ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ

**ନରେନ୍ଦ୍ର ଦାମୋଦର ଦାସ ମୋଦୀ** (ଜନ୍ମ: ୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ମୋଦୀ ୨୦୦୧ରୁ ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ବାରଣାସୀର ସାଂସଦ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସଏସ)ର ସଦସ୍ୟ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ବାହାରେ ସର୍ବାଧିକ କାଳ ଧରି ଥିବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ।

ମୋଦୀ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଗୁଜରାଟର ବଡ଼ନଗରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଥିଲେ । ୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆରଏସଏସ ସହ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ହୋଇଥିଲା । ମାତ୍ର ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଯଶୋଦାବେନ ମୋଦୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ଚାରି ଦଶନ୍ଧି ପରେ ସେ ଯଶୋଦାବେନଙ୍କୁ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଆବଶ୍ୟକ ଥିବା ହେତୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ରେ ମୋଦୀ ଗୁଜରାଟରେ ଆରଏସଏସର ପୂର୍ଣ୍ଣକାଳୀନ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୫ରେ ଆରଏସଏସ ତାଙ୍କୁ ବିଜେପିରେ ସାମିଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୮ରେ ସେ ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ହୋଇ ଦଳୀୟ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ସେ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୨ ଗୁଜରାଟ ଦଙ୍ଗାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶାସନ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଏବଂ ସଙ୍କଟର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଛି । ସରକାରୀ ରେକର୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୦୦୦ରୁ କିଛି ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମୁସଲମାନ । ସ୍ୱାଧୀନ ସୂତ୍ରର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ ୨,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ହତ୍ୟାକରାଯାଇଥିଲା ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ମୁସଲମାନ । ୨୦୧୨ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଦନ୍ତକାରୀ ଦଳ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ପାଇନଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ନୀତିକୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଥିବା ବେଳେ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ସୂଚକାଙ୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶାସନ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ 
ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ମେହେସାଣା ଜିଲ୍ଲାର ବଡ଼ନଗରରେ ଏକ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରରେ ହେଇଥିଲା। ଦାମୋଦରଦାସ ମୁଲଚାନ୍ଦ ମୋଦୀ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହୀରାବେହେନ ମୋଦୀଙ୍କର ଛଅ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସେ ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ । ସେ ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ଜଣେ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ଗୁଜରାଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ରାଜନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।  ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ସେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ପରିଷଦରେ ଯୋଗଦେଇ ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ବିରୋଧୀ ନବ ନିର୍ମାଣ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।

ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସ୍ଏସ୍)ରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇ ଭାରତର ସାମାଜିକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ ବିକାଶଧାରା ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ନିଜକୁ ନିସ୍ୱାର୍ଥପର, ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ଜାତୀୟତାବୋଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ କଲେ । ଆରଏସ୍ଏସରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମୟରେ  ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ। ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ୧୯୭୪ର ନବ ନିର୍ମାଣ ଦୁର୍ନିତୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ସମସ୍ୟା ବହୁଳ ୧୯ମାସ (ଜୁନ୍ ୧୯୭୫ରୁ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୭୭) ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ଛନ୍ଦି ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା ସେତେବେଳେ ସେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଭାବମୂତ୍ତିର୍କୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଆପ୍ରାଣ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ନିଜକୁ କିଛିଦିନ ଧରି ଆତ୍ମଗୋପନ କରାଇ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଜାରି ରଖିଥିଲେ।

## ରାଜନୀତି 
୧୯୮୭ ମସିହାରେ ସେ ବିଜେପିରେ ଯୋଗଦାନ କରି ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ରାଜKunuନୈତିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଗୁଜରାଟ ୟୁନିଟ୍ର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ସ୍ତରରେ ଅବତୀର୍ଣ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଜଣେ ଭଲ ସଂଗଠକ ଭାବରେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିଲେ। ସେ ନିଜର ଦଳକୁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ମାର୍ଗରେ ପରିଚାଳିତ କରାଇବା ପାଇଁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଆହ୍ୱାନମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଫଳରେ ଦଳଟି ରାଜନୈତିକ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା ଏବଂ ୧୯୯୦ରେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ମେଣ୍ଟ ସରକାର ଗଠନ ହେଲା ଏହି ସହଭାଗୀତାପୂର୍ଣ ସରକାରଟି ଅଳ୍ପ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ୧୯୯୫ରେ ବିଜେପି ଗୁଜରାଟରେ ନିଜର ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ସଂଖ୍ଯା ଗରିଷ୍ଠତା ହେତୁ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଲା ଏହା ପରଠାରୁ ବିଜେପି ଗୁଜରାଟରେ ଶାସନ ଭାର ଚଳାଇ ଆସୁଛି।

୧୯୮୮ ଓ ୧୯୯୫  ମଧ୍ୟରେ ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟର ଶାସକ ଦଳ ଗଠନ ପାଇଁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ କାର୍ସ୍ୟ କରି ସଫଳ ହୋଇଥିବାରୁ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଜଣେ ପୋଖତ ରଣକୌଶଳବିତ  ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା। ଏହି ସମୟରେ ମୋଦୀ ଦୁଇଗୋଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ସଫଳତାପୂର୍ବକ ତୁଲାଇଥିଲେ ଯାହା ଥିଲା ଶ୍ରୀ ଏଲ.କେ. ଆଡଭାନୀଙ୍କ ସହିତ ସୋମନାଥରୁ ଅଯୋଧ୍ୟା ରଥଯାତ୍ରା (ଏକ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା) ଏବଂ ସେହିଭଳି କନ୍ୟାକୁମାରୀ (ଭାରତର ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ)ରୁ ଉତ୍ତର କାଶ୍ମୀର ଯାତ୍ରା ଏହି ଦୁଇଟି ସଫଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେତୁ ୧୯୮୮ରେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବିଜେପିକୁ ବିପୁଳ ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା ଓ ଏହା ପଛରେ ମୋଦୀଙ୍କର ପ୍ରଛନ୍ନ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା।

୧୯୯୫ରେ ସେ ଦଳର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂପାଦକ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ପାଞ୍ଚଟି ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହିଲେ । ୧୯୯୮ରେ ସେ ସଂସ୍ଥାର ସାଧାରଣ ସଂପାଦକ ପଦକୁ ଉନ୍ନୀତ ହେଲେ ଯେଉଁ ପଦରେ ସେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲେ ଓ ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ରହିବା ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରାଗଲା। ଜାତୀୟତା ସ୍ତରରେ ରହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମୟରେ ମୋଦୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟାପାରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ଲାଗି ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏଥିମଧ୍ୟରେ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ପରି ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ରାଜ୍ୟର ରାଜନୀତି ତଥା ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଦଳୀୟ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଦାୟିତ୍ୱ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ସଂସ୍ଥାର ଆଭିମୂଖ୍ୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟତା ସ୍ତରରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମୟରେ  ମୋଦୀ ଦଳର ମୁଖପାତ୍ର ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଆସିଛନ୍ତି।

ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୧ରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ଗୁଜରାଟରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରାଗଲା ଯେତେବେଳେ କି ଗୁଜରାଟରେ ପରିସ୍ଥିତି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଓ ଦୁବିର୍ପାକଦ୍ୱାରା ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ  ବିଚକ୍ଷଣ କୌଶଳନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରି ଏହି ଆହ୍ୱାନକୁ ସଫଳତାର ସହିତ ମୁକାବିଲା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଭାର ଗ୍ରହଣ କଲେ। ୨୦୦୧ରେ ରାଜ୍ୟରେ ଦେଖା ଦେଇଥିବା ବଡ଼ ଭୂମିକମ୍ପରେ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ତଥା ଲୋକମାନଙ୍କର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ଓ ପୁନଃଥଇଥାନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ୟାଟି ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା ସେତେବେଳେ ୨୦୦୧ର ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ସଂଗଠିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଭୂମିକମ୍ପରେ ଭୁଜ ସହରଟି ପ୍ରାୟ ଧ୍ୱସ୍ତ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଓ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ବାସ ହରା ହୋଇ ଅସ୍ଥାୟୀ ବାସ ଗୃହରେ ଦିନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ।

ଗୁଜରାଟକୁ ସବୁବେଳେ ଶିଳ୍ପ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ କରାଯାଇଛି ଏକ ସମନ୍ୱିତ ସାମାଜିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ସାମାଜିକ ଉଦ୍ୟୋଗ ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସନ୍ତୁଳନତାକୁ ଦୁର କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ପଞ୍ଚାମୃତ ଯୋଜନା - ରାଜ୍ୟର ସମନ୍ୱିତ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସ୍ତରୀୟ ପଞ୍ଚାମୃତ ଯୋଜନାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲେ।

ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱରେ ଗୁଜରାଟ ଶିକ୍ଷା, କୃଷି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତି କରିଥିଲା। ସେ ସଦାସର୍ବଦା ରାଜ୍ୟର ଭବିଷ୍ୟତର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ନୀତି-ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସଫଳ ରୂପାୟନ କରିଥିଲେ। ସେ କ୍ଷମତାରେ ଆସିବାର ପ୍ରଥମ ୧୦୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଏହି ପାରଦଶିର୍ତାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ଏହା କେବଳ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଛ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା, ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଥିଲା। ୨୦୦୨ରେ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ମୋଦୀ ସରକାର ୧୮୨ଟି ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ୧୨୮ଟି ଆସନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏହି ବିଜୟ ଧାରା ମଧ୍ୟ ୨୦୦୭ ନିର୍ବାଚନରେ ଜାରି ରହିଥିଲା ଓ ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଜେପି ସରକାର ପୁଣି ଥରେ କ୍ଷମତା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ଗୁଜରାଟବାସୀଙ୍କୁ ୪୦୦୦ ଦିନର ସେବା ପ୍ରଦାନ କରି ସେ ରେକର୍ଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ସେ କ୍ରମାଗତ ତିନୋଟି ନିର୍ବାଚନରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଆସିଛନ୍ତି। ୨୦୦୨ ଓ ୨୦୦୭  (୧୧୭ଟି ଆସନ) ନିର୍ବାଚନରେ ଦଳକୁ ବିଜୟର ସ୍ୱାଦ ଚଖାଇଥିବା ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ୨୦୧୨ ଗୁଜରାଟର ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ପୁଣି ଥରେ ବିଜେପିକୁ କ୍ଷମତାକୁ ଆଣିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ୧୧୫ଟି ସିଟ ପାଇଥିଲା ଓ କ୍ରମାଗତ ଚତୁର୍ଥ ଥର ପାଇଁ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ୨୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। 

୨୦୧୩ରେ ଗୁଜରାଟରେ ଏକ ବିଶାଳ ଶିଖର ସମ୍ମୀଳନୀର ଆୟୋଜନରେ ବିଶ୍ୱର ୧୨୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶ ଭାଗ ନେବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ବିଷୟ ଥିଲା।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ହେଲା ଗୁଜରାଟରେ ଦୁଇ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ବିକାଶ ହାର ଜାରି ରହିଛି। ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ ଓ ସମୃଞ୍ଚି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଛି। ପାଦ ପରେ ପାଦ ଆଗେଇ ଚାଲିବାର ବିଜୟ ଯାତ୍ରାର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସ୍ମୃତି ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଛି। ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାଜନୀତିର ଏହି ଆହ୍ୱାନମୂଳକ ଯାତ୍ରା ପଥରେ ମୋଦୀ ନିଜର ଦୃଢ଼ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ, ସେବା ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ମନୋଭାବ, ଆଦର୍ଶ ଚରିତ୍ର, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୋବଳର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରି ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାଜନ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି।

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
ଗୁଜରାଟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ ଲାଗି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି। ଏହା ଲଗାତାର ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏକ ଗୌରବର ବିଷୟ ଯେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଜଣେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେର ଜନମତ ସର୍ଭେକ୍ଷଣରେ ସ୍ଥାନ ପାଇପାରିଛନ୍ତି ଏହି ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ମୋଦୀଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଗୁଜରାଟରେ ଯେତିକି ରହିଛି ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ସେହିଭଳି ରହିଛି। ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ମୋଦୀ ଗୁଜରାଟର ବିକାଶ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ହେଲା **ସବକା ସାଥ, ସବକା ବିକାଶ** ଯାହା ଆଜି ସର୍ବଜନରେ ଆଦୃତ ହୋଇପାରିଛି।

ମୋଦୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ମିଡିଆ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି । ୨୦୧୨ର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟ ଉପରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସିଏନବିସି ଟିଭି ୧୮ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ସିଏନବିସି ଟିଭି ୧୮ର ପୁରସ୍କାର ହେତୁ ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କ ଆଖିରେ ମୋଦୀଙ୍କର ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧିପାଇଥିଲା।

ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସୋସାଇଟି ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଇ-ଗଭର୍ଣାନ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଇ-ରତ୍ନ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା ସୂଚନା ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ବୈଷିୟିକି (ଆଇସିଟି)କୁ ବିଭାଗୀୟ ସ୍ତରରେ ସଫଳ କରାଇଥିବା କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ସିଏସ୍ଆଇ ନିହିଲେଣ୍ଟ ଇ-ଗଭର୍ଣାନ୍ସ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୧ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ସହିତ ଇ-ଗଭର୍ଣମେଣ୍ଟ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିସ୍ ଏବଂ ଆଇସିଟି ଦକ୍ଷତା ମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗତ ବର୍ଷରେ ଇ-ଇଣ୍ଡିଆ ସମ୍ମୀଳନୀରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସରକାର ପାଇଁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା। ମୋଦୀ ବୈଷୟିକତାର ଶକ୍ତି ଉପରେ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଛନ୍ତି। ସେଥି ପାଇଁ ସେ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିକୌଶଳର ସୁବିନିଯୋଗ କରି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅଧିକ ସୁଗମ କରିଛନ୍ତି ଅଭିଯୋଗ ନିବାରଣମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱାଗତ (ଷ୍ଟେଟ୍ ୱାଇଫ୍ ଆଟେନ୍ସନ ଅଫ୍ ଗ୍ରିଭାନ୍ସେସ୍ ବାଇ ଆପ୍ଲିକେସନ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି) ହେଉଛି  ମୋଦୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା। ୨୦୦୩ରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ସ୍ୱାଗତ ପଦକ୍ଷେପଟି ଗୁଜରାଟରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ ନିବାରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବୈପ୍ଳବିକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ଆସିପାରୁଛନ୍ତି। ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେଇପାରିଥିବା ହେତୁ ସ୍ୱାଗତ ସମ୍ମାନଜନକ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ନେସନ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ସଭିର୍ସ୍ ଆୱାର୍ଡ଼ ମିଳିପାରିଛି। ଖୁବ  ନିକଟରେ ଏହା ସର୍ବସାଧାରଣ ସେବାରେ ବିକାଶ ଆଣିପାରିଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ସିଏକ୍ସଓ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୧ ମିଳିଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ନେସନ୍ ଇ-ଗଭର୍ଣାନ୍ସ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି ।

୨୦୧୯ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ମାସ ୨୨ ତାରିଖରେ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ରାଜଧାନୀ ସିଓଲଠାରେ *ସିଓଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର* ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା ।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପର୍କ
ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗୁଜରାଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଶିଖର ସମ୍ମୀଳନୀରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।  ଯାହା ଥିଲା ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଗୌରବର ବିଷୟ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୧ରେରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସେ ସମୟର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଋଷିଆରେ ଅଭିଭାଷଣ ଦେବାକୁ ଯାଇଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଆଷ୍ଟ୍ରାକାନ ରାଜ୍ୟର ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଋଷ ଓ ଗୁଜରାଟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଯାହାଥିଲା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବିଷୟ। 

କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ  ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଚୀନ ସହିତ ଅର୍ଥନୈତିକ ସହବନ୍ଧନ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଏଥିପାଇଁ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ତିନି ଥର ଚୀନ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶେଷତମ ଯାତ୍ରା ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ ଥିଲା। ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ  ମୋଦୀ ଗୁଜରାଟବାସୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବେଜିଂଠାରେ ଚୀନର ଶୀର୍ଷସ୍ଥାନୀୟ ନେତାମାନଙ୍କୁ ଭେଟି ପାରସ୍ପରିକ ଭାବ ବିନିମୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଚିନ ସହିତ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ଚୀନର କମ୍ପାନୀ ହୁୱାଇର ସହୟତା ସହିତ ଏକ ଆର୍ ଏଣ୍ଡ ଡି କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ସିଚୁଆନ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଚୁକ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା । 

ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମୋଦୀଙ୍କ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ପରିଭ୍ରମଣରେ ଭାରତୀୟ ଖୁବ୍ ଆନନ୍ଦିତ । ସେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଜେନିଭାକୁ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ପରେ ୫୦ ବର୍ଷ ପରେ ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସ୍ୱର୍ଗତ ଶ୍ୟାମଜି କୃଷ୍ଣ ବର୍ମାଙ୍କର ଚିତାଭସ୍ମକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ।  ଯେତେବେଳେ ସେ ଜେନିଭାକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ସେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଗତ ଶ୍ୟାମଜି କୃଷ୍ଣ ବର୍ମାଙ୍କର ଚିତା ଭସ୍ମକୁ ଦୀର୍ଘ ୫୦ ବର୍ଷ ପରେ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିପାରିଥିଲେ।

## ଆଧାର 
### ଟୀକା 
### ଆଧାରସମୂହ 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
; Official
* @narendramodi Official & verified Twitter Account
* Narendra Modi Official Facebook Account
* Narendra Modi *Official website*
* Narendra Modi *Personal blog*
* Profile  at Official portal of Gujarat

; Other
* Profile at *BBC News*

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜରାଟର ମୂଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି