open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ

**ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ** (**ସାଇ-ଫାଇ** - **sci-fi** କିମ୍ବା **SF** ବୋଲି ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖାଯାଏ) କଳ୍ପନାପ୍ରସୂତ ରଚନାର ଏକ ବିଭବ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ମହାକାଶ ଅନୁସନ୍ଧାନ, ସମୟ ଭ୍ରମଣ, ସାମାନ୍ତରାଳ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବାହାରେ ଜୀବନ ଭଳି ଭବିଷ୍ୟତଧାରଣା କଳ୍ପନାଶୀଳ ଓ ଭବିଷ୍ୟଧର୍ମୀ ରଚନା । ଏହାକୁ "ଚିନ୍ତାଧାରାର ସାହିତ୍ୟ" ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରାୟତଃ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ସାମାଜିକ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ନବସୃଜନର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଣାମ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥାଏ ।

ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀର ଯାହାର ମୂଳ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା । ସେଥିରେ ଫାଣ୍ଟାସି, ଭୋତିକ, ସୁପରହିରୋ କାହାଣୀ ତଥା ଅନେକ ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ ଉପଶୈଳୀ ରହିଛି । ଏହାର ସଠିକ ପରିଭାଷା ଲେଖକ, ସମାଲୋଚକ, ବିଦ୍ୱାନ ଏବଂ ପାଠକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବିତର୍କ ହୋଇଛି ।

ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ ସାହିତ୍ୟ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଟେଲିଭିଜନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇଛି । ମନୋରଞ୍ଜନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଛଡ଼ା ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନର ସମାଜକୁ ମଧ୍ୟ ସମାଲୋଚନା କରିପାରେ ଏବଂ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ "ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବନା"ର ପ୍ରେରଣା ଦିଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ
ଓଡ଼ିଆ ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ

**ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ** ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଓ କଳ୍ପିତ କାହାଣୀ, ଗପ ବା ଉପନ୍ୟାସକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ କାରିଗରୀ ବିଜ୍ଞାନର ବିଷୟ, ଭବିଷ୍ୟତର ଆଧାରରେ କଳ୍ପନା ପ୍ରସୂତ ଆଦିଭୌତିକ ଘଟଣା, ପୃଥିବୀ ବାହାରେ ଜୀବନ ଓ ଜୀବମାନଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାହାଣୀ ଆଦି ସ୍ଥାନ ପାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନେକ ଜଣାଶୁଣା ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ ଲେଖାଯାଇଅଛି ।

## ଧାରାବାହିକ ଓଡ଼ିଆ ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ 
* ''**ଅଜଣା ଗ୍ରହରେ ଜନ ଓ ମେରୀ**':
:ପ୍ରଫେସର ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଦେଇ ଲେଖା ଏହି କାହାଣୀଟି ଧାରାବାହିକ ଭାବରେ ସଂସାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା ।

## ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀଲେଖକ 
* ଡ. ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର
* ପ୍ରଫେସର ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର
* ଡ. ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପରିଡା
* ଇଂ ମାୟଧର ସ୍ୱାଇଂ
* ପ୍ରଫେସର କୁଳମଣି ସାମଲ
* ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ଫତେସିଂହ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ
ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର

**ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର** (୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୮୬ - ୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଗାଳ୍ପିକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସେ ଆଧୁନିକ ପଞ୍ଚସଖାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଓ ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକତା କରିଥିଲେ । ସେ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ଅର୍ଥ ଓ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ 
ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ବାଣପୁରର ଶ୍ରୀନିବାସପୁର ଶାସନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ ।  ତେବେ ସେ ରାଜନୀତିକୁ ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ । ଅଣକଂଗ୍ରେସ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ, ଦଳକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ  ଉଦ୍ୟମରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କୁଳପତି ହୋଇପାରିନଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ.            
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଗାଥା କବିତାର ଜନକ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ସେ "*ଘଟାନ୍ତର*", "*ଅଭାଗିନୀ*", "*ଅଠର ଶହ ସତର*" ଓ "*ନିବାସିତ*" ଆଦି ଉପନ୍ୟାସର ସ୍ରଷ୍ଟା । ତାଙ୍କର "*ଅଭାଗିନୀ*" ଉପନ୍ୟାସ ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଉପନ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ୧୯୪୦ ମସିହାରୁ ୧୯୫୧ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ "*ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋର ସ୍ଥାନ*"ର ସୂଚୀପତ୍ରରେ ସେ ୮୫ଟି ବିଭାଗ ରଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ କେବଳ ୩୪ଟି ବିଭାଗ ଲେଖିସାରିଥିଲେ । ଏହି ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

### ଗାଥା କବିତା ସଙ୍କଳନ 
* ଆଲେଖିକା ( ଏଥିରେ ୧୦ ଗୋଟି କବିତା ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି )
*କୁସୁମ
*କଳିକା
*କିଶଳୟ
*ଚୟନିକା
*ଗୀତାୟନ
*ଗୀତିଗୁଚ୍ଛ
*କବିତାୟନ

#### ଗାଥା କବିତା 
* କାଳିଜାଈ 
* ଅଭିରାମ ସିଂହ
* ଧରଣୀଧର
*ମୁଁ ଚଷା ପୁଅ
*ଉପବାସେ
* ପଦ୍ମାବତୀ
*ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ
* ଦୁଃଖିଧନ
*କଳା ପାହାଡ଼
*ବିକ୍ରମ ସିଂହ
*ମାମୁଁ ଭଣଜା
*ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ
*ଗାଲ ମାଧବ
*ଗଡ଼ରକ୍ଷା

#### ଗୀତି କବିତା 
* କାଶୀଯାତ୍ରୀ
* ନିଦାଘ ସରସୀ
* ସଞ୍ଜୋଇ ତୀରେ
* ସକାଳ
#### ଉପନ୍ୟାସ
* ଘଟାନ୍ତର
* ଅଭାଗିନୀ - ୧୯୧୨ ("ହିଉଗୋ"ଙ୍କ ଲେସ ମିଜରେବ୍ଲସ (Les Miserables)ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର)
* ୧୮୧୭ (ଏହା ଚାର୍ଲସ୍ ଡିକେନସ୍ରନଙ୍କ ରଚିତ A tales of Two cities ଉପନ୍ୟାସ ଅନୁସରଣରେ ରଚିତ)
* ନିର୍ବାସିତ
### ନାଟକ 
* ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
* ମୁକୁନ୍ଦଦେବ
### ପ୍ରବନ୍ଧ 
*କଙ୍କାଳର ଆର୍ତ୍ତନାଦ
* ଦାସତ୍ଵ ମୋଚନ (Up from slavery ର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
* ଷଢେଇକଳା ଖରସୁଆଁ
*ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନର ରୂପରେଖ
* ଜନତନ୍ତ୍ରର ଶାସନ
*ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳ ସମସ୍ୟା

### ଗଳ୍ପ 
* ତୋଳା କନ୍ୟା
* ବିଧବା କନ୍ୟା
*ପରଦାସୀନ
* ଶ୍ରୀମତି
*ପୁଆଣି ଘର
*ବଡ଼ପୁଅ
*ସାବତ ପୁଅ
*ଭାଇ ଭାଗ
*ସେବତୀର ଶବ
*ମିଳନ
*ପରିଚୟ 
*ପ୍ରଗତି
*ପାଣୁ ମିଶ୍ରେ
*ରିକ୍ସାବାଲା

### ଆତ୍ମଜୀବନୀ 
* ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋର ସ୍ଥାନ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୧ ("*ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ*" ପାଇଁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ) 

## ଆଧାର 
*

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ କବିତା

ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ କବିତା ନିଜର ଅସ୍ଥିତ୍ୱ । ମହାଭାରତ ଯୁଗରୁ ତଥା ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ପ୍ରମାଣିତ କରି ସାରିଛି । ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ବୟସ୍କ ( କାବ୍ୟ, ପୁରାଣ, ଛନ୍ଦ, ଭଜନ, ଚମ୍ପୁ, ଚଉତିଶା) ଆଦି ରଚନା କରା ଯାଇଛି । ସେ ସମୟରେ ରାଜ ଦରବାରରେ ଓ ଲୋକ ନୃତ୍ୟରେ ଏହି କାବ୍ୟ ସବୁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । 

* ରାଧାନାଥ ରାୟ (୧୮୪୮-୧୯୦୮) ପ୍ରଥମ କବି ଯିଏ କି ନମଧ୍ୟବୟ୍ସ୍କିଅ କାବ୍ୟ କବିତାର ପରମ୍ପରା ବଦଳାଇ ଥିଲେ । ସେ ଏକ ନୂତନ ଧାରାରେ କବିତା ରଚନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ବିଦେଶରୁ ଶିକ୍ଷା ଅର୍ଜନ କରି ଥିଲେ । ସେ ନଅ ଗୋଟି କାବ୍ୟ ରଚନା କରି ଥିଲେ । ସେ ଏହି ପରି ଅନେକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଲେଖଲେଖି କରି ଥିଲେ ଯାହା କି ଗ୍ରୀକ ସୂତ୍ରରୁ ଆଧାରିତ । ତାଙ୍କର ଲେଖା ଶୈଳୀରେ ଦେଶଭକ୍ତିର ମିଶ୍ରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

* ମଧୁ ସୁଦନ ରାଓ(୧୮୫୩-୧୯୧୨),ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର(୧୮୬୨-୧୯୨୪),ନନ୍ଦକିଶୋର ବଳ(୧୮୭୫-୧୯୨୮) ଓ ଫକିର୍ ମୋହନ ସେନାପତି(୧୮୪୩-୧୯୧୮) ଥିଲେ ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କର ସମକାଳିନ କବି ł ମଧୁ ସୁଦନ ରାଓ ଭଗବାନ ସମ୍ବନ୍ଧିୟ ଓ ଦେଶଭକ୍ତି ବିଷୟରେ ରଚନା କରୁଥିଲେ ł ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା ମହାଭାରତ ଓ ରାମାୟଣରୁ ଅଦ୍ରୁତ ł ତାଙ୍କ ରଚନା ଗୁଡିକରେ ପୁରାତନ ସହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟ ସ୍ତାନ ପାଇଛି ł ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ମହାନ କାରିଗର ł ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତି ସାଧାରଣ ଜୀବନ ଯାପନ ବିଷୟରେ ରଚନା କରୁଥିଲେ ł ତାଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ ଭାଷାରେ ଥିଲା ł 

* ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ କୋଡିଏ ବର୍ଷରେ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା ଲେଖୁଥିବା କବି ମାନ ଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ ପ୍ର୍ୟମନ ହୋଇଥିଲା І ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାଶ(୧୮୭୭-୧୯୨୮),ସେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିସ୍ଥତ ତଥା ସତ୍ୟବାଦୀ ଦଳର ପ୍ରମୁଖ ନେତା ଥିଲେ І ସବୁଜ ଦଳ ନାମକ ଏକେ ଦଳ ସତୟବାଦୀ ଦଳକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲା І ଏହି ଦଳ ବଙ୍ଗଲ ଓ ସାହିତ୍ୟ ଭାଷା ସମ୍ଭନ୍ଧରେ ଲେଖୁଥିଲା І ସବୁଜ କବିତାର ରଚନା ଗୁଡିକଥିଲ ନୂତନ ବର୍ଗିୟ ଓ ଜୁବସୁଲଭ І
ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ କବିତା ଥିଲା ଅତି ଉଚ୍ଚଶ୍ରେଣୀର І ଏହ ପ୍ରମାଣିତ ହେଇପାରିଥିଲା କି ଓଡ଼ିଆମାନେ କାବୟ କବିତା ରଚନା କରିବାରେ ପାରଦର୍ଶୀ І
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ (୧୯୦୫-୧୯୭୩),ରାଧାମୋହନ ଗଡନାୟକ,ଗୋଦାବରିଶ ମହାପାତ୍ର(୧୯୦୦-୧୯୩୮), ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୧୦-୧୯୮୮) ଓ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ ଏହି ଶତାବ୍ଦୀର ବିଶିଷ୍ଟ କବି ଥିଲେ І

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୌରାଣିକ କାବ୍ୟ
ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ

**ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ** କିମ୍ବା **କିଶୋର ସାହିତ୍ୟ**ରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରଚିତ କାହାଣୀ, ପୁସ୍ତକ, ପତ୍ରିକା ଏବଂ କବିତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଆଧୁନିକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ: ବର୍ଗ କିମ୍ବା ପାଠକଙ୍କ ବୟସସୀମା ।

ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ପରୀ କାହାଣୀ ଏବଂ ଗୀତ ଆଦି ଯାଏ ବ୍ୟାପକ ବୋଲି ମାନିହେବ । ତେବେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମାତ୍ର ଏସବୁ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଭିତରେ ଗଣାହେଲା । ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଏକ ବ୍ୟାପକ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶବିଶେଷ, ଯାହା ମୁଦ୍ରଣ ପ୍ରକାଶ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବୟସ୍କମାନେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଇଥିଲେ । ମୁଦ୍ରଣ ଆଗରୁ ଆଦି ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ଖୋଜିବା କଷ୍ଟକର । ମୁଦ୍ରଣ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କ୍ଲାସିକ "ଶିଶୁ" କାହାଣୀ ମୂଳତଃ ବୟସ୍କମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ବିଶେଷ କରି ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ନୈତିକ କିମ୍ବା ଧାର୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା ରହିଥିଲା । ପିଲାମାନଙ୍କର ସାହିତ୍ୟକୁ ମୌଳବାଦୀ ପରମ୍ପରା ଭଳି ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସ, କିମ୍ବା ଚାର୍ଲ୍ସ ଡାରଉଇନଙ୍କ ଏବଂ ଜନ ଲକଙ୍କ ପ୍ରଭାବଦ୍ୱାରା ଦାର୍ଶନିକ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଚି । ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଏବଂ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭକୁ "ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ" କୁହାଯାଏ କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ଅନେକ କ୍ଲାସିକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । 

## ଜାତୀୟ ପରମ୍ପରା
### ଭାରତ 
ଓଡ଼ିଶାରେ *ଜହ୍ନମାମୁ*, *ମୀନା ବଜାର*, *ସଂସାର*, *ମନପବନ*, *ନନ୍ଦନକାନନ* ଆଦି ନିୟମିତ ପତ୍ରିକା ଓଡ଼ିଆରେ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା
ଅନନ୍ତଶୟନ, ସରାଙ୍ଗ

ତାଳଚେର ସହରଠାରୁ ମାତ୍ର ୯କି.ମି. ଦୂରତ୍ୱରେ ଥିବା ସରାଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ଐତିହାସିକ ଅନନ୍ତଶାୟୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ଅବସ୍ଥିତ । ତାଳଚେର ବ୍ଳକ ସରାଙ୍ଗ ଗ୍ରାମର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱଦେଇ ବୋହି ଯାଉଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ କୂଳର ମୁଗୁନି ପଥର ଚଟାଣରେ ପଥରକୁ କଟାଯାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ପୁରାଣ କଥିତ ଭଗବାନଙ୍କ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନନ୍ତଶୟନର ଛାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀଗର୍ଭର ଜଳସ୍ରୋତ ମଧ୍ୟରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିବା ଏହି ଅନନ୍ତ ଶୟନ ରୂପ କାଳକ୍ରମେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀର ଜଳପତ୍ତନ କମିବା ପରେ  ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲା । ନବମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭୌମକର ବଂଶର ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରତିକୃତି ଖୋଦେଇ କରାଯାଇଥିଲା । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏହି ପ୍ରତିକୃତିର ଲମ୍ବ ୫୧ଫୁଟ, ଚଉଡା ୨୩ଫୁଟ ଓ ମୋଟେଇ ପ୍ରାୟ ୨ଫୁଟ ୪ଇଞ୍ଚ । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚାରିହାତରେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ରହିଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ମସ୍ତକକୁ ଅନନ୍ତ ସର୍ପ ଘେରି ରହିଛି । ଏହା ଏକ ସରକାରୀ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ  ଓ ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଦାୟିତ୍ୱ "ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ବିଭାଗ" ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ।
## ଇତିହାସ
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ignca.nic.in: Sarang - Anantasayi Visnu - General View 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା
ସଂସାର (ପତ୍ରିକା)

**ସଂସାର** କଟକରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ପତ୍ରିକା । ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ ଏହି ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ନିଜେ ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ପତ୍ରିକାଟି କିଶୋରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯
ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ

'''''' ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଗପ ସଙ୍କଳନ । ଏହା ୧୯୮୧ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଓ କଥାକାର ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁଙ୍କୁ ଏଥି ପାଇଁ ୧୯୮୪ରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ପୁସ୍ତକଟି ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ଓ ଇଂରାଜୀକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ।

ପୁସ୍ତକଟିରେ ୯ଟି ଗଳ୍ପ ସହିତ, ଲେଖକଙ୍କର ଆତ୍ମକଥାତ୍ମକ ଲେଖାଟିଏ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । ସମସ୍ତଗପରେ ଲେଖକଙ୍କ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ରହିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବହି ଓ ଲେଖକ
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ

**ମାୟାଧର ମାନସିଂହ** (୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୫–୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ତରୁଣ ବୟସରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ସେକ୍ସପିୟର ଓ କାଳିଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ତୁଳନାତ୍ମକ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ "*ଆରତି*" ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ "*ଶଙ୍ଖ"* ନାମକ ଏକ ମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା ହେମଲତା ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ଜୀବନସାଥି, ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଲଳିତ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁଅ ତଥା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ପ୍ରାକ୍ତନ ସାଂସଦ ସୋନାଲ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
### ପରିବାର 
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ନନ୍ଦଳା ଗ୍ରାମରେ ୧୯୦୫ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା ଓ କବି ହେମଲତା ମାନସିଂହଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଚାରିଜଣ ସନ୍ତାନ ଲଳିତ, ଲଲାଟେନ୍ଦୁ, ଲାବଣ୍ୟେନ୍ଦୁ ଓ ନିବେଦିତା ଅଛନ୍ତି । ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଓ ପ୍ରାକ୍ତନ ସାଂସଦ ସୋନାଲ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ।

### ଶିକ୍ଷା 
ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ବି.ଏ. ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସାରିବାପରେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ.ଏ. ପାସ କରିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଡରହାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେକ୍ସପିୟର ଓ କାଳିଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ତୁଳନାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସେ ପି.ଏଚ.ଡି. ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧିଧାରୀ ।

## ରଚନାବଳୀ 
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଭାବେ ସୁପରିଚିତ । ତେବେ ସେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ "*ଜୀବନ ପଥ*", "*ଶିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷକ, ଶିକ୍ଷାୟତନ*", "*ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ଓ ସାହିତ୍ୟ*" ପ୍ରଭୃତି ଅନ୍ୟତମ । ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ସାଧାରଣ ଜନଜୀବନର ସମସ୍ୟା, ସମାଜ, ସସ୍କୃତି ଇତ୍ୟାଦି ବର୍ଣ୍ଣିତ ।
### କବିତା ସଙ୍କଳନ  
* ଏଇ ସହକାର ତଳେ'' 

* ଧୁପ
* ସାଧବ ଝିଅ
* ହେମଶସ୍ୟ
* ପଲ୍ଲୀସନ୍ଧ୍ୟା
* ମହାନଦୀରେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିହାର
* ଦହନ ସୁଖ
* ରୂପଦେବତା
* କୋଣାର୍କ
* **କାବ୍ୟ :** 
* ଉପେକ୍ଷିତା
* ନିକ୍ୱଣ
* ଶୁଭଦୃଷ୍ଟି
* ସାଧବଝିଅ
* ଜେମା
* କମଳାୟନ

*ଦୂରେ ରହ

### ପ୍ରବନ୍ଧ 
* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ (୧୯୬୨)

### ଅନୁବାଦ 
ସେ "ସେକ୍ସପିଅର"ଙ୍କ ଲିଖିତ "'Othello"ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
* ପଶ୍ଚିମ ପଥିକ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ)
* କବି ଓ କବିତା (ସମାଲୋଚନା ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ)
* କମଳାୟନ (କାବ୍ୟ)
* ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଜ
* ମାଟିର ମହାକବି ସାରଳା ଦାସ
* ଶିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶିକ୍ଷାୟତନ
* ଜୀବନପଥ
* ଜୀବନୀ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ 
* ଶିକ୍ଷାର କିଏ, କଣ, କାହିଁକି
* ଶିକ୍ଷାବିତ୍‌ର ଗାଥା (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
* ସରସ୍ୱତୀ ଫକୀର ମୋହନ
* ରାଜ କବି(ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ଜୀବନୀ ଆଧାରିତ ନାଟକ)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ବିଶ୍ୱ ଯକ୍ଷ୍ମା ଦିବସ

**ବିଶ୍ୱ ଯକ୍ଷ୍ମା ଦିବସ** ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ପୃଥିବୀ ସାରା ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* , International Committee of the Red Cross
* 
* 
* 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)

**ସମ୍ବାଦ** ଅନୁଗୋଳ, କଟକ, ବାଲେଶ୍ୱର, ଜୟପୁର, ରାଉରକେଲା, ବ୍ରହ୍ମପୁର, ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ ସମ୍ବଲପୁରରୁ ଏକ ସଙ୍ଗେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଦୈନିକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ । ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ଅଟନ୍ତି ।  ଏହା ୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୪ ମସିହାରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଆସୁଅଛି । ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ଥିଲେ ଏହି ଖବରକାଗଜର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ । 'ଅଫସେଟ ପ୍ରିଣ୍ଟିଙ୍ଗ',ଦ୍ୱାରା **ସମ୍ବାଦ** ଖବରକାଗଜ ଦୁନିଆରେ ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତିତ **ସମ୍ବାଦ** ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମକରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପାଦକୀୟ ପୃଷ୍ଠା, ଖେଳ ପୃଷ୍ଠା, ସାପ୍ତାହିକ ପତ୍ରିକା ଇତ୍ୟାଦି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ।

ସମ୍ବାଦ କେବଳ ଏକ ଖବରକାଗଜ ନରହି, ଏକ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ରୂପରେ ନିଜକୁ ଗଢିତୋଳିଛି । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସମ୍ବାଦର ନିଜର ଅବଦାନ ରଖିଛି । ସମ୍ବାଦ, ଆମ ଓଡ଼ିଶା ନାମକ ଏକ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରି, ଓଡ଼ିଶାର କୋଣ ଅନୂକୋଣରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆଦି ଆୟୋଜନ କରି, 
ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ପଢ଼ିବା ଓ ଲେଖିବା ପାଇଁ, ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟିକରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ହୋଇଛି । ସେହି ଆମ ଓଡ଼ିଶା ମାଧ୍ୟମରେ ରକ୍ତଦାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଛି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ 'ଆମ ଓଡ଼ିଶା' ଏକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଭାବରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ସମ୍ବାଦ
* ସମ୍ବାଦ ଇ-ପେପର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା

[thumb|[ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାଚ]]
ଲୋକକଳା ହେଉଛି ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିର ଜୀବନ୍ତ ବାର୍ତ୍ତାବହ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକନାଟ, ସଙ୍ଗୀତ, ହାତବୁଣା ଲୁଗା, କାଠ, ପଥର ଆଦିରେ ଖୋଦା/ଅଙ୍କା ଚିତ୍ର ଆଦି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହି ସବୁରେ କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କର କଳାନିପୁଣତା ନଥାଏ ବରଂ ସେଠାକାର ଲୋକ ଚଳଣି ଓ ଭାଷାର ଝଲକ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

## ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକନାଟ 
ଓଡ଼ିଶାରେ ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇ ଆସିଥିବା ଲୋକନାଟ ଗୁଡ଼ିକ ତଳେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା: 

### ଆଦିବାସୀ ନାଚ 
* ଦେଶିଆ ନାଚ
* ଗଦବା ନାଚ
* କନ୍ଧ ନାଚ
* କୋୟା ନାଚ
* ଓଁରା ନାଚ
* ସଉରା ନାଚ
* ପରଜା ନାଚ

### ବାକି ଆଞ୍ଚଳିକ ନାଟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* କରମା
* କଣ୍ଢେଇ ନାଚ
* କାଠି କଣ୍ଢେଇ
* କେନ୍ଦରା ଗୀତ
* ଖଞ୍ଜଣି ଭଜନ
* ଗୋଟିପୁଅ ନାଚ: ପୁରୀ
* ଘୁମୁରା ନାଚ
* ଚୁଟ୍କୁଚୁଟା
* ଚଇତି ଘୋଡ଼ା ନାଚ: କଟକ ଓ ଢେଙ୍କାନାଳ
* ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା
* ଚଢ଼େଇଆ ନାଚ: ବାଲେଶ୍ୱର
* ଛଉ ନାଚ: ମୟୂରଭଞ୍ଜ
* ଝୁମର: ମୟୂରଭଞ୍ଜ
* ଡାଲଖାଇ ନାଚ
* ଢଣ କୋଇଲା: ଗଞ୍ଜାମ
* ଢୁମ୍ପା ସଙ୍ଗୀତ: ନୟାଗଡ଼ ଓ ଗଞ୍ଜାମ
* ତାମସା (ମୋଗଲ ତାମସା): ଭଦ୍ରକ
* ଦଣ୍ଡନାଟ
* ଦାସକାଠିଆ
* ଧନୁଯାତ୍ରା: ବରଗଡ଼
* ଧୁଡୁକି ନାଚ
* ନାଚନିଆଁ
* ପଶୁନୃତ୍ୟ
* ପାଟୁଆ ଯାତ୍ରା
* ପାଟୁଆ ନାଚ
* ପାଲା
* ଯୋଡ଼ି ଶଙ୍ଖ ନୃତ୍ୟ: ଗଞ୍ଜାମ
* ରଣପା: 
* ରାବଣ ଛାୟା
* ସଖୀନାଟ
* ସୁଆଙ୍ଗ
** ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ ସୁଆଙ୍ଗ
** ବିଲଙ୍କା ରାମାୟଣ ସୁଆଙ୍ଗ
** ଗଣ୍ଡାବଧ ସୁଆଙ୍ଗ
** ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ସୁଆଙ୍ଗ
** ଉଷାବତୀ ହରଣ ସୁଆଙ୍ଗ
** ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ସୁଆଙ୍ଗ)
* ସଙ୍କୀର୍ତ୍ତନ
* ହରିକଥା: ଗଞ୍ଜାମ
* ଲଉଡ଼ି ନାଚ
* ଲଙ୍କାପୋଡ଼ି: ଦଶପଲ୍ଲା
* ଲୀଳା (ରାଧାପ୍ରେମ ଲୀଳା, ରାମ ଲୀଳା, କୃଷ୍ଣ ଲୀଳା, ଗୋପ ଲୀଳା, ଭରତ ଲୀଳା)

## ହାତକାମ 
### ହାତବୁଣା ଲୁଗା 
* ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ି
* ପାଟ ଲୁଗା
* ଟସର ଲୁଗା
* ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ
* ଇକ୍କତ ବାନ୍ଧ
* ବାଲେଶ୍ୱରୀ ବାନ୍ଧ

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ପଟ୍ଟଚିତ୍ର
* ଚାନ୍ଦୁଆ
* ଟେରାକୋଟା
* ଝୋଟି ଚିତା
* ସଉରା ଚିତ୍ର
* ମାଟିକାମ
* ପଥର ଖୋଦେଇ କାମ
* କାଠକାମ
* କଂସା ଓ ପିତ୍ତଳକାମ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକକଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ଦିବସ

**ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଦିବସ** ପ୍ରତିବର୍ଷ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ପୃଥିବୀ ସାରା ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ପ୍ରସଂଶା, ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ଉପଲବ୍ଧିର ଉପଲକ୍ଷେ ଉତ୍ସବ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । 

## ଇତିହାସ 
ଆମେରିକାରେ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟୀର ଆହ୍ୱାନରେ, ଏହି ଦିବସ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୧୦ ମସିହାରେ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନଲ କୋପେନହେଗନ ସମ୍ମିଳନରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଗଲା । ସେହି ସମୟରେ ଏହାର  ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ଦିଆ ଯିବାରଥିଲା, କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ବହୁ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ନଥିଲା ।  

୧୯୧୭ ମସିହାରେ ଋଷର ମହିଳାମାନେ, ମହିଳା ଦିବସରେ ରୁଟି ଏବଂ କପଡ଼ା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିବାର ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଥିଲା । ଅନ୍ତରୀମ ସରକାର ମହିଳା ମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ଦେଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଋଷରେ ***ଜୁଲିୟନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର*** ଚଳୁଥିଲା ଏବଂ ବାକି ଦୁନିଆରେ ***ଗ୍ରେଗେରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର*** । ଏହି ଦୁଇ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ତାରିଖରେ କିଛି ଅନ୍ତର ଥିଲା ।  ଜୁଲିୟନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ୧୯୧୭ ଫେବୃଆରୀର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୨୩ ଫେବୃଆରୀରେ ଥିଲା କିନ୍ତୁ  ଗ୍ରେଗେରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ସେହିଦିନ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦୁନିଆରେ, ଏମିତିକିି ଋଷରେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରେଗେରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଚଳୁଥିଲା । ଏଥିପାଇଁ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚକୁ ମହିଳା ଦିବସ ରୂପେ ପାଳନ କରାଗଲା ।  

## ଆଧୁନିକ ସଂସ୍କୃତି
ଆଫଗାନିସ୍ତାନ, ଅଙ୍ଗୋଲା, ଆର୍ମେନିୟା, ଆଜରବାଇଜାନ, ବେଳରୁଷ, ବୁର୍କିନା ଫାସୋ, କାମ୍ବୋଡିୟା, ଚୀନ (କେବଳ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ), କ୍ୟୁବା, ଜଂର୍ଜିୟା,ଗିନ୍ନୀ -ବିସାଉ , କିର୍ଗିସ୍ତାନ, ଲାଓସ, ମକଦୁନିୟା (କେବଳ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ), ମଡାଗାସ୍କାର (କେବଳ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ), ମାଲ୍ଡୋବା, ମଙ୍ଗୋଲିୟ, ନେପାଳ (କେବଳ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ), ବୀୟତନାମ, ଏବଂ ଜାମ୍ବିୟାରେ ଏହି ଦିନ ଏକ ଅଧିକାରୀକ ଅବକାଶ ଅଟେ ।

## ଚିତ୍ରଶାଳା 

File:Afghan girls in traditional clothes.jpg|ଆଫଗାନିସ୍ତାନ, ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ମହିଳା କାର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରାଳୟରେ ସମାରୋହ । 
|ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମହିଳା ଦିବସ ଉପଲକ୍ଷେ ୨୦୦୬ର କୈମରୁନୀ କପଡ଼ା । 
File:Intl womens day warsaw march.jpg|ବାରସା, ପୌଲେଣ୍ଡ, ୨୦୧୦
File:Intl womens day sydney.jpg|ସିଡନୀ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ୨୦୧୧
File:International Womens Day March (6977264701).jpg|ମାଲଦୀବ, ୨୦୧୨
File:Massai women rally.jpg|ଅରୁଶା, ତଞ୍ଜାନିୟା, ୨୦୧୨
File:Drummers protest intl womens day brazil.jpg|ବ୍ରାଜିଲ, ୨୦୧୩

## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ 
* Women and war - International Committee of the Red Cross
* International Museum of Women 
* Article from international communist organization on International Women's Day 
* International Women's Day 2007 - United Nations web site
* Internationalwomensday.com
* International Women's Day Celebration 
* More detailed overview
* Sewing a better future on International Women’s Day 
* Towards International Women's Day 2011
* Worldwide Stamps Released On International Women's Day
* Wings & Dreams: 4 Elements of a New Feminism 
* International Women’s Day Marked Around the World - video by ''Democracy Now!'
* International Women's Day - live blogging from Reuters 
* On IWD's centenary, historian Jinty Nelson looks at its genesis and achievements - and the ground still to cover

ଶ୍ରେଣୀ:ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଓଡ଼ିଶାର ହାତକାମ

ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ହାତତିଆରି କଳାକୃତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ବାନ୍ଧ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ହାତବୁଣା ଲୁଗା, କାଠ, ପଥର ଖୋଦେଇ, କଂସା-ପିତ୍ତଳ ଓ ସୁନା-ରୂପା କାମ, ଝୋଟି ଚିତା, ପଟ୍ଟଚିତ୍ର, ଚାନ୍ଦୁଆ କାମ ତଥା ଆହୁରି ଅନେକ ପ୍ରକାରର ହାତକାମ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଜାଗା ଜଣାଶୁଣା ।

### ହାତବୁଣା ଲୁଗା 
* ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ି
* ପାଟ ଲୁଗା
* ଟସର ଲୁଗା
* ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ
* ଇକ୍କତ ବାନ୍ଧ
* ବାଲେଶ୍ୱରୀ ବାନ୍ଧ

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ପଟ୍ଟଚିତ୍ର
* ଚାନ୍ଦୁଆ
* ଟେରାକୋଟା
* ଝୋଟି ଚିତା
* ସଉରା ଚିତ୍ର
* ମାଟିକାମ
* ପଥର ଖୋଦେଇ କାମ
* କାଠକାମ
* କଂସା ଓ ପିତ୍ତଳକାମ

ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକକଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ଚଢ଼େଇଆ ସଙ୍ଗୀତ

**ଚଢ଼େଇଆ ସଙ୍ଗୀତ** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ବାଲେଶ୍ୱରୀ ଲୋକସଙ୍ଗୀତ । ଯାହା ଚଢ଼େଇଆ ନାଟ ବେଳରେ ବୋଲାଯାଇଥାଏ ।

## ଗୀତର ପଦ 
ଚଢ଼େଇଆ ନାଟବେଳେ ବୋଲାଯାଉଥିବା ଗୀତକୁ ଚଢ଼େଇଆ ସଙ୍ଗୀତ କୁହାଯାଏ ।

ଚଢ଼େଇଆ ଚଢ଼େଇଆଣିକୁ-

ଚଢ଼େଇଆର ଉତ୍ତର-

:::::--ଚଢ଼େଇଆ ସଙ୍ଗୀତ

ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱରୀ ଲୋକ କଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକନାଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକନାଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ତାମସା

**ତାମସା** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଗୀତ-ନାଟ କଳା । ଏଥିରେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ଓ ଜଣେ ମହିଳା ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ନାଚିଥାନ୍ତି । ଏକ ବାଦନ ଦଳ ଗୀତ ବୋଲିଥାନ୍ତି ଯାହାର ତାଳେ ତାଳେ କଳାକାରମାନେ ଅଭିନୟ କରି ନାଚିଥାନ୍ତି ।

## ପ୍ରକାର 
*ମୋଗଲ ତାମସା*: ଭଦ୍ରକ ଜିଲାର *ମୋଗଲ ତାମସା* ଏକ ଜଣାଶୁଣା ଲୋକନାଟ ।
## ଗୀତ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକର ଲୋକ କଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକନାଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକନାଟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ପୌରସଂସ୍ଥା

ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଗଠିତ ସ୍ୱାୟତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ ପୌରସଂସ୍ଥା କୁହାଯାଏ ୤ ପୌରସଂସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ, ନଗପାଳିକା, ନିଗମ ଓ ମହାନଗର ନିଗମ ୤

## ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ 
ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ବା ଏନ. ଏ. ସି. ଦଶହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବାସ କରୁଥିବା ସହରମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ୤

## ନଗରପାଳିକା 
ନଗରପାଳିକା ବା ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଏକଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବାସ କରୁଥିବା ନଗରୀମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ୤

## ନିଗମ 
ନିଗମ ବା କର୍ପୋରେସନ ଦୁଇଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବାସ କରୁଥିବା ନଗରୀମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ୤

## ମହାନଗର ନିଗମ 
ମହାନଗର ନିଗମର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ମେୟର କୁହାଯାଏ ୤

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା
* ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡି଼ଶା ରାଜନୀତି
ଅମାବାସ୍ୟା

କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଶେଷ ଦିନକୁ ଅମାବାସ୍ୟା କହାଯାଏ । ଅମାବାସ୍ୟା ପରଦିନଠାରୁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । 
## ପର୍ବପର୍ବାଣି 
ସୋମବାର ଦିନ ଅମାବାସ୍ୟା ପଡ଼ିଲେ ଏହା ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ଭାବେ ନାମିତ ହୁଏ । 
* ବୈଶାଖ ଅମାବାସ୍ୟା:ରୁକ୍ମିଣୀ ଅମାବାସ୍ୟା
* ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ ଅମାବାସ୍ୟା: ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟା: ସାବିତ୍ରୀ ଓଷା।
* ଆଷାଢ଼ ଅମାବାସ୍ୟା: ବିଜୟ (ଉଭା) ଅମାବାସ୍ୟା ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନେତ୍ରୋତ୍ସବ ଓ ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ
:କେତେକ ବର୍ଷ ନେତ୍ରୋତ୍ସବର ତିଥି ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
* ଶ୍ରାବଣ ଅମାବାସ୍ୟା: ଚିତାଲାଗି ଅମାବାସ୍ୟା ବା ଚିତଉ ଅମାବାସ୍ୟା ।
* ଭାଦ୍ରବ ଅମାବାସ୍ୟା: ସପ୍ତପୁରୀ ଅମାବାସ୍ୟା/ କୁଶୋତ୍ପାଟନୀ/ କୁଶଗ୍ରହଣୀ/ ସାତପୁରୀ ଅମାବାସ୍ୟା ।
* ଆଶ୍ୱିନ ଅମାବାସ୍ୟା: ମହାଳୟା (ଫୁଲ୍ଲୋରି, ଫୁଲୁରି, ସର୍ବପିତୃ ) ଅମାବାସ୍ୟା ।
* କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟା: ପ୍ରଦୀପ (ପୟା) ଅମାବାସ୍ୟା ବା ପୂପେଇ/ ପିପେଇ ଅମାବାସ୍ୟା ।
:ଏ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ପରେ ପିଣ୍ଡବର୍ଜିତ ମହାଳୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ ଓ ପିତୃଲୋକଙ୍କୁ ପୂପ ଦୀପ ଅର୍ଥାତ ପିଠା ଉପରେ ଦୀପ ପୋତି ଦାନ କରାଯାଏ ଓ ବଡ଼ ବଡୁଆଙ୍କୁ ନିଆଁ ହୁଳା ଦେଖାଇ ଡକାଯାଏ –“ବଡ଼ ବଡୁଆଏ ହେ ଅନ୍ଧାରରେ ଆସ, ଆଲୁଅରେ ଯାଅ, ବାଇଶି ପାହାଚରେ ଗଡ଼ଗଡ଼ାଉଥାଅ” ।
* ମାର୍ଗଶୀର ଅମାବାସ୍ୟା: ମହୋଦଧି ଅମାବାସ୍ୟା ।
* ପୌଷ ଅମାବାସ୍ୟା: ବଉଳ ଅମାବାସ୍ୟା‎ ବା ବକୁଳ ଅମାବାସ୍ୟା : ବରାହ ଜନ୍ମ ।
* ମାଘ ଅମାବାସ୍ୟା: ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟା, ତ୍ରିବେଣୀ ଅମାବାସ୍ୟା, ବିରଜା ଅମାବାସ୍ୟା ।
* ଫାଲ୍‌ଗୁନ ଅମାବାସ୍ୟା: ଉଜ୍ଜାଗରଣ (ଜାଗର) ଅମାବାସ୍ୟା ।
* ଚୈତ୍ର ଅମାବାସ୍ୟା: ନିମକୋଳି(ମଧୁ) ଅମାବାସ୍ୟା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ତିଥି
ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା

**ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା**, ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ମାଲକାନଗିରି ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।

## ଇତିହାସ 
୧୯୯୨ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ତାରିଖ ଦିନ ମାଲକାନଗିରି କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଏକ ନୂଆ ଜିଲ୍ଲାର ପରିଚୟ ପାଇଥିଲା୤

## ଭୂଗୋଳ 
ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ୫,୭୯୧ ବର୍ଗ&nbsp;କିମି୤
### ଅବସ୍ଥିତି 
* ପୂର୍ବରେ : କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ
* ପଶ୍ଚିମରେ: ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ
* ଉତ୍ତରରେ : କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
* ଦକ୍ଷିଣରେ: ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ଅଛି୤

### ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୬,୧୨,୭୨୭ |
* ପୁରୁଷ: ୩,୦୩,୯୧୩
* ମହିଳା: ୩,୦୮,୮୧୪ 
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୧,୦୫,୬୩୬
* ସାକ୍ଷରତା ହାର ୪୯.୪୯%
** ପୁରୁଷ: ୬୦.୨୯%
** ମହିଳା: ୩୮.୯୫%
### ବଣ୍ଡା ଅଧିବାସୀ 
ଖଇରପୁଟ ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ୨ଟି ପଞ୍ଚାୟତର ୩୨ଟି ଗାଁରେ ପ୍ରାୟ ୫ହଜାର ବଣ୍ଡା ଜନଜାତିର ଲୋକ ବାସ କରୁଛନ୍ତି ୤ 
ବଣ୍ଡା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପୃଥିବୀର ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ୤ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ଦେବୀ ସୀତା ଘାଟି ମୁଦୁଲିପଡ଼ାରେ ଥିବା ଏକ ଝରଣାରେ ସ୍ନାନ କଲାବେଳେ ବଣ୍ଡା ରମଣୀମାନେ ଦେଖି ହସି ଦେଇଥିଲେ ୤ ସୀତା ଏଥିରେ ଅପମାନିତ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ତୁମେମାନେ ଜୀବନସାରା ଉଲଗ୍ନ ହୋଇ ରହିବ ଓ ତୁମ ମୁଣ୍ଡରେ କେଶ ରହିବ ନାହିଁ ୤ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ତୁମକୁ ଦେଖି ଲୋକ୍ ହସିବେ ୤ ସେହିଦିନଠାରୁ ବଣ୍ଡା ରମଣୀ ଲଣ୍ଡିତ ମସ୍ତକ ହୋଇ ଗଛର ଖଣ୍ଡିଏ ବକଳ, ବେକରେ ମାଳି ସହ ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲ ଜାତୀୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥାନ୍ତି 

## ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ 
* ତହସିଲ: ୩ (ମାଲକାନଗିରି, ଚିତ୍ରକୋଣ୍ଡା ଓ ମୋଟୁ)
* ବ୍ଳକ: ୭ (କାଲିମେଳା, ଖଇରପୁଟ, କୋରୁକୋଣ୍ଡା, କୁଦୁମୁଲୁଗୁମା, ମାଲକାନଗିରି, ମାଥିଲି ଓ ପୋଡ଼ିଆ)
* ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ:୧୦୮ 
* ଗ୍ରାମ:୯୨୮ 

## ରାଜନୀତି 
### ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ 
* ନବରଙ୍ଗପୁର
### ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ 
ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ୨ଟି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ହେଉଛି: 
* ମାଲକାନଗିରି (୧୪୬)
* ଚିତ୍ରକୋଣ୍ଡା (୧୪୭)

## ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସଖ୍ୟା-୮୪୯
ଉଚ୍ଛ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସଖ୍ୟା-୩୯୧
ଉଛ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ-୧୩୧
ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ-୧୨
ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ମନ୍ଦିର-୧୩
ସରସ୍ୱତୀ ବିଦ୍ୟା ମନ୍ଦିର-୧୩

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ 
* ବାଲିମେଳା
* ବଣ୍ଡାପର୍ବତ
* ଭୈରବୀ ମନ୍ଦିର
* ମୋଟୁ
* ସାତିଗୁଡ଼ା ନଦୀବନ୍ଧ
* ଅମ୍ମାକୁଣ୍ଡ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ସରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା
* 123orissaରେ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା 

ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା
ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ରାତି

**ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ରାତି** ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରଥଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଗପ ସଙ୍କଳନ । ଏହା ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଗ୍ରନ୍ଥମନ୍ଦିର ପ୍ରକାଶନଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । କଥାକାର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରଥଙ୍କୁ ଏଥି ପାଇଁ ୧୯୯୭ରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଏହି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନରେ ଥିବା ଗପଗୁଡ଼ିକ :
* ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘରାତି
* ରୁନିପାଇଁ ନୀରବ ପ୍ରାଥନା
* ନିମ୍ନ ପାହାଚ
* ଏଇ ବୋଧେ ଶେଷଦୁଃଖ
* ଘର ନିଲାମ ହଉଛି
* ସେ ତୁମ ମା' ପରା !
* ତିଳିଛି ମହାପାତ୍ର
* ଦୀନବନ୍ଧୁ ଦାସ
* ଛୁଇଁଲେ ଉଭାନ ହୋଇଯିବି
* ବର୍ଷକ ଏକ ଋତୁ : ଋତୁକ ତିନି ଦିନ
* କମଳେଶ୍ୱରୀ
* ପ୍ରଶ୍ନବାଚକ

## ଆଧାର 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବହି ଓ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯
ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ତାଲିକା

## ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଗଣ (୧୯୩୭-୧୯୪୭) 
## ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ (୧୯୪୭-ବର୍ତ୍ତମାନ) 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ
* ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳମାନଙ୍କର ତାଲିକା
* ଓଡ଼ିଶାର ନେତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା

## ଆଧାର 
# Primie ministers and Chief ministers of Odisha
# Odisha Chief Ministers List

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା

## ଆଧାର 
* ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ସରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା
* ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ
* ଜନଗଣନା ୨୦୧୧: ଓଡ଼ିଶା: ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ସମୁଦାୟ

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲା
ତୁଳସୀ ଚଉରା

thumb|ତୁଳସୀ ଚଉରା
[thumb|[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ଗାଡ଼ିଆ କୂଳରେ ଥିବା ତୁଳସୀ ଚଉରା]]
**ତୁଳସୀ ଚଉରା** ଏକ ଛୋଟ ପଥର ବା ସିମେଣ୍ଟ ତିଆରି ମଞ୍ଚ ଯାହା ଉପରେ ତୁଳସୀ ଗଛ ରୋପି ଘର ସାମନାରେ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଦେଇ ଏହା ବୃନ୍ଦାବତୀ ଭାବରେ ପୂଜିତ ହୋଇଥାଏ ।

## ବିଶେଷତା 
**ତୁଳସୀ (Ocimum tenuiflorum)** ଲାମିନାସି (Lamiaceae) ଜାତିର ଏକ ବାସ୍ନାଯୁକ୍ତ ଓ ପୁରାତନ ପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ଛୋଟ ଗଛ/ଗୁଳ୍ମ । ହିନ୍ଦୁମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଗଛ ମଣି ବୃନ୍ଦାବତୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । ସବୁ ଦିନ ସକାଳେ ଓଡ଼ିଆମାନେ ସ୍ନାନ ଅନ୍ତେ ଚଉରାରେ ଥିବା ତୁଳସୀ ଗଛ ମୂଳରେ ଜଳ ଢାଳି ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି ଓ ଏହି ଗଛର ପତ୍ରକୁ ପ୍ରସାଦ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ ତୁଳସୀ ପାଖୁଡ଼ା ଓ ପତ୍ର ସେବନ ଆତ୍ମାକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଘେନିଯାଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତିରେକ ତୂଳସୀ ଗଛର ନାନାଦି ଅଙ୍ଗ କଫ, ଥଣ୍ଡା ଓ ଜର ନିମନ୍ତେ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଔଷଧ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

## ପାର୍ବଣରେ ତୂଳସୀ ଚଉରା 
ପଣା ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଏକ ଛୋଟ ମାଠିଆରେ ପଣା ରଖି ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳରେ ବାନ୍ଧିଦିଆଯାଏ । ମାଠିଆରେ ଥିବା ଛୋଟ କଣାରୁ ଧିରେ ଧିରେ ପାଣି ଝରେ ଯାହା ବର୍ଷାକୁ ସୂଚାଇଥାଏ । ଛତୁଆ, ଦହି, ଗୁଡ଼କୁ ମିଶାଇ ତୁଳସୀ ଚଉରା ପାଖରେ ଭୋଗ ଲଗାଯାଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ବେଲ ପଣା

**ବେଲ ପଣା** ଓଡ଼ିଶାରେ ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ବେଲରେ ତିଆରି କରାଯାଉଥିବା ଏକ ପାନୀୟ ।

## ଉପାଦାନ 
* ୧ ଗୋଟି ପାଚିଲା ବେଲ 
* ୨୫୦ ଗ୍ରାମ ଗୁଡ଼
* ଟିକେ ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ
* ୨୫୦ ଗ୍ରାମ ଦହି
* ୫୦ ଗ୍ରାମ ଛେନା
* ୩-୪ଟି ପାଚିଲା କଦଳୀ

## ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ବେଲରୁ ଶସ ବାହାର କରି ତାକୁ ଦହି, ଗୁଡ଼, ଛେନା କଦଳୀ ଆଦି ସେଥିରେ ଚକଟି ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

## ବିଶେଷତା 
ଏହା ପଣା ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଏକ ଛୋଟ ମାଠିଆରେ ପଣା ରଖି ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳରେ ବାନ୍ଧିଦିଆଯାଏ । ମାଠିଆରେ ଥିବା ଛୋଟ କଣାରୁ ଧିରେ ଧିରେ ପାଣି ଝରେ ଯାହା ବର୍ଷାକୁ ସୂଚାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଛପନ ଭୋଗ
ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ

**ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ** ଓଡ଼ିଶାରେ ରନ୍ଧା ଓ ଖିଆଯାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ ତିଆରିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

## ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା 
### ଚାଉଳ ତିଆରି 
* ଚୁଡ଼ା
* ଭାତ ବା *ଅନ୍ନ*
* କାନିକା
* ଖେଚୁଡ଼ି ବା *ଖେଚେଡ଼ି*
* ପଲଉ
* ପଞ୍ଚ ପଲଉ
* ପଣସ ପଲଉ
* ଫୁଲକୋବି ପଲଉ
* *ମୁଢ଼ି* ବା *ଭୁଜା*
* ନଡ଼ିଆ ଖେଚୁଡ଼ି

### ଡାଲି ଓ ଅନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ତିଆରି 
* ଡାଲି
* ପଞ୍ଚ ଡାଲି
* ଡାଲମା
* ଘୁଗୁନି

### ତରକାରୀ 
#### ନିରାମିଷ 
* ପୋଟଳ ଆଳୁ କସା
* ମିଲମିକର ତରକାରୀ
* କୋବି କସା
* ଆଳୁ ଦମ
* ଆଳୁ ଭଜା
* ଆଳୁ ଫୁଲକୋବି ଭଜା
* ବେସର
* ବଡ଼ି ଚୁରା
* ଶାଗ
* ଚଡ଼ ଚଡ଼ି
* ଚେଞ୍ଚେଡ଼ା
* ପୋସ୍ତ ତରକାରୀ
* ପଣସ କଠା ତରକାରୀ
* ଦହି ବାଇଗଣ
* ଘାଣ୍ଟ
* କଞ୍ଚା କଦଳୀ ବରା ଝୋଳ
* କଦଳୀ ଭଣ୍ଡା ରାଇ
* କଖାରୁ ଫୁଲ ଭଜା
* ଖଟା
* ଦ‌ହିବୁନ୍ଦି
* ଦ‌ହିବରା
* ଗାଜର ହାଲୁଆ
* ସନ୍ତୁଳା
* ପତୁଆ
* ଛେନା ତରକାରୀ ବା ପନୀର ତରକାରୀ
* ପିଆଜ ଶଣ୍ଢା, ଟମାଟୋ, ଆଳୁ ତରକାରୀ
* ଶିମ୍ବ, ଧଣିଆ ଶାଗ ତରକାରୀ
* ବନ୍ଧାକୋବି ବେସନ ତରକାରୀ
* ପଣସ ପକୁଡ଼ି ତରକାରୀ
* ସିମଳାଲଙ୍କା ତରକାରୀ
* ଚିଲି କୋପ୍ତା
* କାଙ୍କଡ଼ ଚଡ଼ଚଡ଼ି
* ସଜନାଫୁଲ ପୋସ୍ତକ ରାଇ
* ଜହ୍ନି ରାଇ

#### ଆମିଷ 
* ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ମଲାଇ
* ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ବେସର
* ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ଝୋଳ
* କଙ୍କଡ଼ା ଝୋଳ
* ମାଛ ଝୋଳ
* ମାଛ ଭଜା
* ମାଛ ବେସର
* ମାଛ ଘାଣ୍ଟ
* ମାଛ ଖଟା
* ଚିଙ୍ଗୁଡି ଭଜା
* ଖାସି ମାଂସ ତରକାରୀ
* କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ତରକାରୀ
* ହେଣ୍ଡୁଆ ଓ ଛୋଟମାଛ ଚୁଡୁଚୁଡା

### ଭଜା 
ତେଲରେ ଭଜା ରନ୍ଧା ଭଜା ନାମରେ ଜଣା । ଭଜା ମଧ୍ୟରେ ପରିବା, ମାଛ, ଶାଗ ଆଦି ଭଜା ଅନ୍ୟତମ । ପରିବା, ପିଆଜ ପଞ୍ଚଫୁଟଣ ଆଦି ଦେଇ ଭଜାଯାଇଥାଏ ।ଆଳୁ-କଲରା, ଆଳୁ-ପୋଟଳ, ଜହ୍ନି-ଆଳୁ, ବିଲାତି ବାଇଗଣ ଫେରି ଭଜା ଆଦି ଭଜାର ଉଦାହରଣ ଗୋଟା ଭଜା ଯଥା କଲରା, ଭେଣ୍ଡି ଆଦିରେ ପରିବାକୁ ଚିରି ବିଭିନ୍ନ ମସଲାର ପୂର ଦେଇ ତିଆରି‌ କରାଯାଏ । ପରିବା ଛଡ଼ା ବାଉଁଶ କରଡ଼ି ଭଜା, ଶାଗ ଭଜା ଓ ମାଛ ଭଜା ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ରନ୍ଧାଯାଇଥାଏ ।

### ତେଲ ଭଜା 
#### ନିରାମିଷ 
* ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗ ଓ ବେସନ ଭଜା
#### ଆମିଷ 
* ଅଣ୍ଡା ରୋଲ
* କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ପକଡା
* ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ପକଡା

### ଚଟଣୀ 
* ନଡିଆ ଚଟଣୀ
* ବନ୍ଧା କୋବି ଚଟଣୀ
* ଜହ୍ନି ଚୋପା ଚଟଣୀ
* ଡାଲି ଚାଉଳ ଚଟଣୀ
* କଞ୍ଚା କଦଳୀ ଚଟଣୀ
* ଟମାଟୋ ଚଟଣୀ
* ପିଆଜ ଚଟଣୀ

### ପଣା ଓ ସର୍ବତ 
* ପଣା
* ଲସି
* ବେଲ ପଣା
* ଲେମ୍ବୁ ପଣା
* ଦହି ପଣା
* ସପୁରୀ ସର୍ବତ୍
* ମଧୁରୀ ସର୍ବତ୍

### ଚଟଣୀ 
### ପିଠା ଓ ମିଠା 
#### ପିଠା 
* ଚକୁଳି
* ଆରିସା
* କାକରା
* ମଣ୍ଡା
* ପୋଡ଼ ପିଠା
* ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା
* ଗଇଁଠା ଗୋଡ଼ି
* କରଞ୍ଜି
* ତାଳ ପିଠା
* ସୁଜି କାକରା ପିଠା
* ଚିତଉ ପିଠା

#### ମିଠା 
* ରସଗୋଲା
* ରସାବଳି
* କ୍ଷୀରି ବା *ପାୟସ*
* କ୍ଷୀରସାଗର
* ସରପୁଳି
* ଛେନାପୋଡ଼
* ଖଜା ବା *ଫେଣି*
* ଗଜା
* ଛେନା ଗଜା
* ଅମାଲୁ
* ମାଲପୁଆ
* ପେଡ଼ା
* ଗୋଲାପଜାମୁ
* ରାବିଡ଼ି
* ଛେନା ମୁଡୁକି
* ଛେନା ଝିଲି
* ରାବିଡ଼ି
* ମିଠା ଦହି
* ମସୁର
* କୋରାଖଇ
* ନଡ଼ିଆ ବରଫି
* ବୁନ୍ଦି

## ଆଚାର 
* ଆମ୍ବ ମୁରବା
* ଲେମ୍ବୁ ଆଚାର (ମିଠା)
* ବିଲାତି ଆଚାର

## ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରେ ଜଣାଶୁଣା ଖାଦ୍ୟ 
## ବାହାର ଆଧାର 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳମାନଙ୍କର ତାଲିକା

୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ହେବା ପରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କ ତାଲିକା: 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ

**କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ** ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାରେ ନୀଳଗିରି ସଦର ମହକୁମାରେ ଥିବା ଏକା ବନଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଅଞ୍ଚଳ । 

ଏହା ପାଖରେ ଥିବା *ନାତୋ* ଓ *ଶୁଖୁଆପାଟ* ପାହାଡ଼ ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ସହ ମିଶି ଯାଇଛି । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବନଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷାଳୟ । ଏହାର ସମୁଦାୟ ୨୭୨.୭୫ ବର୍ଗ କି.ମି. ଜାଗାରେ ପରିମୀତ ।
## ଗମନାଗମନ 
ଏହା ବାଲେଶ୍ୱର ସହରଠାରୁ ୪୦ କି.ମି. ଦୂର ଓ ବାରିପଦାଠାରୁ ୬୧ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ରହିବା ନିମନ୍ତେ ଦୁଇଟି ଡାକବଙ୍ଗଳା ରହିଛି ଯାହା ଓଡ଼ିଶା ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗର ଅନୁମତି ନେଇ ରହିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ନିକଟତମ ସହର ନୀଳଗିରି ୨୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସଡ଼କ ପଥରେ ଏହା ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । ନିକଟତମ ରେଳଷ୍ଟେସନ ନୀଳଗିରି ରୋଡ଼ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ (୨୮.୫ କି.ମି.)।

## ବନ ଜନ୍ତୁ 
ଘନ ବନାନୀରେ ଭରା ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ବାଘ, ହାତୀ, ଚିତାବାଘ, ସମ୍ବର, ନୀଳଗାଇ, ଗୟଳ ଓ ବଡ଼ ଗୁଣ୍ଡୁଚିମୂଷା ଆଦି ନାନା ବନଜନ୍ତୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାନ୍ତି ।
thumb|କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ
thumb|କୁଲଡିହା ଭିତରେ ଥିବା ଦାଣ୍ଡଘାଟ ନଦୀ ବନ୍ଧ
ଏଠାରେ ହର୍ଣ୍ଣବିଲ, ବଣ ମଇନା, ମୟୂର ଆଦି ଚଢ଼େଇ . ମଧ୍ୟ ରହି ଅଛନ୍ତି । ବଣରେ ବହୁଥିବା ଚିରସ୍ରୋତା ଝରଣା ଜଳରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସରୀସୃପ ମଧ୍ୟ ବାସ କରିଥାନ୍ତି ।

thumb|କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ
thumb|କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ

thumb|650px|center|ଦାଣ୍ଡଘାଟ ନଦୀ ବନ୍ଧ
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
# Kuldiha Wildlife Sanctuary

ଶ୍ରେଣୀ:ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା
ବ୍ରାହ୍ମଣ

**ବ୍ରାହ୍ମଣ** (ପାଳି/ସଂସ୍କୃତ: ) ସ୍ମୃତିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ । ବୈଦିକ କାଳରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ  ମୁଖ୍ୟତଃ ପୂଜାପାଠ, ଶିକ୍ଷା ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । 
 
## ସଂସ୍କାର ଏବଂ ପରମ୍ପରା 
ଶାସ୍ତ୍ରନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ବିଭିନ୍ନ ନାମର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏହିପରି— ପ୍ରଥମେ ଲୋକ 'ଶୂଦ୍ର' ରୂପ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରେ, ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ପରେ ସେ 'ଦ୍ୱିଜ' ବୋଲାଏ; ବେଦ ପାଠ କଲେ ତାହାର ନାମ 'ବିପ୍ର' ହୁଏ; ବିପ୍ର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିପ୍ରର ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଜନ୍ମିଲେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣର ଦଶବିଧି ସଂସ୍କାର— 
# ଗର୍ଭାଧାନ— ବିବାହ ପରେ ପରିଣୀତା ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହବାସ କରି ଗର୍ଭ ସଞ୍ଚାର କରାଇବା ନିମନ୍ତେ ବେଦବିହିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ
# ପୁଂସବନ— ଗର୍ଭର ତୃତୀୟ ମାସରେ ଗର୍ଭସ୍ପନ୍ଦନ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠେୟ ଆଚାର
# ସୀମାନ୍ତୋନ୍ନୟନ— ଗର୍ଭର ୪ର୍ଥ, ୬ଷ୍ଠ ବା ଅଷ୍ଟମ ମାସରେ ଅନୁଷ୍ଠେୟ ଆଚାର
# ଜାତକର୍ମ— ସନ୍ତାନ ଭୂମିଷ୍ଠ ହେଲେ ଜନକଙ୍କ ଅନୁଷ୍ଠେୟ ଆଚାର
# ନାମକରଣ— ଜନ୍ମର ୬ ମାସ ପରେ ସନ୍ତାନର ନାମ ଦେବା ଆଚାର
# ଅନ୍ନପ୍ରଶନ—୧ବର୍ଷ ବୟସ ହେବା ପରେ ସନ୍ତାନକୁ ପ୍ରଥମେ ଅନ୍ନ ଖୁଆଇବା ଆଚାର
# ଚୂଡ଼ାକରଣ— ୩ୟ ବର୍ଷ ପରେ ସନ୍ତାନର ମସ୍ତକ ମୁଣ୍ତନ କରି ସ୍ଥଳବିଶେଷରେ କେଶଗୁଚ୍ଛ ରକ୍ଷା କରି ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ବନ୍ଧନ କରିବା ଆଚାର (ଏହି ଉପଲକ୍ଷରେ କର୍ଣ୍ଣବେଧ ଓ ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭ କରାଯାଏ)
# ଉପନୟନ— ଯଜ୍ଞାଦି କର୍ମ ପୂର୍ବକ ସନ୍ତାନକୁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧାଇବା ରୁପ ସଂସ୍କାର— ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରୀୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କର ଏହି ସଂସ୍କାରକୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ବୋଲାଯାଏ, ଉପନୟନ ହେବାରୁ ଏମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ ନାମ 'ଦ୍ୱିଜ' । ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରୀୟ ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କର ଉପନୟନ ନିମନ୍ତେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବୟସ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି । ଉପନୟନ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ସନ୍ତାନ ଶୂଦ୍ର ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୁଏ ଓ ସଂସ୍କାର ହେଲେ ତାକୁ ଦ୍ୱିଜ ବୋଲାଯାଏ । ଏହି ସଂସ୍କାରହିଁ ଦ୍ୱିଜର ପ୍ରଧାନ ସଂସ୍କାର । ଉପନୟନ କର୍ମ ସାରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତାନ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅବଲମ୍ବନ ପୂର୍ବକ ଗୁରୁ ଗୃହରେ ବାସ କରି ବେଦାଧ୍ୟୟନ କରିବ, ଏପରି ବିଧି ଅଛି
# ସମାବର୍ତ୍ତନ— ଗୁରୁ ଗୃହରେ ବେଦାଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରି ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବିବାହ ନିମନ୍ତେ ଗୃହକୁ ଫେରି ଆସିବ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠେୟ ଆଚାର ଏହିଠାରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାଶ୍ରମ ସମାପ୍ତ ହୁଏ ।
# ବିବାହ— ବେଦବିହିତ ମନ୍ତ୍ରାଦି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପୂର୍ବକ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ ରୂପ ଆଚାର ଓ ଗୃହସ୍ଥଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସବୁ ସଂସ୍କାର ବା 'ବଶ କର୍ମ' ନାମ ମାତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଅଛି ଓ ଉପନୟନ ବେଳେ ଏକାବେଳକେ ଏହି ଦଶ କର୍ମର ଅଭିନୟ ମାତ୍ର କରାଯାଏ ।

ଦଶବିଧି ସଂସ୍କାର ବ୍ୟତୀତ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଚାରିଗୋଟି ଆଶ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଅଛି: ଯଥା— 
# ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ— ଉପନୟନ ପରେ ବିବାହ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁ ବାସ କରି ସଂଯମ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରନ୍ଧା ପୂର୍ବକ ବେଦାଭ୍ୟାସ ଓ ଗୁରୁସେବା
# ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ୟ— ବିବାହ ପୂର୍ବକ ଆଚାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତିପାଳନ
# ବାନପ୍ରସ୍ଥ— ସନ୍ତାନ ଆଦି ଲାଭ କରିବା ପରେ ଗୃହ ତ୍ୟାଗ କରି ତପଃ ସାଧନାର୍ଥ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଓ ସେଠାରେ ଫଳ ମୂଳ ଖାଇ ବଞ୍ଚିବା
# ସନ୍ନ୍ୟାସ ବା ଭିକ୍ଷୁ ବ୍ରତ— କେତେକ କାଳ ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଅବଲମ୍ବନ କରି ଅତି ବୃଦ୍ଧ ହେଲେ ଜନପଦମାନଙ୍କରେ ଗୃହସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଭିକ୍ଷା କରି ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।

 
## ଟୀକା 
## ଆଧାର 
* ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ

## ଅଧିକ ପଠନ 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* Kamat.comରେ List of Brahmin Castes and Sub-castes

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତି
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଦିକ ଧର୍ମ
ସର୍ବସାଧାରଣ (ଖବରକାଗଜ)

'ସର୍ବସାଧାରଣ' ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଦୈନିକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ । ଏହା ୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୧ରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଆସୁଛି ।

## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ସର୍ବସାଧାରଣ ଖବରକାଗଜର ନିଜସ୍ୱ ପୃଷ୍ଠା 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା

**ପୁରୀ** ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହା ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ୬୦ କିମି ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୁରୀ ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟସ୍ଥଳ ଯେଉଁଠି ସବୁ ସରକାରୀ ଅଫିସ ଆଉ ବେସରକାରି କମ୍ପାନୀର ପ୍ରଧାନ ଅଫିସସବୁ ଅଛି ।

## ଭୂଗୋଳ  
ପୁରୀ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ସମୁଦ୍ର କୁଳିଆ ଜିଲ୍ଲା ହେଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବର୍ଷସାରା ଜଳବାୟୁ ପ୍ରାୟ ସମାନ ଥାଏ । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ୧୯ ଡିଗ୍ରି ୨୮ ମିନିଟ୍ରୁ ୨୬ ଡିଗ୍ରି ୩୫ ମିନିଟ୍ ଅକ୍ଷାଂଷ ଓ ୮୪ ଡିଗ୍ରି ୪୯ ମିନିଟ୍ରୁ ୮୬ ଡିଗ୍ରି ୨୫ ମିନିଟ୍ ଦ୍ରାଘିମା ମନ୍ଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୫୧ ବର୍ଗ କି. ମି. ବା ୨୬୪୯୮୮ ହେକ୍ଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିସ୍ତ୍ରୁତ  । 
### ନଦୀ 
# କୁଶଭଦ୍ରା
# ଦୟା
# ଭାର୍ଗବୀ
# ରତ୍ନଚିରା
# ପ୍ରାଚୀ
# ଦେବୀ ନଦୀ

### ହ୍ରଦ 
* ଚିଲିକା
* ସର ହ୍ରଦ

### ଜନଗଣନା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧୬,୯୭,୯୮୩ |ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୧୪,୩୨,୫୩୭ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୨,୬୫,୪୪୬ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି  |
* ପୁରୁଷ: ୮,୬୫,୨୦୯ 
* ମହିଳା: ୮,୩୨,୭୭୪
* ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୧,୬୪,୩୮୮
* ପଢୁଆ ହାର: ୮୫.୩୭%
** ପୁରୁଷ: ୯୧.୮୪%
** ମହିଳା: ୭୮.୬୭%

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ 
* ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
* ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିର
* ପୁରୀ ବେଳାଭୂମି 
* ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିର
* କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର
* ପିପିଲି
ବାଲିହରଚଣ୍ଡୀ।
ସାତଲହଡି ମଠ ।
କପେଳଶ୍ୱରପୁର ।
ମାଣିକପାଟଣା ।
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ।
ସୁନାର ଗୌରାଙ୍ଗ ।
ଦକ୍ଷିଣକାଳୀ ମନ୍ଦିର,ବୀରଗୋବିନ୍ଦପୁର ।
କାମରୁପା କାଳୀ ମନ୍ଦିର,ବୀରପ୍ରତାପପୁର ।
ଉଗ୍ରତାରା କାଳୀ ମନ୍ଦିର, ସମଯାଜପୂର ।
ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀ ପୀଠ, ବୀରନରସିଂହପୁର ।
ବରାଳ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର,ବରାଳ | 
ବାବା ଶ୍ରୀ ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର,କେନ୍ଦୁସାହି ।
ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଷ୍ଟାଣ୍ଡରା ।
ବାୟାବାବା ଗାଦି ।
ପଞ୍ଚୁପାଣ୍ଡବ ମନ୍ଦିର ସମୂହ ।
ବାଟ ମଙ୍ଗଳା ।
ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ମହାଦେବ,ଓଲ୍ଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଠ ମନ୍ଦିର । 
   
* ରଘୁରାଜପୁର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଗ୍ରାମ
* ରାମଚଣ୍ଡୀ
* କାକଟପୁର ମଙ୍ଗଳା
* ଜାହାନିଆ (ଅସ୍ତରଙ୍ଗ)
* ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା
* ଚିଲିକା ହ୍ରଦ
* ସାତପଡା
* ଅଲାରନାଥ ମନ୍ଦିର,ବ୍ରହ୍ମଗିରି
* ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର,କେନ୍ଦୁସାହି
* କାଳିଅବୁଦା ଗାଦି,ଓଟାଙ୍ଗ
* କପିଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର etc.

## ଲୋକକଳା 
### ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନାଟ 
### ହାତକଳା
## ଜଣାଶୁଣା ଖାଦ୍ୟ 
* ଖଜା: **ଖଜା** ବା **ଫେଣି** ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପିଠା ଯାହା ମ‌ଇଦାରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଲମ୍ବା ଓ ପରସ୍ତ ପରସ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସକାଳ ଧୂପରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଖଜା (ଫେଣି) ପୁରୀର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମିଠା ।
*ଅଭଡା:ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅଭଡା ଭାରତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ମହାପ୍ରସାଦ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

## ଜଣାଶୁଣା ଲୋକ 
* ବିବୁଧେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର
* ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ,ବାଲୁକାଶିଳ୍ପୀ

## ଶିକ୍ଷା 
### କଲେଜ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ 
* ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସ୍କୃତ ସଂସ୍ଥାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ପୁରୀ
* ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ପୁରୀ
* ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ପୁରୀ
* ଡା. ଅଭିନ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋମିଓପାଥି ମେଡିକାଲ 
ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥକେନ୍ଦ୍ର, ପୁରୀ
* ଘନସ୍ୟାମ ହେମଲତା ବୈଷଇକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
* ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
* ଗୋପବନ୍ଧୁ ଆୟୁର୍ବେଦ ମହାବିଦ୍ୟଳୟ, ପୁରୀ
* ନିମାପଡା ମହାବିଦ୍ୟଳୟ, ନିମାପଡା,ପୁରୀ
* ମଙ୍ଗଳା ମହାବିଦ୍ୟଳୟ, କାକଟପୁର,ପୁରୀ
*ପ୍ରାଚୀ ମହାବିଦ୍ୟଳୟ,ବାଙ୍ଗୁରିଗାଁ,କାକଟପୁର,ପୁରୀ
* ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ସ୍ମୃତି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ,ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ,ପୁରୀ

## ବିଦ୍ୟାଳୟ
*ବିଶ୍ୱମ୍ଭର ବିଦ୍ୟାପୀଠ,ପୁରୀ
*ପାଞ୍ଚଣା ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ,କୋରୁଆଳ,ପୁରୀ
*ଦେଶବନ୍ଧୁ ସରକାରି ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ,କୋରୁଆଳ,ପୁରୀ
*ସାତ୍ୟନାରାୟଣ ବିଦ୍ୟାପିଠ,ବାଲିଆ,ପୁରୀ
*ବରିମୁଣ୍ଡ ମ:ଇ ବିଦ୍ୟାଳୟ,ପଲ୍ଲୀଛକ,ପୁରୀ
*କାକଟପୁର ସରକାରି ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ,କାକଟପୁର,ପୁରୀ
*ଭାର୍ଗବୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ,ବୀରନରସିଂହପୁର,ପୁରୀ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା

'ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା' ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ । 

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଖବରକାଗଜର ନିଜସ୍ୱ ପୃଷ୍ଠା 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ଓଡ଼ିଶାର ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ତାଲିକା

ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିମାନଙ୍କ ବାବଦରେ ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ୩୦ ଗୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ୬୨୩୬ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ, ୬୨୩୪ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ସଭ୍ୟ, ୮୭, ୫୫୧ ୱାର୍ଡ଼ ସଭ୍ୟ ଓ ୮୫୪ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ପଦବୀ ରହିଛି ।

## ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## କଟକ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ପଞ୍ଚାୟତ 
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତି
କୋରାପୁଟ

[thumb|[Scheduled Tribes in India|Tribal people of Koraput, Odisha]]
**କୋରାପୁଟ** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୩୦୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ  ଏବଂ ଏହା ଶାବର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମୂଖ୍ୟ ସହର ।

## ଭୂଗୋଳ
ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହାକୁମା କୋରାପୁଟ ସହର  । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୩୦୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଉତ୍ସବ 
* **ପରବ**
* **କୋରାପୁଟ ସାହିତ୍ୟ ଉତ୍ସବ**

## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
thumb|କୋରାପୁଟର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ଥ
thumb|କେଚଲା
thumb|ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
ନବ ନିର୍ମିତ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର,ଜ୍ଞାନ ମନ୍ଦିର, ନିଶାଣିମୁଣ୍ଡା, ମୃତ୍ୟାଲୁମା, କନକ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ଶିବ,ସନ୍ତୋଷୀ ମା’, ମା’ ମଙ୍ଗଳା, କନକ ଦୁର୍ଗା,ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର ଓ ଶ୍ରୀଗଣେଶ ମନ୍ଦିର, ମାନବ ସଂଗ୍ରହାଳୟ,ଆଦିବାସି ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓ ସର୍ବ ପୁରାତନ ଚର୍ଚ୍ଚପାଇଁ ଏଇ ସ୍ଥାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜୀବଗାନ୍ଧି ଶିଶୁ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଚନ୍ଦନ ପୋଖରୀ,କୋଲାବ ଡ୍ୟାମ, କେଚଲା ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକର୍ଷଣ ଅବସ୍ଥିତ |

## ଆଧାର 
* ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଂଗ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୦

## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* Official GIS Maps of Koraput District 
* Road Map of Koraput District 
* Official website of Koraput district
* Check More about Beauty of Koraput
* Koraput district map
* Koraput district info 
* Koraput district information 
* Central University of Orissa
* Koraput village sets hygiene example 
* Koraput Tourism 
* https://en.wikipedia.org/wiki/Koraput

ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଦେବଗଡ଼

**ଦେବଗଡ଼** ବା ଦେଓଗଡ଼ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।
## ଭୂଗୋଳ
## ଇତିହାସ
## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
ପ୍ରଧାନପାଟ ଯାହାକି ଦେଓଗଡ଼ ସହରର ଉତ୍ତରରେ ଏକ କିଲୋମିଟର ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ୟଟନସ୍ଥଳି । ଏଠାରେ ଏକ ଜଳପ୍ରପାତ ଅଛି। ଜଳପ୍ରପାତ ଉପରେ ସାତୋଟି ଜଳକୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଆପଣ ଉପରକୁ ଯାଇ ଦେଖିପାରିବେ । ଶୀତ ଦିନରେ ବହୁତ ଲୋକଏଠାକୁ ଭୋଜି କରିବା ପାଇଁ ଆସନ୍ତି ।ଦେଓଗଡର ପୁରୁଣାଗଡଠାରେ ଗୋଟିଏ ବରଗଛ ଅଛି ଜାହାର ପତ୍ରଗୁଡାକ ଅନ୍ୟଗଛ ପରି ସମାନ ନୁହଁ, ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡିକ ପୁରା ଓଲୋଟା । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଭବାନୀପାଟଣା

*ଭବାନୀପାଟଣା*' ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ସହର ଓ ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା । ଏହି ସହରର ନାମ ଇଷ୍ଠ ଦେବତା ଶ୍ରୀ ଭବାନୀଶଙ୍କରଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଭବାନିପାଟଣାର ମୋଟ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୧୬୭୧ ଥିଲା । ‌‌‌‌
* ପୁରୁଷ: ୫୨%
* ମହିଳା: ୪୮%
ଭବାନିପାଟଣାର ସାକ୍ଷରତା ହାର ହାରାହାରି ଶତକଡା ୭୦ ଭାଗ । ‌‌‌‌
* ପୁରୁଷ: ୭୮%
* ମହିଳା: ୬୧%
* ୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍:୧୨%

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ନୟାଗଡ଼

**ନୟାଗଡ଼** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ନୟାଗଡ,ଓଡ଼ିଶାର  ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । 
ଏହା ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଛେନାପୋଡ଼ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ  । ଏହା ୮ଟି ବ୍ଲକକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ସେଗୁଡିକ ହେଲେ :
୧- ଭାପୁର 
୨- ଦଶପଲ୍ଲା 
୩- ଗଣିଆ
୪- ଖଣ୍ଡପଡା 
୫- ନୟାଗଡ଼
୬- ନୂଆଗାଁ 
୭- ଓଡଗାଁ
୮- ରଣପୁର
 
## ଭୂଗୋଳ
ନୟାଗଡ଼  20.13°N 85.1°E.ରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୧୭୮ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଅଛି | ଏହି ସହରର ଦକ୍ଷିଣରେ ରୁଖୀ ପର୍ବତ ଓ ଉତ୍ତରରେ ବଲରାମ ପର୍ବତ ଅଛି |

## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ନୀଳ ମାଧବ

## ଶିକ୍ଷା
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି

**ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି** (ସଂକ୍ଷେପରେ **ପାରଳା** ଓ **ଖେମୁଣ୍ଡି** ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ) ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର ଓ ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଅଟେ। ଏହା ୧୮୮୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ପୁରାତନ ପୌରପାଳିକା ମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏହି ସହରର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷୀ ଓ ଏଠାରେ ସଉରା ଓ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ। ସହରଟି ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକ

## ଭୂଗୋଳ
## ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୨,୯୯୧ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୫୯% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୪୧% ଜଣ ନାରୀ । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୮.୭୩% । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୩.୮୯% ପ୍ରତିଶତ କମ । ସେଥିରୁ ୩୮.୭୬% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୯.୯୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୦.୯୧% ପିଲାଏ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
## ଭାଷା 
ଏଠାର ସରକାରୀ ଭାଷା ଓଡ଼ିଶାର ସରକାରୀ ଭାଷା ଓଡ଼ିଆ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ନୂଆପଡ଼ା

thumb|ନୂଆପଡ଼ା ଯୋଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
**ନୂଆପଡ଼ା** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।

## ଇତିହାସ 
ନୁଆପଡା ଓଡିଶାର ପଶ୍ଚିମ ଅଂଶରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା 20° ଉତ୍ତର ରୁ 21° 5’ ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ 82° 40’ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସହର ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଅଟେ ।

ନୁଆପଡା ଜିଲ୍ଲା ଏକଦା କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଅଂଶ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ପାଇଁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୩ ର ଆରମ୍ଭରେ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାକୁ ଦୁଇ ଅଂଶରେ ବିଭାଜିତ କରାଗଲା – କଳାହାଣ୍ଡି ଏବଂ ନୁଆପଡା । ଏହି ବିଭାଜନ ଓଡିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିସୂଚନା ନମ୍ବର DRC-44/93/14218/R ଅନୁଯାୟୀ ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୩ ରେ କରାଯାଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ନୁଆପଡା ଜିଲ୍ଲା ଗୋଟିଏ ସବ୍-ଡିଭିଜନ (ନୁଆପଡା), ପାଞ୍ଚଟି ତହସିଲକୁ (ନୁଆପଡା, ଖରିଆର, କୋମନା, ବୋଡେନ୍, ସିନାପାଲି) ନେଇ ଗଠିତ ଏବଂ ନୁଆପଡା ହେଉଛି ଜିଲ୍ଲାର ପାଞ୍ଚଟି ବ୍ଲକ୍ (ଖରିଆର, ସିନାପାଲି, ବୋଡେନ୍, ନୁଆପଡା, କୋମନା) ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

ନୁଆପଡାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା ସମ୍ବଲପୁରୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ । ଏହା ଏକ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟ ହେଲେମଧ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରମୁଖତଃ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଏବଂ କୃଷିପ୍ରଧାନ। ଅତୀତରେ ନୁଆପଡା ପ୍ରାୟତଃ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଖବର ନେଇ ଖବରରେ ଥିଲା ।

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକା, ନୁଆପଡ଼ା
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଝାରସୁଗୁଡ଼ା

**ଝାରସୁଗୁଡ଼ା** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।

## ଭୂଗୋଳ
## ଇତିହାସ
## ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* Jharsugda district website
* www.smcsjsg.org.in 
* http://jharsuguda.nic.in/home.htm
* http://www.incredibleodisha.com/jharsuguda-police-telephone-directory/ 
* http://www.jsglive.in/

ଶ୍ରେଣୀ:ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ବରଗଡ଼

**ବରଗଡ଼** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର ଓ ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା । ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସ‌ହର ।

## ଇତିହାସ 
ଏହା ସୀମାନ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ମାନକଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ ୧୧୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରେ "ବାଘର କୋଟ" କାଳକ୍ରମେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ "ବରଗଡ଼"ରେ ପରିଣତହେଲା । ଚୌହାନ ବଂଶର ଶେଷ ରାଜା ବଳରାମ ଦେବ ବରଗଡ଼ଠାରେ ଦୁର୍ଗା ସେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହା ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ତର୍ଭକ୍ତ ରହିଥିଲା । ୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାରେ ପରିଣତ କରାଗଲା

## ବିଶେଷତା 
ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖୋଲାମଞ୍ଚରେ ଏଗାରଦିନ ବ୍ଯାପି ବିରାଟ ଧନୁଯାତ୍ରା ମହୋତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସମ୍ବଲପୁର

**ସମ୍ବଲପୁର** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ  ଥିବା ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ସମ୍ବଲପୁର ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ସହର । ସମବଲପୁର ତାର ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ି ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ  | ଏଠାରେ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏଠାରେ ହିରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ରହିଛି, ଯାହା ଏସିଆର ସବୁଠୁ ବୃହତ୍ ନଦୀ ବନ୍ଧ  |

## ଭୂଗୋଳ
ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏହି ସହର ଅବସ୍ଥିତ | ଏହି ସହର ପାହାଡ଼ ବନ ଘେରା, ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ |

## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ କଳା
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ପ୍ରମୁଖ ସହରରେ ନାନାଦି କଳାକୃତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ | ସମ୍ବଲପୁରର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମାଁ ସମଲେଇ ଏହି ସହରରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି | ଏଠି ବାର ମାସରେ ତେର ପରବ | କଳା ସଂସ୍କୃତିରେ ଭରପୂର ସମ୍ବଲପୁର ସହର | ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାଚ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ ଏହି ସହରର ପରିଚୟ | ରଙ୍ଗବତୀ ଗୀତ ପୁରା ବିଶ୍ୱକୁ ହଲାଇ ପାରିଛି | ଏ ବର୍ଷ ରଙ୍ଗବତୀର ଗାୟକ ଜିତେନ୍ଦ୍ରୀୟ ହରିପାଲ ସମ୍ମାନଜନକ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି |

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
* Official Website

ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସୁନ୍ଦରଗଡ଼

'''''' ଏକ ଭାରତୀୟ   । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ୨୦୧୧ ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୫,୦୩୬  ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୯୪୩୪  । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୬୮% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୩୨% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୨.୮୮%  । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧.୯୬% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ  । ସେଥିରୁ ୩୫.୯୯% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୬.୮୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୩.୧୦% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

## ଭାଷା 
ଓଡ଼ିଆ ର ସରକାରୀ ଭାଷା   ।

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର

**ସୋନପୁର** ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଏବଂ ତାନ୍ତ୍ରିକତାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଥିବା ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବାରାଣସୀ ଏବଂ ଆହ୍ଲାବାଦ ପରି ଦୁଇଟି ନଦୀ ମହାନଦୀ ଏବଂ ତେଲର ସଙ୍ଗମ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆହ୍ଲାବାଦ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା।

## ଭୂଗୋଳ
## ଇତିହାସ
## ପର୍ଯ୍ୟଟନ
### ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର 
*ଶଶିସେଣା ମନ୍ଦିର: ଏହିମନ୍ଦିରର କୌଣସି ପ୍ରବେଶ ପଥ ନଥିବାରୁ ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ନିମୁଁହ ଦେଉଳ ଭାବେ ପରିଚିତ । ଅମରାବତୀ ରାଜ୍ୟ ରାଜକୁମାରୀ ଶଶିସେଣା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ରାଜ୍ୟର ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଅହିମାଣିକ୍ୟର ଅନାବିଳ ପ୍ରେମର ସ୍ମୃତିରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ । କବି ପ୍ରତାପ ରାୟ ଶଶିସେଣା କାବ୍ୟରେ ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଜୀବନ୍ତ ରୂପ ଦେଇଛନ୍ତି । 
*ସୁବର୍ଣ୍ଣମେରୁ ମନ୍ଦିର: ଏହା ସୋନପୁର ସହରର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ତେଲ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । 
*ରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର: ଏହା ମହାନଦୀ ଓ ତେଲନଦୀର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମତେ ଲଙ୍କାବିଜୟ ପରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
*ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର: ଏହା ସୋନପୁର ସହରର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ରାମଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ସହ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । 
*ପଶ୍ଚିମ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର: ଏହା ସୋନପୁର ସହରର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ସୋମନାଥ ସୋମବଂଶୀ ରାଜବଂଶର ଇଷ୍ଟଦେବତା ଥିବା କହାଯାଏ ।
*ପଞ୍ଚରଥ ମନ୍ଦିର: ଏହା ସହରର ମଧ୍ୟସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ରଥାକୃତିରେ ନିର୍ମିତ ପାଞ୍ଚଟି ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ଶିବ, ପାର୍ବତୀ, ଗଣେଶ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ବୃଷଭଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମତେ ଯୁବରାଜ ସୋମଭୂଷଣଙ୍କ ଅକାଳ ବିୟୋଗରେ ମର୍ମାହତ ହୋଇ ରାଜା ବୀରମିତୋଜୟ ସିଂହଦେବ ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । 
*ସୁରେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ସହରର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ଚଣ୍ଡୀମନ୍ଦିର । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମତେ ପର୍ଶୁରାମ କ୍ଷତ୍ରୀୟ ସଂହାର ପରେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସୋମବଂଶୀ ରାଜା ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମେଜୟଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗଦ୍ୱାରରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ନଗର ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜିତା ହେଉଥିଲେ । କାଳକ୍ରମେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ ପାଇ ପୁଷ୍କରଣୀରେ ପରିଣତ ହୋଇ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଅଛି । 
*ମାଣିକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ସହରର କୈବର୍ତ୍ତମାନଙ୍କ ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର । ଏହା ସହରର ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମାଣିକେଶ୍ୱରୀ ଗଙ୍ଗରାଜ ବଂଶର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ଭାବେ ପୂଜା ପାଉଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ମହାଭାରତ

thumb|ସଂସ୍କୃତ ମହାଭାରତ ପଦାବଳୀରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ବର୍ଣ୍ଣନା
**ମହାଭାରତ**, ମହର୍ଷି *ବ୍ୟାସଦେବ*ଙ୍କ ରଚିତ ଅଷ୍ଟାଦଶ ପର୍ବଯୁକ୍ତ ବିରାଟ ସଂସ୍କୃତ ପଦ୍ୟଗ୍ରନ୍ଥ ବା ମହାକାବ୍ୟ । ମହାଭାରତ ପର୍ବ ସଂଗ୍ରହାଧ୍ୟାୟରେ ସୂଚିତ ଅଧ୍ୟାୟ ଓ ଶ୍ଳୋକମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକୁ ମୋଟ କଲେ ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ ୧୯୨୩ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ଓ ୧,୦୪,୮୩୬ ଶ୍ଳୋକ (ପ୍ରତି ଶ୍ଳୋକରେ ଚାରି ଚରଣ ବା ଦୁଇ ଧାଡ଼ି) ଥିବାର ଜଣାଯାଏ । 

ଉତ୍କଳର ସାରଳା ଦାସ ମହାଭାରତକୁ ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟରେ ଲେଖିଅଛନ୍ତି ଯାହା 'ଓଡ଼ିଆ ମହାଭାରତ' ରୂପେ ପରିଚିତ ; କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ମୂଳ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅନେକ ବିଷୟକୁ ଛାଡ଼ିଯାଇ ଅଛନ୍ତି । ଗଞ୍ଜାମ ଧରାକୋଟର ପୂର୍ବତନ ରାଜା କୃଷ୍ଣସିଂହ ସମଗ୍ର ସଂସ୍କୃତ ମହାଭାରତକୁ ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।

## ମହାଭାରତର ଅଷ୍ଟାଦଶ ପର୍ବ
# ଆଦି ପର୍ବ
# ସଭା ପର୍ବ
# ବନ ପର୍ବ
# ବିରାଟ ପର୍ବ
# ଉଦ୍ଯୋଗ ପର୍ବ
# ଭୀଷ୍ମ ପର୍ବ
# ଦ୍ରୋଣ ପର୍ବ
# କର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ
# ଶଲ୍ୟ ପର୍ବ
# ସୌପ୍ତିକ ପର୍ବ
# ନାରୀ ପର୍ବ
# ଶାନ୍ତି ପର୍ବ
# ଅନୁଶାସନ ପର୍ବ
# ଅଶ୍ୱମେଧ ପର୍ବ
# ଆଶ୍ରମ ବାସ ପର୍ବ
# ମୁଷଳ ପର୍ବ
# ମହାପ୍ରସ୍ଥାନ ପର୍ବ 
# ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ ପର୍ବ

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
;Original text online 
* etext  (metrical) , entered by Muneo Tokunaga
* GRETIL etext  (Muneo Tokunaga)
* Mahābhārata online 

;Textual resources
* Reading Suggestions, J. L. Fitzgerald, Das Professor of Sanskrit, Department of Classics, Brown University 

;Articles on the Mahabharata
* Mahabharata and Sindhu- Sarasvathi tradition, a paper by Subhash kak (pdf)

;Visuals
* Map of India during Ramayana and Mahabharata

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତ
ପୁରାଣ

**ପୁରାଣ** ୩ପ୍ରକାର ଯଥା ୧. ମହାପୁରାଣ, ୨. ଉପପୁରାଣ ଓ ୩. ଅତିରିକ୍ତ ପୁରାଣ
## ମହାପୁରାଣ 
### ଉପପୁରାଣ 
# ସନତ୍କୁମାର
# ନରସିଂହ
# ନାର
# ଶୈବଧର୍ମ
# ଦୁର୍ବାସା
# ନାରଦୀୟ
# କପିଳ
# ମାନବ
# ଔଶନସ
# ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ
# ବାରୁଣ
# କାଳିକା
# ମାହେଶ୍ୱର
# ଶାମ୍ବ
# ସୌର
# ପରାଶର
# ମାରୀଚ
# ଭାର୍ଗବ (ମତାନ୍ତରେ ଦେବୀ ଭାଗବତ)

### ଅତିରିକ୍ତ ପୁରାଣ 
# ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର 
# ଶୁକ୍ର
# ବଶିଷ୍ଠ
# ଭାଗୁରି
# ମନୁ
# ବାୟୁ
# ମାହେଶ
# କଳ୍କୀ
# ଶୈବ
# ଆଦିତ୍ୟ
# ଆଦି
# ଶମ୍ଭୁ
# ବିଶିଷ୍ଟ କୃତ ଲିଙ୍ଗ
# ବିଷ୍ଣୁ ଧର୍ମୋତ୍ତର୍
# ବୃହଦ୍ଧର୍ମ
# ଧର୍ମ
# ଗୌରୀ
# ନୀଳ
# ଗଣେଶ
# ଆତ୍ମ
# ବିଷ୍ଣୁକେଶରୀ
# ଭାଗବତଭୂଷଣ
# ଭାଗବତାମୃତ
# ଭାଗବତାମୃତସାର
# ମହାଭାଗବତ
# କାଳୀ
# ଦେବୀ
# ଭାସ୍ୱର
# ପୁରୁଷୋତ୍ତମପ୍ରସାଦ

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* The Puranas  (bharatadesam.com)

### Texts 
* Puranas in Devnagari, typed, PDF files 
* GRETIL (uni-goettingen.de)

### ଅନୁବାଦ 
* Śrīmad-Bhāgavatam  Full text of the '''', with the original Sanskrit, word-for-word meanings, translation, and commentary.
* The Vishnu Purana Full text of the H.H. Wilson translation at sacred-texts.com

### Synopses 
* Contents of 18 Puranas and a list of Upapuranas (lesser Puranas)  (a Java applet)
* Extensive synopsis of several Maha Puranas 
* Synopsis of Puranas at Urday.com 
* Agni Purana - A synopsis 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାଣ
ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି

**ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି** ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ । ଏହାର ପ୍ରକାଶକ ଓ ମୁଖ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିଧର ପରିଡ଼ା, ସମ୍ପାଦିକା ସୈରିନ୍ଧ୍ରୀ ସାହୁ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର