ଡ୍ରେକୋ ଏଣ୍ଡୁଅ (ପ୍ରଜାତି)

**ଡ୍ରେକୋ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ***Draco***) ଏକ ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅ ପ୍ରଜାତି । ଏମାନଙ୍କୁ **ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅ** ବା **ଉଡ଼ନ୍ତା ଡ୍ରାଗନ୍** ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଏଣ୍ଡୁଅମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଅନେକ ପତଳା ପରଦା ରହିଥାଏ ଯାହା ଡେଣା ପରି ଖୋଲିପାରେ ଓ ଏହା ସହାୟତାରେ ଏମାନେ ଅଳ୍ପ ଦୂର ଉଡ଼ିଯାଇ ପାରନ୍ତି । ଏହି ଏଣ୍ଡୁଅ ଅଧିକାଂଶରେ ଗଛ ଉପରେ ବିଚରଣ କରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କୀଟପତଙ୍ଗ ଭକ୍ଷଣ କରିଥାଏ । ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅର ପ୍ରମୁଖ ଆହାର ହେଲା ପିମ୍ପୁଡ଼ି, ଊଈ ଏବଂ ପୋକଯୋକ । 

ଏହି ଏଣ୍ଡୁଅ ଲମ୍ବା ସମୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଉଡ଼ିପାରେ । ଏକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରୁ ୬୦ ମିଟର୍ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏମାନେ ଉଡ଼ିବା ଦେଖାଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ ଏହି ଉଡ଼ାଣରେ ଏମାନେ କେବଳ ୧୦ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତା ତଳକୁ ଖସନ୍ତି । ୨୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଏକ ଏଣ୍ଡୁଅ ପାଇଁ ଏହି ଉଡ଼ାଣ ଅଧିକ ବୋଲି ଧରିବାକୁ ହେବ । ଏହି ଏଣ୍ଡୁଅ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ, ବୁଦାଳିଆ ଜଙ୍ଗଲ, ସାଗୁଆନ ବଗିଚା ଓ ତାଳ ବଣରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।

## ନାମକରଣ 
ପୌରାଣିକ ଜୀବ ଡ୍ରାଗନ୍‍ର ନାମରୁ କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍ ଏହି ଡ୍ରେକୋ ପ୍ରଜାତିର ନାମ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଥିଲେ ।

## ଉଡ଼ିବା 
ମାଈଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ କିମ୍ବା ବିପଦ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏମାନେ ଉଡ଼ିଥାନ୍ତି । ଏହି ଏଣ୍ଡୁଅଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ଡ୍ରାଗନ୍ ପରି ରୂପ ଏବଂ ନିଜ ପରଦାଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲି ଉଡ଼ିବା ଗୁଣ ପାଇଁ ଏମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଓ ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭାରତୀୟ ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅ ଗଛରୁ ଗଛ ଉଡ଼ିପାରେ । ବିପଦରୁ ଦୂରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ନିଜର ଶରୀରରେ ଥିବା ପରଦା ଡେଣା ପରି ଖୋଲି ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି ଓ ନିଜ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ସହାୟତା ନେଇ ଉଡ଼ିବା ଅବସ୍ଥାରୁ ସ୍ଥିତାବସ୍ଥାକୁ ଆସନ୍ତି ।

## ପ୍ରଜାତି 
thumb|ଭାରତର ଦାଣ୍ଡେଲିରେ ଏକ ଅଣ୍ଡିରା ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅର ପ୍ରଦର୍ଶନ
thumb|ମାଲେସିଆର ସାରାୱାକର ଏକ ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅର ଆକାର ଓ ମନୁଷ୍ୟର ହାତର ଆକାରର ତୁଳନା
[thumb|ଭାରତର [ବାନ୍ଦିପୁର ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ|ବାନ୍ଦିପୁର ଜାକୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ଏକ ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅର ଛଳାବରଣ]]

ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅମାନଙ୍କର ୪୨ଟି ପ୍ରଜାତି ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି:

* *ଡ୍ରେକୋ ଏବ୍ରିଭାୟାଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଏଫିନିସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ବେକାରି* 
* *ଡ୍ରେକୋ ବାୟାରୋ* 
* *ଡ୍ରେକୋ ବିମାକ୍ୟୁଲାଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ବ୍ଲାନଫୋର୍ଡି* 
* *ଡ୍ରେକୋ ବୋଶାମାଇ* 
* *ଡ୍ରେକୋ ବୌରୋନିଏନ୍ସିସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ କେରୁଲ୍‍ହିଆନ୍ସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ କର୍ଣ୍ଣୁଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ କ୍ରିଷ୍ଟାଟେଲସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ସ୍ୟାନୋପ୍ଟେରସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଡୁସୁମିଏରି* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଫିମ୍‍ବ୍ରାୟାଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଫୋର୍ମୋସସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଗୁନ୍ଥେରି* 
* *ଡ୍ରେକୋ ହେମାଟୋପୋଗୋନ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଇଣ୍ଡୋଚିନେନ୍ସିସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଇସ୍କନ୍ଧାରି* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଜାରେକି* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଲିନିଆଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ମାକ୍ୟୁଲାଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ମାକ୍ସିମସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ମେଲାନୋପୋଗନ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ମାଇଣ୍ଡାନେନ୍ସିସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ମୋଡିଗ୍ଲିଆନି* 
* *ଡ୍ରେକୋ ନୋର୍ଭିଲି* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଓବ୍‍ସ୍କ୍ୟୁରସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଅର୍ଣ୍ଣେଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ପାଲାୱାନେନ୍ସିସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ କ୍ୱାଡ୍ରାସି* 
* *ଡ୍ରେକୋ କିଞ୍ଚେଫାଶିଆଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ରେଟିକ୍ୟୁଲାଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ରିଟିସ୍ମା* 
* *ଡ୍ରେକୋ ସ୍ପିଲୋନୋଟସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ସ୍ପିଲୋପ୍ଟେରସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ସୁମାତ୍ରାନସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ସୁପ୍ରାୟାଟ୍ନାଇ* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଟେନିଓପ୍ଟେରସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଟିମୋରିଏନ୍ସିସ୍* 
* *ଡ୍ରେକୋ ଭୋଲାନ୍ସ* 
* *ଡ୍ରେକୋ ୱାକେରି* 

## ପ୍ରଜନନ 
ମାଈ ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅ କେବଳ ଅଣ୍ଡା ଦେବା ପାଇଁ ଭୂମି ଉପରକୁ ଓହ୍ଲାଇଥାଏ । ଭୂମିକୁ ଓହ୍ଲାଇବା ପରେ ମାଟିରେ ମୁଣ୍ଡ ଗଳାଇ ମାଈ ଏଣ୍ଡୁଅ ଏକ ବସା ତିଆରି କରେ । ଏଥିରେ ସେ ୨-୫ଟି ଅଣ୍ଡା ଦେଇ ଗାତକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ଦିଏ ଏବଂ ଗାତ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଗି ରହେ । ତା’ ପରେ ସେ ନିଜର ଅଣ୍ଡା ଓ ବସା ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଚାଲିଯାଏ ଓ ଶାବକଙ୍କ ଲାଳନପାଳନ ପାଇଁ କେବେ ଫେରି ଆସେନାହିଁ ।

## କାଳ୍ପନିକ କଥାରେ ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅ 
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ କନ୍ନଡ଼ ଉପନ୍ୟାସ *କାର୍ଭାଲୋ (ಕರ್ವಾಲೊ)*ରେ *ଡ୍ରେକୋ ଡୁସୁମିଏରି ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅ*ର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଏହି କଥାରେ ଜଣେ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ କାର୍ଭାଲୋ ଭାରତର କର୍ଣ୍ଣାଟକ ରାଜ୍ୟର ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳାସ୍ଥିତ ଜଙ୍ଗଲମାନଙ୍କରେ ଏକ ବିରଳ ଉଡନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅ ପ୍ରଜାତିର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥିଲେ ଓ ଶେଷରେ ଏହି ଏଣ୍ଡୁଅ ଏକ ପାହାଡ଼ରୁ ତଳକୁ ଉଡ଼ି ଯାଇଥିଲା ।
୧୯୫୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଟୋହୋଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର *ୱାରାନ୍ – ଦ ଅନ୍‍ବିଲିଭେବଲ୍*ର ମୁଖ୍ୟ ଦାନବ ଚରିତ୍ରଟି ଏକ ଉଡ଼ନ୍ତା ଏଣ୍ଡୁଅ ଉପରେ ଆଧାରିତ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଟେରୋସର
* ଗୋମୁହାଁ କୁମ୍ଭୀର
* ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀର

## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ପଢ଼ିପାରିବେ 
* Goin CJ, Goin OB, Zug GR (1978). *Introduction to Herpetology, Third Edition*. San Francisco: W.H. Freeman & Company. xi + 378 pp. . (Genus *Draco*, pp.&nbsp;41, 86, 112, 279, 288).
*  33 pp.
* Linnaeus C (1758). *Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, diferentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio Decima, Reformata.* Stockholm: L. Salvius. 824 pp. (Genus *Draco*, p.&nbsp;199).
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ସରୀସୃପ