open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତନ ସହର ଜୟପୁରରେ ରହିଛି ବହୁ ପୁରାତନ ମନ୍ଦିର। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ସହରର ପୁରୁଣାଗଡ଼ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରାଚୀନ ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଅନ୍ୟତମ। କୁହାଯାଏ ଯେ ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ସହର ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରାୟ ଛଅଶହ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ।
## ମନ୍ଦିର ଓ ଦେବଦେବୀ 
ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ମୂର୍ତ୍ତି ଶୋଭାପାଉଛି । ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରଥମେ ଡାହାଣ ଓ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଛୋଟ ବେଢା ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି । ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଚୀନ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଗ୍ରହ ବିରାଜମାନ , କିନ୍ତୁ ଏହା ଶୈବ କିମ୍ବା ଶାକ୍ତ ଧର୍ମର କୌଣସି ପ୍ରତୀକ ଭଳି ମନେହୁଏନାହିଁ । ଗବେଷକମାନେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଟିକୁ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରଗୁରୁ ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରିଛନ୍ତି । ମୂର୍ତ୍ତିଟିର ମୁହଁ କାକପକ୍ଷୀ ପରି । ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଭାହେଉଥିବା ବୀର ପାଇକ ଯୋଦ୍ଧାର ରୂପ ସହିତ ମୂର୍ତ୍ତିଟିର ବେଶଭୂଷାର ସାଦୃଶ୍ୟ ରହିଛି । ମୁଣ୍ଡରେ ଶିରଣାସ୍ତ୍ର , ଗୋଡରେ ବଳା , କଟିରେ ଜଙ୍ଘିଆ , ଛାତିରେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ , ହାତରେ କଙ୍କଣ ଏବଂ କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ଶୋଭାପାଉଛି । ଗଳାରୁ ଆଣ୍ଠୁଯାଏ ଖୋଦନ କରାଯାଇଛି ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁଷ୍ପମାଳା । ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଦ୍ରୋଣ ବାମ ହାତରେ ଏକ ଧନୁ ଧରିଛନ୍ତି , ଡାହାଣ ହାତରେ ଗୋଟିଏ ଶରକୁ ସେହି ଧନୁରେ ଯୋଖି କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଡାହାଣ ପାଦ ପଛକୁ ଓ ବାମପାଦ ଆଗକୁ ମାଡି ରହିଛନ୍ତି । କାନ୍ଧରେ ରହିଛି ତୂଣୀର ଏବଂ ଅଣ୍ଟାରେ ଗଦା । ସତେ ଯେପରି ସେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବାପରି ଲାଗେ ।

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି ଯେ ମୁନି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶ୍ରୀୟା ସରସ୍ୱତୀ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷର ବିବାହ ପରେ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନଟିଏ ଲାଭକରିପାରିନଥିଲେ । ଏଣୁ ଶ୍ରୀୟା ପ୍ରୟାଗ ଯାଇ ବାଞ୍ଛାବଟ ନିକଟରେ ଦ୍ରୋଣପକ୍ଷୀକୁ ଧ୍ୟାନକରି ତପସ୍ୟାରେ ବସିଥିଲେ । ଧର୍ମପକ୍ଷୀ ଦର୍ଶନଦେଇ ନିଜର ଦକ୍ଷିଣ ପକ୍ଷରୁ ଗୋଟିଏ ଡିମ୍ବ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ ଏହାର ଯତ୍ନ ନେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ । ଆଉମଧ୍ୟ କହିଲେ ଡିମ୍ବରୁ ଯେଉଁ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେବ ସେ ମହା ବଳବାନ ଓ ଭାଗ୍ୟବାନ ହେବ । ଦ୍ରୋଣ ଜାତିରେ ଥିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିନ୍ତୁ କ୍ଷେତ୍ରିୟ ବୃତ୍ତିକୁ ଆପଣେଇ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତବର୍ଷର ଜଣେ ପ୍ରବୀଣ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଓ ଯୋଦ୍ଧା । ଏହି ଦ୍ରୋଣ ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣ ସମୟ ଏବଂ ନିର୍ମାଣର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହାକୁ ଜଣାନାହିଁ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ମୁଦିରସ୍ତ

**ମୁଦିରସ୍ତ** ବା ମୁଦିରଥ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବାକରିଆସୁଥିବା ପୁଷ୍ପାଳକ ପରିବାରର ଜଣେ ବାରବର୍ଷରୁ କମ ବୟସର ବାଳକ । ଗଜପତି ମହାରାଜ ନିଜେ ସେହି ବାଳକକୁ ମୁଦିରଥ ଭାବେ ମନୋନୀତ କରିଥାନ୍ତି । ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧି ରୂପେ ମୁଦିରଥ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଗଜପତିଙ୍କ ଅନୁମତି କ୍ରମେ ସମସ୍ତ ସେବା କରିପାରିବେ । ମହାରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ମୁଦିରଥ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମହାରଣୀଙ୍କୁ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ବିଧି ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ନାବାଳକ ବୟସରେ ସେବକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଏ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ମୁଦିରଥ ସେବକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ ଦିଆଯାଏ । ମୁଦିରଥ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକରୁ ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ପାଇଥାନ୍ତି । ଗଙ୍ଗବଂଶର ରାଜା ନରସିଂହ ଦେବଙ୍କ ସମୟରୁ ଏହି ମୁଦିରସ୍ତ ସେବକର ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସେ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଦେଖାଦେବାରୁ ଏବଂ ରାଜା ସର୍ବଦା ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିବାରୁ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କର ନୀତି ସମ୍ପାଦନରେ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ହେଲା । ତେଣୁ ସେବେଠାରୁ ଜଣେ ନାବାଳକକୁ ଗଜପତି ମନୋନୀତ କଲେ ଏବଂ ସେହି ନାବାଳକ ରାଜ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରହି ଲାଳିତ ପାଳିତ ହେଲେ । ସେହି ନାବାଳକ ଯେତେବେଳେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପାଳକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ମହାରାଣୀଙ୍କର ଗହଣ ବିଜେ ପାଇଁ ଗଜପତି ମହାରାଜା ଏହି ପରିବାରରୁ ଜଣେ ନାବାଳକଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ମନୋନୀତ କରନ୍ତି ।  ମହାରାଣୀ ହେଉଛନ୍ତି ଅସୂର୍ଯ୍ୟଂପଶ୍ୟା, ସର୍ବଦା ରାଣୀ ଅନ୍ତଃପୁର ଭିତରେ ଥାଆନ୍ତି । କୌଣସି ବାହାର ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ତେଣୁ ମୁଦିରସ୍ତ ରାଣୀଙ୍କୁ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ପାଛୋଟି ନେଇଥାନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ସେବକମାନେ କୂର୍ମ ବେଢା ବାହାରେ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହନ୍ତି । ଚଳନ୍ତି ଠାକୁରଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧି ରୂପେ ସେ ଏକାନ୍ତରେ ଏହି ସେବା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟରେ କରିଥାନ୍ତି । ଗଜପତିଙ୍କର ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇ ମୁଦିରସ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସେବକର କାର୍ଯ୍ୟ ବହନ କରିଥାନ୍ତି । 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବକ
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ସମୟ, ୧୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨, ପୃଷ୍ଠା: ୦୨

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ସେବକ
ଖାଣ୍ଡୱା ଜିଲ୍ଲା

**ଖାଣ୍ଡୱା ଜିଲ୍ଲା** (ପୂର୍ବେ **ପୂର୍ବେ ନିମାର ଜିଲ୍ଲା** ନାମରେ ଜଣା), କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ମୋଟ ୫୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଖାଣ୍ଡୱା ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟାଳୟ । ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହରମାନ ହେଲେ ମୁଣ୍ଡି, ହରସଦ, ପଧାନ ଏବଂ ଓଁକାରେଶ୍ୱର ।
## ଭୂଗୋଳ 
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
## ଅର୍ଥନୀତି 
୨୦୦୬ରେ ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଖାଣ୍ଡୱାକୁ ଦେଶର ୬୪୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ୨୫୦ ଦରିଦ୍ରତମ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।

## ବିଭାଜନ 
୨୦୧୧ର ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଖାଣ୍ଡୱାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧,୩୦୯,୪୪୩ ।

## ଭାଷା 
ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଭିଲ ଭାଷା, ନିମାଡ଼ି ଭାଷା କଥିତ ଯାହା ହାରାଃଆଋଈ ୬୪,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା କଥିତ । ଏହି ଭାଷା ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ଲେଖା ଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଜିଲ୍ଲା
ସୋମତୀର୍ଥ

ନଦୀ ଓ ସରୋବରମାନଙ୍କୁ ତୀର୍ଥ , ନଦୀ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ସମୁଦ୍ରକୁ ତୀର୍ଥରାଜ ଓ ଅଭିଷେକ ଜଳସିଞ୍ଚନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ କହନ୍ତି ତୀର୍ଥଗ୍ରହଣ I ତୀର୍ଥ କରି ଯିବା , ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ ଧାର୍ମିକଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି I ଏହିପରି ଏକ ପୁରାତନ ତୀର୍ଥ ସୋମତୀର୍ଥ ରହିଛି ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାରେ I ଟିଟିଲାଗଡଠାରୁ କଣ୍ଟାବାଞ୍ଝି ଯିବା ରାସ୍ତାରେ ସିନ୍ଧେକେଲା ପରେ ୪୦ କିଲୋମିଟର ଭିତରକୁ ଗଲେ ଏହି ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ପଡେ I ସୋମତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରାଯାଏ I ସୋମେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟକୁ ନେଇ ବିଖ୍ୟାତ ସୋମତୀର୍ଥ କ୍ଷେତ୍ର I ସୋମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଅଭିଲେଖରୁ ଜଣାପଡେ , ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଗଗନ ଶିବ ବା ବ୍ୟୋମ ଶିବ ଉତ୍ତର ତେରେମ୍ବରୁ ଏଠାକୁ ଆସି ଏହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ I ମତ୍ତମୟୁର ଶୈବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (୮୨୦ – ୮୬୦ ) ଥିଲେ I ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାରଦେଶର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବୁଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ I ନବମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ପାଦରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଗଗନ ଶିବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ସୋମବଂଶୀ ରାଜା ଏହି ମନ୍ଦିରଗୁଡିକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ I ସୋମତୀର୍ଥର ଆୟତନ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିନ୍ଦୁତୀର୍ଥ ବା ବିନ୍ଦୁସାଗରଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ବିସ୍ତୃତିରେ ବୃହତ I ମାତ୍ର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣାର ଅଭାବରୁ ଏହାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ I ଏହାର ତୀରଦେଶରେ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭଗ୍ନମନ୍ଦିର ଏବେ ବି ବିଦ୍ୟମାନ I ପୁରୀଧାମର କାକତୀର୍ଥ, ଲକ୍ଷ୍ମୀମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖ, ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ଏବଂ ଯାଜପୁରର ବିରଜା ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣାରେ ପଦଚିହ୍ନମାନ ପୂଜା ପାଉଥିବା ପରି ସୋମତୀର୍ଥରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଟି ପଦଚିହ୍ନ ପୂଜା ପାଉଛି I 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା
ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ

**ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ସଂପାଦକ ।

## କଥାଚିତ୍ର 
### ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ
* ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା (୧୯୫୯)
* ପରିଣାମ (୧୯୬୧)
### ସଂପାଦିତ 
## ପରିବାର 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶେଫାଳୀ ନାୟକ ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ପତ୍ନୀ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶେଫାଳୀ ନାୟକ

**ଶେଫାଳୀ ନାୟକ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ।

## ପରିବାର 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ସଂପାଦକ ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ ତାଙ୍କ ପତି ।

### ଅଭିନିତ କଥାଚିତ୍ର 
* ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା (୧୯୫୯)
* ଜୟଦେବ (୧୯୬୨)

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
କରୱା ଚୌଥ

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ହିନ୍ଦୁ ମହିଳାମାନେ ପାଳନ କରୁଥିବା ଏକ ପର୍ବ | ଅନେକ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ପରି, କରୱା ଚାଉଥ୍ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୌର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଉପରେ ଆଧାରିତ ଯାହା ସମସ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ସ୍ଥିତି, ବିଶେଷତଃ ଚନ୍ଦ୍ରର ଅବସ୍ଥାନ ଯାହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତାରିଖ ଗଣିବା ପାଇଁ ଏକ ମାନକ(marker) ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ଏହି ପର୍ବ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ, କାର୍ତ୍ତିକ ହିନ୍ଦୁ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ମାସରେ ପଡେ।

କରୱା ଚୌଥରେ, ବିବାହିତ ମହିଳାମାନେ, ବିଶେଷ କରି ଉତ୍ତର ଭାରତରେ, ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି। [2] [3] [4] ଦିଲ୍ଲୀ, ହରିୟାଣା, ରାଜସ୍ଥାନ, ପଞ୍ଜାବ, ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ କରୱା ଚାଉଳ ଉପବାସ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। [2] [5] [6] [7] ଏହା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଆଟଲା ତାଡେ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ |
## ଫଟୋ ଗ୍ୟାଲେରୀ

File:करवा चौथ की पूजन थाली 11.jpg
File:Karva Chouth Pooja practice 2.jpg
File:Karva Chouth Pooja practice 3.jpg
File:Karva Chouth Poojan Samagri Collage.jpg

ପ୍ରତିବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀରେ **କର୍ବାଚୌଥ୍** ବ୍ରତକୁ ଉତ୍ତର ଭାରତ ଓ ଉତ୍ତର- ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟମାନେ ଧୁମ ଧାମରେ ପାଳନ କରନ୍ତି I ଏହାକୁ କେହି କରକ, କରବା , କରୁଆ ବା କରୱା ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରିଥାନ୍ତି I ଆଉ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ କର୍‌ବାଗୌର୍ ନାମରେ ଜାଣିଥାନ୍ତି I ମାଟି ବା ଧାତୁରେ ତିଆରି ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ ଏହି ଢାଳକୁ କର୍‌ବା କୁହାଯାଏ I ସୁଖମୟ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ I ଖାଲି ବିବାହିତା ମହିଳାମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ରଖିଥାନ୍ତି ତାହା ନୁହେଁ ଅବିବାହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିବ୍ରତ କରିଥାନ୍ତି I ବିବାହିତାମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜର ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ବେଳେ ଅବିବାହିତମାନେ ତାରାକୁ ଦର୍ଶନ କରି ବ୍ରତ ଉଜେଇଥାନ୍ତି I ଏହିଦିନ ଶିବ ପାର୍ବତୀ , କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ I ଏହି ଉତ୍ସବ ସ୍ୱାମୀ- ପତ୍ନୀଙ୍କ ଅମର ପ୍ରେମର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୁପ ହୋଇଥାଏ I ବାସ୍ତବରେ କର୍‌ବାଚୌଥ୍ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ପତ୍ନୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱର ବୋଲି ସଜ୍ଞା ଦେଇଥାଏ I ଏହିବ୍ରତ ରଖି ପତ୍ନୀ ପତି ପ୍ରତି ଥିବା ଭାବକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ I ଏହିଦିନ ପତ୍ନୀ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ହେବାପାଇଁ ଦିନତମାମ ନିର୍ଜଳା ବ୍ରତ ରଖିବା ସହ ମନ, ବଚନ ଓ କର୍ମରେ ସ୍ୱାମୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ଓ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କରିବା ପାଇଁ ନାରୀ ଶପଥ ନେଇଥାଏ I ଦିନତମାମ ନିର୍ଜଳା ରହିବା ପରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମୁହଁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ପରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହାତରୁ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି କର୍‌ବାଚୌଥ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗିଥାଏ I ଏହା ହେଉଛି କର୍‌ବାଚୌଥର ବିଶେଷତ୍ୱ I 
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* BBC pictorial feature on women getting henna applied and shopping for *Karva Chauth*
* Karwa Chauth Katha in hindi
* Karwa Chauth Poetry
* Website exclusively on Karwa Chauth 
* Origin of Karwa Chauth
* Origin, Legend and Customs of Karwa Chauth
* panchangam for your place to find out when is karwa chauth at your location

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରତ
କୁମ୍ଭ ମେଳା

**କୁମ୍ଭ ମେଳା**, ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପରମ୍ପରା ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏକ ମହାମେଳା ବା ମହାପର୍ବ । ଏହା ଭାରତ ଉପଖଣ୍ଡର ତ୍ରିବେଣୀ ସଙ୍ଗମଠାରେ ଆୟୋଜିତ ହୁଏ । ୧୨ ବର୍ଷରେ ଥରେ ହୁଏ କୁମ୍ଭ ମେଳା ଓ ପ୍ରତିତିନି ବର୍ଷରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ସ୍ଥାନ ହରିଦ୍ୱାର, ପ୍ରୟାଗ, ଉଜ୍ଜୟିନୀ ଓ ନାଶିକରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଗଙ୍ଗା-ଯମୁନା-ସରସ୍ୱତୀର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ମହାକୁମ୍ଭମେଳା ସମୟରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସାଧୁସନ୍ଥ ତଥା ହିନ୍ଦୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ସ୍ନାନ କରି ପୂଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି । 

ହିନ୍ଦୁମତେ ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଓ ପୌରାଣିକ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳରେ ରାଜକୀୟ ସ୍ନାନ ଓ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସାଧୁ, ସନ୍ଥ, ବାବାଜୀ, ମହନ୍ତ, ଧର୍ମଗୁରୁ ଓ ଉଲଗ୍ନ ନାଗା ସାଧୁଗଣଙ୍କ ସମେତ ପ୍ରାୟ ୧୦କୋଟି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଏକତ୍ର ହୋଇଥାନ୍ତି ।
## ସମୟ 
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ପୌରାଣିକ ମତେ ଅମୃତ ଭାଣ୍ଡ ପାଇଁ ଦେବାସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଉକ୍ତ ଭାଣ୍ଡରୁ ଚାରିଟୋପା ଅମୃତ ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନ ପ୍ରୟାଗରାଜ, ହରିଦ୍ୱାର, ଉଜ୍ଜୈନ ଓ ନାଶିକରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା । ଏବେ ସେହି ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନରେ କୁମ୍ଭମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି ।

## ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ 
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ମହାକୁମ୍ଭ ସ୍ନାନଦ୍ୱାରା ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ, ଏହା ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର ମାର୍ଗ । ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରମତରେ ମଧ୍ୟ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିଠାରୁ ମହା ଶିବରାତ୍ରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାକୁମ୍ଭ ସ୍ନାନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ, ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ଶକ୍ତିରେ ବିକାଶ ଘଟାଏ । କାରଣ ଏହି ସମୟରେ ବୃହସ୍ପତି ବୃଷ ରାଶିରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ମକର ରାଶିରେ ରହିଥାନ୍ତି ରବି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର । ଫଳରେ ପ୍ରୟାଗର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା । ଭକ୍ତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଗଙ୍ଗାର ଜଳ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ତଥା ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିର ସତ୍ତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ତେଣୁ କୁମ୍ଭ ମେଳାରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ସ୍ୱତଃ ମାନସିକ, ଶାରୀରିକ ଓ ବୌଦ୍ଧିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ହିଁ ମୋକ୍ଷର ମାର୍ଗ । କୁମ୍ଭ ସ୍ନାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବସ ହେଉଛି ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟା । ଏହି ଦିନ ସୃଷ୍ଟି ସର୍ଜନା କରିଥିଲେ ବ୍ରହ୍ମା । ତେଣୁ ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟାର ସ୍ନାନରେ ମିଳେ ଅମାପ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି । ମହାକୁମ୍ଭ ସମୟରେ ପ୍ରୟାଗଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ-ମହେଶ୍ୱର ଓ ସକଳ ଦେବ, ସମସ୍ତ ବେଦର ମିଳନ ଘଟିଥାଏ । ଗଙ୍ଗାର ପବିତ୍ର ଜଳ ମଧ୍ୟ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟରେ ଆଧ୍ୟତ୍ମିକ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନେ ହୁଏ । ତେଣୁ ଗଙ୍ଗା ବୁଡ଼ ଫଳରେ ଅମୃତର ସ୍ୱାଦ ଅର୍ଥାତ ଐଶ୍ୱରିକ ସତ୍ତାର ଉପଲବ୍ଧି ମିଳେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ପୌରାଣିକ ମତେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଅଟେ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅର୍ଥ ଓ କାମ ଲୌକିକ ଏବଂ ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାରଲୌକିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଠ । କୁମ୍ଭସ୍ନାନ ଏହି ଚତୁର୍ବର୍ଗ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । କୁମ୍ଭପର୍ବରେ ବିଧିବିଧାନ ପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ ଆଦି କଲେ ଶତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳପ୍ରାପ୍ତି ତଥା ପରଲୋକ ମୁକ୍ତି ଅମୃତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ।

## କୁମ୍ଭ ଯୋଗ 
* ବୃହସ୍ପତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଂହ ରାଶିରେ: ତ୍ର୍ୟମ୍ବକେଶ୍ୱର, ନାସିକ
* ବୃହସ୍ପତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଛା ରାଶିରେ: ଉଜ୍ଜୟନୀ
* ବୃହସ୍ପତି ବୃଷ ରାଶିରେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମକର ରାଶିରେ: ପ୍ରୟାଗ, ଆହ୍ଲାବାଦ
* ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଷ ରାଶିରେ: ହରିଦ୍ୱାର 
* ବୃହସ୍ପତି ବୃଷ ରାଶିସ୍ଥ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ, ରବି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମକର ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ମାଘ ମାସ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ମହାକୁମ୍ଭ ଯୋଗ ପଡ଼େ 

## ୨୦୧୩ କୁମ୍ଭସ୍ନାନ ଯୋଗ 
୫୫ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା କୁମ୍ଭମେଳାରେ ୬ଟି ମହାସ୍ନାନ ଆୟୋଜିତ ହେବ, ଯଥା:
* ପ୍ରଥମ: ୧୪ ଜାନୁଆରୀ (ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି)
* ଦ୍ୱିତୀୟ: ୨୭ ଜାନୁଆରୀ (ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା)
* ତୃତୀୟ: ୧୦ ଫେବୃଆରୀ (ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟା)
* ଚତୁର୍ଥ: ୧୫ ଫେବୃଆରୀ (ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ)
* ପଞ୍ଚମ: ୨୫ ଫେବୃଆରୀ (ମାଘ ପଞ୍ଚମୀ)
* ଷଷ୍ଠ ତଥା ଶେଷ: ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ (ଶିବରାତ୍ରି) 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* "Amrit Nectar of Immortality", documentary about the Kumbh Mela 2010 in Haridwar
* mahakumbhfestival.com 
* Video of the 2001 Maha Kumbh Mela in Allahabad from ArtnetworkTV
* Video of 2010 Maha Kumbh Mela in Haridwar from Guardian.co.uk
* Photo essay on Kumbh Mela

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ମୋ' ଦୁନିଆ ତୁ ହିଁ ତୁ

ସୁଧାକର ବସନ୍ତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର '''ମୋ' ଦୁନିଆ ତୁ ହିଁ ତୁ'* *୨୦୧୩'' ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ପାରିବେନି କେହି ଅଲଗା କରି’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି
* ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ସଲୀଳ ମିତ୍ର
* ଅରବିନ୍ଦ
* ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା
* ପୃଥ୍ୱୀରାଜ
* ପ୍ରଭାତୀ ସାହୁ
* ତିତଲୀ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* ସଙ୍ଗୀତକାର: ମଳୟ ମିଶ୍ର
* ଗୀତିକାର: ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ, ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ
* ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ: ବାପ୍ପି ଲାହିରି, ଜାଭେଦ ଅଲୀ, ଇରା ମହାନ୍ତି, ରୁପ କୁମାର ରାଠୋଡ଼, ଦେବାଶିଷ
### ଗୀତ
# ତୁ ଡାକି ଦେଲୁ
# ସାଥୀ ତୋର ସୁନ୍ଦର
# ମୋ ଦୁନିଆଁ ତୁ ହିଁ ତୁ
# କହ୍ନେଇ ରେ
# ତୋ ସାଥେ ଯେବେଠୁ

## ଟୀକା 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଏ. ଶ୍ରୀକର ପ୍ରସାଦ

ଏ ଶ୍ରୀକର ପ୍ରସାଦ ଜଣେ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କର ପ୍ରାପ୍ତ କଥାଚିତ୍ର ସଂପାଦକ । ସେ ହିନ୍ଦୀ, ମଲାୟଲମ, ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ, ଇଂରାଜୀ, କନ୍ନଡ଼, ନେପାଳୀ, ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଂପାଦନା କରନ୍ତି । ସେ ୩୫ ବର୍ଷରେ ୬୦୦ରୁ ଅଧିକ କଥାଚିତ୍ରର ସମ୍ପାଦନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ଅନେକ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ସହିତ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି । 

ଏକାଧିକ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିବାରୁ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ଲିମ୍‌କା ବୁକ୍ ଅଫ୍ ରେକର୍ଡ଼ସ୍‌ରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ସର୍ବାଧିକ ଭାଷାରେ ସମ୍ପାଦନା କରି ଏହି ରେକର୍ଡ଼ କରିଛନ୍ତି । ସେ ୧୭ଟି ଭାଷାର କଥାଚିତ୍ରରେ ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାମ କରିଛନ୍ତି । 

## ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ତାଲିକା 
* ବିଧାତା (୨୦୦୩)
* ବୋଉ (୨୦୦୦)
* କୃଷ୍ଣା କାବେରୀ (୧୯୯୯)
* ସକଳ ତୀର୍ଥ ତୋ ଚରଣେ (୧୯୯୫)
* ତୁଣ୍ଡ ବାଇଦ (୧୯୮୭)
* ଭୂଲି ହୁଏନା (୧୯୮୭)
* ସହରୀ ବାଘ (୧୯୮୫)
* ସ୍କୁଲ ମାଷ୍ଟର (୧୯୮୫)
* ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ (୧୯୯୯)
* ଧର୍ମ ନିକିତି (୧୯୯୯)
* କାଳ ଚକ୍ର (୧୯୯୯)
* କାବେରୀ (୧୯୮୩)
* ଲୁଟ ତରାଜ (୧୯୮୯)
* ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ (୧୯୯୦)
* ପାପ ଦୁନିଆ
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Official website
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସମ୍ପାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲାୟଲମ କଥାଚିତ୍ର ସମ୍ପାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ସମ୍ପାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ସମ୍ପାଦକ
ପାରିବେନି କେହି ଅଲଗା କରି

ସୁଧାଂଶୁ ମୋହନ ସାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ପାରିବେନି କେହି ଅଲଗା କରି** *୨୦୧୩* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।,

## ଅଭିନୟ 
* ଅରିନ୍ଦମ ରାୟ
* ପ୍ରିୟା ଚୌଧୁରୀ
* ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି
* ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡା
* ମିଟୁ ମିଥୁନ
* ହରି ହର
* ମୁସ୍କାନ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* ସଙ୍ଗୀତକାର: ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ
* ଗୀତିକାର: ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଗୌତମ

## ଟୀକା 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ

**ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ**, ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଏକ ବାର୍ଷିକ ପୁରସ୍କାର ଅଟେ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ସିଡୁଲ-୮ରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଯେକୌଣସି ଭାଷା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହା ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ୟତମ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ୭.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା, ପ୍ରଶସ୍ତି ପତ୍ର ଓ ଏକ ଫଳକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ଏହା କେ.କେ. ବିର୍ଲା ଫାଉଣ୍ଡେସନଦ୍ୱାରା ୧୯୯୧ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
## ବିଜେତା 
*
* ୧୯୯୧ - ହରିବଂଶ ରାୟ ବଚ୍ଚନ - ନିଜ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପାଇଁ
* ୧୯୯୨ - ରମାକାନ୍ତ ରଥ - ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟଗ୍ରନ୍ଥ "ଶ୍ରୀରାଧା" ପାଇଁ
* ୧୯୯୩ - ବିଜୟ ତେନ୍ଦୁଲ୍‌କର
* ୧୯୯୪ - ହର୍‌ବଜନ ସିଂ (କବି)
* ୧୯୯୫ - ବାଲାମଣି ଆମ୍ମା - କବିତା ସଂକଳନ *"ନିବେଦ୍ୟମ"* ପାଇଁ
* ୧୯୯୬ - ସମ୍‌ସୁର ରହମାନ ଫାରୁକି - *"ଶେର-ଏ ଶୋର-ଅଙ୍ଗ୍ରେଜ"* ପାଇଁ
* ୧୯୯୭ - ମନୁଭାଇ ପଞ୍ଚୋଳି
* ୧୯୯୮ - ଶଙ୍କର ଘୋଷ - "ଗନ୍ଧର୍ବ କବିତାଗୁଚ୍ଛ" ସଂକଳନ ପାଇଁ
* ୧୯୯୯ - ଇନ୍ଦିରା ପାର୍ଥସାରଥୀ
* ୨୦୦୦ - ମନୋଜ ଦାସ - "ଅମୃତ ଫଳ" ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ 
* ୨୦୦୧ - ଦଲିପ କୌର - ଉପନ୍ୟାସ *"କଥା କହୋ ଉର୍ବଶୀ"*
* ୨୦୦୨ - ମହେଶ ଏଲ୍‌କୁଞ୍ଚୱାର - ନାଟକ "ଯୁଗାନ୍ତ"
* ୨୦୦୩ - ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ - ୧୬୩ଟି ସଂସ୍କୃତ କବିତା ବିଶିଷ୍ଟ ସଂକଳନ "ଭାଗୀରଥୀ" ପାଇଁ 
* ୨୦୦୪ - ସୁନୀଲ ଗଙ୍ଗୋପାଧ୍ୟାୟ - ଉପନ୍ୟାସ "ପ୍ରଥମ ଆଲୋ" ପାଇଁ 
* ୨୦୦୫ - କେ. ଆୟପ୍ପା ପନିକର - କବିତା ସଂକଳନ *"ଆୟପ୍ପା ପାଣିକରୁଡେ କୃତିକାଳ"* (*Ayyappa Panikarude Kritikal*)
* ୨୦୦୬ - ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ ଦାସ - କବିତା ସଂକଳନ "ପରିକ୍ରମା" ପାଇଁ 
* ୨୦୦୭ - ନୈୟର ମାସୁଦ - କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ *"ତଊସ ଚମନ କି ମୈନା"* (ମୟୂର ବଗିଚାର ବଣି)
* ୨୦୦୮ - ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନନ୍ଦନ ବୋରା - ଉପନ୍ୟାସ *"କୟାକଳ୍ପ"*
* ୨୦୦୯ - ସୁର୍‌ଜିତ ପାତର - "ଲଫ୍‌ଜା ଦି ଦର୍ଘା" ପାଇଁ
* ୨୦୧୦ - ଏସ. ଏଲ. ଭ୍ୟାରପ୍ପା - ଉପନ୍ୟାସ "ମନ୍ଦ୍ର" ପାଇଁ
* ୨୦୧୧- ଏ. ଏ. ମନବାଲନ - "ଇରମ କଥୟମ ଇରମୟକଲୁ" ପାଇଁ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* "Saraswati Samman for Dalip Kaur Tiwana" Tribune News Service (24 January 2002);
* "Harivansh Rai Bachchan" LitGloss 
* Choudhury, Ashok K "Manoj Das: True interpreter of India's cultural and spiritual heritage" *Daily Excelsior* (17 June 2001)
* "Saraswati Samman for Prof K Ayyappa Paniker" *Asia Net Global* (17 February 2006) retrieved on March 4, 2006
* " Saraswati Samman for eminent Oriya writer" *The Hindu* (13 February 2007)  retrieved on 20 July 2007
* Saraswati Samman for Urdu writer Naiyer Masud
* Sagaree Sengupta, An Interview with Naiyer Masud (2-3 April 1996)
* The Tribune, "I view the whole story like a movie: Naiyer Masud" (24 February 2008)
* Naiyer Masud: A Prefatory Note
* Saraswati Samman for writer Bhyrappa

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରସ୍କାର
ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ

**ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ହାରମୋନିଅମ ବାଦକ, ଗାୟକ ଓ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ । ସେ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା କଥାଚିତ୍ରରେ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଥିବା କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ହେଲା ଆଖି ସାଥେ ଆଖି ଯେବେ ମିଶି ଯାଏ ରେ, ତୁ ଥିଲେ ସାଥିରେ, କୁକୁଡ଼ୁ କୁକୁଡ଼ୁ କୁଁ, ଚାନ୍ଦ ନା ତୁମେ ତାରା, ପ୍ରେମ କେବେ ମରେନା, କ୍ରୀଷ୍ଣା, ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍, ଅଭିମନ୍ୟୁ ଓ ମିଃ. ବ୍ୟାଚେଲର୍ । ସେ ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦେଖ ଭାଇ ଦେଖରେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ମରାଠୀ କଥାଚିତ୍ର ସର୍ଟ କଟ‌୍‌ର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ସାନଗାଁରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ ।

## ଗାୟନ 
ସେ ଭିକାରୀ ବଳଙ୍କ ସହ ହାରମୋନିଅମ ବଜାଉଥିଲେ । ସେ ଯାତ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରୁଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ଶେଷାଚଳମ ପର୍ବତମାଳା

ଶେଷାଚଳ ନିବାସୀ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଭେଙ୍କେଟେଶ୍ୱର ଶ୍ରୀନିବାସ I ତିରୁମାଳା ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀ ଉପରେ ଭବ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ବିରାଜମାନ କରିଛନ୍ତି ଶ୍ରୀଭେଙ୍କେଟେଶ୍ୱର ଭଗବାନ I ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ତିରୁପତି କ୍ଷେତ୍ର ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ I ଭାରତର ଚାରିଧାମ ଭିତରେ ଏହା ଗଣା ହେଉ ନଥିଲେ ବି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ଆଗମନରେ ଏହା ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି I
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ଏକଦା ଶେଷନାଗ ଓ ବାୟୁଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ନିଜ ଶକ୍ତିନେଇ ବିବାଦ ଉପୁଜିଲା I ବଳ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଶେଷନାଗ ମେରୁଗିରି ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘେରି ଯାଇ ବାୟୁଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ I ପବନ ଦେବ କିନ୍ତୁ ମେରୁ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଉଡାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ I ତେବେ ଶେଷଦେବ ଶ୍ୱାସଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ପାଟି ଖୋଲିବା ମାତ୍ରେ ବାୟୁ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଶେଷଙ୍କ ସମେତ ପର୍ବତର ଏକଭାଗକୁ ଉଡାଇ ନେଇଥିଲେ I ମେରୁ ପର୍ବତ ଉଡି ଉଡି ଥକି ପଡ଼ିବାରୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେବା ପାଇଁ ବାୟୁଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ I ଏହିଠାରେ ବାୟୁ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ପରେ ଛାଡିଥିଲେ I ତେବେ ଶେଷନାଗ ବାୟୁଦେବଙ୍କ ନିକଟରେ ହାରିଯିବାରୁ ଲଜ୍ଜାରେ ମ୍ଳାନ ପଡ଼ି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଉପାସନା କଲେ I ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରି ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରକଟ ହେବା ସହ ଏହି ପର୍ବତ ଶୀର୍ଷରେ ବାସ କରି ପର୍ବତର ନାମକୁ ତାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ I ଶେଷଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦସ୍ୱରୂପ ଏହିପର୍ବତ ଶେଷାଚଳ ବା ଶେଷାଦ୍ରି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ I ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ତିରୁମାଳା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ଏହିପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ୟନାମ ଭେଙ୍କେଟଗିରି I ସାତଟି ପର୍ବତର ସମାହାର ହେତୁ ଏହାକୁ ସପ୍ତଗିରି ବୋଲି କହନ୍ତି I ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ଅଂଶବିଶେଷ ଏହି ଭେଙ୍କେଟେଚଳ ପର୍ବତ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘେରି ରହିଛି ତିନି ହଜାର ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାର ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀ I ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗରେ ବିରାଜମାନ କରିଛନ୍ତି ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀନିବାସ I ସମାଜ, ପୃଷ୍ଠା-୨, ୧୨.୮.୨୦୧୦
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ
ଶିବାଜୀ

**ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ରାଜ ଭୋଁସଲେ** ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ମରାଠା ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥାପକ ଓ ଶାସକ ଥିଲେ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରାଜ୍ୟର ପୁନେ ଜିଲ୍ଲାର ଶିବନର ଗିରିଦୁର୍ଗରେ ୧୬୨୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ (ମତାନ୍ତରେ ୧୬୩୦ରେ) ଶିବାଜୀ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଶିବାଜୀଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ସାହାଜୀ ଭୋଁସଲା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଜିଜାବାଈ ।  ସାହାଜୀ ପ୍ରଥମେ ଆହମ୍ମଦନଗରର ସୁଲତାନଙ୍କ ପାଖରେ ଚାକିରୀ କରି ପୁନା (ପୁଣେ) ଜାୟଗିରି ପାଇଥିଲେ । ଆହମ୍ମଦନଗରର ପତନ ପରେ ସାହାଜୀ ବିଜାପୁର ସୁଲତାନଙ୍କ ପାଖରେ ଚାକିରୀ କଲେ । ସାହାଜୀ ପୁନାରୁ ଦୂରରେ ରହି ଚାକିରୀ କରିବାରୁ ଶିବାଜୀ ପିଲାଦିନରେ ମାତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହି ବିଦ୍ୟାଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ବିଦେଶୀମାନଙ୍କ କବଳରୁ ମୁକ୍ତକରିବା ଓ ହିନ୍ଦୁ ଜାତି ଓ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିଲେ । 

## ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ 
ଶିବାଜୀ ତାଙ୍କ ଗୃହ ଶିକ୍ଷକ ଦାଦାଜୀ କୋଣ୍ଡଦେବଙ୍କଠାରୁ ଅଶ୍ୱାରୋହଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ମାଭାଲି ନାମକ ଏକ ପାହାଡ଼ିଆ ଜାତିର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚାଳନା ଶିକ୍ଷାଦେଇ ଗୋଟିଏ ସୈନ୍ୟଦଳ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ସାହାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ସେ ବିଜାପୁରର ତୋର୍ଣ୍ଣା ଦୁର୍ଗ ଦଖଲ କଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ରାୟଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କଲେ ।

## ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀ 
## ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା
## ଆଧାର 
ମହାରାଜା ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ: ଜାଣନ୍ତୁ; ଶିବାଜୀଙ୍କ ବୀରତ୍ୱର କାହାଣୀ ..

## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୬୩୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬୮୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଲୋକ
ଓମ'ଙ୍କ ନିୟମ

**ଓମ୍‌ଙ୍କ ନିୟମ** ଅନୁସାରେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ତାପମାତ୍ରାରେ, ପରିବାହୀରେ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପରିବାହୀର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭାବାନ୍ତର ସହ ସମାନୁପାତି । ପ୍ରତିରୋଧ ଏଠାରେ ଏକ ସମାନୁପାତିକ ସ୍ଥିରାଙ୍କ । ଏହାକୁ ଗାଣିତିକ ଉପାୟରେ ଲେଖାଯାଇପାରିବ ଯେ: 

:I = \frac{V}{R},

ଏଠାରେ  ହେଉଛି ପରିବାହୀରେ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତ ସ୍ରୋତ (ଆମ୍ପିଅର ଏକକରେ), *V* ହେଉଛି ପରିବାହୀର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭବରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ (ଭୋଲ୍‌ଟ ଏକକରେ) ଓ *R* ହେଉଛି ଏହି ପରିବାହୀର ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରତିରୋଧ (ଓମ୍ ଏକକରେ) ।

ଏହି ନିୟମଟି ଜର୍ମାନ ଗଣିତଜ୍ଞ ଜର୍ଜ୍ ଓମ୍‌ଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।

## ପରିବାହୀ
## ବ୍ୟାଖ୍ୟା
## ତାପମାତ୍ରାର ପ୍ରଭାବ
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* John C. Shedd and Mayo D. Hershey,"The History of Ohm's Law",  *Popular Science*, December 1913, pages 599-614, Bonnier Corporation ISSN 0161-7370, gives the history of Ohm's investigations, prior work, Ohm's false equation in the first paper, illustration of Ohm's experimental apparatus.
* Morton L. Schagrin, "Resistance to Ohm's Law", *American Journal of Physics*, July 1963, Volume 31, Issue 7, pp.&nbsp;536–47. Explores the conceptual change underlying Ohm's experimental work.
* Kenneth L. Caneva, "Ohm, Georg Simon." *Complete Dictionary of Scientific Biography*. 2008

ଶ୍ରେଣୀ:ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା
ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ

ପୌଷମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଯେଉଁ ଏକାଦଶୀ ପଡେ ତାହାକୁ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ । ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀରେ ନାମମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ସହ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଇଥାଏ । ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଦୀପଦାନ ସହ ସମସ୍ତ ଫଳ ପୂଜାକରିବା ବିଧାନ ରହିଛି । ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହି ବ୍ରତର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି କହିଥିଲେ – ଏହି ତିଥିର ଅଧିଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ନାରାୟଣ । ଏହି ତିଥିରେ ସମସ୍ତ ପାପନାଶ ହୋଇଥାଏ I ପୂର୍ବକାଳରେ ଭଦ୍ରାବତୀପୁରୀ ରାଜା ସୁକେତୁମାନ୍ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିଲା ଏହି କାରଣରୁ ରାଜା ଓ ରାଣୀ ଚମ୍ପା ଚିନ୍ତାରେ ରହୁଥିଲେ । ଦିନେ ରାଜା ରାଜପରିବାରର କୌଣସି ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନ ଜଣାଇ ବନ୍ୟ ଭ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ବାହାରିଲେ । ରାଜା ବନର ଶୋଭାକୁ ଦେଖୁ ଦେଖୁ ଦ୍ୱିପ୍ରହର ହୋଇଗଲା । ରାଜା ଭୋକ ଶୋଷରେ ଆଉଟୁ ପାଉଟୁ ହୋଇ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଖୋଜି ବୁଲିଲେ । ଶେଷରେ ଏକ ସରୋବର ଓ ସରୋବର ତଟରେ ଅନେକ ମୁନିଋଷିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥଳୀ ରହିଥିବାର ଦେଖିଲେ । ଏହା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ସୌଭାଗ୍ୟ ଥିଲା । ସେ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ବସି ସରୋବର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ସମସ୍ତ ମୁନିଋଷିମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ତାଙ୍କର ବନ୍ଦନାରେ ମୁନିଋଷିମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ । ରାଜା ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପଚାରିଲେ ଆପଣମାନେ କିଏ ? ଆପଣଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ତଥା ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି କାହିଁକି ? ମୁନି କହିଲେ – ଆମେ ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱେଦେବ । ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଆସିଛୁ । ମାଘମାସ ନିକଟରେ ଆସୁଛି । ଆଜିଠାରୁ ପାଞ୍ଚଦିନ ଧରି ମାଘ ସ୍ନାନ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ଆଜି ହିଁ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବ ତା’ର ପୁତ୍ର ହେବ । ରାଜା କହିଲେ ହେ ବିଶ୍ୱେଦେବଗଣ ଯଦି ଆପଣମାନେ ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି ତ ମୋତେ ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ । ମୁନି କହିଲେ ରାଜନ୍ ଏହି ବ୍ରତ ବହୁତ ବିଖ୍ୟାତ I ଆଜିଠାରୁ ଏହିବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତୁ । ମହାରାଜ ଭଗବାନ୍ କେଶବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଅବଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ । ଏହି ପ୍ରକାର ମୁନିଙ୍କ କହିବାନୁଯାୟୀ ରାଜା ଏହି ବ୍ରତକୁ ପାଳନ କରିବା ସହ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ କଲେ I ଦ୍ୱାଦଶରେ ସେ ନିଜ ବ୍ରତକୁ ଉଦ୍ ଯାପିତ କରି ମୁନିଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଘରକୁ ଫେରିଲେ । ସେହିଦିନ ରାଣୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ । ରାଜାଙ୍କର ଏକ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ର ହେଲା ଯାହା ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ହେବା ସହ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ପାଳକ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିଥିଲେ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହି ବ୍ରତ ରଖିବାଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ବୋଲି ଅନେକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ I 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଏକାଦଶୀ
ମହମ୍ମଦ

**ମହମ୍ମଦ** ( ଆରବୀ: محمد) (୫୭୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଅପ୍ରେଲ ୨୦ରୁ ୬୩୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଜୁନ ୮) ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଆରବ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନେତା। ମୁସଲମାନମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଶେଷ ସନ୍ଦେଶବାହକ (ପୟଗମ୍ବର) ଯାହାଙ୍କୁ ଆଲ୍ଲା (ଅଲ୍ଲାହ) ଜିବ୍ରାଏଲ ନାମକ ଦେବଦୂତ (ଫରିସ୍ତା)ଙ୍କ ଜରିଆରେ କୁରାନର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।  

ମହାପୁରୁଷ ବା ହଜରତ ମହମ୍ମଦ ଆରବର ମକ୍କା ନଗରୀରେ ଖ୍ରୀ ୫୭୦ରେ କୋରେଶ୍ ବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହାଙ୍କର ପିତାଙ୍କର ନାମ ଅବଦୁଲା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବିବି ଅମିଲା। ହାଲିମା ବିବି ଏହାଙ୍ଗର ପାଳତୀ ମା’। ମହମ୍ମଦଙ୍କର ୮ ଗୋଟି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖୋଦିତା ସବୁଠାରୁ ବେଶୀ ସୁନ୍ଦରୀ ଓ ଗୁଣବତୀ ଥିଲେ। ଖାଦିଜାଙ୍କ ଗର୍ଭଜାତ ପୁତ୍ରଙ୍କ ନାମ ଆବୁ ତୟବ ଓ ଆବୁ ତହେର ଓ ଝିଅ ଫାତମା ଜୋହୋରା। ଏହି କନ୍ୟା ମହମ୍ମଦଙ୍କ ଖୁଡୂତା ପୁଅ ଭାଇ ଆଲିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବତୀ, ଗୁଣବତୀ ଏବଂ ଧାର୍ମିକା ଥିଲେ। ମହମ୍ମଦଙ୍କର ପିତୃବ୍ୟଙ୍କ ନାମ ଆବୁତାଲିବ୍ ଓ ପିତାମହଙ୍କ ନାମଅବଦୁଲ୍ ମୋତଲବ୍। ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ଏହାଙ୍କର ପିତୃବିୟୋଗ ଘଟିବାରୁ ଏ ଜଣେ ଧନୀ ବଣିକଙ୍କ ପଣ୍ୟବାହୀ ଉଷ୍ଟ୍ର ଚାଳକ ରୂପେ ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହୁ ଦୁଃଖରେ କାଳାତିପାତ କରିଥିଲେ। ତତ୍ପରେ ଖାଦିଜା ନାମ୍ନୀ ଜଣେ ଧନବତୀ ବିଧବାଙ୍କ ପାଣି ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ସୁଖରେ ରହିଲେ। ଏହାଙ୍କର ବାଲ୍ୟ କାଳରେ ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷାଲାଭ ହୋଇ ନ ଥିଲେ ହେଁ ଏ ସ୍ୱଭାବତଃ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଥିଲେ। ଆରବ ଦେଶ ବାସୀଙ୍କର ପୌତ୍ତଳିକତା ଓ ତଜ୍ଜନିତ ମତଭେଦ ଓ ବିବାଦ ତେଖି ଏ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ଗିରିଗୁହାକୁ ଯାଇ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରିବା ସମୟରେ ଈଶ୍ୱର ଗେବ୍ରୀଏଲ୍ ନାମକ ସ୍ୱର୍ଗଦୂତଦ୍ୱାରା ଏହାଙ୍କୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ଆଜ୍ଞାମାନ (ଏକେଶ୍ୱରବାଦ ଆଦି) ଶୁଣାଇଥିଲେ ଓ ସେହି ସେହି ଆଜ୍ଞାମାନ ମହମ୍ମଦ୍ ‘କୋରାନ’ ରୂପେ ପ୍ରଚାର କଲେ। ଏକେଶ୍ୱରବାଦ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ମହମ୍ମଦଙ୍କର ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆରବ୍ଧ ହେଲା। 

ପ୍ରଥମେ ଏହାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ଆଉ ମାତ୍ର ଦୁଇଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାଙ୍କର ମତ ଗ୍ରହଣ କଲେ। କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଏହାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲା। କିନ୍ତୁ ମକ୍କାବାସୀ ଏହାଙ୍କର ପ୍ରଚାରିତ ଧର୍ମର ବିରୋଧି ହେଇ ଏହାଙ୍କ ଉପରେ ନାନାଦି ଉତ୍ପୀଡ଼ନ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ। ଶେଷରେ ମହମ୍ମଦ ମଦିନା ନଗରକୁ ଗଲେ ଓ ଏହାଙ୍କର କେତେକ ଶିଷ୍ୟ ଆଫ୍ରିକାର ଆବିସିନିଆକୁ ଗଲେ। ମହମ୍ମଦଙ୍କୁ ଆତ୍ମରକ୍ଷାପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ କରିବାକୁ ହୋଇଥିଲା। କ୍ରମଶଃ ଏହାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲା ଓ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଆରବ ଦେଶ ତମାମ ଏହି ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କଲେ। କ୍ରମେ କ୍ରମେ ମହମ୍ମଦ ସେନା ନାୟକ ହୋଇ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଓ ନଗର ଅଧିକାର କଲେ। ଏହାଙ୍କୁ ୫୨ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ଅର୍ଥାତ୍ ୬୩୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଏହାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତର ହୋଇଥିଲା। ଏହାଙ୍କର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଧର୍ମ ଇସଲାମ୍ ଓ ଏହି ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ମୁସଲମାନ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ। 

ମହମ୍ମଦ ମଦିନାକୁ ଯିବା ସମୟ (ଖ୍ରୀ ୬୨୨)ଠାରୁ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ‘ହିଯିରୀ’ ସନର ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ମକାରୁ ମଦିନା ଯିବା ପରେ ବିଧର୍ମୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ମଦିନାରେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତିରେ ରଖାଇ ଦେଲେ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ବିଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ସେଥିରେ ଏହାଙ୍କର ଦଳ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ମହମ୍ମଦଙ୍କ ପୂର୍ବେ ମକ୍କା ନଗରୀରେ ଯେଉଁ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିମା ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା ମହମ୍ମଦ ତାକୁ ହିଁ ପ୍ରଥମେ ଏକେଶ୍ୱରବାଦର ଉପାସନା ମନ୍ଦିରରେ ପରିଣତ କଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମକ୍କା ନଗରୀର ଏହି ମନ୍ଦିର ବା ‘କବ୍ୱା’ ପ୍ରକାରାନ୍ତରେ ‘କାବା’ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରଧାନ ତୀର୍ଥ ଓ ଏଠାକୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମୁସଲମାନ ଯାତ୍ରୀ ପ୍ରତିବର୍ଷ ‘ହଜ୍’ (ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନାମରେ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ପୂଜା) କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମକ୍କାକୁ ଯାଇ ହଜ୍ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ହାଜୀ କହନ୍ତି। ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପୂଜିତ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରୂପେ ‘ଆଲ୍ଲୋପନିଷଦ୍’ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ସୂକ୍ତ ଅଥର୍ବ ବେଦରେ ଲେଖା ଯାଇଅଛି ଓ ତହିଁରେ ମହମ୍ମଦଙ୍କର ନାମୋଲ୍ଲେଖ ଅଛି। 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୫୭୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୬୩୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଆହମ୍ମଦୀୟ

**ଆହମ୍ମଦୀୟ ବା ଆହମ୍ମଦୀୟା**(;) ହେଉଛି ଏକ ଇସଲାମୀୟ ସମାଜ ସୁଧାର ଆନ୍ଦୋଳନ । ଯାହା ମୀର୍ଜା ଘୁଲାମ ଅହମ୍ମଦ(୧୮୩୫-୧୯୦୮)ଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବ୍ରୀଟିଶ ଶାସନାଧିନ ଭାରତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯିଏକି ବିଭିନ୍ନ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଧର୍ମାଦିର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶେଷନିଷ୍ପତ୍ତି ଦିନର ଅଗ୍ରଦୂତ ଓ ଇସଲାମ ଧର୍ମରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଇସଲାମ ଧର୍ମର ବିଜୟ ଆଣିବାରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ନିଜକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସେ ନିଜକୁ ଚତୁର୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମୁଜାଦିଦ (ଈଶ୍ୱରୀୟ ସଂସ୍କାରକ) ଓ ମୁସଲମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ମହଦି ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବଦ୍ଧ ମସିହାରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ  ଆହମ୍ମଦୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନୁଗାମୀମାନେ ଆହମ୍ମଦୀ ବା ଅହମ୍ମଦୀ ମୁସଲମାନ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଅନ୍ୟମତାବଲମ୍ବୀ ମୁସଲମାନମାନେ ଏହାଙ୍କୁ ବ୍ୟଙ୍ଗୋକ୍ତିରେ କାଦିଆନୀ (କାଦିୟାନ ସ୍ଥଳର) ମୁସଲମାନ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି। 

## ଆଧାର
ମୀର୍ଜା ଘୁଲାମ ଅହମ୍ମଦ

**ମୀର୍ଜା ଘୁଲାମ ଅହମ୍ମଦ** (ଆରବୀ: ميرزا غلام أحمد; ଉର୍ଦ୍ଦୁ: ; (ଜନ୍ମ :୧୮୩୫ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୩  ଓ ମୃତ୍ୟୁ : ୧୯୦୮ ମସିହା ମଇ ମାସ ୨୬ ତାରିଖ) ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ ଓ ଆହମ୍ମଦୀ ସଂପ୍ରଦାୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା। 
## ଜିବନୀ
ମୁସଲମାନଙ୍କର ଆହମ୍ମଦୀୟଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମୀର୍ଜା ଘୁଲାମ ବା ହଜରତ ମୀର୍ଜା ଗୋଲାମ୍ ଅହେମ୍ମଦ ପଞ୍ଜାବର ଗୁରୁଦାସପୁର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ କାଦୀୟାନ ନାମକ ସ୍ଥାନର ଅଧିବାସୀ ଥିଲେ ଓ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଆହମ୍ମଦୀୟ ବା କାଦୀୟାନ ମତ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ। ମହମ୍ମଦଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ମୁସଲମାନ ଧର୍ମରେ ଯେଉଁ କେତୋଟି ମନ୍ଦ ପ୍ରଥା ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା ସେ ସବୁର ସଂସ୍କାର କରିଥିଲେ। ଏହାଙ୍କର ଉପାଧି ହେଉଛି ମେହଦୀ ବା ମହମ୍ମଦଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ପ୍ରେରିତ ଶିଷ୍ୟ। 

ସେ ନିଜକୁ ବିଭିନ୍ନ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଧର୍ମାଦିର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶେଷନିଷ୍ପତ୍ତି ଦିନର ଅଗ୍ରଦୂତ ଓ ଇସଲାମ ଧର୍ମରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଇସଲାମ ଧର୍ମର ବିଜୟ ଆଣିବାରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ନିଜକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସେ ନିଜକୁ ଚତୁର୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମୁଜାଦିଦ (ଈଶ୍ୱରୀୟ ସଂସ୍କାରକ) ଓ ମୁସଲମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ମହଦି ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବଦ୍ଧ ମସିହାରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* Official Website of the Ahmadiyya Muslim Community
* Official Website of the Lahore Ahmadiyya Movement
* Complete List of the Works of Mirza Ghulam Ahmad
* Islam-Ahmadiyya specifically caters to an Arabic-speaking audience. Like Al Islam itself, Islam-Ahmadiyya is home to a wide variety of content including books, articles and multimedia content
* How To Distinguish Between A True Prophet And A False Prophet

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୩୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ
ମହମ୍ମଦ (ବହୁ ବିକଳ୍ପ)

ଆପଣ ଖୋଜୁଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ତଳଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଥାଇ ପାରେ:
* ମହମ୍ମଦ: ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ
* ମହମ୍ମଦ ଘୋରୀ: ମୁସଲମାନ ଶାସକ
* ମହମ୍ମଦ ମହସୀନ: ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
* ମହମ୍ମଦ ହମିଦ ଅନସାରୀ: ଭାରତର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି
* ମହମ୍ମଦ ମୁସୀର: ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସଂଗୀତକାର
* ମହମ୍ମଦ ରଫି: ଗାୟକ
* ମହମ୍ମଦ ଇକବାଲ: ଦାର୍ଶନିକ, କବି
* ମହମ୍ମଦ ଟୋଗଲକ: ମୁସଲମାନ ଶାସକ
* ମହମ୍ମଦ ବିନ କାସିମ: ମୁସଲମାନ ଶାସକ
ଚତୁର୍ମାସ୍ୟା

ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ବା ହରିଶୟନ ଏକାଦଶୀ ଦିନଠାରୁ  ଚତୁର୍ମାସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ।  ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଅଶୁଦ୍ଧ କାଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ତେଣୁ ଏହି ସମୟରେ କୌଣସି ଶୁଭ କର୍ମ କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଶୟନରେ ଥା’ନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବାର ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସମୟ ବୋଲି ଅନେକ ମତ ଦିଅନ୍ତି । ବର୍ଷା ଚାରିମାସ ମଧ୍ୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯେତେଦିନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରେ, ସେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭକରେ । ମହୋଦଧିର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନପୂର୍ବକ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କର ଦର୍ଶନ କରି ଚତୁର୍ମାସ୍ୟା ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବାଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିର ସାଧନ ସୁଗମ ହୁଏ । ଏଥିପାଇଁ ସାଧକମାନେ ଏହି ସମୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ କରନ୍ତି । କୁହାଯାଏ ଯେ ବର୍ଷର ଆଠମାସ କାଳ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଥାଏ ଚତୁର୍ମାସ୍ୟାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ଦର୍ଶନରେ ସେହି ଫଳ ମିଳେ । ସାଧାରଣତଃ ଶାକହାର କିମ୍ବା ଫଳାହାରଦ୍ୱାରା ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଯେଉଁମନେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକସ୍ତରରେ ଉଚ୍ଚତର ସୋପାନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥାଆନ୍ତି ସେମାନେ ଏହି ସମୟରେ କୌଣସି ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ତପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ସାଧାରଣ ଗୃହୀ ସାଧକମାନେ ଜପମାଳା ଧରି ଏହି ସମୟରେ ଜପାଦି କର୍ମ କରିଥାନ୍ତି । 
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଶାଗ, ଭାଦ୍ରବ ମାସରେ ଦହି, ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଦୁଧ ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଡାଲି ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ମହମ୍ମଦ ଘୋରୀ

ମହମ୍ମଦ ଘୋରୀଙ୍କୁ ଭରତରେ ମୁସଲମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେ ୧୧୬୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଦିଲ୍ଲୀର ରାଜା ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ଓ କାନ୍ୟକୁବ୍ଜର ରାଜା ଜୟଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିବାଦର ସୁଯୋଗ ନେଇ ସେ ଜୟଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ଚୌହାନଙ୍କୁ ଥାନେଶ୍ୱର ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କରି ହତ୍ୟା କଲେ। ତଦୁପରାନ୍ତ କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ଆକ୍ରମଣ କରି ଜୟଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଧନ କଲେ। ଏହାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତରେ ମୁସଲମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ଏହାଙ୍କର ବଡ଼ଭାଇ ମାମୁଦ(ମହମୁଦ) ଗଜନୀଙ୍କ ବଂଶଧର ଗିୟାସୁଦ୍ଦିନଙ୍କୁ ବିତାଡ଼ିତ କରି ଭାରତରେ ମୁସଲମାନ ରାଜୁତିର ସ୍ଥାୟୀ ଭିତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏହାଙ୍କ ବଡ଼ଭାଇ ଗିୟାସୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ଖ୍ରୀ.ଅ.୧୨୦୨ରେ ସେ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନରେ ଘୋର ବଂଶର ରାଜା ହେଲେ। ସେ ୧୨୦୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପଞ୍ଜାବର ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଯାନରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧୫୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨୦୬ ମୃତ୍ୟୁ
ମହମ୍ମଦ ଟୋଗଲକ

ମହମ୍ମଦ ଟୋଗଲକ ହେଉଛନ୍ତି ଖିଲିଜୀ ବଂଶୀୟ ମୁସଲମାନ ରାଜା ଯିଏ ଦିଲ୍ଲୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ। ଏହାଙ୍କ ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ଟୋଗଲକ ରାଜବଂଶର ଆଦି ପୁରୁଷ ଗିୟାସୁଦ୍ଦିନ ଟୋଗଲକ। ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୧୩୨୫ରୁ ୧୩୫୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ସେ ବିଦ୍ୱାନ, ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଓ ବିକୃତ ମସ୍ତିସ୍କ ଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଆଡ଼ବାୟା ସୁଲତାନ ବୋଲି କୁହା ଯାଇଥାଏ। ସେ ରାଜଧାନୀକୁ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଉଠାଇନେଇ ୧୬ ମାଇଲ ଦୂର ଟୋଗଲକାବାଦ ଓ ପରେ ୮୦୦ ମାଇଲ ଦୂର ଦେଓଗିରିକୁ ରାଜଧାନୀ କରିଥିଲେ। ଏହାଙ୍କ ଅମଳରେ ମୁସଲମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶରେ ବିଦ୍ରୋହ ଦେଖା ଯାଇଥିଲା। ଏ ୧୩୫୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସିନ୍ଧୁ ପ୍ରଦେଶରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ପ୍ରୋଥେରା ସାହେବଙ୍କ ଇତିହାସମତେ ଏହାଙ୍କ ଅମଳରେ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ବାହମନୀ ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୁସଲମାନ ରାଜ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। 

## ଧାର୍ମିକ ସହାବସ୍ଥାନ 
ମହମ୍ମଦ ଟୋଗଲକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ଧାର୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ମଣିଷ ଥିଲେ। ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ଜୈନମାନଙ୍କୁ ଅବସ୍ଥାନ କରିବାର ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ।  ତାଙ୍କର ଏତାଦୃଶ ନୀତିକୁ ତାଙ୍କ ପରେ ଫିରୋଜ ଶାହ ଟୋଗଲକ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ ‌ଯିଏକି ମହେନ୍ଦ୍ରସୁରୀ ନାମକ ଜୈନ ସାଧୁଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରରାଜା ନାମକ ସଂସ୍କୃତ ରଚନା ପାଇଁ ସାହା‌ଯ୍ୟ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ। 

## କିଛି ଚିତ୍ର 

File:Coin of Muhammad bin Tughluq.jpg|ମହମ୍ମଦ ବିନ ତୁଗଲକଙ୍କ ଅମଳର ମୁଦ୍ରା

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* Encyclopædia Britannica – Muhammad ibn Tughluq

ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩୦୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩୫୧ ମୃତ୍ୟୁ
ମହମ୍ମଦ ବିନ କାସିମ

ମହମ୍ମଦ ବିନ କାସିମ ହେଉଛନ୍ତି ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମୁସଲମାନ ଆକ୍ରମଣକାରୀ। ଏ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୭୧୧ରେ ଭାରତ ଆକ୍ରମଣ କରି ସିନ୍ଧୁର ରାଜା ଦହିରଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଆଲୋର ଓ ବ୍ରହ୍ମଣାବାଦ ଆଦି ନଗରମାନ ଲୁଣ୍ଠନ କରି ସିନ୍ଧୁ ଅଧିକାର କଲେ। ପ୍ରୋଥେରା ସାହେବଙ୍କ ଇତିହାସମତେ ଏହାଙ୍କର ବଂଶଧରମାନେ ସୌବୀର ନାମକ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ୭୬୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଭାରତରୁ ବିତାଡ଼ିତ ହେଲେ। 
## ସାମ୍ରାଜ୍ୟ
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଫଟୋ
* Online Version of the Chach Nama, Last accessed 3 September 2007
* Online Version of the History of the Rise of Mahommedan Power in India by Ferishta, *"MAHOMED KASIM."*, Last accessed 12 September 2007
*Religion and Society in Arab Sind By Derryl N. Maclean

ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:୬୯୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୭୧୫ ମୃତ୍ୟୁ
ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା

ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏକ ସାମାଜିକ ପର୍ବ, ବ୍ରତ ବା ଓଷାପୂଜାର ଉପାଖ୍ୟାନ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ନଥାଏ । ପ୍ରଥମ ପାଚିଲା ଧାନକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂଆଁଖାଇ ପାଳିତ ହେଲା ପରି ଫସଲ ଅମଳ ହେବା ପରେ ପୌଷ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ପୁଷ୍‌ପୁନି ବା ଛେର୍‌ଛେରା ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଗଣପର୍ବ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ରାତିସାରା ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁମାନଙ୍କରେ ନୃତ୍ୟ-ଗୀତର ଆସର ଜମିଥାଏ । ଏପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସରେ ଆବାଳ ବୃଦ୍ଧବନିତା ଅଂଶୀଦାର ଥାଆନ୍ତି ।
ଏହା କୃଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୃଷିର ଶେଷପର୍ବ ଯାହାକି ଶସ୍ୟ ଅମଳ ପରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ୫/୭ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାଳକମାନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଦ୍ୱାରଦ୍ୱାର ବୁଲି ବାଡ଼ି ଠକ୍‌ଠକ୍ କରି ଶବ୍ଦର ତାଳେ ତାଳେ ଗୀତ ଗାଇ ଚାନ୍ଦା ଆଦାୟ କରି ଥା’ନ୍ତି । ଗୀତରେ ବାରମ୍ବାର ଛେର୍‌ଛେରା ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଥାଏ । ଛେର୍ ଛେରା ଚାନ୍ଦାରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭୋଜି ଆୟୋଜନ ହୋଇଥାଏ । ଏହିଦିନ ସାହୁକାର ବା ବଡ଼ଚାଷୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଖାତକ ବା ହଳିଆ ଓ ମୂଲିଆଙ୍କ ଘରକୁ ଅଡ଼ିଆ ପଠାଇଥା’ନ୍ତି । ଏ ଅଡ଼ିଆରେ ଥାଏ କିଛି ଅର୍ଥ, ନୂଆ ଲୁଗା, ଚାଉଳ, ଡାଲି ଓ କିଛି ପନିପରିବା ।  ଏହି ପୁଷ୍‌ପୁନିରେ ସାହୁକାର ନୂଆ କୃଷିଶ୍ରମିକ ନିୟୋଜିତ କରିବାର ସାମାଜିକ ଧାରା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।  ଏହି ଦିନ ବରଗଡ଼ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ଧନୁଯାତ୍ରାର ପରିସମାପ୍ତି ଘଟିଥାଏ ।

ପୂର୍ବେ ରାଜାମାନଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ଏହିଦିନ ରାଜାମାନଙ୍କର ବନ୍ଦାପନା ହେଉଥିଲା । ରାଜା ଓ ପ୍ରଜା ସମସ୍ତେ ଉପବୀତ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ । ଏବେମଧ୍ୟ ଆମ ଗାଁମାନଙ୍କରେ ନୂତନ ପଇତା ଗ୍ରହଣ କରିବା ବିଧି ପ୍ରଚଳନ ଅଛି । ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଉପବୀତରେ ଭୂଷିତ କରାଯାଏ । କୁହାଯାଏ ଯେ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଏକତା ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ରଖିବାହିଁ ହେଉଛି ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଉପବୀତ ଗ୍ରହଣ କରିବା । ଏହିଦିନ ନାନା ସୁଖାଦ୍ୟ: ମଣ୍ଡା, କାକରା, ଲଡୁ ଓ ମୁଆଁ ଆଦି ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରାଯାଏ ଏବଂ ସମର୍ପିତ ଭୋଗକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ଉତ୍କଳର ଜାତୀୟବାଦ୍ୟ ତେଲଙ୍ଗା ବାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅନୁକୂଳ ହୁଏ । ବାଜାବାଲାମାନେ ଦ୍ୱାରଦ୍ୱାର ବୁଲି ମଧୁରଧ୍ୱନିରେ ଜନସମୁଦ୍ରକୁ ମୁଗ୍ଧକରିଥାଆନ୍ତି । ଗୃହିଣୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ବାଜାଶୁଣି ଏମାନଙ୍କୁ ଉଣାଅଧିକେ ଶସ୍ୟଦାନ କରିଥାଆନ୍ତି । ଜାତି-ବର୍ଣ୍ଣ-ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଏହିପର୍ବ ସହିତ ସାମିଲ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ।

## ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ
ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଚଉଦବର୍ଷ ବନବାସ ପରେ ଅଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି ରାଜ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ରାଜାଭିଷେକ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ଏକ ସ୍ମୃତି ରୂପେ ଗ୍ରହଣକରି ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହିଦିନ ଦେବମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କର ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ହେଉଅଛି । ଏହିଦିନ ଶ୍ରୀ ଜୀଉମାନଙ୍କର ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ହୁଏ । ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏ ଉତ୍ସବ ନେଇ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି: "ପୌଷ ମାସି ସିତେ ପକ୍ଷେ ପୌଣ୍ଣମ୍ୟାଂ ରୁକ୍ମିଣୀ ପତେଃ । ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକଂ କୁର୍ବାତ୍ ସର୍ବକାମାର୍ଥ ସିଦ୍ଧୟେ ॥''

ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଦିନ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିତ୍ୟ ପୂଜାପରେ ନୂତନବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ ଓ ଗନ୍ଧ ପୁଷ୍ପାଦିଦ୍ୱାରା ଠାକୁରଙ୍କୁ ବେଶ କରାଇ ଯାତ୍ରା ମଣ୍ଡପକୁ ନିଆଯାଏ । ସେଠାରେ ବରୁଣ ପୂଜା, ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ, ମଙ୍ଗଳାରୋପଣ, ଯଜ୍ଞୋପବୀତ-ସମର୍ପଣ, ହୋମ, ଆରତି ଇତ୍ୟାଦି ବିଧିରେ ବିଜେ -ପ୍ରତିମା ଓ ଖଡ଼ଗପୂଜା ପରେ ଉକ୍ତ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଓ ପରେ ଯାତ୍ରା ମଣ୍ଡପରେ ଯଥାବିଧି ଉପଚାର ସହିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅଭିଷେକୋତ୍ସବ ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ରୂପେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଏହି ଅଭିଷେକୋତ୍ସବ ଦର୍ଶନରେ ଦର୍ଶନାର୍ଥୀ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ବୈକୁଣ୍ଠପୁରୀ ପ୍ରାପ୍ତହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ନୀଳାଦ୍ରୀ ମହୋତ୍ସବରେ ଲେଖାଅଛି: “ଏବଂଚ ପରୟା ଭକ୍ତ୍ୟା ତୋଷୟେତ୍ପରମେଶ୍ୱରମ୍ । ଅଭିଷେକୋତ୍ସଙ୍କ ଯେ ବୈ ପଶ୍ୟନ୍ତି ଭୂବିମାନବାଃ ॥ ସର୍ବପାପର୍ବିନିର୍ମୁକ୍ତ ଭୂକ୍ତ୍ୱା ଶର୍ମାଖିଳଂ ପରମ୍ । ସର୍ବାନକାମାନ ପରଂଲବ୍‌ଧ୍ୱା ବିଷ୍ଣଲୋକଂ ବ୍ରଜନ୍ତିତେ ॥”
ଏହି ଅବସରରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରତ୍ନସିଂହାସନ ଉପରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କୁ ସୁନାବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଏ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ବେତନଟୀ

ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ବାରିପଦାଠାରୁ ୩୦ କି.ମି.ଦୂରରେ ୧୮ ନମ୍ବର ଜାତୀୟ ରାଜପଥକୁ ଲାଗି ବେତନଟୀ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦାୟ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୫୪୫୬୪ ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୫୨୮୩୦ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ କଙ୍କା ଓ କାଳିଆଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ଏକ ଛକ ଅଛି ।
ଏଠାରୁ ବୋବେଇ ଦଉଡ଼ି ଓ ଶାଳ ପତ୍ରରେ ତିଆରି ଖଲି ଓ ଦନା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସହରକୁ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇଥାଏ ।
## ଶିକ୍ଷା 
ବେତନଟୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଏମ୍ . ପି. ସି. ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ,ସରକାରୀ ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଅଛି । ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇ ଭୋଗବାଟୀ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ବେତନଟୀ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଶାରଦା ଶିକ୍ଷାନିକେତନ, ଅରବିନ୍ଦ ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର, ବିବେକାନନ୍ଦ ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର, ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁମନ୍ଦିର ଅଛି । ଅମ୍ବିକା ଆଇ.ଟି.ସି.,ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ଆଇ.ଟି.ସି, ଚକ୍ରଧର ଆଇ.ଟି.ସି ତାଲିମ କେନ୍ଦ୍ର ଅଛି ।
## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ 
ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମଂଦିର, ଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର, ମଠ ମନ୍ଦିର ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ବଣଭୋଜି ପାଇ ପାଂଉସିଆ ବନ୍ଧ ୨ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମାଣତ୍ରୀଠାରେ ଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଖାରୁଆ ବୈଦ୍ୟନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିର ବେତନଟୀଠାରୁ ୧୨ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
## କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ 
ବି.ଏସ୍.ଏନ.ଏଲ. ଅଫିସ, ବି.ଇ.ଓ ଅଫିସ୍, ଦମକଳ କେନ୍ଦ୍ର, ଥାନା, ରେଳ ଷ୍ଟେସନ୍, ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର, ଟ୍ରେଜେରୀ, ତହସିଲ୍ ଅଫିସ୍, ଉପ ଡାକଘର, ଷ୍ଟେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ୟୁନାଇଟେଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କୋଅପରେଟିଭ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ, ଗ୍ର୍ୟାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ଶାଖା ଅଛି ।
ତା୯.୧୧.୧୩ରିଖ ଦିନ ସିଭିଲ୍ ଜଜ୍ ତଥା ଜେଏମ୍ ଏଫ୍ ସି କୋର୍ଟ୍ ଉଦ୍ ଘାଟିତ ହୋଇଛି  ‍୤ (ସମ୍ବାଦ ଖବର କାଗଜ  ବାଲେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ  ତା୧୦.୧୧.୧୩ରିଖ ଦିନ ପ୍ରକାଶିତ)
ଦୁଇ କି.ମି. ଦୂରରେ ଗରୁଡ଼ବସାଠାରେ ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ୫ କି.ମି. ଦୂର ଶାଳବଣିଠାରେ ଜବାହାର ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ 
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ବୈକଳ୍ପିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି

**ବୈକଳ୍ପିକ ଚିକିତ୍ସା** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Alternative medicine) ନାମ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଜଗତରେ ସେହି ସବୁ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଗୁଡ଼ିକୁ  କୁହା‌ଯାଏ ଯାହା ପରମ୍ପରାଗତ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଭିତରେ ରଖିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ବା “ଏମିତି ପଦ୍ଧତି ଯାହାକୁ ଏକ ସମାନ ରୂପରେ କେବେ ପ୍ରଭାବୀ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ ।” ଏହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ **ପୂରକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି**ହିସାବରେ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି, ଯାହାର ସାମାନ୍ୟ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ମୁଖ୍ୟ ଧାରାରେ ଥିବା ଟେକନିକ ବା କୌଶଳର ସଂଯୋଗରେ ପ୍ରୟୋଗ କରା ଯାଉଥିବା ସମାନ ହସ୍ତକ୍ଷେପ, ଯେଉଁ ଗୁଡ଼ିକୁ **ପୂରକ ତଥା ବୈକଳ୍ପିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି** ବା *କେମ (CAM)* ହିସାବରେ ପରିଗଣିତ କରାଯାଏ। ବୈକଳ୍ପିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିର କିଛି ଅନୁସଂଧାନକର୍ତା ଏହି ସମୂହୀକରଣର ବିରୋଧ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଏଇ ବିଧିଗୁଡ଼ିକର ଭିତରେ ଫରକ ରଖିବା ପସଂଦ କରିଥାନ୍ତି, ତଥାପି ସେମାନେ କେମ (CAM) ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାନ୍ତି, ଯାହା ମାନକ ହୋଇ ସାରିଛି।

## କିଛି ବୈକଳ୍ପିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି 
୧. ସଂପୂର୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ

୨. ମନ / ଶାରୀରିକ

୩. ଭିଜୁଆଲାଇଜେସନ

୪. ଧ୍ୟାନ

୫. ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇଲାଜ

୬. ବାୟୋଫିଡବେକ

୭. ସମ୍ମୋହନ

୮. ମାନସିକ ଇଲାଜ

୯. ଗୁପ୍ତ ଇଲାଜ

୧0.ବିଦ୍ୟୁତ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଚିକିତ୍ସା (ଚୁଂବକ ଚିକିତ୍ସା)

୧୧. ରେଡିସ୍ଥେସିୟା

୧୨. ରେଡିୟୋନିକ୍ସ

୧୩. ସିୟୋନିକ ଚିକିତ୍ସା

୧୪. କ୍ରିଷ୍ଟାଲ / ରତ୍ନ ଚିକିତ୍ସା

୧୫. ପିରାମିଡ ଇଲାଜ

୧୬. ମୂତ୍ର ଚିକିତ୍ସା

୧୭. ହର୍ବୋଲୋଜୀ / ଔଷଧୀୟ ପାଦପ

୧୮. ଇଭନିଂଗ ପ୍ରିମରୋଜ ତୈଲ

୧୯. ପ୍ରାକୃତିକ ଚିକିତ୍ସା

୨୦. ଓକ୍ସୀଜନ ଥେରାପି

୨୧. ହୋମିଓପାଥି

୨୨.ପୁଷ୍ପୌଷଧି, ବୈଚ ଫ୍ଲାୱାରଉପଚାର

୨୩. ଏରୋମାଥେରାପି

୨୪. ଲୋକ ଚିକିତ୍ସା

୨୫. ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଚିକିତ୍ସା

୨୬. ମୂଳ ଆମେରିକୀ ଚିକିତ୍ସା

୨୭. ଏସୀୟ ଚିକିତ୍ସା

୨୮. ତିବ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସା

୨୯. ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଚିକିତ୍ସା

୩୦. ଚୀନା ଚିକିତ୍ସା

୩୧. ଏକ୍ୟୂପଂକ୍ଚର

୩୨. ଓସ୍ଟିୟୋପେଥୀ

୩୩. କୀରୋପ୍ରୈକ୍ଟିକ 	

**ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା**

୧. ଅଂଗମର୍ଦନ (ଖେଳାଳୀମାନଙ୍କର ଅଂଗମର୍ଦନ)

୨. ଏକ୍ୟୁପ୍ରେଶର୍

୩. ଶିୟାତ୍ସୁ

୪. ଜିନ ଶିନ ଡୁ

୫. ରିଫ୍ଲେକ୍ସୋଲୋଜୀ

୬. ସ୍ପର୍ଶ

୭. ଚିକିତ୍ସୀୟ ସ୍ପର୍ଶ

୮. ରିଶିୟାନ ଥେରାପି

୯. ରେଡିକ୍ସ

୧୦. ବୋୟୋଏନର୍ଜେଟିକ୍ସ

୧୧. ଫେଲ୍ଡେକ୍ରାଇସ

୧୨. ପୋସ୍ଚୁରଲ ଇନ୍ଟିଗ୍ରେଶନ

୧୩. ଅଲେକ୍ଜେଂଡର ଟେକନିକ

୧୪. ଏସ୍ଟୋନ ପୈଟର୍ନିଂଗ

୧୫. ହେଲର ବର୍କ

୧୬. ଟ୍ରୈଗର

୧୭. ରୋଜେନ ବିଧି

୧୮ ପ୍ରାୟୋଗିକ ୟନିସିୟୋଲୋଜୀ

୧୯. ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଲାଭ ପାଇଁ ସ୍ପର୍ଶ

୨୦. ପୋଲାରିଟୀ ଥେରାପି

୨୧. ଲୋମୀ

୨୨. ରେକୀ

୨୩. ଶେନ ଥେରାପି

୨୪. ଏରିକା

୨୫. ବ୍ରୀମା

୨୬. ସେନ୍ସରୀ ଏୱାରିନେସ

୨୭. ହାଇଡ୍ରୋଥେରାପି ସ୍ନାନ

୨୮. ସୁଆନା

୨୯. ଆଇରିଡୋଲୋଜୀ

୩୦. ଯୋଗ

୩୧. ମାର୍ଶଲ ଆର୍ଟ୍ସ

୩୨. ଆଇକିଡୋ

୩୩. ତାଈ ଚୀ ଚୁ'ଆନ

୩୪. ନୃତ୍ୟ ଥେରାପି

୩୫. ହସ ଥେରାପି / ହାସ୍ୟ

୩୬. ସଂଗୀତ / ଧ୍ୱନି ଥେରାପି

୩୭.ରବ୍ୟ ଥେରାପି

୩୮. ବିବିଲିୟୋ ଥେରାପି

୩୯. କଳା ଥେରାପି

୪୦. ବର୍ଣ ଥେରାପି

୪୧. ପାଳିତ ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା

## ଆଧାର
ଅମରନାଥ ମନ୍ଦିର

**ଅମରନାଥ**, ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀ ।  ଏହା ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରରାଜ୍ୟର ଶ୍ରୀନଗର ସହରର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ୧୩୫ କି.ମି ଦୂର ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୧୩୬୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏକ ପାହାଡି ଗୁମ୍ଫାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଗୁମ୍ଫାର ଲମ୍ବ ଭିତରକୁ ୧୯ ମିଟର ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ୧୬ ମିଟର ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ୧୧ ମିଟର ଅଟେ । ଏହି ଗୁମ୍ଫା ପୂରା ବରଷ ବାର ମାସ ବରଫରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇରହିଥାଏ ଏବଂ ବରଫ ଟୋପା ଟୋପା ହୋଇ ପଥରରୁ ପଡି ଗୁମ୍ଫାମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଆକାର ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏଠାରେ ଶିବ ଭଗବାନ ଅମରନାଥ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । ଏହା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ କିଛି ଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନଙ୍କ ଶିବଙ୍କୁ ଦରଶନ ପାଇଁ ଖୋଲାଯାଇଥାଏ ।
## ଇତିହାସ 
## ଅମରନାଥ ଯାତ୍ରା
## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* Shri Amarnathji Shrine board: official site  
* Amarnath: Journey to the shrine of a Hindu god, *Boston Globe* photographs, July 13, 2012
* The Amarnath Yatra - How to go, places to visit, things to do, Jun 29,2011

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି ପୀଠ
ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦଙ୍କ ତାଲିକା

## ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଓଡ଼ିଶାରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା (୧୯୫୨ ମସିହାଠାରୁ ୨୦୧୨)
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* Rajya Sabha homepage hosted by the Indian government
* Rajya Sabha FAQ page hosted by the Indian government
* Nominated members list
* State wise list 

ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ
ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ପଥର ଶିଳ୍ପୀ)

**ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର** (୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୩ - ୦୯ ମଇ ୨୦୨୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପଥର ଶିଳ୍ପୀ ଓ ସ୍ଥପତି ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପଥର ଶିଳ୍ପକଳା ନିମନ୍ତେ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଭାରତ ସରକାର ୨୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ କରିଥିଲେ । ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା "ଶିଳ୍ପୀ ଗ୍ରାମ" ଓ "ରଘୁନାଥ କ୍ରାଫ୍ଟସ୍"ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ । ପୁରାତନ ଶୈଳୀରେ ନୂତନ ଭାବେ ନିର୍ମିତ ତାରାତାରିଣୀ ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ସାରା ଭାରତରେ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ।

କରୋନାଭୂତାଣୁ ରୋଗ ୨୦୧୯ରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ୨୦୨୧ ମଇ ମାସ ୯ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## କଳାକୃତି 
* ଭୁବନେଶ୍ୱର ମାଷ୍ଟରକାଣ୍ଟିନ ଛକରେ ୧୮ଫୁଟ ଲମ୍ବା ଓ ୧୫ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାର କୋଣାର୍କ ଘୋଡ଼ା
* କଟକ ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିଅମରେ ୧୨ଫୁଟର କୋଣାର୍କ ଘୋଡ଼ା
* ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ୧୬ଟି କୋଣାର୍କ ଚକ୍ର
* ଟିଟିଲାଗଡ଼ରେ ୭୦ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାର ୩ଟି ମନ୍ଦିର
* ଗଞ୍ଜାମର ନୂତନ ତାରାତାରିଣୀ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ
* ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ସ୍ଥାପିତ ୫ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତି
* ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମାଧି ପୀଠ
* ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଅଶୋକା ହୋଟେଲରେ ୧୪ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାର କୋଣାର୍କ ଚକ୍ର
* ଧଉଳିରେ ୨ଟି ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି
* ଲଦାଖରେ ୨୦ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ୩ଟି ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି
* ଫ୍ରାନ୍ସରେ କାଠର ବିଶାଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି
* ଜାପାନରେ ୧୫ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାର ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ
* [ବାଲେଶ୍ୱରର ଇମାମି ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ।

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ, ୨୦୧୩ 
* ପଦ୍ମଭୂଷଣ, ୨୦୦୧
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୧୯୭୬ 
* ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୪  
* ଶିଳ୍ପୀଗୁରୁ ସମ୍ମାନ ୨୦୦୬
* ଭରତମୁନି ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୪
* ମହ୍ଲାର ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭ 

## ଆଧାର 
[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ରାଜନେତା
ଇଚ୍ଛାପୁରମ

**ଇଚ୍ଛାପୁର** (, ; ଇଚ୍ଛାପୁରମ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ) ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ପୌରପାଳିକା ତଥା ସଦର ମହକୁମା ଅଟେ । ଏହାର ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ଓଡ଼ିଶା, ଦକ୍ଷିଣରେ କଭିତି ମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ଇଚ୍ଛାପୁରର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା  I  ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୭ ମି. (୨୨ ଫୁଟ) ।

ଦି ଇମ୍ପେରିଆଲ ଗେଜେଟର ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆଅନୁସାରେ  ୧୯୦୧ ମସିହାରେ ଇଚ୍ଛାପୁର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଜମିଦାରୀ ତହସିଲ ଅନ୍ତର୍ଗତ ୩୦୦ ବର୍ଗ ମାଇଲର ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା।ଏହାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୮୩,୫୦୦ ଥିଲା ଯାହାକି ୧୮୯୧ରେ ୭୪,୮୪୬ ଥିଲା । ବ୍ରହ୍ମପୁର ତାଲୁକା ଅଞ୍ଚଳ ଏହାର ପଡ଼ିଶା ତହସିଲ ଥିଲା । ଏହି ତହସିଲର ମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଚିକିଟି, ସୁଡଙ୍ଗୀ ଓ ଜରଦା । ଚିକିଟି ବାହୁଡା ନଦୀଦ୍ୱାରା ଉନ୍ନତ ଏକ ଚାଷବାସର ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା ବେଳେ ଜରଦା ଓ ସୁଡଙ୍ଗୀ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡରେରେ ଭରପୁର ଥିଲା।

୨୦୦୧ ଭାରତର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ  ଇଚ୍ଛାପୁରର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୪୨,୬୫୦ । ମୋଟ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟାର ୪୮% ପୁରୁଷ ଓ ୫୨% ସ୍ତ୍ରୀ।ଏହାର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୩% ଯାହାକି ଜାତୀୟ ହାର ୫୯.୫%ରୁ କମ।ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୪% ଥିଲା ବେଳେ ମହିଳା ସାକ୍ଷରତା ହାର ୪୪% । ଇଚ୍ଛାପୁରରେ ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ୧୩% ହେଉଛନ୍ତି ୬ ବର୍ଷରୁ କମ ଶିଶୁ ।

## ଜାଣିବା କଥା 
* ଇଚ୍ଛାପୁର ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଯାହାକି ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୈତିକ ରାଜଧାନୀ ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରୁ ଅତି ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
* ଆଞ୍ଚଳିକ ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ବୈଦ୍ୟ ବିଧାନ ପରିଷଦ ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଏକ ୩୦ ଶଯ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ।
* ଏଠାରେ ୪୧୧ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଛନ୍ତି ।
* ଡାକ ଓ ତାରର ସୁବିଧା ରହିଛି ।

## ବିଧାନ ସଭା ମଣ୍ଡଳୀ 
ଇଚ୍ଛାପୁର ନିଜେ ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅଟେ । ୧୯୯୯ରେ ୧,୩୦,୩୦୬ ଜଣ ପଞ୍ଜୀକୃତ ମତଦାତା ଥିଲେ ।

**ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ତାଲିକା**
* ୧୯୫୧ - ଅସି ନୀଳାଦ୍ରି ରେଡ୍ଡୀ.
* ୧୯୫୫ ଓ ୧୯୭୨ - ଉପ୍ପାଡା ରଙ୍ଗାବାବୁ ରେଡ୍ଡୀ
* ୧୯୬୨ - କୀର୍ତ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ.
* ୧୯୬୭ -ଏଲ.କେ. ରେଡ୍ଡୀ
* ୧୯୭୮ - ବେନ୍ଦଲମ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱରମ ଶର୍ମା
* ୧୯୮୩, ୧୯୮୫, ୧୯୮୯ and ୧୯୯୯ -ଏମ.ଭି.କୃଷ୍ଣ ରାଓ
* ୧୯୯୪ - ସ୍ୱର୍ଗତ ଡାକ୍କଟ ଅଚ୍ୟୁତ ରାମାୟା ରେଡ୍ଡୀ
* ୨୦୦୪ - ନରେଶ କୁମାରଅଗ୍ରୱାଲ
* ୨୦୦୯ - ସାଇ ରାଜ ପିରିୟା

## ଯାତାୟତ 
### ରେଳ 
ଭୁବନେଶ୍ୱର,ବ୍ରହ୍ମପୁର,କଟକ,କୋଲକାତା,ଚେନ୍ନାଇ,ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଓ ମୁମ୍ବାଇ ସବୁଦିନ ରେଳ ଯୋଗାଯୋଗର ସୁବିଧା ଅଛି ।

## ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ 
ଇଚ୍ଛାପୁର ମଣ୍ଡଳରେ ୨୧ ଟା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ରହିଛି।
* ଅର୍କଭଦ୍ର (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ବାଳକୃଷ୍ଣପୁର (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ବିର୍ଲାଙ୍ଗୀ (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ବଡବାଡ (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ବୁର୍ଜପାଡୁ (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ଧରମପୁର (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ଏଡୁପୁର (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ହରିପୁର (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* କେଦାରିପୁର (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* କୀରତିପୁର(ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* କେସୁପୁର (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* କୋଳିଗ୍ରାମ (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* କୋଠାରି (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ଲୋଡାପୁଟି (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ମଣ୍ଡାପଲ୍ଲୀ (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ମସଖାପୁର (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ମୁଚ୍ଚିନ୍ଦ୍ରା (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ପଇତାରି(ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ଟି.ବ୍ରମ୍ହପୁର(ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ତେଲୁକୁଞ୍ଚି (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)
* ତୁଳସୀଗ୍ରାମ (ଗ୍ରାମ ଓ ପଞ୍ଚାୟତ)

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Unofficial website of Ichapuram.
ସିଦ୍ଧ ଭୈରବୀ

ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ମନ୍ତ୍ରିଡ଼ି ଗ୍ରାମରେ ଦେବୀ ସିଦ୍ଧ ଭୈରବୀଙ୍କ ପୀଠ ରହିଛି ।
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ସ୍ଥାନୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଦେବୀ ଭୂସଂଜାତା, ଏହିଠାରେ ଦେବୀଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା । ଜଣେ କୃଷକ ଚାଷ କରୁଥିବା ବେଳେ ଲଙ୍ଗଳ ମୁନ ରକ୍ତାକ୍ତ ହୋଇଯିବାର ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ସେହି ରାତିରେ ଦୈବବାଣୀ ହେଲା ଉକ୍ତ ଜମିରେ ଦେବୀ ଭୈରବୀ ବାସ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାରେ ସବୁଦିନେ ପୂଜା ପାଇବେ । ପରଦିନ କୃଷକ ଜମିରୁ ମାଟି ଖୋଳି ଦେବୀଙ୍କୁ ବାହାର କଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ନିର୍ମାଣ ହେଲା ଦେବୀଙ୍କ ପୀଠ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୈରବୀ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଡାହାଣ ପାଖରେ ଯେଉଁ ଖଣ୍ଡିତ ଅଂଶ ଦେଖାଯାଏ ତାହା ଲଙ୍ଗଳ ବାଜି ଆଘାତ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।

ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେବୀ ଭୈରବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିର ଏକ ବିଶେଷତ୍ୱ ରହିଛି । ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜା ଏବଂ ଏକପାଦ ବିଶିଷ୍ଟା । ମୂର୍ତ୍ତିର ବାମପାର୍ଶ୍ୱ ସ୍କନ୍ଧ ନିକଟରେ ଥିବା ଖାଲୁଆ ଅଂଶରୁ ସୁବାସିତ ଗଙ୍ଗାଜଳ ନିର୍ଝରିତ ହୁଏ । ମୂର୍ତ୍ତି ଈଶାନ୍ୟମୁଖା ହୋଇ ଅଧିଷ୍ଠିତା । ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ମନ୍ଦିରର ବେଢା ସଂଲଗ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶ୍ମଶାନ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରାୟ ଏକ ମାଇଲ ଦୂର ପାଲୁରୁ ପାହାଡ ଯାଏ ଲମ୍ବିଛି । ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଏହି ପାହାଡ଼ଟି ଦେବୀଙ୍କ ଲୀଳାପୀଠ । ମଧ୍ୟରାତ୍ରରେ ଅତି ଉଲ୍ଲାସ ଚିତ୍ତରେ ସେଠାରେ ବିହରଣ କରନ୍ତି ଭୈରବୀ । ପୁଣି ପାହାଡ଼ର ଉପର ଭାଗରେ ଥିବା ଜଳକୁଣ୍ଡ ଦେବୀଙ୍କର ବିଳାସ ତଡାଗ ଏବଂ ବର୍ଷସାରା ସେଠାରେ ସମ ପରିମାଣର ଜଳ ରହିଥାଏ ।
ଏଠାରେ ଦେବୀ ପରମ ବୈଷ୍ଣବୀଭାବରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାରେ । ମୁଖ୍ୟତଃ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । ପ୍ରତି ମାସର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଦେବୀଙ୍କର ମାସିକ ପର୍ବ ଉତ୍ସବ ପାଳିତ ହୁଏ । ନିଃସନ୍ତାନମାନେ ବର୍ଷର ସବୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଉପବାସ ରହି ନିଷ୍ଠାପର ଭାବେ ଦେବୀଙ୍କ ସେବାପୂଜା କଲେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ହେବାର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀ ଭୈରବୀ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଆନନ୍ଦ ବଜାର ନିକଟରେ ବେଢା ପଟକୁ ମୁହଁ କରି ଏକପାଦ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବୀ ଭୈରବୀ ମୂର୍ତ୍ତି ବିରାଜମାନ । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା
କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର

**କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର** (ଜନ୍ମ: ୧୯୫୪) ଜଣେ ଶିଳ୍ପୀ । ସେ ଟସର ନିର୍ମିତ ବସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଫେବ୍ରିକ ରଙ୍ଗ ସାହାଯ୍ୟରେ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିଥାଆନ୍ତି ।
## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୨୦୧୩
* ଓଡ଼ିଶା ଲିଭିଂ ଲିଜେଣ୍ଡ ପୁରସ୍କାର (କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି), ୨୦୧୩ 
* ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୫ ଓ ୧୯୭୯
* ଶିଳ୍ପ ଗୁରୁ, ୨୦୦୯
* ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ, ୧୯୮୬
* ଇଉନେସ୍କୋ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୪
* ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୭
* କଳାମଣି ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୧ (ହରିଆଣା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିକଟରୁ)
* କୋଶଳ ରତ୍ନ, ୨୦୦୫
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଚିଲିକା (ବହୁବିକଳ୍ପ)

ଚିଲିକା ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଲେଖାକୁ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଥାଇପାରେ :

# ଚିଲିକା ହ୍ରଦ
# ଚିଲିକା ତୀରେ, କଥାଚିତ୍ର
# ଚିଲିକା (କବିତା), ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଖଣ୍ଡ କାବ୍ୟ
ତିଳ ଚତୁର୍ଥୀ

ମାଘମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ହିନ୍ଦୁମାନେ ତିଳ ଚତୁର୍ଥୀ ବ୍ରତ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ତିଥିରେ ଗଣେଶଙ୍କ ସହ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥାନୁସାରେ ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ସହ ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ବିଧେୟ । ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟରେ ଉନ୍ନତି, ଗୃହରେ ଶାନ୍ତି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନାୟସରେ ସଂପନ୍ନ କରିବା ଏବଂ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ମିଳିଥାଏ । ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ସେମାନେ ଗରିବ ଓ ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୀତବସ୍ତ୍ର, ଅନ୍ୟ ପୋଷାକ, ଖାଦ୍ୟ ନିଜହସ୍ତରେ ଦାନ କଲେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ମନୋବାଞ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ । ତିଳ ଚତୁର୍ଥୀରେ ଦେବଗଣମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ କେମିତି ଦେବଲୋକର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଙ୍କଟକୁ କିଏ ଦୂର କରିବ । ଏହା ଜାଣି ଶିବ ଦେବଗଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିଲେ । ସେ ସେହିକ୍ଷଣି କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ଗଣେଶଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରୀକ୍ଷା କଲେ, ଯିଏ ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବ ସେ ହିଁ ଦେବତାଙ୍କ ସଙ୍କଟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ । ଏଥିପାଇଁ ଶିବ ଉଭୟଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା କରିବା ପାଇଁ କହିଲେ । ଏହି ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମାରେ ବିଦ୍ୟାଦାତା ଗଣେଶ ବିଜୟୀ ହେଲେ ଓ ଦେବଗଣଙ୍କ ସଙ୍କଟକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମହାଦେବ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ । ସେହି ଦିନଠାରୁ ତିଳ ଚତୁର୍ଥୀରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ସହ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଆଯାଉଅଛି । ଏହି ତିଥିରେ ଯେ କେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ ଦୈହିକ, ଦୈବିକ ଓ ଭୌତିକ ତାପରୁ ଦୂର ହୋଇପାରିବ I 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ପକ୍ଷ

୧୫ ତିଥିରେ ଏକ ପକ୍ଷ ହୁଏ ।
## କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ 
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ପରଦିନ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ତିଥି ପ୍ରତିପଦ, ତାପରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଦ୍ୱିତୀୟା, ତୃତୀୟା, ଚତୁର୍ଥୀ, ପଞ୍ଚମୀ, ଷଷ୍ଠୀ, ସପ୍ତମୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ନବମୀ, ଦଶମୀ, ଏକାଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଏପରି ୧୫ ତିଥିରେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଶେଷ ହୁଏ ।ଚନ୍ଦ୍ର ଅମାବାସ୍ୟାର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବାରୁ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ବା ଅନ୍ଧାର ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ 

## ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ 
ଅମାବାସ୍ୟାର ପରଦିନ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ – ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ତିଥି ପ୍ରତିପଦ, ତାପରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଦ୍ୱିତୀୟା, ତୃତୀୟା, ଚତୁର୍ଥୀ, ପଞ୍ଚମୀ, ଷଷ୍ଠୀ, ସପ୍ତମୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ନବମୀ, ଦଶମୀ, ଏକାଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଆଦି ୧୫ ତିଥିରେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଶେଷ ହୁଏ ।
## ଅପରପକ୍ଷ 
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଆଶ୍ୱିନ ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦଠାରୁ ଅମାବାସ୍ୟା ପଯ୍ୟନ୍ତ 'ଅପରପକ୍ଷ' ବା 'ପିତୃପକ୍ଷ' ପାଳନ କରାଯାଏ ।

## ଦେବୀ ପକ୍ଷ 
ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷକୁ ‘ଦେବୀ ପକ୍ଷ' ମଧ୍ୟ କହାଯାଏ । ଏହି ପକ୍ଷରେ ନବରାତ୍ରି ଓ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ପାଳନ କରାଯାଏ । 

### ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ 
ମହାଳୟା ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ପିତୃ ପକ୍ଷ ଶେଷ ହେବା ସହ ଏହି ପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହି ଦିନରେ ଦେବ, ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଲାଗି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରୁଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଧାମିକ ବିଶ୍ୱାସ । ଦେବୀ ପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ଦିନ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ପୃଥିବୀ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ମାଆଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ବାସନ୍ତୀ ଦୂର୍ଗା ପୂଜା ଭାବେ ଏବେ ବି ପ୍ରଚଳିତ । ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହିଁ ଶାରଦୀୟ ଦୂର୍ଗା ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଲଙ୍କାନରେଶ ରାବଣଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ସେ ଅସମୟରେ ଦୂର୍ଗାଙ୍କୁ ଆବାହନ କରିଥିଲେ । ତେଣୁ, ଶାରଦୀୟ ଦୁର୍ଗା ପୂଜାକୁ ‘ଅକାଳ ବୋଧନ’ ମଧ୍ୟ କହାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ୟୋତିଷୀ