ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ

**ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ** ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ । ସେ ପେଷାରେ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବେଦ ସଂପର୍କରେ ଗବେଷଣା କରି ସେ ବାବଦରେ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ସମାଲୋଚନା-ଭିତ୍ତିକ ପୁସ୍ତକ "*ବେଦ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କି?*" ରଚନା କରି ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ ବେଦବିତ ତଥା ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଶନ୍ନୋଦେବୀଙ୍କ ସହ ବିବାହିତ ।
 
## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ ୧୯୩୨ ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ । ସେ ୧୯୪୮ ମାଟ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷା ଉତ୍ତୀର୍ଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଦଶଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ରଖି ଉତ୍ତୀର୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ବିହାର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ, ପାଟନାରୁ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ସିଭିଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାସ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଇଂଲାଣ୍ଡରେ (Brighton College of Technology) ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ବେଦବିତ୍ ଜ୍ଞାନୀ ତଥା ଉଚ୍ଚଚିନ୍ତାଧାରାର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିବାରୁ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ସେ ବାପାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବେଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଭିନ୍ନ ବହି ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୨୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ **ବେଦ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କି** ଏକ କାଳଜୟୀ ତଥା ଚର୍ଚ୍ଚିତ ପୁସ୍ତକ । ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଖବର କାଗଜରେ ବେଦ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚଶହରୁ ଅଧିକ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ ପାଇସାରିଛି । ତାଙ୍କର ଲିଖିତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରୁ ବେଦ ବିଦ୍ୟା ଆଧାରିତ କେତୋଟି ଲୋକପ୍ରିୟ ପୁସ୍ତକ ହେଉଛି ଋଗବେଦ ସୌରଭ, ଅଥର୍ବ ବେଦ ସୌରଭ, ସାମବେଦ ସୌରଭ ତଥା ଜଜୁର୍ବେଦ ସୌରଭ । ବେଦକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବାପାଇଁ ସେ ସରଳ ଭାଷାରେ ଅନେକ ଭାଷ୍ୟ ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଏହାଛଡା ସେ ଡଃ ଏମ୍. ବିଶ୍ୱେସରାୟ ଓ ଡଃ ଏ. ଏନ୍. ଖୋସଲା ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ଜୀବନୀ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ଚାକିରି ଜୀବନରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ **ଆର୍ଯ୍ୟ ସମାଜ** ତଥା ବୈଦିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି । ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ ଆର୍ଯ୍ୟ ସମାଜର ସଭାପତି ଭାବେ ସେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ ନବ ମାତୃକା ପୂଜାର ପ୍ରୋତ୍ସାହକ ଭାବେ ସେ ପରିଚିତ । ନବରାତ୍ରୀ ସମୟରେ ନଅ ଗୋଟି ଦେବୀଙ୍କର ମୃଣ୍ମୟ ପିତୁଳାକୁ ପୂଜା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ବେଦ ସମ୍ମତ ପଦ୍ଧତିରେ ନଅ ଜଣ ଗୁଣୀ ବୟୋବୃଦ୍ଧା ମହିଳାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ପ୍ରଥା ସେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି କ୍ରମରେ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ବୟୋବୃଦ୍ଧାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି । ବେଦସ୍ଥ ଜ୍ଞାନ ବିତରଣ କରିବା ସହ ବେଦ ସମ୍ମତ ପଦ୍ଧତିକୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରିୟ କରାଇବା ସହ ଏହି ପ୍ରଥାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ପୁର ପଲ୍ଲୀରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ।

ଜଣେ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଭାବେ ସେ ବିଧବା ବିବାହ ପୁନଃ ପ୍ରଚଳନ କରାଇବା ସହ ମହିଳାମାନେ ପୁରୋହିତ କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ଏବଂ ମୁଖାଗ୍ନୀ ଦେବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟର ସପକ୍ଷବାଦୀ ଭାବେ ସେ ସୁପରିଚିତ । ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ଶନ୍ନୋଦେବୀ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ପୁରୋହିତ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ମହିଳା ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଭାବେ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିଆସୁଛନ୍ତି । 

ସେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଆମେରିକା, ଜର୍ମାନୀ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଋଷିଆ। କେନିଆ ତଥା ହଲାଣ୍ଡ ଭଳି ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଯାତ୍ରା କରି ବୈଦିକ କର୍ମ କାଣ୍ଡ ତଥା ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ସମ୍ପର୍କିତ ଭାଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିଅଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ 
# Glimpses of the Sama Veda
# Glimpses of the Atharva Veda
# Glimpses of the Yajur Veda
# Glimpses of the Rig Veda
# Vedic Beliefs 
# Ancient Verses
# ଅଥର୍ୱବେଦ ସୌରଭ
# ଉପନିଷଦ ପ୍ରକାଶ
# ବୈଦିକ ଧର୍ମ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରୀ
# ବୈଦିକ ଅନ୍ତୈଷ୍ଟି  ସସ୍କାର ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିର୍ଣ୍ଣୟ
# ବୈଦିକ ବିବାହ ପଦ୍ଧତି
# ବେଦ ମନୁଷକୃତ କି

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ବେଦ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କି?) ୧୯୫୮

ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଓଡ଼ିଶା ବାହାରର ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନଦ୍ୱାରା ସେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

* Theosophical society, Brighton (UK) 1966
* Hindu Centre, London (UK)1967
* Yoga Centre, Brisbaden (Germany)1968
* Brajamohan Sahitya Samiti, Bhawanipatna, Orissa 1968
* All Orissa Sanskrit Teachers' conference; Utkal University, Bhubaneswar 1972
* Veda Sammelan, Port Louis (Maurititius)1973
* Dharma Sammelan, Nairobi (Kenya)1977
* Jadumani Sahitya Samsad, Udaipur, Orissa 1979
* Dayananda Death Centenary, Ajmer, Rajasthan 1983
* Vevekananda Kendra, Kanyakumari1986
* Maharshi Dayananda Bodhotsava, Tankara, Gujurat 1989
* Jagannath Society of the Americas, Nesvill (USA)1998
* Orissa Society of Americas, Montreal, California (USA)1998
* Viswatma Mandir, Sauthal (London)1998
* Arya Samaj, Rajauri Garden (Delhi)2001
* Centenary of Gurukul University, Kangri (Haridwar)2002
* Maurititius Pundit Sabha, Maurititius2002
* Vigyan Prachar Samiti, Bhubaneswar2002
* National Institute of Technology, Rourkela2003
* Utkala Sahitya Samaja, Centenary Celebration, Cuttack2003
* Kharosrota Sahitya Parishad, Kandiahat, Orissa 2004
* National Aluminum Company (NALCO), (Environmental Day)2004
* Institution of Engineers, Orissa Centre, Bhubaneswar.2006
* Lekhaka Sammukhya, Silver Jubilee, Bhubaneswar 2007
* Neelamani Smruti Samman, Bhubaneswar 2008
* Institution of Engineers, Barhampur Centre 2008
 
### ପୁରସ୍କାର 
ସେ ପାଇଥିବା ପୁରସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :

* Orissa Sahitya Academy Award, Bhubaneswar 1960

* Meghjibhai Puraskar, Mumbai 1994

* Maharshi Dayananda Puraskar, Ajmer (Rajasthan)1994

* Bhjmasen Pathee Puaskar, Kashi Viswavidyalaya, Kashi 1995

* Nandighosha Puraskar, Bhubaneswar 1997

* Rastriya Veda-Vedanga Puraskar, Nasik (Maharastra)2005

* Pt. Ganga Pd. Upadhyaya Puraskar, AlIahabad 2008
 
### ଉପାଧୀ 
ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଉପାଧୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି ।
* "Vidya Vagish" Gurukul Mahavidyalaya, Amsena 1992

* "Arya Ratna" Gurukul Mahavidyalaya, Indraprastha1995

* D.Lit, Utkal University 2006

* "Arya Bibhusan" by Yoga Guru Swami Ramadev 2006

* "Acharya" Utkal Arya Mahasammlan 2007

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
* "ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସଙ୍କ ଫେସବୁକ ପୃଷ୍ଠା"

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି