open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
କାଠଚମ୍ପା

କାଠଚମ୍ପା ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାଦୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ବଡ଼ ହେଲେ ବି ଏହା ଚମ୍ପା ଗଛ ପରି ବଡ଼ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏହାର ପତ୍ର ଅଳ୍ପକେ ଓଉ ପତ୍ର ପରି । ଫୁଲର ରଙ୍ଗ ଭେଦରେ ଏହା ନାଲି ଓ ଧଳା, ଦୁଇପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଗଛରେ ଫଳ କମ ଫଳେ, ଏହାର ଡାଳକୁ ମାଟିରେ ପୋତିଲେ ନୂଆଗଛ ଜନ୍ମ ହୁଏ।

## ବିବିଧ ଭାଷାରେ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ତିକ୍ତ କଟୁ କଷାୟ ରସ, ଶୀତୋଷ୍ଣ ମିଶ୍ରିତ ବୀର୍ଯ୍ୟ। ସିଝୁପରି ଏଥିରେ କିଛି ଉପବିଷ ରହିଥିବାରୁ ଏହାକୁ କେବଳ ବାହ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାର ଆନ୍ତରିକ ବ୍ୟବହାର ହେଉ ନ ଥିବାରୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହାକୁ ସେବନ ନ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାର କୌଣସି ମାତ୍ରା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ବାହ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କରା ଯାଇଥାଏ।
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହା ଚକ୍ଷୁର ହିତକର, କଣ୍ଡୁ, କୁଷ୍ଠ, ବାଗୀ, ବ୍ରଣ ଆଦିର ବିନାଶକ ଅଟେ।
* ବାଗୀ, ବଥ ବା କାଖଗୋଲି ପୀଡ଼ା ହେଉଥିଲେ ଖଣ୍ଡିଏ କାଗଜରେ କାଠଚମ୍ପାର କ୍ଷୀରବୋଳି ତା’ ଉପରେ ଲଗାଇଦେଲେ ତାହା ବସିଯାଏ।
* ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଜଳରେ ସିଝାଇ ସେହି ଜଳକୁ ଛିଞ୍ଚିଲେ ମଶା, ମାଛି ଦୂର ହୁଅନ୍ତି।
* ଏହାର କ୍ଷୀରକୁ କନାରେ ବୁଡାଇ, ତାକୁ ଶୁଖାଇ, ପୋଡ଼ି ପାଉଁଶ କରି ସେଇ ପାଉଁସକୁ ସୋରିଷ ତେଲରେ ପାକ କରି ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଚର୍ମ ରୋଗ ନିବାରିତ ହୁଏ।
* ଏହାର ଛେଲିକୁ ଜଳରେ ବାଟି ଗରମ ଗରମ ବ୍ରଣ ଉପରେ ଲଗାଇଲେ ବ୍ରଣ ପାଚି ଫାଟିଯାଏ।
* ଏହାର କ୍ଷୀରରେ ଅଳ୍ପ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଯାଦୁରେ ଲଗାଇଲେ ତାହା ଚାଲିଯାଏ ଓ ଝୁଣା ମିଶାଇ କ୍ଷତରେ ଲଗାଇଲେ କ୍ଷତ ଭଲ ହୁଏ।
ସକାଳୁ କାଠ ଚମ୍ପାଫୁଲକୁ ଶୁଙ୍ଘିଲେ ଚକ୍ଷୁ ବଢେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ, ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର କଟକ ।
* Plants That Heal by Dr. J C Kurian, Oriental Watchman Publishing House, Pune, India.

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ତରଭା

**ତରଭା**  ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁରଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଛୋଟ ସହର । ବେଳେବେଳେ **ତରଭା**କୁ **ଓଲଟା ଭାରତ** ବି କୁହାଯାଏ।**ତରଭା** ଗୋଟିଏ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ।

## **ଇତିହାସ** 
ପୌରାଣିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ **ତରଭା**ନାଁ, ତେର ଭାୟା (**तेराह भैया**)ରୁ ଆସିଛି। ଗଉଁତିଆ (ଆଗରୁ ମୁଖିଆକୁ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଉଁତିଆ ଆଖ୍ୟା ଦିଆ ଯାଉଥିଲା) ବ୍ୟବସ୍ଥା ବେଳେ ତରଭାର୧୩ ଜଣ ଗଉଁତିଆ ଭାଇ ଥିଲେ। ଏହି ସହରର ନାମ ତରଭା ହେବା ଆଗରୁ ତେରଭାୟା ଥିଲା। ସହରର ଗୋଟିଏ ପଟରେ **ନିବୃତି ଜୋର** ନାମରେ ଏକ ଛୋଟ ନଦୀ ବହିଯାଇଛି, ଯାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଓ ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରେ। ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ତରଭାର ବହୁ ବର ପୁତ୍ର ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ *ସ୍ୱର୍ଗତ ନଟବର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ* ଅନ୍ୟତମ ।

## ଜନଜୀବନ 
୨୦୧୧ ଜାତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ତରଭାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୨,୮୮୬।  ତହିଁ ମଧ୍ୟରୁ ୫୧% ପୁରୁଷ ଓ ୪୯% ମହିଳା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ତରଭାର ହାରାହାରି ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୮%, ଯାହା ଜାତୀୟ ସାକ୍ଷରତା ହାର (୫୯%)ରୁ ଅଧିକ। ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୮% ଓ ମହିଳା ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୮%। ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧୨% ୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସ୍କ। ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ନାଥୁମଲ ଅଗ୍ରୱାଲ ଯେତେବେଳେ ତରଭାର ନଗରପାଳ ଥିଲେ ସେତେବେଳେ ତରଭାକୁ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଗଲା। ତରଭାକୁ, ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ପେଣ୍ଠସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ।

## ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା 
ଏହି ସହରରେ ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି. ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ବଣିଆ, ତନ୍ତୀ ଓ କଂସାରୀ ଅନ୍ୟତମ.

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ପୁରୀ (ବହୁବିକଳ୍ପ)

ଆପଣ ଖୋଜୁଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ତଳଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଥାଇ ପାରେ:
* ପୁରୀ, ସହର
* ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
* ପୁରି, ଖାଦ୍ୟ
* ପୁରୀ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
*ପୁରୀ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର

**ସଚିନ ରମେଶ ତେନ୍ଦୁଲକର**((ଜନ୍ମ-୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୩)ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି  ଓ ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟର ସର୍ବକାଳୀନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାଟସମ୍ୟାନ ଭାବରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପରିଚିତ । ସେ ଉଭୟ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟରେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରନ କରିଥିବା କ୍ରିକେଟର । ସେ କ୍ରିକେଟରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଶତକ ହାସଲ କରିଥିବ ଖେଳାଳି। ସଚିନ ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି ଭାବେ ଏକ ଦିବସୀୟ କ୍ରିକେଟରେ  ଦ୍ୱିଶତକ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । . ସଚିନଙ୍କୁ ୨୦୦୨ରେ ସର୍ବକାଳୀନ ଟେଷ୍ଟ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନରେ ସାର ଡୋନାଲ ବ୍ରାଡମ୍ୟାନଙ୍କ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ସେହିପରି ସର୍ବକାଳୀନ ଦିନିକିଆ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନରେ ମଧ୍ୟ ଭି.ଭି.ଆନ ରିଚାର୍ଡସଙ୍କ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ସଚିନ ଭାରତ ତରଫରୁ ୬ ଥରକ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ ଖେଳିଛନ୍ତି ଓ ୨୦୧୧ ବିଶ୍ୱକପ ବିଜେତା ଦଳର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ଭାରତ ତଥା ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟରେ ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୪ରେ  ଭାରତରତ୍ନ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ପାଇବାରେ ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି।  

### କ୍ୟାରିୟର 
୧୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୭, ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି ନିମନ୍ତେ  ତେନ୍ଦୁଲକରଙ୍କୁ ପ୍ରବଣ କରାଯାଇଥିଲା । (ଇଣ୍ଡିଆଜ ପ୍ରିମିଏଅର ଡୋମେଷ୍ଟିକ କ୍ରିକେଟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ) । କିନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି ମତେ ଚୂଡାନ୍ତ ପ୍ରଜାୟରେ ଶେଷ ଏଗାର ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ  ବଛା ହୋଇପାରି ନଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିକ ଫିଲଡର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ୧୧ ଡିସେମ୍ବର୧୯୮୮, ବୟସ ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ୨୩୨ ଦିନ,ତେନ୍ଦୁଲକର ତାଙ୍କ  ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ ମୁମ୍ବାଇ ପାଇଁ ଖେଳୁଥିଲେ  ଓ ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଯିଏକି ପ୍ରଥମ ପାରିରେ ଅପରାଜିତ ଶତକ (୧୦୦*)ରନ କରି ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ ।  ମୁମ୍ବାଇ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଦିଲୀପ ଭେଙ୍ଗସ୍କରଙ୍କଦ୍ୱାରା ମୁମ୍ବାଇ ଦଳରେ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଯନ୍ତର ସହ ବଛା ହୋଇ ଥିଲେ।ତାହାପରେ ସେହି ସମୟର ଭାରତର ସର୍ବୋତମ ଫାଷ୍ଟ ବୋଲର କପିଳ ଦେବ  ସଚିନଙ୍କୁ ୱଖେଡେ ଷ୍ଟାଡିଅମର ନେଟ୍ରେ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବାର ଦେଖିଥିଲେ ଯେଉଁଠିକି ଭାରତୀୟ ଦଳ ନିଉଜଲାଣ୍ଡ ଦଳ ବିପକ୍ଷରେ ଖେଳିବାକୁ ଥିଲା।
୧୯୮୮-୧୯୮୯ ସିଜନ୍ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେ ମୁମ୍ବାଇ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ରନ୍ କରିଥିଲେ।ସେ ସର୍ବାଧିକ ୫୮୩ ରନ୍ ଓ ୬୭.୭୭ ହାରାହାରିରେ ରନ୍ କରୁଥିଲେ।ଇରାନୀ ଟ୍ରଫି ଦିଲ୍ଲୀ ବିପକ୍ଷରେ ଅପରାଜିତ ସତକ ମଧ୍ୟ ହାସଲ କରିଥିଲେ।୧୯୮୮-୧୯୮୯ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ସହ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଦୁଇ ଥର ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।ଅଷ୍ଟେଲିଆ ବିପକ୍ଷରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଶତକ  ହାସଲ କରିଥିଲେ।ସେ ପ୍ରଥମ   ବକ୍ତି ଯିଏକି ରଣଜୀ,ଇରାନୀ ଓ ଦୁଲିପ୍ ଟ୍ରଫିରେ ଶତକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।

## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିଅର 
## ଅଧିନାୟକ ଦାୟିତ୍ୱ 
## ଆଘାତ ଜନିତ ସମସ୍ୟା 
## ରେକର୍ଡ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* 2020 - ଲରେସ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ କ୍ରୀଡ଼ା ପୁରସ୍କାରଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୦ରେ ସଚିନଙ୍କ ୧୪,୦୦୦ ଟେଷ୍ଟ ରନ
## ଗ୍ୟାଲେରି 

ଫାଇଲ:Sachin at the other end.jpg|ସଚିନ ବୋଲିଙ୍ଗ ଅପେକ୍ଷାରେ
ଫାଇଲ:Tendulkar closup.jpg|ସଚିନଙ୍କ ୩୮ ତମ୍ ଟେଷ୍ଟ ଶତକ
ଫାଇଲ:Master Blaster at work.jpg|ସଚିନ ବ୍ୟାଟିଙ୍ଗ ମୁଦ୍ରାରେ
ଫାଇଲ:Sachin Ramesh Tendulkar Wax Statue in Madame Tussauds London.jpg|ମାଡାମ ତୁସାର ମିଉଜିଅମରେ ସଚିନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୂର୍ତି

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ

ରସରାଜ **ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ**  (୨୮ ମଇ ୧୯୩୩ - ୬ ଜୁନ ୨୦୧୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଗୀତିକାର ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତ ଲେଖିଥିଲେ । ଅସୁରେଶ୍ୱର ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ବେଳେ ସାହିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ ଗୋଲକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇ ସେ ଅଷ୍ଟମ ପଢ଼ିବା ବେଳେ କବିତା ଲେଖା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  ୧୯୫୦ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଆକାଶବାଣୀ କଟକରେ କବିତା ପଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା । ୨-୩ ବର୍ଷ ପରେ ତାଙ୍କର ପରିଚିତି ହେଲା କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହ । କବିତାକୁ ଗୀତ କରିବାର ଧାରା ସେ କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିଲେ । ୧୯୬୦ରେ ତାଙ୍କୁ ଆକାଶବାଣୀରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଗୀତିକାରର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଲା । ୧୯୬୨ରେ ତାଙ୍କୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା "ନୂଆ ବୋଉ" ଓ ପ୍ରଥମ ଗୀତ ଥିଲା "ରଥ ଯା ଚାଲି ଯା" । 
## ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 
* *ପ୍ରୀତି ପ୍ରଜାପତି (ଆଧୁନିକ ଗୀତି କବିତା)*
* *ଠିଆପୁଚି ନାରଙ୍ଗ (ପଲ୍ଲୀସ୍ୱର ଗୀତି)*
* *ଦୁଇ ଆଖିର କବିତା (ଆଧୁନିକ ଗୀତି କବିତା)*
* *ଗୀତରେ ଗୀତରେ ଗପ (ସଙ୍ଗୀତ ରୂପକ)*
* *ବନ୍ଧୁଭରା ବସୁନ୍ଧରା (ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ଗୀତି)*
* *ଗୀତି ଚଇତାଳି (ଆଧୁନିକ ଭାବ ଗୀତି)*
* *ନିବେଦନ (ଭକ୍ତିଗୀତି)*
* *ମେଘଫଗୁଣ (ଋତୁ ଚିତ୍ରଗୀତି)*
* *ଚିତ୍ରଗୀତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତ)*
* *ରସରାଜ ଗୀତି ବିଚିତ୍ରା*
* *ରସରାଜ ଗୀତ ବାହାର (ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦ)*
* *ସଜଳ ସ୍ମୃତି (ଆଧୁନିକ ଗୀତି କବିତା)*
* ହୃଦୟଭରା ମୋର ଗୀତରେ
* *ରସରାଜ ଋତୁ ବିଚିତ୍ରା*
* *ରସରାଜ ଗୀତି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ*

## ଗୀତ ଲେଖିଥିବା କଥାଚିତ୍ର 
* ଗାରେ ସିନ୍ଦୂର ଧାରେ ଲୁହ, ୨୦୦୧
* କସ୍ତୁରୀ, ୧୯୮୭
* ଅଲିଭା ଦାଗ, ୧୯୭୯
* ଚିହ୍ନା ଅଚିହ୍ନା, ୧୯୭୯
* ଜୟ ମା’ ମଙ୍ଗଳା, ୧୯୭୯
* ମଥୁରା ବିଜୟ, ୧୯୭୯
* ପରିବାର, ୧୯୭୮
* ପିପାସା, ୧୯୭୮
* ଶଙ୍ଖ ମହୂରୀ, ୧୯୭୮
* ସମର୍ପଣ, ୧୯୭୮
* ପୁନର୍ମିଳନ, ୧୯୭୭
* କୃଷ୍ଣ ସୁଦାମା, ୧୯୭୬
* ମନ ଆକାଶ, ୧୯୭୪
* କନକଲତା, ୧୯୭୩
* ଘର ସଂସାର, ୧୯୭୩ 
* ଧରିତ୍ରୀ, ୧୯୭୨
* ଅଦିନ ମେଘ, ୧୯୭୦
* ସ୍ତ୍ରୀ, ୧୯୬୮
* ଭାଇ ଭାଉଜ, ୧୯୬୭
* ଅମଡ଼ା ବାଟ, ୧୯୬୪
* ଜୀବନସାଥୀ, ୧୯୬୩
* ମାଣିକ ଯୋଡ଼ି, ୧୯୬୩
* ନୂଆ ବୋଉ, ୧୯୬୨

### ଲୋକପ୍ରିୟ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତ 
* ଜୀବନ ଯମୁନାରେ ଜୁଆର ଉଠେରେ, ଅମଡ଼ା ବାଟ
* ପ୍ରଭୁ ପଦତଳେ ପ୍ରଣତି ଢାଳେ, ଘର ସଂସାର
* ଘେନ ଶୁଭ କାମନା ଆଗୋ ବରବଧୂ, କାବେରୀ
* କାଚ କାନ୍ଥର ଏପାଖେ ମୁଁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା
* ଏକ ରାଧା ଶ୍ୟାମ ସାଥେ, ଅଲିଭା ଦାଗ
* ଛାଡ଼ ଛାଡ଼ ମୋର ଅଞ୍ଚଳ, ମଥୁରା ବିଜୟ
* ଛାଇ ଛବେଲି ରଙ୍ଗ ରମେଲି, ଚିହ୍ନା ଅଚିହ୍ନା
* ସାଥୀରେ ଆମ ଗୀତିରେ, ଶଙ୍ଖ ମହୂରୀ
* ମିଳି ମିଶି ଥିଲେ ସାରା ପରିବାର, ପରିବାର
* ମନର ମଣିଷ ଯଦି ସପନ ଟିକିଏ, ରକ୍ତ ଗୋଲାପ
* ଚୋରା ଚୋରା ପ୍ରୀତି ଆସ ସାଥୀ-ମନ ଆକାଶ
* ମୋହନ ହେ ମୋହନ, ଧରିତ୍ରୀ
* ଜୀବନେ ସପନ ଯେତେ ସବୁ ସତ, ଅଦିନ ମେଘ
* ଉଦାସୀ ଆଖି ଚାହିଁ ରହେ, କିଏ କାହାର
* ମରମ ତଳେ ଅତୀତ ଯେ ମରେନା, ଅଭିନେତ୍ରୀ
* ପୀରତି ପୀରତି ଏ ଯେ ପୀରତି, ନବଜନ୍ମ

* ରଥ ଯା’ ଚାଲିଯା ଚକ ଗଡ଼ିଯା’ରେ, ନୂଆ ବୋଉ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩
* ଓଡ଼ିଶା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉନ୍ନୟନ ନିଗମ
* ସଙ୍ଗୀତ ସୁଧାକର ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ ଫାଉଣ୍ଡେସନ
* ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ
* ଓଡ଼ିଆ ସିନେକ୍ରିଟିକ ଆସୋସିଏସନ
* ଶାରଳା ଉନ୍ନୟନ 
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ସମ୍ମାନ
* ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନାଟ୍ୟ ସଂସଦ
* ରାଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ (ଓଡ଼ିଶା ସରକାର)
* ରାୱା ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
* ନିଖିଳ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ପରିଷଦ
* ପ୍ରଗତି ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଘ
* ସାଲବେଗ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଷଦ
* ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ
* କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୧

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
* ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା, ୨୯ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୨ ପୃ୧୪

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତିକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଚମ୍ପା

ଚମ୍ପା ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଶ୍ୱେତଚମ୍ପା, କନକଚମ୍ପା ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର । ଏହା ଛଡ଼ା ଗୋବରି ଚମ୍ପା, ଜହୁରି ଚମ୍ପା, ଚିନିଚମ୍ପା ବା ଚେଣିଚମ୍ପା, ଦୋଳିଚମ୍ପା, ଭୁଇଁ ଚମ୍ପା, ସୁଲତାନୀ ଚମ୍ପା ଓ କାଠଚମ୍ପା ପରି ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଚମ୍ପା ରହିଛି। ହେଲେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଚମ୍ପକ ଜାତିର ନୁହେଁ । ଏଥି ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୱେତ ଓ କନକଚମ୍ପା ପ୍ରଧାନ । କନକଚମ୍ପା ଏମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାର ଫୁଲ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଓ ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ । ଚମ୍ପାଫୁଲ ଭିତରେ ଥିବା କେଶରରେ ଅତି ଛୋଟ ଛୋଟ ପୋକ ରହିଥାନ୍ତି। ଏହାକୁ ଶୁଙ୍ଘିଲାମାତ୍ରେ ସେମାନେ ନାସା ପଥକୁ ଯାଇ କ୍ଷତ ଜନ୍ମାନ୍ତି । ଫଳରେ ପୀନସ ରୋଗର ସୂତ୍ରପାତ ହୁଏ । ତେଣୁ ଚମ୍ପା ଫୁଲକୁ ଶୁଙ୍ଘିବା ନିଷେଧ। ନାଗଚମ୍ପା ନାମରେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାର ଚମ୍ପା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ଚମ୍ପାଫୁଲର ତୀବ୍ରଗନ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଏଥିରେ ଭଅଁର ବସେନାହିଁ । ଏହି ଗଛର କାଠ ବହୁତ ମଜବୁତ ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
thumb|200px|କନକ ଚମ୍ପା
କଟୁତିକ୍ତ କଷାୟ ରସ, ଶୀତଳ। ମାତ୍ରା ଚାରି ଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା । କୁଷ୍ଠ, ବ୍ରଣ, ଦାହ, କୃମି, ପିତ୍ତ ପ୍ରକୋପ, ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ର ନିବାରକ ।

## ବ୍ୟବହାର 
ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ପତ୍ର ଫୁଲ ଓ ଛେଲିକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ଜ୍ୱର, କାଶ, କୃମି, ବାୟୁ ବିକୃତି, ପେଟ କାମୁଡା, ଶୂଳ ଆଦିରେ ଏହାର ପତ୍ରର ରସକୁ ମହୁ ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ।
* ଯାବତୀୟ ଚର୍ମ ରୋଗରେ ଚମ୍ପା ପତ୍ରକୁ ହଳଦୀ ସହିତ ବାଟି ଲଗାଯାଏ।
* ଗୋଡ଼ ଫଟାରେ ଏହାର ଫଳକୁ ବାଟି ଲଗାଯାଏ।
* ପ୍ରମେହାଦିରେ ଏହାରୁ ଫୁଲକୁ ଜଳରେ ସିଝାଇ ସେବନ କରାଯାଏ।
* ବ୍ରଣ ଓ ବାଗୀ ଆଦିରେ ଏ ଗଛର ମୂଳ ଓ ଛେଲିକୁ ଘୋଳଦହି ସହିତ ବାଟି ଲେପ ଦିଆଯାଏ।
* ଉନ୍ମାଦ ଓ ଅପସ୍ମାର ଆଦିରେ ଏହାର ତଟକା ପତ୍ରକୁ ଗାଈଘିଅ ଲଗାଇ ମୁଣ୍ଡରେ ଦେଇ ତା’ ଉପରେ ପଗଡ଼ି ବାନ୍ଧିଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ପିଲାମାନଙ୍କ କୃମିରେ ଚମ୍ପାପତ୍ରର ରସ ସହିତ ସମପରିମିତ ଅଦାରସ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ଚମ୍ପା ଗଛର ଛେଲିକୁ ଶୁଖାଇ କୁଟି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ତାକୁ ରାଶି କିମ୍ବା ନଡ଼ିଆ ତେଲରେ ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭେଦାଇ ଛାଣି ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାଇଲେ ଉକୁଣି ଦୂର ହୁଅନ୍ତି।
* ଆମବାତ, ଆଣ୍ଠୁଗଣ୍ଠି ଦରଜ ଓ ମୁଣ୍ଡ ବ୍ୟଥାରେ ଏହାର ଫୁଲକୁ ତେଲ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
* ବାଳ ଝଡୁଥିଲେ ଚମ୍ପାଫୁଲକୁ ନଡ଼ିଆ ତେଲରେ ପକାଇ, ତାକୁ କିଛି ଦିନ ରଖି ସେହି ତେଲକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ମାରିଲେ ଚୁଟି ଉପୁଡା ବନ୍ଦ ହୁଏ।
* ଚମ୍ପାଗଛ ମୂଳରୁ ଛେଲି ଆଣି ପାଣିରେ ସିଝାଇ, ଛାଣି ସେହି ପାଣିରେ ମିଶ୍ରି ଗୁଣ୍ଡା ମିଶାଇ ପାନ କଲେ ଋତୁସ୍ରାବ ହୋଇ ପେଟ ଭଲ ରହେ।
* ଚମ୍ପାପତ୍ରକୁ ଅତି ଚିକ୍କଣ କରି ବାଟି ଗୋବରେ ମିଶାଇ ଲିପିଲେ, ସେ ଘରୁ ଅସରପା ଚାଲି ଯାଆନ୍ତି।
* ଚମ୍ପାପତ୍ର, କୁକୁର ଛେଲିଆପତ୍ର ଓ ହଳଦୀ ଏ ତିନି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଏକାଠି ବାଟି ପିଲାମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଲେପ ଦେଲେ ଫୋଟକା ଆଦି ଭଲ ହୋଇଯାଏ।
ଚମ୍ପା ଶିବଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ପୁଷ୍ପ। ପୁତ୍ରକାମୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏକଲକ୍ଷ ଚମ୍ପାଫୁଲ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ ପୁତ୍ରଲାଭ କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ
* ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମିଶ୍ରଙ୍କର ଅନୁଭୂତ ଯୋଗମାଳା ବା ସହଜ ଚିକିତ୍ସା।

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
* Chittagong University, Bangladesh: *Michelia champaca* - detailed information
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ରାମତୀର୍ଥ

ଯଶିପୁର, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା, ଶିମିଳିପାଳ ପାଦଦେଶରେ ଥିବା ଯଶିପୁର ବଜାରର ଅନତି ଦୁରରେ ରହିଛି ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥଳୀ ରାମତୀର୍ଥ । ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ମାତ୍ର କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜନନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ । ଏଠାରେ ରହିଛି ଅନେକ ଛୋଟ ବଡ଼ ବିରଳ ପ୍ରଜାତିର ଗୋମୁହାଁ କୁମ୍ଭୀର । ଏହା ଛଡା ଚିରସ୍ରୋତା ଖଇରୀ ଭଣ୍ଡନ ନଦୀର ପଥର ଶଯ୍ୟାରେ କୁଳୁକୁଳୁ ହୋଇ ବହି ଯାଇଛି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରାଶି । ପଥର ଉପରେ ପୁରାଣବର୍ଣ୍ଣିତ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଦ ଚିହ୍ନ, ନଦୀପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଦେବାଳୟ , ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷବଗିଚା ସମେତ ଆଖ ପାଖରେ ଭରି ରହିଛି ପ୍ରାକୃତିକ ଜଙ୍ଗଲର ନୈସର୍ଗିକ ଶୋଭାରାଜି । ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଷ୍ୟରେ ରହିଛି ଦେବସ୍ଥଳୀ ଯାତ୍ରୀନିବାସ ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ, ଅନୁଜ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସହଧର୍ମିଣୀ ସୀତାଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟ ଗମନ କାଳରେ ଏହି ପଥ ଦେଇ ଯାଇଥିବା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ । ସୀତା ଦେବୀ ପାଦରେ ଚାଲି ଚାଲି କ୍ଳାନ୍ତ ହେବାରୁ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କଙ୍କରିତ ପଥର ଚଟାଣରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇଥିଲେ । ପାଖରେ ଥିବା ଏକ ଦରହ୍ (ନଦୀଗଣ୍ଡ)ରେ ମୁହଁ, ହାତ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରିଥିବାରୁ କାଳକ୍ରମେ ସ୍ଥାନଟି ପବିତ୍ର ରାମତୀର୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା । ଏଠାରେ ମକର ପର୍ବ ସମୟରେ ଟୁସୁମେଲଣ ମହାନ୍ତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ତରଫରୁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥା, କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କହେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ କାଳରେ ତଥାକଥିତ କଳାପାହାଡ଼ର କାମାନ୍ଧତାର ଶିକାର ହେଉଥିଲେ ଭାରତର ହିନ୍ଦୁ ଲଳନାମାନେ । ଏକଦା ଅପୁର୍ବ ସୁନ୍ଦରୀ କୁଡୁମୀ କନ୍ୟା, ମୋଗଲ ସେନାର ବଶ୍ୟତା ସ୍ୱିକାର ନକରି ନଦୀକୁ ଡେଇଁ କୁମାରୀତ୍ୱ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖିପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନାଁ ଥିଲା" ଟୁସୁମଣୀ", ଏଇ ଘଟଣାକୁ ସତେଜ କରିଆସୁଛି ଏକ ସୁନ୍ଦର ପରମ୍ପରା “ଟୁସୁପରବ୍” ।
## କୁମ୍ଭୀର ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର 
ଯଶିପୁରର ରାମତୀର୍ଥଠାରେ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା କୁମ୍ଭୀର ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର୤ ୧୯୭୯ରେ ପ୍ରଥମେ ଶିମିଳିପାଳସ୍ଥ ନଦୀଗୁଡିକରେ କୁମ୍ଭୀର ବଂଶବୃଦ୍ଧ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା । ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରେ ତାମିଲନାଡୁ କୁମ୍ଭୀର ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ୧୧୫ଟି କୁମ୍ଭୀର ଶାବକ ଅଣାଯାଇଥିଲା ।୧୯୮୪ରୁ ୧୯୮୭ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ୧୫୧୭ଟି ଅଣ୍ଡା ସଂଗୃହିତ ହୋଇଥିଲା ୤ ୧୯୮୮ରେ ନନ୍ଦନକାନନରୁ ୧୨ଟି କୁମ୍ଭୀର ଶାବକଏଠାକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ୤ ରାମତୀର୍ଥର ଅନୁକୁଳ ପରିବେଶରେ ବିରଳ ପ୍ରଜାତିର ଗୋମୁହାଁ କୁମ୍ଭୀରଙ୍କ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଥିବାବେଳେ ଏହି କୁମ୍ଭୀର ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ଏବେ ସରକାରୀ ଅବହେଳାର ଶିକାର ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର 
* ସମାଜ ,ଏପ୍ରିଲ ୮ ୨୦୧୨,ପୃଷ୍ଠା ୪,ରବିବାର

ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା
ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲି

**ସୌରଭ ଚଣ୍ଡୀଦାସ ଗାଙ୍ଗୁଲି** ( ; ; (ଜନ୍ମ ୧୯୭୨ ଜୁଲାଇ ୮) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଓ ଖେଳାଳୀ।ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସ୍ନେହାସିସ ଗାଙ୍ଗୁଲି କ୍ରିକେଟ ଖେଳିବାକୁ ପ୍ରୋସ୍ଚାହିତ କରିଥିଲେ।ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ଅନ୍ୟତମ ମହାନ ଅଧିନାୟକ ଭବେ ଗଣାଯାଏ।  ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟରେ ଅଧିକ ରନ କରିବାରେ ୫ମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି।ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲି ଉଇସଡେନର ସର୍ବକାଳୀନ ଦିନିକିଆ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖେଳାଳୀ ତାଲିକାରେ ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ମିଲିଛି ଅନ୍ୟମାନେ ହେଲେ ଭି.ଭି.ଆନ ରିଚାର୍ଡସ, ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର, ବ୍ରାଏନ ଲାରା, ଡିନ ଜୋନସ ଓ ମାଇକେଲ ବେଭାନ.

## ଜୀବନୀ 
## ଘରୋଇ କ୍ରିକେଟ 
## ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାରିଅର 
## ଅଧିନାୟକ ଦାୟିତ୍ୱ 
## ବିବାଦ 
## ରେକର୍ଡ ଓ ପୁରସ୍କାର 
## ଗ୍ୟାଲେରି 

ଫାଇଲ:Sourav Ganguly4 (1).jpg|ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲିପ୍ରଶଂସକ ଗହଣରେ
ଫାଇଲ:Sachin in action.jpg|ଗାଙ୍ଗୁଲି ବ୍ୟାଟିଙ୍ଗ ମୁଦ୍ରାରେ
ଫାଇଲ:Sourav Ganguly crop.jpg|ଗାଙ୍ଗୁଲି ୨୦୦୮ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିରୁଦ୍ଦରେ
ଫାଇଲ:Ganguly with shahrukh.jpg|ଗାଙ୍ଗୁଲି ଓ ଶାରୁଖ ଖାଁ

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
* 
* Cumulative Career Averages
* Fastest To Reach Multiples
* Sourav Ganguly News Articles
* Batting series' averages

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୨ ଜନ୍ମ
ଚଡ଼କ ପର୍ବ

ବାଲେଶ୍ୱର, ଭଦ୍ରକ, ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଆଦି ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରେ ଲୋକେ ପଣାସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ **ଚଡ଼କପର୍ବ** ନାମରେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ।

## ପୌରାଣିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି 
କେତେକ ଗଡ଼ଜାତ ଓ ବାଙ୍କି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଉରୀ, କଣ୍ଡରା, ପାଣ, ଶହର ଆଦି ଜାତିର ଲୋକମାନଙ୍କର ଏହା ଏକ ପର୍ବ। ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏମିତି ଏକ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ ଉଡ଼ାଣ ପର୍ବ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି।

## ମାସ/ତିଥି 
ଆଦ୍ୟ ବୈଶାଖ ( ମାର୍ଚ-ଅପ୍ରେଲ )
## ଅଞ୍ଚଳ 
ଓଡ଼ିଶାର କେତେକ ଗଡ଼ଜାତ ଓ ବାଙ୍କି ଅଞ୍ଚଳ
## ସଂକ୍ଷେପରେ 
ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ମାନସିକ କରି ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ପାଟୁଆ କୁହାଯାଏ ଓ ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ଦଣ୍ଡ ଯାତ୍ରା ବା ଝାମୁଯାତ୍ରା କୁହାଯାଏ। ଗରମ ଝୁଣାକୁ ପାଟୁଆମାନଙ୍କ ପିଠିକୁ ଫୋପାଡି ସେମାନଙ୍କ ପିଠି ଚମକୁ ବଧିରା କରି ଦିଆଯାଏ। ଏହାପରେ ବନିଶୀକଣ୍ଟାପରି ଏକ ମୁନିଆଁ ହୁକକୁ ପିଠିରେ ଫୁଟାଇ ଦିଆଯାଏ ଓ ସେହି ହୁକକୁ ଦଉଡ଼ି ସାହାଯ୍ୟରେ ଏକ ନମନୀୟ ବାଉଁଶରେ ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଲଗାଯାଏ। ଏହି ନମନୀୟ ବାଉଁଶ ବା ବାଉଁଗୀକୁ ୨୦/୨୫ ହାତ ଉଚ୍ଚା ଏକ ବାଉଁଶ ଉପରେ ତରାଜୁ ପରି ରଖାଯାଏ। ଯେଉଁ ବାଉଁଶଟିରେ ପାଟୁଆକୁ ଓହଳା ଯାଇଥାଏ ତା’ର ଆରପାଖକୁ ଦଉଡି ଲଗାଇ ପାଟୁଆକୁ ଶୂନ୍ୟରେ ୭ରୁ ୨୧ ଘେରା ଘୁରାନ୍ତି। ତା’ପରେ ପାଟୁଆକୁ ସେଥିରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି ଓ ସେ ମାସେ ଯାଏ ଗାଁରେ ବୁଲି ବାଜା ସହିତ ନାଚେ ଓ ଗୀତ ଗାଏ।
## ଆଧାର 
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ : ଶ୍ରୀ ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ଗୟା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ

thumb| ଅଧାରୁ ଚିରାଯାଇଥିବା ଗୟା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଣ୍ଡି

**ଗୟା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ** ବା ଗୟା ଓସ୍ତ ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହାର ପତ୍ର ଗୋସାଇଁଳି ପତ୍ର ପରି ଦିଶେ । ବହୁ ଶାଖା ପ୍ରଶାଖାଯୁକ୍ତ ଏହି ଗଛ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗଡ଼ଜାତ ଅଞ୍ଚଳର ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ମଧୁର କଷାୟ ମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତରସ, ଲଘୁ, ଶୀତବୀର୍ଯ୍ୟ, ଶୁକ୍ର ବର୍ଦ୍ଧକ, ପୁଷ୍ଟିକର, କଟୁ ବିପାକ, ମଳ ରୋଧକର ଓ ଗ୍ରାହୀ ଏବଂ ବ୍ରଣ, ମେହ, କୁଷ୍ଠ, ରକ୍ତଦୋଷ, କଫ, ପିତ୍ତ, ଦାହ, ଶିରପୀଡ଼ା ଓ ବାୟୁଦୋଷ ନିବାରକ ଅଟେ। ମାତ୍ରା ଦୁଇ ଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା

## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

### ମଣିଷ ଚିକିତ୍ସା 
* ମେହ ଓ ପ୍ରମେହରେ ଏହାର କୋମଳ ପତ୍ରକୁ ମହୁ ସହିତ ବାଟି ସେବନ କରାଯାଏ।
* ବ୍ରଣ, ବିଚର୍ଚ୍ଚିକା, କଣ୍ଡୁ, ଦଦ୍ରୁ, ପ୍ରମେହ, ଉପଦଂଶ, ବାତରକ୍ତ ଓ କୁଷ୍ଠରୋଗ ଆଦିରେ ଏହାର ଛେଲିକୁ ଜଳରେ ସିଝାଇ କ୍ୱାଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସେହି କ୍ୱାଥ ସହିତ, କିମ୍ବା ଏହାର ଛେଲିକୁ ଛେଚି ଚିପୁଡି ମହୁ ବା ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ। 
* ଅତିସାର ଝାଡ଼ାରେ ଏହାର ଫଳକୁ ଜଳରେ ବାଟି ସେଥିରେ ଅଳ୍ପ ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡା ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ। 
* ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥାରେ ଏହାର ଫୁଲର ରସ ସହିତ ମିଶ୍ରି ଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ ଓ ପତ୍ରର ରସକୁ ମସ୍ତିସ୍କରେ ମର୍ଦ୍ଦନ କରାଯାଏ।

### ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା 
* ଅଗସ୍ତିପତ୍ର ସହିତ ଏହାର ଛେଲିକୁ ବାଟି ଗୋରୁମାନଙ୍କ ଦେହଲେ ଲେପିଲେ ସେମାନଙ୍କର ଚର୍ମରୋଗ ଦୂରହୁଏ।
* ଏହାର କୋମଳ ପତ୍ର ଗୋରୁଙ୍କୁ ଖୁଆଇଲେ ସେମାନେ ନୀରୋଗ ହୁଅନ୍ତି।

## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ
* ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ – ଶ୍ରୀ ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
କୀର୍ତ୍ତିମୂଖ

ଅନେକ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର (ମୁଖ୍ୟତଃ କାଳୀ ମନ୍ଦିର) ଗୁଡ଼ିକର ମୁଖଶାଳା ବା ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଦାନବୀୟ ମୁଖ ଆକୃତିର ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଦାନବୀୟ ମୁଖ କୀର୍ତ୍ତି ମୁଖ ଭାବେ ପରିଚିତ ।thumb|right|ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରର କୀର୍ତିମୁଖ

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ଦାନବରାଜା ଜଳନ୍ଧରର ଦୂତ ଭାବେ ରାହୁ ଆସି ମହାଦେବଙ୍କୁ କହିଥିଲା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଭେଟି ରୂପେ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ । ଏଥିରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ତୃତୀୟ ନୟନରୁ ଅଗ୍ନିପିଣ୍ଡୁଳା ବାହରି କାଳଭୈରବର ସାକାର ରୂପ ନେଇ ଆଦେଶ ଅପେକ୍ଷାରେ ରହିଲା । ଶିବଙ୍କ ଆଦେଶ ମତେ ରାହୁକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବା କାଳଭୈରବ ଉଦ୍ୟତ ହେବାରୁ ରାହୁ ଶିବଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହୋଇ କ୍ଷମା ଭିକ୍ଷା କଲା । ଶିବ ଶାନ୍ତ ହୋଇ କାଳଭୈରବକୁ ରାହୁକୁ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ । କାଳଭୈରବ ରାହୁ ବଦଳରେ କାହାକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବ ପଚାରିବାରୁ ନିଜକୁ ନିଜେ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ।କାଳଭୈରବ ଆଜ୍ଞାମାନି ନିଜକୁ ଗୋଡ଼ପଟରୁ ଭକ୍ଷଣ କରି ଛାତି ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଶିବ ତାକୁ ସେଇଠି ଅଟକି, ସେହି ରୂପରେ ମନ୍ଦିରର ମୁଖଶାଳା ବା ପ୍ରବେଶଦ୍ୱର ସାଜିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଓ ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ସେଥିମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଠାକୁର ଦର୍ଶନକୁ ଯିବ ତାହର ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହେବ ବୋଲି ମହାଦେବ ଆଜ୍ଞା କଲେ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ତଗରପାଦ

thumb|180px|*ତଗରପାଦ*
**ତଗରପାଦ** ଏକ ଜଳଜ ଉଦ୍ଭିଦ (ଲତା)। ଏହାର ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ କଇଁ କିମ୍ବା ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ବଡ଼ ବଡ଼ ନ ହେଲେ ବି ସେହିପରି ଦିଶେ ଓ ପାଣି ଉପରେ ଭାସୁଥାଏ। ପାଣି ତଳର ମାଟିରେ ଏହାର ମୂଳଥାଏ। ଫୁଲ ଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଛୋଟ, ରଙ୍ଗରେ ଧଳା।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ତିକ୍ତ ମଧୁର ରସ, ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଶୀତଳ, ଲଘୁପାକ, କେଶ ବର୍ଦ୍ଧକ, ତ୍ରିଦୋଷ, ଅପସ୍ମାର, ବାତପିତ୍ତ, ଶିରପୀଡ଼ା, ବିଷଦୋଷ, ଚକ୍ଷୁରୋଗ ଓ ରକ୍ତଦୋଷ ଇତ୍ୟାଦିର ନାଶକ ଅଟେ। ମାତ୍ରା ଦୁଇ ଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା।
## ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥାରେ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ବାଟି କପାଳର ଦୁଇ ପାଖରେ ଲଗାଇଲେ ଉପଶମ ମିଳେ। ଶ୍ଳେଷ୍ମା ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥାରେ ଏମିକି କରିବା ନିଷେଧ।
* ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଶୁଖାଇ ରାଶିତେଲରେ ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପକାଇ ଛାଣି, ସେହି ତେଲକୁ ମାଲିସ କଲେ ବାତ, ପିତ୍ତ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଗରମ ଜନିତ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ଭଲହୁଏ।
* ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲତାକୁ ବାଟି ଗାଈଘିଅ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ଉଦରସ୍ତ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। 
* ଏହାର କଳ୍କକୁ ରାଶି ତେଲରେ ପାକ କରି ଅଥବା ଏହାର ଚେରକୁ ଶୁଖାଇ ରାଶି ଅଥବା ନଡିଆ ତେଲରେ ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଡାଇ ରଖି, ସେହି ତେଲକୁ ଛାଣି ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାଇଲେ ଅସମୟରେ ବାଳ ପାଚିବା ଭଲ ହୁଏ।
* ନେତ୍ର ରୋଗରେ ଏହାର ଶୁଖିଲା ଚେରକୁ ମହୁରେ ଘୋରି ଲଗାଯାଏ, ଯାହା ଆଖି ଧରିବା, ଲାଲ ଦିଶିବା, ଖୁଞ୍ଚି ହେବା ଆଦି ଦୂର କରିଥାଏ। 
* ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଶୁଖାଇ ଜଳରେ ସିଝାଇ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ରହିଲେ ସେହି ଜଳକୁ ଛାଣି ଅଳ୍ପ ମହୁ ସହିତ ପାନ କଲେ ତ୍ରିଦୋଷ ନାଶ ହୁଏ।
* ଚର୍ମରୋଗରେ (କାଛୁ, କୁଣ୍ଡିଆ, ବାଗୀ) ଏହାର ପତ୍ରକୁ ହଳଦୀ ସହିତ ବାଟି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
* ଏହାର ପତ୍ର ସହିତ ଅଳ୍ପ ଗୋଲମରିଚ ମିଶାଇ ବାଟି ଲେପଦେଲେ ହାତ ବା ଗୋଡ଼ରୁ ରକ୍ତ ଗଡ଼ିବା ଏବଂ ବାତ ଦୋଷ ନିବାରିତ ହୁଏ। 
ଏହାର ଫୁଲକୁ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ବୋଲି ସାଧାରଣରେ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା‎‎
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ଜାତୀୟ ପୁନର୍ବାସ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ

ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ସଶକ୍ତୀକରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନ ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ଜାତୀୟ ପୁନର୍ବାସ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ କଟକ ଜିଲ୍ଲା କଣ୍ଟାପଡ଼ା ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓଲଟପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପ୍ରଥମେ ଇଂ. ବିଜୟରାମ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରୋଇ ଉଦ୍ୟମରେ ଏହା ଜନତା ହସ୍ପିଟାଲ ଭାବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହାଡ଼ଭଙ୍ଗା ରୋଗୀମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ୨୫ ଏକର ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ୧୦୦ ଶଯ୍ୟାବିଶିଷ୍ଠ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଓ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି । ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ସମୟରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଏହି ଡାକ୍ତରଖାନାର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ୧୪କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ନୂତନ କୋଠାକୁ ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏ.ପି.ଜେ. ଅବଦୁଲ କଲାମ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ଶାରୀରିକ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଓ ଅସ୍ଥିଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଫିଜିଓ ଥେରାପି, ଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା, ଅକୁପେସନାଲ ଥେରାପି, ପ୍ରୋସ୍ଥେଟିକ୍ସ ଓ ଅର୍ଥୋଟିକ୍ସ ବିଭାଗ ରହିଛି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱପରାୟଣତା ସଚେତନ ଦିବସ

ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨ ଅପ୍ରେଲକୁ **ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱପରାୟଣତା ସଚେତନ ଦିବସ** ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ସ୍ୱପରାୟଣତା ମସ୍ତିଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଓ ଲୋକମାନେ କଣ ଦେଖନ୍ତି, ଶୁଣନ୍ତି ଓ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଭଲକରି ବୁଝିବାକୁ ଏହା ବାଧା ଦେଇଥାଏ । ସ୍ୱପରାୟଣତା କଣ ପାଇଁ ହୁଏ ତାର କାରଣ ଜଣା ନାହିଂ; ତେଣୁ କରି ତାର ଆରୋଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ । ସ୍ୱପରାୟଣତା ସାମାଜିକ, ଶିକ୍ଷା, ଆର୍ଥିକ, ଜାତି କିମ୍ବା ଧର୍ମର ଭିନ୍ନତା ମାନେନହିଁ । 

ସ୍ୱପରାୟଣତାର ଲକ୍ଷଣ ଶିଥିଳ ସାମାଜିକ ଏବଂ ଶିଖିବାର ଅକ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ଗମ୍ଭିର କ୍ଷିଣତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ । ସ୍ୱପରାୟଣତାଗ୍ରସ୍ତ କିଛି ପିଲା କେବେବି କହିବା ଶିଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । କେତେକ ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ କ୍ୱଚିତ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ଜହ୍ନ

(*inset*), which is about 58 miles (93 km) wide]]

**ଜହ୍ନ** ହେଉଛି ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ସୌରଜଗତର ପଞ୍ଚମ ବୃହତ ଉପଗ୍ରହ ।  ଜହ୍ନ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଉପଗ୍ରହ ଯେଉଁଥିରେ ମଣିଷର ପାଦ ପଡ଼ିପାରିଛି । ଏବେ ନାସା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା କରୁଥିବା ଏକ ଗ୍ରହାଣୁ ଠାବ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଓ ପୃଥିବୀର ବହୁ ଦୂରରେ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉପଗ୍ରହ ବୋଲି କୁହା ଯାଇପାରେ। ପୃଥିବୀରୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ହାରାହାରି ଦୂରତା ୩୮୪,୪୦୦ କିମି ବା ୧.୨୮ଆଲୋକ-ସେକେଣ୍ଡ।

ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାୟ ୪.୫ ଅର୍ବୁଦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ରର ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ। ମଙ୍ଗଳ ଆକାରର ଏକ ବସ୍ତୁ ପୃଥିବୀ ସହିତ ସଂଘାତ ହେଲା ପରେ ନିର୍ଗତ ଅବଶେଷରୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଅଧିକାଂଶ ଆଦୃତ ହୁଏ। ପୃଥିବୀର ଆବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆବର୍ତ୍ତନ ସମାନ ତାଳରେ ହେଉଥିବାରୁ ପୃଥିବୀରୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଗୋଟିଏ ପାଖ ସର୍ବଦା ଦେଖାଯାଏ।

ଚନ୍ଦ୍ରର ଆକର୍ଷଣ ଫଳରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଜୁଆର ଓ ଭଟ୍ଟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ପୃଥିବୀରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାୟ ସମାନ ଅକାରର ଦେଖା ଯାଉ ଥିବାରୁ ସୂର୍ଯୋପରାଗ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ପ୍ରାୟ ପୂର୍ଣଗ୍ରାସ ହୋଇଥାଏ।

## ଆକାର ପ୍ରକାର 
ଜହ୍ନର ନିରକ୍ଷୀୟ ବ୍ୟାସ ୧୭୩୮.୧୪କିମି ହୋଇଥିବା ସ୍ଥଳେ ମେରୁ ବ୍ୟାସ ୧୭୩୫.୯୭କିମି ଓ ହାରାହାରି ବ୍ୟାସ ୧୭୩୭.୧୦କିମି ଅଟେ। ଜହ୍ନର ପରିଧି ହେଉଛି ୧୦,୯୭୧କିମି.। ଗ୍ରହ ଓ ଉପଗ୍ରହର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ତୁଳନା କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଜହ୍ନ ହେଉଛି ସୌରଜଗତରେ ବୃହତ୍ତମ। ଜହ୍ନର ବୃହତ ଆକାର ଅନେକ ସମୟରେ ବାହ୍ୟ ପିଣ୍ଡମାନଙ୍କ ସଂଘାତରୁ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରେ ବୋଲି କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞ ମତ ଦିଅନ୍ତି। ଜହ୍ନ ପୃଷ୍ଠରେ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଧରି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସଂଖ୍ୟାଧିକ ସଂଘାତ ଗହ୍ୱର ଏ କଥାର ପ୍ରମାଣ ଦିଏ।

## ଭୌଗଳିକ ଗଠନ
ଚନ୍ଦ୍ର ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଦିଆ ଯାଇଥିବା ଅନେକ ମତ ଭିତରୁ ସର୍ବାଧିକ ସମ୍ମତ ମତଟି ଏହିପରି। ପ୍ରାୟ ୪.୫ ଅର୍ବୁଦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପୃଥିବୀ ସହିତ ମଙ୍ଗଳ ଆକାରର ଏକ ପିଣ୍ଡର ସଂଘାତ ହୁଏ। ଏହି ସଂଘାତରୁ ନିର୍ଗତ ଅବଶେଷ ପୃଥିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଫଳରେ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି। କାଳକ୍ରମେ ଅବଶେଷମାନେ ପରସ୍ପରର ଆକର୍ଷଣରେ ଏକ ବିଶାଳ ପିଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ପୃଥିବୀ ଦିଗରେ ସଂଘାତ ପାଇଁ ଆସୁଥିବା ଅନେକ ମହାକାଶୀୟ ପିଣ୍ଡ ପୃଥିବୀ ବଦଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ସଂଘାତ କରନ୍ତି। ଅନେକ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣ ଯୋଗୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ଏବେକାର ଅବସ୍ଥିତିରେ ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରେ।

## ଭୌତିକ ଗୁଣ 
ଜହ୍ନର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ୨୪୦ କିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଲ୍ଔହ ଓ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ କିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତରଳ ଲ୍ଔହର ଅବସ୍ଥିତି ଜଣାପଡେ଼। ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଅନେକ ମୃତ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଦେଖାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ସଂଘାତ ଗହ୍ୱରମାନ ଖାଲି ଆଖିକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଦୃଶ୍ୟମାନ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ବିଶାଳ ଗର୍ତ୍ତ ଏକ ଜଳାଶୟର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

## ଜଳର ଅବସ୍ଥିତି
ସୌର ତାପ ଯୋଗୁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ତରଳ ଜଳ ଉପସ୍ଥିତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଅତି ନଗଣ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଓ ଦୁର୍ବଳ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଜଳୀୟବାଷ୍ପକୁ ମଧ୍ୟ ଧରି ରଖି ପାରେ ନାହିଁ। ସଂଘାତ ଗହ୍ୱରମାନଙ୍କ ନିମ୍ନଭାଗରେ କଠିନ ଜଳ ବରଫ ଆକାରରେ ଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ। ୨୦୦୮ରେ ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ପ୍ରମାଣିତ କଲା ଯେ ଜହ୍ନ ପୃଷ୍ଠରେ କଠିନ ଜଳ ଅଛି।

## ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତି 
## ପୃଥିବୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ 
ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ଜହ୍ନର ପରିକ୍ରମଣ ସମୟ ହେଉଛି ୨୭.୩ ଦିନ। କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପଟେ ପରିକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ସମାନ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପ୍ରାୟ ୨୯.୫ ଦିନରେ ଦେଖାଯାଏ। 

## ଆଧାର
**Bibliography**

* 

## ଅଧିକ ପଠନ
* The Moon. *Discovery 2008*. BBC World Service.
* 
*  (podcast and transcript)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
*APOD - Video of lunar drive

### Cartographic resources 
* 
* Gazetteer of Planetary Nomenclature (USGS) List of feature names.
* 
* 3D zoomable globes:
** 
** 
*  Maps and panoramas at Apollo landing sites
* Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA)  Kaguya (Selene) images

### Observation tools 
* 
* 
*  See when the next new crescent moon is visible for any location.

ଶ୍ରେଣୀ:ପୃଥିବୀର ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ‌
କେତକୀ

କେତକୀ ଦେଖିବାକୁ କିଆଗଛ ପରି କିନ୍ତୁ ଉଚ୍ଚତାରେ ବଡ଼ । ଏହାର ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ କିଆ ପତ୍ରଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ । କିଆ ପତ୍ରର ଦୁଇ ଧାରରେ ଓ ମଝି ଶିରାରେ ଅନେକ କଣ୍ଟା ରହିଥାଏ, ହେଲେ ଏହାର ପତ୍ରରେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବହୁତ କମ୍ କଣ୍ଟା ରହିଥାଏ । ଏହାର ଫୁଲ ବର୍ଣ୍ଣରେ ହଳଦିଆ ଓ ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ । କିଆ ଫୁଲ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଧଳା ଓ କେତକୀ ଫୁଲଠାରୁ କମ୍ ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ମଧୁର ମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତ ରସ। ଲଘୁ, ଚକ୍ଷୁ ହିତକର, କୃମି, କାଶ, କଫ, ଚର୍ମରୋଗ, ପ୍ଳୀହା, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ଅଗ୍ନୀମାନ୍ଦ୍ୟ, ଅପସ୍ମାର, ଶିଶୁରୋଗ, ପିହୁଳା, ବିଷଦୋଷ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ନିବାରକ। ମାତ୍ରା ଦୁଇ ଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା।
## ବ୍ୟବହାର 
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ପିଲାଙ୍କ କୃମି ଓ କୃମି ଜନିତ ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ପେଟ ଫାମ୍ପିବାରେ ଏହାର କନ୍ଦାର ରସକୁ ଅଳ୍ପ ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡ ସହିତ ସକାଳୁ ତିନିଦିନ ସେବନ କଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ଶୂଳ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ବାୟୁ, ପ୍ଳୀହା ଓ ଗୁଳ୍ମ ରୋଗରେ ଏହାର ଚେରକୁ ଶୁଣ୍ଠୀ ଓ ଗୋଲମରିଚ ସହିତ ବାଟି ସେବନ କଲେ ଲାଭ ମିଳେ।
* କାଶ, କଫ, ପିହୁଳା, କୃମି, ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ ଓ ଅପସ୍ମାର ଆଦିରେ ଏହାର ପତ୍ରରସକୁ ମହୁସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ। 
* ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ଅଥବା କେତକୀ ଫୁଲ ଭିତରେଥିବା ଭଣ୍ଡାକୁ ପୋଡ଼ି ପାଉଁଶ କରି ସେହି ପାଉଁଶକୁ ସୋରିଷତେଲରେ ପାକ କରି ଲଗାଇଲେ କାଛୁ, କୁଣ୍ଡିଆ, ମଚଲା, ବ୍ରଣ, ବିଚର୍ଚ୍ଚିକା ଆଦି ଚର୍ମରୋଗ ଦୂର ହୁଏ ଓ ବିଷଦୋଷ ନାଶଯାଏ। ଚର୍ମ ରୋଗରେ କେତକୀ ପତ୍ର ରସ ସହିତ ତାଳମୂଳୀ ରସକୁ ମଧ୍ୟ ଲଗାଯାଏ।
* ଦେହର ଦୁର୍ଗନ୍ଧରେ ଏହାର ଚେର ନଚେତ୍ ପତ୍ରକୁ ହଳଦୀରେ ବାଟି ଲଗାଯାଏ।
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* କେତକୀ ଫୁଲ ଘରେ ରଖିଲେ ତା’ର ସୁଗନ୍ଧରେ ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୁଏ ଓ ମନପ୍ରାଣ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ରହେ।
* କେତକୀ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ଗୃହରୁ କୀଟମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
* ଧାନ ଅମାରରେ କେତକୀ ଫୁଲ ରଖିଲେ, ସେଥିରେ ପୋକ ଲାଗନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏହାର ଫୁଲକୁ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ବୋଲି ସାଧାରଣରେ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଲ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଫୁଲଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ମୁଚୁକୁନ୍ଦ

ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବଡ଼ ବଡ଼, ଫୁଲ ଲମ୍ବା ଲମ୍ବା ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ । ଏହା ଏକ ବିରଳ ପୁଷ୍ପ, ଯାହା ସବୁଜାଗାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ । ରାତିରେ ଏଇ ଫୁଲ ଫୁଟିଲେ ସୁଗନ୍ଧରେ ଚଉଦିଗ ମହକାଇ ଦିଏ ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଟୁ ମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତ ରସ। କଫ, କାଶ, ବ୍ରଣ, ଶୁଷ୍କକଣ୍ଡୁ, କଣ୍ଠଦୋଷ, ଜ୍ୱର, ଶୋଥ ଓ ଯାବତୀୟ ଚର୍ମରୋଗ ନିବାରକ। ଏହାର ଫୁଲ ଶିରବ୍ୟଥା, ରକ୍ତଦୋଷ, ବିଷଦୋଷ, ପିତ୍ତଜ, ପୀଡ଼ା ଓ ବାୟୁ ବିକୃତି ପ୍ରଭୃତିର ଉପଶମ କାରକ। ମାତ୍ରା ଦୁଇ ଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା।
## ବ୍ୟବହାର 
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥାରେ ଏହାର ଫୁଲକୁ ସହିତ ବାଟି କପାଳର ଦୁଇ ପାଖରେ ଲଗାଇଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ଏହାର ଛେଲିକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ, ସେହି ଜଳରେ ପ୍ରତ୍ୟହ ସ୍ନାନ କଲେ ଚର୍ମରୋଗ ନିବାରିତ ହୁଏ। ଚର୍ମରୋଗରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ବଟାହଳଦୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାର ଛେଲି କିମ୍ବା ପତ୍ରକୁ ଶୁଖାଇ ପୋଡ଼ି ପାଉଁଶ କରି ସେହି ପାଉଁଶକୁ ସୋରିଷତେଲରେ ରାନ୍ଧି ଲଗାଇଲେ କ୍ଷତ ଓ ଚର୍ମରୋଗ ଦୂର ହୋଇଥାଏ।
* ଜୀର୍ଣ୍ଣଜ୍ୱର, ପାଣ୍ଡୁ, ଶୋଥ, ମୁଖକ୍ଷତ, ପିତ୍ତପ୍ରକୋପ ଆଦିରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସ ସହିତ ମହୁ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ। ମୁଖ, କଣ୍ଠ, ଜିହ୍ୱାର କ୍ଷତରେ ଏହାର ଛେଲିର ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ମହୁରେ ଖଲି ଲେପନ କରାଯାଏ। ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ପତ୍ରର ରସକୁ ଯେ କୌଣସି କ୍ଷତ ଉପରେ ଲଗାଇଲେ ତାହା ଶୀଘ୍ର ଶୁଖିଯାଏ।
* ଉଦରପୀଡ଼ା ଓ ବାୟୁ ବିକୃତିରେ ଏହାର ଫୁଲକୁ ଜଳରେ ସିଝାଇ ସେଥିରେ କିଞ୍ଚିତ ମହୁ ଓ ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡା ମିଶାଇ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ପେଟଫମ୍ପା ଓ ଶୂଳ ଆଦିରେ ଏହାର ଛେଲିକୁ ଜଳରେ ସିଝାଇ କ୍ୱାଥ କରି ସେହି କ୍ୱାଥରେ ଶୁଣ୍ଠୀଚୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ।

## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ରାମ ନବମୀ

ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ରାମ ନବମୀ ରୂପେ ପରିଚିତ । ଏହି ଦିନ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାଜା ଥିଲେ ଦଶରଥ । ତାଙ୍କର ତିନିରାଣୀ କୌଶଲ୍ୟା, କୈକେୟୀ ଓ ସୁମିତ୍ରା । ରାଜାଙ୍କର ବଡଦୁଃଖ ଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନ ଥିଲେ ମହାନ ଇକ୍ଷାକୁ କୁଳରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବାକୁ । କୁଳଗୁରୁ ବଶିଷ୍ଠ ପ୍ରାର୍ଥିତ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଋଷିଶୃଙ୍ଗଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ । ରାଜା କୁଳଗୁରୁ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ମହାନ୍ ଋଷି ଋଷିଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ । ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଋଷିଶୃଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ ସମାପନ ପରେ ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡରୁ ଆବିର୍ଭୁତ ହୋଇ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଏକ ଚରୁଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରି ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସେବନ କରିବାକୁ କହିଲେ । ଦଶରଥ ଅଧା ଚରୁଅନ୍ନ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟଅଧା ଭାଗକୁ କୈକେଇଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କଲେ । କୌଶଲ୍ୟା ଓ କୈକେୟୀ ନିଜନିଜର ଚରୁଅନ୍ନର ଅଧାଭାଗରୁ କନିଷ୍ଠା ରାଣୀ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ସେବନ କରିବାକୁ ଦେଲେ । ଏହାର କିଛିଦିନ ପରେ ତିନିରାଣୀ ଅନ୍ତଃସତ୍ତ୍ୱା ହେଲେ । ପବିତ୍ର ଚୈତ୍ର ନବମୀଦିନ ଦ୍ୱିପ୍ରହରରେ କୌଶଲ୍ୟା ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, କୈକେୟୀ ଭରତଙ୍କୁ ଓ ସୁମିତ୍ରା ଯମଜ ସନ୍ତାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସପ୍ତମ ଅବତାର ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ଅଧର୍ମର ବିଲୋପ ଓ ରାବଣ ଆଦି ରାକ୍ଷାସମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଟରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ । ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ହେବାପରେ ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଥିଳା ନରେଶ ରାଜର୍ଷି ଜନକଙ୍କ ଦୁହିତା ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା । ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣ ମତେ ମାର୍ଗଶିର ଶୁକ୍ଳପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ସେହି ବିବାହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ରାଜସୁଖକୁ ପରିହାର ପୂର୍ବକ ପିତୃସତ୍ୟ ପାଳନ କରି ଚଉଦ ବର୍ଷ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବୀସୀତା ଓ ଅନୁଜ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ଧରି ବନବାସ ଯାଇଥିଲେ । ଅରଣ୍ୟରୁ ଅରଣ୍ୟ ଘୂରିବୁଲୁଥିଲେ ଦୁଃଖ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ପାଥେୟ କରି । ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କାଳରେ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଅନୁଜ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଦୁରାଚାରୀ ରାବଣ ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ଏକାକିନୀ ଦେଖି ଅପହରଣ କରିନେଲା । ରାବଣ ଓ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷାସମାନଙ୍କୁ ନିଧନ କରି ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର ବେଳକୁ ଚଉଦ ବର୍ଷର ବନବାସ ପୂରିଯାଇଥିଲା । ଅଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି ରାଜସିଂହାସନରେ ଅଭିସିକ୍ତ ହୋଇ ରାଜଧର୍ମ ପାଳନ ଅବସରରେ ପ୍ରଜାକୁଳକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବାକୁ ଯାଇ ଲଙ୍କାରୁ ଉଦ୍ଧାର ସମୟରେ ସୀତା ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ବାସନ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ । ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ତାଙ୍କ ଅବତାରରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବଜୀବନ ଯାପନ କରିଥିଲେ । ରାମନବମୀ ଉପଲକ୍ଷେ ନଅଦିନ ବ୍ୟାପୀ ଭଜନ କୀର୍ତ୍ତନ, ଅଖଣ୍ଡ ପାଠ ଆଦି ଚାଲେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ରାମଚରିତ ମାନସ ପାଠ କରାଯାଏ ।

## ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ରାମ ନବମୀ ନୀତି 
ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀରାମ ନବମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କଙ୍କ ଜନ୍ମନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଶୀଜଗନ୍ନାଥ ମାତା ରୂପରେ ବିଳମ୍ବିତ ରାତ୍ରରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦେବେ, ତେଣୁ ପ୍ରସବ ବେଦନାକୁ ଲାଘବ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାଧୂପ ପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଯେଉଡ଼ ଭୋଗ କରାଯିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଗର୍ଭଉଦକ ଦିଆଯାଏ । 
ନବମୀ ଦିନ ଠାକୁରମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ନୀତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ଜନ୍ମନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ୨ଜଣ ମହାଜନ ସେବକ ଦଶରଥ ଓ କୌଶଲ୍ୟା ହୋଇ ଜନ୍ମବିଧି ପାଳନ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଗୁପ୍ତନୀତିକୁ କେହି ଯେପରି ଦେଖି ନ ପାରିବେ ସେଥିଲାଗି ଗର୍ଭଗୃହରେ ଥିବା ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାରକୁ ବନ୍ଦକରାଯାଇଥାଏ । ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ କର୍ପୁର ଆଳତି ବନ୍ଦାପନା ହୋଇ ମହାସୁଆର ଗଣ୍ଡୁସ ମସଲା, କ୍ଷୀର ମଣୋହୀ କରାଯାଏ । ଏହା ପରେ ପଣ୍ଡା ଶୀତଳଭୋଗ କରାଇବା ସହ ମହାସୁଆର ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାରଠାରେ ଚରୁଭାତ ମଣୋହୀ କରାଇଥାନ୍ତି । 
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ରାମାୟଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରତ
ଭାରତୀୟ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ

**ଭାରତୀୟ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ** ଭାରତରେ ଥିବା ଏକ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ
*
*GSI on Banglapedia 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଚମ୍ପାନାଥ

ଚମ୍ପେଶ୍ୱରର ଚମ୍ପାନାଥ
ଅଭିବକ୍ତ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ,ଆଠଗଡ ଉପଖଣ୍ଡ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନରସିଂହପୁର ଗଡଜାତର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ତଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୈବପିଠ ଚମ୍ପେଶ୍ୱରର ଚମ୍ପାନାଥ‌ ଅନ୍ୟତମ୤ଏହି ଶୈବପିଠର ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଯେତିକି ମନମୁଗ୍ଧକର ଅଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ନିକଟସ୍ଥ ପୋଖରୀରେ ଥିବା ଛୋଟବଡ ଶହ ଶହ କଇଁଛଙ୍କ ଜଳ କ୍ରୀଡ଼ା୤ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ପୁର୍ବରୁ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ସମୟରେ ସତେ ଯେମିତି ସ୍ୱାଗତ କରିବା ପାଇଁ ନିକଟକୁ ଆସିଥାନ୍ତି୤
 
## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ପୁର୍ବେ ଏକ ଚମ୍ପା ଗଛ ମୁଳେ ପ୍ରଭୁ ଆବିର୍ଭୁତ ହୋଇଥିବାରୁ ସେହି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଚମ୍ପାନାଥ ଓ ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନର ଇଶ୍ୱର ହୋଇଥିବାରୁ ଗ୍ରାମର ନାମ ଚମ୍ପା ଇଶ୍ୱରରୁ “ଚମ୍ପେଶ୍ୱର” ହୋଇଥିବା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ୤ ଅଷ୍ଟମରୁ ନବମ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଭୌମବଂଶୀ ରାଜାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ୤ ସାଧାରଣତଃ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଗୁଡିକରେ ମୁଖଶାଳା ପୁର୍ବ ଦିଗକୁ ଥିବାବେଳେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ମୁଖଶାଳା ପଶ୍ଚିମକୁ ରହିଛି୤ ଏହାକୁ ନେଇ ଏକ ରହସ୍ୟଭରା ଲୋକକଥା ରହିଛି ୤ ଏକଦା ମନ୍ଦିର ପଶ୍ଚିମ ପାଖ ପୋଖରୀ ଆରପଟେ ଚାଷଖେତରେ ଜଣେ ଚଷାପୁଅ ପାହାନ୍ତିଆ ପହରରୁ ଗୀତ ବୋଲି ଚାଷ କରୁଥିଲା୤ତାର ସୁଲଳିତ କଣ୍ଠସ୍ୱରରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ପ୍ରଭୁ ପଶ୍ଚିମକୁ ମୁଖ କରି ଗୀତ ଶୁଣିବାକୁ ଲାଗିଲେ୤ ଗୀତ ଶୁଣୁଶୁଣୁ ସକାଳ ହୋଇଗଲା; ହେଲେ ପ୍ରଭୁ ଚମ୍ପାନାଥ ତାଙ୍କ ମୂଳ ଆସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ଭୁଲି ଯାଇଥିଲେ୤ ସେହିଦିନଠାରୁ ପ୍ରଭୁ ପଶ୍ଚିମମୁଖା ହୋଇ ରହି ଯାଇଥିବା ରହସ୍ୟ ଜନମାନସରୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ୤ ଚମ୍ପାନାଥଙ୍କ ପଶ୍ଚିମମୁଖା ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରକୁ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ଦେଇ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ୤ଗର୍ଭଗୃହରେ ଚମ୍ପାନାଥଙ୍କ ପାତାଳଫୁଟା ସ୍ୱୟମ୍ବୂ ଲିଙ୍ଗ ବେଢା ଭୂମି ପତ୍ତନଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୬ ଫୁଟ ତଳେ ଏକ ଗମ୍ଭିରା ଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ୤ବେଢାରେଥିବା ଅନେକ ଛୋଟଛୋଟ ମନ୍ଦିରରେ ଅନେକ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି୤ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟର ନମୁନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ୤ କଥିତ ଅଛି ଯେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ପ୍ରବଳ ପ୍ରତାପୀ ବାଣାସୁର ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ ଚମ୍ପାନାଥ ପୀଠ ଆସୁଥିଲେ୤ଏହି ପୀଠର ଅନତି ଦୁରରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ନରସିଂହପୁର ପଦାମାଳ ନିକଟସ୍ଥ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ପୂର୍ବେ ବାଣାସୁରଗଡ ଥିଲା ଯାହା ଏବେ ବାଣେଶ୍ୱରନାସୀ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ୤ଏଠାରେ ପ୍ରାଚୀନ ବୌଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତିର ଧ୍ୱସାଂବଶେଷ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଜାତୀୟ ସ୍ମାରକୀ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି୤

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ହିଙ୍ଗୁଳା ମନ୍ଦିର

**ହିଙ୍ଗୁଳା ମନ୍ଦିର**   ( ହିଙ୍ଗୁଳା ପୀଠ)  ତାଳଚେର ଗଡ଼ର ଗୋପାଳପ୍ରସାଦ ଗ୍ରାମରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଅଗ୍ନୀରୂପା ମା’ ପରମ ବୈଷ୍ଣବୀ ନାରାୟଣୀ ଶୁମ୍ଭ ନିଶୁମ୍ବଙ୍କୁ ବଧ କରି ସୁବଳ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଗଲାବେଳେ ତାଙ୍କ ସହ ଅଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟା ଯାଇଥିଲେ । ସେହି ଅଷ୍ଟମହାବିଦ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମା ହିଙ୍ଗୁଳା ଅନ୍ୟତମ । ତାଳଚେରସ୍ଥ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଜନଶ୍ରୁତିରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ଏଠାରେ ପ୍ରବାହିତ ସିଙ୍ଗଡା ନଦୀରେ ଅକସ୍ମାତ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ଘଟିଲେ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠାନ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ କାଳକ୍ରମେ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ରୂପେ ପୂଜାତା ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାରେ ଲାଗିଲା । କ୍ରମେ ଏହା ହିଙ୍ଗୁଳାପୀଠକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେଇଥିଲା ।

## କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ରାଜ୍ୟର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ରୂପେ ମା ହିଙ୍ଗୁଳା ନନ୍ଦରାଜା ବିଦ୍ଧର୍ବରେ ପୂଜା ପାଉଥିଲେ । ମାଆଙ୍କ କୃପାରୁ ରାଜା ନନ୍ଦ ସଦାସର୍ବଦା ଅମୃତମଣୋହୀ କରୁଥିଲେ । ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ମହିମାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁସ୍ୱାଦୁ ହେଉଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ପୁରୀରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମହାପ୍ରସାଦ କିପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱାଦଯୁକ୍ତ ହେବ ସେଥିପାଇଁ ଗଜପତି ମହାରାଜ ବାଟ ଖୋଜୁଥିଲେ । ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ପାଇ ସେ ମା ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହେଲେ । ମହାରାଜାଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମାଆ ହିଙ୍ଗୁଳା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପାକଶାଳାକୁ ବିଜେ କଲେ । ତାଙ୍କରି ମହିମାରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରୋଷଘରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମହାପ୍ରସାଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୋଗସାମଗ୍ରୀ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ହେଲା ।   ମା ହିଙ୍ଗୁଳା ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯିବା ବାଟରେ ତାଳଚେର ଗଡ଼ର ଗୋପାଳପ୍ରସାଦଠାରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେଲେ ଏବଂ ଏହା ହିଙ୍ଗୁଳା ପୀଠ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା । 
## ପୌରାଣିକ 
ଗୋପାଳଗଡସ୍ଥ ଦେବୀ ହିଙ୍ଗୁଳା ହେଲେ ଅଗ୍ନି ଦୁର୍ଗା ଏହି ପୀଠ ସହ ଶ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ବିଦର୍ଭ ନରପତି ନଳଙ୍କ ସହ ଦେବୀ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ଶ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ର ଆଗମନ ସମୟରେ ଗୋପାଳ ପ୍ରସାଦଠାରେ ଦେବୀଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୀଠ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ତାଙ୍କର କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ହେବ ବୋଲି ଦେବୀ ନଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।  ଉକ୍ତ ପୌରଣିକ ଉକ୍ତିରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଏଠାରେ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ କୌଣସି ଉପାସନା ପୀଠ ନ ଥିଲା। ଦେବୀ କେବେଠାରୁ ଏଠାରେ ପୂଜିତା ବା କେବେଠାରୁ ତାଳଚେରରେ ହିଙ୍ଗୁଳା ଉପାସନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଯାହାକି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମା’ ରୂପରେ ଧର୍ମ, ବିଶ୍ୱାସ, ନିଷ୍ଠା ଓ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତି ଅଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ । ଦେବୀ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ଉତ୍ପତି ବା ଏ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦେବୀଙ୍କ ଆଗମନରୁ ସୂଚନା ମିଳେ କି, କେହି ନା କେହି ଉନ୍ନତ ସଭ୍ୟତାର ଅଗ୍ନି ପୂଜକ ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିପୂଜା ବା ଦେବୀ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଦେବୀ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ଉଭା ସ୍ଥଳୀରେ କୋଇଲାର ବେଦି ଉପରେ ଦେବୀଙ୍କର ଅଗ୍ନି ସ୍ୱରୂପ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ନି ପୂଜାର ଏକ ଆଦିମ ସ୍ୱରୂପ । ଦେବୀ ହିଙ୍ଗୁଳା ବା ହିଙ୍ଗୁଳାଇ ହିଙ୍ଗୁଳ ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ । ଯାହାକି ବିଶ ନାଶକ ଏକ ଆୟୁର୍ବେଦ ଔଷଧ, ହିଙ୍ଗୁଳ ବା ଲୋହିତ ବର୍ଣ୍ଣ । ଏହି ପୀଠରେ ଦେବୀ ଅଗ୍ନି ସ୍ୱରୁପିଣୀ । ତାଳଚେରସ୍ଥ ଗୋପାଳ ପ୍ରସାଦରେ ପ୍ରକୃତିକ ଭାବେ କୋଇଲାରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ ଓ ଦେବୀ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସଂପର୍କର ସେତୁ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ପ୍ରବାହମାନ

## ଆଧାର
ହାଡ଼ଭଙ୍ଗା

ହାଡ଼ଭଙ୍ଗା ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହା କୌଣସି ଗଛର ସାହାଯ୍ୟରେ ବଢ଼ିଥାଏ । ହାଡ଼ର ଗଣ୍ଠିପରି ଏଥିରେ ପବ ରହିଥିବାରୁ ଲୋକେ ଏହାକୁ ହାଡ଼ଭଙ୍ଗା କହିଥାନ୍ତି । ଏଇ ଲଟାଟି ଅନ୍ୟ ଲଟାପରି ସରୁ ନୁହେଁ, ବୁଢ଼ାଆଙ୍ଗୁଳି ମୋଟର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପବ ମୂଳରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପବଥାଏ । ଏହାକୁ କେହି କହେ ଅଇରି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି । ଏହା ଭଙ୍ଗା ହାଡ଼କୁ ଯୋଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ଏହାକୁ ଲୋକେ ହାଡ଼ଭଙ୍ଗା କହିଥାନ୍ତି ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଟୁ ତିକ୍ତ ରସ। ଭଗ୍ନ ସଂଯୋଜକ, କୃମିଘ୍ନ, ପାଚକ, ମଳଭେଦକ, ଲଘୁ, ରୁକ୍ଷ, କୃମି, ଅର୍ଶ, ଚକ୍ଷୁରୋଗ, ବାତଶ୍ଳେଷ୍ମ, ଭଗ୍ନସ୍ଥାନର ପୀଡ଼ା ନିବାରକ। ମାତ୍ରା ଚାରି ଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା।
## ବ୍ୟବହାର 
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ଏହି ଲତାକୁ କଞ୍ଚା ଅବସ୍ଥାରେ ବାଟି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଲେପଦେଇ କନାରେ ପଟି ବାନ୍ଧିଦେଲେ ହାଡ଼ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ। 
* ହାଡ଼ଭଙ୍ଗା ରସରେ ଶୁଣ୍ଠୀ ଓ ସୈନ୍ଧବଲବଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶାଇ ସେବନକଲେ ନୂତନ ଓ ପୁରାତନ ଆମବାତ ଦୂରହୁଏ।
* ଏହାର ଲତାକୁ ବାଟି ଗରମ କରି ଉଷୁମ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେହର କୌଣସି ବି ଫୁଲା ଜାଗାରେ ଲଗାଇ ପଟି ବାନ୍ଧିଲେ ତାହା ଭଲ ହୁଏ।
* ଏହାକୁ କଞ୍ଚା ଚିକ୍କଣ ବାଟି ଗାଈ ଲହୁଣୀ କିମ୍ବା କଞ୍ଚା ଗାଈଦୁଧ ସହିତ ସକାଳୁ ସେବନ କଲେ ଅର୍ଶରୋଗ ଭଲ ହୁଏ।
* କାଗିଜିଲେମ୍ବୁ ରସରେ ଏହାର ରସକୁ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ କର୍ଣ୍ଣ ବଧିରତା ଦୂରହୁଏ।
* ପିଲାମାନଙ୍କ କୃମିରେ ହାଡ଼ଭଙ୍ଗାର କ୍ୱାଥରେ ଅଳ୍ପ ପିପ୍ପଳୀ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ହାଡ଼ଭଙ୍ଗା ରସରେ କଞ୍ଚା ଗାଈଦୁଧ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ବାହ୍ୟିକ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରିକ କୃମି, ଅର୍ଶ, କଣ୍ଡୁ, ଦଦ୍ରୁ, ବ୍ରଣ, କ୍ଷତ ଆଦି ନିବାରିତ ହୁଏ।
* ହାଡ଼ଭଙ୍ଗାକୁ ଜଳରେ ସିଝାଇ ଉଷୁମ ଥାଉଁ ଥାଉଁ ସେହି ଜଳରେ ସେକଦେଲେ ଆଘାତ ଜନିତ ବେଦନା ଓ ଫୁଲା ନିବାରିତ ହୁଏ।
* ଗବମୂଳ, ବେଗୁନିଆଁ ପତ୍ର ଓ ହାଡ଼ଭଙ୍ଗା ଏ ତିନି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ସମାନ ଭାଗରେ ନେଇ ଜଳରେ ସିଝାଇ ସେହି ଜଳ ଅଧା ରହିଲେ ଉଷୁମ ଉଷୁମ ସେକଦେଲେ ଆଣ୍ଠୁଗଣ୍ଠି ଫୁଲା, ଦରଜ, ଆମବାତ, କଟିବାତ, ଗୃଧ୍ରସି ବାତ ଆଦି ଦୂରହୁଏ।
## ବାହାର ଆଧାର 
* **ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ**. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ସି.ଭି.ରମଣ କଲେଜ ଅଫ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ

ସି.ଭି.ରମଣ କଲେଜ ଅଫ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ଘରୋଇ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଟି ରାଉରକେଲାସ୍ଥିତ ବି.ପି.ୟୁ.ଟିଦ୍ୱାରା ଅନୁବନ୍ଧିତ ।

## ଅବସ୍ଥିତି 
ସି ଭି ରମଣ କଲେଜ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରାୟ ୧୪ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ପ୍ରାୟ ୫୦ ଏକର ବିସ୍ତୃତ ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଜଟଣି ରାସ୍ତାରେ ବିଦ୍ୟାନଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ।
## ବିଭାଗ 
* ନିର୍ମାଣ ବିଜ୍ଞାନ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଂ (ସି.ଇଂ.)
* କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ବିଜ୍ଞାନ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଂ (ସି.ଏସ. ଇଂ)
* ସୂଚନା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଜ୍ଞାନ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଂ (ଆଇ.ଟି)
* ମେକାନିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଂ (ଏମ.ଇଂ.)
* ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଂ (ଇ. ଇଂ.)
* ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିକମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଂ (ଇ.ଟି.ସି.)

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ମେଟ୍ରିକ୍ ଫେଲ୍

ସୁଧାକର ବସନ୍ତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ମାଟ୍ରିକ୍ ଫେଲ୍** *୨୦୧୨* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ମାଟ୍ରିକ୍ ଫେଲ୍’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି 
* ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ
* ଇଲୁ ବାନାର୍ଜୀ
* ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ
* ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା
* ସୁରେଶ ବଳ

## ଟୀକା 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଶମୀ

ଶମୀ ବା ଶର୍ମୀ ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଛୋଟ ଓ ବଡ଼ ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇପ୍ରକାରର। ଉଭୟ ଜାତିର ଗୁଣ ସମାନ। ବାବୁଲା ଗଛ ପରି ଏହା କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ଗଛ। ଏ ଗଛ ଭାରତର ଗଡ଼ଜାତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ। ଅନ୍ୟତ୍ର ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଆୟୁର୍ବେଦ 
ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାକୁ କଟୁ ମିଶ୍ରିତ କଷାୟ ରସ ଓ ରୁକ୍ଷ, ଲଘୁପାକ, ଶୀତଳ, କଫ, କାଶ, ଶ୍ୱାସ, ଅର୍ଶ, ଅତିସାର, ରକ୍ତପିତ୍ତ ଓ କୁଷ୍ଠ ରୋଗନାଶକ ଏବଂ ଏହାର ମାତ୍ରା ଚାରିଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

### ଆୟୁର୍ବେଦ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ଚର୍ମରୋଗରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସ ସହିତ ଗୁଗ୍ଗୁଳ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ।
* ପିତ୍ତଜ କଫ ଓ କାଶରେ ଏହା ପିପ୍ପଳୀଚୂର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
* ପ୍ରମେହ ଆଦିରେ ଏହାର ଛେଲିର ରସକୁ ମିଶ୍ରି ସହିତ ସେବନ କଲେ ଲାଭ ମିଳେ।
* ପେଟ ଗୋଳମାଳ ଓ ଝାଡ଼ା ଆଦିରେ ଏହାର ରସକୁ ମହୁସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ। ପେଟବ୍ୟଥାରେ ଏହାର ପତ୍ରରସରେ ମହୁ ଓ ଶୁଣ୍ଠୀଚୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶାଇ ସେବନ କରାଯାଏ। 
thumb|200px|left|ଶମୀଗଛ
* ଧାତୁ ବୃଦ୍ଧି ଓ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହା ଛେଲିକୁ ବାଟି ଗାଈଲହୁଣୀ ଓ ମିଶ୍ରି ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ। 
* ଏହାର ଛେଲିକୁ ଜଳରେ ସିଝାଇ କ୍ଷତକୁ ଧୋଇଲେ ତାହା ଶୁଖିଯାଏ।
* ଚର୍ମରୋଗରେ ଏହାର ଛେଲିକୁ ଏହାର ପତ୍ରରସ ସହତି ବାଟି ସେବନ କରାଯାଏ।
* କାଶ, ଶ୍ୱାସ ଓ ପୁରାତନ ଜ୍ୱରରେ ଏହାର ଛେଲି ସିଝା ପାଣିକୁ ମହୁ ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେହରୁ ଆଳସ୍ୟ ନିବାରିତ ହୁଏ।

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ଅନାବଶ୍ୟକ କେଶ ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଶମୀ ଗଛର କଞ୍ଚା ଫଳକୁ ବାଟି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ଆକାଶ ଦାସନାୟକ

**ଆକାଶ ଦାସନାୟକ**(ଜନ୍ମ ୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୦) ଜଣେ ଅଭିନେତା ଓ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ।

## ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ 
୨୦୦୮ ମସିହାରେ କଳିଙ୍ଗପୁତ୍ର କଥାଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନେତା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଆକାଶ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୦ରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଓ ବଙ୍ଗଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି । 

## ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଆକାଶ ହେଉଛନ୍ତି ମାୟାଧର ଦାଶ ଓ ଇନ୍ଦିରା ଦାଶଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ଓ ପାହଙ୍ଗା(ଯାଜପୁର)ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଯାଜପୁର ରୋଡସ୍ଥିତ ବ୍ୟାସନଗର କଲେଜରୁ ତାଙ୍କ ସ୍ନାତକ(ଏଲଏଲବି) ହାସଲ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଆଣ୍ଟି ଅନିତା ଦାଶ ଜଣେ ଉଞ୍ଚକୋଟିର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନରେ କୋରେଇ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଭୋଟ ପାଇ (ବିଜେଡ଼ି) ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।

### ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
* ଅପରେସନ ଅପହରଣ, ୨୦୨୩
* ଶପଥ, ୨୦୧୨
* ରାଜୁ ଆୱାରା, ୨୦୧୨
* ଆସିବୁ କେବେ ସାଜି ମୋ ରାଣି, ୨୦୧୦
* ଆଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ, ୨୦୧୦
* ଶୁଭ ବିବାହ, ୨୦୧୦
* ଶତୃ ଶଂହାର, ୨୦୦୯
* ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ, ୨୦୦୮
*କଳିଙ୍ଗ ପୁତ୍ର, ୨୦୦୮

## ମାନ ସମ୍ମାନ 
* ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା (୨୦୦୮)  
## ଆଧାର
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ସଜନା

**ସଜନା** ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଶ୍ୱେତ ଓ ରକ୍ତ ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର। ଶ୍ୱେତ ସଜନା ସାଧାରଣ ଗଛ ପରି ସବୁଜ, ରକ୍ତ ସଜନାର ପତ୍ରର ଶିରାରେ ଟିକେ ଟିକେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଥାଏ। ଏ ଦୁଇ ଜାତିର ସଜନାର ଗୁଣ ସମାନ। କେହି କେହି ରକ୍ତ ସଜନାକୁ ମୁଗୁନା କହିଥାନ୍ତି। ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ ଶ୍ୱେତ ମରିଚ କୁହାଯାଏ। 
thumb|ସଜନା ପତ୍ର ଓ ଫୁଲ
## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଟୁ ତିକ୍ତ ମିଶ୍ରିତ ମଧୁର ରସ। ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ରୁକ୍ଷ, ଅଗ୍ନିଦୀପକ, ରୁଚିକର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଚକ୍ଷୁ ହିତକାରି, ବୀର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧକ, ବଳକର, ଧାରକ, ବିଦାହୀ, କ୍ଷାରମୟ ରକ୍ତ ପିତ୍ତକର, ବାୟୁବର୍ଦ୍ଧକ, ଗଳଗଣ୍ଡ, ପ୍ଳୀହା, ମେଦରୋଗ, ଗୁଳ୍ମ, ବ୍ରଣ ଓ ପିତ୍ତଦୋଷ ବିନାଶକ।
## ବ୍ୟବହାର 
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ଅଧକପାଳୀ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧାରେ ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ ଶୁଖାଇ କୁଟି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଘ୍ରାଣ କରାଯାଏ।
* ଚକ୍ଷୁ ରୋଗରେ ସଜନା ମଞ୍ଜିର ଶସକୁ ମହୁ ସହିତ ଅଥବା ଗାଈ ଲହୁଣୀ ସହିତ ମର୍ଦ୍ଦନ କରି ଲଗାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଚକ୍ଷୁରୋଗରେ ସଜନା ପତ୍ର ରସକୁ ମହୁ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ।
thumb|ସଜନା ଛୁଇଁ
* ବ୍ରଣ, ବଥ, ବାଳମୂଳିଆରେ ସଜନା ଗଛର ଛେଲିକୁ ଜଳରେ ଘୋରି ଲେପ ଦିଆଯାଏ।
* ସଜନା ଛେଲି ଓ ଶ୍ୱେତସୋରିଷ ଏ ଦୁଇ ପଦାର୍ଥକୁ ଗୋମୂତ୍ରରେ ବାଟି ଲଗାଇଲେ ଗୋଡ଼ଫୁଲା ଭଲହୁଏ। 
* ଯାଦୁ, ଚମଦଳା, କନ୍ଦା ଆଦିରେ ସଜନା ପତ୍ରର ରସକୁ ଲୁଣ ସହିତ ମିଶାଇ ଲଗାଯାଏ। 
* ଫୁଲା କିମ୍ବା ବଥା ଦରଜ ଆଦିରେ ସଜନା ପତ୍ର ରସକୁ ଅଳ୍ପ ଉଷୁମ କରି ଲଗାଯାଏ।
* ବାଗୀ, ଭଗନ୍ଦର, ବିଇଞ୍ଚି ଓ ବିବର୍ଚ୍ଚିକା ଆଦିରେ ସଜନା ଛାଲିକୁ ଜଳରେ ସିଝାଇ ସେଇ ଜଳରେ ଉଷୁମ ଥାଉଁଣୁ ଧୋଇଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ଉହାଜ୍ୱରରେ ସଜନାପତ୍ର ରସକୁ ଲୁଣ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
* ବାୟୁ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ମେଦବୃଦ୍ଧିରେ ସୋରିଷ ଓ ସଜନା ଛେଲିକୁ ଏକତ୍ର ବାଟି ସେବନ କରି କିଛି ଉଷୁମ ଜଳ ସେବନ କଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
thumb|left|120px|କଟା ସଜନା ଛୁଇଁ

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ସଜନା ଏକ ଭଲ ପରିବା। ଏହାର ଛୁଇଁରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସ୍ୱାଦିଷ୍ଠ ତରକାରୀ ଓ ଭଜା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ। ଏହାଛଡା ସଜନା ଶାଗ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଠ। ମୁଗ ଓ ନଡିଆ କୋରା ଦେଇ ଭଜା ହୋଇଥିବା ସଜନା ଶାଗ ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଞନ । ସଜନାର ଫୁଲକୁ ମଧ୍ୟ ଶାଗ ସହିତ ମିଶାଇ ଭଜା ଯାଏ । 
thumb|ଛୁଈଁ ଭଜା

### ପୌଷ୍ଟିକତତ୍ତ୍ୱ 
ସଜନା ପୌଷ୍ଟିକ ଗୁଣରେ ଭରା। ନିମ୍ନ ତାଲିକାରୁ ଏହା ସୁସ୍ପଷ୍ଟ।

## ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।
## ବାହାର ତଥ୍ୟ 
* 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
ଓମ୍ ସାଇ ରାମ୍

ହର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର **ଓମ୍ ସାଇ ରାମ୍** *୨୦୧୨* ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

## ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଓମ୍ ସାଇ ରାମ୍’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
* ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର
* ବୁଦ୍ଧାଦିତ୍ୟ ମହାନ୍ତି 
* କୋୟଲ ବାନର୍ଜୀ
* ପ୍ରକୃତି ମିଶ୍ର 
* ମୀନକେତନ
* ହର ପଟ୍ଟନାୟକ
* ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି
* ବ୍ରଜ ସିଂ 
* ମାନସ 
  

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
* ସଙ୍ଗୀତକାର: ମନ୍ମଥ ମିଶ୍ର
* ଗୀତିକାର: ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନଗୋ, ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ, ମନ୍ମଥ ମିଶ୍ର ଓ ନିଜାମ 

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର
# 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପଳାଶ

[thumb|250px|[କଲିକତା, ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ, ଭାରତରେ ଏକ ପଳାଶ ଫୁଲ.]]
[thumb|250px| [ଫୈଜାବାଦ, ଭାରତରେ ଏକ ପୁଷ୍ପିତ ପଳାଶ ବୃକ୍ଷ ]]
thumb|250px|*ପଳାଶ*ପତ୍ର

ଏହା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ଓ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଯଥା ଭାରତ, ବାଂଲାଦେଶ, ନେପାଳ, ପାକିସ୍ତାନ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମିଆଁମାର, ଥାଇଲାଣ୍ଡ, ଲାଓସ୍, କାମ୍ପୁଚିଆ, ଭିଏତନାମ, ମାଲେସିଆ ତଥା ପଶ୍ଚିମ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ.
thumb|250px|*ପଳାଶ* ଫଳ

ପଳାଶ ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ***ପଳାଶ*** ବା *Flame of the Forest* ହେଉଛି ଶିମ୍ବାଦି ବର୍ଗର ମଧ୍ୟମାକୃତି ତରୁ। ଗଛ ବଙ୍କା ଓ ଗଣ୍ଠିଆ। ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହାତୀକାନ ପରି ବଡ଼ ବଡ଼, ତ୍ରିପର୍ଣ୍ଣ। ଫୁଲ ପାଟ ରଙ୍ଗର । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଳ୍ପ ହଳଦୀମିଶା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଫୁଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଶୀତ ଶେଷରେ ପତ୍ରଝଡ଼ିଯାଏ ଓ ବସନ୍ତ ଋତୁର ଆଗମନରେ ଏହି ଗଛ ଶୁକଚଞ୍ଚୁ ପରି ତୋଫା ନାଲି ରଙ୍ଗର ଫୁଲରେ ଭରି ଉଠେ। ଏହାର ଛାଲକୁ ଚିରିଦେଲେ ଏକ ପ୍ରକାର ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଯ୍ୟାସ (Bengal Kino) ବାହାରେ। ଏହାର ଫୁଲକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇଲେ ଏକ ପ୍ରକାରର ନାଲି ରଙ୍ଗ ବାହାରେ। ପୂର୍ବେ ଏହି ରଙ୍ଗରେ ଅବିରକୁ ରଙ୍ଗା ଯାଉଥିଲା।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
ଇଂରାଜୀରେ **Flame of the Forest**, **Bastard Teak**, **Parrot Tree**ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଷାୟ କଟୁ ମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତ ରସ, ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନୀଦୀପକ, ବୀର୍ଯ୍ୟବର୍ଦ୍ଧକ, ସାରକ, ଭଗ୍ନ ସନ୍ଧାନ କାରକ, ଭଗ୍ନ ସଂଯୋଯକ, ଗୁଳ୍ମଘ୍ନ, ଗୁହ୍ୟଜ ରୋଗ, ବ୍ରଣ, ଭଗନ୍ଦର, ଅର୍ଶ, କୃମି, ଗ୍ରହଣୀ, ପ୍ଲୀହା ଓ ଯକୃତ ରୋଗ ନିବାରକ। ମାତ୍ରା ଦୁଇ ଅଣାରୁ ଆଠ ଅଣା।
## ବ୍ୟବହାର 
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗକୁ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ଏହାର ମୂଳ ଛେଲିକୁ ବାଟି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ଉପରେ ଲେପଦେଲେ ଭଙ୍ଗା ହାଡ଼ ଯୋଡି଼ ହୋଇଯାଏ।
* ଏହାର ପତ୍ରକୁ ବାଟି ଲେପ ଦେଲେ ଗୁହ୍ୟରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।
* ଏହାର ଛେଲିକୁ ପୋଡ଼ି ସେହି ପାଉଁଶକୁ ମାଟି ପାତ୍ରରେ ଜଳ ସହିତ ତିନିଘଣ୍ଟା ରଖିଲେ ପାଉଁଶ ତଳକୁ ବସିଯାଏ। ତା’ପରେ ଉପରର ଜଳକୁ ଆଣି ତା’ସହିତ ମହୁ ବା ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ ପିଲାଙ୍କର କୃମି ଭଲ ହୁଏ ଓ କୃମିଜନିତ ଯାବତୀୟ ପୀଡ଼ା ଦୂର ହୁଏ।
* ଏହାର କ୍ଷାରରୁ ଅର୍ଦ୍ଧରତି ପ୍ରମାଣ ନେଇ ମହୁସହିତ ଖଲି ସେବନ କଲେ ଅର୍ଶ, ଗୁଳ୍ମ, ପ୍ଲୀହା, ବ୍ରଣ, କ୍ଷତ ଓ ପେଟର ଯାବତୀୟ ବେଦନା ଦୂର ହୁଏ।
* ଶୁକ୍ରବୃଦ୍ଧିପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ।
* ଏହାର କ୍ଷାରକୁ ସୋରିଷତେଲ ସହିତ ପାକକରି ସେହି ତେଲକୁ ଲଗାଇଲେ କ୍ଷତ ଶୁଖିଯାଏ। ପଳାଶ ପତ୍ରର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଅଥବା ପତ୍ରର ସିଝାପାଣିକୁ ସବୁପ୍ରକାରର କ୍ଷତର ଚିକିତ୍ସାରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ।
* ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ରରେ ଏହାର ଫୁଲକୁ ପାଣିରେ ପୂରାରାତି ଭେଦାଇ ଛାଣି ମିଶ୍ରି କିମ୍ବା ଚିନି ସହିତ ସେବନ କଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ଅତିସାର ଓ ଗ୍ରହଣୀ ରୋଗରେ ଏହାର ଛେଲିର ରସକୁ ଅଳ୍ପ ମହୁ ସହିତ ସେବନ କଲେ ଲାଭ ମିଳେ।
* ପଳାଶ ଗଛର ଅଠାକୁ ପାଣିରେ ଭେଦାଇ ତାକୁ ଚକଟି ପାନକଲେ ସବୁପ୍ରକାର ଝାଡ଼ା ନିବାରିତ ହୁଏ ଓ ଧାତୁ ପୁଷ୍ଟହୁଏ। ଏହି ଅଠାକୁ ଖରାରେ ଶୁଖାଇ ଗୁଣ୍ଡକରି ମିଶ୍ରିଗୁଣ୍ଡ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସ୍ୱପ୍ନଦୋଷ, ଶୁକ୍ରତାରଲ୍ୟ, ପ୍ରମେହ, ଶୁକ୍ରକ୍ଷୟଜନିତ ରୋଗ ତଥା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସେବନ କଲେ ପ୍ରଦରାଦି ସ୍ତ୍ରୀରୋଗ ନିବାରିତ ହୁଏ।
* ଚର୍ମରୋଗରେ ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ ବାଟି ଲଗାଯାଏ।
* ମୁଖ ରୋଗରେ ଏହାର ଅଠା ବା ଛେଲିକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ, ସେଇ ପାଣିରେ କୁଳି କଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ଏହାର ପତ୍ର ମୋଟା ହୋଇଥିବାରୁ ତାକୁ ସିଲାଇକରି ଖଲିପତ୍ର ଓ ଚଉପଦୀ କରାଯାଏ।
* ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଲୋକେ ଧୂଆପତ୍ରର ଗୁଣ୍ଡ ଭରତି କରି ଏହି ପତ୍ରକୁ ପିକାକରି ଟାଣନ୍ତି।
* ପଳାଶ ଗଛର ଛେଲିକୁ ଛେଚି ଡଙ୍ଗା ଓ ଜାହାଜର ଫାଟରେ ପୁରାଯିବା ଅସ୍ତା ତିଆରି କରାଯାଏ।
* ଏ ଗଛର ଛାଲ ଓ ଅଂଶୁରେ ଦଉଡ଼ି ତିଆରି ହୁଏ।
* ଏ ଗଛକୁ ହିନ୍ଦୁମାନେ ପବିତ୍ର ଜ୍ଞାନ କରନ୍ତି ଓ ବ୍ରତଘର (ଉପନୟନ) କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଏହି ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରେ। 
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।
* ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ - ଶ୍ରୀ ଗୋପୋଳ ପ୍ରହରାଜ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଲ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଫୁଲଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଭିଦ
କୋୟା

କୋୟା, ଏକ ପ୍ରଜାତିର ଆଦିମ ଅଧିବାସୀ ଯେଉଁମାନେ ଓଡ଼ିଶାର ମାଲକାନଗିରି ସହ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । କୋୟାମାନେ ଗଣ୍ଡ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେଉଁମାନେ ଗଣ୍ଡ ସମାଜରୁ ବାସନ୍ଦ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜକୁ କୋୟା ଭାବେ ପରିଚିତ କରାଇଥାନ୍ତି । କୋୟାମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଗଣ୍ଡିଆ ଜାତିର ଲୋକେ ଥିବା ଜଣାଯାଏ । କୋୟା ଓ ଗଣ୍ଡିଆମାନଙ୍କ ନଧ୍ୟରେ ବିବାହ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗଣ୍ଡିଆମାନେ ନିଜକୁ କୋୟାମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହନ୍ତି । କୋୟାମାନେ ତିନି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ ଯଥା: କୋୟା, କମାରି/ କମାର ଓ ମୁଷରୀ । ଏହି ତିନିଗୋଷ୍ଠି ମଧ୍ୟରେ କୋୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠ । କମାର ଗୋଷ୍ଠିର ଲୋକେ ଲୁହାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ହତିଆର ଓ ସାଜ ସରଞ୍ଜାମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି । ମୁଷରୀ ଗୋଷ୍ଠିର ଲୋକମାନେ ଲୁହା କାମ କରନ୍ତି । ମୁଷରୀ ଗୋଷ୍ଠିର ଲୋକମାନେ ତମ୍ବା, ପିତ୍ତଳ ଓ ରସ (ଆଲୁମିନିଅମ)ରେ ନାନା ପ୍ରକାର ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି କରନ୍ତି । 

## ବେଶ ପୋଷାକ 
କୋୟା ପୁରୁଷମାନେ ଲେଙ୍ଗୁଟି ମାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ହାଟ ବଜାର ଗଲାବେଳେ ଓ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଦିନରେ ମୁଣ୍ଡରେ ପାଗ ଭିଡ଼ିବା ସହ ଲୁଗା ଓ ଜାମା ପିନ୍ଧନ୍ତି । ଲୁଗାଟିଏ ବେଢ଼ାଇ ହୋଇଥାନ୍ତି ଓ ବେକରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମାଳି ଓ ପଇସା ମାଳ ପିନ୍ଧନ୍ତି । 

## ଜନବସତି 
କୋୟା ଗାଁଗୁଡ଼ିକ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସ୍ମାରକୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ପଥର ଖୁଣ୍ଟ ସବୁ କୋୟା ଗ୍ରାମର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ।  କୋୟା ଗାଁ ମଝିରେ ପୁଅ ଝିଅଙ୍କର ନାଚ ପାଇଁ ଖୋଲା ସ୍ଥାନ ଥାଏ । ଏହି ସ୍ଥାନଟି ‘ଏଣ୍ଡବାଉଲ’ ଭାବେ ପରିଚିତ । ପୁଅମାନେ ବିବାହ କରିବା ପରେ ନିଜର ଅଲଗା ଘର କରି ରହନ୍ତି । କେତେକ ଗ୍ରାମରେ ଯୁବକମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ନିମନ୍ତେ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ଘର ବା ‘ପିକିନ୍ କୁଡ଼ମା’ ଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମରେ ଚଣ୍ଡୀଘର ବା ଅତିଥିଶାଳା ଥାଏ । ଗାଁରେ ଗୋମଡ଼କ, ମହାମାରୀ, ବସନ୍ତ ଆଦି ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଦେଖାଦେଲେ କିମ୍ବା ପୋଡୁଚାଷ ପାଇଁ ଜମି ନିଅଣ୍ଟ ହେଲେ କୋୟାମାନେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି । 

କୃଷି ଓ ପଶୁପାଳନ କୋୟାମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଜୀବିକା । କୋୟା ସମାଜରେ ଉଭୟ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷ କାଠ ତିଆରି ଛୋଟ ଲଙ୍ଗଳରେ ଗାଇ ସାହାଯ୍ୟରେ ଚାଷ କରନ୍ତି । ପାହାଡ଼ିଆ ଜମିରେ ଏମାନେ ପୋଡୁ ଚାଷ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ଛଡ଼ା ଶିକାର ଓ ଫଳମୂଳ ସଂଗ୍ରହ କରି ଏମାନେ ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦୁର କରିଥାନ୍ତି ।ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଘରେ ଶତାଧିକ ଗୋରୁ ଥାଆନ୍ତି । ବିବାହ ସମୟରେ କନ୍ୟାସୁନା ବାବଦରେ ଓ ଲୁଗାପଟା କିଣିଲା ବେଳେ ଏମାନେ ଗୋରୁ ବଦଳ କରିଥାନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
* ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା, ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୨, ପୃଷ୍ଠା: ୮

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି
ଭୁଇଁ କଦମ୍ବ

ସୋମରାଜ୍ୟାଦି ବର୍ଗର କଷାୟ ଶାକଗୁଳ୍ମ, ପାଟଫୁଲିଆ ଏକ ଗୁଳ୍ମଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପକେ କୋଇଲିଖିଆ ପତ୍ର ପରି ଦିଶିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଆକାରରେ ଛୋଟ ଓ ଓସାରରେ ଟିକେ ବେଶୀ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଫୁଲ ପାଟଫୁଲ ପରି ଦିଶୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପାଟଫୁଲିଆ କହନ୍ତି । ଏହାର ଫୁଲ ଗୋଲାପୀ ଓ ପାଟନାଲି, ଦୁଇପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ। ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଟାଉଁସିଆ ଓ ଖରାରେ ଶୀଘ୍ର ମଉଳି ଯାଏନାହିଁ। ଏହା ଘାସଜମି, ସାଧାରଣ ପଡ଼ିଆରେ ଜନ୍ମିଥିବାର ଦେଖାଯାଏ ।

## ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
**ବାଇନୋମିଆଲ ନାମ : Sphaeranthus Indicus**
## ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
କଟୁଯୁକ୍ତ ମଧୁରରସ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ଲଘୁବିପାକ, ମେଧା ଓ କାନ୍ତି ବର୍ଦ୍ଧକ, ମଳଭେଦକର। କାଶ, ଶ୍ୱାସ, ଅର୍ଶ, ଅତିସାର, ପିତ୍ତଦୋଷ, ପ୍ଳୀହା, ଗୁଳ୍ମ, ଯକୃତ, ଶୋଥ, ବମନ ଅରୁଚି, ପାଣ୍ଡୁ, ଶ୍ଳୀପଦ, ଅପସ୍ମାର, ବିସୂଚିକା, ଗଳଗଣ୍ଡ, ଗଣ୍ଡମାଳ, ଅମ୍ଳପିତ୍ତ, ହସ୍ତକ୍ଷତ, ବିଷଦୋଷ, ଅପଚୀ, ଯୋନିକ୍ଷତ, ଯୋନିଶୋଥ, କୃମି, ମୂତ୍ରଯନ୍ତ୍ର ପୀଡ଼ା, ମୂତ୍ରାଶୟ ଗୋଳମାଳ, ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ର, ଅଶ୍ମରୀ, ଶିରପୀଡ଼ା, ବାତପୀଡ଼ା ଓ ମେହ ଆଦି ରୋଗର ନିବାରକ ଅଟେ। ମାତ୍ରା ଏକଅଣାରୁ ଆଠଅଣା।
## ବ୍ୟବହାର 
### ଔଷଧୀୟ 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଔଷଧ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
* ଅଧକପାଳୀ ବିନ୍ଧା ଓ ତାଳୁବ୍ୟଥାରେ ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗର ରସକୁ ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ଓ ମହୁ ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ।
* ଗଳଗଣ୍ଡ, ଗଣ୍ଡମାଳା, ଅପଚୀ, ଶିରପୀଡ଼ା, ଯାବତୀୟ ପ୍ରକାର କ୍ଷତ, ମେଦବୃଦ୍ଧି ଆଦି ରୋଗରେ ଏହାର ଫୁଲ ରସକୁ ମହୁ ସହିତ ମିଶାଇ ସେବନ କଲେ ଉପକାର ମିଳେ।
* ହଇଜା ଝାଡା ଓ ମୂତ୍ରରୋଧରେ ପାଟଫୁଲିଆ ଗଛ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳର ସିଝା ଜଳକୁ ମିଶ୍ରି ସହିତ ସେବନ କଲେ ଲାଭ ମିଳେ।
* ଅତିସାର, ବାନ୍ତି, ହଇଜା, ମୂତ୍ରରୋଧ ଆଦିରେ ପାଟଫୁଲିଆଗଛର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଓ ଶୁଣ୍ଠିକୁ ଜଳରେ ଏକତ୍ର ସିଝାଇ, ସେହି ଜଳକୁ ବାରମ୍ବାର ପିଇଲେ ଉପକାର ମିଳେ। 
* ପିଲାମାନଙ୍କ କୃମିରେ ଏହାର ମଞ୍ଜି ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ମହୁ ସହିତ ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଏ।
* ଏହାକୁ ହଳଦୀ ସହିତ ବାଟି ଲଗାଇଲେ ଚର୍ମରୋଗ ଦୂରହୁଏ।
* ବାତ ଓ ପିତ୍ତ ପ୍ରକୋପରେ ଏହାର ରସକୁ ଶିରରେ ଲେପନ କଲେ ଲାଭ ମିଳେ।
### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
* ଭୁଇଁ କଦମ୍ବ ଗଛକୁ ଫୁଲସହିତ ଆଣି ଘରେ ଟାଙ୍ଗିଲେ ଘରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦେହ ଭଲ ରହେ ବୋଲି ସାଧାରଣ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
## ଆଧାର 
## ବାହାର ଆଧାର 
* ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ - ଶ୍ରୀ ଗୋପାଳ ପ୍ରହରାଜ
* ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ