ସୁସ୍ମିତା ଦାସ

**‌ସୁସ୍ମିତା ଦାସ‌** (;)ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ । ସେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଜଣେ ଗାୟିକା ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସୁସ୍ମିତା, ଓଡ଼ିଶା ଭିତରେ ତ‌ଥା ଓଡ଼ିଶା ବାହାରେ ଅନେକ ମଞ୍ଚରେ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି । ସେ ଆକାଶବାଣୀରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପୂରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଗୀତ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୀତ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଆଦି ଗାଉଥିଲେ । ଏଥିସ‌ହ ସେ ମଞ୍ଚରେ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପୁରୁଣା ଗୀତ, ଦେବଦେବୀ ଭଜନ, ଗଜଲ, ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ, ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ତ‌ଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦୁନିଆ ବ୍ୟତୀତ କିଛି ଆଧୁନିକ ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଗାଇଥାନ୍ତି । ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ସୁଗମ ସଙ୍ଗୀତ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । 

ସୁସ୍ମିତା ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଏବଂ କାନାଡ଼ା ଗସ୍ତରେ ଯାଇ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ମଞ୍ଚରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ । ୨୦୦୭ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର, ଲଣ୍ଡନ ଏବଂ କାନାଡ଼ାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ OSA Conventionରେ ସେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସେହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୀତ ଆଲବମ ‌ମାୟ ଦର୍ପଣ‌ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ଯାହାକି ଅନେକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା । ସେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଲଣ୍ଡନର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମଞ୍ଚମାନଙ୍କରେ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି ।

ସେ ୬୩ତମ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାରରେ ବିଚାରିକା ଥିଲେ । ହିନ୍ଦୀ, ରାଜସ୍ଥାନୀ, ମାଥିଲି, ଛତିଶଗଡ଼ି, ପଞ୍ଜାବୀ ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କର ସେ ବିଚାରିକା ଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ପରିବାର
ସୁସ୍ମିତା ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଥିଲେ ବଡ଼ ଝିଅ । ସୁସ୍ମିତାଙ୍କର ମାଆ ଥିଲେ ଜଣେ ସଙ୍ଗୀତମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ରୀ ଥିଲେ, ସେ ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସଙ୍କର ଛାତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ ହିଁ ଥିଲେ ସୁସ୍ମିତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗୁରୁ । ମାତ୍ର ସୁସ୍ମିତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କର ବାହାଘର ପରେ ସେ ଆଉ ସୁଯୋଗ ପାଇ ନ ଥିଲେ, ନିଜର ପ୍ରତିଭାକୁ ଆଗକୁ ଆଣିବାକୁ । ତାଙ୍କ ମାଆ ଥିଲେ ଘରର ବଡ଼ ବୋହୂ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଘର ଥିଲା ଏକ ଯୌଥ ପରିବାର । ସୁସ୍ମିତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କର ୧୦ ଭାଇ । ସେଥିପାଇଁ ସେ ଇଚ୍ଛା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସୁସ୍ମିତାଙ୍କୁ ସୂଚାରୁରୂପେ ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରୁ ନ ଥିଲେ । ତେଣେ ସେତେବେଳେ ଝିଅ ବୋହୂମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏତେଟା ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଉ ନ ଥିଲା ।  ଏହା ପରେ ସେ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଆକାଶବାଣୀରେ ସେ ଜଣେ ଗାୟିକା ଭାବରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । 

ସୁସ୍ମିତାଙ୍କର ପତି ଜଣେ ବନ ବିଭାଗର ସରକାରୀ ଚାକିରିଆ । ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଝିଅ ଅଛନ୍ତି । ଦୁଇ ଝିଅ ବଡ଼ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେବା ପରେ ସୁସ୍ମିତା ସଙ୍ଗୀତକୁ ଏକ ପେଶା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

‌ମାୟ ଦର୍ପଣ‌ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ୨୦୦୬ରେ ।

ନବକଳେବର ୨୦୧୫ ସମୟରେ ସୁସ୍ମିତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଜଗନ୍ନାଥ ଭଜନ ଆଲବମ ‌ହୃଦୟ ବଲ୍ଲଭ‌ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି ଆଲବମରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ୧୨ଟି ଯାକ ଗୀତ ନିଜେ ସୁସ୍ମିତା ଗାଇଥିଲେ । ଏହି ଆଲବମରେ ଥିବା ୧୨ଟି ଗୀତରୁ ୬ଟି ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ଲେଖଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ବାକି ୬ଟି ଗୀତ ଥିଲା ପାରମ୍ପାରିକ ରଚନା, ଯାହାକି ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଆଲବମଟି ରବୀନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡପରେ ୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

ଚକ୍ଷୁହୀନ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ‌ସ୍ୱାଭିମାନ‌ ନାମକ ଏକ ଆଲବମ ତିଆରି କରିଥିଲେ ସୁସ୍ମିତା । ଏହାର ରଚନାଗୁଡ଼ିକୁ କରିଥିଲେ ବିଜୟ ମଲ୍ଲ । ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କ ସ‌ହ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଅଭିଜିତ ମିଶ୍ର ମଧ୍ୟ ସୁସ୍ମିତାଙ୍କ ସ‌ହ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ । ୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଭଞ୍ଜ କଳା ମଣ୍ଡପରେ ଏହି ଆଲବମଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସୁସ୍ମିତା ଏବଂ ଅଭିଜିତ ମିଶ୍ରଙ୍କ କଣ୍ଠରେ ‌ଋତୁଚକ୍ର‌ ଆଲବମ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି ଆଲବମର ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ରଚନା କରିଥିଲେ କୁଳମଣି ବିଶ୍ୱାଳ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଓମ ପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି । ମିଟୁ ମ୍ୟୁଜିମ୍ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭେଇଥିଲା । ଭାରତରେ ଅନୁଭବ ହେଉଥିବା ୬ଟି ଋତୁକୁ ନେଇ ଏହାର ଗୀତ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ।

୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ଦିବସ ଅବସରରେ ସୁସ୍ମିତା ଓଡ଼ିଶାର ଯୁବଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ଗୌରବ, ଗାଥାକୁ ନେଇ 'ଆଉ ନ କର କାହା ଆଗେ ଗୁହାରୀ' ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ ହୋଇଥିଲା । ଭରଦ୍ୱାଜ ପଣ୍ଡା ଏହି ଗୀତଟିର ରଚନା କରିଥିବା ବେଳେ ବିଭୁତିଭୂଷଣ ଗଡ଼ନାୟକ ଏହି ଗୀତ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଯୋଗାଡ଼ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗୀତଟି ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପାରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଖଞ୍ଜଣି, ଧୁଡୁକି, ଉକୁଲେଲେ ଆଦି ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଥିଲା ।

୨୦୧୭ ମସିହା ରଜ ସମୟରେ ସୁସ୍ମିତାଙ୍କ ଏକ ରଜ ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ରଜ ଅବସରରେ ଆମ ଓଡ଼ିଶାରେ କେମିତି ପାଳନ ହୁଏ, ସେହି ବିଷୟରେ କିଛି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ । ଏହି ଗୀତଟିର ଶୀର୍ଷକ 'ଲାଜ ଲାଜ ହୋଇ ଆସିଲ ରଜଲୋ' ରଖାଯାଇଥିଲା । ଗୀତିକାର ଦେବଦାସ ଛୋଟରାୟ ଏହି ଗୀତଟିକୁ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଓମ୍ ପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି ଏହି ଗୀତଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି ଗୀତର ଭିଡ଼ିଓରେ ନିଜେ ସୁସ୍ମିତା ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହାର ଭିଡ଼ିଓର ସୁଟିଂ କରିଥିଲେ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଅଭିଜିତ ମିଶ୍ର ଏବଂ ଧୃବାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୧୭ରେ ଏହି ଗୀତଟି ରବିନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡପରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜରିଆରେ ଲୋକାର୍ପଣ କରାଯାଇଥିଲା । ମାତ୍ର ଜୁନ ୧୩ରେ ଏହାକୁ ୟୁ ଟ୍ୟୁବ୍ ଏବଂ ଫେସବୁକ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଗାଇଥିବା ଆଲବମ୍
## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
* କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୧

## ଆଧାର
## ବାହାର ଆଧାର
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗାୟକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ