open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ukrainan kieli

**Ukrainan kieli** on yksi sluavjuanoin kielispäi. Se on ukrainalazien valdivolline kieli. Ukrainan kieli on ven’an da valgoven’an sugukieli da kuuluu päivännouzuslavjuanoin kielien joukkoh. Ukrainan kielel paistah Ukrainas sego Valgo-Ven’al, Ven’al, Kazahstuanas, Pol’šas, Slovakies, Ruminies, Molduavies, Vengries, Serbies da ližäkse vie Kanuadas, Amieriekas, Argentinas, Avstrualies sego toizis mualois, kunne tuli elämäh ukrainalastu. Ukrainan kieli on Ukrainan valdivolline kieli. Keski- da Päivännouzu-Jevruopan mualois, kus eläy äijy ukrainalastu, ukrainan kielel on alovehelline libo vähembistökielen stuatussu. Eri tiedoloin mugah ukrainan kielel pagizou 36-45 miljonua hengie, Ukrainal muamankielenny sidä pidäy 31 971 000 hengie (85,2%), täh luguh kuuluu 328 tuhattu ven’alastu (2001). Ukrainan kirjukielen pohjannu on kiriliččy.

## Kirjaimikko

## Lähtehet
Kivijärvi (Loimolan kyläkundu, suvi)

**Kivijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,6 km². Järven pindu on 78 metrii korgiembi meren pindua. 

Pohjazes järveh laskeh Umasoja. Päivänlaskus järveh laskeh nimetöi oja, kudai tuou vetty Kotajärves da Ruokojärvespäi.
Kivijärvi (Porajärven kyläkundu, lounas)

**Kivijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2 km². Järven pindu on 148,9 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh oja, kuduan nimi on Rahepuro. Tämä oja tulou Suomespäi. Järvespäi vezi piäzöy Ala-Vieksjärveh.
Kiekuanjärvi

**Kiekuanjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,4 km², vezibasseinan ala on 15,5 km². Järven pindu on 125,2 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy Kiekuanjoki, kudai laskeh Jänisjärveh.
Kiimajärvi

**Kiimajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,6 km², vezibasseinan ala on 7,4 km². Järven pindu on 89 metrii korgiembi meren pindua. 

Niemet buitegu juatah järven kahtekse. Niemien välis on salmi, kuduan levevys on läs 200 metrii. Vorolansalmi yhtistäy Kiimajärven Valkamajärvenke. Järvespäi lähtöy lyhyt oja, kudai laskeh Varpajärveh.
Kinaspuoli

**Kinaspuoli** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,8 km², vezibasseinan ala on 446 km². Järven pindu on 163,4 metrii korgiembi meren pindua. 

Liidehes järveh laskeh Halgioja. Päivänlaskus järveh laskietahes Megrijogi da Soudjogi, kudai tuou vetty Nurmatjärves, Soudjärves, Tumasjärves da Käisijärvespäi. Järvespäi vezi piäzöy Suunujogeh. 

Järves päivännouzuhpäi on sijoitannuhes Porajärven kylä.
Koverojärvi

**Koverojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,4 km², vezibasseinan ala on 23,7 km². Järven pindu on 177,6 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau nimetöi oja, kudai tulou Latvajärvespäi da laskeh Muuannonjärveh. Täs järvespäi lähtöy Muuannonjoki.
Kivijärvi (Porajärven kyläkundu, päivänlasku)

**Kivijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,5 km². Järven pindu on 150,9 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh pieni nimetöi oja, kudai tulou nimettömäs lammespäi. Järvespäi vezi piäzöy Kotajärveh. Täs järvespäi lähtöy nimetöi oja, kudai laskeh Riihilambeh.
Kivijärvi (Porajärven kyläkundu, päivännouzu)

**Kivijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,5 km², vezibasseinan ala on 83,2 km². Järven pindu on 186,7 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Irstajogi, kudai laskeh Torasjogeh. Oja yhtistäy Kivijärven Huhtajärvenke. Lähin eländykohtu on Kostamuksen kylä, sissäh on 0,8 kilometrii.
Paavo Ahava

Paavo Ahava (Pavel Sem’onovič Afanasjev, 17. talvikuudu 1872, Uhtua – 31. talvikuudu 1944, Helsinki) oli karjalaine kupču da kuulužu yhteskunnnalline ruadai, kudai oli Vienan Karjalazien Liiton (Karjalan Sivistysseuran) alguhpanijoin joukos.

Paavo Ahava oli rodinuhes Uhtuol. Suomeh muutti vuvvennu 1883. Vuvves 1887 ruadoi myöjänny Tornionlaakson Turtolas. Vuvvennu 1900 Ahava avai oman laukan Kuusamoh. Vuozinnu 1900 Ahava rubei kehittämäh omua ruaduo Oulus da Uhtuol.

13-vuodizennu Ahava lugi A.V. Ervastin Mustelmat matkas Ven’an Karjalah kezäl 1879 (Muistelmia matkalta Venäjän Karjalassa 1879) – nimizen kniigan. Jo silloil hänel rodih mieli elvyttiä karjalastu ičentunduo. Monen vuvven peräs Ahava rubei keriämäh kniigua kniigoinpiästäjis. Se autoi avata Uhtuol enzimäzen kirjaston keviäl vuvvennu 1889. Vuozien 1900 allus Ahava rubei nostamah karjalastu ičentunduo. Vuozinnu 1905-1906 häi pidi Uhtuol da Vuokkiniemes kanzalliskerähmölöi. Vuvvennu 1906 Ahava johti Vienan Karjalazien Liiton perustuskerähmyö. Se oli pietty Vaasas.

Vuvvennu 1907 päiväzenvalgien nägi Ahavan toimitettu kanzalliskieline aberi. Vuvvennu 1908 Ahava pani rattahil kursit vienankarjalazih niškoi. Niilöi piettih Kuusamon rahvahanopistos. Yhtes Paavo Ahavanke johtamas Vienan Karjalazien Liittuo oldih Aleksei Mitro, Timo Manner da Iivo Härkönen. Paavo Ahava oli Karjalaiset Pakinat da Toukomies-lehtilöin toimittajannu. Nämmien lehtilöin jälles ruvettih piästämäh ilmoih Karjalan Heimo-žurnualua. Vuvvennu 1917 Vienan Karjalazien Liiton edustajannu olles Ahava ajeli Karjalan kylii myö, kus järjesti kirjastoloin da školien ruaduo. Liiton uvvekse nimekse tuli Karjalan Sivistysseuru. Samannu vuonnu yhtes Iivo Härközenke Ahava luadi Karjalan avtonoumiiohjelman, kuduadu voibi pidiä Päivännouzu-Karjalan enzimäzenny peruszakonannu.Suomen sizävoinan aigua keviäl vuvvennu 1918 Ahava kehitti ajatustu liittiä Päivännouzu-Karjal Suomeh da aktiivizesti kuhkutti sih rahvastu. Hänen poigu Paavo Ahava kannatti tädä ajatustu da kävyi kaikkih matkoih Päivännouzu-Karjalah vuozinnu 1918-1922. Paavo Ahavan vahnin poigu Iivo oli liittämisty vastah, häi nägi Päivännouzu-Karjalan iččenäzenny. Iivo, hänen tuatto da velli taisteltih eri puolil. Voinan aigua Paavo Ahava puutui vangih, yhtellän Iivon avul terväh oli piästetty järilleh Kuusamoh. Voinan jälles vuodessah 1920 Paavo Ahava ruadoi Päivännouzu-Karjalan toimituskunnas. Tämä kundu oli hävitetty Tarton rauhansobimuksen allekirjutettuu. Karjalan Sivistysseuran johtokunnas Ahava ruadoi vuodessah 1930. 

Paavo Ahaval oli kuuzi lastu: Iivo (1896-1919), Paavo Paavonpoigu (1898-1981), Veera (1899–1981), Simo (1906–1942), Nikke (1910–1955) da Viena (1918–1992).
Kodajärvi

**Kodajärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Suojärven linnukunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,6 km². 

Järvi on sijoitannuhes Priäžän piirin rajalluo. Sissäh on kaksi kilometrii. Järvespäi lähtöy Suonajogi.
Koitonjärvi

**Koitonjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,1 km². Järven pindu on 107,2 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh oja, kudai virduau Haukilammes, Äimäjärves, Aramajärves läbi da laskeh Sarkajogeh, kudai laskeh Suistamonjärveh.
Kollasjärvi (suvi)

**Kollasjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,8 km². Järven pindu on 137,4 metrii korgiembi meren pindua. 

Pohjazes järveh laskeh Loto-oja. Koillizes järvespäi lähtöy Kollasjärvenoja, kudai yhtistäy järven Kollasjovenke.
Korpijärvi (Salonjärven jovenala)

Korpijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 5,1 km², vezibasseinan ala on 324 km². Järven pindu on 160,6 metrii korgiembi meren pindua. 

Suves järveh laskeh Särkkäjoki. Pohjazes järveh lakeh kaksi ojua, yhten niis nimi on Siberi. Järves läbi virduau Heinäjoki.
Kostamus (järvi)

**Kostamus** on suolatoivezine järvi, kudai on Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pindu on 179,6 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Irstajogi, kudai laskeh Saarijärveh, täs järves läbi virduau Torasjoki, kudai liittyy Šuojuh. Järven pohjasrannal on sijoitannuhes samannimine pos’olku. Sie menöy  -dorogu (Suojärvi-Juustjärvi-Karhumägi).
Kotajärvi (järvi)

**Kotajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

pinduala on 2,3 km². Järven pindu on 80 metrii korgiembi meren pindua. 

Pohjazes järveh laskeh nimetöi oja. Luodehes järveh laskeh Palo-oja. Järvespäi lähtöy Kaivo-oja. 

Järves voibi pyydiä riäpöidy, haugii, särgii, ahvendu da kiiškoidu.
Kotajärvi (Porajärven kyläkundu, koilline)

**Kotajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,8 km², vezibasseinan ala on 168 km². Järven pindu on 150,9 metrii korgiembi meren pindua. 

Suves järveh laskeh nimetöi jogi, kudai tuou vetty Särkkäjärves da Aittojärvespäi. Järvespäi lähtöy se samaine nimetöi jogi, kudai virduau Itkajärves läbi da laskeh Koitajogeh.
Kuutamojärvi

**Kuutamojärvi** on ven’alaine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan päivänlaskuh. 

Järves päivänlaskuhpäi on sijoitannuhes Kuutamolahten kylä. Seiččie kilometrii on Himol’assah. 

Järveh laskeh Harvaoja, kudai tulou Vehkarvespäi. Järves läbi virduau Suunujogi. 

Järves voibi pyydiä riäpöidy, särgii, siigua, haugii, lahnua da ahvendu.
Korpijärvi (Jänisjoven jovenala)

**Korpijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan da Suomen Pohjas-Karjalan alovehel. 

Järven pinduala on 15,3 km², vezibasseinan ala on 344 km². Järven pindu on 130,3 metrii korgiembi meren pindua. 

Järven kauti menöy Ven’an da Suomen raja, voibi sanuo, gu se jagau järven kahtekse. 

Pohjazes Korpijärveh laskeh Sytiviermänjoki. Järvespäi lahtöy Kanavajoki. Vezi täs jovespäi valuu Juuvanjogeh da siepäi piäzöy Jänisjogeh.
Korpijärvi (Tulemajoven jovenala)

**Korpijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,4 km². Järven pindu on 115 metrii korgiembi meren pindua. 

Loimolanlahteh laskeh kaksi ojua. Net ollah Toroinlammenoja da Suurioja. Heinälahteh laskeh Loimolanjoki. Loimolanjoki tulou Korpijärvespäi.
Kuikkajärvi

**Kuikkajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,7 km², vezibasseinan ala on 44,6 km². Järven pindu on 177,2 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy Uuksunjoki.
Kuukkausjärvi

**Kuukkausjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,2 km², vezibasseinan ala on 204 km². Järven pindu on 159 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Kuukkausjoki, kudai tulou Ylä-Kuukkausjärvespäi da laskeh Aittojogeh.
Kyläjärvi (Loimolan kyläkundu)

**Kyläjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1 km². Järven pindu on 170,8 metrii korgiembi meren pindua. 

Luodehes järvi on yhtistetty Ägläjärvenke. Järvespäi lähtöy Pojasjoki, kudai virduau Pojasjärves läbi da laskeh Aittojogeh.
Kyläjärvi (Porajärven kyläkundu)

**Kyläjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,4 km², vezibasseinan ala on 97,9 km². Järven pindu on 150,7 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh Riihilampi. Järvespäi lähtöy Kyläjoki, kudai laskeh Koitajogeh.
Käisijärvi

**Käisijärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,1 km². Järven pindu on 82,2 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Tumasjärveh.
Käsnäsenjärvi

**Käsnäsenjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin alovehel. 

Järven lähäl on Käznysellän kylä. Järvi kuuluu Uuksunjoven basseinah. Pitkin järvirandua menöy P21 Priäžy – Lemetti -avtodorogu. Päivänlaskus ojien da lambiloin kauti järvi on yhtistetty Pensaanjovenke.
Kuotilampi

**Kuotilampi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,7 km². Järven pindu on 181 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau nimetöi jogi, kudai tulou Hullarinjärvespäi da virduau Jokilammes, Saralammes, Pitkäsjärves, Roukkenjärves da Varpajärves läbi.
Kulismajärvi

**Kulismajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,7 km². Järven pindu on 63 metrii korgiembi meren pindua. 

Luodehes järveh laskeh Suistamonjoki, kudai tulou järvespäi nimel Metsä-Rekijärvi. Koillizes järveh laskeh Leppäoja, päivänlaskus – Pahaoja. Päivännouzus järveh laskeh nimetöi oja, kudai tulou Luuelammes da Mustaslammespäi. Järvespäi lähtöy Kulismajoki.
Loimolanjärvi

**Loimolanjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin alovehel. Järvi kuuluu Luadogan basseinah. 

Järven pinduala on 28,3 km², vezibasseinan ala on 199 km². Järven pindu on 150 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh nelli joguttu. Net tullah meččyjärvilöispäi. 

Järves voibi pyydiä ahvendu, haugii, särgii, salattii, matikkua, riäpöidy da karassii.
Lomčarvi

**Lomčarvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,3 km², vezibasseinan ala on 1030 km². Järven pindu on 138 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Lomnezerka-jogi, kudai laskeh Seleckoje-järveh.
Lubojärvi

**Lubojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 22 km², vezibasseinan ala on 147 km². Järven pindu on 177 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh Sapsanga-jogi. Päivännouzus järveh tulou vetty Särgijärves da Matkajärvespäi. 

Järvespäi vezi virduau Vongarveh. Järves voibi pyydiä haugii, ahvendu, särgii, siigua, riäpöidy, matikkua da kiiškoidu.
Luglajärvi

**Luglajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2 km², vezibasseinan ala on 138 km². Järven pindu on 158,7 metrii korgiembi meren pindua. 

Pohjazespäi järveh tullah nimettömät ojat. Suves järveh tulou vetty Tšitskoinjärvespäi. Järves läbi virduau Luglajoki, kudai tulou Keskijärves da Yläjärvespäi. Luglajoki laskeh Aittojogeh.
Luopasjärvi

**Luopasjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,5 km², vezibasseinan ala on 16,7 km². Järven pindu on 100 metrii korgiembi meren pindua. 

Pohjazespäi järveh tulou kaksi nimettömiä ojua, kudamat tullah Häsänlammes da Ylä-Luopajärvespäi. Järvespäi lähtöy Luopasoja, kudai laskeh Kytsinjärveh. Täs järvespäi lähtöy Kytsinoja, kudai laskeh Syskyjärveh.
Lauri Kuntijärvi

**Lauri Kuntijärvi (Lazar’ Kundozerov)** (20. kevätkuudu 1906, Oulangan čupun Soukelo – 19. tuhukuudu 1988, Helsinki, Suomi) oli karjalaine da suomelaine kirjuttai da toimittai. 

Konzu Karjalas loppiettihes taistelut vuvvennu 1922, Lauri Kuntijärvi yhtes omien da tuttavienke siirdyi elämäh Suomeh. Sie hänes tuli kuulužu kirjuttai da toimittai. Lauri Kuntijärvi kuului Itä-Karjala -lehten toimituskundah. Lehteh häi oli kirjutannuh äijän kirjutustu Karjalah näh.

## Tevokset:

* Yhdessä ylenivät-romuanu, 1943. Se kerdou tapahtumis Karjalan Pohjazes vuozinnu 1919-1922. Romuanu on omistettu kirjuttajan tuatale – Mehvo Kuntijärvele, kudai oli tapettu bojun aigah 10. pakkaskuudu vuvvennu 1922 Ruvan kylän lähäl.

* Nimel Lauri Kumankoski on kirjutettu Mä kaipaan takaisin -näytelmy, 1932

* Nimel Lasse Kuntijärvi päiväzenvalgien nähtih Lahden seudun nuorisoseurojen liiton 25-vuotisjulkaisu, 1931 da Sanan mahti: Karjalakerhojen 10-vuotisjulkaisu Kalevalan riemuvuonna, 1935

## Viittehet
* Lauri Kuntijärvi | Sampo
Moskovan valdivonyliopisto

**M.V.Lomonosovan nimelline Moskovan valdivonyliopisto** (vuodes 1755 vuodessah 1917 - Valdivokunnan Moskovan yliopisto) - on yksi vahnimis da suurimis klassiilizis Ven'an yliopistolois, yksi ven'an tiijon da kul'tuuran keskuksis, kudai on sijoitunnuh Moskovas.

Vuvves 1940 sille on annettu Mihail Vasiljevič Lomonosovan nimi.

Yliopiston perustamine oli kehoitettu I.I.Šuvaloval da M.V.Lomonosoval. Enzimäi yliopiston avuamine oli reknattu vuvvennu 1754, ga varustandu ruadoloin periä, enimite huonuksen kohendamizen periä, avuandu rodih vaiku vuvvennu 1755. Kuningatar Elizaveta Petrovna allekirjutti käskyn yliopiston perustamizeh näh 24. pakkaskuudu (4. tuhukuudu). Enne, 12. (25.) pakkaskuudu, Pyhä Tatianan päivänny, Elizaveta Petrovna oli hyväksynnyh Moskovan Yliopiston perustamizen projektan, sen täh Tatianan päivy (25. pakkaskuudu) pietäh Moskovan Yliopiston perustamizen päivänny da Ven'an studentoin (opastujien) päivänny.

Enzimäzet luvendot yliopistos oldih lugiettu 26. sulakuudu (7. oraskuudu). Ivan Ivanovič Šuvalov rodih yliopiston kuratorakse, a Aleksei Mihailovič Argamakov (1711 - 1757) - enzimäzekse johtajakse. Ga yhtelläh ni virrallizis dokumentois, kuduat oli annettu Senuattah, ni paginois yliopiston avuandupidolois Lomonosovan nimi ei olluh muanitu. Histourien tutkijan M.T.Bel'avskoin mieles, "Šuvalov kui otti ičen nimeh projektan luajindan da yliopiston perustamizen kunnivon", mugai "äijäl rikoi Lomonosovan projektan, ližättyy sih monen piäkohtua, kudualoi vastah oldih Lomonosov da toizet ven'an tiedomiehet Tiedoakademies".

Enzimäi yliopisto sijoitui Piäaptiekan talois (enne se oli Muan ozasto) Valdivon histouriellizen muzein kohtas Ruskiel augivol.
Muuannonjärvi

**Muuannonjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,9 km², vezibasseinan ala on 88 km². Järven pindu on 171,8 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh nimetöi oja, kudai tuou vetty Latvajärves da Koverojärvespäi. Pohjazes järveh laskeh Suurijoki, kudai tulou Suuresjärves da Ylä-Kiltsunjärvespäi. Järvespäi lähtöy Muannonjoki.
Mundarvi

**Mundarvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,7 km², vezibasseinan ala on 8,21 km². Järven pindu on 168,7 metrii korgiembi meren pindua. 

Pohjazes järvespäi lähtöy Mundoja, kudai laskeh Unusjärveh.
Matkajärvi

**Matkajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 3 km². Järven pindu on 178,6 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh kaksi nimettömiä ojua, kuduat tullah Haukilammes da Nararvijärvespäi. Järvespäi lahtöy lyhyt oja, kudai laskeh Särgijärveh.
Megrijärvi

**Megrijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 7,7 km², vezibasseinan ala on 79 km². Järven pindu on 190,1 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh ojua. Kaksi niis tullah Upoz- da Kälkäjärvespäi. Megrijärvespäi vezi piäzöy Kälgärveh. Täs järvespäi lähtöy Megrijogi. 

## Histourii

Vuozissah 1910 järven rannal seizoi manasteri. Vie lähäl oli kylä nimel Megri. Se jäi hyllätykse Suuren Ižänmuallizen voinan jälles.
Mustajärvi

**Mustajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,5 km². Järven pindu on 107,5 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy nimetöi oja, kudai laskeh Salmenjärveh. Täs järves läbi virduau Unusjoki. Järven pohjasrannikol on sijoitannuhes Raikonkosken pos’olku.
Märätjärvi

**Märätjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 14,8 km², vezibasseinan ala on 446 km². Järven pindu on 177,3 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh tulou vetty Vongarves. Lounazes järveh laskeh Čihmurioja, kudai tulou lammespäi. 

Suves järveh laskeh Saraoja, kudai tulou järvespäi, kuduan nimi on Kivikko-Säynäs. 

Liidehes järveh laskeh nimetöi oja, kudai tulou Tedrijärvespäi. 

Päivännouzus järveh laskeh Mal’l’aoja, kudai tulou Mal’l’ajärvespäi. 

Liidehes vezi järvespäi virduau järveh, kuduan nimi on Kaidamärät.
Eino Leskinen

**Eino Leskinen** (21. tuhukuudu 1904, Jovensuu – 15. kylmykuudu 1971, Helsinki) oli suomelaine kielentutkii, pidi luvenoloi yliopistos. 

Leskinen opastui školas Jovensuus da Mikkelis. Helsinkin yliopistos häi opastui suomen kieleh da sen sugukielih. Vuvvennu 1928 rodih filosoufien kandiduatakse. Vuvves 1925 algajen 12 kezän aigah Eino Leskinen kävyi matkoih Suomen puolizeh Raja-Karjalah, tuttavui Suomeh elämäh tulluzien karjalazien pagolazienke. 

Vuozinnu 1930-1940 Leskinen oli ruavos Suomelazen Kirjalližuon Seuras, häi oli karjalasmurdehien sanakniigan toimittajannu. Sih aigah sanakniigah niškoi oli valmistettu läs 350 foliosivuu käzikirjutustu. Leskinen toimitti Karjalan kielen näytteitä -sarjan, kuduah kuului kolme ozua. Net nähtih päiväzenvalgien vuozinnu 1932-1936. 

Voinan jälles vuozinnu 1945-1957 Eino Leskinen pidi suomen kielen luvendoloi Yhteskunnallizes Kogiesškolas. Sen jälles eläkkehel piäzemizessäh ruadoi Helsinkin yliopistos. Leskinen keräi äijän karjalankielisty materjualua. Keriändypaikoinnu oldih Tulemjärvi, Imbilahti, Puadenen Sellin kylä, Rebol’a, Jyškyjärvi, Oulangu, Pistojärvi da Kiestinki. Leskinen kirjutti kirjutustu murdehien keriämizes, Tulemjärven murdehis da rahvahanrunohuos.

## Julgavot:
* Tulemajärven murteen vokalismi, Helsinki 1933
* Metsästys ja kalastus ; eripainos. Helsinki 1934
* Jussi Turunen 5.6.1903-29.6.1936 ; mustokirjutus, luadijat Eino Leskinen ja Yrjö Vuorjoki. Helsinki 1936
* Suomen heimotyöstä vv. 1931-36 ja sen johtavista periaatteista : esitelmä V:n suomalais-ugrilaisen kulttuurikongressin heimotyön ja ulkokansalaisasian harrastuspiirin kokouksessa Tallinnassa 26. kesäkuuta 1936. Helsinki 1936
* Karjalan kieleen kohdistuneesta tutkimuksesta ja harrastuksesta, eripainos. Helsinki 1937
* Karjalan kielen uusi kirjaimisto. Helsinki 1937
* Vanhimmat tunnetut karjalan kielen sanastot. Helsinki 1937
* Entisajan metsänkäynnistä ja kalastuksesta Ilomantsin itäosissa. Helsinki 1938
* Karjalan kirjakielen oikeinkirjoituskysymys Neuvostovenäjällä ; eripainos Virittäjä № 3. Helsinki 1938
* Itä-Karjalan historiaa kielentutkimuksen valossa teoksessa Karjalan historiaa. Gummerus 1938
* Karjalan kirjakielen ortografiakysymys Neuvosto-Venäjällä. Sordavala 1938
* Lisiä karjalankielisen kirjallisuuden historiaan : tietoja oikeauskoisen lähetysseuran Arkangelinkomitean julkaisutoiminnasta 1890-luvulla. Helsinki 1938
* Kappale karjalankielisen kirjallisuuden historiaa ; eripainos Virittäjä № 1-2. Helsinki 1939, tävvendetty eripainos 1939
* Tietoja v. 1820 Tverin-karjalan murteella ilmestyneen Matteuksen evankeliumin kääntäjästä (Grigorij Jefimof Védenskij) ; eripainos Virittäjä № 3. Helsinki 1939
* Itäkarjalaismurteiden näytteitä. Helsinki 1956

## Toimitusruavot:
* Savo-karjalaisten lauluja ; toim. Taneli Kuusisto, Eino Leskinen ja Arvo Saikkonen. Helsinki 1928
* Karjalan kielen näytteitä. 1, Tverin ja Novgorodin karjalaa. Helsinki 1932
* Karjalan kielen näytteitä. 2, Aunuksen ja Raja-Karjalan murteita. Helsinki 1934
* Karjalan kielen sanakirjan artikkelien luonnoksia. Helsinki 1934
* Karjalan kielen näytteitä. 3, Ent. Poventsan ja Kemin kihlakuntien karjalaismurteita. Helsinki 1936

## Lähtehet
Muntaanjärvi

**Muntaanjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin alovehel. Järvi kuuluu Luadogan järven basseinah. 

Järven pinduala on 3,3 km², vezibasseinan ala on 417 km². Järven pindu on 161,1 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Tolvajoki.
Nurmatjärvi

**Nurmatjärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 3,9 km². Järven pindu on 168,3 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Soudjärvenjogeh. Se laskeh järveh, kuduan nimi on Kinaspuoli. Täs järvespäi vezi piäzöy Suunujogeh.
Nälmäjärvi

**Nälmäjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Veškelyksen kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1 km², vezibasseinan ala on 25,6 km². Järven pindu on 121,6 metrii korgiembi meren pindua. '

Järves läbi virduau Nälmäjogi, kudai laskeh Šuojuh.
Ongamus

**Ongamus** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Veškyksen kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,7 km². Järven pindu on 130 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Peldojärveh. Täs järvespäi vezi piäzöy Yläjogeh. 

Järves voibi pyydiä haugii, särgii, matikkua, ahvendu da kiiškoidu.
Palojärvi

**Palojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan da Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,8 km². Järven pindu on 174 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy Palojoki, kudai laskeh Keskimjogeh. 

Järveh laskeh Soitinjoki, kudai tulou Soitinjärvespäi.
Paastojärvi

**Paastojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin alovehel. 

Järven pinduala on 8,5 km², vezibasseinan ala on 135 km². 

Järvi kuuluu Luadogan basseinah. Järvi on suodunuol kohtal, Suojärven linnassah on 60 kilometrii. 

Järves läbi virduau Keskimjoki.
Paastojärvi (Porajärven kyläkundu)

**Paastojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,5 km², vezibasseinan ala on 15,6 km². Järven pindu on 153,6 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy Lokajoki, kudai laskeh Koitajogeh.
Palvatjärvi

**Palvatjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Veškyksen kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,6 km², vezibasseinan ala on 112 km². Järven pindu on 121 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh Yläjogi. Järvespäi lähtöy Kuhajogi. 

Järves voibi pyydiä haugii, särgii, lahnua da ahvendu.
Mäntyjärvi

**Mäntyjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,5 km², vezibasseinan ala on 289 km². Järven pindu on 172 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Mäntyjoki, alavirras joven nimi on Kontiojoki. Jogi tuou vetty Ylizes-Liusjärves da Alizes-Liusjärvespäi. Jogi laskeh Torasjogeh.
Pertinjärvi

**Pertinjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,1 km², vezibasseinan ala on 12,2 km². Järven pindu on 161 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy oja, kudai laskeh Soanjärveh. Täs järvespäi lähtöy Soanjoki.
Kajoit

**Kajoit** (*Laridae*) on randulinduloin linduheimo. 

Alaheimo: *[[Anoinae]]*, 2 genera, 6 species

Alaheimo: *[[Rynchopinae]]*

Alaheimo: Čiirakot - *[[Sterninae]]*

Alaheimo: *[[Larinae]]*
* *[[Creagrus]]*, 1 species
* *[[Rissa]]*, 2 species
* *[[Pagophila]]*, 1 species
* *[[Xema]]*, 1 species
* *[[Chroicocephalus]]*, 12 species
** järvikajoi (*[[Chroicocephalus ridibundus]]*)
* *[[Hydrocoloeus]]*, 1 species
** pienikajoi (*[[Hydrocoloeus minutus]]*)
* *[[Rhodostethia]]*, 1 species
* *[[Leucophaeus]]*, 5 species
* *[[Ichthyaetus]]*, 6 species
** mustupiäkajoi (*[[Ichthyaetus ichthyaetus]]*)
* *[[Larus]]*, 24 species:
** kalakajoi (*[[Larus canus]]*)
** merikajoi (*[[Larus marinus]]*)
** harmaikajoi (*[[Larus argentatus]]*)
** selgykajoi (*[[Larus fuscus]]*)
Linnut

**Linnut** (lat. *Aves*) ollah selgyrangazii elättilöi, kudamat tipičnoi omistau n'uokan, siivet, höyhenii da kebjien, onnon luurangon. Linduloi eläy joga muankolkas i nennien suurus ollah vaihtelijat 5.5 santimetris 2.8 metrih. Linduloin n'uokut da siivet ollah kehitynnyh linnun ymbäristöh da eloksentabah. Kai linnut ei voi käyttiä siibii lendämizeh; ezimerkikse pingvinat ei maltau lendoh, ga pingvinat käytetäh siibii uidamizeh da čukeldamizeh. Nenne munitah jäiččilöi, midä havvotah pezäs.

Linnut ollah kai muakeräl jällel olijat dinozaurukset. 

## Javottelemine

### Lindulahkot
Infraclassis **[[Paleognathae]]**
* (Struthioniformes)
* (Rheiformes)
* (Apterygiformes)
* (Casuariformes)
* (Tinamiformes)
Infraclassis **[[Neognathae]]**
* Kanalinnut (Galliformes)
* Sorzulinnut (Anseriformes)
* (Caprimulgiformes)
* (Apodiformes)
* (Musophagiformes)
* (Otidiformes)
* (Cuculiformes)
* (Mesitornithiformes)
* (Pterocliformes)
* (Columbiformes)
* (Gruiformes)
* Uikkulinnut (Podicipediformes)
* Flamingolinnut (Phoenicopteriformes)
* Randulinnut (Charadriiformes)
* (Eurypygiformes)
* (Phaethontiformes)
* Kuikkulinnut (Gaviiformes)
* (Sphenisciformes)
* (Procellariiformes)
* (Ciconiiformes)
* (Suliformes)
* (Pelecaniformes)
* (Opisthocomiformes)
* (Accipitriformes)
* Hyybiilinnut (Strigiformes)
* (Coliiformes)
* (Trogoniformes)
* (Bucerotiformes)
* (Coraciiformes)
* (Piciformes)
* (Cariamiformes)
* (Falconiformes)
* (Psittaciformes)
* Čiučoilinnut (Passeriformes)

## Lähtehet
Peseksimäjärvi

**Peseksimäjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,3 km², vezibasseinan ala on 19,1 km². Järven pindu on 175,8 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Kukinojah, kudai laskeh Torasjogeh.
Petusjärvi

**Petusjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Veškelyksen kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,4 km². Järven pindu on 111,6 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Kivaččujogeh, kudai laskeh Siämärveh.
Pieni Pyhäjärvi

**Pieni Pyhäjärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Suojärven linnukunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,4 km², vezibasseinan ala on 24,8 km². Järven pindu on 139 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy Pyhäjoki, kudai laskeh Šuojuh.
Pieni Retsunjärvi

**Pieni Retsunjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,6 km². Järven pindu on 88,3 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Suureh Retsunjärveh. Täs järvespäi vezi piäzöy Kalliolambeh, siepäi lähtöy Iso-Kivijoki, kudai laskeh Tulemjogeh.
Pinisjärvi

**Pinisjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,7 km². Järven pindu on 165,3 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi virduau erähis järvilöis läbi da tulou Muntaanjärveh. Täs järves läbi virduau Tolvajoki, kudai laskeh järveh nimel Viksinselkä.
Pitkäjärvi (järvi, Suojärven piiri)

**Pitkäjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,5 km². Järven pindu on 166,5 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau nimetöi jogi, kudai tulou Hullarinjärven, Kuotilammen, Jokilammen da Saralammen puolespäi. Ielleh nimetöi jogi virduau Roukkeenjärves da Varpajärves läbi da laskeh Koitajogeh.
Piitsoinjärvi

**Piitsoinjärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pindu on 166,5 metrii korgiembi meren pindua. 

Järven lahtespäi lähtöy Piitsoinoja, kudai laskeh Saarijärveh. Täs järvespäi lähtöy Saarijärvenjoki, kudai laskeh Salonjärveh. 

Järven pohjasrannal on sijoitannuhes Piitsijoven kylä.
Petäjäjärvi (Porajärven kyläkundu)

**Petäjäjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,6 km², vezibasseinan ala on 59,8 km². Järven pindu on 190,4 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh da järvespäi lähtöy nimetöi jogi, kudai virduau Ylä-Latajärves, Ala-Latajärves, Aittojärves, Särkäjärves, Kotajärves da Itkajärves läbi da lopus laskeh Koitajogeh.
Petäjäjärvi (Loimolan kyläkundu)

**Petäjäjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,5 km². Järven pindu on 146,7 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh da järvespäi lähtöy Volgajoki, kudai laskeh järveh, kuduan nimi on Viiksinselkä.
Plotina-Mustajärvi

**Plotina-Mustajärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pindu on 86 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Salmilammenoja, kudai virduau Salmilammes läbi da lähtöy siepäi nimel Varpaoja. 

Pohjazes järveh laskeh Varpaoja, kudai tuou vetty Kiimajärves da Valkamajärvespäi. 

Päivännouzus järveh laskeh oja, kudai tuou vetty Saarijärves da Joutsenjärvespäi.
Poitamojärvi

**Poitamojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,1 km², vezibasseinan ala on 26,9 km². Järven pindu on 178,7 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy Poitamo-oja, kudai laskeh Ala-Matkalambeh.
Porajärvi (järvi)

**Porajärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,2 km², vezibasseinan ala on 3400 km². Järven pindu on 164 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Suunujogi. 

Järves voibi pyydiä haugii, särgii, lahnua, ahvendu, riäpöidy, matikkua da kiiškoidu. 

Järven rannal on sijoitannuhes samannimine kylä.
Pojasjärvi

**Pojasjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,3 km², vezibasseinan ala on 117 km². Järven pindu on 154,8 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Pojasjoki, kudai tulou Kyläjärvespäi da laskeh Aittojogeh.
Pojasjärvi (Porajärven kyläkundu)

**Pojasjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1 km², vezibasseinan ala on 201 km². Järven pindu on 148,7 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Ylä-Vieksjärveh. Järvespäi lähtöy Pojasjoki, kudai laskeh Ala-Vieksjärveh.
Rautajärvi

**Rautajärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pindu on 76,9 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh Rautajärvenoja, kudai tuou vetty Ylä-Lavajärves da Saarijärvespäi. Järvespäi vezi piäzöy Ala-Lavajärveh, Sulasalmeh, Pyhäjärveh da Vuortanajärveh.
Pyhäjärvi (järvi, Suojärven piiri)

**Pyhäjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 4,5 km², vezibasseinan ala on 33,8 km². Järven pindu on 75 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtietäh nimettömät ojat. Järvespäi vezi piäzöy Vuortanajärveh, kus oman allun ottau Koirinjoki.
Retajärvi

**Retajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,6 km². Järven pindu on 192,0 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Vuottojoki, kudai tulou Ylä-Retajärvespäi da ielleh virduau Ylä-Vuottojärvehpäi.
Roikonjärvi

**Roikonjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan da Mujehjärven piirin Sukkajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 25,1 km², vezibasseinan ala on 1485 km². Järven pindu on 164 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskietahes Suunujogi da Čeba-jogi. Järvespäi Sarbisalmen kauti vezi piäzöy Himol’anjärveh. 

Järves voibi pyydiä riäpöidy, särgii, siigua, haugii, lahnua da ahvendu.
Tundru

**Tundru** on mua-aloveh, kus on kova ilmasto. Tundru on sijoitannuhes pohjazeh. Sie vähä midä kazvau, mua on kylmy, äijäl tuulou. Tundru on pohjazembi, migu taigu. Mua on suodunuh, paikoitellen on torfua da kivie. Talvel on ylen vilu, kezä on lyhyt. Tundran suvirajal algavuu Arktiekku.
Roukkeenjärvi

**Roukkeenjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,9 km², vezibasseinan ala on 261 km². Järven pindu on 166,4 metrii korgiembi meren pindua. 

Pohjazes järveh laskeh nimetöi jogi, kudai tulou Hullarinjärves, Kuotilammes da Pitkäsjärvespäi. Koillizes järveh laskeh Vuottojoki. Luodehes järvespäi lähöy nimetöi jogi, kudai virduau Varpajärves läbi da laskeh Koitajogeh.
Ruokojärvi (järvi, Suojärven piiri)

**Ruokojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,1 km². Järven pindu on 79 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvi voibi jagua nelläh ozah, kudamien rajoinnu ollah ylen kaijat salmet. Katiskalahteh laskeh Kaivo-oja, kudai tulou Kotajärvespäi. Pohjazes on suodunuh lahti, kudaman nimi on Ruokojärvenpää. Ruokojärvespäi vezi piäzöy Kivijärveh, kudamah laskeh Umasoja. 

Ruokojärves voibi pyydiä haugii, särgii, lahnua da ahvendu.
Saarijärvi

**Saarijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,2 km². Järven pindu on 132,9 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Torasjoki. Järveh laskeh Irstajogi. Järven luodehrannnale on sijoitannuhes Naistenjärven pos’olku.
Sapsankajärvi

**Sapsankajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,1 km². Järven pindu on 189,4 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh tulou viizi nimettömiä ojua. Järvespäi lähtöy Sapsankajogi, kudai laskeh Lubarveh.
Särgijärvi (järvi, Suojärven piiri)

**Särgijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2 km². Järven pindu on 178 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh oja, kudai tulou Matkajärvespäi. Järvespäi vezi piäzöy Lubarveh.
Saarijärvi (järvi Loimolanjovel)

**Saarijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,9 km², vezibasseinan ala on 408 km². Järven pindu on 104 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh kaksi nimettömiä ojua, kuduat tuvvah vetty Kaitalammes, Saarikkolammes, Maadorogalammes da Lauvuslammespäi. Järvespäi lähtöy Pensaanjoki. Järves läbi virduau Loimolanjoki.
Saarijärvi (järvi, Koirinjoven jovenala)

**Saarijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1 km². Järven pindu on 77 metrii korgiembi meren pindua. 

Pohjazes järveh laskeh nimetöi oja, kudai tulou Kaitalammespäi. Suves järveh laskeh vie yksi nimetöi oja, kudai tulou Hallinlammespäi. Luodehlahtespäi lähtöy Rautajärvenoja, kudai laskeh Rautajärveh.
Tundrureboi

**Tundrureboi** (, aijembah *Alopex lagopus*) on koiruelättilöih kuului tundral eläi elätti. Se on reboidu pienembi. Tundrureboin rungan piduhus on 55–65 sm, hännän piduhus 30–35 sm da massu 2,5–8 kg.

## Ulgokuva

Tundrureboin turkis on kaksi erilaistu luaduu. Kezäl sen turki on muzavanharmai, da talvel kogonah valgei. Sen korvat ollah lyhyöt da pyöryzät; se auttua pidämäh tundrureboin lämbimänny.

## Elostavat

Tundrureboi syö ezimerkikse tundrusobuloi da muamygrii. Se mečästiä pimies. Tundrureboi eliä yksin, libo toizen tundrureboin kel. Se suau oraskuun loppupuoliskol 2-4 poigaistu. Se ei ylen äijy varua rahvastu.

= Teemas muijal =

* Tunturisusi (suomekse)
Saarijärvi (järvi, Syskyänjoven jovenala)

**Saarijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,6 km², vezibasseinan ala on 2,4 km². Järven pindu on 89 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy ojaine, kudai virduau Latvajärves läbi da laskeh Joutsenjärveh.
Jevroviidenii

**Jevroviidenii** (; ) on pajokilbu. Sih yhtytäh muat, kuduat kuulutah Jevruopan tele- da ruadivoliittoh. 

Jogahine mua työndäy kilbah oman pakičuksen. Jogahizes muaspäi yhtyö kilbah suau libo yksinpajattai libo pajojoukko. Pajon piduhus on kolme minuuttua. Ezityksen aigua laval ei sua olla enämbi kuuttu hengie. Kaikkien ezityksien loppiettuu algavuu arvostelukunnan da telekaččojien iänestys. Sen aigah vallitah pajokilvan voittai. Iänestykseh yhtytäh muat, kuduat piästih finualah da puolifinualah.

Jevroviideniedu pietäh joga vuottu vuvves 1956 algajen. Se on kuulužimii pidoloi kogo muailmas. Kaččojien lugumiäry on 600 miljonassah hengie.

## Voittajat
### 1950-vuvvet

### 1960-vuvvet

### 1970-vuvvet

### 1980-vuvvet

### 1990-vuvvet

### 2000-vuvvet

### 2010-vuvvet

### 2020-vuvvet
Jazz

**Jazz** on muuzikan laji, kudai on roinnuhes Pohjas-Amerikas, sih kuulu äijy eriluadustu stiil'ua. Enimile niilöis on tyypilline šingotettu ritmu da improviziiruičendan tärgevyöt. Sen ližäkse puhundusoitin on tärgei jazz-muuzikan oza.
Saarijärvi (järvi, Saarijärvenjoven ladvu)

**Saarijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,7 km², vezibasseinan ala on 130 km². Järven pindu on 148,8 metrii korgiembi meren pindua. 

Suves järveh laskeh oja nimel Čolmuzenpuro, kudai tuloi suoloispäi. 

Liidehes järveh laskeh oja, kudai tulou Kuokkasjärvespäi. 

Luodehes järveh laskeh Hanhioja, kudai lähtöy suospäi da sit virduau Hanhilammes läbi. Koillizes järveh laskeh nimetöi oja, kudai tulou Pieneslammespäi. 

Järvespäi lähtöy Saarijärvenjoki.
Saarijärvi (järvi, Sarkajoven ladvu)

**Saarijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1 km². Järven pindu on 102 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh nimetöi ojaine, kudai tuou vetty Rikijärvespäi (Pistjärvespäi). 

Järvespäi lähtöy Vaaherjoki, alavirras sen nimi muuttuu Sarkajovekse.
Sarkajärvi

**Sarkajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,5 km². Järven pindu on 84,5 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh da järvespäi lähtöy Sarkajoki. 

Järven lähäl on sijoitannuhes Leppäsyrjän raudutiestansii. Sissäh on 1 kilometri.
Särkijärvi

**Särkijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,3 km². Järven pindu on 160,2 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Soudarveh. Järven suvirannal on sijoitannuhes Soudarven kylä.
Sirkoinjärvi

**Sirkoinjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,7 km² (yhtes Salmenjärvenke). Järven pindu on 96,1 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Uuksunjoki. Järveh laskietahes ojat, kuduat tullah Mustasjärves da Valgiesjärvespäi.
Soudarvi (järvi, koilline)

**Soudarvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 7,2 km², vezibasseinan ala on 482 km². Järven pindu on 154,6 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh tulou vetty Särkijärvespäi. Järven päivänlaskurannal on sijoitannuhes samannimine kylä. Sie menöy 86K-14 -tie (Suojärvi-Juustjärvi (Porajärven kauti) – Karhumägi).
Soitinjärvi

**Soitinjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,1 km². Järven pindu on 176,3 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy Soitinjoki. Järven suvi- da lounasrandoi pitkin menöy kylädorogu. Se tulou Vegaruksespäi da menöy valdivonrajassah.
Bagossy Brothers Company

**Bagossy Brothers Company** on vuvvennu 2013 perustettu vengrielaine pop-rok-joukko. 

## Histourii
Yhtyveh perustettih 11. kezäkuudu 1926 Transil'vanijan Gyergyószentmikloissa -nimes kyläs säveldäjien avulla, kumpaset soitettih yhtes jo moni vuottu. Bändin nimen pohjannu on velleksien Bagossin (Norbert Bagossy da László Bagossy) perehnimii. 

## Liittolazet
    Norbert Bagossy
    László Bagossy
    Szilárd Bartis
    Attila Tatár
    Zsombor Kozma

## Viittehet
Soudärvi (järvi, lounaine)

**Soudärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2 km². Järven pindu on 174,8 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh tulou vetty Käisijärves da Tumasjärvespäi. 

Järvespäi lähtöy Soudärvenjogi, kudai laskeh järveh nimel Kinaspuoli. Täs järvespäi vezi piäzöy Suunujogeh.
Suovanjärvi

**Suovanjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,8 km², vezibasseinan ala on 19,1 km². Järven pindu on 160,1 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi lähtöy 8-kilometrihine Suovanjoki. Se yhtistäy Suovanjärven Loimolanjärvenke.
Suonuojärvi

**Suonuojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan  Mujehjärven piirin Lendieran kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,9 km², vezibasseinan ala on 150 km². Järven pindu on 201,1 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Marja-jogi, kudai tulou vetty Lapinjärves da Kodijärves sego toizis pienis järvilöispäi da laskeh Muotkajärveh.
Suuri Kontiojärvi

**Suuri Kontiojärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 3 km², vezibasseinan ala on 336 km². Järven pindu on 177,3 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh Mäntyjoki, kudai virduau Mäntyjärveh. Alavirras joven nimi muuttuu Kontiojovekse.
Suuri Retsunjärvi

**Suuri Retsunjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,3 km². Järven pindu on 88 metrii korgiembi meren pindua. 

Järvespäi vezi piäzöy Pieneh Retsunjärveh da Kalliolambeh. Täs lammespäi lähtöy Iso Kivijoki, kudai laskeh Tulemjogeh.
Suurijärvi (järvi)

**Suurijärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 2,1 km², vezibasseinan ala on 24 km². Järven pindu on 174,8 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh tulou vetty Ylä-Kiltsunjärves da Ala-Kiltsunjärvespäi. Järvespäi lähtöy Suurijogi, kudai laskeh Muuannonjärveh. Täs järvespäi lähtöy Muuannonjoki.
Suuri Kotajärvi

**Suuri Kotajärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,5 km². Järven pindu on 139 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Kaartojoki, kudai laskeh Uuksujärveh. Täs järves läbi virduau Uuksunjoki.
Särkkäjärvi

**Särkkäjärvi** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,1 km², vezibasseinan ala on 103 km². Järven pindu on 174,3 metrii korgiembi meren pindua. 

Järveh laskeh nimetöi jogi. Se samaine jogi lähtöy järvespäi, virduau Kotajärves da Itkajärves läbi da laskeh Koitajogeh.
Säynäjärvi

**Säynäjärvi** on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 1,5 km², vezibasseinan ala on 342 km². Järven pindu on 160,1 metrii korgiembi meren pindua. 

Järves läbi virduau Heinyjogi, kudai laskeh Salonjärveh.
Tavaskainen

**Tavaskainen** on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel. 

Järven pinduala on 0,6 km². Järven pindu on 169,9 metrii korgiembi meren pindua. 

Lähin eländykohtu on Loimolan kylä, sissäh on 14 kilometrii.
Sulalambi

**Sulalambi** on silmykaivospäi roittu järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirih. 

Se on vardoitavu aloveh, kuuluu Karjalan luonnonvardoičuskohtien listah. 

Järven piduhus on 300 metrii, keskimäine levevys on 50 metrii, keskimäine syvys on 1,5 metrii, vienala on 5,5 km², järven tilavus on läs 20000 m³. 

Järvespäi lähtöy oja.
Akadiemine Karjal-Seuru

**Akadiemine Karjal-Seuru** () oli vuozinnu 1922–1944 Suomes toimin kanzalliskiihkolline yhteis. Yhteis oli lopetettu toizen muaiman voinan lopahuttua. Se edisti Suur-Suomen idejua.

## Lähtehet