open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ

**ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ** ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଭାରତୀୟ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ ଯାହାକି ଚେନ୍ନାଇରେ ଥିବା ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ପ୍ରକାଶନଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । ଚେନ୍ନାଇର ପି. ଭରଦରଜୁଲୁ ନାଇଡ଼ୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ଖବରକାଗଜଟି ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଭାବରେ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଏହାର ମାଲିକ ରମାନଥ ଗୋଏଙ୍କାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଦୁଇଟି ସଂସ୍ଥାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଭାଗ ହେବା ପରେ ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍‌ର ଶୀର୍ଷକ, ସମ୍ପାଦକୀୟ ଏବଂ କିଛି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସକୁ ମିଳିତ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, ମାତ୍ର ୧୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୯ରେ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଅର୍ଥାତ ମୁମ୍ବାଇରେ ଥିବା ମୁଖ୍ୟାଳୟ ମୂଳ ନାମ ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ରଖିବାବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ନୂଆ ନାମ, ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ରଖାଗଲା ।
thumb| ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଏବଂ ଦିନମଣି, କୋଏମ୍ବଟୁର ପ୍ରେସ୍ ।
ସାନ୍ତ୍ୱନା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ରେ ଜି.ଏସ. ବାସୁଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

## ଇତିହାସ 
*ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍* ପ୍ରଥମେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୫, ୧୯୩୨ରେ ମାଡ୍ରାସରେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଚେନ୍ନାଇ) ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଡାକ୍ତର ତଥା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସଦସ୍ୟ ପି. ଭରଦରଜୁଲୁ ନାଇଡ଼ୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ସେ ତାମିଲ ନାଡ଼ୁ ନାମକ ଏକ ସାପ୍ତାହିକ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁ ପ୍ରେସ୍‌ରୁ ଏହି ଦୈନିକ ଖବର କାଗଜର ମୁଦ୍ରଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ଅଧିକ ହେବାରୁ ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଇଂରାଜୀ ଖବରକାଗଜର ଦି ଫ୍ରି ପ୍ରେସ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲର ସ୍ଥାପନକର୍ତ୍ତା ଏସ୍. ସଦାନନ୍ଦଙ୍କୁ ଏହାକୁ ବିକ୍ରି କରିଦେଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* ଇ-ପେପର୍
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ପ୍ରକାଶିତ ଇଂରାଜୀ ଖବରକାଗଜ
କେ. ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମା

କେ. ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମା (୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୯ - ୨୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୫) ଜଣେ ମାଲାୟାଲମ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖିକା ଥିଲେ । ତାଙ୍କର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଅନେକ ଆମେରିକୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଅନୁବାଦ ହୋଇସାରିଛି ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
କେ ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମା ୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୯ ମସିହାରେ କେରଳର ତ୍ରିଭାନ୍ଦ୍ରମ ସହର ନିକଟସ୍ଥ କୁନ୍ନୁମ୍ପୁଜା ନାମକ ଏକ ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପିତା ପୃଥମାନଭପିଲ୍ଲା ଏବଂ ମାତା କାର୍ତ୍ତିୟାନୀ ଆମ୍ମାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଏବଂ ସାନ ଝିଅ ଥିଲେ । ୧୯୩୬ ମସିହାରେ, ସେ ପ୍ରଥମ ପଦବୀରେ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ  ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଅବଶ୍ୟ, ଏହି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ଥିବା ତିକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ଭାବପ୍ରବଣ କରି ଥକେଇ ଦେଇଥିଲା । ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟୟନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ପରେ ସେ ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ତ୍ରିଭାନ୍ଦ୍ରମ ସରକାରୀ କଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। । ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କେ.ଆର. ନାରାୟଣନ ତଥା ମାଲାୟାଲମରେ ରୋମାଣ୍ଟିକ କବି ଚାଙ୍ଗାମୁଜା କୃଷ୍ଣ ପିଲ୍ଲାଇ ତାଙ୍କ କଲେଜ ସାଥୀ ଥିଲେ। । ସେ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ଟ୍ରାଭାନକୋରର ସ୍ଥାନୀୟ ପାଣ୍ଠି ଅଡିଟ୍ ବିଭାଗରେ ଏକ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। । ସେ ଏହି ଚାକିରିରେ ଥିବାବେଳେ କ୍ଷୁଦ୍ର କାହାଣୀ ‘ପନ୍ନୁମ୍କୁଦମ୍’ ଲେଖିଥିଲେ ।

## ସାହିତ୍ୟିକ ବୃତ୍ତି
କେ. ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା, ତା’ପରେ ୧୨ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପର ଗ୍ରନ୍ଥଖଣ୍ଡ, ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ ଏକ ନାଟକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ, *ପୁରଷାନମରିଲଥା ଲୋକମ୍* ନାମକ ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ "ପୁରୁଷ ଘୃଣାକାରୀ" ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ନାରୀବାଦୀ ପଣ୍ଡିତମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କଲେ ।

ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଥିଲା । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ଜଟିଳ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲା । ସେ ମହିଳା ଉପାସନାକୁ ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। । ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀକୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଉପାସନା କରେ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ଭାବରେ; ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ମହିଳାଙ୍କ ଭକ୍ତିର ଆଧାର ହେଉଛି ସେହି ପୁରୁଷ ପ୍ରତି ଥିବା ପ୍ରେମ ନୁହେଁ ବରଂ ନିଜର ଆତ୍ମ-ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା। ” ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମାଙ୍କ କାଳ୍ପନିକର ଏକ ଚୟନ, ଏହାର କିଛି ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦିତ, *ଏକ ଭୁଲିଯାଇଥିବା ନାରୀବାଦୀଙ୍କ କାହାଣୀ* ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଜାନସି ଜେମ୍ସ କୁହନ୍ତି, "କାହାଣୀରେ ସେ ପୁରୁଷ ଏବଂ ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ ମହିଳାଙ୍କ ଭ୍ରମକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷ ତଥା ପରମ୍ପରାକୁ କଟୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ।" ।

## ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ
ତାଙ୍କ ପୁତୁରା ଚାକିରି ପାଇ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମା ସାଧାରଣ ଜୀବନରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ। । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପୁତୁରା ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ, ଯାହା ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମାଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ ଆଡକୁ ଠେଲି ଦେଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷଗୁଡିକରେ, ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ମାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେପରେ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଭଉଣୀର ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ, କେ. ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମା ନିଜ ବାସ ଭବନରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

## କାର୍ଯ୍ୟ
ଉପନ୍ୟାସ

* ପ୍ରେମଭଜନମ୍ (ଡାର୍ଲିଂ) - -୧୯୪୪
* ଦେବଦୁଥ (ଇଶ୍ବରଙ୍କ ଦୂତ) -୧୯୪୫

**କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ**
* ପୋନୁମୁକୁଦମ୍ (ସୁନା ପାତ୍ର) - - ୧୯୪୬ |
* ସ୍ତ୍ରୀ ଜନ୍ମମ୍ (ଜଣେ ମହିଳା ଭାବରେ ଜନ୍ମ) - ୧୯୪୬
* କୀଜୀଭାନକରୀ (ଅଧୀନ ମହିଳା) - ୧୯୪୯
* କଲାମାଣ୍ଡିରାମ (କଳା ମନ୍ଦିର) - ୧୯୪୯
* ପେନ୍ବୁଦ୍ଧୀ (ମହିଳାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି) - ୧୯୫୧
* କାନାଥା ମାଥିଲ୍ (ମୋଟା କାନ୍ଥ) - ୧୯୫୩
* ପ୍ରେମା ପ୍ୟାରିଶାନମ୍ (ପ୍ରେମର ପରୀକ୍ଷଣ) - ୧୯୫୫
* ଚୁଭାନ୍ନା ପୁକ୍କାଲ୍ (ନାଲି ଫୁଲ) - ୧୯୫୫
* ଚୋଲାମାରଙ୍ଗାଲ (ଛାଇ ଗଛ) - ୧୯୫୮

**ପ୍ରବନ୍ଧର ସଂଗ୍ରହ**
* ପୁରଷ୍ଣମାରିଲ୍ଲା ଲୋକମ୍ (ପୁରୁଷ ବିନା ଏକ ବିଶ୍ୱ) - ୧୯୫୮

**ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପ୍ରକାଶିତ**
* ଏକ ଭୁଲିଯାଇଥିବା ନାରୀବାଦୀଙ୍କ କାହାଣୀ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖକ
ଇଲା ଆରବ ମେହତା

**ଇଲା ଆରବ ମେହତା‌** (ଜନ୍ମ: ୧୬ ଜୁନ୍ ୧୯୩୮) ଜଣେ ଗୁଜରାଟୀ ଔପନ୍ୟାସିକ ତଥା ଭାରତର ଗୁଜରାଟର କାହାଣୀ ଲେଖିକା ଅଟନ୍ତି ।

## ଜୀବନୀ
ମେହେତ୍ତା ୧୬ ଜୁନ୍ ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ବମ୍ବେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁମ୍ବାଇ)ରେ ଗୁଜରାଟୀ ଲେଖକ ଗୁଣବନ୍ତରାୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାର ଜାମନଗରରେ ରହୁଥିଲେ । ସେ ଜାମନଗର, ରାଜକୋଟ ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇରୁ ନିଜର ପାଠପଢା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ସ୍କୁଲରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ସାମାଜିକ ମାନଦଣ୍ଡ, ନିୟମ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ରାମନାରାଇନ୍ ରୁଇଆ କଲେଜରୁ ଗୁଜରାଟୀ ଏବଂ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଏମ.ଏ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୦ ମସିହାରୁ ୧୯୬୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁଇଆ କଲେଜରେ ଏବଂ ପରେ ୧୯୭୦ ମସିହାରୁ ୨୦୦୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁମ୍ବାଇର ସେଣ୍ଟ ଜାଭିୟର କଲେଜରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ।

## କାର୍ଯ୍ୟ
ଇଲା ଜଣେ ସଫଳ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ଲେଖକ । ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭ ଦିନରେ ମେହେତ୍ତା, ଅଖଣ୍ଡ ଆନନ୍ଦ, ନବନୀତ୍ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଜୀବନ ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖିଥିଲେ । ତେଣୁ ଏହା ସ୍ୱାଭାବିକ ଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ପିତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଉତ୍ତମ ବକ୍ତା ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଛାତ୍ର ଦିନରେ, ସେ ନିଜର ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ବକୃତା ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ | ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପଢା ଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ଶୁଣିବା ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅନୁଭୂତି ଅଟେ ।

ସେ ଅନେକ ଉପନ୍ୟାସ ଯଥା- ତ୍ରିକୋଣୀ ଟ୍ରାନ ରେଖାଓ (୧୯୬୬), ଥିଜେଲୋ ଆକର  (୧୯୭୦),  ରାଧା (୧୯୭୨), ଏକ ହଟା ଦିୱାନ ବାହାଦୂର (୧୯୭୬), ବାଟ୍ରିସ ଲକ୍ଷୋ (୧୯୭୬), ଭରାସଦାର (୧୯୭୮), ଅବତୀ କଲନୋ ସୋରାଜ (୧୯୭୯), ବାଟ୍ରିସ୍ ପୁଟାଲିନି ବେଦନା  (୧୯୮୨), ଆନେ ମୃତ୍ୟୁ (୧୯୮୨), ଦରିୟାନୋ ମାନସ (୧୯୮୫), ବସନ୍ତ ଛାଲକେ (୧୯୮୭), ନାଗ ପରୀକ୍ଷା, ପାଞ୍ଚ ପାଗଲ୍ ପୃଥଭି ପର୍ (୧୯୯୫), ଦି ନିୟୁ ଲାଇଫ (୨୦୦୪), ପରପୋତନି ଆଙ୍ଖ (୧୯୮୮), ଜିଲି ମେଁ କୁମ୍ପଲ୍ ହାଥେଲିମା (୨୦୦୭) ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ *ବାଦ୍* (୨୦୧୧) ରୀତା କୋଠାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଇଂରାଜୀରେ *ଫେନ୍ସ* (୨୦୧୫) ଭାବରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି । ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ *ବାଟ୍ରିସ୍ ପୁଟାଲିନି ବେଦନା*, ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ନିଜର ପରିଚୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ପ୍ରୟାସର କାହାଣୀ । ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଅନୁରାଧାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ପୁରୁଷ ଅନ୍ଧ-ଦେଶଭକ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଜର କ୍ରୋଧକୁ କୁନ୍ଦନିକା କାପାଡିଆଙ୍କ ସାତ୍ ପଗଲାନ୍ ଆକାଶମନ୍ (ଆକାଶରେ ସାତୋଟି ଷ୍ଟେପ୍; ୧୯୯୪) ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା । 

ସେ *ବର୍ଷା ଅଡାଲଜାନୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଭର୍ତ୍ତୋ* (୧୯୯୧), ବର୍ଷା ଅଡାଲଜାଙ୍କ ମନୋନୀତ କାହାଣୀକୁ ସମ୍ପାଦନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଲେଖା ନାରୀବାଦୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ତାଙ୍କର କାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହରେ *ଏକ ସିଗାରେଟ୍ ଏକ ଧୁପାସାଲୀ* (୧୯୮୧), *ଭିଏନା-ଉଡ୍ସ* (୧୯୮୯), *ଭାଗ୍ୟରେଖା* (୧୯୯୫), *ବାଲଭୋ ବାଲଭି ବାଲଭୋ* (୧୯୯୮), *ୟୋମ କିପୁର* (୨୦୦୬), *ବାର୍ତ୍ତା ବୈଭବ* (୨୦୦୯) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

## ପୁରସ୍କାର
ତାଙ୍କୁ ଗୁଜରାଟ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଗୁଜରାଟୀ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଏବଂ ଗୁଜରାଟୀ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପକ୍ଷରୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଛି ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସେ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଡାକ୍ତର ଆରବ ମେହେତ୍ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ସାଲିଲ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ସୋନାଲି ଅଛନ୍ତି । ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ରୁହନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପିତା ଗୁଣବନ୍ତରାଇ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସାନ ଭଉଣୀ ବର୍ଷା ଅଡାଲଜା ମଧ୍ୟ ଗୁଜରାଟୀ ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା
ଲିଚେନ ସ୍କ୍ଲେରୋସସ

**ଲିଚେନ ସ୍କ୍ଲେରୋସସ** ( **Lichen sclerosus/** **LS** ) ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚର୍ମ ପ୍ରଦାହ ରୋଗ ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଯୌନାଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଏହା ଅନିୟମିତ ଛୋଟ ଛୋତ ଚେପା ଫୁଲା ଭଳି ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଲାଗେ ଯାହା ଚକଚକିଆ, ସାମାନ୍ୟ କୁଞ୍ଚିତ, ଫିକା-ଧଳା ରଙ୍ଗର ଦାଗ ଥାଏ ଯାହା ଚାରିପାଖରେ ଚମ ବାଇଗଣୀ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଲିଙ୍ଗର ରଙ୍ଗ କମିଯାଏ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ନ୍ୟୁରୋଏଣ୍ଡୋକ୍ରାଇନ ଅର୍ବୁଦ

**ନ୍ୟୁରୋଏଣ୍ଡୋକ୍ରାଇନ ଅର୍ବୁଦ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Neuroendocrine tumors/** **NET** ) ହେଉଛି ଏକ ଅର୍ବୁଦ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସ୍ନାୟୁ ଇମ୍ପଲ୍ସ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଜୀବକୋଷ ହରମୋନ୍ ମୋଚନ କରନ୍ତି ।  ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ରୋଗ ଅନ୍ତନଳୀରେ ଘଟିଥାଏ ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ କାର୍ସିନଏଡ୍ ଅର୍ବୁଦ କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଗ୍ନାଶୟ, ଫୁସଫୁସ, ଥାଇମସ୍ ଏବଂ ଏଣ୍ଡୋକ୍ରାଇନ୍ ସିଷ୍ଟମର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶରୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରନ୍ତି । ସେମାନେ ସାଧାରଣତ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ନ୍ତି ।  ଲ୍ୟାବ ପରୀକ୍ଷା, ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ ଏବଂ ତନ୍ତୁ ବାୟୋପ୍ସିଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସମର୍ଥିତ ହୋଇପାରେ। 

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୋଗ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାରଦ୍ୱାରା ଭଲ ହୋଇପାରେ । ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ରୋଗ ପାଇଁ ସୋମାଟୋଷ୍ଟାଟିନ୍ ଆନାଲୋଗ, ଇଣ୍ଟରଫେରନ୍, କେମୋଥେରାପି ଏବଂ ଟାର୍ଗେଟେଡ୍ ଥେରାପି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ବର୍ଷକୁ ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୮ ଜଣ ଏହି ରୋଗରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ୫୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସର ଲୋକମାନଙ୍କଠାରେ ସେଗୁଡିକ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ପୁରୁଷ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ସମାନ ଭାବରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ । ନ୍ୟୁରୋଏଣ୍ଡୋକ୍ରାଇନ ଅର୍ବୁଦ ପ୍ରଥମେ ୧୮୬୭ ମସିହାରେ ଥିଓଡର୍ ଲାଙ୍ଗହାନ୍ସଙ୍କଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।
 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଭାଗିରଥୀ ନେପାକ

**ଭାଗିରଥୀ ନେପାକ** (୧ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୩୧ - ୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଲେଖକ ଓ ଗବେଷକ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମିତ ଏବଂ  ମହିମା ଧର୍ମ ଓ ଭୀମ ଭୋଇଙ୍କ ଉପରେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ନିମନ୍ତେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ 
ଭାଗିରଥୀ ନେପାକ ଓଡ଼ିଶାର ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିନିକାଠାରେ  ୧୯୩୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧ ତାରିଖରେ ପିତା ସଦାନନ୍ଦ ନେପାକଙ୍କ ଔରସ୍ୟରୁ ମାତା ଶ୍ରୀମତୀ ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁରର ଲଛିପୁର ଗ୍ରାମକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ସେ ସମ୍ବଲପୁରର ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଦର୍ଶନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଜଣେ ଅଡିଟର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

## ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
ସେ ନିଜ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପଢ଼ା କାଳରେ "କାଉ ଓ କୋଇଲି" ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଗବେଷଣା ପୁସ୍ତକ, ଉପନ୍ୟାସ, କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, କବିତା ଇତ୍ୟାଦି ସମେତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୨୨୯ରୁ ଅଧିକ ରଚନାବଳୀ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ସେଥିମଧ୍ୟରେ ୩୪ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୩ଟି କବିତା ସଂକଳନ ସମେତ ଅନେକ ଜୀବନୀ, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, କ୍ଷୁଦ୍ର ନାଟକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସେ ନିଜର ଗବେଷଣା ଓ ସାହିତ୍ୟ ରଚନାରେ ମହିମା ଧର୍ମକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ 
### ପ୍ରବନ୍ଧ 
* ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ
* ଭୀମ ଭୋଇ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ

### ଉପନ୍ୟାସ 
* ପୁନରାବୃତ୍ତି
* ସୂଚନା
* ପଟେଲ ବଧୁ ଯାଇକଢ଼ି
* କାଲି, ଆଜି, ପରାଦିନ
* ଜୁନ୍ ତେଇଶ ସୁଜାତାର ସ୍ୱପ୍ନ

### କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ 
* କଥା ବିଚିତ୍ରା
* ଚିର ସବୁଜ ଗଳ୍ପ
* ଚିର ନୂତନ ଗଳ୍ପ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ବସନ୍ତ ଟିକା

ବସନ୍ତ **ଟିକା** ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର ଟିକା ଯାହା ବସନ୍ତ ରୋଗ ଏବଂ ମାଙ୍କଡପକ୍ସକୁ ରୋକିଥାଏ ।  ବସନ୍ତ ପାଇଁ ଏହା ୩ରୁ ୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୯୫% ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲା ।  ବସନ୍ତକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହା ଅଧୁନା ନିୟମିତ ଭାବରେ ଦିଆଯାଉ ନଥିବାବେଳେ ଏହା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଥାଏ । ୨୦୨୨ ମସିହାରେ, ଏହି ରୋଗ ଆଶଙ୍କା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିଲା ।  ଗାଈ ବସନ୍ତ ଅବଶ୍ୟ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୧୭୭୪ ମସିହାରେ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ଜେଷ୍ଟି ଏବଂ ୧୭୦୦ ଦଶକରେ ଅନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସମାନ ସ୍ତରରେ ଆଦର ପାଇ ନଥିଲା ।  ୨୦୦୦ ଦଶକରେ ଟିକା ପ୍ରତିକୃତିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୫ ଡଲାର ଥିଲାବେଳେ ଅଣପ୍ରତିକୃତି ଟିକା ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨୯ ଡଲାର ଥିଲା। 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଟିକା
ସୁଚିତ୍ରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ

**ସୁଚିତ୍ରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ‌** (୧୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ - ୨୦୧୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଔପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହେମନ୍ତର ପାଖି, କଚ୍ଚେର ମନୁଷ, ଆଲେକ୍ ଶୁଖ, ଇଚେ ଏବଂ କାଚର ଦେୱାଲ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ଲେଖିକା ଭାବେ ନିଜର କ୍ୟାରିଅର୍ ସମୟରେ, ସେ ୨୦ରୁ ଅଧିକ ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ସଂଗ୍ରହ ବୁକେରା କଥା କେବଳ ମହିଳାଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ ।

## ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ସୁଚିତ୍ରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ବିହାରର ଭାଗଲପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ପିଲାଦିନରୁ ଲେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ । ସେ ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଜୋଗାମାୟା ଦେବୀ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

ବାଲ୍ୟକାଳରେ ସେ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଶେଷରେ ଜନସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୭୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ, ଏବଂ ୧୯୮୦ ଦଶକ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ *କଚେର୍ ଦେୱାଲ* ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତି
ସେ କାହାଣୀ କହିବା ଏବଂ ଭାଷାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ସହିତ ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ମଧ୍ୟବିତ୍ତ କଲିକତାର ପରିଚିତ ଦୁନିଆ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କାଳ୍ପନିକ ସମସାମୟିକ ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଙ୍କିଥାଏ । ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଅନୁସରଣ ଅଛି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଲେଖକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ତଥାପି ସେ ନିଜ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ସାହିତ୍ୟିକ ମାନ ବଜାୟ ରଖନ୍ତି ।

ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଅନୁଭୂତି ତାଙ୍କର ଅନେକ କାହାଣୀ ଏବଂ ଉପନ୍ୟାସରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି । ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ସମସାମୟିକ ମହିଳା ଲେଖକ ସଙ୍ଗିତା ବୃନ୍ଦୋପାଧ୍ୟାୟ ଓ ତିଳୋତମା ମଜୁମଦାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଆଶାପୁର୍ଣ୍ଣ ଦେବୀ ଏବଂ ମହାସ୍ୱେତା ଦେବିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ହିନ୍ଦୀ, ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ, ମାଲାୟାଲମ୍, ଓଡ଼ିଆ, ମରାଠୀ, ଗୁଜରାଟୀ, ପଞ୍ଜାବୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି । ସେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଲେଖିଛନ୍ତି । ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ବଙ୍ଗଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରିତୁପର୍ଣ୍ଣୋ ଘୋଷଙ୍କଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ଦାହାନ୍ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ସୁଚିତ୍ରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟର ଅଳ୍ପ କିଛି ମହିଳା ଗୁପ୍ତଚରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଗୁପ୍ତଚର ଚରିତ୍ର ମିତିନ ମାସିଙ୍କ ସହ ବଙ୍ଗୀୟ ବୟସ୍କ ଅପରାଧ କଳ୍ପନା ଧାରାକୁ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ । 

କୋଲକାତାର ଢାକୁରିଆସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହେତୁ ସୁଚିତ୍ରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ୧୨ ମଇ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା
ସୁଚିତ୍ରାଙ୍କୁ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଭୁବନ ମୋହିନୀ ପଦକ, ନାନଜାନାଗଡୁ ଥିରୁମାଲମ୍ବ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୬), କଥା ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୭), ତାରାଶଙ୍କର ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୦), ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରଲାଲ ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୧), ଶରତ ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୨), ଭାରତ ନିର୍ମାଣ ପୁରସ୍କାର, ସାହିତ୍ୟ ସେତୁ ପୁରସ୍କାର, ଦିନେଶଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୫) ମିଳିଥିଲା । ସେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମାଟି ନନ୍ଦୀ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ମନୋନୀତ ଉପନ୍ୟାସ
* କଚ୍ଚେର ମନୁଷ 
* ଦାହନ୍
* ଇଚର୍ ଗାଚ୍
* ଭଙ୍ଗା କାଲ୍
* କଚେର୍ ଦେୱାଲ
* ହେମନ୍ତର ପାଖି
* ନୀଲ ଘୁରନି
* ଆଲିକ୍ ଶୁଖ
* ଗଭୀର ଆଶୁଖ
* ଉରୋ ମେଘ 
* ଛେରା ତାର
* ଆଲୋଚୟା
* ଅନ୍ୟୋ ବସନ୍ତୋ
* ପାରାବସ୍
* ପାଲାବର ପଥ ନେଇ
* ଆମି ରାଇକିଶୋରୀ
* ରଙ୍ଗିନ ପୃଥିବୀ
* ଜାଲଚୋବି
* ମିତିନ ମାସି ପୁସ୍ତକ ଶ୍ରେଣୀ
* ଦାଶ୍ତି ଉପନ୍ୟାସ
* ଜର୍ମାନ ଗଣେଷ
* ଏକ୍କା
* ଆୟନମହଲ

## ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
* ଦାହାନ୍ (୧୯୯୭)
* ହେମନ୍ତର ପାଖି (୨୦୦୧)
* ଇଚ୍ଛେ (୨୦୧୧)
* ଆଲିକ୍ ଶୁଖ (୨୦୧୩)
* ରାମଧନୁ (୨୦୧୪)
* ସଲ୍ଟ ମ୍ୟାଙ୍ଗୋ ଟ୍ରି (୨୦୧୫)
* ଅନ୍ୟୋ ବସନ୍ତୋ (୨୦୧୫)
* ମିତିନ ମାସି (୨୦୧୯)

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ସୋହିନୀ ଘୋଷ

**ସୋହିନୀ ଘୋଷ** ଏଜେକେ ମାସ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟର, ଜାମିଆ ମିଲ୍ଲିଆ ଇସ୍ଲାମିଆର ଜଣେ ପ୍ରଧ୍ୟାପିକା । ସେ ଲୋକପ୍ରିୟ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ପ୍ରାବନ୍ଧିକା ଓ ବୃତ୍ତଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ମିନେସୋଟା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତିଫଳନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

## ଶିକ୍ଷା 
ସୋହିନୀ ଏମ୍‌ସିଆର୍‌ସି ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣେଲ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୦ରୁ ୧୯୯୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣେ ଅତିଥି ଅଧ୍ୟାପିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।୧୯୯୦ ଦଶକରେ ସେ ଚିକାଗୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଲୈଙ୍ଗିକତା, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସମାଜ ଉପରେ ପଢ଼ାଉଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତଚିତ୍ର 
ସେ ୯୦ ଦଶକରେ ହିଁ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଫିଲ୍ମ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସହ-ସସ୍ଥାପିକା ଭାବରେ *ମିଡିଆଷ୍ଟ୍ରୋମ୍ କଲେକ୍ଟିଭ୍‌*ର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ କେବଳ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ନାରୀ ଗଣ-ଯୋଗାଯୋଗ ପେଶାଦାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷଣୀୟ କାମ ଭାବରେ ଚାମେଲି ଦେବୀ ଜୈନ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା । ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ସେ *ଥ୍ରୀ ଓମେନ୍ ଆଣ୍ଡ ଏ କ୍ୟାମେରା*ରେ ସବିନା ଗଡ଼ିହୋକ୍‌ଙ୍କ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

## ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ 
୨୦୦୨ ମଦିହାରେ, ସୋହିନୀ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବୃତ୍ତଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଟେଲ୍‍ସ୍ ଅଫ୍ ଦ ନାଇଟ୍ ଫେରିସ୍ ନାମକ ଏହି ବୃତ୍ତଚିତ୍ରଟି ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଜୀବିକାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୩ଟି ଦେଶରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ସେ ଲିଙ୍ଗଗତ ଶିକ୍ଷା, ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ହିଂସା ଓ ଅତ୍ୟାଚାର, ଏବଂ ଭାରତରେ ସେନ୍ସର୍‌ସିପ୍ ଭଳି ଅନେକ ଶୈକ୍ଷିକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୨୧ ମସିହାରେ, ସେ ଜନ୍ ଗ୍ରେୟସନ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବୃତ୍ତଚିତ୍ର *ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଡାଓନ୍ କୋରସ୍ ଡେ*ରେ ଜଣେ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
* ଏମ୍‌ସିଆର୍‌ସିରେ ସୋହିନୀଙ୍କ ବିଷୟରେ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ
ଶ୍ରୀଲତା ବଟଲିୱାଲା

**ଶ୍ରୀଲତା ବଟଲିୱାଲା**, ଜଣେ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ମହିଳା ଅଧିକାରର ଓକିଲ, ପଣ୍ଡିତ ତଥା ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଉପରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକର ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି । ୧୯୮୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ପରିଭାଷିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବଟଲିୱାଲାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଶବ୍ଦ ଥିଲା ଯାହା "କଲ୍ୟାଣ, ଉନ୍ନତି, ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ"କୁ ସୂଚିତ କରିଥାଏ । ବଟଲିୱାଲା‌ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ସଶକ୍ତିକରଣ ଆଇନ ସହଜରେ ଭାରତରେ ଆଗେଇ ଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା କଠିନ ଏବଂ ଇଜିପ୍ଟର ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇପାରେ । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ମହିଳାଙ୍କ ଗତିବିଧିକୁ ସଂଗଠିତ ତଥା ସଂଗଠିତ କରିବାରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପୂର୍ବ ସମୟ ତୁଳନାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ।

## ଜୀବନୀ
ବଟଲିୱାଲା ଭାରତର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଟାଟା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସ, ବମ୍ବେରୁ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମାଷ୍ଟର ଅଫ୍ ଆର୍ଟ (MA) ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ର ଶେଷ ଭାଗରୁ ୧୯୯୦ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭାରତରେ ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ମହିଳାମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ଗୁଣ ଗଠନ, ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ନଜର ଏବଂ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଥିଲେ । ସେ ଚାରୋଟି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଦୁଇଟି ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ନାରୀବାଦୀ ଅଭିଯାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ସେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ବାହାରେ ଅନେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯଥା: ଫୋର୍ଡ ଫାଉଣ୍ଡେସନ (୧୯୯୭-୨୦୨୦) ସହିତ ଏକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଅଫିସର ଭାବରେ, ନ୍ୟୁୟର୍କ ସିଟି; "ଟ୍ରାନ୍ସନାଲ୍ ସିଭିଲ୍ ସୋସାଇଟି, ବିଶେଷତଃ ଟ୍ରାନ୍ସନାଲ୍ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ଗତିବିଧି ଉପରେ" ହାଉସର ସେଣ୍ଟର୍ ପାଇଁ ଅଣ-ଲାଭ ସଂଗଠନ ପାଇଁ ସିଭିଲ୍ ସୋସାଇଟି ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫେଲୋ; ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ; ଏବଂ ନ୍ୟୁୟର୍କ ସହରର ମହିଳା ପରିବେଶ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନର ବୋର୍ଡର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

ବଟଲିୱାଲା ମହିଳା ଅଧିକାର ସହ ଜଡିତ ଅନେକ ସଂଗଠନରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଜଡିତ ଅଛନ୍ତି ଯେପରିକି ***ଆସୋସିଏସନ୍ ଫର୍ ମହିଳା ରାଇଟ୍ସ ଇନ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ*** (AWID) ସହିତ ସ୍କୋଲାର୍ ଆସୋସିଏଟ୍, "ଲିଙ୍ଗ ଅଫ୍ ୱାର୍କ" ବୋର୍ଡର ସହ-ଚେୟାର୍ (ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏକ ବିଶ୍ୱ ନେଟୱାର୍କ) ଏବଂ ସଦସ୍ୟ "ସାମୁଦୟ ନିର୍ମନ ସାହାୟକ" ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇରେ SPARC ବୋର୍ଡ ଯାହାକି ସହରାଞ୍ଚଳର ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ବାଙ୍ଗାଲୁରୁର ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଆଡଭାନ୍ସ ଷ୍ଟଡିଜ‌ରେ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସଶକ୍ତିକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଭୟ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ଗରିବ ଏବଂ ଦଳିତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରିଛି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପଞ୍ଚାୟତ ରାଜ ଅଧୀନରେ ଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାରେ ଗ୍ରାମର ଗରିବ ଏବଂ ଅଶିକ୍ଷିତ ମହିଳାଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନରେ ସହଜ କରିବାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ; ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ୩୩% ସଂରକ୍ଷଣର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା ।

ବଟଲିୱାଲାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି "ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଆଦର୍ଶକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା, ଲିଙ୍ଗଗତ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅସମାନତାକୁ ଦୃଢ ତଥା ଚିରସ୍ଥାୟୀ କରିବା ପାଇଁ ସଂରଚନାକୁ ରୂପାନ୍ତର କରିବା ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଉଭୟ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ସୂଚନା ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ତଥା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା" ।

## ପ୍ରକାଶନ ଓ ଗ୍ରନ୍ଥସମୂହ
ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଏବଂ ବିକାଶ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବଟଲିୱାଲାଙ୍କର ଅନେକ ପ୍ରକାଶନ ରହିଛି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ - ସଂକଳ୍ପ ଏବଂ ଅଭ୍ୟାସ, (୧୯୯୩), ଯାହା ୨୦ରୁ ଅଧିକ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଯାହାକି ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମାନୁଆଲ୍ ଭାବରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
# 
# 
# 
# 
# 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖକ
ପଦ୍ମା ଗୋଲେ

**ପଦ୍ମା ଗୋଲେ** (; ୧୯୧୩–୧୯୯୮) ଜଣେ ମରାଠୀ କବି ଥିଲେ, ଯିଏକି ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ନାରୀବାଦ ଉପରେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । 

## ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସେ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସାଙ୍ଗଲି ଜିଲ୍ଲର ତସଗାଁଠାରେ ପାଟବର୍ଦ୍ଧନ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଧନୀ ଭାରତୀୟ ପରିବାରର ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଯିଏକି ନାରୀବାଦୀ ଲେଖିକା ହେବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଥିଲେ । ରାମ ଗଣେଶ ଗଡକରୀ, ତ୍ରୟମ୍ବକ ବାପୁଜୀ ଥମ୍ବରେ ଏବଂ ଯଶୱନ୍ତ ଦିନ୍‌କର ପେଣ୍ଡରକର ଲେଖାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ କବିତା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ କବିତାଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତୀୟ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଘରୋଇ ଜୀବନ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି ।

## ରଚବାବଳୀ 
* ଆକାଶବେଡି
* ଶ୍ରାବଣ ମେଘ
* ପ୍ରୀତିପଥର
* ନିହାର
* ସ୍ୱପ୍ନତା
* ସକାଳ

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ପଦ୍ମା ଗୋଲେ ଶ୍ରୀମନ୍ତ ବିନାୟକରାଓ (ବାବାସାହେବ ପାଟବର୍ଦ୍ଧନ) ଏବଂ ଶ୍ରୀମନ୍ତ ସରସ୍ୱତୀବାଇ ପାଟବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ବିନାୟକରାଓଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ତାଙ୍କ ମା' ସମସ୍ତ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପୁଣେକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଭାଇଭଉଣୀମାନେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀ କବି
ଉମା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

**ଉମା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ** (ଜନ୍ମ ୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଐତିହାସିକ ତଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଅଟନ୍ତି । ୧୮୮୦ ଦଶକରୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଉପରେ ଲିଙ୍ଗ, ଜାତି ଏବଂ ଶ୍ରେଣୀ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଷୟଗୁଡିକ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିଅରରେ ସାତୋଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । କେରଳର ପାଲଘାଟରୁ ଜଣେ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ବାଙ୍ଗାଲୋରରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ଶେଷ କରି ଶିକ୍ଷାଦାନରେ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ । ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମିରାଣ୍ଡା ହାଉସରେ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଭାବରେ ଏକ ବୃତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୧୯୬୬ରୁ ୧୯୯୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ - *ସୋସିଆଲ୍ ଡିମେନସନ୍ସ ଅଫ ୟର୍ଲି*କୁ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ନିଜର ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଅଧ୍ୟୟନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

ଉପମହାଦେଶରେ ମହିଳା ଏବଂ ନାରୀବାଦୀ ଇତିହାସ ଲେଖିବାରେ ସେ ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ପଣ୍ଡିତ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ଭାରତରେ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜଡ଼ିତ ହେବା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାର କର୍ମୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ଗୁଜରାଟ ପାଇଁ ଜଷ୍ଟିସ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ସମେତ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କମିଟିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ମହିଳା ତଥା ମାନବିକ ଅଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସାମୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ ଖବରକାଗଜ ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଲେଖନ୍ତି । ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଚାରିଟି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଛନ୍ତି - ''ଏକ୍ କ୍ୱାଇଟ୍ ଲିଟିଲ୍ ଏଣ୍ଟ୍ରି, ଫ୍ରାଗମେଣ୍ଟସ୍ ଅଫ୍ ଏ ପାଷ୍ଟ, ଏକ ଇଙ୍କ୍ୱିଲାବ ଅର ଆୟା: ଲକ୍ଷ୍ନୌ ୧୯୨୦-୧୯୪୯, ଏବଂ ପ୍ରୀଜନ ଡାଏରୀ, ଯାହାକି ଭାରତର ମହିଳା ଇତିହାସ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
ଉମା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ, ମୂଳତ ସେ କେରଳର ପାଲଘାଟରୁ ଆସିଥିଲେ । ଉମା ଦିଲ୍ଲୀ ପବ୍ଲିକ୍ ସ୍କୁଲରେ ଏବଂ ପରେ ବାଙ୍ଗାଲୋରର ମାଉଣ୍ଟ କାର୍ମେଲ କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ, ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋରର କଲେଜ୍ ଅଫ୍ ଲ'ରେ ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବନାରାସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ  ଇତିହାସରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ କରିଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତି
ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ମିରାଣ୍ଡା ହାଉସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ସେଠାରେ ୧୯୮୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ, ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଏବଂ ସମସାମୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୭ଟି ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ଦଶକରୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ। ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଦମନ ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଖୋଜୁଥିବା ଦଳରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଐତିହାସିକ କୁମ୍କୁମ୍ ରୟ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ବହୁ ପରିମାଣର ପଣ୍ଡିତ ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ପାଦନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଶିକ୍ଷକ, ଛାତ୍ର ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି । ନ୍ୟୁୟର୍କର ସିଟି ୟୁନିଭରସିଟିର ଆଶଲି ଟେଲିସ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନର 'ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମାତା' ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ ଇତିହାସ ଲିପି ଉପରେ ତଥା ଯୁବ ପଣ୍ଡିତ ତଥା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଜୀବନ ତଥା ବୃତ୍ତି ଉପରେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡିଥିଲା ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଉମା, ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ ଆନନ୍ଦ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଏକ ଝିଅ ଉପଲି ଏବଂ ପୁଅ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଅଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଝିଅଙ୍କ ସହ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରୁହନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଐତିହାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା
ପ୍ରେମ ଚୌଧୁରୀ

**ପ୍ରେମ ଚୌଧୁରୀ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାମାଜିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଐତିହାସିକ, ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତୀୟ ପରିଷଦର ଐତିହାସିକ ଅନୁସନ୍ଧାନର ବରିଷ୍ଠ ଏକାଡେମିକ ସହଯୋଗୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ  ଏବଂ ବିବାହକୁ ମନା କରୁଥିବା ଦମ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଂସାକୁ ସମାଲୋଚନା କରନ୍ତି । ସେ ଲିଙ୍ଗ ଅଧ୍ୟୟନ, ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପ୍ରାଧିକରଣ ଏବଂ ଭାରତରେ ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟର ସାମାଜିକ ଇତିହାସର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଦ୍ୱାନ ଅଟନ୍ତି ।

ଡକ୍ଟର ପ୍ରେମ ଚୌଧୁରୀ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଭାରତୀୟ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତଥା ହରିୟାଣାର ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥନୀତି ତଥା ସାମାଜିକ ଇତିହାସ ଉପରେ ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ସ୍ବୟଂ ଶିକ୍ଷିତ କଳାକାର ଏବଂ ତାଙ୍କ କଳା କାରନାମା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି 

## ବୃତ୍ତି
ଚୌଧୁରୀ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରର ଜଣେ ଜୀବନ ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର "ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସପୋଟେଡ ସେଣ୍ଟର ଫର କଣ୍ଟେମ୍ପୋରାରୀ ଷ୍ଟଡିଜ୍" ଓ "ନେହେରୁ ମେମୋରିଆଲ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଏବଂ ଲାଇବ୍ରେରୀର ଏକ ଉନ୍ନତ ଅଧ୍ୟୟନ ୟୁନିଟ୍"ରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

ଚୌଧୁରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପୂର୍ବ ଛାତ୍ରୀ ଏବଂ  ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗର ସହକର୍ମୀ ଅଟନ୍ତି ।

ଅନ୍ୟ ଜାତିର ବିବାହ/ଜାତି ବାହାରେ ବିବାହ ସହ ଜଡ଼ିତ ହିଂସା, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ବାଳିକାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ସେ *ଦି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନ୍* ପାଇଁ ମନ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଛନ୍ତି ।

ସେ ନ୍ୟୁଜ୍ ମିଡିଆ ଯଥା: ଭାରତରେ ଏକ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ପାଇବା ବିରୁଦ୍ଧରେ କୁସଂସ୍କାରର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ *ଦି ଗାର୍ଡିଆନ*କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି; *ଆସୋସିଏଟେଡ଼ ପ୍ରେସ*, *ଟାଇମ୍ସ*, ଏବଂ "ଅନର କିଲିଙ୍ଗ" ବିଷୟରେ *ରୀଉଟର୍ସ*କୁ ; ହରିୟାଣା ସାମାଜିକ ଗଠନ ଉପରେ ଷ୍ଟେଟ୍ସମ୍ୟାନକୁ; ହରିୟାଣାର ସାମାଜିକ ଗଠନ ଉପରେ NPR ଏବଂ ଏହା କିପରି ଦଳିତ ମହିଳାଙ୍କ ବଳାତ୍କାର ସହିତ ଜଡ଼ିତ; ଭାରତୀୟ ସିନେମାର  ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସକୁ; ଏବଂ ଭାରତରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅଧିକାର ବିଷୟରେ *ରୀଉଟର୍ସ*କୁ ବିଶେଷ ମନ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

## କଳା ବୃତ୍ତି
ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ଏକ କଳା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ତ୍ରିବେଣୀ କଳା ସଙ୍ଗମରେ ବିତାଇଥିବା ଏକ ବର୍ଷ ବ୍ୟତୀତ ଚୌଧୁରୀ ଜଣେ ସ୍ୱ-ଶିକ୍ଷିତ କଳାକାର ଯାହାଙ୍କର ଚିତ୍ର ନ୍ୟାସନାଲ ଗ୍ୟାଲେରୀ, ଭାରତ ଏବଂ ଲଲିତ କଳା ଏକାଡେମୀ, ଭାରତର ନ୍ୟାସନାଲ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ଫାଇନ ଆର୍ଟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତର ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ ।

ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଅରୁଣ ଚୋପ୍ରା ଭିଜୁଆଲ୍ ଆର୍ଟ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଅଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତି ଆଣିଥିଲା ​​ତାହା ହେଲା ଆର୍ଟ ଫିଲ୍ମ *ଆଶ୍ରୟ* (ଅର୍ଥାତ୍ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ) ଯାହା ସେ ବର୍ଷେ ପୂର୍ବରୁ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଆମୋଲ ପାଲେକର ଏବଂ କଳାକାର ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ କମ ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଚୋପ୍ରାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ​​।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସେ ହରିୟାଣାର ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ତଥା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ହରଦ୍ୱାରୀ ଲାଲଙ୍କ ଝିଅ ଅଟନ୍ତି ।

## କାର୍ଯ୍ୟ
### ପୁସ୍ତକ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ପେପର
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଅକ୍ସିମେଟାଜୋଲିନ

**ଅକ୍ସିମେଟାଜୋଲିନ** ଅନେକ ନାମରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ସାମାନ୍ୟ ବନ୍ଦ ନାକ ବା ଜ୍ୱାଳା ଯୋଗୁ ଲାଲ ଆଖି ରୋଗମାନଙ୍କାର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ଏକ ନାକ ସ୍ପ୍ରେ କିମ୍ବା ଆଖି ବୁନ୍ଦା ଆକାରରେ ଉପଲବ୍ଧ । 

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନାକରେ ଜ୍ୱାଲା ଏବଂ ନାକରୁ ପାଣି ବୋହିପାରେ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଅନାମିକା (କବି)

**ଅନାମିକା** (ଜନ୍ମ: ୧୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧) ଜଣେ ସମସାମୟିକ ଭାରତୀୟ କବି, ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ତଥା ଔପନ୍ୟାସିକା । ହିନ୍ଦୀ ସାହିତ୍ୟରେ ଲେଖିବା ସହିତ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଲେଖୁଥିବା ଜଣେ ସମାଲୋଚିକା । *ମାଇଁ ଟାଇପ୍ ରାଇଟର୍ ଇଜ୍ ମାଇଁ ପିଆନୋ* ହେଉଛି ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କର ଏକ କବିତା ସଂକଳନ । ସେ ନିଜର ନାରୀବାଦୀ କବିତା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।

## ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା 
ଅନାମିକା ୧୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ବିହାରର ମୁଜାଫରପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀର କିଶୋର ମୁର୍ତ୍ତୀ ଭବନରେ "ସମସାମୟିକ ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ କବିତାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟୟନ" ଉପରେ ତାଙ୍କର ଏବେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଚାଲିଛି । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି । ପାଇଁ) ହିନ୍ଦୀ କବିତା ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିବାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ନାରୀ କବି ଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* ହିନ୍ଦୀରେ ଚାରୋଟି କବିତା | 
* ହିନ୍ଦୀ କବିତା, କିଛି ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ସହିତ |
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଜନ୍ମ
ବିଦ୍ୟା ବାଲ

**ବିଦ୍ୟା ବାଲ** (ଦେବନାଗରୀ: विद्या बाळ) (୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୭ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦) ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଜଣେ ମରାଠୀ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖିକା/ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତିର ସମାନତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ । 

## ଜୀବନୀ
ସେ "ସ୍ତ୍ରୀ" ପତ୍ରିକାରୁ ନିଜର ପେଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୮୩ ମସିହାରୁ ୧୯୮୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ସ୍ତ୍ରୀର ସମ୍ପାଦକତା ଛାଡ଼ିବା ପରେ ସେ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ "ମିଲୁନ୍ ସାରାୟଜାନି" (मिळून सार्‍याजणी) ସମ୍ପାଦନା ଏବଂ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ଏହି ୱେବ୍ ପୃଷ୍ଠାରେ http://www.miloonsaryajani.com/ ମିଲୁନ୍ ସାରାୟଜାନି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ସମ୍ପାଦକୀୟ ଧାରଣା ରହିଛି । ତାଙ୍କର ଜୀବନୀ କମଳକି ଏବଂ ଉପନ୍ୟାସ ବଳବନ୍ତତିଳ ଭାଟ୍ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ ।

ମହିଳାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜାପାଠରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଅଧିକାର ପାଇବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟା ବାଲ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ହାଇକୋର୍ଟରେ ଏକ ଆଇନଗତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ହାଇକୋର୍ଟ ତାଙ୍କ ପେଟିପାଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ରହି ୧ ଏପ୍ରିଲ ୧୮୯୯ ମସିହାରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ।

ସେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଅନେକ ଝଗଡା କରିଥିଲେ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଏକ ଆଇନଗତ ଯୁଦ୍ଧ ଯାହା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶନି ଶିଙ୍ଗନାପୁର ମନ୍ଦିରର ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଅଧିକାର ଦେଇଥିଲା ।

## ମୃତ୍ୟୁ
ଭେଟେରାନ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତଥା ସାମ୍ବାଦିକ ବିଦ୍ୟା ବାଲଙ୍କ ୮୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗୁରୁବାର ଦିନ ପୁଣେରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

ଜାତୀୟତାବାଦୀ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ନେତା ବିଦ୍ୟା ଚାଭାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯେ ବାଲଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ “ପ୍ରକୃତରେ ଏକ ଦୁଃଖଦ ମୁହୂର୍ତ୍ତ”।  ବାଲ ତାଙ୍କର ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ ବୋଲି ଶ୍ରୀମତୀ ଚାଭାନ କହିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ ବାଲଙ୍କ ମୃତଦେହ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାତ ରୋଡ ନିବାସରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ପରେ ତାଙ୍କର ଶବଦାହ ବୈକୁଣ୍ଠ ଶ୍ମଶାନରେ ହୋଇଥିଲା ।

ପୁଣେ ଶାଖା ମାନସ (MANS)ର ମୁଖ୍ୟ ନନ୍ଦିନୀ ଯାଦବ କହିଛନ୍ତି: “ମୁଁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାତ ରୋଡ ବାସଭବନରେ ବିଦ୍ୟାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲି… ସେ ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଭାବନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ଏବଂ ଆମେ ମହିଳା ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଆଗାମୀ ପଥର ପ୍ରତିଫଳିତ ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟ ଚାରି ଘଣ୍ଟା ଧରି କଥା ହେଲୁ । ମୁଁ ଭାବୁଛି ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ ହେଉଛି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼େଇବା । ଆମର ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି ” ।

ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଦେଶରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ବଡ଼ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ଛାଡିଦେବ । ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ପରିଶ୍ରମ ମିଲୁନ୍ ସାରଜାନୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ଭାବନା ପ୍ରକାଶ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱର ହୋଇ ରହିବ ବୋଲି ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ନିର୍ମୋଲାନ ସମିତି (ମାନସ)ର ଅବିନାଶ ପାଟିଲ କହିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ସହ ବାଲଙ୍କର ଏକ ଫଳପ୍ରଦ ସଙ୍ଗଠନ ଥିଲା ।

ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ-କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା କିରଣ ମୋଗେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହେବା ମୋ ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କ୍ଷତି । ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରୀମତୀ ବାଲଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନର ଛାୟାରେ ବାସ କରିଥିଲୁ ଏବଂ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ସମାନ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ଅଭିଯାନ କେବେ ଭୁଲିହେବ ନାହିଁ ”।

## ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ
# ସମ୍ବାଦ
# କଥା ଗୌରୀଚି
# ତୁମଚ୍ୟା ମାଝୟାସାଥୀ
# ଅପରାଜିତାଞ୍ଚେ ନିଃଶ୍ବାସ
# ଶୋଧ ସ୍ୱତଃଚା
# କମଳାକୀ

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ନୀରା ଦେଶାଇ

**ନୀରା ଦେଶାଇ** (୧୯୨୫ - ୨୫ ଜୁନ୍ ୨୦୦୯) ଭାରତରେ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନର ଅନ୍ୟତମ ନେତା ଏବଂ ଜଣେ ପ୍ରଫେସର, ଗବେଷକ, ଏକାଡେମିକ୍, ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତଥା ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ SNDT ମହିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଫେସର ତଥା ସମାଜବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ (ସ୍ନାତକୋତ୍ତର) ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଶାସକ ଦଳର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲେ ।

## ଜୀବନି
ଦେଶାଇ ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯିଏକି, ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ଦେଶାଇ ନିଜେ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ସ୍କୁଲ ଛାତ୍ର ଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବାନର ସେନାମାନଙ୍କର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ରାଜନୈତିକ ସନ୍ଦେଶର ଭୂତଳ ପ୍ରଚାରରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ​​ଏବଂ ପ୍ରକାଶନକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲା । 
ଥିଓସୋଫିଷ୍ଟ ଆଦର୍ଶ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସହ-ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଫେଲୋସିପ୍ ସ୍କୁଲରେ ନୀରା ତାଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଏଲଫାଇନଷ୍ଟୋନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତ ଛାଡିବା ସଂକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେବା ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଶିକ୍ଷା ଛାଡିଥିଲେ । ନୀରା ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ସାଥୀ ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ ଅକ୍ଷୟ ରମଣଲାଲ ଦେଶାଇଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ପରିଶେଷରେ, ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରି ଦୀଶାଇ ସ୍ୱାଧୀନତାର କିଛି ସମୟ ପରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କଲେ । ତାଙ୍କର ଏମ.ଏ ଆଧୁନିକ ଭାରତରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ପରେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ କରାଗଲା । 

ଭାରତରେ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନର ଦୃଶ୍ୟ ଉପରେ ଦେଶାଇଙ୍କ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା ଯେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା-ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଦେଶାଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ସାମୂହିକ ସାମାଜିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ଚେତନା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ, ସାମଗ୍ରୀକ ସୁସ୍ଥତା ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।

ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ ପ୍ରଭାବ ହେଉଛି ଜଣେ ଅଳ୍ପ ଜଣାଶୁଣା ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ତଥା କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ପୁଷ୍ପା ମେହେଟ୍ଟା ।  ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଯିଏକି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉଦ୍ଧାର ଗୃହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାଗତ ଏବଂ ରୋଜଗାର ଉତ୍ସ ଯୋଗାଉଥିଲେ ।  ଦେଶାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତତା ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଉପାୟରେ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା ।

ଦେଶାଇ ୨୫ ଜୁନ୍ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତିଗତ ସମୟସୀମା
ଦେଶାଇଙ୍କର ବୃତ୍ତିଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଅଧ୍ୟୟନର ଉନ୍ନତି, ଅନେକ ନୀତିଗତ ସୁପାରିଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକାଡେମିକ୍ ଜୀବନରେ ବ୍ୟବହାରିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଆଣିବା, ନାଗରିକ ସମାଜ ଏବଂ ଏକାଡେମିକ୍ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଲିଙ୍କକୁ ବୁଝିବା ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ ।

* ୧୯୫୪ - SNDTରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ 
* ୧୯୬୫ - ସମାଜବିଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କର ପିଏଚଡି ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ 
* ୧୯୭୨ - ଭାରତରେ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଉପରେ କମିଟିର ସାମାଜିକ ଟାସ୍କ ଫୋର୍ସର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ 
* ୧୯୭୫ - ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଅନୁସନ୍ଧାନ ୟୁନିଟ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ 
* ୧୯୮୨ - ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ ଫର୍ ମହିଳା ଷ୍ଟଡିଜ୍ (IAWS)ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ 
* ୧୯୮୭ - ଅନୌପଚାରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱୟଂ ନିଯୁକ୍ତ ମହିଳା ଏବଂ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଆୟୋଗର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।

ଦେଶାଇ ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନ, ଇତିହାସ ଏବଂ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନର ଛକରେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ଗୁଜରାଟୀରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖିକା
ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା

**ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଅମଲାପୁରମ୍ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତା ସାଂସଦ । ସେ ୱାଇଏସ୍ଆର୍ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟି ପାଇଁ ସଂସଦ ସଂଯୋଜକ ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।

## ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଜୀବନ 
ୱାଇଏସ୍ଆର୍ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ସେ ୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ରେ ତାଙ୍କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଦଳଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ରେ, ସେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବେ ନାହିଁ ବୋଲି କିଛି ଗୁଜବ ପ୍ରଚାର ହୋଇଥିଲା । ଅନୁରାଧା ଏହାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ସହିତ ଜନ ସେନା ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ଦେଶମ୍ ପାର୍ଟିର ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା କଥା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ।

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଅନୁରାଧା ୧୯୭୨ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚିନ୍ତା କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ପଶ୍ଚିମ ଗୋଦାବରୀ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ମାରୁଟେରୁ ଗ୍ରାମରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ ।

୧୯୯୧ ମସିହାରେ, ସେ ଶ୍ରୀ ତାଲ୍ଲା ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ | ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ଝିଅ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ସୁନୀତି ଦେବୀ

**ସୁନୀତି ଦେବୀ** CIE (୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୬୪ - ୧୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୨) ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ରାଜକୁମାରୀ ରାଜ୍ୟ କୁଚ୍ ବେହାର୍ର ମହାରାଣୀ ଥିଲେ । 

## ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ
ସେ ଖ୍ୟାତନାମା ବ୍ରହ୍ମୋ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ, କଲିକତାର କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ସେନଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ଚଉଦ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା, ସେ ୧୮୭୮ ମସିହାରେ କୁଚ୍ ବେହାର‌ର ମହାରାଜା ନ୍ରିପେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ (୧୮୬୩-୧୯୧୧)ଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ବିବାହ ପରେ ସେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ, କାରଣ ନାରାୟଣ ବିବାହ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଲଣ୍ଡନ ଯାଇଥିଲେ ।

ସେ ଚାରି ପୁଅ ଏବଂ ତିନି ଝିଅଙ୍କ ମାତା ଥିଲେ: ପୁଅ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ, ଜିତେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ, ଭିକ୍ଟର ନିତେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ, ହିତେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ, ଏବଂ ଝିଅ ପ୍ରତୀଭା ଦେବୀ, ସୁଧୀରା ଦେବୀ ଏବଂ ସୁକ୍ରତୀ ଦେବୀ ।

ତାଙ୍କ ଝିଅ ସୁଧିରା ଏବଂ ପ୍ରତୀଭା ଇଂଲଣ୍ଡର ୱାଇଟୱିକ୍ ମାନୋରର ଦୁଇ ଭାଇ ଆଲାନ୍ ଏବଂ ମାଇଲସ୍ ମାଣ୍ଡରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ମନୋର ନ୍ୟାସନାଲ ଟ୍ରଷ୍ଟର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଏବଂ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ପରେ କୁଚ୍ ବେହାର‌ର ମହାରାଜା ହୋଇଥିଲେ । ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ ଏବଂ ଇଲା ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜିତେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭୁପ ବାହାଦୂରଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ ।

## କାର୍ଯ୍ୟ
୧୮୮୭ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ନିପେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣଙ୍କୁ GCIE ଓ CIE ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । CIE ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ସୁନୀତି ଦେବୀ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୮୯୮ ମସିହାରେ ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆର ହୀରା ଜୟନ୍ତୀ ଉତ୍ସବରେ ଏବଂ ୧୯୧୧ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଦର୍ବାରରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କୁଚ୍ ବେହାର‌ର ମହାରାଜାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ, ନିଜ ଭଉଣୀ **ସୁଚାରୁ ଦେବୀ**ଙ୍କ ସହିତ ନିଜର ସୁନ୍ଦର ପୋଷାକ ଶୈଳୀ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କ ନାମରେ ୧୮୮୧ ମସିହାରେ ଏକ ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଯାହା ପରେ ସୁନୀତି ଏକାଡେମୀ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା । ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପଛରେ ସୁନୀତି ଦେବୀଙ୍କ ହାତ ଥିଲା ।

ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ ତଥା ହୃଦୟରେ ଜଣେ ମହିଳା ଅଧିକାର କର୍ମୀ ଥିଲେ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ବାର୍ଷିକ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ବାଳିକା ଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଟ୍ୟୁସନ ଫି ପ୍ରଦାନରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସଫଳ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୁରସ୍କୃତ କରିଥିଲେ । କେତେକ ବିବାଦକୁ ଏଡ଼ାଇବାକୁ ଯାଇ ଆଉ ଏକ ପ୍ରୟାସରେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ସ୍କୁଲକୁ ନେଇ ଯାଉଥିବା କାରର ଝରକା ପରଦାଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେବ ।

ସେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଚାରୁ ଦେବୀ (ମୟୂରଭଞ୍ଜର ମହାରାଣୀ)ଙ୍କ ସହ ୧୯୦୮ ମସିହାରେ ଦାର୍ଜିଲିଂଠାରେ ମହାରାଣୀ ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ମୂଳଦୁଆ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।. ସେ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟ ପରିଷଦର ସଭାପତି ତଥା "*ଅଲ୍ ବେଙ୍ଗଲ ଓମ୍ୟାନ ୟୁନିୟନ*"ର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଥିଲେ ଏବଂ ଚାରୁଲତା ମୁଖାର୍ଜୀ, ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ, ଟି. ଆର. ନେଲି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଚାରୁ ଦେବୀଙ୍କ ପରି ବଙ୍ଗଳାର ଅନ୍ୟ ମହିଳା ଅଧିକାର କର୍ମୀଙ୍କ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ସେ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ରାଞ୍ଚିରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୬୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା
କାନ‌ଗଇ

**କାନ‌ଗଇ ବା କାନ‌ଗୁହା (**ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ସେରୁମେନ/ **cerumen)**  ଏକ ପ୍ରକାର ମହମ ଭଳି ପଦାର୍ଥ ଯାହା କାନରୁ ନିର୍ଗତ ହୁଏ । ଏହା କାନକୁ ସଂକ୍ରମଣ, ଜଳ ଓ କୀଟ ପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ପରିମାଣ ଅତ୍ୟଧିକ ହେଲେ ଶ୍ରବଣହାନୀ, ଯନ୍ତ୍ରଣା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବୁଲେଇପାରେ । ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ବ‌ହିଃ କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାହ ହୋଇପାରେ । 

ଶ୍ରବଣ ଉପକରଣ ଓ କାନ ଚୁଣ୍ଟା ବ୍ୟବହାର କଲେ ଏହାର ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ଚର୍ମ ଜୀବକୋଷ ଏବଂ ସେରୁମିନସ ତ‌ଥା ସେବାସିୟସ୍ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ନିର୍ଗତ ପଦାର୍ଥ ମିଶି ଏହା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଓଟୋସ୍କୋପ୍ ସହିତ କାନରେ ଏହା ଦେଖିବାଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । 

କାନ‌ଗୁହା ସାଧାରଣତଃ ସ୍ୱତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଭାବରେ କାନରୁ ବାହାରିଯାଏ । ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲକ୍ଷଣ ଫଳାଫଳ ଥିଲା, ଜଳସେଚନ, ମହମକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଏଜେଣ୍ଟ କିମ୍ବା ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାୟଦ୍ୱାରା ଅପସାରଣ ହୋଇପାରେ |  ନିର୍ମାଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଖଣିଜ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ |  କଟନ୍ ସ୍ବାବ୍ ଏବଂ କାନ କ୍ୟାଣ୍ଡେଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ |  ପ୍ରାୟ 6% ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ମହମକୁ ବିକଶିତ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ହାର 30%ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ।  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ 12 ନିୟୁତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ପରିଦର୍ଶନ କରିଥାଏ। 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଜେ. ଦେବିକା

**ଜୟକୁମାରୀ ଦେବିକା** (ମାଲାୟାଲମ୍: ജെ। ദേവിക) ଜଣେ ମାଲାୟାଲୀ ଐତିହାସିକ, ନାରୀବାଦୀ, ସାମାଜିକ ସମାଲୋଚକ ଏବଂ କେରଳର ଏକାଡେମିକ୍ ଅଟନ୍ତି । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ ଥିରୁବନନ୍ତପୁରମ୍ ସେଣ୍ଟର ଫର ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଷ୍ଟଡିରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଛନ୍ତି । ସେ କେରଳର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଛନ୍ତି । ସେ ଦ୍ୱିଭାଷୀ ଅର୍ଥାତ ମାଲାୟାଲମ୍ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ କାଳ୍ପନିକ ଏବଂ ଅଣ-କାଳ୍ପନିକ ପୁସ୍ତକ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ସେ କାଫିଲା, ଅର୍ଥନୈତିକ, ରାଜନୈତିକ, ସାପ୍ତାହିକ ଏବଂ ଦି ୱାୟାର ଭଳି ପ୍ରକାଶନରେ ଲିଙ୍ଗ, ରାଜନୀତି, ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଏବଂ କେରଳର ବିକାଶ ଉପରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।

## ଶିକ୍ଷା
ଦେବିକା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଐତିହାସିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଆଧୁନିକ ଇତିହାସରେ (୧୯୯୧) ଏମ.ଏ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, କୋଟାୟାମରେ ଇତିହାସରେ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

## ଲେଖା
ଦେବିକାଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କେରଳରେ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସମାଜ ତଥା ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାର ଭାଷା ଭାବେ ଆଧୁନିକ ବାଇନାରୀ ଲିଙ୍ଗର ଆବିର୍ଭାବ ବିଷୟରେ ଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲେଖାରେ ସେ ୧୯୩୦ରୁ ୧୯୭୦ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭନିରୋଧ ପାଇଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସମ୍ମତି ଇତିହାସ ମାଧ୍ୟମରେ କେରଳର ବିକାଶର ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି । ସେ କେରଳର ପ୍ରଥମ ପିଢିର ନାରୀବାଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲେଖାଯାଇଥିବା ଅନୁବାଦଗୁଡ଼ିକର ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ, ଦେବିକା ଏକ ଐତିହାସିକ ଲେନ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସାମୟିକ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡିକର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର କେରଳରେ ରାଜନୀତି ଏବଂ ମାଲାୟାଲୀ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ ଲିଙ୍ଗଗତ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଥିଲା ।

ସେ ନାରୀବାଦୀ ତତ୍ତ୍ୱର ଏକ ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ଏହାକୁ ଆଧୁନିକ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଇତିହାସରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଛି । ଏହାର ନାମ ସ୍ତ୍ରୀଭାଦମ୍ ଏବଂ ଏହା ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ସେ ନାରୀବାଦୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ କେରଳ ଇତିହାସର ଏକ ବିକଳ୍ପ ପଢିଛନ୍ତି । ସେ କେରଳର ସାମାଜିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କେରଳରେ କିପରି ଡ୍ରେସ୍ କୋଡ୍ ଭାବରେ ସାଢୀ ଏବଂ ଯୌତୁକ ପ୍ରଥାର ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା ସେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି । କେରଳ ଇତିହାସରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ତରର ଏକ ପ୍ରୟାସରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, "ନିରପେକ୍ଷ" ଇତିହାସ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡିକ ହେତୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟା ଧାରଣା କିପରି ଦୃଢ ହୋଇଛି, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ସତ୍ତ୍ୱେ କେରଳର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା କିପରି ଦୂରେଇ ରଖିଛି ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ସମୟରେ ସେମାନେ କେଉଁ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।

ଦେବିକା ମାଲାୟାଲମରୁ ଇଂରାଜୀକୁ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ନଳିନୀ ଜାମିଲାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ, କେ.ଆର. ମୀରା   ଏବଂ ସାରା ଜୋସେଫଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ, କେ.ଆର. ମୀରା ଖ୍ୟାତନାମା ମାଲାୟାଲମ୍ ଉପନ୍ୟାସ, *Arrachar*କୁ ଇଂରାଜୀରେ *ହ୍ୟାଙ୍ଗୱମ୍ୟାନ୍* ଭାବରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।

ସେ ଭାରତ ତଥା ଭାରତ ବାହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକାଡେମିକ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ସେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଅନେକ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ କରିବା ସହିତ ମାଲାୟାଲମ୍ ଏବଂ ଇଂରାଜୀରେ ସମସାମୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଲେଖିଛନ୍ତି । ଦେବିକା ମାଲାୟାଲମରେ, ସମସାମୟିକ ପ୍ରକାଶନରେ  ବହୁ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କେରଳ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟ ପରିଶତଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଐତିହାସିକ
ଫ୍ଲେବାଇଟିସ

**ଫ୍ଲେବାଇଟିସ ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଶିରାରେ ପ୍ରଦାହ ହୁଏ ।**  ଏହି ରୋଗ ହୋଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଫୁଲା ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଦେଖାଯାଏ ।

ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର କ୍ୟାଥେଟର ଥିବା ପ୍ରାୟ ୩୦% ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ; ଯଦିଓ କେବଳ ୪% ମାମଲା ଗୁରୁତର ହୁଏ । ଅଧିକ ସମୟ କ୍ୟାଥେଟର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଦେଲେ ବିପଦ କାରକ ହୋଇପାରେ । ବିପଦ କାରକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଭେରିକୋଜ ଭେନ, କର୍କଟ, ଗର୍ଭଧାରଣ ଏବଂ ଅଣଗତିଶୀଳତା ହୋଇପାରେ ।  ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଥିଲେ ରୋଗ ସ୍ଥାନ‌କୁ ଟେକି ରଖାଯାଏ, ନନଷ୍ଟିରଏଡାଲ ଆଣ୍ଟ-ଇନଫ୍ଲାମେଟୋରୀ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ଜମାଟରୋଧୀ ଔଷଧ ଦିଆଯାଇପାରେ । ବୟସ୍କ ଲୋକମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର କ୍ୟାଥେଟର ଯୋଗୁ ମହିଳାମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି

**ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି** (ଜନ୍ମ: ୧୯୭୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ନାରୀବାଦୀ ଆଇନଜ୍ଞ ତଥା ଗବେଷିକା । ସେ ଅଦାଲତାର ପ୍ରକ୍ରିୟା, ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଯୌନ ହିଂସା ଉପରେ ଗବେଷଣା କରନ୍ତି । ସେ ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ବନ୍‌ଠାରେ ଥିବା କାଟେ ହମ୍‌ବର୍ଗର୍ ସେଣ୍ଟର, ୱାର୍‌ୱିକ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଭାରତରେ ଥିବା ଗ୍ରାଣ୍ଟ କମିଶନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଅନେକ ସକାରାତ୍ମକ ସମୀକ୍ଷା ପାଇବା ସହିତ ଅନେକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସଂଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ, ଏକୋନୋମିକ୍ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ୍ ଉଇକ୍‌ଲି, ଏବଂ ଆଉଟ୍‌ଲୁକ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଭଳି ଖବରକାଗଜରେ ଯୌନ ହିଂସା ଭଳି ବିଷୟରେ ଅନେକ ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ସହିତ ସେ ଅନେକ ଶିକ୍ଷାଗତ ପତ୍ରିକାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ ରଚନା କରନ୍ତି ।

## ପୁରସ୍କାର 
୨୦୨୧ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଯୌନ ହିଂସା ଏବଂ ନାୟଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଇନ୍‌ଫୋସିସ୍ ପ୍ରାଇଜ୍ ମିଳିଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ
ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ

**ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ଟାଗୋର** (୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୮୫୦ - ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୧) ଜଣେ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାରକ ଯିଏକି ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉଦ୍ଭାବନକୁ ଅଗ୍ରଗତି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବଙ୍ଗଳାରେ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲେ । ସେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଟାଗୋର ଜୋଡସାଙ୍କୋ ଟାଗୋର ପରିବାରର ବଂଶଜ ଅଟନ୍ତି । 

## ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀବଙ୍ଗଳା ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି, ଜେସୋରର ନରେନ୍ଦ୍ରପୁର ଗ୍ରାମରେ ପିତା ଅଭୟଚରଣ ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟ ଏବଂ ମାତା ନିସ୍ତାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କୁଲିନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଭୟଚରଣ, ଏକ ପିରାଲୀ ପରିବାରରେ ବିବାହ କରି ନିଜ ପିତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ସାତ କିମ୍ବା ଆଠ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କୁ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଜେସୋରରେ ଥିବା ନିଜ ଅବ୍ୟବହୃତ ଜୀବନର ବିପରୀତରେ, ସେ ଟାଗୋର ପରିବାରର କଠୋର ପରଦା ପଛରେ ନିଜକୁ ସୀମିତ ରଖିଥିବାର ଦେଖିଲେ । ୧୮୬୨ ମସିହାରେ, ଭାରତୀୟ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ (ଆଇସିଏସ୍) ପାଇଁ ନିଜର ଟ୍ରେନିଂ ନେଉଥିବାବେଳେ ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଯୋଗଦେବାକୁ କହିଥିଲେ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ପିତା ଏଥିରେ ସହମତ ନଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀଙ୍କ ଭିଣେଇ ହେମେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋର ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାର ଦାଇତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବ୍ରହ୍ମୋ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଅଯୋଧ୍ୟା ନାଥ ପାକ୍ରାଶୀ ମଧ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ।Ayodhyanath Pakrashi ୧୮୬୪ ମସିହାରେ ସତ୍ତ୍ୱେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଇଂଲଣ୍ଡରୁ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସର ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଫେରିବା ପରେ ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ବମ୍ବେ ରହିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ ।

ବମ୍ବେରେ ଥିବାବେଳେ ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ୟୁରୋପୀୟ ସର୍କଲରେ ସାମାଜିକ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଂଶିକ ଇଂରାଜୀ ରୀତିନୀତି ସହିତ ଅନୁକୂଳ ହୋଇଥିଲେ । ସାମାଜିକ ଭୂମିକାରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ତାଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବାର ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଶାଢ଼ି ପିନ୍ଧିବାର ପାରମ୍ପାରିକ ବଙ୍ଗଳା ଶଳୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ ହୋଇଥିଲା ।

## ସାହିତ୍ୟିକ ସଫଳତା
ସ୍ବର୍ଣ୍ଣକୁମାରୀ ଦେବୀଙ୍କ ପରେ ଟାଗୋର ପରିବାରର ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ  ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ପରିବାରର ସମୃଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟିକ ପରିବେଶରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୮୮୦ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରୁ ଫେରିବା ପରେ ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ବଙ୍ଗଳା ପତ୍ରିକା *ଭାରତୀ*ରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୮୮୫ ମସିହାରେ, ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ପ୍ରଥମ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା *ବାଳକ* ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ବାଳକକୁ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, କବିତା ଏବଂ ନାଟକରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ନାଟକ ଲେଖିଥିଲେ - ତକଦାମୁଦମ୍ ଏବଂ ସାତ ଭାଇ ଚମ୍ପା - ଉଭୟ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନେକ ସାହିତ୍ୟିକ ସଫଳତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଜ୍ଞାନଦାନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଲେଖି ନଥିଲେ । ଅବଶ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁର କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ Pulinbihari Sen ତାଙ୍କୁ ସ୍ମୃତିର ଏକ ସେଟ୍ ଲେଖିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ଥିଲେ, ଯାହା ପରେ *ସ୍ମୃତି କଥା ଓ ପୁରାତନି* ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୫୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟିକ
ଫ୍ଲୁଭୋକ୍ସାମାଇନ

{{Infobox drug
| drug_name       =
| type            =
| IUPAC_name      = 2-{[(*E*)-{5-Methoxy-1-[4-(trifluoromethyl)phenyl]pentylidene}amino]oxy}ethanamine
| image           = Fluvoxamine.svg
| width           =
| alt             =
| caption         =
| image2          = Fluvoxamine 3D 4ENH.png
| width2          =
| alt2            = 
| pronounce       =
| tradename       = Luvox, Faverin, Fluvoxin, others

| Drugs.com       = 
| MedlinePlus     = a695004

| licence_EU      = Yes
| licence_US      = 
| DailyMedID      = Fluvoxamine
| pregnancy_AU    = C
| pregnancy_AU_comment= 
| pregnancy_US    = C
| pregnancy_US_comment= 
| protein_bound   = 77–80%
| metabolism      = Hepatic (via cytochrome P450 enzymes. Mostly via oxidative demethylation) ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଅବସେସିଭ୍-କମ୍ପଲସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ରୋଗର (OCD) ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ  ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।   ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।

୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଫ୍ଲୁଭକ୍ସାମାଇନ୍ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ।
ସୁଷମା ମିଶ୍ର

**ସୁଷମା ମିଶ୍ର**, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା । ଗଳ୍ପ, କବିତା, ନାଟକ, ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଶିଶୁଲେଖା ଆଦି ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ସେ ନିଜ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଛନ୍ତି ଓ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ବହୁ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଆକାଶବାଣୀର ସେ ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ କଳାକାର । ସେ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ସୁଷମା, ୧୯୬୦ ମସିହା ଜୁନ ୨୦ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ବୀରପ୍ରତାପପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଦିବାକର ମିଶ୍ର ଥିଲେ, ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଅର୍ଥ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଓ ବୋଉ ଦେବଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଶ୍ର ଥିଲେ ଗୃହିଣୀ । ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ସାହିତ୍ୟପ୍ରତି ଆଦର ରହିଥିଲା । ପିତାମାତା ସାହିତ୍ୟାନୁରାଗୀ ଥିଲେ ଓ ଲେଖାଲେଖି ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଅଜା ଆର୍ତ୍ତତ୍ତ୍ରାଣ ମିଶ୍ର ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ ଓ ନାତୁଣୀ ସୁଷମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗୀତରେ ଗୀତରେ ଚିଠି ଲେଖୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଆଇ ମଧ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରୁଥିଲେ । ପରିବାରରେ ସାହିତ୍ୟିକ ବାତାବରଣ ଏବଂ ପିତାମାତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସୁଷମା ଓ ତାଙ୍କ ତିନି ଭାଇ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ, ବିଶ୍ୱରଞ୍ଜନ ଓ ମନୋରଞ୍ଜନଙ୍କୁ ପିଲାଦିନରୁ ସାହିତ୍ୟପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଇଥିଲେ ।

ପିତାଙ୍କର ଚାକିରୀରେ ବଦଳି ଯୋଗୁ ସୁଷମା ଓଡ଼ିଶାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ମେଡ଼ିକାଲ ସ୍କୁଲ, କଟକ ମୁନିସିପାଲିଟି ସ୍କୁଲ, ବୋର୍ଡ଼ ସ୍କୁଲ ଓ ବଣେଇଗଡ଼ର ଗାର୍ଲ୍ସ ସ୍କୁଲରେ ନିଜ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । କଟକର ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ନିଜ କଲେଜ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କଲେଜ ଶିକ୍ଷା ପରେ ତାଙ୍କର ବିବାହ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିଲା । ବିବାହପରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଦର୍ଶନରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ ପିଏଚଡ଼ି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପିଏଚଡ଼ି ସନ୍ଦର୍ଭ ଥିଲା "ଉତ୍ତର ସତୁରୀ ଓଡ଼ିଆ କବିତାରେ ଗୀତିଧର୍ମିତା" ।

ସୁଷମାଙ୍କର ସବ୍ୟସାଚୀ ଓ ସୌମ୍ୟକାନ୍ତ ନାମରେ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି । ସବ୍ୟସାଚୀ ଜଣେ ଅଭିନେତା । 

## ରଚନାବଳୀ 
ସୁଷମା ପିଲାଦିନରୁ ସାହିତ୍ୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହି ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପିତାମାତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ ଓ ତାଙ୍କ ତିନି ଭାଇ *ବାଳପ୍ରଭା* ନାମକ ଏକ ହାତଲେଖା ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ । ଦଶମ ଓ ଏକାଦଶ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଲିଖିତ କବିତା ମୀନାବଜାର ଓ *ଟିକିଦୁନିଆ* ଆଦି ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପରେ ତାଙ୍କ ଲେଖା ଧରିତ୍ରୀ, ସମାଜ, ସମ୍ବାଦ, ସୁଚରିତା, ଝଙ୍କାର, ସପ୍ତର୍ଷି, କଥା ଓ ପ୍ରତିବେଶୀ ଆଦି ବହୁ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । 

### ରଚନାବଳୀ 
* ମାର୍ଫତ ମାଟି
* ହାତ ମୁଠାରେ ସ୍ୱପ୍ନ
* ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସମୟ
* ଗଦ୍ୟ କବିତାର ଅନ୍ତର୍ଛନ୍ଦ - ୨୦୦୯ ( ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର )
* ବରବର୍ଣ୍ଣିନୀ
* ଆଦିପୁରୁଷ
* ଦ ଇଣ୍ଟିମେଟ ଆର୍ଥ (ଇଂରାଜୀ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ)

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ ପୁରସ୍କାର
* ହୀରାଖଣ୍ଡ ବସନ୍ତ ସମ୍ମାନ
* ଜୟଦେବ ସମ୍ମାନ
* ସୁପ୍ରୀତିଦେବୀ ଗନ୍ତାୟତ ସମ୍ମାନ
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ମାନ
* କାଦମ୍ବିନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ
* କଳିଙ୍ଗ ପୁସ୍ତକମେଳା ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ମାନ
* ଶ୍ୱେତ ସଙ୍କେତ ଗଳ୍ପ ସମ୍ମାନ
* ସୁବ୍ରତ ରଥ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ମାନ ( ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଲାଡ୍ଲି ମିଡ଼ିଆ ନେସନାଲ ଆୱାର୍ଡ଼

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି