୟସ ହୋଇଥିବାବେଳେ ହଇଜା ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କର ନିଧନ ଘଟିଥିଲା । ଏହା ପରେ ଅପୁତ୍ରିକ ସେ ସାଧୁଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ସାଧୁଚରଣ ହିଁ ତାଙ୍କର ପିତାଭାବରେ ପରିଚିତ । ସାଧୁଚରଣ ତାଙ୍କ ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ରଖିଥିଲେ *ଭଞ୍ଜ କିଶୋର* । ପିଲାଦିନ ତାଙ୍କର ବାରିପଦାରେ ବିତିଥିଲା । ବାରିପଦାର ମହାରାଜା ହାଇସ୍କୁଲରୁ ସେ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ସ୍କୁଲ କ୍ରିକେଟ ଓ ଫୁଟବଲ ଦଳର ଅଧିନାୟକ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ସ୍ନାତକ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ଚାକିରି କରିଥିଲେ ।

୧୯୯୯ ନଭେମ୍ବର ୨୭ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

## ନାଟ୍ୟକାର ଜୀବନ 
୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଭଞ୍ଜ କିଶୋର ପଢୁଥିବା ମହାରାଜା ହାଇସ୍କୁଲରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ନାଟକ ଝଡ଼ରାତି ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଗ୍ରାମ ଛାଣିପୁରର "ଭୀଷ୍ମ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ"ରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ନାଟକ "ପ୍ରେମପୁଷ୍ପ" ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ନାଟକରେ ସେ ନାରୀ ଚରିତ୍ର "ପୁଷ୍ପ" ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେହି ଭୀଷ୍ମ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଟକ ମଧ୍ୟ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । କଟକରେ ଚାକିରୀ କରିବା ସମୟରେ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଏ ଓ ବି ତଥା "ଜନତା" ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ନାଟକ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । 

## ରଚନାବଳୀ 
### ନାଟକ 
* ଅଗ୍ନି-ପରୀକ୍ଷା
* ଅତିଥି - ୧୯୫୪(ଇଉନିଭରସିଟି ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର)
* ଦିଗ ଦର୍ଶନ - ୧୯୯୧(ଫ୍ରେଣ୍ଡସ ପବ୍ଲିସରସ)
* ବେନାମୀ
* ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ
* ବୈରାଗୀର ସଂସାର
* ମାଣିକଯୋଡ଼ି
* ଜୟମାଲ୍ୟ 
* ତୋଫାନ
* ଗରିବ
* ଶିକାରୀ
* ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର
* ରାଜନତିର୍କୀ
* କାଶ୍ମୀର ବେଗମ୍
* ଗୁଲ୍ନାୟକ

### ଏକାଙ୍କିକା 
* ବାଣହରଣ
* ସଂସ୍କାର
* ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ଭେଟି
* ଜନ୍ମାନ୍ତର
* ବରକନ୍ୟା
* ସାବିତ୍ରୀ
* ଧରଣୀ
* ସୁଲତାନ ରେଜିଆ
### ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 
* ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର - ୧୯୮୪(ସଂଳାପ)
* ଜୀବନସାଥୀ - ୧୯୬୩(ସଂଳାପ)
* ମାଣିକ ଯୋଡ଼ି - ୧୯୬୩(କାହାଣୀ)
* ନବଜନ୍ମ - ୧୯୬୫(କାହାଣୀ ଓ ସଂଳାପ)
### ଆତ୍ମଜୀବନୀ 
* ଜୀବନର ଜୟଯାତ୍ରା

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୫୮(ଅଗ୍ନି-ପରୀକ୍ଷା)
* ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ - ୧୯୭୭
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୪ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର
* ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୪(କୋଣାର୍କ ନାଟକ ପାଇଁ)
* କବିଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୨
* ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଶତବାର୍ଷିକୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୭
* ଆଦି ନାଟ୍ୟକାର ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୬
* ରବୀନ୍ଦ୍ର କଳାକ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ମାନ(ବାଙ୍ଗାଲୋର) - ୧୯୭୩
* ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର (ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନବଜନ୍ମ ପାଇଁ)
* ନାଟ୍ୟରତ୍ନ ଉପାଧି
* ନାଟ୍ୟ ଭାରତୀ ଉପାଧି
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ପିତ୍ତକୋଷ

**ପିତ୍ତକୋଷ** ଏକ ପୋଲା ଅଙ୍ଗ ଯେଉଁଥିରେ ପିତ୍ତ ଜମାହୋଇ ରହି ଗାଢ଼ ହେବା ପରେ ଯୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ରକୁ ଯାଏ । ମାନବ ଦେହରେ ଏହି ନାସପାତି ଆକାରର ଅଙ୍ଗଟି ଯକୃତ ତଳେ ଥାଏ । ଯକୃତଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ପିତ୍ତ ଏହା କମନ ହେପାଟିକ ଡକ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରହଣ କରି ଜମା କରି ରଖିବା ପରେ କମନ ବାଇଲ ଡକ୍ଟ ଭିତର ଦେଇ ଡୁଓଡେନମକୁ ଛାଡ଼େ ଯେଉଁଠାରେ ଚର୍ବି (fat) ହଜମ କରିବାରେ ଏହ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । 

ରକ୍ତରେ ଥିବା ହେମୋଗ୍ଲୋବିନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍‌ (cholesterol) ବା ବିଲିରୁବିନ ତିଆରି ହୁଏ ଯାହା ମିଳେଇ ନପାରିଲେ ପଥର ହୋଇଯାଏ ଯାହାକୁ ପିତ୍ତାସ୍ମରୀ କୁହାଯାଏ । ପିତ୍ତାସ୍ମରୀ ରୋଗ ହେଲେ ଉଦରର ଡାହାଣ-ଉପର ପାଖରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଓ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏହାକୁ କୋଲିସିସ୍ଟେକ୍ଟୋମି (cholecystectomy) ଅପରେଶନ କରି ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ । ଏକାଧିକ ପିତ୍ତାସ୍ମରୀ ଏକାଠି ଚିପି ହୋଇ ଜାମ ହୋଇଗଲେ, ସଂକ୍ରମଣ ଓ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ ହେଲେ ପିତ୍ତକୋଷ ପ୍ରଦାହ ବା କୋଲିସିସ୍ଟାଇଟିସ (Cholecystitis) ହୁଏ&nbsp;। 

## ଗଠନ 
ପିତ୍ତକୋଷ ଏକ ପାଉଁସିଆ-ନୀଳ ଫମ୍ପା ଅଙ୍ଗ ଯାହା ଯକୃତର ଏକ ଛୋଟ ଗାତରେ ରହିଥାଏ । ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୟସ୍କ ଲୋକର ପିତ୍ତକୋଷ ଲମ୍ବ ୭-୧୦ ସେମି ଓ ଫୁଲିଗଲେ ପ୍ରସ୍ଥ ୪ ସେମି ହୁଏ । ଏଥିରେ ୫୦ ମି:ଲି: ପଦାର୍ଥା ଧରେ ।

ଏହା ଏକ ନାସପାତି ଭଳି ଦେଖିବାକୁ ଯାହାର ଅଗ୍ରଭାଗ ସିସ୍ଟିକ ଡକ୍ଟ cystic duct) ଭିତରକୁ ଖୋଲିଯାଏ । ଏହାର ତିନୋଟି ଭାଗ ଥାଏ ଯଥା ଫଣ୍ଡସ, ବଡି ବା ଦେହ ଓ ନେକ ବା ବେକ । ଫଣ୍ଡସର ଏହ ଗୋଲାକାର ସ୍ଥାନ ଥାଏ ଯାହା ଉଦର କାନ୍ଥ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥାଏ । ଯକୃତର ତଳ ପୃଷ୍ଠର ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଗାତରେ ବଡି ଥାଏ । ନେକ ବା ଦେହଟି କ୍ରମଶଃ ସରୁ ହୋଇ ବିଲିଆରି ଟ୍ରିର ସିସ୍ଟିକ ଡକ୍ଟ ସ‌ହିତ ମିଶିଯାଇଥାଏ । କମନ ହେପାଟିକ ଡକ୍ଟ ସ‌ହିତ ସିସ୍ଟିକ ଡକ୍ଟ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ କମନ ହେପାଟିକ ଡକ୍ଟ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୁଏ । 

ସିସ୍ଟିକ ଡକ୍ଟ ଓ କମନ ହେପାଟିକ ଡକ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସିସ୍ଟିକ ନୋଡକୁ ଲସିକା ବୋହିଯାଏ । ଏହାର ନିମ୍ନ ଭାଗର ଲସିକା ହେପାଟିକ ଲିମ୍ଫ ନୋଡକୁ ଯାଏ । ଅବଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଲସିକା ସିଲିଆକ ଲିମ୍ଫ ନୋଡକୁ (celiac lymph nodes) ଡ୍ରେନ ହୁଏ ।  

## କାର୍ଯ୍ୟ 
ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ପିତ୍ତ (bile) ବା ଗଲ୍ ଜମାକରି ରଖିବା ପିତ୍ତାଶୟର ମୂଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଯାହା ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା ଚର୍ବି ଜାତୀୟ ଅଂଶକୁ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଯକୃତରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ନଳୀ ମଧରେ ପିତ୍ତ ବୋହିଯାଇ ସିସ୍ଟିକ ଡକ୍ଟ ଓ ତା'ପରେ ବଡ଼ ହେପାଟିକ ଡକ୍ଟରେ ଯାଇ ପିତ୍ତାଶୟରେ ଜମା ହୁଏ । ଯେ କୌଣସି ଏକ ସମୟରେ ସେଥିରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ରୁ ୬୦ ମି:ଲି: ପିତ୍ତ ଜମାହୋଇ ରହେ ।  

ଚର୍ବି‌ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପାକଅନ୍ତନଳୀ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଡୁଓଡେନନ ଓ ଜେଜୁନମ ଭିତରେ ଥିବା ଆଇ କୋଷ ମଧ୍ୟରୁ କୋଲିସିସ୍ଟୋକାଇନିନ ନିର୍ଗତ ହୁଏ । ପିତ୍ତକୋଷରେ କୋଲିସିସ୍ଟିକାଇନିନ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାଦ୍ୱାରା ପିତ୍ତକୋଷ ବାରମ୍ବାର ସଙ୍କୁଚିତ ଓ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ଏହା ଭିତରେ ଥିବା ପଦାର୍ଥକୁ କମନ ବାଇଲ ଡକ୍ଟ ଭିତର ଦେଇ ଶେଷରେ ଡୁଓଡେନମ ଭିତରକୁ ଛାଡ଼େ । ଆଂଶିକ ହଜମ ହୋଇଥିବା ଚର୍ବିକୁ ପିତ୍ତ ଇମଲସିଫାଇ କରିବାଦ୍ୱାରା ତାହାର ଅବଶୋଷଣ ହୋଇଯାଏ । ପିତ୍ତରେ ଜଳ ଓ ବାଇଲ ଲବଣ ଥାଏ ଓ ଏହା ହେମୋଗ୍ଲୋବିନର ମେଟାବୋଲିଜ୍ମ ଯୋଗୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବିଲିରୁବିନ ଦେହରର ବିଦାୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଓ ଏହା ଜଳ ସ‌ହିତ କିଛି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ ବିଦାୟ କରିଦେବା ଯୋଗୁ ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ଜଳ ଓ କ୍ଲୋରାଇଡ ଆୟନର ଆକ୍ଟିଭ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ଯୋଗୁ ଏହା ହୁଏ ।    

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ ରାଜବଂଶ

**ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ ରାଜବଂଶ** () ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ, ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଓ ଉତ୍ତର ଭାରତର ବଡ଼ ଭୂ-ଭାଗରେ ଶାସନ କରିଥିବା ରାଜବଂଶ ଥିଲା ।

## ଇତିହାସ
ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ ରାଜବଂଶର ଶାସନ କାଳ ପାଖାପାଖି ଷଷ୍ଠ-ତେର ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଥିଲା । ସେହି କାଳରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଘନିଷ୍ଠ ପରନ୍ତୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜାତୀ ରୂପେ ଶାସନ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାତ ପ୍ରାଚୀନତମ ଶୀଳା ଲେଖରେ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀର "ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ" ତାମ୍ରପତ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଅଟେ , ଯେଉଁଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ଯେ, "ମାଲବା ପ୍ରାନ୍ତ"ର ମାନପୁରରେ ତାଙ୍କର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଥିଲା (ଯାହା ଆଜି ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ); ସେହି କାଳର ଅନ୍ୟ "ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ" ଜାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ "ଅଚଳ ପୁର" (ଯାହା ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସ୍ଥିତ)ର ଶାସକ ତଥା "କନ୍ନୌଜ"ର ଶାସକମାନେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମୂଳ ସ୍ଥାନ ତଥା ମୂଳ ବାବଦରେ ବହୁ ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା ।  ଅଚଳ ପୁରରେ ଶାସନ କରୁଥିବା "ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ" ବାଦାମୀ ଚାଳୁକ୍ୟଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରୂପେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥଲେ କିନ୍ତୁ "ଦାନ୍ତିଦୁର୍ଗ"ର ନେତୃତ୍ତ୍ୱରେ ସେମାନେ ଚାଳୁକ୍ୟ ଶାସକ "କୀର୍ତ୍ତୀବର୍ମନ ଦ୍ୱିତୀୟ"ଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ଧକ୍କା ମାରି ବିଦା କରିଦେଇଥିଲେ ତଥା ଆଧୁନିକ "କର୍ଣ୍ଣାଟକ" ପ୍ରାନ୍ତର "ଗୁଲବର୍ଗ"ଙ୍କୁ ନିଜର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ରୂପେ ବନେଇଥିଲେ । ଏହି ଜାତୀବାଦରେ  ମାନ୍ୟଖେତର ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ ରାଜବଂଶର ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହୋଇଗଲା ; ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ୭୫୩ ବିସିରେ ଆସିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ବଙ୍ଗଳାର "ପାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ" ଓ ଗୁଜରାଟର "ପ୍ରତିହାର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ" ଭାରତୀୟ ଉପ-ମହାଦ୍ବୀପର ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭୂ-ଭାଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସିଥିଲା ।

ଅଷ୍ଟମରୁ ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ କାଳରେ ଗଙ୍ଗାର ଉର୍ବର ବାହ୍ୟ ଭାଗରେସ୍ଥିତ "କନ୍ନୌଜ ରାଜ୍ୟ"ରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହେତୁ ଏକ ତ୍ରି-ଦଳୀୟ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲୁଥିଲା, ସେହି ସମୟରେ "କନ୍ନୌଜ" ଉତ୍ତର ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଅଧିକାର ରୂପେ ସ୍ଥାପିତ ଥିଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ସେଥିରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ । ମାନ୍ୟକ୍ଷେତର ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ ଅଧିକାରର ଉଚ୍ଚତମ  ଶିଖରରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ନଦୀରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା । ଏହା ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ବିସ୍ତାର, ବସ୍ତୁକଳା ଉପଲବ୍ଧି ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଯୋଗଦାନର କାଳ ଥିଲା । ଏହି ରାଜବଂଶର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶାସକ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଅନୁଯାୟୀ ଥିଲା, ପରନ୍ତୁ ପରେ ଏହି ରାଜବଂଶ ଜୈନ ଧର୍ମର ପ୍ରଭାବରେ ଆସି ଯାଇଥିଲା ।  

## ପ୍ରଶାସନ 
ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ ରାଜବଂଶ ସମ୍ଭବତଃ ମୂଳ ରୂପେ ଦ୍ରାବିଡ଼ କୃଷକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଥିଲେ , ଯେଉଁମାନେ ଲାତତାପୁର (ଲାତୁର, ଉସମାନବାଦର ନିକଟ) ପ୍ରତାପୀ ପରିବାରର ଥିଲେ ।  ସେମାନେ କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା କହୁଥିଲେ । ନିଜ ଶତ୍ରୁ ଚାଳୁକ୍ୟ ବଂଶକୁ ପରାଜିତ କରିଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ ବଂଶର ଶାସନ କାଳରେ ହିଁ ଡକ୍କନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ହୋଇଗଲା , ଯାହା ମାଲବାରୁ କାଞ୍ଚି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା ।

## କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି
ବହୁ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁଟ ରାଜବଂଶର ରାଜା ଅଧ୍ୟୟନ ଓ କଳା ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ରାଜା, "କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଥମ" (ପାଖାପାଖି 756ରୁ 773) ଏଲୋରାରେ ଚଟ୍ଟାଣକୁ କାଟି କୈଳାସ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏହି ରାଜବଂଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶାସକ "ଅମୋଘବର୍ଷ ପ୍ରଥମ" , ଯିଏ ପାଖାପାଖି  814ରୁ 878 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କରିଥିଲେ, ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାତ କନ୍ନଡ଼ କବିତା "କବିରାଜ ମାର୍ଗ"ର କିଛି ଖଣ୍ଡର ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଜୈନ ଧର୍ମ ଗଣିତଜ୍ଞ ଓ ବିଦ୍ୱାନମାନେ କନ୍ନଡ଼ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାର ସାହିତ୍ୟରେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେସ୍ଥିତ "ଏଲୀଫେଣ୍ଟ ଗୁମ୍ଫା"ର ମୂର୍ତିକଳା ତଥା କର୍ଣ୍ଣାଟକରେସ୍ଥିତ କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥ ଓ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ଆଦିରେ ଆସିଥାଏ । ଏହି ସବୁ ମନ୍ଦିର ୟୁନେସ୍କୋର ବୋଲ୍ଡ ହେରିଟେଜ ସ୍ଥାନରେ ସାମିଲ ରହିଛି ।

## ରାଜବଂଶର ପତନ
ଖୋଟ୍ଟିମ ଅମୋଘବର୍ଷ ଚତୁର୍ଥ (968-972) ନିଜ ରାଜଧାନୀର ରକ୍ଷା କରିବାରେ ବିଫଳ ରହିଥିଲେ । ସମ୍ରାଟ ସ୍ଥାନ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ପଶ୍ଚିମ ଘାଟକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ବଂଶଜ ସାହସୀ ଗଙ୍ଗ ଓ କଦମ୍ବ ବଂଶର ସହଯୋଗଦ୍ୱାରା ଅଜଣା ଜୀବନ ବ୍ୟତୀତ କରୁଥିଲେ , ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୈଳପ ପ୍ରଥମ ଚାଳୁକ୍ୟ ପାଖାପାଖି 975ରେ ସଂଘର୍ଷରେ ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିନାହାନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ଗ୍ରାସନଳୀ

**ଗ୍ରାସନଳୀ** (ଇଂରାଜୀରେ oesophagus/ଏସୋଫେଗସ, ଗଲେଟ ବା ଫୁଡ ପାଇପ) ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେଉଁ ନଳୀରେ ଗଳାରୁ ପାକସ୍ଥଳୀକୁ ଉକ୍ତ ନଳୀରେ ଜାତ ହେଉଥିବା ପେରିସ୍ଟାଲସିସ (peristaltic contractions) ଯୋଗୁ ଖାଦ୍ୟ ଯାଏ । ବୟସ୍କ ଲୋକ ଦେହରେ ଏହା ଏକ ଫାଇବ୍ରୋମସ୍କୁଲାର ନଳୀ, ପ୍ରାୟ ୨୫ ସେ:ମି: ଲମ୍ବ, ଯାହା ଟ୍ରାକିଆ ଓ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ପୃଷ୍ଠ ଭାଗରେ ଯାଇ ଡାଏଫ୍ରମ ଭେଦ କରିବା ପରେ ପାକସ୍ଥଳୀ ସ‌ହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପ‌ହୁଞ୍ଚାଏ । ଖାଦ୍ୟ ଗିଳିବା ବେଳେ ଏପିଗ୍ଲିଟିସ ପଛକୁ ନଇଁ ଯାଇ ଶ୍ୱାସନଳୀର ଉପର ଭାଗ ବନ୍ଦ କରିଦେବା ଫଳରେ ଲାରିଙ୍କ୍ସ ଓ ଫୁସଫୁସକୁ ଖାଦ୍ୟ ପଶିବା ବାଟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । 

ଗ୍ରାସନଳୀର କାନ୍ଥରେ ଭିତରୁ ବାହାରକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ମ୍ୟୁକୋସା, ସବ୍‌ମ୍ୟୁକୋସା, ଫାଇବ୍ରସ ତନ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ମାଂସପେଶୀ ସ୍ତର ଓ ବ‌ହିସ୍ଥ କନେକ୍ଟିଭ ତନ୍ତୁର ସ୍ତରମାନ ଥାଏ । ମ୍ୟୁକୋସାରେ ତିନି ସ୍ତର ସ୍କ୍ୱାମସ ଜୀବକୋଷ ଥାଏ ଯାହାକୁ ସ୍ଟ୍ରାଟିଫାଏଡ ସ୍କ୍ୱମସ ଏପିଥେଲିଅମ କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପାକସ୍ଥଳୀର ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଗୋଟୋଏ କଲମନାର ସ୍ତର ଥାଏ । ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସ୍ତର ଏକ ଜିଗଜାଗ ଲାଇନରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାର ଉପର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରେ ସ୍ଟ୍ରାଏଟେଡ ପେଶୀ ଥାଏ ଓ ବାକି ଅଂଶରେ ସ୍ମୁଥ ପେଶୀ ଥାଏ । ଏହାର ସବା ଉପରେ ଓ ସବା ତଳେ ଦୁଇ ମୁଣ୍ଡରେ ସ୍ଫିଙ୍କଟର ବା ପେଶୀ ମୁଦ୍ରିକା ଥାଏ । ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଥିବା ଅମ୍ଳ ଗ୍ରାସନଳୀରେ ପଶିବାକୁ ତଳ ସ୍ଫିଙ୍କଟର ରୋକିଦିଏ । ଗ୍ରାସନଳୀରେ ପ୍ରଚୁର ଧମନୀ ଓ ଶିରା ରକ୍ତ ଯୋଗାଣ ହୋଇଥାଏ । 

ଏହାର ସ୍ମୁଥ ପେଶୀକୁ ସିମ୍ପାଥେଟିକ ଟ୍ରଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସିମ୍ପାଥେଟିକ ଓ ଭେଗସ ସ୍ନାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ପାରାସିମ୍ପାଥେଟିକ ସ୍ନାୟୁ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଭେଗସ ସ୍ନାୟୁ ଦେଇ କିଛି ଲୋଅର ମୋଟୋର ନିଉରନ ଆସି ସ୍ଟ୍ରାଏଟେଡ ପେଶୀ ସ‌ହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।

ଗ୍ରାସନଳୀରେ ହେଉଥିବା ବେମାରୀମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରକ ରିଫ୍ଲକ୍ସ, ଗ୍ରାସନଳୀ କର୍କଟ, ସ୍ଫିତ ଓ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ରକ୍ତନଳୀ ଯାହାକୁ ଏସୋଫେଜିଆଲ ଭାରିସେସ କୁହାଯାଏ ଓ ଏଥିରୁ ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇପାରେ, ମାଲୋରି-ୱେସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ସଙ୍କୋଚନ ଓ ଗତିଶୀଳତା ବେମାରୀ । ଗ୍ରାସନଳୀରେ ରୋଗ ହେଲେ ଗିଳିବା ଅସୁବିଧା ବା ଡିସଫେଜିଆ, ଗିଳିଲା ବେଳକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଓଡିନୋଫେଜିଆ, ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ ବା କିଛି ଲକ୍ଷଣ ନଥାଇପାରେ । ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ବେରିଅମ ସ୍ୱାଲୋ ଏକ୍ସ‌ରେ, ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପି (endoscopy) ଓ ସିଟି ସ୍କାନ କରାଯାଏ । ଏହାର ସ୍ଥାନ ଯୋଗୁ ଗ୍ରାସନଳୀକୁ ଅପରେଶନ କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ।   

## କାର୍ଯ୍ୟ
### ଗିଳିବା
ଖାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଗିଳିବା ପରେ ପାଟିରୁ ଯାଇ ପ୍ରଥମେ ଫାରିଙ୍କ୍ସ (pharynx) ବା ଗ୍ରସନୀ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗ୍ରାସନଳୀକୁ ଯାଏ । ଏହା ପରେ ଏହି ଯାଇ ପାକସ୍ଥଳିରେ ପ‌ହଞ୍ଚେ । ଖାଦ୍ୟ ଗିଳିବା ସମୟରେ ଏପିଗ୍ଲଟିସ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯାଇ ଟ୍ରାକିଆର ଉପର ଭାଗକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେବା ଫଳରେ ଖାଦ୍ୟ ଟ୍ରାକିଆ ଭିତରେ ପଶିପାରେ ନାହିଁ । ଠିକ୍ ଏହି ସମୟରେ ଉପର ଗ୍ରାସନଳୀ ସ୍ଫିଙ୍କଟର ଢିଲା ହୋଇଯିବାଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରାସନଳୀ ଭିତରକୁ ଯାଇ ପେରିସ୍ଟାଲଟିକ ଚଳନ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆଗକୁ ଆଗକୁ ଯାଏ । ଖାଦ୍ୟ ପାଟିରେ ଓ ଗ୍ରାସନଳୀ ଭିତରେ ଥିଲାବେଳେ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତ ଭାବରେ ଏହି ରିଦମିକ ସଙ୍କୋଚନ ହୁଏ । ଶେଷରେ ଏହି ପେରିସ୍ଟାଲସିସ ସ‌ହିତ ତଳ ଏସୋଫେଜିଆଲ ସ୍ଫିଙ୍କଟର ଖୋଲିଯାଏ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାକସ୍ଥଳୀରେ ପ୍ରବେଶ କରେ ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା

**ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସୁଶୀଳ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଅମିୟ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ

**ଅମିୟ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ** (ଜନ୍ମ : ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୨) ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଦୃତ ଧାବକ । ୧୦୦ ମିଟର ଦୌଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ଼ ରହିଛି । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ୧୦୦ ମିଟର ଦୌଡ଼ ମାତ୍ର ୧୦.୨୬ ସେକେଣ୍ଡରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ଏହି ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ଼ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଅମିୟ ୧୯୯୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୪ ତାରିଖରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଓଳାଂଶଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କର ଶିକ୍ଷାବିଭାଗରେ ଚାକିରୀ କରନ୍ତି । ମଲ୍ଲିକ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରପୁର ଡିଏଭି ସ୍କୁଲ ଓ କିଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।

## ଖେଳ ଜୀବନ 
ଅମିୟ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଜୁନିୟର ଏସୀୟ ମିଟରେ କଲୋମ୍ବୋଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଜୁନିୟର ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ୧୦୦ମି ଦୌଡ଼ରେ ରୌପ୍ୟ ଓ ୨୦୦ମି ଦୌଡ଼ରେ କାଂସ୍ୟ ପଦକ (୨୧.୩୩ ସେକେଣ୍ଡ) ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ୬ମାସ ପାଇଁ ଖେଳରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶାବାଡ଼ି ଧରି ଚାଲିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଡାକ୍ତରମାନେ ସେ ଖେଳିବା ଓ ପୁରୁଣା ଗତିକୁ ଫେରି ପାଇବାନେଇ ଆଶା ହରେଇଥିବା ସମୟରେ ଅମିୟ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ପୁଣି ଖେଳକୁ ଫେରିଥିଲେ ।

୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଅମିୟ ରାଞ୍ଚିଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଜାତୀୟ ଆଥଲେଟିକ ଚମ୍ପିୟାନସିପରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ (21.22) ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସେ, ଉସେନ ବୋଲ୍ଟ ଓ ୟୋହାନ ବ୍ଲେକଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଗ୍ଲେନ ମିଲ୍ସଙ୍କ ଅଧିନରେ କିଙ୍ଗଷ୍ଟନଠାରେ ୪ ମାସ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଶିକ୍ଷଣରେ ହୋଇଥିବା ୧୬ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟଭାର ତାଙ୍କ ପିତା, ରାଜ୍ୟ ଆଥଲେଟିକ ଆସୋସିଏସନ ଓ କିଛି ପ୍ରାୟୋଜକ କମ୍ପାନୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୮ତାରିଖରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଫେଡେରେସନ କପରେ, ଅମିୟ ୧୦୦ମି ଦୌଡ଼ ୧୦.୨୬ସେକେଣ୍ଡରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ଼ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହି ରେକର୍ଡ଼ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଅନୀଲ କୁମାର ପ୍ରକାଶ (୨୦୦୫) ଓ ଅବଦୁଲ ନଜୀବ କ୍ୟୁରେସୀଙ୍କ (୨୦୧୦) ନାମରେ ଥିଲା । ଉଭୟ ୧୦.୩୦ ସେକେଣ୍ଡରେ ଏହି ଦୂରତ୍ୱ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ସେହି ପ୍ରତିଯୋଗୀତାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୌଡ଼ରେ ସେ ଜଂଘରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଜଂଘରେ ପଟିବାନ୍ଧି ସେ ଫାଇନାଲରେ ଦୌଡ଼ିଥିଲେ । ୨୦୦ ମିଟର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ସେ ୨୧.୦୩ ସେକେଣ୍ଡରେ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## External links 
* 
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୨ ଜନ୍ମ
ହରଦେବ ତିରିୟା

**ହରଦେବ ତିରିୟା** (ଜନ୍ମ: ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୧୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ହରଦେବ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ ଓ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧ମ ଓ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ହରଦେବ ତିରିୟା ୧୯୧୨ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚନ୍ଦ୍ରମୋହନ ତିରିୟା ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଲଛମଣି ତିରିୟା । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ମାଟ୍ରିକ୍‌ରୁ କମ ଥିଲା ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ହରଦେବ ତିରିୟା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ନବ ଚରଣ ମାଝି

**ନବ ଚରଣ ମାଝି** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ନବ ଚରଣ ମାଝି ୧୯୬୧ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଧାମୁ ମାଝି । ନବଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ସମୁଦାୟ ୫,୮୫,୯୭୧ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଜେଡି ପ୍ରାର୍ଥୀ ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡିଙ୍କୁ ୨,୧୯,୩୩୪ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ରାଜନେତା
ବୁର୍ଜାମ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସ୍ଥଳ

**ବୁର୍ଜାମ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସ୍ଥଳ**, ଶ୍ରୀ ନଗରର ପୁରତାତ୍ୱିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାଶ୍ମୀରିର ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ ଅଟେ । ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ଖୋଦେଇରେ ୩୦୦୦ BC ପୂର୍ବ ଓ ୧୦୦୦ BC ପୂର୍ବ ମଧ୍ୟରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ୱର ଚରଣ ବିଷୟରେ ଜଣାଯାଇଥାଏ । କାଶ୍ମୀରିରେ ପ୍ରାଗୌତିହାସିକ ମାନବ ଗତିବିଧିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବାକୁ ଯାଇ ସ୍ତରୀକୃତ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜମାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଥିବା ନିଷ୍କର୍ଷ, ବିସ୍ତୃତ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ ପନିପରିବା ଓ ଜୀବମାନଙ୍କ ସହିତ ଘଟଣା ସ୍ଥଳର ଭୌତିକ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ରକୁ କବର କରିଥାଏ ।

ପୂରାତନତା (କଳା, ବସ୍ତୁକଳା, ପ୍ରଥା, ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ)ରୁ ସଙ୍କେତ ମିଳିଥାଏ ଯେ, ବୁର୍ଜାମର ପ୍ରାଗୌତିହାସିକ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ । ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ବିଦେଶୀ ପ୍ରଭାବର କଥାବାର୍ତ୍ତା କଳା, ବସ୍ତୁକଳା, ପ୍ରଥା, ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଭାଷାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଥାଏ ଯାହା ମାଟିର ପାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ କଳାକୃତିରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ ।

## ଅବସ୍ଥିତି
ବୁର୍ଜାମ  ସ୍ଥାନ ଶ୍ରୀ ନଗର ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ନାମର ଗ୍ରାମରେ ଏକ ପ୍ରାଗୌତିହାସିକ ବସ୍ତି ଅଟେ । ଏହା ନସିମ-ଶାଲୀମାର ମାର୍ଗରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ  ଅବସ୍ଥିତ ରହିଛି । ଏହି ସ୍ଥାନର ଉଚ୍ଚତା ସମୁଦ୍ର ସ୍ତରରୁ ତଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି । ଏହା ଭାରତର ଉତ୍ତରରେ ଖନନ ଯୁକ୍ତ ନବପାଷାଣ ସ୍ଥଳ ଅଟେ । ଏହି ସ୍ଥଳ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ Pleistocene ହ୍ରଦର ବିସ୍ତାରରେ ରହିଛି । କାଶ୍ମୀରି ଭାଷାରେ ବୁର୍ଜାମର ଅର୍ଥ, "ଭୋଜବୃକ୍ଷ" ଏକ ଗଛର ପ୍ରଜାତି (ଯାହା ସାଧାରଣତଃ  ଉଚ୍ଚତା ସୀମାରେ ହିମାଳୟରେ ବଢ଼ିଥାଏ) ଅଟେ ।

## ଇତିହାସ
1936 ମସିହାରେ ବୁର୍ଜାମ ସ୍ଥଳରେ ପ୍ରଥମ ଖନନ ଏକ ସୀମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଥିଲା, ଯେପରି (Yale–Cambridge) ଅଭିଯାନ  "Helmut de Terra" ଓ "Dr. Thomson Paterson"ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ କରାଯାଇଥିଲା । ଭାରତୀୟ ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣର "ଫ୍ରଣ୍ଟିୟର ସର୍କଲ" 1960 ଓ 1971ର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନର ବିସ୍ତୃତ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ । 

ବୁର୍ଜାମ ତ୍ରାଳ ସହର ପାଖେ (Gufkral) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ସମ୍ବିଧାନ ସ୍ଥାନର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ତ୍ୱ କରିଅଛି । ଏହାଛଡା ହରିପରିଗମ ଓ ଅବନ୍ତିପୁରା ଗୋଟିଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ରହିଛି ।  

ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 15 ଏପ୍ରିଲ 2014 ମସିହାରେ ଏକ "UNESCO" ୟୁନେସ୍କୋ (World Heritage Site) ରୂପେ ଶିଳାଲେଖ ପାଇଁ ନାମାଙ୍କିତ କରାଯାଇଥିଲା , କିନ୍ତୁ ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ ।

## ଆବିଷ୍କାର
ବୁର୍ଜାମରେ ଖନନ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଧାର (ଗଭୀର ଯୁକ୍ତ) ଓ ଆନୁଭୂମିକ ଦେଶ ଦ୍ୱୟରେ କରାଯାଇ ଥିଲା ; ଏହା ଗଭୀରତା , ସ୍ତରୀକରଣର ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ଯଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରୀକରଣର ଚରଣ ବଦ୍ଧ ଉପାୟରେ ସମସ୍ତରୀୟ ଉତ୍ଖନନଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।  ସେହି ସ୍ଥାନରେ ନିରନ୍ତର ବ୍ୟବସାୟିକ ଅନୁକ୍ରମର ଚାରି କାଳ 1960ରୁ 1971 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 11 ବର୍ଷର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରଲେଖିତ କରାଯାଇଥିଲା । ବୁର୍ଜାମରେ ମିଳିଥିବା ନବପାଷାଣ କାଳୀନ ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କ କଙ୍କାଳର ଅବଶେଷ ସିନ୍ଧୁଘାଟୀ ସଭ୍ୟତାର ହଡ଼ପ୍ପାରେ ମିଳିଥିବା ଜିନିଷ ଅଟେ ।

## ଆଧାର
ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ

**ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ** (ଜନ୍ମ: ୩୦ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ପ୍ରବୀଣ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୯ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ମୋରଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ୧୯୫୯ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୩୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଦୀପ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ରଶ୍ମୀ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଞ୍ଜଦେଓ । ପ୍ରବୀଣଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି

**ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି** କ‌ହିଲେ ମାନବ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦେହରେ ଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ଅନ୍ତସ୍ରାବୀ (endocrine) ଗ୍ରନ୍ଥିମାନଙ୍କୁ  ବୁଝାଏ । ମାନବ ଦେହରେ ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ପୃଷ୍ଠଭାଗରେ ଚାରୋଟି ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ । ରକ୍ତରେ ସ୍ୱଳ୍ପ କ୍ୟାଲସିଅମ ଥିଲେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ପାରାଥାଇରଏଡ ହରମୋନ (parathyroid hormone) ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ କ୍ଷରଣ କରନ୍ତି ଓ ଏହି ହରମୋନ ଶରୀରରେ ଓ ଅସ୍ଥି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କ୍ୟାଲସିଅମ ପରିମାଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ । 

ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥିର ରକ୍ତ, ଧମନୀ, ଶିରା ଓ ଲସିକା ସରବରାହ ଠିକ୍ ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥିର ସରବରାହ ଭଳି ହୋଇଥାଏ । ଭୃଣ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ଫାରିଞ୍ଜିଆଲ ପାଉଚର (pharyngeal pouches) ଏପିଥେଲିଆଲ (epithelial) ଲାଇନିଙ୍ଗରୁ ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ; ଉପର ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ଚତୁର୍ଥ ପାଉଚରୁ ଓ ତଳ ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ତୃତୀୟ ପାଉଚରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । 

ଅଧିକ ବା କମ୍ ପାରାଥାଇରଏଡ ହରମୋନ ଅନୁସାରେ ରକ୍ତର କ୍ୟାଲସିଅମ ସ୍ତର ଓ ଅସ୍ଥି ମେଟାବୋଲିଜ୍ମର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ଯାହାକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ଓ ହାଇପୋପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ (hypoparathyroidism) କୁହାଯାଏ ।  

## ଗଠନ 
ବାମ ଓ ଡାହାଣ ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ଲୋବର ପୃଷ୍ଠ ଭାଗରେ ଦୁଇ ଯୋଡ଼ା ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରନ୍ଥିର ରଙ୍ଗ ହଳଦିଆ-ମାଟିଆ, 
ଦେଖିବାକୁ ଅଣ୍ଡାକୃତି ଚଟକା ଓ ମସୁର ଭଳି ଦେଖିବାକୁ, ଲମ୍ବ ୬ ମି:ମି: ଓ ଚଉଡ଼ା ୩ ମି:ମି: । ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଚାରୋଟି ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ; ଉପର ପାଖରେ ଦୁଇ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ସୁପିରିଅର ଓ ତଳ ପାଖର ଦୁଇ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ଇନଫିରିଅର ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି କୁହାଯାଏ । ସୁସ୍ଥ ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥିର ଓଜନ ପୁରୁଷଙ୍କର ୩୦ମି:ଗ୍ରା: ଓ ମହିଳାଙ୍କର ୩୫ମି:ଗ୍ର: ହୋଇଥାଏ ।  ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ବା ବେକ ପରୀକ୍ଷା କରି ଜାଣିହୁଏ ନାହିଁ । 

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାରାଥାଇରଏଡ ଶିରା ଯାଇ ସୁପିରିଅର, ମିଡଲ ଓ ଇନଫିରିଅର ଥାଇରଏଡ ଶିରା ସ‌ହିତ ମିଳିତ ହୁଏ । ସୁପିରିଅର ଓ ମିଡଲ ଥାଇରଏଡ ଶିରା ଯାଇ ଇଣ୍ଟରନାଲ ଜୁଗୁଲାର ଶିରା ((internal jugular vein) ସ‌ହିତ ଓ ଇନଫିରିଅର ଥାଇରଏଡ ଯାଇ ବ୍ରାକିଓସେଫାଲିକ ଶିରା (brachiocephalic vein) ସ‌ହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।

### ଲସିକା ନିଷ୍କାସନ 
ଲସିକା ନଳୀଗୁଡ଼ିକ ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ  ବାହାରି ଡିପ ସର୍ଭିକାଲ ଲିମ୍ଫ ନୋଡ (deep cervical lymph node) ଓ ପାରାଟ୍ରାକିଆଲ ଲିମ୍ଫ ନୋଡମାନଙ୍କରେ (paratracheal lymph nodes)‌ ଲସିକା ନିଷ୍କାସନ ହୁଏ । ପାରାଥାଇରଏଡର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅତୁଳନୀୟ ଜୀବକୋଷ ଥାଏ । 
* ପାରାଥାଇରଏଡ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବକୋଷ Chief cells ଗୁଡ଼ିକ ପାରାଥାଇରଏଡ ହରମୋନ ତିଆରି ଓ ନିଷ୍କାସନ କରନ୍ତି । ଜୀବକୋଷଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଓ ହରମୋନ ଥିବା ବେଳେ କଳା, ହରମୋନ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପରିସ୍କାର ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
* ଅକ୍ସିଫିଲ ଜୀବକୋଷ/Oxyphil cells ଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ଫିକା ଓ ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସାଥିରେ ଏମାନେ ସଂଖାଧିକ ହୁଅନ୍ତି,

File:Parathyroid gland intermed mag.jpg|Intermediate magnification micrograph. H&E stain. ଧଳା ଗୋଲ ପଦାର୍ଥ ଗୁଡ଼ିକ ଚର୍ବି ଜୀବକୋଷ । ସାଧାରଣ ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥିରେ ଆଡିପୋଜ ତ‌ନ୍ତୁ ପ୍ରାୟ ୨୫-୪୦% ଆଡିପୋଜ ତନ୍ତୁ ଥାଏ । 

ପାରାଥାଇରଏଡ ହରମୋନ ଏକ ଛୋଟ ପ୍ରୋଟିନ (protein) ଯାହା କ୍ୟାଲସିଅମ ତ‌ଥା ଫସଫେଟ ସମତୁଲ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଓ ଅସ୍ଥି ଶରୀରତ‌ତ୍ତ୍ୱରେ ଭାଗ ନିଏ । କ୍ୟାଲସିଟୋନିନ calcitonin ପ୍ରତିପକ୍ଷ ହୋଇ ପାରାଥାଇରଏଡ ହରମୋନ କାମ କରେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମାଟ୍ରିକ୍ସ

ଗଣିତରେ **ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ ** ଏକ ଅଦିଷ୍ଟ ରାଶି ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଆୟତକାର ସାରଣୀ ଅଟେ ।  ଏଥିରେ ସାଧାରଣତଃ ସଂଖ୍ୟା, ପ୍ରତୀକ କିମ୍ବା ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି, ପଂକ୍ତି ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସର ଆୟତନ 2 × 3 ଅଟେ, ଏଥିରେ ଦୁଇଟି ପଂକ୍ତି ଓ ତିନୋଟି କଲମ ରହିଛି :
:\begin{bmatrix}1 & 9 & -13 \\20 & 5 & -6 \end{bmatrix}.

## ପରିଭାଷା
ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସିଲବେଷ୍ଟର (ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧୮୫୦), ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସର ଏହି ପରିଭାଷା ଦେଇଥିଲେ : ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କୌଣସି ଆୟତାକାର ସାରଣୀକୁ, ଯେଉଁଥିରୁ "ସାରଣୀକ" (determinants) ତିଆରି ହୋଇପାରେ, ତାହାକୁ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ କୁହାଯାଏ । ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସକୁ ଏକ ଅତି-ସମୀକ୍ଷ  (hypercomplex) ସଂଖ୍ୟା ରୂପେ ଜଣାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ହେଉଛନ୍ତି ମିଲ୍ଟନ (1853 ବିସି) ଏବଂ କେଲୀ (1858 ବିସି)।
:\mathbf{A} = \begin{bmatrix}
   -1.3 & 0.6 \\
   20.4 & 5.5 \\
   9.7 & -6.2 
 \end{bmatrix} 

### ଆକାର
## ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନ
କୌଣସି ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସକୁ ଲେଖିବା ସମୟରେ ତାହାକୁ କୋଷ୍ଠକରେ ଲେଖାଯାଏ ।
: \mathbf{A} = 
 \begin{bmatrix}
 a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\
 a_{21} & a_{22} & \cdots & a_{2n} \\
 \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\
 a_{m1} & a_{m2} & \cdots & a_{mn}
 \end{bmatrix} = 
\left( \begin{array}{rrrr}
 a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\
 a_{21} & a_{22} & \cdots & a_{2n} \\
 \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\
 a_{m1} & a_{m2} & \cdots & a_{mn}
 \end{array} \right) \in \mathbb{R}^{m \times n}

ମୁଖ୍ୟତଃ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସକୁ "A"ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଯାଏ । a11 କିମ୍ବା a1,1ଦ୍ୱାରା ପଂକ୍ତି ଓ ସ୍ତମ୍ଭର ମାନ ଦେଖା ଯାଇଥାଏ । ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉଡାହାରଣରେ  a11 ପ୍ରଥମ ପଂକ୍ତିରେ ଓ ପ୍ରଥମ ସ୍ତମ୍ଭରେ ରହିଛି । ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ 1,1 ଲେଖି ଦର୍ଶାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହିପ୍ରକାରେ a12 କିମ୍ବା a1,2 ପ୍ରଥମ ପଂକ୍ତିରେ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭରେ ରହିଛି । ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭରେ ରହିବା କାରଣରୁ ଶେଷରେ 2 ଲେଖା ଯାଇଛି । ପଂକ୍ତିର ସମସ୍ତ ମାନ m ଓ ସ୍ତମ୍ଭର ସମସ୍ତ ମାନକୁ nଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଇ ଦିଆଯାଇଛି ।

## ରୈଖିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ନିମ୍ନଲିଖିତ ତାଲିକା ବହୁ 2×2 ବାସ୍ତବିକ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ| 2-by -2 ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସକୁ  **R**2ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ରେଖା ମାନଚିତ୍ର ସହିତ ଦେଖାଇଥାଏ । ନୀଳ ମୂଳକୁ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ଗ୍ରେଡ ଓ ଆକୃତିର ମାପ କରାଯାଏ । ମୂଳ (0,0) ଏକ କଳା ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି ।

## ଇତିହାସ
ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସର ବହୁ ପୁରାତନ ଇତିହାସ ରହିଛି କିନ୍ତୁ ରେଖା ଗଣନା ହେତୁ ଏହାର ବ୍ୟବହାର 1800 ବର୍ଷ ପରେ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରିଲା । ଚୀନ ପାଠ୍ୟ "ଗଣିତ କଳାର ୯ଟି ଅଧ୍ୟାୟ" ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲେଖା ଯାଇଥିବା ଏହାର ପ୍ରଥମ ଉଦାହରଣ ଥିଲା , ଯେଉଁଥିରେ ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରକାର ବ୍ୟୁହ ସରଞ୍ଚନା ରୂପେ ସମାଧାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାପରେ 1545 ବର୍ଷରେ ଇଟାଲୀ ଗଣିତଜ୍ଞ "ଗେରୋଲାମୋ କାର୍ଡନୋ" ଏହି ବିଧିକୁ ଚୀନରୁ ନେଇ ୟୁରୋପରେ "ଅର୍ସ ମେଗ୍ନ" ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ । ଜାପାନର ଗଣିତଜ୍ଞ "ସେକୀ" ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧିରେ 1683 ବର୍ଷରେ ବହୁ ଗଣିତ ସମିକରଣର ସମାଧାନ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଡ଼ଚର ଗଣିତଜ୍ଞ "ଜେନ ଡେ ବିଟ୍ଟ" ଏହାର ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୂପ 1659 ବର୍ଷରେ ଏକ ପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ ।

## ଗ୍ରାଫ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ
ସମୀପବର୍ତ୍ତୀ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ , ପରିମିତ ଗ୍ରାଫ ଓ ଗ୍ରାଫ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଏକ ମୂଳ ଧାରଣା ଅଟେ।  ଏହା ରେକର୍ଡ କରିଥାଏ କି, ଗ୍ରାଫର କେଉଁ କୋଣ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛି । କେବଳ ଦୁଇ ଅଲଗା ଅଲଗା ମୂଲ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ (ଉଦାହରଣ : କ୍ରମଶଃ "yes" ଓ "no"ର ଅର୍ଥ) ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ କୁହାଯାଏ  । ଦୂରତ୍ୱ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ ପ୍ରାନ୍ତର ଦୂରତା ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାତ ଧାରଣା ସାମିଲ ରହିଥାଏ ।  ଏହି ଅବଧାରଣା ୱେବସାଇଟଦ୍ୱାରା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ହାଇପରଲିଙ୍କ କିମ୍ବା ସହରଦ୍ୱାରା ସଡ଼କରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇପାରେ । ଏହି ସ୍ଥିତିରେ (ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କନେକ୍ସନ ନେଟୱାର୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘନିଷ୍ଠ ନ ହୋଇଯାଏ) ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସର ପ୍ରବୃତ୍ତି "ବିରଳ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ " ହୋଇଥାଏ । ସେଥିପାଇଁ ବିଶେଷ ରୂପେ ଅନୁରୂପିତ ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ ଏଲ୍ଗୋରିଦୀମର ଉପଯୋଗ ନେଟୱାର୍କ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ କରାଯାଇପାରେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତ
ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଦଳ-ବଦଳ

**ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଦଳ-ବଦଳ** ତତ୍ତ୍ୱ ସରାଞ୍ଚନାତ୍ମକର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ଯାହା Claude Lévi-Strauss ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମାନବବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ମତ ଅଟେ, ଯାହା ସମାଜରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ରହିଛି । ଏହି ପ୍ରକାରରେ ଔପଚାରିକ ଅଦଳ ବଦଳକୁ ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ବିବାହ ସମାରୋହରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ କନ୍ୟାକୁ ତା'ର ବାପାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବର ପରିବାରକୁ ଦାନ କରି ଦିଆଯାଏ । 

ବିଗତ ବହୁ ବର୍ଷ ତମାମ ଧରି ଭାରତୀୟ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତିରେ ଅନେକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି । ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଧାରଣ ଶୈଳୀ , ସ୍ୱାଧୀନତା , ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତିରେ ବହୁ ଉତ୍ଥାନ ପତନ ଘଟିଛି । ଅତି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ମଧ୍ୟମ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥିତିରେ ଦ୍ରୁତ ଅବନତି ଘଟିଥିଲା । ସେମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଅଧିକାର , ଯାହା ପୁରୁଷମାନେ ପାଉଥିଲେ , ସେଥିରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଉଥିଲା । ଏପରିକି କୁସଂସ୍କାର ବଶତଃ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ବାରଣ କରାଯାଉଥିଲା ।

## ସମାନତା
ସମାନତାର ସରଞ୍ଚନାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିକଣକୁ (Lévi-Strauss) "ଲେବୀ ଷ୍ଟ୍ରାସ"ର ସଭ୍ୟକଥନରେ ରଖାଯାଇଛି : "ସମାନତାର ପ୍ରାଥମିକ ସରଞ୍ଚନା"। ଏଥିରେ ସେମାନେ ମୌସ (Mauss)ର ବିଚାରକୁ ଆଦୀମ ସମାଜରେ ଉପହାରର ମହତ୍ତ୍ୱ ବାବଦରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରୂପରେ ଯୋଡିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ପାଖାପାଖି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପାରିବାରିକ ସମୂହ ବାହାରେ ସାଥିମାନଙ୍କ ଅଦଳ ବଦଳ ପାଇଁ ବର୍ଜନର ଭୂମିକା ରହିଥିଲା । ମହିଳାମାନଙ୍କ ପରିଣାମ ଅଦଳ ବଦଳ ଅପ୍ରତିସମ ରହିଛି, ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ସେହି ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକାର ରହିଛି ଯାହା ପାରସ୍ପରିକ ନୁହେଁ । ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ସାମାଜିକ ସରଞ୍ଚନାଗୁଡ଼ିକ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ମାମଲା ହେବା ବଦଳରେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଉତ୍ପୀଡନକୁ ଏକ ସାମାଜିକ ନିର୍ମାଣ ରୂପେ ମାନିବା ପାଇଁ ଏକ ରୂପରେଖା ପ୍ରଦାନ କରିଛି ।

## ବାଇବେଲ ପିତୃସତ୍ତା
ପ୍ରାଚୀନ ହିବୃ ସଂସ୍କୃତିରେ ପୁରୁଷମାନେ ମହିଳା ସମ୍ପର୍କୀୟମାନଙ୍କର ଅଦଳ ବଦଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଆହୁରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ପୁରୁଣା ନିୟମର ଆଖ୍ୟାନ ଦେଖାଯାଇଥାଏ, ଯଥା: ଜୋଶୁହ, ବିଚାରପତି, ଶାମୁଏଲ ଓ ରାଜାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଥିବା କାହାଣୀ ସମୂହ ।

ପ୍ରାଚୀନ ବୈଦୀକ କାଳରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକାର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା କଥା ଭାରତୀୟ ବେଦରୁ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି । ପତଞ୍ଜଳୀ ଓ କାତ୍ୟାୟନଙ୍କ ପରି ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ୟାକରଣ ବିଷାରଦଙ୍କ ଲେଖାରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ବୈଦିକ ସମୟରେ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପରି ବିଦ୍ୟାଲାଭ କରୁଥିଲେ । ଋକ  ବେଦର ଶ୍ଳୋକରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ଯେ, ସେହି କାଳରେ ମହିଳାମାନେ ଉପଯୁକ୍ତ ବୟସରେ ବିବାହ କରୁଥିଲେ ଓ ନିଜ ପସନ୍ଦର ସ୍ୱାମୀ ପାଉଥିଲେ । ସେ କାଳରେ ସ୍ୱୟଂବର ପ୍ରଥାଦ୍ୱାରା ମହିଳାମାନେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ବର ଚୟନ କରିବା ବିଧି ରହିଥିଲା । ଏହାକୁ " ଗନ୍ଧର୍ବ " ବିବାହ କୁହାଯାଉଥିଲା । ଋକ ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦମାନଙ୍କରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ "ଗାର୍ଗୀ"  ଓ "ମୈତ୍ରୀ"ଙ୍କ ପରି ଅନେକ ସାଧ୍ୱୀ ତଥା ବିଦ୍ୱାନ ମହିଳା ଥିବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ,  

## ଅପରାଧିକ ଉପଚାର
ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ପାକିସ୍ତାନର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ  ଉଧାର (ରୂଣ) କିମ୍ବା ହତ୍ୟା ପରି ଅପରାଧର କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇଁ ଅଦଳ ବଦଳ କରାଯାଇପାରେ । ଏହି ଅଭ୍ୟାସକୁ ସ୍ୱରା (swara) କୁହାଯାଏ । ପାକିସ୍ତାନର ସମ୍ବିଧାନ ଏହାକୁ ୩ରୁ ୧୦ ବର୍ଷର କାରାବାସ ସହିତ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ, ଏହି ପ୍ରଥା ଏବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଛି ।

## କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ 
ପୁରୁଷ ସମ୍ବନ୍ଧ ମୁତାବକ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଅଦଳବଦଳ ଉପନ୍ୟାସ The Great Gatsby ଏବଂ Tropic of Capricornରେ ଏକ ବିଷୟ ରୂପେ ଦେଖାଯାଇଛି । ଏହି ବିଷୟକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଇଣ୍ଡିକେଟ ପ୍ରପୋଜାଲ ଓ ଅନ୍ୟ ମହିଳା-ବାର୍ଟର ଫିଲ୍ମମାନଙ୍କର ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ
ପୋଲିଓଭୂତାଣୁ

**ପୋଲିଓଭୂତାଣୁ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ  **Poliovirus**) ଏକ ପ୍ରକାର ଭୂତାଣୁ ଯାହା ପୋଲିଓ ରୋଗର କାରଣ ରୂପେ ଜ୍ଞାତ ଓ ଏହି ଭୂତାଣୁ ପିକୋର୍ନାଭିରିଡି (Picornaviridae) ପରିବାରର ଏଣ୍ଟେରୋଭାଇରସ ସି (Enterovirus C)ର ଏକ ସଦସ୍ୟ ଭୂତାଣୂ ।

ପୋଲିଓଭୂତାଣୁରେ ଆରଏନଏ ଜେନୋମ (genome) ଓ ଏକ ପ୍ରୋଟିନ କାପସିଡ ଥାଏ । ଏଥିରେ ଏକ‌କ-ସ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡେଡ ପଜିଟିଭ-ସେନ୍ସ ମୋଲିକ୍ୟୁଲାର ବାୟୋଲୋଜି (sense) ଆରଏନଏ ଜେନୋମ ଥାଏ ଓ ଲମ୍ବ ୭୫୦୦ ନ୍ୟୁକ୍ଲିଓଟାଇଡ 
(nucleotide) ଥାଏ ।  ଏହି ଭୂତାଣୁ ପାର୍ଟିକ୍ଲର ଓସାର ପ୍ରାୟ ୩୦ ଏନ:ଏମ: (nm) ଓ ଆଇସୋହେଡ୍ରାଲ ସିମେଟ୍ରି (icosahedral symmetry) ଥାଏ । ଛୋଟ ଜେନୋମ, ସାଧାରଣ-ରଚନା କେବଳ ଆରଏନଏ ଓ ଭାଇରାଲ ଏନଭଲପ (nonenveloped) ଆଇସୋହେଡ୍ରାଲ ପ୍ରୋଟିନ କୋଟ କାପସିଡ (encapsulates) ଗଠନ ଯୋଗୁ ଏହାକୁ ସରଳ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂତାଣୁ କୁହାଯାଏ । 

ସନ ୧୯୦୯ରେ କାର୍ଲ ଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍ଟେନର (Karl Landsteiner) ଓ ଏର‌ୱିନ ପେପ୍ପର (Erwin Popper) ପ୍ରଥମେ ପୋଲିଓଭୂତାଣୁ ପୃଥକୀକରଣ କରିଥିଲେ ।  ଏକ୍ସ‌-ରେ ଡିଫ୍ରାକସନ ଉପାୟରେ ଏହି ଭୂତାଣୁର ଗଠନ ପ୍ରଥମେ ରୋଜାଲିଣ୍ଡ ଫ୍ରଙ୍କଲିନ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ଦଳ ବିର୍କବେକ କୋଲେଜଠାରେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ, ଓ ପୋଲିଓର ଇକୋସାହେଡ୍ରାଲ ସିମେଟ୍ରି ଥିବା ଦେଖେଇଥିଲେ । 

ସନ ୧୯୮୧ରେ ମାସାଚୁସେଟ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଟେକନୋଲୋଜି (MIT) ଅନୁଷ୍ଟାନରେ ଏକ ଦଳ ଗବେଷକ ଭିନସେଣ୍ଟ ରାକାନିଏଲ୍ଲୋ ଓ ଡେଭଡ ବାଲ୍ଟିମୋର ନେତୃତ୍ୱରେ,  ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦଳ ନାଓମି କିଟାମୁରା ତ‌ଥା ଏକାର୍ଡ଼ ୱିମରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସ୍ଟୋନି ବୃକ ୟୁନିଭରସିଟିରେ ପୋଲିଓଭୂତାଣୁ ଜେନୋମ ବିଷୟ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ । ଆରଏନଏ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟ ବୁଝିବାକୁ ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁ ଅତି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ମଡେଲ ବିବେଚିତ ହୋଇଛି । 

## ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି
 of poliovirus]]

ଯେ କୌଣସି ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ନିମନ୍ତେ ଜୀବକୋଷ ଭିତରକୁ ଭୂତାଣୁ ପଶିବାର ଓ ଅଧିକ ସଂକ୍ରାମକ ପାର୍ଟିକ୍ଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ । 
ପଶୁ ଓ ତନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ପୋଲିଓଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ସିଡି୧୫୫ର ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ । ପରୀକ୍ଷାଗାର ବାହାରେ କେବଳ ମାନବ, ମାନବ ସଦୃଶ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପୁରାତନ ପୃଥ୍ୱୀ ମର୍କଟମାନଙ୍କର ଜୀବକୋଷରେ ଦେଖାଯାଏ । ପୋଲିଓଭୂତାଣୁ କେବଳ ମାନବ ଦେହରେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯଦିଓ ସିମ୍ପାଞ୍ଜି ଓ ପୁରାତନ ପୃଥ୍ୱୀ ମର୍କଟଙ୍କ ଦେହରେ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ସଂକ୍ରମଣ କରାଯାଇପାରେ ।

ସିଡି୧୫୫ ଜିନ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚୟନ କରିବା ଜଣାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରୋଟିନର କେତେକ କ୍ଷେତ୍ର ଥାଏ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁ ବନ୍ଧିତ ହେବା ସ୍ଥାନ ଗୋଟିଏ । ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୁତାଣୁକୁ ବାନ୍ଧିବା ନିମନ୍ତ ୩୭ଟି ଆମିନୋଏସିଡ ଦାୟୀ । 

ପୋଲିଓଭୂତାଣୁ ଏକ ଏଣ୍ଟେରୋଭାଇରସ ବା ଖାଦ୍ୟନଳୀ ଭୂତାଣୁ । ସଂକ୍ରମଣ ମଳ-ମୁଖ ରାସ୍ତାରେ ହୁଏ, ଅର୍ଥ ଭୂତାଣୁ ଖାଇବା ପରେ ଖାଦ୍ୟନଳୀରେ ଭିତରେ ରେପ୍ଲିକେସନ ହୁଏ । ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ମଳରେ ଭୁତାଣୁ ଥାଏ । ପ୍ରାୟ ୯୫% ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ତରେ ସାମୟିକ ଭୂତାଣୁ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି ଯାହାକୁ ଭାଇରେମିଆ କୁହାଯାଏ ଓ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ସମୟରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ପ୍ରାୟ ୫% କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୂତାଣୁ ବ୍ୟାପେ ଓ ମାଟିଆ ଚର୍ବି , ରେଟିକୁଲୋଏଣ୍ଡୋଥେଲିଆଲ ତନ୍ତୁ ଓ ମାଂସପେଶୀରେ ରେପ୍ଲିକେଟ କରେ । ଏହି ନିରନ୍ତର ରେପ୍ଲିକେସନ ସମୟରେ ସେକେଣ୍ଡାରି ଭାଇରେମିଆ ହୋଇ ସାମାନ୍ୟ ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଓ ଗଳା ଘାଆ ହୋଇପାରେ ।  ପ୍ରାୟ ୧%ରୁ କମ୍ ସଂକ୍ରମଣରେ ପୋଲିଓମାୟେଲାଇଟିସ ପାରାଲିସିସ ହୁଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ ଭୁତାଣୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମେରୁଦଣ୍ଡରେ, ବ୍ରେନ ସ୍ଟେମ ବା ମୋଟୋର କର୍ଟେକ୍ସରେ ରେପ୍ଲିକେଟ କରିବା ଫଳରେ ଚୟନାତ୍ମକ ମୋଟୋର ନିଉରନ ପାରାଲିସିସ ରୋଗ ହୁଏ ଓ ଏହା ଅସ୍ଥାୟୀ ବା ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରେ । କ୍ୱଚିତ ଏହି ରୋଗେ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ଦୁର୍ବଳ ବା ପାରାଲିସିସ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ସ୍ପାଜ୍ମ ହେବା ଦେଖାଯାଏ । କିଛି ଦିନ ବା କିଛି ସପ୍ତାହ ପାରାଲିସିସ ରହି ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇପାରେ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଜେ. କେ ରୋଲିଙ୍ଗ

**ଜେ. କେ ରୋଲିଙ୍ଗ** CH, OBE, FRSLE, FRCPE, FRSE, (/ ʊroʊl ଏବଂ Rolling ;  ଜନ୍ମ 31 ଜୁଲାଇ 1965), ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଲେଖିକା ଥିଲେ । ସେ "ହେରୀ ପୋଟର" ନାମକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ନିଜ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ  କେବଳ "ଜେ" ନାମ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ରୋଲିଙ୍ଗ : "କେ"ର ଅର୍ଥ କ୍ୟାଥଲୀନ ଅଟେ , ଏହା ତାଙ୍କ ଜେଜେମାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ନାମ ଅଟେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ରୋଲିଙ୍ଗଙ୍କ ଜନ୍ମ 31 ଜୁଲାଇ 1965 ମସିହାରେ ଚିପିଙ୍ଗ ଷୋଡ଼ବରୀ, ବ୍ରିଷ୍ଟଲ, ଇଂଲଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଟୂଟଶୀଲ, ଗ୍ଲାଷ୍ଟର ଶାୟରରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବେଡୀୟନ କାମ୍ପ୍ରିହେଂସିବ ସ୍କୁଲରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ଏକ୍ଜେଟର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ  କ୍ଲାସିକ୍ସରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଏମନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଲଣ୍ଡନରେ କାମ କରିଥିଲେ ।  "ହେରୀ ପୋଟର" ପାଇଁ ମୂଳ ବିଚାର ଏକ ଟ୍ରେନରେ ଆସିଥିଲା ଯାହା 1990 ମସିହାରେ ଚାରି ଘଣ୍ଟା ଡେରୀରେ ଆସିଥିଲା । ସେ 1990 ମସିହାରେ ଇଂରାଜୀ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ପୂର୍ତ୍ତଗାଲ ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ । ସେ 1992 ମସିହାରେ "ଜର୍ଜ ଆରନଟେସ" (Jorge Arantes)ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । 1993 ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ "ଜେସୀକା" ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ବିବାହ, ଛାଡପତ୍ରରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ; ପରେ ରୋଲିଙ୍ଗ ଏଡିନବର୍ଗ, ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଚାଲିଆସିଲେ । ହେରୀ ପୋଟର ଓ ଦି ଫିଲୋସଫର ଷ୍ଟୋନ (ବ୍ରିଟିଶ ସଂସ୍କରଣ) (ଆମେରିକା ସଂସ୍କରଣ: "ହେରୀ ପୋଟର ଆଣ୍ଡ ଦି ସୋରସେର ଷ୍ଟୋନ) ପ୍ରଥମ ଥର 1997 ମସିହାରେ ୟୁନାଇଟେଡ କିଙ୍ଗଡମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ 2001 ମସିହାରେ ନୀଲ ମ୍ୟୁରିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । 2003 ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ତାନ ଦେବିଡ଼ ଏବଂ 2005 ମସିହାରେ  ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ ମୋୖଙ୍କେଜ ଥିଲେ ।  ରୋଲିଙ୍ଗ ଜଣେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ମହିଳା ଅଟନ୍ତି ।

## ପୁସ୍ତକ
ରୋଲିଙ୍ଗ, ହେରୀ ପୋଟର ପୁସ୍ତକର ଶୃଙ୍ଖଳା ପାଇଁ ବହୁ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ଏବଂ $ 1 ବିଲୀୟନରୁ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରିଥିଲେ । ଶୃଙ୍ଖଳାର ଅନ୍ତିମ ପୁସ୍ତକ, ହେରୀ ପୋଟର ଆଣ୍ଡ ଦି ଡେଥଲୀ ହେଲୋଜ, 21 ଜୁଲାଇ 2007 ମସିହାରେ ଜାରୀ କରାଯାଇଥିଲା । ପୁସ୍ତକର ଲୋକପ୍ରିୟତା କାରଣରୁ ରୋଲିଙ୍ଗ ବହୁତ ଧନୀ ହୋଇଗଲେ । ପୁସ୍ତକର 500 ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ପତ୍ରିକା ବିକ୍ରୀ ହୋଇଥିଲା । ରୋଲିଙ୍ଗ, ହେରୀଙ୍କ ଦୁନିଆରେ ଯାଦୁ ବିଷୟରେ ବହୁ  ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ ।

## ସାରାଂଶ
ଜେ. କେ ରୋଲିଙ୍ଗଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସରେ, ହେରୀ ପୋଟର ନାମକ ଜଣେ କିଶୋର ବାଳକ ଅଛନ୍ତି ଯିଏ ନିଜ ଦାଦା, ଖୁଡୀ ଏବଂ ଦାଦା-ପୁଅ-ଭାଇ ଡୁଡଲେ ସହିତ ଏକ ଛୋଟ ଦୁନିଆରେ ବଢିଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ସେ 11 ବର୍ଷର ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଜଣାପଡ଼େ କି ସେ ଜଣେ ଜାଦୁଗର ଅଟନ୍ତି । ପରେ ସେ "Hogwarts school of witchcraft and wizardry" ନାମକ ଜାଦୁ ଏକାଡେମୀକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ " ଆଲବସ ଡ଼ମବ୍ଲେଡ଼ର" (Albus Dumbledore) ଜଣେ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ହେରୀ ଏକ ଅନ୍ଧାର ଜାଦୁଗରଦ୍ୱାରା ନିଜ ଅତୀତ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାତ ହୋଇଥାନ୍ତି ଓ ନିଜର ସବୁଠୁ ଭଲ ସାଙ୍ଗ ରୋନାଲ୍ଡ ବୀସଲୀ ଓ ଗ୍ରେଞ୍ଜରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ସଭିଙ୍କ ପାଇଁ, ସବୁ ସମୟର ସବୁଠାରୁ କଳା ଜାଦୁଗର, ବୋଲ୍ଡେମାର୍ଟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥାନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ସକିଲା ସୋରେନ

**ସକିଲା ସୋରେନ** (୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୦ - ୮ ମଇ ୧୯୯୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସକିଲା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୧, ୧୯୬୧ ଓ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଖୁଣ୍ଟା ଓ ମୋରଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସକିଲା ସୋରେନ ୧୯୨୦ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୨୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଉଦୟନାଥ ସୋରେନ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମାଳତୀ ସୋରେନ । ସକିଲାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ମାଟ୍ରିକ୍‌ରୁ କମ ଥିଲା ।

## ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ସକିଲା ସୋରେନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ ପ୍ରଜା ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

## ମୃତ୍ୟୁ 
ସକିଲା ୧୯୯୬ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଓମାର ସମଦ

**ଓମାର ସମଦ** ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଡଃ.ଏ. ଅବଦୁଲାଙ୍କ ବରିଷ୍ଠ ପରାମର୍ଶଦାତା ଅଟନ୍ତି । ସେ ୨୦୦୪ରୁ ୨୦୦୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାନାଡାରେ ଆଫଗାନ ରାଜଦୂତ ଓ ୨୦୦୯ରୁ ୨୦୧୧ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜଦୂତ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଡି.ସି. ୨୦୧୨-୨୦୧୩ ମସିହାରେ ୟୁନାଇଟେଡ ଷ୍ଟେଟ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ପିସ (United States Institute of Peace)ରେ ବରିଷ୍ଠ ଆଫଗାନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ରୂପେ କାମ କରିବା ପରେ ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଡି.ସି.ରେ ୨୦୧୩-୧୦୧୪ ମସିହାରେ ନ୍ୟୁ ଆମେରିକା ଫାଉଣ୍ଡେସନରେ ସିନିୟର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଏସିଆ ସମକକ୍ଷ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । 

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଓମାର ସମଦ, ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଡି.ସି.ରେ ଥିବା ଆମେରିକା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ । ସେ ସେହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ କଳାର ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମାମଲାରେ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଟଫଟସ ୟୁନିଭରସିଟି (Tufts University) ମାସାଚୁସେଟ୍ସ (Massachusetts)ରେ "ଦି ଫ୍ଲେଚର ସ୍କୁଲ ଅଫ ଲ ଆଣ୍ଡ ଡିପ୍ଲୋମାସୀ"ରୁ ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମ୍ବନ୍ଧ (GMAP)ରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । କାବୁଲରେ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୧ରୁ ୨୦୦୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂଚନା ଓ ମିଡିଆ ପ୍ରଭାବର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଯାହାଅନୁସାରେ ସେ ପରାମର୍ଶଦାତା, ଭାଷଣ-ଲେଖକ ଓ ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ସୁଧାର ସମିତିର ସଦସ୍ୟ ରୂପେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ ।

ସେ ୱାସିଙ୍ଗଟନ, ଡି.ସି.ରେ ନ୍ୟୁ ଆମେରିକା ଫାଉଣ୍ଡେସନରେ ସିନିଅର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଏସିଆ ସମକକ୍ଷ  ଏବଂ Silkroad ପରାମର୍ଶ LLCର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ । 2014 ମସିହା ଇଲେକ୍ସନ ପରେ ଗଠିତ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଏକତା ସରକାରରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀର ବରିଷ୍ଠ ସଲାହକାର ଋପେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆ
ନାସା

**ନ୍ୟାସନାଲ ଏରୋନଟିକ୍ସ ଆଣ୍ଡ ସ୍ପେସ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ**  ** (ଇଂଗ୍ରାଜୀ: National Aeronautics and Space Administration)** (NASA) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାର ସଂଘୀୟ ସରକାରର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏଜେନ୍ସି ଅଟେ ଯାହା ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଅନ୍ୱେଶଣ ଏବଂ ଏରୋନଟିକ୍ସ, ବୀମାନର ସଞ୍ଚାଳନ ଓ ଡିଜାଇନିଙ୍ଗରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥାଏ । ନାସା ପାଖେ ବହୁ ସଫଳ ମିଶନ ରହିଛି, ଉଦାହରଣ: ଆଇଏସେସ ଓ ଆପୋଲ ୧୧, ଯିଏ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାରେ ପ୍ରଥମ ମଣିଷ ରଖିଥିଲା । ନାସାକୁ ୨୯ ଜୁଲାଇ, ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ନାସାର ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ ହେଉଛି : "ସଭିଙ୍କ ଲାଭ ପାଇଁ" ।
ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ନାସାର ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶାସକ Jim Bridenstine (ଜିମ ବ୍ରିଡେନଷ୍ଟାଇନ) ଅଟନ୍ତି ।

## ସଂସ୍ଥାପକ ଏବଂ ସ୍ପୁଟନିକ ସଙ୍କଟ
ନାସାକୁ (ହାଉସ) "National Advisory Committee for Aeronautics (NACA)"ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏନଏସିଏ ଏକ ଆମେରିକା ସଂଘୀୟ ଏଜେନ୍ସି ଥିଲା ଯାହାର ସ୍ଥାପନ ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୧୯୧୫ ମସିହାରେ ବୀମାନ ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଓ ସଂସ୍ଥାଗତ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଇଥିଲା । ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଏଜେନ୍ସିକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦିଆ ଗଲା ଏବଂ ତାହାର ସମ୍ପତି ଓ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ନୂତନ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ନ୍ୟାସନାଲ ଏରୋନାଟିକ୍ସ ଆଣ୍ଡ ସ୍ପେସ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ (NASA)ରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।  ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଦୌଡରେ ସୋବିୟତ ସଂଘ ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରିବା ପାଇଁ ନାସାର ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୫୦ ଓ ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ଆମେରିକା ଓ ସୋବିୟତ ସଂଘ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଦୌଡ ଥିଲା- ଯାହାକୁ ଏବେ ଋଷ କୁହାଯାଉଛି । ସୋବିୟତ ପ୍ରଥମ ଥର ସ୍ପୁଟନିକ-୧କୁ ଲଞ୍ଚ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି କକ୍ଷରେ ଯିବା ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ବସ୍ତୁ ଥିଲା । ଆମେରିକା ଏଥିପାଇଁ ବହୁ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା ସ୍ପୁଟନିକରେ ସଙ୍କଟ ହୋଇଗଲା କାରଣ ଆମେରିକିୟ ମାନଙ୍କୁ ଡର ଥିଲା କି, ଋଷ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ହତିଆର ବନେଇବା ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବେ । ଏହିସବୁ "ଶୀତ ଯୁଦ୍ଧ" ନାମରେ ସେହି ସମୟରେ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ ସୋବିୟତ ସଂଘ ସର୍ବଦା ଯୁଦ୍ଧର ବହୁ ପାଖରେ ଥିଲା ।

## ନାସାର ଭବିଷ୍ୟ
ନାସାଦ୍ୱାରା ଜାରୀ ହୋଇଥିବା ଅଭିଜାନରେ ମଙ୍ଗଳ, ଶନି ଓ ପ୍ଲୁଟୋର ମିଶନ ଶାମିଲ ରହିଛି । ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟ ପାଇଁ ବୃହସ୍ପତିର ମିଶନ ପାଇଁ ଯୋଜନା ରହିଛି । "ନିୟୁ ହରିଜନ୍ସ" ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଜାନ, ଗ୍ରହର କିଛି ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ଯାଇ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ବୃହସ୍ପତିକୁ ଉଡାଣ ଭରିଥିଲା । ୧୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ପ୍ଲୁଟୋଦ୍ୱାରା ଉଡାଣ ଭରିଥିବା ନାସା ଗ୍ରହର ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ଉଚ୍ଚ ସଂକଳ୍ପର ଚିତ୍ର ନେଇଥିଲା ଓ ତାହାର ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ରସାୟନିକ ଗୁଣର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲା । 

ନାସା ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ, ତାହା ୨୦୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମୂନ ବେସ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି ।  ନାସାର ଏକ ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରଶାସକ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ କହିଥିଲେ ଯେ, ନାସାର ଲକ୍ଷ "୨୦୩୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହରେ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ରଖାଯିବ " ।

୨୦୧୦ ମସିହା ଆରମ୍ଭରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି "ବାରାକ ଓବାମା" ସେହି ତାରାମଣ୍ଡଳ ପରିଯୋଜନାକୁ ରବ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ ; ଯାହାର ଲକ୍ଷ ୨୦୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ସ୍ତରରୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାର ଥିଲା ।  ସେହି ସମୟରେ ସେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ନାସାକୁ ସରକାରଠାରୁ ମିଳିବାକୁ ଥିବା ଧନରାଶି ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ । 

ଯେତେବେଳେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଓବାମା ଏପରି କରିଥିଲେ, ତା'ପରେ ସେ ସ୍ପେସ ଲଞ୍ଚ ସିଷ୍ଟମ ବନେଇବା ପାଇଁ ନାସା ସହିତ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି କମର୍ଶିଆଲ ଲଞ୍ଚ ଜାନ (ଲଞ୍ଚ ବାହନ, ଯାହାର ନାସା ପାଖେ କୌଣସି ସ୍ଥାୟୀତ୍ତ୍ୱ ନଥିଲା), ମନୁଷ୍ୟକୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଓ ମଙ୍ଗଳକୁ ନେଇଯିବ । 

## ସ୍ପେସ ଫ୍ଲାଇଟ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ

File:Glenn62.jpg
File:Ed White performs first U.S. spacewalk - GPN-2006-000025-crop.jpg
File:Buzz salutes the U.S. Flag-crop.jpg
File:Skylab (SL-4).jpg
File:Portrait of ASTP crews - restoration-crop.jpg
File:Shuttle-a.jpg
File:ISS-56 International Space Station fly-around (04).jpg

## ଆଧାର
ଓମେନ ଇନ ବ୍ଲାକ

]]

**ଓମେନ ଇନ ବ୍ଲାକ** (ହିବୃ-נשים בשחור, ନାଶିମ ବେଶାହୋର) ଏକ ମହିଳା-ଯୁଦ୍ଧ-ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ ସମଗ୍ର ଦୁନିଆର ଅନୁମାନିତ ୧୦,୦୦୦ ଜଣ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ରହିଛନ୍ତି । ପ୍ରଥମ ସମୂହ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଜେରୁସେଲମରେ ଇସ୍ରାଏଲି ମହିଳାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଯାହା ପ୍ରଥମ ଇଣ୍ଟିଫାଦା ( First Intifada)ର ପ୍ରକୋପପରେ ହୋଇଥିଲା । 

## ଇତିହାସ
ଇସ୍ରାଏଲ ଅଧିକୃତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସୈନିକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ମାନବ ଅଧିକାରର ଗମ୍ଭୀର ଉଲଘଂନରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବ୍ୟକ୍ତ କରିବାକୁ ଯାଇ, ମହିଳାମାନେ ସମସ୍ତ ପୀଡିତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକରେ "କଳା କପଡ଼ା" ପିନ୍ଧି ମଧ୍ୟ-ଜେରୁସେଲମରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଏକ ବୈଠକ ଆୟୋଜିତ କରନ୍ତି । ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହି ସମୂହର କୌଣସି ନାମ ନଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ଯଥାଶୀଘ୍ର "କଳା କପଡ଼ା" ସହିତ ଚିହ୍ନଟ କରାଗଲା ।

ଇଣ୍ଟିଫଦା (Intifada)ର ଚରମରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ତିରିଶ ଶାନ୍ତି ଯାତ୍ରାକାରୀ (vigils) ଥିଲେ । ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଓସ୍ଲୋ ସହମତିରେ କିଛି ସମାଚାର ଆସିଥିଲା କି, ପାଲେଷ୍ଟାଇନମାନଙ୍କ ସହିତ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନର ଆଶା ରହିଛି , ସେତେବେଳେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାରେ ତୀବ୍ର ଭାବେ ହ୍ରାସ ଆସିଥିଲା । ମାତ୍ର ହିଂସକ ଘଟଣାଗୁଡିକ ପ୍ରମାଣ କରିଦେଲେ ଯେ ଏହିସବୁ ଆଶା ଅପରିପକ୍ୱତାର ନିଦର୍ଶନ ଥିଲା  ଏବଂ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ପୁଣି ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା । 

ଏହି ସୂତ୍ରପାତ ଯଥାଶୀଘ୍ର ଇସ୍ରାଏଲର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମହିଳାମାନେ ସହରର ମୁଖ୍ୟ ବର୍ଗରେ ସାପ୍ତାହିକ ରୂପେ ଠିଆ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଭାରତରେ ଓମେନ ଇନ ବ୍ଲାକ (Women in Black) ହିନ୍ଦୁ ମୂଳତତ୍ତ୍ୱବାଦ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ହିଂସା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି । ଇଟାଲୀର ଓମେନ ଇନ ବ୍ଲାକମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଏମାନେ WIB ଘରୋଇ ହିଂସା ବିରୁଦ୍ଧରେ ରହିଛନ୍ତି ।

୨୦୧୫ WIBର ସଭା ଭାରତର, ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ବହୁ ନାରୀବାଦୀ ସଂଗଠନର ଭାଗିଦାରିତାର ସହିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ବିବାଦ 
ଏକ ଉଦାହରଣରେ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ କଳା-ରଙ୍ଗରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାର ସମୂହ ଆମେରିକା ସୈନିକମାନଙ୍କ ଅପମାନ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅପମାନ କରିବାର ଦୋଷ ଲଗେଇଥିଲା । ଏଥେନ୍ସ, ଜର୍ଜିଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଏଥେନ୍ସ "ବ୍ୟାନର ହେରାଲ୍ଡ" ପାଇଁ ଏକ ପତ୍ରର ବିଷୟ ଥିଲା, ଯାହାର ବିରୋଧରେ ଜଣେ ଅଜ୍ଞାତ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଥିଲେ କି, ସେନାର ସଦସ୍ୟ ନହେବା, କଥିତ ରୂପେ କପଡ଼ା  ପିନ୍ଧିଥିବା ଆମେରିକା ସେନାମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଶାନ୍ତିବାଦୀ ରାଜନୈତିକ ବଟନ ଲଗେଇବା ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସହିତ କଳା ରଙ୍ଗରେ ଶାନ୍ତିର ସଙ୍କେତ ରଖିବା । 

ଅଷ୍ଟିନ, ଟେକ୍ସାସରେ ଓମେନ ଇନ ବ୍ଲାକମାନଙ୍କୁ, ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଆକ୍ରମଣପରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ଆମେରିକା ବମ-ବର୍ଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାପ୍ତାହିକ ଶାନ୍ତି ଯାତ୍ରା ରଖିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଇଥିଲା । 

## ସମ୍ମାନ
୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ବିକାଶ ନିଧି ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ , ମହିଳାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ମିଲେନିୟମ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ, ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ସର୍ବିଆନ ସମୂହକୁ "ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର" ପାଇଁ ନାମଙ୍କିତ କରାଯାଇଥିଲା। 

## ଆଧାର
ମହୁମାଛି

**ମହୁମାଛି** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Bee/ Anthophila) ଏକ ପ୍ରକାର ଉଡ଼ନ୍ତି ପୋକ (insect) ଯାହାର ବିରୁଡ଼ି (wasp) ଓ ପିମ୍ପୁଡ଼ିମାନଙ୍କ ସାଥିରେ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଛି ଯେଉଁମାନେ ପରାଗ ସଙ୍ଗମ (pollination), ମହୁ ଓ ମହୁମାଛି ମହମ (beeswax) ତିଆରରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି । ଏମାନେ ସୁପରଫ୍ୟାମିଲି ଆପଏଡିଆ (Apoidea) ଲାଇନର ଜୀବ ଓ କ୍ଲେଡ (clade) ଦଳରେ ଆଛି ଓ ଆନ୍ଥୋଫିଲା (Anthophila) ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । ଦୁନିଆରେ ୭ଟି ପରିବାରରେ ପ୍ରାୟ ୧୬,୦୦୦ ଜଣାଶୁଣା ମହୁମାଛି ସ୍ପେସି ଥିବାର ଜଣାଯାଏ ।  ଏଥି ଯୋଗୁ ଫୁଲ ଫୁଟୁଥିବା ଗଛର ଆଡାପ୍ଟିଭ ରାଡିଏସନ (adaptive radiation) ହୁଏ ଓ ସେହି ଅନୁସାରେ ମହୁମାଛିଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ । ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସବୁ ମହାଦେଶରେ ଏମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଯେଉଁଠି ଫୁଲମାନଙ୍କର ପରାଗ ସଙ୍ଗମ ହୁଏ ।  

ତିନି ପ୍ରକାର ମହୁମାଛି ଯଥା:- ହନି ବି, ବମ୍ବଲ୍‌ବି ଓ ସ୍ଟିଙ୍ଗଲେସ ବି ମହୁମାଛି କଲୋନି କରି ସାମାଜିକ ଭାବରେ ରହନ୍ତି । ଏମାନେ ଶକ୍ତି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ 
ଫୁଲମହୁ ଓ ପ୍ରୋଟିନ ତ‌ଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୋଷକ ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ପରାଗ ରେଣୁ ଖାଆନ୍ତି । ଅଧିକାଂଶ ପରାଗ ରେଣୁ ଲାର୍ଭା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । ପରିବେଶ ଓ ବ୍ୟବସାୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପରାଗ ସଙ୍ଗମ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ । ବଣୁଆ ମହୁମାଛି ସଂଖ୍ୟା କମିଯିବା ହେତୁ ବ୍ୟବସାୟୀକ ମହୁଫେଣାର ପରାଗ ସଙ୍ଗମ ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକ ହେଉଛି । 

ମହୁମାଛିର ଆକାରରେ ପ୍ରଜାତି ଅନୁସାରେ କମ୍ ବେଶୀ ହୁଏ । ନାହୁଡ଼ ନଥିବା ମହୁମାଛି ଶ୍ରେଣୀରେ ଶ୍ରମିକ ମହୁମାଛିର ଲମ୍ବ ୨ ମି:ମି:ରୁ (୦.୦୮ ଇଞ୍ଚ) କମ୍ । ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମହୁମାଛି ମେଗାଚାଇଲ ପ୍ଲୁଟୋ (leafcutter bee) ଶ୍ରେଣୀର ମାଈ ମହୁମାଛି ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ ୩୯ ମି:ମି: (୧.୫୪ ଇଞ୍ଚ) । ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ସାଧାରଣ ମହୁମାଛିର ନାମ ହାଲିକ୍ଟିଡି (Halictidae) ବା ମିଠା ମହୁମାଛି । ଏଗୁଡ଼ିକ ଭୁଲକ୍ରମେ ବିରୁଡ଼ି ବା ମାଛି ବୋଲି ଭାବନ୍ତି । ବି-ଖାଦକ (bee-eater) ମେରୁଦଣ୍ଡି ପକ୍ଷୀ, ବିଉଲ୍ଫ (beewolves) ଓ ଡ୍ରାଗନ‌ଫ୍ଲାଇ (dragonflies) ପୋକ ଏହି ମହୁମାଛିଙ୍କୁ ଖାଆନ୍ତି ।  

ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଅତି କମ୍‌ରେ ପୁରାତନ ମିଶର ଓ ଗ୍ରୀସ ସମୟରୁ ମହୁମାଛି ପାଳିବା (beekeeping) ବା ଏପିକଲଚର ଚାଲିଆସିଛି ।  ମହୁ ଓ ପରାଗ ସଙ୍ଗମ ବ୍ୟତୀତ ମହୁମାଛିମାନେ ମହମ, ରୟଲ ଜେଲି (royal jelly) ଓ ପ୍ରୋପୋଲିସ (propolis) ତିଆର କରନ୍ତି । ପୁରାକାଳରୁ ଆଧୁନିକ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରାଣ ଓ ଲୋକ କଥାର କଳା ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ମହୁମାଛିମାନଙ୍କ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ଥାଏ ବିଶେଷତଃ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ । 
 
ସନ ୧୯୮୦-୨୦୧୩ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୫୩ ବଣୁଆ ମହୁମାଛି ଓ ହୋଭର ଫ୍ଲାଇ ପ୍ରଜାତିର ଅନୁଶୀଳନରେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଥିବା ମହୁମାଛି ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କମିଯାଇଛନ୍ତି ।

## ଜୀବନ ଚକ୍ର 
ମହୁମାଛିର ଜୀବନ ଚକ୍ରରେ ଅଣ୍ଡା, ଲାର୍ଭା (larva) ବିକାଶ, ପିଉପା (pupa) ଓ ଅବଶେଷରେ ମେଟାମର୍ଫୋସିସ ହୋଇ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ମହୁମାଛି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଅଣ୍ଡିରା ମହୁମାଛି ପ୍ରଥମେ ବାହାରି ମାଈ ମହୁମାଛିକୁ ପ୍ରଜନନ ନିମନ୍ତେ ଖୋଜେ । ଯୌନ‌କ୍ରିୟା ପରେ ମାଈ ମହୁମାଛି ଶୁକ୍ରାଣୁ ଷ୍ଟୋର କରେ ଓ ଉକ୍ତ ସମୟରେ ଯୋନୀର ଆବଶ୍ୟକତା ନିରୁପଣ କରେ । ଫର୍ଟିଲାଇଜ୍ଡ ଅଣ୍ଡାରୁ ମାଈ ଓ ଅଣଫର୍ଟିଲାଇଜ୍ଡ ଅଣ୍ଡାରୁ ଅଣ୍ଡିରା ମହୁମାଛି ବାହାରେ । ଉଷ୍ମକଟିବନ୍ଧ ଇଲାକାରେ ମହୁମାଛି ଏକ ବର୍ଷରେ ଅନେକ ଥର ଜୀବନ ଚକ୍ରରେ ନୂଆ ମହୁମାଛି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।  

## ଆଧାର
ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର

**ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର** ବିଶ୍ୱର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକ ବାର୍ଷିକ ପୁରସ୍କାର ଯାହାକି **ରୋୟାଲ ସ୍ୱିଡିଶ ସାଇନ୍ସ ଏକାଡେମୀ** ବା **ରାଜକୀୟ ସ୍ୱିଡିନ ବିଜ୍ଞାନ ଅକାଦମୀ**ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ **ନୋବେଲ ଫାଉଣ୍ଡେସନ** ତରଫରୁ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିଭାସଂପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ । ୧୮୯୫ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ତଥା ଆଲଫ୍ରେଡ ନୋବେଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ  **ନୋବେଲ ଫାଉଣ୍ଡେସନ**ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚୋଟି ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଉଥୁବା ପୁରସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ଏହି ପୁରସ୍କାର ୧୯୦୧ ମସିହାରୁ ଦିଆଯାଇଆସୁଛି । ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଛଡା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଯଥା ଶାନ୍ତି, ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ, ସାହିତ୍ୟ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଯେ କୈଣସି ଦେଶ ଓ ଜାତିର ଯୋଗ୍ୟବିବେଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହି ବାର୍ଷିକ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଏ ।

## ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ପୁରସ୍କାର 
ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ହେଉଛନ୍ତି ସୁଇଡିଶ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଡ.ଆଲଫ୍ରେଡ ନୋବେଲ । ୧୯୦୧ଠାରୁ ଆଲଫ୍ରେଡଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୋବେଲ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତରଫରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସ୍ୱିଡେନର ରାଜଧାନୀ ଷ୍ଟକହୋମଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଉକ୍ତ ପୁରସ୍କାର ବାବଦରେ ଏକ ସୁନା ମେଡାଲ୍, ଅର୍ଥ ଓ ଏକ ମାନପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆଲଫ୍ରେଡ ନୋବେଲଙ୍କ ବାର୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିବସରେ ଅର୍ଥାତ ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୧୦ ତାରିଖରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ନୋବେଲ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତରଫରୁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିବା କମିଟି ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପୂର୍ବକ ଏହି ପୁରସ୍କାର ନିଜେତାଙ୍କ ନାମ ବର୍ଷର ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଘୋଷଣା କରିଥାନ୍ତି । ଏହାପରେ ଷ୍ଟକହୋମଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ଦିନ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କୁ ଏକ ପଦକ, ଏକ ମାନପତ୍ର ସହ ପୁରସ୍କାର ରାଶି ପ୍ରଦନ କରିଥାନ୍ତି । କମିଟିର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇଟି ପୃଥକ ପୃଥକ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତିବେଶୀରେ  ତିନିଜଣ ପଦର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । କେବଳ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୋବେଲ୍ ବିଜେତାଙ୍କ ନାମ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରୀୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ଓ ସମୟ ସାପେକ୍ଷ ।  ଏଭଳି ସ୍ଥଳେ ନୋବେଲ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ପୁରସ୍କାରର ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର‍୍ୟ ସର୍ବମାନ୍ୟ ହେବା ସ୍ୱାଭବିକ ।

ତେବେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ଜର୍ମାନୀର ୱ୍ୱିଲହେମ ରଂଗଟେନଙ୍କୁ ଏକ ଅସାଧାରଣ ରଶ୍ମୀର  ଆବିଷ୍କାରରେ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ରଶ୍ମୀକୁ ତାଙ୍କରି ସମ୍ମାନାର୍ଥେ  "ରଂଗଟେନ ରଶ୍ମୀ" ଭାବେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ  ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ 
### ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ଭାରତୀୟ ନୋବେଲ ବିଜେତା 
ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇବାରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ । ତେବେ ପଦର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଭେଙ୍କଟ ରମଣଙ୍କୁ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଏହି ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ସୁବ୍ରମନ୍ୟମ ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଆମେରିକାର ୱିଲିୟମ ଆଲଫ୍ରେଡ ଫାଉଲେରଙ୍କ ମିଳିତ ଭାବେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

### ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ବିଜେତାଙ୍କ ତାଲିକା 
ଏ ଯାଏଁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା କିଛି ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଏକ ତାଲିକା ହେଉଛି ଏହିଭଳି :

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
:en:List of Nobel laureates in Physics

ଶ୍ରେଣୀ:ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର