open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଆଶ୍ୱିନ

ଅଶ୍ୱିନି ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାସକୁ **ଆଶ୍ୱିନ** ବା **ଅଶିଣ** ମାସ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଭାଦ୍ରବ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ କାର୍ତ୍ତିକ । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଷଷ୍ଠ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ। ଏହା ଓ ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଶରତ ଋତୁ।

## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ପ୍ରଥମ ପକ୍ଷ ପିତୃ ପକ୍ଷ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପକ୍ଷ ଦେବୀ ପକ୍ଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ମାସରେ ପାଳିତ ଅନ୍ୟ ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ହେଉଛି:
* କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ: ଦୂତୀବାହନ ଓଷା
* କୃଷ୍ଣ  ଏକାଦଶୀ: ଇନ୍ଦିରା ଏକାଦଶୀ
* ଅମାବାସ୍ୟା: ମହାଳୟା
* ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦରୁ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ: ଦୁର୍ଗାପୂଜା 
* ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ:  ଦଶହରା
* ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ: ପାପାଙ୍କୁଶା ଏକାଦଶୀ, ଭସାଣୀ ଯାତ୍ରା
*ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ

କାର୍ତ୍ତିକମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତି ମତେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ରତ୍ନସିଂହାସନ ଉପରେ ବିରାଜିତ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କୁ ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।  ଏହା ସୁନାବେଶର ଅନୁରୂପ । ଅତୀତରେ ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ରାଜା , ଜମିଦାର ଓ ସାମନ୍ତ ବର୍ଗ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଆଗମନ ପୂର୍ବକ ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ରୂପୀ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଏହି ରାଜ ବେଶ ଦର୍ଶନରେ ପରମ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଠାକୁରମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନାନାଦି ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଦାନ କରୁଥିଲେ । ମୟୁରଭଞ୍ଜର ରାଜା ଓ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟର ଗଜପତିମାନେ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ ଦର୍ଶନ କରି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସୁନିଆ ଭେଟିଦେଇ ମହୋତ୍ସବ କରାଉଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଉତ୍କଳର ରାଜା ସାମନ୍ତରାଜାଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଏହି ବେଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ଥିଲା । 
ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କର ଅବକାଶ ନୀତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଓ ପାଟବସ୍ତ୍ରରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କୁ ରାଜବେଶରେ ସଜାଇଥାନ୍ତି । ଏହି ବେଶରେ ଠାକୁରମାନେ ଶ୍ରୀଭୁଜ, କିରୀଟ, ଶ୍ରୀପୟର, ଓଡ଼ିଆଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁଣ୍ଡଳ, ଚିତା, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ହଳ, ମୂଷଳ, ତ୍ରିଶାଖା, ଅଳକା, ତଡ଼ଗି, ଶ୍ରୀମୁଖ ପଦ୍ମ, ଘାଗଡ଼ା ମାଳି, କଦମ୍ବ ମାଳି, ହରିଡ଼ା କଦମ୍ବ ମାଳି, ବାହାଡ଼ା ମାଳି, ତାବିଜ ମାଳି, ବାଘନଖି ମାଳି ଓ ସେବତୀମାଳି ଆଦି ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ବେଶରେ ଗୋପାଳ ବଲ୍ଲଭ, ସକାଳଧୁପ ଓ ଭୋଗମଣ୍ଡପ ଆଦି ନୀତି ଶେଷହେବା ପରେ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସାହାଣମେଲା କରାଯାଇଥାଏ । ‌ 

ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀଠାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଏକ ଲୋକାୟତ ପରଂପରା ରୂପେ ଏହି ଦୋଳଯାତ୍ରାକୁ ବୈଷ୍ଣବୀୟ ଢ଼ଙ୍ଗରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ଏହା **ଚାଚେରୀ ଲୀଳା ** ନାମରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ । ଏହି ପର୍ବରେ ଫଗୁଦଶମୀ ଦୋଳବିମାନରେ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଚାଚେରୀ ଖେଳିବାଜୁ ଯାଆନ୍ତି । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ବେଢା ପରିକ୍ରମା କରି ବାହାକମାନଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ସିଂହଦ୍ୱାର ଗୁମୁଟ ଟପି ଅରୁଣସ୍ତମ୍ଭ ପାରହେଲା ପରେ ଲୋକଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ଓ ଉଦ୍ଦୀପନା ଏକ ଭାବଭକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଦୋଳ ବେଦିରେ ପହଞ୍ଚି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଫଗୁଲାଗି । ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ, କୁନ୍ଦପୁଷ୍ପ ପରି ସୁବାସିତ ପୁଷ୍ପ ଓ ଲାଲ୍ ବେଶରେ ଚାଚେରୀ ବେଶରେ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ବିଜେ ହୁଅନ୍ତି । ପୂଜାଅର୍ଚ୍ଚନା ଓ ଭୋଗରାଗ ପରେ ଠାକୁର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ବାହୁଡି ଆସନ୍ତି । ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କର ସୁନାବେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ **ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ** କୁହାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବେଶର ଫଟୋ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
ଝିଅ

thumb|150 px|ଝିଅଟିଏ କାଗଜ କଣ୍ଢେଇ ସହ ଖେଳୁଛି
## ଶବ୍ଦାର୍ଥ 
* ଲିଙ୍ଗଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଯଦି ମଣିଷ ଜାତିକୁ ଦୁଇଭାଗ କରାଯାଏ, ତେବେ ** ଝିଅ ** ବାଳା ବା ବାଳିକା, ହେଉଛି ଜନ୍ମଜାତ ସ୍ତ୍ରୀ-ମଣିଷ (ବିପରୀତ ଲିଙ୍ଗ - ପୁଅ)। 
* ଆଉ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ-ସନ୍ତାନକୁ ଝିଅ, ଦୁହିତା ବା କନ୍ୟା କୁହାଯାଏ। ଏହାର ବିପରୀତରେ ପୁରୁଷ-ସନ୍ତାନକୁ ପୁଅ କୁହାଯାଏ। 
* ଏହାଛଡା କିଶୋରୀ (ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କା ନାରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଝିଅ କୁହାଯାଏ। ଜନ୍ମରୁ ଯୌବନ ଅବସ୍ଥା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାରୀକୁ ଝିଅ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କା ହେଲାପରେ ତାକୁ ମହିଳା ବା ସ୍ତ୍ରୀ-ଲୋକ ବୋଲି ପରିଗଣିତ କରାଯାଏ। 
* ଅନେକ ସମୟରେ ଅବିବାହିତ ନାରୀକୁ ମଧ୍ୟ ଝିଅ କୁହାଯାଏ।
* ସାଧାରଣତଃ ନିଜଠାରୁ ବୟସରେ ସାନ କୌଣସି ଅପରିଚିତା ବାଳିକାକୁ ଦେଖିଲେ ‘ଝିଅ’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଏ।
## ଜୀବ-ବିଜ୍ଞାନଗତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା 
ଉଭୟ ବାପା ଓ ମାଆଙ୍କଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଦୁଇଟି ଏକ୍ସ-କ୍ରୋମୋଜମ (X chromosome)(XX)ଆନୁବଂଶିକ ରୂପେ ଝିଅମାନଙ୍କଠାରେ ଆସିଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀ-ସୁଲଭ ଗୁଣ ବିକଶିତ ହୋଇଥାଏ।
## ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତି 
ଗୋଟିଏ ପରିବାରରେ ତଥା ମଣିଷ ସମାଜରେ ଝିଅର ସ୍ଥାନ ଓ ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଗୃହକାର୍ଯରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ଗୃହ ମଧ୍ୟରେ ସମୟ ବିତାଇବା ଝିଅର ଭୂମିକା ବୋଲି ଏକ ଧାରଣା ଓ ପ୍ରଥା ପୁର୍ବଦେଶମାନଙ୍କରେ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଝିଅର ଭୂମିକା ସାମାନ୍ୟ ଭିନ୍ନ। ପୂର୍ବ ଦେଶ ଅପେକ୍ଷା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶ ମାନଙ୍କରେ ଝିଅଙ୍କୁ ଅଧିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିଆଯାଏ । ତେବେ ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ପୁର୍ବଦେଶମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ଓ ଜୀବନ ଶୈଳୀରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଯଦ୍ୟପି ପୁରାକାଳରୁ ଝିଅ ମଣିଷ ସମାଜରେ ଅବହେଳିତ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ଝିଅଙ୍କ ବିନା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ କଲ୍ପନା କରାଯାଇ ନ ପାରେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବାର
କଟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)

**କଟକ, ଦି ସିଲଭର ସିଟି** *୨୦୧୧* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହା ସୁବ୍ରତ ବେହେରାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ 'ସାହିଲ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ' ଦେଇ ନିବେଦିତ ହୋଇଥିଲା । କଟକ ସହରର ହଜାର ବର୍ଷର କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଗତିଶୀଳ ହୋଇଛି ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଓ ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘କଟକ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 

* ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
* କୋଏଲ ଦାସ
* ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
* ମିହିର ଦାସ
* ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
* ତନ୍ଦ୍ରା ରାୟ
* ସମରେଶ ରାଉତରାୟ
* ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ
* ଅଶୋକ ଦାସ
* ମନୋଜ ପଣ୍ଡା
* ବାଦଲ ମହାନ୍ତି
* ଆଲୋକ ରାୟ
* ପ୍ରଜ୍ଞାନ
* ଗୁନା
* ଓମ୍‌ ଶୁଭମ
* ଅମନ ସିଂ
 

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* ସଙ୍ଗୀତକାର: ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ
* ଗୀତିକାର: ଦେବଦାସ ଛୋଟରାୟ, ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ, ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)

**ରାମାୟଣ** ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ । ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ, ଯିଏକି ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହଣୀ ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା ।

ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି, ମିହିର ଦାସ, ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ, ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ, ପ୍ରଦୀପ, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ଅନିତା ଦାସ, ଶୁଭ୍ରା ପତି, ସୌଦାମିନୀ ମିଶ୍ର, ରବି ମିଶ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 

## ଅଭିନୟ 
* ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ   - ରାବଣ
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି - ରାମ
* ମିହିର ଦାସ - ଶତୃଘ୍ନ
* ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ  - ଦଶରଥ
* ପ୍ରଦୀପ
* ଅନିତା ଦାସ - ମନ୍ଦୋଦରୀ
* ଶୁଭ୍ରା ପତି - ସୀତା
* ସୌଦାମିନୀ ମିଶ୍ର
* ରବି ମିଶ୍ର
* ନମ୍ରତା ଦାସ - କୌଶଲ୍ୟା
* ନଳିନୀ ରାୟ - ଲକ୍ଷ୍ମଣ
* ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି
* ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା
* ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ
* ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା (ନରୀ)
* ଲୀଳା ଦୁଲାରୀ
* ମୀରା ମହାନ୍ତି

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଓ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଚିତ୍ତ ଜେନା, ସୁବାସ ଦାସ, ଏସ. ଜାନକୀ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:ରାମାୟଣ
ଚକ୍ରଧର ଶତପଥୀ

**ଚକ୍ରଧର ଶତପଥୀ** (୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୨  - ୨୮ ମଇ ୨୦୦୬ ) ହେଉଛନ୍ତି ପାଟକୁରା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ସେ ପାଟକୁରା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ହରାଇ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଜା ସାଧାରଣ ଦଳ (Praja Socialist Party) ତରଫରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଛିଡା ହୋଇଥିଲେ । ଚକ୍ରଧର ନିଜ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୪ରେ ଚାକିରିରୁ ଅବସର ନେଇ ପ୍ରଜା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୬୫ରେ ସେ ଗରଦପୁର ବ୍ଲକର ସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ସେ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

୨୦୦୬ ମସିହା ମଇ ମାସରେ ନିଜ ଗାଁ କଳାବୁଦାରେ ଥିଲାବେଳେ ଚକ୍ରଧର ଅସୁସ୍ଥତା କାରଣରୁ କଳିଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ତପସ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)

**ତପସ୍ୟା**, ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । 
ଏହା ଗୌରୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନା ଓ ନଗେନ ରାୟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ତପସ୍ୟା’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଅଜିତ ଦାସ
* ଅନିତା ଦାସ
* ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର
* ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
* ଶୁଭ୍ରା ପତି
* ଶରତ ପୂଜାରୀ
* ଦେବୁ ବୋଷ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* ସଙ୍ଗୀତକାର: ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର
* ଗୀତିକାର: ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର, ହରିହର ମିଶ୍ର
* ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ: ବାଣୀ ଜୟରାମ, ଏସ୍. ଜାନକୀ, ଚିତ୍ତ ରଞ୍ଜନ ଜେନା, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମନ୍ମଥ ମିଶ୍ର

**ମନ୍ମଥ ମିଶ୍ର** ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ଓ ଯାତ୍ରା ଜଗତର ଜଣେ ଗୀତିକାର ଓ ସଂଗୀତକାର ।  

## ସଙ୍ଗୀତକାର ଜୀବନ 
୧୯୮୩ ମସିହାରେ 'ଆଶାର ଆକାଶ' କଥାଚିତ୍ରରେ ମନ୍ମଥ ମିଶ୍ର ପ୍ରଥମ ଥର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିବା ସହ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । 
### ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
{| class="wikitable sortable"
* ଜୀଅନ୍ତା ଭୂତ, ୨୦୦୮
* ପାଗଳ ପ୍ରେମୀ, ୨୦୦୭
* ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ, ୨୦୦୬
* ସାଥୀରେ, ୨୦୦୪
* ସୁନା ହରିଣୀ, ୧୯୯୯
* ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା, ୧୯୯୭
* ଆଶାର ଆକାଶ, ୧୯୮୩
*ସୁହାଗ ସିନ୍ଦୂର
*ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା

### ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଯାତ୍ରା 
'ଆଶାର ଆକାଶ' କଥାଚିତ୍ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ୪/୫ଟି କଥାଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ ନ'କରିବାରୁ ମନ୍ମଥ ଯାତ୍ରା ଜଗତରେ ଗୀତିକାର, ସ୍ୱର ସଂଯୋଜକ ଓ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ ।  
* ମୋ ପେଁକାଳି ବଜେଇ ଦେ
* ଜେଜେ ତମେ ମିଛ କହିଲ
* ଅଡୁଆ ସୂତା

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ପ୍ରକୃତି ମିଶ୍ର

'*** ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
***' ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୯୯୫ ଜୁନ୍ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ରମାଦେବୀ ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୁକ୍ତ +୨ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛନ୍ତି । ପ୍ରକୃତି ସଙ୍ଗୀତକାର ମନ୍ମଥ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଝିଅ ଅଟନ୍ତି । 
ସଏ ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନଙ୍କଠାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ସେ RACE (Research For Adult And Child Education, Odisha) ସଂସ୍ଥା ସହ ମଧ୍ୟ କିଛି ଦିନ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।
## ଅଭିନୟ ଜୀବନ 
ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରସାରିତ ଏସଆଇଇଟି (ଏକ ଶିକ୍ଷା ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ) ଏବଂ ଇଟିଭିରେ ଶିଶୁଙ୍କ ଲାଗି ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥାପକ ଥିଲେ । ଟିଭି ଧାରାବାହିକଇଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ତୁଳସୀ ଧାରାବାହିକରେ ଶିଶୁ କଳାକାର ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୩ ମସିହାରେ ସାବତ ମା' କଥାଚିତ୍ରରୁ ରୂପେଲି ପରଦାରେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ପ୍ରକୃତି, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୧ଟି ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ।
ସୁନୀଲ କୁମାର ଏବଂ ଅନୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସହ ହରି ଭାଇ ହାରେନାରେ ଶିଶୁ କଳାକାର ଭାବେ ଦୈତ୍ୟ ଅଭିନୟ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ଅନୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସହ ଶାଶୁଘର ଚାଲିଯିବିରେ ଶିଶୁ କଳାକାର ଭାବେ ଅଭିନୟ, ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ପାଗଳ କରିଛି ପାଉଁଜି ତୋର ଏବଂ ସାତସୂରେ ବନ୍ଧା ଏ ଜୀବନରେ ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଥୁକୁଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବାବୁଶାନ ମହାନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁଙ୍କ ସହ ପାର୍ଶ୍ୱ ନାୟିକା ଥିଲେ ।
୨୦୧୨ରେ ହର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓଁ ସାଇରାମରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର,କୋଏଲ ମିଶ୍ର ଏବଂ ବୁଦ୍ଧାଦିତ୍ୟ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟରେ ପ୍ରଥମ କରି ମୁଖ୍ୟ ନାୟିକା ଭୂମିକାରେ ଥିଲେ । ପରେ ଏସିପି ସାଗରିକାରେ ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁଙ୍କ ସହ ନୂଆ ମୁହଁ ଅଭିଷେକ ରଥଙ୍କ ସହ ଦେଖା ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୧୩ରେ ପ୍ରେମିକା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବୁଲୁଙ୍କ ସହ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଏବଂ କାଉଁରୀ କନ୍ୟାରେ ଭୂତ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଥ୍ରୀଡି 3D ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ।
ସେ ମଧ୍ୟ ନୀଳମାଧବ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କୌନ କିତନେ ପାନୀମେରେ ଏକ ଗୀତରେ ଶାଶ୍ୱତ ଯୋଶୀଙ୍କ ସହ (ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁଟିଂ ହୋଇଥିବା ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତ ରଙ୍ଗବତୀ ଗୀତରେ) ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ।
### ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
## ପୁରସ୍କାର 
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଶୁ କଳାକାର, ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୫ 
ଜୀଟିଭି ପ୍ରଯୋଜିତ "ଇଣ୍ଡିଆସ ବେଷ୍ଟ ସିନେଷ୍ଟାର କି ଖୋଜ"ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସିନେ ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ବାୟୁ (ଦେବତା)

ବାୟୁ ବା ପବନ ଦେବ ଭୀମଙ୍କ ପିତା ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ପିତା ଅଟନ୍ତି ।
## ଅଣଚାଶ ପବନ 
କାଶ୍ୟପପତ୍ନୀ ଅଦିତି ପବନଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଅଦିତିଙ୍କ ସପତ୍ନୀ ଦିତିଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ଦିତିପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଭୃଣକୁ ସାତଖଣ୍ଡ କରି କାଟି ପକାଇଲେ ୤ କଟା ଖଣ୍ଡ ଗୁଡ଼ିକ ଜିଇଁଥିବା ଦେଖି ପୁଣି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣ୍ଡକୁ ସାତ ସାତ ଖଣ୍ଡ କରି କଟିଲେ; ତଥାପି ସେ ଅଣଚାସ ଖଣ୍ଡର ପ୍ରାଣ ଗଲା ନାହିଁ ୤ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୃଣହତ୍ୟା କରି ନ ପାରି ଫେରିଲେ ଓ ଯଥାକାଳରେ ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପବନ ୯ଟି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମିଲେ ୤ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ମତେ, ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ ପବନଙ୍କର ଏହି ଅଣଚାଶ ମୂର୍ତ୍ତି ମନୁଷ୍ୟର ପିଣ୍ଡରୁ ବାହାରି ଯାଏ ଓ ସେହି ହେତୁ ମଣିଷ ହାଁପି ହୁଏ ୤

# ମାରୁତ
# ମରୁତ
# ଦୋହନ
# ଶୋଷଣ
# କ୍ରନ୍ଦନ
# ସନ୍ତନ
# ମଳୟ
# କୋମଳ ପବନ
# କମଳ ପବନ
# ତାପ ପବନ
# ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା
# ମାୟାଧର
# ମହାଘୋର
# ସୁଷ୍ପମେଧର
# ସେତୁଧର
# ମଉଳି
# ଶିଶିଧର
# ହିମଧର
# ବଜ୍ର
# ଶୋଭାକର
# ସୂର୍ଯ୍ୟଧର
# ସୈନ୍ୟ ମହାବାତ
# ଚନ୍ଦନଧର
# ଜଳଧର
# ମହାବାତ ପବନ
# ବିଷଧର
# କୋଶଧର
# ମହିଧର
# ବିଷ୍ଣୁଧର
# ସୋମ
# ପାଶୀକେତ
# ମହାଧର ପବନ
# ଦ୍ୱୀପଧର
# ଶବଧର
# ଶୁକ୍ର
# ଭଜିତ
# ମହାଧର ବାତ
# ପ୍ରାଣ ପବନ
# ଧାତୁଧର
# କେଶଧର
# ବ୍ରହ୍ମଧର
# ଶ୍ୱେତସାର
# ଖଗେଶ୍ୱର
# ଅଶଖୋଳା
# ଅମୃତାକ୍ଷ
# ମେଘ
# ମହାବାହ
# ଗର୍ଜନନାଦ
# ବାୟୁମୂଳ

ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୮ପବନ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ୧୬ ପବନ ପାତାଳପୁରରେ, ୧୧ ପବନ ମର୍ତ୍ତ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ଏବଂ ଶେଷ ଚାରିପବନ ଚାରିମେଘ (ଆବର୍ତ୍ତ, ସମ୍ବର୍ତ୍ତ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ପୁଷ୍କର) ଦେହରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି ୤

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାଣ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତର ଚରିତ୍ର
ଡାଳିକିଆ ବେଶ

thumb|alt=Dalikia/Trivikram Besha|ଶ୍ରୀଜିଉଙ୍କ ଡାଳିକିଆ ବା ତ୍ରିବିକ୍ରମ ବେଶ

ପଞ୍ଚକର ତୃତୀୟ ଦିବସ ଅର୍ଥାତ କାର୍ତ୍ତିକମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ [ତ୍ରୟୋଦଶୀ]] ତିଥି ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ଡାଳିକିଆ ବା ତ୍ରିବିକ୍ରମ ବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇଥାଏ |  କଥିତ ଅଛି ତ୍ରିବିକ୍ରମ ବା ଆଡକିଆ ବେଶ ଅତିବଡୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟେ। ପଞ୍ଚସଖାବାଦୀ ତଥା ଅତିବଡୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଶିଷ୍ୟ -ଭକ୍ତ ତଥା ମହନ୍ତମାନେ ଏହି ମନୋରମ ବେଶ ଦର୍ଶନକରି ନିଜକୁ ସୌଭାଗ୍ୟ ମଣିଥାନ୍ତି ।

## ବେଶ 
ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କର ଅବକାଶ ନୀତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏହି ବେଶ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ସେବାୟତମାନେ ରତ୍ନଭାଣ୍ଡାରରୁ ଆଣିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଦିଅଁମାନଙ୍କୁ ସଜାଇଥାନ୍ତି । ସୋଲ ଓ ଜରିରେ ଡାଳି କରାଯାଇ ସେଥିରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସଂଖ୍ୟକ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗର ଫୁଲ ସବୁକୁ ଶ୍ରୀମସ୍ତକରେ ଲଗାଯାଏ । ଏହି ଡାଳ ମଝି ମଝିରେ ଠିଆପାଖୁଡ଼ା ଆକୃତିର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣକିଆ ଖଞ୍ଜାଯାଇଥାଏ । ଗୋପାଳ ବଲ୍ଲଭ, ବାଳଭୋଗ ଓ ସକାଳଧୁପ ଶେଷହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବେଶ ରହିଥାଏ । 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବେଶର ଫଟୋ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
ଆଷାଢ଼

ଆଷାଢ଼ା (ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା ବା ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା) ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ମାସକୁ ଆଷାଢ଼ ମାସ କୁହାଯାଏ। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ତୃତୀୟ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ। ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଶ୍ରାବଣ ଅଟେ।
ଏଇ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଓ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇ ମାସରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ହୁଏ। ଏଇ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ହୁଏ।

## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
* ଅମାବାସ୍ୟା: ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ ବା ନେତ୍ରୋତ୍ସବ
* ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା: ରଥଯାତ୍ରା
* ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ: ପର୍ଶୁରାମାଷ୍ଟମୀ
* ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ: ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା
* ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ: ହରିଶୟନ ଏକାଦଶୀ ଓ ସୁନାବେଶ
* ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ: ଗରୁଡ଼ ଶୟନ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ଅଧର ପଣା
* ଶୁକ୍ଳ ତ୍ରୟୋଦଶୀ-ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ: ଜୟା ପାର୍ବତୀ ବ୍ରତ, ନୀଳାଦ୍ରୀ ବିଜେ, ଶିବଶୟନ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ
* ପୂର୍ଣ୍ଣିମା- ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା 

### ଏହି ମାସର ଋତୁ
ଲୋକ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଆଷାଢ଼ ହେଉଛି ବର୍ଷା ଋତୁର ମାସ। ହେଲେ କିନ୍ତୁ ଏଇଟା ସତ ନୁହେଁ। ଏହି ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ହୁଏ ଏବଂ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ହୁଏ।

କାରଣ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଅର୍ଥାତ୍ ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର ଓ ମାଆ ସୁଭଦ୍ରା ଦିବ୍ୟ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଜ୍ବର ହେଇଯାଏ। ସେଇଲାଗି ପ୍ରକୃତି ରାଗିଯାଏ ଆଉ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ହୁଏ।

ପୁଣି ଯେବେ ସେ ଆଷାଢ଼ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଆଖି ଖୋଲନ୍ତି ତେବେ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ ଓ ବର୍ଷା ଋତୁ ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୁଏ।

ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ବ୍ରହ୍ମପୁର

**ବ୍ରହ୍ମପୁର** ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସହର । ଏହା ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୬୦ କି.ମି. (୯୯ ମାଇଲ୍) ଦୂରରେ ବଙ୍ଗୋପ ସାଗର କୂଳରେ ଥିବା ଗୋପାଳପୁର ବନ୍ଦର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୁରାତନ କାଳରୁ ଏହା “ଓଡ଼ିଶାର ରେଶମ ସହର” ଭାବେ ପରିଚିତ । ଏହାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ନଗରୀ ଆଖ୍ୟା ଦିଆ ଯାଇଛି, ବିଶେଷ କରି ପ୍ରିନ୍ସ ଡାନ୍ସ ଗ୍ରୁପ ଓ ହରିହର ଦାସଙ୍କର ସଫଳତା ପରେ, ଏହା ଆହୁରି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି । ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକ ପରେ ଏହି ସହରଟି ଓଡ଼ିଶାର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଓ ଜନବହୁଳ ନଗରୀ । ୨୦୧୧ ମସିହା ଅନୁସାରେ ଏହି ନଗରୀର ଜନସଂଖ୍ୟା ୩,୫୫,୮୨୩ ଥିଲା । ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକ ପରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରକୁ ଓଡ଼ିଶାର ତୃତୀୟ ନଗର ନିଗମ ଭାବେ  ୨୦୦୯ରେ ଗଠିତ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗୋଟିଏ ସରକାରୀ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପାରଳା ମହାରାଜା ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏହା ସହ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ଭଞ୍ଜବିହାର) ଏବଂ ଖଲ୍ଲିକୋଟ କ୍ଲଷ୍ଟର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

## ଇତିହାସ
ରାଜ୍ୟର ସର୍ବପୁରାତନ ପୌର ପରିଷଦ ବ୍ରହ୍ମପୁର, ୧୮୬୭ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଇଥିଲା । ୧୪୨ ବର୍ଷ ପରେ ୨୦୦୯ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ତୃତୀୟ ମହାନଗର ନିଗମର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ।
## ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୧୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩,୫୫,୮୨୩  । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୧,୮୫,୫୮୪ (୫୨.୧୫ %) ଜଣ ପୁରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୧,୭୦,୨୩୯ (୪୭.୮୫%) ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୯୦.୦୪%  । ଏହା ଜାତୀୟ ହାର ୭୪.୦୪%ଠାରୁ ଅଧିକ  । ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୯୩.୮୩% ଥିବା ବେଳେ ନାରୀ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୫.୯୨% ରହିଛିି । ୮.୨% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

* କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ 
ଏହା ସହରର ପୁରାତନ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ। ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ଏହା ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶପାଇଁ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ସଭା, ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମିଳନୀ ଇତ୍ୟାଦି ଆୟୋଜନ କରିଥାଏ।
* ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ କଳାକେନ୍ଦ୍ର
ଏହା ୧୯୫୪ ମସିହାରୁ କାର୍ଯ୍ୟରତ। ସାହିତ୍ୟସନ୍ଧ୍ୟା, କବିତା ଆସର, ପ୍ରତିଭାପୂଜା ପରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକର ଆୟୋଜନ କରିଥାଏ। 
* ପଟେଲ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ
* ନବୀନ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ
* ନବୀନ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନ
* ଫଲ୍‌ଗୁ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ
* ନେତାଜୀ ସାରସ୍ୱତ ମଞ୍ଚ
* ନାଟ୍ୟଧାରା
* ବ୍ରହ୍ମପୁର ସାହିତ୍ୟ ଘର
* ବ୍ରହ୍ମପୁର ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ
* ମଞ୍ଚଜ୍ୟୋତି
* ଶିଳାପଦ୍ମ

### ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ 
* ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
* ବ୍ରହ୍ମପୁର ସିଟି (ଡିଗ୍ରୀ) କଲେଜ
* ସମ୍ରାଟ କଲେଜ
* ବ୍ରାହ୍ମପୁର ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି
* ଖଲ୍ଲିକୋଟ କଲେଜ
* ଶଶିଭୂଷଣ ରଥ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
* ମହାମାୟୀ ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
* ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
* ରୟାଲ୍ କଲେଜ ଅଫ୍ ଫାର୍ମାସି ଆଣ୍ଡ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ
* ଭାରତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସଂସ୍ଥାନ ବ୍ରହ୍ମପୁର
* ରୋଲାଣ୍ଡ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଫାର୍ମାସୁଟିକାଲ ସାଇନ୍ସ  କଲେଜ
* ରୋଲାଣ୍ଡ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି
* ପାରଳା ମହାରାଜା ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
* ଉମାଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ
* ସରସ୍ୱତୀ ଜ୍ଞାନ ମନ୍ଦିର, ନୀଳକଣ୍ଠ ନଗର
* ଓମ ସାଇ ଫାର୍ମାସି ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ କଲେଜ
* ଓମ୍ ସାଇ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନ

## ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ 
ବ୍ରହ୍ମପୁରର ଅସିତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାସ୍ଥିତ ଦକ୍ଷିଣମେରୁରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଆଡ଼କିଆ ବେଶ

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କର ଆଡ଼କିଆ ବା ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହ ବେଶ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଉକ୍ତଦିନ ପ୍ରାତଃ ସମୟରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କର ଅବକାଶ ନୀତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏହି ବେଶ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବକମାନେ ଏହି ବେଶ ସମ୍ପାଦନ କରିଥାନ୍ତି ।

ଆଡ଼କିଆ ବେଶରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଚୂଳ ଲଗାଯାଏ । ଚୂଳ ଦୁଇଟି ସୋଲ, କନା, ବେତ, ଜମ୍ବୁରା, କଇଁଥ ଅଠା ଇତ୍ୟାଦିରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଚୂଳରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମିତ କିଆ ଆଡବାଗରେ ଖୋସା ଯାଇଥାଏ । ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଠାକୁରଙ୍କ ମସ୍ତକର ଶୀର୍ଷ ଭାଗରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ମଧ୍ୟ ଖଞ୍ଜା ଯାଇଥାଏ । ଏଥି ସହିତ ପୂର୍ବ ଦିନ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ଓ ହଳ, ମୂଷଳ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଏବଂ ପାଟ ବସ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦିରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କୁ ଆଡକିଆ ବା ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହ ବେଶରେ ଭୂଷିତ କରାଯାଇଥାଏ । 

ଆଡ଼କିଆ ବା ଠିଆକିଆ ବେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ ଏହି କି ଯେ , ଠିଆକିଆ ବେଶରେ ସୁନାକିଆ ଲମ୍ବ ଭାବରେ ଖୋସା ନଯାଇ ଆଡ଼ବାଗରେ ଖୋସା ଯାଏ ଏବଂ ଡାଳିକିଆ ବେଶରେ ସୋଲର ଡାଳପତ୍ରରେ ସୁନାର କିଆପତ୍ର ଖଞ୍ଜାଯାଏ । ଏହି ସୁନାକିଆଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପିନ୍ଧାଯାଇଥିବା ସୋଲ, କନା, ବେତ , ଜମ୍ବୁରା, କଇଁଥ ଅଠାରେ ନିର୍ମିତ ଚୂଳରେ ଖୋସାଯାଏ । ଚୂଳର ଶେଷରେ ଲଗାଯାଏ ସୁନାର ଚନ୍ଦ୍ରିକା । ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ବେଶରେ ଗୋଟିଏ ସୁନା ଚନ୍ଦ୍ରିକାଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରାଯାଏ । ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଚୂଳ ଲାଗି କରା ନଯାଇ ସୁନା କିରୀଟ ଲଗାଯାଏ । ସବୁ ଠାକୁରମାନଙ୍କର ମୂଖର ଉପର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ଆଡ଼କାନି ଲଗାଯାଇଥାଏ । ଏହି ବେଶରେ ଘାଗଡ଼ା ମାଳି , ବରକୋଳି ମାଳି , ପଦ୍ମମାଳି, ଗିନିମାଳି, ପଦକ ମାଳି ପିନ୍ଧାଯାଏ । ଏହା ବ୍ୟତିତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର , ମାଳି,ଶ୍ରୀପୟର ,ଶ୍ରୀହସ୍ତ ଏବଂ ଆୟୁଧ ମଧ୍ୟ ଲାଗି କରାଯାଏ ।ଏହି ଦିନ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରସ୍ଥ ଚକ୍ରନୃସିଂହଙ୍କ ନିକଟରୁ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଜ୍ଞାମାଳ ଆସିଥାଏ । ନେପାଳର ରାଜା, ଶ୍ରୀରାମଦାସ ମଠ ଓ ବଡ଼ଛତା ମଠ ଏହି ବେଶ ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଲୁଗାକଛା ମାରି ପିନ୍ଧାଇ ଦିଆଯାଏ ।

ମହନ୍ତ ମହାରାଜ ରାମ ଜୟନ୍ତୀ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ବେଶର ପ୍ରଚଳନ ହୋଇଥିଲା । । 
ଏହି ବେଶରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କ ଶ୍ରୀମସ୍ତକରେ ସୋଲ, କନା, ବେତ, ଜମ୍ବୁରା ଓ କଇଁଥ ଅଠାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚୁଳ ଲଗାଯାଏ । ଏହି ଚୁଳରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମିତ କିଆ ଆଡ଼ବାଗରେ ଖୋସାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଶୀର୍ଷଭାଗରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ଖୋସାଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବେଶର ଫଟୋ
* ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବେଶର ଛବି 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
ଚର୍ଚ୍ଚିକା ମନ୍ଦିର

**ଚର୍ଚ୍ଚିକା** ମନ୍ଦିର କଟକ ଜିଲ୍ଲାର, ବାଙ୍କୀ ସହରରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଶକ୍ତି ପୀଠ । ଏହି ଶକ୍ତିପୀଠଟି ରେଣୁକା ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ଋଚିକ ପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି "ମା" ଚର୍ଚ୍ଚିକା ଠାକୁରାଣୀ । ଚର୍ଚ୍ଚିକାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଟି ପର୍ଶୁରାମଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । 

ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଅଷ୍ଟଭୁଜା ଚାମୁଣ୍ଡା ରୂପରେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ମା’ ଚର୍ଚ୍ଚିକା I ଅଷ୍ଟଭୁଜରେ ମା’ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ଖଡ୍ଗ, ତ୍ରିଶୂଳ, ସର୍ପ, ଅଙ୍କୁଶ, ଅକ୍ଷମାଳ, ଛିନ୍ନମସ୍ତକ ଓ ଡମ୍ବରୁ I ପୁଣି ଗୋଟିଏ ହାତର କନିଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗୁଳିକୁ କାମୁଡ଼ି ଧରିଛନ୍ତି ଦନ୍ତରେ I ତାଙ୍କ ଗ୍ରୀବାରେ ନରମୁଣ୍ଡ ମାଳା ପଡ଼ିଥିବାରୁ ଏବଂ ସେ ଉଲଂଗୀ ହୋଇ ଶବ ଉପରେ ଉପବିଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଚାମୁଣ୍ଡା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି I ମା’ ଚର୍ଚ୍ଚିକାଙ୍କ ପୀଠରେ ମହାଷ୍ଟମୀ ଓ ମହା ନବମୀରେ ବଳି ପରମ୍ପରା ପ୍ରଚଳିତ I ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ମା’ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କ ନିକଟରେ ପଶୁବଳି ଦିଆଯିବା ପରେ ବଳିପଶୁର କଟାମୁଣ୍ଡ ଓ ରକ୍ତକୁ କିଛି ମାଟି ପାତ୍ରରେ ସଂଗ୍ରହ କରି ଚର୍ଚ୍ଚିକାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ I ରାଜଗୁରୁମାନେ ଏଠାରେ ଶାରଦୀୟ ଷୋଳପୂଜା ସମ୍ପାଦନ କରିଥାନ୍ତି I ଏଠାରେ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ଗମ୍ଭୀରା ଭିତରକୁ ସର୍ବସାଧାରଣ ପ୍ରବେଶ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମନା I କେବଳ ପୁରୀର ଗଜପତି ମହାରାଜା, ବାଙ୍କୀ ରାଜା ଏବଂ ମନ୍ଦିର ସହ ସଂପୃକ୍ତ ସେବାୟତମାନେ ଗମ୍ଭୀରା ଭିତରକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି I

ଦେବୀ ଚର୍ଚ୍ଚିକାଙ୍କ ପାଖରେ ବର୍ଷର ତିନି ମାସ କାର୍ତ୍ତିକ, ମାଘ ଓ ବୈଶାଖରେ ଆମିଷ ଭୋଗ ନିଷିଦ୍ଧ । ଅନ୍ୟ ମାସ ଗୁଡିକରେ କେବଳ ଗୁରୁବାର ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଦିନ ଗୁଡ଼ିକରେ ଆମିଷ ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଶାରଦୀୟ ପୂଜାରେ ମୂଳାଷଷ୍ଠୀଠାରୁ ଷୋଳ ପୂଜା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଆମିଷ ଭୋଗ ହେବାର ବିଧି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । 

## ଛବି 
 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ଅଧିକ ଛବି

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ମାର୍ଗଶିର

ମୃଗଶିରା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସକୁ **ମାର୍ଗଶିର** ବା **ମଗୁଶିର** କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ପୌଷ । ମାର୍ଗଶିର ଓ ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ କାର୍ତ୍ତିକ ହେମନ୍ତ ଋତୁ । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଅଷ୍ଟମ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ ଅଟେ।

## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
* ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁରୁବାର: ମାଣବସା ଗୁରୁବାର ଓଷା
* କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ: ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀ
* କୃଷ୍ଣ ନବମୀ: କାଞ୍ଜିଅଅଁଳା ଓଷା
* ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ: ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଦ୍ୱାଦଶୀ
* ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ପଣ୍ଡୁ ଓଷା
* ସଂକ୍ରାନ୍ତି: ଧନୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ଶୁକ୍ର (ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ)

**ଶୁକ୍ର** (ସଂସ୍କୃତ: शुक्र, ) ଏକ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ଓ ଏହାର ଅର୍ଥ "ସ୍ପଷ୍ଟ" କିମ୍ବା "ଉଜ୍ଜଳ" । ଏହାର ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଯଥା ବୈଦିକ କାହାଣୀରେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ବଂଶର ନାମ । ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ପୁରାଣ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି ଶବ୍ଦଟି ନବଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଗ୍ରହ ଶୁକ୍ରକୁ ସୂଚିତ କରେ ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ଦୈତ୍ୟଗୁରୁ ଶୁକ୍ର ଭୃଗୁମୁନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି କଥିତ । ମତାନ୍ତରରେ ଏ ମହାଦେବଙ୍କ ଉପସ୍ଥ ଦ୍ୱାରରୁ ବହିର୍ଗତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାଙ୍କ ନାମ ଶୁକ୍ର ହୋଇଛି । ବଳି ରାଜାଙ୍କ ଦାନ ସମୟରେ ଏ ଦାନ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଘାତ ଘଟାଇବାରୁ ଏହାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଆଖି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା । ଏହାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁତ୍ର ଷଣ୍ଡ (ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଗୁରୁ) ଓ ଅମର୍କ ଏବଂ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଦେବଯାନୀ ଓ ଅରଜା । ଶୁକ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ସଞ୍ଜୀବନୀ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର କଚଙ୍କୁ ଏହାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଥିଲେ । କଚ ଏହାଙ୍କ ଗୃହରେ ଶିଷ୍ୟରୂପେ ରହିବାବେଳେ ଶୁକ୍ରକନ୍ୟା ଦେବଯାନୀଙ୍କ ଅନୁରାଗଭାଜନ ହୋଇଥିଲେ । କଚ ମୃତ୍ୟୁସଞ୍ଜିବନୀ ବିଦ୍ୟା ଶିଖିବା ପାଇଁ ଆସିଥିବା କଥା ଜାଣିପାରି ଅସୁରମାନେ କଚଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ଥର ବଧ କଲେ ଓ ଦେବଯାନୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଶୁକ୍ର କଚଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ଜୀବନଦାନ କରିଥିଲେ । ପରେ ଯଯାତି ଦେବଯାନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଯଯାତି ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟପତ୍ନୀ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତ ଆଚରଣ କରିବାରୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଅଭିଶାପରେ ଯଯାତି ଅକାଳରେ ଜରାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଗଲେ । ଦଣ୍ଡକ ଦେଶର ରାଜା ଶୁକ୍ରଙ୍କର ଅନ୍ୟ କନ୍ୟା ଅରଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ବଳପ୍ରୟୋଗ କରିବାରୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ୍ର ଶାପରେ ଉକ୍ତ ରାଜା ଭସ୍ମୀଭୂତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେଲା ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ପଠନ 
*
*
*

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଫାଲଗୁନ

ଫାଲ୍ଗୁନୀ (ଉତ୍ତରାଫାଲ୍ଗୁନୀ ବା ପୂର୍ବଫାଲ୍ଗୁନୀ) ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସକୁ **ଫାଲ୍ଗୁନ** ବା **ଫଗୁଣ** କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାଘ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଚୈତ୍ର । ଫାଲ୍ଗୁନ ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଚୈତ୍ର ମିଶି ବସନ୍ତ ଋତୁ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଏକାଦଶ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ ଅଟେ।

## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
* କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀ: ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ଏକାଦଶୀ ବା ବିଜୟା ଏକାଦଶୀ
* କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ: ମହା ଶିବରାତ୍ରି
* ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ: ଫଗୁ ଦଶମୀ
* ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ: ଅଁଳା ଏକାଦଶୀ
* ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ (ପୁଷ୍ୟା ନକ୍ଷତ୍ରଯୁକ୍ତ ହେଲେ): ଗୋବିନ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶୀ
* ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ଦୋଳ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ଆକାଶର ଆଖି

ପଙ୍କଜ ପାଣିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ଆକାଶର ଆଖି** *୧୯୮୯* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଆକାଶର ଆଖି’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ମିହିର ଦାସ 
* ଜୟା ସ୍ୱାମୀ
* ଶ୍ରୀରାମ ପଣ୍ଡା 
* ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା
* ସ୍ୱାତି ରାୟ
* ନରି
* ଦୁଃଖୀରାମ ସ୍ୱାଇଁ

## ଟୀକା 
## ବାହାର ଆଧାର 
# 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଧରିତ୍ରୀ (୧୯୭୩ର କଥାଚିତ୍ର)

ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପାଲିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ଧରିତ୍ରୀ** *୧୯୭୩* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । 

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଧରିତ୍ରୀ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଶ୍ରୀରାମ ପଣ୍ଡା 
* ଧିର ବିଶ୍ୱାଳ
* ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ
* ଶରତ ପୂଜାରୀ
* ସନ୍ଧ୍ୟା
* ଭାନୁମତୀ ଦେବୀ
* ଭିମ ସିଂ

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* ସଙ୍ଗୀତକାର: ଉପେନ୍ଦ୍ର କୁମାର

### ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକର ସାରଣୀ 
## ଟୀକା 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ପୌଷ

ପୁଷ୍ୟା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାସକୁ **ପୌଷ** ବା **ପୁଷ** ମାସ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାର୍ଗଶିର ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାଘ । ପୌଷ ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାଘ ଶୀତ ଋତୁ । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ନବମ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ। ଏଇ ମାସରେ ଯିଏ ମରିଥିବ, ସିଏ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ଭୂତ ହେଇ ହଇରାଣ କରିବ। ଏଇ ମାସରେ ବାହାଘର, ବ୍ରତଘର, ବାଣିଜ୍ୟ, ଗୃହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଦି ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।

## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
* କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱିତୀୟା:  ବାଟ ଓଷା ବା ଦାଣ୍ଡ ପହଁରା ଓଷା
* ଅମାବାସ୍ୟା: ବଉଳ ଅମାବାସ୍ୟା
* ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ: ଶାମ୍ବ ଦଶମୀ
* ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ: ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ
* ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ଓ ଟିଭି

ଓଡ଼ିଶା ଟିଭି ବା **ଓଟିଭି** ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବେସରକାରୀ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ । ଏହା ୧୯୯୭ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବେସରକାରୀ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ ।

୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଏହା ପ୍ରଥମେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକ ସହରରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରସାରଣ କରୁଥିଲା । ପରେ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରସାରଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ଏହା ଏକ ସାଟେଲାଇଟ ଚ୍ୟାନେଲରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଧାରାବାହିକ ସୂଚନା 
* ସକାଳର ଖବର
* ରଣଭୁମି
* ଝଲକ୍
* ଜନମଞ୍ଚ
* ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ
* ପ୍ରତିଦିନ
* ଗପସପ
* ଦି ଗ୍ରେଟ୍ ଓଡ଼ିଶା ପଲିଟିକାଲ୍ ସର୍କସ୍
* ଟେଶ୍ଟି ଟେଶ୍ଟି
* Story of ଓଡ଼ିଶା
* ନ୍ୟୁଜ୍ ଫ୍ୟୁଜ୍
* ଫିଦିନ
* ଆପଣ ଏକା ନୁହଁନ୍ତି
* ଖୋଲାକଥା
* ଆଜ୍ଞା ମାଇଣ୍ଡ୍ କଲେ କି
* ମେକିଙ୍ଗ୍ ନ୍ୟୁଜ୍
* ଏଇ ଘଣ୍ଟାର ଖବର
* Taste of ଓଡ଼ିଶା
* Morning ରାଉଣ୍ଡ୍ ଅପ୍
* E-ନ୍ୟୁଜ୍
* ଜୀବନ ଦୋଛକିରେ ଆଶାର ଆଲୋକ
* ଆତ୍ମା ପ୍ରେତାତ୍ମା ପରମାତ୍ମା
* ବିଜ୍ନେସ୍ ଓଡ଼ିଶା
* ନ୍ୟୁଜ୍@9
* ଗାଁରୁ ପ୍ରତିଦିନ
* ଭାଗ୍ୟରେଖା Live
* ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖୀନଃ
* ଅପରାଧ ଡାଏରୀ
* ସ୍ପେଶାଲ୍ ରିପୋର୍ଟ୍

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଚ୍ୟାନେଲ
ନକ୍ଷତ୍ର ନିଉଜ୍

**ନକ୍ଷତ୍ର ନିଉଜ୍** ଓଡ଼ିଶାର ୨୪ଘଣ୍ଟିଆ ନିଉଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲ । ଏନ୍.କେ ମେଡ଼ିଆ ଭେଞ୍ଚର୍ ଏହା ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
## ଧାରାବାହିକ ସୂଚନା 
## କମ୍ପାନୀ
ନକ୍ଷତ୍ର ନିଉଜ୍ ଏନ୍.କେ ମେଡ଼ିଆ ଭେଞ୍ଚର୍ର ଏକ ଅଂଶ । ଏଥିରେ ଦେଶ, ବିଦେଶ, ଖେଳ, ବ୍ୟାପାର ଆଦି ଖବର ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଖବର ପ୍ରସାରଣ କରିବା । ଏହାକୁ ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ମଲିକ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* Official site

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ୨୪ଘଣ୍ଟିଆ ନିଉଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଚ୍ୟାନେଲ
ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ପଣ୍ଡା

**ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ପଣ୍ଡା** ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ଅଭିନେତା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
**ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ପଣ୍ଡା** ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ।

## ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ 
୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଏ ମନ ମାନେନା କଥାଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନେତା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଦୁଷ୍ମନ୍ତ , ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୫ଟି ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର  ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ।
### ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
## ମାନ ସମ୍ମାନ 
# 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଘର

ଘର କେହିଲେ ଲୋକମାନେ ରହୁଥିବା ଜାଗାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।  showing the social functions for each room]]
## ପ୍ରକାର 
ଘର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅଛି, କିନ୍ତୁ କେତେକ ସାଧାରଣ ପ୍ରକାରର ଘର ହେଉଛି ମାଟି ବା କୋଠା । 
## ଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀ 
ଏହାର ପ୍ରକାରକୁ ନେଇ ଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ । ଯେପରିକି ମାଟି ଘର ଏକ ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ କୋଠା ଘର ଏକ କିମ୍ବା ତଦୁର୍ଦ୍ଧ ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ। ମାଟି ଘର ମାଟିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବେଳେ କୋଠା ଘର ବାଲି, ଗୋଡ଼ି, ସିମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଇଟାର ମିଶ୍ରଣରେ ଗଢା ଯାଇଥାଏ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର

**ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁର ସହରରେ ଥିବା ସମଲେଶ୍ୱରୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କର ଏକ ମନ୍ଦିର । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁର ସହର ଉପକଣ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ । 
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ରାମାୟଣ କଥାବସ୍ତୁରେ ମହୀରାବଣ ଲଙ୍କାଗଡ଼ର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ବଳିଦେବାକୁ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ହନୁମାନ କୌଶଳକ୍ରମେ ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପରାହତ ଓ ମହୀରାବଣଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରାଘାତ କରି ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ । ଏହି ଅପମାନ ସହ୍ୟକରି ନ ପାରି ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀ ସେହି ସ୍ଥାନ ତ୍ୟାଗକରି ସମଲେଶ୍ୱରୀ ନାମ ଧାରଣ କରି ସମ୍ବଲପୁରରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ ।

## ବେଶ 
### ସମଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଧବଳମୁଖୀ ବେଶ 
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବୀ ମା’ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ବର୍ଷସାରା ଗୈରିକ ବର୍ଣ୍ଣର ସିନ୍ଦୂର ମଣ୍ଡିତା ହୋଇ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଆଶ୍ୱିନ ମାସ ଅମାବାସ୍ୟା (ମହାଳୟା) ଦିନ ମାଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତ ରୂପରେ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇଥାଏ । ମା’ଙ୍କର ଏହି ନିଆରା ବାର୍ଷିକ ରୂପକୁ ଧବଳମୁଖୀ ବେଶ ବା ଗଙ୍ଗା ଦର୍ଶନ ବେଶ କୁହାଯାଏ । ପୁଅଜିଉଁତିଆ ପାର୍ବଣଠାରୁ ମା’ଙ୍କର ଷୋହଳ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମହାଳୟା ପୂର୍ବ ଦିନ ମା’ ସତୀ ବେଶରେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି । ସେହି ଦିନ ମଧ୍ୟରାତ୍ରରେ ପୂଜକମାନେ ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ କର୍ପୁର ମିଶ୍ରିତ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁର ପ୍ରଲେପ ଦେଇ ମା’ଙ୍କୁ ଧବଳମୁଖୀ ବେଶରେ ସଜାନ୍ତି । ମା’ଙ୍କୁ ଦୁଇଦିନ ଧରି ଧବଳମୁଖୀ ବେଶରେ ରଖାଯାଏ । ମହାଳୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ରୂପ ଦର୍ଶନରେ ଗଙ୍ଗାଦର୍ଶନର ପୂଣ୍ୟ ଲାଭ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।

## ନବରାତ୍ର ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପ
ବିଜୟା ଦଶମୀ ଆଗରୁ ୯ ଦିନ ଧରି ମନ୍ଦିରରେ ନବରାତ୍ର ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହି ୯ ଦିନ ପାଇଁ ଅନେକ ଭକ୍ତ ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପ ପ୍ରଜବାନ କରନ୍ତି । ଏହି ସବୁ ଦୀପକୁ ଭକ୍ତଙ୍କ ନାମ ଲେଖା ଯାଇ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ରଖା ଯାଇ ଥାଏ ଓ ସେଥିରେ ଘୃତ ଅବିରାମ ଭାବେ ଦିଆ  ଯାଉଥାଏ ଯେପରି ଦୀପ ନ ଲିଭିବ । ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଯେଉଁ ମାନସିକ କରି ଦୀପ ସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି ମାଁ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରଥା ଦିନକୁ ଦିନ ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ଆସୁଛି ଯେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଆହୁରି ଏକ ବୃହତ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ନିର୍ମାଣ କରୁଛନ୍ତି ।
## ଅନ୍ୟ ପାର୍ବଣ ସବୁ 
ମାଁ ସମଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ମହାଳୟା ଦିନ ସବୁଠୁ ବେଶୀ ଜାକଜମକରେ ପାର୍ବଣ ହଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀପାବଳି , ଦଶହରା ଓ ଅନ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ପାର୍ବଣ , ତଥା ନୂଆଖାଇ ପରି ଗଣ ପର୍ବରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜା ଆରାଧନା ସହ ଭୋଗର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୁଏ । ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନୂଆ ଗାଡି କିଣିଲେ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ହିଁ ପୂଜା କଳା ପରେ ଯାଇ ଚଳେଇ ଥାଆନ୍ତି । ପୁନଶ୍ଛ କେହି ବିବାହ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଆଗରୁ ପ୍ରଥମ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ମାଁ ସମଲେଇଙ୍କୁ ଦେଇ ତାଙ୍କୁନିମନ୍ତ୍ରଣ କଳା ପରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ପ୍ରଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ହୀରାକୁଦ ଡ଼୍ୟାମ
ସାଲେପୁର

**ସାଲେପୁର** ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ସହର।

## ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଜଳବାୟୁ 
ଏହା କଟକଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୫ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । କଟକ ଓ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ କଡ଼ରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଏକ ଛୋଟ ସହର ଏହା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ମାଛୁଆତି, ରାଘବପୁର, ​ବାଲିସାହି, ଚନ୍ଦ୍ରାଦେଇପୁର, ଲୁଣାହାର, ରୋଧପୁର ଇତ୍ୟାଦି ।

## **ନାମକରଣ** 
ସାଲି ଅର୍ଥ ଧାନ ଜାତୀୟ ଫସଲ ଏବଂ ପୁର ଅର୍ଥ ସହର । ଏଠାରେ ବହୁତ ପରିମାଣରେ ଧାନ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାର ନାମକରଣ ଏହିପରି ହୋଇଛି ।

## ଦେବଦେବୀ ଓ ମନ୍ଦିର 
ଏଠାରେ ଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ହେଲା ​​ମା ସାହେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର, କୂଳିଆ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର, କଳାଗ୍ନି ମନ୍ଦିର (ମହାଦେବ), ବଟେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର (ମା ଭଗବତୀ), ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର (ମହାଦେବ)

## ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ 
ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ,ଗୋଟିଏ ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗୋଟିଏ ଫାର୍ମାସି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଅନେକ ଗୁଡିଏ ଛୋଟ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଅଛି । ଏକ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ସହରରେ ମିଳୁଥିବା ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଯଥା ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଖାନା, ଥାନା, ଡାକଘର, ବ୍ୟାଙ୍କ୍, ଦମକଳ କେନ୍ଦ୍ର, ତହସିଲ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛୋଟବଡ଼ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଅଛି । ଏଠାରେ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।

## ଜୀବନ ଜୀବିକା 
ଏଠାରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ଚାକିରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ।

## ପ୍ରସିଦ୍ଧି 
ଏଠାରେ ମିଳୁଥିବା ସାଲେପୁରୀ ରସଗୋଲା ପାଇଁ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହାଛଡା ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ମିଳୁଥିବା ସୁବିଧା ସୁଯୋଗଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

## ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ 
ଏଠାରେ ଥିବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡିକ ହେଲା ସାଲେପୁର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ,ସାଲେପୁର ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ, ଆଇ.ପି.ଟି ସାଲେପୁର ।

## ବାହାର ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା
ଦେବକୀ

ପୁରାଣ ମତରେ ଦେବକୀ; ବସୁଦେବଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, କଂସର ଭଗିନୀ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ଥିଲେ ୤ ଏହାଙ୍କ ଗର୍ଭଜାତ ସନ୍ତାନଦ୍ୱାରା ନିଜର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ବୋଲି କଂସ ଅବଗତ ହେବା ପରେ ଦେବକୀ ବସୁଦେବଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖି ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭଜାତ ୭ଗୋଟି ଶିଶୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା ୤ ଅଷ୍ଟମ ଗର୍ଭରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜାତ ହେଲେ ଓ ଯୋଗମାୟା ବଳରେ ବସୁଦେବ ସେହି ରାତି ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଗୋପପୁରକୁ ନେଇ ନନ୍ଦଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଯଶୋଦାଙ୍କ କୋଳରେ ରଖି ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭଜାତା କନ୍ୟାକୁ ଆଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅରିଷ୍ଟ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖିଲେ ୤ ଉକ୍ତ ଶିଶୁକୁ କଂସ ଧରି କଚାଡ଼ିବା ବେଳେ ସେ (ଶିଶୁ ରୂପ ଧାରିଣୀ ଦୁର୍ଗା) କଂସ ହସ୍ତରୁ ଖସି ଯାଇ ଶୂନ୍ୟରେ ମିଶି ଗଲେ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପପୁରରେ ବଢିଲେ ୤

## ପୂର୍ବଜନ୍ମ 
ଦେବକୀ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ କଶ୍ୟପ ମୁନିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଦିତି ଥିଲେ ୤ ତାଙ୍କ ସଉତୁଣୀ ଥିଲେ ଦିତି ୤ ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେବାପରେ ଦିତି ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ ୤ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ମହାନ କେହି ଜନ୍ମ ନ ହୁଅନ୍ତୁ ବୋଲି ଅଦିତି ଚାହୁଁଥିଲେ ୤ ତେଣୁ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଶି ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ କରିବା ଲାଗି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କଲେ ୤ ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର କୀଟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ ୤ ଅଦିତିଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଦିତିଙ୍କୁ ଅଛପା ରହିଲା ନାହିଁ ୤ ଇନ୍ଦ୍ର କେବେହେଲେ ତିନିପୁରର ରାଜା ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ ୤ ସେହିପରି ତାଙ୍କର ଅଭିଶାପ କ୍ରମେ ଅଦିତି ଦେବକୀ ରୂପେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ନିଜ ଆଖିରେ ଦେଖିଥିଲେ ୤ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଅନୁଯାୟୀ କଶ୍ୟପ, ବସୁଦେବ ରୂପେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଦିତି, ରୋହିଣି ରୂପେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ୤

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:Mother
ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ

**ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ** ଏକ ଭାରତୀୟ ସରକାରୀ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଥମ ଟେଲିଭିଜନ ଚ୍ୟାନେଲ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନର ଏକ ଅଂଶ । ୧୯୯୪ରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଏହା ଦୂରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର କଟକରୁ ସମ୍ବାଦ, ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଧାରାବାହିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆଦି ପ୍ରସାରଣ କରିଥାଏ ।

## ଇତିହାସ 
ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ ଓଡ଼ିଆରେ ଏକ ଉପଗ୍ରହ ଚ୍ୟାନେଲ ଭାବେ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ ଧାରାବାହିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସୂଚନାଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସମ୍ବାଦ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବ୍ୟାପାର ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରସାରଣ କରେ । ଏହାର ଅଧିକାଂଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭୁବନେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର ଏବଂ ଭବାନୀପାଟଣାର ଦୂରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ 
* ସମ୍ପର୍କ
* ଦୁହିତା
* ଛାନିଆ
* ମହାଯଜ୍ଞ
* ମା
* ଜନନୀ
* ସୁନା କଳସ
*କଥା ସରିତା 
*ସ୍ୱପ୍ନା 
*ଚୋରାବାଲି 
ଇତ୍ୟାଦି

## ଆଧାର
## ବାହାର ଆଧାର 
* ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍ 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଚ୍ୟାନେଲ
ପ୍ରତାପ ସିନ୍ଧୁକେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

**ପ୍ରତାପ ସିନ୍ଧୁକେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର** ଓଡ଼ିଶାର ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ବନ୍ତ ବ୍ଳକର ଅଣିଜୋର(ଅଣିଜୋ)ଠାରେ ଥିବା ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ପ୍ରତାପ ସିନ୍ଦୁକେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛନ୍ତି  ।ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ  ସିନ୍ଦୁକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଢୁଛନ୍ତି । ଯେଉଁ ବସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଲାଗି କରାଯାଇଥାଏ, କିଛି ଦିନ ପରେ ତାହା ଛୋଟ ହୋଇଯାଏ । ସେଥିରୁ ଜଣାଯାଏ ବାବାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି । ଆରଡ଼ିର ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ହେଉଛନ୍ତି ସାନ ଭାଇ ଓ ଅଣିଜୋର ସିନ୍ଦୁକେଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି ବଡ଼ଭାଇ ।  ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗଣେଶ, ହନୁମାନ, ଜଗନ୍ନାଥ, ପାର୍ବତୀ, ରାମ ଆଦି ଦେବଦେବୀଙ୍କ ଛୋଟ ମନ୍ଦିରମାନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।  

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସାଳନ୍ଦୀ ନଦୀର ତଟଦେଶରେ ପ୍ରତାପ ସିନ୍ଧୁକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ଘଟିଥିଲା । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ନଦୀ ପାଖ ପାଦଚଲା ବାଟରେ ଜଣେ ଗଉଡୁଣୀ ନିତି ଦହି ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ଗାଁକୁ ଯାଉଥିଲେ । ଦିନେ ଦହି ବିକ୍ରି କରି ଘରକୁ ଫେରିବା ବେଳେ ଅନତି ଦୂରରେ ଏକ ଗାଈ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ । ଗାଈର ସ୍ତନରୁ କ୍ଷୀର ଝରୁଥିଲା । ସେ କ୍ଷୀର ପଡୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏକ ସୁନା କଙ୍କଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତୁଟିଏ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲେ । ଗଉଡୁଣୀ ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ 
ଶିବଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ । ଏହାକୁ ନେବା ଆଶା ରଖି ନିଜ ଦହି ହାଣ୍ଡିକୁ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଢାଙ୍କିଦେଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ । ଘରକୁ ଯାଇ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଲେ ଏବଂ ପରଦିନ ସକାଳୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଏକ ଶାବଳ ନେଇ ସେହି ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ
ତାଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଲିଙ୍ଗଟି ଭାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଉଠାଇ ନପାରିବାରୁ ଗଉଡ଼ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ୍ୱ ହୋଇ ସାବଳରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଏକ ଶକ୍ତ ପ୍ରହାର ଦେଇଥିଲେ । ଗଉଡ଼ର ପ୍ରହାର ଫଳରେ ଉକ୍ତ ଲିଙ୍ଗରୁ ରକ୍ତ ଝରିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି ଗଉଡ଼ ଗଉଡ଼ୁଣୀ ନିଜର ଭୁଲ ବୁଝି କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ତାଙ୍କର କାନ୍ଦିବା ଦେଖି ହଠାତ ଆକାଶବାଣୀ ହେଲା "କ’ଣ ପାଇଁ କାନ୍ଦୁଛ?" । ଉଭୟ ଦମ୍ପତି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବଖାଣିଲେ । ଉତ୍ତର ଆସିଲା, "ମୁଁ ହେଉଛି ସେହି ଲିଙ୍ଗ, ତୁ ଯାହାକୁ ଲୋଭାସକ୍ତ ହୋଇ ନେବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିଲୁ ଓ ଖୋଳି ନ ପାରିବାରୁ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ପ୍ରହାର କରିଥିଲୁ । ମୋର ନାମ ବାବା ପ୍ରତାପ ସିନ୍ଧୁକେଶ୍ୱର । ତୁ ମୋତେ ପୂଜା କର, ତୋର ସମସ୍ତ ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି । ଏ ଅଞ୍ଚଳର ଅଭୀଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧିଲାଭ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ମୋର ମହିମା ପ୍ରଚାର ହେବ ।" ଏହା ପରଠାରୁ ବାବା ସିନ୍ଧୁକେଶ୍ୱର ନାମରେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ଅଣିଜୋ ଗ୍ରାମରେ । 

## ଇତିହାସ 
ସିନ୍ଧୁକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ପରେ କାଶୀରୁ ରାମାନୁଜ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମନ ବଳାଇଥିଲେ । ଲାଲଗୋରା ଗ୍ରାମର ଜମିଦାର ଯଶୋବନ୍ତ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସହାୟତାରେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା । ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ସାମନ୍ତ ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ଦାସ, ଭଦ୍ରକ ବାଉଦଘରର ଓକିଲ ଗଣପତି ଦାସ, ଆଗରପଡ଼ାର ଜମିଦାର କୃଷ୍ଣ ଚରଣ ଦାସ ଆଦି ମନ୍ଦିର ତୋଳାଇବାରେ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ । ରାମାନୁଜ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ଶୁକଦେବ ଦାସ, ତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ ଗୋପାଳ ଦାସ ଓ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମନ୍ଦିରର ଅଂଶୀଦାରମାନେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରୁଛନ୍ତି । 

## ପାଳିତ ପର୍ବପର୍ବାଣି 
ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟପର୍ବ ମହାଶିବରାତ୍ରି ପନ୍ଦର ଦିନ ବ୍ୟାପୀ ପାଳିତ ହୁଏ । ମନ୍ଦିରରେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ, ରଥଯାତ୍ରା, ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ, ଅଶୋକାଷ୍ଟମୀ, ରାମ ନବମୀ ଆଦି ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପର୍ବରେ ବାଲେଶ୍ୱର, ଭଦ୍ରକ, ମୟୂରଭଞ୍ଜ, ଯାଜପୁର, କେନ୍ଦୁଝର ଆଦି ଜିଲ୍ଲାରୁ ଭକ୍ତ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଶିବ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯ଶ ଶତକର ଦେଉଳ
ସୋନା ମହାପାତ୍ର

**ସୋନା ମହାପାତ୍ର** (ଜନ୍ମ: ୧୭ ଜୁନ ୧୯୭୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟିକା ଓ ଗୀତ ଲେଖିକା । ଭାରତରେ ଜଣାଶୁଣା, ସେ ଭାରତ ଓ ଭାରତ ବାହାରେ ଅନେକ ମଞ୍ଚ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଆଲବମ, ଏକକ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ, ମଞ୍ଚ ପରିବେଷଣ, ସଙ୍ଗୀତ ଭିଡ଼ିଓ, ବଲିଉଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଆଦିରେ ଗୀତ ବୋଲିଛନ୍ତି । ସେ ମଧ୍ୟ ଡେଭିଡ଼ ବୋଇ, *ଲେଟ୍ସ ଡାନ୍ସ (ଡେଭିଡ଼ ବୋଇଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ)*ରେ, ତଥା INXSରେ "ଆଫଟର ଗ୍ଲୋ (INXS ସଙ୍ଗୀତ)ରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ସୁପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ସୋନା ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପିତାମାତା ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ସେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ବିଶାଖାପାଟଣାରେ ଜନ୍ମିତ ସେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାରେ ପିଲାଦିନ କଟାଇଥିଲେ ।
 
## ସଙ୍ଗୀତ 
୨୦୦୭ରେ ମହାପାତ୍ର ତାହାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆଲବମ ସୋନି ରେକର୍ଡ଼ସରେ *ସୋନା* ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ନାନାଦି ପ୍ରକାରର ରକ ସଙ୍ଗୀତ, ରିଦିମ ଓ ବ୍ଲୁ, ଫ୍ଲେମେଙ୍କୋ, ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ, ବାଉଲ ଓ ରୋମାନି ସଙ୍ଗୀତBaul and Romani music. ୨୦୦୯ରେ ସେ ଦିଲ ଜଲେ ନାମକ ଏକକ ଆଲବମ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ସେ ଅମୀର ଖାଁ ପ୍ରଯୋଜିତ ଡେଲି ବେଲି କଥାଚିତ୍ରରେ *ବେଦରଦୀ ରାଜା* ବୋଲିଥିଲେ  ଓ ଏଥିରେ ଏକ ଅତିଥି ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* ସୋନା ମହାପାତ୍ର ଜୀବନୀ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଢଣକୋଇଲା

thumb|338x338_ପିକସେଲ|ବିଖ୍ୟାତ ଗୁରୁ ସୀମାଞ୍ଚଳ ନାହାକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଢଣକୋଇଲା ବା ଓଷାକୋଠି ପରିବେଷଣ
ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଗାଁ ଗଣ୍ଡାରେ କାଁ ଭାଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ଏକ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତି । ଶୀତ ରାତିରେ ନିପଟ ମଫସଲ ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ ଜଣେ ମାତ୍ର କଳାକାର ଏକ ମାଟି ହାଣ୍ଡି ଉପରେ କୁଲା ଓ କଣ୍ଟା ବାଉଁଶରେ ନିର୍ମିତ ଦନ୍ତୁରିତ ଧନୁକୁ ରଖି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର । ଏହି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ସଙ୍ଗୀତ ମୂର୍ଚ୍ଛନାର ତାଳେ ତାଳେ କଳାକାର ଜଣକ ଟୀକା ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତଅପୋଇ ଗୀତ ଗାଇ ଆହୁରି ଶାନ୍ତ କରିଦିଏ ପଲ୍ଲୀ ରାତିକୁ ।
ଏହା ପ୍ରଥମେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଅନୁସୂଚୀତ ଜନଜାତିର ଲୋକେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶିକାର କରିଯିବାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ହାର୍ଡୱେର

**ହାର୍ଡୱେର** ହେଉଛି କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରଣାଳୀର ସେହି ସବୁ ଉପାଦାନ ଯାହା ସ୍ଥାବର, ଅର୍ଥାତ ଯାହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିହୁଏ, ଯେମିତିକି କମ୍ପ୍ୟୁଟର ମନିଟର, କି-ବୋର୍ଡ଼, ମାଉସ, ପ୍ରିଣ୍ଟର ଆଦି ।
ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡ୍ୱେର୍ ସାଧାରଣତଃ ଚାରି ପ୍ରକାର ପଦାର୍ଥରେ ଗଢ଼ା, ଯେମିତିକି :

# ଅର୍କଗଣିତ ତର୍କ ସଂସ୍ଥା ( Arithimetic Logic Unit)
# ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସଂସ୍ଥା (Control Unit)
# ସ୍ମ୍ରୁତି (Memory)
# ନିବେଶ ଓ ନିଗମ ଉପକରଣ (Input and Ouput devices)

ଏ ସବୁ ଉପର ହାର୍ଡ୍ୱେର୍ "ତାର"(busses)ଦ୍ୱାରା ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏଇ ସବୁ ଉପକରଣରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଷ୍ଟର ଅଛି ଯାହାକୁ କି ଅନ ବା ଅଫ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖି ହୁଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଷ୍ଟର ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱିଆଧାରି (Binary) ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦର୍ଶାଏ ଜେମିତିକି '୧' ବା '୦'।

## ଆଧାର
ଅଇଘରା

*ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ*, *ଅଇଘରା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା*, *ଅଗ୍ନ୍ୟୁତ୍ସବ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା* (*ଅଗ୍ନ୍ୟୁତ୍ସବ*),  *ଅଇଘେରା*, *ଅଇଘରା ପୁନେଇଁ* ବା *ଅଗିଜଳା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା* (*ଅଗିଜଳା*), ଅଗିରା ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ*ଏଠାକୁ ଲେଉଟାଇ ଆଣିଥାନ୍ତି* ।

**ଅଇଘରା** ବା **ଅଇଘରା ପୁନେଇଁ** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଗଣପର୍ବ ।  ଏହି ଦିନ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କର ପୂଜା ଉତ୍ସବ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଭାରତର ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ଅଲଗା ଅଲଗା ଢଙ୍ଗରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ବାଉଁଶ ଅଗି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ସେଥିରେ ନଡ଼ା କୁଟାରେ ଛପର କରାଯାଇ ଅଗ୍ନି ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ । କମାରଶାଳର ଶାଣ ଦେହରୁ ଉଦ୍ଭବ ଅଗ୍ନିଶିଖାକୁ ଶୋଲରେ ସଂଗ୍ରହ କରି ନଡ଼ା କୁଟାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଟାରେ ସାଇତି ରଖାଯାଇଥାଏ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଗ୍ରାମର କମାର ତାଙ୍କ ଶାଳକୁ ଲିପା ପୋଛା କରି ଏବଂ ଶାଣ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଭୋଗ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ପରେ ଅଗ୍ନି ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ । ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବ କାଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି କମାର ଯୋଗାଇଥିବା ଶାଣ ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଗିରାରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରିଥାଆନ୍ତି । ଅଗି ଜଳି ଉଠିବା ସହିତ ନାନାଦି ଭୋଗ ଅଗ୍ନିରେ ସମର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଭକ୍ତମାନେ ଖୋଳ କୀର୍ତ୍ତନ କରି ଅଗ୍ନିର ଚତୁଃପାଶ୍ୱର୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ସହିତ ଅଗ୍ନିରେ ଆଳୁ, ବାଇଗଣ ଆଦି ଫଳ ନିକ୍ଷେପ କରିଥାଆନ୍ତି । ଲୋକମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ; ଏଥିରେ ପୋଡ଼ା ଯାଇଥିବା ଫଳ ଖାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦେହରେ ଚର୍ମରୋଗ ହୁଏନାହିଁ । ଆଉ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଅଗ୍ନି ନିଅାଁ ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ଢଳିଥାଏ ସେହି ଦିଗରେ ଧାନ ଫସଲ ଭଲ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇଥାଏ ।

ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀର ଏହି ଅଗ୍ନ୍ୟୁତ୍ସବ ଏକ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ପର୍ବ । କାରଣ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିବା ଲଙ୍ଗଳ ଲୁହା, ଶାବଳ, କୋଡ଼ି, କୋଦାଳ ଓ ଦାଆ ଆଦି କମାର ଶାଳରେ ଅଗ୍ନିଦାହ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ତେଣୁ କମାର ଶାଳର ଅଗ୍ନି କମାରର ଇଷ୍ଟ ଦେବତା । ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ପରେ ଅଗ୍ନ୍ୟୁତ୍ସବ ପାଳି ଅଗ୍ନି ଦେବଙ୍କର ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା ପରେ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଘରରର ଚାଳ ଛପର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଆନ୍ତି । କଥାରେ ଅଛି-'ଘର ପୋଡ଼ିଠାରୁ ବିପତ୍ତି ନାହିଁ ।’ ତେଣୁ ଗୃହକୁ ଅଗ୍ନିଦାହରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ନିମନ୍ତେ ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କର ସନ୍ତୋଷ ବିଧାନ ନିମନ୍ତେ ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଦିନ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । 

## ଅଞ୍ଚଳ ଭେଦରେ ପାଳନ 
### ଓଡ଼ିଶା 
#### ପୁରୀ 
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସନମାନଙ୍କରେ ଠାକୁର ଝୁଲଣରେ ପଟୁଆର କରି ଯିବାବେଳେ ପ୍ରତି ଘରସାମନାରେ ରହି *ଦୁଆରି ଭୋଗ* ଖାଇଥାନ୍ତି । ଗୃହସ୍ଥ ତାଙ୍କ ଦୁଆର ଆଗ ଦାଣ୍ଡରେ ନଡ଼ିଆ ବାହୁଙ୍ଗା ଓ ବାଉଁଶ ଲଗିରେ କୁଟା ଆଦି ଗୁଡ଼ାଇ ଆଗରୁ ପୋତିଥାନ୍ତି । ଦିଅଁ ବିଜେ କଲାବେଳେ ସେହି ହୁଳାରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦିଆଯାଏ । ଦିଅଁ ଗାଁମୁଣ୍ଡରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଦେଇ ସଂଗୃହିତ ଏକ ବଡ଼ କୁଟାଗଦାରେ ନିଆଁ ଲଗାଯାଇଥାଏ । ଏହି ନିଆଁକୁ *ଅଗି* ବା *ଅଇଘରା* କୁହାଯାଏ । ଦିଅଁ ଏହି ଅଗି ଚାରିପଟେ ବୁଲି ସେଠାରେ ଭୋଗ ଖାଇ ନିଜ ମନ୍ଦିରକୁ ବାହାରନ୍ତି ।

#### କଟକ 
କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ଉତ୍ସବକୁ 'ମେଣ୍ଢାକୁଡ଼ିଆ ପୋଡ଼ି' କୁହାଯାଇଥାଏ ।

#### ବାଲେଶ୍ୱର 
ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଗିଜଳା ଉତ୍ସବକୁ 'ମେଣ୍ଢାଘର ପୋଡ଼ି' କୁହାଯାଇଥାଏ ।

### ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ 
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଦୋଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଆଗ ଦିନ ରାତିରେ ଏହି ପରି ଏକ ଅଗ୍ନିଉତ୍ସବ ହୋଇଥାଏ । 

### ତାମିଲନାଡୁ 
ତାମିଲନାଡୁର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଗ୍ନିଉତ୍ସବ ହୋଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ କଉତୁକରେ ପରସ୍ପର ଭିତରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି ।]

### ମହାରାଷ୍ଟ୍ର 
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ନାନାଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ବୀରମାନଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ ହାତରେ ଖଣ୍ଡାଧରି ନିଆଁ ଚାରିପଟେ ବୁଲି ନାଚନ୍ତି ଓ ଏହି ନିଆଁରେ ଗରମ କରାଯାଇଥିବା ପାଣିରେ ଗାଧାନ୍ତି ।

### ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ 
ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଘର ଆଗରେ ଗବଗଛଟିଏ ପୋତାଯାଇ ତହିଁ ଉପରେ କୁଟା, ଚିରାକନା ଓ ଘଷି ଆଦି ଜମା କରାଯାଇ ଅଗି ଜଳା ହୁଏ ଓ ଲୋକେ ରାତିଯାକ ଅଶ୍ଳୀଳ ଗୀତ ଗାଇ ନାଚନ୍ତି ।

## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* ପ୍ରହରାଜ, ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ. ଖଣ୍ଡ ୧ (୧୯୩୧)

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଶ୍ରେଣୀ:Mayurbhanj Toka
ସେଣ୍ଟର ଫର ଇଣ୍ଟରନେଟ ଆଣ୍ଡ ସୋସାଇଟି (ଭାରତ)

**ସେଣ୍ଟର ଫର ଇଣ୍ଟରନେଟ ଆଣ୍ଡ ସୋସାଇଟି** (CIS) ବେଙ୍ଗାଳୁରୁରେ ଥିବା ଏକ ବହୁମୁଖୀ ଗବେଷଣା ଓ ଓକିଲାତି ସଙ୍ଗଠନ ।
ସିଆଇଏସ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଏବଂ ସମାଜରେ ସାଂଖିକ (ଡିଜିଟାଲ) ବହୁଳାବାଦ, ସର୍ବଜନୀନ ଉତ୍ତରଦାୟୀତ୍ୱ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଚଳନ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।
## କଣ କରନ୍ତି
ଏହା ଏକ ଅଣ-ଲାଭକାରୀ ସଂସ୍ଥା । ଏହା ମତ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବାର ଅଧିକାର, ଗୋପନୀୟତା, ବିବିଧକ୍ଷମଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପଲବ୍ଧି, ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର, ଏବଂ ବୌଦ୍ଧିକ ସମ୍ପଦ ଅଧିକାର ଏବଂ ମୁକ୍ତ ବ୍ୟବହାରର ଅଧିକାର(ଖୋଲା ତଥ୍ୟ, ମାଗଣା/ମୁକ୍ତ ସପ୍ଟୱେର, ମୁକ୍ତ ମାନକ, ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ସାହିତ୍ୟକୃତିର ମୁକ୍ତ ପଠନ, ମୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷାଉତ୍ସ ଏବଂ ମୁକ୍ତ ଭିଡ଼ିଓ) ଆଦିର ନୀତିନିୟମ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ମାମଲା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଗବେଷଣା ସାଂଖିକ ମାଧ୍ୟମ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାଦ୍ୱାରା ସମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । 

## ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ
ଭାରତୀୟ ଭାଷାସମୂହକୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସିଆଇଏସକୁ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଞ୍ଜୁର କରିଛନ୍ତି । ଇଂରାଜୀକୁ ମିଶାଇ ଇଣ୍ଡିକ ଭାଷାରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ହେଉଛି ଉଇକିମିଡ଼ିଆର ଖୋଲା ଭାଷା ଜ୍ଞାନକୋଷ ପ୍ରକଳ୍ପ । ଏହି ମଞ୍ଜୁରି ଉଇକିମିଡିଆର 'ଖୋଲା ଜ୍ଞାନକୋଷ'କୁ ଭାରତରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସାରର ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି ।  ଦୁଇ ବର୍ଷିଆ ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ମୂଦ୍ରାରେ ୧,୧୦,୦୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା (($200,000 ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର))  ଅନୁଦାନ ପାଇଛି ।

## ଆଧାର
## ବାହାର ଲିଙ୍କସମୂହ
* 
* Tara Textreader, a boon for the visually-challenged - Times of India
* Does India need its own Bayh-Dole? - Indian Express
* Wiki’s worth, on a different turf - Live Mint
* When the virtual world gets a room - The Hindu Dec 22, 2009

## ଆଧାର
ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ

ଭାରତ ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବିଧାନ ସଭା ରହିଛି । ସାବାଳକ ଭୋଟଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ଜରିଆରେ ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲୋକ-ପ୍ରତିନିଧି ଚୟନ କରାଯାଇ ବିଧାନ ସଭା ଗଠିତ ହୁଏ । ବିଧାନ ସଭା ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବାଧିକ ୫୦୦ ଓ ସର୍ବନିମ୍ନ ୬୦ ଅଟେ । ତେବେ ଭାରତର କେତେକ ରାଜ୍ୟ-ବିଧାନ ସଭାରେ ୬୦ରୁ କମ ସଂଖ୍ୟକ ଆସନ ଅଛି;- ଯଥା:- ସିକିମ(୩୨), ଗୋଆ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଓ ମିଜୋରମ (ପ୍ରତ୍ୟେକ ୪୦) । 
## ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା 
ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ସଭ୍ୟସଂଖ୍ୟା ୧୪୭, ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ୨୨ ଓ ୩୪ଟି ଆସନ ଯଥାକ୍ରମେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ବା ଆଦିବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ । ଅବଶିଷ୍ଟ ୯୧ଟି ଆସନ ସାଧାରଣ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ।
## ବିଧାନ ସଭା ପାଇଁ ସଦସ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା 
ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଠର ବର୍ଷ ବା ତତୋଧିକ ବୟସର ନାଗରିକମାନେ ମତଦାନ କରି ଲୋକପ୍ରତିନିଧି ଚୟନ କରିଥାନ୍ତି । ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାର ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ଯେତିକି ଥାଏ ସମାନ ସଂଖ୍ୟକ ଏକ-ସଭ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଆଞ୍ଚଳିକ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
## ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟପଦ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଯୋଗ୍ୟତା 
ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ପଦ ପାଇଁ ପ୍ରତି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କର ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

# ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ହୋଇଥିବେ ।
# ତାଙ୍କର ବୟସ ୨୫ ବର୍ଷରୁ କମ ହୋଇନଥିବ ।
# ସଂସଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ ନିର୍ବାଚନ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିବା ।

ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ଯଦି -

# ସେ କୌଣସି ସରକାରୀ ଲାଭ ଜନକ ପଦବୀରେ ଥିବେ ।
# ସେ ଯଦି ମସ୍ତିସ୍କ ବିକୃତ ବୋଲି ନାୟାଳୟରୁ ବିବେଚିତ ହୋଇଥିବେ ।
# ସେ ନିଃସ୍ୱ ହୋଇଥିବେ ।
# ସେ ଯଦି ଅନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନାଗରିକ ହୋଇଥିବେ ।
#

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା
* ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି
ରାଜ୍ୟ

## ବର୍ଣ୍ଣନା 
ରାଜ୍ୟ କହିଲେ ସାଧାରଣତଃ ଗୋଟିଏ ରାଜନୈତିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ କହିଲେ କେତୋଟି ରାଜ୍ୟକୁ ନେଇ ଏକ ଦେଶ ଗଠିତ ।

## ଇତିହାସ 
ପୂର୍ବ କାଳରେ ରାଜାମାନେ ନିଜ ଅଧୀନରେ କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ରଖୁଥିଲେ ବା ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ଏହି ଅଧୁକୃତ ଅଞ୍ଚଳଟିକୁ ରାଜ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା ।
## ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା 
ଭାରତ ୨୯ଟି ରାଜ୍ୟରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସାମାଜିକ ଗୋଷ୍ଠୀ
ଦେବଦୀପାବଳି

ମାର୍ଗଶୀର ମାସ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିଠାରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ତିନିଦିନ ବ୍ୟାପି ଦେବଦୀପାବଳି ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ସାଧାରଣ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଯେପରି କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥି, ଦୀପାବଳି ଦିନ ନିଜ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ତର୍ପଣାଦି କରି ଦୀପଦାନ କରିଥାନ୍ତି, ଠିକ ସେହିପରି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମାର୍ଗଶିର ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦ ତିଥିରେ ତିନିଦିନ ଧରି ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପ୍ରଦାନ ପୂର୍ବକ ଦୀପଦାନ କରିଥାନ୍ତି । 
ଏହି ତିନି ଦିନ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧବେଶରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ ବାମନ ରୂପରେ ସତ୍ୟଯୁଗର ଅଦିତି ଓ କଶ୍ୟପ, ଶ୍ରୀରାମ ରୂପରେ ତ୍ରେତୟା ଯୁଗର କୌଶଲ୍ୟା ଓ ଦଶରଥ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରୂପରେ ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବ ତଥା ଗୁଣ୍ଡିଚା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପ୍ରଦାନ ପୂର୍ବକ ଦୀପଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।
## ବେଶ 
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ପିନ୍ଧୁଥିବା ବସ୍ତ୍ରକୁ କାଶୀଧଡ଼ିଆ ବସ୍ତ୍ର କୁହାଯାଏ । ଏହାର ରଙ୍ଗ ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧଡ଼ିରେ ବଡ଼ ବଡ଼ କୁମ୍ଭମାନ ପଡ଼ିଥାଏ । ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବକମାନେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କୁ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଶ୍ରାଦ୍ଧବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଅବସରରେ ଠାକୁରମାନେ ନଳିଭୂଜ, କୁଣ୍ଡଳ, ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆଡ଼କାନି, ତଡ଼ଗି, ହରିଡ଼ାଶାଳି ପ୍ରଭୃତି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି ।
## ନୀତି 
ମାର୍ଗଶିର ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସନ୍ଧ୍ୟାଧୂପ ନୀତି ବଢ଼ି ଧୋପଖାଳ ହେବାପରେ ରତ୍ନସିଂହାସନ ତଳେ ଭଣ୍ଡାରମେକାପ ଚାଉଳରେ ଗୋଟିଏ ଗଛ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି । ପାଳିଆ ମେକାପ ବଇଠାମାନଙ୍କରେ ଘୃତ ପୂର୍ଣ୍ଣକରି ଚାଉଳ ଗଛରେ ବତୀ ବସାନ୍ତି । ସମୁଦାୟ ଅଠେଇଶଟି ବତୀ ବସାଯାଏ, ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଦଶଗୋଟି, ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ନଅଟି ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ନଅଟି ଦୀପ ବସାଯାଇଥାଏ । ତିନିଗୋଟି ସୁନାଆଳତି ଲଗାଇବା ପରେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସେବକ ଚାଉଳଗଛ ଓ ଦୀପମାନଙ୍କୁ ସଂସ୍କାର କରନ୍ତି । ଏହାପରେ ପୂଜାପଣ୍ଡା, ପତି ମହାପାତ୍ର ଓ ମୁଦିରସ୍ତ ସେବକମାନେ ସିଂହାସନ ଉପରକୁ ଉଠି ତିନିବାଡ଼ରେ ବନ୍ଦାପନା କରିବା ପରେ ତିନୋଟି ମହାଦୀପରେ ବନ୍ଦାପନା କରାଯାଏ । ତତ୍ପରେ ପୂଜକ ତିନିଜଣ ମହାଦୀପ ଗୁଡ଼ିକୁ ହାତରେ ଧରି ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାରର ଭିତର ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ସେଠାରେ ଆସ୍ଥାନ ପଢ଼ିଆରୀ କରିଥିବା ଚାଉଳ ଗଛକୁ ଜଣେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସଂସ୍କାର କରି ପାଣି ଛଡ଼ାନ୍ତି । ସେହି ମହାଦୀପ କଳସଗୁଡ଼ିକୁ ପାଳିଆ ଚୁନରାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ । ଚୂନରା ସେବକ ବଡ଼ଓଡ଼ିଆ ମଠ ପ୍ରଦତ୍ତ ତେଲ ଓ ଘିଅ ନେଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଅଁଳାବେଢ଼ା ଉପରେ ଦୀପମାନ ଜାଳନ୍ତି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଉଦିଆ ଜାଳି ‘ଗଜପତି ମହାରାଜଙ୍କୁ ମହାପ୍ରଭୁ ଶଙ୍ଖେପୁରାଇ ଚକ୍ରେ ଆଢୁଆଳ କରନ୍ତୁ’ କହି ହରିବୋଲ ଡାକ ଦିଅନ୍ତି । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧବେଶ ଦେଖିବାଲାଗି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଦର୍ଶନାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।

ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିବସରେ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗଣଦୀପଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।

ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧର ତୃତୀୟ ଦିବସରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ମଦନମୋହନ, ଭୂଦେବୀ ଓ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ସହ ଜଗନ୍ନାଥ ବଲ୍ଲଭ ମଠକୁ ବିଜେ କରନ୍ତି । ସେଠାରେ ବନ୍ଦାପନା ଭଳି କେତେକ ନୀତି ସମ୍ପାଦନ ହେବାପରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା, ୨୫ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧, ପୃଷ୍ଠା-୧୧
* ସମାଜ, ୨୫ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧, ପୃଷ୍ଠା-୦୩
* ସମ୍ବାଦ, ୨୬ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧, ପୃଷ୍ଠା-୦୩

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦଙ୍କ ତାଲିକା

## ଅଷ୍ଟାଦଶ ଲୋକ ସଭା (୨୦୨୪-ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) 
ଚଳିତ ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା (୨୦୨୪-ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)ରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରୁଥିବା ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦଗଣଙ୍କ ତାଲିକା: 

## ସପ୍ତଦଶ ଲୋକ ସଭା (୨୦୧୯-୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) 
ଚଳିତ ୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା (୨୦୧୯-୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)ରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରୁଥିବା ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦଗଣଙ୍କ ତାଲିକା: 

## ଷୋଡ଼ଶ ଲୋକ ସଭା (୨୦୧୪-୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) 
ଚଳିତ ୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା (୨୦୧୪-୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)ରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରୁଥିବା ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦଗଣଙ୍କ ତାଲିକା: 

## ପଞ୍ଚଦଶ ଲୋକ ସଭା (୨୦୦୯-୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) 
ଗତ ୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା (୨୦୦୯-୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)ରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରୁଥିବା ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦଗଣଙ୍କ ତାଲିକା: 

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଶାର ନେତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା
* ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା
* ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
# Members of Lokasabha 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଚାଉଳ

[right|thumb|*[Oryza sativa*, commonly known as Asian rice]]
ଚାଉଳ ହେଉଛି ଧାନରୁ ତିଆରି ଏକ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ । ଏହାକୁ ରୋଷେଇ କରି ଖିଆଯାଏ । ଭାରତ ତଥା ଓଡ଼ିଶାରେ ଚାଉଳକୁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ବିବେଚିତ କରିଥାନ୍ତି । 
## ବ୍ୟବହାର 
right|thumb|ଚାଉଳରୁ ତିଆରି ଭାତ
ଚାଉଳ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଥାଏ । ଯେମିତିକି

* ଭାତ ଚାଉଳ

* ମୁଢି ଚାଉଳ

* ଖିରୀ ଚାଉଳ

* ଉଖୁଡା ଚାଉଳ

ଭାତ କରଯାଉଥିବା ଚାଉଳ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର

# ଅରୁଆ ଚାଉଳ
# ଉଷୁନା ଚାଉଳ
## ଚାଷ ଓ ପ୍ରଣାଳୀ 
ଚାଉଳ ଧାନରୁ ବାହାରି ଥାଏ ବା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ଧାନଚାଷ କରାଯାଇଥାଏ । ଧାନ ଅମଳ ପରେ  ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଧାନରୁ ଚାଉଳ ହୁଏ। 
## ଇତିହାସ 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* International Rice Research Institute
* Rice latest trade data on ITC Trade Map
* Global Rice Science Partnership 
* Rice Today magazine 
* Calories in rice 
* Interviews with Pioneers of Rice Research 
* Rice Knowledge Bank 
* A Brief History of Rice (p. 9 – p. 12) 
* A Cuban Skirmish for Rice by Isbel Diaz Torres, *Havana Times*, June 16, 2010
* National Food Authority.
* Philippine Rice Research Institute. 
* Safe Storage of Cooked Rice
* Rice Research and Practice 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚାଉଳ
ମୁଢ଼ି

thumb|ମୁଢ଼ି
**ମୁଢ଼ି** ଚାଉଳରୁ ତିଆରି କରାଯାଉଥିବା ଏକ ଖାଦ୍ୟ । ଏହା 'ଭୁଜା' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ମୁଢ଼ି ଚାଉଳକୁ ଭଜାଯାଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ମୁଢ଼ି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟ ।

## ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ 
ପ୍ରଥମେ ଧାନରୁ ଚାଉଳ ତିଆରି କରାଯାଏ । ତାହାପରେ ସେହି ଚାଉଳକୁ ଲୁଣ ପାଣିରେ କିଛି ଘଣ୍ଟା ରଖାଯାଇ ହାଣ୍ଡିକୁ ଚୁଲିରେ ବସାଇ ସେହି ଗରମ ହାଣ୍ଡିରେ ପକାଇ ଭାଜି କରି ମୁଢ଼ି ତିଆରି କରାଯାଏ ।

## ବ୍ୟବହାର 
[thumb|[ବାରିପଦାର ଝାଲ୍ ମୁଢ଼ି]]
ମୁଢ଼ି ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ହେଲେ ସୁଦ୍ଧା
ଏହା ଓଡ଼ିଶା ସାରା ଜଳଖିଆ ଭାବେ ଖିଆ ଯାଏ । .

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚାଉଳ
ବିଶ୍ୱ ଏଡ୍‌ସ ଦିବସ

[right|thumbnail|210px|[ନାଲି ରିବନ ଜଗତ ସାରା ଏଚ.ଆଇ.ଭି. ପଜିଟିଭ ଆକ୍ରାନ୍ତ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସୂଚିତ କରିଥାଏ ।]]
right|thumbnail|210px|
**ବିଶ୍ୱ ଏଡ୍‌ସ ଦିବସ**, ଡିସେମ୍ବର ୧ରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଏଡ୍‌ସ (AIDS)ର ସଂକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ନିମନ୍ତେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ସରକାରୀ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଏହି ଦିନଟିକୁ ଏଡ୍‌ସ ବାବଦରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ଜନସଚେତନତା ତିଆରି କରି ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ୧୯୯୫ଠାରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହାକୁ ସରକାରୀ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ବାକି ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିନ ଏଡ୍‌ସ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । 

୧୯୮୧ରୁ ୨୦୦୭ ଭିତରେ ଏଡ୍‌ସ ଯୋଗୁଁ ୨୫ ମିଲିଅନରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଜୀବନ ହରାଇଛନ୍ତି । ୨୦୦୭ ବେଳକୁ ପାଖାପାଖି ୩୩.୨ ମିଲିଅନ ଜଗତ ସାରା ଏଡ୍‌ସରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହା ଏଯାବତ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ଜୀବନନାଶକରି ମହାମାରୀ ଭାବରେ ଜଣା । ଅନେକ ଜନସଚେତନତା ଓ ରେଟ୍ରୋଭାଇରାଲ ବିରୋଧି ସେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏଡ୍‌ସ ମହାମାରୀ ୨୦୦୭ ସୁଦ୍ଧା ୨ ମିଲିଅନରୁ ଅଧିକ ଯବାନ ହାନି କରିସାରିଲାଣି
 ଯାହା ଭିତରୁ ୨୭୦,୦୦୦ ଜଣ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।

## ଇତିହାସ 
## ବିଷୟବସ୍ତୁ ବାଛିବା 
### ବିଶ୍ୱ ଏଡ୍‌ସ ଦିବସ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ୧୯୮୮-ଏବେ ଯାଏଁ 
## ଏଡ୍‌ସ ସଚେତନତା ମାସ 
ନାନାଦି ସରକାରୀ ଓ ସଙ୍ଗଠନମାନ ଅଲଗା ଅଲଗା ମାସକୁ '*ଏଡ୍‌ସ ସଚେତନତା ମାସ* ଭାବରେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଅକ୍ଟୋବର ଓ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ମୁଖ୍ୟତ ଏହା ପାଳନ କରାଯାଏ । ଡିସେମ୍ବରରେ ବିଶ୍ୱ ଏଡ୍‌ସ ଦିବସ ପଡୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଟୀକା 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* World AIDS Day official site
* The World AIDS Campaign

ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା ଦିବସମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ରିବନ ପ୍ରତୀକ
ଶ୍ରେଣୀ:ମିଳିତ ଜାତିସଙ୍ଘ ଦିବସମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଣସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଏଚ.ଆଇ.ଭି./ଏଡ୍‌ସର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡିସେମ୍ବର ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ