Jajjuu (aanaa)

## Aanaan Jajuu  Aanaalee Godina  [[Arsii]]   keessatti   Argaman  25  keessaa  takka yoo  taatu magaalaa  guddittii biyattii   Finfinnee irraa  gara  kibbaaatti  182km  , Magaalaa  Godina Arisii   Asallaa irraa  immoo  gara  bahaatti 125km  fagaattee argamti.   Magaalaa   Gudditti  Godina  Sh/ bahaa  Adaamaa irraa  gara  bahaatti  87km  fagaattee argamti.
Daanggeeffamaa fi argamni  Aanaa Jajuu 
	Kaabaan ___ Aanaa  Boosat 
	Kibbaan __Aanaa  Sudee
	Bahaan  _Aanaa  Martii 
	Lixaan _Aanaa  sireetiin   Daanggeeffamati.
Bal’inni   Lafa Aanichaa  :    Heektaara 75,200     yoo ta’u  kana  keessaa 
	Qonnaaf  kan Oolu  hek 29017 
	  Bosonaan kan qabame hek 10998 yoo ta’u 
	 Dheeedinsaaf  hek 10925    
	 Lafti Bishaanii  hek 671 
Haalli  Qilleensa Aanichaa  (Agro- Ecologiin isaa
	 Baddaan __________ (33%)
	Badda Dareen ________ (47%)
	 Gammoojjiin ________ (20%)yoo ta’u,Baay’ina  Ummata  Aanichaa  141,252 
	invastaroonni qonna kuduraa  fi muduraa irratti bobba’an fi oomisha habaaboo irratti hirmaatan  19. Hojii  dhabeeyyiii 1,220f  dhaabbiidhaan hojii kan uumaniif yoo ta’u, namoota 5,000  oliif immoo yeroof  carraa hojii uumaniifii jiru.
	Jallisiin Tibilaa kan Heektaara 5000 ol misoomsaa jiru anaa kana keessatti argama. jallisiin aadaa, paampii fi jallisiin hammayyas nijira. 
	Daandiin Arbooyyee Adaamaa fii Daandii Gandootaa fi gandoota walqunnamsiisu Daandii cirrachaa km 108 ta’u diriiree jira. 

	Manneen Barnootaa sadarkaa 1ffaa irraa kaasee hanga mana brnootaa sadarkaa 2ffaa Dhaabbata leenjii teeknikaa fi ogummaa 1 qabdi 
	 Buufata Fayyaa 4 fii keellaa fayyaa  26  kilinika dhuunfaa  5 fi Ogeeyyii fayyaa hedddun kan fayyaa jiraattota ishee too’attuudhaGama Imxtiin baadiyyaa magaalattis  Hoji Dhabeeyyiif carraan hojii uumameera 
	 waliin gahiinsi bishaan dhugaatii Aanichaa % 62 irra gahee jira. 
	Gama ibsaatiin magaallonni Aanichaa Arbooyyee , Boolloo  fi Magaalaan Alaagaa dureettii Ibsaa kan argatan yoota’u Magaalonni xixiqqoon daandii gubbaajiran hunduu ibsaa argataniiru. 
	Gama teeleetiin Gandoota magaalaaf baadiyyaa Aanichaa hunda irrattuu tajaajilli bilbilaa nijira. 
Gama Barnootatiin  
Baay’inna Manneen Barnootaa 	1984	2007
M/B    1-4	3	14
M/B    5-8	18	29
M/B    9-10	1	2
M/B     11-12	0	1
                     Baay’inna Barsiisotaa 
Barsiisota 	1984	2007
Digrii	14	99
Dippiloomaa 	10	424
TTI 	186	64
    Hirmaannaa Barattootaa ilaalchisee 
Baay’innaa barattootaa 	1986	2007
Olmaa daa’immanii	0	217
Zeeroo claasii 	0	2,300
Barattoota 1-4	-	20,753
Barattoota 5-8	-	1,724
Barattoota 9-10	-	6632
Barattoota 11-12	-	268
Barattoota fedhii addaa	0	16
Gamaa Bishaan Dhugaatiitiin 
Hojiwaan Bishaanii dhugaatii bara 1984 hanga 2007 hojjatamaan fi Bu’aawwan akka Aanaa keenyaatti argaman 
•	Bara 1984 Uwwisni Bishaan dhugaattii %3 irraa turree hanga bara 1997 tti  uwwisni bishaan dhugaatii Aanaa % 10.28  akka ol guddatu godhuun danda’ameera. 
•	Bara 1997 Uwwisni bishaan dhugaatii Aanaa 10.28 % irraa turee hanga  bara 2002 tti  %32.4 guddateeraa. 
•	Bara 2002 Uwwisni bishanii %32.4 irra turee bara 2007 tti %62.6 irra ga’uun danda’ameera kunis kan agarsiisu Uwwisni bishaan dhugaati yeroo gara yerootti dabalaa dhufuu isaakan agarsiisu. 
•	Bolla Harkaa gabaabaa pampii waliin bara 1984 dura  0 irra turee hanga bara 2007 tti  gara 63 tti ol guddisuun danda’ameera. 
•	Bolla gadi fagooTamsasaa waliin bara 1984 dura 1 kan turee bara 2007 lakkofsan 13 tti guddatee jira. 
•	Burqaa Tamsaasaa Waliin 1 irraa gara 3tti  Madda gabbisuun 0 irraa gara 14 tti gudatee jira 
  
Daandii Ilaalchisee  
1.Dandii Arbooyyee – Koshiim dheerina km 12.5 
2. Dandii Koshiim – Taree Amiinyaa dheerina km 5.5 
 3. Dandii Arbooyyee – Habuulee dheerina  km 12.5 
4. dandii  Habulee – Alagaa dheerina  km 13 
5. Dandii Arbbooyyee – Iguu dheerina  km 5.1 
6. Dandii Arbooyyee – faraqasa dheerina km 9.6   Ida’amaa dheerina km 58.2 kan ta’u hojii ciruu fi  haxxahuu, hojii cirachaa uwwisuu fi hojii istrakchaarii adda addaa hojjatama kan jiruu fi hojjatamee tajajiila keenuu kan jalqabee ta’uu isaatti. 
Akkasumaas hojiin misooma dandii bara 2007 saganta waliin gahinsa dandii badiyyatiin hojjiin ciruu fi haxa’uu, hojii lafa (earth work) hojjatamaa jiru 
.Dandii Danaab guddoo - D/Kombolchaa  dheerina km 6 
•	Dandii Danab – guddoo --- Qarsaa dheerina  km 5.1 
•	Dandii Bolloo – Utamoo –dojje dheerina km 9. Ida’ama dheerinaa km 20.1 hojiin jalqabameera. Akkuma waliigalatitti sagantaan waliin gahinsaa daandii baadiyaa (SWGDB) tiin akka   Aanaa keenyaatti sarara dandii jaha (6) km  58.2 kaan hojjatamee fi sararii dandii sadi (3) km 20.1 jalqabiirra kan jiruu ta’u isatti. 
Sagantaan waliin gahinsaa daandii baadiyaa (SWGDB) bay’inaa gandoota 15 ta’aniifi bay’inaa ummata dhira 26,910 dubara 19,367 w/qaba 46,277 tajjajila kan keena jiruu ta’u isaatti. 
Walumagalattii akka Aanaa jajuutii sirnaa Dh.D.U.O. (ADWUI) dandiin cirachaa  k.m 108.6 ta’uu hojjatameera. 
Bay’iina ummata Aanaa kenyaa dhiira 47,635 dubara 35,043  w/qaba 82,678  tajjajilaa omishaa oomishtumma gabaya geeachuu fi  dubartootni ulfa tajjajilaa Ambulansii argataniruu.  

Oduu 
Jiraattonni Godina Arsii Aanaa Jajuu Filannoo Biyyoolessaa Marsaa 5ffaan Bakka Bu’aa Keenya Nagaan Filanne Jedhan. 
Akeekni dagaagina dimookiraasii biyya tokkoo filannoo ummataa ummataan gaggeeffameedha.
Kana kan dhugoomsu ammoo filannoon  paartilee siyaasaa hirmaachise karaa iftoominaa fi bilisa ta’een nu hirmaachiseedha jedhan jiraattonni Aanaa jajuu buufataalee filannoo garagaraa irratti yaada kennaan tokko tokko .
Gandoota Aanichaa 29 keessa buufataalee 66 tti filannoon kan gaggeeffame yoo ta’u iddoolee filannoo hundattuu filannoon karaa nagaatiin gaggeeffamuun isaa dimokiraasii biyyattiin gaggeessaa jirtu hawaasni keenya ofitti fudhachuu isaa agarsiisa jedheera bulchaan bulchiinsa Aanaa Jajuu obbo Jeylaan Abdullee.
Itti gaafatamaan boordii filannoo aanichaa Obbo Alamaayyoo Wadaajoo hawaasni aanichaa akkuma sirna dimookiraasii dhugoomsuuf karaa nagaatiin filannoo gaggeessen karoora guddinaa biyyattiin qabattee itti deemaa jirtu cinaa dhaabbachuu qaba jedhanii jiru.
Oduu qindaa’eef :-  Waajjira DhKMA/Jajuu 
                                    

Godina arsii aanaa Asakootti filannoon marsaa 5ffaan haala si’oominaa fi milkaa’ina qabuun gaggeeffamaa jiraachuun himame.yeroo ammaa kana biyya keenyatti aangoo mootummaatiinfilannoo ummataa malee meeshaalee waraanaa qabatanii socho’uun hafuu isaa mirkanaa’eera.
Yeroon kunis ummanni abbaa aangoo kana itti ta’ee fi bu’uura heeraa kan qabu sirni dimookiraasii yeroo itti dagaageedha.kanaanis waggoottan 25’n darban keessattisaboonni sablammoonni fi ummanni biyyattii filannoowwan haqa qabeessa ta’an marsaa 4’f gaggeessanii turan.
Haaluma kanaa jiraattonni godina Arsii aanaa Asakoo filannoo biyaalessa marsaa 5ffaa caamsaa 16 gaggeeffamaa jiru irratti hirmaachuun karaa milkaa’ina qabuun filachaa jiraachuun dhaga’amee jira.
Namoonni buufataalee filannootti argamuun yaada kennan tokko tokko nuti abbaa aangoo kan taane ummanni guyyaa seena qabeessa kanarratti argamnee paartii siyaasaa ,nageenya,misooma fi ijaarsa sirna dimookiraasii  amma eegame kana itti fufsiisuuf ganamaan kaanee filachaa jirra jedhan.
Iddoolee filannoo 46 irratti namoonni kuma 38 ol kan galmaayan yoo ta’u,hanga amma oduun kun qindaayutti namoonni kuma 35940 sagalee kennuudhaan dhibbeentaa 92 irra gaheera. Kan gabaase r/w/dh/k/m/aanaa asakoo maammad-jamaal arrooleeti

***Italic text***'
Bold text



**' ==
* 
# Bulleted list item
* Bulleted list itemSuperscript text