open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ନେତୃତ୍ୱ

ନେତୃତ୍ୱକୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷର ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାର ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସମର୍ଥନରେ ଗୋଟିଏ ସାମୁହିକ କାର୍ଯ୍ୟ ହାସଲ କରିଥାଏ Chemers M. (1997). *An integrative theory of leadership*. Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.  ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ କିଛି ଲୋକ ନେତୃତ୍ୱମାନେ ବୁଝନ୍ତି କେବଳ ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କିଛି ଲୋକ ଅନୁସରଣ କଲେ ,ଅଥବା କେହି ଯଦି ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ବା ଦିଗ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଆଉ ଅନେକ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ଯେ ନେତୃତ୍ୱ "ଜନସମୂହକୁ ଏକ ସାମୁହିକ ଲକ୍ଷ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା" ।

ନେତୃତ୍ୱର ଗବେଷଣାରୁ ବ‌ହୁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ଲକ୍ଷଣ,ସ୍ଥିତି,କାର୍ଯ୍ୟ,ବ୍ୟବ‌ହାର,ଶକ୍ତି,ଦୃଷ୍ଟି,ମୂଲ୍ୟ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାର ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମତା ଅନ୍ୟତମ ।

ବ‌ହୁ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ନେତାଙ୍କର ବିଶେଷତା କଣ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଏ ବିଷୟରେ ଅନେକ ଗବେଷଣା ହୋଇଛି । ଦାର୍ଶନିକ ଲେଖନୀ ପ୍ଲାଟୋଙ୍କର ରିପବ୍ଲିକଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ଲୁଟଆର୍କଙ୍କର ଲାଇଭସ୍ ଏହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଲିଡ଼ରର କେଉଁ ସ୍ୱଭାବ ତାକୁ ଅନ୍ୟମାନ‌ଙ୍କଠାରୁ ତାକୁ ଭିନ୍ନ କରେ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ରାୟଗଡ଼ା

**କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ରାୟଗଡ଼ା** ଓଡ଼ିଶାର ରାୟଗଡ଼ାରେ ଥିବା ଏକ ଇଁରାଜୀ ମାଧ୍ୟମ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ । ଏହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଗଠନଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ।
## ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ରାୟଗଡ଼ାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସ୍ଥାନୀୟ ମୁନିସିପାଲିଟି ଅଫିସ୍ ପରିସରରେ ଥିବା ପୁରୁଣା କଲେକ୍ଟରେଟ୍ ଅଫିସ୍‌‌ରେ ସ୍କୁଲଟି ଅସ୍ଥାୟୀଭାବେ ଚାଲୁଥିଲା । ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜୟରାମଗୁଡ଼ା ସ୍ଥିତ ଉତ୍କଳମଣି ନଗରଠାରେ ନିର୍ମିତ ନୂତନ କୋଠାରେ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଚାଲୁଅଛି

## ଇତିହାସ 
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ରାୟଗଡ଼ା ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । 

## ଲକ୍ଷ୍ୟ 
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡିକର ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଲା 

୧) ବଦଳିଯୋଗ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ତଥା ପାରାମିଲିଟାରୀ ଫୋର୍ସ୍‌ରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ସେନାର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏକ ସାଧାରଣ ସିଲାବସ୍‌ଯୁକ୍ତ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଶିକ୍ଷାଦାନର ସୁବିଧା ଯୋଗାଇଦେବା,

୨) ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରରେ ଶିକ୍ଷାର ମାନ ଉନ୍ନତ କରିବା ତଥା ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି ସ୍ଥାପନରେ ସହାୟକ ହେବା ଇତ୍ୟାଦି । 

୩) ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଶିଶୁର ଶାରୀରୀକ, ମାନସିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସ୍ତରରେ ଉନ୍ନତି କରିବା ଏହି ଶିକ୍ଷାଦାନର ଅନ୍ୟ ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଦ୍ୟାଳୟ
ମିସ ଓଡ଼ିଶା

ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି ତଥା ସଂସ୍କୃତିକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା, ଓଡ଼ିଆ ଯୁବତୀମାନଙ୍କୁ ମିସ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେବା ସହଜ କରିବା ଏବଂ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ପାଦଦେଉଥିବା ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଛାପଥିବା ନୂଆ ରୋଲ ମଡେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରବା ଆଦି ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ଜ୍ୟୋସ୍ନା ରାଉତରାୟ ମେମୋରିଆଲ ଚାରିଟେବଲ ଟ୍ରଷ୍ଟ ପୃସ୍ତୁତ ମିସ ଓଡ଼ିଶା - ମୁଁ ଓଡ଼ିଶା ସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।
### ମିସ ଓଡ଼ିଶା - ଓଡ଼ିଶା ସୁନ୍ଦରୀ ୨୦୧୪ ବିଜେତା
ଏକ୍ସଆଇଏମବି ପରିସରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ‘ମୁଁ ମିସ୍‍ ଓଡ଼ିଶା’ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଫିନାଲେରେ ଦାମନଯୋଡ଼ିର ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ବଳ ‘ମୁଁ ମିସ୍‍ ଓଡ଼ିଶା’ ବିବେଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।  ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଏମ୍‍ବିଏ ପଢୁଥିବା ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ମଡେଲିଂ କରୁଛନ୍ତି । ବିଶ୍ୱସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଇଁ ବି ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବେ ସୁଯୋଗ ମିଳଲେ ବଲିଉଡ୍‍ରେ କାମ କରିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।  ସେହିପରି ସଙ୍କଲପୁରର ପୂଜା ତ୍ରିପାଠୀ ପ୍ରଥମ ରନର୍ସ ଅପ ଓ ଜଗତସିଂହପୁରର ସୁପ୍ରିୟା ନାୟକ ଦ୍ୱିତୀୟ ରନର୍ସ ଅପ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲେ ବଲିଉଡ ନାୟିକା ଇଲିଆନା । ସେ ବିଜୟିନୀଙ୍କୁ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଥିଲେ । ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଲିଉଡ ନାୟକ ସବ୍ୟସାଚୀ, ନାୟିକା ଅର୍ଚ୍ଚିତା, ସାଂସଦ ପ୍ରସନ୍ନ ପାଟ୍ଟଶାଣୀ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅବିନାଶ ନନ୍ଦ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । 

### ମିସ ଓଡ଼ିଶା - ଓଡ଼ିଶା ସୁନ୍ଦରୀ ୨୦୧୫ ବିଜେତା
ପ୍ରିୟଙ୍କା କୁମାରୀ ଗୁପ୍ତା, ମିସ ଓଡ଼ିଶା ୨୦୧୫ର ବିଜେତା, ଝାରଖଣ୍ଡ ଜନ୍ମିତ କିଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ବି-ଟେକ (କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସାଇନ୍ସ)ର ଦ୍ୱିତୀୟବର୍ଷର ଛାତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି । 
## ମିସ ଓଡ଼ିଶା-ଇଣ୍ଡିଆ
ଏହା ମୁମ୍ବାଈସ୍ଥିତ ବେନେଟ କୋଲେମନ ଏଣ୍ଡ କୋ. ଲିମିଟେଡ ଏକ ବିଭାଗ ମିସ ଇଣ୍ଡିଆ ସଂଗଠନର ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ ଅଟେ । ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଷ୍ଟାର ମେକର୍ସ ଏଣ୍ଡ ପ୍ରିଲୁଡ଼ ୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏହାର ଆଯୋଜନ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁବନ୍ଧିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହାର ଓଡ଼ିଶା ଅଡିସନ ୫ଟି ସହରରେ ହେଉଛି: ରାଉରକେଲା, ସମ୍ବଲପୁର, କଟକ, ପୁରୀ, ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱର । ମିସ ଇଣ୍ଡିଆ ସଂଗଠନର ୨ ଜଣ ପୂର୍ବ ମିସ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ସେଲେବ୍ରିଟିଙ୍କୁ ମିଶାଇ ୪ ଜଣ ବିଚାରପତି ଅଛନ୍ତି । ବଛା ପ୍ରତିଯୋଗୀ ସିଧାସଳଖ ଫେମିନା ମିସ ଇଣ୍ଡିଆ କୋଲକାତା ୨୦୧୫ରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳେ । 

### ମିସ ଓଡ଼ିଶା-ଇଣ୍ଡିଆ ୨୦୧୫ ବିଜେତା
ପ୍ରିୟଙ୍କା କୁମାରୀ
ସୁନ୍ଦର କେଶ - ମିସ ଅଞ୍ଜଳି ସିଂହ, ବେଷ୍ଟ ସ୍ମାଇଲ - ଶୁଭସ୍ମିତା ଜେନା, ବେଷ୍ଟ ଟ୍ୟାଲେଣ୍ଟ ଏବଂ ମିସ ସିନେ ଷ୍ଟାର - ରୂପାଲୀ ମଲିକ, ମିସ ବଡି ବିଉଟି - ପ୍ରିୟଙ୍କା କୁମାରୀ, ମିସ ଭିଭାକସ - ଐଶ୍ୱର୍ୟା ସେଠୀ, ମିସ ଷ୍ଟାଇଲ ଡିଭା - ଅଙ୍କିତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ , ଏବଂ ମିସ ଫୋଟୋଜେନିକ - ସୋନିକା ରାୟ 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର

**ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର** ବା **ବାଇପୋଲାର ଆଫେକ୍ଟିଭ ଡିଜଅଡର** (ଇଂରାଜୀରେ ଯଥାକ୍ରମେ **bipolar disorder**, **bipolar affective disorder** ଓ  ଅତୀତରେ ଏହାର ନାମ **ମାନିକ ଡିପ୍ରେସିଭ ଅସୁସ୍ଥତା** ଇଂରାଜୀରେ **manic-depressive illness**), ଏକ ମାନସିକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ସାମୟିକ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରସନ୍ନତା (elevated mood) ଓ ତୀବ୍ର ଅବସାଦ (periods of depression) ଦେଖାଯାଏ ।  ଅନ୍ୟ ମାନସିକ ଅବସ୍ଥା ଓ ନିଶା ଅପବ୍ୟବ‌ହାର ଏହା ସ‌ହ ସଂଯୁକ୍ତ ଥାଏ ।  ପରିବେଶ ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟରେ ମାନସିକ ଚାପ ଓ ଶୈଶବ ଅବ‌ହେଳା (childhood abuse) ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଥାଏ ।  ସମ ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ: ନିଶା ଅପବ୍ୟବ‌ହାର, ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଡିଜଅଡର, ଅନୁଧ୍ୟାନ ଅଭାବ ଡିଜଅଡର ଓ ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ ତ‌ଥା ଅନେକ ଡାକ୍ତରୀ ରୋଗ ।  ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ହାର ୧% ଥାଏ ।  ସାଧାରଣତଃ ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।  ଆମେରିକାରେ ୧୯୯୧ ବର୍ଷରେ ଏହି ରୋଗର ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ପ୍ରାୟ ୪୫ ବିଲିଅନ ଡଲାର ।  ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର ରୋଗୀ ସାମାଜିକ ଲାଞ୍ଛନ (social stigma) ସ‌ହ୍ୟ କରନ୍ତି ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ବରପାଲି ପାଇଖାନା

**ବରପାଲି ପାଇଖାନା** (ଇଂରାଜୀରେ **pit latrine** ବା **pit toilet**) ଏକ ପ୍ରକାର ପାଇଖାନା ଯେଉଁଠାରେ ମାଟି ଖୋଳାଯାଇଥିବା ଏକ ବରପାଲିରେ ମାନବ ମଳ ସଂଗୃହିତ ହୁଏ । ସେଠାରେ ଜଳ ଆଦୌ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ ନାହିଁ ବା ୧ରୁ ୩ ଲିଟର ପାଣି ଢାଳି ସଫା କରାଯାଏ ।  ଖୋଲା ପାଇଖାନା ବା ପଡ଼ିଆରେ ମଳ ତ୍ୟାଗ ଅପେକ୍ଷା ଏହି ପାଇଖାନା ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଅନେକ ରୋଗ ବ୍ୟାପିବା ବନ୍ଦ ହୁଏ ।  ବରପାଲି ଭିତରେ ମଳ ଥିବାରୁ ମାଛିଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାଧିଜନ‌କ ରୋଗାଣୁ ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟାପିପାରେ ନାହିଁ ।  ବରପାଲି ପାଇଖାନା ସ୍ୱଳ୍ପ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ତିଆରି ହୁଏ ଓ ଏହାଦ୍ୱାର ମଳ ଓ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।  ଗାତଟି ପୁରି ଆସି ୦.୫ ବା ୧.୬ ଗଭୀର ହେଲେ ତାହାର ମଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ ବା ତାହାକୁ ପୋତି ଅନ୍ୟ ଯାଗାରେ ନୂଆ ପାଇଖାନା ତିଆରି କରାଯାଏ ।  ଗାତ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଜମାଟ ମଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଷ୍ଟକର ଓ ଜଟିଳ । ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଉପାୟରେ ନ କଲେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସମସ୍ୟା ରହେ । 

 
ଗୋଟିଏ ମୌଳିକ ବରପାଲି ଅନେକ ଉପାୟରେ ଉନ୍ନତ କରାଯାଏ । ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ନଳୀଟିଏ ଗାତ ମଧ୍ୟରେ ପୁରେଇ ଦିଆଯାଏ ଯେପରିକି ତାହାର ଅନ୍ୟ ମୁଣ୍ଡଟି ବ‌ହୁତ ଉପରେ ରହିବ ।  ଏହାଦ୍ୱାରା ବାଯୁ ଚଳନ ହେବ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ହେବନାହିଁ ।  ଫାଇବର୍ ଗ୍ଲାସର ଜାଲି ନଳୀ ମୁଣ୍ଡରେ ଦେଲେ ମାଛି ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବା ନାହିଁ ।  ସ୍କାବ‌ର କଣା ନ ଘୋଡ଼େଇଲେ ମଧ୍ୟ ଚଳିବ ।  ବିକଶିତ ଦେଶ, ଗ୍ରାମୀଣ ଇଲାକା ଓ ଜନଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଏହି ପାଇଖାନା ଅଛି । ସନ ୨୦୧୧ରେ ପ୍ରାୟ ୨.୫ ବିଲିଅନ ଲୋକଙ୍କରା ପାଇଖାନା ସୁବିଧା ନ ଥିଲା ଓ ଏକ ବିଲିଅନ ଲୋକ ଖୋଲା ପଡ଼ିଆରେ ମଳତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲେ ।  ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବରପାଲି ତିଆରି ଖର୍ଚ୍ଚ ଗୋଟିକୁ ୨୫ରୁ ୬୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।  ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବାର୍ଷିକ ୧.୫ରୁ ୪ ଡଲାର ଯାହା ହିସାବକୁ ନିଆଯାଏ ନାହିଁ ।  ଭାରତର କେତେକ ଗ୍ରାମୀଣ ଇଲାକାରେ *ପାଇଖାନା ନାହିଁ ତ କନ୍ୟା ନାହିଁ* ସ୍ଲୋଗନ ମହିଳାମାନେ ଦେଇ ପାଇଖାନା ନ ଥିବା ଘରେ ବିବାହ କରିବାକୁ ମନା କରି ପାଇଖାନା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କୀୟ
ସିସିବି ବିଷାକ୍ତ‌ତା

**ସିସିବି** (କ୍ୟାଲ୍‌ସିଅମ ଚ୍ୟାନେଲ ବ୍ଲକର) **ବିଷାକ୍ତ‌ତା** (ଇଂରଜୀରେ **Calcium channel blocker toxicity**, **calcium channel blocker poisoning** or **calcium channel blocker overdose**) ଉପୁଜେ ଯେତେବାଳେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ୟାଲ୍‌ସିଅମ ଚ୍ୟାନେଲ ବ୍ଲକର ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବା ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ଜଣେ ଖାଏ ।  ଏହା ବ୍ରାଡିକାର୍ଡ଼ିଆ ବା ଧୀର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସ୍ପନ୍ଦନ ଓ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ କରାଏ ।  ଏହାର ଅଗ୍ରଗତି ହେଲେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ଯାହାକୁ ଆସିସ୍ଟୋଲ କୁହାଯାଏ ।  ଓକାଳ, ବାନ୍ତି, ନିଦୁଆ ଭାବ ଓ ଛୋଟ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଲକ୍ଷଣମାନ  ଏହା ଯୋଗୁ ଦେଖାଯାଏ ।  ପ୍ରଥମ ୬ ଘଣ୍ଟାରେ ଏହି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଔଷଧ ସେବନର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଦେଖାଯାଏ । 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ ବିଷାକ୍ତ‌ତା
ଓଡ଼ିଶା କ୍ଲେଇଷ୍ଟାନ୍ଥା

***ଓଡ଼ିଶା ***  ଅର୍କିଡ଼ାସି ପରିବାରର ଏକ ଫୁଲଭରା ଉଦ୍ଭିଦ  ଜାତି । ଏହାର ଏକ ମାତ୍ର ଜଣା ଉପଜାତି ***ଓଡ଼ିଶା କ୍ଲେଇଷ୍ଟାନ୍ଥା*** (***Odisha cleistantha***) ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।  ଏହି ଉଦ୍ଭିଦ ଛୋଟନାଗପୁର ମାଳଭୂମିର ଏକ ବିରଳ ପ୍ରଜାତି ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି । 

## ଅଧିକ ପଠନ 
* 

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ସରକାରୀ ବିଜୟାନନ୍ଦ ହାଇସ୍କୁଲ, ପଦ୍ମପୁର

**ସରକାରୀ ବିଜୟାନନ୍ଦ ହାଇସ୍କୁଲ, ପଦ୍ମପୁର ** ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମପୁରରେ ଥିବା ଏକ ସରକାରୀ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ । 

## ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ପଦ୍ମପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଇତିହାସ 
ବିଜୟାନନ୍ଦ ହାଇସ୍କୁଲ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବେ ନିର୍ମିତ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ତତ୍କାଳିନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କରି ନାମାନୁସାରେ ସ୍କୁଲଟି ନାମିତ । ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବର୍ଷରୁ ଏ ଯାବତ ବହୁ ଛାତ୍ର ଉଚ୍ଚ ପଦ ପଦବୀରେ ରହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ୟତମ ପୁରାତନ ବିଦ୍ୟାଳୟ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଶିକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଆସିଛି । ଏଠାରେ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରାଯାଏ ଓ ଷଷ୍ଠରୁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏ ପାଠ ପଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଅଧୁନା ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାୟ ୬୫୦ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜାତୀୟ ସମର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ବାହିନୀ (NCC)ର ସୁବିଧା ରହିଛି । ସ୍କୁଲଟି ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦଦ୍ୱାରା ଅନୁବନ୍ଧିତ ।

## ଆଧାର 
## ବାହାର ଲିଙ୍କ 
*"padmapuronline"

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଦ୍ୟାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଷୋଳମପୁର

**ଷୋଳମପୁର** ଓଡ଼ିଶାର ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପୁରାତନ ବୌଦ୍ଧ ମହାବିହାର । ଏହା  ତତ୍କାଳୀନ ବିରଜାମଣ୍ଡଳ ଅଧୀନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୌଦ୍ଧ ମହାବିହାର ଭାବେ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥିଲା ।

## ଅବସ୍ଥିତି 
ଯାଜପୁର ସହରର ଦଶାଶ୍ୱାମଧ ଘାଟର ଅପରପାର୍ଶ୍ୱରେ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଭଣ୍ଡାରିପୋଖରୀ ବ୍ଲକ୍‍ରେ ବୈତରଣୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୀଠଟି ଅବସ୍ଥିତ।

## ନାମକରଣ 
ସୋମବଂଶର ଶେଷ ରାଜା କର୍ଣ୍ଣଦେବ ଏଠାରେ ରାଣୀହଂସପୁର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ଷୋହଳଟି ମୁଖ ରହିଥିଲା । ଏହି ଅନୁସାରେ ଏହାର ନାମ ଷୋଳମପୁର ହୋଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସୋମବଂଶୀ ସମ୍ରାଟ ପ୍ରଥମ ଯଯାତି କେଶରୀ (ଖ୍ରୀ.ଅ. ୯୨୨ - ଖ୍ରୀ.ଅ. ୯୫୫)ଙ୍କ ଏହା ୧୬ତମ ଗଡ଼ ଥିବାରୁ ଏହାର ନାମ ଷୋଳମପୁର ହୋଇଛି ବୋଲି କିଛି ଗବେଷକ ଦାବି କରନ୍ତି।

## ଇତିହାସ 
ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରତ୍ନଗିରି, ଉଦୟଗିରି ଓ ଲଳିତଗିରି (କଟକ ଜିଲ୍ଲା) ହୀରକ ତ୍ରିଭୁଜ ସହିତ ଷୋଳମପୁର ବୌଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ନିବିଡ଼ ସଂପର୍କ ରହିଛି । ଭୌମକରବଂଶୀ ରାଜା ପ୍ରଥମ ଶୁଭକର ଦେବ (ଖ୍ରୀ.ଅ.୭୯୦-ଖ୍ରୀ.ଅ.୮୦୦)ଙ୍କ ନେଉଳପୁର (ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଧର୍ମଶାଳା ବ୍ଲକ୍‍ ଅନ୍ତର୍ଗତ) ତାମ୍ରଶାସନରେ ଷୋଳମପୁର ବୌଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ସଂପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି  । ପ୍ରଥମ ଶୁଭକର ଦେବ ଜଣେ ବୌଦ୍ଧ ଉପାସକ ଥିଲେ । ସେହିଭଳି ସୋମବଂଶର ଶେଷ ରାଜା କର୍ଣ୍ଣଦେବ (ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୧୦୦-ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୧୧୦)ଙ୍କ ରତ୍ନଗିରି ତାମ୍ରଶାସନରେ ଷୋଳମପୁର ମହାବିହାର (ବୌଦ୍ଧବିହାର) ସଂପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଷୋଳମପୁରରେ ପ୍ରଥମ ଶୁଭକର ଦେବ (ଖ୍ରୀ.ଅ. ୭୯୦ - ଖ୍ରୀ.ଅ. ୮୦୦) ଏକ ବୌଦ୍ଧ ବିହାର ନିର୍ମାଣ କରି ତହିଁରେ ଅବଲୋକିତେଶ୍ୱରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଭୌମକର ଶାସନ ସଂପର୍କରେ ଶିଳାଲେଖ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଅବଲୋକିତେଶ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତିଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ଷୋଳମପୁର ରଘୁନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବାର ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଷୋଳମପୁର ଦିନେ ଭୌମକରମାନଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଏ । ଏଠାରେ ଭୌମବଂଶୀଙ୍କର ରାଜପ୍ରାସାଦର ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଭୌମକରମାନଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ବିରଜା ମଣ୍ଡଳରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପ୍ରସାର ଘଟିଥିଲା । ତତ୍କାଳୀନ ବିରଜା ମଣ୍ଡଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରତ୍ନଗିରି, ଲଳିତଗିରି, ଉଦୟଗିରି, ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ି, ଏରଡ଼ା, ଖଡ଼ିପଦା, ଷୋଳମପୁର, ତରାଙ୍ଗ, ଶ୍ରୀରାମପୁର, ଶୀତଳେଶ୍ୱର, ସନ୍ଥମାଧବ ଓ ନପଙ୍ଗ ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଅଂଶବିଶେଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ

## ପରିଚିତି 
୧୯୬୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ବରରେ ଚାନ୍ଦମାମା ପବ୍ଲିକେଶନଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଦି ହେରିଟେଜ୍ ନାମକ ପତ୍ରିକାର ପୃଷ୍ଠା ୪୪ରେ ଇଂଲଣ୍ଡର କ୍ଲେଭରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଇତିହାସ ବିଭାଗ ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଥୋମାସ ଇ. ଡୋନାଲଡସନଙ୍କ 'ଯାଜପୁର-ଦି ଆନିସିଏଣ୍ଟ ଶାକ୍ତପୀଠ' ଶୀର୍ଷକ ଆଲେଖ୍ୟ ଷୋଳମପୁରକୁ ଲୋକଲୋଚନଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲା । ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଅପର ପାର୍ଶ୍ୱର ଷୋଳମପୁର ଗ୍ରାମରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତଭାବେ ପଡିରହିଥିବା ପ୍ରାୟ ଅନାବିଷ୍କୃତ ୨୫ଟି ବୌଦ୍ଧ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଏହି ଲେଖା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ରଘୁନାଥଜୀଉ ମନ୍ଦିରର ବାହାର କାନ୍ଥରେ ଖୋଦିତ ତାରା ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ତହିଁରେ ତାମ୍ର ଲିଖିତ ବିବରଣୀ ଯାଜପୁରରେ ମହାଯାନ ଓ ବଜ୍ରଯାନ(ତାନ୍ତ୍ରିକ) କେନ୍ଦ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଶିରୋନାମାରେ ତାରା ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ତାମ୍ର ଲିପିର ଫଟୋ ପ୍ରକାଶିତ କରି ଏହାର ଅଦ୍ଧୟନ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ଥୋମାସ୍।
## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବୌଦ୍ଧ ବିହାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟସ୍ଥଳ
ଦ୍ୱିତୀୟ; ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୧
ଓଭାରି କର୍କଟ

**ଓଭାରି କର୍କଟ**  (ଇଂରାଜୀରେ **Ovarian cancer**) ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଯାହା ମହିଳାମାନଙ୍କର  ଓଭାରି ବା ଡିମ୍ବାଶୟରୁ ଜାତ ହୁଏ । ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ କିଛି ପ୍ରକାଶ ପାଏ ଓ ସମୟକ୍ରମେ କର୍କଟ ବଢ଼ିଚାଲେ ।  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ପେଟ ଫୁଲିଯାଏ, ପେଲଭିସ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ।

ଅଧିକ ଡିମ୍ବାଣୁ (ଇଂରାଜୀରେ ovum) ଜାତ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କର ଓଭାରି କର୍କଟ ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ । ଏଣୁ ନିଃସନ୍ତାନ, ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ଡିମ୍ବକ୍ଷରଣ କିମ୍ବା ଅଧିକ ବୟସରେ ଋତୁବନ୍ଦ ହେଉଥିବା ମହିଳାଙ୍କର ଏହି ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ରହେ । ସଙ୍କଟ କମ କରୁଥିବା ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟରେ ହରମୋନ‌ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନିରୋଧ, ଫାଲୋପିଆନ ଟ୍ୟୁବ ଗଣ୍ଠି ପକେଇବା ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରିବା ଅନ୍ୟତମ । ଅଳ୍ପ ହେଉଥିବା ଟାଇପ ମଧ୍ୟରେ ଜର୍ମ ସେଲ ଟ୍ୟୁମର ଓ ସେକ୍ସ କର୍ଡ ସ୍ଟ୍ରୋମାଲ ଟ୍ୟୁମର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ‌ଯୋଗ୍ୟ । ଉଚ୍ଚ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ମହିଳାଙ୍କର ପ୍ରତିଷେଧ ହିସାବରେ ଦୁଇଟିଯାକ ଓଭାରି କାଢ଼ିଦିଆଯାଏ । ଏହାର ଫଳାଫଳ ନିର୍ଭର କରେ କେତେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗ ଆଗେଇଛି ଓ କେଉଁ ଉପ-ପ୍ରକାରର ରୋଗ ।  ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ହାର ନିରାଶାଜନ‌କ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରିକେଟ

**ରିକେଟ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Rickets**) ରୋଗ ହେଲେ ପିଲାମାନଙ୍କର ହାଡ଼ (bones) ଦୁର୍ବଳ ଓ ନରମ ହୋଇଯାଏ । ଏଥିରେ ବାୱ ବା ବଙ୍କା ଗୋଡ଼ (Bowed legs), ସ୍ୱଳ୍ପ ଶାରୀରିକ ବିକାଶ (stunted growth), ଅସ୍ଥି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବଡ଼ କପାଳ, ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ ।  
ଗ୍ରୋଥ ପ୍ଲେଟ (growth plate) ସ୍ଥାନରେ ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ୟାଲସିଅମ ଜମା ନହେବାରୁ ହାଡ଼ ଶକ୍ତ ହୋଇପାରେନି ।  ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତରେ ଅଳ୍ପ କ୍ୟାସଲିଅମ, ଅଳ୍ପ ଫସଫେଟ ଓ ଅଧିକ ଆଲକାଲାଇନ ଫସଫାଟେଜ (alkaline phosphatase) ସ‌ହିତ ସ୍ୱାଭାବିକ ଏକ୍ସ-ରେ ଚିତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । (ଜୀବସାର 'ଘ'), ଫସ୍‌ଫରସ୍ ଓ କ୍ୟାଲ୍‌ସିୟମ ସଂଯୋଜନା ଯୋଗୁ ଅସ୍ଥି ଦୂର୍ବଳ ହୋଇ ବକ୍ର ହୋଇଯାଏ ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ବାରମ୍ବାର ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ । ମୂଖ୍ୟତଃ ଭିଟାମିନ୍ ଡି ଅଭାବ ଯୋଗୁ ଏହା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସାଂଘାତିକ ତରଳ ଝାଡ଼ା ଓ ବାନ୍ତି ଯୋଗୁ କ୍ୟାଲ୍‌ସିୟମ ଅଭାବ ହୋଇ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ । ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ରୋଗ ପିଲା ବୟସରେ କୁପୋଷଣ ବା ଖାଦ୍ୟାଭାବ ତ‌ଥା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଯୋଗୁ ହୁଏ ।  

କେବଳ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରୁଥିବା ପିଲାଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ପରିପୂରକ ଜୀବସାର ଘ ଦେଲେ ଏହି ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ହୋଇପାରିବ ।  ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଗ ଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ କଡ଼ ଲିଭର ଅଏଲ (cod live oil) ସାହାଯ୍ୟରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶିଖରଚଣ୍ଡୀ

**ଶିଖରଚଣ୍ଡୀ**, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସ୍ଥାନ । ଏଠାରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ର ଆୟତନ ପ୍ରାୟ ୨୫୦ଏକର ଓ ଏହି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଷଡ଼ଭୂଜା ଦେବୀ ଶିଖରଚଣ୍ଡୀଙ୍କର ଏକ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।  
 
## ପୌରାଣିକ ମତ
ପୌରାଣିକ ମତ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ବନବାସ ସମୟରେ ଏହିଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ । ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରସ୍ତରରେ, ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୂଜ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜ ତୀର ମୁନରେ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଅଷ୍ଟଭୂଜା ମୂର୍ତ୍ତୀ ଖୋଦେଇ କରି ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏବେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ଷଡ଼ଭୂଜା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତୀକୁ ଗଜପତି ମହାରାଜ ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କ ଅମଳରେ ପୁନଃଶ୍ଚ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ଓ ସେବେଠାରୁ ଦେବୀଙ୍କର ନୀତି ସହ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଉଛି । ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ପାଣ୍ଡରା ଗୂମ୍ଫାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ । ଏହି ଗୂମ୍ପା ନିକଟରେ ଭୀମ ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରସ୍ତର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରସ୍ତର ସାମାନ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଠି ସ୍ପର୍ଶରେ ଦୋହଲିଯାଏ କିନ୍ତୁ ବର୍ଷା, ତୋଫାନ ବା ଭୂମିକମ୍ପ ହେଲେ ଅବିଚଳିତ ରହିଥାଏ । ସାରଙ୍ଗଗଡ଼(ପଟିଆ)ର ରାଜା ମଧ୍ୟ ଶିଖରଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ । ଶିଖରଚଣ୍ଡୀ ପୀଠରେ ଝାମୁ ଯାତ୍ରା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଇତିହାସ
ଶିଖରଚଣ୍ଡୀ ପାହାଡ଼ ଏକଦା, ବହୁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଆଶ୍ରହସ୍ଥଳି ଥିଲା ।  ସାରଙ୍ଗଗଡ଼ର ଶିକାରୀ ଗଦାଧର ରାୟ ଓ ଚକ୍ରଧର ରାୟଙ୍କ ଶିକାର ଲେଖାରେ ଶିଖରଚଣ୍ଡୀ ପାହାଡ଼ରେ ବାଘର ଆତଙ୍କ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ମତରେ ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ମୟୂର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯାହା କାଳକ୍ରମେ କମିଯାଇଛନ୍ତି ।

ଓଡ଼ିଶା ସରକାର, ଶିଖରଚଣ୍ଡୀକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର ରୂପରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି ।  

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ମହିଳା ଯୌନାଙ୍ଗ ଛେଦନ

**ମହିଳା ଯୌନାଙ୍ଗ ଛେଦନ** (ଇଂରାଜୀରେ Female genital mutilation ବା ଏଫ.ଜି.ଏ‌ମ୍ **FGM**), ଅନ୍ୟ ନାମ **ମହିଳା ଯୌନାଙ୍ଗ କର୍ତ୍ତନ** (ଇଂରାଜୀରେ female genital cutting) ଓ **ମହିଳା ସୁନ୍ନତ୍** (ଇଂରାଜୀରେ female circumcision), ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅର୍ପିତ ସଂଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଣାଳୀ ଯେଉଁଥିରେ ଯୌନାଙ୍ଗକୁ ଅଣ‌ଡାକ୍ତରୀ କାରଣ ଯୋଗୁ ଆଂଶିକ ବା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବ‌ହିଷ୍କାର କରାଯାଏ ବା ଆଘାତ ଦିଆଯାଏ ।   ଆଫ୍ରିକାର ୨୭ଟି ଦେଶର ଓ ଏସିଆ, ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ତ‌ଥା କେତେକ ଦେଶାନ୍ତରୀ ଲୋକଙ୍କର ଅନେକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହାକୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଥା ହିସାବରେ ପାଳନ କରନ୍ତି ।  ଜନ୍ମର କିଛି ଦିନ ପରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୁଷ୍ପବତୀ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପ୍ରଥା ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ, ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଜଣାଶୁଣା ଦେଶମାନଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ଝିଅ ୫ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପ୍ରଥାର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି । 

ଏହି ପ୍ରଥାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠି ଏକ ବା ଏକାଧିକ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଥା: ଆଂଶିକ ବା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭଗାଙ୍କୁର (clitoris) ଓ ତାହାର ଘୋଡ଼ଣି ଛେଦନ; ଆଂଶିକ ବା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭଗାଙ୍କୁର ଓ ଅନ୍ତଃ ଭଗୋଷ୍ଠ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅମାନୁଷିକ ସମୁଦାୟ ଯୌନାଙ୍ଗ କାଢ଼ିଦେଇ ଯୋନିପଥ (vagina) ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଏ । ଶେଷୋକ୍ତ ପଦ୍ଧତିରେ ଛୋଟ ଗର୍ତ୍ତ ରଖାଯାଏ ପରିସ୍ରା ଓ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ ଯିବା ନିମନ୍ତେ ଓ ଏହାକୁ ଯୌନ ସଙ୍ଗମ ଓ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନିମନ୍ତେ ଖୋଲାଯାଏ । ଏହି ପଦ୍ଧତି ପରେ ସଂକ୍ରମଣ, କ୍ରନିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ସିସ୍ଟ, ଗର୍ଭ ଅକ୍ଷମତା, ଛୁଆ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଅସୁବିଧା ଓ ସାଂଘାତିକ ରକ୍ତପାତ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । 

ଲିଙ୍ଗ ଅସମଞ୍ଜତା, ମହିଳାଙ୍କର ଯୌନତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପ୍ରଚେଷ୍ଟା, ଓ ପବିତ୍ରତା, ସଞ୍ଜମତା ଓ ବାହ୍ୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ପ୍ରଥା ଭାବନା ମୂଳରେ ଅଛି । ଏହି ପ୍ରଥା ମହିଳା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ଓ ଗତିଶୀଳ ହୁଏ ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଗୌରବ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ଓ ଏହା ନ କଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଝିଅମାନେ ସାମାଜିକ ବ‌ହିଷ୍କାରର ଶୀକାର ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ୧୩୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ମହିଳା ଓ ଝିଅମାନେ ୨୯ଟି ଦେଶରେ ଏହା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି । ଡିଜିବାଉଟି, ଏରିଟ୍ରିଆ, ସୋମାଲିଆ ଓ ସୁଦାନ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ୮ ନିୟୁତ ମହିଳା ଯୋନିବନ୍ଦ ପ୍ରଥାର ଶୀକାର ହୋଇଛନ୍ତି ।  ଏହି ପ୍ରଥା ଚାଲୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏଫ.ଜି.ଏମ୍. ପ୍ରଥାକୁ କାନୁନ ବଳରେ ବେନିୟମ ବା ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି କିନ୍ତୁ ଏହି ନିୟମ ବଳବତ୍ତର ହୋଇପାରୁ ନାହିଁ ।  ୧୯୭୦ ମସିହାଠାରୁ ଏହି ପ୍ରଥାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝେଇ କୁହାଯାଉଛି ଓ ୟୁନାଇଟେଡ ନେସନ୍‌ସ ଜେନେରାଲ ଆସେମ୍ବ୍ଲି ଏହାକୁ ମାନବିକ ଅଧିକାର ପରିପନ୍ଥି ଭାବେ ବିଚାର କରିଛି ।  ବିରୋଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସମାଲୋଚନା ବିହୀନ ନୁହ‌ନ୍ତି ବିଶେଷତଃ ନୃତ‌ତ୍ତ୍ୱବିଦ୍‌ମାନେ । ଏରିକ୍ ସିଲ୍‌ଭର୍‌ମ୍ୟାନ୍ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଏଫ.ଜି.ଏମ୍. ପ୍ରଥା ନୃତ‌ତ୍ତ୍ୱବିଦ୍‌ମାନଙ୍କର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଷୟ, ଯେଉଁଥିରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆପେକ୍ଷିକତା, ସ‌ହ‌ନଶୀଳତା ଓ ମାନବିକା ଅଧିକାର ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଚିହ୍ନ ଅଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନ
କଣ୍ଠଅଳତି

**କଣ୍ଠଅଳତି** ବା ଡାକ୍ତରୀ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଡିଫ୍‌ଥେରିଆ (from Greek: διφθέρα diphthera, meaning leather) ରୋଗର ନାମ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରୁ ନିଆଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ଚମଡ଼ା ଓ କୋରାଇନୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିମ ଡିଫଥେରି ନାମକ ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ପ୍ରଦୂଷିତ ପଦାର୍ଥଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପେ । କେତେକ ଲୋକଙ୍କ ଦେହରେ ଜୀବାଣୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସଂକ୍ରମଣ କ୍ଷମତା ଥାଏ । ତଣ୍ଟିର ଆକୃତି ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ କଲ୍‌ଚର୍ କଲା ପରେ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାପଡ଼େ । ଆଗରୁ ରୋଗ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଉଥରେ ହୋଇପାରେ ।

ଏହି ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଫର୍ମୁଲାରେ ଟିକା ମିଳୁଛି । ପିଲାଦିନେ ଟିଟାନସ୍ ଟକ୍‌ସଏଡ (tetanus toxoid) ଓ ଲହର କାଶ ଟିକା (acellular pertussis vaccine) ସ‌ହ ଏହି ଟିକା ତିନି ବା ଚାରି ଡୋଜ୍‌ରେ ଦିଆଯାଏ । ତାପରେ ପ୍ରତି ଦଶ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଦିଆଯାଏ । ରକ୍ତରେ ଆଣ୍ଟିଟକ୍‌ସିନ ମାତ୍ରା ପରୀକ୍ଷା କରି ପ୍ରତିଷେଧ କ୍ଷମତା ଆକଳନ କରାଯାଏ ।ଏରିଥ୍ରୋମାଇସିନ ଓ ପେନିସିଲିନ ଜି ଭଳି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦେଇ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଡିଫ୍‌ଥେରିଆ ଆଣ୍ଟିଟକ୍‌ସିନ୍ ସଂସ୍ପର୍ଷରେ ଆସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦିଆଯାଇପାରେ । ସାଙ୍ଘାତିକ ରୋଗ ହୋଇ ତଣ୍ଟି ବନ୍ଦ ହୋଇଆସୁଥିଲେ ଟ୍ରାକିଓସ୍ଟୋମି ଅପରେଶନ କରାଯାଏ । ସେ ଯାହାହେଉ, ୧୯୮୦ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ନିୟୁତ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗ କରୁଥିଲା ।  ସନ ୨୦୧୩ରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ୩,୩୦୦ ହୋଇଛି ଯାହା ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ୮,୦୦୦ ଥିଲା ।  ଗାଁଗଣ୍ଡାରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ପିଲାମାନେ ସଂକ୍ରମିତ ହେଉଛନ୍ତି ।  ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବ‌ହୁଳ ଟିକାଦାନ ଯୋଗୁ ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଉଛି । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସିଫିଲିସ୍

**ସିଫିଲିସ୍** ଏକ ଯୌନସଞ୍ଚାରିତ ସଂକ୍ରମଣ ରୋଗ ଯାହା ଟ୍ରେପୋନେମା ପାଲିଡମ୍ (ପାଲିଡମ୍ ଉପସ୍ପେସି) ନାମକ ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ହୁଏ । ସଞ୍ଚାରଣର ପ୍ରାଥମିକ ପଥ ହେଲା ଯୌନ ସ୍ପର୍ଶ; ଏହା ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ମାଆଠାରୁ ଫିଟସ୍ ବା ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁକୁ ସଞ୍ଚାରିତ ହୋଇ ଜନ୍ମଗତ ସିଫିଲିସ୍ ହୁଏ । ସମ୍ପର୍କୀୟ ଟ୍ରେପୋନେମା ପାଲିଡମ୍ ଯୋଗୁ ୟଜ୍ ରୋଗ (ପର୍ଟେନ୍ୟୁ ଉପବିଭାଗ) ଓ ବେଜେଲ ରୋଗ (ଏଣ୍ଡେମିକମ୍) ମଧ୍ୟ  ହୁଏ । ଏହି ରୋଗର ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ ରୋଗର ଚାରୋଟି ପାବଚ୍ଛ ବା ସ୍ଟେଜ୍ (ପ୍ରାଇମେରି, ସେକଣ୍ଡାରି, ଲେଟେଣ୍ଟ ଓ ଟର୍ସିଆରି) ଉପରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।  ପ୍ରଥମ ସ୍ଟେଜରେ ଗୋଟିଏ ସାଙ୍କର ଦେଖାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ ଟାଣ, ଯନ୍ତ୍ରଣାବିହୀନ ଓ ଗଲୁ ନ ହେଉଥିବା ଚର୍ମ ଘାଆ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଘାଆ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।  ଏହା ପୁରୁଷ ଯୌନାଙ୍ଗରେ, ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଜନନ ପଥରେ,ପାଟିରେ ଓ ମଳଦ୍ୱାରରେ ହୁଏ । ପ୍ରଥମ ଜୀବାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ୨୧ ଦିନ ପରେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ଚିକିତ୍ସା ବିହୁନେ ୪ରୁ ୮ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ । ଦ୍ୱିତୀୟକ ବା ସେକେଣ୍ଡାରି ସିଫିଲିସ୍‌ରେ (secondary syphillis) ରାସ୍ ହୁଏ ଓ ଏହା ପାପୁଲି ଓ ପାଦରେ ହୁଏ । ପାଟି ଓ ଯୋନୀ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ ।   ଲୁକ୍କାୟିତ ସିଫିଲିସ୍‌ରେ (latent syphillis) କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଓ ଏହା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ରହିଥାଏ । ଏହି ରୋଗ *ବିରାଟ ଅନୁକରଣୀୟ ରୋଗ* ("the great imitator")  ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ କାରଣ ଏହା ଅନିୟମିତ ଓ ଅନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କର ବିବିଧ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଏ ।  ଟ୍ରେପାନୋମା ପାଲିଡମ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନ୍ୟ ମାନବ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ହୁଏ, ଯଥା:- ୟଜ୍ (ସବ୍‌ସ୍ପେସି *ପର୍ଟେନ୍ୟୁ*)ଦ୍ୱାରା (subspecies *pertenue*) , ପିଣ୍ଟା ରୋଗ (ସବ୍‌ସ୍ପେସି କରାଟେଅମ)ଦ୍ୱାରା (subspecies *carateum*) ଓ ବେଜେଲ (ସବ୍‌ସ୍ପେସି ଏଣ୍ଡେମିକମ)ଦ୍ୱାରା (subspecies *endemicum*) ହୁଏ । ସନ ୧୯୯୦ରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ୨୦୨,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସନ ୨୦୧୦ରେ ଏହା କମିଯାଇ ୧୧୩,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ସନ ୧୯୪୦ରେ ପେନିସିଲିନ ଉପଲବ୍‌ଦ ହେବା ପରଠାରୁ ଏହି ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା କମିଥିବା ବେଳେ ସନ ୨୦୦୦ ପରେ ଏଚ.ଆଇ.ଭି ଯୋଗୁ ଏହାର ସଂଖ୍ୟା ପୁନଶ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି । ସନ ୨୦୧୫ରେ ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରରୁପେ କ୍ୟୁବାରେ ମାତା-ଶିଶୁ ସିଫିଲିସ ସଂକ୍ରମଣ ମୂଳୋତ୍ପାଟନ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ HIV/AIDS ଜ୍ଞାନ ସୁଧାର ପ୍ରକଳ୍ପ
ଗର୍ଭପାତ

## ନାମକରଣ 
**ଗର୍ଭପାତ** ଏକ ପଦ୍ଧତି ଯାହାଦ୍ୱାରା ବର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ବା (ଫିଟସ୍)କୁ ଓ ଭୃଣକୁ ତାର ନିଜସ୍ୱ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ ଶକ୍ତି ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଗର୍ଭଚ୍ୟୁତ କରାଯାଏ । ସ୍ୱତଃ ଗର୍ଭପାତ ହେଲେ ତାହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ମିସ୍‌କ୍ୟାରେଜ (miscarriage) ନାମ ଦିଆଯାଏ । ଇଚ୍ଛାନୁଯାୟୀ କଲେ ଏହାକୁ ଇନ୍‌ଡ୍ୟୁସ୍‌ଡ୍ ଗର୍ଭପାତ (ଇଂରାଜୀରେ induced abortion) କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣ ଭାବେ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଗର୍ଭାପାତକୁ ହିଁ ଗର୍ଭପାତ ବୋଲି ବୁଝାଯାଏ । ବଞ୍ଚିବା ଶକ୍ତି ଆସିବା ପରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାକୁ ସମାପ୍ତ କଲେ ତାହାକୁ ବିଳମ୍ବିତ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ସମାପ୍ତି (ଇଂରାଜୀରେ late termination of pregnancy) କୁହାଯାଏ ।

## ପଦ୍ଧତି ଓ ସୁରକ୍ଷା 
ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସାଶାସ୍ତ୍ରରେ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଗର୍ଭପାତ ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ବା ଅପରେଶନର ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯାଏ । ପ୍ରଥମ ତ୍ରୈମାସିକରେ ଅପରେଶନ ସଦୃଶ ଫଳପ୍ରଦ ହେଉଥିବା ଦୁଇଟି ଔଷଧ 'ମିଫେପ୍ରିସ୍ଟୋନ' ( mifepristone) ଓ 'ପ୍ରୋସ୍ଟାଗ୍ଲାନ୍‌ଡୋମ' (prostaglandin) ଉପଲବ୍‌ଧ ହେଉଛି । ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅପରେଶନ କଲେ ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସଙ୍କଟ କମ୍ ରହୁଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ନିୟମ ଅନୁକୂଳରେ ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଇତିହାସରେ ଗର୍ଭପାତ ଏକ ନିରାପଦ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବେ ସ୍ୱକୃତି ପାଇଛି । ଅଣଜଟିଳ ଗର୍ଭପାତଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମାନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ନାହିଁ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅସୁରକ୍ଷିତ ବର୍ଭପାତ ଯୋଗୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୪୭.୦୦୦ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ୫ ନିୟୁତ ଡାକ୍ତରଖାନା ଆଡ୍‌ମିସନ୍ ହେଉଛି ।

## ରୋଗନୁଶୀଳନ 
ପ୍ରତିବର୍ଷ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୪୪ ନିୟୁତ ଗର୍ଭପାତ କରାଯାଉଛି ଓ ତନ୍ମମଧ୍ୟରୁ ଅଧାରୁ କମ୍ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଅଟେ । ଦଶବର୍ଷାଧିକର ପରିବାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଶିକ୍ଷା ସତ୍ତ୍ୱେ ସନ ୨୦୦୩ରୁ ୨୦୦୮ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭପାତ ହାର କିଛି କମ୍ ହୋଇନି । ସନ ୨୦୦୮ରେ ପୃଥିବୀର ମହିଳାମାନେ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ ବିନା କାନୁନୀ ଗର୍ଭପାତ କରାଇଛନ୍ତି, 

## ଇତିହାସ, ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି 
ଇନ୍‌ଡ୍ୟୁସ୍‌ଡ ଗର୍ଭପାତର ଲମ୍ବା ଇତିହାସ ଅଛି । ବିବିଧ ଉପାୟ ଯଥା ବୃକ୍ଷଲତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ, ମୂନିଆ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ, ଶାରୀରିକ ଆଘାତଦ୍ୱାରା ଓ ପୁରାତନ କାଳରୁ ଗତାନୁଗତିକ ପଦ୍ଧତି ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହା ଚାଲିଛି । ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିୟମରେ, କେତେ ଅନ୍ତରରେ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ତ‌ଥା ଧାର୍ମିକ ନିୟମରେ କରାଯିବ ତାହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ଅଛି । ଧର୍ଷଣ, ଫିଟସ ଅସୁବିଧା, ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣ ଓ ମାତାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ହେଲେ ଏହା ନ୍ୟାୟିକ ଭାବରେ କରାଯାଏ । ପୃଥିବୀର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ନୈତିକ, କାନୁନୀ ଓ ନୀତିଗତ କାରଣରୁ ଜନସାଧରଣଙ୍କ ମତର ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ । ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମତ: ଗର୍ଭରେ ଥିବା ପ୍ରାଣ ଜୀବନ୍ତ ଅଟେ, ତାହାର ବଞ୍ଚିବା ଅଧିକାର ଅଛି ଓ ତାହାକୁ ମାରିବା ହତ୍ୟା ସାଥିରେ ସମାନ । ଏହା ସପକ୍ଷରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମତ: ମହିଳାମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଶରୀରର ସମସ୍ୟା ନିଜେ ନିର୍ଦ୍ଧରଣ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି ଓ ଏହା ମାନବିକ ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ

**ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ** ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କୁମାର ଆନନ୍ଦଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କିଛି ସ୍ମୃତି କିଛି ଅନୁଭୂତି ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲା ।

## ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
## ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
ସୁଜାତା ୫୦ରୁ ଅଧିକ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

* ମୋ କାହ୍ନୁରେ, ୨୦୦୦
* କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ, ୧୯୯୯
* ଏଇ ସଂଘର୍ଷ, ୧୯୯୮
* ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ପାଇଛି ପୁଅ, ୧୯୯୭
* ସୁନା ପୁଅ, ୧୯୯୬
* ମୋ ଭାଇ ଜଗା, ୧୯୯୫
*ମହୁଆ, ୧୯୯୪ 
* ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି, ୧୯୯୪
*ଭାଇ ହେଲା ଭଗାରୀ, ୧୯୯୪
*ସାଗର ସଙ୍ଗମ, ୧୯୯୪
* ଭାଗ୍ୟ ହାତେ ଡୋରି, ୧୯୯୩
* ପଥର ଖସୁଛି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ, ୧୯୯୩
* ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ, ୧୯୯୧
* ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର
* ବସ୍ତ୍ର ହରଣ, ୧୯୯୧
* ଚକାଡୋଳା କରୁଛି ଲୀଳା, ୧୯୯୦
* ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ, ୧୯୯୦
* କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ୧୯୮୮
* ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି, ୧୯୮୭
* ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା, ୧୯୮୯
* ମମତାର ଡୋରି, ୧୯୮୯
*ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୁ, ୧୯୮୮
* କିଛି ସ୍ମୃତି କିଛି ଅନୁଭୂତି, ୧୯୮୮
* ଏଇ ତ ଦୁନିଆଁ, ୧୯୮୭
* ମିଛ ମାୟା ସଂସାର, ୧୯୮୭
* ତୁଣ୍ଡ ବାଇଦ, ୧୯୮୭
* ଏଇ ଆମ ସଂସାର, ୧୯୮୬
* ଜୋର ଯାର ମୂଲକ ତାର, ୧୯୮୬
* ହାକିମ ବାବୁ, ୧୯୮୫
* ପଳାତକ, ୧୯୮୫
* ସ୍କୁଲ ମାଷ୍ଟର, ୧୯୮୫
* ଜଗା ହାତରେ ପଘା, ୧୯୮୫
* ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର, ୧୯୮୫
* ରାଜା ହାରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ୧୯୮୪
* ପ୍ରତିଧ୍ୱନି, ୧୯୮୪
* ଅଭିଳାଷ, ୧୯୮୩
* ଆଶାର ଆକାଶ, ୧୯୮୩
* ଅଶାନ୍ତ ଗ୍ରହ, ୧୯୮୨
* ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର, ୧୯୮୨
* ମୁଁ ତୁମେ ଓ ସେ, ୧୯୮୨
* କିଏ ଜିତେ କିଏ ହାରେ, ୧୯୮୧
* ଦଣ୍ଡା ବାଳୁଙ୍ଗା, ୧୯୮୦
* ଚିହ୍ନା ଅଚିହ୍ନା, ୧୯୭୯
* ସମର ସଲିମ ସାଇମନ, ୧୯୭୯
* ମାନିନୀ, ୧୯୭୯
* ତଅପୋଇ, ୧୯୭୮
* କୁଳ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ୧୯୭୮
* ବଳିଦାନ, ୧୯୭୮
* ଚିଲିକା ତୀରେ, ୧୯୭୭
* ଅଭିମାନ, ୧୯୭୭
* ମୁକ୍ତି, ୧୯୭୭
* ସୁନା ସଂସାର, ୧୯୭୭
* ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ, ୧୯୭୬
* ମମତା, ୧୯୭୫
* କନକଲତା, ୧୯୭୩
* ଘର ବାହୁଡ଼ା, ୧୯୭୩
* ଘର ସଂସାର, ୧୯୭୩
* ଅରୁନ୍ଧତୀ, ୧୯୬୭
* ମାଟିର ମଣିଷ, ୧୯୬୬

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଡିବି

**ଡିବି** (ଚୁଙ୍ଗି-ବାଲେଶ୍ୱରୀ ଉପଭାଷା) କିରୋସିନିଦ୍ୱାରା ଜଳାଯାଉଟିବା ବତୀ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା ଏକ ଧାତୁ ନିର୍ମିତ ଆବଦ୍ଧ ଡବା କିମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ଡବାର ଠିପି ଊପରେ ବଳିତା/ସଳିତାଟିଏ ପଶିପାରିଲା ଭଳି ଥାଏ। ଡବା ଭିତରେ ସଳିତାଟିଏ ପଶିଥାଏ, ଯାହାକି ଠିପିରେ ଥିବା କଣା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ବାହାରକୁ ବାହାରିଥାଏ। ଡବା ଭିତରେ କିରୋସିନି ପଶିଥାଏ। ସଳିତାଟି ତେଲ (କିରୋସିନି)ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିଜିକରି ଥାଏ। ତେଣୁ ଠିପିରେ ବାହାରକୁ ବାହାରିଥିବା ସଳିତାରେ ଅଗ୍ନୀ ସଂଯୋଗ କଲେ ତାହା ଜଳେ ଏବଂ ଆଲୋକ ଦିଏ। ଯେକୌଣସି ଅବ୍ୟବ‌ହୃତ ଧାତବ ଡବାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ସ‌ହଜରେ ଘରେ ବସି ଡିବି ତିଆରି କରାଯାଇପାରେ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତି ଘରେ ବିଜୁଳି ସଂଯୋଗ କରିବା ସମ୍ଭବପର ନ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଗାଁ ମାନଙ୍କରେ ଏହା ବ‌ହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିଲା। ଏବେ ମଧ୍ୟ ଗାଁ ମାନ‌ଙ୍କରେ ରାତିରେ ବିଜୁଳି କଟିଗଲେ ଡିବିକୁ ଖୋଜା ପଡେ। ଆଜିକାଲି ବଜାରରେ ଅନେକ ବିନା-ବିଜୁଳି-ଚାଳିତ ଆଲୋକ ମିଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗାଁ ମାନ‌ଙ୍କରେ ଏକ ଶସ୍ତା-ସୁନ୍ଦର-ମଜ୍‌ବୁତ୍ ଉପକରଣ ଭାବରେ ଡିବିର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଜାୟ ରହିଛି।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଘରକରଣା
ସେରେବ୍ରାଲ୍ ପାଲ୍‌ସି

**ସେରେବ୍ରାଲ ପାଲ୍‌ସି** ( **cerebral palsy**), ସ୍ୱଳ୍ପରେ ସି.ପି.  (**CP**) କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଚଳନ ସମସ୍ୟାଭିତ୍ତିକ ରୋଗମାନଙ୍କର ଏକ ଦଳ ଯାହା ପ୍ରାକ୍-ଶୈଶବ କାଳରେ ଦେଖାଯାଏ ।  ବିଭିନ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ ।  ପୁନଃ ପୁନଃ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲକ୍ଷଣ‌ଗୁଡ଼ିକ; ସମନ୍ୱୟ ଅସୁବିଧା, ସୁଦୃଢ଼ ମାଂସପେଶୀ (), ଦୁର୍ବଳ ମାଂସପେଶୀ, କ‌ହିବା ତ‌ଥା ଗିଳିବାରେ ଅସୁବିଧା ଓ କମ୍ପନ ।  ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସ୍ପର୍ଶ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଶ୍ରବଣ ସମସ୍ୟା ରହିପାରେ ।  ଅନେକ ସମୟରେ ସିପି ଛୁଆ ଗଡ଼ିବା, ବସିବା, ଘୁଷୁରିବା ଓ ଚାଲିବା ଆଦି ଅନ୍ୟ ପିଲାଙ୍କ ଭଳି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।   ଚିନ୍ତା ଶକ୍ତି ତ‌ଥା ବୋଧ ଶକ୍ତିର ଅଭାବ ଓ ବାତ ମାରିବା ଅସୁବିଧା ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ କେସ୍‌ରେ ଦେଖାଯାଏ ।    ଲକ୍ଷଣ‌ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମ କିଛି ବର୍ଷରେ ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ ପରେ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ କ୍ଷତି କରେ ନାହିଁ । 

ମସ୍ତିଷ୍କର ଯେଉଁ ଅଂଶ ଶରୀରର ଚଳନ, ଭାରସାମ୍ୟ ଓ ସଂସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ତାହାର ଗଠନ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ହେଲେ ବା ଏହା ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ସେରେବ୍ରାଲ ପାଲ୍‌ସି ରୋଗ ହୁଏ ।   ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କେତେକ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ କେତେକ ଉପ-ଟାଇପ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଇଥାଏ, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ ଅନମନୀୟ ମାଂସପେଶୀ (spastic cerebral palsy), ଅସମନ୍ୱୟ (ataxic cerebral palsy) ଓ କେତେକ ଛଟପଟ ହେବାଭଳି ଚଳନ (athetoid cerebral palsy) ।  ସମୟକ୍ରମେ ପିଲାର ବିକାଶ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।  ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଓ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ କରି ଅନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରାଯାଏ ।  ଜିବନ୍ତ ଜନ୍ମିତ ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୨.୧ %  । ଆଦିମ କାଳରୁ ଏହି ସି.ପି. ରୋଗ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଆସିଛି ।  ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୫ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହିପୋକ୍ରାଟିସ୍ ପ୍ରଥମେ ଏହ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ ।  ଏହା ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ଭାବରେ ୧୯ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଉଇଲିଅମ ଜନ ଲିଟ୍‌ଲ୍ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।  ସ୍ଟେମ ସେଲ୍ ଥେରାପି ସ‌ହ ଅନେକ ସଂଖ୍ୟକ ଚିକିତ୍ସା ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା କରାଯାଉଛି ।  ଯାହାହେଉ, ଆହୁରି ଅନେକ ଗବେଷଣା ଏହାର ଉପକାରୀତା ଓ ବିପଦଶୂନ୍ୟତା ଜାଣିବା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଅର୍ଶ

**ଅର୍ଶ** (ରେ ହେମୋରଏଡ୍ **Hemorrhoids** (US English) ବା **haemorrhoids** ), ଏକ ପ୍ରକାର ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ମଳଦ୍ୱାରଠାରେ ଥିବା ଶୀରା ସମୂହ ସ୍ଫିତ ହୋଇଯାଏ ଏଥିରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଦାହ ହୁଏ ବା ଏହା ସ୍ଫୀତ ହୁଏ

ଏହା ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏନାହିଁ ।

ଜୀବନର କୌଣସି ନା କୌଣସି ସମୟରେ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କ ବୟସ ୪୫ରୁ ୬୫ ବର୍ଷ ହୋଇଥାଏ ।ଧନୀମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ । ଏହାର ଫଳାଫଳ ସାଧାରଣତଃ ଭଲ ଥାଏ ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସାଗୀର ଅହମଦ

**ସାଗୀର ଅହମଦ**, ୧୯୩୦ ଦଶକରେ କଟକଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ସମାନ୍ତରାଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ । ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଧାରେ ଆଲୁଅ ଭାରତୀୟ ପାନୋରାମାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲା । 

ସାଗୀର ଅହମଦ, ପିଲାଦିନରୁ ବାମପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ । ସେ, ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଫିଲ୍ମ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଡିପ୍ଲୋମା ହାସଲ କରିଥିଲେ ।  

ସାଗୀର ଅହମଦଙ୍କର ୨୦୧୩ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୭ତାରିଖରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରକୁ ଅବଦାନ
* ଧାରେ ଆଲୁଅ - ୧୯୮୩
* ଅଭିଶପ୍ତ - ୧୯୭୧(ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ)
* କିଏ ତୋଳିବ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ - ୧୯୭୯(ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ)
* ପରାଗପରେ (ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ) 

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* 
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଧାରେ ଆଲୁଅ

**ଧାରେ ଆଲୁଅ** ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ସମାନ୍ତରାଳ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ମନୋରମା ଦାସଙ୍କ କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଭାର ସମ୍ଭାଳି ଥିଲେ ସାଗୀର ଅହମଦ ।  ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଭାରତୀୟ ପାନୋରମାରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପରିଚିତି ଆଣିଦେଇଥିଲା  । 

## କାହାଣୀ 
ସାମ୍ବାଦିକ ହେମନ୍ତର ସ୍ତ୍ରୀକୁ କିଛି ଦୁର୍ବୁତ୍ତ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି । ହେମନ୍ତର ପୁଅ ବୁଲୁ ଓ ଝିଅ ରାନୁ ଅନାଥ ହୋଇ ପଡିଶା ଘରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ନିର୍ଯାତିତ ହୁଅନ୍ତି । ଘଟଣାକ୍ରମେ ସେମାନେ ହେମନ୍ତର ବନ୍ଧୁ ଲଳିତ ଘରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି । ଲଳିତର ସ୍ତ୍ରୀ ସୁମିତ୍ରା ଓ ବାପା ରୁଦ୍ରବାବୁଙ୍କ ସ୍ନେହ ଆଦର ପାଇ ସେମାନେ ସେହି ଘରକୁ ଆଦରି ନିଅନ୍ତି । ହେମନ୍ତ ଦିନେ ନିଜ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନେବା ପାଇଁ ଲଳିତ ଘରକୁ ଆସେ କିନ୍ତୁ ପିଲାମାନେ ଫେରିବାକୁ ମନା କରନ୍ତି । ହେମନ୍ତଠୁ ଲୁଚି ଦଉଡିଯିବା ସମୟରେ ପୁଅ ବୁଲୁ ପୋଖରୀରେ ବୁଡି ମରିଯାଏ । ହେମନ୍ତ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ପାଇଁ ରୁଦ୍ରବାବୁ ଓ ଲଳିତକୁ ଦାୟୀ କରେ । ଲଳିତକୁ ହତ୍ୟା କରି ସେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଚାହେଁ । ପରେ କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜର ଭୁଲ ବୁଝିପାରେ ଓ ଲଳିତକୁ କ୍ଷମା ମାଗେ । ଲଳିତ ଉପରେ ଚାଲିଥିବା ପୁଲିସ କେସ ଓ ଆରୋପକୁ ନିଜ ଉପରକୁ ନେଇ ପୁଲିସ ପାଖରେ ଆତ୍ମ ସମର୍ପଣ କରେ । 
## ଅଭିନୟ
* ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ମିଶ୍ର
* ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମାଥ୍ୟୁସ
* ଶିବାନୀ ମହାପାତ୍ର
* ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଧାଣୀ
* ଦୀପେନ ଘୋଷ
* ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ଜେନା
* ସୌମିତ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ
* ଅମୃତା ଅହମଦ
* ଶରତ ମିଶ୍ର
* ଜଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ
* ୱଜିର
* ରବି ଚୌଧୁରୀ
* ପ୍ରତାପ ପାତ୍ର

## ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
* 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଖଞ୍ଜଣି

**ଖଞ୍ଜଣି** ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର । ଖଞ୍ଜଣି ବଜାଇ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭଜନ ଓ ଲୋକଗୀତ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ ।

ଖଞ୍ଜଣି, ଏକ ଏକମୁହାଁ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର । ତିନି-ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳି ଚଉଡା ଗୋଲାକାର କାଠ ବା ମାଟି ବଳୟର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଚମଡା ଛାଉଣି କରି ଏହି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରକୁ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଅପର ପାଖଟି ଖୋଲା ଥାଏ । ଖଞ୍ଜଣିକୁ ବାମ ହାତରେ ଧରି ଡାହାଣ ହାତ ଆଙ୍ଗୁଳିଦ୍ୱାରା ବଜାଯାଏ । ଖଞ୍ଜଣିରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଏକାଧିକ ଝାଞ୍ଜ ଖଞ୍ଜାଯାଇଥାଏ । ଖଞ୍ଜଣି ବାଜିଲେ, ଝାଞ୍ଜ ବାଜେ । ଖଞ୍ଜଣି ବଜାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ "ଖଞ୍ଜଣି ମାଡ଼" ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀମାନଙ୍କରେ ଖଞ୍ଜଣି ବଜେଇ ଭଜନ ଗାଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଆଜିକାଲି ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀ କମିବା ସହ, ଖଞ୍ଜଣିର ଆଦୃତି ମଧ୍ୟ କମିବାକୁ ଲାଗିଛି । ତେବେ ବୈଷ୍ନବ ଓ ମହିମା ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖଞ୍ଜଣିର ପ୍ରସାର ଏବେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।  ଖଞ୍ଜଣି ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟତିତ ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟ, କୁର୍ଦିସ୍ତାନ, ଇରାନ, ଆର୍ମେନିୟା, ତୁର୍କି, ପାକିସ୍ତାନ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ କେନ୍ଦ୍ର-ଏସିଅ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଖଞ୍ଜଣି ଜାତୀୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଡାପ, ଡାଫ, ଡଫଲୀ, ଟାଫ, ଡେଫ ଆଦି ନାମରେ ପରିଚିତ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜନଧନ ଯୋଜନା

**Pradhan Mantri Jan Dhan Yojana** (PMJDY ) ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଗଷ୍ଟ ୨୮, ୨୦୧୪ରେ ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟାପକ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ମେଳନ ପାଇଁ ଏକ ଯୋଜନା । ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଅଭିଭାଷଣରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

ଭାରତୀୟ ବିତ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ, ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ଏହା ଉଦ୍ଘାଟନର ପ୍ରଥମ ଦିବସରେ ୧.୫ କୋଟି (୧୫ ଅୟୁତ) ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଏହି ଯୋଜନା ଅଧିନରେ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା ।  ୨୮ ଜାନୁଅରୀ ୨୦୧୫ ସୁଦ୍ଧା  ୧୨.୫୮ କୋଟି  ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲା ଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ପାଖାପାଖି ୧୦୫୯୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଜମା ରଖାଯାଇଥିଲା ।  ଏଥିରେ ଶୁନ୍ୟ ବାଲାନ୍ସର  ନୂଆ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲାଯିବାକୁ ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।

## ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ 
ଏହି ଯୋଜନାର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସହ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶର ସମସ୍ତ ପବ୍ଲିକ ସେକ୍ଟର ବ୍ୟାଙ୍କର ଚେୟାରମ୍ୟାନମାନଙ୍କୁ ପତ୍ର ଲେଖି ୭.୫ କୋଟି ଗୃହର ଆକାଉଣ୍ଟ ପଂଜୀକରଣ ସହ ସେମାନଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲି ଏହି ବିଶାଳ ଯୋଜନାକୁ ଆଗେଇ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ।  ଏହି ଇମେଲରେ ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତି ଘରକୁ ଏକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଏକ ‘’ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରାଥମିକତା’’ ।

ଏହି ଯୋଜନ’ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମୌଳିକ ବ୍ୟାଙ୍କସେବା ‘ଯୋଗାଇଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଯେଉଁଥିରେ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲାଯିବାର ୬ ମାସ ପରେ ୫୦୦୦ ଟଙ୍କାର ଆଗୁଆ ଉଠାଣ (ଓଭର ଡ୍ରାଫ୍ଟ )ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି ।  ରୁପେ ଡେବିଟ କାର୍ଡ, ଦୁର୍ଘଟଣା ବୀମା ରାଶି ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ସହିତ ରୁପେ କୃଷକ କାର୍ଡ ସୁବିଧା ମିଳିପାରିବ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ବୀମା ଏବଂ ଭତ୍ତା ଇତ୍ୟାଦି ଯୋଡ଼ାଯିବ । 

## ଯୋଜନା ଅନ୍ତର୍ଗତ
## କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା
## ସମାଲୋଚନା
## ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ 
* ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ

## ଆଧାର 
* 

## ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
* Official Website
* Department of Financial Services, Ministry of Finance, website
* http://trak.in/tags/business/2014/11/06/pm-jan-dhan-yojana-success/ 
* Jan Dhan Yojana Benefits
* Jan Dhan Yojana, Documents Required
* Jan Dhan Yojana sets a Guinness record

ଶ୍ରେଣୀ:ସରକାରୀ ଯୋଜନା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ଯୋଜନା
ପଖାଳ ଦିବସ

**ପଖାଳ ଦିବସ,** ପଖାଳର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୨୦ ତାରିଖରେରେ ଅଣଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଓଡ଼ିଆମାନେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ।

## ପଖାଳ 
ସାଧାରଣତଃ ପଖାଳ ଗରମ ଭାତରେ ପାଣି ମିଶାଇ କେଇ ଘଣ୍ଟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାତିଏ ଯାଏ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଅଧିକ ସମୟ ରହୁଥିବା ପଖାଳରେ କିଣ୍ୱନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁ ଏହା ଆମ୍ବିଳା ଲାଗିଥାଏ । ପଖାଳର ଭାତ ଓ ତୋରାଣି ପାଣି ଉଭୟ ଖିଆଯାଇଥାଏ । ପଖାଳ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ବିହାର,  ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ଖିଆଯାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ବଙ୍ଗଳାରେ "ପନ୍ତ ଭାତ" ଓ ଭୋଜପୁରୀରେ "ମାରା ଭାତ" ଓ ମାଲାୟାଲାମରେ "ବଲ୍ଲୁ ଚୋରୁ" ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

## ଆରମ୍ଭ
ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପାଳନ ହେଉନଥିବାରୁ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ ।
୨୦୧୧ ମସିହାରୁ କିଛି ଓଡ଼ିଆ ଓ ଅଣଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ଉତ୍ସାହରୁ ଏହି ଦିବସ ପାଳନର ପରିକଳ୍ପନା ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୫ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ କରି ପଖାଳ ଦିବସ ପାଇଁ ଟୁଇଟର ଟ୍ରେଣ୍ଡ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ଏହି ଦିବସକୁ ପାଳନ କରିବାକୁ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ଆଗେଇ ଆସିଲେଣି । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ତାରକା ହୋଟେଲମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାହିଦାକୁ ଦେଖି ନିଜ ସୂଚୀରେ ସାମିଲ କରିଛନ୍ତି । 
୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚର ଦିନ ଓ ରାତିର ଅବଧି ସମାନ ୧୨ ଘଣ୍ଟା । ଏହି ଦିନଠୁ ଦିନର ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ । ଏହା ସହ ରୌଦ୍ରତାପ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥାଏ । ତାପରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆମାନେ ପଖାଳ ଓ ତୋରାଣିକୁ ଆଦର କରିଥାନ୍ତି । ତେଣୁ ୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚମାନେ ଖରାଦିନ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବ ଦିନ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦କୁ ପଖାଳ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ ହେଉଛି । 

ଏହି ଦିନ ପାଞ୍ଜିରେ ଶୀତଳା ଅଷ୍ଟମୀ ପଡ଼ୁଥିବାରୁ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ମାରୁଆଡ଼ିମାନେ ଶୀତଳା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ପୂଜାରେ ପୂର୍ବଦିନରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯାହା ପରଦିନକୁ ଶୀତଳ ଖାଦ୍ୟ ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଏ, ଦେବୀଙ୍କୁ ଭୋଗ ଲଗାଇବା ସହ ପ୍ରସାଦ ଭାବେ ଖାଇବାର ବିଧି ଅଛି ।
ଏହି ଶୀତଳ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ପଖାଳ ଅନ୍ୟତମ ।

## ପାଳନ ପ୍ରଣାଳୀ
ଏହି ଦିବସକୁ ସଭିଏଁ ପଖାଳ ଖାଇ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଅଧୁନା ଏହି ଦିବସ ଓଡ଼ିଶାର କେତେକ ଭୋଜନାଳୟମାନଙ୍କରେ ପଖାଳ ପରଷି କରାଯାଏ । ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପଖାଳ ଖାଇବା ସହ ଫଟୋ ଉଠାଇବା ଏବଂ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ ଅପଲୋଡ଼ କରିବାର ପ୍ରତିଯୋଗିତାମାନ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
## ଅଧିକ ପଠନ
* ପଖାଳ

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଳିତ ଦିବସ
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଦିବସ

୨୦୧୪ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୧ରେ ଓଡ଼ିଆଭାଷାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲେ । ତେଣୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୧ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟ ବ୍ୟାପୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଦିବସ ପାଳନ କରାଯିବାକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷା ଉପଦେଷ୍ଟା କମିଟିର ବୈଠକରେ ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ଅବସରରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ତଥା ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଦିବସ ପାଳନ ଅବସରରେ ଜିଲ୍ଲା ଓ ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟସ୍ତରୀୟ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ତର୍କ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ଆମର ଅସ୍ମିତା ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟତାକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ସହିତ ଜିଲ୍ଲା ଓ ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ସଭାସମିତି ଆୟୋଜନ, ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ଓ ପୁସ୍ତକ ଉନ୍ମୋଚନ ଇତ୍ୟାଦିର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ ହୁଏ । ଏପରି ଆୟୋଜନ ଫଳରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟତା ବାବଦରେ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସଚେତନ ହେବା ସହିତ ରାଜ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଚଳନର ବ୍ୟାପକତା ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହଜନକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଏ ।

## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଳିତ ଦିବସ
ଚୁଡ଼ା

ଚୁଡ଼ା ( **Flattened rice** ବା  **beaten rice**) ଚୋପା ଛଡ଼ା ହୋଇଥିବା ଚାଉଳ ଯାହାକୁ କୁଟି ଚେପା କରାଯାଇଥାଏ । ମାଲ୍‌ୱାରେ ଏହାକୁ ପୋହେ କୁହାଯାଏ ଓ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ । ପାଣି ବା ଖୀର ଭଳି ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ପକେଇଲେ ଏହ ଫୁଲିଯାଏ । ଏହାର ମୋଟେଇ ଅତି ପତଳା ବା ଚାଉଳର ୪ଗୁଣ ମୋଟା ହୋଇପାରେ । 

ଏହା ଅତି ହଜମ ହେଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଭାରତ ,ନେପାଳ ଓ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ ଆଦି ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଲୋକଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ । ଏହା ଜଳଖିଆ ଭାବରେ ଖିଆଯାଏ ଓ ହାଲୁକା ସ‌ହଜ ଫାଷ୍ଟ ଫୁଡ୍ ହିସାବରେ ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ସପ୍ତାହେ ବା ଅଧିକ ରଖି ମଧ୍ୟ ଖିଆଯାଏ । 
## ଆଞ୍ଚଳିକ ନାମ
ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ *ଚୁଡ଼ା*, ତେଲୁଗୁରେ ଅଟୁକୁଳୁ (*అటుకులు*), ତାମିଲି,  ମାଲୟାଲମ୍‌ରେ ଅଭଲ୍ *(அவல்)*, ବିହାର ଓ ଝଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ଚିଉରା, ବଙ୍ଗଳା ଓ ଆସାମରେ ଚିରା (চিঁড়া), ମଇଥିଳି, ନେପାଳୀ, ଭୋଜପୁରୀ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ ଭାଷାରେ ଚିଉରା (चिउरा), ହିନ୍ଦିରେ *Poha* or *Pauwa*, ବା ପାଉୱା, ନେୱାରିରେ ବାଜି, ମରାଠୀରେ ପୋହେ, *Phovu* in Konkani, * Avalakki* (ಅವಲಕ್ಕಿ)  in Kannada, ଓ ଗୁଜରାଟୀରେ ପାଉଆ/ପାଉଁଆ *Pauaa/Paunva* (પૌંઆ)  କୁହାଯାଏ ।

ଚୁଡ଼ାକୁ ପାଣି ବା ଦୁଧରେ ବୁଡ଼େଇ, ସ୍ୱାଦ ଅନୁସାରେ ଚିନି ଓ ଲୁଣ ଦେଇ ଖିଆଯାଏ କିମ୍ବା ତାହାକୁ ଜାଇଫଳ, କିସ୍‌ମିସ୍, ଗୁଜୁରାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମସଲା ସ‌ହ ତେଲରେ ସାମାନ୍ୟ ଭାଜି ଖିଆଯାଏ । ମାଲ୍‌ୱା, ଉଜ୍ଜୟିନୀ ଓ ଇନ୍ଦୋରରେ ଏହି ଭଜା ଚୁଡ଼ା ସକାଳ ଜଳଖିଆ ଭାବରେ ଖିଆଯାଏ । ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଗୁଡ଼ ସ‌ହ ଏହାକୁ କଞ୍ଚା ଖାଆନ୍ତି ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସୋରିଷ, ହଳଦି, ଲଙ୍କାଗୁଣ୍ଡ, ସରୁ କଟା ପିଆଜକୁ ପ୍ରଥମେ ଭାଜି ଦିଆଯାଏ । ଭିଜା ଚୁଡ଼ା ବା ପୋହା ଏହି ଭଜା ହୋଇଥିବା ମସଲାରେ ମିଶେଇ ଦେଇ କିଛି ମିନିଟ୍ ଗୋଳାଇ ଦେଇ ଓହ୍ଲାଇ ଦିଆଯାଏ । ପୋହା ସ‌ହ ଜିଲାପି ଖିଆଯାଏ ।
## ଚୁଡ଼ାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ 
* ଚୁଡ଼ାଘଷା - ଚୁଡ଼ା ଗୁଣ୍ଡ, ନଡ଼ିଆ ଓ ଚିନି ଅଥବା ଗୁଡ଼ରେ ତିଆରି ଏକ ସୁମିଷ୍ଟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ।
* ଚୁଡ଼ା କଦଳୀ ଚକଟା (ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ) - ଚୁଡ଼ା, ଦ‌ହି, ପାଚିଲା କଦଳୀ ସାଥିରେ ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ମିଶେଇ ଖିଆଯାଏ ।
* ଅଭଲ ନାନାଚଥୁ (କେରଳ ଖାଦ୍ୟ Aval Nanachathu କିମ୍ବା Aval Kuthirthathu - କ୍ଷୀର, ଚିନି, କୋରା ନଡ଼ିଆ ଓ ପାଚିଲା କଦଳୀ ସାଥିରେ ଚୁଡ଼ା ମିଶେଇ ଖିଆଯାଏ ।
* ଅଭଲ ଭେଲାୟିଚଥୁ (କେରଳ ଖାଦ୍ୟ Aval Velayichathu - ଚୁଡ଼ାକୁ ଘିଅରେ ଭାଜି ଗୁଡ଼, ଡାଲି, କାଜୁ, ଚିନାବାଦାମ ଓ କୋରାନଡ଼ିଆ ସାଥିରେ ମିଶେଇ ଖିଆଯାଏ ।
* ଦ‌ହି ଚୁଡ଼ା (ନେପାଳ ଖାଦ୍ୟ) - ଚୁଡ଼ା, ପାଚିଲା କଦଳୀ, ଦ‌ହି ଓ ଚିନି ମିଶେଇ ଖିଆଯାଏ । ସବୁ ସମୟରେ ଖିଆଗଲା ମଧ୍ୟ ଧାନ ବୁଣା ସମ୍ୟରେ ଚାଷୀମାନେ ଏହାକୁ ଖାଆନ୍ତି ।
* ଢାଉ ଭାଜି (ନେୱାର ଖାଦ୍ୟ) - ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରରେ ଚୁଡ଼ା ଭାଜିଦିଆଯାଏ ଓ ଏହା ସାଥିରେ ଦ‌ହି ଓ ଚିନି ମିଶେଇ ଖିଆଯାଏ ।
* ଅଣ୍ଡା ପଲାଉ (ନେପାଳ ଖାଦ୍ୟ) - ମସଲାଯୁକ୍ତ ଅଣ୍ଡା ସାଥିରେ ଶୁଖିଲା ଚୁଡ଼ା ଫେଣ୍ଟି ଆମଲେଟ୍ ଭଳି ତିଆରି କରା‌ଯାଏ ଓ କିଛି ସମୟ ପରେ ଏହାକୁ ଲାଲ୍ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରନ୍ଧାଯାଏ ।
* ଚୁଡ଼ା ସନ୍ତୁଳା ବା ଚୁଡ଼ା ଉପମା- ଚୁଡ଼ା, ଆଳୁ, ବାଦାମ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପରିବା ଆଦିକୁ ମିଶାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଚୁଡ଼ାଭଜା https://shopside.in/product/chuda-250-gm/ 

## ସଂସ୍କୃତି 
'ସନାଇ ଚୌଘଡେ' (Sanai Choughade) ନାମକ ମରାଠୀ ସିନେମାରେ କୁଣ୍ଡେ ପୋହେ ଶୀର୍ଷକ ଗୀତ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବିଡିକା

**ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବିଡିକା** (ଜନ୍ମ- ୪ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୫୭ ମସିହା) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଆଥଲେଟିକ୍ସ (ଶକ୍ତି ଉତ୍ତୋଳକ) ଅଟନ୍ତି । ଆମେରିକାର କିଲୋନ୍ ଟେକ୍‌ସାସ୍‌ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ଉତ୍ତୋଳକ ଚମ୍ପିଅନ୍‌ସିପ-୨୦୦୬ରେ ଭାଗ ନେଇ ସେ ଚାରୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

## ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ
୪ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୫୭ରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାୟଗଡ଼ା ସହରରେ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ବିଶ୍ୱମ୍ବର ବିଡିକା ଓ ମାତା ଜମାଣି ବିଡିକା ଆଦିବାସୀ ପରିବାରର ଅଟନ୍ତି । ରାୟଗଡା ନିକଟସ୍ଥ କେରେଡାରେ ଏକ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଜଣେ ମେସେଞ୍ଜର୍ ଭାବେ ସେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିଲେ । ଦାରିଦ୍ର୍ୟତା ଓ ଅନିୟମିତ ତାଲିମ ସତ୍ତ୍ୱେ ନିଜ ପରିଶ୍ରମ ବଳରେ ଆଥ୍ଠଟିକ‌ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ଅନେକ ପଦକ ହାସଲ କରିପାରିଛନ୍ତି  ।

## କ୍ୟାରିଅର 
ମଙ୍ଗୋଲିଆରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏସିଆନ୍‌ ଶକ୍ତିଉତ୍ତୋଳନ ଚମ୍ପିଅନ୍‌ସିପ୍-୨୦୧୦ରେ ଭାଗ ନେଇ ବିଡିକା ୫୬ କି.ଗ୍ରା ଶକ୍ତି ଉତ୍ତୋଳନ ବର୍ଗରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
* ମଣ୍ଡେଇ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୧

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳି
ହର୍ପିସ୍ ସିମ୍ପ୍ଲେକ୍‌ସ୍

**ହର୍ପିସ୍ ସିମ୍ପ୍ଲେକ୍‌ସ୍** (ଗ୍ରୀସ୍ ଭାଷାରେ ἕρπηςର ଅର୍ଥ ଘୁସୁରିବା ବା ଲୁକ୍କାୟିତ) ଏକ ଭୁତାଣୁ ଜନିତ ରୋଗ ଯାହା ହର୍ପିସ୍ ସିମ୍ପ୍ଲେକ୍‌ସ୍ ଭୁତାଣୁଦ୍ୱାରା ହୁଏ । କୁହାଯାଏ ଓ ତଣ୍ଟି ସଂକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ହୁଏ । ଯୌନ ହର୍ପିସ୍‌ରେ ସାମାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ବା ଫୋଟକା ହୋଇ ଫାଟିଯାଇ ଛୋଟ ଘାଆ ହୁଏ । ଏହା ୨ରୁ ୪ ସପ୍ତାହରେ ଶୁଖିଯାଏ । ଫୋଟକା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଝିମ୍ ଝିମ୍ ହୁଏ ବା ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା (shooting pain) ହୁଏ । ହର୍ପିସ୍ ସାଇକ୍ଲରେ ସାମୟିକ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ଓ ସାମୟିକ ଲକ୍ଷଣହୀନ ହୁଏ । ପ୍ରଥମରେ ଜ୍ୱର, ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ଫୁଲିବା ଓ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ । ସମୟ କ୍ରମେ ଏହାର ଭୟାବ‌ହତା ଓ ସମୟ କମିଯାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଅନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ: ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ହେଲେ ହର୍ପେଟିକ୍ ହୁଇଟ୍‌ଲୋ,  ଚକ୍ଷୁ ହର୍ପିସ୍, ମସ୍ତିଷ୍କ ହର୍ପିସ୍, ଓ ନବଜାତ ହର୍ପିସ୍ । 

ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହର୍ପିସ୍ ସିମ୍ପ୍ଲେକ୍‌ସ୍ ଭୁତାଣୁଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି କମିଗଲେ, ମାନସିକ ଚାପ ବଢ଼ିଲେ, ସୂର୍ଯାଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ ପୁନଃ ସଂକ୍ରମଣ ହୁଏ । ବୟସ ବଢ଼ିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଏହି ରୋଗ ହାର ବଢ଼େ ।  ସନ ୨୦୦୩ର ହିସାବରେ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପୃଥିବୀର ପ୍ରାୟ ୫୩୬ ନିୟୁତ (୧୬ %) ଲୋକ ଏଚ.ଏସ.ଭି.-୨ ରୋଗରେ ପଡ଼ିତ ଥିଲେ ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥିଲା ।  ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଏଚ.ଏସ.ଭି.-୨ ରୋଗରେ ପଡ଼ିତ ହୋଇଥିବା ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁତାଣୁ ରୋଗ
ଖଣ୍ଡୁଆ

**ଖଣ୍ଡୁଆ** ଏକ ଉତ୍କଳୀୟ ବାନ୍ଧ କଳା । ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଚାହିଦା ରହିଛି । ତସର ବା ଟସର ସୂତାରେ ହସ୍ତଚାଳିତ ତନ୍ତଦ୍ୱାରା ଖଣ୍ଡୁଆ ବସ୍ତ୍ର ବୁଣାଯାଏ । ବସ୍ତ୍ର ଉପରେ ପଶୁ-ପକ୍ଷୀ ବୃକ୍ଷ-ଲତା ଦେବତା-ମନ୍ଦିର ଆଦିର ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର କରାଯାଏ । ଏହି ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ବିବାହବେଳେ ବ୍ୟବହୃତ  ଖଣ୍ଡୁଆ ପାଟ ବୁଣିବା ପାଇଁ ଲାଲ ବା କମଳା ରଙ୍ଗ, ଶାଳଗଛରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥାଏ । କଟକର ମାଣିଆବନ୍ଧ ଓ ନୂଆପାଟଣା ଖଣ୍ଡୁଆ ଓ ଖଣ୍ଡୁଆ ପାଟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଠାରେ ଖଣ୍ଡୁଆ ବସ୍ତ୍ର ବୁଣିବା ପାଇଁ ବୁଣାକାରମାନେ ପୁରୁଶାନୁକ୍ରମିକ ଭାବରେ ତାଲିମ ପାଇଥାନ୍ତି । 
### ଉତ୍ପତ୍ତି
ଖଣ୍ଡୁଆ ଶବ୍ଦଟିର ଅର୍ଥ ମୁଖ୍ୟତଃ 'ଖଣ୍ଡ'ରୁ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଏ । ସେହି ଅନୁସାରେ ଏହି ବସ୍ତ୍ରକୁ ଶରୀରରେ ନିମ୍ନ ଅଂଶରେ ପରିଧାନ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ 'ଖଣ୍ଡୁଆ' କୁହାଯାଏ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅବକାଶ ଓ ବଡ଼ସିଂହାର ବେଶରେ ଖଣ୍ଡୁଆ ବସ୍ତ୍ରଲାଗି କରାଯାଏ । ଏହି ଖଣ୍ଡୁଆକୁ କେନ୍ଦୁଲି ଖଣ୍ଡୁଆ କୁହାଯାଏ । କଟକ ଓ ମାଣିଆବନ୍ଧକୁ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ବାନ୍ଧକଳାକୁ 'କଟକୀ' ଓ 'ମାଣିଆବନ୍ଧୀ' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
### ଇତିହାସ
ଏହି ପ୍ରକାର ପାଟ ଶାଢ଼ୀକୁ ସାଧାରଣତଃ ମାଣିଆବନ୍ଧ ଓ ନୂଆପାଟଣା ଅଂଚଳର ବୁଣାକାର (ତନ୍ତୀ) ସଂପ୍ରଦାୟର ବୁଣାକାରମାନେ ବୁଣିବାର ନଜିର ରହିଛି । ଉତ୍କଳରେ ଗଜପତି ରାଜାମାନଙ୍କର ରାଜୁତି ସମୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବୁଣାକାରମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କେନ୍ଦୁଲି ଖଣ୍ଡୁଆକୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ପଠାଯାଉଥିଲା । ସେବାଲାଗି ବ୍ୟବହୃତ ଏହି ପାଟଗୁଡ଼ିକୁ ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତିରେ ବୁଣାଯାଏ । ଏହାର ଲମ୍ବ ବାର ଫୁଟ ଦୁଇ କାଣି (କହୁଣିଠାରୁ କାଣି ଆଙ୍ଗୁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରତ୍ୱ) ହୋଇଥାଏ । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବୟନ ଶିଳ୍ପ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଭୌଗଳିକ ସଙ୍କେତ
ଗର୍ଭାଶୟ ଅନ୍ତଃସ୍ତର କର୍କଟ

** ଗର୍ଭାଶୟ ଅନ୍ତଃସ୍ତର କର୍କଟ ** ରେ **ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଆଲ କର୍କଟ** (**Endometrial cancer**) ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଯାହା ଗର୍ଭାଶୟ କାନ୍ଥର ସବୁଠାରୁ ଭିତର ସ୍ତରର(ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଅମ୍) ଝିଲ୍ଲିରୁ ଜାତ ହୁଏ ।  ଏଠାରେ ଥିବା ଜୀବକୋଷ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ‌କୁ ମାଡ଼ିଯାଆନ୍ତି ଓ ଦେହର ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରନ୍ତି ।  ଏହି ରୋଗରେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଯୋନୀପଥରୁ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ ବ୍ୟତୀତ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ ।  ଏହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ: ମୁତ୍ର ତ୍ୟାଗରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା]], ଯୌନ କ୍ରିଡ଼ାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା କିମ୍ବା ପେଲ୍‌ଭିସ୍ ବା ବସ୍ତିଦେଶରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । 

ପ୍ରାୟ ୪୦ % କେଶ୍‌ରେ ଏହି ରୋଗ ସ‌ହ ମୋଟାପଣ ବା ସ୍ଥୌଲ୍ୟତାର ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।  ଶତକଡ଼ା ୮୦ ଭାଗ କେଶ୍‌ରେ ଉତ୍ତକ ତ‌ତ୍ତ୍ୱ(histopathology) ଅନୁସାରେ ଏହାର ନାମ ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଅଏଡ଼ କର୍କଟ । ଡାଇଲାଟେସନ୍ ଓ କ୍ୟୁରେଟେଜ ସମୟରେ ନମୁନା ନେଇ ବା ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଆଲ ବାୟୋପ୍ସି ନେଇ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।   ଗୋଟିଏ ପାପ୍ ସ୍ମିଅର୍ (pap smear) ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ ।  ସାଧାରଣ ସଙ୍କଟାବସ୍ଥା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ ଅନାବଶ୍ୟକ । 

ଏହି ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଆଲ କର୍କଟ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସାର ଅଗ୍ରଣୀ ପସନ୍ଦ ହେଉଛି ଆବ୍‌ଡୋମିନାଲ୍ ହିସ୍ଟେରେକ୍‌ଟୋମି ଅପରେଶନ୍ ଯେଉଁଥିରେ ସମୁଦାୟ ଜରାୟୁ କଢ଼ାଯାଏ ଓ ଫାଲୋପିଆନ ଟ୍ୟୁବ୍ ସ‌ହ ଦୁଇ ପାଖର ଓଭାରି ବା ଡିମ୍ବକୋଷ ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ ଯାହାକୁ ବାଇଲାଟେରାଲ ସାଲ୍‌ପିଙ୍ଗୋ-ଉଫୋରେକ୍‌ଟୋମି କୁହାଯାଏ ।  ରୋଗ ଅତି ଆଗେଇଥିଲେ ରାଡିଏସନ୍ ଥେରାପି, କେମୋଥେରାପି କିମ୍ବା ହର୍‌ମୋନ୍ ଥେରାପି ଦିଆଯାଏ ।  ଆଶୁ ସ୍ଟେଜ୍‌ରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଥିଲେ ଫଳାଫଳ ଅନୁକୂଳ ହୁଏ,

ସନ ୨୦୧୨ରେ ୩୨୦,୦୦୦ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଆଲ କର୍କଟ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେହି କାରଣରୁ ୭୬,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । 

## ଆଧାର 
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସ୍ନାନ

**ସ୍ନାନ** ଶବ୍ଦ ବିଶିଷ୍ଟ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ ଭାଷାରେ ଅଛି ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଅତି ପ୍ରଚଳିତ ଶବ୍ଦ ଯଥା: ଶିରଃ ସ୍ନାନ (ମୁଣ୍ଡଧୋଇ ଗାଧୋଅଇବା); (ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର) ଋତୁସ୍ନାନ ବା ଶୁଦ୍ଧସ୍ନାନ; ପ୍ରାତଃସ୍ନାନ; ତୀର୍ଥସ୍ନାନ; ଦେବ ସ୍ନାନ (ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତିମାଙ୍କ ସ୍ନାନବିଧି), ମନ୍ତ୍ର ସ୍ନାନ, ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ, ରକ୍ତସ୍ନାନ, ମୋକ୍ଷସ୍ନାନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ ବା ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଗ୍ରହଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସ୍ନାନ), ଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ନାନ ବା ଗ୍ରହଣସ୍ନାନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ଲାଗିବା ବେଳେ ହିନ୍ଦୁଙ୍କର ସ୍ନାନ), ପ୍ରେତସ୍ନାନ (ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରେତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯିବା ସ୍ନାନ), ନିତ୍ୟସ୍ନାନ, ନୈମିତ୍ତିକ ସ୍ନାନ (କୌଣସି ବିଶେଷ ନିମିତ୍ତ ଉପଲକ୍ଷରେ (ଯଥା: ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ କୌଣସି କୁଟୁମ୍ବ ମୃତ ହେଲେ) କରାଯିବା ସ୍ନାନ, କାକସ୍ନାନ ମହାସ୍ନାନ, (ଦେବପ୍ରତିମାଙ୍କର ସ୍ନାନ, ଦେବ ମନ୍ଦିରରେ କୌଣସି ଅଶୁଭଜନକ ଘଟନା ଘଟିଲେ, ଯଥା: ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁ ଦେଲେ, ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ କେହି ଝାଡ଼ା ଫେରି ପକାଇଲେ ବା ପ୍ରସାବ କଲେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଗାଧୋଇଦେବାରୂପ କର୍ମ), କର୍ମସ୍ନାନ (ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତ, ଅଭିଷେକ, ଉପନଯନ, କର୍ଣ୍ଣବେଧ ଇତ୍ୟାଦି କାମ୍ୟ କର୍ମ ଉପଲକ୍ଷରେ ସ୍ନାନ), ସମୁଦ୍ର ସ୍ନାନ ବା ସାଗର ସ୍ନାନ, ନଦୀସ୍ନାନ, ଅଶୌଚସ୍ନାନ, ସଦ୍ୟଃସ୍ନାନ, ମକରସ୍ନାନ ବା ମାଘସ୍ନାନ, କାର୍ତ୍ତିକସ୍ନାନ, ବାରୁଣୀ ସ୍ନାନ,  ପ୍ରୟାଗସ୍ନାନ, ତ୍ରିବେଣୀ ସ୍ନାନ । ସ୍ନାନ ସାତ ପ୍ରକାର, ଯଥା:  
# ମାନ୍ତ୍ର ବା ମନ୍ତ୍ର ସ୍ନାନ: ମନ୍ତ୍ରପାଠପୂର୍ବକ କାଳ୍ପନିକ ବା ପ୍ରକୃତ ସ୍ନାନ
# ବାୟୁ ସ୍ନାନ: ବାୟୁଦ୍ୱାରା ଶରୀର କ୍ଷାଳନ
# ଭୌମସ୍ନାନ: ଦେହରେ ମାଟିବୋଳି ସ୍ନାନ
# ଅଗ୍ନେୟ ସ୍ନାନ: ଧୂଆଁଦ୍ୱାରା ଦେହ ଧୂପନ, କିବା ଦେହରେ ଭସ୍ମ ବୋଳି ହେବା
# ଦିବ୍ୟ ବା ଆତପ ସ୍ନାନ: ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକରେ ସ୍ନାନ
# ବାରୁଣ ସ୍ନାନ: ଧୂଳିଦ୍ୱାରା ବା ଗୋରକଦ୍ୱାରା ଶରୀର କ୍ଷାଳନ
# ମାନସ ସାନ: କାଳ୍ପନିକକ ସ୍ନାନ 
## ଧାର୍ମିକ ସ୍ନାନ ଯୋଗ
* ସୂର୍ଯ୍ୟମହତୀ ସ୍ନାନ = ଅମାବାସ୍ୟା + ରବିବାର 
* ସୋମମହତୀ ସ୍ନାନ = ଅମାବାସ୍ୟା + ସୋମବାର
* ଗୋସହସ୍ରୀ ସ୍ନାନ = ଅମାବାସ୍ୟା + ମଙ୍ଗଳବାର
* ମହୋଦଧ୍ୟାମାବାସ୍ୟା ସ୍ନାନ = ମାର୍ଗଶିର ଅମାବାସ୍ୟା
* ପାପନାଶିନୀ ସ୍ନାନ  = ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ 
* ବାମନଦ୍ୱାଦଶୀ ସ୍ନାନ = ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ
* ଗୋବିନ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶୀ ସ୍ନାନ = ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ
* ବାଋଣୀ ସ୍ନାନ = ଚୈତ୍ର କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ
* ଗଜଛାୟା ସ୍ନାନ = ଆଶ୍ୱିନ କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ + ଗୁରୁବାର
* ରଟନ୍ତୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ସ୍ନାନ = ମାଘ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ + ଗୁରୁବାର 
## ଅତୀତର କିଛି ସ୍ନାନ ଯୋଗ
*ମଧୁ ବାଋଣୀ ସ୍ନାନ: ୧୯୬୨
*ମହାମାଘୀ ସ୍ନାନ: ୧୯୬୮ ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
*ମହାନ ବିଷ୍ଣୁ ଶୃଙ୍ଖଳା ସ୍ନାନ: ୨୧.୦୯.୧୯୮୦ ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ
*ମହାକାର୍ତ୍ତିକୀ ସ୍ନାନ: ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୭
*ମହାନ ପାପନାଶିନୀ ସ୍ନାନ: ୧୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୭
*ମହାଳୟା ସପ୍ତମୀ ମହାସ୍ନାନ: ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୯ ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ରବି ସଂକ୍ରମଣ ତଥା ରବିବାର
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ନିରାମୟ (ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଏକ ଯୋଜନା)

ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଏକ ମାଗଣା ଔଷଧ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ କ୍ୟାପିଟାଲ ହସପିଟାଲରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଔଷଧ ନିଗମ (OSMCL)ର ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଉଦ୍ଘାଟନ ଅବସରରେ ୨୦୧୫ ମଇ ପହିଲାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ନୂଆ ଯୋଜନାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । 

## ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜୀବନରକ୍ଷକ ବ୍ୟୟବହୁଳ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକୁ ବିନାମୂଲ୍ୟରେ ଯୋଗାଇଦେବା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଏକ ପ୍ରୟାସ ।ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ମାଗଣା ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ମାଗଣା ଔଷଧ ଯେଭଳି ହାତ ପାଆନ୍ତାରେ ମିଳିବ ସେଥିନେଇ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ନିରାମୟ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଯୋଜନାରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ଚିକିତ୍ସାଳୟକୁ ଆସୁଥିିବା ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ମାଗଣାରେ ଜେନେରିକ ମେଡିସିନ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଗରୀବ ରୋଗୀଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ବହୁ ପରିମାଣରେ ହ୍ରାସ ହୋଇପାରିବ । 

## ଯୋଜନା ରୂପାୟନ
ଏହି ଯୋଜନା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଔଷଧ ନିଗମ(OSMCL)ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି । 

## ଏହି ଯୋଜନାରେ ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ ସ୍ଥାନ
ଏହି ଯୋଜନାରେ ରୋଗୀଙ୍କୁ ମାଗଣାରେ ୫୭୨ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ । ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୨୭୨ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ । ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହି ମାଗଣା ଔଷଧ ବଡ଼ ମେଡ଼ିକାଲଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଛି ।  ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସବୁ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସାକେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପକେନ୍ଦ୍ରଗୁଡିକୁ ଏଥିରେ ସାମିଲ କରାଯିବ । ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ଡାକ୍ତରଖାନାଗୁଡ଼ିକରେ ରୋଗୀମାନେ ଏହି ମାଗଣା ଔଷଧଗୁଡ଼ିକୁ ପାଇପାରିବେ । 

## ଇ-ଔଷଧି ସହ ନିରାମୟ
ଏବେ ଇ-ଔଷଧି ମାଧ୍ୟମରେ ଡାକ୍ତରଖାନାଗୁଡ଼ିକରେ ମାଗଣାରେ ୨୭୨ ପ୍ରକାରର ଔଷଧ ମିଳୁଛି । ନିରାମୟ ଜରିଆରେ କର୍କଟ, ମଧୁମେହ, ସିକିଲସେଲ ଆନେମିଆ, ଥାଲାସେମିଆ, ହେମୋଫିଲିଆ ଏବଂ ମାନସିକ ରୋଗ ଆଦି ଦୁରାରୋଗ୍ୟ ରୋଗ ପାଇଁ  ଔଷଧ ସହିତ ହସ୍ପିଟାଲ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ମେଡିକାଲ ସର୍ଜିକାଲ ଉପକରଣ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି । 

## ଉଦ୍ଧୃତି
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସରକାରୀ ଯୋଜନା
ବଗଳାମୁଖୀ

**ବଗଳାମୁଖୀ** ଦଶମହାବିଦ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ଅଷ୍ଟମ ମହାବିଦ୍ୟା ।  ମା’ ବଗଳାମୁଖୀ ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମ ତିଥି ଏବଂ ରବି ପୁଷ୍ୟ ଗ୍ରହ ଯୋଗରେ ଅବତାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଯୋଗରେ ମାତାଙ୍କ ଆରାଧନା ବିଶେଷ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । 

## ପୌରାଣିକ
ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଥରେ ଏକ ପ୍ରଳୟଙ୍କାରୀ ଝଡ଼ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ଆଗେଇ ଚାଲିଥିଲା । ଏହି ଝଡ଼ରେ ପ୍ରାଣୀଜଗତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାର ଆଶଙ୍କା ଉପୁଜିଥିଲା । ଏଥିରେ ତିନ୍ତିତ ପାଳନକର୍ତ୍ତା ବିଷ୍ଣୁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ । ଶିବ କହିଲେ, କେବଳ ଦେବୀ ଶକ୍ତି ହିଁ ଏଭଳି ପ୍ରଳୟରୁ ସଂସାରକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତପସ୍ୟା କରି ‘ମହାତ୍ରୀପୁରସୁନ୍ଦରୀ’ଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ । ଏହାପରେ ସୌରାଷ୍ଟ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ହରିଦ୍ରା ଜଳାଶୟ ନିକଟରେ ମାତା ବଗଳାମୁଖୀ ଅବତାର ଧାରଣ କଲେ । ଦେବୀ ନିଜର ଶକ୍ତିବଳରେ ଭୟଙ୍କର ଝଡ଼କୁ ଅଟକାଇ ଦେଲେ । ଏଣୁ ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ “ ଓଁ ହ୍ଳୀଂ ବଗଳାମୁଖୀ ସର୍ବଦୁଷ୍ଟାନାଂ ବାଚଂ ମୁଖଂ ପଦଂ ସ୍ତମ୍ଭୟ ଜୀହ୍ନାଂ କୀଳୟ ବୁଦ୍ଧି ବିନାଶୟ ହ୍ଳୀଂ ଓଁ ସ୍ୱାହା” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଦେବୀ ବଗଳାମୁଖୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍‌ । ଦେବୀଙ୍କ ଆରାଧନାଦ୍ୱାରା ସକଳ କଷ୍ଟ ନିବାରଣ ହୋଇଥାଏ ।
## ପୂଜା ଓ ଉପାସନା
## ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାବିଦ୍ୟା
ନିର୍ମଳଝର

**ନିର୍ମଳଝର** ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଖଲ୍ଲିକୋଟ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ । ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବ ଦେବୀ ଯଥା- ଜଗନ୍ନାଥ, ବିମଳା, ରାଧାକୃଷ୍ଣ, ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ତଥା ଗଣେଶ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।ଇତିହାସ କହେ, ଏସବୁ ମନ୍ଦିର ଖଲ୍ଲିକୋଟର ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମହାରାଜା ସମ୍ଭବତଃ ୧୭୦୦ ମସିହା ବେଳକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଷ୍ଣୁପୀଠର ପାଦଦେଶରେ ଚିରସ୍ରୋତା ଝରଣାଟିଏ ବହିଯାଇଛି ।  ଏହି ପୀଠର ଉନ୍ନତି ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଖଲ୍ଲିକୋଟର ରାଣୀ ସୁଜ୍ଞାନୀ ଦେବୀ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଛନ୍ତି ।
## ଭୂଗୋଳ 
ଏହି ପୀଠଟି ଅ:୧୯.୬୦ ଉ ଏବଂ ଦ୍ରା:୮୫.୦୬ ପୂ.ରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ହେଉଛି 
## ଗମନାଗମନ 
ଏହା ଖଲ୍ଲିକୋଟଠାରୁ ୦୨ କିଲୋମିଟର, ଛତ୍ରପୁରଠାରୁ ୩୭ କି.ମି. ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୧୨୬ କିମି ଦୂରତାରେ ରହିଛି । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀକୁ ବସଯୋଗେ ଗମନାଗମନର ସୁବିଧା ଅଛି । 
## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
* "Official site of Ganjam district" 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ

**କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ସଂସ୍ଥାନ**(Central Institute of Indian languages) ୧୯୬୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୭ ତାରିଖରେ କର୍ଣାଟକର ମହିଶୁରଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ହେଉଛନ୍ତି ଡ. ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ । ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମାନବ ସମ୍ବଳ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧିନସ୍ଥ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ, ପ୍ରାଥମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଭାରତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ସ୍ଥାପନା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଫଳସ୍ୱରୂପ ଭାରତର ସଂବିଧାନ ସ୍ୱୀକୃତ କେତୋଟି ଭାଷାକୁ ହାଇସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ପ୍ରଥମ କରି ୨୦୦୭-୨୦୦୮ ବର୍ଷରେ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଆଦି ଗବେଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା;କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେବ ଗବେଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାଷାଶିକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ଆଉ ନାହିଁ । ଭାଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ପାଇଁ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ସାରା ଭାରତରେ ସାତଟି ଆଞ୍ଚଳିକ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି। । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲକ୍ଷ୍ମୀସାଗରରେ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି; ଯେଉଁଠି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମେତ ବାଂଲା,ସାଂତାଳୀ ଓ ମୈଥିଳୀ ଭାଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେବାର ସୁବିଧା ରହିଛି ।

ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ମୁଖ୍ୟକାର୍ଯାଳୟ ମହିଶୁରରେ ଭାଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାମୂଳକ ଗବେଷଣାମାନ ଚାଲୁଛି । କଂପ୍ୟୁଟର ଉପଯୋଗୀ ଭାଷା ଗବେଷଣାପାଇଁ ଏଲ୍.ଡି.ସି.-ଆଇ.ଏଲ୍ (LDC-IL)ବିଭାଗ ଓ ଅନୁବାଦ ବିଷୟକ କାମ ବା ଗବେଷଣା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅନୁବାଦ ମିଶନ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ଏହି ଦୁଇଟି ବିଭାଗରେ କେତେଜଣ ଓଡ଼ିଆ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏନ୍.ଟି.ଏସ୍ ଓ ଏସ୍.ପି.ପି. ଏଲ୍. ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଗବେଷଣାମୂଳକ ବହି କିଣା ଓ ଛପେଇବା ଏପରିକି ଛୋଟ ଛୋଟ ପତ୍ରିକା ଓ ସଂପାନ/ ସେମିନାର ଆଦି କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦିଆଯ଼ାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ଏଥିପାଇଁ ଆବେଦନ କରୁଛନ୍ତି । 
ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଏକ ବିଶାଳ ପାଠାଗାର ଅଛି । ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା ପୁସ୍ତକରେ ଭରା ଏହି ପାଠାଗାର ବିଶେଷ କରି ଭାଷା ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏହା ବହୁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ଭାଷା ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏମିତିକା ପାଠାଗାର ବୋଧହୁଏ ଭାରତରେ ଆଉ କେଉଁଠି ନାହି !

ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଧିନରେ ସାତଟି ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେଗୁଡିକ :
* ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷା ସଂସ୍ଥାନ (Centre for Classical Languages)
* ଆଦିବାସୀ, ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ, ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ଭାଷା ସଂସ୍ଥାନ( Centre for Tribal, Minor, Endangered Languages and Languages Policy)
*Centre for Lexicography, Folklore, Literature and Translation Studies
*Centre for Literacy Studies
*Centre for Testing & Evaluation
*Centre for Materials Production, Publications and Sales 
*Centre for Information in Indian Languages

## ଆଧାର 
## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
ଶ୍ରେଣୀ:ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ