open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ସେକ୍ରେନି

**ସେକ୍ରେନି**, ଯାହାକୁ ସୋକ୍ରେ-ଏନ୍ ଏବଂ ଫୋସାନି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ନାଗାଲାଣ୍ଡରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ପର୍ବ ମଧ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗାମି ନାଗଙ୍କର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ଅଟେ । ଅଙ୍ଗାମି ଜନଜାତି ସଂଗଠନର ତତ୍ତ୍ୱବଧାନରେ "କେଜେ" (ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ୨୫ ଫେବୃଆରୀ ଅନୁରୂପ)ର ୨୫ ତମ ଦିନରୁ ଏହା ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଅତୀତର ସମସ୍ତ ପାପ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ “ଶୁଦ୍ଧ ପର୍ବ” । ଏହି ଉତ୍ସବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗାଁର “ଶରୀର ଏବଂ ଆତ୍ମା”କୁ ପରିଷ୍କାର କରି ନାଗଲାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଆଣିବା । ଏହା ମଧ୍ୟ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ବୟସ୍କ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ "ଅଙ୍ଗାମିର ପରିଚୟ ଚିହ୍ନ" ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣକାରୀମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ରୀତିନୀତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ ।

## ବିବରଣୀ
ସେକ୍ରେନି ହେଉଛି ଏକ ଯୌଗିକ ଶବ୍ଦ ଯାହା ସେକ୍ରେଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୋଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି "ପବିତ୍ରତା" ଏବଂ ନିଇର ଅର୍ଥ ହେଉଛି "ପର୍ବ" । ଉତ୍ସବର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର କୃଷି ଚକ୍ର ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ଯାହା ଗାଁଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଏହିପରି, ଡିସେମ୍ବର - ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଅବଧି ମଧ୍ୟ ଦଶରୁ ପନ୍ଦର ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବଦଳିଥାଏ ।

ଗ୍ରେଗୋରିଆନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଉତ୍ସବ ସାଧାରଣତ ୨୫ ଫେବୃଆରୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ଉଭୟ କ୍ରୁନା ଅଙ୍ଗାମି / ପୁଫସାନା ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଅଙ୍ଗାମି ପାଳନ କରନ୍ତି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅବଧି ପାଞ୍ଚ ଦିନକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସମାନ ଜାତିର ଥିଲେ; ସେମାନେ ଉତ୍ସବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ କୌଣସି ରୀତିନୀତି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।

## ରୀତିନୀତି
ଏହି ଉତ୍ସବ ସହିତ ଅନେକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ସମାରୋହ ଜଡ଼ିତ । କେଜି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରଥମ ଦିନରେ, ଲୋକମାନେ ଜୁମୋ ନାମକ ଏକ ହାଣ୍ଡିରୁ ଟଣାଯାଇଥିବା ଚାଉଳ ପାଣିରେ ନିଜକୁ ଛିଞ୍ଚିଥିଲେ । ପାଣି ବୁନ୍ଦା ପ୍ରଥମେ ପତ୍ରରେ ସଂଗୃହିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଘରର ମୁଖ୍ୟ ମହିଳା ସମ୍ମାନର ସହିତ ଘରର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭରେ ପତ୍ରଗୁଡିକ ଠିକ କରନ୍ତି । ଏହା ପରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରିବା ପାଇଁ କୂଅରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଗାଁର ଯୁବକମାନେ ଗାଧୋଇବା ପାଇଁ ଗାଁରେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ନିଜକୁ ଦୁଇଟି ନୂତନ ଶାଲ ସହିତ ସଜାନ୍ତି, ଏବଂ ତା’ପରେ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ଛାତି, ଆଣ୍ଠୁ ଏବଂ ଡାହାଣ ହାତରେ ଛିଞ୍ଚିଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଧୋଇଥାନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ କୂଅରୁ ଫେରି ଆସନ୍ତି, ଗୋଟିଏ କୁକୁରର ବଳି ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଏ ।

ଉତ୍ସବର ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ଅଙ୍ଗାମିର ନୂତନ ବର୍ଷ ପାଳନ କରେ । ଏହା ଗୀତ ଏବଂ ଭୋଜିଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯାହା ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ । ଯୁବକମାନେ, ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଏବଂ ଅବିବାହିତ ଝିଅମାନେ ଚୁଟି କାଟିବା (ଲଣ୍ଡା ହେବା) ସହ ଦିନସାରା ପାରମ୍ପାରିକ ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି; ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଅତୀତର ସାହସିକତା ସହିତ ଜଡ଼ିତ । ସଂଗୀତ ଏବଂ ନୃତ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ପାରମ୍ପାରିକ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତି; ପୁରୁଷମାନେ ଶିକାର କରିବା ପାଇଁ କୋଧାଳ ନେବା ବେଳେ ମହିଳାମାନେ ଟୋକେଇ ନେଇଥାନ୍ତି ।

ସପ୍ତମ ଦିନ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିର ଯୁବକମାନେ ଶିକାର ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ହୋଇଥିଲେ । ଅଷ୍ଟମ ଦିନରେ, ରୀତିନୀତି ଏକ ଗେଟକୁ ତଳକୁ ଟାଣିବା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୁଏ (ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ପୁରୁଣା ଫାଟକକୁ ବଦଳାଇଥାଏ ଯାହା ସମ୍ପତ୍ତି ଚିହ୍ନଟ କରେ) । ଆଗାମୀ ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଗାଁର ଲୋକମାନେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ଏବଂ ଅଭିବାଦନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଦଶ ଦିନର ଉତ୍ସବର ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ, କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଏ; ସ୍ଥାନୀୟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପେନି କୁହାଯାଏ । ପର୍ବ ଅବଧି ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଯେତେବେଳେ ଗାଁର ଲୋକମାନେ ନିଜକୁ ସଫା କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଲୋଡନ୍ତି, ଚାଷ, ଘର ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବିବାହ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବ
ପୁଷ୍କର ମେଳା

**ପୁଷ୍କର ମେଳା**, ଯାହାକୁ ପୁଷ୍କର ଓଟ ମେଳା କୁହାଯାଏ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମେଳା କିମ୍ବା ପୁଷ୍କର ମେଳା ହେଉଛି ବାର୍ଷିକ ବହୁ ଦିନିଆ ପଶୁପାଳନ ମେଳା ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଫେଟ୍ (ରାଜସ୍ଥାନ, ଭାରତ)ର ଅଜମେର ସହର ନିକଟ ପୁଷ୍କର ସହରରେ ଆୟୋଜିତ । ଏହି ମେଳା କାର୍ତ୍ତିକ ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଶେଷ ହୁଏ, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଅକ୍ଟୋବର ଶେଷ ଏବଂ ନଭେମ୍ବର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଓଭରଅପ୍ ହୋଇଯାଏ । ୧୯୯୮ ରେ, ପୁଷ୍କରଙ୍କୁ ବର୍ଷସାରା ୧ ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ପରିଦର୍ଶକ ଆସନ୍ତି । କେବଳ ପୁଷ୍କର ମେଳା ୨୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ ।

ପୁଷ୍କର ମେଳା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଓଟ, ଘୋଡା ଏବଂ ଗୋରୁ ମେଳା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ପଶୁପାଳନ କାରବାର ବ୍ୟତୀତ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଶୀତ ଋତୁ, ରଙ୍ଗୀନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଥିମର ପ୍ରଚୁରତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପୁଷ୍କର ମେଳା ଘରୋଇ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ପାଲଟିଛି । ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ନୃତ୍ୟ, ମହିଳା ଦଳ ଏବଂ ପୁରୁଷ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଦଉଡି ଟଣା, ମାଟିହାଣ୍ଡି ଫୋଡା, ସବୁଠାରୁ ବଡ ନିଷ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ବରଯାତ୍ରୀ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଓଟ ଦୌଡ଼ା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ଏହା ଏକ ସାତ ଦିନର ରଙ୍ଗୀନ, ଅନନ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଯାହା ସାରା ବିଶ୍ୱରୁ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । ପଶୁପାଳନ ବ୍ୟବସାୟ ବ୍ୟତୀତ,ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ଓଟ ଏବଂ ଘୋଡା ଦୌଡ଼, ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ପ୍ରଦର୍ଶନୀ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ମେଳା ଦୁନିଆର ସବୁଠୁ ବଡ ଗୋରୁ ମେଳା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ କୂଳକୁ ଯାଆନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ପୁରୁଷମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବାଣିଜ୍ୟ କରାନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଓଟ, ଘୋଡା, ଗାଇ, ମେଣ୍ଢା ଓ ଛେଳି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାର ବ୍ରେସଲେଟ୍, ପୋଷାକ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ କପଡ଼ାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହସ୍ତତନ୍ତ ଷ୍ଟଲରେ ଦୋକାନ କରନ୍ତି । ସଂଗୀତ, ଗୀତ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସହିତ ଏକ ଓଟ ଦୌଡ଼ ଉତ୍ସବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ, ଓଟ କିପରି ଜିନିଷ ଆଣିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୁଏ ତାହାର ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ । ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ, ପୁରୁଷମାନେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଓଟ ଦଳକୁ ଯାଆନ୍ତି ।

ପୁଷ୍କର ରାଜସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟ-ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, ଆରାଭାଲୀ ପର୍ବତର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛି । ପୁଷ୍କରଠାରୁ ନିକଟତମ ବିମାନବନ୍ଦର ହେଉଛି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ପ୍ରାୟ ୪୦ କିଲୋମିଟର (୨୫ ମାଇଲ) ଅଜମେରର କିଶାନଗଡ ବିମାନବନ୍ଦର । ଜୟପୁର ଭାରତର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ସହର ସହିତ ଭଲ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ । ପୁଷ୍କର ଅଜମେରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ କିଲୋମିଟର (୬.୨ ମାଇଲ୍), ପୁଷ୍କର ରାସ୍ତା (ରାଜପଥ ୫୮) ଦେଇ ସଂଯୁକ୍ତ ଯାହା ଅରବାଲି ରେଞ୍ଜ ପର୍ବତ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ । ଅଜମର୍ ମଧ୍ୟ ନିକଟତମ ପ୍ରମୁଖ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଅଟେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ସୋନେପୁର ମେଳା

**ସୋନେପୁର ମେଳା** (ହିନ୍ଦୀ: सोनपुर पशु मेला) ନଭେମ୍ବର ଏବଂ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ବିହାରର ସୋନେପୁରରେ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ)ରେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ (ଗଣ୍ଡକ)ର ମିଳନ ସ୍ଥଳରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ହରିହର କ୍ଷେତ୍ରର ମେଳା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହା ଏସିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଗୋରୁ ମେଳା ଏବଂ ସାଧାରଣତ ପନ୍ଦର ଦିନରୁ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ ।  ବୈଦିକ କାଳରେ ଏହା ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସୋନପୁର ଗୋରୁ ମେଳା ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ଭଳି ଦୂର ସ୍ଥାନରୁ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା  ୨୦୧୮ ରେ, ମେଳା ୨୧ ନଭେମ୍ବରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୨୨ ଡିସେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା ।

## ଇତିହାସ
ମୂଳତଃ, ଏହି ମେଳାର ସ୍ଥାନ ହାଜିପୁର ଥିଲା ଏବଂ ସୋନେପୁରର ହରିହର ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ କେବଳ ପୂଜାପାଠ କରାଯାଇଥିଲା ।ତେବେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଔରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ଶାସନରେ ମେଳାର ସ୍ଥାନ ସୋନେପୁରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା । ହରିହର ନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମାତା ସୀତାଙ୍କ ହାତ ଜିତିବା ପାଇଁ ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଦରବାରକୁ ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ପରେ ରାଜ ମନ ସିଂ ମନ୍ଦିରର ମରାମତି କରିଥିଲେ । ହରିହର ନାଥ ମନ୍ଦିର ଆଜି ଯେପରି ଠିଆ ହୋଇଛି, ମୋଗଲ ଯୁଗର ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ରାମ ନାରାୟଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।

ମହାନ ସାଧକ ଅଗସ୍ତ୍ୟା ଏବଂ ଦେବଲା ମୁନିଙ୍କ ଅଭିଶାପଦ୍ୱାରା ଗଜେନ୍ଦ୍ର ମୋକ୍ଷ ଯଥାକ୍ରମେ ହାତୀ ଏବଂ କୁମ୍ଭୀର ଭାବରେ ବିଖ୍ୟାତ ହୋଇଥିଲେ । ଦିନେ କୁମ୍ଭୀରଟି ହାତୀର ଗୋଡକୁ ଧରିଥିଲା । କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ସ୍ଥାନ ନେପାଳରେ ଥିଲା । ଉଭୟ ନିଜ ଗୋରୁ ସହିତ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ସଂଘର୍ଷ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ଏହି ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପରିଶେଷରେ ରାଜାଙ୍କ ହାତୀ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ନିଜ ଟ୍ରଙ୍କରେ ନଦୀରୁ ଏକ ଲଟା ଫୁଲ ନେଇ ସର୍ବୋପରି ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁ (ହରି)ଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା । ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣି କୁମ୍ଭୀରକୁ ଚକଦ୍ୱାରା କାଟିଲେ । କିନ୍ତୁ ଚକ୍ରର ସ୍ପର୍ଶ ହୁହୁଙ୍କୁ ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କଲା । ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରାୟାମୁନାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରି ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ନେଇଗଲେ ।

ସୋନେପୁର ପବିତ୍ର ନଦୀ ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ଗଣ୍ଡକର ମିଳନ ସ୍ଥଳରେ ଥିବାରୁ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି । ମେଳା ବ୍ୟତୀତ ସୋନପୁର ଗୋରୁ ମେଳାକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଅନ୍ୟତମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସମ୍ମିଳନୀରେ ପବିତ୍ର ବୁଡ଼ ପକାଇବା ଏବଂ ହରିହରନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ।

## ସୂଚନା
ଅବଧି: ଗୋଟିଏ ମାସ (ପ୍ରାୟ ନଭେମ୍ବର - ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ)
ଚକ୍ର: ବାର୍ଷିକ 

୨୦୧୩ ରେ, ମେଳା ୧୬ ନଭେମ୍ବରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଡିସେମ୍ବର ୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଲା 

## ପରିବହନ
ସଡ଼କ ଏବଂ ରେଳପଥଦ୍ୱାରା ସୋନପୁର ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ, ବିହାରର ରାଜଧାନୀ ପାଟନାଠାରୁ ଏହା ମାତ୍ର ୨୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହାକି ବାୟୁସେନା, ରେଳପଥ ଏବଂ ସଡ଼କପଥଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ସଂଯୁକ୍ତ । ମେଳା ସମୟରେ BSTDC ପାଟନାଠାରୁ ସୋନପୁର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଘାଟର ଆୟୋଜନ କରିଥାଏ । ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଟ୍ୟାକ୍ସି ଏବଂ କାର ଭଡା ସେବା ଅଛି ଯାହା ଏକ୍ସପର୍ଟ, ପର୍ଯ୍ୟଟକ, ଡ୍ରାଇଭର ସହିତ ସୋନପୁର ମେଳା ଏବଂ ପଛକୁ ପରିବହନ ଯୋଗାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ

**କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ** () (ଜନ୍ମ: ୧୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଲେଖକ ଓ ସମାଲୋଚକ । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ ୧୯୭୧ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଧାମନଗରସ୍ଥିତ ବିରୁହାଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା କାହ୍ନୁଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଜଣେ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ପେଷାରେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ।

## ରଚନାବଳୀ 
* ନିଆରା ନଈର ରିଆଜ୍ (୨୦୨୩, ଟାଇମ୍‌ପାସ୍)
* ଅଛି (୨୦୨୨, ବର୍ଷା ପବ୍ଲିକେଶନ୍)
* ଦୁଇଟି ପାଟଳ ପାଦ (ଅନୁବାଦ)
* ଚୋଟ
* କ୍ଷତ
* ଶଂଖଚିଲ (୨୦୨୨, ଟାଇମ୍‌ପାସ୍)‌
* ସେକ୍‌ସ୍‌ପିଅର କାହାଣୀ
* ସମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠଗଳ୍ପ (ଅନୁବାଦ)

## ପୁରସ୍କାର 
* ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୭
* ଚନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାନ୍ତି କବିତା ସମ୍ମାନ
* କବି ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପତି କବିତା ସମ୍ମାନ
* ଟାଇମ୍‌ପାସ୍ ବେଷ୍ଟ ସେଲର୍

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଦର୍ଶନା ଜାଭେରୀ

**ଦର୍ଶନା ଜାଭେରୀ** (ଜନ୍ମ 1940), ଚାରି ଜାଭେରୀ ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ସାନ, ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶକ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ, ଅନୁସନ୍ଧାନ ପଣ୍ଡିତ, ଶିକ୍ଷକ ଚାରିଜଣ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖ୍ୟାତି ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ, ଯାହାର ନାମ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ସହିତ ସମକକ୍ଷ ହୋଇପାରିଛି । ସେ ଗୁରୁ ବିପିନ ସିଂଙ୍କର ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ଏବଂ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ ମଞ୍ଚରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ମଣିପୁରୀ ନର୍ତ୍ତନାଳାୟର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା, ଯାହା ଭାରତରେ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥିଲା ​​ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁମ୍ବାଇ, କୋଲକାତା ଏବଂ ଇମ୍ଫାଲରେ କେନ୍ଦ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଅଟେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ତାଲିମ
ଦର୍ଶନ ଜାଭେରୀ ମୁମ୍ବାଇର ଏକ ଗୁଜରାଟୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଛଅ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ନୟନା ଏବଂ ରଂଜନାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବିପିନ ସିଂଙ୍କଠାରୁ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ଶିଖୁଥିବା ଦେଖିଥିଲେ । ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଭର୍ନାଙ୍କ ସହ ନୃତ୍ୟ କଳା ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ପରେ, ସେ ସୂତ୍ରଧାରୀ କ୍ଷେତ୍ରେତୋମ୍ବି ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ପାରମ୍ପାରିକ ରାସଲିଳା ନୃତ୍ୟ, ଗୁରୁ ମୈତେଇ ଟୋମ୍ବା ସିଂଙ୍କଠାରୁ *ନାଟ ପୁଙ୍ଗ* ଏବଂ କୁମାର ମୈବୀଙ୍କଠାରୁ ପାରମ୍ପାରିକ *ମୈବୀ ଯୋଗୀ*  ଶିଖିଲେ ।

## ବୃତ୍ତି
୧୯୫୦ ଦଶକ ବେଳକୁ ଜାଭେରୀ ଭଉଣୀମାନେ - ନୟନା, ରଂଜନା, ସୁବର୍ନା ଏବଂ ଦର୍ଶନା - ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶରେ ମଞ୍ଚରେ ଏକାଠି ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ, ପ୍ରଥମ ଅଣ-ମଣିପୁରୀମାନେ ଇମ୍ଫାଲର ରାଜପ୍ରାସାଦ ଭିତରେ ଥିବା ଗୋବିନ୍ଦଜୀ ମନ୍ଦିରରେ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ । ପରିଶେଷରେ, ଭଉଣୀମାନେ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇ, କୋଲକାତା ଏବଂ ଇମ୍ଫାଲରେ ନିଜ ଗୁରୁ ଏବଂ କଳାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ମଣିପୁରୀ ନର୍ତ୍ତନାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଏବଂ ସମୟ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ସହିତ ସମକକ୍ଷ ହେଲା । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି, ଦର୍ଶନ ନୃତ୍ୟ ଉପରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଜୀବନ କାଳରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ, ଅନୁସନ୍ଧାନ ତଥା କୋରିଓଗ୍ରାଫିରେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

୨୦୦୮ ମସିହାର ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ନୃତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ ସୁନୀଲ କୋଥାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟର ମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରାକୁ ସହରକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି । ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ନୟନା ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସୁଭର୍ନା ଅସୁସ୍ଥ ଥିବାରୁ ରଂଜନା ଏବଂ ଦର୍ଶନା ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଦଳ ସହିତ ଅଭିନୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

## ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ
ଦର୍ଶନା ଜାଭେରୀଙ୍କୁ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ, ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ନାଟକ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୨ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୮ରେ କାଳିଦାସ ସମ୍ମାନ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ମାଳୀନୀ ଅବସ୍ଥୀ

**ମାଳିନୀ ଅବସ୍ଥୀ** (ଜନ୍ମ ୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲୋକ ଗାୟକ । ସେ ଭୋଜପୁରୀ, ଅବଧୀ ଭାଷା ଏବଂ ହିନ୍ଦୀରେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ସେ ଥୁମ୍ରି ଏବଂ କାଜରୀକୁ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଭୋଜପୁରୀ ସଂଗୀତରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଜଣାଶୁଣା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
ମାଳିନୀ ଅବସ୍ଥୀ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର କନ୍ନଉଜରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଲକ୍ଷ୍ନୌର ଭାତଖଣ୍ଡେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ବିଜେତା ହେବା ସହିତ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଅଟନ୍ତି । ଏଥିସହ ସେ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଭାରତୀୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ସହ ଏମ.ଏ. ଆଧୁନିକ ଇତିହାସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଛନ୍ତି । ସେ ବନାରସ ଖାରନାର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗାୟକ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ବିଦୁଷୀ ଗିରିଜା ଦେବୀଙ୍କର ଜଣେ ଗଣ୍ଡା ବନ୍ଧ ଛାତ୍ର ଅଟନ୍ତି । ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଭାବେ ଅବସର ନେଇଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ଅବାନୀଶ କୁମାର ଅବସ୍ଥୀ (ୟୁପି: 1987)ଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଆଦିତ୍ୟ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅନନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି ।

## ବୃତ୍ତି
ଲୋକପ୍ରିୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂଗୀତ ମହୋତ୍ସବ ଜାହାନ-ଇ-ଖୁସ୍ରୋରେ ମାଳିନୀ ଅବସ୍ଥୀ  ଜଣେ ନିୟମିତ ଅଭିନେତା ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କର ବହୁତ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସ୍ୱର ଅଛି ଏବଂ ଥୁମାରୀ, *ଥାରେ ରାହୋ ବାଙ୍କେ ଶ୍ୟାମ* ଗାଇବା ପାଇଁ ଲୋକପ୍ରିୟ ।

ସେ ଭୋଜପୁରୀ-ମ୍ୟୁଜିକାଲ ରିଅଲିଟି ସୋ "ସୁର ସାଙ୍ଗ୍ରାମ"ର ବିଚାରକ ଥିଲେ ।

ସେ NDTV କଳ୍ପନା ଜୁନୁନଙ୍କ ପାଇଁ ଟିଭିରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ । ସେ ୟୁପି ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୨ ଏବଂ ୨୦୧୪ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଦ୍ୱାରା ବ୍ରାଣ୍ଡ ଆମ୍ବାସଡର ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

ସେ ୨୦୧୫ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ଦମ ଲାଗା କେ ହୈସା*ରେ "ସୁନ୍ଦର ସୁଶୀଲ" ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ଯାହ ଅନୁ ମଲିକଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଥିଲା ।

ମାଳୀନୀ ଅବସ୍ଥୀ ଭାରତରେ ଲୋକ ସଂଗୀତ ସହିତ ସମକକ୍ଷ । ତାଙ୍କର ସଂଗୀତ ପରିବେଷଣ ତାଙ୍କୁ ଆୱାଦ ଏବଂ ବେନାରସର ଲୋକ ସଂଗୀତକୁ ଦେଶର ସାଂସ୍କୃତିକ ରାଡାରରେ ରଖିବାର ଶ୍ରେୟ ଅର୍ଜନ କରିଛି । ଜଣେ ଆଇସିଆଇଆର ଅନୁମୋଦିତ କଳାକାର ଭାବରେ, ସେ ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ, ହଲାଣ୍ଡ, ଫିଜି ଏବଂ ମରିସସ୍ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଭ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି । ଥୁମ୍ରି, ଦାଦ୍ରା ଏବଂ ଗଜଲଙ୍କ ଶୈଳୀରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେବାର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଏକ ବିରଳ ସମ୍ମାନ ରହିଛି ।

ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ରତ୍ନ, ଲତା ମଙ୍ଗେଶକର ଜୀ, ତାଙ୍କର ୮୦ ତମ ଜନ୍ମଦିନରେ ସଂଗୀତର ପ୍ରତିଜ୍ଞାକାରୀ ପ୍ରତିଭା ବିଷୟରେ ପଚରାଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ମାଳୀନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଗାୟକ ଭାବରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ (ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ, 29 ସେପ୍ଟେମ୍ବର, 2009) । ନିଜେ ଜୀବନ୍ତ କିମ୍ବଦନ୍ତୀରୁ ଆସି ମାଳୀନୀ ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ।

## ପୁରସ୍କାର
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ (2016)
* ୟଶ ଭାରତୀ, ୟୁପି ସରକାର 2006 
* ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ୍ 
* ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ରବୀ ଶେର୍ଗିଲ

**ରବୀ ଶେର୍ଗିଲ** (; ୧୬ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୭୩ରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଗୁରୁପ୍ରୀତ ସିଂ ଶେର୍ଗିଲ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସଂଗୀତଜ୍ଞ ଯିଏକି ତାଙ୍କର ଆଲବମ ରବୀ ଏବଂ ୨୦୦୫ର ଚାର୍ଟ-ଟପ୍ ଗୀତ *ବୁଲା କି ଜାନା* ("ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ ମୁଁ କିଏ!") ପାଇଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ସଂଗୀତକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରକ, ପଞ୍ଜାବୀ, ବାନି ଷ୍ଟାଇଲ  ମେଲୋଡି ଏବଂ ସୁଫି-ଷ୍ଟାଇଲ୍ (ସୁଫିଆନା) ଏବଂ "ବହୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ସେମି-ସୁଫି ଅର୍ଦ୍ଧ-ଲୋକକଳା ସଂଗୀତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।" ଶେର୍ଗିଲଙ୍କୁ "ପଞ୍ଜାବୀ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରକୃତ ସହରୀ ବାଲାଦିର" ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

## ବୃତ୍ତି
କଲେଜ ପରେ ଶେର୍ଗିଲ କାଫିର ନାମକ ଏକ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଗଠନ କଲେ । ଅଲଗା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଣ୍ଡ କିଛି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ କଲେଜ ପ୍ରୋଗ୍ରାମରେ ବାଜୁଥିଲା । ଶେର୍ଗିଲ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ୟାମାହା RX-T ମୋଟରବାଇକ ଏବଂ ଟାଇମ୍ସ ଏଫଏମ ପରି ବିଜ୍ଞାପନ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଜିଙ୍ଗଲ୍ସ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସୋନି ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଏବଂ ତେହେଲ୍କା ସହିତ ୨୦୦୪ରେ ଫାଟ୍ ଫିସ୍ ରେକର୍ଡସ୍ ଅଧୀନରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆଲବମ ରବୀ ରିଲିଜ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ଏକ ଅସଫଳତା ଥିଲା । ଶବ୍ଦର ପ୍ରଚାର ଏବଂ ଏକ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ତାଙ୍କର ଏକ ଚାର୍ଟ ଟପ୍ପର ଗୀତ "ବୁଲା କି ଜାନା" ଥିଲା । ଆଲବମରେ ଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଗୀତ ପଞ୍ଜାବୀ ସୁଫି ସାଧୁ ବୁଲେହ ଶାହାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ "କାଫି" କବିତା ଉପରେ ଆଧାରିତ “ବୁଲା କି ଜାନା” ବ୍ୟତୀତ ନିଜେ ଶେର୍ଗିଲ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଲେଖିଥିଲେ । ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ଡେଲ୍ଲି ହାଇଟ୍ସରେ* ଶେର୍ଗିଲଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଗୀତ "ଦିଲୀ" ଥିଲା ।

ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୮ ରେ, ଶେର୍ଗିଲ ୟଶରାଜ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଅଧୀନରେ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଲବମ *ଭେଙ୍ଗି ଜା ନେହିଁ* ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ଆଲବମରେ ନଅଟି ଗୀତ ରହିଛି ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସା, ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ "ସାମୂହିକ ନୈତିକତା"ର ଆବଶ୍ୟକତା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି । ସେ ୨୦୧୧ରେ MTV Unplugged (India)ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୟଶ ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ୨୦୧୨ ରୋମାଣ୍ଟିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ଜବ ତକ ହୈ ଜାନ"କୁ ଏ.ଆର ରେହେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଗୀତ "ଚ୍ଛଲ୍ଲା" ଏବଂ ଗୁଲଜାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଗୀତକୁ ନିଜର କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ମାର୍ଚ୍ଚ 2012 ରେ, ସେ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଆଲବମ୍ III ରିଲିଜ୍ କରିଥିଲେ ।

## ସଂଗୀତ ଶୈଳୀ
ସଂଗୀତରେ ଶେର୍ଗିଲଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଅବଦାନ ପଞ୍ଜାବୀର ବ୍ୟବହାରରେ ରହିଛି - ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଭାଙ୍ଗ୍ରା କିମ୍ବା ପାରମ୍ପାରିକ ଲୋକଙ୍କର ସମାନ ଖ୍ୟାତି ଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର କବିତା, ସାମାଜିକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗୀତ ଏବଂ ଏକ ବୟସ୍କ ବିକଳ୍ପ ଧ୍ୱନି ସହିତ, ଶେର୍ଗିଲ ଏକ ସହରୀ ଜନତାଙ୍କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତ ଏବଂ ମୂଳ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପାଇଁ ଭଲ ପାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଗୀତଗୁଡିକ ଗଭୀର ଦାର୍ଶନିକ ଏବଂ ପୁରାତନ ପ୍ରାୟ ହଜିଯାଇଥିବା, ପଞ୍ଜାବୀ ବାକ୍ୟାଂଶଗୁଡିକ ବର୍ତ୍ତମାନର ଭାରତୀୟ ରକ ସଙ୍ଗୀତରେ ମିଶ୍ରିତ । ଶେର୍ଗିଲଙ୍କ ସଂଗୀତ ରକ ଏବଂ ସୁଫି ଏବଂ ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ ସଂଗୀତଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଂଗୀତଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରୁସ ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗଷ୍ଟେନ, ଲେଡ ଜେପେଲିନ, ଏରୋସ୍ମିଥ ଏବଂ ଜିମି ପେଜ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସେ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ମିକ୍ସ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଗୁସ୍ତାଭୋ ସେଲିସଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଆଲବମ୍ III ପାଇଁ କିଛି ଟ୍ରାକ୍ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ କୁହନ୍ତି, ସେଲିସ ସହ କାମ କରିବା - ଯିଏ ବିୟୋନ୍ସ, ଶାକିରା ଏବଂ ରିକି ମାର୍ଟିନଙ୍କ ସହ କଳାକାରଙ୍କ ସହ କାମ କରିଛନ୍ତି - ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଅନୁଭୂତି ଥିଲା ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଶେର୍ଗିଲଙ୍କ ବାପା ଜଣେ ଶିଖ ପ୍ରଚାରକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମା ଜଣେ କଲେଜ ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ୍ ଏବଂ ପଞ୍ଜାବୀ କବି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚାରି ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଗୁରୁ ହରକ୍ରିଷ୍ଣ ପବ୍ଲିକ୍ ସ୍କୁଲ୍, ଇଣ୍ଡିଆ ଗେଟ୍ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପୂର୍ବ ଛାତ୍ର ଅଟନ୍ତି । କଲେଜ ପରେ ସେ ଫୋର ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟରେ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପରେ ସେ ଛାଡିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଗଗନ ଗିଲ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ହିନ୍ଦୀ କବି । ୨୦୧୩ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଅରବିନ୍ଦ କେଜ୍ରିୱାଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିକୁ ଶେର୍ଗିଲ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ସତୀନ୍ଦର ସରତାଜ

**ସତୀନ୍ଦର ପାଲ ସିଂ**, ଲୋକପ୍ରିୟ ଭାବରେ ସତୀନ୍ଦର ସରତାଜ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟକ, ଗୀତିକାର, ଅଭିନେତା ତଥା ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାର କବି । ସେ ତାଙ୍କ ଗୀତ "ସାଇ" ସହିତ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ସେବେଠାରୁ ସେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୭ରେ ବ୍ଲାକ୍ ପ୍ରିନ୍ସରେ ମହାରାଜା ଦୁଲେପ ସିଂ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
ସତୀନ୍ଦର ପାଲ ସିଂ ପଞ୍ଜାବର ହୋଶିଆରପୁରର ବଜରୱାର ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଗାଁର ସରକାରୀ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିଲେ । ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ବାଲ୍ୟ ସଭାରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

## ଶିକ୍ଷା
ସର୍ତାଜ ହୋଶିଆରପୁର ସରକାରୀ କଲେଜରୁ ସଂଗୀତରେ ସମ୍ମାନ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ସୁଫି ସଙ୍ଗୀତ ଗାନରେ ତାଙ୍କର MPhil ଏବଂ ପରେ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ର ପଞ୍ଜାବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସୁଫି ଗୀତ (ଗାୟନ)ରେ ପିଏଚଡି ସମାପ୍ତ କରିଥିବାବେଳେ ସେ ତାଙ୍କର ସଂଗୀତ ବୃତ୍ତିରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ପଞ୍ଜାବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୬ ବର୍ଷ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସରତାଜ ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ଏକ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଡିପ୍ଲୋମା ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ କଲେଜରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ ତାଖାଲସ୍ (ପେନ୍ ନାମ) ସରତାଜ୍ ଗ୍ରହଣ କଲେ ।

## ବୃତ୍ତି
ସରତାଜ ତାଙ୍କ ୨୦ ଦଶକରେ ଏକ ବୃତ୍ତିଗତ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ୟାରିୟର କରିଥିଲେ । ଏହାପୂର୍ବରୁ ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଜଣେ କୃଷକ ଏବଂ ଅଭିନେତା ଭାବରେ କ୍ୟାରିୟର କରିବାକୁ ତାଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ନାହିଁ ।

ତାଙ୍କର ବଡ ପ୍ରଦର୍ଶନ ୨୦୦୮ରେ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ସେ ଓଣ୍ଟାରିଓର ଟରୋଣ୍ଟୋରେ ଏକ ଗିଗ୍ ପାଇଁ ବୁକ୍ ହୋଇଥିଲେ । ଶୋ’ର ଆୟୋଜକମାନେ ତାଙ୍କୁ ୟୁଟ୍ୟୁବରେ ଗୀତ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ସେ ପଞ୍ଜାବୀ-କାନାଡିୟ ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଭିନୟ କରନ୍ତୁ ।

୨୦୧୧ ରେ, ସରତାଜ ବ୍ରିଟ ଏସିଆ ଟିଭି ସଙ୍ଗୀତ ପୁରସ୍କାର (BAMA)ରେ "ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଧିନିୟମ" ଜିତିଥିଲେ ।

୨ ମଇ ୨୦୧୪ ରେ, ସରତାଜ ରୟାଲ ଆଲବର୍ଟ ହଲରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ପୁନର୍ବାର BAMA ୨୦୧୭ରେ "ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୀତିକାର" ଏବଂ "ଉଦୟରିଆନ୍" ପାଇଁ BAMA 2018ରେ "ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ ଅଫ୍ ଦି ଇୟର" ଜିତିଥିଲେ ।

ସେ ଆମେରିକାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିରେ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦି ବ୍ଲାକ୍ ପ୍ରିନ୍ସ, ମହାରାଜା ଦୁଲେପ ସିଂଙ୍କ ଐତିହାସିକ ବାୟୋପିକ୍ ଥିଲା ଯାହା ୨୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

ସରତାଜ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମହୋତ୍ସବରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡେବ୍ୟୁ ପୁରସ୍କାର ଜିତି ସାରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଦିଲିପ ସିଂଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କର ଅନେକ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରଶଂସା, କୃତଜ୍ଞତା ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଦର୍ଶନ
ଯଦିଓ ସେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜଣେ ସଫଳ ଭାଙ୍ଗ୍ରା ଅଭିନେତା, ରଚନା ତଥା ଗାୟକ, ସରତାଜ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଶାୟରୀ (କବିତା)କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପ୍ରେମ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଟିପାନିୟା

**ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସିଂ ଟିପାନିୟା** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲୋକ ଗାୟକ, ଯିଏ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ମାଲଭି ଲୋକ ଶୈଳୀରେ କବୀର ଭଜନରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ସେ ତମ୍ବୁରା, ଖର୍ତାଲ, ମଞ୍ଜିରା, ଢୋଲକ, ହାରମୋନିୟମ ଏବଂ ଭାଓଲିନ ବାଦକଦ୍ୱାରା ଏକ ସଂଗୀତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି । ଲୋକ ସଂଗୀତରେ ଫିଲ୍ମି ଟ୍ୟୁନ୍ ଏବଂ ସିନ୍ଥେଟିକ ଧ୍ୱନି ମିଶ୍ରଣର ଧାରାଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାତ ହୋଇ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଜୀ ଏକ ମାଲୱି ଲୋକ ସଂଗୀତ ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି । ସେ ପରିବେଷଣ କରିଥିବା ଏକ ନୂତନ ଧ୍ୱନି ବାୟୋଲିନ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ଭଜନ ମାଣ୍ଡାଲିସ ପାଇଁ ଏକ ଟ୍ରେଣ୍ଡରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଟିପାନିୟା ୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୪ରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଲୁଣିଆଖେଡି, ତାରାନା, ମାଲୱା, ମାଲଭି ବାଲାଇ ଜାତି ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତି
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସିଂ ତିପାନ୍ୟା ବ୍ରିଟେନ, ଆମେରିକା ଏବଂ ପାକିସ୍ଥାନ ତଥା ଭାରତରେ “ଆମେରିକାର କବୀର ଯାତ୍ରା” ଏବଂ “ହାଡ-ଅନହଦ” ନାମକ ବିଭିନ୍ନ ଯାତ୍ରାରେ ଭ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଇନ୍ଦୋର ଇସର ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ ଷ୍ଟେସନରେ ବଜାଯାଇଥିଲା । ଭୋପାଳ, ଜବଲପୁର, ପାଟନା, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, କାନପୁର ସମେତ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି । ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶିଖର ସାମ୍ମାନ (୨୦୦୫), ୨୦୦୭ରେ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ୨୦୧୧ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମେତ ତିପାନ୍ୟା ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।

ସେ ବାର୍ଷିକ ସୁଫି ସଂଗୀତ ମହୋତ୍ସବ, ରୁହାନିଆତ୍ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ କବୀର ମହୋତ୍ସବରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ "ସଦଗୁରୁ କବୀର ଶୋଧ ସଂସ୍ଥାନ" ନାମକ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି ।

ସେ ବିଏସସି ସ୍ନାତକ ଏବଂ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗଣିତ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନର ଶିକ୍ଷକ ଅଟନ୍ତି । ସେ ୧୯୮୦ରେ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଦେୱାସ ବିକ୍ରମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଉଜ୍ଜଇନରୁ ବିଏ ଏବଂ ଏମ (ଇତିହାସ) କରିଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ କନସିଆ ମିଡିଲ ଗ୍ୟାର୍ଲ ସ୍କୁଲରେ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି ।

"ଅଜବ ସହର- ଦି କବୀର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ" ନାମକ ଏକ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଅଧୀନରେ ଶବନମ ବିର୍ମାନୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ନିର୍ମିତ ୩ଟି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଦେୱାସ-ଶଜାପୁର ସଂସଦୀୟ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨୦୧୯ରେ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସିଂ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୀତ ଶୈଳୀକୁ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶକଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କର କନ୍ସର୍ଟ ସଂଗୀତର ମନୋରଞ୍ଜନଠାରୁ ଅଧିକ । ସେ କବୀରଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଗଭୀର ଯୋଗଦାନ ରଖିଛନ୍ତି । ମାଲୱାରେ ସେ କେବଳ ଜଣେ ଗାୟକ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସିତ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତୀବ୍ରତା ଏବଂ ଯୋଗଦାନ ସହିତ କବୀରଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ । ତାଙ୍କର କନସର୍ଟଗୁଡିକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବିଭାଜନ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା, ଖାଲି ରୀତିନୀତି ଏବଂ କପଟୀତାଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ବୃଦ୍ଧି ହେବା ଏବଂ ପ୍ରେମକୁ ଚରମ ଧର୍ମ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ
ଭଗବନ୍ତୀ ନବାନୀ

**ଭଗବନ୍ତୀ ନବାନୀ** (୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୦- ୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟକ ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଯିଏକି ସିନ୍ଧି ଭାଷା ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ଜଣେ ଲୋକ ତଥା ପ୍ଲେ ବ୍ୟାକ ଗାୟକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସୁମଧୁର ସ୍ୱର ହେତୁ ସେ "ସିନ୍ଧି କୋଏଲ" ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ତାଙ୍କ ବିବାହ ଗୀତ, ଯାହାର ନାମ "ଲାଡା" ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ଥାନରେ ଲୋକପ୍ରିୟ । ସେ ସିନ୍ଧୁ ଜୟ କିନାରାଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ହିରୋଇନ୍ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଠଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ଲେ ବ୍ୟାକ ଗାୟକ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ
ଭଗବନ୍ତୀ ୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୦ରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ସିନ୍ଧର କରାଚିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ଥାନରେ) । ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ସିନ୍ଧର ଏକ ଐତିହାସିକ ସହର ନାସେରପୁରର ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଜାସୁ ମାଲ ନବାନୀ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବିଷ୍ଣୁ ବାଇ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ତିନି ଭାଇ ଏବଂ ଦୁଇ ଭଉଣୀ ଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସାତ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହ ବମ୍ବେ, ଭାରତ (ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁମ୍ବାଇ)କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାକୁ ପଡିଲା । ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ସମୟରେ ସେ ଭାରତୀୟ ବାଳିକା ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ କରାଚିରେ ପଢୁ ଥିଲେ । ମୁମ୍ବାଇରେ ସେ କମଳା ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏବଂ ପରେ ସିନ୍ଧି ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୫୭ରେ ମାଟ୍ରିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।

ସେ ଦେବଗର ସଂଗୀତ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅରୁଣ ସଂଗୀତ ବିଦ୍ୟାରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସଂଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ପିପୁଲ୍ସ ଥିଏଟର ଆସୋସିଏସନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ କାନୁ ଘୋଷ ଏବଂ କାନୁ ରାୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ତାଙ୍କର ସଂଗୀତ ପ୍ରତିଭା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା । ସେ ଭଜନ, ଦୋହିରସ୍, କଲାମସ୍, ଓରାନ୍ସ, ଲୋରୀ, ଲଦାସ୍, ସାହିୟନ୍ ଏବଂ ସାହ୍ରାସ ଇତ୍ୟାଦି ସିନ୍ଧି ଲୋକ ସଂଗୀତର ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶକ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇବା ସହିତ ମହେନ୍ଦ୍ର କପୁର, ସି.ଏଚ. ଆତ୍ମା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମୟର ଅନ୍ୟ ଷ୍ଟଲୱାର୍ଟ ସହିତ ଯୁଗଳ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ । 

ସେ ୧୯୬୦ ଏବଂ ୧୯୭୦ ଦଶକର ସିନ୍ଧି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ଲେ ବ୍ୟାକ ଗାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ । ସେହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଜୁଲେଲାଲ, ଲାଡଲି, ସିନ୍ଧୁଆ ଜେ କିନାରେ, ଶାଲ ଧିର ନା ଜମାନ, ହୋଜାମାଲୋ, କାନୱାର ରାମ, ହାଲୁ ତା ଭାଜି ହାଲୁନ, ଏବଂ ପାର୍ଡେସି ପ୍ରୀତମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ ।

ଭଗବତୀ ମଧ୍ୟ ବହୁମୁଖୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ସିନ୍ଧି ଭାଷା ଲେଖକ ଗୋବିନ୍ଦ ମାଲହିଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କାଲାକର ମାଣ୍ଡେଲର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶରେ 3000ରୁ ଅଧିକ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ନାଟକ ହେଲା ମେହମାନ, ଗୁସ୍ତାଖୀ ମାଫ୍, ଟୁହିଞ୍ଜୋ ତେଣୁ ମୁହିଞ୍ଜୋ ଏବଂ ଦେଶ ଜୀ ଲାଲକର । ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ 1968 ସିନ୍ଧି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସିନ୍ଧୁ ଜେ କିନାରେ (ହିନ୍ଦୁ ନଦୀ କୂଳରେ) ହିରୋଇନ୍ ଥିଲେ ।

## ମୃତ୍ୟୁ
ସେ ୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୬ରେ ଦେହାନ୍ତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ "ଭଗବନ୍ତୀ ନବାନୀ ଚାରିଟେବୁଲ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ" ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୭ରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଅମଲା ଶଙ୍କର

**ଅମଲା ଶଙ୍କର** (ଅମଲା ନନ୍ଦୀ: ୨୭ ଜୁନ ୧୯୧୯ - ୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନର୍ତ୍ତକୀ ଥିଲେ । ସେ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ତଥା କୋରିଓଗ୍ରାଫର ଉଦୟ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ସଂଗୀତଜ୍ଞ ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଏବଂ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ମମତା ଶଙ୍କରଙ୍କ ମା' ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତକାର ତଥା ରଚନାକାର ରବି ଶଙ୍କରଙ୍କ ବୋହୂ ଥିଲେ । ସ୍ୱାମୀ ଉଦୟ ଶଙ୍କରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ, ପ୍ରଯୋଜିତ ତଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଫିଲ୍ମ କଳ୍ପନା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅମଲା ଶଙ୍କର ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ ମସିହା ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କୋଲକାତା, ଭାରତରେ ୧୦୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି ।

## ଜୀବନୀ
ଅମଲା ଶଙ୍କର ଅମଲା ନନ୍ଦୀ ଭାବରେ ୨୭ ଜୁନ ୧୯୧୯ରେ ମାଗୁରା ଜିଲ୍ଲାର ବାଟାଜୋର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଅଖୟୋ କୁମାର ନନ୍ଦୀ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ପିଲାମାନେ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ଗ୍ରାମ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ । ୧୯୩୧ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ୧୧ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା, ସେ ପ୍ୟାରିସରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କଲୋନୀ ପ୍ରଦର୍ଶନୀକୁ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଉଦୟ ଶଙ୍କର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଅମଲା ଏକ ଫ୍ରକ୍ ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ଉଦୟ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମାତା ହେମାଙ୍ଗିନୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଏକ ଶାଢ଼ୀ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଉଦୟ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଡ୍ୟାନ୍ସ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଉଦୟ ଶଙ୍କରଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଦଳ ସହିତ ଚେନ୍ନାଇରେ ରହୁଥିଲେ, ଦିନେ ରାତିରେ ଉଦୟ ଅମଲାଙ୍କୁ ଆସି ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ଉଦୟ ଶଙ୍କର ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଅମଲାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଝିଅ ମମତା ଶଙ୍କର ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଉଦୟ ଶଙ୍କର ଏବଂ ଅମଲା ଶଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ନୃତ୍ୟ ଦମ୍ପତି ଥିଲେ ।  କିନ୍ତୁ, ପରେ ଉଦୟ ଶଙ୍କର ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଦଳର ଜଣେ ଯୁବତୀ ସହିତ ରୋମାଣ୍ଟିକ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲେ ।  ଉଦୟ ଶଙ୍କର ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦମ୍ପତି ଅଲଗା ରହୁଥିଲେ । ୨୦୧୨ ସୁଦ୍ଧା ଅମଲା ଶଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଝିଅ ମମତା ଏବଂ ବୋହୂ ତନୁଶ୍ରୀ ଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ ଶଙ୍କର ଘରାନାକି ଜୀବନ୍ତ ରଖିଥିଲେ । ସେ ରବି ଶଙ୍କରଙ୍କ ବୋହୂ ଥିଲେ, ଯିଏ ଜଣେ ସୀତାରବାଦକ ଥିଲେ । ନବେ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ରହି ତାଙ୍କର ଶେଷ ଅଭିନୟ ଥିଲା ୯୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ନୃତ୍ୟ ଡ୍ରାମା ସୀତା ସ୍ୱୟମ୍ବରମ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ରାଜା ଜନକ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅମଲା ଶଙ୍କର ଫିଲ୍ମ କଳ୍ପନା (୧୯୪୮)ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଉଦୟ ଶଙ୍କରଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚନା, ପ୍ରଯୋଜିତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏକି ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଅମଲା ଉମାଙ୍କ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଅମଲା ଶଙ୍କର ୨୦୧୨ କାନ୍ସ ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟିଭାଲରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଫିଲ୍ମଟି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଖଗେନ ମହନ୍ତ

**ଖଗେନ ମହନ୍ତ** ଆସାମର ଜଣେ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ । ସେ ବହୁ ପାରମ୍ପାରିକ ଆସାମିଆ ଲୋକଗୀତର ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜକ ଓ ଗାୟକ । ଖଗେନ ମହନ୍ତ ଆସାମର ଲୋକ ସଂଗୀତରେ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ । ବିହୁ ସଙ୍ଗୀତରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ "ବିହୁ ରାଜା" ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ଆସାମରେ ତାଙ୍କର ବିହୁ ଗୀତ, ବୋର୍ଜିଟ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକଗୀତ ଲୋକପ୍ରିୟ । ପତ୍ନୀ ଅର୍ଚ୍ଚନା ମହନ୍ତ ଏବଂ ପୁଅ ଅଙ୍ଗରାଗ ମହନ୍ତ ପାପନ (ଗାୟକ)ଙ୍କୁ ନେଇ ଖଗେନଙ୍କ ପରିବାର ଆସାମର ଅନ୍ୟତମ ଜଣାଶୁଣା ସଙ୍ଗୀତ ପରିବାର ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ । ୧୨ ଜୁନ ୨୦୧୪ରେ ଖଗେନଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଖଗେନ ମହନ୍ତ ଆସାମର ନାଗାଓଁରେ କଳିତ ଜାତିର ହରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମହନ୍ତ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ଦେବୀଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପିଲାଦିନରୁ ତାଙ୍କର ସଂଗୀତ ପ୍ରତିଭା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଶିଲଂରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ସମାରୋହର ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରି ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତି
୧୯୫୮ ମସିହାରେ, ନୂତନ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦିଲ୍ଲୀ ଦୂରଦର୍ଶନ (ଟେଲିଭିଜନ) କେନ୍ଦ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା ।  ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଖୁବ ସଫଳ ହେଇଥିଲା । 

ବିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦ ରାଭା, ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱସ ଓ ଯୁଗଳ ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ସଙ୍ଗଠିତ "ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ"ରେ ଖଗେନ ମହନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ "ହାରମୋନି" ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ସୁମଧୁର କଂଠସ୍ୱର ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ସାହାଯ୍ୟରେ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାମୋଫୋନରେ ରେକର୍ଡ଼ ହୋଇଥିବା ଗୀତ ଗୁଆହାଟି ଆକାଶବାଣୀ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ କଲିକତାରେ ଚାଲିଥିବା "ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି" ଉତ୍ସବରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଆକାଶବାଣୀରେ ଜଣେ ଗ୍ରେଡ *ଏ* କଳାକାର ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଲୋକଗୀତ, ଓକୋନି ଗୀତ, ଗୀତିନାଟ୍ୟ ଏବଂ ନାଟକ ଆଦି ଆସାମ ସଂଗୀତର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଧାରାରେ ନିଜର ଅବଦାନ ରଖିଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସେ ଆସାମର ଲୋକ ଗାଯିକା ଅର୍ଚ୍ଚନା ମହନ୍ତଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଏକାଠି ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଯୁଗଳ ଗାୟକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ରହୁଥିଲେ । ପୁହୋର ଏବଂ ପାରିଜାତ ନାମରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ନାତି ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଝିଅଙ୍କ ନାମ କିଙ୍ଗକିଣୀ ମହନ୍ତ ।

## ମୃତ୍ୟୁ
୨୦୧୪ ମସିହା ଜୁନ ୧୨ ତାରିଖ ଅପରାହ୍ନ ୩ ୪୦ରେ ଗୁଆହାଟୀରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ଖଗେନ ମହନ୍ତଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ତା ପର ଦିନ ୧୩ ଜୁନ ୨୦୧୪ରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଅଧାଦିନ ଛୁଟି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

## ପୁରସ୍କାର
ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଖଗେନ ମହନ୍ତଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ଥର ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଛି । ୧୯୯୨ରେ ଲୋକସଙ୍ଗୀତ ତଥା ପାରମ୍ପାରିକ ସଂଗୀତ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

ତାଙ୍କର କିଛି ପୁରସ୍କାର / ସ୍ୱୀକୃତି ନିମ୍ନରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ:

* ୧୯୮୮ - ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶିଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର 
* ୧୯୯୨ - ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ 
* ୧୯୯୪ - ଶ୍ରୀମୋ ପୁରସ୍କାର 
* ୧୯୯୯ - ସଂଗୀତଚାର୍ଯ୍ୟ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ

**ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ** ହେଉଛି ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ଯାହାକି ଡିସେମ୍ବର ୧ରୁ ୧୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ନାଗାଲାଣ୍ଡରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।  ଏହି ପର୍ବ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ଜାତିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥାଏ ।

## ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ନାଗାଲାଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟରେ ଅନେକ ଜାତିସଂଘ ବାସ କରନ୍ତି, ଯାହାର ନିଜସ୍ୱ ପର୍ବ ଅଛି । ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଜନସଂଖ୍ୟାର ୬୦%ରୁ ଅଧିକ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ପର୍ବ କୃଷି ଉପରେ ଘେରି ରହିଥାଏ । ନାଗାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପର୍ବକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ଭାବନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହି ପର୍ବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ମନେକରନ୍ତି ।

ଜାତିଗତ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ସାଂସ୍କୃତିକ  ଐତିହ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ନାଗାଲାଣ୍ଡ ସରକାର ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି । ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୦ରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଏହି ପର୍ବଟି ଭାରତୀୟ ହର୍ନବିଲ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି, ବୃହତ ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ ଜଙ୍ଗଲ ପକ୍ଷୀ ଯାହା ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ଜାତିର ଲୋକନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।

## ଉତ୍ସବ
ରାଜ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ଏବଂ କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ ଗୋଟିଏ ଛାତ ତଳେ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଏକ ମେଲାଞ୍ଜ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ । ଏହି ପର୍ବ ସାଧାରଣତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧ରୁ ୧୦ ଡିସେମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟତ କୋହିମା ଜିଲ୍ଲାରେ ହୋଇଥାଏ ।

କୋହିମାଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା କୋହିମା ଜିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣ  ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ କିସାମା ହେରିଟେଜ ଗ୍ରାମରେ ହର୍ନବିଲ ପର୍ବର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ନାଗାଲାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ଜାତି ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଏହି ଉତ୍ସବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନାଗାଲାଣ୍ଡର ସମୃଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଏହାର ଅପାରଗତା ଏବଂ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ।

ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଲୋକ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ଏକ ନିକଟତର ବୁଝାମଣା, ଏବଂ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଖାଦ୍ୟ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ରୀତିନୀତି ଅନୁଭବ କରିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ ।

## ପର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
ସପ୍ତାହବ୍ୟାପୀ ଏହି ଉତ୍ସବ ନାଗାଲାଣ୍ଡରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିଥାଏ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ରଙ୍ଗୀନ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, କ୍ରୀଡ଼ା, ଖାଦ୍ୟ ମେଳା, ଖେଳ ଏବଂ ସମାରୋହକୁ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ପାରମ୍ପାରିକ କଳା ଯେଉଁଥିରେ ଚିତ୍ର, କାଠ ଖୋଦନ, ଏବଂ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ ।

ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ ନୃତ୍ୟ, ପ୍ରଦର୍ଶନ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ପ୍ୟାରେଡ୍, ଖେଳ, ଖାଦ୍ୟ, ମେଳା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସମାରୋହର ରଙ୍ଗୀନ ମିଶ୍ରଣ ଯୋଗାଇଥାଏ । ଏହି ଉତ୍ସବ ଉଭୟ ଜାତିର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରେ ଏବଂ ଭାରତର ଫେଡେରାଲ ୟୁନିଅନରେ ଏକ ନିଆରା ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ପରିଚୟକୁ ଦୃଢ଼ କରେ ।  ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଗ୍ରାମରେ ବହୁ ପୁରାତନ ଲୋକ ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଏବଂ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଅନ୍ୟ ଗାଁର ଲୋକଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ କୋହିମା ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି କାରଣ ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖା କରିନଥିଲେ, ତେଣୁ ସେମାନେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅସୀମତାର କାରଣ ହୋଇଥିଲେ ।

ଏହି ଉତ୍ସବର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଆୟୋଜିତ ହର୍ନବିଲ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରକ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ; ସ୍ଥାନୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରକ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ।

## ଆର୍ଥିକ ସମ୍ଭାବନା
ରାଜ୍ୟର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବ୍ରାଣ୍ଡକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ ଯଥେଷ୍ଟ ଅବଦାନ ଦେଇଛି । ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପ୍ରୋତ୍ସାହକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ନାଗାଲାଣ୍ଡରେ ଥିବା ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ବିଷୟରେ ବୁଝେଇବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ । ଏହା ରାଜ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ, ଏହାର ସମ୍ବଳ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଏବଂ ଜାତିଗତ ରାନ୍ଧଣା ବିଷୟରେ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବ
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଗାଲାଣ୍ଡ
ଲାଲ ଚାନ୍ଦ ୟମଲା ଜାଟ୍ଟ

**ଲାଲ ଚାନ୍ଦ ୟମଲା ଜାଟ୍ଟ** (୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୦ - ୨୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୧) ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାରେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାରତୀୟ ଲୋକ ଗାୟକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଟ୍ରେଡ୍ ମାର୍କ ଥିଲା ତୁମ୍ବିର ନରମ ଷ୍ଟ୍ରମିଂ ଏବଂ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ "ତୁର୍ଲା" ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ପଗଡି ବାନ୍ଧିବାର ଶୈଳୀ । ଅନେକେ ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଜାବୀ ସଙ୍ଗୀତର ଶିଖର ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ଏବଂ ଜଣେ କଳାକାର ଯିଏ ଯୁକ୍ତିତର୍କରେ ଭାରତରେ ସମକାଳୀନ ପଞ୍ଜାବୀ ସଙ୍ଗୀତର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
ସେ ଖେରା ରାମ ଏବଂ ହର୍ଣ୍ଣାମ କୌରଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଥିଲା ଲୟାଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଛକ ନମ୍ବର ୩୮୪, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବର ଫୈସଲାବାଦ ଏବଂ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ପରେ ସେ ଭାରତର ଲୁଧିଆନା ଜବାହର ନାଗର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଆସିଥିଲେ । ସେ ଏକ ପଞ୍ଜାବୀ ବଟୱାଲ ପରିବାରର ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ ଜାସ ବଲାଗାନଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗୀତ ପେଶା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଏକାଠି ଟୋଟା ଭାଇ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ଏବଂ ପୁରା ପଞ୍ଜାବ ଭ୍ରମଣ କଲେ । ସେ ପଣ୍ଡିତ ଦିନଲ ଏବଂ ଚୌଧୁରୀ ମାଜିଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୀତ ଗାଇବାରେ ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଲେଖା ଦକ୍ଷତାକୁ ସୁନ୍ଦର ଦାସ ଆସି ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୩୦ରେ ରାମ ରାଖୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଥିଲେ । 

## ବୃତ୍ତି
ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ହେଲା "ଦସ ମେନେ ପ୍ୟାର ବିଚୋନ କାଟ୍ୟା" ଏବଂ "ସତଗୁର ନାନକ ତେରୀ ଲୀଳା ନ୍ୟାରୀ ଆଏ" ଏବଂ "ହ୍ୱିସ୍କି ଦି ବୋଟଲ ୱର୍ଗୀ" । ସେ ମୋଲନ୍ଦରଜିତ କୌର ସେଖୋନଙ୍କ ସହ କିଛି ଯୁଗଳ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ଜଲନ୍ଦର ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ (ଏଆର୍)ରେ ରେକର୍ଡିଂ କଳାକାର ଥିଲେ । ସେ ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟୀ, ଶାହାନୀ କୌଲାନ ଏବଂ ପୁରାଣ ଭାଗବତର ଗୀତକୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ରେକର୍ଡିଂ ୧୯୫୨ରେ HMV ସହିତ ଥିଲା ଏବଂ ସେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ HMV ସହିତ ରହିଲେ । ସେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଲାମ ଲୋହରଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଥର ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ । ସେ ପାରମ୍ପାରିକ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ତୁମ୍ବିକୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସଂଗୀତ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ଭାଙ୍ଗ୍ରା ଆଲବମ ଲିଗାଲାଇଜଡରେ ପଞ୍ଜାବୀ ଏମସିଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି । ପରେ, ୨୦୧୮ ରେ, ଷ୍ଟେଜ ନାମ 'ଗୌରୀ' ସହିତ ପାକିସ୍ତାନର ଜଣେ ସଂଗୀତ ନିର୍ମାତା ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ "ଦସ୍ ମେନ୍ କି ପ୍ୟାର୍ ଭିଚନ୍ ଖଟ୍ଟି"କୁ ଏକ ଆଧୁନିକ ସ୍ପର୍ଶରେ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭିଡିଓ ସେୟାର ସୋସିଆଲ ନେଟୱାର୍କିଂ ସେବା ଟିକଟକରେ ଭାଇରାଲ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବଲିଉଡ ଅଭିନେତା ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀମାନେ ଛୋଟ ଭିଡିଓ ତିଆରି କରିଥିଲେ ।

ବେଦ ପ୍ରକାଶ, ଲାଲ ଚାନ୍ଦ ୟମଲା ଜାଟ୍ଟଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ଗୁରୁ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରିଥିଲେ । ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ୱାଲେଟରେ ୟମଲା ଜାଟ୍ଟଙ୍କ ଚିତ୍ର ରଖିଛନ୍ତି ।

## ପୁରସ୍କାର
ତାଙ୍କୁ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ୧୯୮୯ରେ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ଡ୍ୟାନ୍ସ, ଡ୍ରାମା ଏବଂ ମ୍ୟୁଜିକ୍, ଦିଲ୍ଲୀ, ଭାରତଦ୍ୱାରା ଆଜୀବନ ଅବଦାନ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୧ ମୃତ୍ୟୁ
ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ

**ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ** (ଜନ୍ମ: ୧୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ, ସଙ୍ଗୀତକାର ତଥା ଦୂରଦର୍ଶନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ । ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ସାରେ ଗା ମା ପା ଲିଟିଲ୍ ଚାମ୍ପ୍ସ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ଆଲବମ୍ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି ।

## ଗୀତତାଲିକା 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:Articles with hCards
ଶ୍ରେଣୀ:Short description is different from Wikidata
ଶ୍ରେଣୀ:Articles with short description
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ
ମୋହନା ଭୋଗାରାଜୁ

**ମୋହନା ଭୋଗାରାଜୁ**  ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା ଯିଏ ତେଲୁଗୁ ଭାଷା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗୀତ ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି ।  ସେ ବାହୁବଳୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ "ମନୋହରୀ" ଗୀତ ସହିତ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଥିଲେ: ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସେ ତେଲୁଗୁ ସିନେମାରେ ରେଡିଓ ମିର୍ଚି - ମିର୍ଚି ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଆଗାମୀ ମହିଳା କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ୨୦୧୫ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ । ଭାରତର ଏଲୁରୁରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ମୋହାନା ଭୋଗାରାଜୁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ଲେବ୍ୟାକ ଗାୟିକା । ସେ ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ, କନ୍ନଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଗୀତ ଏବଂ କିଛି ଭକ୍ତି ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି ।  

## ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
ଭୋଗାରାଜୁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଏଲୁରୁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଭୋଜେରେଡ୍ଡୀ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ଏବଂ ଓସମାନିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମବିଏ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ଭୋଗାରାଜୁ ସର୍ବଦା ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଆସୁଥିଲେ ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତଥା ରବୀନ୍ଦ୍ର ଭାରତୀ, ଥାୟାରାଜା ଘାନା ପରି ବିଭିନ୍ନ ଜାତିଗତ ଅଡିଟୋରିୟମରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ । ସେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମ ବିଧାନ ସଭା ବାଚସ୍ପତି ଡି. ଶ୍ରୀପଦା ରାଓଙ୍କଠାରୁ ୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ପିଲାଦିନେ ମଧ୍ୟ ମୋହନ ଭୋଗାରାଜୁ ସଂଗୀତ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଆସୁଥିଲେ ଏବଂ ସ୍କୁଲ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ଅଡିଟୋରିୟମ୍ ଯେପରିକି ରବିନ୍ଦ୍ର ଭାରତୀ, ଥାୟାରାଜା ଘାନା ସଭା ଇତ୍ୟାଦିରେ ଜୋଗଦାନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭାକୁ ଚିହ୍ନିବା ଏବଂ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ତାଙ୍କ ମା ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଆୟୋଜିତ ଅନେକ ଗୀତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲେ । ଯଦିଓ ମୋହନାଙ୍କର ସଂଗୀତରେ ଏକ ମହାନ ପ୍ରତିଭା ରହିଛି, ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଫଳାଫଳ ବୃଥା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କୁ ଗାୟିକା ହେବାକୁ ବାରଣ କରିନଥିଲା ।

## ସଂଗୀତ ବୃତ୍ତି
ଭୋଗାରାଜୁ ତାଙ୍କ ପେଶା ୨୦୧୩ରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗୀତ "ସାୟମ ମାସମ" ୨୦୧୩ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୟ ଶ୍ରୀରାମରେ ଗାଇଛନ୍ତି । ସେ 'ବାହୁବଳୀ:ଦି ବିଗିନିଙ୍ଗର "ମନୋହରୀ" ଗୀତରୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଭଲେ ଭଲେ ମାଗାଦିଭୋଇଙ୍କ ଗୀତ "ଭଲେ ଭଲେ ମାଗାଦିଭୋଇ" ରେଡିଓ ମିର୍ଚିରେ ଚାର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସ୍ୱର ଦେଇଛନ୍ତି ।

## ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ନାମାଙ୍କନ
* ରେଡିଓ ମିର୍ଚି ମ୍ୟୁଜିକ୍ - ବାହୁବଳୀ: ଦି ବିଗିନିଙ୍ଗ (2015) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର "ମନୋହରୀ" ଗୀତ ପାଇଁ ଆଗାମୀ ମହିଳା ଭୋକାଲିଷ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ।
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା ପ୍ଲେବ୍ୟାକ ଗାୟିକା ପାଇଁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ - ତେଲୁଗୁ ଫିଲ୍ମ ସାଇଜ୍ ଜିରୋ (2015)ର "ସାଇଜ୍ ସେକ୍ସି" ଗୀତ ପାଇଁ ।
* ଟିଆରଏସ - ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅରବିନ୍ଦ ସମଥା ଭେରା ରାଘବ (2018)ର ଗୀତ "ରେଡଡାମଥାଲି" ଗୀତ ପାଇଁ TV9 ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜୁରି ପୁରସ୍କାର ।
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା ପ୍ଲେବ୍ୟାକ ଗାୟିକା ପାଇଁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ - ଅରବିନ୍ଦ ସମଥା ଭେରା ରାଘବ (2019) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର "ରେଡାମା ଥାଲି" ତେଲୁଗୁ ଗୀତ ପାଇଁ  ।
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା ପ୍ଲେବ୍ୟାକ ଗାୟିକା ପାଇଁ SIIMA ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ - ପ୍ରତୀ ରୋଜୁ ପାଣ୍ଡେଜ୍ (2021) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର "ଓଓ ବାଭା" ତେଲୁଗୁ ଗୀତ ପାଇଁ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା
ଅମର ଆର୍ଷୀ

**ଅମର ଆର୍ଷୀ** ଜଣେ ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକଗୀତ ଗାୟକ । ସେ ଭାରତୀୟ ପଞ୍ଜାବର ଫଗୱାରାର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏବେ ସେ ଲଣ୍ଡନରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆଲ୍‌ବମ୍ ଆଞ୍ଜେଲ୍ ରେକର୍ଡ଼ସ‌ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥଲା । ତାଙ୍କର ୪୨ରୁ ଅଧିକ ଆଲବମ୍ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଛି । "ଆଜା ନି ଆଜା", "କାଲା ଚଷମା",  "ରଙ୍ଗଲି କୋଠି" ଆଦି ତାଙ୍କ କିଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଆଲବମ୍ । କାଲା ଚଷମା ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ବାର୍ ବାର୍ ଦେଖୋ ପାଇଁ ରିମେକ୍ କରାଯାଇଥିଲା । 

## ଆଲବମ୍ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା
ଦାରୋଜୀ ଏରାମ୍ମା

**ଦାରୁଜୀ ଏରାମ୍ମା**, ବୁରୁକାଥା ଏରାମ୍ମା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, (୧୯୩୦–୧୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୪) ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଏକ କାହାଣୀର ଲୋକକଳା ରୂପ ବୁରୁକାଥାର ଜଣେ ଲୋକ ଗାୟକ ତଥା ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୯ରେ ରାଜୋତ୍ସବ ପ୍ରଶସ୍ତଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଜୀବନ
ଏରାମ୍ମା ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଏକ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଜନଜାତି ଅର୍ଦ୍ଧ-ନାମମାତ୍ର ବୁଦୁଗା ଜନଗାମା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଲାଲାପ୍ପାଙ୍କଠାରୁ ବୁରୁକାଥା ଶିଖିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଲୋକକଳା ରୂପକୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।

ଯଦିଓ ଶିକ୍ଷିତ ନଥିଲେ, ଏରାମ୍ମା ସ୍ମୃତିରୁ ବାରଟି ଲୋକନୃତ୍ୟ ଉପନ୍ୟାସ କରିପାରନ୍ତି, ଯାହାର ପରିମାଣ 200,000 ବାକ୍ୟ ଏବଂ 7,000 ପୃଷ୍ଠା ମୁଦ୍ରଣରେ ଅବସ୍ଥାପିତ । ଏହି ଲୋକକଥାଗୁଡ଼ିକରେ କୁମାରରାମା, ବାବୁଲି ନାଗିରେଡି, ବାଲା ନାଗମ୍ମା, ଜୈସେଙ୍ଗାରାଜା କାଭ୍ୟା ଏବଂ ବାଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ କାଭ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ମନ୍ତ୍ରୀ ପରମେଶ୍ୱର ନାୟକ ଏବଂ ଡି କେ ଶିବାକୁମାର ମୃତ୍ୟୁକୁ ସମବେଦନା ଜଣାଇ ଏହାକୁ ଲୋକକଳା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କ୍ଷତି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ସେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ରାଜୋତ୍ସବ, କନ୍ନଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ନାଡୋଜା, ବୁରୁକା କଳା ଶ୍ରୀ ଏବଂ ଜନପଦ ଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଭଳି ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ପ୍ରାୟତଃ କିଛି ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିଲା, ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଶିବମ୍ମା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବୋହୂ ପାର୍ବତୀମ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ପରକ୍ୟୁସନରେ ଥିବାବେଳେ ଏରାମ୍ମା ନିଜେ ଗୋଟିଏ ହାତରେ ଏକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇ  ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଘଣ୍ଟି ବଜାନ୍ତି । ସେ ପୋଲିଓ ଟୀକାକରଣ ଉପରେ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।

ସେ 12 ଅଗଷ୍ଟ 2014ରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ବେଲାରୀରେ ଦେହାନ୍ତ କରିଥିଲେ । ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ସମସ୍ୟା ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଶେଷ ରୀତିନୀତି ବେଲାରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସାନ୍ଦୁର ତାଲୁକା ଅନ୍ତର୍ଗତ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଗ୍ରାମ ଦାରୋଜିରେ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ସ୍ୱୀକୃତି
ଦାରୋଜି ଏରାମ୍ମା ୧୯୯୯ରେ ରାଜୋତ୍ସବ ପ୍ରଶସ୍ତ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଡଃ ବାବାସାହେବ ଆମ୍ବେଦକର ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କଳା ଏବଂ ଲୋକନୃତ୍ୟରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ 2003ରେ ସାନ୍ଦେଶା କଳା ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୟନ ବିଭାଗ, କନ୍ନଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ହାମ୍ପି ତାଙ୍କୁ 2003ରେ ନାଡୋଜା ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ପ୍ରସାର ଭାରତୀ ତାଙ୍କୁ 2010ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ କଳାକାର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ 2012ରେ 2010 ପାଇଁ ଜନପଡା ଶ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ହାମ୍ପି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଜଣେ ଛାତ୍ର ଏଲ.ସାରିକାଦେବୀ 2006 ମସିହାରେ ଏରାମ୍ମାଙ୍କ ଉପରେ ଡକ୍ଟରାଲ୍ ଥିସର୍ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହା ଏରାମ୍ମା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅଭ୍ୟାସକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର କିଛି ପ୍ରଦର୍ଶନ କନ୍ନଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଧାରିତ ଅପରିଚିତ ଐତିହ୍ୟର ପଣ୍ଡିତ ଚାଲାଭାରାଜୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ମାମେ ଖାନ

**ମାମେ ଖାନ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ଲେବ୍ୟାକ ଏବଂ ଭାରତ, ରାଜସ୍ଥାନର ଲୋକ ଗାୟକ । ସେ ଅନେକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଯଥା ଲକ୍ ବାଇ ଚାନ୍ସ (2009), ଆଇ ଆମ୍ (2010), ନୋ ୱାଇଡ୍ କିଲ୍ଡ ଜେସିକା (2011), ମିର୍ଜିୟା (2016) ଏବଂ ସୋଞ୍ଚିରିଆ (2019)ରେ ପ୍ଲେବ୍ୟାକ ଗାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଖାନ ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ସହ କୋକ୍ ଷ୍ଟୁଡିଓ @ MTV (ଦ୍ୱିତୀୟ ସିଜିନ)ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏହି ଯୋଡି ଚୌଧୁରୀ ଟ୍ରାକ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜିଏମା) 2016ରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ଏକକ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ମାମେ ଖାନ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୈସଲମେର ନିକଟ ଏକ ଛୋଟ ଗାଁ ସାଟୋରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ରାଜସ୍ଥାନର ମାଙ୍ଗାନିୟର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଟନ୍ତି । ସେ ପିଲାଦିନରୁ ମାଙ୍ଗାନିୟର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକ ସଂଗୀତରେ ଜଡିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଉସ୍ତାଦ୍ ରାଣା ଖାନ୍ ମଧ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଲୋକ ଗାୟକ ଥିଲେ । [6] [9] ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ତାଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ପରିଷଦ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କଦ୍ୱାରା ୬ ବର୍ଷର ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ବୃତ୍ତି
୨୦୦୯ରେ ଲକ୍ ବାଇ ଚାନ୍ସ ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ଖାନ ଶଙ୍କର ମହାଦେବନଙ୍କ ସହ ବଲିଉଡରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ସେ କୋକ୍ ଷ୍ଟୁଡିଓ @ MTV (ସିଜନ ୨)ର ଏକ ଏପିସୋଡରେ ଦେଖାଦେଲେ, ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଚୌଧୁରୀ ଗୀତକୁ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ।  ମ୍ୟାକ୍ କୋକ ଷ୍ଟୁଡିଓ @ MTVରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଟାଇଟଲ୍ ବଦ୍ରି ବଦରିଆ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଗାୟକ ମିଲି ନାୟାରଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ । ସେ ମିର୍ଜିୟା, ଆଇ ଆମ୍, ଜେସିକା ଏବଂ ସୋଞ୍ଚିରିଆ ଭଳି କେହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ । ସେ ମାଲାୟାଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମନସୁନ ମ୍ୟାଙ୍ଗୋରେ ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଗୀତ ପାଇଁ ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ।

ଅକ୍ଟୋବର 2015 ରେ, ଖାନ ତାଙ୍କର ଡେବ୍ୟୁ ଆଲବମ୍, *ମାମେ ଖାନଙ୍କ ମରୁଭୂମି ଅଧିବେଶନ*ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ଜନତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଠି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେ ହଟଷ୍ଟାର ଏବଂ ଷ୍ଟାର ସ୍ପୋର୍ଟସର 2015 ପ୍ରୋ କବାଡି ଲିଗ୍ ସିଜନ ୨ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ ଗାନ କରିଥିଲେ । ଡିସେମ୍ବର 2016 ରେ, ସେ *ସାନୁ ଇକ୍ ପଲ୍ ଚେନ୍ ନା ଆବେ* ରିଲିଜ୍ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପଞ୍ଜାବୀ ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନୀ ଲୋକ ସଂଗୀତର ମିଶ୍ରଣ ଥିଲା । ଡିସେମ୍ବର 2017 ରେ, ସେ ମ୍ୟାକଡୋୱେଲଙ୍କ ନଂ୧ର *ୟାରି ଜାମର ୟାରି* ଗୀତ ପାଇଁ ରଚନା ଯୋଡ଼ି ସଲିମ - ସୁଲେମାନଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ । ସେ ସାମସଙ୍ଗ ଏବଂ ତନିଷ୍କ ଭଳି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଟେଲିଭିଜନ ବିଜ୍ଞାପନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ।

ସେ ମୋ ଦେଶ, ମୋ ସଙ୍ଗୀତ ନାମକ ଶଙ୍କର ମହାଦେବନଙ୍କ ଲୋକକଳା ପ୍ରକଳ୍ପର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ରୋଏଷ୍ଟେନ ଆବେଲଙ୍କ ସୋ 'ଦି ମାଙ୍ଗାନିୟର ସେଡକସନ୍'ର ମୁଖ୍ୟ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ, ଯାହାକି 2006 ମସିହାରୁ ବିଶ୍ୱକୁ ଭ୍ରମଣ କରିଆସୁଛି । ସେ NH7 ୱିକେଣ୍ଡର, ମୁଡ୍ ଇଣ୍ଡିଗୋ, ରେପର୍ଟୱାହର୍ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ୍, ରାଜସ୍ଥାନ ଭାଗିଦାରୀ ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ଆଜତକ ସହିତ ଭାରତର କେତେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ବରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ଜୁନ୍ 2018 ରେ, ସେ ତାଙ୍କ ନାଟକଦଳ ସହିତ ମୁମ୍ବାଇର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସେଣ୍ଟର୍ ଫର୍ ପର୍ଫମିଂ ଆର୍ଟ (ଏନସିପିଏ)ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ କୌଶିକି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ରେଟିନୋବ୍ଲାଷ୍ଟୋମା

**ରେଟିନୋବ୍ଲାଷ୍ଟୋମା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Retinoblastoma/** **Rb**) ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଯାହା ଆଖିରେ ଥିବା ରେଟିନାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶ୍ୱେତ ପ୍ୟୁପିଲାରି ରିଫ୍ଲେକ୍ସ ବା ଲିଉକୋକୋରିଆ, କ୍ରସ୍ ଆଖି ବା ସ୍ଟ୍ରାବିସମସ, ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଦେଖାଯିବା, ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ । ଆରମ୍ଭ ସାଧାରଣତଃ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩% ଶିଶୁ କର୍କଟ ଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ନିମେସୁଲାଇଡ

**ନିମେସୁଲାଇଡ** ହେଉଛି ଏକ ନନଷ୍ଟେରଏଡାଲ ଆଣ୍ଟି-ଇନ୍‌ଫ୍ଲାମେଟୋରୀ ଔଷଧ (NSAID) ଯାହା ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଋତୁଶୂଳ (ବେଦନା ଦାୟକ ଋତୁସ୍ରାବ) ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।  ୧୫ ଦିନରୁ କମ୍ ସମୟ ପାଇଁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ।  ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ପାକସ୍ଥଳୀ ସମସ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ।

୧୯୮୫ ମସିହାରୁ ୟୁରୋପର କିଛି ଅଂଶରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ, କାନାଡ଼ା, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ ଓ ଜାପାନରେ ଏହା କଦାପି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇ ନାହିଁ । ସ୍ପେନ୍, ଆୟର୍ଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡ ସମେତ ଅନେକ ଦେଶରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଛି। 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଗମ୍ଭରୀ ଦେବୀ

**ଗମ୍ଭରୀ ଦେବୀ** (୧୯୨୨ - ୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୩) ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବିଳାସପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଜଣେ ପ୍ରବୀଣ ଭାରତୀୟ ଲୋକ ଗାୟକ, ଲୋକନୃତ୍ୟକାର ତଥା ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ ।  ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଜଣାଶୁଣା । 

୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସେ ଟାଗୋର ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ, ଏହା ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ୧୫୦ ତମ ଜନ୍ମ ବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ ପାଇଁ ଭାରତର ୧୦୦ କଳାକାରଙ୍କୁ ସଂଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ନାଟକ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉକୃଷ୍ଟ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ତରଫରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୧ରେ ସେ ହିମାଚଳ କଳା ଏକାଡେମୀରୁ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୮ ତାରିଖରେ ୯୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା
ମେପ୍ରୋବାମେଟ

**ମେପ୍ରୋବାମେଟ, ଏକ ବେପାର ନାମ** **ମିଲଟାଉନ,** ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଉଦ୍‌ବେଗ ବାତ, ଏବଂ ପ୍ରଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।

୧୯୦୫ ମସିହାରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ନିମନ୍ତେ ମେପ୍ରୋବାମେଟ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ୟୁରୋପରେ ଏହାର ଅନୁମୋଦନ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ମାସକୁ ପ୍ରାୟ ୧୬୦ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଯମୁନା

ଯମୁନା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏକ ପବିତ୍ର ନଦୀର ନାମ ଯାହା ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ମୂଖ୍ୟ ଉପନଦୀ । ଏହି ନଦୀକୁ ଯମୁନା ନାମରେ ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁରାଣୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । କେତେକ ପୂର୍ବତନ ପୋଥିରେ ଯମୁନାଙ୍କୁ ଯମି ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ କାଳିନ୍ଦୀ ନାମରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ହିନ୍ଦୁ ପୋଥି ଅନୁସାରେ ଯମୁନାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସଞ୍ଜନା (ମେଘ ଦେବୀ) ଥିଲା । ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମଙ୍କର ସେ ଯମଜ ଭଉଣୀ ଥିଲେ । ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅଷ୍ଟଭାର୍ଯ୍ୟା (Ashtabharya) ମଧ୍ୟରୁ ସେ ଏକ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବାଲ୍ୟ କାଳରେ ନଦୀ ଭାବରେ ଯମୁନାର ବଡ଼ ଭୂମିକା ଥିଲା ।   ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଯମୁନା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ନିଜର ଅର୍ଜିତ ସମସ୍ତ ପାପ ଧ୍ରୌତ ହୋଇଯାଏ ।

## ମୂର୍ତ୍ତି ବିଜ୍ଞାନ
ଗୁପ୍ତ ବଂଶର ରାଜତ୍ୱ କାଳରୁ ମନ୍ଦିର କବାଟରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଅଗ୍ନି ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଯମୁନାଙ୍କର ଦେହ ରଙ୍ଗ କଳା, ତାଙ୍କର ବାହନ ହେଉଛି କଚ୍ଛପ ଓ ସେ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଗୋଟିଏ ଜଳ ପାତ୍ର ଧରିଥାଆନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ପୁରାତନ ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଗୋରା ରଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳା ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । 

## ପରିବାର ଓ ନାମ
କେତେକ ପୁରାଣ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯମୁନାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସରଣ୍ୟୁ ବା ସଞ୍ଜନାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବରେ ଲିଖିତ ଅଛି । ସଞ୍ଜନା ହେଉଛନ୍ତି ମେଘର ଦେବୀ । ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମଙ୍କର ଯମଜ ଭାବରେ ଯମୁନାଙ୍କୁ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି । ତାଙ୍କର ଭାଇମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟବସ୍ୱତ ମନୁ (ମାନବ), ଅଶ୍ୱିନୀ ଯମଜ ଭ୍ରାତା (ସ୍ୱର୍ଗ ଚିକିତ୍ସକ)  ଓ ଶନି । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ସେ ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ ହୋଇଛନ୍ତି ।
 ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ତାଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟତନୟା, ସୂର୍ଯ୍ୟଜା ଓ ରବିନନ୍ଦିନୀ ନାମମାନ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।  

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସଞ୍ଜନା ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଉତ୍ତାପ ସହ୍ୟ କରିନପାରି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱୟ ବନ୍ଦ କରିଦେବାରୁ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ, “ତୁମର ସନ୍ତାନ କଳା ରଙ୍ଗର ହେବ ଓ ତାଙ୍କୁ ଯମ କୁହାଯିବ ।” ତା’ପରେ ସଞ୍ଜନା ତାଙ୍କୁ ଖୋଲା ଆଖିରେ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲାବେଳେ ଆଖି ମିଟି ମିଟି ହୋଇଗଲା । ପୁନଶ୍ଚ ସୂର୍ଯ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, “ତୁମର କନ୍ୟାର ନାମ ଯମୁନା ହେବ ।” ଖୋଲା ଆଖି ରଖିଥିବାରୁ ଯମୁନା ସଦାସର୍ବଦା ଦେବୀ ରୂପରେ ଚିରକାଳ ପୂଜ୍ୟ ହୋଇ ରହିବାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ।
  

ଯମଙ୍କର ରଙ୍ଗ କଳା ଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କାଳିନ୍ଦୀ ନାମକରଣ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ସରୁ ଜଣାଯାଏ କାଳିନ୍ଦ ପର୍ବତରୁ ବାହାରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ନାମ କାଳିନ୍ଦୀ ହୋଇଛି । ଯମୁନା ରଙ୍ଗ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଥିଲା । ସତୀ ବିରହରେ ମ୍ରିୟମାଣ ହୋଇ ଶିବ ଅବଶେଷରେ ଯମୁନା ନଦୀଜଳ ମଧ୍ୟକୁ ଝାସ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ଅପୂରଣୀୟ କାମନା ଥାଇ ଜଳରେ ଝାସ ଦେବାରୁ ଜଳର ରଙ୍ଗ କଳା ହୋଇଗଲା ।

## ଯମ ସହିତ ନାମ
‘ଓ ଫ୍ଲାହେର୍ଟି’ଙ୍କ  ଲେଖା ଅନୁସାରେ ବେଦ (ବେଦ) ବିଶ୍ୱାସରେ ଯମଙ୍କ (ଯମ) ଯମଜ ଭଉଣୀଙ୍କର ନାମ ଯମି ଥିଲା ।  ଯମ ଓ ଯମି ଦୁହେଁ ଠାକୁର ଥିଲେ । ଯମ ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଯମି ଜୀବନ ଦେବୀ ଥିଲେ ।  

  
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା

**ବାକ୍କିୟାରାଜ** (୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୦ - ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟକ, ଯିଏକି ତାଙ୍କ ମଞ୍ଚ ନାମ **ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା** ଭାବରେ ଜଣେ ଜଣା । ସେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟରେ ଗାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ସଙ୍ଗୀତକର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣାଶୁଣା ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତକାର ଏ. ଆର. ରହମାନଙ୍କ ସହିତ କିଛି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସହଯୋଗୀ ସଙ୍ଗୀତକାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଲୋକପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀତକାର ବାମ୍ବାଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଏ. ଆର. ରହମାନ କହିବା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ମଞ୍ଚନାମ ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା ରଖିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ ବାରିଟୋନ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଲାଭ କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୦ ମସିହାରେ ସେ ରହମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ରାବଣରେ 'କେଦାକ୍କରୀ' ନାମକ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ନାମ ବାକ୍କିୟାରାଜ ଥିଲା ।

## ପେଷା 
ସେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଏସ୍. ଶଙ୍କରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ବହୁଭାଷୀ କଥାଚିତ୍ର *୨.୦*ରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଏକାକୀ ଏକ ଗୀତର ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭକ୍ତି ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅକାଳ ବିୟୋଗ ପୂର୍ବରୁ ସେ ମଣି ରତ୍ନମ୍‌ଙ୍କ ଐତିହାସିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ପୋନିୟିନ୍ ସେଲଭନ୍: ୧* ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର ଦେଇଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୪୧ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୨ ଜନ୍ମ
ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ

**ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ** (ଜନ୍ମ: ୧୭ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୨) ଜଣେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଲୋକଗୀତ ଗାୟକ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିବା ସମ୍ବଲପୁରୀ କଥାଚିତ୍ର ଆଦିମ ବିଚାରରେ ସେ ଲିକ୍ରି ଝିକ୍ରି ଏବଂ ଲାଲ ଝର ଝର ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ସେ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ନର୍ଲାସ୍ଥିତ ରଖପୁର ଗ୍ରାମର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭୋଇ ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ନାମ ପାନ ଭୋଇ । ସେ ନର୍ଲା ପଞ୍ଚାୟତସମିତି ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କରିବା ପରେ ଭବାନୀପାଟଣାସ୍ଥିତ ସରକାରୀ ଅଟୋନମସ୍ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ ।

ସେ ସ୍ନାତକ କରିବା ସମୟରେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ମହାବିଦ ସାଂସ୍କୃତି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଗୀତ ଗାଇ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁ କରୁଣାକର ଦାଶଙ୍କଠାରୁ ଓ ପରେ ଗୁରୁ ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

ସର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ଗହିର ଜଣେ ଲୋକ କଳାକାର । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ନାମ ଭୋଳେଶ୍ୱର ଭୋଇ ।

## ପୁରସ୍କାର 
* ସମ୍ବଲପୁରୀ ଲୋକ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାଦ ବିସ୍ମିଲା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । 
* କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ଜୁନିୟର ସ୍କଲାରସିପ
* କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ଫେଲୋସିପ
* କଳିଙ୍ଗ ଆଇକନିକ ଆୱାର୍ଡ଼ - ୨୦୧୮
* କୋଶଳ ଷ୍ଟାର ପୁରସ୍କାର

## ଆଧର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା